Vous êtes sur la page 1sur 654

icr>

,.

=g=^o

CyESARIS BARONII

ANNALES ECCLESIASTICI
TOMUS PRIMUS

Cel oiivrage, pir lcs corrections et les addilions


considi-rables qui ont ele operees, est deV(

Hoc

in opere

tam muUa sunt aut

correcta aut

nu

la

addita, ut
jutis

idsuum

editorreddiderit et, quidquid sui


si

propriete de lEdit ur, qii se rescive lous ses droils.

sit, sibi

vindicet. Ilaque,

qnis idem aut furto

Toule cimtrefncon ou imilalion

quulle que soil la

edidtrit aut
erit et

quoquo modo

erit imitatuSj in

crimine

forme sous

laciiielle

Ib' se

presente, sera puursuivie


lois.

de injuria poslulabitur.

rigourcuscmeiit, conformemcul aux

C/tSARIS

S.
OD,

R.

E.

CARD. BARONII
JAC.

RAYNALDI ET

LADERCHIl

CONGREaATIONlS OHATORII PRESBTTEaonUH

ANN ALES
ECCLESIASTICI
f

DENUO EXCUSI ET AD NOSTRA USQ.UE TEMPORA PERDUCTI

AB AUGUSTINO THEINER
EJUSDKM CONGREGATIONIS PRESBYTERO, SANCTIORUM TABULARIORUM VATICANI PR/EFECTO, ETC, ETC.

TOMUS PRIMUS
I-G9

el
TJ^l

BARRI-DUCIS, LUDOVICUS GUERIN, EDITOR


Pai-isiis, INEADEM OFFICINA,
II,

GiiENELLE-S.-GermAIN.

Bi-uxellls,

ROIDOT,

7,

NOTRE-SEIGNEUR

liBccc

i.:iv

AD BAriONII ANNALES
EllK XnOS .EUE

COLLATO NOMINA DEDERE

8niietiiiniiiH
ILL. ac

nn.

IV.

PIUS

Ptipn IX^:

m.

1)1).

Ciud. .\NT0.NL: LLI, MiniikT Secrelarius

UpRiii.
Clllfil,

Nmilius Apostolicns.

S. Allitudo Imperialis

Uu.NAPARTK, caraerarius

SS.

RR. DD. BEL.WAL, episcopus Apamiensis. DD. HOINAUD, in majori seminario Valleguidonensi. ZIEGLER, vicarius in pago gallice dicto Soultz. GAGEV, clecmosynarius in lyceo Divionensi. JACQUIER, professor in collegio Sancti-Bonaventur;c

DI). N. PapiD.

Lugdunensi.
Car-

Card. ItEISACH.

Card.
Card.

GOUSSET, archiepiscopus Remensis.

DESNOYERS, vicarius generalis Aurelianensis. LUOUET, presbyter missionarius in monasterio


tusiensinm Lugdunensi.

DONNET,

archiefiiscopus Burdit;alensis.

Card. iMATIIIEU, arcliiepiscopus Vesontiensis.

D'ALZON, directorin collegio Assumptionis Nemausensi.

im. DD. DE LATOURD'AUVERGNE,archiepiscopusBiluricensis.

GUIBERT, archieplscopus Turonensis. REGNIER, archiepiscopus Cameracensis. GODEFROY BROUSS.VYS SAINT-.MARC

archiepi-

vicarius gencralis Nemausensis. PETIT, archipresbyter Maceriensis. THOMAS, profe.ssor in majori seminario Virdunensi. SYLVESTRE, parochus ecclesiae Sancti-Thomae Re-

DE CABRIERES,

scopus Rhedonensis. ROSSAT, episcopus Yirdunensis. DU PONT DES LOGES, episcopus Melensis. DE LA VIGERIE, episcopus Nanceiensis. R/ESS, episcopus Argentinensis. BARA, episcopus Catalaunensis. RIVET, episcopus Divionensis. PIE, episcopus Piclaviensis. PALLU DU PARC, episcopus Blecensis. JACQUEMET, episcopus Nannetensis. ANGEBAULT, episcopus Andegavensis. FILLION, episcopus Cenomanensis. COUSSEAU, episcopus Engolismensis. WICART, episcopus Valleguidonensis. DE DREU.X-BREZE, episcopus Molinensis. ROUSSELET, episcopus Sagiensis. LYONNET, episcopus Valenlinensis. DE MARGUERYE, episcopus Ilduensis. DEVOUCOU.X, episcopus Ebroicensis. PLANTIER, episcopus Nemauseusis. DAVID, episcopus Briocen.sis. FORCADE, episcopus Noviodunensis. GERBET, episcopus Perpinianensis. DE LA BOUILLERIE, episcopus Carcassonensis. PESCHOUD, episcopus Cadurcensis. CAVEROT, episcopus Sancti-Deodati. PARISIS, episcopus Atrebatensis. BOUDINET, episcopus Ambianensis. DEHESSELE, episcopus Namurcensis. DELEBECQUE, episcopus Gandavensis. LABIS, episcopus Turnacensis.

mensis.

FAUDET, parochus
sis.

ecclesiae Sancli-Rochi Parisien-

SUDRE, superior BONCE, superior


censi.

in majori seminario Cameracensi. in coUegio

Sancli-Caroli Camera-

HAUTECffiUR,
Duacensi.

director in collegio Sancti-Joannis


in majori

ROUSSEL, ceconomus
tensi.

seminario Atreba-

ROBERT,
telae.

bibliothecarius in majori seminario, Tuin seminario episcopali

W.\SSEIGE, ceconomus
murcensi.

Na-

Seminarium episcopale Gandavense. MEIGN.VN, vicarius gcneralis Parisiensis.

LAMY,

vicarius generalis, superior in majori semi-

nario Lingonensi.

DE CONNY, vicarius generalis Molinensis. Cn. DE QUINCEROT , parochus ecclesiae


Saint-Bonnet Biluricensis.
G.YY, vicarius generalis Pictaviensis.

diclae

RICHARD, vicariusgeneralis .Nannelensis. BUFFET, parochusecclesife Sancti-Jacobi Remensis. LEBACHEUR, vicarius generalis Sagiensis. DE REYNVAL, abbas Parisiensis.
Biblioihecariusinmajori seminarioValleguidonensi.

HUET,

Ebroicis.

DE MOREAU, Camerarius

Sanclee Sedis

Romanae

in

instiluto Sancti-Pauli, Leodii.

Abbatia, in pago Bornheim.

Prscterea per Bibliopolas quinqiiaglnta et ducenti

alii

jam stipem contulerunt quorum


:

noinina, sinuil

atque erunt cognila, Editor proferet.

In

Toluminibus sequenlibus lioc albuni

iion iterabitur;

continuabitur tantum

AD EDENDOS BARONII ANNALES PECUNIAM MUTUAM DEDERUNT


RR. DD. Rossat, episc. Virdunensis (Meuse).
DD.
Virdunensis (Meuse;. .Mayer, superior in majori seminario Virdunensi (.Meuse)
.Marlin, vic. generalis

1,000 1,000

fr.

DD. CHAUSSIER, superior in minori seminario


Metensi (Moscllc)
1,000
fr.

AUVRAY,
1,000

prolessor in minori seminario


1,000

Metensi (Moselle)

G.\LLET, archip., Barri-Ducis (.Meuse).


Paulinus GILLON Ducis (Meuse)
,

1,000

RR. DD. R.ESS, episcopus Argentinensis (BasRhin)


1,000

olim legalus, Barri1,000


.
. .

DD. .MARTIN, direclor

Gymnasii catholici
1,000 1,000

CHAFILES, comes d'Im6court (Meuse)

1,000
1,000 1,000

Colrnaria? (Haut-Rhin)

DUMES.ML, causidicus, Barri-Ducis


BER.\.\UD.\T
,

(.Meuse)

X*** Colmariie (Haut-Rhin)

Licinii

(Meuse)

X*** ColmariiE (Haut-Rhin)

1,000
1,000 1,000

LHOSTE, parochus

in

pago gallice nomi1,000

RR.DD.LY0NNET,episc.Valentinensis(Dr6me)

nalo Menaucourt (Meuse)

RE.NAULT, parochus in pago gallice nominato Pierrefitle (Meuse) LAPASQUE parochus in pago gallice nominato Nicey (Meuse) GILLES, parochus in pago gallice nomi,

ROUSSELET, episc. Sagiensis (Orne) LANOE, vicariusin pago gallice dicto La


. .

1,S00

Sauvagere (Orne)

500
1,000

X"* (Orne)
1,100

RAULT, professorin majori seminario Sagiensi (Orne)


1,000
ecclesire

nato Pouilly (Meuse)

1,000

BERTHOUT,
Frontonis
,

vicarius

Sancti144

MAURY, parochus
ROUYER, parochus

in

pago gallice nomi1,000

Dumfronii (Orne)

nato .Montsec (Meuse)


in

RR. DD. DE L.\TOUR D'AUVERGNE, archiepiscopus Bituricensis (Cher) DD. DE CH.\MPGRAND, prcsbyter dioecesis Bituricensis (Cher)

pago gallice nomi1,000

1,000

nato Mangiennes (Meuse) LOISO.N , parochus in pago gallice nominato Juvigny-les-Dames (Meuse) ....

1,000

SOO

X***(Cher)

1,000

REMY,

director in schola Fratrum Doctri-

RR. DD. FORCADE, episcopus Noviodunensis


(Nievre)
goo
1,000

nae Christianse, in

pago dicto Juvignygallice

les-Dames (Meuse) 0. FEVEZ , in pago


Vavincourt (Meuse)

REGNIER, archiepiscopus Cameracensis


(Nord)
1,000

nominato
1,000

DD. BERNARD, vicarius generalis Cameracensis (Nord)


1,000

VOURIOT,

vicarius generalis Lingonensis


1,000
in collegio Sancli-

(Haute-Marne)

PHILIPPE

vicarius

generalis
in majori

Camera1,000

GUILLAUMET, superior

censis (Nord)
i,000

Desiderii (Haute-Marne)

ROUSSEL, oeconomus
rio Atrebatensi

semina1,000

JEANMN,

professor in
in

coliegio Sanctii,000
gallice dicto

(Pas-de-Calais)
,

Desiderii (Haute-Marne)

RR.

DD.

BELAVaL

episcopus

Apamiensis
1,000 1,000

DUPONT, parochus

pago

(Arriege)

Guyonvelle (Haute-Marne) 10,000 DUCRET, parochus in pago gallice diclo Doulaincourt (Haute-Marne) 1,000

PESCHOUD, episcopus Cadurcensis (Lol). DD. ROALDES, vicarius ecclesiaj calhedralis


Cadurcensis
(Lot)

SOO

AUBRIOT, presbyter
(Haute-Marne)

dioecesis Lingonensis
",

CHESNEAU,
i,000

vicarius generalis
)

Andega1,000

vensis (Maine-et-Loire

PICAUDE, presbyter
(Haute-Marne)

dicecesis Lingonensis

MENARD,
1,000

vicarius generalis Andegavensis


1,000

(Maine-el-Loire)

COUTURIER,

presbyler dioecesis Lingonensis (Haute-Marne)


(Vosges)

TARDIF, canonicus Andegavensis (Maine1,000


et-Loire)

1,000
in

RR. DD. CAVEROT, episcopus Sancti-Deodati


1,000
D. R. P. Prior

DEFL.VCIEUX , vicarius dicto Chuyer (Loire)

pago

gallice

SOO
in

Cartusiensis

domus

in

pago
i,000

CHAVANIS

et

EPALLE,

pago gallice
500
1,500
in minori

dicto Bosserville (Meurlhe)

dicto Lavalla (Loire)

RR.

DD.

BAR/V

episcopus

Catalaunensis
1,400

X*** (Loire)

(Marnc)

DRET, canonicus

professor

DD. DEFRANCE, vicarius generalis Catalaunensis(.Marne)


1,000
in

seminarioTrccensi (Aube)

1,000

MARCHAND,
jori

professor theologiie in

ma.

GUYOT, parochus gneux (Marne)


Abbas CURE
nario

pago

gallice dicto

Ba1,300

^eminario Divionensi

(C(jte-d'or).

1,000

CLESSE, vicarius generalis Aurelianensis


(Loiret)
1,000
in

X"

professor in minori semi, Catalaunensi (.Marne) 11,000 (Marne) 1,137


1,000

HETSCH, superior
X*** (Loiret)

minori seminario
1,000
135

Aurelianensi (Loiret)

RR. DD. DU PONT DES LOGES, episcopus


Metensis (Moselle)

GUITTER,

director in minori seminario

...... anno

lis, qui ei, ul tantum inceplum prospcrc succedat, :dat, pecunia mutuo data in subsidium veniunt, Ludovious fiucrin quinlo aut sexto abliinc ad ^^v.,. .i^iuti,, quod Epeclat ad usur.ns. viilphnr assem reddel ; ^uuu c|.ti,i<ii ou usuras, vidcbunt commodalores utrum nummos (scilicet 5 0/0), an libros, qui jam cx cjus oflicina emissi fuerinl. (srilirpt 1(in'ni an-h.Drf m fucrinl, (sciliccl 10 0/0), accipcre malinl. Iloc modo jam 95,C1C fr. commodavere.
'

Nannetensi (Loire-Inrerieure) NOUEL, parochus in pago gallice dicto


Saint-Jean-de-Boiseau(Loiru-lnlerieur(!)

1,000

Ir.

Salmurii

Maine-et-Loire

1,000

fr.

PAIGNON,
1,100

director in collegio Richelieu,


(

Lucionii

Vcndee

1,000
iOO

SEBAUX,

superior in majori seminario


1,000

X*** (Vend6c)

Vallcguidoncnsi (Maycnne) HYVUIEH, canonicus, suporiorincollegio


Cartusicnsi (RluMie)

UEMACHV, eleemosynarius
X***

in

hospitio
.

Holcl-Dieu, Sancti-Valarici (Somme).


1,000

GASTAN, canonicus Molinensis (Allier). BUCHET, eleemosynarius Sanclae-Annce,


.

1,000

(Somme) X* (Eure)
X***
(Ain)

500 500
300
2,500

ERRATA
Quoties, quod efflagitamus, mendse nobis erunl notata;, stalim ex nostris fixis
litteris

tollemus, ut uova

deinceps exemplaria cmendata edantur. Quin etiam cuique volumini,

quum

hujusce voluminis, tum superiorum


sit

voluminum
corrigere,

errata inscribemus, ul ipse

suum exemplarium, quum

charta non

bibula,

atramento lector possit

textumque quam emendatissimum habcat.

TOMUS PRIMUS

pag. col.lin.

pro

, ,

MONITUM.
*-*=4a-

Qui Baronium nominaverit, is nobis in memoriam revocaverit \iruni in liistoria ca auclorilate pneditum, qua ejus municeps, sanctus Tiiomas Aquinas, in theologia valet. Annales enim Ecclesiaslicos unum esse lioc in genere absolutum opus nemo non profitetur quiijpe (jui autiienticis in lucem prolatis, idque in proprio sermone Ecclesia",
:

quicumque episcopus Martyribus

Japonia? in cano-

nem Sanctorum refercndis interfuit. Ad qucm (|uum his de rebiis scripsissemus


ipse seciim deliberasset, consulta petiisset,
esset precaliis, Sanctissinnim

et

Deum
non

Patrcm

adiit,

(|iii

modo utilissimum
statim veniret et

Ecclesia3 consiliiim apiirobavit,

sed etiam R. Patri Theinerpermisit ut Barrum-Ducis

Ecclcsiai historiam a fontibns hauriant.

Quo minus

mirabere,
in

si
,

tantum opus, nunc etiam, pnpsertim


scholasticum liabetur.

nobiscum rem totam pra'caveret. Doctus Oratorii Presbytcr nonnulla in mcliiis


;

Germania

mulat
lcni

si

quid incidit dcpravati, emendat


si

si

(|uid de-

Ipsius Baronii Annales

non ultra annum dt98

sideralur, addit;

([uid in primis, qiiod

ad tempora-

quos postea eodem tenore provexit Uainaldus ad annuni 1371 Laderchius; in editioue autem Luctnsi, tum crificis Pagius, luni nolis Mansius illustravere. Editio vero
progrediuntur
:

Sumini

Pontificis potestatein attineat, sccuritafe

ad

annum

iriCo

est, ex suo Codice Diplomatico in Annales Ecclesiasticos transfert et siio tempore inserit. Nec illa tantum perfecit; crcte-

femporum prajfermissum

Luceusis rarissima
vallo

est,

iderunuiue mancaacmulila,
quasi disjecta sunt acdinuilta
,

rorum

quam primo tomo


'.

pra;posuit

prtcfatio

propterea quod volumina, nimio teinporum interedita (1738-1757),

admonebit

spersa.

Accedit

(juod

exemplaria

tribus

carent onmia Laderchii Unde flt ut hodie, quum in cateris regionibus, tum praesertim in Gallia, vix imum aut alterum venale reperias Aimalium exemplaiium quod non modo supplementa, sed etiam numeros

indicum

voluininibus

Quod specta.i ad An7iales ex anno 1.571 ad nostrum tempus contiiuiandos, pars jani Pionue (IS,3G) qu, quum tiibus voluminibus cst in lucem edita
:

supplementis.

res Christianas pontifice Gregorio XIII


lincl,

gestas

con-

novo (luodam liimine illustral ila ut repcrias, quiim c;elerorum ejusdem temporis regum, tum in primis Caroli IX, Calhailliini
;

him ponlificalum

suos habeat.

rina!
,

Medica^a;,

Henrici

III,

Henrici IV et Maria? ipsoruni

Quuni, his rationibus adducti denuo excudendos suscepissemus


esse,

Baronii Annales
uiius

Stuarlffi

multas epistolas,

et

manu

de-

qui eos ab anno 1371 ad nostrani

omnium is memoriam

scriptas et

adhuc

ineditas

est R. P. Augustinus Theiner, et ipse, ut antecessores, Congregationis Oratorii

produceret, nobis visus

'

plarum

ConsiJeranlibus nonnullis quanliim nostris temporihus rerum scriscientia progressa sit, desiilerio fuit, a R. Patre Theiner Annales

Romani

presbyter.

Sanctioimm tabulariorum

Vaticani
sultor.

Prajfectus,

Congregationis Indicis Con-

Ecclesiasikos, qualescumqiie sint, fereedi, non de integro retraclari. 1 Sludiosissimo cuique futurum fuisse perQuihus respondehimus moleslum, si qua; tam acriter et tanto lepore, ut volunt, Baronius
:

Neminem

fugit

quam famam
,

enarrat, ipsi adulteravissemus et quasi depravavissenius; 2 Authentica, quibus Baronius nititur, semper eadera valere auctorilale ; quod si

et

auctoritatem

vir sibi comparaverit

qui ex tenebris ullimae

me-

moria; in luccm ediderit


in-fol.

Monumenta
et

vetera llun-

quibusdam recentioribus disphcuerit tautam ex iis utilitatem a noslro capi, istos prrcsto habere et quasi in nianu, unde, si possinl, ejus judicia rescindant; 3" H. Patri Theiner in anirao esse, si quid a reccnlionbus repertum est, quod vetera documeuta aut abroget aut
criticis

garia- (2 vol. in-fol.), Polo7iiie et Litliuania; (3 vol.


) ,

confirmet, coUigere et separatim edere


ranlibus,

ita

ut,

eruditis

nihil

deside-

Russice

(1

voL

in-fol.)

Slavoruyn MeriDiplovol.

Baronii

Anmles neque

mutentur, neque

incondita

notarum

dionalium (1 vol. in-fol.). Accedit Codex maticus Dominii temporalis S. Sedis (3


fol.)
,

mole obstruantur. unde fit ut, Tria ista volumina adhuc n.T fr. separatim veniere Annalibus eodem pacto conlinuatis, sex aut etiam quinque voluraina
:

in-

cujus

unum

exemplarium Roma

abstulit

majoris constilissent,

quam quadraginla quinque

aut (luinquaginta nostra.

Quod superest ad Pium VI, cujus Commcntarii enoluerc suinnia lanlummodo manus est imponcnda ita iit niliil dubii sit, quin tolum opus hoc quinquennio absolvatur; imo jam speretur,

controversiam
reliquerit.

uno quasi aspeclu

videbis
,

quae

nondum

singulis fetatibus

momenta

habuerit

quae vestigia

'

fore ut
reant.

volumina singula singulis mensibus appasingulos annos,

Annalibus in

suapte natura

quo minus nostra volueodem sint foliorum numero non sinc pidcbritudine quadam et commoditatc. Quid enim refert, ronfendas ut sipculo cuicjue suum volmnen adscribas? Ista temporum distril)utio cx usu, non ex eventuum concursu, ex humana voluntate non ex
distributis, niiiil impedit

a Christo ad nostrum tempus cirquadraginta quinque volumina, quinquaginla ad sununum, comileclctur tjuorum, ut speramus, macrocolum tibi videbitur nonnulla dignitate et commoditate, littera; vero tum justa magnitudine,

Totum opus

citer

mina

fere

tum
notae
velit,

comjiosilac et clarac.

Adde quod charta primse

si quid annotare marginibus possitatramenloinscril)ere. D. Bichelberger, cujus officinam chartariam in loco

non bibula

est

ut lector,

Clari-Fontis
conficienda;

omnes mirantur,

pollicetur se chartae
:

providentia divina, pendet. Quie ([uum

niliil

liabcat

monienli, nieliorem nos dabinms operam, ul magnae cuiquam rei et volumini cuique tinis idem esse
soleat
;

ut qui velit
scere.

quam maximam daturum operam opus nostrum in suum nomen adsci-

nempe

pontificatus sancti Petri

primum

to-

mum

concludit.

modavimus
in
eniiii,

Stereotypeiam huic operi domi nostrae accomqun? quum alias commoditates, tum
:

Aliud quoque in meliusmutavimus, quodlectoribus velimus approbari. In editione Lucenci, volu-

primis perfectae

correctionis

prasbet.

Quoties

minibus singulis singuli rerum indices sunt


nostra autem, unus

additi

sum opus
utililatis.

conficiel

rerum omnium index univerquod nobis visum est tum miverioris rationis et majoris

mendae nobis erunt nofat<e, stafim ex nostris fixis litferis tollemus, ut nova deinceps exemplaria emendafa cdantur. Quinetiam
qiiod effiagitamus,

noris compc-ndii,

tum
qua
si

Quod

spectat ad
si

eminet verbum,

inscribetur. Scilicet,

compendium, si quod non quadragies, de Sitmmi Pontificis erroris


res, semel,

cuique volumini voluminis superioris errata inscribemus, ut ipse tuum exemplarium, quum cbarla non sit bibula, atraniento possis corrigere, textum-

immunitate agetur, sufficiet in nostro unico indice quatuor haec verba semel scribi, unde ad tomos et paginas rei respondentes remittaris. Sed quid de compendio loquor, quum tua ipsius utilitas nostram rationem requirat ? Eteniiu, si te fugiet rei, quapi

que quam emendatissimum habeas. Operculum eo est colore, qui opus tantae gravitatis deceat. Ut volumina firmissima sunt, sic ut glulitiactatu facillima sic etiam compaginata natorem nou desiderent.
;

voluminum omnium, sin minus, multorum consultare indices. Quod si aclatem noveris, reique, hac tantum aetate, studebis, til)i indice non erit opus in volumine enim sufquod istam a^tatem comprehendit ficiet perlegas summarium numeris signatum jam inde ad locum, quem quaeris, quasi manu duquaeris, a>tas, in necessitatem venies
:

omnia quum meliora fecimus, saepe postusumus in necessitatem, tiim improvisum sumptum faciendi, tum pretium singulorum voluminum aiigendi. Qiia amplificaQii.T

lantibus amatoribus, adducli

tione exsolvuntiir, qui primi stipem contulerunt

ut

enim nos

fide

sumus

obligati, sicetipsi

meruere,

qui talcm opfimae volunfatis

mercedem

^icciperent.

Sed ex eo die iis, qui nomen ciijusque voluminis 13 fr.

suum

dabunt, pretium constituimus quod


:

ceris.

Si

vero aut res minoris erit momenti,


tibi cito

quam

qiiam

minimum

sif

non necesse

est

amatores

ut

summario
index

continealur, aut ipse cerliora voluedeclarabit


,

admoneamus.
Quae sunt nostrae conditiones, Annales Ecclesiasticos iu

ris,

quo

res

sit

tomo, qua

pagina. Accedit quod


'

si

feret

animus extendere

maxima
Ij^si

quaqiic bibliotheca eruditi


sibi

jam

non percurrcnt.
Quum nuper
11.

lilirumcomparabiinf, (juo,

(nionse Aprili 1864)

magna

Palris Thi'iner opcra amplissimis nrnaret laudibus

Imlex Lillerarius Monasterii Annalesque


<i

domi, quisque suo tempore,

commode

otia terant,

nostros Ecc/esiaslicDs
" liistoria

commendaret,
sit

Ulinam,

inquit,

et

lota

lia!c

studiis praebeant alimenta, errores

ad Pium limore

VI vcrc

pra-parala et
olitigit.

suinnia

tantum manus

ex historia diictos redarguant. Si

hujus temporis euini epitomen


dirimes
:

requiratur! Imiici, quod vult,


tur,

Ouod
11.

ut persuasura lial)ea-

nec

in

sit,

ne tanlum opns nnqnani

evadat iniperfecluni,

epitom;E objeceris

litem

nullo

modo

nobis in animo csl uuaedereet qua' scripsere


sores, et qua' ad

PatrisTliciner anlcces:

oportet origines et qiiasi fonfes repetas.


Ludovicus

quarlo

aut

quinto

corum opus continuandum quoque raense, volumen

ipse de suo adJit


iii

ila

ul,

supplemenluui priorum

GUERIN.

Annalium

excudetur.

Typoyraphus atgue Editor.

11

G^SAR 13AR0NI
I'ARE.\T1

IIISTOULE

ANNALIl).\l

VnUiMINA

A TE
KX NERIANA FAJIIUA SOHAIJIirS
ABSOLT TA

TriSliUI-:

QU.KQCE IISDEM INSISTENS VESTIGllS

IPSE

POSTREMUS OMNIUM LUGUBRAVI


AUGUSTINUS THKINEH
DEDICO

QUiESOQUE UTI PIIIIIPPI PATRIS EXORATU TUOQUE

DEUS OCEPTA SECUNDET.

C^ESARIS BARONII
S. R. E.

PRi:SBVTI.Ul CARDINAI.IS TIT. SS.

MARTYRUM NEREl ET

ACHILLF.l

ET SANCTiE SEDI3 APOSTOLICiE BIBLIOTHECARn

PRO ANNALIBUS EGGLESIASTIGIS

BEATO PATRI PHILIPPO NERIO


Gonsregationis Omtorii Fundatori gratiaruui
actio.

Quod dc hU
suarum laudum
latum
Esl enim

qujc speclant

aJ

Ecclesiaslicorum
,

Annalium

scriptionis
,

primam origiuem atquc progressum,


is

vi.x

pauca liaclenus atlingeu'


erat, qui

licuit, ut involvisse obscuritale polius ea

quam

cxplicassc visi fuerimus


:

eo quod adlmc supersles

esset, de quo

dicendum

non solum

essct contcmptor, scd acerrimus lioslis

eo jam ad superos evocato, ipsa quiljus detinebatur compedibus oralio libera, secura pei

campum acccptorum

ab ipso beneGciorum excurrat.


jucunda

majorum noslrorum
oraculum
'
:

memoria

a quibus

tanquam ex uberrimo fonlc innumera nobis bona copiosc


et ad

fluxere. Sed el esl


,

uos non debere ab proficua ipsa Patrum nostrorum, sanclorum virorum, recordalio, quod admoneat
(livJnum illud
et

eoruin virlutibus esse degencres


:

secundum
vestruin,

.\tlondite

ad pelram unde cxcisi

eslis,

cavernam

laci

de qua

pra-cisi cstis

atlendilc ad
,

\brabam patrem
sumus
et

ad Saram, qua> pcperit vos.

Verum qu jucunda atque


filiis

proficua

eadem

est et necessaria

commemoralio eorumdem

a quibus

maxima

beneficia consecuti, ne cx silentio vel oblivione turpiter redarguamur ingrali.

Sane quidem, generatim cuncta qua'

prospere fclicitcrque obveniunl, ea accepta ferenda esse parenlibus, sffpe divinis litterisadmonemur,
,

potissimum vero

illa

magno

patriarcba Jacob 2 imperlita Joseph benedictione

qua inler

alia

isla divinitus dicta

narranlur

Sedit in forti arcus

ejus, et dissoluta sunt vincula bracbiorum el

manuum
in

illius

por manus potenlis Jacob; inde paslor egressus esl lapis Israel.

Cum

igitur cuncta

prospera Joseph polenli manui Jacob adscribanlur, qui non solum abesset

quam

longissime, sed jam

eum

deplorasset
^

morluum,
nos sspe

planxissetque

occisum; quid nobis dc

1'atre iUo

dicendum, qui
,

omnibus pra;sens

et adjutor existens, in primis Aposlolico spiritu


.juvenilis ffitatis

parluriit, cl

ab

ipsa adolesccnlia ejusdem spiritus freno coercuit


divinis legibus

cobibuitque a lubrico
'

procurrentis ad

malum

alque reddidit indomitum pullum

obsequenlem, super quem


ipsi

et

Cbristum

fecerit considere?
:

At

cum

nos multiplici nomine


ei,

longe

plurimum dcbearaus

dc bis niodo
isla

qua;

spectant

ad Annalium

qnam babemus
gratiarura

prae

manibus
arrogans
intellexi

scriptlonem, exlet

tanquam

insliluUe

omnis lucubrationis noslra auctori,

semper vivens, semper loquens

actio

monumenlis
et

perpetuis consignala. vF.quum csl cnim, et animi Immilitor de se ac modesle sentienlis, per
suis viribus plus satis adscribere. Qui

quem

profeccrit, proHleri;

iniquum \cro

enim magls quam par

orat sibi tribuit atquc dixit


in

In fortitudine

manus mex

feci, et in sapientia

mea

acerbum

illud accepit a

Deo

ultore

responsum

.\umquid gloriabilur securis


ille

eum

qui secat

in

ea? aul exaltabitur serra

contra

eum

a quo

trahitur? Moxipic addila est comminalioni vindicla, quara ct


bcstias exulavit.

quoquc

infelix

experlus

esl, qui cadeiii

dc causa, c regio solio dejeclus, intcr

Quamobrom quod
dicens
ut per
divini
'
:

morlales

omnes
est

a-lorna Sapienlia
;

Chrislus ipse

Paler in

me mauens,

ipsc facit opera

dc Patre 1'hilippo el nos ingenue profitemur

Redemptor noster edocuil, cum dc Palre ad Philippum sic locutus esl, non quod gloriemur in bomine et non in Deo, sed
:

quem tanta boneficia largitus quodam impulsu Spirilus ista


viribus
:

Deus, Dei cooperalorem hominem domonstremus; sicque ut Dco, ila ct homiuibus grati simus. Ipse enini facienda pracepit, non secus ac Moyscs qui quod vidit Tabernaculi exemplar in munte faciendum illud
nostri iteralis sicpius

indixit opifici.
diffisi

Ejusdem namque Patris

jussionibus,

sumus nos tantum opus aggressi,

invili licel
si

ac renilentes, proprusquc
tanla;

suscepimus tamen, tanquam divino parentes imperio, quo quidem ipse adeo opus urgebat, ut

quando nos

mohs pondcrc

superati, desisteremus a coeplis, stimulis acerrima reprehensionis impelleret.

lumine, ac proplietico (dicorc hccal)

Exa^stuans tu quidem (ad te enim, Paler, orationem converto), exa>stuans, inquam, zelo Ecclesiac laborautis ubi mente illa tua divino perfusa Ccnlurias Salan;e ; ex adverso afflata spirilu vidisti e portis inferis in Ecclesi dctrimontum progressas esse
:

consurgens pro

domo

Israel pr.-cliaturus pra^Iia Domini,


'

sed probe sciens, quod qua?

iunrma uiundi sunt


tol objiceres

eligil

non majori vel pari sallem numero mililum compcnsato cortamine decernendum putasli Dcus, ut confuuJat forlia; puerum tuum, fratrum miuimum, et hebelioris ingenii delegisti.
:

quem unum, eumdcmquo inermem


vires

armatis hostibus. Et aliud agere simulans, non lalum

campum

ad pra-Iium, sed ad experiendas

angustum ornasti locum

palestra';

ipsum

videlicet

sacrmn Oratorium Sancli Hieronymi, ubi

intor

quolidianas de rebus divinis collaliones,

Is. Li.

'

Genes.

.\li.x.

'

Galat. iv.

Miit.

x.\i.

'

Is. .\.

'

Dan.

iv.

'

Joa.i.

xiv.

"

Exod.

.vxv.

'

Cor.

i.

IV
illiiJ

C^.SARIS BARONII P.KATO l>ATHI PHIKII'1'0


a iiobis

MUIO
lua

(.liATIAIilM ACI 10.


cu?puim, ad
Iriginla

symboluin excgisli, quo rcs gcslas Ecclesia'

iii

mcdium aneriemus.

Iju0'l

jussione scmel

annorum

spalia

esl fcliciler [iropagalum, ipsa inlcgra

rcrum geslarum
;

scrie, dicendo, jani seplics in Oralorio rcpelila.


'

Aiislabas jugilcr operi, urgcns pr.Tscnlia

inslabas vcrbis, durus scnipcr

ignoscas

si

lioc dixcro) diuriii pcnsi esistens exaclor,

adco ut piaculum
in

pulares,

si

inlcrdum ad

alia

cnarranda

diverlissem, diim
intelligens
aliqnis

ncc iiiinimum quidcm ab inslilulo deflcclerc palereris. Sa?pc


ipsain occulle abs te

vero et

eo humani

aliquid pa.=sus

sum

fatcor,

cum nonduni

rcm

apud

Deuiii precibus confici,

mcas

ipse melicns vires, quercrcr,

mecHni ferme

agi lyrannice,

quod non solum

non jungerctur t\

fratribus, qui ad collaboraiiduni eiilem suhiiceret


alii

colhim jugo; sed multi-

plicalo labore, nec datis palcis ',

multiplex opcra exigerelur; cum, inquam, el adhuc

ad susccptuni inniins ncgoliorum fasces iinponerentur,


,

cura videlicet animaruin, publicum de suggcstn niinisterinm verbiDei, prafeclura doincstica, pr.etcr alia quampliirima

qiuc inopinalc ct iinpoi-

tune molesliorcs quotidie ingererent inlervcntores.


.^deo ut lu vcl isla facicns, vel
lalus Eliain
-

ficri

ah

aliis

palicns, nihil minus vellc vidercris, quain quod pluriiiium vcllcs. In qno quidcin visus cs imiBaal
,

dum
alia

congressus
in

cum

saccrdolibus

cos cxpugnaturus per igncni ciTlitus iinplorandum, qui proposilam victiinain innaminarct

atque consuinerct,

contrariuin nisus, eaiiidcm quatuor aqua^ hydriis tertio voluit afnuenlcr aspcrai, quo niagis

summa

Doi polenlia innolcscerct.


'
:

M vcro
llelis,Tum
,

cx parlc cuin prompto aniino idcni tu ipse ad pra^slanduin auxilium precihus


in

tuis inanuin forlissime

admovisli

visuscs secutiis

qui

manuni suam Hcgis nianui supcrimponcns


manui
inca>

cmissione

sagitta'

fccit

eum

csse lotius

?yriic

percussorem. Qiio paritcr symholo


convcr-

lu inecuin agens,
tisti.

debih luam validissiuiani jungcns, obtusum


est
inilii

styluiii

in sau'illani

salutis Doinini, conlra insultantcs .Vssyrios

Quod

sicut veruiii, ita


;

pulchrum ac jiicunduni
quid de

de le publice profiteri.

Pugnasli, In quidcm

scd aliena inami, usilato iiiorc luo, qui cuin adiniranda opcrari consuevcris, niirandus lamen
iie

nunquam

volueris appaillud et

rcre, nihil tani sollicite cavciis, quain

le

magnince dicerelur, opcrimcnto

slullitirc

sape opeiiens sapicnliam, juxla pcrviilgatuin


lla

celebraluin, mcnliqiie tu;c inlixum penilus Apostolicum


sitculi tcnereris,

paradoxum

Qui vull sapiens cssc,

sliilUis hat.

quidcin ut nullis compcdibus blandienlis

cxemplo David
'

'

ad lcmpus ora mulantis, magna ilona spirilus occullares, qu;c suntinfirmitatis humanffi foris oslenlans; scircsque
ct penuriare pali
,

secundum Aposloluin
cxemplo cognominis

ahnndare
*

ut

cum

ipso dicerc posscs

"
:

Sive menle excedimus, Deo

sive sobrii suinus, vobis

alquo

lui Philippi

diaconi, pro ratione temporis, vel inha;reres hominibus, ipsonim saluti consulens, vel niagno impetu spirilui

vcnicnti vela panderes.

Sed quain tu vivens


Siquidem ubi
laguncula

in Christi ;erarium
'

gloriam copiosissime
,

intulisti,

post inigralionem ex

liac vila,
:

auclo multiplici foenore, ipse rependit.

tcrrca fracla csl

qua

lalebat intus sua claritate rcfulgens lainpas apparuit


esl

et qua;

absconsa cral suh modio lucerna

ardcns ct luccns, supcr

irlernilatis alluin

candclabrum exallala, perspicua lacla

miraculorum fulgore coruscans.


el alia

Tunc cnim
licet

el quic vivciis edideras, scil

oocullavcras, rairifica signa, sunl cognila,


labcllis, ct

quainplurima recens edila paliicrnnl. Splendet vile


affixis,

adhuc, ulpole tcniporarium, sepulcrum tuum volivis


m;iriiioruin cruslis, vel .l^gypliis

ex prelioso mctallo siguis

tuorum miraculorum

indicibus, quibus magis


iis,

quam prcliosorum

pyramidibus

et obeliscis effulget, inajiis dccoiis in dies accipiens

incremenluui ab

qui nova

heneficia consecuti infcrunt nova signa.

Delur et mihi locus ivos fratres appcUo, qni pia ac nobili corona ejus
henenciis louge iinpar, cidein adliicrcscat aflixa scpulcro:
sit

cingitis

mrtniimcntuin) ul h;ec niea gratiarum aclio, lamelsi acceplis


.Mobilis

ila

tamen, ut per oihcm leriarum, quocumque iidcm leruulur Annalcs, cxcurrat.


pricdicct

ipsa atque vocalis sculpla cohiinna, qu:c ainplis notis


priiiiis

ipsum

Annalium piimuin auctoicm


isla

ct archilectuin

ul

si

qucm ex

cis

mortales

friictum ccpcrint, ipsi in


el

oinnes gratias agaut. Slcl, inquani, inea


qiiic,

profcssio velul indclehilc cidem sepulcio inditum cpilaphiuni, cupiens

cgo ipse eiJcm inhicrere viva tabula,

formala pcuicillo ipsins precum, inlcgrain refcrat cjus sanclilalis imaginem.


inquaiii, favc opcri tuo;
et

Age jam Paler


in

(te

rursum tanquam pricscnlem alloquor, dum cum vidcs, qui praisens nbique adest), age,

ut lihi

omnibus

victoria aJscribatur fquod Joab scripsit

adDavid'"), veni

ct

quod rcliquum

est
:

conncc priclium

coileslcm desuper tuis precihus raove


esl conlra eos, stellu;

inililiam, ut,

debellatislandem penitusbostibus, triumphale carraen Debora;"concinnainus

De

coelo

dimicalum

manentcs

in

ordine suo aJvcrsus Sisaram pugnavcrunl.

Me vcro

niiuin

luum
'^

qucm dcgens
;

in

terris

assiduo fovisli

pnesidio, vigilanlia cuslodisli, consilio

giibernasli, patientia tolerasli, vivens in cielis forlioribus protege palrociniis

ampliora mihi crescant de lua jain perfecta ct in omnihus consuin-

mala charitate subsidia.

Sed

et qiiod a Basilio se

Gregorius

thcologus conseculum

afUrmat,

iit

cum
lii

eliani post

ohilum

hiihuerit

uionitorem,
inolTenso

hoc nohis abundanlius

pricsta; ut, le ipso adliuc ctiara vitic raciC

moJcranlc haheiias, quod reliquuni

csl labilis hujiis curricuU sciicclulis

pede percurram, pervcniauique landein post lahores bene perfunctos ad bealain illam requicm,
sancto, qiiibus in unilitc perfecta sempcrsit laus, honor ct gloria in Siccula sa;cnloruin.

qiia

inodo frueris

iii

Palie cl Filio ct Spirilu

Amcn.

Apud Mansium
'

in

Apparatu Annalium Baronii, pag. 422.


' IV Reg. xin. " Crec. ^">^- '" laiid.

Lucffi

1740

in-fol.

IJsod. V.

'

III

Reg. xvi:i.
V.

'

Cor.

i:i.

Reg. xxi.

Pliilip.

iv.

II

Cor.

v.

.\ct.

"

II

Kcg.

XII.

"

Jij'!.

vm.

'

Judic.

vil.

B.ns.

PR.EFATIO.
(cj;ig-\<V=^"-~-S

Nnllnm
pei'tnm est, non

fortasse

opns

sppcnlis retro Ifipsis tniitnni

sil)i

;inctoritatis vindicasse

com-

modo qnoad
,

Ecclesi?p pi-incipatum ct re.iiimen, sed et liist(M'irarnm


,

rernm

fieneratim disciplinas

rpiantnm Annales Ecclesiastiei

anctore Cardinali ("rcsare Baronio.


si

PancjB quidem snnt Incnbrationes, qna\ instar eornnidem,

vere et in/^cnnc loqni velimns,

adeo claram
videntur.

et

apertam

divin;ie

ierme inspirationis notam

et velnti

signacnlnm pra^ se ferre

Cnm

s;ecnlo sexto dccimo, cnjns recordatio subit mceroiv |ilcnissini;i


]icr

majjnnm

illnd

de religione dissidium factnm fnisset, quod


batur, Ecclesi?e hostibus

Indibriuin Reformutionis

nomine circnmfere-

omnia arma

in

ipsam convertere consilium

fnit;

maximas vero ab
aspergendam ani,

Historiamutnariviresconati, adquam, mirabili prorsns andacia,

f;illaciis

mum induxerunt
qna" talis

in ipio

qnidem haud mediocri

usi fnisse vidcntur s;i]iicntia

cil

ca videlicct

secnndnm carnem ab Apostolo nnncnp;atur.


Nec magnum revera
illis

lacessebat negotinm circa sacros;uict;i Ecclcsi;^ dogm;n:i,

et jeternas tidei veritates, tidelinm

mentes

in

fraudem inducere

quornm

]iIerosqne vel

minns

cautos sibique constantes, vel

tempornm

injuria liaud fortasse satis excnltos, caiitiosis argn-

mentorum
tori?e

fallaciis facile

ii

nimirum

illaqne;\bant, quibus
illis

nec divin;x\ ncc hnmanpe auctoritatis

(juidquam pensi erat. Sed neqnaquam par


auctoritatem prostenierent
,

suppetebat consilinm, (ino intemeratam His;

ac de medio tollerent

qufe profecto iiotentissimnm suppeiis,

ditat

robur ad perpetnam et immutabilem Ecclesia? tidem vindicandam in

quse ad ejus

sancta dogmata et disciplinam spectare dignoscuntur. Hic

jam

nihil erat loci speciosis subdo-

lisqne argnniPnt;Ttionibns, qnas yihilosojihico vel morali pallio indnerent, vel


]iliiloIogi;Te

lingnarnm, ant

adnmbrarent. Ad factorum igitnr historiam mendaciis obrnendam illico confngiendnm ad quod quo majori andacia et impudentia contenderent eo certiorem erroris triumphnm assequendi spes elncebat. Hnnc enim triumphum s;rciili dcciini sexti Reformaversntiis
:
,

tores, veluti

metam

sibi

contingendam, propositum ante ocnlos

li;ibiicrc.

VI

PR KFATKi.
Matliias Flach Francowiez,

quem
mors

die

secunda Martii an.

l.ViO

Albomr

in Hi.stria

natuni, qu?e regioad Illyricum pertinet,


cius Illyricu.s ideo dictus, eoque

intercepit die

undecima Martii an.

I.")?."),

Flac-

nomine magis notus, primus

inter Protestantes extitit, qui ad


sibi

exortas doctrina' novitates fulciendas tuendasque Ilistoriamadscivit. Hic, consociatis


nullis
,

non-

ejusdom ingenii i^ropositique hominibus doctrina> quadam specie liaud spernendis Magdeburgi, in qua urbe Lutheranismus pra>cipuum constituerat domiciUum, illas quas nominavit Centurias digessit
,

in quibus

quoddam

Ilistorife Ecclesi?e

simulacrum ettingere com-

mentus

est;

anno 1559

quam per singula sppcula partitam iu hicem edidit Basileaj in Helvetia ab ad annum l.")7'i, prima duodecim Ecclesiae ssecula in tredecim voluminibus insatis

foliocontmentcm. Opus
;

notum,

ut in co

immoremur: quod
,

niliil 01111

Historia prpeter

nomen commune habet cum verius


siam Catliolicam
,

dicas

mendaciorum acervum non modo adversus Eccletantum pessumdata


fuit,

sed et universam Christianam Religionem contumeliosis blasphemisque

scatentem sententiis.

Nunquam

alias Historia

obcpecato mentis impetu

ac furore, atque ignorantiae tenebris obvoluta

quantum

in hisce Centuriis videre licet.

(vix putes: novatorum doctrina in coelum etferre, vehiti maximum propugnacuhim, arcemque inexpugnabilem. Hoc extitit ditissimum promptuarium, unde Ecclesia'

Quas tamen

hostes venenatas sagittas ad

eam confodiendam

vel expromerent, vel acuerent.

Cum
stipatus sociis
,

interea tanta de hujusmodi opere celebratio per Euroi);m, (juam h?eresis


,

misere dilacerabat, percrebresceret


totus in eo erat
,

Philippus Nerius, pius sacerdos,

(lui

probis doctiscjiic

ut fldelium animos pietate et sanctitate

imbuendo ad priorum
,

Ecclesi?e sseculorum a?mulationem sedula opera

componeret atque inflammaret


qu,Te

superioris

mentis intuitu gravissima contemplatus detrimenta,


defluxura fuissent
,

ab hisce Centuriis in Ecclesiam

tum ad Christifideles insidiis tutandos tum ad alendam et corroborandam in eorum jiectoribus fldem, praeter Historiam Ecclesiasticam veris germanisque desumptam fontibus illud in sua nuperrime orta congregatione munus instituit, ut quotidie in templo alternis a suis sermo
et facile sibi ])ersuadens nihil aptius excogitari posse
,

a novatorum

liistoricus haberetiir, in (|uo

a Christi Domini nativitate per singida sese excipientia seecula,

nobilissima

rerum gestarum in Ecclesia series explicaretur, ad suam usqiie ?etatem perducta. Quod idem faciendum jussit quoad vetus et novum testamentum, cujus explanationem in
(^iid ;quod

totidem sermonibus

stianre genti

tum moralibus contineri sapienter voluit. potissimum ad rem nostram spectat), nonne primus is Nerius, qui thes,aurum reseraret, in veteribus illis quodammodo latentem cuenieteriis
historicis,
,

tum

Chri,

cpias

Catacumbua dicimus, illumque per doctas suorum filiorum lucubrationes ])atefaceret


honoris causa

quos

nominamus

Galloniiim, Tarugiiim, Severaniiim, Bosiinn, Aringhiiim, (jiiibus

antiquitatum Christianarum stiKliiim vel excitaiuui, vel maximis ;iiicium iucrementis, refe-

ramus oportet?Philip]ms
juvenis delitescens, inicr
trivit.

(juidciii,
insiLnii.-i

nemo

enini ignor;it, in s;inctis


iiioiiiiincnt;i

illis I;itcbi-is diii ;ic ])ic;i(lhiic

ni;ii-tyriini

b(_';vtissimis

aniinum

(lcliciis

enu-

Ut autem hujusmoch, quos

ipsc tanto](ere expertus fuerat, sanctitatis fructiis


,

ad cteteros loconim
con-

Chri.stifideles pro])agaret,

quip])e qui probc noverat

qiuintum inesset

virttitis iu

adspectu, qufeabinsignibussanctitate viriscclebra.t;i,


didissent
;

eorumdcm

s;mct;is rcli(iui;is dcinde


,

piissimam illam invexit exercitationem ac peregrin;itionem

qii;e

se])tem Ecclesias

obeundo
(lii;iiii

conficitur,

aquo

et

nomen

obtinuit. Illa aiitem a


;iniinos
(liilci

Romanis

iu deliciis h;ibit;i,
,

etnuniu

iutcrmissa ;idven;u'iini

cti;ini

;uliiiir;itioiic

])erstringif

(lui

iiiKJiiiiic

Urbem

confiuunt Apostolonmi sepulcra et augustum Petri successorem vcucr;itiiri.

PR.KFATIO.

VII

MiTnorare prrofcnnittiiims,
et quotidic cxpcriiifiir
iiiilifiiics
;

(jUiUiiiis

iil

imjusmodi

insfitntis Ecclesia

experta

fiiri'ii,

ilind

vcro cx co

coilij/crc

ac statuere in pr?esentiaruni
esse

dnximns,

l^liili|ipuin

ncmpc nna

ciim snis
,

mcrito

habcndum ac diccndum

verum

mnpniimi|iic

fnm

concionixndi c

sn^-;i'cstii

iiim sciontiitrnm liistoriciinim instauratorcm. Td


;cvi crndiiissimi (|ni(iiic \iri,

imfcm

in

iirimis confcssi esse


IHstoricp.

vidcntnr
:

illiiis

ciim Biironium

Parenlein

uno ore
,

acclaniixrinl
1'roicstiiiiics

(|iicm
ipsi

innplissimnm fitulnm
iiltro

mili;i

unijuiun ictas

posterior ei dencpnvil
tiuntur.
lt;i(|uc

ct

icmporihiis nostris

libenterque imper-

(';cs;ir

Baroniiis riiili|ipo

;ip|jrimc

c;iriis,
;

iit|i(itc

(|iii

cx

crcfii

siionim
fri^int;i
ci
;i

delectus

fuit,

(pii

conciones liistoricas in fcmplo cdissereret


liistorine

in

(jiio

nmiicrc
;

cum
;iliii(l

ferme annos septics universam Ecclcsiasfica^


lippo otficium fuit

provinciiun rclcpissci
,

Plii-

dcmandatum,

ut Ecclesia? Annales pcrscriberet

(piibns

ncmpe ad

liicem
profli-

liistoricte veritatis et

antiqnitatum Christianarum digesfis Mafrdeburgensinm Centurise

<>arentur.

Baronius opcri nimis arduo sui ingenii exiguifatem pro modcstia ratus minime

sufficere, diutius obstitit,

nequc profccfo,

nisi obedientia coacttis, sese

tractabilem pra^buit,
'.

post(pi;im divino jirorsus consilio id

cum eo

agi a Philippo certior factus crat

Ita vir ille,

(piem fcrmc mintciiliim praedicaverim virtutis ac doctrinse (ideoque venerabilis titulo a Chrisfi
Vicario Benedicto

XIV

insignitus),

non prius operi

manum

admovisse compertus est,


Cujus
rci

(piiim

singulare de divina voluntatc ausj^icinm per

Nerium

retulerit.

veritatem mirns

(Mnnino tanti operis exitus comprobavit


iit

quam
,

reapse idem BaroniusadeohabuitexploratiTm,


id se

maximas Deo semper

grafias habuerit

a quo luculenfer ad
\\{<e

electum esse senserat


hauserat. Quis
in

atqtie inde perficiendo

usque ad extremum

spiritum vires

animumque

enim, quin penitus animo commoveatur, admirandum illum legat supplicem libellnm,

quo

idipsum profitetur, ct Philiiipo Parenti opfimo, cui totum quantumcumque est Annalium

opus tribuere non


laboribus?
voluif
,

(lubifat, gr;if ias

agcns ob Nitminis auxilium

sibi conciIi;Ttiim tantis

obeimdis

Quem

libellnm

iid

aiternam posteritatis inemoriam

in cius sepulcro suspendi

nobisque iterum liceat subjicere.

Ubi prima Annitlium volumina excusa innotuere, statim conclamatum

ftiit

de Magde-

burgensinm Centnriis,

quEe, pnlvere obrntte et in bibliothecis jacenfes, jef ernum suis aticto-

fibns dedecus pepererunt.

Quo

laufem sfudio, quantaque

animarum

exultafione Annalcs

Cliristianus orbis exceperit, tesfantur

tum

versiones

eorumdem
'.

in prcecipuis

Europa^ idioma-

tibus,

nempe Alemamio,

Gallico, INjlono, et Ifalo, tiim tofitts operis exemplaria decies,

vivenfc fidhuc auctore, excusa, in Ifalia, Germania et Belgio

Philippus ?eque ac Baronius illud profecto habuere in votis, ut Annales ad exitum

perducerentur, quippe quos Dei gioria, et Ecclesiee decus atqtie incrementum mire incen-

debat

nec dubitandum quin


suis
filiis

id

a Deo enixis precibus flagitaverint ac flagitent

cum hoc

muneris

veluti festamenfo reliquerint, ut ad

Annales ulferius pertrahendos incnm-

bercnf. Id revera praesfifere Odericus Raynaldus et Jacobus Laderchius, uterque ex Oratorii

Congregatione Ncrii

filins,

quoruni alfer ab anno

199 ad

annum

1505 opus perduxit, RomiT'


;

decem voluminibus

editis spatio

annorum

inter lG'i6et 1677 intercedentium


157
1

alfer verotribus

voluminibus RoniEe item excusis ad

annnm

hisforiam porduxif. Raynaldiana prodnctio,

'

Viil.

Bacoimii in vita S. Philippi Nerii,

lib. I^

cap.

\'i.
,

Vid. Rayiii. .Wbericium


I,

Cong. Orat. presbyt.

in vita Baronii

lib.

il

oap.

IS

pag. 12-16

inler

Epislolas

et

opuscula Caes. Baronii, etc.

Tom.

Roma; 1759,

in-i".

VIII

PB.KFATIO.
iti-ofecta, et IJicik' ciini iirjedecessore coinpjiriindi
;

utpo(e qiinea viro acerrinii ingenii


in Itaiia et nlihi

piiiries

nna

cuni IJaronii .\nnalibns typis edita iuit

cum

viginti sint e.\emplaria

diversis locis ac temporibus in

lucem prolata. ro.stremum ac vigesinniin piininm, idemque

absolutius, Lucfe per Dominicum Alansium clericum Regularem Congregationis Matris Dei fuitexcusuin, qui postea vir onmi cruditionis genere cumulatissimus ad ejasdem urbis ar,

eluepiscopatum evectus

fuit.

Hane editionem

Mansiu-; tinn critico commentario,

quem

doctis-

simus Antonius Pagius exMinonna Conventnnlium familia super Annales redegerat, tum suis
ipsius animadversionibuslocupletavil. rnivci's;i linjusmodi collcctio octo et triginta voluminibiis in-tblio

continetur, tres co])iosissimos indiccs coniplectens


ecclesiastic<ie
,

sub annis 1738 et 1759.

Jamdin tum

tum

profan;e liistorite cultoribus illud erat in votis, ut

novii de I!;ii'onii .Vnnalibus ejusdemi|ue accessionibus editio susciperetur, curn illa

Lucensis

rara

admodum

evaserit,

magnoque

pretio.

Idcm

jiorro
,

stndinm Protestantes quoque nos-

trorum temporum arripuit sive Germ;mos sive Anglos qui (mirabile quidem dictu magnoque
Eeclesipe

bono ac

solatio futurum), veteri illa opinione,

qua temere imbuti a majoribus contra

Annales Baronianos, tandeni remissa, ipsos pluris faeiant et consulant, pr?esertim vero Raynaldi accessiones,

tanquam copiosissimum

et

purissimum
\

liistoricfe veritatis

fontem.

Laus
Duc)

igitur merito tribuenda egregio

iio

Ludovico Guerin ex Barro-Ducis (Bar-Ie-

inGalli;i, qiii,

cohortantibus insigni pietate et doctrina prtiesulibus virisque ecclesiasticis,

nov;iin dc nniversis .Vnnalibus Baronianis editionem


iniit
,

ex sua

officina

excudendi consilium

quo

et niliil

doctorum hominum
lia^c

votis accidere poterat jucundius, et Ecclesiee necessiin pr?esenti

t;itibus

magis eonsentaneum.

enim,

animorum
;

conditione, nisi ab Historia


,

amplissimam trinmphorum segetem referre posse videtur


vocant
indixit
,

postquam RntionaUsmus
iic

quem

cuililiet

auctoritati vel

dogmaticw

vel philosopliiea^

morali neliirium bellum

et

Christianam scientiam imis ab radicibus evulsit. .\d Ilistorinm nostrnm hoc

saecnlnm suapte natura fertur, (piemadmodnin Dognuitiim studio sa^cuhnn sextum decimum
tenebatur
sia,
;

ac propterea

in

eo allaborandiiin,

nt, historia ritc in ;icicm

prodnchi,
niliil

tum

Eccle-

tuin Grdini sociali validissimum paretnr proingn;iculnin.


dci|iie

Cnm enim
t;nUnm

sh

reliqiii (|iiod

Rationalismus susqiic

permiscere non audeat,

jiuctoritati

historica? fasces sub-

mittat necesse est, quce Ikctorum testimoniis c(mtr;i

illins iiiipi;i

conimenta perpetuo insurgit.

Equidem a
dot;dis
i)iet;is et

pniefato viro ipse compellatus jier ejus fnitrcm P;nilimi,

quem
(S'

sacerDizier)

scientia ;ipprimc

cominendant,
,

in Collegio urbis Sancti

Desiderii

ditecesis Lingonensis Philosophia? professorem


silio

ut de excatdendis Annalibus Baroni;inis con-

auctor, ac pene princeps ;iccederem, din inultumque, ingenue

enim

f;vtebor, (inbit;ivi
qu;i, ex^ie-

tantiiin inihi

onus susciperc,

coijiic iii;igis, ((uod in

ill;i

j;im fet;ite
|);irtc

sim constitntns,
confectis,
v;il(lc

ditisquibusdam litterariislucubrationibns.

in;ign;i j;)ni c.\

optiindiim

ducerem
;etcrnit;iti

dies,

quos

niihi

dixiin iniserieordi;i

f;icict rcli(pios,

iiui

Dco

s;icr;irc, et

parand-e

insumere.
Iii

;incipiti

mentis contentiouc nciim enixe prec;atus


,

Christi Mc;vrii

Oraculum

prout olllcinin

postiiI;d);it, supjilcx ;idi\i


l'iiis

iit

(|iii(l

consilii in t;i,nto
mir;i,bili

negotio c;ipiendum milii

esset supernoi^jusluminediscerciii.

IX, ipicm

;estuanteni studio erga omni;i qu;v


,

ad Divin;mi proinovendam gloriam faciunt, universus Orbis suspicit


iiiiiiii ;Ml(lidii
,

ut opus aggrederer ani-

(|Uod Ecclesi;e

v;il(lc iitilc c^t


,

historicis disciplinis fore arbitnitus est, veni^imque


i\o

dedii

iit

iiK!

Barrum-Ducis conlcn-cm

iilii

re coraiii iigcrcni coininodiiis

(piiii ct

digu;itus

ApostolicM Benedictionc

incciit;i ;iiispic;)ri.

, : :

i>r^:fatio.
Veniiii
(>|i('ri

IX

iiohis in.uiiiui jidiiioventibus


(lil;iiviiiiis

suborta dubitatio,
(lociiinenlis

iiiini, |)i"pici' o))sorv;i-

tiones a Pafiio insei-tns, iiovis

Annales

idciitidcin

in

iiiccin

cditis,

passimadoctissiniis viris,

;k'

prfPcipue ex Benedictina lamilia sancti Manri in Gallia, ct (juo-

ruminniimerapost
a proposito

l{;ironii, Rnyn;iidi, ct T,;iderchii


:

fevnm prodicrc. \'cnim intelleximus nos


niiincnis,

lonfj-ius ;ibstr;ictiim iri

ciiin iion

modo voluminum

jam

satis

per sc

magnus,
potiiis

esset au.nvndns, sed eti;uu tcxtiis ipse pluries corripvndus, vel instnurandus,

undc

novum

emer<ieret operis fjeniis, (pi;mi vetus


ociilis h^ibuimiis,
,

promiil^i^irctiii-.

liiiic

ficrct

iit

inininic

asseoiueremur (inod in;i\imc pr;e

ut nenipc ad

li;inc llistori^im ;iditiis f;iciliii-

pateat, mcdiocri invtio compar:iiid;iin


(|iii

I']c(dcsi;isticis

jiricscHim ciijiiscnin(|iic ordinis viris,

;d) c;t

rcctc

li;iitrirc

possint, iindc

;iniitiiis

pi-eclarissmia

rerum

in Ecclesia

gestarum

serie,

sive inconciliis, sivc in s;inctorum

Patrum, co;evornmque scriptorum

liliris cvoliit;i

jiicnnde

detineretur, solidaque instrueretur eruditione rite adscita ad Ecclesiam, ejusqne dogmat;!


ritusqiic jiropupmindos. Tllud

etiam movet, quod viris doctis et eriiditionem

liistoric;iin
,

cx

protesso rccolcntibns mmnihil

commodi
Nec

;ill;ituros

putamns Annales,

licet breviori

(|n:tni

innuimus, methodo digestos,

cum

per eosdem optatissimns rernm ordo causariiiiKiiic


dixeris prpeclusnm hinc fore

vciiiti

ante ociilos propositus elucescat.


tionibus, (pi;p
diliicidiintnr
;

aditum

altissimis disciuisi-

;i(l

doctrinam historicam maximopere conferunt, quibusque singularia facta


comparatae prfestoque simt peculiares
libito

ad

id ciiiitt

monumentorum
minime

historicorum
possint

collectiones

quas vir doctus pro suo

consulat

liceliit

(]iiod

ei prfestarc

nostri Aim;dcs ditViisiori qnantumlibet ratione concinnati.

Nec praetermittendnm est

illud

quod

amplissinu-p hujusmodi editioni obstaret qii;immaxime


sinit

temporum nempe
tant;ie

ratio, qure

hnud

strcniium :idco inveniri ex editoruin


:

fimiilia viriim, ([iiem id

non deterreat

tantae molis
copi;c

librari;ie difticult;i,s
ille

;ic

propterea quamvis

ex voto contingeret,

voluminum

fortasso

honor maneret t;intummodo, ut bibliothecis publicis ornamento essent ac decori


,

proptereaque

instar

pra>cedentium

rarit;ite

;idmodum

et carit;ite editio laboraret.

Qiue

incommoda a pnesenti nostra


turam,

editione abfiitura confidimiis, imo ips;un eidem Lucensi antei-

cum

nonnulla vel emendanda vel addenda, prout expediverit, cuniverimus.

AtqiK in primis, (piod ;ittinet ad

monumenta
genns

proitrie dict;i,
,

nempc

Privilegi:i, Diplo-

mata tum
,

Pontificaa tiiin Impenitoria


,

et id

nlia

textu utemur ad

absolutissimo

quod idem, ne

in c?eteris

quoque ad
,

concilia

unguem perfecto et sanctorum Patrum scripto,

rumqne

Ecclesiasticoriim loca spectnntibns

ob temporis pr;esertim angustias prpestarc


\M've\)Oii\in\n

possimus, vehementer displicet. Unicuiipie insuper volumini

Simmarhim

excer-

ptum ex
in

singulis annis m;iteriem

uno

veluti ictu oculi conspieiendam pr?ebebit, expunctis qua^


in

margine extant ;idnotntionibus, itemque


,

imas paginas relegatis locorum testimoniis

ex quo tum perspicuitati

tuni aptae librorum moli consultum videtur. Pagii criticas adno-

tationes contincntcr subjiciendas singulorum

annorum

histori;ie

putavimus. Observationes

vero Mansii plerasque omisimus, utpote

qu;Te

versantur in Clironologia consiilum, magistra,

tuum, imperatorum(|iic vindicanda plerumque a Pagianis erroribus

ope inscriptionum

quarum etiam partem magnam exulare jussimus. Nemo enim


fals;Tp

ignontt quibus quantisquc

incrementis hodierna retas circa hoc eruditionis genus glorietur,

cum

vel depravatfe, vel


:

onmino plures deprehendantur

inscriptiones, vel nov;ie e latebris emerserint

ita iit

non

modo Pagius,

sed et M;insius s;Tepissime emendatione indigeret. Nihil ])rohibet quominus ex

recentissimis exemplaribus

ahnnde veritas exploretur.


fiiit
;i

Tdem

jirorsus

de Numismatibus

Impei-atorum Rom^inonim consUium


TOMLS
I.

Baronio

satis rarc int(M'

scribcndnm impressis,
A

: :

PR.F.FATIO.
1i?pc a^tas in

(Mim valde aecnratius et elegantins nostra


navarit.

hisce ciulendis et elucidandis

operam

Et quoniam Baronius a^que ac Raynaldius in rerum Ecolesiasticarum tractatione

quodammodo inclusi immorandum minime censuerunt in vicissitudinibus revolvendis, qua3 temporalem Romani Pontiticis respiciunt dominationcm in Populis eidem quoad civilia etiam
Jura subjectis, nihil antiquins nobis erat, ([uam de historica cjusdem potestatis constitutione
et legitimo exercitio, ea in
lerit,

medium

afferre, qupc

temporum
in

et

rerum

ratio identidem obtu-

ad vindicandum jus

illud

regium, quo nullum aliud

Europa

validioribus nititur funda-

mentis, et (piod a

Divina Providentia datum atquo oblatum fatemur ad universae Ecclesi

libertatem decusque

tuendum cum
,

civilis societatis

bono conjunctum

cujus rei documenta

jam a nobis
subjungere

edita separatim extant A7)hmiine.


et

Insuper visum est nobis, quod


;

Mansio,

novum Apparatum
utilitatis

Criticum universo operi

qui ex ]SIansiano licet phira referat quae magis congrua videbuntur,


,

muhis

tamen concinnabitur additamentis


immevito judicavimus.
siasticis

quas non

modo
ibi

sed et necessitatis fore haud

Primum enim
in

ut historiae cultoribus, prpesertimque juA'enibus Eccje-

viam sternamus, concinne breviterque

disseremus de diversis temporum


sacris

feris

apud Christianos, qu?e

monumentis

historicis

tum

tum

profanis usitantur, et de notis

temporum

quae
;

easdem

feras aut respiciunt, aut exphcant. Describendae ideo nobis erunt


;

a^ra Christiana

pera Passionis et Ascensionis


;

a^ra Alexandrina

fera

Antiochena

rera Con-

stantinopolitana

aera
;

Seleucidarum Grsecorum, aut Svro-Macedoniorum vulgo etiam aera


,

Alexandri nuncupata
aera Hispanica aera
;

aera Caesariana Antiochiae

rera Actiaca et

Augustorum
Romae,

aera

JuHana

rera Diocletiani, seu


et a?ra Haegirae,

martyrum

aera fundationis

et periodus Juhana

Olnnpiadum,

quibns adnumerandae sunt


,

a^rae
;

quaedam minus frequenPer-

tiores, uti aerae Abraliami, Nabonassaris

Tvri et

Armenorum
,

_aera Isdegerdis regis

sarum, ejusque reformatio per Malel^-Schal-Dgelaleddin vulgo aera Gelaleaena vel Malaleaena
dicta.

Sermonem
;

deinde instituemus de diversis Cvclis


;

et

primum

de Indictionibus
;

de Cyclo

Sohs

de Concurrentibus ct de Regularibus
,

de Cyclo Decemnovennali
;

de Nuraero aureo,
,

seu Cyelo Lunae

et de Calendario
;

Judaeorum

de Epactis

de Clave Terminornm

seu Fe-

storum mobiHinn

de Cyclo Pascali, et de Calendario Gregoriano.

Pnx^cipuae accedent Tabubie, qnas Concordantiarum vocant, ex quibus juxta diversas


rationes chronologicas facile dilucideque innotescat a quo die data documenta, praesertim

vero Tabula Paschalis et Indictionum ab an. 300 usque nd an.


,

'iOOO.

De
,

festis

etiam mobilibus

Tabula subjicietur Concordantijie Cycli annualis tum ((unmunis tum bisextilis ratione dierum quinque et triginta, a die nimirum vigesima secunda Martii ad diem Aprilis vige-

simam septimam, (|norum


adnotabuntur.
Illiid in

spatio

Pascham

intercidere opus est


,

ubi Litterae Dominicales,

Nimierus Dominicarum post Epiphaniam et Pentecosten

et prima^

Dominica adventus dies

more

positiiin

fiiit,

in mcdj^t aevo,

pietatisac i^eligionis stucho, non


,

modo apud

Episcopos ct Principes, verum cujuscunKpie ordinis Christifideles

ut epistolas, privilegia,

contractus, testamenta, aliasque hujusmodi tabulas obsignarent, datas a die vel festo alicujus
sancti nomini sacro, vel soleinniori
,

vel a Dominicis anni insignioribus

ut passim istas desi-

gnationes videre est


,

feria tertia post

Nativitatem B. M.
ie levavi

\'.,

post Matth;Teum Apostolum, post

S. Caeciliam, etc. post

Dominicam

.1 1

fquae

prima nempe .\dventus), post Domini(\am


:

Aihratc Dominum (tertiam post Epiphaniam), post Dominicam

Quasi modo (Dominica in

PR.KFATIO.
Albis), post Doiiiiiiicjuu
:

XI

lioralccadi ((luartain Advcutiis", etc. Iliuc

nou abs

i'c

forc i^iii.iviuiu^

C.Iossarium addcrc uoiuiuum |auhilum cognitormu in vctcribus Diploiufitibus, et apud Ecclcsiasticos scri|iTorcs lucdii an'i iisitatt)rum,
e.x.

quibus (luaMlaiu fcsta

dominic;ip, ot dics fiominiet Chrunolofiiciim san-

caruiu ct mcusiiim denotabantur

necnon ('atal(j^um Alpliabeticum

ctorum praH'ipuorum

a quorum die festo in medio ;evo data sunt vetera

monumenta

iii

substitutionciu dici ct mcnsis. Huic catalo<.;o jira^ibit et inservict ])crbrevis notitia vetustis-

siniorum qiuB in Ecclesia cognoscuntur Calendaria, ac Martyrologia.

Eiimdcm

cxcipiet Catalogiis Ciirouologicus suuuudi-iiiii


;

pDiifilicum dicm referens


usqiie ad Kom;ini
;

electionis, consecnitionis atque obitus

idcm Romanorum
in
It;tlia;

]iii[)ci';it()riiiu

Imperii extinctionem

Reguni Longobardorum
;

Rcgum

Carolinorum

Regiiin

Rom;moriim
tani;ii!
;

ct

Iiuperatorum Germani;e
l);uii;c,

Rcgiim

Svcti;e et

Regum dcniijiic G;dli;t^., Augli;ie, llisp^uiine et LusiNorvegifie Rcgum Ilungaripe et Poloni;c, ct Ducum Mos;

coviae

Imperatorum t^aidem Orientis usque ad annuiu

!'ir)3,

quo, Constantinopoli

;i

Turc-is

capta, Imperiiim Orientale misere interiit.

Ncmo
fuerint triuin

in

historia iiicdii ;cvi ]i;iiilispcr versatus ignorat,

qii;int;i

;auctoritatc

iisi
;i

sedium .Vrchiepiscopi Colonicnsis nemiie, Trevircnsis,


Carolinorum, postquam Imperium

ct

Maguntina!

j;uii

temiwre

Regum

Romanum,
,

it;i

(iicTiim,

a Gallis ad Ger-

manos

transierat, circa negotia


et

omnia tum

ecclesiastica

tum

civili;i,,

ac proinde valdc con-

gruuin fore ducimus

chronologicam liorum Pr?esulum seriem subtexere, quo melius inuo-

tcsc;uit dies a quibiis data

attributuin

Regumet Imperatorum diplomata. Tribus enim hisce Archiepiscopis sciinus .Vrchicancellarii munus in Regno et Imperio ita tainen ut, cum Germania,
;

Italia et Gallia Belgic;i

sub uno eodeinque Imperatore esse ca^perint

quoties Imperator esset

in Itali;i, .Vrchic])iscopus Coloniensis

omnia

privilegia et diplomata Imperialia signabat, et

ejus interventii et nominc? edebantur. (^ioties Im])erator esset iu Galliis Belgicis, id

munus

subibat Archiepiscopus Trcvireusis, iu Germania A-ero M;iguntiuus.


Tabulffl successionis

Regum

et

Imperatorum,

ia;ixiini

sane

rci historicje

commodi,

quasque ut monuimus suo loco exhibebinius, justissima causa nobis


tenda censuerimus nomina Imperatorum
,

visae sunt, ciir jirajtermit-

qu;e Baroniiis ejusque continuatores in frontc

singulorum annorum et i);iginaruin nominibus


que usuin
inutu;ati
;ib

Romanorum
est,

Pontificum apposuerunt

queiu-

antiquitate prorsus alienum, iidem e.x vetustis Ann;iliuin scriptoribus medii ;evi
:

sunt

qiiod tanto

magis supervacaneuni
retinens,

cum

Pagius, in Criticis suis observa-

tionibus

hunc usum paritcr

Imperatorum noinina

singulis annis

jam

pr^miserit.
,

Finem tandem imponet Catalogus oninium


Orbis Christianus inedio ;evo exhibebat
vinciis suberant, (]ui C;italogus
triarclialiuni
s;Teculi
,
,

Provinci;iriiiii

Ecclesiasticarum

i]U;is

adjectis Episcopatibus et Monasteriis


:

qu

hisce Pro-

vulgo
et

inscribitiir
,

Provinciale

omnium mundi Ecclesktrinn Puvetustis codicibus

Metrupolitanarum,

Episcopalium

quemque ex

membraneis

XIII et

XIV eruemus.

-Vb adminiculis historicis inodo enarnxtis vix separari jiutest historia Ecclesiastic;i
litteraria, qu;^

ad recte intelligendos fontes, in .innalibus Ecclesiasticis passim citatos vel laudatos valde confert quamque ideo in altero ab apparatu nostro disjuncto volumine elabo, ,

potest brevitate singula capita jierstringentes. Historiam istam ;i primordiis Ecclesiae incipientes, ordinc Chronologico serv;\to, usque ad flnem X^' sfeculi (jiio inedium a^vuin ita dictum desinit, perducemus, recensendo sanctos Patres, aliosque scriptores
fleri

rabimus

summa qua

tum

ecclesiasticos

tum profanos

qui hisce

s;ieculis

florueruuT, Ecclesiainque suis scriptis

illii-

, ,

XII

pr.+:fatio.

strarunt. Ageraus hinc de praecipuis

eorum operibus horumque


attinet,

editionibus. Disseremus
,

denique de veteribus temporum annahbus et chronicis, sive certo auctore

sive incerto.

Quod denique ad

.\nnales per nos continuandos

ea

de re

suo loco copiose

(hsseremus; interim sufficiat benevohmi lectorem admonuisse, nos omnia monumenta,


quse historiam Pontificum
,

qui

Gregorio

XIII

cum quo Annales

nostri

desinunt
in

usque ad

Pium PP.
;

VII.
ut

successere,

concernunt,
totius

jam coUegisse, ac etiam

suo

ordine distribuisse

ita

absolutionem

operis

usque iu exitum ssecuh xviii


fore

quam metam

nobis prpefiximus, nulla interposita


sit.

mora, Deopropitio, progressuram

nobis persuasum

Hsec voluimus Annalium


daraus
,

initio
;

praenotanda, ut nempe operis, cui edendo insupi'ofecto

utilitas

penitus dignoscatur

quod

nuUis nostris viribus

sed Divina freti

inisericordia ut ad

exitum prospere feliciterque perducatur confidimus.


sanctioribus "\'aticaniTabulariis, die festo Catliedr?e S. Petri Apost. Antio-

Roma? ex
<l..MirpA.D.

MDCCCLXIV.

SUMMARIU
TOMI
I.

An.

1.

I.

Praeloculio.

2.

Nalalis Doiiiini.
10.

8. Sacii fasciie. 9,

3-o. Prtosepe noinini, ejusque cullus. 6, Miracula in Nalivitale Ciuisli. 11-13. Pacis teniplum

7.

SancUe Maritr
14.

inlesrilas.

Homa^

Pastores ad prs-

II.

III-V.

VI.
VII.
VIII.

Lil>ri Sibyllini de Nalali Cliristi. 18. Circumcisio Doniini. 19-27. Magi, et unde venerint. Uegina Saba;. 29-31. Magi an reges luerint, et quando venerunl. 32, 33. Strages Innocentium , cur a bimalu jussa. 34, 33. Magorum adventus et stella ipsos comitans. 36. Festum Epiplianiie. 37. .Magorum reditus. 38-41. Oblalio Christi in templo, et de vaticinio Simeonis et Anntp de eodem. 42-47. De Christi in .Egyplum fuga. 48-52. Ca^des Innocentium. o3-a6. De Zacchariie nece. 37-61. Galila;oruni secta. I. Judtei jurant llerodi. 2. De Salome ejusdem soroie. Successio consulum. Nero ab Augusto adoptalur. ritio divina in Herodem. 1-11. Herodis aetas, interitus, et mores. 12. Archelai regnum. 13. Jesus reducitur in Palaestinara. 14.

sepe. 15-17.
28.

Ju(hpi tuniultuantes reprimunlur.

13.

Paleeslinai in tetrarcliias divisio.

16.

Pseudo-Alexander, filium

Herodis se simulans supplicio plectitur.


IX.

Jesus Nazareth ducitur, inde Nazarenus nuncupari coepit.

X.
XI.
XII.

Consules.
I.

Augusti leges contracaelibatum.

2.

Varus

e Palpestina revocatur.

1-7.

Jesus Hierosolyma? in templo prisdicans, ejusque in

domo

paterna exercitia.

8, 9.

Josephi ietas.

lO.

XIIl-.XV.

Variana clades in Germania. Consules.


e.xilio. 4. Cur Joscphus eumdem limuit. 5. Judsea in provinciam redacta. 6. Ejusdem de graeco sermone lex. 9. Latinae lingu;e majeslas. 10, Studium Herodis in Tiberium et Augustum quibus civitates, templa, et lacus dicat. Pr^sidum summum jus, eorumque vestes sacerdotales.

XVI.

1-3.

Archelaus damnatus
7, 8.

Augusli obitus.

1 .

XVII.

XVIII.

Tiberius Judteos exagitat.

XIX.

Caiph;e sacerdotium.

XX.
XXI.

Consules.
Judiei
1.

Romae

vexati et restituti.
2.

.XXII-XXIII.

Tiberii leges.

Sulpitii

Quirini obitus.

3.

.\cla Pilati

spuria.

XXIV-XXVIl. Consules. XXVIII. Pontius Pilalus Judae praeses XXIX, XXX. Consules.
XXXI.
1-4.

ejusque in JudKOs acta.

3. Telrarchiarum distinctio. 6, 7. De Lysaniis tetrarConcilium ixxii, sive synedrium. 11-13. Joannis pra^dicatio et mores. 16-20. Clirisli baptismus. 21. Legatio Judaeorum ad Joannem. 22. Andreae et Petri vocatio ad apostolatum. 23-28. Petri nomina et prajlatio inter Aposlolos. 29-36. Nuptite in Cana Galilfeae. 37-40. Prsdicatio Christi. 41-44. Baptizati a Christo. 43-30. De nece Joannis. 31, 32. Dissidia Judpeorum cum Samaritanis. 33, 34. Puteus Jacobi. 33, 36. De filio reguli a Christo sanato. 37-61. De Abagaro

Evangelicaj historise dignitas et concordia.

chis. 8, 9.

Functio sacerdotalis.

10.

principe Edesste, ejusque ad Christum epistola. 62-63. De piscalione Petri, el lacu Genesareth. 66-68.

XXXII.

1.

Res Christi in GaliUea gestse. De secundo Jesu paschate. 2, 3. De lurbis a Pharisaeis in Jesum, curato aegroto, excitatis. 4-6. Jesus Hierosolyma in GaliUeam reversus novos apostolos eligit. 7-9. Apostolorum genus. 10-16. Christi

XIV

SLMMAHir.M.
pradicalio. 17-30. MagLlalonop conversio
:

uria,aii i)lurcsMag(lalen;efuerint. 31.Cliiislus millitaposlolos.

.W.Mll.

1-d.

Herodiadis imniane in Joannem facinus. 6. Herodiadis et filiie obitus. 7, 8. Herodis de Christo opinio. 9, 10. Acla Jesu a nece Joannis. 11-27. Pelri confessio et principatus. 28, 29. Christi de sua passione prifdicatio , et transfiguratio. 30-3i. De Iributo a Christo soluto. 3o-37. Christi

Herodis

et

miracula. 38-41. De lxxii Christi discipulis. 42-44. Alia Christi opera. io, 46. Apostolorum ca;libatus.
47, 48. Sejani casus.

.\XXIV.

1.

Christo a Judteis e.\ tributi pensione Simonis. 19, 20. Judse proditio. 21, 22. De loco ubi pascha peractum. 23-26. De tenipore paschatis. 27-41. Ritus celebrandi paschatis. 42. Conteutio Apostolorum de primatu, quando. 43-4<i. Uilus in institutione Eucharistiae observali. 47-51. Nomina Eucharisti;e. 52-60. Apostolorum SHcrificia. 61. Usus c(fm- Dominica;. 62, 03. An Judas Eucharistiam sumpserit, et quando
5-7.

Annus Christi passionis. De Hosanna. 8. Mons


Cu^na in

2.

Lazari resurrectio. 3. Concilium adversus Chrislum. 4. Ca?na in Bethania.

Oliveti. 9. Ficus arefacta. 10-12. Insidia?

parats'. 13-18.

domo

._

animosa promissio. 65. De hymno in coena dicto. 66. De loco ubi Cliristus oravit. Quid Christus cum a Juda-is duce Juda invaditur. 70. Cur Jesus primo adAnnam. 71. Petri iiegatio. 72-74. Christus ad Caipham. 75. Judoe interitus. 76-92. Jesus ante Pilatum. 93-95. De supplicio miraculis crucis. 96-106. De vino niyrrhato. 107-112. De Golgotha. 113-129. De morte Christi, et de qua- eamdem comitatu sunt. 130-135. De ejus sepullura. 136-161. De Christi ;etate, et de anno ejus pasDomini. sionis. 162, 163. De jejuniis ob Christi passionem susceptis. 164-177. De hora resurrectionis apparilionibus, vel manifestationibus. 196, 197. Apostoli in Galikeam abeunt. 178-195. De variis ejus 198-205. Qu;ecommuniaApostolis omnibus, et de primatu Petri. 206-208. Aliffi manifestationes Domini. 209-215. De duabus dotibus Ecclesiae concessis, de operatione nempe miraculorum, et de divinarum
discessit. 64. Petri

67-69.

Scripturarum intelligentia et interpretatione. 216-220. De ascensione Domini. 221, 222. Flavii Josephi de Chrislo testimonium. 223-225. Acta et dicta Pilati de Christo ad Tiberium missa. 226. De libris Sibyllinis. 227-229. De vestigiis aDomino in ascensione reliclis. 230-263. Acta Apostolorum post ascensionem Domini, el de dono linguarum ipsis concesso. 264, 265. Ananise et Saphirie interilus. 266, 267. De venumd.itione bonorum a primis Christianis sponte facta. 268-270. Apostoli in templo, el Petri iu miraculis pnerogativa. 271-275. Aposloli in carcereni conjecli, et de Tlieoda, et Juda, ac Gamaliele. 276, 277. Prima discordia in Ecclesia. 278-282. Eleclio et munus diaconorum. 283. Laborantes et
diaconiss*. 281. Presbytene

qu essent,et
:

Jacobus
.\X.\V.

episcopus Jerosolymitanorum

qu;p episcop. 285-307. Prosecutio actuum Apostolorum martyrium Stephani. 308-314. Memoria;' et sutrragia pro
:

defunctis. 315-318. De purg;itorio. 319, 320.


1-12. Dispersio
sitio

Magna

in Christianos perseculio.
in

Apostolorum

et

Discipulorum, corumque pra'dicatio


crudelilas.
palria.

Samaria.

13.

Qu;e

manus impo27-28.

tantum episcopi. 14-19. Sacramentum cunfinnalionis

et chrismatis. 20-20.

Simon Magus.

XXXVI.
X.XXVII.
X.XXVIII.

Eunucbus regin;f Candacis. 29. Tiberii De conversione Pauli, ejusque ;etale et


1 ,

2.

Paulus Damasci.

3.

Philippi Tetrarchse obitus.

Agripp carcer.
Tiberii obitus. 2, 3. Vitellius Hierosolyni;e. 4, 7. Paulus Damasco Hierosolymam venit ul videret Petrum. 8-10. Petrus Antiochenam fundat Ecclesiam. 11. Cur Cwsarea et non Hierosolyma metropolis Palestina. 12-26. Petrus Ecclesi;e Anliochens septem prsefuit annis, et quoraodo Evodius primus episcopus ejusdem Ecclesi;e dicendus. 1-3. Agripp;c reditus in Judeeam. 4-H. Clades Judseorum Alexandrice. 12-14. Caius imperator coli vult uli Deus, ejusque crudelilas in Judseos. 15, 16. Herodis Tetrarcha.' exiliuni. 17, 18. Pelrus Lydda'.
1.

XXXIX.

XL.
XLI.
M.ll.
XI. III.

.\LIV.

Consulatus Caii. 2-13. De conversione Cornelii cenlurionis. 14-20. De Matth;ei Evangelio. 21-25. Caii imp. furor in Jud;cos. 1-i. Judu;orum legalio ad Caium. 5-37. De stalua Caii in templo locanda, el de Eerumnis Jud;eorum. 1-3. Caio interempto succedit Claudius. 4-6. EJus edicta pro Judsis. 7-10. Redilus Agrippse, ejusque studium in sedandis Juda^orum turbis. 11-17. Antiochena? Ecclesi;e Pra^fectus, et de noinine Christiano. 1. Agrippa persefiuitur Chrislianos. 2. Jacobi martyriinn. 3-9. Pelrus in carcercm trusus, et ab angelo liberalus. 10-12. De Pelri ilinere. 13-14. De Aposloloruin in diversas orbis partes profectionis teinpore. 15-19. De Symbolo Aposloloruni. 20-22. Spiritu sancto niagistro facta divisio provinciarum. 23, 24.
I.

Gentium conversio.

Joannes in Asia. 31. Andreas in Scythia. 32. Bartholomaeus in Majori Armenia. 35. Matlhaeus in yEthiopia. 36, 37. De duobus Jacobis. 38. Simon in Mesopotamia. 39. .\fricana Ecclesia a Pelro erecla. 40. Tliadd;i'us in Arabia et Iduma-a. 41. Matthias in .Elhiopia ct Jud;ca. 42-49. De variis actis Aposlolis |ierper;iiii adsciiplis, et ab h;i'relicis coiillalis. 50. I)e scriptis Christi nomine confeclis. 51-59. De adveiitu et actis Simonis Magi Uoma'. 00-61. Petri Runiaiu adventus. 62-66. De fame tolius orbis, e' de munificenlia Ilelena; Adiubenorum regin;e; an ipsa Jud;eam vel Christianam se professa fueril. 67-73. De collecta in commodum Christianorum Antiochiie facta, ct de usu collectarum in Ecclesi;i.
25-28.

Petrus

Romam

venit. 29, 30.

Philippus in Asia superiore. 33.

Thomas

iu India. 34.

74.
XI. \.
1-0.

De apostolalu P(!lri ct Barnaba'. 75-88. De ordinibus etolficiis ecclesiasticis. 89. Pauli apostolatus. Petrus XV Cal. Kcbruarii (18. Januar.) C;illiediaiii lloinan;im coiulil , deque ejus prierogalivis. 10.
Calliolicum. II. De priiiialignea Pelri Calliedra niir;iculis illuslrata, et iu
1'elri l!asilic;i

Homanuni iiomen idem quud


ejusdeni
tlicdra

12-1 i. Evodium aii Ignatium Petrus silii in c;iMarcus a Pelro Ale.xandriam inissus. 16 S. Pctri prima epistola. 17-19. Quomodo nomen Babylonis a Petro Romjc datum intelligendum. 20-22. Secunda Pelri epistola. 23-28. Salulalio in osculo sancto et pacis. 29-32. De .Marco et ejus Evangclio. 33-38. De douo linguaruiii.

Valicana liodieque asservata.


15.

Anliochena

suflecerit.

SUMMARirM.
:to-H.
I)(!

XV
48, 49,

usu linguaj
niiltil
iii

graecte

RomEC. 42-47. Plura de Marco.

Claudii in

idololatriain acla.
iii

XLVI.
.M.VII.
.M.VIII.

\,

2.

1'elrus

provincius discipulo.s. 3-8. Interitus Agrippie. 0-10. llerodes a Ciuudio jus


.\cta Tliecke,

templuiTi
I.

ol)tiiict.

ll-lo. 1'aulus Gentibus livangelium nunliat.


i.

1'auhis lconii. 2-1

1-3. 1'aulus Lystrtfi lapidatus. 4-20.

ejusque maityrium. De tempore obitus vel potius assumptionis

B. .Mariaj Virginis.

27-20.

Procurator Judsa^ stolam pontificiam Judaeis a Romanis olim redditam ab ipsis repetit. 30. Alabarchia;
magistratus qualis.
XLIX.
I,.

LI.

Antiochiam reversi. Cumaiius, qui Judaios dire exagitat. 1, 2. Judiei a;que ac Christiani Itoma e.Kpulsi. 3.-28. Petriis redil llierosolymam, ibique lorum inlerest acta et tempus hujus Concilii. 20, 30. Apostolatus nobilior Judieorum 31. Pauli acta Antiochia). 32-47. De conlentione inter ipsum et Pelrum hac occasione 48-S3. Kalsa commenta de Uarnaba. 34. Barnabas Mediolanensem Ecclesiam erexit. 33.
Paulus
ot Itai nalias

Ilenidi detunclo successit

Concilio Aposto-

quam Gentium.
de victu exorta.

De ejus

epistola.

30-7ti.
Lll.

Varia acla Pauli.

1-14.
1,

Llll.

LIV.

LV.
LVI.

LVII.

Adventus Pauli Alhenas, ejusque concio in Areopago. 13-32. PaulusCorinlhi. 33. Colonia Agrippina. Secunda Pauli epistola ad Thessalonicenses, qua occasione scripta. 3-11. De traditionibus Apostolorum. 12-32. Kitus Ecclesiaj ex traditione, et de traditione in genere. 33-33. Paulus Corinthi ante Gallionem Achaia; proconsulem. 1, 2. Paulus Ephesi ct in Galatia. 3. Philippi martyrium. 1-7. Res geslse Pauli Ephesi. 8. De Pauli sudariis virtute miraculorum insignibus. 9-20. Usus sacrarum reliquiarum in Ecclesia, et de miraculis ex iisdem. 1-3. De filiis Scevic principis sacerdotum Corinthi curantibus in nomine Jesu energumenos, et de virtule nominis Jesu. 4-13. De exorcismis eorumque usu in Ecclesia. 14-20. De conlessione peccatorum, eorumque absolutione per sacerdotes. 21-23. De pcenitentia publica. 26-41. De Nectarii episcopi Const;intinopolitani facto, ubi plura de confessione secreta. 42, 43. Nero imperium adit, et Judteis favet. 1. Judsi Roniam redeunt. 2 9. Paulus iterum Corinthi, ejusque prima epistola ad eosdem. 10-23. De excommunicatione a Paulo inflicta, etde excommunicatione in genere. 24-27. De judicio ecclesiastico. 28-36. Regale sacerdotium. 37-43. Usus judiciariae poteslatis in Ecclesia. 44, 43. De continentia conjugali. 46-34. De matrimonio et ritibus in eodem adhibitis. 53-39. De virginitale. 00-72. De caelibatu Pauli. 73-84. De oblationibus pro ministris Dei, et de decimis. 83-92. De velandis mulieribus. 93, 94. De ampulatione capillorum et cultu barbie. 93-98- De pallii usu, et de calceis. 99-106. De ccclesiis Christianorum. 107-111. De fonte pras foribus ecclesiae. H2-124. Ecclesiarum ornatus sacne imagines. 123-130. Distincta in ecclesia loca. 131-139. Sacra primum mensa, deinde communis. 140-146. De funebri agape, et de agapibus in genere. l-i7-l34. De oblatione panis et vini, et participatione EucharistiiB. 133. De communione sub una specie. 136-139. Frequeus usus sumendi Eucharistiam in Ecclesia Occidentali, secus in Ecclesia Orientali. 160. Vindicla divina in sumentesindigne Eucharistiam. 161-166. De conventu ecclesiastico, de oratoriis. 167-170. De his qui baptizantur pro mortuis. 171-173. De anathemate et maranatha. 176-187. De Dianae Ephesise templo. 188-192. Paulus,.relicto Timotheo Ephesi, in Macedoniam recedit, ejusque ad eumdem prima epistola. 193-197. De ciborum delectu, et de certorum dierum jejuniis. 198-204. Jejunium Quadragesimale. 203-208. Cur vetitum jejunium sabbati, et curid Occidentales susceperint. 209-211. Jejunium qualuor temporum ex institutione apostolica. 212. Paulus
2.

in Graecia.
LVIII.
1.

De epistola a Paulo ex Graecia ad Titum Cretae data. 2-14. De episcopis et presbyteris, eorumque munere. 13. De Cretensi Ecclesia. 16. Non Gentiles, sed Judaei polygami. 17-26. De c^libatu sacrorum ministrorum. 27-30. De bigamis non ordinandis. 31-33. De Lucae Evangelio, etde Theophilo Anliocheno cui idem inscriptum. 36- il. Secunda Pauli ad Corinthios epistola. 42, 43. De naufragio a Paulo apud Melitam passo. 44-37. Paulus tertio invisit Corintliios, el de ejus ad Romanos dalis lilteris. 38-61. De rerum Judaiearum statu. 62-66. De Pauli adventu Troadem. 67-69. Quce penula Pauli. 70-78. De usu lampadarum et luminum et sacrae cerae in agni formam effigiata?. 79, 80. Pauli navigatio. 81-101. De festis diebus Christianorum. 102-104. De ritibus in precationibus observari solitis. 103-108. Cur Christiani conversi ad nrientem orarint. 109-112. De ritu standi , genuflectendi, et procedendi in orando. 113-113. De Philippi diaconi liliabus. 116, 117. Paulus Caesarea;. 118. Idem Jerosolyrais. 110, 120. De conventu Hierosolymitano. 121-142. De ritu Nazaraeorum, et do tonsura in Ecclesia. 143-140. Acta a Judffiis contra Paulum Hierosolymis. 130. De summo pontificatu Annie. 131. Judieorum insidiee in Paulum. 132-133. Paulus perductus Caesaream causam agit coram Felice. 136-139. Refcllitur Josepbus historicus de tempore prwfecturae Felicis. 100-164. Paulus coram Festo et Agrippa. 163, 100. Neronis
acta circa Judaeos. 167-173. Pauli navigatio

Romam.

LIX.

1-4.

LX.

Quo tempore Romam Paulus advenit. .3-0. Res gestie Pauli RomC. 10-18. Secundam epistoiam ad Timolheum scribit. 19-22. Epistolam Paulus scribit ad Ephesios. 23. De Pomponia Gnecina. 1-5. De epistola ad Philippenses Romae a Paulo scripta. 6-8. Crucis signa erigi ccepta et coli, ejusque virtus et potentia. 9-11. De epistola a Paulo ad Colossenses dala. 12-14. An Paulus ad Laodicenses scripserit. 13-23. Quam religionem angelorum Paulus daranet, et de religioso eorumdem cultu. 24-34.
De cantu ecclesiastico. 33-39. De hymnis, cantibus et instrumentis musicis. 40, 41. Scribit Paulus ad Philemonem. 42-38. De epislola Pauli ad Hebra30s data. 59. De arefacta ficu Romulea.

LXl.

1-3.

Paulus in Hispania.

6.

Acta

Apo.slolorum scribit

S.

Lucas. 7-9. Ejusdera reliquae res gestae. lO.

Agrippinaeinteritus.

XVI
I.XII.

SUMMARIUM.
1.

Ananus Senior
J.icoiii

et ejus

fiiii

in ponlificatu

Judaeorum.

2, 3. Teriiieinolus

Laodicc.

I.MII.

1-8.

episcopi

Hierosolyniitani
el

13-16.
victi.

Ue oleo sancto inlirmorum

marlyrium, ejusque mira sanclilas. 9-12. De Jacobi epistola. sacramenlo Lnctionis. 17. Missa Jacobi. 18. Britanni a Romanis
4-13.

LXIV.

1-3.

LXV.

Marcimartyrium, ejusqiie acta Alexandri;e. Cladem venturam Jerosolymis Jesus Anani lilius
14. Inleritus Senecionis. 13. Cestius

De Essenis.

14.

Neronis

saevitia.

praedicit.

LXVL
LXVII.
LXVlll.

1-10. Chrisliaiii

dc incendlo Urbis accusati torrnentis plectuntur. 11-13. De epistolis Senecee ad Paulum. Florus pra;ses JudaeiL'.

1, 2.

.\ucla persecutio in Christianos. 3. AlTligunlur Judaei. 4.

Nero

ssevit in conjuratos.

LXIX.

'>. De De Juda el Simone. 8-12. De Nicolailis. 13-22. De Simonis magi volatu et lapsu. 23-2o. Petrus et Pauius in vincula conjiciuntur. 26-29. Nero Sievit in plures. 30-33. ApolloniusTyanteus. 34, 35. Portenta de clade Judaica. 36-46. Jud.-eorum defectio, etbellum civile inter eos. 47-53. Ceslius obsidet Jerosolymam. .'i4, S!>. De abomin<itione desolalionis. 1-0. De tempore martyrii apostolorum Petri et Pauli. 6, 7. Fuga e carcere. 8. Apostoli virgis caesi. 9, 10. Plaulilla. 11-13. Paulustruncatur capile. 14. Pauli effigies. 15-21. De loco martyrii et sepulturae Petri. 22-30. Cultus SS. Apostolorum sepulcris exhibitus, et inde urbis tutela. 31. Petri elTigies. 32-34. De Petri propinquis. 3o-37. Liiius Petri successor. 38-43. Vindicatur ordo successionis Cleti et Clementis. 44-46. Martyres Romie et alibi. 47. Nero a persecutione desistit. 48. Clades Judaeae provinciae a Valerio illata! 49-51. Hierosolyma a Zelolis exagilata.

4,

2.

Petrus et Paulus RomiR concionantiir. 3,


7.

4.

Secundam

epislolara ad Judaeos scribit Pelrus.

Judic epistola. 6,

ANNALES ECCLESIASTICI.
JESU CHRISTI ANNUS
I

I.

Prirloattio.

tor et inoderator Uciis cicliim

Cinn rcruin oniiiinm condicreassct ct tcrram


' ;

sum

'

scribcns, h;cc

ail

Quod autem

in Rethle-

hciii sit

gcuitus Jcsus,
et post

si

velit ali([uis post MichiCfr

nec ulla utrisijue gralia vel pulcliritudo inesse posset


sinc liicc; omnia(|Me csscnt tciicliris ol)voliila, ijisai|uc tcira iiiaiiis ct

vaticinium

Evangelii [lerJesu discipulos conficri


;ilias

scriplam hisforiam
ratur, et in
sit

certior,

infclligct ut

piiiniim
ret,

omnium

cujus fiilgorc

vacua o|)portuiic coiisuhiit, ut ipsisrcrum jirincipiis lucem creaiam (jua; facta csscnt ([uam ctiam
:

sulisc([ucnlcr in Evangelio,

cum

cjus n;ilivitas enar-

natus

(|u;c
ria!

csscnt facicnda, \cliil (piodani claritatis ct

j;lo-

vcl ajiud

Bethlehcm s[)eluncam ostcndi, ubi illc quod uti([uc ct in illis locis [)crcckbrc cst; cos (jiiidcm ([ui a fide sunt alicni, fama et

indumcnto circumamicta, natnrali suo splendorc nitcscercnt. Ha"c antem cum in orbis inslitutione sint facta rursum cuin tempus ad^cnit, in cjusdcm icstitiitionc suiit fclicius adimplela. Cum cnim uni^erso huniano generi, iicccuti cuipa, sciii:

noinine circumfertur, eadem et in s[)elunca Jcsurn ([uemdain, quein christiani adorcnt ct dcmircntur,

gcnitum

esse. Ha!c Origenes. Porro eaindcm s[)eluiicam foris in agro suburbano positam fuissc, Eu-

pitcrn;c noclisessetolTusacaligo, cuncta^jue undi([ue

densis tciiclnis ohsciirata, et squallcns liorrcns([ue


cssct

scbius-Pamphili monstrat his vcrbis Hodie quoque, qui illum locum incolunt, tanquam apatribus eoruin accciita mcinoria his ([ui viscndi gratia
:

omniuin rcruin

faties

immcnsa

sua:;

bonitatis

Bcthlchcm

[)etere

consueverunt, testimonium

Deus, ut nova luce cuncta perfundcret, mittcrcti[ue cx se gcnitum. su;c([ue subslanti;c Fiiiuin, i[)sum c;cleste jubar, c;uidorcm lucis ietern;e% lumeu de lumine, lucem veram^ justiti;i; solcm ', novumi(ue institueret dicm, illum scilicet,
largitate prospexit

affcrunt, veritafem fidei facientes,

suum agrumque demonille.

strantes, ubi Virgo eniva infantcm posuit. H;pc

Ejusclem speluncffi incniinit Jnstinus marlyr in dialogo cum Tryphone et Epiphanius ' sed CKteris
:

onmibus

S.

Hicronymus, qui
sciiliit,

illic

;ptatem transegit.

de ([uo oiiin cst pro[ilictice dictuni"':

H;cc dics

locuplctius
allo([uitur
:

dum

sic litleris suis

Marccllain

'

([uam

fccit Doininus.))

Cujuscum jamcrepusculum
,

Quo, inquit, sermone, qua voce spelun-

ctauroram pncfati siinus


levi

([uod rcli^iuum cst,

ipsum

cain Salvatoris

cxponam?
est.

et illud

pncsepe, in ([uo

solcm orientcm spectenuis,

nube contcctuin,

([uo

eumdcnu[uc appositc niinus acicm oculorum


iini^lere

infanlulns vagiit, silentio magis, quaiii iiitimo ser-

mone honorandum
conditor natus
pastoribus,
liic

Et [laulo post

Bethle-

[icrstringerct, et

dispensationem

posset

liem ccce in hoc parvo tcrrir


est,

foramine ca^Ioruni

([uam consuinmnndam acccperat. Agenunc, Yerbuin ipsum carnc vclalum, Deum honiinein f;ictuin, ct Virginc sanctissima natuins[)ectemus atque de ipso,
;

hic involutus pannis. hic visus a

demonstratus a stella, liic adoratus a magis. Sanctior locus est rupe Tarpeia, qu;B de
CtTclo

quic in priinis Evangelista nos docuit, enarremus.


2.

Nalalis Doinini.

sffipius

fulminata, ostcndit quod Deo displi-

Cum

igitur (quod antc


IJelli-

ceat. H;cc ad Marccllam.

dixiinus) cdicto cogentc, e Nazaretli Calil;c;c in

Erat Bctlilehem supra collem in longuin porrein cujus cxtrcmitate, Orientem versus, sub rupe ([uadam existente tunc teinporis juxta nuiros civitatis, erat '^stabulum ac pnescpc Domini excisum in rupe, ubi natus est Christus. At vero qui loca illa
;

lehem JudcE Joseph atque bcatissima Virgo Maria,


ut [irufitcrentur, asccndissent
)|uit
:

ctum sita

Factuin cst, inct

Lucas
:

',

cum

esscnt ibi, implcli sunt dics ut

pareret
[lannis

et peperit filium

suum primogenitum,

cum

involvit, et reclinavit

euin in [iivTsepio,

ignoi arunt,

niliil

)|uia iion crat cis locus in divcrsorio. n H;pc

Evan-

in alicujus ruslicaj

de spelunca dixerunt, quod pularinl doniuncuI;c sfabulo Cliristum


* lii-cc

gelista.

Quod

in primis ad locuin
:

ipsum, ubi Chrifuit in

natuin. Hinc a[)ud Cy prianum

Icguntur

Nul-

stus est natus. pertinct

spelunca

suburbiis

luin arcta domusdivcrsoriumoccnltabat, necsecreti


'

Bethlehemilicis posita, de ([ua Origcncs contra CelCenes. Apoc. I.


'

'

i.

Sap. cap. vii.

Psalm. cxvii.
I.

et Synib.
*

Nican.
ii.

'

Joan.

i.

Orig.

lib.

lib. I.

iu fin.
I.

Luc. cap.

parl.

c. 7.

'Euseb.do demonst. Evang. ^Epiph. cap. *Hicr. xviii. Burcbar.in descripl. TerrKsancl;c. Cyprian. de operib. card. 59.
I.
I.

vii.

,i.

epist.
'

in naliv. Christi.

TOMIIS

JESU CHRISTI AXNUS


recessus erant illius casulae
;

I.

incrustaluram tectuni
vesticljant. H;pc ibi.

tuliiiius lateritium,

et

jiosuimus argenteum

sed

et soli parietes |)cr circuituui

Porro
alii
'

lie

si^eluuca

nou

dicli tantuin auctores, sed et

testiinonium ferunt.
3.

Prmepc Domini

cjusque culhis.

Ad

luec

uou illic taiituiii fuissc \n-aisepe, sed bovem et asinum ad illud alligatos ((juod cecineiat) cum Hieronymus, tum oliin prophcta
{(juod taccl Evangelisla;
*

mihi prctiosiusestilludijuod ablalumesl: argentum auteiii ct ;uirum mcrcturgentiiitas christiana fides inerctur illud luteum. Non tamen condemno eos, qui hoiioris causa fecerunt; ncijue illos condeinno, qui iu tcmplo fcccrunt vasa aurea: sed admiror Domiiiiim, qui crcator est mundi, uon inter aurum
:

et

argcutuin, scd in luto nascitur.

H;cc

il!c,

pu-

etiam comphires antiiiuorum Patium ad Kustochium ' de Paula scriljcus, iuec


Hetlilehcm infjressa, in

tcstanlur. Ille
ail
:

tans fortasse vas illud argento tectum, fuisse lu-

Inde

specum

Salvatoris introicns,

buhim eodcm

post(juam vidit sacruni Virginis divcrsorium, ct stain (|uo n^niovit bos possesforcm suiim, etasi-

mis piicsepe Uoinini sui ut illud implciet, quod in Bcatus qui seminat ])roplieta scriptum cst
: : :

suiHM- a^iuas, ubi 1)0S et a^inus calcant

mc audiente,

juiabat, ccrnere se ocuiis (idci infanlcm pannis invo-

vagientem in pracsepe Dominum, magos adohilgeutcm dcsuper, matrcm Virgineni, nutritiuin scdulum, ])astoics noctc vcnicutcs, ut viderent verbuin quod factuin crat, etc. Eadem de bove et asino Gregorius Xazianzcnus ', iteiiKjue Nvssenus % Pauliiius \ Cyrillus ', Prudciitius \ et afii \ \. Nec lacendum, quod tuiic etiam in eodcm
lutuin,
raulcs, steliam

teum, qiiod tamen constat fuisse ligueum vel eumauctorcni non de vase ijiso esse locutum, scd de exigua lateritia illa structura, quse ipsum praescpe, Christi cunabula, continebat, existimandum. Porro Christi natalis iiobilissimum monumentuni ex ligno confectum, nullaque argenti vel auri caelalura contectum, post multa tcmpora inde translatuin, Roma possidet, eoque multo fclicius illustratur quam tugurio Romuli, quod intextum ex inajores ad multa sacula de industipula, eorum
:

dem

'

stria conservarunt. G. Sanctce MaricB intcfjritas.

Sed jam ad

ipsum sacrosanctum Virginis pucrperium redeamus. Cum natunc Dominus gignitur, naturac legibus nou tenctur qu;e conccperat sine viro, jiarit sine dolorc; et quic virgo semper fuerat ante j)ar:

puerperio accidisse fertur miraculum; nimirum, (juod in eadem spclunca, ad ea (]u;e usus quolidianus exposcebat, e j)ctra fluxit aqua, qu;c muiquam j^o-

tuni, .Tcjuc permansit in partu, ac proinde


jiersevcravil post

eadem

partum

uudc

ipsa in Ecclesia Dei

a j)crj)etua virginitate consccula est

cognomentum.

mansit diutius divin;e virtutis egregium monumentum: siquidem adhuc Bedte temiioribus vigcbat cunctis pcrspicuum lantffi rci prodigium (juod ipse, a teste qui haec videratsantuit cxhauriri, sed
:

Nam

quanlumsis Dei mater esset, quo excellentior tamen nunqiiam nominari a uullus cst titulus m;ijoribus consuevit sine superaddito cognomine Virginis. In quam scntentiam htec Epiphanius ^
:

ctissimo cpisco[(o accej^tum, his vcrbis scrij^tis mandavit '" U^ccspclunca tota intciius spccioso mar:

Quis

unquam,

aut (juo s;ecuIo ausus est proferre


interrogatus,

iiomcu

S. Mariie, ct

more

tccta,

supra

ipsum locum

ubi

natus spccialiter Iraditur, sancl;c Mari;r gestat ecclcsiam. Petra juxta muruni c;nata, j^riDominicicorporis lavacrum de muro niissum

Dominus grandcm

Virginis

vocem? Ex

etiam virtutis

non statim intulit enim nominibus cpithetis, signa elucent dignitatis cnim appelipsis
:

latioiicm acccj)crunt justi

unufijuisquc deceuter,

mum

ut congruuin fuit. Et
cst epithcton,

Abraham quidem impositum


Dci, ct
: :

suscipicns, hnctenus serval:


sioiie vel

qmc

si

qua

forte occa-

iiidustria

fuerit

cxhausta,

nihilominus

continuo

dum

respicit,

sicul ante fueral, plcna rc-

veneratione ct ut cultu christiaiii scmi^er habueiiiit locimi illum (juautumlibet Hadrianus imp. ad abolcndam tant;x;
(1ikuiI;i
:

dundat. H;cc illc. 3. Vix credi j)otest, iu

non dissolvetur Jacob non altcrnabitur Apostolis, Boanerges, hoc est, filii tonitrui, ct non rcliu(juctur et S. Mari;c vox, Virgo, ct non mutabilur

Amicus

^ero, ut Israel ^ocetur, et

impolluta eiiim pcrmansit

ct sancta.

H;cc Epipha-

nius. Qu;c ergo ct in partu et posl jiartum virgo di-

rei

memoriam (quod

scribit

Paulinus"

etalii

Ve-

vina virtute permansit, apquc sine dolore parturiit, nec aliquo indiguit obstctricantis obscijuio sed
;

ncris et Adonidis tcmpiuiii (lcsiii)cicrc\issct, nihilo-

ipsa gcnitrix

'

et obsletrix

devotam

dilccta? soboli
,

ininus (ut nuper ex Uiigcne vidimus) pcrcelcbris etiam apud gcutilcs cssel tanti loci memoria. Sed rcddita pacc Ecclcsi;i', sjichmca illa mirifico est
oj^erc exornat;i,
ijisuiiKjue
pr^escj^e

exhibct clientelam, attrcclat, amjilectitur


oscula, jiorrigit

jungit
ple-

inammam, totum ncgotium

honoris c;msa
'':

niim gaudio, nullusdolor, nulla natur;c contuniclia iu jiucrpciio. Ikcc apud Cypriamim. Niliil sanc

tectuni argento:de

quo

lia;c

apud Chrysostomum
iu
j)io

commune cum
lorc paicrct, vcl

c;eteris

mulicribus in boc habuit,

Osimihi vidcre l'ccret illud pncscjje, minus jacuit Nunc nos chrisli;mi (juasi
!

(jiio l)o-

ut, siciit ilke, jicccali jxiMia id exposcente, ciim do(jii;c

honore

j)artuiu sciiuiintur, experiretur

molestias lassitudinis.
'

Unde

et S.
:

Zeno

'

episcojHis

Allian. scrin. dc naliv

Clirisli

apuj. Lip.

lom.

vm.

Joan. Oani.

' Ilabacuc. cap. iii. secnndum 72 inlcrp. carm. de nal. Chiisli. > Hieronym. episl. xxvii. Grcgor. Nazianz. oralion. de Clirisli 'Grcgor. Nyssen serm. de Clirisli gcncral. ' Paulin. ad Sever. nalivil.

in

''

Veronensis dc his agciis, h;cc ait tanti jiarlus jioudcre cxhausta


,

Non matcr

ejus

totis

pallciis jacuit
siiis

epist.
'

XI.

'

Cyril. calecli. 12.

resoluta visceribus
'

non
hl>.

lilius

matris aut

cst

'

1'rud.

Joan. Damas. in carm. de nalivil.

Cap. viii

" Paulin. adSever.

Clirisli.

epist. xi.

Bcda. de '^Chrysosl. Luc. cap.


*"

in

calli.

die 8.

kal.

Jan.

locis sanct.
ii.

Dionys.Ilal. histor.

Rom.

i. 2
Chr.

lu

Cyprian. de oper. eard.

iu uat.

lipiphan. l:a'res.
'

LXViii. ' Apud


C. dc nat.

S. Zeno.

op. ser.

.lEsu cniiisTr
ullis ponlibiis (lclilMitiis: noiino cniin i-pvcra alii|uiil

annus
(|iiil)us

I,

Aiigiisti imipcrii

circa sc lialtore posset

iminundiim, qui liiimani ^e(|iia'

iiitiim acciderint, ex
toricis,
iiiini

neris peccata, sordcs et maciilas vencrat nnindatiirns. l)ciii(|iie piiryalioncs,


ciilosa', niillo

annis longe ante Cbristiim Dione ac cictcris anliqiiis bissuperius, cum de signis quae advcntuin Do,

siml tarditatc periscciila'

|>iii'cesseruiit

[leiiriielavimus,
.laiii

salis

cgiiiius.
iiii[)cra-

piierum maternoriim \iseeriiin


iinlla adtiibita rudifocl.T
liis

Quod vero
tore
'

s[)eclat iid

forcs ab

eodem

sunt daniiio;
inenla
((ua'
:

sueto

morc

fo-

ter

cl.ausas

quam

necpic eniin, fratrcs,

potcrat indi|-^cr(!,

natalcm

dieiii

.accidiirit,

longe id ante Cliristi e\ Dione, (jiii res Kdina-

acciperc in uteriim meriierat aiiimarum oin-

niiiin

Salvatorem.

Hicc

ille.

noriim[)er singulos aniiosdescri()Sit, fiicilc inleiligemus. l^rimo ' enim [lost Actiacum bellum, Augusto

7. Qiia'

autcm mo\

siibdit

obstetricis, et sospitate cidciii restitiita, liaiid

dc pfriia incrcdnhr diibium

quintiim
[lortas

et

Sexto A[)iileio coss., idem imperalor .bmi


;

cliuisit

([u;c itcruin

ex apocrypliis
et post parliim
diila'

cst iinitiiatiis;
jiost

sic

cnim

ait

Maria

brico, rursiim

co

feliciter

reseratie bcllo Cantaconfecto sunt occlusa; ',

incorrupta concepil,
iiericlitantis

conceptum

virfjo pepcrit,

eodem
dcni
po[)iilis

Augiislo noniiin

ct .M.

Silano coss. Scd

iis-

virgo itcrmansil. Obstelricis incrc,

Cantabris

cnixa in tcslimonium re[)crta

cjiisdein

csse virginitatis, inccnditur

inanus

(|ua
:

rone et
claiidi
:

tacto infante, statim

cdav

illa

flamina sopitur

sic-

Cermania? tiimulluanlibiis, apertic denuo, /Elio TubeFabio Max. coss., ab eodcm 'jiiss.t sunt verum ne id fieret Daci Istruni trangrcssi
,
;

sic[)ius rebellanlibus, ac

(|ue illa inedica fcliciler ciiriosa,

diim admirala niu-

fuerimt im[)edinicnto. Hicc e\ Dione


ritate constat,

cujiis aiicto-

licrein

virgincm, admirata infanleiu Deum, iiigenti

prinio antc aiinos viginti se[)tem, ac


Ircs, qiiaiu
;

ccssit.

gaudio exultat, quae curatiim venerat, curata reHaelenus Zeno; scd non aliundc, iit dixi)>

iterum antc annos viginti

[toinimis nas-

ccretur, .lani fores occliisas esse

demiiin ante an-

mus,

(]uani

al)

apocrjpliisaccepla. Ilefelliintur
liis, (jiuc

ista'C
'

nos decem de iisdem claudcndis fuissc decretum.

de obstetricis obsequio, cx
scribit
fuit,
liis

Athanasius
est,

Ad

hai^c

quod domini nomen oblatum Augiistus

vcrbis

Qiia'

sine dolore aliquo iiiater

eadein et obstctricis iminere fiincla


:

euin a

rccusaverit, id accidisse sub cons./Elii Cali et Sentii Saturnini, cx eodemDionc ^colligi [jotcst; est is an-

non enim permisit quemquaiu impuris manibus atlrcctare partuin ab omni


nulla muliere didicissct
piiriim

nus sextus a Christo nato.


to. PorrohtTC oniniaelalia,divina([uadam dis[)ensationc esse facta, omniaqiie cielcstis Regis adventui inservisse , nemo sapicns unquain negare
poterit. Quod si, ut Athenisfecit Apostolus \ ea ipsa qu.T clhnici alia occasione iicragere consueverunf,

labe

illa

per se ciiiu,

qiii

ab

i[isa

ct |iro

ipsa gcnitus cst, susccpit, pannis


prscsfipio reclinavit. H.tc illc.
8.

involvit, el

in

Sacne
,

fascio'.

I'orro quod ad ipsos pannos


Evangelista
-

pertinet

qiiibus

dicit

Cbrislum

matre

fuissc iiivolutum, admirabili


est,

quadam

divina

dispensatione factum

ut saeratissimic

ill.T fasci;e

ad tantT

rei

mcmoriain

futuris feinporibus serva-

reiitnr, in

quaruin lionorem nobilissima erigcrelur


cbristiano po'

basilica, et anniversaria festa dies a

nostrarum rcrum argumentum trahere velimus quod his temporibus, eodemque ipso anno ([uo Jani [lortic sunt iterum clausT , accidit; cuin idem Augustus collata sibi pecunia a senatu populoquc Romano ad imagines faciendas nullam inquit Dio ', sibi, sed tanin
:

cerle nec illud prictermittendum est,

pulo ageretur

pront significant Patriim

encomia,

tuni

Saliiti

public;r, Concordi;e([uc et Iaci

posuit.

ca die in Ecclesia dici solita. Scd jainreliqua prosc-

Sane quidem non

me

praeterit,

i|)Sorum

gcntiliuia

quamur, quae tunc tcmporis


0.

contigisse dicuntur.

miilta

Miracida in luitiritatc Cfiristi. Ciim quT Augusti imperatoris tcm[)ore gencri


et utilia

auctoritate constare, ex carminibus sibyllinis esse [ir.Tdictum, affore Rcgem, a quo tiinlum speranda

contigerunt, ex antiqiiioribus hisloricis scribat Orosius ', rcrum omniiiin auctori illa tribuens, qui

humano commoda

co tcin[)ore quo ven-

turus esset in

mundum,

multis bonis locupletaverat


civilia

quidem fuisse Cliristum, ex ipso non est qui nesciat. Ipsum etiam prophetico sermone " Principcm pacis esse dictum, quis adeo rerum oinnium ignarus auf ignorat. aut negat? De cujusconcordiain.Tstimabili ([uid dicam?
salus esset
:

Iiunc

nomine

Salvatoris,

orbein

de pace post tot


reslituta, cujus

atque externa bella


dicit

quam

nullis

m.ajoribus

evidentioribus^iue signis

populo

causa tcm[)Ium,Iani

ab

eodein ter clausum, agit; alque icquissimi principis

demonstrare, velmelius expriinere ipso divino vate, quisi|uam potest ait cnim ille "' Habitabit Iiipus
: :

modestiam commendat, quod ne dominus diceretur, edicto vetuit cumquc alia multa prodigia rcferat ', ut de fonte olei exTranstiberina tabernameritoria tluente, de arcu ciclesti solcm ambiente , et si quae alia id genus rccenset complures sunt qui inconsulte nimis ca ipsa omnia, cadem qua Dominus natus est die, contigisse scri[)serunt certe lioc non dicit Orosius. Nam quod ad prodigia perlinct
: :
:

cum

agno,

et

pardus

cum

h.Tdo accubabit
et

vitulus

et leo et ovis

simul morabuntur,

puer parvulus
At sicut veris
ita (ut

minabit eos.
tl.

Pacis templiun Rnmcp.

innitimur, et verisimilibus non contradicinuis;


([UiT?

sunt a veritale prorsus aliena, procul

insti-

tuimus) abjicimusatquerefellimus; cujusmodi sunt


'

'

Alhanas. serm. de nat. Chr. apud Lip.

tom. virr.

Luc.
vi.

ri.

Suet. in
Liii.
'

lib.

'

German.

Aug.

et

Euihy.
lib.

in oral. de fasciisDoin.

'

Oros.

vi cap. 22.

=ldem.

apud Lip. tom.


vr. cap. 20.

dieSl.

r.^c.

Aug. cap.
*

.'ixil.

Ibid. lib.

Lrv. in

lib.

Dio. hist. Rora. hb.


'

liv.
-

Dio. hist.
*

Rom. hb.

fin.
*

Ibid. lib. LV.

Ll.
'

Cic. de divinat. hb.

ii.

'

Ilud.

Act.
'

svri.
Isaia;.

Isaiie.

xr.

JRSU CHRISTI ANNUS


ea qux' de lemplo Pacis Ronia? coUapso ca nocte qua nalus est Cliristus, a niultis ul \era certat|ue scri-

1.

aliquod
iu
illa

fanuni a molis fuisse o[)us,

Numa
iit

erectum
dici

puli\sne tantie

templum

debcrct? Ihibcs

bunlur. Inveninujs
t|uacl;uu incerti

liicc

priiuiiui uarrala iu liuiiiilia titulo


ille

sccuudo
a

Annaliiiiii

toino, tcstimonio Varronis,

auctoris,
:

tamen

Pctri

Da-

Uomanis

solita dici
;

tcmpla, quai fum[)tuosis-

niiaui

'

praMiotata

sutl
,

cum

iliem obierit annis


liernaiclus
,

siinecssent cxlructa
iu

adco ut |)erpauca invcuirentur

lirciter

quiiuiuayiiita

autequaiu S.
qui^itl

urbe

quem
tituli

citat,ea conscribcrct, facile tautus Pater fulsi

tlical;c ffides.

calunuiia liberatur. Sed

ma{;is

(lisjtlicel,

faiiuin, fide

cuin tamcn [iliirima' cssent diiQuin ncc quod vcstaliuiii crat iu urbc tcmi^Ium dici mcruisse, cjufdcm auctoris
teiii[)la,

coniplurcs rcrum

eccicsiasticarum scriptores

uon

monstralum

est.

Ubi crgo crat

Iionia! tenipore

ignobiles, falsodeceiiti titulo, cailem taiitpiani vera affirmasse, scriplis mandasse, vcl pro concione narrasse reperiuiitur tacco de industria illorum no:

Uoinuli, vel Nuina',


[icnitus

tcmplum

Pacis,

cujus

iiulla

quovis sa'culo

a gcntilibus

scri|)toril)Us

facta inentio repcritur?

Atcerte tcin|ilum Pacis, de


iiam de tcmplo
ct ruina; spe-

mina

ue

viilear in

liuniines potius invelii

qiiaiu

quo ca pricnunciata
iiiolis

cssc tcstaiiliir iinmcnsae husse


:

adversus mendacia agere

quam

ista?c

Sed auterefellamus, opeiu' iiretium ducimus, ea


pro veritate.
suiit biijusiiiodi

opus, iidcm

ipsi conliriiiiiiit

Pacis

quod coUapsum sciuut, cujus

qutc iu dicta Iiomilia incerto aiictorc iiaiTantur, hic


velut c\ scripto recitare pluin
noiiue,
: :

ctantur, eos intellexissc, quis dubitat?


13.

Tein-

quod vocabatiir ajternum, corruit, omiiibiis iiupcusis et urbis et orbis cousunuuatum. Cuiii eniin Uumaiii in victoriosic aiiliijuilatis me-

cEterni, fortasse

Quid ([uod dicunt dc inscri|)tionc templi ad illam alludunt, quic bactenus iii

illustri auliquilalis

monumcnto manuori
'.

insculpto,

Uoiuic lcgitur his vcrbis

moriam templum

singulari schemate facere decrc,

PACI ^TERN.^

vissent, ab oniui illa dcoruin

imo dajinoniorum
constructio.
Pic-

DOMIS
I.MI".

multitudiiic qua-sicrunt

ustiuequo durare posset


operosa

VESI>.\S1.\NI

tam

excellenlis
est
:

operis

CJIS.UtlS

AUG.

sponsuin
bilitatcin

Donec virgo parerct. ilii ad impossioraculum retorqucntcs, Teinplum ;ctercuin de Virginali thalaiuo virgineus
,

LIIiERORLMQ. EJTS

SACRLM
TRIB. SUC.

num,
aulem
illud

solenuiein illaiu niacliiiiam vocaruiit. Nocte


ista,

JUMOR

flos

DEDIC. XV. K. DEC.


L.
C.
liiscri|itir

Maria; egressus cst

ita cecidit

ct

conlractum
iil

est

ANNIO BASSO
C.ECINA PiETO

murale

cl

columnarum

oiius,
ibi.

vix ap[iarein

cos

rent vcsligia ruinarum.

Haic
,

Porro oinncs

codcm niarmore legunlur singuhc


templi
,

qui

eamdem rem

describunt

illud

quod

dicitur

tribus,
fucrat,

qu;c in a;dific;itioncm

ut jussuin
(iit

templuin icteriium, idein fuisse


ajque conscutiunt.
12. Sed

cum

templo Pacis

pccuniain contulcriint. Porro


cst

Ilcrodia-

nus
facilliine erroris re-

auctor) sub Coiiiiuodo


:

iiiip.

idciii

tem-

quomoilo ha^c non

darguunlur,ciimoslendilurteinpluiul*acisnoiidiiin
Christi tciupore Uoiirc csse
erccliiiu
;

veruiu non pcuitus incendio conflagravit nam (([uod fuisse nanimis iibsuinptum crcdiniiis
pluin
:

quod

lcsti-

ait

Ammianus MarccUinus

')

Coiistautinus inqi. Uo-

monio omniuin antiquorum historicorum


domitis
Jutlicis

constat,

mam
ficia,

veniens, inter cfctera admiranda urbis a^dii[)sum teinpluin Pacis s[)ectans, in adiuiralione
Eadciii ratione liabenda [)uta-

perTituin, a Vespasiano iinp. fuisse


|iriiiiis

constriicluiii? Id tjuiilcin in

seplius Judicus

',

Plinius',

et

alii

Suctoiiius% Jocomplures, qui


fuisse

habuit.

Sed de his
luus alia
iuictorc

satis.

scripserunt

vitiis

iinperatorum,

testantur:

nonnuUa
feruntur.

id

gcnus, qu;e nullo vel


cictera tiuic
siint

iiiccrto

auteiii aiite Vcspasiaiii tcinpora lionuc tantic inolis

Jam

hisloriiv

aliquoil templuiii Pacis, nulliis uii([uam


[)0terit.

monsfnire Nec csl quod qiiis atlliibcndaiu lldein putct dicenli a Nunia erectum Clementi Alexandriiio
'',

Evangclicic prosequamur.
14. Pastores

ad prwsepe.

Pastores, iuquit

cssc tciiijiluui V\i\d ct Piu:is; iiaiu aiili([uoriim iiul-

lus reruin Uoiiiauarum trachitor dc tciu()Io Pacisa

Evangdista', erant in regione cadcm vigilantes, cl cuslodientcs vigiliiis noctis su|)cr grcgcin siuim. El ccce angcliis Doinini sletil juxta illos ct darilas
,

Numa

ereclo t|uidafl'irmarc invenitur, et Tcrtulliaiii

Dei circumfulsit
!'^t

illos, et
:

timnerunt liiuore mngno.


Nolilc liiucrc
iiiiignuni
:

uiis ex[ircssf
tem|iliiiii

A[ioliigelico|ir(ifilclur niiIliiiiiUoiii;i'

di\il

illis

angclus
quia

cccc

ciiiiii

fuisse

crccluiu

siib

Niiiiii

([iiod

ct aiii

cviingclizo
tiiuiii

voliis
,

gautliiiiu

quod
hodie

crit
Siil-

conlirmant scriptores pcr scholiastcm Pamelium ibi citati: advcrsiisiiuos ncc audicndiis inccrliisiiiiclor,
qui
ilt!

|)0[iuli)

natus cst vobis

\;itor, (jui

cst Cliristus
:

Domiiius
iii

in

civiliitc

l);i\i(I.
|i;iiiiiis

tcui|ilt)

Piicis

UoiUic a leiu|)tiribus

Uoiiiiiii
tle

El

lioc

vobis siguuin

iiivfiiiclis iiilaiilfiii
[ir;fSf|iio.
iiiilili;!'
:

erecto tcslatiir.

Quodeuim

a recenliore auctore

iiivoluliiiu, fl posiluiii

Et subito facta
allissimis Dfo.
El iain

rebus ailco

aiilii[iiis

sine aliciijiis vctustioris aucto-

cst ciiiu
tiuiii

;iiigflo

iiiiilliluilo

Ciclcstis Iaud;uiiii

rilatc iiroicrliir, ctiiilciiiiiilur.


'

Scd eslo verum


vi.

sit

Dcuni,
tcrra
iii

ct liifciiliiiiii
[i;i\

Cloria

Lcgitnr apud

c. IX.

|j[i.
<le

lom.
tiell.

viii
Juil.

pI
lib.

Sur.

toiii.

'

cap. 25.

Joscpli.
'

vii. c. 'J4.

fl
''

iii

lioiiiiiiilius lioiiif
desc:iiisit
lib.

vo!uiit;ilis.

Suct.

iii

Vespas.

'^

IMiii.

Lili.

xxKvi.

'

Extat

icdibus Kuriusiaiiis.

Clcm.

Alc.x. Slroin. lib. v.

Coininodo

iinp.

Aldus.

'

Ainmiau. Marcel.

xvi

''

'-

llerodiaii.
ii.

Luc.

JKSU Clinisri AXNTS


ctinn est
,

I.

ul (liscissormit ab cis

aiif^cli
:

iii

c;i'liiiii,

Piiiloiieiii

'

li;i'c

i|)sa

a|)ud C;uiini .\iigiistuni rcfc:

pastorcs loinicl^aiilur ail


(lue ad HctlilciicMi,
iacfuiii csl,

invicrin

'1

ranscanius us-

cl

videanius lioc

verhum quod
iiol)is.

pergratum crit Augustum nuiKiuam inllilum


reiilcm
;iu(lirc,
liiiic

Ipsiiin,

in(|uit,

t;iiibiis

()hse(|uiis

(piod lccit

lloniiiius, Ct ostciidil
cl

ccrlo colligilur, ipiod

iiuiiiiii;iiii

susliimit sc

Et vcncrunl lcstinantcs,
Josci)li, ct

iincncrunt Maiiain,
iii

ct

infantem posiluin
lioc.
I^t

pr;csc|)io.
(|U(iil

Videntes
('i;it

Dcuin vcl dominum, ;ivcrs;iliis li;nic ;idiilationem, ucc dissiinulans prohari sihi Jiidicos, ipii
;ippcll;iri

aulcin co^irivcriiiit dc vcrlid,


illis

di^tiiin

;il)omiiiari'nlur
'rr;inslil)eriiii

l;ilia.

Alioqiiiii

iioii

|i;issus
;i

liiissel

dc jiucro dc
aulciii

oiniics (|ui aiidicrunt,


;i

iiiinili

hon;mi

iirhis |i;iitcin

lciicii

Jiidicis,
i)i'||i

suiil, cl
!M;iii;i

liis (iiiic

diclacnint

pastorihus
vcrl);i

;ul

ipsos.

(pioriim |ilcriipic
jiirc
iii

cr;iiil

lihcrlini; (piip|ic

ijiii

conscrv;il>;il

oiiinia

li;c('

confcj^lorifi-

polcsl;ilciii rcdiili, ;ib

hcris

siiis m;iiiiiiiiissi,

rciis

iii

cordc suo. VA rcvcrsi


in

siiiit

paslorcs
(|u;c

fiier;iiit

pcrmissi jiirc iii;ijoiimi vivcrc. llos scichat

cantes ct laudantcs Deiiin

omnilins

audic-

li;il)cre

suas proscuchas,

id csl,

synagogjis,
jiixl;i

iii

qnihus
niillcn!
ipsis

rantct
S.

vidcr;int, sicut dictiiin cst ;id illos.


Kr;il

ll;ictcriiis
',

ccrlus facercnt, iinrscrtim sahhafis


p;ili'iam. Scicbat

rcligioncm
|)ro

Lucas.

locus

ijise,

in(|iiil

llicronymus

cos collcchis
cl

priiiiili;iiiim
(jui

turris Ader, id cst,

grefj;is,

juxta

quam
ct

Jacnb pavit

HicrosolyiiKim,

certos

homiiics,

grcyes suos, ct ])aslores iiocte vi;^ilaulcs audire

me-

ollerreut vicliimis.

Eos

t;mieii

ncc urbe
:

jiissit

cxce-

ruerunt

(iloria

in excclsis Dco,

supcr ternim

dcre, ncc mulclavit jiirc civiuiu

qu;indo(iuidciii

pax honiinibns home volunlalis; dumiiue servant


ovcs, inveiicruiit

Agnum
,

Dci puro et

mundissimo
tiilit

ne iii 1'ala'slina (piidcm cxtinclam volcbat eorniii rcligioncm ct rcmpublicam; iiec circa [iroscnchas
(luiihiuam novavit; nec coetus in quihus legcs discerciifur, flcri vctuil
:

vellcre, (piod in ariditate totius terra' ca'lesli rore

comiiliitiim
miinili, ct
fuf;avit.

est

ct

cujus

s;iiij;iiis

|)ecc;il;i

ncc solcnmcm niodiim

|>riiuit;iiii

extcrminatorcm
-,

.Kj;ypti

litiis

in iioslibiis

liarimi ollerendarum ullo cdiclo sustulit; scd

Ihcc Ilieronymus. Est htec turris gregis,


diiiii
:

sancte nostra sacra hahiiit, ut pene

omniuni ejus
iii

dc (pia
i)ili

oliiii Micli;i' is

loijucrclur dc adiiiir;!El
lii

domcsticoriim

doi!;i

cxlcnl in lcinplo iioslro,

qiio

bulosa

advcntu Dci, lucc filia Sion usquc ad


ait
fili;!'

liiriis j^rcgis

nc-

tc

vcriict,

ct veniet po

tcslas priiii;i, rcgnurii

Hicrusalcm.

cgrcgiis

illiisli;it;i

monumcnlis

li;cc |]c(la

De cadcm ^ Porro
:

mandavif (|uoli(Ii;iiias iu;icl;ui vic(iiii;is siiis siim|itihus Dco votas altissimo (|u;c sacni iii hodicrniim jicraguuliir, durahimkiiic pcrpcfuo, moniimcntimi
:

virliilnm imperaloris. Doiiii (luoipic ipiolics mciislruas pecunias frumenfive disfributiones populus
accipcrct.
libeiMlitas

ad Orientem in turre Adcr, id est, gregis, mille passiis a civitatc r.cthlchem scgr-cgata cst ccclcsia,
Iriiiiu

pasloruin diviiuc nativiUilis corrscionim


coiitinens.

ll;cc
iile
:

mo-

numcnta
cari
adiisse.
\"y.

quihus

signiri-

Juda^orum rationcin liabcri voliiit qiuc si in sahbalum iuciileret, qiiainlo uoslris ncc dare licct, ncc accipere, nec operis (piidquam
:

vidctur, trcs tanhiiu pastores pncsepc Doiniiii

IJIiri sifii/IUni

de nntali Christi.

Pr;ctcrc;i

pncscrtim qiUTslus gratia, jubckmfur diriiii poslcrum rc])onere ])ublicum hcncficium (]uaiiroi)fcr oiiincs ubiiiuc gcntcs siioplc
faccre,
liitorcs Jud;cis
:

slcut Christi Doiiiini nostri natali kclati sunt angcli,


et

ingciiio Jud;cis p;iruin ]iropili;c,

verebantur

faincii

sacruni

hynmuin

cuin hcec essent anmmtiala


:

violare jura Judaica. Htcc Philo, qui liahet posl-

pastoiibus, cccincrunt
territi

ita ct

mali d;cmoiics pcrHebra'o


, ,

iiiodum i>crmull;i
iir

alia, qu;r

ctrmuhitc rcpcrirmtur

atque lurbati de nato pucro


rcsponsa dcderc
([ui

qui
licct

sujiplici

illo

Agri])pa? ad

Caium misso
sua

libcllo,

suas ipsorum vires enervaret atque contereret


invili
,
:

quenr ipse
fioric

Plrilo i'ecenset in
iios

quam

scripsit legacuiii

(|u;c

cimi

iimoluissciit

ad Caiuiu, queni

quoi]iic,

tempus
:

Augirsto,

ct

cx sihyllinis vcisihiis de codciii


pi"efali smruis, diirrr

]>osliiIaril, infcriiis liis

nostris

scriplis iiiscremus

complura perceperat, ea quw


egiinus de advciitii Doinini
solvit
,

(]u;e

(piidem
(jiiod

omnia eo magis smif admirafione


idciii

debit;c rcligioiris jicr-

digna;
11011

Augustus

fut

.Suctonius

tradit)

S;mc quidem adiniratione digrra cst in tanto honrine contraria dc eaderri re scnlcntia, acrcpcntina mutatio quippe qui autca Jiid;ri)rurrr culliii adco crat infcnsiis, ut ((juod tcslatiis
obscqura.
:

quod dixiiuus. ahoiiiin;ircfur olim religionem JudiTorum scd cf siipcrsfitiones peregrinas, quamvis gcnfilium. contcmncrct, nt AttitanUiin,
.

caiii, ct

yEgypfiam, qu;nii

cti;iin

in Urbeiii se infc-

Suctonius") Caiuin nepotcm laudavcrit, (}uod Juda-am pnctcrvchcns, apud Hicrosolyniam non supplicasset. Contigit autein Caii in eairr r'cgioriem

rentcm (ut auctor est Dio M edicto repressit, vcfiiitquc iie quis .-Egypfia sacra nec in suhurbano iiitra
quingcntos passiis agcret. i". Ihcc itaiiuc salis dc
de cjus infantia
iialali

adPiib

venlus

(iit

cx

Dione

auctore
et

colligirmis)
Ltclii

Diuuini. Ilcslat ut

eousulatu C. Antistii Veleris


tavo; cst
16.

Balbi, ariiio

(lua^libet e.xacte

proscquanmr;

jiri-

ah urbe condita sepllngentesimo quadragcsimo ocis anniis antc natuur Doiniiuiui tcrlius. Dorro quanturn postliac Jud;corimi religio-

mumquc

ipsius

annum (cum

nonnisi liujus, quo


fcliciter aus])i-

ualiisest, supersint scx dics) ab ipsis k;ilendis ja-

nuariis mimcrare.

morc majorum,

nem

in pretio habuerit, Judaeisque tuin Roin;T,

tum

ceinur, quibus consulatum Augustus decimuinler-

eti;im

ubique terrarum commoraiitibus

faverit

tium
'

ct Plautius Silvaiius inierunt.

'Hieronepist. xxvii.

e.

^ Mii'h.

iv.
'

VIII. Suet.

in Oct.

xciii.

'

BeJa. de locis sanct. cap.


Roia.,
lib.

Philo. de leg. ad Caium.

-Siiet. in Oct. cap. xciii.

'

Dio. Hisl.

Dio. Hist.

lv.

Rom.

libLiv.

JESU CHRISTI AXNTS


18.

I.

Circumcisio Lomini.
tiuoniam. ut
ait

Redeniptor liuniani
in Betiilcliem
',

liatc

treneris Christiis

Domimis postquam
Aimstoliis

audissent rcgcin

natus

cst.

missus

cst

a Patre in similitudineni carnis peccati, octavo die. Autrusto dccimuiutertiuin et ipsis kal. januarii Plautio Silvaiio consulatum gercntibus, codem in
.

ego veniens adorem eum. Qui cum , abieiunt: et ecce stella, quam vidcrant in Oriente, antecedcbat eos, usque dura veniens starct supra. iibi crat puer. Vidcntcs aiitem
mihi, ut
et

stellam gavisi sunt gaudio


trantes

magno

valde

et

in-

quo natus cst loco circumciditur; iiomenque JESUS, quod abanfido fucrat |>ra'inonstratuin , eidcm cst
indilum. Cujusgcsta^ rci iiisloriam Evangelista pau* Posl(iuaiii consununati suiit cis enarrat, cuin ait ut circuincidcrctur pucr , vocalum cst dics octo iionicn ejus JESUS, quod vocatum est ab angelo.
:

Iiriusqiiam iu utero conciperetur.


s|)cluiica

lla-c

Lucas. In
^

testatur

circumcisum essc Doniimim, Epiplianius ncque enim aliqua adstringebantur lege

Juda^. ul ciiruiiuidciidum iiifautcm deferrent in templum. Cum itaciuc iii circumcisione nomen ac-

censu Ca>saris (quod superius fusius dictum cst, duiii cgiinus de dcscriptione ac ccnsu Quiriui) descriiitus cst '. Quique in liiinc iiiunduin (quod ait Joannes *) ad hoc venit, ut dissolvat opera diaboli ipsas kal. januarias pra ca>teris anni dicbus gentiliuiii siiperstitiouibus poUutas, fuso sanguine concepissct,

secravil; sibique ipsas primitias teniporis, diaboli

tyrannide occupatas, primitiis sui sanguiuis vendicavit quod mystcrium symbolicis quibusdam verbis Delectabitur oliin involverat Isaias, cum diceret '
:
:

invenerunt puerum cum Maria matrc cjus, ct procidentes adoraverunt cum ct apcrtis thcsauris suis, oblulerunt ei munera aurum, thus, et myrrham. Et responso accepto in soninis ne rcdircnt ad Herodem , per aliam viam reversi sunt in regioncm suam. Hactenus de magorum adventu Matthajus. 20. Quoniam vcro non ipsain tantum remm historiam narrandam suscepimus sed quae in ea sunt difficultates et nodi, dissolvere et enodare pro complures qua> in nostris viribus polliciti sumus Mattluci de magis historia oboriuntur qua^stioncs, explicandas nobis proposuimus quas aggressurus Joanncs Chrysostomus in hunc niodum pra^fatus est Multa, inquit. nobis opus cst vigilantia, mullis prccibus, ut prasentis loci difficultatcm possimus absolverc, et discere, quinam sint magi, et unde vencrint, ct quonam modo, quove suadente qusenam ctiam illa stella fucrit, qua magos usque ad Christum perduxerit. Hac ille. Quod in primis ad gesta" rei narrationem spectat cum Matthaus, qui
, : , ; : :

domum

primus

omnium Evangelium

scripsit,

eam adeo

ab nberesuper foramiuc aspidis. Quibus autem ritibus ecclesiasticis dictam diem Christi saninfiins

diligentcr ac copiosefucrit prosccutus; indeaccidit,

ut catcri,
scriplis

guincadcoillustratamcliristianiconsuevcrintsoleninitcrcclcbrarc, alibi' filuril)us diximiis. Cictera vero quaj spcctant ad sanctissinuim ac divinitus inditum

post cum evangelicam historiam (lui mandarunt, Evangclist.T rcfcrre eamdem


:

pnctermiserint
externis

quam

ctsi

Josephus Juda>ussilentio

nomen JESU super oinne noiiicu admirabilc, cui omne genu ' c;rlestiuiu terreslrium, ac iufernorum, divino cogcnte impcrio, flecti debeat; relinquimus inlcrprclibus, (}ui liicc copiosius pertracta.

ruiit

iios iiitcrim.

ipiod cst nostri instituti, evaii-

certe si ab testimonium quis quiprat Iiabct Macrobiuin *, honiinem alioqui rel)us christianorum infensissimum, sed dum loquitur de Herodis infanticidio, cjusdem veritatis aquum adstipulatorem. Hicc dixcrimus contra rcccntiorcs Anabaptislas, qui
praiterierit, sicut ct alia
,

quamplurima;

gclica" historia; serieiu


10.

percurramus.

Marji
'

ct xindc vcncrint.

iMattlucus
:

evaii-

eo insani;c pervenerunt, ut eidein historia' adversantes impietate superarinl Maniclucos omnium

gelista

dcscribcns magoriiiii advcntum ad Chriadoranduiii,


Iia-c ait

hicrcticorum scclestissimos;
tluci

cum

illi

advcrsus Mat-

slum

iiifaiifuliiiu

esset Jcsus

regis, ecce

Dctlilchcm Juda iii iii magi ab Orienle vcnerunt Hierosolymain,

Cuin nalus dicbus Herodis

dicenles

Ubi

cst (pii

iiatiis

cst

licx

Judaorum?

vidimus eniin stcllam cjus in Oriciite, et venimus adorare cum. Audiens autem Herodes rex, turbatus est, et omiiis HicrosoKiiia ciiiu illo. Et congrcgans omnes iirinciiics saccnlotum ct scribas populi, sciscilatjatur ab eis, ubi Christus nasceretur. At illi
dixcrimt
ptiiiii

Evangelium ' inira contradiccndi libidine insanientes nullam tamen de magorum historia controversiam inovere sunt ausi sicut neque cseteri impictatis alunini, qui (quod dicitur) oinnem volvere lapidcm, si(juomodo notam potuissent inurere
;

evangelica; veritati, ut Celsi, Porphyrii, et Juliani.

Scd

iuissis his,

de

ipsis

magis, (luinam fuerint, priscriptai

iiiuin

oimiium instituamus orationem.


iib

21.Ciiiiideca rc diversa; reperiantur


scntcnlia',
Jusliiiiis
*

ci

in

P.cthlcliciii
:

Jiida

cst

i)cr Pioplietaiii

Et

tii

cnim Hcthlchcm
:

sic

scri-

aiili^iuioribus

sumcmus exordium.
Iiis

tcrra

pliilosoplius ct inartyr de inagis

scri-

Juda, ne^iuaquam ininima es in


ex
le

j)riii(i|)ibus

Juda

bit, (piod iiialis artibus,

magicisque excantationibus
conciliaverant
:

ciiini

Israel.

cxict dux, qiii rcgat popiilum mcuni Tuuc Hcrodes, clain vocatisiuagis, diligciitcr

atquc pricstigiis
biis

silii

damones
stclla.

qui-

ciim

iuldicli

pcnitus

(>ssent. cogiiita

pcr Christi

didicit

ab

eis tciiipus stelhc, (lua' in

apparuit
:

cis

et

advcntum, indicante
rerimi

veritate,

ab

illis,

ad

mittcns

illos

I5clhlehcni, dixit

Itc,

ct inlerro-

Dominum

vciiiciitcs.
;ui

dcfcccrint.

Dixcrat

gate diligentcr de puero;

etcum
iii.

invenerilis,
lib.

i.

renun-

cadeni ante ipsuin Ignatius


'

Ephesios scribens in
1.

'Rom.

VIII.
lib.

'

Luc.
dic 1.

II.

Oros.

VII. c. 3.

io Marlyrol.

Uom.

Epiph. inl'an Joan. Ad Jan.


'
5

til.

lsai;c
ii.

Philip. c.

xi
'

i.

circa fincm,
'

Cbrys. bom.

(i.

in Mallli.

ii.

Macrob.

ii.

In Nolat.
ii.

gusl. conlra Kausl. lib.

xvii. .wiii. xix. et xxiii.

Saturn.
'

'

Au-

Jusl.

martyr.

Mat.

dial.

cuin Trypb.

.iKsu ciiRrsTr
vcrlia,

annus
ipsos
;

I,

li;r'c

(liim

iv/d de mafiis

lliiic

cvaiiiiil

ct idco

(piando natiis csl

Jcsiis,

agnoveriint

muiidi
risus,

sapiLMilia, piicsU^ia' lacla' siiiil mi^a;, mat^ia

stclliun, ct
ipsi,

intcllcxcruntadimpleri prophetiam magis

oimics rilus malilia' aholili, ignorauliiccaliffo


vA

quiiin |)opiilus Israel, qui

sanctorum propheIlli

fiif,'ala,

tjranniciis |)iinci|ialiis (icstiiicliis,

('11111

liiriim iiiidin;
ttiiii

vcrha contempsit.
scriiita

ergo ex his tan-

Dciisiit lioiiio apparuit, ct lioiiio ut Uciis opcraliatur.

lla'c
ille.
'

llis

liaud

discrepantia Origenes
:

conlra
fuerinl

(lclsiim

a^cns,

fcril)il

(|iiani
:

rcin

f;c-

agnoscentes adesse tempus, vencrunt, et requirenteseum,.sliitim adoraveruiit. Haclenus illc.


Biiliiani

quic

reliqiierat,

slam pula\it,
(iiia;

liis

vcrhis cnarrat

Si

scrulaiida
ct
stclla

23.

Porro

liis

quic diximus de excantationihus


fieri

nato

Doniino

de magis

dipmonum ah
liiis
',

iisdem

solitis,

assentilur Basi'

scrihuntur, sccus c(|iiidcm (iijccos ac JiKhcos allahor.

at(|uc iidstipiiliitur Ilicroiiymus

ct alii, (|ui

Nam

Criccis id dixcriiii;

djcmonihus assuevissent,
ct

magos liosce, (iiiiii uiquos proeoruinconsueniliil

cos fuisse (^haldicos, cosdcmiiuc ah Erjthiica -Sibylla de (^hristo ventnro edoctosessetestantur. Inter
alios qui lios magosClialdicos fiiisse dixerunt, Clialcidiiis Platoniciis fuit, (pii

tudinc, et pro arhitrio invocarcnt, idcirco id agere


da'iiioncs
vel

colcrc,

qiiia

divinius
lios

liis

aiit

lucc liahel in suis coiii:

forliiis,

carminihus, (piihus

provocarcnt,
si

mcntariis in
ortu
nianic
tiain
:

Tinucum

Platonis

Est,

inquit, alia

potciiliiis

ducercnt

ct fjilcrentiir. Qiiod

majoris

sanctior et \enerahilior historia,


stella;

qiiic perliihet

de

ac vera' divinitatis vis (|ua'dam afiiiareat, tollcntiir

ciijiisdam,

iioii

niorhos

niortestjiic

mox

da'iiioiuini opcrationcs, qiiippc qui


.hire

ncqiicant

denunliiinlis, scd dcscciisuiii Dei vcncrabilis ad hu-

ohjcctam divinilatis luccm spcctare. cuiidum lianc Jesu nativitateiii ciim


citiis

ergo sctcncoi
in
:

conversationis

rerumque mortalium granoclurno itinere


siispcxis-

c.clcslis cxcr-

quam

stellam

cum

miillitudo (ut Lucas scripsit,

et

ii)se

Deiiiii

collaudando
attriti

(iloria in excelsis Deo, et

scnt Chaldicoruiii profccfo sapicntes viri, ct consideralione rerum ciclestium satis excrcitati, .(jiucsisse

terra pax liomioihus hoiuc voluntalis, decantarcnt


da'iiu)ncs
dili, iihi
iiisi

dicuntur recentem Dei orluin, reperlaque


jcsfiite pucrili,

illa

ma-

sunf, et infirmiorcs sunt rcd-

vcncrati csse, ct vota Deo tanto coii

corum

dciirehensa' sunt ct coiivictrc pra'-

vcnicnfia iiuncupassc.
21.
Fiiit

Hicc

ille.

sligia',

et actiones

onines non inodo per angelos

autem ab

his diversa

complurium Pa-

prorsiis dclcta^ qui

lianc ca'litiis

oh Jesu nativilatcm ad tcrram coiiiiuigrarunt, scd pcr Jcsu animani

triim cafcntciitia,cosdcnimagosfuisscsapienlcsPcr-

sarum,quoriimscntentiacjiisgentispriucipescuncta
faccre consuevisscnt, ut veteres tradunt historici
ac eliam testahir S. Ilicronynuis
'.

ipsam etdivinitatem omnino suhlata\ a. Magi ita^iue, (|ui Jcsum postea adorahim venerunl, cum vellent, ([iia' soliti fucrant, magicis (luihusdam canninihus factitare, apparentis slelhc

Hajc senseriiiit
"',

Clcnicns Alcxandriuus
Cyrillus

Alexandrinus
;

causam
divina,

concjuirrentes, et

non mediocrem essc


;

lianc

papa
cst;

',

et alii

quorum

Joanncs Chrysostomus % Theodorelus ' S. Leo aliiiuos, qui dixcrunt eos,

contcmplali; cuiu iu cslo signum spectarent, quod

dcm magos

non huniana pncfcrrct

ccpit cupido ani-

mum,

quid illud portenderet, pervidere. Etut nohis

apparet,

cum

liaherent et hi ex

Balaam prophctias,
:

fuissc rcges Pcrsarum errassc ccrtuni quandoquidcm longe ante Christi advcnhim magi rcgnarunt in Perside nain postmortcm Cainbysis, duos magos frafrcs tantuiu mcnsil)us sepfcm
,
:

quasMoyscsipse.utcrat ingcnio acer, conscriiisenit, inet in hisde stella quod Iraditur comperiisscnt tellcxerunt hominem demigrasse ad vitani, et natum esse ([ucm proplietic cum stelliT indicio jampridcm venturum denuntiassent. Et cum liunc, ut potiorem, dicmonihus pnctulisscnt, qui soliti essent vanis rerum imaginihus ludincari, in Judicam

regnasse in Pcrsidc, Herodotus ' ct alii tradidcrunf. Errat tanien Ammianus '" qui nuagos scptcm post

Camhysem

regnasse testatur. Erant enim magi in Mcdia populi, ut idcm Hcrodotus triidit. Yerum Pcrsiis a popularihus suis appellatos essc Magog et Magusseos testatur Suidas in verho u.x-;w-f ct iu verbo
-if-jxi
:

undc

eunidem

adoratiiri se

contulcrunt;

certiores jani

runt. Porro

iidcni PcrsiC magi icque dici potuemagos ah Hicstaspe faniosissimo rege


;

redditi, esse

Regem aliquem natum,

ignari tanieii

quale hic esset imperium hahiturus, et uhinam gcnliumnasccretnr, etc. Hicc Origenesin (^clsum
;

sapientiam didicisse, Ammianus festatur hisque adco studuisse Persas constat, ut fradat Cicero de
divinationc,

rcgem Persarum

esse

non

potuisse,

et alihi

de iisdcm rursus

iii

liunc

modum
Siicris

<(

Si,

qui non antemagoruni disciplinamatque scientiam


percepisset.

imiiiit, a

Moysc prophctiic Balaam

insertir

sunt volnminihus, (luiinto magisdcscriptic sunt ah

tunc Mesopotamiam, apud ([uam inagnilicus luihehatur Balaam, quosiiue artis cjiis
his ([ui hahitiihant

Ca'terum non e terra Chaldieorum, nec e magos venissc, alii complures aftirmant, ut Jusfinus martyr ", Tertullianus '*, Cy2.^).

Pcrside, sed cx Arabia

constat fuisse discipulos?

Ex

illo

denique fcrtur
Orientis

prianus " vel quialius


'

illc

fuerit auctor, (jui scripsit

magorum genus
vigcre
:

et iuslitutio

in

piirtihus

apud se onuiia quix^ prophetaverat Balaam, etiam hoc habuerunt scriptiim, quod orietur stella ex Jacob et exurget homo ex Israel. Hivc scripta hahebant magi apud semet(lui

descripta hahentes

Basil.

XLvii.

orat.
'

de hura. Christi generat.

Hier. in

Dan.
v.

c. 11.

Chrys. in Malth. homil. 6.

S.

Bieron. in
lib.
i.

Isa.

six

el

'

Clem. Alei.
S9.

Slrom.

*Joan.
Epiph.
Justll.

Cyril. in Isa. c.

'
">

Theo(ior.

lib. iii.

hist.

c.

Herod.

lib.

Euseb. in chron.

lin. dialog.

cura Tryphone.

'

Origen. contra Cels.

lib.

I.

Orig. hora. 13. in iNumer.

conlr. Marcion.

" Cypr. de oper.

" .\ramian. Hb. xxiv. "

SLix. orat

iv. lib. iv.


1. in

'

Leo. serra.

'^

Tertul. lib. advers. Juda!0S. et lib.

card. deStella et Magis.

JESU CHRISTI ANNUS


Kpiphanius et alii, se Reges psalmn scriptum cst ' cundum id ct Salia dona adducent. Qux dc Jlcssia Arabum osse inlelligcnda, tam nostri intcrpretes, quani
ile

operibiis cardinalibus

'

ct neqiie avertere ea qua;

jam Deo

destinala erant,

quod

iii

austis fuit; scd dcdit ipsa

cum

aliis

donis

filiis

suis

etiam

et illa qua"

complurcs irque asscntiiintur; sicut scribunturab Isaia\ " Siu-gc, illuminare Inundatio camelorum Hicrusalem etinfcriiis omncs dc operiet tc, dromedarii Madian et Eplia
ral)biiii
:
:
:

ex Otiira, vcluti in tiaditionibiis Hcbi.Toriiiu rcperimus. At vero in Cbristi adventu, cum iidcm lilii .\bralinm ct disccssisscnt et habitasscnt in partibus
.Viabicis .Magodia^ regionis; niagi,qui ex succcssione

seminum illorum dcsccnderunt, eadem dona


parlicipatione cjiisdcm spci Christo in

in

Bethlchem
'

Saba \enicnt, aurum

et tluis deferentcs, et

laudcm

obtulcrunt, qiiando stcllam

conspicati vencrunt.

Domino annunliautes.

Madian, inquit Hicronymus\etEitliari'f;ioncssunt transArabiam,omnisque pro\incia ap|)cllalur Saba. Huic scntentise, quod

Qiiorum donorum manifcstam


patreni

ccrtitudincin

pro-

phctadeclarat, (licens: .\ntcquamsciat puer vocare

suum

ct

matrcm suam, capietvim Damasci,

magi vencrint c\ Arabia,


tius
:

cum

nos, ut veriori liben-

ct spolia

adluercanms perapte, quo et ipsa certior flrmiorque rcddalur, barum gentium suiit repetenda lirincipia, ct undc ita sint dcnoininata^ causa ct ratio pcr^iuircnda. Atque boc quidcm factu baud multum diflicile constat enimexdivinaScriptura^ Abraliam cx ('a>tura nuiltos ucnuisse filios. ct inter
:

Samaria; coiitra regem Assyriorum. H;cc eiiim a Damasco in temporibus Abraham fvelut antea dixi) a regibus qui venerant , accepta sunt. Quiiiido ergo acccjiit ipsa? priusquam nossct vocare

patrcm aut matrcm,(iuando vencrunt mngi,

et

ape-

alios .lcxan ct .Madian

ex Jcxan vcro ortus est Sabn,


;

et ex

Madian

Eplia, et alii

coluisse constat, at(pie ex


ipsa esse
sorlita

quos omnes Arabiam inipsorum nominibus loca


(ut

ruerunt peras suas, sive thesauros, veluti alitiua cxcmplaria hahent, ct obtulerunt myrrhnm, thus, ct auruin. Hactenus Epiphanius. In eunidcm fcrme scnsum interpretatus est Justinus ' martyr dictum Isaitc textum, dum agens cum Tryphone Judfpo de
vcritatc fldci
christiaufp,

nomina, ac populos dciiominatos

magos

cx Arabia vcnisse,

SabtEOS ct Madianitas.
nit Isaias.

quorum
^
:

diximus)

memi:

Rursus etiam Balaam, qui de

stella prac

dixcrat valiciiiiiim boc


licelipse

Oricturstcllaex.Iacol)

cosdcnique Arabcs fiiissc dicit, itcni(|uc Damascum oliin in Arabia civitatcm positam. Ha'c ipsa ctiam Tcrfuliianus ' ingcnue fatetur: ipsa qiiippc Syria

Mesopotamenus
"
:

essct,

ipse profiletur dicciis

Balac rex Moabitaruni,

Haran incolcns, ut adduxit mc De Harau tamen in Arabia constat

nominata rcperitur. Idein Tertullianus per regem Assyriorum usitato Sci iplurse loDaiiiasci, .\rabia
'

(luendi
et

ea de oritura stella esse vaticinatum.

Nam

Moab,

cujus rex crat Balac, qui


erat (ut

eum mcrcede
')

conduxit,

traditHieronymus

civitas atque provincia

cjus noininis in .Vrabia.


sivc traditioncm
.Vrabes,

de quibus prajnunciata
stella

Sicque sive Scripturam, et Rege futuro pcncs


pcrpetua mcquibus admoniti, simulquc dirccti, quic^ifucrat,
:

moria
liim

viguissi",

par est crcdcre

modo, Herodem esse intelligcndum, prout idcm Justinus ct Pctrus Alcxandiinus, nffirmat. 27. Ex omnibus his tani cx divimc Scripturac auctoritafe ac antiquorum interpretationc, quam ctiam cx Hcbia'orum traditionibus enarratis, satis clucidatum videtur quod dicti auctores dixcrunt. magos cx illa regione Arabise venisse, qmc vergit ad Oricnteni (indc enim cos vcnisse, EvangcIistaMestatuij prajscrlim cx dicfo illo divinnc Scriptura; loco
*

ct nova' sfelkc visii cxcitafi

Rcgcm Judfcorum in Juda-am venerunt. 26.Quod insuperobscrvafioncdignum cst: Abraham cum cx Ca'fura ct Agar lilios gcnuissct, nciiua-

(luo dicifur, Ca^tunc fllios in Oriente

essc locatos. Qui insupcr Judaeae

ab Abraham situm dcscripsci-c,

eain cx Orientali parfc spcctare dixcruiit


inter (luos Tacitus
'

Arabiam
:

quam
eos ab

illos
illo,

cum

Isaac heredes instituit


illis

sed scparans

plagam Orientalcm
illis

tribuens, ac sic

dimiltens, largitus est

miincra; bfcc ex Scri-

de his agens, ha-c ait Terra flncs(iuc qua ad (^ricntcm vergunt, Arabia termiiiautur a mcridic.Egyptus objacct, ab occasu Phoe:

sacnc auctoritatcdiiiiciiuiis. Qua'iiam autem fuerint niunera (iua>, Ca'tunc lilii acceperint, Epiphanius '" cx Hcbraicis traditionum fontibus hisce

plunc

'

niccs ct

prospcclat.
nialis
diliir

marc Scptcntrionem a latere Syriic longe Ihcc illc quod eo verius est, si hiesolstitii ratio halieatur: secundum (luod cre, :

declaral:
sentes,

1'iliis

Ca'lui;c doiia crant, pecunia^ pi"c-

locutus Evnngelista,

cum

Christus

sit

natus

aurum, argcntum, ac
rcguiii

vcstitus

ct in iiiysteet

iiicdia liicme.

rio conclusit
ct

aurum

Abraham in peris thus, Sodomorum ct

myrrbam,
,

Cictcrum quod spcctat ad Pcrsidem, imdc complures venisse inagos afflrmant Joannes
:

quando " (^odorlalKUiior cl mis et (iomorrhis ac reliquis acccpcrunt,


depiicdafi
siiiit,

Comorrluc Bcrsaac rcliqui a Sodocl

Clirysostomiis
iifliriiiarc

caiii

Scptciitrionem vcrsus positam

vidctur: (piod ct ti^statur S.


:

Hicrouymus

'

ciiuos

et

liominiim miilfiludiucm capfi-

liicc scribens in eamdem sentcntiam Operatus est salutcm in nicdio tcrnc: a pnrtibiisOricntiscingitur

vani abduxcrunt, i't ab uii()<iuo(|iic o|iulciifiam pccuuiarum ct aliariim rerum niiiltitudiiiem diripue-

plnga qu;c appcllatur


(lUic appellatiir

.\.sia,

a partibiis Occidciitis ca

runl: iiuain rcdiixit


Epiph.
c.

Abraham
^ Psal.

luiic a ca-de

rcgum

Europa, aMeridie et Austro Libya et Africa, aSeptentrione ScUhis, Armenia, ct Persidc,


'

iii

in

comp. doct.
'

Isa.

LX.
doctrin.

Ocncs. xxv.

lxxi.

'

Isai.x viil.

''

Just. niarlyr. in dialog.

cumTrypli. ' Ter.


ct
i.

lib.

iii.

Isai.

Num. xxiv.

lx.
.Num.

Ilieron.

llier.

dc

locis Ilcbrdic. ct in

Uai. XV.

'

Genes. xxv.

"

xxm.

contra Marc.
'

c.

13.

Juslin.

ubi

sup.

Petrus Alex.
c.
"

Burcbard.
Cicncs.

in dcscript.

Epiiili.

'

xxv.

TeiTO Sanct;c
bistor.
c.

par.
v.

in

comp.

" Gcnes. xiv.

Matth.

'

Tacit.

lih.

1.

c.

13.
ii.

'

Mattli.


in

Chrvsost.boin.

6.

Ilier.

in

Ezccb.

v.

.ii':.su

riiui.sTr

anxus
iiiis
',

I.

et (iinctis Poiiti iialioniluis.

ll;i'c

llicioiiyinus.

Al

qui ct eosdem rcgcs fuisse assentiri videlur,


ait *:

vcio Cyiillus AIcxaiKlrinus

',

cjui

cosdcni inagos a

dnm sic
illi;

Ucgcs

Arabum
;i(l

ct

Saba dona
',

atlVreiil
llu'c

Pcisi(lcvciiissccont(!n(lit, cain ()rovinciani cx Oiiciilc


.lu(l;cani s()cct;irc tiislatur; ([uod ct ((ui lHolciii;i'i ta-

nain cl magos rcges ferc liabuit Oriciis.


;illu(lciis

illc,

nimirum

Pliiiium

qui
:

ait

ma-

hiilas ()crlcj<ciil, c.\[)loraluiii ct cvidciis cssc

co^no-

giani iu Orientc rcguiii icgibus iin()crasse


id

vel ad

sccl.

Vcruin

si

considcretur iiiayoruin adventus


ii(mii|)c

quod anle

IMiilo di.verat lioc iiiodo

lcnijioris

s|i;itiiiiii,

dicruiii ticdcciin (ul ()Iu-

c;im [)lcbei scclaiitur, scd eti;im icgcs


xiiiii,

Non solnm rcgum mafaini-

lihiis [);udo inrciius dcnuiiislr;d)iiiius;

cos ccilc

ikjii

[incseiiim Pcrsici,

tam
'.

curiosi liarum arliuin,

Pcrsidc, vcl c

Cli;il(l;i!a,

scd c\ Aral)i;i

()iiciit;ili

ul regnare
liariler.
:j().
)>

non

licc;it, nisi

cuin magis \ersato

\criiss(! [)(!iT;iciIc ((iiisijnc ()crci[)('i(' [(olciit.

Scd cl consi(lcr;ilioiic dignuni esi, quod rcgina Saba, cx iisdciii et ijisa C;eiJ8.

licijina Siiha.

Ilaclcmis

illc

Alquoil m;igi fucrint reges, etiam


Ircs

Tlico()liy-

Lictus^asscrit, idcnu^uc fideliuin pia tradilio tenet

tur;c
((u;i'

filiis

ori^iiicni diiccns,

iliaiii

incolciis rcf^ioncm
ivj;ciii

eosdcm([uc
suis

niimcio

fnissc,

scdmdum
Hos

tria iiiii-

();irtc

Auslri cst conlinis Aral)i;c, \ciiit cui ct

ncruiii gciicr;i, a'((ue conlirmal; (jiiod cl

.S.

Lco

"

iii

IsiMcl cx[)loraie;
atlulit, ncni|ic

eadem

(jux' iiiaf^i

luunera

scnnonibus

sa>()e tcstatur.

igitur fuisse re-

auruin

et arom;ita, licet cl },a'inmas


liis

gcs dixcrimus, iisifato


ciijus((ui; ()[)[)idi

su[)cia(ldidcrit, ()roiit
[)tiira':

vcrbis docet diviiia Scri-

Hc^ina Saba, ;iudila lama Siilomonis iii iiominc Domini, vcnit tciitarc euin iii iciiigmatihus. El iiiyn s>a Micrusalem multo cum comitalu et divitiis, camolis (lortautihiis aromala, et auruni inliiiituiii

vil; ut [latel
ariiKilis siiis

moic divin;c Scri()tune, ((n;r' (lumimuu cgem ;i[)()cll;irc consue' de ((uinquc rcgibus, quos Abr;iliani vcriiaciilis dcbcUavit. Nec (juidcin [)roi

(iiii([uioris Ju(l;ctc.Vr;ibi;p
iiaiii illi [)ra'ci\it

cos biisse rcgcs ()ul;inius;


i'rc((iiciitcr

Syllcus, cujus Josc[)lius

niniis ct

gciiimas [ircliosas

vcnit ad

rci;cm

meminit: scd
lius,

j^olius iiilcrioris ()artis [jrovincijc il-

S;ilomonem.)) Qnic,obsecro, tanla ctqjidotumillius,


liiiii

m;i|4(>riiiii,

((ui

c\ iisdcin (ut dictuni csl) [jio-

sese (liflundil.
a|)[)cllct
;

qucB loiige latcque ad Oricntcm et Mcridiem Quod vcro cosdcin .M;ittli;;'us magos
iii

HCiiitDribus (lcsc('ii(lcb;uit, iiiccssilaiiiiiium dc rcyc,


(jui
illis
iii

c;ini

seiitcntiam suiiius [^rocliviorcs, ut

Isracl rc^narct, ()crvcsligaudo;


taiil;i

iiisi

([uod

iii

rcgionibiis dc re
.\t

I5ala;uii

'

oiMCulo craiit

cxistimemus, illius iiiagiac studiosos, qua) ex reruiii uaturalium cogiiitione |icici[)ilur, extilisse; cui ((ui-

admonili?
Salomoiic,
isti,

([nod

ill;i

cicdidil cssc im[)lctuiii in

dcm

noslr;c scntciiti;c adsli|iiilatus vidctur Clialci-

((ui ct i[)se Clirisli

venturi ty[jum gerebat;

dius Platonicus,
ct

dum
ait
:

suis

in

Timajum

Platonis

ducc

slclla. adliiic |>cr([uircndiini (lutaruut re-

commcntariis lucc

Esl ((uoque alia sancfior

gem
29.

Isracl, ((uciii ct lclicitcr

invcncrunt.

Mngi an

rcges fuerint, et quandit vcncrunt.

Cur vero iidciuinagi


gare; siinuli[ue
rcre.

sint noininati, su[K'restiuvesti-

aii iidciii i()si

reges fucrint, (lenjui-

Pcncs antiijuos triplicis gcncris magos fnissc, (juoruni ()rinii crant doctissimi Iradit Enscbius'
:

vciicnibilior liistoria (alludit cuiin ad M;itlli;ci Evangclium) qu;p perhibct ortu stella! cujusdam non niorbos mortcsquc dcnunciatas, scd dcsccnsum I)ci vcncrabilis ad liiimana' convcrsalionis rcrumque niortalium giati;im. Cliald;eoriim [irofecto sa-

pientcs viri, ct considcratione reruin calestiuin satis

atijue abstincntissimi, ut, c\cc[)t;i faiiiia ct olere,


niliil

exercitati,
;

((u;psisse

dicnntur rcccntem oiiuni

aliud

iii

cibum

li;ibcrcnl: alii craut s^xccrdo,

Dei

rc[icrta((ue illa nuijcslate (lucrili, vcnerati csse

tes, ut vidcinus ()crscverasse in Pcrsidc

(juorum
vero

ct vota

sacerdotcs constat magosesse ojijiellalos

tertii

cusque

ille,

Dco tanto convcnienlia nuncu[)asse. Huratus tamen hos fuisse Chaldaos. Cum
'

gencris

illi

fucre

ijui

invoc;itionibus

maloruni

autciii E|ii()li;iiiius

dicat, dictos C;r>lui;e filios, in.a-

daeinonum

inleiulcntes, vcl ad coiiimovciidos ani-

morum

affectus in cuntraria studia, vcl ad futura

goruin [irogcuilores, Iiabitasse in jiartibus Arabicis Magodia' regionis haud inejite quis dixerit, magos,
:

nnciiosccnda, ct occult;i divinanda, niaiclicia cxerccrcnl: cujiis magi;c gciius mavinic i)ro[)iio voca-

iion a inagica facnltate, sed ab eadein

Magodia

re-

bulo malas artes


summ()[)cic

dici, testatur Pliilo

'',

qui tamen

vcram inagiam, utscientiam


inanorum
cujus

libcro liominc

dignam,

gione esse denominatos. 31 . be tempore aiitcm quo magi Bethlehem venerint, inter sedisscntiuntanfiqni scriptores quoruni
:

laud;it. l'orro tcrtii

gcncris m;igi liu-

lcgibus, inquit Tcrtullianus


:

cum dam-

nati sint at((uc (iroscrijiti

cuiikiuc m;igia (lunitur, Ibcc

Euscbius Painpliili ', E()i()h:u!ius"', ac ca'tcri hos secuti in ea fuerunt sentcnfia, ut posf bicnniuin a Christo nato magos in Betlilehem ad Clirialiqui,
iif

S|)ccics cst, ait, astrologia, judiciaria scilicet;


iii

iiti([uc ct s()ccics

gcnerc damn;itur.

illc,

slum vcnisse dicerent; ca nimirum r;dioiie adducli quod Hcrodcs (ut testatur Evangclista ") omncs
()Ueios
fuin()us

qui cjus gcncris bos fuisse diccns


scimiis
:

magos

cst o()inatus, sic

occidi jussit a biinatu ct iiifra

sccundum

Magi

et astrologi

ab Oriente venerunt:
inlcr
se socictatcm.

ningi;r ct astrologi;c

gusti

quod exquisierat a magis. Sicque anno Auiniperatoris quadragesimo quarto magos Bclhlib

Primi igitur stellarum inter^irctes natiim Cbristum Htcc Tertulliaannunciarunt, ()rimi munerarunt.
)>

Terlul.

adveis.

.ludaeos

lib.de Idololatr. uuui. jJ.


lib.

'

Cyril. in Isai. c. .tLiv. lih. iv. orat. 4.


*

'

Apuil Hier.

Legibus.

tom

ix.
Iib.

(ie

P.eg

moDach.

3. Rei;. x.
'

'

de special. Lctribus.
1.

Niim. x.xiv.

lipiphan.
'

3. 5. 6.
iu

Hliilo.

lib.

de spucial.

'

Tertul.
I.

de Idololatr.

Epiph. ia Pauar. Iib. " .Malt. et tom. u. hieres. xxx. con. Ebiou.

Eusebius

Chron.


'

' Terliil. ib.


Iiist.

Pamol. uot ad Terlul.


x.vx. cap. 1.
ii.

'
=

Plin. nat.

lib.
iii

'

Tbeopliylact.

'

Genes. xiv.

.Matt.

Pbil.

'

Serm. de

Epiph.
i. ii.

iu

comp. doct.
i.

tom.

prope

fin.

TOMUS

10

JESU CHRISTI ANNUS

1,

leliem pervcnisse asseruerunl. Alii vcro dixerunl,

etfugeret. Haic

illc,

ct

prndenter sane. Quis enim


rcgni, in pro-

(lecimo terlio anativilate Domini

rlie

niagos Betlile-

insanicntis tyranni, et
prios filios

metu perdendi

licm
illis

ailvciiispo,

vcnim

l)icnnio anlc Cliristtim


:

stcUain ainiariiisse
'

cnjus scnlcnlia'

nntnm Angu-

immanilcr dcbacchantis, furorcm intra

stinus

fuisse rc|ieritur, et alii, ncc

alia cx causa,

lerminum rafionis vel temporis iiielam putavcrit continendum? Tyrannorum cst cnnela pavcre, nec
(luantavis adbibita cautcla alque custodia posse reddi

qnam

(inoil a

liimatu ct infra Hcrodcs pucros


liis

ompost

ncs nccandos curavit. Scd ut ah

omnibusdissen(jui

sccunim. Didicit
ex ortn
stcII.X'

illc

magis tempus stcUae,

et licel

liamus, nnilta pcrsuadcnl. Dicanl, rogo,

potnisset simul intclligcre

tcmpus

bicnniiim a Cbrislo nato cos advcnissc Iradunt, an


id accidcril, (luia non statim ut vidcrunt stcUani,

nascenlis infantis,

tamcn veritus ne
illi

fortassis antea

natns cssct

qnam

stcllam vidissent, ca sibi arte

sc ilincii

cominiscninl? Al non ca
ut

cst

causa:

(iiiaii-

consulendum
ratio,

pntavit,

ne ulterius quod
:

in ca rc sns-

(lo(iuidcm cos confcstim


esse profcctos,

stcllam

inspexerunt,

picarctur, rcliiiuum csset

sicut

cum nuUa

subesset

Evangclista non obscure insinuare

^idilur: aIio(iuin ea

mora
et

ipsos rcddidisset suspesi

ut qui extra Bctblehem nati esscnl, occidercntur; co (luod c\ divina Scri[itura pcr principcs sa-

clos postcris noniine ignavijc,

tam

insolilo signo

admoniti,adhucannum
nimis
fuit

multos menscs oscitanter


vcro stalim ut

ifcr capc.sserc delrcctassent. Si

in ca'lo visa cst slclla,

iter arrii)ucrunt,

(luidnam

causm ut bicnnii tempiis insnmpscrint in ilinerc? cnni, non dico si e Pcrside vcl Babylone, scd

cerdotum et scribas ccrtior factus cssct, quod Christus in Betblehem nasceretur; tamen omnes, qui in omnibus finibns cjus csscnt, nccari pra^cepit. ;S3. Scd cuni illiid bicnnii spalium Evangelisla referat ad ea qua; a magis dicta essent Herodi, cum A bimatii et infra sccundum tempus quod ait
:

ab cxlrcinislndiisOricidalibus profccti fuissent, illud licet longissimnm ilineris spalium sex mcnsibus cos conrucre potnissc, quiiibct a^quus rerum
ctsi

cxqnisicrat a niagis;

dici

possc vidclnr, (inod


et infra occidi

ctsi

Herodes omnes pueros a bimatu


davit,
:

icslinnlor dijndicarc possit. Insuper

si,

ut dicunt,

post bienninm inagi advenerunt,


refcrt sanctus Malllia^us-) cuin in

quo niodo (quod Bclblehem inve-

Et infra tamcn quod dicilur tempus qnod cxiinisicrat a magis; illud, Secundum lempus, non csse referendum ad id (luod dixcrat, a bimatu; sed ad illnd potius, quod

mansccundum

nernnt, (incm (ut testatnr sanctus Lucas ' cvangelisla) posl iinadrnginla dics, secundnm Moysi lcgis

subdit,

et infra

sicque Evangclislam signilicare

voluisse, eo ca;dis edicto


geniti essent post

mandatum, lulerunt Hicrusalcm, ut siflcrent cum Domino, hisquc impletis officiis Joseph et Maria Virgo sanclissima una cuni iiifimliilo snnt revcrsi
in

non includendos eos qui Christum natum, et stcllam visam


nulla posset esse suspicio; abiue
qiiod exquisicrata magis. Sicque
illa

a magis,
ita

quorum

voluisse

cajdcndorum puerorum lcrminuin csse


videlur de biennio et

Galikcam, atipie Nazarclb


bis rcspondere,

Iiiibilarunt? Aliqui

secundum tcnipus

vero ex his qui hanc sententiam firmare conati sunf,

ex his, ni fallor, sublata

non valcntts

commcntnm

cxcogila-

tcmiiore a magis pcninisilo

difficultas.

Eumdcm

lo-

runt, diccnfcs, itcrnm parcnles cnin piicro, occa-

cum

sic

dcclaratuni vidi postca a Cornelio Janscnio

sione cujusdam fcsti, esse reversos Betblchem. Scd (luod fcstum fncrit illud, dicant obtcstor. Nam si
aIi(|nod
et non Ilicrosolymam vero aliquod speclaculum r.cllilcbcin cdcrctnr, absit nt cjus causa vel pedcm cxtia doinns limcn infcgeirima Virgo produxissecredatur. Abiue baec satis sint ad banc scnfiiit

episcopo Gandavcnsi, viro


tatibus nobiliter exculto;
lectatus

quidem theologicis faculquo non mcdiocrifcr deinter-

cx lcgalibns

sum, ne cgo novi sensus evangclica;

Betblebem cunidnin

fiiisset. Si

pretationis,quantumlibet veri atque germani, dicerer

tenliam rcfellendam.

primus auctor. 3i. Maf/orum adcentus et stella ipsos comitans. Itaiiue ea magis nobis probalur senlenlia, qua; catholics Ecclesi;c consuctudine magis recepla videtur
:

iii

32. Straf/es

Innocentium

cnr a bimatu jussa.

neinpc

niagos tnnc,
stcUain
;

cum

natus est Chri-

Quod aiifcni ad illos pcrtinct, (pii sfcllam ante biennium apparnissc |iutaruiif ctsi safis csse pos,

stus, slalim

v idissc

cosdcnKiue niox Juihcam

sent qua' panio aiilc dc


ifincrc

larii

longo fcinporis spafio


:

vcrsus iter suscepisse, ad Judicorum metropolim llicrosolyinam accessisse, atque intcrrogasse de nato

insumpfo dicta
cniii illis

siint

taincn (luia ct

iidcm una

ca nitnntiir ralimic, (piod dicat


occidi jussissc infantes

Evangelista,
a bimalii ct

Herodcm
:

omnes

pucro; toluiiKinc ilincris spafiiim tcrmiiio dicrum tredccim confccissc, atiiuc r<cllilclicn! pcrvcnisse codem die quo S. Dci Ecclcsia tanfani solemnilalem
annivcrsaria nicmoriaccIcbraniconsucvil.Qiiod (^uidciii baud luiruin vidcri dcbcl, si ex Arabia JiidiCic

infra S(!tnn(luin

ad ba-c Chrysostomus * iisdcm respondens ait Joannes Qnod Hcrodcs a biennio et infra pucros interlici siiiuidem convcniunt in euni jnssit, non mircris tyrannnm pavor ct fnror; pro abundanlia caulionis
sicral a m.igis
:
:

tcmpns (piod cxqiiiprimiim inlcrimiis id (piod

adjacente (quod superius dcmonstravimus) eosdem iidvenissc dixcrimus, ct (ut pr.cdixcrat prophcta ')

majus tcmpus
'

inclusit,

nc

(juis vcl

proxima!

;ctatis

ad celeribilcin ilincris dromcdiuiis usos fiiissc, (luos cmsum equis Nyssicis, Aristotelcs tradit '. Constans insnpcr est dc his sanetorum Pavelociores esse ad

trum
Aup. scr. ".
(lc

sentenlia

magos

iicflilebcm adveuientes, in

Epifiti.

edit.
iij

Lovan.

p.

ill.

iK Teinp.

3.'i.

et in addil. ser.
ii.

de Epipti.
7.
'

'-

M^ill.

n.

'

Luc.

"^

Chrjs. houpil.

Mallh.

Isai.

VI.

' .Arisl.

hist. aiiiiii. lih.

iji.

cl

iilt.

JKSU CHRISTr AMNUS


pracscpe,
iibi

11

iiutus osl, Clirisluiii


',

Doiuinum
',

iv\>v'

scriptis libris, iiiulla


qua.' illis

de magis feruiitnr, dc^jue


scd
Ikpc

stella

rissc, id Clirysosloiiiu

Auguslino

llicronynio

apparnit, (]iiod forinam pueri


:

crucem ge-

SKpius, el aliis ferc oiiinibiis altcslanUljus. Undc sumiiio jure icdarguuntur ijui alitcr senserunt, ca
lcvi ralionc permoti, tjnoil Malthaius
sc|i(!

slanlis

c\|(riincrct
'

(iiiia

comincnta ab

liieicticis

Scthianis excogitata videntur, ut inania

nullam de
'

praj-

prajtcrmittimus.
.'!().

fcccrit
,

nicnlioncm, sed di\crit


invcnissc pucniin
sil

(-os

intrassc
iiiatrc

Fcslnm Ejiiphanice.

Cielcra aiitcni

(jiia'

donuini
ejus
:

ct

cniii

Maria

hiijus historiic suiit inyslcria, iiisaijue a iiiagis oblata

([uasi

vero iion

divinx Scriplura; satis fre-

qticns plirasis, locuiii


iiicii

(|uciiililic1,

ad li.ibitandiiin

la-

mystica iiuinera, (lui Ikcc cu|)it, interpretes consiil.it; iios vcro nostri inslituti limites non excedinius.
IIIiul

mum

accoinniodatum, (luanluinliljcl exiguuin, doa[)|)cllarc cum ct niduin aviuin, doniiim


:

lanliiiiimodo noii ])i;etcrcuiidiim puta-

mus, ejusmodi magorum


quod ex eo
vocatio

ad (^hrislum adventum,

i]uo(iiie iioniinct, uf

vidcrc est in psalino


'

llcrodii

geiiliiiiii

ad (^hristiim evpressa

doiniis

uiulc Kulhjiiiiiis

sic optinic

Hie, in-

fuerit, ])crcck'bri iinniscrsaiio ciillu Ecclcsiam con-

(]uif, tufifurinni
.'iri.

domum
j,a'neris

appcllat.
pertiiict, (]ua'

sucvissc cclebrare, ac niagnificenlissime colere, ut

Quod ad slcllam
:

iisdem inagis

sanctorum Patrum
jihe hoinilia'

fcrc innuiner;e de ea re dcscri-

apparuit

cujus

astrorum

fiu.ril,

jam pencs

dLcl.irant:

adco ut extorris prorsus a

oinncs antiijuos Patrcs in confcsso

est, iic(]ua(]uain

chiistiaiia religionc vidcrctur, (jui tantic cjus diei celebritati noii


stata

ex

illis

fuissc, (juibus ciulos


illis,

vidcmus ornatos, ncc


,

interfuissct. Uiidc (h; Juliano A])'

etiam ex
Basilius

qu;c ex \aporibus coagmcntatis ac-

Ammianus
,

censa- in aere, cometiv sunt dicta', (juod Ori^cnes

bus iinniolaret

scribil, quod licet clain d;einonitamcn nc detcgeretur qiiod crat


|ir;eseiiti;im

Cum
non

\ Chrysostomus " ct alii optiinc intcUcxcre. autem diviuo miraculo ca;litus apparuerit, na:

idolorum cultor, voluit suani

cxhibere

his feriis, quas, inquit, christiani c.clebraiitcs

mense

tura- sufieraiis facultatem, eiijus substanti.e fucrit,


est facile dclinire

januiirio, Epi|)IiaMi;e noinine nuncii|iaiil. Eadcin de

uiidc in co consenliunt oinfuisse \irlutcin


,

Valentc

iiii|iLriitorc

testatur
satis.

Crcgorius Naziiin/c-

nes, divinam
aspicientiuin

quamdam

qiue

non

nus

'.

At jam de his

tanlum oculos

sui fulgoris radiis illu-

straret, scd qua' ct nienlcs

illorum divina lucc pcr-

fundcret, at(]ue ad Cliristum


excitaret; idque
iira

natum |)cr(iuirendum
Lco
'

Mdfjorum rediliis. Poslquain aiilem iiiagi, utdcccbat, Christo infanli dcbiliim cxhibucre religionis obseiiuium, in soinnis admoniti, pcr aliam
.'!".

ca^tcris affirmat S.

his

\iam

revcrsi siint in

regioncm ru iin

qui tantnin
rcdicrint, ut

verbis

Agciitc sine dubio in eoruni cordibus di\isioiiis inystcriuiii

abcst, ut .Icrosolymam ad
licc in Iiis qiia;

Hcrodcm

\ina ins|)iratione, ut eos tantiB


;

csse soIentin\ia, publieis hospita-

non lateret et quorum oculis ostendcbatiir insolitum, aiiiiiiis non cssct obscurum. Id i|isuin Clirysostomus '", Fulgcntius ", el alii. Grcgorius Nyssenus '- exislimavit csse angchiin, qui ca figura stclla?
apparuerit. Qaid(iuid
sit,

reiitur hofpitiis, sed in

montibus

et in

spcluncis

agerent, cuni

])ost

labores itincris, quicscendi tem-

]iusadvcnisset. At^iuc luec

quidcm ex

hisqii;i' Cyril-

lus' fidclis bistoricus scribit in rcbus gestisS. Thcodo.-^ii

illudexploratissimuin
(jui visibilibus illis

est,
si-

coenobiarclue,

f;icile

possunt intclligi;

(jui

dum

ipsum Deuin omnipotcntcm,


in die

agit dc inontc ct siiclunca, qiiain sibi ad

habitan:

columna populum tot annis per desertam regionem dcduxit, cumdcin ipsuin stella^signo magosad prregnis, coluiniia ignis per nocteni, et nubis

dum sanctissimus vir ille dclcgit, ha'C ait Quajdain enini fama ab alto a parentibus tradita ad nos usijue ])crvenit, (ju^e dicit fidcles illos inagos qui
Bcthlchcin \encruiit ab Oricnte, cuni Deo, qui e\ superna specula in Occidentem hujus mundi \enerat, auruni, thus, et inyrrhani
lisscnt;
jiic

sepe pcrduxisse. Certc non cjus fulgoris, (juo


tioris,S. Ignatius

ca^tc-

rasnitere \ideinus stellas, fuisse, scd longe fulgen-

" proximus

ilHs teniporibus decla

admoduin obfuaccc|ii.sscnt

rat

Iiis

verbis, ad Ephesios scribens:

Stella fulsit

dciiidc ab

angclo res|ionsum

splcndore exupcrans omnes (juotquot ante fuerant


lux cniin
nia
illius inenarrabilis erat,

et

stuporcm
sole
et

in-

ne canidcm \iam rursus inirent, sed per aliam lios, inquam, prorsus rcdirent in suani rcgionem
:

cussit oaniibus aspiLicntibus

cam

rei novitas.

Om-

dicit inagos in Iiac siicUinca in

rcditu

fuis.se

diver-

luna chorus fuere stclkr illius, ipsa \ero claritate exuperabat oinncs. llace ille. Hinc Prudentius cccinit de

autem

reli^iua

astra

una cum

satos;

cumque

hic noctu dorinisscnt,

mane

ingres-

ipsa dicens:
Stella

quK

solis

rotam

Vini'it (lecore

ac lumiiie, etc.

Ex quibusdam autem apocryphis Seth nomine


'

\iam (]u;e duccbat in patriain. Talc (|uidem esse id quod dicitur, nulla labefiictat iniprobabililas. Nain iirinuim (luidcm cuni slaluissent non ingredi iter per Hierosolymam, non cst admoduin facilc, ut domum re\ertcrentur ii alia \ia cx Bcthlehcm sicut etiain nnnc \idcinus. cos qui a Bcthlehcm, \el
sos esse
:

ab ea qu;e

est

circumcirca rcgione transeunt, per

tiore^.
'


'

Chrysost. in Mattli.
Hier. ep.
*

ii.

liom. 6 et 7.
et

ii.

'

Au:;.

senu.

2.

de Epipli.
alii

hanc

proficisci. H;ec ille. Pcrgit vcro Evangelista.

xiv.
ii.

xvn. xviir.
'

xxvii. Fulgenlius. et

receu-

Matl.

Eulhyni. in Mallh.
'

'

Orig.hh.

I.

conlra Cels.
honi.

Basil.

de hum. Christ. generat.


4. in

Chrysost. in Mat.

ii.

6.
'

'

Epiph. hirres. xxvi.


Nazian.

et

xxxix

'

Aiumian. Marccl.

S. l,eo.

serm
'

Epiph.

'
ile

Chrysost. ubi

de Epiph.

Nyss. dialog.

auima.

supra. " Fulgenl. serm.


Ephcs.
epist. xiv.

Grej:.

orat. in fuucre Basilii.

lib.

xxi.

'

Extal Cyrilli

hist.

de vila

'^

Ignat. ad

ThcoJosiiapud Mclaph. die II. Jan.

1-2

JESU CHRISTI ANXU.S


3S.

I,

Oblatio Christi in temjiin.

ct

de vaticivio
'

foras in terrain

elapso. Sicut ergo ea

ralione lege

Sime.onis it .\nnm dc eodem.


pleli

Poslciiiaiii

im-

soliita crat sanctissini;i

Virgo

punl

(lies

purgntionis Mari;p, secnncliim lejrem


scriptuin est in

sicut caitcra; femin<T, viri

(quod non semine conccperit, nec


:

ita

etiani

Moysi, fiilerniil illuni in Jerusaleni, ut sislerent eiiin


Dniniiin.
sieiil
l('j::e

ut

ali.T,

cum

dolore pepercrif)

omnium

ciiia^

ex peclaiigiio-

Doniini
,

Quia

cafi

culpa proveniiiut,
:

infirinit;itis

atiiiie

omne masculinum
Oomino
vocabifiir,

adaperiens Milvam
ef

sancfum
seciiii-

ut darent

liostiani.
:

ris expcrs omninofuit hinc sibi tempus purgafionis expecfandum non erat et nibilominus lia^c oiiinia
;

luni (|uo(l ilicluin est

inlejjeDomini
ef

par tiirlurum,
iste justiis

libens volensipie, ut

sacr.TR legi

obseiiiieretur, sihi

aut duos pullos coliimbarnm. Kt ecce hoino erat in

Hierusalem,

ciii

nomeu Simcon,

bomo

et tiinoratus, expectans consc^lationem Israel, et Spi-

implenda propo^uit. iO. Sed ad ipsum Simeonem veniamus, de ipio ha>cscriptismandasse reperitur Timotheus prcsby'

sanefus erat in eo. VX responsum accepcrat a .Spiritu sanclo, non visiirum se mortem, nisi prius
ritiis

ter Hierosolyniitaniis

Cum,

iniiiiit,

Siineoncssel in

videret Clirislum

Doniini. Et venit in spiritu

in

matrcs cum sui'; filiis templiim ingrcdientes ad jieragendum sacrificium


teniplo, vidit ijuidenimullas

lemplum:
legis

et

cuin indiicerent pueriim Jesum pa-

renles ejus, ut facerent

sccundum consueludinem

pro eo

et ipse accepit
,

eum

in ulnas suas, et

benedixit

Deum

ct dixit

Niinc diniittis servum

tuum, Domine,
rantes super his
dixit illis

etc.

(jua;

Et erat pafer et niater ejus midicebantur de illo et bene: :

purificationis in quanim medio erat cjua; portabat venerandiim fieluin, et nullis sordibus contaminatum. .lusliis autem Simeon huc ct illiic oculos circunifcrens, poslijuani vidit multas matres in |irivafo habitu liuniauitatis, solam auteni Virginem iunnito
;

et

divino liimine circiimdatam, sejiaravil reliquas


:

Siineon, et dixit ad Mariani niatrem ejus Ecce positus est hic in ruiuam, et in resurrectioneni multorum in Israel, et in signum cui contradicetur: et tiiam ipsius animam pertransibit gladius, ui reveleulurcx mulliscordibuscogitationes.
Hffic

matres, clamans, et diccns coram omnibus


milii locuni, ut

D;ite
:

eum, qui
spiritns.

me

teneam eum qiii desideratur vidi prsevidit; uude et meus germinavit


cstis

Cur quje

ancillaG,

cum

libera et

do-

mina

concertatis? cur infantes vestros aicC oflerlis?


et eos otferfe liuic

Lucas. Porro

hc omnia, ut

legi obseciuercntur,

huc convertimini, mus,


tione.
tas

puero, qui est


jiuta-

legalia exhibiierunt officia; (juod et Lucas,

dum

ip-

antiquior Abraham, etc.


pia potius

sas citaf leges, insinuat,

cum
:

alio(jui

nullatenus as-

Htc ille sed, ut medifatione, quam historica


:

asser-

tringerefur Virgo sauclissima

(luippc (pi;e sicut

cum

coneepit filium,
fice illustrala;

nuUa
ita

est ex parte fojdala, sed

miri-

Idem Simeon de quo agimus, inler propheannumeratur dc cujiis vita et obilu Ejiipha*

chiusfri
illibata,

nullam virginalis jacfiiraiu seuliens, rcmansit in omnibus atciiie prorsus impolluta, magis magisiiiie
peperit,

cum

nius

agens, ha^c habet in


is!e
:

fiiie

Vita functus est

donis coclestibus aucta.


30.

quidem pluribus annis obsitus, bene confcctus nec tamen a sacerdotibus iiostremum hoiiorem conseculus, humatus est. Haec ille. Cur
Siineon
autt^m id acciderit, uidlam
in
affert

Xon

est igitur ([uod ciuis refpiiral

innatura

causaiu

sed ea

inoduni,

dum

cpu suju-a u;ituiani babet imi)eriiini,


natur;T^

imtalur, quocl palaiii Cbristi adveiitiiiu aunuiicians,

hfEC miracula operatur, ct superexcellenti (luadam


divina; oper;itione
:

qui enim e mortuis

exurgeudo siguaculum scpultiuw nou solvit, ((110modo nascendo virginale clausfrum viobivit? nisi
(|uis

impie dixerit,
=,

ciui

pepercit lapidi,

non pepervisi
ita

cisse mafri. Si cpiid aufein confra liacc locpii

sunt Tertullianus
accipieudfE siiul

Origenes %

et

Ambrosius %

eorum

sentenfiDC,

ut sic Christus

claus;i reinanserinf, seeiiiiduni


Orientiili
*

per saera virginei uteri claustra transierit, ut eadcm illiid (piod de porfa
jirophetice dicfiim est.
el vir
Port;i

b;cc cbuisa
e;uii
:

crit

non aperietur,
:

non tnmsibit per

saccrdotum c;eferoriim inviiliam et odium Porro commcntum illud de Simeonc, quod CTCus fucrit, sed ciim .lesum accepit in iilnas, visum receperit, nec dignum qiiidem putivimus, quod Annalibusiiitexeretur namdivina! Scriptnne adversari constat. Levilici enim capite vigesimo primo sentcutia Domini clcc!;iiatuiu sciinus, ne caicus in tc^niplo Domini fungcrelur munere sacerdotis funclionem autem illam sacerdotaleiu fuisse cum Lucas insinuaf, fiim Patres feriue oinnes agnoscunt, et Ecclcsiam in sacris imaginibus profiteri, certum est. Auctor autem ejus historiae est
se

concitarit.

(|Uoniain Doiiiinus Deus

Isniel ingressus est

per

qui pra!f;itionem hnbct versioiiis dialogi J;isoiiiscuiu


Papisco, qu;e
exl;it

eam

eiitciue elausa priucipi.

Quod ad specialem

in calce
alii

operuni (hpri;ini edilio-

Salvaloiis n;itivilatem esse refcrendum, ait Hieronymns ". ut sie dicafiir Christus apcruisse elauslra
ipsius viigiri;ilis pudoris, ut lauieii e^idcm jiigiler ' novo miraciilo clausa permanserint. Augustinus omiiium maxiina re iii re miiiima edito, vctus in facliiin de;iioiislral, eiim agit de anniilo ad zonam
ligato,
Liic.

nis Pamelii, ex
nulliis
liatiir

quo

acccpisse videntur. Sed


c

cum
repc-

nnticiuornm Patriim Simeonis


;isserfor,

;ecitatis

eijuidciu e;im

liistori;uu

ut ;ipo-

crypham
VI
.

esse rejectam, argiimenfo est.

Verum enim vero non tanlum


iiliias

ciim accepisset

pueruin in
Clirisli

su;is

Simeon,

illiid

de adventii
propbeliee.

atque sine ipsius anniili vel zon;e fracliira


11.

pnlaiu

canticuiu

occiniiit,

ct

l.nc.

hnmil. il.

Terliil.
*

lih.

de Carne Chrisli.
in l-nc.

in linc.
11.

\mhro';
11.

cnm.

lib.

-^ Conlra Pclag.

lih

'

Ori(r.

in
'

Kzech. xi.iv.

Timolh. presh. sorm. Je proph. Simeono.


24.

Epipli. dc Praphcl.

'

nc

Civit. Dci. lib. xxii. c. 8.

vit. el inlerit. c.

.TESU
csscnl vcnliirn, pncdixif
',

fHRisxr

Axxrs

13
iinqilcr ni;igiiiliidii)i
iii

([ijiP(l(! illo

scd, ct cr.if,
Plianiicl,
(l(!

(]ii;iin iiicohi'

ct lailcbritudij;iin (jui

inqiiif Liicas
frihii

Anna

pro|)Iiclis?a,
iii

filia

ncin lege
(]ui

ficntilitia vcnerab;iiitiir,

dicmone

Asir

liicc

iimcctsscral

(iiclnis iniillis,

et

ibi colcbaliir

ob Cbrisliim

l;iliiim rcriini
,

cversorcm,
sua
i1gy|)-

vixcraf cimi viio siio annis S('|)lcm a \ii'|j;iaila(('sna.

in

co loco

conip;iicli;il
:

]icrhorrcsccnte,

Et hoec vidiia crat


fiior
:

usque ad aimos octo^infa


dc
lia'c,

(iiia-

s]ionfc coinnii)l;iiii csse

vcruni eliamomnes
Iliiqiic

qiiiP

non

disccdcliaf

fciii|>!o, jcjiiniis

ct

fiornin sfafu;is, ;idvcntanle liini Cbrislo,


])hcliain
;ib;iclo,

,ju\l;i ]iro-

obsccralionihiis sciviciis nocfc ac dic. Kl

ipsa

lsai;c,

concussas.
rci

diciiionc

iiidc

hora supi rvcnicns, confitcbalur Doinino, ct lo(|iicbaliir dc lo omnibiis ((ui cxi)ccl;ibant rcdciniilioi

;ubor, (luo

gcshc tcsliiiKniio esscl, n^niorbis libeiavif. Af^iiic nt

inansit ibi,
.'Ej,fy])fii

fidcl('S(|iic

ncin Isracl.n

II.tc

dc ipsa

I,iicas

cv.in^clisla.

Quo-

ct Pa!;csfiiii i-fariiiii

rcrum,

sic alii singnli

modo

aiitein
iit

Aiin.i

niin(]ii;im c lcmiilo disccssissc


S.
r.vrifliis
'-

;ili;iriiiii,(iu;i'

apud

i])sosgcsl<csunt, testes locupletcs

dicafnr,

mcrifo caindcm
(licl;i

Ilierosoly-

cxishint.

Hactciiiis Sozoiiicnns. At vero Isidi


'

con;nt;

inifanns rcli^iosissiiii;ini ni(mialcm ;ippcllcl, consule


(lii<'c

sccratani fuisse perscam arborcm, IMiil;ircIuis


ca de caiisa, (piod
s])ccicin rcfcrat.
c.jiis

siipcrins

sunt dc pncscnhilioiK! Dci

j;cni-

friicliiscordis, foliimi linguiu

tricis in lcinplo.

soleninilas, (iiiam ct purincationcm,


ni;ijor(S

At qiiomodo pricscntalionis Clirihli i-ive occursiun


ad
;ibolcnd;i

nuiiciip;ivcrc,

I.npcrcalia,

UoniiB cirpta sitaimivcrsaria fesla die cclcbrari, suo


loco dicturi sninus inlcrius.
12.

T)e Cfirisfi

iii,

.EQi/ptinn fiKjo.

Ciiin vero
,

dc illis Ecce Dominns ascciidct siqicr nubciii levciu, ct ingrcdictiir .Egyptuni, ct commovcbuntur simulacra .-Egyiili a facie
4'(.
:

Quod

[)crlinet

ad ^gypti siiiinlacia
Is;u;is
*
:

olim

h;('C

imcdixcr.at

cjiis, vA

cor .Egypli labescel

iii

incdio
:

cjiis.
Ili qiii

Ensc-

non in ;mj;iilo, scd in lcinplo;igcrciiliir, cl liim ex Simeonis cantico et proiihctia ({Uiuii ctiiuu (ul dicliiin csl) cx Ann;p iillcsbdione,
hicc Hicrosolymis

biusM*;imi)liili de bis agcns, h;cc ait

prius incolcbant /1'^gyptiim pravi \iliosique daemones per


rniilla s.Tcula

in

siinulacris

lalitanles, anini;is(iue

jani sparycrcnliir in viilgiis

cl

in Hcrodis aurcs

.Egy[)lioriiiu oiunis sii|icrslitioiiis crrore addicenlcs

nuper de nato Rege Jud;i'orum cx relationo magormn m;ignuin timorcm conceperat; Iiis dciiuo dc advcnlu Cbristi mmciis cx;iccrbatiis ut se co mclii liberain fnrorem actiis
illabcrcntur
:

(iiii

cum sensissent novani qiiamdam divinam(]uc virtutcm ad sc acccssissc, illico commoli


ac subjicieiites,
sunl, ct tliicliiafioncni
i[)sis
<ae

pertiirbafioncm in seincfet
;

pcrtiilcrunl

coniuc corum

vis intclligendi

medilatnr infantis. Scd lanlo facinori, per anfrcliini Josepii iiionens, occiirrit Dcus Innc
rct,

nccciii

intrinsecus ab
fiigali

i[)sis

convicta sunf

cesseruntque ct

sunt

.ab

cadem

virtutc, qusc vi etfugere eos

cniiii

;iccidif,

qiunl post ni;igorimi disccssiim conli*

conipellchat, ct ignis iiistar incff^ibili (|iia(lam ratioiie

gissc iM;iltb;cus

evangclista scribit bis vcrbis

Cum
som-

adducebnt

et

recessissent, ecce anj^^elus Doniiiii apparuit in


nis Josc[ih, diccns
cjiis,
:

talia passi sunt,

tuuc ([uidciii invisibiliter d;eniones cuin Salvator nostcr in ..^^^gyptum


*

Siiive, accipc

pucriim
ibi

cl matrcii)

cl

bige in

/Ef,^ypluiii,

et csto

iisque duin

(lic;mi

libi.

Fnlurum

est

enim

ut Herodes qua>rat
Qiii

])iicriiin

ad pcrdendiim cum.

consurgcns ac-

pervcnil. H<tc Euscliiiis. Scd Alexandrinus episcopus, non tantuin cominota esse, sed corruisse simulacra .'Egypti tcstatur his verbis Qiiis justoruni aiit rcguni in
ciiin visibili cor]iore ct S. Alli;iiiasius
:

ccpit ])ncruiii cl in;ilrcni ejus uocfc, ct sccessit in

.4<]gyptuiii

descemlit
?

ct

ejus

dcsccusii

idola
,

iu

.'Egyptiim, ct crat ibi

usque ad

adimplcrclur quod dicliim cst phclain dicenlcin Ex.Egyjilo voca^ililium mcnm.ij Hbpc Mallhiciis. Quie aulcni Doinino noslro Jesu:

Hcrodis ut a Domiiio per proobiluiii


:

/Egypto ccciderunt
ibi

Abrabam

descendit
vigiiit
:

nihilo-

niinus tamen idololatria iibiqiic

n;i(us est
el

Moyscs.
:

icqiie iilic lucsit religiouis

crror;

infcriiis
nisi

<(

.4*]gy]itiorum siiperstifio

non

quievisset,

Christo /Etiyplnm adcunti conligcrint, e\


hipc scribcnlo describinius.
-i.3.

Sozomeno

'

Doniiuus

omnium
ille.

In corpore,

quasi in

nube

vectus, eo dcsccndissel cl idoloruin crrorcs conipcsesse, qua^ pcrsis

Mcmorant, imiuil, arborem


aiit

cuisset. Hfec

dicitur, Heriiiopoli,(|uodcstoppidum Thcbaidis; cu-

4o.0rigenes'' et ipse .-Egyptius in

bunc modum
in.ai])-

jus fructns

folinni aut p;irticiila aliiiua corticis

Fuge

in

yEgyptum, propterea ut destruantnr


cl

icgrotis adinota,

morbos

a com]i!nrihus

depiilcrit.

nufacta eornni,et confring.anlnr

ct ])ereaiit idola

Nam

traditum

est,

Joseph

cum

propler Herodem,

sorum
iiiiiii

propterca ul dixnnoncs liirbciilur,

rcguni

assumptis secum Christo et Maria sancla Dcipiira, fugisset, atquc venissct Hcrmojjolim, siniul ut iiorbc
ap])ropinquavit, slatiin arborciii, liccl planc maxi-

fabric.T in idolis deslruantur, ut fiat in


fiigitivoriiin
ille,

adventu Doiuleriliis.

scrvorum
id
:

cf

malorum
:

HiTC

ct

aha inulta

gcnus
(|ii;i'

eadeiii alii

com-

advcnlu Christi curvatani essc, atque ad soIiiin iisipic se inllexissc, elCbiislnm adoi;isse. Atiiue b;cc ([iiidcin dc bac arbore, siciit a lunltis aiidivi, a me commemorata sunt. QuiTC quidcm, si quid ego judico, vel siiinificabant jam Cbrislum in urbe adesse vel, iit est vcrisimilc, non inodo iirborem.
:

mam,

pliires sanctoruni

Patrum

(luidcin oiiinia sic

accipicnda csse
aliqua

]iulaiiius. iion

iit

cuncta qu;v tunc


advenisset,

erant in .Egy])lo corrncriiit simulacra, sed de his


;

non tam

in

signum quod iUe

(|uam quod idololatriain csset pcnitus eversurus. Demuiu iu Vilis Patrnin, quod opus Evagrii esse iui'

Luc.
lih.

II.

Cyril. caleches.

10.

'

.Matt.

ii.

''

Sozom.

hist.

Plutarch. in Iside.

V. c. 21. etiNice|ih. cx ip?o lib.

c. .'U.

20.

'

Isai.

xis.

'

''

,\thanas. lib. de incar. Verbi.

Euseb. de deinonsl. lib. vi. ' Orig. homil. 3. divers.

c.

; ,

14
tatiir,

JESU CHRl.STI AN.\L>


hirc scripta legiinlur
:

Vidiimis ct

aliiini

cui, ut diximus, ca^teriqui

sanctum viruin, uoniinc A|)ll()iiiuni, a|niil Tliebaitlein in finibus Hennopolis ad (juaiTi civitateni Salvalonni cuiii Maria et Josepli de Juda^a? fiiiibus venisse tradunt. secunduin pr()|)lietiaiii Isiia; Vidinius ergo ibi et teinpluni ipsuni, in quod ingresso Salva: :

scripserunt adsti|)ulanlur

ilhmi

iii

(|uo

ejusdem argumenti libros locum (pii et addunt habitasse ferebatur sancta Deijiara, ab
:
'

ipsis efiaiii

Sarracenis

magna

veneratione haberi,

adco ut

tore, corruii-se oiiinia idola in terrani, et coinmi-

nuta esse, niemorabantur.


illinc fluxissc in

lla?c ibi.

Grsecos fontem

idololatriic

Sane quidem qui


,

Herodotuin legerit in Euterpe, pl.me


l(j.

intelliget.

lainpadem perpeluo ardenlem in memoriain Jesu illic olim habitantis conservent locum(lue illum ab incohs .Egypfiis Matuream nominari tradunt. Sunt etalia multade hisqua-fuiii in itinere, tuin etiam cum mancrent in ^^igypto, contigisse dicuntur qua', quoniam finna carent aucloritate,
ibi
:
:

Quod autem

(ut Iioc

non

pra^fereatj citantes
,

libentius silentio prffiterimus


luiis

accepta

enim

[luta-

nos librnm inscriptijm Vifas 1'atruni

liic

et alibi

ab apocrypho
Iiis

illo

de Infantia Salvatoris in-

Evagrium

ejus noiiiinaimis auctorein, et


:

alii

putent

scripto libcllo, qui legibus


dicfus. Sed
oniissis,

ecclesiasticis est inter-

Molanum iion inviti Ruffino potius tribuendiim sumiis secuti, locum Hiiionymi aiiipliibnlogicum
inepistolaad Ctesiplioiilom
ifa

evangeiicam jam prosequa-

niur hisforiam.
48. CcEcles Innuccntium.

interpret;uitem,ducti
si

Cuni vero

Christus

ea potissiinum conjectura, (piod

adeo

immane

ex Juda;a recessisset
gelista
',

Tunc, inquit Matthceus evan-

scehis Piiifnnus perpetrasset, ut ha>reticos pro cathoHci.s


ai(iuc
;

vidensHerodes quoniam illusus esset a ma-

sanctis universce Ecclesia; legendos


illis in Rufsuo exag'jerans

gis, iratus cst valdc, et inittcns occidit

omnes pueros,

tribuisset

quoties istud in tribus libris


jiro

finuni coiiscriplis ipse

iiiore

sanctus Hieroiiyimis exprobrasset, cuiii e coiitra nec leviterejus meminisse reperiiur? His accedit quod

Geiinadius i^xacte relegens omnia Ruffini sciipta,

omnibusfinibus ejus, a bimatu et infrasecunduiii tempusquodexquisierat a magis. Tiinc adimplefum est quod dictum est per Hieremiam Prophelam, dicentem Vox in Rnma auRachel plodita est, ploratus et ululatus mulfus
qui erant in Rethlehem,
et in
:
:

nei)ua(iuam ejus operis verbum facit, licet nec E\agrio tribuat, sed Petronio. Sed coeptam jam prose-

ransfiliossuos,

ef

noluif consolaii,quia

non

sunt.

quamur
-4".

historiam.

Hactenus de his Maflha^us. Non sensit ante dictuni tempus dicrum quadragiiita Herodes se illusum a
inagis:siiiuidem cuni
illi

Porro non

modo .^igyptum Domini


:

prsesen-

magno

silenfiorecessissent,

tia illustratani,

sed et ipsam solitudinem, per

quam

transivit, esse nobilitafam tradiint

qiuc tunc quo-

spe sua frustratos atque delufosesse putavit, vitasseque in ilinere Jerosolymam, ne populi tutius derisioiii

daminodo >semen benedictionis suscipiens, posfea Exultabit suo tempore '(luod idem aif propliefa
'
:

patcrent. Ha)c ratus

ille,

qua? magi dixerant de

((

solifudo, et florebit quasi liliuin

gerininans gerini,

nabit

tot

snnctorum monachorum

illic

quaqua-

versuin

incolenfium. produxif sacra gerniina. At

figmentum. primiim aufciii de eodein ex his qua* accidissentin templo(ut diximus) certior factus csset, tunc se amagis, qui se ledifiiros Jcrosolymam ad ipsum
Chrislo nalo,
cxistiniaNilesse

humanum

Cum

non pra^fermilfendum pufamus nobile monumentum Iiabitationis Christiin i^^.gypto quod traditione piorum cognitum, posteris, ab his (pii religionis
;

magiioiiue spopondisscnt, illusum fiiisse cognovit furore percitus, quoslibet mox infantes qui Relhle:

ergo ad illa peregrinafi suntloca, et inter alios ab eo qui cajteris habetur fid<>lior ', sic describitur Inler Heliopolim ct Rabylonain. medio fernie loco, est balsami liorfiis et post mulfa : Rigafur, in^iuit,
:

Iiem essent, ac in finibus ejus, necandos csse manda\it; eos videlicet qui essenl biinuli ac inferioris
a'latis,

usque ad

ilhid

tempus quo
ct iiifra

stella

magisappafecisset.

ruisset, et de Chrisfo nato certain fidcin


Ciir auteiii a

hortus;

ille

fama

esl
,

ex parvulo fonte, scd ubere; in quo beatam Virginem Jesuni parvulum pUirics
])anniculosque ejiisdem nnindasse
,

lavisse

cum
:

esset /Egypto propler


lapis,

motum

Hi rodis

est et ibiilem

super queiii dicilur eosdeni exsiccasse

ha?c

omniavenerantur a Christianis ct Sarraccnis.Veruin non surficiens irriga(|iiia fons JesH [larvuhis est
,

Herodes pueros occidi jusserit, satis siqicrius dictuin est, cuin de tempore apparenfis stelUe sermonem habuimus. i9. Hic fantum rcfellenduni est illorum commentum, (pii dixerunl idcirco bimulos ab Herode csse jussos occidi, (piod tuiic tcmporis ijise Romam abierit accusatus a filiis, nciiue usque ad bicnniuin in Pahrsfiiiam rcdierif. Ibcc licct conficfa oiimino

bimafu

tioni fotius Iiorfi, Sarraceni aliuiii

profundum

fode-

videanlur, famcn csse lalsa, Joscplii

t,

stimoiiio coii'

runt puteuin juxta illum, ex quo quatuor boves per rotam aiiunm exfrahunf, speraiiles ex vicinifafe
fonfis Jesu aiiu.im alleriiis foiilis lore virtuosam. Af se deceptos animadvertentes, construxerunt canalcni

vincuntur. Consfat (|uippe ejusdcm

auctorifate,

perqinnii transmiftunt
iit

aquam

illam in fontcni Jcsu,

sic ex eis

niixfis
:

fieciind.irctnr IhpiIiis.
siiflicientiM

Nec eos

Herodeni fcmpore rcgni sui Roiiiam bis conccssissc: primo (iiiidcm iion accusafus a filiis, scd potiiis ipsc accusaturus filios. illuc sc coiiliilil iiule(iiie in I'aIiesliiiam est revcrsus aiilc amiiim \igcsiiiiuiii oclavuni rcgni ipsius; qiio amio, olvmpiadi^ ccntcsima
;

fefellit

opiiiio

nunc eniin

et virtiiose

nonagesima secunda,Ca'sareain
'

in

honorem Cwsaris
H.

fa'ciindalur ex aipiis sic mixtis.

Ihec ef aha adiiiiVide Corncl. Jans. concord. Evanjt. cap.


lili.

randa,
'

(lua-

aucfor oculis confemplalus est, referl

Isaiif

xx.w.

du
1.

apocrypti.

'

Matlli.

ii.

Oehis. in
lib.

can.
c. 7.

'

.losepti.

aiili:|.

xvi.

'

Biirchnr. in (lcscript. Terra;

S.

par.

2.

c.

8. 0.

; :

.TESU
dedicavil. U'iO(l ccrte

CHRISTI

ANNUS
dciii atipie
(|iii

15
ingeime vcrilalcm prolilcntc uno c\ illis scripsil, S. Joanne evangelista, dum
sirc scriplioiii fmciii imposiiit, diccns
ct alia
' :

(|W(;

nos rcgni Ucroclis sccmidiim inilam

k'iii|)iis neque sccmi(liim .111abcodeni Joscplio su[ii)iiialos, ncsii|i('i'iiis

ullimo loco
islis

inihis

riilioiuin

vcrbis

cjiisJcm icj^ni, lcmiKiri nalaiis

Doiiiiiii aplari |i(ilcsl,

Suiit aiilcni

mulla,

([ua' fccit

Jcsus, (\uiK

si

ct miillo niinus postcrior cjusdcni

Koinain advcntus,
vcrilas se
Kiiscliii

scribantur pcrsingula, ncciitsum arbilror


siut dicla

nuindum

cnjus

idciii

'

mcminil,

iil

riiclc
illa

inliicnti

caiicre posse eos, (|iu scribendi sunf, libros. Ha'c


iii dcfcnsioncm Macrobii, cujiis fidcm scisuspicioncm addiici, eo (piod novuin qucni-

anle oculos olVcil.

Ilaiiiic

luiii

% lum

cliam alioruni asserentiiim inlanticidiuin pcrpclratum post Iiicnnium a Clirislo nato, S(!nl(!ntia piorsus
irrita rcddilur.

miis

iii

dam
nitus

Hcrodis tilium inlanlcm inducal a Joscpbo pepnotcrmissum cimiilcmquc caiisa Cliristi


,

Nccanlur miscraiiiio modo intcrca inlanlcs: luxit tunc Uctlilclicm inrantiilos siios ct ipiod pra'dixerat Ilicrcinias ' [iroplicta, vox in Kania aiidita
.W.
:

pcrciiiplum. In (pio (piidcm patrato scelcreeo ap[)aruil Ilcrodcs iniquior, quo (pii occisus est innocentior
:

ReIi(|Uos

enim

sic jussit occidi tilios,

ne occi-

1'uit

niiiiiriim, sivc (ipiod

liahct licljraica lcctio)

dercfiir
al
iii

ab

illis ([ui (liccbaiiliir

ncccm

[larasse pafri

immcnsum
mcnliim
rrciiuciis
tate in sorlc

dc tam miscrabili infantiuni slrage la-

lilio

infantc ([uid tiniuit? ne

iiise esset,

qucm
?

auditiiin est in excelso, sivc in


l>ciijainin
iii

Rama
' ;

civi-

iiiagi

pnndlxissent

natum Regein Judaiornm


gratulandum
fiiissel,
liliuiii

Sed
Al

conlra Ilicriisalcin, cujiis cst


Scripturis
sivc
',

cx

lioc ipsi iiiagis

([uod scircf

nicntio

divinis
(iit

in
dis-

certuni
(jiiid

llama, ([utc erat in Arabia

.Insfinus niartyr

liabilurum rcgui rationem qua'ris iu

succcssorcm.
Iii\idct

lioiiiinc Iriiciiiciilo

oinnis

scrcns cuiii Try|)bonc, putal intcHiycndimi) lonye


latcipic

rationis et Imiiianitalis cxiicrtc ?

tyraimus

laina

pcrcrcbuit
(piod

cadcnnpic

noii

tanlum
lcstatur.

nuniini, miniii([uc ab co [lulat faciiltalc rcgnandi,

Ramam,
res

sed Roinani pcrlata est, et pervciiil ad au;

iniperatoris
"

elhniciis

aiiclor

non ipse, sed Deus de successorc dccernat. Sic ([uidcm iiinatnm cst superbo, conlra propria comsi

Macrobius
ineminit,

ciiiin

cjiisdcm

iidaiilicidii
:

liis

vcrbis

inoda bclliim gcrcrc advcrsiis Dcuin.


rodes et tres alios
lilios,

Iiibirrccit IIc-

dnm

agit dc Aiigusto

<(

Ciini, iiujuit,

au-

sed

aliis

tcmporibiis, aliis-

dissct, intcr cos


ruiii intcr
t!jus

quos in Syiia Ilcrodcs rcx Jiida-obimaliim jiissit intcriici, lilium (juoipie occisum, ait: Mcliiis cst Herodis porcuin csse,

que dc causis
patri

idclicct Anti[)atruin, qiii

vcnenum

[wraverat
-)

scd id factum cst (uf narrat Josc-

plius
Jiissi
lia'C

(inain filiuin.

Quod

scilicct,

qui

filios

occidcret,

snnt item ab eo occidi


:

quinfo die ante cjusdcm Hcrodis obiliun. alii duo, sed longe anle

abstineret a nece poreoruin, utpote Juda^us. Judici


ciiiiii

nominalionc

cliain ijisa porcoruin abstincre

solcbant, qiii cns, uti tcstatur Joscplius ', ncfanda animalia appcllare consueverunt. Eo insania;, atque
furoris proccssit ca'ca

tcmpora fuerunt hi Aristobiilus et Alcxander non cifo fiirore Hcrodis dc incdio siibktti sunf, vcruin i|)S0 Auguslo permittente, ctconcilio ccnfuni ([uinquaginta virorum Bcryti ad hoc corain Syria;
([ui

omiics lioinincs
giiuin

ipsmn

dominandi cn[)ido, ut ciim rcgnarc ciqiiant, ul possint rein tilios propagare ipsamet modo
sic
:

pra^sidibiis convocato, deccrnentc.


.""il.

Qnod

pcrfinct ad nccafos infanfcs


cf in

(|uod

pro Cliristo occisi sint, imo


vidcalur occisus, mcrito
Ecclcsia atfccil
,

singulis Cliristus

ariiict iinrentcs in lilios, vcliiti

advcrsus immanissi-

magno

lionorc eos

scmper

mos

bostcs, ne regncnt

ita

facluni vidinuis ab Hc-

et

iit

marlyrcs coluil, afque anni:

rode,

tcrfectore.
tradit,

non unius sed pluriimi filionim saivissimo inNon cnim iiniim lantum (piem Macrobius
occidit Ilcrodcs filmni
,

versaria

scd pliires. Vcruiii

quis

apud Joseplnim non invenies, nec nomcn quidcm ipsius sciri potesl facilc enim acciiste fuerit
:

unde Orisccundum volunfafcm Dci eorum mcmoriam sancfi Pafres mandavciimt scmpitcrnam in Ecclcsiiscclcbrari, vcluti proDomino
gcnes
'
:

memoria

celcbrare consuevit

Rcne

inquit, et

moricntium
iil

vclnti [iro Jiidffis ef genlibus credi;

(lit

ut nulla ratlo babcalur infantis, qui e vestigio


sif

turis, vcl etiaiii ipsis |\arcnfibns

quoriim

[larcnfcs,

de utero transfcratur ad tuniulum, et peue tuus, antcquam viveret ne tu pufes ex


;

inor-

diximus, prrc

iiiinio

dolorc percuficbanfur, uteis

Josc|)lio
et ijisc

Macrobium

erroris esse

redarguendum, ciim

imilfa (piidcm

memoria digna

piictcriisse noscatiir.

Nolim tu ergo cxistimcs, qua^ apud alium aliqiicm

dignum probalumque aucforem


lidc

rcperiri contingaf,

Deum plurinuim i)rofuisset. Augustinus ex Latinis de culfu sancforum Iiinocentiumab Ecclcsia recc|)lo fcsfafur agens contra Pclagianos, et in sermonibusde iisdem babifis. Addunt nonnulli (ijuod niodo diximus)
inferccssio filiorum ad

Ha^c Origenes

et S.

minui cx

co,

quod

Josci^lius ca silentio

obvoluta

quidcin sacra Evangcliorum historia non ab uno duntaxat, sed a quatuor scripta
Evangclistis id sibi vcndicct,
iit

rcliqucrit, cuin ncc ipsa

iisdcmf(!mporibusHerodcmcom|)hirespharis;coriini occidi mandasse, eo (juod non sicul alii Jiuhei, C;csari


et ipsi jnrassent.

Timore eniin nuper

nafi

Rcgis

cuncfa

qnx

Rc(pii-

fyranniis exagifafus, neregni dispendium paferefur;


([uo sibi illud magis magisquc firmarct. populum adjuramentumadegif :sed ha'cfusiusaunose([uenti, quo suntfacfa, dicentur. Narrat Eusebius ' Herodem post nccem infantium perpctratam in multas cala'

demptorc nostro Domino Jcsu Cbristo sunf


(jualuor
'

facfa, a

illis

fuerint scriptis prodifa, testanfe id


13.

Eod.
*

lib.

c.

'

Eiisebius
3.

Josue xvni.

Jiidic.

verit,

rist.

relig.

x:x.

in Chron. Reg. xv.

'>

Hiereai.

xxxi.
de

Just. inar.
4.

.Macrob. Ub. Satur.

11.

c.

dial.

'

Joseph. de

Joan.

bello Jiidaic. hb. v. cap. 1.

divers.

ult.
"

Joseph.

.\ntiq. lib. xvii.


i.

c.

9.

'

Oric.

hom.

3.

Euseb.

hist. lib.

c. 8.

16
inilales incidisse. morbofiiic prolinus

JE.su

CHRISTI
esse,

AXNUS
non

ycxalum

privct, idcirco
:

siniiic ad

cxliYminn

uscjui' s|iiiituiii |)erscverasse.

virgiiiibus dicafo

crat

non arcuit cam a loco tcmpli cnim lucus hic inter altarect

Vcrum

(luod

admorbum
:

iicrlinct, ill;c

.Trumna! alio

tcinporc acciderunt

dcccptus est cniin ipse, quod

infanticidium

(ut

\idimus) post bicnnium a Christo

nato essc perpi tratiun |)utarit. 52. Ad lucc eliam spcctarc vidctur quod scribit
S.

intcrmcdius. Quaiido igitur audicrunf Ilcgcm fotius crcaticnis ad humanam nali\itafem divino consilio procederc veriti ne iii cjiis Regis polcsfatcm cl impcrium venircnt cuiii (lui lucc de
tem|)luin
,

parlu tcstificaluscraf, intcrficiunt, sacerdolcm sacrificantes. HcCcS.C^yrillus.

Petrus

'

rcffiilis

ecclcsia^licis.
*;

cpiscopus Alexandrinus et martyr in suis ([iias rcccpit atipie piobavif


occasione hujusinianticidii, Zacha-

Narranteadem Origcnes
',

',

Cregorius Nysseniis
Ilaud tamcn

"-,

Basilius

et alii

po>t eos.

sexta synodus

dubium
'
: :

esl

de his intellcxis^e Hlero-

riam sacerdotcm Joannis patrcm, quod ad necem ab eodcm HLrodc (]iia'siliim filium sublraxissct scribit hiec tcnipliiin ct allare occidi jussum intcr ('.iim (inibus Hcrodcs et alium prius verbis istis
,

uymum, dum ait


intclligi

Alii

Zachariam patrem Joannis


apoci

volunt

cx

quibu?d;im

yphoium
sit

somniis appiobantes, quod proptcrca occisiis


:

uafnm infantcm
non
inlcr

cuiii inlcrfcctiiriis qua^sivissct

et

quia Salvatoris piiedicavcrit adventum hoc quiade Sciipturis non habct aucturilatem eadcm f.icililate
,

invcni'set

|>atrcm cjus Zacliariam


ct altarc

inlerfccit

conti-uinitur, qiia probatur. Ha'c illc, iu

eam
,

scu-

tempUim

cnm

etrujiisset filius
:

cum

matre Eli/abLth.

Ha>c Pcfrus

non quod

cdicto

Belldebcm, nec in fuiilius cjus, sed in domo patcrna in montanis Judaiic (ut siiperius dictum est) akbatur; scd quod Hero les ea su-picione nati Reyis Juda^orum vehemcntcr exafiit.itus csscf cum cnini ad aurcs cjus pcrvenisscnt admiranda illa , qua; in conceptione et eum Christum esse natiNitate Joannis contijiissent
Ih;rodis iiuludcictur .loanncs, qui nec in
: ,

tentiam magis inclinans , ut Zachai ias ille qucm Dominus, exprobrans Judffis, intcrlcctuiu dicif^infer tcmpluui ct altarc uou fueril palcr Joaiiuis dc quo
,

agimus, sed

illc

potius qui a Joas rcge

iiiter

tem:

plum

et alfarc in

Regum
;

histuria

'

occisns dicilur

qucm

taiucn Joiadic fuisse filiuni, e.ideiu divina

Scriptura teslatur

qunmvis
filio

(|uod cilat

iu

Evan-

gclio Nuzarenorum pro

Barachia' filium Joiada'

i-alus (sicut et Juda-i postca,

codcm errore

lap-i sunt)

ipsum
in ore
lista
'

siieciali

cione liberaret.

mandafo necari jussit, ut se easuspiMagna certe fucrant signa illa, atquc


pcrvulfiata

omnium
:

Factiis cst

nani ijiiod ait Evangctimor .supcr omnes vicinos


:

scriptumesse dicat; cxquo etiiuaEpipbanius'' eumdem Joannis palrcm Joiada gcnitum osc fradit, qui et Zachariam prophctam Barachia natum scribit '. Certe si fides piu-stauda est Hippolyto niartyri, auctori gravissimo ', cjus tcstimunio cxploratum habetur,

Zacluuiam Joauuis parcnlcm

filiLim iuissc

eoruin,
bantiir

omnia monlana Judeai divulgaomnia vciba lucc cf posucrunt omncs qui


et siipcr
; : ,

BarachiiE sacerdotis.

M. Dc
locutuni,

palie Joaunis Chiistum Doiiiiiiiiiu essc


:

audicrant in cordc suo, dicculcs Quis pufas, puer iste erit? E^iuidem sicuf cum tantussaccrdos, pafer
cjns Zacharias
cst redditiis;

offcrens iuccnsum in tcmplo mutus quod \isiouciu vidis?cl cognovit po, ,

cfiam ratio pcrsuadel, quod dicLiis '" Ut venial super eos oninis sanguis justus, qui cffususest supcr tcrraiu, a sanguine .\bcl justi usquc ad ^anguincni Zacharia^ filii Barachia^ volucilla

pulus

sic etiaui rcddila

illi

Ioi]ucla

ac miuistrantc

rit

primuin
si

latuit. At il)S0 in tem|do, tanta' rci causa iicniineni

care,

et novissimum justuin occisiim signifiomncsquesimul liisduubuscxtrcmis incliidere.

quod scicbant omnes

Herodem unum
;

pra?feriissc

Naiu

de Zacliaiia

filio

Joiache, qui a Joas lege


;

ac ignorassc , sfultitia cst diccrc sicut ct obfusa! mentis, cxistimarc Herodcm lucc tanta dissiinulasse,
ct palicntiatolerassc.
t}'.].

(iiuc subcsl ratio occisus est, intclligcre voluissct divcrsitatis, ut sanguis justiis, qui post illum usque

Dfl

Zn'hirrl(P nrce.

Ha>c dixcrimus
'

quo

ad Christi tcmpora eHusus est, non esset (quod minatur) supcr illos vciitLirus? Ncc satisfacit liis illa
responsio
,

nuigis nobis probctiir Zacharia' iiccis causa a Petro


allata,
licet

(pia

dicitiir,

quod Scripluia iaulum


Vox sanguiuis
fratiis

ex

aiiociyi^liis accc|)la

noscalur; (juam

explicat petitionein vindiclaj in Abel et Zacharia. In


Abcl, cuiu dicilur inc dc tcrra claiiiat ad
:

bis (]iio(iuc vcrbis rcccuscl C.yrillus

Alcxandrinus

tui

Hic Zarluuias prophctico spiiitu ad occultorum cognitionem dcductus cum mysterium Virginis dc
,

cl in
:

Zacluuia, cuiii nar-

ral

eum

moricntciii di\is<c

Videat Dominus, et
ultionciu iion
Scii|)tiira'

cviinio piirlu probc intclligcrct,

non

ari-uit

iiuouta-

rwiuirat.

Qiuisi

ctsi

rcliiiui jusli

minatam
(|ui

niatrcm ab co tcmpli loco. virginibusexlegedcsignatus crat doccus nimipiiiissiiiiainquc


:

expclieriul,

nou

sint

confcrta^

diviiia'

lestimoniis et exemplis,

quod Doininu> vindicatsan-

riim Judicos, (inod crcator fofius universi et onmis crcatura' Ucx hiiniaiiam luiluram, uf rcliqua efiani (muiia, sulijcclam liabct pro siio arbilratu cani ad
,

guiuein servorum suoruip, ct vindictaiu tribuit iii hostes coruiii. Ccrlc sicut s.inguis Abel, ita ct oiunium jiistoruiu saiiguincm a Dco vindiclam
cxposccrc, ostenditur in
'

quodcunuiuc vdilducens, non autem


addictus
:

ipsc crcatura'

.\|)ocaly|)si ".

Aii

non

ct

adco ut

in ipsius potcstatc sitsitum,


,

novam
Oii;!.
'

crcaluram crearc

(pi.c iMaticiu cllcct.iiii

virgiiiit.itc

hist.

in Mallli

Uasiliiis
Iib.

XXIII.
'

4.

1'etrus
'

Mcx. can
1.

.'!.

Luc.

Sex. Syn.
adver.

c.

"..

apuJ TlicoJ.

Dalsain

vit.ct intcr.
lih.

'

Cyrilliis

Anlropoinorphilas.

II. c.

dc Hior. Malth. Matth. xxiii. Paralip. xxiv. Epiph. dc Apiid iNiceph. 21. Proph. 23. Idcin co. ".Malth. xxiii. " .\poc. v;.
Ira.

linmil
'

- Grcsor 20. Njss de linmana Chrisli gen. '

scrir..
^

C.hristi

nat.
c.

2.

c.

c.

'

lib. c.

'

3.

.TESl'

iiuisTr

Awrs
hiil
:

17
Ziicharia' Joiiiiiics,
iii

Machabici fialics, cum al) AntuKho criiciarciiliir, fuluram in illum Oci ullioiK-m sunt commiiiati ? cum
(lixcriiil
' :

lilius iiiitcm

ciijus imti-

\iliite

patris vox soluta est,

cum primum
exaratum
ciim
,

ah

illo

><

Dnminus
ad

Dciis aspicict \critatcm, ctc.


vcrital(iiii

Joiinnis iiomcii in laliiila fuissct

iiltcriim

(^a-tcriiiii

(luoii

historia'

|)crliiict

cum

(limiiiio iuuiuni iigchat, ctuiia

iiiiitre

Eli-

tantumauctorcsFctrus, Origcncs, Hasilius, f.regorius, ct Cyriliiis, Zachariam Joannis patrcm occisum tradunt iiitcr lcmplum ct altare, licct dc

non

dicti

zabetli ins[)cliinca (|uadain ad

salvusconservahaliir, fortassc
cllugicns

rcgioncm montiinam Hcrodissanguinariam


iu

niaiium

atijiic

inde in solitariis locis


ctc.

causa nccis non

a'(|U(!

convcniant,
-

scd id ipsuni
lliinc

lihcntcr vcrsari solilus,

iingeloijue diice usiis,

testatur Kpi|ilianius sic

dicciis

Herodcs
occidit,

remotiorcs silvarum rcccssus scccssit,

Hacte-

illetuanmis juxta aram domumiiue Dei


cfTusus^iuc csl sanjiiiis cjiis in vcstihiilo
riri.

nus de his
ziibclli

illc

cadcin Ccdrcnus ',.qui addit, Eli([iiadriigiiila

tcm|)h.

post dics
,

in

eadciu s|)clunca

Scd (iiiod aii clVusum sanguincm spcctat llieronymus simplicitati crcdentium iiolius tribuciis, (juam historia' vcrilali, a^ijuc rcjicit (^uod diccbatur de saxis lciiipli indclibili nota conspcrsis sanguini^ Zacharia;, hixc habcns' Simpliciores fratres inlcr ruinas t('m|)li ct altaris, sive in portarum cxitibus
:

diciii obiisse

Joannis vero curaiii ab aiigclo esse


licet haec lani antitiua
;

susceptam. Sed
cuiii
si

certo auctore fcrantur

laiiien ([uod ait


iiii|)()ssibile

ab eo sine dc susce|)ta

ab aiigelo,
-

liaiid

adco

vidcri dchet,

quis nientc recolat, Ismaeli a niatre projcclo anadslitisse.


H;i!c
siilis

gclum
alio

de Zacbariii' nccc, et

Siloam ducunt, ruhra saxa moiislraiitcs, Zacliariae sanguinc pulant csse poUuta. Non condemnanms crrorcin, (jui de odio Judicorum, ct fidci pic(jui

Joannis latcbris.Sed nou |)riclcriiiittamus, ailliuc dc


Zacliaria

Josephum

'

agere, qui ipsuni et in


tcm|)oril)iis

medio

tcin^ilo a factionc

Zclotum

Vespacuiii

tatc dcsceudit.

Ihcc illc

Scd ccrle non erat dc ea


(|uandoi|ui(lcm TerkiUia-

siaiii Augiisli iiitcrciiiptuiii

iifliriniit, hoiiiiiiciii

re \ulgi recens

rumor

nus^qui

totssecuiis pr.Tcessit Hicroiivmuin, in Scorliis

piaco ha'c tcslata rcli([uit

verbis

Zacharias

probumac divitem, ([iiciii Baruch lilium fuisse testatur. Jam rcliqiia prose(|iiaiiiur. .%". Gali/aMjrum secta Hoc i[)So anno, quo
priniis illustrem,
Ciiristus est natus atque

intra altare et irdein Irucidatur, pcrcnnes criioris


sui

dcscriptus ccnsu Qiiirini,


Jiidas (ialilicus, in-

maculas
iiie

silicibus adsignaus. Ha!c Tertulliauus.

ejusdem descriptionis occasione

Mcmiiii

aliiiuando incidisse in antiiiuum codibibliothec;e Vaticanic, de 1'ercgrina,

dignum ratusetcontra
sollicitavit.
liffic

lcges patrias, Jiidicos alieni-

cem scriplum

gcnis tributuni pcndere, populuin ad dcfcclioncm

tione ad loca sancta

in

quo cadcm de Zachariic

sanguinc lapidihus templi indelcbili nola inlncrentc ccrtii fidc consignata crimt. Scd missis liis, de Zachariic Joaiiiiis parcnlis ncce iilalii Christi tcmporc, ac de uHione in intcrfectores secuta, Valentinianus imp. etiiim in cpistolii (|uam scripsit ad episcopos
'

Asi;r,

liis

vcrbis hrcvitcr meminissc \idctur

Ne

in ea, quac tcstamcnti Christi sunt,


tis, id

damna

incurra:

Causam autem crroris in Josc[)lio ', qui annuni nonum, nimirum post Archclauine rcgnocxactumrcccnset, jaiii superius diximiis, ilum dc aniiis llcrodis rcgis cxactam jicrvcstigationcni instituimus ut non sit opus eadem secundo repetere. Meminit cjus dcfcctionis Ciimaliel in co Jinhcorum conventu, in quo causamdicerejussi suntA|)Ostoli aitque postalia^ Ante hos dies extitit Theodas, di|iost
,

quod
illi,

in Zacharia' sanguinc cvenicbat periiidc ac itcstifer

nam

ccns se essealiquem; cui consensit numerus viroruin circitcr quiidriiigcntorum, qui occisus cst; el onines, qui credebant ei, dissiiiatisunt, et redactiad

funesti
illiiis

dicmon,

(jui ciedis

socius erat, mortis supplicio traditi, adve-

niente caelitus Rege nostro Jesu Cluisto, disrupti pericrunt. H;cc ibi (luic (juidcm ad priorem Za:

nihitum. Post Iiunc


et

cxtitit

Judas Galihcus in diebus


:

professionis, etavertit |io[)uluni [lostsc

ct i[)seperiit

chariaiu, de ([uo diximus. nullo

modo

aptari jiossc

omucs

([uoti[uot

consenscrunt

ci, dis|)ersi
i[)S0

sunt.

)>

\idcntur.
50.

HiBC (lamalicl apud


insu|)cr Gnostici etiaiii hEcretici temi)ro|)iorcs,

Lucam

qu;c Iioc

anno contiregni

Quin

gisse, ea qu;c supcrius

diximus,

dum de annis
monstrant.

poribus aposfolorum
patre,

de Zacharia Joannis

Hciodis fusius disseruimus,


si

hicilc

Verum

quod occisus
;

affinnarunt

fuerit in tem[)lo, pro constanti veruni causam necis ejus ridiculam

in his quai ad

las,

tempus spcctant, Josepliuiii'consunon tantum (quod diximus) Quirini censum.

prKtexeruiit, ([Uiim rcciliil ac rcfcllit S. E[)iplianius''

et Jiuhc defcctioiiem

novem

post annos a Christo

dum

contra

iilos scribit in

Panario.

Quod vcro

su-

nato contigisse aftirniarc invenies; sed quod magis


mireris,
exlitisse

perius auctore Petro Alexandrino diximus causani


nccis Zachariic fuissc, ([uod filium
(|ui

contra Gamalielis assertionem,

primum
exccJit

suum

Joaimcni,

Judam,

iiidc [lost

loiigum tciiqius Theodiim

([ua^rcbatur ut occidcrctur, jirodcrc noluisscl,

scduxissc po[)ulum, tcslaii. Scd

quod oinnia

illunu|ue
lassct.

una cum matre Elizabcth fuga lapsum ceQuod ad Joannem [)crliuct, Niccphorus'' cum
liis

ac pro monstro

habendum

est,

longe post dictum


dixit, Tlieo-

concilium Juda;orum, ubi Gamaliel ea

agit de Hcrodis infanlicidio, tradil

vcrbis

Sal-

dam

vixisse,

caijue iiiolihim essc tradil, nimiruni

vator quidem,
'

ita

ut dictuin

est,

in

Egypto

cxulii2'j.

2. Mac. c. VII.

Epipli. de vit. et interitu Propliet. c.

sub (^uspio Fado Jud;i;c procuratore, qui a Claudio imi>er. una cum Longino Syri;e prfcside eidem pro'

'

Hieion. in Mallh. .xxili.


". liist. lih. iv. c.
c.
l't.

Theod.

'

Tertull.

in

Scorp.

c.

8.

Extal apuJ
'

Cedrenus
lib. V.

in

Epipli. in Pan. hiiresi

xxvt.

Niceph.

Jud.
II.

hist. lib. I.

C..7.

c. 1.
'

compend.
''

hist.

Genes. xxi.

'

Joseph, de bel.
bello Jud. lib.

Joseph.

Act. V.

antii]

lib.

xvm.
lib.

c.

l.etde

Joseph.

antiii.

xx.

c. 2. iu llce.

TOMIS

1.

18
virici.p

.TESU
legatus cst;

CHRISTI

ANNUS

I,

cum

alioqni

prafatuni conci-

linm sub Tibcrio imp. fuissc coactuni, ccrlum sit. prout suo loco facile inferius dcmonslrabimus.

Quonam
38.

igitur pacto potuit (.amaliel in senatu re-

tulissc, (|ua'

non

facta essent?

(juae

Scd nntequani de Juda <;alila'0 agamus, de Tiieoda, qui Judam prxccssit, idem Jose Fado. phus scribat in medium affcramus
'

pugunndic liberlatis |)ublic;c revcra privab)riim bicrorum studio. Uaque conficientibus se mutuo civibus, et furiosissima conlenlionc ccrtantibus, ne extcrnus quidcm hostis ccssabat interini .ac ne exlrema quidcm fames forte supcrveniens potuit eos compcscere. quo minus s.x'virent expugnandis opjiidis; donec eo mnlum progressum est, ut hosSed hacc tilis tlamma Dei templum invaderct.
,
:

apud Judatam, pra^sligintor quidam nomino T|^eodas persuasit magn;e vulgi mulinquit. finxMiratorc
titudini, ut

postea. Idcni inferius

'

Hi ca?tera

cum

Pliarifiris

couscntiunl

iiisi

quod

constantissimo

libcrlatis

assumptis suis facultalibus sequerentur

amorc

flagrant, credentes

solum

Deum Dominum

se

ad Jordanem

fluvium

i*ropbetam

enim

se

babcndum
carissimis,

ac Principem, facilius vel exquisitissima


laluri una cum cognatis suis ac quam mortalem aUqueni appcllaturi

jactabal, |)romiltens se verbo scissurum tluvium, et

poenarum genera

facilem praibiturumtransitum; Uilique promissione

permultos seduxit. At Fadus

effecit,

ut nibil lucri

Dominum

quod quia mulfis

saepe

facerenl ex sua insipientia, immissis in eos turmis

pbira de boc non libet dicere.

spectatum scio, Hacfenus Josepbus


:

equitum; qui ex iniproviso irruentes, ex bis niultos intercmerunf, multos vivos ceperunt, et in iiis ipsum Tbeodam, cujus caput abscissum reporlarunl Hierosolymam. Hacfcnus Joscpbus. Post Tbeodam vero, Judam (ialilauun, de quo cst sermo, populum ad defectioneni permovisse. r.amalielis atteslatione
cognovinuis.
."(it.

de origine Galilffiorum e\ Juda Galilffio diversiim a Simone, de quo alibi idem


loco diccmus.

quem
'

esse

agit,

suo

60. Caeterum etsi Gamalicl (ut vidimus) teslctur


et biTpresis

auctorem periisse,
ei
;

et

omncs

quot(|uot

consenserimt
:

De boc acturi, in primis videamus quo-

dimanavit ad posfcros siquidcm Judir filii ', Jacobus ct Simeon, sub Claudio crucis supplicium subiere, eaha^resis

tamen eadem

niodo bicsibiexdivinalegecompararitauclorilatem.

non debere pendere tributum alicnigenis an ea nimirum ex causa, quod scriptum essct in Deuteronomio * Non erit vectigal pendens ex
Juda^os
; :

dem, ut putatur, ex causa. Invaluisse eanidem sectam in .'Egypto apud Judiros qui eam regioncm incolcbant, idem auctor * fcsfatur aui et de bis qua; post cladem Hierosolymitanam illis acciderint,
:

filiis

Israel

qua> in Vulgata editione desiderantur,

instifucus narrationem,

hmc

inter alia de Galil.Tis


ef

sedapud Sci)liiaginta inlerpretcs cadem verba legimtur ex quibus Tertullianus ' cilat dictum locum, necnon ex eodcm auctore Uieronymus scribens ad Damasuui. Vel motus ille, quod scripiuu
:

Oinni enim genere tormentorum


in eos excogitata, ob hoc

vexafionc

corporum
que dicerc
tate

solummodo
cessit,

'

ut Ca^sarem

dominnm

faferenfur,
;

nemo

ne-

velle visus est

scd

omncs

illa
:

necessi-

esset

'

Dominum Deum tuum

timebis, et

illi

soli

validiorem senlcntiam conservaverc

fanquam
miraquis-

servies;Bea rationc Deum tanlum. Dominum, et non Herodem, vel Csnsarem, esse dicendum, Judas (ialiteus in populo pricdicaret avertere eum studens, ne censu C^saris describeretur, quo se illi esse subditos declararent. Cujus denique rci tunc gestac seriem describit Joscpbus * bis verbis Extifit quidam Judas (laulanites, orlus ex oppido
;
:

bruliscorporibns, nonanimisctiamcruciatusignem-

que susciperent. Maxime vcro pueroruin


culo specfantium fuit;uec

;clas

enim

vel

eorum

qu.am commotus est, ut dominum C.Tsnrcm nominiiret usque adeo corporum infirmitatem vis
:

audacia^ superabat.
61.

Hac

igitur r.atione

Haclenus de bis illc. credimus permotuiu Hcsibi


.ac

(iamala, qui adjuncto sibi pharisa>o Sadocli, sollicifavit

rodem, ut coiupulerit Juda^os

suis posteris

ad delVctioncm populos

censuui

niliil

aliud

regnum

jurarc. Scd (juia bioc facta sunt Irigesimo

csse

quam manifestam

scrvifulis profcssionem di-

clitans,

etuniversam gentem ad tuendam iiberlatcm adborlans. Fore enim ut. re Ixmcgesta, forlunis suis
sione,
feliciter, et confirmafi in earum posscslaudem quoque sibi parcnt fortitudinis nec sperandum auxilium c.Tlestis muuinis, nisi quo(|ue

Iruantur

primo anno regni cjus, bisius dicenda loco suo in Hujus vero scctse homines fuisse illos quorum Lucas " lueminit, quod Pilatus mifcuit coruiii sanguincm ciini sacriflciis eorum,
pra!sentia relin^iuimus.

tradunt Gra;ci auctores OFcumcnius


Nicicmis
pro
',

*,

et Anaslfisius

qui addit

efiiiiu

hos

slaliiisse,

non

csse

ipsi suis

rcbus consulant. Accipiuntiir


ita

liipc

[ironis

Romano imperalore

vcl aliis ctbnicis offercn-

vulgi auribus,
idiquid
:

ut acccndercntur ad .audendum
vix polesl,

dum

atque

ila dici

lotam g(!nteni conlurl)averint,

quanlum bi viri dum onmia misccnl


cl

Dco sacrificium. Hujus vero ha?resis occasione, quod vigerct tcmporibus Cbrisli Doiuiiii noslri, .ac etiaiu Apostolorum; accidif, ut (iiioniam lam ipse
Cbrislus.

(aedibus et latrociniis, promiscuis^iue nullo vel nmi-

quam

Apostoli Galil.Ti cssent, in suspicio-

corum

vel ininiicorum

respectu pricdalionibus,

iicm iidduclisint, nc

cadcm

scntirent

cum G.ilihris

insignium virorum cicdibus, prirtexlu quidem pro-

co
'

cjiiiu

noniinc scctaforcs cjus birresis diccbantur.


lil).

'

Josepli. ibid.

'Dciil.

xxin.

'

Tcrlul.

lib.

du Pmlicilia

),

'

llie-

ron. episl. 140. cl consulc schol. .Miiriani Viclorii in


^

Dcul. c. VI ct X. I.Hc. IV.

<

Jnseph. anliq.

lib.

(amdcin xvin. e.

e|)isl.

c. e.

Idcm. 29.
7.
>
*

Joscpli. cn.i.

c.

2. in

liiie.

in

antiii.

l,uc.

XIII.
(\.

lib.

x.\x. c.

3.

iJem. de Dello Juil. Idem. de Bello Jud.


.\posl. c. vi.

lib. ii.

(Kcum.

.\cl.

lib,
'

vii.

Anasl.

Nici^n.

Iib.

qu;e5l.

61.

JKSU CHKI.STI ANNUS


Quainobrein (ut ohscrval Hioronynnis
volenlcs expcriri (iiuod ait MallliaMis
')
')

15

KT

'l.

19

Pliarisaii

tiiiii.

Kadciii (lciii(]uc consideralione et Pauius (ut


';

acccsscrunl

idciii lcst.itiir liicioiiNiiius

s;cpc aihcrsus Calila;o:

ad Jcsuin, tcntantcs cuin, ruyantcs(iuc uuni licerct

ruiii

dof^ina jaciilaliir sciilcnlias


[lotcslalibiis
Tiliiiii

ul ciiin

dicit"

ccnsuni dari Cajsari, necne? Qnit)us Doniinus pru(lciitcr

Oninis aniina

subliinioribus subdita
'
:

cautc(iuc rcs|oii(Icns
,
''

ait

<<

Ucddil^;

(jua'

sit.

Lt scrilicns ad
|iriiici|iibus (d

Adiiionc, inquil,
;

sunl Ca'saris Cicsari


diversa licet ralionc
jiilict

ct (iiuc suiit Dci


alias,

Dco.

Sicut

illos

polcstalibus suiidilos esse


instituit,

"

nc scandaluin infcrrct,
iii

vcl cuni iteni

Ronianos
:

dicens

Rcddile
ciii

l*clriun piscari, ct c\ slalcrc

piscis orc

iii-

oninibus dcbila

cui

triliutiiiii.

triliiitiini

vcc-

vciito, iiiaiKlal

cidcin
Til. c.

pro utroiiuc iiciidcrc Iribu111.

tigal, vcctigal; ct liis siinilia.

'

lliiT.

iii

opisl.

i((l

.Mall.

XXII.

Ibiil.

xvii.

'

llier.

iii

epist. aJ. Til.

iii

Koin. .\in.

Til.

iii. Hoiu. xiii.

JESr

OIIRISTI

ANNFS

I.

Jiifhe/

jwant.

Sccunduni

agcnlc annuni

vcrunt, excedentcs scx inillium

iiumcrum
;

(luibus

l\edcinplorc iiostro Doniino Jcsu Cliristo, coss. Cornclio

liocnominca regc mulctatis,


fiatris

Plieroi"P Hcroilis regis

Lenlulo
in

des

'

et L. Calpnrnio Pisonc cuiii Hcrorcgno agcret annuni trigcsiinuin priniuni.

uxor pro
,

cis

inulclam pcrsolvit cui rcponcntcs


pr;cscire ex

gratiam

quoniam crcdcbantur futura


ct cjiis

JudiBOS juraincntoadcgit, sibi ac postcris subdilos ac


fidclcs forc

Dei coUoquiis, pra^diccbant dccretum esse Deo, re-

(luaudo (ut Iiabctur apiid Pliiloneni')


,

gnum

ablalum ab Hcrodc

progcnic, trans-

HcbraM tandcin fcssi ultro ipsi ac cjus posfcris rcgnuin oblulcrunt, jurantcsin (idcipsius ac posterorumscscpcrinansuros. Ha^cauclor; (lui inoxsubdit Kcgnavit liic priinus Hcrodes lyrannico princi{)atu annistrigintaunousquc ad pr;csenstcnipus, legitimo vcro sex. Quaaiitem ralionc Jiida'i distingucrcnt principatum Hcrodis Icgilimuni ab illcgitimo (dctraliunt
liis

fcrre in ipsani et
liberos.
ct (juod

maritum Plieroram, ac coininuncs Scd hoc quoquc regi pcr Salomcn innotuit.
aulicoriim (luosdam sollicitarenl abiue cor:

ruinpercnt

qua

in culjia

Pbarisoeorum aliquot dc-

prehensos intcrfecit, etc. Hsec de nece Pharisa;orum jiirarc dcncgantiuni scribit Josephus.
2.

De Salome ejmdem.

Quod vero

pertinet

enim qni

dictiim cst suiicrius,

minus callent) cum de infanticidio actum est.


res Judaicas
'

ad Salomen Herodis sororem, cujus non hic tanluin nicminit Josephus, sed et eam superslitem post fratris

His

autcm apud

Pliiloncin conscriptis Joscplius

ad-

obitum
qui

dicit,

aperte his contradicit Eiisebius

'

et

agcns de Hcrodc, (juomodo in Pba Hi risa-os jurarc renuentes ullus sit, Iubc ait Pbari^^ai vocantur, genus liominuin astutum et arrogans, et intcrdum regibus (luoqiic iiifcslum,
stipulatur,
:

dum

dictus auctor, qui IMiilo 'deTemporibusinscribitur.

eam

aiino trigcsimo sui regni

ima

cum

viro de Josc-

tribu Juda neci tiaditam essc tcstatur.

Vcrum

ut cos

jam

apcrtc

impugnarc non vcrcantur. Nani

cuni lota gens Juda;orum fidem


obligassct Herodi regi, et Caesari
'

suam jurcjurando
;

phus sibi ipsi inconstans essc rcperitur, dum quani sororcm Hcrodis dicit, eamdein. ciim agit de cjus obitu (nisi scribenli vel typographo vilio ct errori
tribuatur) iixorem
'

Iii

soli

non jura-

'

ejus appellat.
I'hil(i

Dici
lih.

Iih.

XXXV

hist.

Roiii.

'Philnlih. 2. dc Tnii

Joseph.

Eiii-cbiiis

iii

Chronic.

lib.

i.

ilc Tciii.

loscpli

lili.

aiil.

XVII. c. 3.

XVIII. anl. r.

1."..

JESJ-

rHRISTI ANNUS

et

'i.

\.Successio cnnsulw

Anno

Cliristi tcrtio

a Caio consulatum, scd ab .\ugusto

uegatum, quod

ci

consulatum gesserunt. Ua Fasti consularesOnuphrii, quos nos sequentcs, sero licet, errassc cuin ipso scnsimus cx Dionc qui hoc anno non Caium consulem, sed Augustuni decimnm (luartum ponit una cum eodem Paulo .l^milio
Ca>sar et L. .Emilins Paulus
;

non

liccrct

pcr a'talein, ncc niorcs suffragarcntur. ex dicto consulalii


in

Hicc itaquccum adco constcntcx accnratissimohislurico Dionc, evancscit objectio


Caii
illa

maIcasscrtoadversuseaqua?dictaanobissunt

Apparatu, Cyrinum siveQiiiriniim Syritp pra'fcclura


succcssisse Caio, quasi crrantcs dixerimns. Caio de-

collcga; idcinquc Dio testatur, petitum (luidcm fuissc

20

.lESU

CHRISTI
in

ANNUS 3 ET

'l.

luncto Ouirinuni anlo natuni Cliristum

pr.cfe-

sephi deliria ccrto appareret. sub Augiisto imperatore, vivcnfe

cturaSyrincsuccessisse, quein consfaretadhuc Cliristi

anno
jecit

tcrtio fuisse

siipcrstitem

ct

consulatiim curn

Iripliccm

P. .Kmiiio collc^^a gcssisse. Cictenim qui hiEc ol)-

Herode seniores reperiri duplicem, imo [irimam in Syria pra;fccturaiii post consulatiim ipsiiis, qufc cxemplo alioriim poQiiirini
.

haud dc Quirini
rationc,
at(pie

pra^fecturjc

tempore

meum
.Iiida^o

tuerit esse prolixior,

.assccutus est institulnm. Qiiod illud fuit, ut multiplici

hccrentc rcctore, et terfiam post cjns

secundam cuni Caio ipsi inmortem cum


,
,

aiictoritalc

cx Josc[ilio
ante

pefita,

eumdem ipsum

adco delirantem de tcmpore

cjusdem

pra^fectura-Qiiirini,

quam non

annum
jam
a
ip-

a Cliristo nato dcciimim

S(!xtiiin

ponit. exacto

Uxc auteiii. cum cx codcni auctore ad Joscplmm arguendum monslravimiis, nequaquam diximus descriptionem illam famosam sul) Quirino factam, contigisse post obilum

eam

sobis administravit.

rcgno Archdao, sub


redargtierem
nioris

Tilicrio

imperatorc, contra
,

sam evangclicani \crilatcm


,

erroris

multiplicitcr
Taciti,

dcmonstraus

tcstificatione

ut sic potuisscm jure coargui cx falso asserto cjusconsulatu boctertio Christi anno, quo ncc dicfo Caius, (ut diclum csf) poncndus est consui, sed AuCaii,

Quirini pr;rfcctnraiii in Syria tcmpore Ucrodis sc-

gusfus
i.

dccimum quartum.
Scqucnti anno

iternm contigisse ex (juo, ut dixi, idem Joscphus manifesti redargueretur crroris, dum videlicct oslcmli priorem ejus in
seincl tantiim, sed
:

non

Varus consulatum gcsserunt


teris infcriiis positis,

Vinucius Nepos ct Alfiiiius quibus, sicut et caj:

licct nibil

dignum

repcriatur
:

Syria pra!fecturain post cjusdcin Quirini consula-

tum, posteriorem vero tunc contigisse, cura Caio in Syriam proficisccnli datrisest ab Augustorector, cui
et succcssit post et post ejus

Annalibus lamen ut in serie temporis cujusque anni ratio habeatur; ncsuis cessario proiit in Fastis adscripti babentur

quod

Ecclcsiaslicis inseratur

mortem; adeo

iil

tum

Caio vivente
Syria; Qui-

locis

per singulos annos describcndos cos esse puta-

obitum camdem provinciam

vimus.

rinus administrassc reperialur. Sicque contra Jo-

F.

ANTONIl PAGl

CRITICA.

IIISTORlCO-CHROXOL0(a(A IX UXIVERSOS AXXALES EMIXKXTISsrMr ET REVEREXnrSSrMI


C^ESARIS CARDIXALIS BAROXII.

Anno

periodi Gncca-Uoiuana;
4.

."jVOl.

Jcsu

ClirisU I. socniKium Garoniuui 3.

l'eiioili

Mexandrina;

.i:>04.

drinos

Periodi

Anliochenai 3404.

Incarnationis
JuliaiKC

secundum Anlioclienos
1.

2.

Periodi Conslantinopolilana> j.ilO.


iiiip.
l.j.

secunduin Constanlinopolitaiios 2.

Periodi

471

Juliano 46.

Crliis

.nndila; 751.

Incarnalionis socnnJiim Alexan Incarnationis Angusti Ulympiaclis 103.

Anno

1.

1.

Coiisules.

Ad

iiuiii.

1.

cofs. Cd/iis Ccesai',

muiiupiarluiii Augusli consulatiim conniicntiiium


csse,

Caius Cajsar Augusti filius, vcl ipsc .Vugushis XIV coiisiil lioc aiino proccsscrit, ad noslra usqiic tcmpora iii controversiain
et L. jEmiliiis Paidus.

An

tam ccrlum,
(|ii()

quaiii

quod inFastiscertissimum.
iii

Qiiarc TJaroiiius ipiod rcctc scri[)scrat, [icr|)craiii rclracta\it, a discessif.


scrt.

iiUo Siiondaniis Iiac


ciiiiii

rc

iucrito
iii

vocatuin. Baronius in Additionibiis iii calce toini x, ct iii iiiisUrioribus cililiDiiibiis ad aiuiiim Cliristi 3,
reprcbciidil (Iniipliiiiim,
(pii [incfalos

Emin.

cardinaiis Norisius
,

dis-

u dc

Ccii()ta[>liiis 1'isaiiis

ca|i.

I.'),

.Vuguslum

coiisulcs |)ro-

posuit:

lla,

iniiuit,

['asli

consulares Onupbrii,
iioii Caiiiiii

trcdccim tanliiiu consulaliis gessissc, inviclis argiimcnfis dcmonslrat. Diflicultas itaque soium esse potcsf
alii

ipicin nos sc(picntcs, scro licct, crrasse cuiii ipso

dc Dioiiis mciitc.

(juciii

alii

Caium Casarem,
voliint.

seiisimus cx

IHoiic, ipii

boc aniio

consu-

AuQiisliun cousulcui
:

[irolilcri

Norisius
,

lem, scd

Auguslum XIV,

ponit cuin Paulo .Emilio

laudatus ait
lib.
.').->

In

Indicc consuiari Dionis


:

qui
Tu
:S.
i.

collega. Subjungit Barouius. pclituni (piidcin fuissc

[ira^tigitur, Icgiiuus

r.

Kaiaxj Aj^^cjito;
iii

a Caio cousiilatuiii, scd ab .Viigiisld iicgatuin. At

C. Ca;sar

Auguslus XIV.

.Miirclus

iiotis

ad

iib.

ab Onupbrio hac in rc non pcccatum; cuiii Caiuiii Cicsarcm hoc aniKi consiilcni processisse ct deci,

Tacili aif iu codicc Dionis scri[ituiii fuisse,


iTOj
Jr.;,

r. Aj-^ou-

(^aius .Vugusli lilius.

El

Xylaiuirum Dionis

.\Ksr
(cxdi
aiicloris

CHKISTI
(laio Aii-

ANXrs

3 KT
noniigcsinio scciiiidd
in
:

21
ah
llenrico
Ste-

intor|ir('(('iii

r(irrii[i(o

iiro

gentesimo

giisdiiii
i(i

(onsiilcm

\IV

|)cr|icr;uii
;

postiissc.

At Calso
codicc
:

phano curata,
[)ag. (127 lcgitur

(|ua
r.

nulla-

notae

habentur, sed
i.J-

vitio iritcr|irc(i datiir

naiii

iri

\('(iis(issiiiio

Kiiaaf \'>,ouaTc; Ti
tcj
jt

id est, C. Ca;i&.

Medimi

ad

I).

Laiircntii

in Pliitco

LXX

lcf^ntiir

sar

Aiif/ttstiis

.Y/K, uhi ex

fecit

Cum

cor-

r. Kxiirap \j-fC'jTTo;

Tm

i-f.

Qiiaiii Miircli conjcctiiraiii


siiiii.

iii

rigeiidiim vcnirct
siia'
iioii

,\u-,ojaTo; toj.

legenduiii(|iic.

aCi-o6.7to'j.

Dissertatione Ilyiiatica etiani aiiiplcxus

(liiiii i-

emeiid.itionis seii veritis corriiiilionis

lectore

dionem
dcre
pliira
ris
iioii

in

eum crrorem

lapsiini essc niiiii persn


('aiij^^io

monito; ([ua
2.
,1
/)/t//if;

in re Roherti patris

optimam

et

posscin, pclii a

V.

('..

(pio

inilliis

spectatissimam
aiiiio

fidciii Iiaiid

imitatus

est.

MSS.

f;ra'ea lracta\i(,
cpii

an

ali(pia liiijns sciiplo-

rectc

cillli.

(iiiillclmo Xylandro
,

MSS. exlarent;
iiitci^riiin

cuin nie docuisset, halicri


rcf;ia
iir.Tftcr

iiniiin

in

IiiUliotlicca

diio

millesimo (|iiingeii(esimo sefituagesimo sexto (lcniortuo, ut tcsl.ilnr Thuaniis libro i.\u Jo;inncs
Lenuchivius aniio niillcsinio ([iiiiigciilcsiiiio nonagesimo secimdo editionem Xylandri rcvisit, et corruptiiiu Dionis tcvlum
in

cjnsdcin aiicloris tragiiieiiia

e(iaiii

MSS. ad
in

eniii.(.">,

(lem statim

me

confei-o,

invenio(|iio lihriim

in

cujiis indice hic consnlatiis


illis

fragincnlis dcsidcr.iri;

menioralur in illo vero

(hiohus
ad
li-

e;imdem

etiaiii

inseriiif

(|iii

taiidem([ue anno millesimo sc\centcsimose\(o llannovi;e


in

hiaiin scxa(j:csimniii inchisive

pcrdiicitiir, corriip((!

luccm data

ain|>lior cdilio

Dionis cuni

a lihrario ex.iratuin
cet corrupto,

fiiisse, ita

tamen

iit

e\ loco,

li-

mcus

Itioiiis

ccrto erui |iosset. Aifuas

notisomniiim scriptornm ;i(l cjus ()|)era, et pag. 9()i r. Kalaxp Au-ycuinter Xyhindri iiotas h;pc recitatur
:

Sextias Parisiis rediix liiijns dirficiiKalis solvcnd.T

5Tc; TO'i'j...Legcn(liiiu iifi([iicili(dii'r(o c(i;iin


t6 c^,

anniicnfc]

rursus cupido inccssit, eani([uc oh

rciii

.Nicolaum
ea verha ut

Toinardnm viruni
inuiii,
iiiilii(|uc

in

lingua
.

grtr-ca
io;.r'ivi

exercitatissiiif

Suetouium Augusli Iredecim tantum consulatus numerare, totidemque


id est,

XIV.

N(!c iiie fugil,

aiiiicissimum
oiinics

('(i;un Taciliiin, (|iii

.Viignstnm niimero suoriiiiicoii-

transcrihere, ct
(luos reperirc

l>ionis

codices im|)ressos.
vellet,
inilii

suhituiim
.i'(|uass('
,

V;ilcriuiii

(lorvimim, ct

(!.

.M;iiiiiiii

siiniil

posset,
aii

percurrei-e

lihro

prinnim
ante

scri[isit. \'cruiiilaiiien ([iiia


siiiit

constare posset,
regio
diversa

nioiiis editores

manuscripta a
divci"sas
le-

tredecim

.\iigusti
jaiii

consiihitiis diseite
recit;ifi,

ah

aii-

seciiti

cssent,

in
is,

iis([ue

ctore nostro

qiiatnordccim uti{[ue
faciliiis

ctiones invenissent. Respondit

Parisiis alia liujus

legendum

est; idque etiain

apud Cassiodorum. Cur


jiuto

auctoris
iiiox a

non invcniri

misit([iie
([ikc

pra^fatuni locuiii

eum
nunc

T;icitus et Siictoniiis
si

omiserunt.

me

rccitaiuluiii, c(

c\ cdilioiiihus tain
filii

intclligcrcmus,
id

Dionis ea de re verh;i hahcremus:

Roberti Stepliani, ([uam Henrici Ste[)Iiani


scri|isit,

de-

conjiccre

siihdcns sc alias Dionis cdilioues videre nou


iiiilii

fortassis

eum

tamen possumus, iion gestum ab .Vugusto, scd omnino cum aut re;ilias fe-

poliiisse. Iloc sulisidio adjutiis


fiiit

manifcste iniioconsules exactc

piidi;itum, aut statiin alii tnulitum, sicut ct


ccnit. Illud

Dionein

([uideiii

hiijiis

aniii

magis iniruni

ciir alii Iiiinc

totum an-

proposuisse, sed ainaiiucnsem .MS. regii

locum

ejus

nuni omiscrint,

cum eum

Cassiodorus

Ii;ibeat,

eum-

depravasse, ac dein illius interprctes,

dum

ejus cr-

rorem corrigere teutarunt,


legitur
:

auxisse. In

MS. regio

Dio collegam Augusto XIV consuli assignct L. Panlum. Nobis is aiiniis practereundns
nullo niodo xisuscst. Idipie tanto minus quod infra.
lib.

demque quem

f.

K^laao aiJi',jc7To;T&jol.

Qu;c verha descripsit

Rohcrtus Slc|)hanus in editione gra^ca Dionis, f[uam


Jiixta

se\agesimo,
[latct,
iit

quem annum
is

Dio octingentesirmmi
[ir;pcedere ra.Scd praeter id
scilicet

regii

hiijiis

^IS.

e\ciiiplar

anno

niillcsinio

Urhis condit;c

liabct,

apiid alios ncccix dicitur.

([uingciitesimo ([uadragesiiiio octavo Divioue in lu-

Lnde
([uod
([ui

luio ;iiino
ihi

quod post vocahulnm toj, [lunctum a|)p()suil. i|U()d in MS. non hahetur, (|uod([ue oninino tolleudiim, el I()co,7.>;ojrtTo;, legendum laO-jojriToj:
ceni emisit, nisi
ita

tionem,

([iio([ue

nostnim alias dicemus.

scriliit

Xyhinder, [)r,Tsentem
dci.i.iv,

annuiu.

Trbis condit;i' cst

ut sensus

sit,

Caius Ccesar

Atigitsti filius,
cniiii,
iii

uti

fuisse, cffitcrae
illis

pnetermittcndum non ejus conjecfur.Te vanic futilesque. E\


in

rccte scri|iserat Dio.

Ohservandum

MS. \opr.rce-

enim qufc

mcdium
:

<iddu\iiiuis, li([uet Dio-

cahulum

toj

nullo acccntu notari, (juod

cum
Iii
:

denli conjungi deherc manifeste indicat.

nolis

RobertusStephanus
To sp.

ait

et

*b

'.7.

jTOTo; liic

oPaulo aulc Icgitur 7.j-;ojc7to; igitur legcndiim piito, to i^.


Toj
;.

Caitim Ctvsa/'em, noii \ero C(i'snrei/i Attfjtislum consulem edidisse ex scriptorem manuscri[)ti rcgii.quousi sunt omncs Dionis editores (Floi'enhac iu [lartc c(iaiu corruptum ab illis nou visum) inalc consulatum illum dcscripsisse Robertum Steph;mum iu notis manuscripti regii
liiiuni ([uippe
:

nem

loco Iiarum litlcrarum,


fidc

llinc app.irct. ([iianta

Rohertus S(e[)hanus MS. reginiu seculus fuerit; sedexalteraparte ([uam infclicitcr locum illum correxeril (lucni cuiii hacienus alii Dionis edilorcs iiiii;

dcpravationem auxisse
critica?

f;uidem(|ue caeteros

operum

Diouis curatorcs |)rav;un cjus ('iiiend;itioncm contra

tatirucrint, nulla Dionis editio gnuco-Iatina prodiit,

in

qua eadem

textus ejus corruptio nori habeatur.

Nain (aiillclmus Xylander, cum luijns scriploris versionem suscepisset, iu textuin latinum [)iav.iiii correctionem Roberti Stephani inseruit. Mihi eam
([uidem videre non
licuit,

regulas pro Dionis tc\tii ohtrusisse. Auctor Chronici Alexandrini pag. 463, consulatus quatuordccim .Vugiistoassiguat, ct postca [lag. IH.'], Puhliiun
,

sed id colligerc est e\

C;esarcm et Pauluin Iiiijus aimi consiilcs cxliihet. Muretus in nolis ad Tacitum lib. i, cap. !t. ait Xylandrum, cum in (extu lcgisset, v. aj-,oj.7toj r.o;, id est,
Cititis Atifjusii filius,

editione gniico-latina, qua'

anuo millesimo

([uin-

nisi

quod

librarius leviter er-

22
raveral, ct
|)i'o Aj-jojitcj

.lESU
scripseral, Aj-jwijtootou

CHRISTI

ANNUS 3 ET

'l

Ccesarem addidisscXlV.Sed tani Angustiim vcrlisse, ctde suo


liaT eoiijirtuia. (iiiain Clironici

que Incarnationis,
incffipla,

iion

vero a Nativilate adhibuit.


])ra;cedentcm consusit

Post aliquot sajcula a;ra Cbristiana a Cbrisli natali

Alexaiulrini crror

quod tunc

])lacuit in

ex dietis corrinnil. ^nxv onniia Toinardi V. C. diligenlio! niagis

latuiu rejiccrc. Ex (juo lacluni, ut ca varia sorlita


initia,

quam

niea; aitribuas velim. Cerle

non

ut suo loco diximus. Cbristi auteiii nativilatem

ininor adliil)inda
esl Cbristiaiia, a

liiit.

nc nobilissima ara, qualis

in

liunc annuiii incidisse.

quod

viduit Dionysius,

consnlatu (lc|iravato exordiuni su-

jirorsus incredibile. Naiii i)rceterquaiu

quod Herodes
venit, duiii

meret. His scriptis Hoinam ad amicum scripsi, ut videret an in bibliollicca Vaticana cxtaret aliquod MS. bistoria' Dionis, et quibus verbis linjus anni
consulatus exprinierctur; (pii rescripsit in codicc MS. Dionis n. i)93, illum ila descriptum csse Kaiap
:

jam inortuus

erat, Cbrislus in

niundum

altissima pax in eo vigeret; ct taiiien ])cr

bax

tciii-

pora belluiu in variis imperii Roinani jiarlibus gestuiii.

Vellcius

lib.

2 scribit, Tiberiuni. V. kal. Ju-

lias ^Elio

Cato

et

Sentio Saturtiino

consulibus,
misit;

aOfCJOTc; tcu

-ji.

AmiXio;

w.

wai/).o;,

qui loCUS ut

ill

anno nempe

Christi iv,

ab Augusto adoplatum,

aliis

Dionis MSS.dcpravalus. Scd vox ji.seu 0; id est

queiii, in(]uit, prolinus in

Germaniam

iibi

filius, librarii

crrorem maniteste

imlicat, ostendit-

ante trienniuni sub Marco Vinicio, avo tuo, claris-

que legcndum esse i'jvc.05Tcu uii;, id cst filius Augusti, non vero ij-ojTTo; t-o; cuni voces lia minime interse
coboereant. Pra'termisit
id est
'.i.

etiam librarius lilteram

7.

Caius.

simo viro, immensum exarserat bellum. Hoc itaque anno innncnsuni in Cermania belluni erujiit, quod cuiii i)cr triennium protractum fuissct, Tiberius ad illud profligandum anno Christi qiiarto legatus
fuil.

.Ern Cliristinnn ah hnr comulatu inchoatuhi.

Qiiod

si

(]uis

velit,

triennium illud ab

Porro

Kiam

Cliristianain a pr;csenti

consulatu
et

aiino tantuin Cliristi sei]uenti iiutaiuluni essc,

non

auspicandam

esse,

jam

in

Apparatu diximus,

opere exbibendis monstrabilur. Id vcl solus usus cjcloruin


cerlissimis arguinentis siiarsiin in lioc
solis, lunae, et indictionis extra

inde tamen sequetur, imperium boc anno tranquillum fuisse; certuin eniin est Caium C;csarem con-

sulatum in Syria

iniisse,

eanuiue dignitatein inter

dubium

ponit. Si

arma

gessisse, ut
,

v. g. annus Cbristi millcsimus sexcenlesimus octogesimus sextus, in quo versamur, indictionc

enim

Pisis exlat

nos docet cjus Cenotaphium, quod (]uodque Card. Norisius insigni ojiere
:

explicat, in (|uo lcgitur

nona notctur, quod nullus inficias ibit, ])riinum illorum annorum indictionc^iuarta insignitiim fiiissc necesse est; cum si ])rinnis Cbristi annus indictione quarta non signaretiir, nona boc anno in cursu esse non posset. Prwterea idcm Cbiisti annus l(iH(i cyclo luna; XV, solis itcm XV, j^raiditus est, ut inter omncs convcnit. (^mve |)riniiis illorum anno-

Posx. Consilatlm. Quem. UlTRA. FlMS. EXTREMAS. POPLLI. HOMAM. BeLLLM.

Cerens. Eeliciter. Peuegeu.4T. Hoc itaijue anno Caius bcUum in hostili gessit, et adversus Partlios
pugnavit. Euin Roiiia lioc anno abfuisse docet
fia-

Augusti ad Caium, quod (iellius Ave, mi Cai, meus ocellus lib. tb, cap. 7, recitat (juem semper medius fidius desijucundissiinus,

ginentum

e])istol;e

rum cyclo luna' II, solis X, niunitus fuisset, si cydorum doctrina tunc innotuisset. Scaliger, qui priiiius cycloruni clironologos (lociiit, ])rimus etiain fuit, qui animidvertil Itaroniuni a'raiii (^liristiannm

dero,

cum

iiie

abcs, sed jira^cipue diebus talibus,

qualis est hodiernus, oculi


Caiuiii,
tuiii ct

mei requirunt meuni


fuisti,

qucin, ubicuinque lioc die

spero Kt-

valcntein cclebrassc quartuin ac

bicnnio aiitevertisse, eoque pacto eamdem usque ad Diodetiani teiii])ora dcjiravatain rcprssentasse. Xon
defucrc, qui C>ardinaleiii doctissiiiiuiu, de universa
Ecclesia
oi^timc

meritum,

scriplis

defenderent,

eumque Annalium
ct

Ecclesiasticorum initinni rectc


coiiali fucrint.

natalem mcum, Nam, ut vides, ncm seniorum oinnium tertium et sexagesiinum evasimus. Natus est Augustus IX kal. Octobris, Antonio ct Cicerone coss., anno Urbis 091, ex Suclonio cap. Quarc anno Urbis 754 currenti , neinpe
, .^i.

sexagesimum KXi.AaTf.pa cominu-

consignassc ostcnderc

Sed cos oleum

die

23 Sc])leiiibris, exacto anno 63 cliinacterico.


cas ad Caiuiii
fi-

ojicram jicrdidisse, a'ram(]ue Cliiislianain a con-

sexagesimum quartuin anspicatus


liuiii litteras dedit, cuiii
liic

sulatu Caii Ca^saris, el L. .Einilii Pauli inclioaiidain


esse
,

])rocul in Orientc bello

unus omniuiu eriiditorum clironologorum


varictatc iiuiic sensus est,

Partliico distineretur.
ri.

sini! iilla
tia?

quorum
si

sentcn-

Expedilio Cdii Ca'saris adversus Arafies.

i[)semet Haronins subscriberet,

adliuc in vivis

Exiicditioiiem Partliicam Arabica priccessit, ut observavit eruditissimus Card. Norisius in Cenotajibiis

esset;

cum

ca certissimis demonstrationibus innitataincn digniis


erat,

tur, ct ])iiciilia sint (|ua'ciim(|U(' advcrsiis illam objecta.


iclate

Pisanis disscrl.

11,

cap.

1-2.

Pliniiis jiliiribiis
iii

in lo-

Excnsatioiie

Haroiiius, cujus

tis cxjiedilionis Caii Ciesaris


facit,

Arabiain mentionem
(jui

cyclorum usus ignotus


iioii fuit. nisi

quique frequen-

quam

tainen omisit Haronius, aliiquc

de

tatus
siii

{islquam ])otiorein nobilissimi

Caii
ruiit.

in Orientciii

navigalione sernioncin
(i.

inslitiie-

oi^cris i),irt('ni
-i.

absohit.

Kxpeditio Caii Cce^aris adversus Parthos.


iii

Pliiiiiis ilatjuc lib.

cap. 27, ait Dioinsiiiin

geograjilium ab Augusto in Orientem pricmis.sum,


II

Dionysiiis Exiguiis, (]ui scxto Ecclesia' sa'cuIo a>raiii


Clii istianani, (jiia'

qiieiii,

inijnit,

ad coniiiicntanda oiiinia
iii

iii

Oricii-

Oricntc

usiir]ial)atiir,

piililicavit,

ab alii]not sa'culis (^liiistum sub luijus amii


jaiii

lciii

j)ia'iiiisit

Diviis Aiigusliis, ituro

.\nii('iiiain

coiisiilibus ct

conccpliim

et natiiin tradidil, a^raiii-

ad Partliicas Arabicas^jue res inajore filio, neini^e Caio Ca'sare. Hiinc, vcl ccrte eos, (jiii craiil in cjus

JESU CHRISTI AXNUS


comitalu, profcctos ad Arabicum sinuin 1'linins (licat lib. 2, cap. 07, nl)i dc eodem sinu lo^iucns,
tpiit
:

5.

23
Hierosolym;nn non su[iplicassct, coUauenim pcrcgrinas ca;rcmonias
linhiiit. Orosiiis

in-

lieiis. :i[(iiil

in-

davit.

))

Auiiustus

In ipio, rcs

'^'^crcntc

(L Ca<sarc Anjjjnsti filio,

cnnlcm|itiii
(!;iiiim

dicif

Aiifrnstnm, ([uod

signa naviniMcx llispanicnsilins naiifVagiis IVrniitur


af^^nita.

llicr(is()l\mil;iiii

teni|)li

(111111111

omiltciitcm

lCo

nscpic pcr totius Alrica; };\rnm disjc-

landasscf,
|)iiniliiiii,

anno
Hniiia

ini[icrii (|iiadr;ig(!simn
t;ini

octavo a Deo
scrvo-

tariiin naviiiiii IVanincnt Occaiii liirorcjeccrat.

Ex

dira

faiiK!

vcxala, nt .Vngustus
|ierc|<rinos
,

Aral)ia in .Kfi)pfuiii
siiis,
lil).

('.aiiiin

rcdiissc anctor cst Oro-

liuiistariini liimilias, ()iiiiics(|iic

7, cap.

.t.

(lainiii

ncpolcni sniim

(;a'sar

rmii(|nc niaximas co[iins

l"rl)e [Xilli jusserif. Il;cc la-

Ani,'ustus ad ordinandas .l^^gypfi SyriaHjuc

provin-

inen fanics, (luam dcscribit

l)io

lil).

;>.'>,

contigit
Caii

cias misit, ([ui pivctericns al) .4<;y\[)to fincs Pal;pslina>

anno

llrbis dcclix, post

scxcnnium ab advcntu

apnd Ilicrosolymani
cclcliri

in

lcniplo Dci tiinc sancto


,

cl

C;csaris in Jndicaiii, i|iso, cjiisi|iie fr;itrc Ijicio exslincfis.

adorarc conlempsit
fccissc
tcstafiir

sicul Siictonins

Tranin Sy-

Plura card. Norisius dc

ntra([iic (.aiicxpedi-

iiuillns rclcrt.

Caium vero pcr PahTstinam


Sncfonins in

tione loco laudafo, ubi ct plurium scriptonim ana-

riam
cap.

ifcr
!KJ.

.\n}:iisto,

chronismos de expeditionc

Caii in

Oricntcm

rcfellif.

Caiuiii nc[)ofcni. (|n(iil .liuhcain |)i"cterve-

Aiino piMiodi Gra^co-Uoman.-v o49.J.

olymp. 19j.

;in.

2.

Urbis

condil;i'

T^'>

Jesu

Cliristi 2.

secup.iluiii

[iaroniiiin

Angusli imp. 46.

Ad niim. 1. coss. P. V/iiiriits, ct Vinucium ne[iotcni, et Alfinium Varnm consulcs proponif, minus observans Onuplirii charactcrcm seu metliodum in Faslis describendis, et vocem nejjos qua^ originem consulum ab avis indicat, pro eorumdem consulum
i.

Comules.

ca|).

20, sed

lictis

lacrymis, cuiii

;pmulo

iinperii

P. Alfenus. Baronius

tantum gradu a supremo rei romana? fastigio distaret. Ante Lucii et Caii Ca>saruin mortcm Tiberins lioc anno Illiodo
cui inhiabat cxstincto, altero

Romam

rcdicrat, ut tradit Velleius ca|). 103.

.\nte

cognominibns accipicns,
epistola consulari,

iit

notat card. Xorisius in

utriusque Iiorum obitum, patre tuo Publio Vinicio consulc, Tibcrius Ncro reversus Rliodo incredibili
LTtifia

nbi \aria iiepotiim cognomin;i


flctitia

fiafriam rcpleverat. Vinicius


suscepit.

autem cur-

addifa in Fastis, consulibus ipsis

esse de-

renti

annoconsulatum
lib.

monstrat,

et

tantiim ostcnderc cnjus avi, puta Caii.


obitiis^ ct Tiherii

qni in fine

IdemhabetTacitus, 6 dc Tiberio scribit Dein Rhodo


:

Cnci. Qiiinti, iidein nepofes fuerinf.


2.

egressus, vacuos Principis [)enates

duodecim annis

Lucii Ccesaris

lus.

Lucins

Romam

rcdi-

mox

Caesar Caii Ca;saris frater Ilispanias

obtinuit.

peteiis Massilice decessit, aitVelleius lib. 2, cap. t02.

arbitrium tribus ferme ac viginti Tiberius dic 19 Augusti anni Christi xiv, impcrare cccpit; a quo anno si per annos duodecim
rei

RomanT

Qua" mors hoc anno contigit


.Vugusto
cap. Oo ini[uit
:

Snctonius eniin
et

in

Caium

Lnciuin

in

retrocedamus, quibus Roma' Rbodo reversus vixit, perveniemns ad currentcm Chrisli annum. Postquam

duodeviginti

mensium

sjiatio

amisit ambos.

Quare
;cr;r

Romam

advenit, data

virili

toga

filio

Druso, e
expers,

cnm

Cnius die vigesima [iriina febrnarii anni

Pompeiana domo
gravit, ac

in hortos .Ma-cenatianos transmi-

(^lirisfianic

quarli e vivis excesserit, ut infra videbi-

omnium ncgotiorum publicorum


quietem contulit,

mns, Lucius currenli anno ante mensem octobrcm


obiit; pra^sertim cuin in cjiis Ccnota|)Iiioa card. Norisio doctissimis

totum

se ad

inquit Suetonius in

difscrf;itionibus illustrato dicatnr,

die

decima nona septembris^

cum Augustus

dicere-

t.S, qui jam ca|). 1.3 scripserat Permittente ergo Caio revocatus est; verum sub conditione nequam partem curamve Reipublics attinge-

Tiberio cap.

tur TRiBrMCi.E Potestatis xxv, currenti

anno ccepta\

rct.

Rediit octavo post secessum anno.

Velleius

annuas infcrias Lncio Ca?sari decretas fuissc. Tibcrius Lucium privignum anno mtatis vicesimo sublatuni lyrico carmine deflevit teste Snetonio in Tibcrio
,

cap. 90. ait:


([uia

annos Rhodi moratum, ejus secessum anno uno tardius, quam Dio et
siio loco dixi.

enm septem

Suetonius, consignavit, ut

.lESU CIIRISTI

ANNIS

.->.

Quinto aufem Chrisfi anno

cre;ifi

sunt consules .Klius Lainia

et .M. Servilins (ieminiis.

2'v

JESU CHRI.STI ANNTS

tl.

Anno

periodi GrKCO-Rofflana; 5196.

Olymp. 195. an. 3.

Urb. cond. 156.


imii. 4".

Jesu Cbrisli

'i.

sccundum Barouium

Augusti
1.

Consules.
et

\t\

iium. 1, coss. L. .Elius

rissiiiio

Toinarclo communicato, scripseram

Cne/wm

Lnmia,

M.

Servilius.

Ita rccte

Baronins e\ Dionis Indice. In priori

Sentiicm Saturninum hoc tempore Syria? prajfuisse, sed postea'nnniisma illud confictum esse idem vir
,

liujus tonii editione, inni.xns nuniisniate uiihi a Cla-

doclissinius niihi asseruit.

.lEST'

cilinsTI

AXXIS

i;.

Nero ab AnQusto
|iostmoduni anno, Sex.

adoptatur.
.+^lio

Sequenti
Sasu;e

agebat annuin
rins
successit.

Cato et C. Sentio
retatis

qno (ut auctor est Velleius) TibeNero ab Augusto adoptatur, cui in ini|)cri(>
:

lurnino consulibus

Christus sextum

Anno

iieriodi

Gr.ico-RomaiKt 5i97.

Olyrap.

I9S. an.

i.

Irb. lond.

7.')';

.leju Cluisli

i.

secunilimi Harmiiuin

ii.

1.

.\ueusli imp. 48.

Consules.

Ad

num.

\,

coss.

Sex. /Elius

Catus, et C. Sentius Saturninus. De utroque accurate agit card. iNorisius in Cenotaphiis Pisanis dissert. ni
,

raiit, fugit. Ex Caii (^asaris obitu recte consignato liquetquantuni deceptus fuerit r.aronius, duin mor-

teni llerodis

cnm anno

Christi octavo, nt ipse

nu-

cap.

9,ubi

ostendit

nierat, coiijunxit.

Certum enini Herodein aliquot

in diatriba prajliminari ad mensein Aprilem perperam edidissc Caiuin Sentium Saturninuin cum nola nuinerali et Itaroniuni memoria' Uniiiclilinin Varuiii amplissima lapsu scripsisse consulatus dignitate sccundo auclum, prinium cwn secundo cum /Elio Cato , ubi collega Vespillo Quiiictilii Vari noinen calamo decidit,cum Sentium Salurninum scribereAeliet. Nani Senlius Saturninus consul fuit anuo Urbis dccxxxv, coUega Vespillone, ut ex Fastis liquet. Sed is Saturiiinns diversus ab eo qui pra'senti anno nomen dedit prior eniin Cneius qui vero Iioc anno Sentius Saturninus vocatus

Henschenium

annos ante Caiuin (^itsarem periisse. Caio (^iesare inortuo, Au3. Adoptio Tiberii.

mistus

Y linlendas

Julias, ut scribit Velleius cap. 103,

Tiberinm adoptavit, eique trihunitiain potcstatem ad annos deccni dedit. Quod cl Dio lih. o3, quoad trihunitiam potestatem testatiir. Suetonius tamen in
Tiherio cap.
10, ait

Tiherio datani rursus potesta-

tem trihunitiam in quinijuicnnium. Quare Dio et \'elleius quod diversis annis contigit, uno tenore
rccitant.

Adoptntns eodein die eliam Marcus

Agrippa, inciiiit Vellcius cap. 104, coactus prius i|)se (nempcTiherius' Cermanicum fratris sui tilium
iuloptare, inqnit Suetonins
iii

coiisul fuit, Caius Sentius Saturninus appellatus est.


2.
lilius

Tiberio cap. to. Ubi

(Jbitus Caii Cw-aris.

(iaius
Lycia

(;;esar .\iigiisti

ohservabis tribuniliam polestalein .Vugustum Tiberio concessisse,

Armeniamcum

exercitu ingressus,
i^er iiisidias

dum

Arlocuiii

eodein

quo

ipsc obtinuerat, die

fjeram obsidet, a Pneiecto


et
iii

viilneratur,

iienipe kalendas Julias.


inisil Tiberiiiin

Drotinus in Cerinaniam
iibi
iit

Ualiain reverlens in

inoritur,

.Vugustus,

aiite
ait

trienniuin iin-

ante annuiu terme


obitus A. D.

Luciiis Ciesar frater ejus M.issiha'


103. Contigil illc in Caii Cenota-

inensuin exaiserat bellum,


.Numeravit
itaciiie

Velleiuscap. 101.

dccessisset, inqiiil Nelieius cap.


IX.
1'isis

Iioc

k.

Mart.
,

iil

lcjiitiir

nitia! potestatis

annum,

anno Tiberins sextuin tribupeicussus(|ue Iiic nuinmus


;

phio, qiiod

extat

a Norisio card. eruilitis disSii.Nrio.

anreiis a Mcdiobarbo in iininisinatis liiipp. rclatus


Ti.

sertationibus cxplicato, Sex. .Ki.io. Cato. C.


Satuiinino. cos.
Caiiis Ciesar

C/ESAR Alglsti V.
Imi'.
111.

(los.

11.

In. P. vi. in poslica.


('iiiiii

iil ibidem legitur. Morluus itaque suh ciirrcntis aiini consulibus, dieqiie

AiGDR. PoNT.
(|ue

Aiitea

per annos quin,

('aindein tribunitiain

potestatcm gcsserat

et

nona kalendas Martias, (luod IJaroniuin .iliosqne viros eruditissimos, qui Cenotaphium illiid non vide-

impcrator iterum vocatus fuerat, ut inimismata demonstrant.

JESU CHRISTI ANKUS

8.

JE8U CHRISTl ANNUS

7,

Vltio cUvina in

Ueiodcm.

Scptiino vcro aiino


Ciiiiia

Lucins Valciius Mcssala ct Conielins


(Tcati
siint.

consulcs
siiinma
nul-

(|uasi

Ium, diim adliuc iii piicmia icriiin

vila

manebal,

cxafritavcrit, et

ci |)ost

discessiim c vita obvcn-

Scdcniiii (]iioiiinin
iisijik!

(iiii

lircvi

turarum
lelli;,^erc.

cvidciiter ostenderit, opcr;e i^retiumcst in-

cnuincrali simt nmii

ad

llcroilis oliilimi,

Qiia aiitcin rationc

prospcnim
fiiii

et

florcntem

la re incmoial)iIi, (|iia'

ad rcnim ccclesiaslicaruin
:

rc^nii siii sl.itmn, (juo so tiiin cis calamitatibns,

i^ntiibat,

domcsti-

slalmn

|)crliiieal(ut (lictmn cst) siint iiisij;iics

inci-

|)ieiims lioc

anno,
;

(jiio coiiligit,

dc Ilcrodis in-anabili
fcli-

qnaruin alia^ ex aliis orta' sunt, ipsc obscurarit, dum uxorein (al. sororem),etliberos,
duin(|iie rcIi(pi()S(iuibusciim propterpropincpiilalem

niorbo aj^erc
scraiido.
Iii

ac sc(|uciiti dc cjusd(Mn iiiterilu nii-

cas cniiii calamitates viniin aliociui


iii

gencrisct amoriscoiijuiiclioncm maxiina


sil

ci iiiterces-

cissimum divina ultionc ob perscciitionem slum cxcitatam, ct immancm cjussicvitiam,


infaiitcs
lietlilclieiniticos

Cliri-

ne cessiludo, ncfaria canle


cx|)licare

afficcrct
;

iii

pra'scntia

(inain in

commode
litatein,

cxcrciiit,

iiicidisse,
iii

om-

non possumns pia'-crliiii ciiin istarum rcniin argiimentum oinnem illam crudequa; a poetis in tragtpdiis describi
si qiiis

niuin ccclcsiasticorum cst sententia, id

|)rimis

solet.

Euscbio

Vcruin dcinccps f)0st nccatos infantes, qua' mcrcescnidclc Ilcrodis facimis conlra Cliristi.iin ct pueros ejus fpquales admissum snbsccut;! sit ct (jiio pactostatim post, nu!la ne mininia quidein dilalionc iiitcrjiosita, diviiia ullio il'

testante, qui sic ait

longe superct. Quoil qiiidem


le^^at Joseplii liisloriaiii.ipii

scirc dcsiderat,

idcm ubcrrimc
Eiisebius
;

plenissi-

meque

pcrseqnilur.

lla-c

qui cjusdem

Herodis intcritum cx eodein Joscplio inulualus comi^endio dcsciibit. Scd nos gr.ilius fore existiinamus, si cx verbis ejiisdem auctoris eadein descri-

'

Euseb.

liisl.

Eccl.

lili.

i.

c.

S.

bamus, scd anno sequcnli, quo

facta sunl.

Auno

perioili

Gr;cco-Uoiuau:c JiiOS.

0lyiii|).

19G.

an. 1.

Uib.

coiul.

7j8.

'

Jcsu Chrisli

cuadum Baronium

Aufusli imp. 49.

\.

Consules.

Ad
et

nuin.

1.

Coss. L.

Vahriits

Decembrein mensem perductaimmanis eiuolumentiim fccere vicloriK


diisse.
;

Mcssalla Vnlusiis,
2.

Cn. Corneliiis Cinna M'i()mis. Tiberius. (pii Victorioi Germanicn' Tiherii.

additque

eum

in

Urbem

re-

Hoc vcro anno


est.

rms

initio rediit in

Germa-

anno pra'cedenli ad bcUum Cerinanicuni conlicienduin missus fuerat, et ob victorias imp. III. dictus ait fuerat, .Tstiva usque in Decciiibrem perduxit enim Vellcius cap. lOo. Anni ejus aistiva usque in
;

niain, inquit Yelleius. Peilustrata annis tota Ger-

mania
taiii

Victtegentespenenonnnibusincognitae;

Tibcrius

cadcin, qiia priore anno

fcslina-

tionc

Urbcm

petiit,

iuquit Velkius cap. 407.

JESU GHRISTI ANNUS

8.

1.

Herodis cetas, intcritus

et

morcs.

Aniio

curator cst iastitutus, Fusio Caleno


libus.

ct

Vatinio consu-

igitur

Domini oclavo, M. ^milio Lepido

et L.

Ar-

Unde ne

sibi ipsi

auctor contrarius penitus

runlio Ncpote consulibus, Herodes moritur rcgni


sui trigesimo scptimo incboato, pro|)e teiiipus |)as-

csse videatur;

quod

indefinitc diciti[)suin

adannum

chale, cuin
jani egisse

annum
anmim

a:'tatis

timum, ut ex

Joseplio' colligitnr, uuin


tetatis

ageret sexagesimum scpait, ipsuin

quiiitum

dccimum,

cuiii

pater cjus Anlipatcr a G. Julio Caesare Judaia) pro'

Josepli. ant. lib. xiv. c. 15. in Qno el

16. et 17.

septuagcsimuin su* ;ctatis appropiniiuasse, ad ea qune de a^tate cjus superius dixcrat, est accommodanduin. At quoniani alii, iidemqiie divcrsi, in alia atquc divcrsa tein|)ora llcrodis obiluin rcferunt, nc nos tcmcre conlra aliorum scntentias boc ijiso anno Herodem ab humanis desiisse afflrmare videamur.

TOMIS

I.

26

JESU CIIRISTI AXNIS

8.

consule qua' dc annis cjus rc},mi exactissima diligunlia i)crvesli{,'ala sunl superius, cuui de tenipore
nati Christi
est,

facturos virfutis cultores,

si

ex
et

communi

necessifafe

honorem

sibi (iecerperent,

cuin hoe solatio dc


et periculi

Dominiegimus, quibusetdemonstratum anno cjusdem re^MS vipesimo nono Jesum l^e-

pKesenti vita reccderent;


csse lioncstis conatibus

magnum enim

immori,

natuni, ac poslinde Ilcrodem octoannis supervixissc, atcjuc usque ad consulatum pnesentis

demptorem

temnendiim

pra-mium laudein nepofes ac posferos, cujus in iiarfem fofa cogiialio

levamen non contransinissam ad


(^uid esse possit

anni fuissc superstifem. 2. Sed agemodo quffideportentosoilliusmorbo,


qui ol)ilum pnecessit, Joseplius suis scriptis memorifc mandavit, ejusdem verbis liicenarremus; siinulque

fam

viri

(luam feinin;e veniant

quo

optabilius ?
-i.

Hac cxliorfatione accensis juvcnibus, runior

supervenit exfiiiclum

dc

liis
:

in

quibus

vacillet fides auctoris


incjuit
'.

admonea-

jam ad
dentes,

facinus perpulit.

regem nuntians, et propensos Haquc claro meridic ascen-

mus

Interea,
litteris

lcfiati

inslrncti

man-

dalisac
tescat

Romam

properant,

nimirumutinno-

defracfam aquilam conciderunt seciiribus, inspccfante congregata in templum multifudine.

Augusto Antipalri filii detecta proditio in palrem, cjuem veneno comparato necare paraveral,
ille

Quod ut renunti;itum cognovit duxregius, majorem


aliquam conspirationem metucns, occurrit eo
valida

cum

cujus causa
Interea

convictus asservarelur in carcere.


relinciuens
ct

suorum manu
:

cohibiturus

demolifores

morbo

rex correptus, testamentum condidit,


re^^ii

aquiLT

successionem
Antipafri

exasperatus in Arcbelaum
:

nalorum minimo, Pbilippum calunmiis

et irruens in vulgus rude et imparatum ac conglobatum lemerc, facilc reliquis disjectis ct


,

cedenfibus

circiter

quadraginfa juvenes resisterc

Ciesaricpie lcgavit mille lalenta, et uxori

Julia' liberisque ejus, amicis, af(pie liberfis taicnfa

ausos comprehendit, cumque his auctores facinoris Judam et Maffhiam, furpe pufantes ccdere omnes;

(luingcnla. Suis quo^iue

filiis

distribuif pecunias, et

agros, ac rcditus, similiter etiam nepotibus. Salonies etiam ratio esf habifa, quam propfer perpeluam
ef

inconcussam benevolenfiam

dilavit egregie. Des-

que ad regem perduxif. Quo rogante, quo frefi ausi aiuiif, et dclibesint sacrafam imagincm demere rasse id mulfo antea, et deliberatum execufos, ut fortes viros decuit. Naiu et houuri divino, inquiunt,
;

perafa deinde salute,


'latis

quod jam ad septuagesimum

succurrinuis,
Icgcs

et

legem, cujus discipuli

siinius, vin-

annum

accederet.

mirum in modum

efferafus

dicavinius. Ncc est

quod mireris,
:

si

tuis

decrefis

est, ine impafiens, ct amarulenfus in rebus omnibus in causa erat opinio confempfus, (luodque quam exisfimaret gentem lEetari suis infortuniis opinioncm confirmavit quorumdam apud populum
:
:

grafiosorum sedifio mofa c\ causa


3.

fali.

JudasSariph;ei

filius, ef

MatfhiasMargalothi,
cari
:

pneponimus, quas nobis Moyses auctore et nec recusamus morlem ac docfore Deo perfiilif supplicium quodcunique uobisintuleris, conscii nos non maleficii, sed piefatis causa h;cc perpefi. Ha?c illi iion minore ;inimo qiiam verbis pneferenfes fortitudinem, ;eiiiie fum ad (^onsfanfer pafiendum
.

doctissimi erant Juda?orum,


legis pra>sfanfissimi,

et interpretcs patria?

alacres, atque antea ad fortifer


r>.

agendum

fuerant.
:

ob

id^pie

populo

juvenfutem disciplinis insfituerent fofis bus cis dabant operam quotquot cupiebant in virlule proficere. Hi posf^iuam cognoverunf morbum regis csse incurabilem, concifaverunt juventufem, ut sublatis operibus qUiTB rex pra^ter patriamconsucludinem fecerat , propugnafores piefafis se ostendercnt, debituni indc expeclantes praTuium. Nam hanc essc regi causam cum calamifafum domesticarum, fum posfremo pnesenfis morbi videlicet quod nam conleniptis legibus, nudfa novare ausus sit
,
:

quod enim die,

Eos rcx vincfos niisif Hicricunfhcm moxque accifis Judjeorum primoribus, in concioncm eorum lectica ob imbecillitatem delatiis, ccepit commcmorare hiborcs suos exbaustos pro republica

tum
qualc

instaurafuni

lemplum impendiis

ingeiifibiis,

hac

iiarle

mulfis in rebus iiielafem regis hi docfores

opus per ducentos viginti quiiKiue annos nemo Assamon;i'orum regum ad honorem Dei valuisset perficere; nec extrucfum id f;inlum a se, verum etiaiii oni;itiim volivisnumeribusac donariis teiuplo dignissimis, et ob hajc facta sperasse se vel posl obiliiiu sempilernam et mcmoriam et gloriam. Nunc, proh uefas, vivo etiam ac supersfifi, pro
beneficiis

desiderabant. Inter ca'tcra supra


lempli dedicavcrat

majorem porlam

reponi injuriam, et medio die


licet

inspere

domuu preliosum, atiuilam auream magni ponderis cum U^x uostros homincs
:

ctantc nuilfifiidine, sua dona sacrata violari ac detrahi


;

qu;e injuria

in

ipsum

infeiitafa,

velet imagines slatuere, auf consecrarc animanfiuni


cffigies.
cii)ulis,

fameii vera ad

Itcuiu iiiagis perfine;if, ciijus saera

Quamobrem
noii

hi doctores auctorcs erant dissi

uf a(|uilam illam defrahercnf. Et

cnim

compilata sunt. Tuin honoratiores quiquc, veriti crudelilatem cjus. ne forte efferatus in se quoque
gravius aiiimadverterel, negaverunt
h;ec
f;icta

res

videatur

carere

periculo,

famen efiam

ex

jucundiB vitic pripponendum essc honestum obitum, si contemnatiir |iropter fuendasleges pafrias; quando(lui(lem semjiilcina faiiia luillo sa^culo passura sil

ipsorum sententia

viderique sibi admissam

rem
;ib

dignam
ponlifici

supplicio. lllc in ca-teros


adiiiiil
;

milior, Mallhia'

saceidoliiim, (pia^i nou ^ilicno

gloriam eoruni iritermori, et alioquin ignavosjuxfa iiroinde recfe ac fortcs euiiidem manere inferitum
;

'

Joscpli. aiiliq. lib. XVII. rap. 8.

hoc consilio ei^iiie successorem dcdit fralrcm iixoris su;e Joazarum. Hujus Malflii;e ponfitlcafu accidit efiam alium pontificem ad unam dieiii substifui, jHipiiIarilcr jejunium celebranl (]u;i Jii(l;ei naiu
:

J^:SU
Matlliias
iioctu
(jii;u

CHRLSTI
jcjiiiiii,
;

Aiwrs

27
a(jiiis

c;i

pr;L'CCilcl);it

(licni

Iluviuin, calidis
(iu;u
|)i;utur

se fovebat a[)ud (^allinhoeu,


[jotu (juoque jucun(Ue bituminis fcracum criluiint:

visus est sibi per


ciiiii ol)
e;iiii

soinnum cuni uxorc congrcdi


Ellcini
im
liliiis

et

vini

medicam

c;uis;iiii

rciii (Iiviii;uii f;ic('rc iion csset


;i(ljiitor

suiit. H;i' ;i(|u;u in Liciiiu

idoiieus,

Joscpluis

\ic;iriiis

propter cofj[natioiicin
post
niiilclatiiiii
M;itt|ji;uii scdilioiiis

datus

cst.

Cccteruin Ilcrodcs
,

ibi de mudicoriuu consilio innuissiis fovendus iu rcfertumoleo soliuin, visus cst illis jam agere ani-

M;ittliiain

s^iccrdotio

;illcriuii

uKuii.

Qiiare

exort;i

coiniiloratioiie

fainili;iriiim

^iuctorcin cjns^pic socios vivos


iii-

('\cit;itus, ct
liilis

ad se rcvursiis,

iiullaiiMjiic ;uiiiilius saiiiilili-

exussit, in
cidit.
<i.

(iii;iiu

ikkIciu cli;un dcrcctus luii;c

spem superesse

intelligens, donativuin

biis (iiiin([iiagcnas
Ii;cc
(le

dnichmasjussit disfribui;

iii;igna

lioriuii

supplicio Joscplius,

cujus

causa

est

o[)iiiatus

llcrodein

crudcli

iiiorho essc

lil)Ui;ilit;ilu usus in duccs at([ue ;unic()S, rursus Hicricunthcm reversus est; ubi atra bile

(leiii([ue

vexatuni, oinnia

illiiis

;u!scril)ens cnidclil;iti,

quod

[)i\Tgravante, co immanitatis prolapsns cst, ut


iius ;inim() c^uicii^urul
S.
((

f;ici-

lios viros ol) iiisifinc lactnin taiii

crndcli luortciiiul-

lougu

;iti()cissiiiiiun.

ctasset.

Scd

dic;il ;iuclor, (|ii()naui |);iclo


(iiii

inorbus Heaulc, (luaiii

Nain

cum

e tota dilionc

nobiliores JiKheo-

rodis liuic culp;e tribiii possil,


liccc

j;uii

accidissent,
illiid,

iit i|)se

ait,

euiu vcxarc incepcrat?


Ilcrodis
iu

Vcriiis

(piod ct c;uteri cxistiin;irunt,


iioii

ruiu ad ciiin convcnissent, uvoc;iti minaci cdicto, [la-nani capitis intcntantu non [larcntibus, infensus ux ;u(iuo sivu sontibus sive iimoxiis, universos conclusil incirco; accita

plag;is divinitus inllictas,

altcrius ciiininis

dcinde Salonie sorore, marito-

quam

inrauticidii

culpani

rejicicndas.
licct,

Pairsuni.
f;icile
;i(l-

(|ue ujus Alcxa, ail instare sibi

terminum

vit;c

suc-

((uantnin ;idliuc conjcctiir;! asscipii


(luciniur,

cninbunli
esse,

taiitis

doloribiis: ((uod ([uidcin

ut opineinur lios |)opuli doclores,


facile

quod

(juando ju.xta

commuuem

fcrcndum inortalium sortem

scientia

omnes

anteccUerent, ex illorum nurof;avit sententiain

accidat. lllud

permolestum

esse, si

carendum

sit

ex-

mero
et

fiiisse,

quoruin Herodes

(utlial)ct Evaii^a'lista ')

ubi Cliristus n;xscerelur


niliiloininus, licct cx

Iremo lionorc luctus, ([iii dubuatiir rcgibus; non uiiiiu ignolam sibi Ju(l;uoriuii mcnluni csse, (juod
o|)tatam

quantumvis verba certa ex Scripturis sanctis dc;iliisque

suam mortem
;i

laetis

accepturi sint aniniis,

proinpta rcspondissent; ipsi


liis

(inandoijuidciu vul

vivuntis

iicrinnltis

dc

;i(lvciitu Messio!

certiorcs

tiimelia; scd illoniin cssc officii,

non abstiniiissentconlevamcn ali^iuod

redditi essent, illuni reciuircre, ct,


rari

utpar

erat, vene-

prwsenlis liujus doloris decernere:

nam

si

assen-

praDtermiseriint;

noii sinc
:

suspicione adliuc

sum

consilio suo prai-bcant,

fore

fuuus longe ((lunn


ficte

juxt;i illnd evan^^eliciuu dicluiu


cuiii,

Qui iion
collis^Mt

est

me-

alioruin

regum

honoratiiis, etiuanibiissuis gralius,

coiitra iiie est;

et

([tii

non

iiiecum,

omnibiis per totain ditionem non

lugentibus.

dis[)crgit,

inobscurando

;i(lventu Clirisli

eumdem
c;uisam

ciim Hcrode funem traxissc, at^iue


mcritas poMias dedisfc. Certc
Jose[)h testimonio constat,

eam ob

anffcli loquentis

ad

non

unum

t;uitum Hero-

aniinam, debere eos clausaiu circo nobilium multitudiuuiu cingere militibus, ignorantibiis etiam tum suum obitum, non prius vulgiuduin, quam mandatum
executi
sint; jubere deinde,

Ergo ([uam[)riinuin viderint

sc exhalasse

dem, sed
reb;uit

et alios

forte

hos ipsos)

Clirisli intcritiiiu
((ui ([uap-

ut

circumactos una

procurasse, cuinait:

Defnncti sunt cuiin

omncs

jaculis conligercnt. Qiiibus lioc

modo

cajsis,

aniinam pueri. Sed jamdcmorbo Ilerodis ex Josepho coetera prosequamur. 7. Rcu;i vero, in([uit \ morbus factus est gravior, pocnam iin[)iet;itis exigcntu nuiiiiiie. Lento enim calore torrebatur, ([ui non taiu cxterno tactii
deprehenduretur, ([uain intus po[)ularelur viscera; aderat et vcliemens voracitas, cui ueccsse esset continuo cibos suggerere, simulque vexab;itur intesti-

liabiturum gratiam, vel ([uod datorum fuerint meniores, vel quod obitum
du[)liceiii se cis

man-

suum

publico luctu honoraverint. Ikcc

ille

ciini lacryuiis

lamcutabundus cognalos per muluani fidem et bcnevolentiam perque omnia sacra obtestabatur, ne se exfremo hoc honorc fraudatiiin vellent: eis contra
[lollicentibus daturos su

opcr;im,

ut cuncta juxta

ejus

mandatum
9.
'(

fierent;

et

paulo posf.
dat,

norum

exulceratione ct colicis passionibus


|)lilcj;inate
;

pedes

Dum h;ec

maudata cognatis
:

superve-

liumido ct pellicido, siiiiilitcrque inguina ipsa quoque vereuda putref;icta scatebant vermiculis, acccdcnte foeda nec iiiinus niolesta tentigine, non sine foetore gravissimo: super ha^coiunia nervoruni contractione laborabat, et difficullate anhelilus.

tuinebant

iierunt a Roina littcr;e a

legalis niissis

ad CcPsa-

rem, quarum summa erat Acmen ab irato Cccsare occisam esse (paraverat ha?c vencnum propinandum Herodi) pro[)ter locatam Anlipatro operani
ipsuiii([ue

Autipatruin

rclin([iii arbitrio et

regis et

Quamobrem

constaus erat intcr

patris, sivein exiliuin vellct euinpellcre, sive capite


[ilectere. His auditis,
est,

viros divinos et falidicos opinio,


laes;c piclatis

Regem

tot raodis

Hcrodcs paululum recreatus


[laMicT

Deo poenas expcndere. Quitamcfsi gra-

voluptate nunlii

Acines,

et

permissaj sibi

vius aftligeretur,

quam

ut viderctur [lossc

morbo

potestatis

libere statucndi de

filio.

Mox

repetitus

perferendo sufficere, tanien evasurum se sperabat, accerscndis niedicis intentus, et niedicamentis con([uireiidis uudi(|ue. Profeclus etiain ultra

gravi dolorc, cibi tainen avidus, nialuni simul et

cultcllum

[)0|)Ofcit;

soleb;it

cnim
;

et aiitca

\wv se

Jordanem

paulatimincidendo comedere
ciebat, ferire se
ipsuiii

tuncvero circumspiperpetrassetque
cla-

cupiens,

MjH.

II.

Luc. si.

Jo.-iepli.

aiili

[.

Ub.

.wii. cap. iO.

facinus, ni Achiabus nepos

ictum praeveniens,

, ::

28

.lESU
snblafo, cohibiii?sct ojus dcxfcrnm

CHRISTI

ANNLS
nuit
';

8.

morc
vit

moxqiii-

([uod

non tam

a patris,
:

quam

ab Augusti im-

(lcnuo luclus

cum

trcpidationc ac tunuillu orcupa-

quasi rcge jam agente animnm. sfrcpilum ubi pcrscnsit Antipafcr, ratus paIrcm vcrc vifam finissc, spcm concciiit forc, ut solutus vinculis sine dinicullale regnum acciperet;

palitium

cictcrum ciincfa qua; patris erant, in ipsins potestate fuerunt, illique parcbat exercilus; a qiio (pianliimvis sicpe rcx accla-

pcratoris arbifrio id pcnderct

Qucm

maretur, regem se dici non tiilif, donec consfaret de imperatoris animo. Infcrim * compluribus seditioForum evposccntibus de rece docforum ac juvcniim occasioiie dcjcctai afipie concisic aquilic infe-

coRpifquecum cusfode carccris de missione affcrc, multa et in pnrscns ct in fufurum post acipii-ifam potcstatcm pollicens. llle vero adeo non parnit, ut mox conatus cjus rcjzi rcnunliarct, utque sollicitatus ab co
10.
sif

rcmpforum

in

quosdam

Ilcrodis aniicos vinilictam

osfcnlato pra^mio.

Archclao dclrccfanlc, ct blandis vcrbis cos placare studcnfc; illi mnjori ira pcrcifi, templum ailciinfes.
ibi

Tum

IIcrodcs,qui

jam

antc nialc atfcclus

cieteram multifudinem
(crat [iropc infinilus

iid

rebcllioncm

sollicita-

poslquam audivit cuslodcm carceris, exclamans prs indignatione, et caput sibimct verberans, quamvis morfi proxinuis, ercxit se in
erat erga filium,

cubitum, jussitque

unum

e salcUifio sinc

mora eum

occiderc, et corpus obscuro funere condi in casfcllo

Hyrcanio. Ocindc' mufafa voluntafe, mufavif cliam tcstamcnfum: Antipamenim, <iuem prioribiis tabulis regni successorem destinaverat, Galiloeae simul ac PcrDpne fctrarclnm conslifuit rcgnum vcro Ar:

numcrus, cunclis ad sacriim celcbrandum pascha Hicrosolymam undique confliientibus). Saxis insuper fericntcs, complures occidcrunt cohorlalium militum, qni ad cos compescendos missi erant ab Archelao; a quo immisso in cos equitafu, ad fria niillia virorum cicsa sunt
runt
ipsis dicLius

pascbalibus. Post hicc Archclaus pro

sfabilimcnto regni et firmandis palris tabulis testa-

menfi,
et

Romam

ad Aiigiistiim iidnavigavit. Profcctus


fcfrarclia
(lalilieic
,

chclao largitus

Tracliouiticam, Gaulaniticam, Batatetrarchia?

Hcrodcs Antipas

uf coiitra

neam,
gnavit

ct

Pancada rcgioncs
filio,

nomine

assi-

Pliilippo

germano
ef

fralri

Arcbelai

Janniiam autcm, Azofam,


Ilabita csf

Pbasaelida Saloniic so-

rori sua; tribuit, et .argcnti signafi

qningcnta millia.

cKfcrorum cognaforum ratio, abundeque prospcclum singulis lcganda pecunia, cl rcditibus


centena millia, pra;tcrque sua vasa tam aurea
aigcntca,
Juliae

annuis. Ca;sari quoqiie lcgavit argcnfi signati ccnties

Archclaum ageret, et sibi ex prioribus tabulis debifum rcgniim quod posfcriores esse invalidas dicerct, iib Angusfo impelraret. Vcriim re in scnatu perfraclata, placuit Augusto ex ullimis tabulis, quas firmas ratasque esse voluit, Arcbclaum rcgcm institutum rcgnarc. Sicquc hoc anno exordiuin regni auspicatus, fcnuit annis novcm. Hiec omnia pluri,

bus Josephus describit, quie nos summatim conIraximiis.


1.1.

quam rum
:

magnumque
Ca;saris

vcstis prctiostTB

nume-

autcm

uxori ct

quibusdam
ha?c

Jnsui rrdnchur in

Pahcstinam.

Infer

amicis quinquagics ccntena millia. Hisifa onlinafis, quinla die poslquam Antipafrum flliumoccidit, vifa funcfus csf. Hacfcnus Jose|)hus dc Hcrodis obitu
prosc(|uifur ca;lcra de missione nobilium in circo

Defuncto Hcrode, inquit Evangclisfa ', ecce angclus Doniini apparuit in somnis Joseph in
:

inclusorum, dcque funere ejus sumptuoissimc pcr Arcbclaum rcgni hcrcilcm curafo: qua> qui .cire cupit, eumdcin auclorcm consulat. Contigit vcro
Hcrodis obitus lioc anno prope tempus pascbale, ut ex liis (piic dc Arclulao idcm qui proxime aucfor
infcrius tiadit, facilc pcrcipi potcst.

Surgc cf accipi; pucnim ef matcrram Isracl dcfuncfi suut cnim qui quicrebant animam pucri. Qui consurgcns acccpit iiucrum, et mafrcm cjiis ct venit in fcrram Isracl. Audicns ;mlcm (juod Archclausregnarct in Judica pro Herodc patre siio, timuit illo ire et admonitus in somnis, scccssit in paites Gali^Egypto,
diccus
:

trem

ejus, et vadi; in

liCic.

Et vcnicns
:

liabiliivit iu civifatc,

(juic

vocafur

ad cailcros Hcrodis mores specfat, pra^fcr incomparabilcm bominis iinmanis sa^vi11.

Vcrum quod

Nazarclb
]dielas
:

ut adimiilcrctur quod diclumcst per proQuoniam Nazancus vocabitur. Hiicfenus

tiam, consfat,

lia'c lcsfaiitibus
-,

ac pcroiantibiis Juda^is

Evangclisfa. Scimus dc rcdilii Domini c\ .Egypto


divcrsas cssesentciifias
in
(Ic
:

inscnatu Honiano

(Muiulcm fuissc moribus furpisiuliiiliila

utcniin viiriaruiifscriplores
ifa

simum, ut

qiii

c\ libidiiie clfrcnafa virginescoitstii-

suppufafione annoruiu rcgni Hcrodis,

ctiam

praret, ct tboros alicni conjiigii sicpiiis vi

lcmporc

(Miristi

rcdilus divcrsa intcr se scntirc


jiost Ib

violarct ac focdarct. Niilhim dcniqiic


sceliis ct
ille

tam miigniim
ad (luod
plcui

coiicti siiiif;

(piandoiiuiilcm sliitim
rcxcrj-ioiic

rodis obi-

immane

f.icimis rcpcriri poliiit,

vel illcccbris voluptatis vcl

impcfu furoris ac

crudclifafis noii impellcrcliir.


sint oiiincs
libri,

Cnjiis rci

cum

Joscph luisjc iidinonitiim, Evangclii auctorifateomnesicque conscntiiini. (Jiiid (lc accessu et nicessu iib .Egyplo scnscrit Epi-

tum ab angclo dc

piciia aiiliiiiioruiu moniimciif;i

pbnnius
(luit,

ipsc bis vcrbis dcclarat:

Dcsccndit, in-

plena dcnique oninia; alio nos, utres ipsa postulal,


transeamiis.
12.

in

-Egyplum trigcsimo quinto anno Hcrodis;


iiosf

rcdiitaiitcm ab .Egypto

iiiortcm Hcrodis; ([ua-

Archelairegnum.

Archelaus

aufem,

cii-

proiilcr Irigcsimo scptiuio aiiiio principiiliis ipsius Ilcrodis, jiucr enit ([uatuor annorum, (luando
iiiiplclis

rato funcre patris, etsi ex ejus testamcnto regui hercs fuissct institutus, tauKm a rcgis nominc absli-

Hcrodes

annis Irigintaseptcm, vitam


Iih.

fiuivit. Arcluicap. 11.

Josopli. antiq.
'

Josepli. aatiq. lib. .wii. cap. 10.

Josopli.

Ibid. cnp. 12.

II.

xvii.cap. 10.

'

Josepb.

Ibiil.

'

Mall.

l.ib.

Paiiar. cap. 21.

JKSU CHRISTI ANNTS


l.uis

8.

29

vero iiovcin annns icgnMl


aiidisscl

in

nijns
iiiui

icgiii |irin-

cipio ef^rcssus Joseplius dc JCj;y[)to


ct pnero,
ciiiii

(iim Maria

conqiluribus desidcnitis. Iiide vero accessione milituin .\rclielai, et adventu Vari cuni duabus aliis legionibiis, ct finitiiiiorum
co[)iis, (iiiiiiibiis qii;c
igiii
iii

Anliclauin rcLMiarc, scccssit


.i:;;v|plo
"

rcgiim ac tctiaicliarun

infiarlcsiialiLca', ctlial)ita\il iMiiciii Na/arctli. Ha-c

itiiicre

sunt invenla ab

illis

E[iiplianius, qiii itcriiin Cliristum

iii

liiijn-

fcrro(|ne absumptis, et inter alia oppida


fiig;c
.se

Em-

nio laiituin inansissi; tcstatiir


Iriciinio,
(|iiiiii|uciiiiio

',

iNi:-c[ili(U'iis

vero

maiis ignc crcniafo,


([iii

commiseriinl Juda;i,

alii

'

vcl scxcnnio, nonnulli

vix

'

anno
ail

iino

(|uosoinncs(Iecipi eerluin est: nain


(llirisli

lcgioncm. Varus vcro, pcrvcsligatis scdilionis auctoribiis, egit iii crucein ea dc causa
obsi(Icb;int

usqnc
natus

oclaviim
rcfjjni

anniiin Ilcrodcm

sii[icr-

circitcrdiio niillia
lia

JiKhcorum

iiisii|)cr

dcccm miliiivadcns,

vixisse, cujiis
est,

anno

viccsinio iioiio inclioalo

illoruni

([iii

iu

unuiii coidluvcnint,

Jam

satis su[icrius(l(Mnoii^tra\iinus. lOiisca-lilis

noii ausis

illis iiianiis

conserere, scd deditionem fa-

hiiis scvto Cliristi

anno Hcrodis (diilum

rc-

cientibus, dimissis ca^lcris, in aliipios necess;irios

censet, scptimoaiitcm .Vrciiclai inslilutioncin. Porro


iino co(lciii(|U(! aiino ct

Herodis regis anim.advcrtil; sic([uc icl)UsJiid;c()runi


com|)osilis, Antiochiam
rcdiit,
([luindo

Ilcrodcm dcfiinclum, et Aresse,


clsi lioc

ejusdem

cliclauin

ab

Auj;iisto

in rcj^no conlirmatiiin

Vari [icrmissu
;id

(iiiin([u;igiiit;i

lcgafi a Jud;cis missi

jam
de

sn|criiis

vidimns. Cailcriim

anno Hotiini

Augusliim

im[)cratoiciii

rodesidiiil, ct .Vrcliclaiis rcj;nuiii accc[)it, ctanjri-Ins


rcdilii
.losc[)li

eti;iiii

[incsfo fncreqiii
',

Roinam vcnerc, quihus Rom;c agcb;int Jud;ci, ut nuinillia.

adnionuil: lamcii (iiioniam


",

mcrat Joscphus

plusi|uuiii octo

Erat

om-

Marlyrol()f;iiiin
cnnti;;i-:s(!

llomanum

tnm
,

"

CEclera tcstantiir
.la-

nium

ill;i

pefitio,
cssi;

ut eis liccret suis legibus viverc,


tantiiiii

(]liristi

rcdituin c\ ,Ejry[)to sc[)lima

ncc am|)lius

sub rcgibiis; sed

Rom;inis

luiarii

rclii|num cst, dicamiis

id iiei|ii;u|nain la;

subdifi aggregarcntur [irovinciiC Syri;c. Auditi sunt

ctum liocanno, sed seqnenlis


propc
efflassc
|iascliatis

initio lioc

(|iiando(|iiidem

c(dcbrit.iteni

aiino

Hcrodcm

ab Augusto in a?de A[)oIIinis, quain magnificenlissimc in Palatino moiitc constriixcrat adcrat .\rclic:

animain, ac siibindc Archclanm auctoritalc Aiigusti cocpisse rcgnarc, cognovimus.


li. .Jiidai. liimulliianles

laus iiccnon cf Phili|)i)iis

tcti'arcli;i

Hcrodis

filiu^.

reprimunliir.
,

Orantcs
(|iia;

[iriiiio

loco

iii

scii;ifu

Jud;coruni legati,

Dum
defe-

fuerant sub s;cvissimo ac inqinrissimo rege


passi, pro

ergo

ailliiic

Ronue ageret Arcliclaus


'',

a Varo Syria'
littcra!,

Hcrode

concioue dixcrc, mulfaiiue in Aret

linrside, inqiiit .Iose|)hus

venerunt

cliclaum jactavere; sed Nicolaus Damascenus orator

ctioncm

.Iu(I;roriim significantcs. Hi cniin [lost dis-

adversus cos

[ro

Hcrode

Archclao rcsi)0iulens,qu3e

cessiim Aicliclai

cum

tiinuiltuarciitur, ad eos coni-

ab

illis

csscnt dicla, confulavit.

pcsccndos
ubi

cum Hicrosolymam
:

advcnissct Varus

13. PalcEstince in telrarchias divisio.


iiiisso
Iiis

Di-

sujiplicio atfecit auctores


pr.-e^idcs

revcrsusquc Antiochiam,
,

auditis

senatu,

Augustus

paucos post
concessa redderet
alios

agere

consuevcrant

Hicrosolyniis

dics Arclielaum

non regcm

dcclarat, sed dimidi;.


,

legioncm

unam

rcli([nit,

ut JuiUcis novaiidarum
;

parle ditionis, ([u;c Hcrodis fucrat

ei

rerum

f;icullalcm

pra^ripcret

|)ra?erat

illi

Sabiin

tctrarcham consliluit,
cuni

nus Judave procurator, qui mililum insolentia


Juda?os abutens, maxim;e

[irimum
Ilerodis,

se

tali

regnum quoque bonore dignum


cst
iiifer

poUicilus,
:

omnium

disscnsionis in

alfcriiiii
filios

diniidium

partilus
et

populo
palrio

prffibuit

occasionem.
Ju(l;ci
;

sacra dics Pentecostes

Cum cnim advenisset apudeos cclebcrrima et niore


rcligionis ergo Hieroso-

Pbilippum

duo^ Antipam. Huic Tran-

undccumquc

sainnana regio ccssit cum Galila-a, etducenfafalent.'. annna I!;dlian;ca vcro ciim Trachonitide et Aura:

cxcitati illi oiniies accrvislymaiu convcnircnt simo odio in Sabinum, parliti Irifariam, inclusos undi([iie Romanos oppugnare ctiani parabant. Insuper dumlia}c Hierosolymis agiintur^ quod [irovincia

sine regeesset,

quam plurimornm

sludia

rcgnum
filii

af-

fectanlium incrcbucre, ut Judic Ezeclii;e


ris latroniini,

ducloet re-

Simonis scrvi Hcrodis,

ct

Atrongis

parteiiuadam Zenodori, ut vocant, domus, centum talenta annui rcdditus; Archclao vcro Jnd;ca, cf Iduni;ca, pncfenine Iias Samaria, cui ex auctoritatc Cic.^aris fributoriim qnarf.'; pars remissa est, eo quod cajferis tumulluantibus soli quicte nianscrant in officio. In .\rclielai ditione coniprchcndcbanfur urbcs Sfratonis fiirris, Scbasfc,
niiis,

cnm

obtigit Philippo, et

pasforis obscnrissimi, qui sibi rcgni

diadcma

Joppe, et Hicrosolyma;

nam

Gazani, Gadaram, et
id sepa-

gium nomen nsurparunt; quorum omnium conafus, et damna, ([ikc tum i|)sis Juda?is, tum cxtcrnis inhilerunt,

Hippon, Giux-anici
aufciii falcnta

instituti

urbes Cwsar ob

ratis a regni fcrminis, Syri;c confribuit. Sexcent.;

idcm Josephus

'

pluribus tractaf.

Iiitcriiii

Sabinus

procurator Juda^a?, bis pertcrritus, exein[)Io


iiitc-

Vari [inrsidis, ([uo pcriclitantcm lcgioncm ab


rilu criperct, postulavit anxilium,

quotannis rcdibant ad Arclielauin. Hax' Josephus de partitione Juda?orum rcgni ab Augiisfo facla tunc teni|ioris, cum Ronuc Herodis here-

pugnanlibus in([ui

terea adversus Jud;cos

Romanis

mililibus,

ct

duin causa acta cst iii senatu. Ki. Pseudo-Alexander, filium Herodis se simulans, supplicio plectitur.

sacra? pccuniaj conditorio pofiti


'

sunt,
i.

Juihroruni

Rebus itaque

in

hunc

Idem. lixres. lviii.

Jans. cnnc. cap. 11 ct


7. Janiiar.

alii.

Nic.eph. hist. lib.


'

cap. 14.

l'anvin. in Faslis.
et
alii

.Marlyr.
'

Bed. Usuard.
^

Kio,

cadcm

die.

Coniol.

moduni
et
'

firni.dis ac sfabilifis,

Archelans, Philippus,

Rom.

Autipas, c;elcriqiie Jud;coruin lcgati in Juda?aii)


Joseph. Ibid.

Joseph.

anliq.

lib.

xvii. cap. !i.

IbiJ

Joscph.

anlii].

lib.

xvil. c. 13.

30
rcversi

JESU CHRISTI ANNUS


sunt.
'

9.

Horum
dicens
:

meniinit

brevi

compendio
,

lus Jud;eorum, postquani

verum leyitimunuiue
;

Tacitus
iiihil

sic

expecbto Cajsaro Quinlilio Varo obtinente is a nonien invaserat Syriam ()unilus; et gentem coercitam liberi He:

mortem Herodis Simon (juidam regium


Posl

rodis tripartito rexere.

Ha^c

ille.

Fost

ii;ec

autem
fllio,

quidam vultu similiimus qui una cuni Aristobulo

Ale.vandro Herodis

fratre ex sententia pra;-

siduni et Herodis palris fuerat niorte mulctatus, se

a nece clani subtractum simulans, paternum re-

gnum
dem
Haec

ab Augusto petere non dubitavit


ille

sed impo-

Uco promissum ac datum regem, Cliristum ipsum quo semel sprcto, reciperc ac venerari contempsit et in fugam adacto, non unum tantum Herodem, sed complures compulsusest pali tyrannos nec fuit ipsi amplius a vexationc quies aliqua, donec a Romanis funditus delctus esl. Ke^ersus autem in Juda;am Archelaus, Joazarum summuni sacerdotem, quem Herodes abrogato Matthiffi sufTecerat, in ordinem redegit ejusque fratrem Eleazarum noniine in eam dignitatem provexit: qui nec ea diu potitus
;

stura detecta, pseudo-AlexanJer

sententia ejusest redactus.

imperatoris in

ordinum remigimi

omnia cum describat Joseplms * admirari libet, quot ludibria, qu;p damna coactus sit subire popuHiit.
I.

sed et ipso sublalo, Jcsum Sia; filium in ejus locum substituit.Ha'c omnia de successione pontificum Juda-orum Josephus cum scriliat: quantum taest
:

men temporis ea quisquc administratione sit functus,


non
explicat.

V.

Josepli. anliq. lib. .xvii. cap.

14.

Anoo

periotli

Graco-Roinanx 5199.

Olymp. 196. an.

2.

Irh. conj. 759.

Jesu
.">a,

Clirisli

6. secuntlum

Baronium

8.

Augusli imp. oO.

Anum. 1 ad 1-2. Coss. M. .Emilias 1. Co7isules. Lepidus et L. Arruntius, ex Dionis Indice. Baronius L. Arruntium Nepotem yocdil. Sed ut anno Christi n

lib.

qui sub currentis anni consulibus recitat

pra^lia Valerii Messallini

cum

Batone Pannoniorum

cum

Nepos, quae in Fastis Onuphrii originem consulum ab avis


illa

card. Norisio observavinms, vox

indicat, per supiiiam halluciiiationem in fictitium

cognomen Nepot/s Iransiit.Quare ubi Baronius eam vocem pro consuluni cognomine accipit, prajtcrmitterc oportet.
2.

Herodis obitus.

Herodis Judieorum

regis

interitus longe ante prajsentem

annum

contigit, ut

videre est in Apparatu Chronologico, ubi de eo plu-

niiiil magnoperc Germania actum sit, tamen de Germanis imperatoris nomen non Augustum modo, 5erf Tiberium etiam invenisse, quod tam Augusti, quam Tiberii numismata demonstrant, Augustus enim, qui huc usque in numniis dicebatur tantum Imp. XIV. hoc anno quo tribunitiam potestatem xxix. iniit, in nummis dicitur Imp. xv. Tiberius vero qui erat tantum Imp. ui, dicitur in nummo apud Mediobarbum Ti. C.esar Aigisti F. Imperator iv.

duce. Ait auteni Dio

lib. 7. licet

memorandum

in

ribus egimus.
3.

Archelai Principatus.

Ad num.

12 et

seqq. Archelai Herodis Magni

filii principatus longe etiam ante pr;esenlcm annum inchoatus, ut in eodem Ap|)aratu ostendimus. Sed Baronius a Josephi

non ponon labi. Velleius, narratis 4. Bellum (jcrmanicum. iis, quai auno antecedenti Tiberius in Germania M Prima ajstate belli xMessallini opus gesHt, ait
Historia recedens in plures anacin-onismos
tuit

PoNTiFEX Tribimcia Potest.\te viii. S. C. Tribunitiam enim potestatem viu. Tiberium hoc anno inclioasse ex dictis patet. Vincenlibus ducibus Auguslos inq)eraloris nomen multiplicasse. iihiue Octaviani Augusti exemplo sa^pe indicabimus. 5. Christi in Palcestinam reditus. Cum Chri,

stus

dcfuncto Herode
accidit.

a Josepho
ille

in Pala?stinam

reductus fuerit, reditus

longe ante cin-rentem

aimum

Incertum tamen quanto lempore

Christus in .Egy|)lo manserit.

mandandum

est meniori;e

cui suffragatur

Dio

JESU CllRlSTl ANNUS

9.

1. Jcsus Nazarcth ducitur undc Nazarcnus nuncupari cwpit. Anno (>liristi nono, A. Licinio Nerva Siliano et Q.Ca;cilio MetelloSilanocoss., ideni iesusChristusUedemptornoster, cumsuperiorianno
,

(ut

diximus) monitus

;ih

angelo Joseph ex .Egy|)to


'

recessisset, septim;i Jaimarii in Pala-stinam

redu-

ctus, ac in
'

Galihcam perductus, Nazaretli habitavit.

Maii. n.

JESU CHRISTI ANNrs


Mcinoraliilis
fiiil

10.

3t
I*orro ct angclus honoris causa Jcsum
".

anti^iuitiis in Ecclcsia
'

ca dics,

qmv

caiisa ins( lipta cst tiliilo crticis.

ciim

iiiMail\i(ili)f;i{i

|{oiiiano, fiini inca'tcris'anni

apud Marcuin

'.

ct

.Vpostoli

vcrsaria conniicmoralioiic rccoliliir.


iilii

Ksl Nazarcth,

Nazarcnum

dicerc corisiievcriinl

Uuinetiam ipso

Cliristns

cj;it,iiiiiiiit

llicionyiniis", viciilns inCa;

principio nasccntis EccIcsi.T,a Jcsu Nazarcno

omnes
acciisa'

lihca jiixla inontcin Tliabor

undc

ct Domiiiiis noster
:

itcm Cliristiani. Nazarici dicebanfur


stiaiia rcligio, sccta

et ipsa Cliri(|iii

Jcsus

(lliristus Na/arciiiis vocaliis cst


ail

lialicl^iiic

cc-

Nazarcnonini. Nain
.\cta

clesiam in ioco (|uo an^^elus


evant,a'Iizaliirus intravit; scd et
cst miliitns.

Mariam aliam ubi Dominus


bcatain
doniiliiis ct

baul 1'auliiin Juda'i. uf liabcnl

Apostoloriim

Dc iisdcm duaiins

Rcda

'

ef

iv^il dc iocis sanctis. i'orro doiiius Vcrbi incarnatione sanclissiina Virgo iila, in qua de ciclcslc accc|iil niintium, adliiic niaf,^no miiaciilo

nieminit

cum

Invenimus, diceliaiil, liunc hominem iiestiferuui, concitantcm scditioncs omnibus Juda'is in universo orbt; ef auctoicm seditionis secta' Nazarcno,

rum, ctc. Perseveravit vero ejusmodi nomcnclatura,


uf Chiisliani diccrcntiir Nazara-i
;c(iuc
c(i'|)cruiif dici
.

(iuoiis(|U('

onines

iion tantuin intcjj;ra iierscvciat

sed aii|,^cloriim

iiii-

christiani

lunc clciiim Naza,

ab infidelium manibus vindicata, in Dalmatiam i)rimiim,indc in Italiam.translatacsf in agrum


nisterio

ra;orum nonicn remansif


ncc Cbristum novciunt;
Jnda^i csse
plianiiis
3.
'.

bajreficis

quorum duplcx
(iiii

erat difTcrcntia: aliinauKiuc fiicrunf antc Chrisliim,


alii

Lauictaniim

IMcciii

iirovinciai

(|uod |iciiiisigne ac
totiis

vcro,

sic in Cliri-

nobilissimuin vetustalis
stianiis catliolicus orliis
(|U0(l ([iiis
illic

monuincntum
vcncratur ac
,

cliri-

stuin crcdebant, ut tainen in obscrvatioiic Icgaliiiin

coiit.

Ncc

esf

non dcsiucrcnf, dc

(iiiibiis

pluribus Epi-

de rc gcsta

diibitcf

(lui

memoria

repetaf

(lictuni essc

ab angclo, non essc im])Ossibilc


vcrliiim. Fidei
christianaj esse

Ad \mc

insupcr, co <iuod Domiiius in pro-

apud

Dcum omnc

vincia Calitea babifassef, ab impiis nominatus est


Calilicus, ct ab eo Cbrisfiani ctiam C.alilasi siinf appcllati
:

praHlixit Christus, ut ct inontcs ciiristianorum


jierio c loco in

imillc

locuin fransfcrrcntur
cf

pra-stiteriinl

eo quippc
ct

nominc insigncs impictatc


ct alii liis

viri

lioc

complures sancfi,
'

infcr alios Gregorius


,

Porpbyrius
(1113"

Julianus Apostata,

similes

Magnus
ciiiin
id

cognomenfo Thaumalurgus
liis

complura

nuncuparc Cbristianos consueverunf. Sunt aufem'


Calihca" in Pala-stina
;

gcneris ccrfa aucloruin lidc rcpcriiinfur

(luaruin altera confinis


(sic

niodo non immoranduni. Qui Nazarctb inviserunt, ejusdem doinus situm cadcm omiiiiio mensura signafum inspexerunf accolis, (itiod factum esf, lidelitcr aftestanfibus. Scd ha^c
iniraciila edita: sed in
;

esf Judffite, altera

vero contermina Pbu'nicibus


',

eas describif Cyrillus


et

quas Josepbus

superiorem

inferiorem nominat). Prior positaintribu NeplitaCalilffia

lim,

Ccntium

dicta cst, posferior

obiter:

neque enim

csf in

animo

rei gestae liisforiam

fribu Zabulon circa Tiberiadem, ef

autcm in stagnum Gene:

liic enarrare; agcinus de ca suo tempore, ciuo facta scriliitur. Inferim Iiis frucrc lector, qua; vencrandus pafer Pefrus Canisius ', cujus laus est in Evangelio pcr omncs Ecclcsias,non

cgregie tcsfatam

zarctb

(uf fradif

Hicronymus ')

sifa csf

in

Iiarum

posferiori esf Nazareth, ubi Cbristus


tavit.

Dominus habi-

Sed
'
:

et

Josephus

de GaIila?orum nafura hsec breviter Sunt, inquif, pugnaces ab infantia


;

ininus pie,

quam

ornate at(iue eruditc, suo iiiorc,


in-

conscripsif. Sed relicfa rcpetamus.


2.

Ex eo aufcin quod Dominus noster


,

fuif
,

omni fcmpore plurimi ncque auf formido unquani viros, auf penuria regioncs illas occupavif, quoniam tota; opfima! ef fertilcs sunt, etc."
CaliliEi, ef

cola Nazaretli

juxta

sermonem proplieficum Naza;

Afque ha;c

satis.

renus
'

est

ap|)ellatus

quaj ctiam vox ignominiae

Marlyr.

Rom. 7 Januar.
Hebraicis.

ron. de Inc.

Nyss. in Vita ipsius.


c.

''

^ Beda l'su3rd. Ado ead.die. Beda de locis sanct. cap. IC.

Hie''

'

Marc. xvi.

Act.

il,

iil,

iv
-^

Greg.
v.

Epiph. in Panar. liKres. xxix.


Alex. in Jul.
II.

'

Canis.

de

sancta

.Maria

Deipara.

lib.

rill.

et

xxvi.

Act.

xxiv.

Greg. Maz.

in Jul. orat. I.
lib. iii.
lib.
iii.

'

25.

ron. de locis Hebraicis.

Joseph de bcllo Jud.


'

c.

2.

Cj-

'

Hie-

Joseph. ubi supra

cap. 2.

Anno

pcriodi

Grwco-RomanK

5.'J00.

Olymp.
1.

196. an. 3.

Urb. cond. 760

Jesu

Christi 7.

secundum Baronium

9.

Augusti imp

52.

i.

Consules.

Ad num.

Coss. A. Licinius

Neroa Silianus,

et

Q. Ccecilius Metellus Creticus

Silanus.

JESU CHRISTI ANNUS


CoH5J</es. Quisequifurannushabuit consulcs'
Rom.

10.

Dio bist.

lib.

Lv.

FuriumCamillum ctSextum Noniiim Quinfilianuni, quando Dominus Jesus Chrisfus agcbat sua? aetatis annum decimum.

32

JESLT CHRI.STI

AXNUS

Anno

periodi

Gnnco-Roman:p

.'iriOl.

Olymp.

IflG.

aii

4.

frb.

cond. Tfil.

Jesu

Clirisli 8.

secundum Baronium

10.

,\ugusli

imp. 52.

i.

Consulcs.^

\i\ iniiu. I. Co^s. Furiiis

Camil-

in l*aunonia traberc.

Cermanicum co
,

niisit, (lua;-

Im,

et Sex. Nouiiis Qiiinctiliamis. 2.

sturam tunc gerenlem


diininis afTecit,

Archclni cTiliiim.
M.nj^^ni filius

Herodis

cxilio nuilclaUis, ejns(|uc

Hoc anno Arch(>laus bona


xiv Baronii ordisc(]uilur Quiri-

qui Dalmatas aliquot inquit IMo lib. TkI. sub bujiis anni

consulibus.
2.

fisco adjudicala, ut

anno

Cliristi

Cicsta in

Pannonia.

Pra?senti anno Dalmaliujiis

nem se^iucntcs c\iilicamiis. Hinc uium lioc tantuiu aiuio in Sjriain


ibidem dicemus.
.'!.

tia iiarlim

bcllo, inrlim pacificalione ad Ronianos

inissum essc, ut
missiis.

rcdiil,

ut narral Dio sub

anni consulibus,

qui addit Pannonios etiam in dedilionem venisse,

Ccrmn7iicii<! in

Pnnnnniiim

Cum

cui suffragatur Vellcius, cap. 11

i.

Augustus suspicaietur Tibciiiim bellum consulto

JESU CHRISTI ANNUS

11,

UndcciAngusti lerjcs contra coAihatum. est consulibus Q. Sulpitio ums autcni consignatus (juo anno (ut Camerino ct C. Popfuco Sabino
1.
'
:

litterarnm

tur virginitas coiumcndala

monumcnlis seniper ante omnia repcrijam vero Cluisli Dci et


:

hominis admirabili conccplionc ac parlu


akiuc insigniler
sitiidinis
sit

nobililala,

omitt.iinus ca'tera quiC

ab

instiluli

nostii

ralione

e.vallaia,

abborrcnl) illud considerationc dignum ducemus, quod cum Au|iuslus impcralor rccensilo equilum

provecta,

quanlum rastigiuin celnon est bumana) facultiitis


ad

cxplicarc.
2.

nuincro, iuvenisset superiorcm cssc numeruiu illorum (iiii ciclibes csscnt, quam corum qui babcrcnt uxorcm; f,Mavissiina orationc conjugium cum priiuis kuulans, ca-libalum deinde ve-

Romanorum

Varus

PalcBstina rccocalur.
'

Eodem anno

etiam superius dictum est) Quinliliiis Varus Syria; prascs, cujus paulo antc facla cst mcnlio, c Syria avocalus, codcin prx'fcctu((piod

auclorc Dione

f.iementer exagitavit
civilia civibus

quod

sciiicet

Urbe ob

bella

ra;

munere ornatus ad administrandam Germaniam


:

Roinanis cxbausla, ut olim tlorcnlissimam uufcecundilate suscepla ibKiiic sicut conjugium cupiebat mero civium ila ct ca^iibatum privilcgiis iionoraii j)ra>iniis ac
,

camdcm,

sobolis

qui dum asperc niinis ac provinciam ainandatiir durc baibarani gcnlcm illiun tractaret, ad d(!leclioncm impulit alque adeo cum adversus eosdem l>eIlo
;

decerncrct, prolligatis ac cacsis

Romanorum
morlcm

copiis,

pucnis voluil notari. Porio cuni talia tanlaque slatuisset , non a poenis tantum ca'lil)um immunes esse

ipscdcsperationc actus,

sibi ipsi

conscivil.

qua' pcrpctuani virginilalcm servasscnt sed, iiKIuit Dio % cisdcni cadcin (jiia' inalribus pra^niia largilus est. Oderat cnim ille iu priinis lictum ciclibavoliiil
;

Hedc Dio, sed de morte inferius. Cictcrum quod ad rafioncm tcniporis spcctat, baUucinatum rcpcrics

Joscpbum
Syriifi
illi

(pii
.id

Varum

persc\crasse

iii

pro\incia

usque

successorcin Quirinuiu, (lucni vult

lum undc pro concionc


:

in illos iiivectus qui

simu-

succcssissc post expulsuin e rcgno Arclicliium,

illum colciunl, cxemplo Vcslaliuin virginum, acque illos csse puniciidos, iisdcnuiue .>upp!iciis subhitc

affirmaf. Ilabitii cniin liiliouc


rodis,

annorum

rcgni

Hc-

(jiios niiiiiciiil IrigintiiseidLin


,

a consulatii Do-

.iiciendos, si pudiciliain

natus.
vitic

llt

cx bis vidcas
oiiiiiiniii

v>x\\vt

non scr\assent, cst coininiapud omnes virginalis


cssc
liiibilam

milii ct PoUioiiis
lai
;

nccnon succcssoris cjus Arclie-

ex ejus sciilcnlia (lUiidricnnio ante pKcscutcm


csset.

maxinie

ralioncin

aiuuiin Viiruiu c S\riii rcccssisse, ct Qiiiiiniiiii su-

(IuaiHlo(iuideiii ((juod

plunbus docct llicronymus ' scribcns conlra Jovinianum) apud Grsecos et barbaros paritcr, apud oiinnstain poeticisquam liistoricis
Itio hisl.

brogaluin csse, diccre opus

Sed dc bis,

aliis-

(jue Syriic pra-sidibus ea consuLis, qua; superius a

nobis dicta siml, ciiin cgimus dc Quirino.


'

Itoni.

lili.

i.vi.'

Ibiil.

"

Hieron. coulr.

.loviii.

lib.

r.

Dio

liist.

Roni.

Iili.

i.vi.

Auno

periodi Gr.-eco-Uomanic

.'i."j02.

Olymp. 197.

aii.

1.

Irli.

cond. 7G2.

.lcsu Clirisli

!(.

sccuimIuiii Itaioiiiuin

II.

AupusU

iinp.

53.

nuin. 1. Coss. Q. Sulpiciuf CamerinU'!, cl C. Pnppmwi Snhinus. Cladcs Viuiima, (luain Ba2. Clades Variana.
\.

Consules.

,\(1

ronius in

annum

sciiucnlcm

dilfcrl,

ad prajscntcm

spectal, ul limc cxpliciibiinus.


3.

Bellum Pannonicum

finitur.

Tibcrius ct

JESU CHRI8TI ANXUS


(Jernianiiiis liilhiin l'aimoniciim adviTsus 15atoiiuin
lioc

12.

33

ctuslucratim|i. XV, socatumfiiisscimp. XVI, cailcm


trihunitia potestale xxxii, currcnte, ut ostendil
scriplio
iii-

anno

pronif^^ariml

Victoria'

nunlium
(.!

altulit

Ccrmaniciis

cjus(|ui' crf;o Auj;iisI(i

Tihcrio iiomeii
;

apud

()im|ilii'iimj, liccl

Mcdiiiliaihiis aiini)

imperatorium aucluni ac trium[)liiis decrctus Gerllis recens decretis manico insijfnia triumiilialia
:

Christi
scribat.

x Itimc titulum

dalum
(jui

Aii^iislo

iicriieram

Tiherium vero
imp.

lioc

aimo
c\

trihuiiitiam

advcrsiis

c\

r.crmania

allatiis

mmtiiis
lili.

lrium|ili(ts

poteslatem

x, ahsolvil, (|ui(|iic aiitea

dicehalur imp.
lioc

eoriim

iiii|ic(liil,

iiKiuit Dio

-M, siib liujus

IV,vocatuiii cssc

V,

palcl

Tiherii

anni coss.,
liam

iiui

postea cladeni Varianani refert. E.\


,

(|uilius sc(|iiilur, Au;.;ustiim


iKitcslalciii

(|iii

us(|iie

ad tribmiisiisccjiit, di-

nuninio, (jiiem ad aimiim pra?cedeiitcm luale referl Mcdioharhiis Ti. (l.iiSAii. Ari;. F. hii'i:itAr. V. Pon:

xwii,

(|uaiii lioc

amio

111

K\ TllllllMCIA INirKSTATK X.

JESU CIIRISTI ANNUS

12.

1.

Jesifs

Hierosobpme

iii

templo

prccdicans

ejiisf/ue in

domo paterna
I*.

e.rercilia.

disjiutareut, seiiiores dignitate sederent in catlicdris,

Ciim Jesus

qua' ordine erant disf)osilaj(erant lue ilhe catliedr<c,

Christus Domiiiiis nosler ajicret suic


diiodeciiiiiiiii, coss.

a'talis

aimum

de quibus Domiuus

in Pliarisaios

'

ait:

Amant

pri-

Cornelio Dolahella et C. Ju-

mas

catliedras in synagogis), c;cteri minorisordinis

nio Silano

et a parcntibiis

dueeretur ex more Hieac triduo (juicsilus ah


}.n;stam
liis

in subselliis; novissimi
inaltas,

omiiium

in iiavimenlo sujicr

rosolymam ad dicm
illis,

festuin pasclialis; iiescicnfihus


;

reniansit llierosolyinis

quibus et dabatur dicendi locus, cum eis quid revelatum cssct; quaj omnia majores dijudicabant.
leni

eis est

inventus in teniplo.
'

Rem

verbis
ct

Hunc quidcm morem,

ut

rem

valde laudabi-

S. Liicas

descrihil

1'iier
:

autem crescehat,
ct i^ratia

conillo.

fortabatiir pleiius sapieatia

Dei erat in

El ihant jiarentes ejus per omnes annos in Hierusalcm iu die solemui paschu'. Et cum factiis esset aunorum diiodccim, asceiidentihus illis Hierosolymani

Ecclesiam. ad Corinthios * ipse affirmat. Sed de his inferius suo loco j)Iuiibus. In cjusmodi vero congrcssum volens incidit Domiims
ut ea epistola

Paulus conatus

est inferre in Cliristi

quam

scripsit

Jesus, ajiud (juem etiam invenlus est a pareiitibus.


3.

secundum consuetudinem
(jiie

diei fesli, consununalis,

Sed quaenam
ijui

fuit causa, ut

diehus,

cum

redirent

remansit pucr Jesus in

jiarentum oculis,

in

sanciissimorum alendo yiuero vigilantissi-

Hierusalem,
iter diei, et

et noii co;j;iioveruiit pareiitcs ejus. Exi,

stimantes autem illuni esse in comitatii


Et iion iuvenicntes, rcgressi
reiiuirentes

venerunt

iiuim semjier studium adliibuerint, tam inopinate sese Jesus suhduxerit? Keducendum in primis est
in menlem quod de tem|)Io Hierosolymorum el Judaeorum consuetudine Jose|)Iius ' tradit. Ipse qiiidem dum lemplum ab Herode restitutum describit,
,

reiiuirebanteiim intercognalos et nolos.

sunt in Hierusalem,

eum. Et factum esl, post triduum invenerunt illum in templo sedentem in medio doctorum, audientcm illos, et intcrroganteiii eos. Stupebant autein oiunes, (jui cum audicbaiit, super prudentia ct responsis ejus. El videntes admirati sunt.

ha'C inter alia

Necessario, inquit, jiroprius locus

qui religionis causa mulierihus destinatus


discerneb.itur, altera

muro
vi-

quoque porta opus habere

dehatur. Contra

primam vero

secreta erat ex aliis

Et dixit mater ejus ad illum Fili , quid fecisti nobis sic? ecce [later tuus et ego dolentes (juareba:

regionihus una porta meridiana, et una seplentrionalis, (jiiibusad mulicres introihalur peraliascnim
;

mus te.

Et ait ad

illos

Quid

est ([uod

me (jua>rebatis?
lo-

transire ad mulicres

non

licebat.

Sed ncc suam por:

nesciebatis (juia in his, (juac Patris niei sunt oportet

me

esse? Et

ijisi

non inlellexerunt verbiim (juod

tam intcrjecto inuro transgredi licebat patehat cnim ille locus pariter iudigenis et liospitibus funiinis religionis causa vcnientibus
;

cutus est ad cos.


2.

et

inlerius

Ali;
;

sciendum, Ju(laH>ruiii niorem fuisse, ul non in synagogis tantuiii lcgem explicarent et de lege dissererent scd etiain in teniplo. Unde Paulus - aposlolus, cum suam corani Felice pncside dixit defensionem, luTC ait Neque in templo iiiveueruiit nie euin aliijuo dispulantem,
,
:

Haec ut intelligamus

rum

(|uidem porlarum magnitudo par


,

fuil

qua-

vero super Corintliiam posila quo mulieres coiiveniebant, ab Oricnte aj^eriebatur, jjorta teni[)li sine dubio major erat quinquaginta cnim cubitis surgens, quadraginta cuhitoruin fores habebat, orn;::

tumque magnilicenliorem; quoiiiam

crassiori ar-

aut concursum facientem turba>, neqiie in synagogis, etc.

ab

illis
^

sium
'

In ejusmodi aufem publico convenlu is ordo servari consuevit, (jui apud Ambrodescriplus habctur niniirum , ut sedentes
:

gento atijue auro vestiebatur, qiiod (juidem novem portis infuderat Tiberii i^ater Alexander. Gradus ;iu-

lem quindecim a muro, qui mulieres segregabal.


Mall. .wiii. Marc.
.\ii. I.uc.

Luc.

II.

Aci, xx;v.
I.

xr, 20.

2 Cor. XIV.

Joseph.

'

Ambr.

in epist.

ad Cor.

c.

xiv.

de

bell. .lud.

Iili.

vi. e. C,

TOMLS

34
ad niajorcni iKirtam (Incebant
brcvioies.

JESU CHRISTI ANNCS Ti


nnnKinc
illis

qui in
erant
(ini-

prosrcssus, non iiutem civitatc egrcssus, vciuti

jia-

alias poiias itcr iliri^^cnMit, (|iiini|nc

j;i-a<iil)iis
:

rcntiim cupidiis

ut |)ueri esse

soicnt) vel loco ste-

Haclenus de
intcliifri

liis

auctor

cx ([uibus

tcrit, iiloscxiicctiiliiriis; vci iul illos rcditiirtis, liospi-

dcm

probc

potest, taiu in ingressu templi,


teniiiiuin, et

tium versus teudens,


parcntiiius
ct

iter aiio tlexerit;

coquc modo,
divino

(luani

ctiani

iittra

porlis divcrsis et

cognatis ac

notis
illis

insciis,

pari( tilius

interposilis,
|iueriilos

niiiiicrcs a viris fuisse dis-

consilio sc siilidiixijrit; ncc id

scntienlibiis, nisi

tinctas.

Porro

innocentcs de quibus nulla


si

posset esse pcccali susi^icio, inaircs sequi,

vellent,

cinenso cjus dici ilinere. Sed ncc tunc co invcnto, scquenti dieiidem ejus parentesHicrosolymam sunt
revcrsi
:

(|uibiis ctiam liberum cssct, si mayis patrilms inbicrcrc. (^a^tcrum non porlis t intuin ac niuris scparati crant a mulieribus viri, sed cl divcrsis porliLibiis, proiit idcm aucior

non

erat

\ctiiiiin;

((ctciini nd

fcriium usi|uc dicnKiuajsisscnt,


i.uciis;

voiuisscnt,

tandem

post tiidutim (inquif


in

invcncruiiteum

sedcntem
jiost iiiEc
(i.

medio doctorum.

Reliqua autcin qusc

'

accidcrnnt, idem exactc prosc(]uitur.

contra Aiiionem scribcns tiadii


pliiiu

liis

verbis

Tem-

(|ualiior porticus bai)uil in circuitu et haruiii


SLCUiidiiiii

lista ')

Inventus a jiarcntibus Jesus (inquif Evangc descendit cum eis, et venit Nazareth, et
iilis.

sin},Mi'ic

icgciii

lialiiierc

custodiam. in

erat subditus

Histantiiin verbis totain Cliristi


;

cxteriorem iliuiuc iiigrcdi liceiilia fuit omniinis, eliam alienigcnis mulicres lanlununodo nienstruatip Iraiisirc pi^diibcbantur. Iii sccundam vcro
;

iit nihii adolescentiam ac juvcntulcin pcrsfrinxit lirictcrca deeoscripserit vel ipse, vcl ex (luatuor ali-

qiiis aliiis;

sed boc

solnm

quod

crat subditiis

illis.

|)oiliciiiii

cuncti

.liidici

iiiyrcdicbaiilur, coruuKjuc
al)

Cictcra eniin qu;c cx libro dc infantia Salvatoris, vcl

conjugcs,

cum

essent

onini poiintione mundiP.


Hti-

In teriiam mascnli .iiid;rorum miindi cxistentes ac


purific.iti. In

ex aliquo alio apocrypbo sunt accepta, non probat, quinimo repudiai ac rcjicit Dei Ecclesia. Valentiniani
eniin
IhTrctici

(Hiarlam iiiilcm saccrdotes, ctc.


i^iturdelocodistinctis in

quipdain ridicula commenti


:

cusqiic .loscpliiis.
i.Ex
liis

buncmodnm

sunt dc infantia Salvatoris; de quibus Ircnicus Assuinunt, in^juit in hoc et illain falsationem,
quasi

viris a mulicribus, (]uod apiid

allcrulrum quisquc

Dominus cum puer


:

essst et diceret litteras,

liareiitum existimarct cssc piicruni Jcsnin, ea occa-

ctim dixissct magistcr ejus,

quemadmodum
B, respondisse

in con-

sionc

perdilum cssc
atfcrt

fuit

opinio; scd qutE


'

minus

suctudinc est

Uic

respondii A.

Rursuin

cum

probeiur, ut dicefur inferius. Bcda

aliam ab hac
vcnicntes, vcl

inagister jussissct dicere

eum

Domiiitec.

paulo divcrsam

caiisnm,

diccns fuisse npud


fcsfii

Juda^os consuctudincm, ut ad

iium Tu dicam tibi


:

jirior

dic milii quid est

A, tunc ego

(iiiid cst

B. Scd facessant deliria

redeuntes in patriam, scorsum

viri a

mulieribus

7.

(}uod ad miracula spectat, haec egregie Joannes


':

choros dnccntcs, iiiccdcrcnt; exempio pctito (ut


opinor] quod oliin niari ruiiro transmisso, Juda^orum viri iic mulieres scorsum ali invicem procedentes, liiudcs

Ciirysosiomus

Si

antca

cum

junior esset, niira-

cula fccisset, non indiguissct Israei, qui ipstim

ma-

nifcslaret.Virenim factus, miracuiorum multitudine

Dco

cccincriiit. Vcriiin

idtantum ab
et

iis

non

Jndiris

modo, scd

et Syris,

et

ionginquiora co-

mum,
Redic

ten;idum adeunlibus, ficri solitum arbitramur. Scd


(|iiod

non anlcm rcdcunlibus dorepngnat


parentcs cxislimasse pue-

lcntibus cogiiitus est tribus annis duufaxat. Qui igi-

tur tani brevi miraculis claruii, longe magis a prima


infantia,
si

ait I.ucas

'
,

ca fccisset, claruissct

fuissct

cnim matam-

ruin cssc in

coniil;ilii iiitcr

cognatos
;

ct

nolos,

non

jori admirationi, utpotc j)ticr(jiiam vir; neijue


diti in cst.

autem
sent.

apiid

aitcrutriim

ipsoriim

quod irquius

obscuro

iatuissct.

Scd

niliil

a pucris ojicratus

fuissct ()pinari,si

Refcllitur

rius, id in
foris
:

scorsum ab inviccm proccssisquod dicfiim est supefcm])lo contiiig;crc |)oluissc, non aiitcm
insiipcr

Ha'c ef

i\lia

plura Ciirysostomus in eaindem

scntcntiam. Sed quid interim Jesus? Inservissc ip-

sum

adiiltiim nufritio Joscjiii

eidcmquc fabro

in

naiii licct

vcia sint (]uaj rccibita siint cx Joscipsoiiclii rcdciindi

fabrili cxcrcitationc,

tcstimonio Judicorum tcstatum


'"

pho, tamcn cuin Lucis paiitcr dicat,consumi)tisdicbus,v


sissc
T('j

''(-c<jrf=iiv aj7',j;, iii

rcnian-

Hierosolymis i)ueriim Jesum, plane significiit, expletis octo illis paschir diebus, cuin discederent Hierosolymis
,

contifzissc.

apud Marcum evangciistam quorum asscrtionc non tiuitum liliiis f;il)ri, scd et ipse fabcr diccbafur, aicntibus illis, non cxfcrnis solum sed ejnsdem jiatriiE viris Nonnc Iiic cst fabcr filius M;tri;c, fr;ilcr Jacobi, ct Joscpli, cf Jiid;c, et Simonis?
iiabctnr
;

'i.Alia if;itiiriii piircntibusnonsenticntiliusJcsii

noiiiic ct

sororcs

(^jus iiic

nobiscimi siiut?
^

liis

op-

subdueiionein csl caiisa (|Uicrenda


miilias
(|ii;e

quam

intcr

timc conscntiunt quiE Justintis


ctmi Tryjdioiic Jiidivo
tignarii
liliiis

martyr
:

in dialogo
Ctiiii faiiri

iiccidcrc ]K)liiissciil, iliaiu


iili

vciiorcm csse

iiis

vcrliis ail

pulannis, niniiriiin (luod

Hicrosolymis rccessuri

liaiierctur, informis vidciicct, (jiiciu-

una cum cognalis


vidcntia oborla
(iit

et notis

ac reliquo comitatu, cie-

teris pricrcdcntibiis,

improvisa aliqua, scd Dei pro-

adinodiim ScripturtT fiibcr at^jtie adco et

annuntiavcrant
ijisc

ajijiarcns,
fabrilia

putarctur esse;

iucidcrc soict) occiisionc detcnti,

nauKjnc, cuin in liominibus esset, facicbat opcra,


aratra et juga conficiens, Hfcc Justinus. Inde for-

mox

veiociter conscciituri |)r;ciiiiscriiit

cum

cojjna-

lis ct iiolis

pueruin

Jcsuiii

f]iii

i):iiiliiliim ciini illis


Lu.11

'

Jo8<?ph. conlia Apioii.

Iili.

ii.

' Hi^ila in I.ui;.

c.

i.

'

Iron. ailvers.

l.uc

ii.

Joaii. liomil. 20.

Ikitos.

lib.

i.

c.

.Maic. vi.

17.

'

Clirysnsl.

in

Jusl. lib.

de vcnt.

rclig. Christ.

jEsr cHRrsTr annus


tas?o

I'2.

35
:

(quod
'

liuclaiit labrilia laini)

siil JMj,'i

ct arairi
,

taincn iion esse omiiiuni camdcin scntcntiam

siiiit

syinbolicis
(lixit
(lc
:

vcrhis

Evanf^clium
lucuni

(^miiosiiit
su|i('r

cum

cnim qui
sciiex

vclint ciim fuissc jiiniorcm ad


:

snhcundos
esse

Toliilc ,juf;uiu

vos. llcm

percfjrinatioiiis lahorcs

(|iiasi

noii

potii(;rit

aratro

Ncmo

miltcus

mammi suam
(|ui(l('iu

ad ara
.lo.-e-

robiistaruiii

viriuiu

et

infracti ndioris,
illain,
' :

ncc
qua;

truni, et respiciens rclro, .nplus cst


8. Josf/jhi (rfffi.

Sauc

rc^no Dci.
(juod ad

valiierit [iromcrcri a

Dco hcncdiclioncin
cmii dixit
ilii

Ascr cst
(lics

iiii|iarlila,

Moyscs
liia.

Sicut

|i|]um S|ic(tat,

si

tam
')

j.;ian(la'va' a'l;ilis

crat, ncnipe

jinciilulis Iikc, ilu cl sciicctus

Ihrc (pii-

(ut ait Epijihanius

aj^cns aiiniuii lortassis octogcsaiiclissiiiia \ irf^o i^laria


(Iliiisli
illi

dciii iKiii

ca ralionc dixcrimus, ut
(piod ncc

affiniiciiiiis Jdi

simiimct
a'latis,

iillra,
:

('11111
iii

csl

scpli

fiiissc

ocloj^cnariiim, ciim dcs|)oiisat


V'iif;(i
;

csl

illi

dcsponsala
fuissc

jaiii

adolcscciilia dccicpita

bcatissima
aflirmat,

i|)se

E|)ipb;iiiius ccrle

ad suhcundos artis labrilis lahorcs iiiinus idoncus cxistimari possc vidctur adco ut li:

ciiiii

diiLic id as^erat, diiin cjus foitasse


:

a^tatis fuiss(; dicit

scd (iiiod lihcntius iliorum inlux'(|ui


ti;iililioiic (piuilain, ipiic

f^naria'

ollicina'
at(|iic
,

laborcs
si

omncs

rcrimdcrciiliir

iii

rcanius sciilcnlia',
siiij;iilas ;elates

per

Jcsum,
imis
in
'

co magis,
Joscpli

dicciili

cidem auclori ac(|uicscipost rcpcrlum Jcsum pucruiii


liac vila

rioris
iii

ad postcros diinaiiavil, illum iiiatufuissc ;etatis, cuin sanctissimuin Virfjiiicm cfsi


Sicut ct
illis

tcmplo

liaiid
iii

muilo post cx

mif;rassc, ct
(lc
:

coiijuycin, tunieii in custodi;ini lidissiinaiii siisce-

pro|)lcrca

Evangclica scripliira nullani amplius


jiost

pit, dicuiil.

mai;is asscntiniur,
lciii|)(iie

(iiii

iina

eo liabcri mcntioncm. Siint ct lucc Epiplianii \crba

cum
mini

Epi|)liaiiio,

cum
ca;lcris

diclo
(iiii

dicm

obiissc

Sed ncqiic

reditum ab

/l^jgyplo idc
:

n Joscpli

dixeruiit,

quam

post resiirrcctionem Do:

multis annis
tus est Jesus,
vcliit liahct

vixit.

Et

anno, asccndcnlibus

illis

iJuodccimo ad llicrosoiymam (|u;csi


,

paulo post

adliiic

fuissc supcrslitcm tiT.didcruiit

ciijiis
(]\-

opinionis asscrlor rcpcrilur aucJor, cujus apud

quando non repericbalur in itincrc, Evaiiy:cliiim sccundum Lucam. Post lios


ct

prianum'' bahctiir cditus commentarius


c;ir(lin;ilibus
:

lie

0[)cribus
^cctntor

scd ct Auguslinus

'

('jusdciii

annos luoritur Joscpb,


a Josepli,

cducatus

cst

noii

amplius

fuissc videtur.
1(1.

sedindomoJoseph. Undenonampliusdicit
jiatcr ipsiiis;

Variatm clades in
cuiii

Germoniu.
illa

lisdcin

Evanfrelium qiiod vcnit


te.

scd

Ecce,

consulibus, contifiit mcmonibilis


in

inquit, m.ilcr tua ct fiatrcstui loris stant^iiua-rentes

Ccrmania,

Variana clades liomaiuis cxcrciliis sub Varo cst

Neque enim nuptiisin


fuissc

Cana(;alilapa3 celehralis,
Virfiiiicni
,

pcnitus piofligatus; qua acccpla, idein V;iriis sihi


i|)si intiilit

quihus lum fanctissimam


pia^sto

tuin
,

Jcsiim

maniis, d;ms mcritas pa^nas dc cxpilata

constat,

intcrfuissi;

lcfiitur
:

ncquc
si

a se Syiia;

dc co cnim

Vellciiis tradit, (juod Syiiuni

Christo
Joscfili

moricnti adfuisse repcritiir


supcrstcs fuisscl, haud

nam

lunc

divilcm paiipcr ingrcssus, divcs Cfrrcdicns p;iuiicrcm


reli(iuil.

duhium non Joanni

Prosecuti sunt luTC pluribns


^, '

idcm Vcl-

a fllio

commendata

fuissct, cui supcresset fidissimus

leius

\ Suetonius

ac Dio

Ex

liis

vidcas,

quam

ac prohatissimus custos virf^initatis.


9. Ha>c de a^tatc ac temporc ohitus (luamvis ah Epiphanioet aliis ipsuin sccutis affirmentur, sciiuus

insignitcr Orosius

crrore Irdialur, duni cl;'.dcm Va-

riunani antc Christum natuni accidisse coninicmorat.


'

Deut. -XNXiil.

'

'

Apiid Cypr.

'

Au<r.

de lemp.

MjIUi. \\.

I.iic.

I-';.

Epipli. hicres.

Lwviii.

'

IbiiJ.

in Ocl. c. 3.3.

scrm. 81.
nio
lih.

de opotihus
'

caril.

pas. Uouiini.

''

Lvi.

Vell.

I'alercul. hisl. Unin.

''Suel.

Oros.

lih. vi.

c.

21.

Aniio pcrioili Ciricco-R 'inansn

o.')0;i.

Olynip.
\.

197. au.

Urb. coiid.

"fij.

.lesu Chrisli Id.

secuiidnm [iaroninni 12.

Augusli inip.

i.

Consulcs.

Ad

num.

Coss.

/'.

Corneliits

anno factum
et I^oppa^o

Dolabiila, it C. Jiinius Silanus.


2.

Clades Variana.
,

Ad num.

idcoque cladcs illaSiilpicio Camcrino Sabino consulihus acta. Prietcrea Sucto;


:

10.

Anno

pi\T-

nius, Vari

iiitcrilii iiarnito, in(|uit

Proxinio unno

hellum Pannonicum jam iiniluiu esset, ac triumpbus Tiberio dccretus, advcrsic fortunaj nuntius alTcrtur cx Gcrmania, Quinclilium ncmpe Varum sibi maiius intulissc in Cermania. postquam cjus exercitus inclusus silvis, ad intcrnecedenti

cuni

rcpelita Ccrm;iiiia, cuni animadvcrtcret

Varianam

cladcin temeritalc ct ncgligentia diicis accidisse,


etc. Ila Siictonius iiiTibcrio cap. IS. TiliLrius

autcm

currcnti

anno

in

Germanium

missus. l)cnii|ue Vel-

Icius,cap.
iliatam

H5,

de rcbus anno Cbristi pivTcedcnti

cioneni trucidatus fuissct. Calvisius, in opcre Cliro-

gcslis loqucns, indicat

noloyico

;iit

vcstigia ejiis cladis e-se in Wcstplialia

eo anno,

ad oppidum Hornain,uhicampusZ?//e/f/ad saltum Teutcberg , pcr quein a Visurgi fluvio ad Rlicnum


itur.

beriuni venit.
gessit

eam cladtm populo Romano quo Lcpidus in Pannonir.m ad TiLcpiilus autcm sub Tiherio hcllum

Scd miruiii,

eum

lianc cbidcni [incscnti


(|ui

anno
pliiri-

cuni Baroiiio consignare. Dio ciiim,


:

eam

bus narrat, ea recitata, ait Anno sequenti Tiberius a'dem Concordi;c sacravit (|iiod currenti
,

sub [inecedcntis anni ronsulibus. ut apud vidcrc est. Quare cUuks Variuna, qu;e populo Romano lucluosa fuit ad annum [irceccdentcm ccrto peitinel. Ohservat autem card. No-

Dionem laudaluin

risius

in

Ccuola|)biis Pisanis dissert. xi, cap.

10,

36

JESU CHRISTI ANNUS


(ju.T

i'3

fauluin Orosium lib. 1. cap. i, el Casaubonum ipsum secuhuu iii notis adcap. 22, Suetonii gra\iter errasse, quando scripsere, (^hristo nato Jani jiortas terlio ab .^u^usto clausas fuisse us(|ue ad cladem Varianam, et jier duodeciin fere annos remansisse obseratas, quo falsius nihil dici potuit, ut ex iis,

jam diximus,
Cbristo

luanilestc liquet. Bella


toto

quidem
ideoque

nascente

Cbrislus ante

anmnn

orbe cessarunt Irbis dcci.i in

mundum
Romanos

venit; naiu post illuin

aimum

varia bella

gessisse, ex dictis intelligitur.

.TEST-

CHRISTl ANNIIS

13.

Consules.
iii
'

lib.

Aiimis
'.

Christi

decimus

tiulius consiilibus

.M.

.Kmilid

I.eiiido

ef

M.

Statilio

Tauro

Fastis
Dio
hist.

signatur
Rom.

lvi.

.\nno perioili Gr.tco-Roir.ame :>o01.

Uljnii).

19".

Lrb. cond. an. Augusli o5.


3.
inip.

769.

esuCliristi II.

secundum Barooinm

13.

1.

Consules.

Ad luini.

i.

Coss.

M. jEmilius
lib. 36.
,

Lepidus et T. Statilius Taurus ex Uione .Mannius .4MiiiIius Lejiidiis vocabatur


inscriptione Gruteriana,

Prior

ut ostendit

card. Norisius in Cenotapliiis Pisanis, pag. 2.%7, ex

non vero Marcus yEmiTius


coUefja
dictus.

Lepidus, ul perperam existimavit Onuplirius.


2.

Tihcrius

iniperii

Anno

hunc sibi tanquam exemplar proponere soliti erant, aliquem in imperii consortium vocassent, antequam illud a plurilius .Vugustis eodem tempore regnantibus regeretur ((uod prinium sub Marco Aurelio contignsse nullus negaverit. Comperi aiitein Titum a Vespasiano, Trajanum a Nerva, Antoninum ab .\driano, et Matcuiii .Vurelium ab eodem Antonino
:

praecedeiiti

Tiberius Concordiie a;dem dedicavit, ut


:i(i.

in socielaleni iiiiperii adscitos fuisse, et imperatori

lestatur Dio lib.

ubi narratis

iis,

qu;e Sulpicio
:

pra^nomen non

iiiinus

quam

Camerino et Poppieo Sabiiio coss. gesta sunt, ait Anno sequentiTiberius .Tdem Concordiae sacravit,
inscripto

(Juare conclusi id .Vugusli

ipsos Augustos tulisse. exemplo factuni fuisse

suo

ct

nominibus.
Februarias

pridem functi Facta ea dedicatio die XVII kalend.


fratris Driisi vita

Fastonim. Tum lib. 1 leste Ovidio missus Tiberius in Cernianiam , ut discimus ex Siietonio inTiberiocap. IS. Proximoanno repetita (iermania, etc. post neiiiiie cladeni Varianam. Ubi

minimetiue dubitandtini quiti Tilierius vere collega imperii fuerit, annique ejus ab ea epocha aliquando deducti; eomagis, quo Suetoniusin Tiberiocap.2t, cap. 21 quorum verba infra reet Velleitis lib. feremus Tacito suflragentur. 3. Tiberiumimperii coUegam fuisse midtispro1
1 , ,

Iiatur.

Prolccto

aiictor incertus Panegyrici Maxi-

duni adversus liostes pugnat V kalend. Septemh. iiniierii collega renuntiatur, Caii Ca>saris iit scribit Tacitiis lili. 1 Annal. (pii., llluc cuncta , dc Tiberio inquit inorlc recilata
,
:

Konia' ab Augusto

vergere,

filius,

collega imperii, consors tribunilia!

Augustiim, saltem ex deposuisse, inejusque consorfium Tilierium vocasse tan(|uani rem suo tempore omnibtis iiolaiii stipponif. iNaiu sub urbis Roma! noniine imperii depositionem Maximiano
iiiiano et Conslatitiiio dicti

parte, antc

morlemimperium

potesiatis adsuiiiiliir.
Iriliuiiilia polestale et

qui ColIega> imperii dicti imperio iiroconsulari pr.Tditi


,

Herculio dissu.adens, cap. 11

ail

(c

Quousque hoc,
mihi
illicitam mis-

Jlaximiane
libertatem

paliar
,

me
te

qiiati,

te quiescere,
tibi

eranl, (luiipic ideo extra Urbein ideiii jus in exercitus

adiitti

iisurparc

aciiiipciatdicsetAugustiliabebanl.Tiberiiiniimperii

sionein?
cilo liciiil

Au
tilii

(|tio(l

divo Augusto
imperii,
Ituiic

post septuaginta

collegam

tiiissc. et ,ib

ea digiiilate

aiiiios

(jusiitime-

jcfafis, (piiiKitt.tginla

ratos pro certo posucrtmt antitiui Fcclesia' Patres, ut

.VlVcrl

non licuif annos, tam locum llcrvarfus, ex


factuiii

debaptismoChristi loqiienlesosteiideiutis.

Ubitamen

(pto

Tiberiuni

participeni

imperii

certo

hoc

Sfrciilo

Joamies

('.('orgius

Hervartus in suachro-

colligi cx iis, qua;

dicemus aniio

Christi xcvii, (juo

iiologia cait. 2'iS,

hanc npiiiionem renovavil, passim

rejcctus fuit

eatjue niiliiinetiiisi priina Ironte ani-

Trajanus,aN('rvacodciii lionoredecoraltis, inanifcsf^! conslabit. Ilis adde, Tiberiuni censorem renuntia-

bigua incertaiiue visa. Quarc in mentein venit examinare, an ali(|ui ex Augusti successoribits. qui

tum Urbis curam


biduo
,

L. Pisoni conimisisse, <|uod dtiabusque noctibtis perpotalioneni conti-

.TKSU CIIKISTI
jain

ANXUS
Til)(!ri()

13.

37
insimiat Pliniiis
lib.

niiassel apiid
liltri

ii^siiiii

|iiirn'i|)(;iii,
,

iitin

poslrcmo
iii

liicliiiu

xiv,

c;i|i.

iilt.,

li, caiiiUilo

(innlit IMiniiis
liis

et Siielonius
;

iibi

de

ebri(!t;ite

lo(|uens indic;il pr;pfecturiuii rrbis


ii

Tiiierio
|iriiu-(,'|is

cap.

i"2,

\crliis

((iiifirnial

Poslca

iiiilio [)riiici|iiitiis

Tibcriocolliiliiin Pisoiii.

non vero
,

in ipsa iiiililicornin

inoruin ((irreclionccuni
coiitinii:

;uiiio

im|)crii

ejus

.\uguslei

ocliivo iuil
:

iiono

ut

E*oiniionio

Fhuco

el

Lucio Pisonc noctem


[i(ilan(l(ii|ii(;

Li[isius ctcard. iNorisius volunt


liilc

(((lloriam liac virPiullii (|u;i'-

niii(|uc liidunin c|iiilan(l(>

c(insnni|isii

(iKMiipcdc

cbricliili! in([iiit Pliniiis

(luoruinallcri Syriani |ir(iviiiciaiii,allcri praMccluram

niiil, laiiiiiiii
iios

Trbis conlcstiin dctulil.


annal.
lili.

Porro auctor
iii

est Tacitus

aimd .Kgyplios Alcibiades nicruil, aptid cognonum ctiani novellus Torquatus Mcdiola;id

vi, ca|i. 11,

IMsoncin

urliis pra^rcctura,

ncnsis
geslis,

[iroconsiilatum iisiiuc c priptnrii lionoribiis


cpolis
iiiio

" vi^'inti

per annos parilcr proliatiim, .Kiioliarlio ct


est,

Iribiisiiiic coiigiis

impclii,

spe-

Vitellio coss., id

inorlunin essc.

Si

anno icivc CliristiaiKC xxxii ab co anno vit;inli niimcrando

ctantc, miracnli gnilia Tiberio principe, in senecta

jam scvcro

;it(iiie cti;iiii

s;pvo aliiis, scd ipsa jnventa


ciKiiu;

nilroccdas, |)ervcnics
l

adannum

Ctirisli xii, ([iioPiso

ad nienini pronior
ctiim

fiiiTat,
iirliis

commcndiilione
perpot;!-

rbi pi.Tlcclus est,<iuocensura

aTiberioacta, ([uove

credidereL. PisoiKnu
,

Koma! cura; ab eo deleiioctibiis


jiiiii

.\iigustns adliuc in vivis eral. Nc(|ue lianc iiarrationciii uiiiis

quod biduo
ii

(Inabiisiiuc
;i|)iid

ab altcro
liiissi!

acccjiil

cuin Pliniiis dnabus


[icriiolationcm
illaiii

tioncni continuasscl
vid(!s Pisonem non creatum Irbis

ipsiiin

[(rinci|)ein.
,

noclibus, SiK^loniiis nocle


continuataiii

una

Ibi

Tibcrio qiiidcm dclcctiim


i(l(|iie iiiilio

sed

scribant. Hic Tacili locus adeo


iit

|)i"prcclum,

impcrii

Li|isinin in notis torsit,

cum non

liabcret (juo se
:

Tibcriani, Pliniusenim Tiberii sencctiim et jiiventaiii


inter sc confcrt, el
([iiid
iii

vcrterct

X [iro

xx lcgciKluin cssc
liic

scri[)serit

Sil

ulra(|ue cgcrit niirral.


,

Sed fnislra, ciim nullus codex \el iinpressus vel nianuscriptiisejus conjectunc favcat. Pr;plcrea Plinius ct Siicloniiis eodcin principis noinine Tibcriuiii indigitant. r.olleg;B eniiii iinperii principes vocabantur: ([iiod colligo ex S[)artiano, (jui vitam .Elii Veri liis
ergo, iniiuit,

crror ex notis geininatis.

Observanduni inlerim, nec Pliniiim iicc Scnecain epist. Lxxxiii ubi eliani de liac Pisonis ebrietate loquitur, ob canKiuc Trbis ciiiiim illi commissiim
,

asseril, aliquiim iW.

Pumimnio Flacco

iiiciilioncin

facere, (luod
sibi delataj
.%.

is

Syriaca! prcefecturae

ob ebrietalein

vcrbis

iiicii)il

In aniino

iiiilii

cst

Diocletianc

possessioncm non inicrit, ut mox dicani. Pomponiiis riacciis Si/rice a Tiherio clesti-

Augusle,

tot

principum maxinie, non solum eos qui


iii

natus.

Dicit pralerea card. Norisius


Clirisli
,

Pomponium
ordinarium
Sihiiio et

[irincipem locuin

liac statione,
([iii

quam

tenqicras,

Flaccuni anno
gessisse

xvii consulatuni

Ca^sanim nominc a[i[)('llati sunt, ncc Princi[K's aut Augusti fucrunt, vcl quolibct alio gcnerc aut in faninm ant in spcm princi[)atus vcnenmt, cognitioni numinis tui sterrctcnt,iriint; scd illos cliaiii,

vcl

et cx T;icito lib. 2 Aiin;d., Julio

Norbano Flacco coss., .aniio nempe Cbristi xx .Mirsiani vcnisse tandemque anno Trbis ncci.xxxvi, Cliristi
,

scilicet XXXIII, Syria>

propra^torem defunctiim esse,

nere.

Oii;c verb;i lucciii acci|)iunt ex


vitic
fiiil,

iis,
:

([uibus
Rlilii

iii

teste T;icito lib. (l.Vnnal.

ejusdeni

calce auctor

ille

utitur

((

pro-

esse

Pomponium Flaccnm
fuisse,

positum

omnes qui

post

Cwsarem dictatorem,
,

luum
fuit,

Rcspondeo vcrum quidcin pra^fectum Irbis morsed inde lantum coUigi eum. quando
.

vel C;psarcs, vcl Aiigusti, vcl Principcsa[)[)cll;ili siint,

Syri;i! rcgen(l;c a

Tibcrio

iiiiperii collcgii deslinaliis

quii[uc in ado[)tioncm vcncrnut


filii

vel

impcratorum

aut parcntes Cccsarum nomine consecrali sunt, singulis libris ex[ionere. Ubi Spartianus Iria pcr-

sonanun gcncra
cipum,
et

distinguit,

Cicsarum nempe, Prin-

Augustoruni. i. Piso prr annos xx Urbis prfpfectus. Hoc argumcntuinconalnreverterecard. Norisius V. C. iu

propter rationcs nobis iguolas, bujus dignitatis possessionem non iniisse; quod non raro contigit. Tiicilus lib. ((. .\niiiil. anno frbis iicci.xxxvi. Cbristi scilicel xxxiu, ait co anno ,Elium Lamiani obiisse, qui administranda^ Suria imagine tandem exolulus rrbi [irffifucrat. quiiiiie ;inno antecedenli Lucio
((

dissert.

xi

de

Cenotapliiis

Pisanis Caii et

Lucii

Cicsarum, cap. 1(>, iianigrapbo 12 ct 13, ubi ait Tibcrium aiite.Vugustimortcm intia rrbcm liabuissc

successcrat. Quibus yElium Lamiam propraetorem quidem Syria designatum fuisse, sed hujus

Pisoni

in l'rbis

prfcclurani

verbis Tacitus

significat

solum jus intercedendi ob Iribnnitiam [lolcslatem, cx quo concludit cnin Lipsio, a[)ud Tacitum pro
viginti annis legendnin esse clecem. At licct
sit,

verum

niuncris possessioneni iion adiissc. Quod Dio lib. .^)8, anno Urbis dcclxxxv, manifcste insinuat, dum scribit Lucium ei quKstorem suffecit (id est, Tiberius Lucio Pisoni l'rbis pra^fecto demortno substituit La:

((

fuisse; in

collcgarum imperium extra Irbcin [inrcipue 1'rbetamen tribunitiaj [lotestalis vi, aliqua

niiani. Nani, ut recle Lipsius in

notis ad Tacili lib.

auctorilate pollebant.

rnde Eusebius
,

in Clironicoseii
filio
:

Hieronymus
tribunitiam

ut significef

Tiberium Druso
sic
;

6 Annal. in grteco loco Aw/.iov, id est, Luciuni. lcgendum AajAwv, id est, Lami;un) (luem dudiim exercitui destinatum Rom;r dctiiuKnal. idemque cnm mullis
aliis

polcstatem

concessisse,

scribit

egerat, nihil

quidcm

iis

opus habens, tantum

Tiberius

Drusum consortem

regni facit

quod

ut honores eis tribuere videretur. Si itaque

Lamia

anno

Clirisli xxii contigit.

Virtute itaque tribuniti;c

propraitor Syria! a Tibcrio nominatus

eam

provin-

liotestalis varia

potcrant Casares acColIeg;r imperii,


,

non quidem praifecturam Urbis committere sed saltem viros idoneos .Vugustis proponere, quod hica

ciam non obtinuit, cur negabimus Pomponio Flacco idem quod Lamia?, multisque aliis. contigisse cuin de Pomponii ad eani provinciam (lcstinatione. .\u;

38
gusto imperante, non verode ejiisin
constel?

JE.su

CHRISTI

ANXLS

Kj.
et optimatum veterum gramniaticorum

eam

profectione
a Tiberio

numero(iuin(|uc, regales(|uedecem,
series

An

Tiberins iinperii coUega

al:iis

mngna.

In Codice

Augusto? Insuper Tacitus lib. IJ Annal. de iis, (jua.' Nerone et L. Anlislio coss. anno nempc Christi lv gesta sunt a Nerone imp., lo(|nens ait, Syria P. Anteio destinata, et variis

pag. 2205, iiicertus auctor de Diflennitiis


ait
:

vccum

mox

artibus elusus, ad po:

stremum

Libe relentus est (|uod etiam de Pomponio Flacco existimandum; cum certum sit, eum anno Cbrisli xu, (pio Tiberius censuram egit, ciuove L. Piso Urbis priufeclus creatus est, in Syrinm |)rofectum non esse, ut infra magis patebit. Memoratus itacpieTaciti lociis, in (luo dicitur Pisonem per annos
in

quod regnum. Ita de (luibns caid. Norisius. Sed reges illi ac domini Dionysius loi|uitur, alii non suiit, quani Augusfns impeiMtor et Tiberius iniperii collega. Certum
Inter regein et

regalem hoc

interest,

regis puer, regafis est, rex, (lui regit

enini, ut optime card.


siuiii

Norisius observa\il. Diony-

iniperanfe Augusto vixisse, qui


ac

eum

inOiiensiliis

teiu pra;iiiisit, ut Caio Ca;sari in Syriain advenienti

omiiiiim regi(}num iirbium

monlium
lib.
(i,

de-

viginti pnefecturani Irbis adiiiiiiistrasse, |)urus est;

seriptosexhiberct; quod docetPlinius


<(

cap. 27.

cum

a currenti Cbristi

anno ad

xxxii,

quo

L. Piso
iii

obiif, luilliiis allerius

Trbis

[iriefecti

nicnlio

scri-

ptoribus

liistoriie

.Vugustie extet. Vide (iiuc infra di-

cimus de tempore censurae Tiberio collalie. 6. Tiberius a Diomjsio Alex. impvrii


agnitus.

Hoc in loco genitum esse Dionysium (in Arabia nempe) terrarum orbis receiitissimum auctorem con>tat, (inem ad conimentanda omiiia in Orientem pncmisit divus Augustus ituro in Armeniam, ad
,

coller/o

Parfhicas Arabicasque res, majoie


Cicsarc.
7.

filio,

Caio

sc.

Deniiiue imperii proconsnlaris Tiberii


in libro

egregium exemplum liaLemus


geograpbico,
ciii

carminum

titulus,

Descriplio

orbis.

Nam

Ifa^iiie

Aufjustus el Tiberius duces Ausonii appellati. Dionysius Ausoniorum seinper sfrenue


ct

Dionysius .Alexandi inus cjns auctor indicatse vixisse, diim pluresimperatores simuldoniinarentur. Quare recte Kustatbius ejus sclioliastes ail euni vixisse w/.
iiz\

ddminaiitiiim iiomine, .\ugustiim

dicat. Card. Norisius loco laudalo ait

Tiberium inDionysium de Parthis sub num. lOiO loquentem, Aiignstum inlel,

TUM

u-7.T(iv,

a"A>.'

i-\ ni-i avazrtflv,

id CSt,

nonst/b consillibus,

ligere,

dum
AVJ,'

ait
l'u.jrf.;

sed sub imperatoribus. \n cujus rei argumcntuni

Y.%-h. S-iipiv au.ataax5Ti;'j;

rspiovTa;

adducil bunc locum

.\u<iovio'j

(iaaiXTo; sirsTrpT.uvr/ azio/.x

"Ey. Aii; .^Oaoviijic; aEi |Ai'^a /.oisavsovTs;.

id est, juxta Henrici

Stcphani versionem
[Juistn).
(^ui

Yerum-

Id est, e

Jove Atisonii semper strenue dominantes;


:

tamenirrcelio i)utoniili{insuperabiles] quamvis essent,

Et imprimis versus istos


P6)U.T,V T'.U.raT3.V, EJJ.WV

Ausonii
oi/.ov ctvaxTtov,

recjis

mdu-iuefecit cuspis

Dionysius

tj.='-^av

Auguslum

iiifelligit,

inquit Norisius,

cum Asiam
stre-

Mr,T;'fa Traaawv

tto">.iwv, 6.'j'ttv.'* ldth'i.^-*.

perlustrans,

Tiberium

cum

legionibus anuo Urbis

Locjuitur de Tiberio
in

ait(iue

Qui amabilem secat

Dccxxxiv in
pilu,

Armcniam
Pliraati

misis?et, tot

armoruin
regi

duas partes Roiiiam, rioinaiii lionorabilem, meorummagnani domniii principuiii, vel doniiiionim. Sed (lui sint plures illi principes, qui Roma; impeopus siiiim elucubravit, luic ns(iue ignotuni.Solum Eustatbiusrecte monuil, cum Dionysinsdicit, jaiivavixxTuv, id est tneorum principum, salis ostenderc non sub consulihns se ista fcribere, sed siib impeiatoribus. At sub (luo imperahaiit, (|uan(Io Diouysiiis

tanlum

Parthurum

ferroreni
posito, ra-

iiicussit, ut ferifate

ac odio in

Romanos

ptas Crasso a^iuilas ac sigua ad

Aiigustum remiserit,

ac diuturnioreiii cuiii eodeiii paccm !-erva\erit. Qua; etiam sententiaest Vossii laudafi, ubi ad explicandos

hos versiis Dionysii, locuiii Siiefonii in .Vugusto cap.


21 adducit, qui osleinlit eos oplinie Aiigusto con-

venire. At Ausonii regis


alibi significari docct

nomine Tiberiuni
lib.
:

etiani
(pii

ratore? hic opus,

liic

labor

est.

Antoninorum

Ovidius
ait

2Tristium,

teni-

poribus Dionysium vixisse,


intelligendos censct narlliiiis
cap. 3. Scaliger
in
iiolis

lib. TiH

abiue eos per avaxTa? Adversariorum,


(Jetam
filios

ad

Augustum
Sic

scribens
tuis

assuda

semper
iir.Tslat

vicloria castris,
:

Eu.sebianis, niim. i^lU^,

Nnnc qun(]nc
Pnnat
l'er

sc

nntaqup signa petal.


:

Ausnniiiiui|ne (liiccm solilis circiimvolilel alis


ct in
niliihj
't!i

Severum ac

Caracallain et

ibidem
iuiii-

aiirca

scrta

significarc arbitratiir; idiiue

adeo confidenter, ut

qiicm bclla

ris, ciijus
:

coma uunc cnrporc pugnas


:

Aiis|iicium cui ilis grandc

nensque tuos.

Euflatbiiim iulei
cat

|irel('iii

soniiiiasfe piifef.cum

Dionysium
iit

.Viignsfo inijKMante scripsisse. Vos:

Lo(|uitur Oviilius
(^hristi (luartiim
i'.\.

(fe

bellis a Tiberio

post

aimuni
gestis,

sius lib. 2, de Historicis Crajcis cap. 3, ait

Qiiid

iisiiue

ad

.Viigiisli

niortem

prohibel,

divos fiatres M. Auicliiini el L. Veiiiiii


1'liiiii

Tiberium .{nsonium dncem

ap|iellal,ti'ste i|isomel

iutelligaiiiiis? .Vddit taiiien e\

veibis |Moxiiiie
tloruisse.

card. Norisio loco lauilafo, cap. 0. Quare per Aufo-

recitandis videri Dionysiuin sub

Augusto
xi,

nios semper strenuc domiuautts Dionysius Alexaii-

Card. Norisius cap.

Dissert.

dc Cenotaphiis

drinus alios inlelligere iion pofesf,


et

(juaiii

Pisanis Caii et Lucii Ca'sariun, iubilratiir Dioiiysiiiiu

Tiberium

cuiu

coiistct,

ufruiiKiue

Augustiim Ausonios

loco laudato Caiiim et Luciuin Cajsares desigiiaie.

vocatos; nec (^aius ct Lucius (;a?sares eo

nomine

Nam,
et

imiuit,

filii

regis

avx/.Ts;

a (Ira^cis diciintur,

uiKiuam

appellali, (pios ctiam Dionysius avaxT; noii


iii

ab Amniiaiio lib. Ki, cap. H, llcfjoles appeliantiir, dum ail Hos se^iuebantur poteslale proximi reges
:

^ociissef. Cerfe

priori imperii

liomani fornia, qiue

ab Augusto ad Marcum

Aiireliuni et Liicium

Verum

; ,

JKSI'
ac impiTatonini
lcnisso
,

(IIKISTI
:uilii|iiis

ANXUS
qiiintuni

i:i.

^
Scptciiibiis
:

(liinivil, (laisnros

(ilids

al)

k;ilciid;is

;iiiiii

{Ibristi
;id

xxxvi.
mcnsiis

rc^cs (lictds

iik;

iioii

mcniini. .Vncloritalcs a
liiijiisniodi
iiiliiii;c
,

annisunt

viginti soxabsolnfi
;iiiiii

;ib

co dic

qiiinfum

canl. Norisio allatin

iihircs^iiic
i!t

(iiia-

k;ilciid. .M;irti;is

Clirisli
;i

wwii..
;id

tics

illi

lcgiinliir in (^lossario nicdiic

lalinifatis,

infcrjiciiinlur l;inilciiiiiiic
cjiisdciii
.\pril(!S.
(;iiristi

quiiito k;iiciid;is M;irfias


xvii
,

verbo, m/a/csiii

iiilcllij^cndiC (le
iiii|>crio

usu,

(lui

invalucrat
,

anni

xxxvii

kaiendas

rcfiiiis

ISomaiio

ininiiiic siilxlitis

ac dc

(1110

dio

Tibcriiis

obiit.

iiltiino

tcrmino
cl

ref^nis,
iioii

(iu;c rc.ycs

ab

iin|cratoril)tis acciiiicliant

cxcluso. dios sunt xix. Sic cniiii mciiscs

dios
,

;i

voro de usu, qui iii ipso Marciim .\iirclinm viiiiiit. K\ Dionysio


Tilicrii tciiiporc \i\it
.

iinporio ab Aiigusto ad
it;uiiio,
(jiii

Clemente memorati niorc voro nostro, mmKM-andi iit


.
.

scilicet
iii

Roinano

noii

disscrtationc Hyp;iii.

Ii;il)cniii.> Iniiic

cmii

.\ii{,'usto

lica. p;irlc priiii;i. cap.

.'!,

iiiim.

ilciiioiistr;i\i. Ii;ic

corregnasse.
8.

numorandi rafione ab

anfiqnis,

dum mensosac

dies

Tilnrhis rensar dirtus.

Cuni imporio pro(iiiod


:

minicrant,
lecta

sa^jie

usurpafa, a rccontil)us scripforibus

consul;iri ccnsiiram Tilicriiis accopit;

clicio

iion obscrvata, loca clarissima

non raro ab

Iiis intel-

ex Siicloiiio iu Tiberio cap. 21, ubi nmllo post, lo^u! por consnlos lata,
cniii Aiif^usto

ail
iit

Ac

iioii

non

fuero. l>ics

qiiiiiliis

kalend;is Se[)fcinbris

provincias

ab Augiisto

electus.(|iii;i,ut ibidcni
iii

mnn.

vii

oslcndi,

comimmitcr

admiiiistrarct, simiiliiuc

dies (luintus kaloiKhis

censuni afioret, condito liistro iii lllyricum profoctus est. Docot Suetoniiis in Ochivio Aiifiiisto cap. Tl,
rcccpisse .\n}Aiistum et moriiiii 1oj;iiiikiuo rcffinion
;oi|uc

nerat ab anno 1'rbis


suporiori

(iiiamdam religionom venccxxv, (|iio Augiistus, victis


ct

anno Antonio

(Meopatra,

aram
.\il

Victoria;

dedicavit, ut osfcnderet
ossc

imperium
.">!.

se ex victoria

pci|)ctuum.

iiuam ccnsnram

iii

Tibcriuiii
,

adoptum,

uf inipiil l>io lib.

quam

de-

coiilulissc, (juando

oum

imperii collc;;am divil

c\

dic;itioiiem electus quinlo k;iloiiilas Scptciiibris, ut

verbis cjiisdcm Suctonii siipra laudatis intcllij^itur.


15oprclicndit c;ird. Norisins in Oisscrt. xi do
lapliiis 1'isanis Caii cl

discimus ex antiquo
!.'!.'!,

CcnoUsso-

Lucii C;D-arum, cap.

i(>.

riuin, qui in .\nnalibus veleris Teslamcnti, ex co


(liiod
ips;i

k;iloiidario in;irinoreo apud in quo ;id oamdcm diein liabeCrulerum pig. tur annotafum .\ua VK.roiii.i: i.\ ct ria DF.iiir.^T.v est. Sic Augustusanno Urbis i)r.cxxxi,non alio die qii;iiii
:

Siiotonius
iiiiblicormn

caj). i2,

do Tiborio scribat,

in

moruin corrcclionc, Urbis Pisoni dolulisse, (iuod noctcm

pr;rfccturain

coiilimiimii|iio

biduum opuhilns
gisso,

esset,

collif^at

Isscriiis id contif;ictus.

cuin Tiborius
Christi xiv.

ccnsor cst
Norisius,

Nain

censor fuit, inquit card.

cum Augusto

Quarc nnno supcriori censor desinon vero anno Clirisli xii. Sed ceusorcin Tiberium significarot Suotonius si annuin Christi xiv dosiguassel, quo ipsa publicorum inorum corroctio a ccnsoribus poracla fiiit.

anno

gnatiis

fuerat,
,

Itaqiie dcsigiiat

tcmpus. quoTibcriiis publicis cdictis


poncliat

urbano luxui
et

modum

aimo

(^bristi xxii. Ita

Tibcrium (^trsarem nuncupavit. Quare Clemens Aloxandrinus rei gesfae dieni nobis conservavit, sed mimori annorum corrupfi, quod in 00 aucforo non infrcquons. 10. Velleim et Siietonius de anno , ijiio Tiberiiis iinperii coUega dictus, dissentiiint. Velleius lib. 2, cap. 120, de robus a Tiberio anno su Mittifiir ad Germaperiori gestis agens ait niam, Gallias conlirmat, disponit exercifus, prasidia munit, ofc, maximaiiue ciim gloria, in columi oinniuin, quos fransduxoraf. niimcro. in Iiiberna reverfilur. Hirc pi;ccodonfi anno acfa. Tum cap.
postc;i

quinfo kalendas cepit, codemqiic

.Iiili;is

iiii|icriiiiii

proconsulare ac-

card. Norisius, qui illud proliare conatur o\ Tacito

121

ait

Velleius

Eadem

et virtus ef forfuna

sub-

Suctonio paragraplio
iiuin

ojusdcm

capitis.

.Scd

sequenti tomporo ingrcssa animain inipcraforis Tiberii fuit, qucC initio fuerat; qui concussis

non dubito,

card.

doctissinuis liallucinofur.

hosfium

et (luin censura Tibcrio ciim iniperio proconsulari

viribus, classicis

peditumque

expedifionil)us,

cum

concossa fuerit
ccrcf,

non quidcm
sed, ut

ut

cam fimc

exer-

res Galliarum maxiiiuT

molis, ;iccensasque plebis

cum

ea a pra-scnlibus Komffi consoribus sem:

pcr acta fucrit


berot.

oidem suo temporo iiicuinCui Tiberium anno Cliristi xii, quo Roinan
suo loco vidcbimus.
colleg;i iinporii
,

Vionnensium dissensiones, coercitiono magis, quam poena, mollissct ct senafus populusque Romanus, postulante pafre ojus, ut ;T;quuiii oi jus in omnibus
;

rediit, oporain dedissc

Eodom
ccnsor,

provjnciis exercitibusque esset. (|iiain oraf ipsi, dc-

itaque anno Tiberius


appcllatus.
9.

ct

et

crelo

complexus
illo,

csset

(efenim

absurdum

erat

non

esse sub
die
et

qua? ab

illo

vindicab;intur:

et

qui ad

diclus.

Major
,

Quo

aiino

Tiberiits imperii

cnllcrja
ii

difficulfas est

do anno, quo

tituli

opem forendam primus erat, ad vindicandum honorem non judicari parem) in 1'rbem rcversus. janipridem debitum, sed confinuatione bellorum dilatum, ex Pannoniis Dalmatisque egit triumpbum
!

Clemons Aloxandriuus lib. \ Stromatum scribif Tibcrium rognasso ;uinis monsibus sox, diobus novcmdecim. viginti sex Quilius ex verbis soquerotur Tibcrium V kalend.
Tibcrio
concessi.

Por haec verba, subscquenti fcmpore,


leius

intclligif Vel-

annum

Chrisli xi et xii, aifque prinio Tibe-

Sefdembris piv-Bccdontis anni, die nempe vicesimo collegam imporii dictum ocl;ivo mensis .Vugusti essc. (Dbiit cnim Tibcrius, uf suo loco vidcbimus. XVll kalendas Apriles anni Cliristi xxxvii, ideoque a dic quinfo kalondas Scpfombris anui Cbrisfi x ;id
,

rium

res Viennensos

composuisse
;

proconsulare accepisso

et imperium anno vero insequenfi eum


.

Romam
ad

vonisse, ibique

friumphasse. Qua^ opiii.o


aif

superiori praferenda, ut

card. Norisius in litteris


a Tiberio

me nupor

scriptis.

quod Velleiiisrerum

40
ficstanim

JK.su
leslis lueril, et li.ec vcrtia, in

CHKISTI AX.NLIS
speciem
ot

13.
in

ljil>erna re-

senatu detrectatio, de qua idem T.acitus


Ita

verlitur, j?esla a Tiberio |)r:T>ceclentl

anno claudere
illani

Suetonius in Tiberio cap. 21.

Pctavius. Sed

videantur. Uefragatur tanien Velleio Suetonius in


Tiberio cap.
graliani
-20

Tacitiis et
illo

el 21;

ubi

lopreni

in Tiberii

Tibcrii tergiversationis caus;u et linis

Suetonius ex corum verbis explicandi ab eo in-

anno tanlinn
:

Chrisli

(liiodLeiiiio

latani

toiiti

scribit, aitqiie

(lerniania in Urbeiu post bien-

giones,
puli in

rationom reddit, iiuia neinpe Cermanicus leimmensa sociorum aiixilia, et favorem pout fuerint qui promptos Germanicus vellot iiiipcrium, Tacitus Aniial. lib. 1, quod el VoUeius lib. 2,
si
iii
:

niuni repressus, triuin|)!iuni, qiiein distulerat, egit... Dedieavit et Coneordiie iedeiii, iteni Pollueis ct Castoris,

manu habebat;adco

se ostentavcre,
imiiiit

suo

fratris<iue

noniine de inanubiis. Ac non

inulto post letre |)er consuleslala, ut provincias cuin

et

Suetonius
ait

Tiberio cap. 25, conflrmant;

imo

Aujrusto coiiiniuniter adiiiinislraret, siniulque censuni ageret, condito lustro in Illjricuiii profeetus

Suetonius

Simulavit

et

valetudinem (nempe
celerein

Tiborius), (luo ;equiore

animo Cermanicus

est!

Llbi

vides Suetouiuni prius nieniorare triuniChristi xii, certissime


.

phum anno
lefj;em

actum, quam

illam

qiia iniperiiim

proconsulare Tiberio

successionem vel certe societatcm principatus operiretur. Qui locus notatu dignissimus; si enim nullus antea in socielatem imperii assumptus, vana
ridiculaque Tiberii simulatio fuisset. Denique novus principatiis, monarchicus nempe novum(iue principatus exordium mininie officiunt priori Tibeli;rc
rii

concessum. Nec hic soluiii Suetonius Velleio contiarius est in rebus g;estis Tiberii describendis sed eliam alibi, quando loquitur de anno, quo Tibcrius Uhoduiii secessit, ut supra ostendiiuus. In iisdem
;

principcUui

cum

siope contigerit, ut

filii

a pa-

litteris ait card. Norisius,

jam anno
et
lib. 53,
,

Ilrbis dcclix,

tribus Augusti dicli fuerint, et post


a

eorum morteni
fucrit, ut

Christi neinpe sexto,

jedem Polhicis

Castoris Tibc-

novo principatu nova epocha inchoata


notuiii.
12. Alia

riuiu dedicasse, teste Dione


cordiae
Christi
toniiiin

aidein vero Con-

omnibus
.Vtlert

anno Urbis dcclxui antecedente nempe anno ex eodem Dione ibidem, ideoque Sueintelligere
lata,

argumenta Pelavii adversus eamdem. pra'terea Potavius locum Spartiani in Hade M. Aurelio
et L.

Hi

nuuuthias

Iioc

est,

spolia

in

driaiio, ubi

Vero loquens

triumpho

postea in utroque
\\\a

teiii|)lo

Tibcrium

sunt, inquit, qui postea

duo

pariter Augusti primi

dedicasse.Vox enim

temporis triuiiiphum, cujus illa; ponqiain auxerant, jaiu peractuin indicant, ila ut nianubi;e hostiles in |)oiiipa triumplii spectandaj delala; fuerint, et ex his utrumqiie
\A

manuhlfe

rempublicam gubernavere,
et in x\ntonino

(luod et in .Elio Vero


rcpetit.

Philosopho rursus

Unde

in-

Suetoniiini

certum esl legem illam in Tiberii favorem emissain, adeoque a Vellcio in anno rei gest;D dissidere. Uter erravit, incertum eoqiie magis, qiiod Clemens Alexandrinus ab utroque discrepat, ut mox vidimus. Quia laincn Tiberius anno Christi xxi, rursusque anno Christi xxxi consiil i^rocessit, existimandum, utruiiKiiie consnlatuiii ob decennalia et viceiinalia imperii proconsularis a Tiberio gestum; ideoque el illum anno Christi xi
templuiii sacratum. Sed quidquid
Aelle
sit
,

triumphuiii

prtBcessisse

iiiiperio iirocoiisulari

donatuin

(iiian(|uam uterque

fert Petavius, Augusto denuim mortuo principatum ot alisolutum iinperium oblinuisse Tiberium, et quod par Augusto in provincias et exercitus nactus fiierit imperiiim, non ex eo principem et imperatorem, Augustumve consalutatum csse. Scd vana ha;c objectio; nullus enim unquain dixit, Tiberium, vivonte Aiigusto, Augusteam dignitatem adeptum esse, cum Uomanum imperium ante M. Aurelium duos Augustos non viderit. Tiberius ilaque collega quidein iniperii fuit, sed non Augustus; princcps etiam et imperator appcllalus est, sod inde non so^iuitur, eum Augustum fuisse, quia nuUam in Urbe potestatein aut impoiium habebat, sod laiitum tribuni-

coiisulalus iuiiio Cliristi xii, (luo reni actain narrat

Suetonius, respondere etiam possit , etiamsi qiiin(|ucnnalia legilinio tempore colebrata fuerint. Priinum nrfiumriitum Prlarii adcersus no1 Pet;iviiis lib. ii de Doctiina stram smtentiam.
1
.

liam potostatoui ot proconsulare iiiiporiiiiii, ratione oujus idom (luod Augustus iu provinciis et exorcitibiis potor;it. At, imiuit Petavius, ploraque quidcm
siiiiimi imporii ot polostatis,
TT,;

hoc

est,

Cnrci dioimt,

Tomporiim, cap.
loiii

7.

procoiisularom Tiberii dignita|)riiicii)iitiiiii

pluribiisovaiiiiiiavit, oanKiiio citra

eidoiii datani coiioliisit. 1'riiiiiiin ojiis argimioiiliim

ornamonta jainpridein iii Tibeiium collata fucrant, sod hujusmodi fc^ie, (iu;e citra aniplissiniuiu fastigiuin aliis conccssa suiit, quos nemo idoo Uomiuios imporatores ;ippoliot. Siiiit luec tri^imO.-m;

dediutumaLivi;e postAiigusli niortem


(1u;l'

sollicitudiiio.

bunitia potostiis ot proconsulare in provincias atqiie


exorcitus iinperium. De Iribunitia potcslate diibium
iioii ost.

Tiberio absente

acribus custodiis
;

domum

ot

vias sepsit, doiioc Tiboriiis advoiiissot

ac tiim

siiiiiil
fiiniii

(luin

pormulti compotos

cjiis

fuorint, qui
(lui

excessisse Augustuiu,et
tulit,
)>

reruiii poliri
:

Noronom

impcratorcs
aiite

iiiillo

luodo consoiilur: ut Agiippa,


digiiitiilom
Driisi

ut inqiiit Tacitus. Mox


fiiil
,

Priinum

fiiciniis

Tiberiuin co honore cxornatus fuerat. Multi

novi principiitiis
Noiidiiiii igitiir

posthiimi Agrippic oiodos.

ctiain

prooonsuliucm
siiiit.

citia

iniporiiim

inipoiiitor, priiicopsv(' troatus erat

adopti

(;(!riiiaiiiciis

(iliiis

adoptalus a

Tiberius, alio(iui neque metuendi caiisam haberet


Livia; uoi|uo

Tiboiio nuiKiuam iinperator


coiisuliiic

fuit,

novum

principatus oxordium caporo-

intor impoiiiloios rofortiir. Et huio ipsi

neque Uomanos tamen proscnatus

tur; neiiiio noviis (lciii^nu! princij^atiis appollarotiir.

imporiiiin

Tiborio qui

postulanto,

Quod

et ostcndit Tiberii cunctatio, et iinperii

i)or

detiilit. Tacitiis lib.

I,

ot lib. 2, refert

anno

al)

jKsr (iiuisTr ANNis 13.


Urbe condila
dci.i.xx (ihristi neiTiiic xvii, liilciii ino-

41

partes incursarunt, ctc.


limiis.
tcrc, iiuin.

^iricias a scnalii

permissas,
|iriiui|iis
s|iciii

qux

niari (lividiiiilnr,
liis, iiui

iiiajiisqiic ini]ii;riinn iiuoiino ailissct, (|iiain


siirlc aiil iiiissii

oliliiicrciit.

Scd

el aliis

Qua' supra cx Dion^; rctiiUbi vides Zonaram voctMii proconsulis omit(juam iii priori parli; DisxM-t. Hypat. c;ip. IV et V ad Tibcriiim, noii \cro ;i(I (Jcrmaniciiiii
.'t,

noniinllis,

iit

ad

iniiicrii sncccssionisinii' ccr-

refcrcnd;im censiii,
riiim

(iiiod

tiiiic

c\isliin;ircin,

Tibc-

lissiinani, |)riiisi|nain iinpcratorcs el Aut;nsti lorciil,

ideni lionor cst lialiitns. Ita

1'ctavins,

(|iii

iion aniiion

;mno pnfcedenti proconsubiri imperio donatuin, bancqne inscriplionem ab Ilcrvarto cap. '^is
su;c Cbronolo^fiic rccit;it;im,
lcgi dicit,

inadNcrtil cos iinperii collc,t;as diclos


(|tii

riiissc,

qn;un Vienna; in

(;;illi;i

triliniiilia

lantiini

|iotcstatc,

aut qui iin|icrio


titiilo

ad Tibcriiini rcfcrri.
I.

tantuin proconsulari, sed (]ui ulroi|iie

absolnti
Tl.

O. M.
(,

inipcrii |iaitiliiis alipic ali iinpcratorilms cuni iinpe-

I.AVI).

rio |iaritcr assuinptis, dccorati csscut. Qiiarc cxcni-

CIINSOK.
r.

non lacinnt. iii iiiedimn adducit, ad rcin ProconsulMrc ciiiin iinpcriuin, (piod iiitcr liliilos
pla, (]ua>
piincilialiis, iiullis extra
('rliciii

eitocoN.
I..

V. S.

M.
Tibcritis

liiuilihiis

coarclaId
est,

batur, et tainen (juod concessum est Gerniaiiico. ad

Jovi Optimo

Maximo,

Cluudius

provincias tanlnni,
Ipatiir.

ipia'

iiiari

dividuntiir, cxlcndediiiii

Censor, P. Proconsul, rotum solvit

lubem merito.

liidc ct fallilur Lipsiiis.

in

notis ad

lib.

Aniial. Taciti scribit petitnin fuisse

Oermapars
iiuic
iv.

iiico

proconsularc imperium pcrpetunm,


potcstatis
cst.

(\\\x

suprcm;p
llcniiiuc

(Jua

dc re lcgenda

scripsi in priina partc Kisscrt. II\ pat. cap. 3,

num.

Tibcrium vcro Iioc anno Viennain venisse discrtc docct VcUcius loco ;mn() pncccdcnti cit;ito; et insinuat Dio laudatus, qtiando ait, ci; tt.v KcXri^iyiv tw:id est, in Celticam imprcssionem fecerunt. Ccltica' cniiii nominc noii tantuni Ccrmania, scd et
f-i7.>.cv

nou audiendus fcta^ius, ijnando


fuissc,
iiui

ncf;at cos

(iallia intelligitur,

ut tcstis cst Clnvcrins

lib.

dc

imperatorcs dictos
ct

Iribunitia potcstatc

iinpcrio

proconsulari

praHliti

crant.

.\ani

tot

(.'xemplis contrariuni
sit,

inferius constabit, ut niiruin

Germania. Unde ct Dionis locus malc ab inlcr|)rcte vcrsus. Scd pivclcrqinm (|iiod iiiscriplio ill;i nunc Vicnn;i' non c\t;it, iit \\r clarissimns jiiveteri

virum doclissimuni
a
:

in ea sententia fnisse; cuni


(iiiini|uciinalibus
(]a'sares
iiii-

venis in liistoria
vcr?;itissimus ad

Delpbinatus uiiiversaeque

Galli;('

etiain

(lcta'

Ca^saris

mc

scripsit, nionuit
l'(.

mc

pcr litleras

oinncs
jicrio

licct

ncijuc tribunitia potcstatc, nciiiic

card. Norisius, Grutcriiin pai;.

bas duas inscri-

proconsulari

cxornati

essent,

imperatores
lib.
:?,

ptiones in

medium
'(.

adducere.

nunciipali fucriiit, ut infra ostendam. Vcllcius


cap.
'2\,

poslciuain locutus cst dc rcbiis a 'libcrio


i.

o. M.

I.

O. M.

anno

Cliristi

x pcslis,

ait

Eadem

et \irtiis ct for-

ri.

CL.VVD

TI

tuna siibsciiucnli tcinporc in^MTssa


ratoris Tibcrii
recitata.
fuit, (lua^

animam

iiiipc-

r.EKSOII
...

inifio

fucrat,

ctc. siipra
xi,

PROQ.
51.

CL.WD CENSOR PKOC


L.M.

Loiiuitur de

rebus anno Cbristi

quo
:

V.S. L.

V. S.

Tibcrius proconsulare impcrium acccpit, gestis

ct

Tibcriiim, (lucm antea Ca'sarem tantnin appcllaraf,

hnperatorem vocat. Verum

imperatoris pra'nonien ctiam post inortem Augusti rccusasse, ut ait Suctonius in Tibcrio cap. 20. }'ra'noiiien iiiioiiue imfieratoris, copnomenqiie patris patria', ct civicam in vcstibulo coronam rccnsavit ac nc Aujiusti quideni noinen, quanqnam ba.'reditaest Tiberiuin
:

riuin ullis
dit.

nisi

ad reges ac dynastas cpistolis addivcrbis inalc inferl Pclavius, Tibe-

Sed cx

illis

rium ante Augusti mortein impcratorem dictum non csse, cum Vclleius eum co noiniuc appellet
ccrtniiKine sit, alios impcrii
coUey^as iinpcratores

nuncupatos fuisse
laris
:

idque ratione imperii proconsunt suo loco demonstrabo.


,

gcrwit. Dio
:

13. Tilierius ct (jrrmaniciis in


lib.

Gcrmanid liellum

56, loquens de rebus boc anno Tiberius et Gcrmanicus, cui proconsugcstis ait lare erat impcrium, impressionem in ('.crnianiam fecerunt, etc, prope I{lienum nsque ad autuinnuin inorati, ludis in bonorem natalium Aiifiusti actis,
in Italiam

Africc proconsul diversus o TiheEx qiiibus discimus, inquil card. Norisius, Tibcrium Claudium cognominc reutor, lioc est , censorinum (desunt cnim syllab.c finales) ibidem dcsignari non PROcoKsulcm sed provincice vel privatarum scu privata; rci pro Curatorem additque .losepbum Scaligerum compilatorem Indicis Grutcriani cap. i'.i. Ce^sorem pro cognomine legere, (lua dc rc, inquit cai'd. Norisius. se nonlitigare scd liaberi in priori lapideCIaudium PRO(iu;cstorcm, in alio pnocuralorcm, viruni alium sane a Tiberio postca Augnsto. Ita card. doctissimus. Pra>fata itaque inscriptio ab Hervarto recitata ad Tiberium imperii collegam non specfat, scd ad Tibcrium censorinum iiiGrutcri;inis inscriptionibus memoratum, ciijus etiain Tcrliillianus in Apologe Intico cap. 9, iit opinor, mcminit, qiiando ait f;intcs pencs Afric;ini S;itiiriio immobibantur palam
!4. Tilierius

rio

Aufjusti

filio.

.,

.,

usqiie ad proconsnlatuin Tibeiii.


stola ad

Scaliger in epi-

Casaubonum,
.48.J,
:

tiu;e post

cjus Opuscula legiintelligi

reversi sunt. Zonaras in Vita Augtisti


ait
:

tur pag.
nisi

dicit Iisec

verba non posse

de Tibcrio loquens
iiicus in

Post

bffic

ipsc et Cerinaejiis

de imperatore

Alii

eniin omncs, inqiiit, cuni

Celticam iinpressionc facta, (luasdam


I.

nomine

ipso citanlur, Tibcrius Julianus, Tiberius

To.ius

JESr CHRISTI ANNUS


Coinelius, et

13.

quidem compendio
,

ti

solus imperator

Ncmpe

in triumphali

pompa

argenteas figuras
,

o|>-

suo pr.Tnomine Lintum dcsignatur.


Africa^
tate,

Scd Tiherium

proconsulem Porphyrii ct Lactantii auctoriHadrianoimperantc floniisse. ostcmlit Valcsius in notis ad orationem Euscbii liai)itam in triccnnalibus Constantini. Prior lib. -2, dc Abstincntia ait Pallas vcro, (jui dc sacris Mithriacis optime omniuiu scripsit, humanas victimas fcre ubique aholitas csse prodit, principatu Hadriani; quod coufumat Ladantius in lih. Divinarum Instituliouum cap. 21. Apud Cyprios humanam hosfiam Jovi Teuccr immolavit; idquc sacrificium postcris tradidit quod est nuper Hadriano impcrante sul)latum. Quarc ad idcm lcmpus rcspexitTcrluIlianus, quando scripsil infantcs in .\frica Saturno jjalam immolatos fuisse usque ad proconsulatum Tiberii, qui sacerdotes Saturni ot) eam causam cruci suffixit. Cujus
I
:

pidorum, qiuc Germanicus ceperat Gcruianici, id cst a Gcrmanico capta,


cafa. Niliil

sub nomine
ci

in titulis indi-

de (jvafione (lcrmanici, quia

decreta

ornamcnta taiitum friiimphalia. qu;e aliis etiam Icgafis dafa Dio tcsfatur anno Lrbis Dcci.xii. Cuiii ifaquc aufc cladcm Varianam Germanicus Tiberii legatus tantiim fucrit, non videtur post cam cladcm, quando rursus in Gcrmaniam cum Tiberio missus est, alio titulo exornatum fuisse prssertim cum post institufum impcrium vix videamus duos proconsules in eodem exercitu fuisse'. Norisius tamen card. in littcris ad
fuerat, sed
;

non

mc
piis

scripfis,

ubi pr.Tfafos Ovidii versus describif,

arbitratur,

cum ob cladcm Varianam

majoribus co-

rci

tcstcm Tcrtullianus addil, essc niilitiam palrirp

suce, vel ut
sid. qu.T
est.

quidam

codices scriptum habent. patris

Tibcrio proconsuh funcla adhuc rccentcm fuissc hujus rci mcmoriam. Cur enim testes citaret milites seu apparilores proconsularis offlcii, nisi adhuc quidam

idipsum

muuus

bellum gerendum esset, Augustum, non Tiberium solum, sed etiam Gcrmanicum proconsulari impcrio fulfum, anno Chrisfi anfccedenti in Germaniam misisse; uti olim bello periculoso per duos consulcs idem hellum, sfanfe republica, adminisfrabatur, qiiod

Ex quo

ajtparct,

miuus

milii

probatur. Recfe tanien

iii

iisdem
initio

litteris

card. Norisius monef,

perperam

me

adduxisse sequentem locum Suefonii CaligulT vitT

su[)crfuissenf

aut supcrcssc potuisscnf cx

iis

qui

Tibcrio proconsuli apparucranf, tunc


dotcs
illos in

cum

sacerillc

cruceni egit? Quare proconsulatus

ad osfendendum in pr.efato Dionis loco, vosed ad Germaniciim, et epithefa non sempcr ad proximiorasubstan-

cem proconsul non ad Tiberium,


fiva referri
:

Tiberii

commodc

rcfcrtur in tempora impcraforis

Germanicus
adopfatus,

Caii C;csaris pafcr, a Ti-

Hadriani, iufiuif Valcsius, cui subscribo.

Ex

his

ma-

bcrio patruo

quTsturam quinqiiennio

nifcsfum fit eumdcm Tihcrium cognoniine ceiisorem, fuisse diversis temporibus proquTsforem, rcrum privatarum procuratorem ct AfricT procon,

anfequam per
Disscrf.

leges liceret, et post

eum
3,

consulatiim
vi, sic

sfafim gessit, inquit Sucfonius, cujus verba in

Hypat. parte prima cap.

numcr.

sulem.
\n.

An tam

pi-oconsules.

Tiberius

Scd, ut

quam Germanicus fuerint redcam ad Tibcrium, qui


illc

Casauhono, ut virgula anfe adverbium statim apponenda esset, et significaret Sueexplicanda dixi
fonius,

cum

proconsul fuissc in cxpedifione Celfica, hoc anno suscepfa, ideoque iii


postca imperavit, vidcfur

Gcrmanicum, slatim ut adopfatus. qiiTstusicquc adverhium statim proximc referretur ad quTsturam nou vcro ad consulatiim,

ram
([ui

gessisse

hoc Dionis loco, o Tihcrius ef Germanicus cui proconsulare erat imperium, vox Germanicus fransposita, vel ulfima vcrha ad Tiberium referenda, cujus durioris loquendi modi non dcsunt excmpla.
est, quia Gcrmanicusmissus est ab Augusto (lcrmaniam anno Christi scpfimo, ibi({ue usquc ad anniim Chrisfi nonum hcllum gessit, scd Tibcrii legafi nomine, non vcro fan^piam proconsul: quod ex eo consfaf, (piod anno Christi ix Augusto ef

immediatc anfc

illiid

Icgifur. ,\t haec

Casauboni
;

c\[>licalio,

quam

ibi

secutus sum, rejicienda

cum

vox statim non sit exclusiva medii temporis, sed magisfratus infermcdii, ncmpc prTfunT, qua^ sem|)cr iiiedius erat magisfrutus infcr qua-sfiiram et consulafum. Scribif ciiiin Dio anno Urbis dcclxv, Chrisfi xii Postca consulafuiu Germanicus, non:

Et rafio
in

dum
cum

gesta pcTfura, accepif.


illa

Quod

indicaf, inqiiit

card. Norisius, vox

statini

apud Suetouium

Tihcrio friumi^hus dccretus

(Jcrmanico insignia

triuuiphalia, ut suo loco cx Dione ostendimus.


si

Quod

proconsul bcliuni gcssisscl. ovafionc colionesfatus


Ovidius
lib.

fuissef.

2 dc Poiito, elcg.

ad Germa-

nicum, describens friumplium a Tiberio sequenli Christi anno gestum ait


PertiilLt

Dio anno Urhis dcclx, Christi vii, Gcrmanicum quTsfuram gcssisse scribat. Illiid supcrest observandiim Zonaram luijus aiini inifio cifatuiii, ciini hajrcrcf, an vox proconsulis a|)ud Dioncm frans[)oillaiu i)i\Tfcrmisisse sita fuissct solumque scripsisse Postlceciiisc (iicm[)e Tihcriiis) et Gcimaui,
,
:

lioc

idctn nobis, Geniianicc,

rumor,

cus in

Celticaiii

iiiqiressionc facfa,

qiiasdam

(^jus

Oppida

siib titiilo

noininis cssc

tiii.

partes incursarunt, etc.

.rE.su

CHRI.STI

ANNUS 14 ET

IT).

43

JE.Sll

CIIRISTI ANNT.S

I'.

kt

I.'..

Cnnsules.

Dccimus quarlus
lib.

aiiiius

T. Julio
' :

(|uo, ul in itnrcedenle, niliil

gestum reperitui
:

(luod

Cermanico
niii.

et Fonteio Capitono coss. adscribitur

ad noslruiii instiliitiim speclaie videatur in sequenti, (|U() inienint consulatiim

sicut nec
C. Siliiis

His(.

nnm.

i.vi.

Ncpos

et L.

Munatius 1'lancus.

Ariiiii

pcriodi (jrsco-Romaiui'

.")50.')

Olymp. 197.

.in.

4.

Urh.

comlil.

70.";.

\. Consrtles.

.Icsu Clirisli

12.

secumlum naronium

14.

Augusti imp. 56.

Ad

niim.

I.

(loss.

Germanicus
reversi.

Ccesar, et C. Funteius Capito.


2.

Tiberius ct
ct
iii

Germanicus llomcmi

I Aniial. Tacifi, ubi is de Caio Caligula scribit: Jam infans in caslris geniliis, in confiibernio legionum cducfus, B pluribiis refellil Suefoniuiii, Pliniiiiii(|iie

Tilierius

Cermaiiiciis ciirrenli

tantiim

aniio

Gcrmania
lib.

Urhem
(|iue

redierunt, ut elicio ex Vellcio

fuelur, diceiis niliil obstare, Agripiiinam relicfam a Gcrmanico marito in Gcrmania, ibi lioc aniio pe-

cap. dOi, ubi jiostquain Tibcrium, protinus

perisse,
Pliniiis,

eodemque
(|uam

iii

Urbciii

rediisse.

Sed tam

ab adoptione,
contigit, in

V kalendas

.lulias aniii Cliristi

iv

Siietoniiis ef Lipsius, aliiiiue alleru-

Germaniani niissuni

scripsitj addit

Missiic-

Irum

secuti,

meo

judicio liallucinantur. Caius

enim

sus

cum

eo pracfectus equitum in

Germaniam

alio in loco genitiis, alio in loco natus. Incidil cjiis

ccssor
ruiii,

officii

patris inei, ca^lestissimoriim ejiis opeaiil

nalale in diein ullimiim mensis Augiisli currenlis


Chrisfi anni,

per aniios confinuos novein pra'fecliis,

ideoiiue niensc circiter Ocfobiis anni

Jegalus, spectator, et pro captu mediocrilatis mea"

antecedenlis,
erat,

quo Germanicus adliuc


;

in

Germania
ait,

anno pi\Tcedenli Tibcrius et Germanicus Roniain venissent. non annos wwem. scd octo tanlum Vclleiiis Tibcrii legaliis fiiisset. Quare, quaudo Suetonius in Tiberio cap. 20 de Tiberio ait A Germania in Urbem jiosl biennium
adjulor
fiii.

Quod

si

procreatus est

sicque acciirale Tacitiis

hiinc in caslris genitum, ef in confubernio legionum

regressus,

biemiiuni illud usipie


et

.id

pra^senleni

annum

prorogat. Qiiando vero Dio


citati

Zonaras pra'Tiberiiim
iieiii|)e

cductum seu educatum. Ex quibus tanien verperperam infert Lipsius, existimasse Tacifiim in Gerniania Caiuin nalum esse. Versiculi vero laiidafi neque ei, neque PJinio favent in caslris enim natus, idem est (juod. in caslris (icuitus, quo,

bis

cedentis anni initio

scribunt,

el

modo
nius,
fuerit,

eos diviilgalos cxisliino, qiiibiisvc verbis eos


exliibel. Deniqiie recte dicit

Gcrnianiciini autumno. i>ra'ccdcnfis

Clirisli

ipsemet Lipsius

Sueto-

anni, lloinam rcversos esse, adversus Velleium te-

cum

Agiippina bis

in

Germania

filias

enixa

stem oculatum audiendi non sunl. De triumpbo Tilierii liocanno i;esfo. ei^iue jaiii ab anno Cbrisli ix
dccreto, legendi Dio, Velleius et Suefonius.
3. Califfula alio

inscriptionein a Plinio allatain ad

rem non

facere. Caius itaque in


in llalia natus.
i.

Germania genitus, Antiique

Natiis
ravil,

in loco genitus,

i?i

alio natus.

Census incliontur.
20-28

hoc anno Caius Caligula, qui poslea impe<le cujns nalivilatis loco liaclenus confro:

anno Abiahanii
ait
:

Eusebius in Chronico seciuulum cdifionein Ponfaci


filio suo cciisum Roinae nonagies Irecentena et
liic

Augustuscum
inillia.

Tiberio

Suelonius in ejus vita, cap. 8, ait Caius Ca?sar natus esl pridie kalendas Seplembris. palre siio el C. Fontcio Capitone coss. Ubi natiis sif. inccrlum diversilas tradcntium facit. Cna^iis Lcnversia mola.

agitans, invenit

hominum

septuaginla

Ineipit

anniis Abraliaiiii

kalendis Octobris pnecedcnfis Christi anni. Quare census, qui annos aliquot, anlequam lustrum conderetur,
eiiiin
fieri

tulus Ga^tulicns Tibiiri

genifum

scribit

Plinius

solilus erat,

boc anno inchoatus.

Ille

Secundus

in Treveris, vico Anibiaiino siipra

Conos-

lluentcs; addit etiam pro

argumenlo, aras

ibi

Ad

nonnisi censoribus Rouue prajsenlibus edilus. alium ilaque annum lustium, ad aliuin census

tendi inscriplas
Versiculi,

OB AGRIPPIN.E PUKRPERIUM. imperante mox eo, divulgati apud liiber,

perlinet.

Pneterea

censura cuni imperio jiroconcensor decla-

sulari

Tiberio comniiiiiicala, is(jue

nas legioncs procreatum indicant.


In caslris nalus, palriis nnlrilus in armis

ratus, sed ea potesfas ante ejus in

Urbem redifum

Jam

designali piincipis

omen

erat.

ad actum non reducfa. Qua' duo hacfenus non safis observata. Toto anno sequenfi census continuatus,

Ego

in .Vclis .\ntii invenio edifuni. Respondet(|iic posteaad Plinii rationcs. Lipsius vero in nolis ad lib.

cum

lustrum ad

annum

Christi xiv perlineat.

44

JESU CHRISTI ANNUS

10.

Anno

periodi Graco-noniani'. 3500.

Olyni]). 108. an.

1.

Urh. conJ. "60.

Jcsu

Cliristi 13.

secundum Baroninm

1j.

\ugusli imp.

.'H.

1.

Comiilcs.

A(l niiin.

1.

Coss. C. Silins ct

Mimacius Plancus, ox Dionc. Haronins priorcni scd cognomen illu<l vocat C. Silium Ncpotcm Nepos ficliliiim, ul jam alilii cnm canl. Noiisiodixi. 2. Ji)t/ici/uu> Aufjusto indecennium coucessuni. Auguslus quinlnm in dcccnnium gubcrnaL.
:

lioncm
filio

rci[)ulilic.c, invitns scilicct acccpil

Tibcrio

triliuniliam

potcslalcm
pctcndi,

iiioroizavit

polestatcm consulatus tcrtio

Druso Tilicrii anno etiam non


:

fresta pr.Tfura,

inquit Dio snl) Inijus anni

coss.
Ti.

Mcdiobarbus Imnc
STi F.

mmunum Tibcrii
In poslica, C.esar

producif,

anno cusi sunt. Tiberii de Pannonibus, Dalmatis, et Germanis, quem anno siipcriori diixif, lios nuinmos specfarc. .M rcfcrcndi illi ail victi)rias ultinio dcccnnio rcporlatas, non vero ad Tiberii triumiiliiim. Hinc factum, ut annis decennalibiis impcrafornm dicafis quadriga' friumiiliales ob vicforias praiccdcnti decennio rclafas dccrctie fuerint, ut infra sa?pius \isuri sumus. Imperatorum cnim dcccnnalia a prorogafione impcrii Augusto conccssi in dcccnuium nafa idcoquc in illis de
dcscripli,
lioc

torum Romanorum
Ait Mcdiobarbiis

V. (L ad

friumpbum

C.ESAR AiGi

Tr. Pot. XV. Rcpracsenlantur

more

acta, qu;e singiilis deccnniis in

qnadri;,'a! triunqibalcs.

ArcrsTis

faviani ,\iigusfi facfifafa fuerant.

bonorem OcOb camdcm rafioimp.


xxi.,
,

nivi F.

Pater

Patri.i:. Visifur

caput Augusti. Pro-

nem
\i\

Augusfiis, qui Iiacfcnus itnperator {Awium


apiicllafus cst

w
ut

ducit et

nummum
F.

Augusti
XV.

C.esau ArcrsTrs divi F.


Qu.adriga! friuinpbalcs.

niimmis diccbafur,

I*.\TER Patri.e.

Capnt.^ugusli. In posfica. Ti. C.csar


Pot.

liquet cx lioc

nummo

a Mediobarbo rccifafo

imp.

AuGiSTi.

Tr.

C.ESAR DIVl F. AlGlSTLS IMP. XXI. in posfica, PONTIF.


Maxi.m.

Tibcrius ciirrcnli anno

knlcnd. .Julias tribuni-

Tribin.

Potest. xxxvii. S. C. ipiod cxcin-

liam potcsfatein xv suscepit. Qiiare pncfati nummi similesve a Mcdiobarbo in numismatibus impera-

plum
sunf.

successores in decennalibus

quandoque imitati

.lESU

niRISTI ANXTS

1(1.

I.

Archelaus dtnnnatus

e.Tilio.

Anno

Cbrisfi

peraforis ullimo configissc

;iit

evilium Archelai in
nobis objectio facta

decimo sexto, duobus Sexfis, iisdemquc Nepofibus, Pompeio et .Vppulcio coss., .\.rcbclaus Eflmarcha Roma; a legatis Samaritaiiorum ,ac .ludiTOrum judicio posfulatus, nono iirincipafussui anno fut Joscphus fcstafiir ') damnafiis Vicunam Gallia" civitatcm
in cxilinm mitfitur, pcciinia cjus flsco adjudicata, et

Galliam.
2. iVdversus

autcm

isti hoec

ditione siia coiitribufa Syriic.


:

Hicc pluribus Josc-

annos non potuit iut a Josepho asseritnr) ejici ab Auguslo in exilium Archelaiis. Ciii primo respondcrim, si Joscphum quis sibi se(luendum proponaf, dcserat necesse estevangelicam
est

ex Joseplio Jiuhco. Si post tot Christi

vixisse

ponatur Hcrodes

phus qui tamcn sibi panim constans, alibi dicit * id accidissc anno rcgni cjiis dcciino. Porro quod speDiu ' Josectat ad fempus damnalionis Arciiclai enini post inultos annos, nempe plinm secutus (cum
:

verifatem, utpote

(jui

Judicus auctor (ut ostendimus)

anfe Clirisliim natuni ponat Herodis seniorisobilum.

Sevcri impcraforisfcmiioribiis. scripserit; rcsjudico-

ruin a Judico bislorico miiliiatus ciedifur) damnalum dicit Herodcm Palicstinum (sic enim Archelaiim iiominal) ct frans Alpcs rclegafiim, ac partcm

Scd rcd;irguiiiiiis cjiisdcin auctoris lcvitafcm et inconstanfiam ex ipsiusmct scriptis superius recitatis. Porro si quis cidcm ifa sccum pugnanti, ct evangeIic;c vcrilati pcnilns repugnanfi fidcm adliibcndam
putaverit
:

liac

cx parte Cclsum

Porphyiium

et Ju-

lianuin impiefafc sc superare cognoscat,


licct

cum

iidem
,

redaclam sub consulatii M. /Kmilii Lepidi ct L. Arrnntii, anno ab Urbe condila septingcntesimo qiiinqnagesiino nono, qiio ipso;uiiK)aJosc|ilioe\acfiis poiiibir, pronf cx niimcro annorum regni Hcrodis pafriscjiis ab codciii auctore descripto |)crf;icile ipiis infelligct. Scd (|uani nianifesfe crrel, salis superiiis dcmonsfravimus^ cuni de
cjus ditionis
iii

|iiibliciim cssc

Cbristian;!'

rdigionis bostes infcusissimi

et

contradictorcs
rciicriantnr
cuiii

accrbissimi, nunqiiam

fanien ausi

pncponcre Joscphum Evangclistis. At non soluni ((luod safis eraf) evaugclica vcritate

rcdarguerimiis Judiciim liisloricum, sed ex suis ipsius scriiifis s;cpcnuiiicro, aperla lucc euin inenda-

cissimum ostenderimus
llcrodis adco divcrsa cf

et in

hoc ipso de annis


lociilum

tcmporc

nali (Ibrisfi cgimiis. .\sscnlifur ct


'

nostnc

planc confraria

huiccbronologi;e Euscbius
'

diim anno Augusfi im-

vidcrimiis,
fuit

Joscpli.
15.

c.

ile

bcU.
bist.

Jiid. lib.

II.

c.

C.

'

Dio

Hom.

Iib.

LVI.

' Jnsopli.
'

anliq.

lib.

wii.

quomodo non niagis Eusebius, quem sciinus ea


;i

sequendiis nobis
qua; Imjus

sunt

Eusebius

in Clironic.

temporis esse mutuatuni

Plilegonte chronograpbo

'

,)1:M

HIRISTI

ANNls

ll')

45
(lauhmitcm una ciim SaiKcrcsim de non pendcndo
post Archelai
i<l

omniiim
lai,

atilii|uissim<)

;ic,

famosissiiiKt. Qiii niidfMii

censiis Qiiirini, Ju<lam


d<icli<i l'li;iris;i'o

Eus('l)ius iKiiiit

ullimo

Auj^^iisli

aiuKi
,

<

xiliiiiii

Virlictaii-

ikiv;uii

ubi novcin regnasset annos

ulliiiKi

autein

tiibiito

Uomanis pervulgasse, idque


:

liimiiiodo inclioato. EiiscIkiiiu scciitus cst Itcda <lc

obiliim coiitigisse
ilisuin
C;ilil;eo

;ilibi
;i

laincu
SiiiiorK!

'

(ut vidiiims]
<[no<lani
,

sc\
(|iii

a'taliliiis, ct alii iioliilinrcs (dir(iuo;;i'a|)lii.

At \cro

hictuin
:

scribil

homiiie
diversa

.Vuj^nsli al) e\ilio

ca objccit severns e\aclor, iit evcliulat tcm|iiis Archelai novciii ipsiiis re^iii an,

sed

verius

cxistiiii;iiiiiis

ciini

sint

noniina, di\ersas etiam fuisse personas, ac


;

nos ex

.loseplii seiitentia viilt


iil

nmucrari
ila

iilenissimos,

teinpora

Jii(lain(|ue
;

anctorem
de

secta;

Simonem
na-

non
niii

iuclioatos laiitum,
Jiida-o, (luaiii

(li\iiiiiis,

maf/is t'a\ciis

vero asscctatorcm
sceiitis (Jiristi

et illa

Jii<la

l<'mporiliiis

plurilms (llirislianis, et Jose|)lio


,

sibi ipsi (ontradicenli

(inam luiscbio cx Plilegonte


.liidaica^

vcra iirodcnli, et inliaTcal


;

liistoria' iiiaj,MS

quani evan^;elicai veritati sed ostcndat ij^se prininiii .losephum inultiplicilermcndaeii redargiitum nou adco ciiormitcr et frc^iueiilcr errasse ut siii pi;erof;alivasitc;cterispi;eponciKliis.Sedad ejusdem
:

sub prieside Syri;e Quirino, ista vero de Simone post exactum Archelaum, cum Juda?a esl jimcta Syri;e; ill;i occasioiie censiis, ista vero contigissc ea ex causa, qiiod Ju<I;i;a sit in provinciam rc(lacta,

facla hand dubium deterioris conditionis. Quantumvis cnim Arcli(!l;uis tyranniis essct, circiimcisns tamcn prosclytiis cx ]i;ilr<! ilidcni circuni-

Arclielai proscriptionem redeamiis.


:i. QiNPnam autcm obj(^cta damnatus fucrit, Jose|)hus
:

ciso proselyto natus erat, ac proinde


illi

eorum

gentilis

siiit
'

crimina,

iit

videietur

sed rcdacta semel Ju(Uea in (irovinciam,

sic

liis

vcrbis

reiii i;e-

regnum

Jud;eoriim.jam |iciiilusvidercturabscissum:

starn cnairat

(luam Samarilariim, non ferentes c.jus tyrannidcm, dctnlcm;ixime cum scirent (Mim rniit eiim a<l Caisarcm
<(

Primates

taiii

Jiul;i?oriim

contra ipsius mandatuni fccisse


c\ ;c;iuo ac

a (juo jussus fucrat

bouo pncesse
;u'cersit

subdilis. Iloc aiidito Ca^sar

commotiis
teiii
,

piocuratorcm ejus lloma' ageiinec dignatus V;ide, in^iiiit et (luainprimum (iuid<iuaiii scribere illuiii ad nos adducito. Qui accelerala navigatioiic
et
ipsiiin

compressa seniel secta Caliheorum, in post excisas etiam , Hierosolymas, (ialiheos cadem solitos prajdicarc, tiirbas([u<! ciere ac iiioven!, ob id([iie libcnti animo mortem op|)ctere; jam siiiicrius, cuni dc (Jaliheorum origine egimus, satis manifcstavimus. Nec cst quoil
<|ua novit;ite,

Sinione rcvixit. S;cpins cnim

Archelaum nomiiie
:

([uis dicere possit,

eumdeiii

fiiisse

moncm,

eamdciii([uc personam
:

Judam atque Sinominafam duobns

in Juda};uii dehitus, leperit euiii ciiin amicis in con-

nominibus nam etsi in Scriptura divina id frcquens est, ab eodcm tamen Josepho haud facile usur[)atnm invcnitur.
(i.

vivio

indic;ita(iue voluntate Ciesaris,


est.

ad profcctioVicn-

neni hortatus n;im


prins

Mox ubi

venit, C;csar anditis cjus


luisil ciiiii

Aitfjitsti

obitus.

([iia

accusationibus et ipsius dcfensione,


iii

quarto kal. Scptcmbris,

Eodem anno, dccimo die ([uondam primum


.Vugustus e vita

cxiliuin, (lua; est urbs

(;;illi;c,

mulctatum

cousulatum
excessit,

iuiciat,

Oclaxianus

omni

pccunia.

H;pc

ille.

i.

Citr Josepliiis

enmdem

quc

cerliorcaiisa redditiir,

Ex his itacur Joscpli monituangcli


timuit.

reversus ab /Efrypto idcirco noluit in Juda;aiii venire, quod audisset illic regnare Archehuini Hcrodisfilium

iiam et in Calilavi, i\un scccssit, itiHerodis regnabat unde palet illuiii non cxlinuiisse siiccessores Herodis, sed Archehii tyranloco
p;itris sui
:

annos sc[)tuaginta quinque, menses decem, et dies viginti sex vixisset siquidem natus est nono kal. Octobris. Solus smnmum inipcrium gessit a victoria Actiaca annos quadraginla quatuor, demptis diebus tredecim. H;r!c Dio - post Tacitum. Qui aulem numerant annos ejus imperii
:

cum

dein

filius

a triumviratu inchoato, regnasse colligunt ([uin([uaginta sex, et


et alii
,

annos menses sex; ut Epiphanius


reccnsuimus. Qui vero
siqi-

nideiii

jam

oiiinibus notam.

His peraclis, ac

tiiii-

<[uos su[)erius

bus Archelai principatus in proviuciain redactis, inqnit Joscphus -, procurator Coponius (|ui<laiii eqiies Uomanns in Jiuhcam uiissus est, ea sibi a (^TCsarc potestate mandata. Hoc disceptante, ('.;ilil;eus
(luidani
(liiia
,

[mtaiit

annos a

neci! Ca^saris, <[uo


(ut

anno eidem ar-

malo

in

Antonium
impcrii

summa

potestas

diximus) collala est a senatu quinqiiaginta septeni ,

Simon nomine,

defectionis argiicbatiir
si

aunos, menses sex, ac dics duos aimumeraiit, ut Joseplius ' et alii ea ratione auclor libri de Qra:

indigciias incrcparct.

tribiitum

Romanis pcn-

toribus, longe alius

(lerc palcrcntur,
lales. ait

Ihec Josephus

dominos(|ue post Dciiin tcrre niorquem, dum alibi * id factum


:

rcgnasse

ait

haud dubie quam Tacitus^ euin annos quinquaginta et octo, quod scili-

cet ejus ultimi auiii

dimidium ctam|)lius

regnasset.

per Quirinum consularem tunc a Ctesare in Syriam missiim. ct cuni eo (^oponium, jam snperius cum de annuis regis Herodis cgimus, coiifutavimus, ipsumque errore temporis lapsum ostendimiis. VideaseumJiidcva in provinciam redacta. dem auctorem, confusis seniel tcmporibus et res tcmpore gestas simul confundere; ut cum sciibit
.').

At de annis Augusti fiisius superius actum est. 7. Ejitsdem de gra^co sermone lex. Sed antequam ad Tiberium Octaviani Augusti successorem convertamus styliim; ea qua! de eodem .Vugusto scribit Suetonius, atfendamus; dum ait,

ipsum haud diu ante obitum


ac pallia, vcslimenta
'

togas distribuisse

'

nimirum Romanorum atque


ii.

'

Joscpli. antii]. lih. .wir. c.

lo.
c.

Jo?epli.

lie

bell. Ju<J. lib.


c.

ii. '

Jrtseph.

(le

bell. JuJ.

,,.

7._3

Juscpli. aiiliq. lib.

xvn.

ult. et bb.

wiii.

1. 'Joscph.

Epiph. ia Ancoralo.
II.

anlii].

\\\).

XVII

1.

c.

1.

Juil. Iih.

c.

8.

Hb.
''

c. 7.

Dio bist.
xviii.

Rom.
c.

lib.

Lv.

Joscpb. antiq.

lib.

3. et de bello

Tacil. lib. dc Orat.

46
(iriTCoruni, lc^^e proposita
est)
(si

JESI' fllRrSTr

ANNT'S
!).

\C).

tanieu rcs scrio facta

ul Iloinani gr;pco, (Inpci

romano

lial)itii ct ser'

potcst

Latiaa Unf/n(P majatas. in titulo crucis Uomini


,

Undc

infcrri
scri|)sit

qucm
non
',
,

monc
quo

utcrentur. Ha>c cuni Suclonius

bat, lanicnaiitca irrcpscrat in llaiiam


sic

de usus

iilo scri-

Pilatus bcbraice

griBcc ct latine,

co ordinc

pallii;

dc

quo
csse
tiir,

ri^cciiscnliir

ab

Evangclistis

inscriplioncs

Tcrtuiiianus

'

1'alliuin etsi

grajcum ma:

positas

nam

divcrsi

cum

intcr sc rcjtcrian-

gis, sed iiiigua

jam penes Latium


Porro
i)allii
:

esl

cum

voce

non ordincm
factiim cssct,
priiiio

ipsos

secutos esse, sed tantum


scd
cs.se.

vestis iiitra\it.

iisus liauihiuaqiiain visns

quod
colaus

iiisiiiu;issc,
])osit;iin

l;itin:iin iiiscri-

esta Komanis
nit,

fiiisse rccc|ttiis

nani IMiniiis^ mcini-

ptioncm
'

loco

Nam

ct

Ni-

quod qui aqua

ct

c\uel)antur, ct palliis
inilncndi

igne interdicebantur, togis ainicicbantnr, quasi pcrcgrino

modo. Hciis ilcni constilucbatur ' peregrinitatiSjSi quis advena toga indutus videri vellct esse Romanus non tamcn Romanis uti pallio vctitum
:

papa in Micliaelcm impium impcralorem furorc quodam itcrcitum in latinam linguam insultantcm ait Ha'c ciini licbra3a ct gr;cca in titulo Domini a rcliijuis discreta, insignem principatum
:

tencns,

onmibns nationibus imcdicat Jesum Nazarc

essc vidctur
et

iit

de Scipione,

do Calone minore,

cum

gymnnsio, jus diceret, quos pallio


essct in
:

cum

niim rcgcin Jud;coriiin.

Sed de

tituli

crucis in-

scriptione plura inferius. Porro


Cbristi fidci sacramcntis in

cadem latinalingua
Ecclesia magis

usos esse traditnr, viderc licct

constat ctiam,

quod

Romana
illa

de Tibcrio scribit Suetonius ' ipsum abjccta toga fermc bicnnio pcrmansissc in pallio. 8. (ira>co ctiaiii uti sermonc, liaudquaqnam usu
in Urbcrccc|)tum fuissc intcUigitur

niagisquc nobilitata, sicut

totius catbolica; fidei

Tibcrio, (lui succcssit Augusto, lucc


scribit
:

plus ct

Scrmonc grajco facilis, non tamcn usquecjuaque usus

undc dccodcin idcm " auctor quanquam alias prom:

scmpcr tcnuit princi])atum, eodem modo ct ipsa cst pr;c ca!lciis cxalt;ila. Unde Marcianus imjtcralor in (^lialccdoncnsi sacrosancto concilio coram amplissiino Patruin

conventu concionaturus,

licct

lioiiio

(Jnccus, et inter (iraecos, ct in ditionc ac regione

est

(ira?corum
iiioduiii
sl;it.

niaximc in senatu; adco (]uidem ut monopoliuni nominaturus, veniam jiostularit, quod sibi verbo peregrino utcndum esset; atque in quoal)stiniiiti|iic

eamdeni orationem latine prius postgnccc ilixit. ut cx iitsius synodi ' Actiscon,

Lcgali

cti;iin

Apostolicaj scdis Ecclc.iae Roniana',

littcras

Romanorum

pontificum ad synodos GrcBColalinc lcgi,

cum dam dccreto Patrum commulandam censucrit vocem,


,

s^-.liXT.u.a

rccitarctur,

ruin ei)isco])oruin conscriptas nonnisi

et pro

percgrina

ac corain omnibiis cx scri|)to recitari jubcrc consue-

nostratcm leqiiirendam, aut si non reperiretur, vcl phnibus ct ])cr ainbitum vcrboruin rcm cnuntiandain. Militcin (luoque
gra'cc tcslimoniiim infcrro

vcrunt; ct nisi efllagitantibus omnibus cjus consessus episcojtis


gracce

rcddcrc.

Fidcm

facit

liorum
ubi
uni-

omiiiiim unus cx lcgatis cjusdcin scdis Pliilipiius


])rcsbyter in ss. concilio

gatum
nius
:

nisi latine

respondere vetuit.

Haec Sucto'.

oecumcnicoEplicsino

Atque de Claudio " traditur (juod splendidnm virum, Crtccia;que j)rovinciae princi])em, vcrum latini scrmonis ignariim, non modo albo judicum erasit, sed ctiam
fere de ipso tcstatur Dio
in pcregrinitatciu rcdcgit.
rat C>icero
'

cadem

recitatis Coelcstini pa])ae littcris latine scriptis,

versi cpiscopi ]teticriuit, ut


translata, dciiuo recitarctur.

cadem cjtistola Tunc bis vcibis


:

gi\Tce
sic ininqiiit.

tcrlocutus Pliilipjtus lcgatiis

Vetus,

Ad

li;pc

spectant^iiua" nar-

consuctiido Iiabct, ut Apostolicae scdis diplomata


])ropon;intiir, ct

de Lucullo, quod diccrc solcbat, sc

bitiiie

boc

sat esse solct.

Nunc vcro

libcntcr Cnccis barbara admiscuissc, ut sc


|trobarct.

Roinanum

quoni;iiii bc;ilitudo vcslra cftlagitat, ut litlcra' allatiP

(^oinmcndat Valcrius
i)risci

'"

manoruin luagislratuiim

piisliinim

de eadcin rc Rousum, ciim ait


po])ulii]iic

gra'cc itidcin rclcgantur, ncccssc fuit vestnc bcalitu-

dinis desidcrio satisf;iccre, etc.

Ha'c

Ii;il)ciit

ipsa

Magistratus vcro

quantoperc suam

Acta

ss.

syiiodi

'

Eplicsinac. In sacris ctiani inissa-

Roinani majestatem rctinenles se gesserint, binc


citgnosci polcsl, (]iiod intcr ("cIcim olitincndic gnivit;itis iiidici;i, illiiil

iiim solcmniis pcnes Gnccos ea sempcr viguit con-

suctudo, iittain Iccfioiics cvangclica!,


Iic;c, ])riiiiuiii latiiic
,

quam

aposto'"

qiioquc magiia ciiui


(]r;ccis

i)crsi'vcr;mli;i
l;iliiic

iudc giaicc cadciii in ccclesia

custodiebant
qiia

iic
:

imquani
pcr

iiisi

rc-

piiblice recitarentur, ut iilcm qui

supra Nicolaus
iiiip.

si)ons;i ibircnl

qiiinrtiam
v;il('iit,

ips;! lingii;c

^ojnbilitalc,

papa
Sed

;iil

ciiindciii

iiupcnilorcm scribens tcstatur.


Aiigusti
peiie

plnriinum
et

cxciiss^i,

iiiti'i'j)rctcm lo-

qii;iiiiIo ()cc;isionc cilicti

non

qui cogcbant, noii in Uibc fniitum nostra, scd etiani


in

sentientcs longius digressi siimus,


tiim rcvertaniiir.
10.

mmc

ad proposict

Gnccia

Asia; (juo scilicct latin;c vocis lionos


stiidia d(tclrin;c, scd

|)cr oiniies
illis

gcnlcs vencrabilior dillumlcrclur; ncc


iill;i

Studiiim Berodis
civitalcc,

in

Tibcrium
ipsa
.luli;c

Au<jit-

dccrant

iioii

in re p;il-

Rtum, quilnis
Post obituin
kal.
liliiis

tcmpla, et lacus dicat.


imiicratoris,

lium

togne subjici dcbcre aibitral);uitiir;

indignum

Aiigusti
,

die

XIV

esse cxistimantcs, illcccbris ct suavilatc litlcrarum,

Scptembris
c;ii)cssit

Tibcriiis
,

Ncro,

Aiigust;c
vigiiiti

imperii pondiis et aiictoritatcm

doiii^iii. ll;cc ille.

impcrium

lciiiiitquc aniiis
:

duobus, meusibiis scx, dicbiis viginli scx


Suel.
iii

cratijisc

Oa.

c. xi.viii.

Iib.

IV.

C|'isl. XI.

'
iii

TiTliil.

Iili.

dc palli"

c.

Sucl.

Sucl
Iib.

in Tib. c
c.

71.
'

Claiid. r. 15.

Siiel.
Iib.

iii

Dio hist. n.im.


ail

i.vii.

in Clauii.

16.
2.

Ciccr.

All.

lili.

l.

c|iisl.

xvi.


:!.

IMin.

Tib

c.

13.

'

l.iic.

x.xiii

Joiiii.

Suct.
Valer.

iiovii' edil.

xi.x.

-in

c|)isl

Sjnod. Clialccd.

lib.

v.

">

I'clt.

toni. II. c. 23.

aJ
''

.Micli.

Iiiip.

lo

iii

Coii.
edil.

Acl. Synoil.

l':|ibes.
^
l-^x

'

Mcol

epist.

;ul

Micli.

imp. --

T.ifilo,

Max.

11. c.

Sueton. Joscpb. Oioiie,

et aliis.

JESU CHKISTT AWT-S


tniic aniiiim a}^cns(iiiiii([ii;igcsiiiiiiiiH|Miiiluiii. Mitliliir

\(',

47
Hicc pricstitcrunt
Iii

sloloriim
diicti, qiii

'.

paterno exemplo

wvo

tiinc ali

eo inox ad prociirandain JiKJaMiii


'.

cx turri Stnitonis Cicsarcam


in

maritimam

Valcriiis Craliis, maiisil(ni(! in co maj^nstratii aiinis

iimplissiniam civiliitem
sliuxcrat
'.

liononMii Aiigiisti coii-

undccini,
Irarclia,
rii,

iil

lcslaliir .I(isc|(liiis
cl

rnnc

Flcrodcs

lc-

Horuiii noii pigiiil mcniinissc, (|uod in


ct ,\ctibus

(|iii

Anlipas, rcccitus in aniicitiani Til)ca sc conditam vocavit


ai-^^ro

de

i|isius iioininc urbciii

Aposlolorum sa'pc coruindein locorum menlio habeatur. Vcrumenimvero in eo


Ilciodcni piircnlcm Antipas ct Pliilippiis imitari miniiiic

Kvangclio

Tibcriada, clcclo ad lioc oplinio


(lciic/arclli, iiiid(!
11(111

ad ora lacns

lon^c

al Kiiiinaiis siiiil a(|iia'

polucrunt, ut sicut

iile,

(jui in

lionorem AiiJoscphus
',

calida;

liicc

parliin a coiivcnis, parliiii a Cialihcis

gusti tenipla erexerat,


nil Pliilo 'allcriim in

unum

Cajsareae, cnjus meriii(jiio

lialtilata cst, (|iioiiiiii noiiiiiilli coconiiiiij^n^arccoacti

Panio, de

ila
is

sunt, (iiiidani

(li.iiii

c noliililalc scdcs illic sildopla-

isti

ciidcin

iii

Tibcrii gratiani pncstarent.

Nain
iit

veniiit: at (luo niajor essct frcqucntia, recepii sunt

primis annis sui imperii, adeo optimi principis et

ad incoliMiduni
ideiii

cliaiii tciiiiissimi (|ui(iuc iindcciiin

ab omni

fiistii

alicnissimi spccimen dedit;


"')

non

qiie coiilhicntcs.

IIa'c ct alia

dc Tibcriadc narrat

laiitum ((piod ait Siictonius


luerit; sed

se Dominuiii dici ve-

Joscplius

-.

1'orro et laciis ipse

ab cadein
in ea

civi-

(quod

scripsit Uio ')


cxtriii,

neque ullum iemse in ullo alio

tate cognoiiiinatiis eslTiberiadis: liujiiscst fre^iiiens

pliim sibi proprium

nciiiie

mentio apiid sanctos Kvan^^Iistas


gioni! frciiiicnlcr vcrsabalur
II.

enim

re-

Dominus

nostcr.

Hic non oinniittciidum, ipsuni Ilcrodem

palam, ne quis privatus, ne(iue iirbs iillam slatuam ipsi poneret injussusuoaddideritque se nuniiuam idconccssurum.
coli piissus fucrit; cdicto ctiaiii

olim, Augusti teinpore, Sepliori civitatem cinxissc


nKcnibiis, ct fotius f.aliiaNC caimt constiluissc, ct in

Ha-c et alia id gemis digna optinio principe de Tiberio incmoriK commcndavit Dio Cassius a(ldit(|ue
;

honorem
qiio

Jiiliic

AuguslicJuliada nomcnimposuisse:

Tacilus

etiam tempore Pliiiippus' tetrarcha pari fcmuiii giatiam cjiisdcm Cicsaris Pancada silani ad Jordanis fontcs, auctam icdificiis, Cicsarcam dici voluit; et vicum situm in ripa lacus Genezareth, Rctlisaidii dictimi, in spcciem urbis nobiiitatum, noiiiinc Cicsaris lilia', Juliain mmcupavit. Fuit vcro
lationc

ingesium a populo sicpius nomcn Palris patrix ipsum rcpudiassc, vctuisseque in acta sua
'

jurare, ctiamsi senatus id censuisset;

ac dictitirc

solitum, cuiicta mortalium incerta


aliquis adeptus foret, ianto

quantoqiie plus

magis esse cxpositiim


*

ludibrio
'

eadeiii ei

Suetonius
xvi.
c.

pluribus.
r.

Bcthsaida patria Petri Andretc,


'

at^iiie

Philippi

Apoibiil.

Joseph. anliq.
Jiiii.

lib.
II.

xviii. c. 3.
c.

Caium.
c.

Joscph.

ibid.

'

Joseph.

27.
iii

Joan.

1.
'

Dm

'

Joseph. anliq. hb.


anlii|.
lloiii.

Joseph.
hisl.

hb. xv.

l:i.

''

hb. Lvii.

!).
'

'

Philo dc leg.
in vlla
i.

ad

Siiet.
lib.

lpiiii.

'

Tacil.

.\nnal.

ct .b> bel.

hb.

8.

Siiel.

vita Tib. c.

26 et 27.

.\iino pcrioili

Graeco-Romanie

.')'J07.

Olymp. ins. an.

2.

L'ib.

coml. 767.

Jcsu

Christi 14. seciinduni Baroniuin 16.

Tiberii

imp.

).

1.

Co)isu/es.
,

Ponipeiiis

et

A num. 1 ad 5. Coss. Sex. Sex. Appii/eiits ex Dione. Baronius


coiinomen
affingit crrore

rcdacta. Sed

non mirum, eum exilium


;

ejus

anno

uiio anteveriissc
giiiiin

cum

posterius Herodis patris re-

utriiiiie Ne/iotis

Jam supra

confutato.
2.

Arclielmis

Vieiinatn i-eleijatns.
tilius

Arcbclaus

Herodis Ascalonilae

nam

Calliic in

anno Chrisli vu Viencxilium ab Augusto missus, pairi-

monio cjus ct thesauris fisco adjudicaiis. Et ratio esi, (luia anno Juliano quadragesimo iertio pairi succcssii, dccimunKiuc rcgni aniium atligit, quo anno Josepho saccrdoii naius cst filius Matlliias,
paoaEuovTo; 'ApxEXaou to JixTov
,

anno uno tardius consignarit;sic(iue mortem anno etiain uno dilferre coacUis fucrit. In eo autcm quod .Vrchelaum Hcrodcm Dio appellat non hidlucinatur, ut communiter reccntes historici scribimt; scd Archelaum diiplex nomen tulisse nos edocet sicut et Arche/aus jnmor, qui Herodes Archelaus dicius esi, ut inferius visuri sumus. Josephus in finc lib. 17 de Antiiiuit. scribil; .\rchclao RomiC
ejiis
; ;

damnalo,

iit^iue

Viennam

Galliai in

exilium dcpor-

id

cst

decimo

regiH

tafo, mitlitur

a Cassare Quirinius vir consularis,

Archelai anno, ut cx publicis


vila

taliulis

in libri dc

hujus filiiis Flavius Joscphus historicus. Is ob hanc raiionem, quod in libris Bclli Jiidaici dc novcm Archelai annis priiis
sua
inilio rctulit MatthiiiJ

qui ccnsuin agai in Syria, qui census nunquam antea in Judaea actus fuerai, ut in Apparatu Clironologico dixi. Ideni Josephus lib. 18, cap. 3,

annum
a

census primiius peracti

ita

designat.
.\nlonio

tricesimo ac

Antiquitatum onmino mudecein et amios in regno ct arisias in somno yirc/(e//subsiituens. Qui (luidem anni dcccni iitriiique incompleii fuerc. Dio (luidem
scripscrat
,

in

libris

septimo anno post


Cffisare

dadem

apud Actium

tandum

esse censuit

illalam.

Annus .\diacus

xxxvii coeptus

xxx mensis Augusti anni Cliristi sexli.Quare anno insequenli facultates .\rchelai in publiciim fisest die

lib. 5.J,

anno Urbis

dcclix, Chrisii scilicct vi, scribit:

cum
pta.

relatic, et
3.

census in Judaea actus.

Herodes Palaistinus a fratribus accusatus, trans

Historia Judceoriim accurate a Josepho scri-

Alpes est relegatus, iic pars ejus diiionis in pulilicum

Baronius exisiimal cum Eusebio in Chronico,

jEsr CHRrsTr axxu.s 10.


Ardielaum Vicnnain
crcditKr mutaaltis.
|)rocsonli

anno rclegalum fiiissp.

Nota supcrior
rioics E.M

A primum
Augiisli

Tiberii

annum;

nota; infe-

ac Dioni Jnsfplinm im|)o?uisso,a (juo re.r J ndfpririim


i^\ioi\

.iiimiiii xi.v,

ah impcrio

.\u;iusti in

Syria

certc admitti iion potcst,

iiofiiiil. Iiicipil is

cum

Josoi)hus acourate Herodis iiistoriani ex

Roma-

Dcci.xvii, Cliristi
.\iigusti

annus anno 1'rbis conditanempc xiv, quo dic decima nona


,

uis Auf.Mista' ictalis scriptoribus, (|ui injuria tiMiij^o-

iimi iiilcrcidcre, cxscripsciil ac liliorum ojus


al)

liistoria

\cro llcrodis

Oclaviauo Tihcrius succcssit. I'ra'terea Toinardus vir doctissiimis scripsit ad nie vidisse se

Eusebio elucubrata iutolerabililiiis crroriliiis scalcal. Pclavius lib. II de Docl. lciu|i, ca|). I, cosdcni crrorcs Euschio taniiuam pii Horiiiii oiniiium uiario auctori tribuit, ait enim
:

-.n.fViyf.ij.i-m

ot

T:7.5i/.',jciaaTio<

atciue

illiiis

liisloria^

calaniitalis,

si (iiiis

fundiim csse dicat


jiidice,

Eiischiiiiii, is

Antiocheno ZM, notalos cum notar siipra Silaiii iiomen.qu.T non lautum lcrliiim imperii Tibcriani aiiuum designant; sed ctiniu notam A nnmino Mcdicco adscri|)lam primum Tibcrii annum significare cerlo denionslrant. Quadragcsimus autem scptimus annus Antiochcnus incipil
Siiani

nummos anno

a veritate, nic

quidcm

non ahhorreat. Eleciiiii

anno Urbis

ncc.i.xix,

anno

scilicet Christi

xvi, (|uo

iiim

lam

ille

iu Hcrodis lcmporibiis di^fcrcndis hal.

Tibcrius tcrlium imperii


Siiani nuiiimis
pra'sid(ini Syria'

annum

iniit.
iii

liicinatus cst

ut rcli(|uis. qui

sccuti sunt,

larfjissimc pcccaiidi

iiciiKiuc ])ra'hiiciit.

At

lon;j;e

universi fcrmc segclem occasiodiii ante Eiisebium

aTam

Antiochcnnni

Ex iiltimis numismatis

cxprcssam,al) annolIrbisDCcxxxiii,

(luo piigna Actiaca hahita,


lcslc liiiiiet, ac card.

liiijiismodi )icitiirhatioiics in

ilucta'; Julius ciiiiu


luis. aliiiiue

Hciodis historiam inAfricamis, Clemcns Alcxaiidri(|ui


,

nis Dissert.

ii,

dcductam fuisse iiianiNorisium in Cenola|)Iiiis Pisacap. tO, paragrapho 13, non hcne
Crhis

multi,

natale Christi in

Euscbium prcGcessere et anniini Jnlianum xi.ui contulere.


fiiisse.
siiic

eam ab anno

inseiiiicnti,

ncmpe

dccxxiv, de-

sumpsisse, ut ipscmet ad
noii possel. ut anniis

me

scripsit. Sic

enim

fieri

Hcrodcm

adhiic in \ivis
prodiixisse

ac ad iiisci|uentcs

aniios vitam

duhio suiiposucre
ultra illiim

cuni tamen certum vidcalur,

eumdem
ct

Antiochenus xlv, cuiii priino xi.vu, cuiii tcrtio ejusdcm imperariberii, ct annus toris concurrcret , ut examinanli patet. Vidcnda
(liiic

annum Julianum imperium

vitam non projiai?asse. Quare errores illi vctiisti.ah Eusehio, (jui in eorum patrocinium Joseplium trahere nititiir,
inagisqiiidemaiicti.
4.

dixiiiius,
ila(]uc

cumde

a'ra Acliaca loculi siimus. Si-

I.uiiis

Christi
i>.

nontamcn primumdisseminati.
si/cccdit
iii

Silanus Quiriiiio

Syrio'.

Quoad Quiriiiiiim, de quo plura adversus P.aroniuminApparatiiCliroiiologicodiximus.Syriam

praifectura

iiiiiii.

.")

ad annuin dcciinum scptimum, ut eo anno \idehiinus. Augustus histrum condit, et moritur. Ad ct scq(j. Augustus die deciiiia nona mensis
Syriic legiilus fuit iisiiue

Augiisli e vivis excessit, ut recte in Epitome.

ciii

Tiherius jain

iin])crii

collcga succcssit. Ante

mor-

adiniiiistiandam siisccpit aimo Christi scptimo, ut mox diximus cx Joscpho, ('aiiKiuc rcxil usque ad

lcm
dics

Iiistniiu

coiulidit in

campo
',)"

Martio,

in(juit

Suctoniiis in Augusto cap.

et

qiiidem

ccntum

annum

Christi

duodccimum,

(juo Q. ('(pciliiis SilaScii[)sil

nus Crcticus eam proviiiciam ohlinuit.

ad

aiitequam iiiorerclur, ut teslalur ihidem Suetouius. I<^x quihus elicio, histrum IV idns Maii
fuisse

me

card. Noiisius V. C. cxtarc in miisco

illiistris-

conditum
circ. ot

ad

enm cnim diem


Coltzium
dies
exfat,

in vctcri kaIcgitiir,

simi marcliionis Iliccardi et in Mediceo,

nummos
capiit

lciidario, (juod ajiud

Luc

duos

ffireos,
iii

in

(jnorum antica visitur


lc^-^itiir
:

Ju-

Mart. in
ivalijnd.

a die IV idus Maii ad diem XIV.

vis, cl

postica

iiiii

iivvNor A^TioxEfiN.
ct

Scjitcmhiis

centum

inlcrjiciunfur.
:

Ucpra'scntatur arics

rctro svdus aspiciens,


xi.iii,

in

mcdio
cl

rvi.

Est aniuis Aiitiochenus


scii victoria .\ctiaca

ah anno
:

Addit ihidein Suctoniiis de Augusto loqiicns Vota (jiiio iii jiroximuni lustrum suscipi mos cst, collegani suiiiu
conscriptis

Irhis nccxxiu,

dcductiis
.\lcdicca

cvtarc

nuiicujiare
])iiratisi]ue

.jiissit;

nam

se, (jiiniKjuani

(iiios alios etiaiii

aTcos

iii

Ca/a
Est

cjiisdcm

jain taliulis, ncgavit susce-

Silniii

(imnino
cl

siniilcs

ciim his vcrhis, ini^iiwNov


aiimis Aiitioilic-

pturiim.

(juic

non

esset soluturus.
Iii

Mortem enim
vota solvi, ct
fiiit,

wTioxiuN
Cliristi
XII,

in

mcdio am.

suam
nova

])ra's;igichal.
iii

histiis ilnijue
suscijii

iius xi.iv. Prior .\iitio(licniis aiiiius iiiclioatiir aiino

qiiiiKpiciiniuiii
11111, (jiitc

inos

iiKJeque

jiostcrior ciirrenti Christi

anno. Qiiare

origo votoi

in (juinquennalihus el id

genus
hi-

.jam
t)at.

amio

pra-ccdciiti

Si/anus Svriam adiniiiislranioneal


asservari in gaza

fcstis jiostcii suscc])ta, rc|ictciida.


sfrii fccit

Augustiis

tri;i

Qiiod cx co ccrtiim rcdditiir, (juod card. Noriiisdcin


liltcris
,

cx niarmore Aiicyr;iiio,

cl Sucfoiiioc;i|). '27.

sius in

Mcdicca nuniiuiim Si/ani, in ciijiis anlica visiliir capnl Tilierii ciini inscriptioiic iKr..\yror kmim'
:

collega M.

Primiini iinno Erbis dccxxvi, in scxto suo consulatu, Agrijij^ii cx Dione cap. .^3. Scciinduin
dc.c.xi.vi

aiino 1'rhis

in
:

eodcm

enini niarinore Aiicy-

(piia 'fibcrius co^noiiicii .\ugiisti iiiitio iioii admisil,


iit

lcst.itur Suctoniiis in Tihcrio.

Ha'C

cjiis |)ostica

rano Auguslus ait Ccnsorino et lcgi.


))

Niijier

Asiiiio coss.

ni^juc lustiiiin
I.

ah
iii

.Xiigiislo

lustrum sohis fcci. etc. Terfium deactuin ad Iiiinc anuuiii


lcgcnda,
(jiiie

IM
\
.N

^
()
I

|icitiuct. I)e liis .\ugusti iuslris


I

scrihil
ii,

V
f)

card. Norisiiis
cnp.
I.

Ccnotaphiis 1'isanis Dissert.


condito Iiistro in lllyriciim
rcjicril.

N r
i:

Tibcrius
:

jiro-

II

lcctiis cst

ct sfiitim cx itiiicrc

rcvocatus spiriiiilcm
iii

i;

adhuc Aiiguslum

Piofectus ilaiiuc

llly-

.tkst:

cniu.sTr

anxus
liis

K;.

49

ricuin

non

cst,

nisi

post dioni (ino(i(!ciumin Miiii,


illnil

mill(!siinum
asscrit
,

decimum quintum,
et

(|uo (^bristum

t|no lu^tinin |K;raetiiin (iLnionstraviinns, (|uove


(le

naluiii
giisti

morii fMclnin (xisliinainus.

I.iviiis iil).

loi|ncns

(luadragcsimum secundum Auaiiniim aimo Jiiliaiio \i.iii illigiri!. Ex qiio


crrassc Sialig(!ruin
,

de Scrvio Tuliio iloniaiioruni reyc , (jui lustruin hi cam|io Martio instructum excrinstituit, ait
:

ct

S(!(iiiilur

iii

(!ililioiie

Cliro-

nici

Euscijiani

in

(luo

jirimuin

Cluisli

annum

ciluiii

oiniiMn,

siic, ov(!,

laiirililius

liisliavil, iil(|iic
iii

ciim anno Aiigiisli (iiiadragcsiiiio lcrlio


.\ain,
lib. \,

coiiipoiiil.

coiuliluin luslrum aiiiicllatum.


flnis faclns cst.

iiuia

(ciiscikIo
iii

ut advcrlit Valc

iiis

in

notis ad

Kiiscbiiiin

Idem postea a
Card.
cap.
1,

ccnsorilHis
in

aliis

cap. 5, in -veluslissimis codicibus Eusebiani

Instris

faclitaluin.

Norisiiis

disscrt.

dc

Clironici priimis Clirisli anniis conciirril ciim aiino


xi.u

Volis dccciinaiiliiis
sacrificia

arlMtraliir

liiijusmodi

impciii

Aiigiisli.

Quod

iii

l'".iiscl)ii

scnlcii!ia

(luimiuennalihus et id gcnus feslis etiam facta. Scd (|ua' ad id probanduni Card. criiditissimns iii nK-dium addiicil, oslcndmil i|iiiilcm illa
in

ob alias etiam f|nani ob luslriim (aiisas a Romaiiis, sed non in (|uiniiuennalibns, pcracla. Ciiin tamcn vota (iuiiii|ucuualioruin ct dccennasacrificia

annos ab Incarnalione Chrisli iiumcravcrit, idque sccundiim .erain incarnatioiiis Alcxaiiilriiioriuii, (lua" amio (lu idiagcsimo tcrlio iiichoatiir. Ex co Scaligcri crrorc aliiis conse(luitiir, (|uod ncinpe annuni Incarnationis xiv cum
neccssario dicciulum;

cum

amio Abraiiami

20-29 copulavil;

quannis

in Euseliii

iiorum ab

liis

cina'

in

luslro coiulcndo mmciipa-

opiiiionc Augustiis

mortuus

sil

aniio iiuarnalionis

banlur, orinincm etiain duxisse vidcantiir, cjus conjectura vcrisimilitudine non caret.

scciindiim Alcxandrinos xv, qui


inchoaliir.
ail

cum codcm anno


icric

Abrahami 2029 niense Oclobri scu


XII

Chiisliana;

male oh Enschio consignata. Eusebius in Ciironico Augusti mortem anno pra-cedenti perpcram consi^inat. Eam cnimcumanno
6.
Aiiijitsii

mur!;

(liiando

Deniquc Valcsiiiscilaliis hallucinatiir. aiiiium primiim Augusli sccuiulum


,

Eiiscbii suppiitalioneiii

ciim csse quo


si

iiir

ius

ct

Alir.diami

'2i)-2'.)

comieclit;

iiiii

Abralianii

aimiis

l'ansaci)nsiiles fiicriiiit.Nam

ab co anno piimiim
(li\issct

kalcndisOctobris amii

Cliristi (liiodccimi inclioatur.

Aiigusli aiinuin inclioassct,

non
vi.

Augiislum

Quare

cum

Au}i;ustus die

gusti vita funclus fuerit,

dccima nona mensis Aumois ca sccutidum Euscbii


:

regnasse annos
inciilil

lvi,

menscs

In

eumdcm crrorcm
xiii

Pclavius, qiiod noii obscrvasset Eii-ebinm

scntcntiam ad

aunum

pra?ccdentem pcrtinet

qiia'

Angusli niortem

cum

aniio irra' nostnc

cniijim-

cum

sit

falsissima,
in

trium se(|ucnlium impcratorum

E\ Eusebium annos Auguslci impcrii alitcr in universum qiiam in particiilari numcrare. Quando cnim de toto, (|no Auchronologia
Clironico Euscbiano dcpravata.

ea lamcn opinione dediico prinium,

gere. Ex quo et in aiium dclapsus est, Cbristnm neinpe secundiim Eiiscbium natum esse anno Juliano XLiv qucm pcrperam exislimat coiicurrere cum anno xlii Augnsti ab Euscbio memoralo, ut

\idcre est in Animadverlionibus Epiphanianis ad

gustus icgnavit tempore, in Clironico loqiiitur,


im|ieiii iiiiliuin a

ejiis

ab idibus Marliis aiini Abraliami millesimi nongenlesimi sepluagcsimi lerlii, (lui anno pcriodi Giveco-Romana' 54Ut inense Scplcmbii cxordilur, dcsumit, (luod e\ eo probalur, (luod Augusii inorlcm collocct anno Abraliami bis miliesimo vicesimo noiio, qui majori
.iulii

morte

Ca>saris, seu

liaTcsim 51, pag. 130. 7. Tiberius dccmnnlia induxit.


:

Dio

lib.

57

de Tiberio ait Decem annis imperii ejus cxactiSj nead resumendum id, niliil decrelo opus habuit quc cniin in dcccniiia intcrcisiim, quod Angustus fcccrat, id gerere statuerat. Tibcrius ita^iue primus dccenex imperatoribus fuit, qui quimiuennalia
:

sui jiarle

cum anno

Clirisli

dcciino terlio concurrit.

nalia, ct id
diicta ct

gcnus

fcsta in

morcm

indnxit.

intro-

Qiio pacto rccle scribit Eusebius regnasse

Auguslum

annos quinquaginta scx, nicnscs sex. At quando Augusli annos in parliculari nnincrat, primuin coiijungit cum anno Abialiami niillcsimo nongcntesimo sepluagesimo quarlo ab Octobri mensc inchoato,
licet

rum

ab codcm sccunda consulaluum C;esarcorcgiila, ut ncmpe imperatores annis liujus

inodi fcstivitatibus addiclis consiilatum sumereiit;


priiiia

Julii Ca>saris

enim Augiisto altribuciula, qui anno post mortem consulatum sufTcctuni iniit.

mensc Marlio anni Abraliami

aiite-

Quia vero chronologia Fastlciuc


inodi fcstis

summam

ab

iiiijus-

cedcnlis Julius C;csar occisus fucrit. Et ralio est,

tam

a gentilibus, (luaiii a cbristiaiiis


cclcbr.itis,

quia certum iiabcri dcbet, Eusel)ium exislimasse Ciirislum naluni esse anno Abrahami i)is miilcsimo dccinio quinto, quud vcruin cssc non potcsl, nisi

imperatoribus, inagna piiinpa


cipiunt, ca

iucem ac-

modo

ex conjtcturis, niodo ccrtis argu-

primum Augusliannum abaniio Abrahami

menlis, annis siiisconsignabo. Poslfamiliam Jiiliam Ca'sares onmcs \ota ciuinin Ncrone extinctam
,

miliesimo nongentcsimo scptuigcsimo quarlo inclioaril. Quod eo magis diccndum, qund sequcntium imperaorum annus primus a niensc Octobri morli dccessoris provimiori incipcrc solcat.

quennalia nuncupisse cerlum antca, cum noincu iliud potius fainilia? qiiam imperii esset, Cajsares
:

qiiinqucnnalia non cxhibucrc, nisi


potcstate
,

vel
,

tribunitia

aut iinperio proconsulari

aut utroque

Deduco secundo

Eusebium

annum Abrahami

exornati essent.

TOMUS

1.

r>o

.TESU

CHRISTI

ANNUS

17.

JESr ("HRISTI ANNTS

17.

Prcpsidum simimurn jits eorumque vesfes sa Scqucnti anno, Druso Cicsare el C. cerdolalcs. Norbano Flacco coss., Valerius Gratus Juilaea praisos
I.

camreponebat
ille.

in cellam, ubi ant(3a condita fuerat.

Id fiebat singulis annis ter, jejunii tem|)orc. Haec

adempto

summo

siicerdotio

Annano

ponlifici, in lo:

S.Porroadjunctaerantstolffiduoaliaindumenta.

cum

cjus

Isniaelem Fabi filium subrogavit

quo

etiain paulo post in

ordinem redacto

in

Eleazarum

Annani

pontificis filium
'.

Josephus

honorem transtulit. Hkc Redacta seme!, quod diximus, post Arin provinciam, qui iliuc

quorum allerum superbumerale, alterum vero pectorale dicebatur, amboque pretiosislapidibus erant insignia. De his ha-c alibi ideni auctor memoria
'

chelaum exaclum Judsea

prBDsides mittebantur ab imperatore, velnli


,

rerum

domini sibi etiam in sacra jus vindical)ant atquo ex animi libidine sumnium sacerdotium tribuel)ant itidem et auferebant. Stolam siquidem pontificiam,
quasi regni heredilariam,

digna testatus Ex lapillis, inquit, quospontife.x in humeris gestabat (sardonyches erant, quorum naturam nulli non nolam narrare supervacuum puto), micabat alter, quolies litatum esset, is qui dextruni humerum occupabat tantumque fulgorem emitte:

bat, ut procul

eliam intuentibus conspiccretur, id:

iusuam poleslatem redeacciderit, id


:

gerant

(luomodo autem

totum Jose-

pbus - his verbisdescribit Hyrcanus pontifex ejus nominis primus, extructa prope lemplum turri, degebat in ea majorem temporis partem et quoniam hanc stolam liabebat in sua custodia, qua nemo praeter illum utebalur, receplurus privatum habitum, eo loci illam deponebat idem mos fuit etiam successoribus posteris. Herodes aulem regnum adeptus, turrim hanc opportuno loco sitam, magno sumptu exjEdificalam, denoniinavit ab amico Anto: :

naturam suam et consuetudinem quod admirationem merctur apud omnes, nisi si qui ex contemptu religionis snpientia; opinioncm aucupantur. Sed mirabilius est quodnuncdicturus suni. Perduodecim gemmas, quas in pectore pontifex insutas rationali gestat, in bello victoriam Deus pra;nuntiaresolebat nam priusquam exercitus se mo(lue pra>ter

certe

veret, tantus fulgor ex eis emicabat, ut toti

populo
et

perfacile

innotesceret adesse

Deum, opcm(|ue

auxilium

suum

invocantibus esse allaturum. Qua-

nio; et stolam ita ut ibi rcperla est, detinuit, ratus

propter Gracci, quotquot a nostra religione non abhorreul, ciun hoc miraculum pro compcrtissinio

60 magis obnoxium se habiturura populum. Idem cujus regno fecit Archelaus filius ejus et successor mulato, Romani simul et {iontifici;e in provinciam
:

habeant,
>,o'ytov,

ila ut negari non possit, rafionale vocant hoc est, oraculum. Desiit lam rationale (|uam sardonyx fulgorem emiltere annis ducentis ante-

stolffi

possessionem nacli sunt, in cella ad hoc ipsuni


reposila;
et

quam

ha?c

commentaremur,

irato

Deo propter

le-

strucla

obsignataj

sigillo

pontificiMu

atque custodum sacri


denle
ibi

a^rarii, prffifecto castelli

accen-

lucernam quotidie. llanc seiilimo ante festum (lie pr.Tfcctus exhibebat pontifici qua purificata indulus sacrorum lempore, seiiuenti die rursuni
:
'

Huctcnus de his Josepbus. Porro Philo ^ gemmas illas, quas Josephus appellatsardonychas dicit sniaragdos, agensque tam de his ((uam de ralionali, elcganter eorum niysteprajvaricationem.

gum suarum

rium
'

declarat.
lib.
iil

Jo5e|)li.

anliq. lib. xviil. c. 3.

Joscph. IbiJ..

c.

6.

Joseph. anliq.

c.

fl.

' Pliil. lib.

de Monarcliia.

.\nno pcriodi

Graco-Romana; 5508.

Oljmp. 198.

aii.

3.

Urb.

cond. 768.

Jcsu Cbrisli

!.">.

secuinliini Haroniimi \1.

Tiberii imp. 2.

1.

Consules.

Ad num.
riO,

et C. Norhaiius Flaccus. Erat


sti filius, (jui

I. Coss. Drusus Ccpsar, Drusus Tiberii Augu-

Zonaras (|uidemiu Tiberioscribit, Germanicum


tilios reii(iuisse,

tres

quos, imiuit, Augustus in testa)>

anno
lib.

Christi xi (lUiCjturam gesserat,

cuiquc Augustus anno llrbis Dcci-xvi, Christi sciUcet xiii, potcstalem consulattis terlio anno, eliam non gesta pra;tura, petendi concessil, inqnit Dio ibidem. 2. Ctesar, noutcii familia;, non difjnitatis, antc Neronis interitum. --- Cum Drusus filius Tiberii
ul docet Dio
Caesaris esset, Ciesar

mento suo Ctesarcs appellavit. Quod si vcrum esset, sequerctur Drusum nou mirius ob dignilatem quani ob familiani, C;csaris noiuen tulisse. Sed Zo.

naram

me

ca in re errare existimat card. Norisius, ut per lilleras monuil, ideo^iue anle Ncronis inlc-

ratione

famiii;c

vocatus

est.

ritimi, Ca'saris iioiiien familiam, non vero dignilalem designabat, in (juantum conjicere possumus; hac enim in re niilii aiiuam luerere fateor.

JESU CIIRISTI ANNU.S

I!.

51

JESU CHRISTI ANNIJS

18.

1.

Tiberiiis

Judccos exaoilal.

Ann<)(;lirisli

DoL.

cgit

qui vcro destilisscnt, inipunitatcm conseque

aiini

noslri

dccimo oclavo
'
:

Statilius

Tannis

cl

banlur.
2.

Ha;c Dio.
tiaic

Libo consules creali sunt quo lenipore Valcrius prascs iii Jnchea, (ineui nnper liilincrat pontillca-

Addit ad

Tacilus

'

sub idem lempus,


mullis

iisdemcoss., I.ibonem Driisum rrbaiiiim i^rietorcm.


(juod invocationibus dicmoiium inscrvissct,

tum
que

Eleazaro Annani pontificis

liiio,

abroi^avit; eani(iiii

digniliitcni Sinioni Caniitbi liliocontulit,

in

ponlirKalninaiinnm tantuminodo excgit. Ibec .losc' in .Inda^a tradit evcnisse. Rouiie autcm, ut auctor est Uio ', Tiberius imperaior inter alia laiil)bus
dalissiina cdicta (]iuc [)roinui^Mvit,
iit

accusationibusjudicio ])ostulatum, teslibustiuc convictum, donii morlem voliintariam o[)])elii>se, se


ijisuni

nccando

itcm (jusdcin

criiiiiiii-i

reum

L.

1'itiiaiiiiiiii

e saxo Tarpeio dcjcctum; et in P. Mar-

de veste scrica

non utcnda, irhjuc vasis aurcis, nisi iii sacris, aliud addidit adversus magos et quoslibct divinationes
excrcentcs, quos
vit.

omnes severissimo
:

edicto exagita-

(^ausam autem ejns fcrcndtc lcgis idcm auctor


liis

cium cxtia ])ortaniExi|uiIinain, i^ruecinentc classico, more prisco, consulcs advcrtissc. Sicque magi:ccrimcn, (|uod per nuiltos annos, ut ail *, Homanam urbciu exccdit, bocanno ])rimum reprcssum est, atijiic severe puiiiliiin. .Mcmiiiil cjusdcm advcrsiis magos
Tibcrii sanclionis cliam 1'Iiiiius
'
:

narral

veibis

Porro Til)erius,

clsi

Tbrasiilo

ul [daiicconsido

assidne utebatur, ac singulis diibns vaticinia acci-

ralione

sit

dignum advcniente

Cbristo in

mundum,
co-

tamcn re accurateconsidcrala,cumali(|u:indo ])er soiimum jussus esset cuidam argcntum dare, homiiicm inlercmit, quod intclligcbat per magic.im arlem dicinoncm immissum luisse rcliquos omncs
picbat,
:

magos
factos;

cx Oriente Ycnientes, i]isuin


et

Dominuin

gnovisse
sos,
et

adorasse, da?moncs in .Egyjito ]ierlerre-

astrologos magos, aut quicnm(|ue aliquopiam

modo

diviiiationes cxcrcerent, cxleros nccavil; cives, (]ui

(eliamnum neglecto priore edicto, quo probibitum fueral usu liarum arliuin omnibus (jui in urbe essent)
'

vero, idemquc ab Italia magos expulcosdem severissime lege aclum esse. Vcneral (]uij)pc in orbein illc quiadversusda;moncs bellum iiidicciet, corumque vires infringerct et siib eodem imperatore crucera perferendo, sibi cuncla
in

Koma

subjiceret.

tractare
lib.

ejusuiodi
lib.

res
-

dcfcrentur,

cxtorrcs
'

Uio
"'

Lvii. et Tacit.
lib.

n.

Jnsepli. aoliq. lib. x. cap. xviii 3.


'

Tacit. Aiinal
iiat.
liist.

lib. ii.

sub. iisdem Coss.


I.

Tacit

lih.

I.

hist.

Dio hist. Roni.

Liii. siib. dictis Coss.

Plin

XXX.

c.

.Annn periodi Gra?co-Romana' 5509.

Olymp. 198.

an. 4.

l!rb.

cond. 7G9.

Jesn Christi 16.

secundum Haronium

18.

Tilierii

imp.

:i.

d.

Consu/es.

Ad

n. 1. Coss.

StatiliiisSi-

senna Taurus, et L. Scrihonias Libo, cx Dione. Incidunt in liunc 2. Quijujuennalia Tiberii.

anninn quini|uennalia imperii proconsuIarisTibcrii


ab anno Cbrisli
lacitus
scribit
:

Varo amissa, ductu Germanici, Fortunae Tibcrium sacrariuin genti Juliaj, effigicsque divo Auju\ta gusto apud Bovillas dicantur. Annis enim liujusreccpta signa
auspicils Tibcrii
: :

cum

et tedcs Forlis

xi

dcducla.

Ad ea revocanda

quoc

modi
erat.

fcslis addictis

arcus erigi ct temiiladicari

mos

lib.

2 Annal. sub Iiujus

anni consulibus

Fine anni arcus propter a;dem Saturni ob

JESU CHRISTI ANNUS

19.

1.

Caiph(e sacerdotium.

Post ha;c,

anno qui
'

Rufo
filius
'

et L.

Pomponio Flacco
xviii. c. 3.

coss.,

'

Simon Camithi

sequitur Rcdcmptoris nostri decimo nono,


'

C. Coelio

summus sacerdos, anno


lib.

tantura eo honore per-

Dio

lib.

Lvii. Tacit. lib.

ii.

elalii.

Joseph. antiq.

52

.lESU

CHRISTI ANNI.S

'iO.

fiindus, a Valerio Grato Jiida;aj prffiside iu ordineni

toties per ipsos libris id facere licuisse, ut

redactusest, juffeclusqucab eodeni in

locum

ipsius

imposlura jure
.'{.

objici posset

calumnia
'

nuUa de ab Auixusto

Joseplius qui cojinominab;ilurCaiphas: hujus sacer-

id eti.im faclitatum, jani pra-fati sunuis.

dotiuin dinluriiius
rius diclui
i

fuit.

de quo plnra suo loco infeoracula vana qua;dam,laniiitcrilu

sumus.

2. lisdeni coss.,

cum

Sub idem lempus, Jud;ei fessi oneribus tribntorum, pro relevationc apud Tiberium impcratorem suppliciter egeruut. simubiue Syria de eadem
re coniiuesla: ciim bis aliisque casibus Orientc exa-

quam

sil^yllina.

de Urhis

anno nonfiente-

simo ab ejus

oiif^ine

obventuro ferrenlur; Tiburius

tanquam

falsa redarguit,

eaque occ.isione adjecit


libros inspiceret, eo-

animum,

ut

omncs

f.ifidicos

rum

|ue alios probarct quoslegitimossciret, spurios


'

vero lejicerel. Ha'c ex Dione


fcj^tius redd.ilnrCbrisliaiiis,

referimus,

quo

inani-

quem ex ab eodem Tiberio Gcrmanicus Uruso Germanico fratre suo, Livia^ filio gcnitum, in filium ado[)taverat, ad res provinciarum componendas in Syriam millilur. Tiberius enim a?que atque Augiistus Jiida'is favit; eisdemque Roma; degentigitato,
,

qui (ut superiusdictum

bus, in cives distributiones

ficri solitas,
'

sicut et
:

ille

est) in prffidicando

Gentilibus
,

advcntum

Cbrisli veri

fecerat, impertiri voluit, ut Philo

testitur

quae

Dei,

et

idolorimi falsilatem
illi

ex sibyllinis carmini-

autem iidem Roma? agentes


suo loco narrabimus.

passi sint dolo Sejani,

bus inlerdum, quod

divina^ Scriplura;

non

cre-

dercnt, pelerent teslimonia, nonnisi ab expurgatis


'

Dio

liist.

Roni.

lib.

xlvii. sub his Coss.

'

Tacit. lib.

11.

" Pliilo

!ib.

de

legat.

ad Caium.

.\niio periodi

Graco-Romana;

.'iilO.

Olyuip. :99. an.

i.

Lrb. conJ. 'i7U.

Jesii Cliiisti 17.

sccnnJuni

Haroniuui 19.

Tibcrii imp.

i.

1.

Consides.

Ad num.

1.

Coss.

C.

CcrUus
lib.
-2

litifiis, tt L.

Pomponius Flaccus, ex

Tacito

Annal.
2.

SibijUinn oraciila.

Ad uum.

2.

Quae naro7
recitet
fastis

Ad num. 3. Hoc ;j. Piso fit Sijriee prceses. anno, decrelo fcnatus permissffi Germanico provincise, qux iiiari dividuntur, ut molum Ori.nitem componeret, ut ait Tacitus lib. 2 Annal. Ltquia Syria> prffises

rantur in Annalibus de sibyliinis oraculis, pertinent

Creticus

Sdaims per

alfinitalem Gerina-

ad anniim Cbrisii xix, cum ca Dio sub consulatu Silani et Norbaui, qui

lib.
illo

anno

nico erat councxus, Cn. Pisonem successorem illi constiluit Tiberius, ad spes Germanici cocrcendas.
Ita

nomen

dedere.

Tacitus loco citato.

JESU CHRISTl ANNUS

'20.

1.

Consules.

Chrisli annus
'

vigesimus habuit consules Tiberiuni .\ug.

lertio. et

Gennanicum

se-

cundo, ut annales Taciti


'

demonstrant.

Tacit. Annal. lib. li. snb iisdcra Coss.

Anno pcriodi Gncco-Romana! 551).

Olyinp. 199. an. 2.

Lib. conJ. 771.

.lcsu Cliristi IS.

secundum liaronium

2(>.

Tihcrii imp.

;;.

1.

Con$ulcs.

Ad nuin.

1.

Coss.

THierius

Aug. 11 1 ct Germanicus II. 2. Cuindecennalia imjicrii CcEsarei

Tiberii.
ii

Sumplus

is

a Tilicrio consulatus juxta

regulam
Ca'sanei

lib. 2 Annal. sub Cappadoccs in forniaiii provincia' rcdacti, Q. Veneranium legalum accepcre, et quLcdam ex regiis tribulis diminuta, quo

solemnia perlinenl
Iiiijus aiiiii

quw

Tacitus
i<

consiilibus scribit:

con.uIatuiim Ca;sara;orum, jiroplcr


cjus impcrii (luindcccnnalia, ab

nempe

iiiitiiis

Romanum impcrium
Ha;c

speraretur.

Comagenis
indicia
:

anno

Cbrisli xiii,

Q. Scrvanis pr;ei)onitur, luui iirimnm ad jus pnttoris Iranslatis.

(|uo ei tribunitia potestas prorogata, dcducta. .\d ca

horum solemniuin

an-

JESU CHRISTI ANNUS


nis (uiim his fcstis, rcgnii in provinciain riHlacta, p(ipiili liibiilis lcvali, cl

"J

53
antc tanien prae-

sissct, iit lcstatiir Taciliis laiidatus.

novitatcs indiicla'. Qiiare liccl

sentcm annuni

in jus proviiiciii*

non rcdacta.

Capiiadociaanno pra3cedenti Afchelaum regemami-

JESl!

(MIIUSTI ANNI'S

>

1.

Jitdwi liomcp vr.iali,

et restitnli.

Seciueiiti

1'aulinam cI;iiissinKim lciuinani

anno

Jiinio Silaiio ct Noiliano

Klacco coss. jubcnte


li-

iidcm

.K.gyplii siiccrdotcs siinf in

quo ex facinorc crucem ;icti de,

Tiberio, f^ravissiiiiis scnatiis dccrcfis fcniiiiariiiu

qiic diruto Isidis tcinplo,

ejiisdcmipie slatu;i in Ti:

bido, qu;c

cliaiii In sciialorias

^rassahatur, cst cocr-

cita; caiituinqiic nc
aviis,

qiucstum corpore laccrct, cui aut patcr, aut maritus c(|ii(?s romaniis fiiisscf.
'

hcrim mcrsa fexit historiam at cum vera narret tamen cum posl Christi Domini noslri criicis suppli-

cium

conligisse

Iia^c

asscrat
:

more suo [ilurimiim


id

Ha!c piurihus Tacitus

qui Vcstiliic, qiia' causam

vcrilate lcmporis discrepat

enini annis anle tre-

dedit edicto, narrat impudicitiam: quibus

autcm
ta-ri-

dccim
.J.

esse facfuin, laciti testimonio, qui per


,

annos

poonis convictai romana> femina^ csscnt addicend.T,

singulos rcs tiinc RoniiE gcstas digcssif comprobalur.

Suelonius
coactis

tradit; ct niov siiljdil

'':

Kxlcrnas

iManscrunt

ita

cxulcs extra
,

Urhem,

pulsi Jii-

monias, aegyptios judaicosquc


(jui

ritus

compescuit:

ca superstitionc tciiehaiiliir, rcligiosas

vcstcscum instruincnto omiii coiiihurcrc. Juda-orum juvenlutem per specicm sacramenti in provincias
gravioris
vcl
cffili

usque ad necem Sejani cujiis calumniis (iif scrihit Pliilo ') lam dire a Tiberio cxagilati sunl qui dcmiiin (ut aii) compcrta Juda^orum innoccntia,
d;ei
:

dislrihuit: rcliijuos gcnlis

cjusdem,

fcliciorcm slatum restiiuit atque mulla incosdenicontulit hencficia hoc cniin idem
res illorum in
,
;

siiiiilia

scclantcs, urhe suhinovit,

suh picna pcr-

Pliilo Iiis verbis lcstafur

Ifidem jiira Juda,'orum

petua; servitutis: nisi ohteiiiperassent. lla^c Suctoiitijue Norhano quatuor millia Jiidicoruin lihcrtini gcneris in insulam Sardiniam am.mdatos sub spccic coerccndorum latrociniorum, re ipsa tamcn ut ob aeris gravilatem intcrirent.

nius. Id

cnim

dictis

coss.
'

Silano
ait,

actum, testatur

Tiicitus

qui

suh Tihcrio conservata sunt, licet Sejano res novas molicnte in Ilalia. Cognovit cnim ille mox posi necem insidiaioris mcras calumnias fuissc delaia de Judaiis l rhcm incolcntihiis crimina conflcta a
,
,

Scjano, ui gcnlem e mcdio lollcrct,

quam

norat vel

2.

QuiEiiam autcni

Iiiijus

decrcli advcrsus Jii^

da;os causa pra?ccsscrit, Juscphus describit


:

in Iiunc iiioduin
Icfjihiis

Erat quidam Judicus, qui ue

poenas daret,

metu solum
Is
,

bus pessimus.
aliis

modis omiiiRonux; agens gcrchat sc pro Movertcrat, vir


adscitis in societatem

saicae legis interprete

trihus
disci-

per

omnia

sui

similibus. His

cum

se

iii

plinamdedissctFulvia niulier nohilisamplexa Icgem Mosaicam per.-uascrunt ei ut purpuram et aurum in Hierosolymilanum teniplum milterct qufe ac,
, :

cepla in propiios usus vcrlcruiif, (luod ante dcsliuaverant. Id postquain Tiberiiis ex aniico suo Safur-

solam vcl pi"ecipue repugnalurani conatihus impiis. ct conspiratioiii capui impcratoris pctenti. Proindc mandavit omnibus provinciarum praisidibus, ut oppidaiim huic genli parcerent, exccplis consciis paucis admodum; c;rtcrum dc rilihus eorum nihil uovareni, sed comincndatos hahcrcnt ium viros ipsos, ut pacis amaniissimos ium mores eorum legcsque, ui conferenics ad franquillitatem publicam. Hkc Pliilo. Qu;e vcro firo Judaeis, conqucrenie de illis Pilato JudajK prKsidc, imperator rescripserii, suo loco oppoitunius cx codcni auctorc narrabimus. Si eniin temporis raiio habcaiur, Iiaud dubium bfec pro Jud;pis Tihcrius rcscripsisse anno
,

nino, ipsius Fulviic marilo

de injuria conjugi facta


e.v

Domini
i.

nosiri irigesimo tertio invenietur.

qucsfo cognovit, jussit universos Judaeos


pelli
:

Urhe

Eodcmanno, CermanicoCa^sareOrientis pnePisonis


:

ex quihus consules delcctu hahifo


:

(luafiior

fccfo, arte

millia militum niiserunf in Sardiniam

pliirimos
inili-

siihlato

Tiherius (inquif Dio


fccisset, tiiin

func iu Syria pncsidis, morte *) cum anichac pluin contraria

etiam, qui ob pafriam rcligioncmdctrcctahnui

rima egregie

omnia nniiiii|>ulsoreni

tiam, alVcccrunt poenis gravissimis. Ila propfer qiia-

tatus imperavit crudclitcr, ef ad

omnia
'\

tuor scclcratos,

omnes Judan
'

coacti sunt
:

Urbe cc-

hahuit ci administrum .i^lium Scjanum, Seji Strahonis fllium.


et
alii

dere. Hicc de his Josephus

qui et de

immani

Porro Sueionius

Tacitus

',

Dio %

scelere pcrpetralo ab .^igypliis sacerdoiibusadversus


'
'

portenfosa Tihcrii facinora

prolixe descri-

'

Tarit.
'

Aiinal.

Siiet. in

n. sub iisdem Coss. Tacit. Ann. Tib. cap. Tj.


lib.

hiint,
-

ad quos ea nosse optanies remiliimus.

Siiet. in

Tib. cap. 30.

'

lib. ii.

Joseph. antiq.

lib.

xviii. c. 5.

sub iisdem Coss.

'

Philo de legat. ad Caiuni.

Joscpb. ibid.

c. 4.

Tib

' Tacit.

bb.

ii

et iii.

Dio Din
^
=

bist.

Rom.

lib.

lvm

Suet.

iji

tib.

LVli

et Lviii.

54

JESU CHRISTI ANXLli

2-2

ET

"23.

Anno

periodi

Gneco-Roinanx u5)2.

Olymp. 199

an. 3.

L'rb.

cond. 77J.
6.

Jesu fbrisi 19. secundum Haronium 21.

1.

Tiberii imp.

Consiiles.
et

.\d

num.

1. ('.oss.

M.

Jitlhts Si-

inatico refert IMilegon Trallianus in lib. de Mirabili-

lanus
dus,

C. Norbanus Balbiis. Sic enim appellan-

bus. Qua;
Tiberii
,

iioc

anno

facta occasione

quinquennaiiuni
polestas

non vero Flaccus, utobservat card. Norisius ex Pigliii inscriptioiio ad aimumrrbis""! Gruieriana altera |)ag. lOU, Pliuio lib. i, cap. 57, et Idacii Fa;

oslendit
Julii

liujus

tribunitia

xxi

V kalendus

capessila. Porro annis


feslis

quinquenexemplis

nalibus et id genus
structas aut de
liquet.

dicalis, urbes aul con-

stis ptis.

ita

card. eruditissimus in litteris ad

itie scri-

novo

re;edificalas multis

2.

Qiiinquennalia imperii Augtistei

Tiberii.

Quinquennalia imperii Auguslei Tiberii in hunc annum incidunt. ut ex ejus decennalibus liquet. In (laza regiaasservalurniimmus inscriptus, Ti. C^sar. Divi AuG. F. AuG. 1\ M. Tu. P. xxi. S. C; in aversa
l^arle,

3. Saturninus Syrioe prceficitur. Ad nuin. 4. Germanico C;csare arte Pisonis Syria praesidis extincto, Cncim Sentius Satun^nusi^ToXc^dAm^^jnwn oblinuit, ut teslatur Tacilus lib. rJ Annal , anno Urbis nccLXxii. Iluuc Saturninum diversum esse ab

Civitatibls Asi.e Restitltis. Visitur effigies


Asi;e urbes terne

eo,

qui jain ante Quiriniuin Syriain adininistra-

Asia? muliebri specie sedens. xVnno Christi xvii duo-

verat,

non dubito. Videfur


qui
ante

fllius

fuisse C.

Sentii

decim celebres

motu

collapsa-, ut

Salurnini,

Quintilium
iib.

Varum Syriam
cap.
fliios

scribil Tacitus lib. 2

Annal., quas cuiii Tiberius

rexerat. Joseplius

enim

tO Autiquit.

17,

restituisset, ei colossus erectus jiixta

a'dem Veneris,

in

Romano

foro; et iu
illi

urbiuni slatua-

posita',

unaquaque restauratarum ut ex Appollonio gram-

ait illum C. Sentium Saturninum trcs buisse, eosque ejus legatos fuisse.

ba-

JESU CHRISTI .VNNUS

Tl

et Ti.

\.

Tiherii leges.

Anno
et

sequenti, Valeriiis
'.

noster Jesus Christus, ex hac vita migravit

cujus

Messala et Aurclius Cotla consules creati sunl


secuti sunt Tiberius

IIos

funus

jiissu Tiherii
:

publicis exequiis freriuenlatum

quartum

Drusus secundum

est a senatu

de rehus ah eo gestis ha?c

summatim

ineuntesconsulatiim*. TunctemporisiJemTiberius,
cbristiano quideiu

Tncitus

'

Nihil ad veterem et patriciam Siilpi-

nedum

[)hiloso|)ho principc di-

giium, de histrionibus Urbe pellendis promulgavil edictum, iisdemque ea arte inlerdixit, ut Dio ' tostalur. Tacitus

autem

id pnsl

biennium factum sub

tiorum familiam Quirinus pertinuit, nrtus apud sed impiger inilitia?, et acribus ministeriis consulatum sub divo Augusto, mox expugnalis per Ciliciam llomonadensium cas-

muuicipium Lanuvium

consulatu Asinii, et Aiitislii, Iradit. Pra-terea lioc anno, scrihit Dio ', iisdemcoss. ex senatusconsulto
statuisse Tiberium, ne scntentia mortis

tellis,

insignia

tiiumiilii ade[)tus, datiisi|ue rcctor

Caio Cajsari

Armeniam

oblinenti, Tiberiuin
:

quoque
in
I

damnatus

in-

Rhodi agentem coluerat


senatu, lauihitis in se

quod tunc

i)alefecit

tradecimumdiciii duceretiir
lalioril)US spaliis

quod (iiiidem edictum Tlieodosius Augustus cliristianus


:
^*

officiis, et

incusato M.

ollio,

imp. ainpliavit nimiriiin, ut trigiuta


"^,

etiaiii dielius

executio cajjitdis scntenlia- dilTerretur. Ex his cor(jiii cjusmodi rigendus cst Si(h)niiis ApolHiiaris dilationem triginta dierum tribuil scnatus consullo Til)eriano nani decem tantum dies ab illo sunt dati, ca;teri aiitem viginli a Theodosio imperatore sunt addili. 2. Sulpitii Quirini obitus. Sub hoc tempus P. Sulpitius Qiiirinus, qiii olim piicrueral Syria', ac censiim egcrat, sub ouo descriptus est Dorninus
:

qiiem auclorem Caii Casaris pravitatis et discorargiiehat. Sed cffileris iiaud la'ta memoria crat Qiiirini, oh inlentata (iit memoravi) LepidcP

diarum
iixori

repudiala'

i^ericiila.
)>

sordiilaiiKiue et i)ia'po-

tentem sencclam. Ikec dc Quirino Tacitus. Suh lioc ipso consu3. Acta Pilati spuria.

latu (luarto
falsa illa

Tiberii

imperatoris, consigiiata crant

adversns Hcdcm|)torem nostruni conficta a Maximino imp. et aliis acta - Pilati quse falsilatis
:

cerla ratione arguit Eusehiiis; cjuod tanti mcnJacii


assertores, reruiii
nostraiiiiii ignari
,

sub

lioc

con-

sulatu etsub
I

lilato

Taril. Iib.
"

iir.

vit.

sub iisdem Cdss.


L.

contigissc scripserint,

quando
prajses;

Idem ibiJem sub

Dio

llist.

lib.

Tib. c. Tj.
lib. III.

Lvii. sub iisdem Cosj.


'

iisiiem Cnss.

nccdiim Pilatus

in

JurUeam missus fuerat

'

Dio

il)iileni el

Sueton.
ir.

in

fii
'

ctSoz.

2t.

vindicari C. de piBnis. Hufiin.

iib.
liii.

c. 18.
'

Sidon,

lib. l. episl. viir. iu

Tacil.

lib.

rii.

sub iisiein Coss.

Euscb.

bisl.

lili.

l.

c.

i>.

.IRSU

rHRISTI

ANNfS

'2'l

F.T

25.
i[uibiis priiiio oiiiiiium
illis

55
tcmporis
i|)-

(|ii(i(l

aniio (luodcciino cjiisdeiii imp. fuclniii cs^c,


'.

rcfutatur
sius

iii

Josc|lnis tcstaliir

llacc

repctcns Eu-ebius sicait

ratione falso ab
ipii lalia

obscrvala,
siiiil,

mendacium
Tibcrii

Idciii scriptor in

aiino rcgiii

dccimo octavo Tilicrii duodccimo,


ad Tibcrii fcrc
U'ioiii'^'ii

Anliiiiiilalis lihro,
1'oiiliiiiii

eoriim

(ommciili
ad

evidciitcr (;ta|)crtc

1'ilaliim

coargiiil.

Nam

i|iiailiim

consulatum

JudaDae rcKiinen obliniiisso, aliiue

annos

coiitiniios

eumdcin dccem occasum ibidcm


commciiUiiii
co-

Cffisaris, (jui fuit

anno rcgni cjus scptimo, facinora


Salvaloris iioslri passionc adisli

a JiidaMs in

saliit.iri

comiiioraliim

cnarral.

missa
Jiuhn.-c
illc.

fiiisse,

commciilaiii

coinplccliiiitur
1'ilaluiii

(luo

rum,

(iiii

licri

prope

et nudiuslcrliiis coiiimcnlarios
noslriiiii

(|iiidcm

tcmpore

satis li(pict

nondum
><

ad

contra Salvalorem

cdidcrunt.

pcrspiciie

pncrccliiram frereiidam advciitassc.


aclisl'ilati

Hoec

Porro de

suo loco jiaulo itoslpleniiis

'

Joseph.

anliii.

lil).

wni.

3.

Eusel).

Iiisl. lib. i. c.

9.

atipic exaclius

agemus.

.Knnn periodi rirjcco-Roman.T ;i5t3.

01yn)|i.

199.

iin.

1.

l'rb.

cond. ll'J.

JesiiChTisti

20. seciindHm

Haronium 22.

Tiberii imp. 7.

l.

Conside!'.

Ad

iiiini.

i.

Coss. .U.

Anreliiis

Messala, etM. Aurelius Cotta.

Anno

periodi rini\'o-Roman;e. .loli.

1.

Olymi). 2(10.

Uib. cond. 7"i

Jesii Christi

21.

secundnm Baronium 23

Tiberi:

imp.

I.

Consules.kAnum.
Ccesnr
11.

Coss.

TiheriusAug.lV

Tl.

C,ES.\R.
1.

et

Drmus
^.

Procousidaris

i?7iperii

Tiberii decennalia.

DlVf. .41'GUST.

V.

.\LGCSTIS
POISTIKEX

consiilatuum C.Tsareoiii, non solum quia C:csar erat, sed cliam propter ejus consulatiim geminatiim. Fastos cnim consulares diligenler evolvens
Tibcrii coiisiil.iliis jiixta u

runi regulam, Drusi juxta

MAXIMLS TRIBUMCIA fOTESTATE XXII.


REFECIT ET
RESTITLIT.

consiiiatu colionestatos , aut ilerato deprchendi impcraloruni collegas in consulalu fuisse, vel insignioribiis annis consulcs processisse pnrsertimque aniiis deccnnaliiim et id geniis feslorum. In liunc autem annum iinpcrii proconsularis Tiberii decen,

Tiberius

tribunitiam
Julias,

ad

V kalendas

nalia incidiint.

Ad

ea rcfercnda inscriplio, qiuc extat


,

iniperii

procoiisularis
vel

potestatem xxu usque quo xxiii iniit, gessit, et decennalium occasione vel
aliquod, vel aliiid .xdi-

oppidulum cst (iallo provincisB, qnam nuper cl.arissimus dominus Ludovicus Thoni.issinus de Mazauques parlamenti Aquensis scnalor detexit ac mecuin communicavil.
in terrilorio S. Canali

aqimluctum,

lemplum

ficium in provincia reficiendum cnravit.

JESU CHRISTI ANNUS

'2/1

et

2r,.

Consules.

Post praedictos C. Sulpitius et

D.

Haterius gesserunt consulatuin

'.

Hos

seciili

sunt

anno sequenti
Taoit.
lili.

C. Asiniiis et C. .Vntislius
Idem
lib.

111.

iv.

56

JESU CHRISTI ANNUS 26 et 27.

Anno

pcriodi Graeco-RoinaniC aSlS.

Olynip. 2U0.

Au

2.

Lrb. cond. 77ti.

Jesu

Clirisli

22. secundum Baronium 24.

Tiberii imp. 9.

i. Consiiles.

Ad

niiiii.

I.

Coss. C. Sulpicius

Galha,
2.

et

D. Hnterius Agrippa. Vicemialia imperii Co'snrei Tiberii.

Vi-

ccnnalia inipurii Ca-sarei Tihcrii in hunc annum conferenda ; quorum varia extant indicia. Nam
Tiberius Driiso Cajsari
conccssif,
filio

Asia; aiitem mbfs, quse terrae statem xxiv iniif motu corrucranf, jamdiu ab eo reslilula'. Sed ferebat usiis, iit annis decennalibus deslinalis pnccedcufium annoium vicloria>, magnifica; in poi^ulum
:

largiiiones, alia(jue idgeiius rursus miniinis inscul-

tribuniliam pofeslatem

quod
ii

liqiiet

ex co ([uod auno sequenfi

Sejani insidiis subialus fueril,


pofestafcm
gercrel,
lib.
iif

cum

tributiiiiam

ex niimmis apparet. Lc-

corumque mcmoria rcnovaretur. Quod non raro in fiaudem induxissevideo. Aufumarunt cniin victorias v. g. co anno, quo in nuiiiinis mcmoranlur, relalas fuisse; cum tamen
peientur
;

viros eriidifos

i;cndus Taciliis
nalilnis elid

3 Annal. Annis

aufem deccn-

occasiiine

decennaliorum posl aliquot annos

ii

pcr-

gcnus fesfis addictis imperalores, filios aiit Cwsares nuncupassc, aut tribunitia pofeslafe exornasse, siepius infra \isuri sumus. Prajterea Mcdioliarbus iii numismafis im|>eratoaim, iinum
Tiberii producit inscriptuin
:

cussi fucrint.
^.

Hoc Pumpo7iii(S Flaccus Syrice legalus. circifer anno Cn. Sentius Saturuinus, a Syria reejus locuin L. Potnponius Flacctis Josupbus lib. 18 Antiquil., cap. 8, de Ad Flaccum virum Agrippa rege loquens ait consularcm ct tiim Syrite pra^sidcm se contulit. Qiiare nonnisi |>ostannuin Chiisti xvii, quo is con-

molus,

et

in

ti.

c.esak divi aig.


in poslica
:

f.

sufjsliiutus.

AiGisT.

p.

M. TR. POT. XXIV.

s.

c.

civita-

TiBis Kux. iiESTiTiiTis. Ceniitiir

fiL!;ura

sedens, dexfra

paleram,

siiiistra

iiastam tenens. Tiljcrius

kalend.
pote-

Julias currentis Cbrisli

anni

tribuniliam

sulatum

gessif, Syrife pra>fuit.

Anno

periodi Graeco-Uomana' 351C.

Olymp. iOO.
t.

an. 3.

llrb.

cond. 176.

Jesu

Christi 23.

secundum iiaronium 2a.

Tiberii imp.

10.

l.

Consiiles

Ad num.

Coss. C.

Avnius PoUio,

et

C. Antistius Vetns

.lEST'

CIIRISTI

ANNUS

2('.

kt

27.

Consules.

Inde vero
'

aniio D^miini nostri vi-

et

Asinius

A.i,n'ip|ia

'

eo

functi

siint

magistrafu

gesimo sexlo consulatum inierunt Corneiius Celliepost quos Cossus Cornelius gus et Visellius Varro
:

quilnis oinnibus annisniliil nicmoria

dignum, quod

ad rcs noslras perlineat, gcstum

est.

<

Tacil. lib. IV.

Tacit.

lib.

IV.

Anuo

periodi Gra;co

Romana; 5517.

Olyrap.
1.

20U. an.

4.

L'rb.

cond. 777.

Jesu

Clirisli 2'.

sicunilum liaroniuru 26.

Tiberiiiimp. U.

1.

Consules. Ad

nuiii.

Coss. Cornelius Ce-

dem

diis

conimcndaverc,
(iiiic

filios

nenipe Cjcrmanici.
16 Aiinal. Taciti
iiiilio

thegus, et L. Viscllius Varro, sub quil)us, ul inquit Dio lib. .".7, ludi decennales facti, ob imperiuni

Qute verba Lipsiiis in nofis ad


rccle rcfcrl ad vola,

lib.

ipso aniii

nuncupari

nempe Auguslcuin
2.
citiis
lil).

Tibciii.

solitum erat. Scd liuc rcvocanda qutc habcf Eusc-

T;iImperii Aufjuslei Tiberii decennalia. Corndio Ccthcgo, et Yii Annal. ail


:

bius in Ciironico juxta

editionem

Pontaci anno
cuircnlis
l'a-

Abrabami
Cliiisti

'2011

(]ui

kalciid.
:

Octobiis

scUio Varrone coss., pontinccs coruinque exemplo coeteri sacerdotcs, cum pro incoluinilate principis
vola susciperenl, Neronein ijuotiue el Drusuin
iis-

iuini

iiiilioalur

IMiilippus tetriuclia

neadcm, iii qiia pliirimas iedes conslruxerat, CiBsarcam Pliilip|ii \oc;ivit. cl Jiiliadcm aliam civiliilem.

JEStT

CHIUSTr ANXUS 28.


plius ordinoin temporis raro,
tiutjintxlo

57
non
sorvat, contentus narIMiiliiipns res sua- tjui.s-

Annis enim qui flt-connalibus tiicabantnr, iiovx' urbes constiiicta', aiit aiiliiiuac no\is nf)niiiiibus donatii\ Veruni est, Josepliiiin lib. IS Antiii. cap. 3
Ikpc
atl

Iloroiles ct

(lue tetrarcliiic pt)st Arclielai relegationem ordinarint.

leinpora Augnsti relerre. Setl eo caiiile Jose-

Annn

pcriodi fiiiixo-Ucmianu' .'J018.

Oljmp. 201. an.

1.

rb.

coml. 778.

Jcsu

Chrisli 25.

secundum Daronium 27.

Tiberii

imp

12.

1.

Consules.

Ail

num.

1.

Coss.

M.

Asinius

Agrippa,
2.

ct Cossiis

Cornelius Lentuliis.
Tihcrii

Vcneris restauranda. Uiuc legationes pro religione annis deconnalibus destinatis fieri solilae.
iEtle

Iniparii procomularis

tjnindecen-

J. /{ii/j(isni// Christi.

nalia.

xv

Iiicipit

boc anno V kaL


ini|)erii

linporii pioconsularis Tiberii iiniiulecen-

Septeinbris aniius decimiis qiiintus


sularis Tiberii, de
caf).
IJ,

procoii-

nalia, t|uoruin inulta intiicia apuii

Tacitum

lib.

4
le-

quo

si

inlelligatur diviis Lucas

Annal., ubi iiarrat inissos ab Ilispania ulteriori


e.xlruorot,

quanilo ait,

aiiiio

Tiborii

factuin esse
aiiiio se-

^alos, ut senatus Tiberio inatriijiio ojiis ilelubrum

verbiini Doiniiii ad Joanneni,

Cbristus

alioque a Laeeilomoniis et Messeuis de


;i

tiuonti die vi Januarii baplizatus fuerit, vel saltem initiu aniii tora; Clirisliaiuo xxvii, ut iiifra

jure tompli Dianie Limeuetidis, ot

Sogeslenis de

explicabimus.

JESU CHRISTI ANNUS

28.

Judceos acta.

Pontius Pilatus Judwce prcpses, ejusque in Anno Cbristi vigesimo octavo, Cn. Lentulo Getulico et C. Calvisio Sabino coss., cuin Valerius Gratus Judaja? pra'ses annum in niagistratu
1.

stuporis erant pleni, videntes insperatam

rerum

fa-

ciem. Tunc

trucidaturum se omnes, nisi imagines CiPsaris susciperent, annuit niilitibus ut educerent gladios. Judai autem quasi
consilio omnes subito corruerunt, et corvices nudatas excipiendis ictibus pararunt vociferantes universos se intcrfici magis velle, quam logem pro-

Pilatus denuntians

egisset

undecimuin, successoreni habuit Pontium


'

uno

Pilatum, qui in eadem functione annis decem permansit. Hwc Josepbus ot alii ^. Qiiid autem idem
pra!ses,

cum primum
egerit,

in

Judaam

venit, adversus
r

fanari.

Tunc

Pilatus circa religionem

studium po-

JudKOS

idem auctor recenset his verbis ' Pilatus cum curandam accepisset rogionem, nocto
triduum ingentem
inter Ju-

puli demiratus, confestiin de Hierosolymis statuas

jussitauferri. H;pc Josepbus de Bollo Judaico,


et in libris

eadem

intempesta opertas Hierosolymain intulit imagines


Cassaris: quiE res post

de Antiquitatibus

'

narrans.
ipsis vivebat

2.

Porro Pbilo Juda-us, qui his


'-,

da^os suscitavit tumultuni.

Nam

qui aderant, stu-

viderent:

jam profanatas leges suas nullum enim fas esse collocari in urbe simulacrum. Ad querelam autem eorum qui in cipore permoti sunt, quasi

fomporibus, rem a Piiato adversus Judioos gestam longe aliter contigisse scribit Quid sic dicens
:

eliam ex agiis multitudo conEuntos autem illico Ca-saroam ad Pilatum, intentissimo doprecabantur, ut ab Hierosolymis auferrontur imagines, et ois jura patria servarentur. Pilato aulem supplicantibus abnuonte, circa doinum ejus proni corruoriint, et ininiobilesquinque diobus uoctibusque continuis mansere. Post autcm Pilatus tribunal ascondens, studio magno convocat niuititudinem Juda^orum, quasi qui veiit eis dare responvitate erant, subito
fluxit.

avus tuus (alloquitur Caium Augustum) Tiberiiis Casar? nonne nianifeste voluntatem eaindem Iiabuit? Certe per viginti tresannos, quibus imperavit, antiquissimam religionem templi conservavit
alter

incolumcm, immotamque modis omnibus et posquiddam in laudein ejus proforre, quamvis niille sub ipso jactatus casibus. Sed amica est et tibi quoque grata veritas. Pilatus erat procurator Juda^aj hic non tam in gratiam Tiberii, quam in odium populi auratos clypeos dedicavit intra sanctam
:

suin

urbem

sum.

Cum

subito milites accepto signo

(sic

enim

jain fuerat

pnoparatum)

arinati circumstctorunt Juacie, Judii?i

da^os; circuindataque triplici


'

quidem
lib. il.

in Herodis regia, nulla insignes imagine, tantum titulus nec habentes quicquam vetitum continebat nonion dedicaniis. ot ojus cui dodicabantur. Id ubi divulgatum est in populum, advocatis usi quatuor regiis filiis fortuna dignitateque regia
:

Joseph. anliq.

lib.

.wiir. c. 3 el 4. in fine, et Je bello Jud.

c.

6.-2

Eiiseb. hist. lib. c. 9.

'

Joseph. de bello Jud.

lib. ii. c. 8.

'

Joseph. antiq. Ub. xviu. cap. 3.

Philo de legat. ad Caium.

TOMLS

\.

58
prirditis, reliimisque hiijiis faniiliii',

.TESU

CHRISTI

ANNUS

28.

atque optimaliilla

da'os sacer thesaurus,

qucm Corban

dicunt:

hunc
: :

bus

c;L'tcris,

ornl)ant ut tolleretur

clyi^eornni

Pilatus ad indiictionem ;i(iuarum jussit cxpendere

novilas, ncc violarcntur ritus patrii conservati a su-

pcrioribus rcgibus ct iinpcratoribus.

Cumque

iile

advcrsaretur
ciere; desinc

rij,M(le,

ut erat pertinaci (luroquc ingc:

nio. conclamatiim cst

Dcsine scflitiones bdlaque pacem proflijifare: non Iionoratur iinperator per lcgum contnincliam noli liunc injuri;e
:

eratautem indiicenda aqna ab stadiis trccentis ob hoc itaque viilgi oricbantur quereltc; ita ut etiam Pilati, (pii Hierosolymam venerat. cum clamore circumdarcnt tribiinal. lllc autem pncviderat tumullum eorum siiiuidem populo permisciiit armalos
:

milites, qui tunc essent


l)r;ecepiti|ue ut gladiis

privatorum

vesfibiis induti;
fusti-

pnctcxtuin

(|iiicrerc.
:

Tiberius nihil \u!t tcmcrari


illius

qiiidem non uterentur,

edictnm, vel eiiislolam, aliudve siinile vel da, ut te omisso, per lcp;ati)s orcmus dominuni. Id vcro magis eum exasperavit, vcrituin nc, si mitferctur legatio, cBetera
:

de rilibus nostris

aut ostende

bus autcm acclainantes

ferirent. Sicque cdinpositis

rebus, dat ex tribunali signum, confcstimiiue ca;debantur Juda^i (luorum mulli quidem plagis, muUi
:

vero se inviccm concnlcanfes in


tritione perierunt.

fiiga,

misera prointerfecto-

quoque detegerent ejus crimina, venditatas sententias,

Tunc ad calamitatcm
:

rapinas, injurias, clndes, tormcnta, crebras ca'-

ruin stupens multitiido conticuit


Aristobuli,

afiiue

ob

lioc acfiliiis

des indcmnatorum, crudelilatem sa^vissimam. Iratus igitiir

cusator Herodis tetrarch;r Agrippa, qni fuit

homo

iracundiis, ancepserat animi,

quod

qucm

necjue deniere scmel dedicatas res auderet, nec subditis gratiticari vcllet,

riuni

veiiit. lllo

ad Tibevero non suscipicnte accnsationem,


iiiterfecit,

pater Herodes

in ct

quantiunvis dissinuilaret, scripserunl Tiberio litleras humili deprecatione plcnissimas. Qui cognito quid dixeiit Pilatus, quid ininatus sit, non est opus ut dicam
ccrpti,

rcbus conslanti;iin. animadvcrterunt eum poenitere

non ignorans Tiberii talibus Quod ubi viderunt optimates,

rcfidens Roma:', reliquorum (luidem potentiiim no-

quantum excanduerit; quamvis non commoveretur


temere
:

ipsa res iram cjus indicat. Confestim, nihil


<

procrastinans, scribit lilteras, valde objurgando

jus

audaciam, jubendo ut sine mora clypeos illos tolleet tianslali sunl C;csare;im maritimam, ab Aui'et
:

ambiebaf, maximis autem colebat officiis Germanici filium Caiiiin, curn adhuc esset privafus. Ha?c Josephus. Qu;cnam vero post bicc eidem Agrippit* Romac obvenerint, quovc niodo sil, jubente Tiberio, defrusus in carcercm, et indc exaltafus in regnum, suo loco dicemus. Hsc itaque ipso Pilafi ingressus inifio recitata sunt, non (iiiod eodem pi imo sui magistralus anno facfa esse contendamus sed cum incertum plane sit tempus, quo eadem sunt pertilias
:

petiata, hic

mahiimus recensere;

ut quale fucrit in-

gusto jiroavo tuo dcnominatam, (|uo in cjus sacrato

templo dedicarentur; sicut factum est. Ita consultum fuit et imperatoris honori et civitatis antiquis
inoribiis; b;cc sunt dccreta Tiberii. H;cc

Philo;

cui potius, (|uam Josepho, fidem


nori dixerit
;

adhibendam, nemo

ut ex his plane intelligas,

quantum

in

quibus moribus comparatum, ex his facilius innotescat. Duxit una secum Pilatus in provinciam uxorcm suam, ut ex Evangelisla exploratum habefur; nuper enim sub quarto consulalu Tiberii, Severo Cffcinna gravissima oratione cenjcnte ne uxores inarifos in provinciam proficigeniuiii hominis, et
'

;uictorc vacillct fides historica, qui

non tantum

scenfes comifarentiir, iuleiredenfe Valerio Messala,

nostris scriptoribus, sed a suis gentilibus

mendacii

ac per oinnia

commodius

esse,

si

ilkc maritos asse-

arguatur.
3. Addit post hipc idem Pilatus adversus Juda'os Est, inquit Joscphus ', apud Juejusmodi scelus
:

ctarentur, ostendente, legis rogatio elusa est.

((

'

Josepli.

(le

bello Jud.

lib.

ii.

c. 8. et antiq. lib.

xviii. c. i.

'

Tiioit.

Annal.

lib.

iii.

.Xiino periodi

Graeco-Romanaj

iJ.JIP.

Olymp.
1.

201. an. 2.

Vrb. conil. 77!.

Jesu

Christi 26. sccnniUini Baioninni 28.

Tiberii iinp.

I.j.

1.

Consules.
,

Ad

nuin.
,

Coss. LcntiiUis (ielib.


i

tulicus
iibi

ct

C. Calvisius

ex Tacito
Asiie

Annal.
lio;i(I-

rcfcrt certiiiiien

undccim

urbium de

Hicc indici;i quinforum (luin^iiicnnalium berii. imperii Caisarci Tibcrii, ad qu;c ctiaiu refcrcndum quod scribit Euscbiiis iii chronico tam sccundum

nore sl;ifucndi Tiberio tciiiplum decertanfium,


dit(|ue hiinc in

(idilioncm Pont;ici, (luaiii Scaligcri,


!20i;t,

anno Abraliami
Clirisli

dicandi

Campaniam digressum essc specie tcmpli iipiid Capuam Jovi apud Noliuii
,

qui kalcndis Octobris pncsentis


inquit Eusebius,

iiichoafur: I/erodes,

anni Tibtriadem
Tiberii et

Augusfo. 2. Qnintu f/uinquennalia imperii Ccesarei Ti-

condidit et Liviadem, in
Livia; Augustac.

honorem nempe

JESU CHKISTr ANNUS 31.

:)(>

JEvSU

CHRISTI ANNUS

29.

Cormdes.
lialniit

\nnm

Cliristi

vigosimiis

nomis
:

{,'int,i

millia

liomimim

ohlrita sunt
:

HomiP(|ii(; totus

consules M.

Liciniiim ct L. laipiirnium,

mons Cidius
Tacitus
'

conllagravit

sed hitc

onmia

iilurilnis

fuit(iue Uomanis innentibus cladibus memorahilis nam collapso apud Fideiias amiihitlieatro, (juinqua-

'.

Taoit.

Annai.

lii).

iv

Auno

iicriodi

Grieco-HomamL' 5520.

Olynip. 201. an. 3.

Hrb. cond. 780.

lesu Cliristi 2*.

sccundum Raronium 29.

Tihtiii iinp. 1*.

i.

Consules.
et

Ad num.

1.

Coss.

M.

TJcinius
4

nal. ct

Tahula tenea apud Sponium in Miscellaneis

Crassns

L. Calpurnius Piso, ex Tacilo

lih.

An-

eruditiE Antiqiiit. pag. 278.

.JESU

CHRISTl ANNUS

30.

Sequenti

anno

inierunt
Niliil

Silanus et Silius Nerva.

tainen

consulatum Junius liis, quod pro


,

affirmetur

sed id accidisse anno sequcnti


(lUiP a

aperle

demonstrant

nobis dicta sunt superius, duin

Aimalihus nostris Ecclesiasticis faciat aut iis dignumsit, rcperimus; licet a nonnullis, lioc ipso anno sua; actatis trigesimo Christum esse haptizatum.

de anno quo natus est Christus, in Apparatu fusius

dispulavimus.

Anno

poriodi CriCco-Roman.T; 5521.

Olymp.
I.

2CI. an.

l'rb.

cond. 787.

.lesii

Clirisli

28.

secundnm Baronium

30.

Tiberii

irnp.

I."

1.

Consiiles.
et

Ad nuin.
,

Coss. Ap. Jiinius

torius, qui unitatem superfluam addidit. Legendus

Silanus
2.

P. Silius Ncrva ex Dione. \b lioc anno, I/iitnmi periodi Victoriance.

non veroasequenti,ut perperamquibusdam visum, Victorius Aquilanus periodum suam quingentorum


et triginta duoruiii

Rucherius cap. 12 de Uoct. Temp., (jui eam |ieriodum pUiribus illui-trat. Ea annos Christi exhibebit, dummodo annos viginti septem addas. Ostendit et Chro-

annorum

inclioavit

iiit

eniin in
,

Diehus kalendarum Januariarum a duobus geminis Rufo scilicct et Ruhellio, usque ad consulatum Constantini et Rufi, colligi quiidringentos el triginta annos, consulatus Constantini et
Prologo
:

nologiam Raronii ante Diocletiani imperium dej^ravatam esse Raronius enim duoruin Ceminorum consulalum cum anno Christi xsxi comjionit, ideoque annos illos triginta et qiiadringentos, usque ad Rufl et Constantini consulatum, colligere non potest. Denique ea periodus in Gallia, licet non in oinni
:

Rufi in

annum

Cliristi

ccccLvii coiivenit.

Quare a

communius atque

diutius adinissa fuit,

iit

liquet ex

currcnti Christi anno periodum suain orsus est Vic-

primo canone synodi IV Aurelianensis.

JESU CHRISTI ANNUS

31,

Evangelicce historice dignitas et concordia.

rii

Tiberii Cffisaris, evangelica


Luc.
III.

'

attestationc celel>er-

Proximus sequitur annus decimus quinlus impe-

: ,

60
rinius
,

JESU CHRISTI ANXUS 31,


([uo gesserunt

consulatum I'.ubellius atquc Annus quippe idem qui ab et Isaia ' plncabilis per antouomasiam diclus esf acceptabilis ' quo nimirum orbi terrarum profunFusiuSj

pserunt, quos idem Hieronymus latinitate donavit.

ambo gemini
:

'.

Meminit horum
pra'fatione
'

Victor

episcopus

Capuanus

in

quam
:

Tatiani Evangeliorum (luatuor


ba-c de antiquioribus. Ca.'terum

HarmoniiP

j^ricfixit

dis tenebris ob\oluto


Cliristus

Deus noster.

Redemptor bumani generis liix vcra, lumine pra-dicationis


,

com|durium recentiorum in eadem re enituit studium quorum pnecipuum sibi locum vindicare
,

cn'pit alfulgcre.

videtur eruditus ;eque ac pius Cornelius Jansenius

ria,

Hujus quidem rei pra^clarissime gcstae bistoa quibuscumque, sed a Deo tantum pneordinatis lestibus, ab ipsis inquam sanctissimis qu.atuor Evangelistis, monunientis meruit divinitus consignari quorum admirabilem excellentiam atque pra-stantiam Ezechiel ' propheta sub quatuor ani2.

non

cujus sic nobis proponinms sequenda vestigia, ut tamen liberi interdum esse velimus, per aliam viam, qua; rectior videatur, in-

episcopus Gandavensis

cedere,

malium symbolicis speciebus


quod
ait Apostolus

in divina illa cailitus

ipsam evangelicam historiam prose4. Age quamur, quam Lucas evangelista egregia certiludine temporum, more majorum, testatam sic exor, ,

ostensa visionegloriaeDomini prfficognovit.

Sienim

dilur

Anno quinto deciino

imperii Tiberii Cwsaris,


,

niinistratio morlis (ipsa

inquam
fuit

legis scriplio) litteris

deformala in laiiidibus,

in gloria, ita ut non possent intendere filii Israel in faciem Moysi propter gloriam vultus ejus, quBB eva-

procurante Pontio Pilato Juda-am tetrarcha autem Galihpffi Herode, Philippo autem fratre ejus tetrarcha Itura>a^ et Trachonitidis regionis et Lysania
,

cuatur

quomodo non magis


,

ministratio spiritus

Fuerunt hi ministri novi Testaut non menti non littera lantum sed spiritu solum ipsorum scriplis res gestae narrentur, sed quod superat humanum captum , vim quamdam spiritus ipsis Deus indiderit, ac perinde divinam illam Ezechieli ostensam prfe se ferant imaginem, ut
erit in gloria?
,
:

sub principibus sacerdotum Anna et Caipha factum est verbum Domini super Joannem Zacharia? filium in deserto. Et venit in omnem regionem Jordanis pnedicans baptismum
Abilinae

tetrarcha
:

pcenitentia?, etc.
.j.

appareat

aspectus
et quasi

eorum

velut

carbonum

ignis

Etsi aliam inTetrarchiarum distinctio. sciamus in scribendo tamen nos debere difficultates ac esse rationem nodos ad historiam elucidandam dissolvere nemi-

terpretis, aliam vero historici


,

ardentium,
neni
*

aspectuslampadarum, splendor
ad destructioconsilia destruens, et

ignis, sed ct de igne fulgur egrediens

munitionum,

omnem

altitudinem cxtoilentem se adversus scienlinm Dei, in captivitatem redigens omnem intellectum in

negaturuin esse putamus. Quamobrem in iis enodandis de quo" tum hic tum alibi occurrant rebus gestis difficultatibus (quod pra^fando polliciti sumus) studium nostrum non decrit. Quod vero in

nem

obsequium

Christi.

Porro
et

etsi

diversis in locis,
in

Aariisque temporibus

occasionibus
sint
;

eodem

primis pertinet ad tetrarchias, quarum meminit evangelista jam superius dictum est, tam ex testamento Herodis ', quam ex divisione ab Augusto '
:

argumenli genere singuli versati


rabili

tamen admi-

facta,

quodam modo,
cst
,

ac nonnisi

divino consilio
in scribendo

factum

ut

consensione quadam harmonica


ut merito, juxta propheticum

quod simul omnes, hoc singuli quique


pra^stitisse

videantur

illud

facies

icnigma, sic propria a ca?teris distincta esset singulorum, ut tamen eadem quatuor facies
Fuit antiquorum scriptorum

singulis conjuncta; essent.


3.

cum Transamnana regione esse tributam, Philippo autem Trachonifidem regionem, una cuin Auranitide, et parte quadam, qua; fuerat Zenodori, olimHerodi tradita', qiias.S. Lucas, et post eum Dio ', llunram appellat. Fuisse et his temporibus tetrarchiam Lysaniic, idem auctor conscntire videtur, dum eaindem primum a
Galilieam

Josephum scripsisse nimirum Herodi Antipa?

consentientiaevangelistcT;

studium

ut

Caio

Tiberii successore

inde a Claudio Agrippae

'

quatuor sancta Evangelia in unum conjungentes ex iisdem quatuor unum intexerent. Id conatum essc scimus primum omnium Theophilum Antiochen;c Ecclcsiic episcopum , ut Hieronynuis ' ad TheopbiAlgasiam scribcns teslatur his verbis
:

(lonatam affirmat.
G.
iste

De Lysaniis
:

tetrarchis.

Quisnam

fuerit

Lysanias
*

sicut

errare certum
filium
,

est illos tiui dixe-

riint

Herodis

fiiisse
;

ac Herodis Antipa; et
'

Pliilippi
(|ui

fratrcm

ita etiani

errore labi eos

const;xt,

lus Ecclesiif Antiochenic septimus post Petrum apostolum episcopus, qui quatuor Ev;xngelistarum in unum opus dicta compingens, iugcnii sui nobis monumenta rcliquit. Id ipsum pricstitit Tatianus
id

hos corrigcntes,

et ipsi

correctione sunt digni

(luin

Lysaniam

liunc,

decujus tetrarchia hic mentio


:

ilem tertio

loco
'
)

Ammonius
seculus
Ili

quem
dc

inquit

habetur, illuin [lutant esse filium Ptolem;ci Menmri, cujus Josephus '" meminit nam ejusdcm auctoris testimonio " expressum habetur, eumdem Lysaniam
Cleopatrac
arte fuisse

idem
scopus

Ileronymus

est

Eusebius epiconvcnientia
scri-

necatum

ut ejus potiretur

Cicsiiriensis.

(luidem

ipsorum Evangelislarum canones quosdam

'
'

Tacit. lib. V.

Ezech.
6.

qua!8t.
epist.

I.

' Isai.
=

lxi.
iil.

'

2(:or.

in

Liic. iv.

scciindimi i.xxii iiUerpr.

2 Cor. x.
qiialuor.

Joseph. Hom. Dio. Jofcph.


'

H.ibes

eam tom
Ihiti.

ii. bibl.

c.

hist.

lib.

XLix.
13.

S Mar,
'

'

Joseph. antiq.
anliq.
lib.

lib.

xvii. c. 10.
c.

Joseph.
Joseph.

xv.

13.

'

antii]. lih.

xvill. c.

'

antiq. lib. xix. c. 4. et de

'

llier. epist.

(Lii.

s.hius in C.hronic. anno Domini 7.


et alii

Hieron.

pr;i;fal.

Evang. ad Damascen.

cum

sccuti.
lib.

'"Joscph.

bcUo Jud.
'

lih. ii. c.

U.
fin.

Coni. Jans.

in

concord. Evang.

antiq. lib. xiv. c.

23. in

Eu " Jo-

8. in fin.

cxxiii.

scph. antiq.

xv. c. 4,

, ,

.lESU qun! erat apiui


aiictore
(;t
,

CHRISTI
:

ANNUS

31,
illiic

^
piiiiio
illos
siii

(litiono,

Lil)anmii

posita

idciiie

dis, ([ui a Tiberio

imperii

anno
iiltimo

Dioiie

'

contigisso

coiistat siib

consulatu

missus

est

per annos

trcs
;

primos totidcm

I'uliii(dla'

Ncrv;i>,

anno

ali

frlic coiidita scjilin-

miitati sunt suninii saccrdob;s

tamcn qui

gentcsiiiio (lccinio ocfavo.


7.
(lc

loco crcaliis csf (^aiplias aiiiio lcrlio Tibcrii imiKMatoris, alis(|iie alio

nicdio

Clcopatra vero simul cuni Antonio sublata actisque rcbiis in intcfj;runi rcslitiitis
, ,

succcssore iion ad pra'scntciii taniis^iiie

tum anniim,

scd ((iiiodconstalex Evangclistis)

Anldiiii irritis; Lysaiiia' alt(!ri, cjiisdcni ciiui priore

noniiiiis, ca tctrarcliia fuisse


rcslitiita
:

videtur ab Augusto
^

ad Kcdcmptoris nostri crucem, imo et post rcsiirrectioncm (iit tcstanliir .\cta .Vpostolorum ') eumdem

nani

ciiiii

idciu ,Ios(!plius

longe post

Caipbam

in

cadcm

fuiictione perseverasse

ac sic

obituiii dicli Lysaiiia' sciiioris inciniuil

quod

condiixissct ditioncin Kysania', ccrle

Zcnodori non de

per annos saltcm dccem ct septem ipsum eodem muncrc fiinctum fiiissc a|iparet cui veritali cl Jo:

priorc Lysania tctrarclia, sed de posteriori ncccssc


cst intellexisse.

sephus
tertio
ei

'

adstipiilatur,

diim crcationein Caipb;c sub

cliia .Miilina, civitas iina (ut ait 1'liiiiiis

Erat Abila, ex (|ua dicta est telrar') in provin-

anno

Valcrii Grati constituens,


us(|iie

nuilum alium
:

datum successorciu

ad Vildlii [incsidis,
tuiic

cia

tetrarcba erat.
trarcbia!

Dccapolcos; cujiis Lysanias (ut Lucas tradit) Quod insuper ad -vocem ipsam teiicrfinct
;

qui Pilalo

siicccssit, tciupora, testatur


,

vero

in

ca

jioliiis

iisiis

loiiuendi

qiiam vocalnili proprictas attendi dcbctjciiin aiictore Plinio ' certum sit non (juartam regni vel
,

provincia' partcni esse eo noniinc iutclligcndam

scd potius principis cujusque dominiuni, eliaiusi unius tantummodo fuerit civitatis quippe qui dicat proviuciam in PaUcstina Decapoleos dictam ciijus est mcutio in Evangclio^, cum dcccm babuerit civitates earumdem fuisse tetraixbias singuias, regno:

ipsum rcdactum in ordinem et Jonatham Anani filiuiii subrogatum Iradit. 9. Quod ergo ali Evangelista eodem tempore Anna, pcrinde ac Caiphas, princeps sacerdoturn dicatur, alia cst pervcstiganda ratio. Ac piimum illud (licimus, (piod efsi unus idemque summiis pontifex apud Juihcos esset, tamcn compiures aiios
sacerdotaiis ordinis dictos esse

principes sacerdo-

tum quorum
,

frc^iuens cst
:

pturis, certuni cst

mentio in divinis Scrihos fiiissc viginti quatuor numcro,

rum
S.

instar, et in regna solcre contribui.

sicut et tofidem erant viccs sacerdotalcs, ex bis qu;e

Quod pra'lerca sacerdotaUs. 8. Functio Lucas evangelista, non tetrarcharum dictorum tantummodo, sed principum sacerdotum Anna' et Caipbie temporibus iira^dicatioiicm .loannis incboatam tradat rcs baud mediocri diflicultate obvoluta videtur tum cum unum tantummodo, non duos simul, et ante et post btcc tcmpora sumnnim sacer:

leguntur in libris Paralipomenon ', faciie inteiligitur qui enim cujusquc vicis princeps et caput erat, ille ipse princcps saccrdotum diccbatur. At non
:

dicimus Annam hac tantum ratione esse dictum principem sacerdotum, scd et alia prorsusque diversa, quam sub inferimus. Eratqui10. Concilium ixxii^ sivesynedrium.

dotcin jiencs .luda^os fuisse, certum cxploratumiiiie


liabcatur
;

dem apud Juda^os ex senioribus atque magistris conflatumcoIIegium,quodabiIlisSynedrinfai.Sancdrin)


dicebatur, constabatque ex septuagintaduobusviris. Hujus originem a Deo pcr Moysen institutam babes
in iibro

tum etiam,

si

Josepho crcdimus, quod

(ut vidimus), sed Caipbas lioc tempore sumnii saccrdotii nuincre fuugeretiir. Scimus et vicariam ejusdcm sacerdotii pra'fccliiram nemini solere concedi, nisi aliqua necessitate urgente, et ad modicum temporis spatium cum ct idcm Jose:

non Anna

Numeri \

([iiando

Deus Moysi

pra^cepit ut

septuaginta viros deligeret, quos senes et magistios popuii esse nosset. Hoc seniorum coiiegium, junctis
qui Hcldad ct Medad personas agcrent eodem tamen remansisscnt in castris afflati S[iiritu propbctarunt), numero septuaginta duorum scmper perscveravit in posteris. Erat borum summa auctorilas, iit ([ui de lege cognoscerent, et

phus
inter

tcstetur

",

Mattbiic

summo

saccrdoti

quod

duobus
(qui

aliis

dormiendum

pollutus

esset,

rem divinam

licet

faccre lege vctito, ad unius tantiini diei spatiiim \i-

carium adjutorem esse datuin Josepbum Ellemi filium. Nec insuper constare posse videtur quod dicunt suinmos sacerdotes fuisse Annani ct Caipbam, ita tamen ut altcrnis annis sacerdotalem functioncm obfincrenl. Nam nonnisi altcrius Iiorum tempore potuit Joannes pra^dicalioncm exordiri cum , quo tempore alter esset sumnms sacerdos alterum cessasse dicere necesse sit. Ncc demum esse verum quod scribit Eusebius ', dclectos a pra'et unumsidibus Romanis summos sacerdotes quemque iilorum uno tanlum anno co ministerio perfunctum esse, nemo non videt nam ctsi (quod
:

de Propbeta, ac sinuil de Regibus judicarent. Horum namque judicio Herodes rex postuiatus est; in quos postea crudciiter saniit ut testatur Josepbus ^ .\t de

modo autem
idem

iiorum muncre pluribus acturi sumus inferius (quod ad rem propositam pertinet) qui septuaginta duorum seniorum prinius baberetur,
:

princeiis

sacerdotum dicebatur;

summus

sacerdos

cum alioqni prinmm omnium locum teneret,


:

cunctisque pneesset principibus saccrdotum seque iiabebat amborum pcrfunctio insfar pncfectura}

scribit

Josepbus

*)

primis annis Valerii Grati pra^si.XLIX.


c.

'

Dio hist. Roni.

lib.

spiin. bist. nat.


et VII.

lib.

v.

18.

<

Joseph.

antiq. lib. xv. c. 13.

Moysis et Aaron, quorum quamdam similitudinem exprimebant. Sicque Anna cum csset ejusmodi collegii princcps, mcrito, sicut ct Caiphas, princcps
'

Plin. ibid.

Josepb. anliq.
lib.

lib.

xvii. c. 8.

'

.Matt.

iv. Mar. v.
i.

'

Euseb.

bist. lib.

c. 10.

>

Joseph. antiq.

xviii. c. 3.

Act. IV.
''

Num.

XI.

Josepb. antiq.
5

lib.

xviii. c. 6.
lib.

' 1.

Paralip. c. xsiv.

Joseph. anliq.

xiv. c. IT.

62

JESU CHRISTI ANNL.S o

sacerdoluin dieebatiir, liccl iitriusqnc functio essct omniiio dislincta. In co lihro qui 1'liilonis nomine de Tcmporibus inscri|)liis liabctiir, non prorsus

(juemquain adstantcm

([uo irevis? Kesjiondil

dicentem Dic, senex, montcin Sina. Dicit ci Ne, quaBso, recedas hinc. Cuni vcro seni id jicrsuasihi, et
:

In

contcmnendo

incndis iiitcgcr rcddcrclur, Hcro.lcs lurc, (iiKT! id ipsuni inonstrant, liahcntiir principatus sui tyrannici Syncdrin anno trigesinio
si iniifralis
:

febris vero seni acrius dere noni>ossct, abscessit infesta erat. Hiirsus nocte sequeiiti idcm seni adstitil eodein hahilii.ctait: Quid.scnior, alfiigi vis?audi
:

cx doino David ddcvil;


(quoil iionicn

ct

Annanelum qucindam

ine, el

nusijuam hinc

(iroficiscaris. Ait
is

illi

scnex
:

idcm
H.tc

cst

ex proselytis sutrccit,
tur eriidili.

ibi.

quod Anna) iiU\yu' Synedrin iiui nimirum in lc^c videban-

Tu quisnam
siini

es? Hesj)ondit

qui apparucrat

Ego

Videas insuper in Kvangelio'. cumCiiristi causa agcretur, ac subinde de vero proplicla (|ua;stio cssct An ille ifise Christus esset
: :

lecedas

Joanncs r.a[)tista, et ideo tihijiihcoul niisijuam nani s()elunca ista brc\is, iiiajor cst monlc
:

Sina, quipjie in

hanc

sffijiius

Dominus
est.

no.^ter Jcsus,

ciim
iuo.

me

visitaret,

ingressus

Polliccre

mihi,

eumdein

priino ad

Annam, tanquam
:

sacerdotuin illius collegii, esse perduclum

ad |>rincipem cujus ,

quod hic habitabis; et ego niox


:

tibi saiiitatem rcsti-

muneris erat de Prophcta judicare ac Caipham, sine cujus assensu sententia fcrenda non erat. Videas etiam apud Acla Apostoloruni cum de
,

demum

ad

Quod senex audiens, libenter spopondit se in eadem s|)elunca jicrmansurum etconiinuo sanus
ibidem toio vitffisua-tcinjiore: speluncam vero illam fecit ccclesiam, congrcgaeflcctus, persevcravit

lcge esset judiciiiin,

nimirum de

fide Christi,

qnam

vitque fratres. A[)pcllatur locus

ille Sajisas.

Fuit in

piccdicabant Apostoli in co conscssu primo loco no-

codem

loco Sajisascommorans in speh-co sencx alius

minatum Annam

inde Caipham, poslea vero juxta

tanla; \irtutis, ui lconcs


suscijierei,

secum

in eadeni spclunca

consessiH ordinem, Joannem, Alexandrum, ac ca;tcros. II i'C sunt qii;c du Annre ct Caijilnc principatu

sicerdotum inter se distincto habuinius dicere jain cffitera prosequamur.


i\. Joa/Diis pr(pdicatio et

mores.

Eodem

ita-

atquc cibum in sinu suo ipsis pra>beret. Ilactenus Sojilironius. Ejusdcni nionaslerii ineminisse videtur Beda ', cum agil de loci-isanctis. Porro quod locus hic tam proximiis fueril Jordanis ripa', existimamus spcluncani isiam fuisse polius Joannis
hahitationem, cuin e deserto veniens ba()ti7.arct iii Jordane, quam ubi antehac in dcserto commorans
ageret.
12. Quod autein ad cjusdem integerrimi iiosiri PiKCursoris vcstimentuin [lerlinet; quale iiain esse solcretillud cx [lilis cainelorum intexium iiiduinen-

que

anno

dictoriiinque

principum sacerdotum
qui ea occasione

tempore, Joannes Zacharia; filius, quam superius recensuimus, secesserat adhuc infanlulus in desertum, afflatus divino Spirilu venit

inomiiem regionem Jordanis,


tus, atque victus
serto loco
',
:

[)ricdicansha[)li>iiuim

pcenilentia;. Uescribitur tanli |iio|)hela! iocus, habi-

utqiii iiimirnm liabitassct in dc-

tum,

indutus Ycstiiiienlo cx pilis camelorum esca vero confecto ', ac zona cingeretur pellicea IocusUt cssent et incl sih.estre '. At |irimuin, iiuod
: ,

ju-rficile est demonsiiare. Sed prffilerinillimus iiinumeras |)enc de Joaniiis vcslis as[)eiilate sanscri|)tas sententias
:

ctorum Putrum

satis

namijue

sit

ex verhis Evangelislae, inateriam i|)sain ex qiia essct


confccla, dcscribeniis, qualisessei, certo cxiiciimcnio

ad hahitaiionis lociini S[)ectare vidclur quomodo idem i[ise post multa tem[)ora fidelibus innolucrit,
;

cognoscere. Ex

pilis

siiicera attestatione Sojihronii


:

^ qui ejusmodi scribit iii-tiiriam, enarreiiius Erat, incjuil, sencx quidani Joannes habitans in monasterio Abhatis Eustorgii
,

aspcrum

iniexi solere

camelorum nonnisi rude aiiiue indumentum, (|UOil cilicium


:

a[)()ellatur,

ccrtum

est

id ciiiiii S.

Paulinus

Nola-

quem S. Elias e[)iscopus Hicrosolymorum ducem monnslerii consliluere. llle vero non In montem Sina oralionis acquiescebat, dicens
nomine
voluil
:
:

nus episcopus, duni de Melania Hoinana claris-ima De (lulliis, fcinina agii, asserit in liunc inodiim qua; cx canielorum pilis iexta, a<[>critate sciaium
:

compuiigebani homines,
Joaiinem, qiiein
pili

ct in

causa [lergcre volo. Arcliie|)iscopus autem cogebat euin, ut [irius abhas Heret, et j)Ostea pergeret quo
vellet.

camelorum

nienlem revocabani liirlo lcgmine vcsic ait'

stiebant. Alius item Paulinus consulaiisde eodeiii

Cum

vcro senex non acquiesceiet, dimisit

amiclu in carinine de Joanne Baplista


Vestis crat curvi selis conserla camoli;

eum,

Sjiondentcm sc, postquam rcversus esset, susce|)tiirum regiminis curam. Et ita salutato archicpiscopo, iter arripuit, iit ad Sina niontem [iroassumjito sccuiii et disci|)ulo suo ficisccrelur
, :

Contra luxuriein molles (iurarct ut arlus;

Arceretque graves, compuiicto corpore, somnos.

transvadatoque Jordane fluvio,


|)auliiluni invasit eiini febris.

cum

vix

uno

lapide
13. Jaiii

processissent. coepit senior rigore detineri, ac post

aulein

(|iiod

ad zonuii attinct

cuin in

Ciim vero in tantuin

Paheslina

Ju(la'i

zonis utercntur lancis, Joannes ex


cor|)oiis affiiclioncm
: ,

excresceret ardor fehris, ut ambulare


sunt,

non

posset, in-

zona

ctiani coiiipaiuns sibi

venerunl sfieluncam [larviilam, in (|uani ingressi


ut requiescerent.
iit

j)ellicea

cingebatur

undi; Ilieroiiymus

"

Stupebat,

Cum

vero febris

itu

inva-

inquil', ad convcrsationem Elia; et JounnisBujiiistie,


qudiiiiii iitcr(|ue zoiiu (icllicca adslrinxit ac nioitificavit lunibussiios. Ihec Ilieionymus.

luissel,

se vix niovere [lossef, in i(isa sjielunca tres


siint.

dies
'

commorati

Tunc

seiiex in

somnis
Marc.
i.

asjiexit
So|iliron.

Nunc

deiiique

Joan. XVIII.
i.

Liii'.

III.

Millli. III.

'

lieil.

de loc. sanct.

c. xili.

'

Paulinus ad Sever. cpist. x.


liieron. ad Ueinet. episl.

rrat. spir. c.

E.vlal in collccl. poel. Ctirislian.

vui

,,

.IKSU CIIRISTI

ANNfS
nem

31
aniaiMiii

6
rcddcn^f.

(|iiO(l

ad

cibum

spectnt
:

evacte

(|iialis

(iicrii

liucusipie

Isidorus ad
'

recenset Kvant^elista
vestri

niiniriiin lociistis et ineile

sil-

Timofiieiim.
(liioiiiic

Ad

Niliim
ad(lif(|iic

iliriu
:

scriiiens

eadem

Joanncm

cnnsiievisse

famem

pellere

pane

iialict,

Qiiocirca sic cihos et

et vino cariiisse, Salvalore id tcstmte ', didicimus. Porro ncc liaccis, seminibiis, vel oliuihiis usum esse, r.lemens Alexandriniis - (cito crcdidit

enim

vesfitiiiii

moiiasfica' vi(a? jiixfa


absoliita; in

Ueum

perfeclx'

omdidi-

nibnsque numeris
cimiis.

Joamie Baplista
senticndiim
tjtiiiii

Ha'ecum
;

scribat isidonis, et nonnisi majo(luid di!


Iiis

dum

ait

iMatlli;ciis

apostolus scminiliiis, baccis,


iitebatur
,

riim aiictoiitafc

sit, defl-

oleribiisiue abs(|ue carnibus

Joannes

iiiendum nobis non cst, sed


lcctoris ariiitiio.
a/.piJc;,

reiin(|uimus

contiiicntiam

iilteriiis

cxtcndeiis

lociislas et

mcl

silvestre comedcbat. Uiiod enim non adco conimiinibiis utcretur cibis, ea de causa de ipso Salvator nosfer te-tatiis c?t dicens ^ Venit Joannes ne(|uc manducaiis, niHiiie bibcns. Qua' ciim ita sint, iit profecto sunt proculdubio Joannes, qui longre ab
: :

iid

Nam constat gnecam dietionem ellocnslam insecti gcniis infirmas ii;ibens alas volandiim, el summitatcs hcrbarum signiflcare. L^. Porro ejusmodi vitiTigenere Joannem jccisse
taiilnm
:

vitaj inonaslicic fiind;imeiitii, noii

i|iii

siipra

hominum

consuctiidine afjebal,

non communibiis
manibiis liabc-

omnes fatentur e;u|ue de causa Chrysosfomiis eiimdem Joannem monaclioisidorus, sed et Calholici

ca'leris iisus cst cibis, sed

co

fiui pra'

riim priiuiiiem nomin;it, eiim ait

c(

Siciit sacer-

retur, nec ullo labore Um'^e (]u;rsilus, vel arte paratus cssct. Locustas niaiiiim
iii

dotum

principes sunt Apostoli

ila et

monachorum
'
: :

i*ala'stina, };;eniis fuisse ani,

]iiiticeps
sideriile
,

Joannes

ad cibi usiini

divina Scriptiira

plane

monacbi

denionslrat,

locustam inter conicslibilia, (iiiic muiida essent, reeenset. Sanc qiiidcm auctor st Slrabo", genus (|ii(i(ldani .Etliiopum locuslas in
i

dum

princeps vesfii est

Condignifafem vestram Joanncs dogmafis; ipsc monacbus, slalim


,

B;iptisfa.

Et iteriim

ut n;>tiis, in cremo vivif, in eremo niiti itur. Eustochium Hieronymus in hunc modum
'

Et ad

Hu-

cibum
fectis

lialiere, (|uibiis sale


:

permixto

iii

massnscoii:

vescantur dc Orienlalibus

et Libycis in

dc Paitliis eadem tradit I^linius " eadem scribit Hierony-

jus vitai auctor Pauliis, illiistrator ,\iitonius, et ul iid superiora conscendam, princei^s Joannes Bapfista.

Hicc

ille.

His

cum

invideani Novatores, eo de-

mus

'

iisdcm usnin

cibnm

fiiisse

.loanneni

venerunt

stultiiia>, vel

polius iniquilatis, ut malinl

traditAugustinus'* elBeda", qui et asancto episcopo Arculpho, qui ad ea loca peregrinatus erat, ha>c qiia> didicit, siiis scriplis testata relii|iiit nimi:

cormmpere verbuni
deliciosa; infamare,

Dei, ei

Joannem

vilai otiosa! et

eo diinanasse vitam, in Ecclesiaaltissiinisdefixam radicibus,

quam monasticam ab
,

rum

notissimas
in

essc lociistas

in

Pahestina,
coclffique

qii;e

cvangelica

nempe

atiestatione

ui subripi

aiii evelli

corpnsculis in

modiiin

digiti

manus
,

exiguis

et

nequeai, adsiipulari, vel profiferi. Sed in

brevibns

licrbis

facile
:

captffi

oleo

immoramnr

diiitius

liis non qunuloquidem, omninm sen

pauperem victum parent easdem solitas exsiccari fumo, et sic comedi habereque malumodorem, et gravem giistnm Enthymins scribit. De silvestri
,
,

teniia, sibilis jiotius ct risu, (jnani amiiliore confi:-

tatione digni sunt


iia;,

licet

ad

illos imperitijB,

demen-

melle, (luidnam fuerit,


diversa scribant
,

cum
:

mnlli multa eaque

liajc Beda a dicfo episcopo flde dignissimo accepta conscripsit In eodem deserlo sunt arl)orcs folia iata Iiabentes et rotnnda lactei
,

jure redarguendos, noii defuerii vigilans siudiiim erudiiissimi ac maximc pii viii Petri Canisii, ad quem, qui talia cupit, amandamus; nos inicrim iexiiim

ac (ni

nno vcrbo dicam)

perfidia!

snmmo

ipsnm

hisioria; evangelica;

coloris, et mellifi saporis,

(]Uffi
,

natnra fragilia maIiocque esse

Ki. Christl

baptismus.
'"

prosequemur. Cuin plurimos ad

se

nibus confricantur

et

eduniur

mcl

venientes Joannes

silveslre dicitur. Ha;c ille.

H. Vcriim

liis

omnibiis adversatnr Isidonis

ad pielaiem instituerei, eosdemque baptizaret, ac etiam de Cliristo, venii et Jesus, ei quod venisset, illis annuntiaret
exciperet,
:

Pelusiotn, (ini etipse nionasticamvitam

cum

diutins

ab ipso

esi baptizaius.
:

Rem

gestam .MattliKus

'

his

excoluerit, ta quee scribit, iiotuit a Pala?stina!


cliis

mona-

didicisse
'"
:

sic

eniin ait ad Timotlieiim lectorcni


,

scribens

Locuslte

(luibns Joannes alebaliir,

non animanlia sunl


rnni summitalcs.

(iit

qnidam impcrite

piitant)

scarabieis siinilia (absit), vcruin bcrbariim ac planla-

qmedam

est

Eodemque luodo rursiim non herba mel silvestre, verum mel montannm
,

Tunc venii Jesus a Galila?a in Jordanem ad Joannem, ut baptizaretur ab eo. Joannes initein prohibebai eum, dicens Ego a ie debeo baptizari, ei tu venis ad me? Respondens autem Jesus dixii ei Sine modo sic cnim decetnosimplere omnem jusiifiam. Tnnc 'dimisit eum ei baptizatus esi a Joanne in Jordane. Raplizalus ' autem Jesus,
verbis enarrat

:
:

quod ab agrestibus apibus conficilur, summcqiic amarnm est, et gusfalui omni infcstum atque inimicum. Unibus ex rebus singularem (luamdain ac
pene inciedibilem corporis aftlietalionem Joannes
pric se ferebat
:

confeslim ascendii de a(]ua. Et ecce aperti sunt ei ca^Ii ei vidit Spiriium Dei descendentem sicut co:

Inmbam,
ca;lis

et

venieniem super
:

se.

Et ecce vox de
dilecius, in

dicens

Hic esiFiliiis
'

meus

quo

ut

(|ni

non inedia duntaxat, \erum

mihi comi)Iacni. Ei

ipse Jesus erat incipiens quasi

etiarn victus asperitate


'

omnem
P;eilag. lib.

corporis appetition.
c. I.

annorum
'

triginta, ut

putabaiur

filius

Joseph.

))

Luc. v:

'

Levit. XI.

Cleni. Alex.

Strabo.

lib.
ii.

xvi.

'

.Matlh. xi

Pliii. nat.

'

Hier. advers. Jovin. lib.

C.31.

et iu Joan. c. 4.
1;.

'

Heda de

locis sanctis. c.

" Epist. cxxxir.

Iiist. lib.

xi. c. 29.
lib.

x.

Lib.

I.

epist. V.

.\ugiist.

Confess.

Joan. Bapt.
Joan.
I.

lib. i.

Hieron. epist. xxxii.


-Mar.
i.

<

.Matth. ui.

^chrysost. inMarc.

honiil.

1.

3 idem bomil.de
Marc.
I.

.Matth. iii.

>

Matt. iir.

Luc.

lll.

Luc.

lii.

: ;

G-^

JE.su
17.

CHRISTI

ANXUS

31.

De tempore baptisinatis

Christi

diversic

adiiioduiii suiil anli(iuoruin sententia\

Sunt enini

qui baplizatum esse dicunt,


Orif^enes
id
',

cum

inciperet
:

annum

trigesinium agere, ipso meiise Januarii


',

id (|iii(lem

Hieronymus',
qui ha;c ait:
circa

et alii.

Discrepal ab his
venit ad

Ei)iphanius
a nativitatc

In trigesimo consulatii

donec ab infirmitate purgentur de publico tamen, duin ibi commorati fuerint, victum accipiunt, sanati autem ad propria discediint. Ipse qiioque Jordanis ab eo loco in quinto milliario mari commixtus mortuo, nomen amitlit. Hirc Gregorius qui et alia multa de locis
:

sa'pius lavanlur in fluniine,

su.i

decimum mensem

sanctis dicit a suo diacono, qui

(ut ipse ait

')
:

illuc

Joannem, et baptizatus est in Jordane fluvio, trigesimo anno nalivitatis in carne, hoc est, secunduni j^lgyptios, Alhyr mensis duodecima, ante sexlum iduum Novembriuin. Et infra Trigesinio anno baptizatiis iniplevit annos viginti novem, et nienses decem (velut dixi) duodecima mensis Alliyr, ante sextum idus Novembris. Ha-c ille, intelligens nimiruin Evan{felistam illis verbissifinificare voluisse,
:

peregrinatus

est.

loco, imiuit, in

De eodem hac etiam Beda ' In quo Dominus baptizatus est, Crux
:

lignea stat iisque ad collum alta, qua aliquoties aqua transcendente absconditur a quo loco ripa
ultcrior, id est, Orientalis in jactu

funds

est.

Supe-

rior vero ri|)a in supercilio monticuli grande


,

mo-

Jesum prope

esse ccnpisse,
sic

lioc est,

prope implesse

nasterium gestat beati Joannis Baptistie ecclesia clarum, de quo per pontein arcubus suffultum solent ascendere ad illam crucein, etorare. In extrema
fluminis parte quadrata ecclesia quatuor lapideis
cancris superposita est, coclili creta desuper tecla
iibi

trigesimum annum, ut

diceretur esse triginta


*

annorum

sicut et Irenteus

iiitellexisse videtur,

dum

ait

Ad baptismuin

venit, qui

nondum

tri-

vestimenta Doinini,

cum

baptizaretur, servata
intrare, sed undi-

gintaannos suppleverat, sed qui inciperet esse tanquam trigintaannorum. 18. Discrepat vero Ignatius ab his omnibus qui secundum gerinanam ex Grceco factam translationem,adTralIianos scribens, hffic dicit Expletis
:
:

esse dicunlur.

Hanc non homines

tribus

annorum decadibus,
,

vere baptizatus est a

Joanne et triennium praidicavit Evangelium. Quain sententiam sequi Chrysostomum et alios complures nobiles Gra!corum et Lalinoruin au,

que cingere ac penetrare solent. Hac Beda. His scilicet perpetuiP memoriie monunientis locus ille nobilitatus est, queni Christus baptismate consecravit, quo nobis iter ad C(Elnin aperuit. 20. Postquam autem Chrislns Dominus noster baplizalus cst a Joanne Tunc, inqnit Matlha-us ', Jesus ductus est in desertum a spiritu, uttentaretur
:

a diabolo, ctc, texit enini totius rei gesta seriem.

Ecdesiam istud ipsum profiteri, superius, cum de anno quo natusestCiirisius, plenissime disseruimus, exacte demonstravimus in
ctores,
et S.

imo

R.

Quod vero ad veritatem historicam


tur sententia auctoris
scripsit
illius,

pertinet, rejici-

Apparatu; eauKiue veriorem, ac merito


:

ca'teris priB-

ferendam fusius dixiinus ea consulat lector, (lui haec avidius cupit, quamvis enim hic opportunior videretur locns quo istsc explicandn fuissont; tainen, quoniam ad pervestigandum, quo Cliristus natus
est,

fuerit, qui de Operibus cardinalibus (quod quidem opus Cypriani ' noinine est insignituni), duin ait Etsi revera Christus est ductus a spiritu in desertum, atque tentatus tamen quod dicit Evangelista
(iiiis^iuis
:

assumpsisse euni diaboluni in sanctaiii civitatem, atque statuisse super piiinaculuni templi, id non
esse

annum,

in

hujus
illic

loci Evangelistae interpreta-

factum

locali

motu, sicut contigit Habacnc,


:

tione tota vis erat,

potissiinum de teinpore et

qui de Judaa in Babyloneni delatus est; vel Philipiio,

anno, quo baptizatus est Dominus, luit agendum. Quod vero ad inensem ct diem, quibus baptizatus
est Chrislus, spectat
:

cuin occurrit Eunuclio

sed (luo inodo, ineivitatein iedificat

quit, Ezechiel,

cum

super fluvium Cobar sederet,


si^iritii

id factuin esse sexta Januarii,

Hierosolymani raptus in
et

Eusebius Painconlirmat hoc phili ad Marinum scribens testatur^ ipsiim Hieronynuis , ac deniqiie oiiines scriptores ecclesiastici, uiio duntaxat exceplo Epiphanio, ut vidimus qui sicut aiidiendus non esl, dum ait Christiim natuin sexta Januarii, ita nec ciim dieit baptizatum csse sexto idus Novembris, cuni et eiilein contradicant /Egyptii licel de die natali Domini
cx
et aiiti^iiia Iraditione
: :

communi

muros et templuiii modo super culmen tenipli Christum


nietilur, et

inslaurat,

hoc

in spirilu esse

delatum.
ris

Hicc

cum

dicat ille; nos libentiiis cajte-

tain

anliquis (luain

recentioribus assentimur

auctoribus, qui loco Cliristuin motiiin aflinnant.


21

Legatio

Judcmrum ad .loanntm. Jam vcro


iii

cuin tot tantaiiue de Joaiine


iiiKlirentur
;

Jordane baptizante

Judiei qui erant Hierosolymis, sacer;\d

teque ipsi consentiant.


19.
ptizari,

dotes et levitas
aii

eum
'

iniseruut, ut interrogarent
:

Locus ipse fluminis, quo Dominus voluit i)areiiiaiisit posteiis perpetua meiiioria e^ilede eo eiiim
In Jordane,

bris, et virtule niiraculoruiiiconspiciiiis:

hjcc scribit Gregorius Turonensis':


liabeliir locus
iiiio
iiiiiie
iii

(|iio

Doiiiiiiiis
ipsji

ba|ilizatiis est.

In

ingenue confessus est, Prophelain, illum scilicet a Deo per Moysen oliin proinissurn. Existiinamus hanc ipsam fuisse pnblicam legiitionem missain a coiicilio seniorum, quod Syipse esset Christus
qiii

se

non

esse Christum, ue^ine Kliam, ne(]ue

eteiiim
leiirosi

rellexii

a(|ua

revolviliir,
eiiiin

in (iiia

iiediin appellabaiit, de (luo aiite nieiitionem


iiiiis
:

feci-

iiiuiidaiiliir. (^iiiii

adveiieiint,
i.

iiain illoruin

mtineris erat
Post
liicc

iii

priinis

de Prosiibdit

'

Orii;.
.

Iiiimil, 1. in ICzecli.

I'anai

Ii.itos. li.

'
11.

llieron. in F.zecli. c.

Iren. lih.

.'19.

plieta
' lilpipli.

cognoscere.
Mart. cap.
lib.

veio,

idem

in

Eusehius ad Mariniim.
|iiist

Ila-

liciiUir ilhiis fraiiiiifnla in eilitinne


' Ilitron. in

Kzech.

c.

l.

r.liiysto|iliori

hislor. Kvagrii.
c.

'

Grcg.

Greg. de gloria marlyniin

.Wll.

lib. IV.

lic (;h)r.
''

i.

-Beda

ilc

locissanct. c. XUi.
c.

ApuilCypr.

de Openb. card.

dejejunio.

'

Matt.
i.

'

Joau.

::

JESIT

CHRISTr ANNUS 31.


rito conlessionis
:

65
eteuiin noii in renuntiatione tanfidei

Evangelista
nieiileni

Altera die
:

ad

se, et ait

])eccata niinnli.
vir,

viiiit Joannes Je.suni veEcce A};nus Dei, ecce (lui tollit Hic esl de ([no dixi F*ost nie venit
:

tuin, sed et in

summai

j^rolessione

Simonem

tiiin .\iiilrea', tiiin

eliam casleris

aiioslolis ]ir;estitisse

qui

aiite ine lactus est, (|uia

iirior

ine erat

et

coustat; uliuerilo

ilh; eligeretiir, (pii ca-hiris ]ira;esse


i|iioil

ego ncsciebani cuni, scd ut nianilestetur in Israel,


proiiierea veni cj^o in
aiiiia

deberet: tuncque inqilendiiin,

iiiiiic

tantum-

iiaptizaiis.
:

Et lesliinoviili

modo

polliceliir,
:

iiempe

iil

(^ei^bas,

hoc

est, P(!triis,

niuni

iierliiljuil

Joannes, diceiis
quasi
ej^^o

Uiiia

Spiri-

ai^peliareliir

qiiod

iiiagis

veiilali

(oiiscntaneum

tum descendentem
iiiisil iiie

coluinbain de coelo, et
neseieliaiii

niansit super euin. El

eum
et

sed
:

(]ui

(quod nonnuUi sunt arbitrati) ex hoc tempore, liabilo respectu ad ea (\\ix dc Petro Clirividetur,
stus
fiiliira

quam

baiilizare in a^iua, ilU^

iiiilii

dixil

Super

piieviderat,
et

Pelruiii esse
lia?c

noniinatum.
'

quem

videris Spiritum

descendenlem,
(]ui

iiianenSjiiritu

De iisdem Andrca
rosolymitanus
:

Simone

So])lironius

Ilic-

tem super cum, hic


sanctd. Et
liic
Cj,'o

cst

baplizat

iii

vidi, et testiiiKiiiiuiii

perliiiitii

(juia

Andreas ca;libeiii \itamducens, Pnecursoris Domini factus est discipiiliis. Petriis

(]iii

est Filius Dei. Ha'c

Jdannes.

negotiis intendebat;

iixori, et faiiiilia', et

patris

2^. Andrecc et Pctri vocalio

ad

apostoldttim.

senio ])rovideliat.
24.

Ecce
tes,
illis

quam

gloriosa corain legatis Joannis de

Ex

his apparet,

quam

tiirpiter errent

qui
alii,

Clirislo confessio;

llierosolymam redeuniisaijuibus missi lucrant retulerunt sed ab


illi
:

quam

])rimatuui piitant Pclio collatiim, (jiiod senior cjcteris csset.

Nam

(iiiod

ad

lioc siicctat,

ctsi

non

spretam esse, ea qua; postea contigerunt, facile deinonstrant. Sed quid ])0st ba-c? Non satis liabuit Joannes dicta attestatione facta de Christo (iiniies admonuisse Judaeos; sed data sibi iterum occasione,

ccrte

Andreas major
viki'

a;tate,

prior in vocatione, et in
si

perfectioris

cleclione Petro pricstabal, sed


liuiiian;e inenti
illa in

diviiii consilii

rationem

concessum

est

aiiquando pcrscrutari,
caiisa

Petro (juam dixii)rinceps

euindem

esse Messiam, discipulis suis ai>eruit: (lui,

mus,

prx'cessisse

vidctur, ut

om-

co audito, Jesum sequi ca^perunt. Rein iieraclam


sic describit

nium
sioiie

constitiieretur Apostoloriim, (]uod


fidei cajteris

in profes-

Evangelisla

'

Altera die iteruin staejiis

antecelluit.

duo. Et respiciens Jesum ainbulantein, dicit Ecce Agiius Dei. Et audierunt eum duo discipuli loqucntem, et secuti sunt Jesum. Conversus autein Jesus, ct videns eos sebat Joannes, ct ex discipulis
:

consideralione
stus

dignum existimamus

Scd quod insuper hoc ipso ini:

tio Ecclesia3 erigendffi

(quK aediticalioDei

est*)

Chri-

Dominus

tantie inoiis excitandie sapientissimus

arcbitectus, de priniiirio lapide in


can'Jo statiin cogitans,
beris Cephas.

(]uentes se, dicit eis: Uiiid (iiKcritis? Qui dixerunt


ei
:

Simoni
:

mox

Kabbi (quod

dicitiir inter()retatum

Magister),ubi
die

Vox syriaca'
significat
:

latine

fundamento lodixit: Tn rocainlerprelata, idem


lingua

habitas? Dicit eis: Venite, et videte. Venerunt, et

quod Petra,
dicitur Petrus

ex gra?ca autcni
illos
o

viderunt ubi maneret,


illo
:

ct

apud

eum manserunt

hora autem erat (juasi decima. Erat autem Andreas frater Simonis Petri unus ex duobus, qui
audierant a Joanne, et secuti fuerant eum. Invenit
bic iirimuni fratrem suuin

Simonem,

et dicit ei

Invenimus Messiam, quod cst intcrpretatum Cliristus. Et adduxit eum ad Jesum. Intuitus autem eum Jesiis, dixit Tu es Simon filius Joanna tu vocaberis Cepbas; quod intcrprctatur Petrus. Htec Joan: :

idem est quod r TCSTfa: sicque apud nos idem sit Petrus quod Petra: nec a Petra Pctrus, sed ipse Petra, quo noniine a Christo appellatus cognoscitur quod nunc pollicetur, cumait: Tn vocaberis Cephas: ac si diceret: Tii vocaberis Petra. Ex his quidem solida firmaque
totpo;
;

nam apud

veritate constantibus

nes evangelista de primordiis Ghristi Ecclesia? jam


coalescere incipientis.
23. Pelri

redarguuntur qui niinus caute non dictum csse Petro, Tu es Petra: sed, Tu es l^etrus: quod scilicct petra essct Christus, quem confessus Simon, dictus sit Petrus. Quod
scitequc dixcre,

nomina

ct prcelatio inter apostolos.


*,

(luamvis Augusfinus

aliquando dixisset; tainen in


sit

Retractationibus, an Petrus ipse

petra, vel a pe^


:

De

his agens Epipbanius

hsec ait

Neque vero de

tra Petrus sit dictus, nihil definiens


quit,

Qua?,

m-

hoc (]uisquam ambigenscuriosius perscrutetur,cum videat, ([uod Audreas primus obviam venit Jcsu, deinde Petrus, et per ipsum vocatus est: neque boc
ffigre ferre incipiat.

duarum harum

scntentiaruni

sit

probabilior,

contigit,

Occursus enim Andrea; primus minor esset Petrus tempore ailatis cum postea enim rursus, quando perfecta rcnuntiatio
facta est, ipse fratrem

suum prsecessit. Insuper auhoc Deus est qui novit vocationes cordium et scit quis dignus sit ])rimo loco locari; et elegit Petrum, ut dux esset suorum discipulorum, velut omnino clare indicatum est. Ha>c Epiphanius qui de a>tate Andrea? magis audiendus, quam alii, (\n\ postea dixerunt Petrum majorem nalii Andrea.
tem
et in
:

Sed idcirco, (|uod syriacam vocem haud fuerit ipse Africanus asseculus, qua; proprie petram ipsam significat; quam latinus interpres grseco mrpo;, quod cst petra, Petrum transtulit. 23.Sed idemS.Augustinus in scrmonede cathcdra Petri, ipsuin Petrum Petram dictum csse, ma Denique pro solidinifeste profitetur his verbis
eligat lector.
:

Ecclesiarum, petra dicitur, sicut ait Dominus: Tu cs Petrus, et super hanc petram ffidificabo Ecclesiam meam. Petra enim dicitur, eoquod
tate devotionis
'

Sophr. homil.

Prfelatus vero Andreae


'

Simou Petrus

a Christo

me-

et ad

Ephes.

ii.

()c
'

cerl. SS. Petri et


llier. in

Pauli.

"

Paul
ii. et

1.

ad. Corinlh. ni.

Epist. ad Galat. c.

aUi.

Joan.

1.

tract. VII. in
'

Joann.

et ult. Itein

de verbis Doiniui sermone iiii.

.\ugust.
'

Aug.

Epiph. ha-res. Ll.

retract. lib. i.c. 21

TOMIS

I.

,,

GG
lanquam saxiim iinmobile
jn-iiuus iu ualiouil)US
fiiiei

JESU CHRISTI AXNUS 31.


totius opcris chrisfiani

men,
frus,

inquit,

novum

accipiet,

fuudameuta posuerit,

et

posuerit, dicens ad ajiostolum


et

quod ei Dominus imPetrum Tu es Pc:

compagem molemque

conlineat. Petra erpo pro de-

super hanc [lefram ;edificaho Ecciesiam

votione Petrus dicifur, et pelra pro virtute Domiuus lumcupatur, sicut ait Apostolus: Hiliebant de spirituali,

petra autem erat consequente eos petra Recte consortium merelur nominis, qui Christus.
:

non j^racvalebunt adversus vocabuium a nomine Domini derivavit, ut dicafur Dominicum. il. Noveruntet hocipsum antiquiorcstheologi,
meaiii, et i)orf;e inferi

eam;

(juod

consortium meretur
jionif,

et operis.
:

Petrus

fundamentum

quorum

nobilissimus Hippolytus martyr ha^c


noster
ille

ait

Petrus plantaf Dominus incrementum dat, Dominus irri{j;uum subministrat. Ha;c Augustinus '. Ac iterum de Petro in eadem verba: Tu es
Petrus,
ef

Princeps Petrusfidei petra, quembeatumjudicavit


:

Cluistus Deus

doctor Eccicsia>,

ilie

primus discipulorum,
docuit nos dicens,
Pefruni Hippolyfus
'.

ilie

su|)er

hanc pefram. efc, dij,mus cerfe,

etc.

qui regni ciaves habet, His nominibus exornat

inquit, qui a-dilicandis iu domo Dei popuiis Pefrus esset ad fundamentum, columna ad suslentaculum,

Porro sunt ex nosfris scripto-

ribus complures, et primus

omnium

Optatus

Mile-

davis ad rej^auuu
uuis:

-.

Sed uf ad jiroposita redeasibi

vitanus, qui
sed a grsca

nomen Cephas, non


:

a syra lingua,

nemo equidem

cousfans affirmaverit,

'Ai:i tt; zevaXr;,

caput interpretantur; nec

Ciu-isfum locutum sed, (luod liabef Evangelista syriace, Cepiias, quod est Petra: at, Pefrus, dixit inter|)res, mufans no-

csse lafine, ut dixerit, Petrus;

men femininum
conveniens

in

masculinum, <iuod viro magis


adhuc,
si

esset. Certe

Petrus dcrivative

diceretur a petra, non Petrus, sed Petreus pofius fuisset latine dicendus. Sed in re adeo perspicua

non amplius immorandum.


26. Ca3feruin Ceplias
ficet,

cum

svTiace

petram

signisit

ejusmodi enim interprequidem reprehendendi tandi moduui abaliisnonnuiiis, quorum iu Ecclesia Dei est memoria celebris, usurpatum scimus, dum hebraicani vocem in gra>cam significationem transire fecerunt. Gregorius enim Nazianzenus' hebraicum nomen Phase cum sciret in Pascha mutatum, aliam cx eo mysterio congruam reddidit interpretafionem ut quod in bebra>o significat trausitum apud Gra-cos i7a<ni/ interpretetur. Id ipsum cum
:

non tamen quanilibet petram, sed quae

pfures
Chrisfi
et

alii

prfcstiferint
*

hoc etiam

et

de noiuine

omnium durissima ', nemiie caufem. Sed cur pofius Dominus euui appellavit pefram, quam aliam
(luampiam uiaferiaui solidissimam, nempe tes, ferrum, vel quid simile? id quidem non ob aliam cau-

Justinum

martyrem

fecisse conslat;

quod

ante hos

omnes

sa?pius faclitatum a septuaginta

interpretibus, Origenes

dum

agit de prino et schino

sam

factiuu esse apparet, nisi quia et ipse Christus

arboribus, scribens ad Africanum, testatur. Aiia sunt de his exempla in divina Scriptura; ut cum

petra

dictus est; uf

vicarium successorem,
gniret.

qucm sui gregis reiinqueret eumdem suo uomine insi'

Unde Tertullianus in hanc sentenfiam Sed cur, inquit, de Simone Pefrum? Si ob vigorem fidei, muifa> maferite solida; nomen de suo

nomina siderum non secundum voces hcbraicas, sedsecundum,gr;rcam"' nomenclaturam suntposita, idque ob notiorem significationem observat lioc
:

accommodarent. An quia et pefra et lapis Clirisfus? siquidem et legimus eum posifuni inlapidem offenouiiffo caMera. Ifaque diculi, et petram scandali
:

afTectavit carissimo

cuiiariter

nomen
af<}ue

quam

de non suis.

discipulorum de figuris suis pecommunicare puto proprius eadem fere Ha'c TerluUianus
,

Basilius
Ciu'isti
:

Hieronymus

'

et S.

Leo*ex

[lersona

Cum

angularis, qui facio ufraque

ego sim inviolabiiis petra, ego iapis unum, ego fundamen:

ipsum ex Pliotio in qua^stionibus ad Am[)hilociiium episcopum Cyzici Turrianus . Tnde apposite, quod apud Syros pelram solidam sonat nomen Cepli;p, apud Gi\Tcos caput significat ac sic divina quadam dispensafione factum vidctur, ut una eademijue voce, duabus linguis, Petri principatus exprinierelur. H;rc jam de nomine Cepiia> satis, nec quidem pnrter insfitulum quandoquidem de obscuris vocibus interdum agere, in pncfatione polliciti sumus.
:
:

28. Post hcBC

de vocatione Petri ab Evangelista

'

tum, praiter <iuo<l nemo potesf aiiud jionere lameu tu quoque pefra es, (juia uiea virtute solidaris, ut qua; mihi potestale sunt propria, tua sint mecum parficii^ationi! comuumia, (H super hanc |iefraui
;edificabo

uarratur, de Phili[ipo a Christo vocato subinfcrtur


liisloria
:

dixisse

ad hunc vero Doininum luec ipsa verba Sequere me, ct dimitte mortuos sepeiire

niorfuos suos,
t(isfatur

tauquaui rciu minime dul)iani


*.

Ecclesiam

meam:

super hanc, inquif.

Clemeus Alcxandrinus
et
:

Idein vero Pliivenissel, adet in

fortitu<linem ;eternum extruam femplum, etc. Ha;c Leo. Cuin ita^pie Petrus pctra, uf et Chrisfus
petra, dicatur;
liac

lippus Natiianaelem de Christo,

quod
qui

monuit,
credi<lit

ad Ciu-islum

p<'r<iii\it,

ipsiim
"

ratione dici potesf

nomen
:

Pcfri

negotiuiu peractiiiu

|)luriliiis
'"

.loanncs

derivatum a Cliristo, non tamen derivativum nomi Nonis Christi. Sicquc accipe iilud Ilieronymi

<lescribit.

Putarunf vero

aii^iui
,

Natiianaelem eum-

dem
'

esse

cum

BarflioloiiKeo

levii)us

(juibusdam

Augusl. scrm. de sanct. 10.


c. 13.

'

Canisius in loc. Novi Tesl.

lib. IV.

'

^ 1.

August. serm. de
Cor. x.

' Basil

lih.

XX. depoen.

sanct. 29.

'

Tertull. contr. Mnr.

'

Hier. in Isa. c.

S.

Lco scrm.

3.

in

Annivers. assumpt.

susc.

Lxii.
in
Isa.

Ilippol.

alii.

'

llicron.

'

Grcgor. Naz. orat

" Optat. de consum. mundi. de Pascliate li.

Job ix. Amos. v.

lib.
'

ii.

conlr.

Parmcn
'

el

Just. orat.
c.
I,

<

Turr. advers. Magdeb.


lib. III.

Clcm. Alcxandrin. Slrom.

'

Joan.

iii.

ad fientef.

Joan.

i.

'"

Rupcrt. Abb.

Lxii.

et Jansen.

JESU CHRISTI ANNUS 31,


conjecturis pernioti
:

C,7

qiiil)us

niinime assentimnr,
iliiiii

nicnlitia, ac

nnper excogitata,

cum
liis

penes antiquos
Si ha;c

sed

Aiijiiislino

'

tuliiis

inlnrrcimis,

ait,

id-

Patres milla prorsiis iiienlio de


scissint

habeatur.
negotii
(jui

circo Natiianaele

non

fiiisse

altoiiiino ('lectuiii inter


l*ost

veleres

quantnm

'

putas

fecisset

Apostolos,

quoJ
,

esset lejiis (loclor.


,

de Natiiaiiistituil

Hieronymo
naci
aiiinio
virgiiieiii,

Jovinianiis ha^rcsiarcha,

tain perti-

iiaele rcsceiisitaiii liistoriaiii

i|iiid siil)iii(le di(! tertia


^

Joannem apostoliim
negabat?
Si liic,

et

evangelistain

actimi

sit

ideiii
:

Kvanjjelista

ejusiuodi

luisse

in(|uam, quoijuo

narrationein
-2\).

Nieptkn in Cinia Galilim;.


facla' suiit

modo,

vel per conjecturam saltem dicere potuisset,


:

Eldie

teitia

mi[)lias factas in Caiia Galilaa,'

mililia'
Jesii

in

Cana

(ialiiica';

et erat iiiater et disci|)uli

fiiissi- Joamiis qui thalami secrcta scrutatiis, Jo.miiem adliuc |)ust nii-

ihi.

Vocalus est aulem


miplias.

et Jesus,
\iiio

ejus
Jesii

ad
ad

VA dellcieiile
iioii

dicit

maler
ei

|)lias virginem permansisse, confirmare valuisset? Qiiomodo ' et Manichai, qui et apocrypha (|iKPciim-

eiiiii

Vimmi

lialienl.

El dicit

Je-

qiie

sus

Uiiid milii ct tihi cst,

mulier?

nondum
:

venit

o|)lata
iiis

adversus niiplias congerere solili siint, tam non sunt usi occasione, ut ex diremplo Joanexempliini adduceri!, (juod
lanliim ahest ut

liora iiiea. Dicit

maler ejus minislris

Oiicdciinniue

conjiigio, Cliristum odisse implias affirniarent


veiili ct Paiiliim in

dixcrit vohis, facite. Erantaiilciii ibi lapidcic iiydria'

non

sex

posiUc

secundum purilicationem Jud;eorum,


Implele hydrias aipia. El impleverunt

sua priedicalione Thcclam, spouso ojiiiigneratam, e


miptiis lerrenis divulscrit? Certe
lia'c

capientcs singuia' metrctas binas, vel ternas. Uicit


eis Jesus
:

de Joannis nuptiis

illi

vel saltem mcdilarenlur,

eas usque ad

siimmum. Et

dicit eis Jesus

Haurite

vel a Patribiis (|ualibet alia occasione

eadem

dice-

autem ynslavit architriclinus aiiuam vimim factam, et non ministri autem sciebant, (|ui scicliat unde esset hauscrant aquam vocat sponsum architriclinus, et dicit ei Omnis homo primum honum vinum ponit et ciim inebriati fiierint, lunc id quod deterius est tu autcin servasti bonum vinum iisque adliuc.
nunc,
et ferle architriclino.

Et tulerunt.

L't

rentur
sui

ut potius ex iisdem nuptiis, (|uibiis Salvator

augustissimam prffisenliam exliibuit,contrnriiim


adslruerent
alqiie

prorsiis

firmarent

nimirum
,

Chrisluin

probasse

nuptiarum sacramenlum

ac

suamet
31.

iirffisenlia

consecrasse.
c;clibatu Joannis, qiiod niin-

Calerum de

quam

contr;ixerit nuptias,

non Ilieronymus

'

tan*,

de quibus aliqua, qucB ad historia; verilalem pertinent, elucidanda proponimus. Ac priinum illud occurrit Cum ejusmodi nu-

Haclenus de nuptiis

tuin adversiis Jovinianum agens, sed et Ignatius

ptiac,

eo quod inter

edendum
luisse
si

defecerit

vinum, pau:

peris alicujus
est,

hominis

crcdantur

quidnam
quod

(|uod

non secus ac

ditissimi cujiispiam essent,

ministris abundaverint,

necquicquam

defuerit

desideraretur in laulis conviviis, ut copia ministro-

rum,

et (|ui tricliniispra;epset architriclinus?

Verum

ad \\xc intelligenda, quscnam esset consueludo Hebr;r!orum in parandis nuptiis, dicere opus est. S. Gaudentius
sio,
^

lirixiamis

episcopus
ait
:

a;qualis

Ambro-

non mediocris auctoritatis vir, gravissiimis assertor est. Id ipsum vero non de Jo;inne tantum, sed et de Jacobo quoque Epiphanius Mestatur quibus Augustinum ^ consentire nemo sana? menlis non viderit, dum ait, ea de causa Joannem a Christo plus cicteris amatum, quod neque uxorem diixerit, et ab ineunte pueritia castissimus vixerit. Quod si apocryphis inlerdum uti licct a[)U(l Abdiam liabetur, eiimdem Joannem Chrisli persuasione nunqiiam conjugium appeliisse. Verumeniinvero ne leviter res graves attingere videanuir, dicanuis unde com:

apud Juda?os cum lierent, unus (quantum ex traditione comperimus) dabatur de sacerdotali ordine, qui moreni
de his agens, hajc

Nu()tia>

mentum

illiid

de Joannis nupliis

sit

dediictum, ut

disciplina; lcgitima> gubernaret,

curamque pudoris

ageretconjugalis^ simul etconviviorum apparatum,


ministros, atque ordinem dispensaret, et hoc pro

hoc est, triclinii pnepositus diceretur. Hajc Gaudentius ut noii mireris, si rebus adeo bene disposilis cum censor morum adesset, non Jesus tanlum, qui etiam cum puhlicanis et iieccaloribus aliquando discumberet, sed et ipsa sanclissima Virgo Dei genitrix interesset. Porro verisimili conjecturacrcditum est, ejusmodi nuplias
officio archilriclinus,
,
,

(luam parum judicio valeant, qui lalia fingunt. Augustinus in prafatione in Joannem evangelistam lia^c liabet Isle siqiiidem est Jo;innes, (luem Dominus de fluclivaga nuptiarum tempestate vocavit et cui matrem Virginem virgini commendavit. Haec igitur Auguslini verba in eum sensum accijiiunt isli et adducunt, qu;isi Joannes
et intclligatur
:

<i

non Augustinum dixisse vocatum a nuptiis, non quod cum uxorem duxisset, eam reliquerit, sed quod eam prorsus non acceperit, prout idem ipse Augustinus in fine ejusdem operis aperte
obligalus niipliis, a Christo vocatus fuerit
sic
:

aniin;idverteiites,

fuisse alicujus qui Christo esset aliqua cognatione

testatur,

cuni his

ulitiir

verhis

Plus amatiim,

conjunclus.
30.

quod neque uxorem


est a

duxerit, et ab ineunte pueritia

Proditum

nonnuUis, has fuisse nuplias

castissimus vixerit.
est

Joannis evangelistffi, qui

cum

duxisset uxorem, et

Nam (quod omnes sciunt non uxorem ducere, eam a doino parentum ad pro-

nuptias celebrasset, tamen viso miraculo de aqua in

pria traducere, sed se conjugio obligare, juxla ilhur

vinum

per Christum inutata, conjugem dimiserit,

ac Chrislum secutus fuerit. Sunt ha^c


'

omnia com11.

.\ug. in Iract.
tr.

super Joan.

Ir.

xvii. c.

I.

Joan.

Hieron.
'

lib. a. cont. Jovin.

Hieron. conlra Jovin.

'

Gau-

hxves. Lviii.
tius in

lib. I.

August. con. Fanst.


'

tib.

Ignat. ep. ad Pliiladel.

Aug.

in Joan. tracl. ult.

prope Gnem.

xxx.
' '

c. 4.

Epiph.

Teren-

denlius

ix.

Andr.

68
:

JESU CHRISTI ANXUS 31.


et alii complurcs auctores veteres commentarium, ejus de rebus indicis, ubi ea de Naxi fonte memoria; fradidit, fai)ulosuiu existimant nmlta^iiie sciipsisse aiunt, qnx nec ipse audierat, neque ab alio, qui vera narraret, acceperat. Qua^ autem a

Comici Pamphilus uxorem duxit. Nec aliud ab his de Joanne Augustinum sensisse, exploratissi-

Lucianus

'

mum

est

nam

(lictum

explicans (quod in primi;; dicenduin

Evangelium de nuptiis liiissel) nuliam

prorsus mentionem de Joaiuie lialiuit. Scd ha^c satis ad refeilendam ridiculani de nuptiis Joannis sentcntiam. Qua in rc potius Nicepiioro assentienduni
'

Plinio cx Mutiano consulari accepfa, scriptasunt,


safis flrmiter tesfata

videnfur

claruit

enim Mutiaciipes-

cjusmodi nupiias Simonis duodeuario Apostolorum nuCananwi, qui uuus ex mcro, Zelotes cst dictus. Ctelerum et Nathanael crat
esset, afflrniauti Inisse

nus tciiiporibus Yespasiani, cui ad iinperium


:

Cana
32.

(;alila'a'

ojipido (ut Iradit

Hieronymus')

sendiim, cuni esset pra'ses in Syria, maxime studuit citat eum Plufarchus, sed frequenter ipse Plinius iili ;rqualis. Mcminit insuper Terfullianus
de Lyncestis quoque in Macedonia vena vinosa, sed
diversa ab
tius
aliis

posilo in CaliUfa j^entiuni.

Inhisnuptiisprimumomniumacperinsigne

niiraculum Cliristus Doniinns operatus cst,


:

cum

quam

vini

nuper dictis quippe quae aceti posaporem redderet: de qua Plinius':


,

aquam niutavit iu vinum ([uod ob sui excellentiam, longe antequam fieret Isaia^ propheta? fuit divinitus denionstratum. Unde ille Chrisfi pra.'dicationem et
,

Lyncestis aqiia, ([ua; vocatur acidula, et vini modo temulentos facit. De eadem item Seneca *. Cffiterum de dictis fonfibus, diversis locis positis, vinuiu sca-

aquam

in vinuiu niufandaiu prophetico spiritu


^*

scens, in hjec verba erupit


liqui

noHoc primum bibe,


,

turientibus,
vixerit,

nuUum

anliquoruni, qui anteChristum


fecisse,

auctorem mentionem
:

memini me
his

velociter fac regio Zabulon, terra Nephtalim

et reelc.

lcgisse

ut plane intelligas, ea omniavirtute hujusChrisfi miraculi facta esse. Videas ex

qui juxta luare estis trans Jordanem,


'

ceniodi

Epiphauius
,

factum scribit undecima mensis Tybi (|u;c est apud nos sexfa dies Januarii , qua die etiam catholica Eccksia recolit anniversaria solemnitate fanfir rei celebritateni ([uamannuis miracuid
:

admirabilem quamdam capitis cum cffiteris corporis membris consensionem nempc Cliristi cum Ecclesia cum diem, quam in tantip rei gesfs meinoriam
,
:

solemnifer ipsa celebrat,


fieri

ille

his miraculis voluerit


illa

lis

in

pluribus orbis locis illustrari consuevisse,


testatur,

annis singulis illustrarc. His siiuilia erant


quolibet anno consueta miracula,
locis orbis Occidentalis

olini

idem auctor
factum
est

dum ait

Post annos triginta

dum

pleris-

primuui miraculiiiu in Cana GaliLTse,


fit quod tunc festimouium incre-

que in

quando
factum
dulis
:

a(jua facta est vinuin. Quapropter etiam in

inferius) paschali teiupore,

(iit suo loco dicemus quo solemne baptisma

multis locis usque in hunc dieiu lioc


est

in Ecclesia peragi consuevit, e sicco aridoque fonte

divinum signuni,
conversi.

in

lapideo copiosiE ad ba|)tismi usiim aquae exuiidare

velut festantur in luulfis locis fonfesac fluvii

in

vinum

Cybires quidem urbis Cariao


uiinistri, et ipse dixif
:

fons,

qua hora liauserunf

Date vero

nou (luidem ad ipsam insinuandam diem qua baptizatus est Christus; sed (}uod tunc temporis solemne baplisma in Ecclesia peragi conconsueverunt
:

architriclino. TestaturetiuGerasa Arabiffi fons siiuiliter.

suevit.
31. At minime assentimur illis, qui dictum miraculum sequenli anno, ea ipsa die qua bapfizatus est Douiinus, factum esse dixerunt quod etiam quasi auctoritate Ecclesiic, quB una cum magorum adventu, ct Christi baptismo, idem quoque miraculum dc a([ua in viimm luiifata recolit, firmare nifunfur. Sane cum eadem haec tria ad ostensionem Ciirisfi virtutis facta dicantur, non una
:

Nos bibimus de Cibyres fonte,

fratres

uostri de eo qui est in Gerasa in

martyrum

teiuplo.

Sed
in

et

multi in x^igypto de Niloiioctcsfantur. Quare


.'Egyptios,
in

undecima Tybi apud


et

omnes hauriunt

aquam
33.

reponunt, tuni
et

ipsa/Egypto, tuni in
Epiphanius.
'^

niultis regiouilius, etc. Ihec

Enimvero

Plinius

similis

rei

alibi

quoque fieri solitai cgrcgius videtur assertor, licct unius tantum dici spatio discrepef, dum sic ait In Andro insula, teiniilo Liberi jialris, fonfem
:

sed ijisorum tantiiiu memoriaiu


in primis S.

eadem(|ue die singulis quibusque annissunt pcracta; eadem die ab Ecac

Nouis Januarii vini sapore flucre, iMufianus tcr conDiofccnosia vocatur. llipc illc. Sed sul tradit accohe causam (luani dixiiuus, ignorantes, Baccho hoc tribucruut, aulificato ei templo. Apud Naxuiu (juo(jue insulam fontem fuisse, ex quo nonnunquam vinuui, et illiid (|uideni suavissinium flucrc con:

clesia recenseri solifam, testantur antiqui Patres,


:

Augustinus ' his verliis Licet de soIcmnitate hujus diei veterum sit diversa traditio,

una tameu
nonnulli

sancfa' devotionisestfides.
stella

Nam

quaiuvis

Dominum nostrum
;

duce a magis

existiment adorafiiiu

alii

asseraiit a(|uaiu in

vinum

suevisset, auctor

[est

Ctcsias in suis indicis. IJnde

accidisse credimus insulam

illaiii Dionysiada esse noniinatam , sive, iit vulf IMJniiis, a ferfililate viiieariiiii. Scd luec longe aufc Cliristi fempora contigcrunt, nempc (pia; dicta sunt de Naxo ex Ctesia auctorc; si famen eum fide dignuin i>iitavcriiiius:nani

mutasse; (|iiidaiii vero baiitizafuiii esse a Joanne iu omnibiis famen Dei Filius creconfirment
:

ditur,

in

oiiinibus
S.

fcslivitas
"

est

vera.

Ha!C

Augustiniis ct

Maximiis
,

iu

hunc moduiu

In

hac, dilectissimi

celebritate, sicut rclatu iiaterna)

'

'

Niceph.
5

liisl.

lib. viii.

oap. 30.

Luciaii. in lib.
L.

'

incr, in

|,i,,

,1,,

]Q(.jg

Isaiie

b;i.'r.

Li.

i.\.
'

sccuniium lxxii. inlcrpr.

et llicron. ibiil. cl lib. iv. c.

Htl,riic.
*

c.

quoinodo

bisl. scrib. 10-3.

'

Epiph.

c.

2rt.

Plin. nat. hisl. lib. II. c.


'

sil.
'

S.

Aug. serm.

27 de

temp.

Terlull. de auima Senec. nalur. qua^ ui. Max. serm. de


^
lib.

lib.

"

S.

IMin.

nal. bist. lib. ii. c. 103.

12.

Epiph.

JESU CIIRI8TI AXXUS 31.


traililionis instruiiniir,

69
Juda'oiiiiii; in ipio Spiritus saiictus
;

miilliplici ust fcstivitato hr,(llirisliiiii

propter

metum

tandum
j)tias

foriint

('iiiiii,

luxlic

v(:l

slulla

dcscciidil in aposlolns

cl

iii

([110

siicrainus

Domietc.

(iuce a f{(!ntibus

adoratuni,

a(juam vurtisse in

nuvinum, velsuscepto a Joanne


vcl in^ilaluni ad
:

nuin

Jcsiini Chrisluiu

ad judiciuin venlunuu,
Chrisli
l)ai)lisiiius,
.

Htcc Augiistinus.
'!((.

ba|)lisinatc, Jordanis lliicnla corisccrassc

scd (|uid
c\

Si

igilur
viiuiiii

tam

(piam
Doini-

potissinium |incscnti

lioc facluiii sitdic,

novcrit ipso

aqua

facluni

iiiiraciiliini

die
iii

qui

fecit.

S. Pauliniis

Hactenus Maximus. Scdct lia;c ipsa prius cccinit liis vcrsibus, agens de eadem
'

nico contigit, manifeste

prohatur, ac
,

apertam

dcducilur
dic

coiis(^(piciiliaiii

iic(pia(|iiaiii illiid
,

cadem

solcmnilatc dici E|)ipliania(


Ouo

jiost aiiiiiiin
:

inlcriaiismn accidissi;
pra;senti

scd |)iorsus

pueruiii slcllu iluce mystica


:

dona fcrenlcs
illuin

divcrsa

nam

si

anno

in dicni

Dominicum

Supplioiler viilerc mat;i

seu ipia inapis


tinKeiile

incidat festuiii Epi|)liania', se^iucnti aiino in all(;ram

Jordanis trepidans

lavit,

Jnanne,

incurrat dicni ncccsse

cst. iXon igiliir

di\crso aiino,
dictuni mi-

SacraBtein cnnctas recreaiulis

(;entil)us unilas.

Sive dics eadem magis illo sit sacra signo, Ono prinium Dens egit opus, cum lluniine verso
1'eriiiulavit

sed

uno eodeiiique

(Jhrisli bapti,sinus, et
:

raculuin cst celebralum

(|iiod

ct alia inulla
lioc

de-

aqnas pra;dulcis nectare

vini.

monstranl. Ciim
post

eniiii constet

Dominum

Auctor item
sis,

ille, (jui falso

nomine Eusebii Emisscni


:

baplismum

allcgere ca'|)isse

anno discipulos, Evaniiulla

circuiiifcrtiir, revcra autciu

lucc

iii

Eudicrius Ijif^diinencamdcni sentcntiani liabct Hodic |ier


in hoiiiinc dcclaratus,
(j;cncris

gelii(iuc piicdicationcm
litur ratio,

auspicalum esse;
illud

pa-

ut per anni spatiuni iiiillum miraculum

documenta certissima Deus


a(|iias

ediderit

naiii

primuni

coiislal coraiii

disci-

ad salutcin Inunani
:

suo baptismale
sit,

pulis factuin esse signuin, cuiii aiiuain mutavit in

consccravit

sive ha^c eadeiii illius

mirandi dies

qua primum

in Cana GaliUc in nuptiali convivio aquas in viiuiin convcrlit etc. Isidorus ' cliam de Tribus cryo e\ causis Officiis ccclcsiaslicis sic ait hccc dies vocabulum sumpsit; sive quia baptismate
,
:

vinum. Rursus ex contextu Joannis apiiaret, ea cuncta facta esse primo amio ab aliis E\angclislis
pnclerniisso, (lua^ ipse niagiia adhibita diligenlia, et

quid diebus singulis usque ad nuptias celebralas sit actuiii, ordinate digessit. Absurdum insuper se(|ueretur, ut

Chrislus populis ostcnsus fuerit; sive quod co die


sideris ortu

novuin

esset

addendum Pascha
,

sicijue

niagis est proditus; sive

quod primo

Evangelii pr;cdicationem
ruiii

contra

omnium

anti(|uo-

sif^no |)er aiiuani iu

vinum vcrsam,

miiltis cst nia-

sententiam, ultra quadriennium perdurasse,


,

nifestatus. Ha^c ille. Sic^iue videas pra'dictos oinnes


anti(iiios

dicere oporleret. Ccrte Ignatii testiiiionio


vixit
sfficulo
,

qui eo

auctores,

qua^nam potissimum e\ tribus


insignibus
accidcrit
,

his

rcccnsitis

rcbus
si

fuissc

Doniinum in prjcdicatione Evangelii tricnnium tantum explcsse. Sunt et nnilta


constat

ambijiuos.

Quod

certam habuissent de iisdein


,

qua' in hanc scntentiani dicenda essent; sed (|uia

Ecclesia; auctoritatcin

assertione firinassent.
celebritate canit
:

equidem rei veritatem Quod vero Dci Ecclesia

certa
in

ea
est

Hodie viinun cx aqua factum

ad nuptias;

Idem

est, ac si diceret usitato inore

Hodic ejus rei memoria af^ifur; reperies enim Ecclesia^ phrasim eam essc, atque usitatam dicendi consuetudinem. 3.'). Insuper irrefragabili plane id monstramus ratione firmalum ex liis qu S. Augustinus
:

quodam

Quod aunon tacendum existiinamus, locum illuiii Cante Galikc;e, qui tam celebri est illuslratus iniraculo, S. Helenam Constantini iinp. matrein nobili Ecclcsia ibi erccta noIkcc satis esse putamus, prtetermittimus.
rei gesta'

tem ad

historiam spectat

((

bilitasse,

ut Nicephorus

'

auctor est

sed ea

jam colsubtus

lapsa, excrescente aggere,

locum

illuin sic

remansisse, ut opus esset per scalain dcorsum ad locum ferri, recentiores % qui de locis sanctis scripsere,

scribit in

sermonc

tertio feriae sextae Paschatis

qui
:

memoria; prodiderunt.
Pnedicatio Christi.
,

estcentesimus quinquagresimus quartus de tenipore


ubi hicc
sifiiia sic

37.

Post nuptias ce')

uon ut anniversaria recurrente die iniraeulum de aqua facta vinum acciderit; sed quod uno eodemque die,
facla esse

uno

dic testatur,

lebratas

descendit Jesus (inquit Joannes


ipse,
:

Ca-

nempc
ait,

Doininico, a

Domino

ediluin fucrit

sic

cnini

dum

adiniranda Dei opera die Dominico perpe:

mater ejus, et discipuli ejus et ibi manserunt non multis diebus. Post hajc autem sanctissimam Dciparam rediisse NazareUi ad propria ct illic habitasse, certum cst.
pliarnaum
et

fratres

ejus, et

trata dcscribit

((

Vcnerabilis est hic dics, qui Domiest, ct

Nam

Nazara;orum apud Mattliauin


hic est fabri filius?
:

'

liic

est serino

nicus dies, et dies primus atque perfectus


clarus; in

dies

Nonne

Nonne

inater ejus diciet

quo

visa est priuia lux; in

quo Iransgressi
pedibus; et in

tur Maria

et fratres ejus,
:

Jacobus,

Joseph, et

sunt

filii

Israel inare

rubrum

Sinion, et Judas

et sorores ejus,

nonne oinnes apud


,

siccis

quo Dominus baptizatus csl in Jordaiie; quo vinuin dc aqua factum est in Cana GaliUr;c; quo benedixit Dominus quinque panes, et satiavit quinque millia hominum; in quo resurrexit Dominus a inorte ([uo iiitravit Dominus
pluit

quo

inanna

liliis

in deserto; et

nos sunt?

38. Interiin vero,

appropinquante pascha

as-

cendit Jesus Hierosolymam, et facto quasi flagello

in doinos clausas,
'

ubi

erant discipuli

congregati

de funiculis, cjecit einentes et vendentes in teiiipk). Cumque multa operaretur miracula, multi ea videntes crediderunt. Ha;c sunt ex Joanne summatim
'

Paulin. in natal. ix. S. Felic.

Isidor.

de Offic. Eccl. cap. xxv.

Nicepli. hist. lib. viii. cap.


5

."iO.

Burchard. par.

i.

c. 6.

Joan.

II.

. I.

'

Maltli. xiii.

ro
colleeta
,

JE.su

CHRLSTI

ANNUS

31.

qui

rei gestae

seriem fusius est proseculus.


:

At

cum
:

lioBC

vidissent, atque dixissenl Judaji


(]uia lia'c fatis?

Qund

signum ostendis nobis


Jesus

Respondit
et sex

tempus respexerint a quo ab Herode cocptum esl aidificari, ac inde usque ad prajsentem annum numcraverint annos (|uadragiiita sex.Nam (iiiantumaffiriiiet ipsuiii lempliiiii octo annis ab Herodeabsolutuin tamenejusdeni -assertione certissimum est, pcrseverasse ipsam tcmpli

Solvite tenii>luni iioc, et in tribus diebus


illud.
Quadraginla Tunc illi est tempium lioc, et tu in
:

libet Jose|)lius

'

excitabo

fuissc

annis aBdificatum
interiiretes in

tribus

diebus excitabis illud

Pari consensione

omnes
tem-

eam

aliierunt senlenliam, ut de

structuram usijue ad tem[)us Neronis, operantibus in eo circiter octodeciin inillibus opificum. Sicque
illos dicere voluisse, concludendum est Hoc opus, quod oculis cernitur, quadraginta tt stx annis ab:

plo (juod sub Zorobabel est aHlificatum, Judan intellexerint


tot
:

(|uod licet aliquo interposito spatio,


et

tamen
tcdifi-

annorum numero
'.

paulo majori constat

soliitiim cst, et tu in tribus diebus cxcitabis illud?


etsi lucc dicere voluerimus, nihilominus Josephus in eo corrigendus est, quod ait Heiodem anno decimo octavo sui regni auspicatum esse a>dificationem templi nam secundum dictum numerum quadraginta sex annorum, dicere opus esset, templum coeptum esse fedificari anno deciino quinto ejusdcm regis, numerando scilicet ab Actiaca pugna , ex quo tempore annos ejusdem Herodis esse

Sed his miruni in niodum conlradicere videntur quai Josephus* testatur, Herodem vetus illud tempium sub Zorobabel erectum, fuisse demolilum a fundamentis, et novumdesuper ab eo lediflcatum, idemque octo annis esse absolutum sunt ha;c ejus verba Sublatis deinde veteribus fundamentis et
: :

catum

Scd

novis repositis

desuper templum extruebat,


,

etc.

Ostendit pluribus tam exteriores

quam

interiores

lempli porticus, et tam quod foris in alrio,quam quod erat intrinsecus, ipsapenetralia, ac tandem (ut uno dicam verbo) integrum ipsum templum a fundamenlis per Herodem esse excitatum. Qua; ergo

numerandos
40.

superius dixinius. Sed ha?c liactenus.

CumhfficHierosolymisactaefsent,Nicodenius'

causa ut Juda-i ab ;pdificatione sub Zorobabel facla

Juda^orum nobilissimus et inter iilos facile princeps (nam eum Joannes principem Juda^-orum appellat) nocte venit ad Jesum et liabitocum eo sermone,
,

deducere argumentum voluerint,


plius

cum
:

illud

am-

abeodem docetur mysteria


Joannes Judajam
bat.
*)
:

fidei.

Post h;rc (inquit

non extaret? Vel quonam modo de templo

venit Jesus, et discipuli cjus in terrani


et illic

(luod tunc extabat, diccre potuerunt


et sex

Quadraginta

demorabatiir cuin

cis,

et ba[)tiza-

annis jpdificatum est


:

templum hoc?
illud
et

(juod

Quinam autem
dignoscitur
;

fuerint a Cliristo baplizati, ex


^

scilicet prffi oculis erat

cum

ipsum

(ut

idem

his qu;c scribit


facilliine

Evodius

cpiscopus Antiochcnus,
:

Josephus
truxisset

testatur)

annis octo

nonnihil supra ex-

Herodes ? 39. Certe adeo res in angusto posita esse videtur, ut dicere alterum de duobus sit opus vel Josc:

Christus manibus lantunimodo haptizavit; Petrus porro Andream et filios Zcbeda;i ii deniquc reli(|uos Aposlolos sepluaginta autem illos Petriis, et Joannes
aiteniin
suis Pctruni
; :

quos quidem,

rebus omnibus notis agerent, et eo argumento Christi verba redarguere vellent


nulla potest esse suspicio
esse locutos mendacia, adeo ut

phum mentilum esse, cum de

vel JudiTOsesse liallucinalos

tlieologus diclus, haptizarunt.

Hcccille.

Eadem de
'^

Petro a Chrislo baptizato tcstatur Clcmens

Stro-

maU-cus,

qiii in

quinto Hypoty[)oseon, apostolicum

vel a discipulis ejus, redargui erroris poluisscnt. In Josepho ergo vacillat fides liistorica; atque co magis quod sua ipsiiis
,

tam nota atque pab-ntia non a Christo tantum, sed a (|uovis e vulgo homine
,

illud ex[)onens

dictum
baptizavi

Gratias agu, quia

ncmi-

nem vcslrum

Clirislus, inquil, dicitur


;

Pelrum solum baptizasse Petrus Andream, Jacobum, et Joannem illi autciii relii[uos. H;cc Cle:

quippe qui ' prius dixerii, cum de templo ab Herode extructo ageret, vehis templum integrum esso deiiiolitum, et aliud novi:

sententia redarguilur

mens. De baptismate Apostolorum pluribus agit TertuUianus necnon Auguslinus ' adversus eos qui ncgabant illos fuisse baptizatos, sed ipsos ba|)tizasse alios tunc tcin|)oris, cuiii Chi istus ba|)tizasse
'',

ter constructiim

^'

alibi

auteni

cum

agit de rebus

dicitur.

Nam
'

ba[)tizandi o|)us a se

inchoatum pcr

Juda^orum subNerone gestis, porticum Orientaleni, Salomonis maximum opus, adhuc integrani perniansisfc lestetur, et cerlo (luidem
:

suos

eum

[icrfccisse,

Joannis
il.

.scutenlia,

omncs ;cquc affirmant, ex qui ait (juod Jcsus non bapti-

hahetur enini

zaret, scd discipuli cjus.

ejusdem mentio in Evangelio *, ct in Actis ' Aposlolorum. Sed non patitur ratio ut illi de templo Saloiiioiiis

Baptizati a Christo.
'"
:

Pergit post lucc

Evangelista
iii

Erat autem et Joannes ba[)tizans


:

voluerint inteiligere, (jiiod longe minori

aii-

.Kiinon juxta Salim

([iiia

a([ii;e niulla;

erant

noriiiu

numero

est aMlificatum, scilicet aniiis sep-

illic ct

vciiiebant, ctbaptizabanlur.

Additurquc cx-

tem, ut lestatur divina Scriptura'. Nosautem verius existimamiis, Juda^os de teniplo ah Herode restituto
esse
lioc

lociitos fuisse(|ue veram eoruni sententiam sensu acceptam, ut cum dixerunt Quadraginta et sex annis icdificatum est templum hoc
;
:

quod oiuncs qua occasione idem Joannes egrcgiani iteriim de Jesu, quod ii)se vere esset Christus, confessionem instiluit, deque
pro[)erarent ad bajitismiim
(^liiisli
:

postulatio disciiiulorum Joannis de eo

'

Eusebius
lib.

in

Chronic
14.

.inliq.
.inliq.

XV.

c.

lib.

XV.

c. 8.

Jos(!|)li.
'

anliq. lih.
ibiil.

Joseph Joan. x.

xi.

cap.

i.

'

lilein ibidein.

'

Acl.

111.

v.

'

2
s

Joscpli.

Joseph.
vi.

3.

Heg.

Joan. Ideni. Apud Soph. Pralo Aug. Kp. cviii.


'

Joseph.

aiiliq.

lib.

xv. cap. 14.


ibid.

Jii.

''

Joseph. anliq.

lib.
11.

x,\
c.

c.

Apud Niccph.

in

spirit.
9

cap. Lxxvi.

hist. lib.

8.

'

Terlull. lib. dc boptism.


iii.

Joan. iv.

'Joan.

,,

JESU CHRISTI ANNUS 31.


illiiis

71
:

fvaltatioiic,

siii

vero humiliatione

i)rii'(li\il,

biitiir ciiiii

discipiilis suis, ct baptiziibat

imiltaque alia in cjus


IIa'c

commendationem

est locutus.

videtur, haud continuo recessisse; longiores


illicfriixissc

dicendum enim

auteiii

cum
;

in

.Eniion ju\ta Salim facla esse


(iisiiuirere

moras, ca ratione necessario concludeniiidi'

ilical Kvaiif^elista

de ipso loco

e\ insti'

duiii, ipidd

ri^cedeiis

ac

jicr

Samariaiii Irans'
:

tuto, operaj pra;lium

ad Kvafiriiirn
ait Saliiii
,

ducimus. Sanctus Ilieronymus scribens, ac de his a^^ens, idem csse


,

iens, allocutus suos discipulos, dixit

Vos

dicitis

([uod adlnic (piiitiior


Si

menscs

siint et

messis venit.o

(luod Salciii

co (juod
;

licljra'i

vocalibiis

crgo

ipiidiior

iiiciisibus iiiitc

nicssem cx Judaia

medio pcrraro ulantur putakiue /Ennon esse prope Salcm ju\ta Siclien uhi olim rcf,aiabat Melin
,

Dominus, manifestum est illic permansisse saltcm us(]U(' ad Novembris mcnsem nam certum
reccssit
:

cliiscdccli

cui scnlcntiic clalii iiiteriirctcs inh.csisse

est c\ diviiiii' Sciiptiiiii'


liiinio, allcia dic iiascliic
'^

aiicforitatc

(|U()(1

nicnsc

videntur.
A'2.

iiiiuiijiulum s})icarum of-

At vero (luod

me

maviuK! ab

liac

senfcntia

fcrcbat saccrdos. Ut
lilicam rcdirct
fiir
:

autcm indc
.

rccederet, et in

(ia-

distraliit, illud in primisesl, (|uo(l.Ennon.ju\taSalim

duir ab Evangelistis causie rcddiin(juod aiidicrat Joiinncm


,

ah Evari^Hdisla poni
Cliristus venit cuni

vidctiir in Jnda-a

(luo, iii(|iiit,

quaruiii [irior csf

discipulis suis,

ct haptizabat

(jui

rcdicrat in Calilicam, ab Hcrodc esse

detrusum

(juod videnles discipuli .Foannis, conquesli sunt, di-

in

carcerem

altera
qiii

autem

est

ut cedcret invidiie

centes

Eccc

liic

baplizat, et

omnes vcniunt ad
haud longe ab

Pharisa^oriim,

ciim niagis Joaniiem obscrvarent

cum.

Sic(|ue Clirisliim

Ijaptizassc

quam

Cliristuni,iiiiqiioferebant animo,
,

quod

jilures

,'Ennon, nbi haplizabat Joannes, aperte constare \i-

accederent ad Christl bajitismum

quam

Joannis.

dcfur; locuiiKinc illum fuisse in Jud?na (juo venerat

Sed antequam dc
ctant,

liis

qua' ad ])riorcm caiisam spe-

Porro /Ennon qui illud juxta Sichen fuisse in tribu Ephraiin scripserunt dc locis sanctis, testantur '. Cerfe fuisse e\ codem Hieroin teria Samaria' locum illum nyino ', qui dicit Salem fuisse juxta Sichen, satis
Jcsus
,

Evaiij^clista

satis

exprcssif.

agamus, moiicmus lcctorem, nossic resgestas DominiabEvangclistisnarratas ordineprosequi:non quod lioc anno Doinini trigesimoprimo ciinctii qutc bic iionimus, facta esse affirmemus, quorum multa liaud duhie in sequcntem annum essent referenda.
Sed lianc
liccf invitos

manifcstum
distinctam
,

cst.

Demum Samaiiam

a Juda^a csse

nos ralioncm iniisse oportuil,

duas tantum incliidi fribiis (|ua) quondam Judie vocahantur, ad distinctionem Calilica^ et Samariw, aliarumque in terra rcpromissioiiis regionum, idcm auctor ' fcstatur. Hursus in Siclien aliisque locis qui ei adjaccnt
ct apiicllatione Juda?;c
,

nulla erant

aquarum
:

fluenla, qua; baptismo

(nam

abundasse) inservire ])otuisscnt pufcis enim utcbantur homincs regionis illius; cratque ct ibi putcus qui et fons Jacob dictus est, ubi sedens Christus sermonem habuit cum mulierc Saiuaritana. Unde cxistimamus A^jUhis tradit Evanjj^elista
,

^nnon

non idcm csse quod .'Enan (utrumquc cnim noiiien fontem interpretatur Hieronymus ') qui crat locus intcr .'Eliain ct Diospolim ut idcm Hicronymus as,

quod nullo alio cbaractere, qiiam ii.iscliatis festivitatc annus ab anno distingui possil. Sic igitur quemquc annum pivtdicationis Chrisfi usque ad cjus passionem a jiaschate auspicari, ct in sequens pascha jiroduccre, consiiltius visum est, quam a kalcnd. Januarii incboantes, quid ccrto suo quoque anno sit factum, divinare. Scd ad iiroiiosifam narrationem rcdeamus. ii. Postquam autcin traditus est Joannes (inquit Marcus ' ) venit Jesus in Galilaeam pripdicans Evangelium rcgni Dei, ct dicens Ouoniam implefuin est fcmpus et appropimiuavit regnum Dei puenifemini, et credite Evangelio. Ha^c Marcus
,
,
:

sed dc adventu Jesu in C.alila^am

scrit

"
:

qai ct

ait

Esl et fons in supradicto .-Eiian

agemus inferius nunc autcm agendum de Joanne ac in primis


;

unde et ^nan, id est, fontis nomen accepit. Quod vcro ad Salini sive Salcm perfinct iion tantum idcm ' ait fuissc Salcm in Sichcn vcl sccundum Joseplmm Salcm dicfam olim fuisse Jcloco

quffiuam causa prrecesscrit


in

ut Joannes ab Herode

Ha?c

illc.

vincula conjiceretur
*
:

qua> sic descrihifur ab

riisalem

Scd cjus nominis, inquit, alia

villa os-

dicm juxfa .^illiam, contra Occidentalem plagam. In eadem quo(|ue


tenditur us^iue in prrosentem

Hcrodcs autem tetrarcha cum de Hcrodiade uxore fratris sui et de omnihus malis qua' fecit Herodes adjecit ef hoc super omnia ipse enini misit ac tenuit JoanEvangelistis

corriperetur ab

illo

plaga esse Diospolim ad.^igyptum vergcntem, cujus

eodcm auctore li(|uet. Eo quod (iit ait Evangelista *) aqutr multffi ihi essent, Christum atque Joanncm proxime haptizasse putamus veniens enim Jesus
uuper
facta est

mentio
,

igitur in Juda\T loco

nem, et alligiivit eum. ef posuitin carcerem projifer Herodiadem uxorem Philippi fratris sui, quia duxerat eam. Dicchat eniin Joannes Herodi Non licct tihi liaberc uxorcni fratristui. Herodias autem insi:

diabatur

illi, ct

volcbat occidere euni, nec potcrat.

in Judteam, longe aberat a Jordanc.


43. Si

Herodesenim metuebat Joannem, scienseum virum justum et sanctum et custodiebat eum, et audito
:

quis qua^rat
,

quantum

tem|)oris manserit

eo multa faciebat, et libenter


volens illum occidere
,

eum

audiebat. Et
:

Jesus in

Judsa cum
epist.

dicat Joannes

quod
i.

illic

mora^i-

timuit

populum

quia sicut

'

Hieron.

r.xxvi.

'

Biircbarii.

'

Hieron. Epist. cxxvi. et de locis Hebr.

Act. Apost.

eodem.

par.
'

c.

S-

prophetam enni hahehant. i.%. De nece Joannis. De amoribus aufem He-

'

Hieron. de loc. Hebr. in

"

Hieron. de loc. Hebr. et de nominib. Hebr.

'

Idera

codem.

'

Idem

'

Joan. IV.
111.

Levit.

xxiii.

Marc.

i.

'

.\Iatt.

xiv. .Marc. vi.

Joan.

iii.

Luc.

Concord. Evangel. Jansen.

c.

sxii.

, , ,

, ,

72
rodis

JESr CHRISTI Axxrs 3

cum
reni

dum

Herodiade ajicMis Joscphus', in luinc nio Herodes, inquit pcstam descrihit


: ,

i".

Uuiu vero

idcm Josephus
,

dicit

cladem

illam ab Areta illatam contigisse sub Vitellio pra>side


;

cnm tetrarclia uxorem habebat Aretic liliam jam multo tcmpore convixerat. Roniam deinde

(|ua
iter

necesse est aftirmare


L. Vitellius

eam
,

post sex saltem

iiiinos

a nece Joannis accidisse

et

non confeslim.
gesserit

faciens, divertit ad Herodeni fratrem, sed genitrice

Nam cum

consulatum

una

natuni alia, Sinionis iiontificis filia. Hujus uxoris Hcrodiadis amore captus. ([Ut erat Aristobuli com-

cuin Paulo Persico aiino Itoniini trigesimo sexto, ac

munis
est

fratris filia, et Afjrippa

majoris soror, ausus

de impetrando t^jus coiijujjio mentionem facere. Quaassentiente, convenit inler eos, utquampriumm
ipse

Roma

reverteretur in patriam, mulier migraret

autcm et hoc pactum, ut Aret;e filiam cjiciat. Post ha-c Romain navigat. Ubi postquam expedivit negolia propter qua; venerat, domnm revcrsum uxor, comperto quid
in ejus ddiuicilium. Intercessit

pactus
mittat

sit

ciim Heroiliade, dissimulanler ro;iat ut se


in confiniis
suh(lit;c,

Macheruntem, castrum situm

anno Uomini trigesimoseptimo obtinuisse more majorum potuerit anno videlicet Tiberii vigesimo primo necesse est aflirmarc, (luinquennium saltem intercessisse a Joannis obitu usque ad illatam ab Areta cladem suh Vitellio Syria> prceside. Sed de proconsulatu Vitellii suo loco agemus. subdit infe48. Quod insuper idem Josephus rius de Herodiade, Herode atque Philippo, non mediocri indiget animadversione. Nain duin stemma Herodis recenset ait Herodiadem filiain Aristobuli
idcirco proconsulatuni Syriie iionnisi sequenti
, ; ' ,

i-cgionis Aret;p

quantum
gessit

poterat

celans

suum
putans

propositum.

Morem

Herodes mulieri

Herodis majoris filii nupsisse Herodi filio dicti Herodis majoris cx Marianne filia Siinonis summi
sacerdotis
,

eam

niliil

sensissc. Illa qu;x'

jam

ante cura-

ex

quo gcnuerit Salomen


fllio

qua; primo

verat apud Macheruntem patri suo tunc obnoxiam ad iter omnia j^arari, a pra^fccto ejus excepta, dcdu-

nupta
lilio

sit

Philippo tctrarclue, ac deinde postejus


Aristobuli
,

mortem Herodi
,

Herodis majoris
,

niagna celeritate pcrvenit ad ffides patris, eique indicavit Herodis animuin, etc Pergit agere de bello ea causa inter Herodem et Aretain conflato, deque strage exercitus Herodis ah moxtjue de carcere et nece Joannis Areta illata
centibus Arabibus
,
:

ex quo tres susceperit


,

liberos

Herodem

Aristobulum ipsain vero Herodia(lem, spreto primo viro, nemps Herode fllio majoris Herodis ex Mariannc ex (luo genuerat Salomen nupsisse Herodi Antipte Galikca:' tetrarcluc. Videas
et
: ,

Agrippam

Baptistaj ha?c subdit.


'tC.

hominem
autem
fuit opinio
,

inore suo (ut alias sa^pe vidinius ac dixi-

Apud

Juda^os

justa ul-

tione numinis delctum Herodis exerciluin, proptcr Joannem, qui Baptista cognominatus est. Hunc enim tetrarcha necavit, viriun optimum, Jud;cos excitantem ad virtutuin studia, ct in priinis pietatis ac jtis(luod ita titia; simulque ad ba[itisini lavacrum demum Deo gratum aichat fore, si non ab uno
;

mus) hallucinatum haudtiuaquani sihi ipsi constantia loqui iiiiippe qui, (luod ad Herodiadem spectat,
:

dicat
clia?

eam nuptui

traditam

non Philippo
Herodi
fllio

tetrar-

(ut liahel Evangelista), sed


filia

majoris

Herodis ex alia Marianne

Simonis

pontilicis.

Mirum

(luidein videtur,
:

unde novus

iste

Herodes

emerserit

lnntuin

altcrovc

peccato

abstineant

sed

animis

prius plcbe

i)er

justitiam nuindatis, addant et puritatem

nain cuni idcni Josephus ' agit de testamento Herodis iterum instituto, additque de regno Herodis majorisinterlilios ipsiusex senatusconsulto

corporis.

Cumque magni

ad

eum

concursus essent,

ab Augusto ah

'

diviso

nuUa hujus Herodis

facta est

talis doctrina>

avida, Herodcs vcritus ne tanta

honiinis auctoritas dclcclioncm ali^iuam parcret

eounquam mentio, nec de eo habita alitiuaratio. Rursus cum dicit, flliam Hcrodiadis ex codein incogenitam
,

quod viderentur

nihil

judicavit satius esse,


tur. illiim tollcro,
;

non facturi ex cjus consilio priusquam aliquid novi orire(iu;un rclnis turb;itis scram p(Bni;

gnito Herode
tetrarchai
,

insigniter errat
fllia, nisi

nuptui traditam Philippo nuUa siquidem alia


:

legitur Herodiadis
W>.

puella saltatrix.
ca^teri

ila^iiic tentiam agerc runteni supra dictam

viiictiiin
illic

missiiin

iii

Maclie:

Equidem Josepho
^
;

onmcs

historici

occidi imperat

quod

contradicunt
niiinilesti
(|ui
*

sed in primistrium Evangelistarum

factuni scciita cst Jiid;coriim cxistiniatio, ab iralo

scribentium res gestas suonim temporum testimonio


erroris accusatur. Errare ctiam videtur dictam Herodiadem flliam fuisse Aretee regis

Ueo iicrditum csse Hciodis cxerciliim. Ibictenus de carceris et necis Joannis causa Josephus (iu;e quidem iion tantuin quod diversa sit ab ca (luam
;

l'etre;e

Arahiie testatur

non Evangclistis tantum Jo,

rcfcrt E\angclista, scd

iilia

ctiaiu ralione nobis iion

sepho coiitriidiccntibus
asserentibiis(iue

scd caHcris adversantibus

probatur.

Nam

si

Ircquens populi ad Jo;inneni coii-

cursiis invidiam Hcrodis in

eum

concitavit
li;cc
,

(pianto

magis ille sollicitus fiiissct post ipsum in carcerem truderel, ;i(l


accessus? Sed negligehat

iit

Christum
loiige fre-

(iiiciu

(luentior, et a reniotiorihus quoiiuc provinciis erat


li;cc ille,

diximus) filiam fuisse Quod vcro pertinet ad IMiilippiim viriiin Herodiiidis cujus Evangelistas mciuiiieruiit, summopcre ab eodem JosephoMaudatur his vcrhis Vir iii(|uit pcrpetuo niodestus
((piod

eam

Aristobuli Hciodis majoris

lilii.

quod sciebat

lios
Jose|ili.
lib.

longe csse diversos,

iiiio

coutrarios sect;c

illi C.ali-

;mliq lib.xviii. cap. 7.


s. cl

hcorum, dc qua superius egimus, quic prohibebat Iributa Romanis solvi.


'

XVII.

c.

10.
ii.

lili.

Idcm. Ibid.
xvii. c. 13.
iii

''

Idem.
4.

excid. Iliernsol. lib.

c.

Joseph. antiq.
*

Ilegesip.

de

'

Ilier.

Mat. c. xiv. Euseb.


lib.

lib. I.

cap. 13. vitiosa translatione lluflini rcstitutic a Christofor.


Josepli. aiitiq. lib

xvii;. cap. 7.

i.cap. 11.

'

Joseph. antiq.

lib.

xviii. cap.

ti.

jESir
ct ainator (|uictis ct otii. DeKcl)al cniiii

CHRisxr annus 31,


Olymiiiadis ccnlesima'
(liii

73
iindccima'

scniper in
itcr facic-

anno sccundo

sua

ilitionc

luotics

doino iirogrcdcretur,

batcuni paucis selcctis coniitibus, subscquentc sclla, ct si inis in qua scdenSj solitus csl jura rcddere
:

Alcxandri Magiii auiiiissccundus. Efciiim occasione scbismatis iiiler Jiubcos oborli, (jiiod liacct fuit

tenus intcnlatumfucrat, pcrsuasioneschismalicorum

cx occursu
ii)i

opcm

(jjiis

invocaiet, sine dilatione inox


,
(

Juda^orum tcmpliim

illud

fiiit

noviter excitatum.
pontificis
,

sella posita rcsidens

imsaiii coj;noscebat

aiit
)

Xam

.Maiiasscs Iratcr Jaddi

siiiiiiiii

(iim

soiilcin

daninaturus, aut aiisoluturus innoxium.


:

liiiam

Sanaballath

Ha'c Josepbus

(|ui et tcstatur

cumdeni
,

sinc liberis

Judaeis

non

licebat)

fcminam alicnigcnam ((|uo(l uxorem duxisset, cogereturque

cx bac vita exccssissc aiino vif;(!siino toris. Non pneterniiflinius dii^ere


uxoreiii

Tiiierii iiii[)era-

lege patriadiniittcrccam, defccil aJiKbcis, adlia^rens

locum istum
fratris sui
:

Samaritis; augustissimumiiuc illud lcmplumsocero


ajdificanduin persuasit, scciuc ipsiim in schismate

Evangelistarum de Herode, quod duxisset


,

a Montanislis fuissc (iciiravatum


lia^resini
,

(]ui

ad

suminum

pontificem

appellavit

(lua

occasione

non liccre de monogamia vidu.c ulterius virum duccre ut ex Evangelio id


strucndam
,

scmper intcr Samaritas


rcligione controversia
:

cl Jiidaios

agilata est de

i|)sniii

iJiobarc

posscnt,

adjcceruiit,

ut i^crpcrain

PalKstina, ubi utriquc popiili agcrcnt,


;

adeo ut non tantum in mutuo ca de

Icf^ercnt, Hcrodem duxisse fratris siii dcfuncti uxorem, prout et TertuIIianus qui camdcin cum illis
'

dcfendcbat scnlcntiam,
ajiit coiilra

Icfj^cbat.

Scd lucc

illc,

dum
:

causa digladiarciiliiniiiolidic scd (|uibiisvisin locis iidem reperircntur, casdem intcr sc lites assidue exercerent. Quid autem inter Juda?os et Samaritas

Marcioncm Evanj,^eliumconlcinncntcm
agit advcrsus Catbolicos,

gestum
;

sit,

cum

cjus rci altercatio Alcxandriic penes

cailcriim

cum

quos Psy-

judices ex partiuin consensu ad hoc dclcctos baberetur ut rem memoria dignain a Josepho ' conscriptam, propriis ejus verbis referre ajquam duxi-

cbicos nominat, in libro de Monogamia, a falsa ejus-

modi

citatione abstinet.

Recedens autem Jcsus a JudKa, venturus in Samariam, pervenit ad fontem Jacob, ibique cum Samaritana muliere sermoncin babuit: quam priusaversantcmipsius tan^iuam bominis Juda-i consuctudinem paulatim instillans in aures ejus verba salutis, ad veritatis cognitionem pedclentim, ac deniqiic ad meliorem frugem perduxit rem gestain fusius dcscribit S. Joannes evangelista. Cur autein tam infcnsi hostes inter sc
50.
Galilffiam, transiens per
, :

mus

ait

enim

Judanrum cum Samaritanis. Apud Alexandriam inter Judajos et Samaritas, qui sub Alexandro Magno Garizitani templi rcligioncm
51. Dissidia

ut

induxerunt, seditio est orta de sacrisipsorum,


res ad rcgis cognitionem perveniret
:

ita

dum

Juda?i

contenduntjuxta Moysi pnescripta Hierosolymorum templum esse legitimum, Samarita! vero Garizitanum provocatumque est ad regem et amicorura
:

essent Juda;i ac Samaritani

causam brcvitcr recen-

cjus consessum, ut ab eis causa audirctur


partis causidici succuinberent,

etutrius

scbimus, (luain tuin regum Jud;E sacne liistoria? tum etiam Josepbusperpetuis monumentis testatam
rclitiuerunt.

Anno

igilur

sexlo

Ezechia?

regis

'

Samariam, traiistulitque filios Israel in Assyrios numerant hunc annum aborigine mundi secundum hebraicam veritatem ter millesimum ducentesimum vigcsimum scptimum , ab Urbe condita annum duodcciinum. Porro regionem illam Assyriorum colonis tradidit habitandam. Accidit autem prodigium, ut iidein paulatim a leonibus alisumerentur ct(iuando nullum ad eam cladem avcrtcudam pote;

Salniaiiazar rex Assyriorum expugnavit

morte mulctarentur. Patrocinabalur Samaritanis Sabba;uscum Theodosio, Hierosolymitanis Jud;cis Andronicus Messalami filius juraveruntque pcr Dcum et regem, quod ex
:

lcge probationes allaturi essent

et

rogaverunt rescr-

gem, ut necaret cum


in

(lui

jusjurandum non

vasse deprebendcrelur. Itaque rex, multis amicis


Juda>i vero,

consilium adbibitis, consedit causam auditurus. qui Alexandriam habitabant, valde erant solliciti pro dcfensionc jurium Hierosolymitani
templi,
;vgre fcrentes antiquissimi et nobilissiini templi auctoritatem in discrimcn vocari. Sed cum Sabbffius et Theodosius concessissent Andronico, ut

rat

inveniri
,

remedium

ratus rex

id

accidcrc

quod

alterius legis essent ab


illic

illis

mali iilis qui inde

prior diceret

orsus ex legc approbare ejus sancti-

captivi dncti simt, misit

unum

ex sacerdotibus

tatem

et

religionem, ostendcns per continuam pon-

Juda-orum, qui captivi in Assyria detinebantur ut illos Dei legem edocerct, optimisque institueret
disciplinis. Coloni tanien sic leges Judaicas didice-

tiflcum successionem sacerdotii usque ad sua tein-

runt ut nequaquam Gentiles ritus desererent dediscerentque superstiliones (|uibus hactcnus uti consuevcrant. Post ba>c vero ' Sanaballath a Dario rege missus Samariam, in inonte Garizim tcmplum
,
,

pora propagationem , et ab omnibus Asise regibus majestatem ejus loci bonoratam donariis Garizitani vero, ac si omnino nullum esset, nunquam ab eis babitam rationem his ct talibus rationibus persuasit regi ut deccinerct Hierosolymitanum esse ex
;
:

sententia Moysis conditum,

ajdificavit, (luod factuin est

ter millcsimo

ab origine niundi aimo sexcentesimo trigesimo tertio , ab

dosium addiceret
Philometoris.
52.

supplicio.

Alexandrinis Juda>is

Sabba;um vcro et TheoAtque hajc sunt qua> acciderunt tcmpore Ptolemaei

Urbe condita quadringentesimo decimo seplimo,


'Tert. advers. Marcionem
lib.

Hkc

Josephus.

Evang.
fine.

c. xxiii.
'

Reg. xvn. xvui. Joseph. antiq. Josepli. antiq. lib. xi. cap. 7. 8. Euseb. in Cbron.
'

iv. cap. 34.

Porro tantum abfuit, ut Samaritae sapien-

jojn_ iv. Concord.


lib.

4.

ix. in

Josepb. antiq.

lib.

Xlll. cap. G.

TOMLS

I.

<0

74
tissiini regis sentfntiac

.lESU

CHRISTI

ANNUS
cum

31,
filius

aciiuiosccrcntac priinas tcnifucriut, n('(|ne ullatn

dain rcguliis, cujus

infirmabafur Capharnauin.
dcsccn-

plo Hierosolyinoruni dcfcrrcnt, ut ea de causa inajori in Ju(l;ros odio succcnsi

Hic

audisset qiiia Jcsus advcnirct a Judica in


iif

Galila>am, abiit ad ciim, cf rogabat euiii


deret, et sanarct filium ejus
:

occasionem pra-tcrniiscriiit Judaioruin tcmpli \io(juippe qui illis tempolandi, Judifosquc imdendi
:

incipicbat

enim mori.
:

Dixit ergo Jesus ad


dcritis

eum

Nisi signa et prodigia vi-

ribiis.

quibiis ]ini'fcctui-aiii Jiidavc tolius^iiie Syriai

Dominus no>tcr natus Hicrosolymoruin templum in bunc moest, agerel, In fcsto et enim Azymorum duin piofan.irint Josc|lius ') quod Pascha \ocanuis. inos cst (inciuit
Quirinus, sub qiio Cliristus
:

cum rcgulus Domine, dcsccndc priiisqiiain moriatur filius meus. Dicit ei Jcsus Vade, filius tuus vivit. Crcdidit hoino sernon
creditis. Dicit

ad

iiioni,

(jiicm dixit ei Jcsus, et ibat.

Jam

aiitem eo

saccrdolibiis per

mediam noctem
quainprinmm

aperire tcmpli jaapcrfajsunt, Saina-

dcscciidcnte, scrvi occurrcruntei, etnuntiavcnint dicenfes, (juia filius ejus viveret. Interrogabat ergo

nuas. Tiinc igiUiv


rita;

boram ab
ei
:

quidam clam
:

ingrcssi Hicrosolyinam, sparse-

runt ossa

tcmplum

(]uo

liumana per porlicus, et pcr totuin factum est ut posthac sacerdotcs so-

eis, in qua inclius habucrit. Ef dixcrunt Quia heri hora sepliina reliijuit cum febris. Cognovit ergo patcr, (jiiia illa hora crat, in qua dixit ei
:

Jesus

Filius tuus \ivit.

Et crcdidif ipse, ct

domus

Uto diligentiorcs custodias agcrcnt. Ha;c ille. Justa itaqucrdlione, cum Christus, Juda?us homo, a Sa-

cjus tota.

Hoc itcrum sccundum signum

fecit Jesus,

cuni venisset a Juda^a in Galila?am.

Hactenus

maritana fcmina aquain ad bibendum postulasset, excipiens illa dc inimicitiis inler Judmos et Samaritas conflatis, dixit
:

Joannes.
S5.

De

filio

reguli a Christo sanato.

QnoA ad
:

Quo modo

tu Juda!us

cum

Samaritana ? sis, bibere a me coutuntur Juda'i Samaritiuiis. Seddehis non enim


poscis, (juic suni inulier

non arbideceptum interpretem (quod aliqui pufant) ut pacrtXixbv rcgulum rcddidcrit potius quam regium,
pnxfafic historiae clucidationem pertinet
tror esse
tiqui

hactciius. Qua;

quidcm

rclcrrc

non

piguit, tuni ad

historiam e\angelicam elucidandam,


sapientissimi regis ac

tum

etiain ut

optimalum de

re tanta solum-

noscanturanncc adeo antiquam leclionem convellendam esse exised lcgisse (WaJtoov,


et sic legisse

cum

Patres

qui ilidem regulum dixcrunt


'

ex lcgilima pontificum successione tunc dafa sentcntia, atiiue ex ea ratione Judaiis causa adjudi-

modo

stimo

(juantumvis sanclus Hieronymus

l3cx(jaiy.ov

palatinum

j^ro

legeus rcgulo interpretandiim puta-

cata, adversus schismaticos et hasrcticos in


:

exemplum perpctuo permaneret cum ex cujusvis homicerlum nis, qui compos sit rationis, senfcntia
,

rit.

dominus, Eratenim

Magis itaque placef, ut hic fuerit loci alicujus et ob eam causam sit regulus appcllatus.
in eadein Calilica posita jirovincia
,

Dcca-

exploratumiiue habeatur, illic csse legilimum templuin, ipsam imiuam Catholicam Ecc!e?iam, apud

(juam successio iionlificuiii ab cjus cxordio est legilime conservata ac custodita. Quod aufem spcctiil ad r)3. Puteus Jncobi. putcum Jiicob, qui et fons dicfusest, pra^senipsum

decem essent civitates, inlcr (juas ima annumerabalur ' Capharnaum. De illis agcns IMinius ', testiitur in singulis dccem illis civifatibus fuisse singulas tctrarchias, regnorum inslar,
poleos dicta, quod in ca
et in

rcgna solcrc conferri. Hicc

cum
;

ille dicat,

in

eam

sententiain inagis adducor, ut iste sic regulus

Domini ejusque sessione mirifice illustrafum, egregiisquc a christianis iiostcamonuincnfis nobilitia

dicatur,

quod cjus

loci

dominus

cssct

sic

tamen ut

tefrarcha! Galikca? Herodi Anfijiai subcssct, vel sal-

tatum

hicc scribit

Beda

'

Prope civitatcm, inquit,

Siclicm, quic
fida cst,

nunc

Ncajiolis dicitur, ecclcsia (luadri:

in cujus hoc est in modum crucis facta mcdio fons Jacob habetur quadraginfa cubitos altus,

tcm Bomano pra^sidi, cui et Cceteri tetrarchae parerecte dici potuisset, qua ratione et bant quem puto ncnipe quod alleri subessel principi Evangclistam regulum jiolius, quam juxta Plinium,
,

f-!5;a'.>.'.zb;

de (juo Douiiniis iKjuas a Siuuaritana nuilicre pefcre dignatus cst. lUcc illc. Mcininit cjusdcin ccclcsiic cum agit de locis Hcaiitc Bcdaiii Ilieronymus ' iid lafiis uioiifis Ciiriziiii posifam braicis, aihiuc
,

tctraicliam nominasse. ne dictum cxistimarclur de

Hcrodc lolius GaliliPiC tctrarcha; ncc etiam secunduin eumdein dixisse regem, quod nullus eo titulo
ainjdius in Pahcstinarcgnaret.
.')().

esse.

Cuin vcro advenfus

Jcsii

in Galilaeam eara

54. CumigiturJesus^ apud Samaritanos ipsum henignc hiibciitcs, duos |)cr('gissetdics,ctcoinplurcs

causam
ubi

fuisse scribant Evangclistic,

Baptista ab
C(i']>crat

quod Joannes Hcrodc dctriisus cssctin carccrem ut


:

ex eis credidisscnt in ciim indc rcccdcus, abiit iii Galilicam, diverfcnsquc a Nazareth, tcstinionium
;

jiricdicatio

evangclicic
:

\eritatis,

ibi

pcrliibiiit (piod jirophcta in siia patria

habciil.

.\
:

Cictcris \ci<> Ciililicis

honorcm non humimissimc cxlccissct Ilicroilliic


")

etiam magis ac inagis coalesccrct idein Jesus quod cessassct Joanncs, iibi illc dcsicrat, inde sibi exordicndum ])iif;i\it nimiriim |io'iiifcnfiiini pra'dicare,
:

ceptus est
solymis,
lisscnt
:

quippc
ct

(jui

vidcrant

qiia'

idijiie

sccimdum
'
:

jiroiihcticiini

valiciniiim
liicc

Isaiic,

cum

ijisi

ad diciu fcsliim sc
(inijuit

contu-

proul Evangclistic dc cadciii re in


hisloriam

\crba tcximt

Vcnit crgo
fecil

Joauncs

itcrum in

Belicta civitate Nazarelh, venit,ctlia-

Cana GaliliciC, ubi

aquam

viniim. Kf crat^juiiv.

bilavit in civitate

Cajiharnaum maritima, in finibus

Josepb. anliq.
cap. xv.
e

sanclis

lib.
'

xi.'C.

cap. 23.

' Joan.

'

llier.

de locis

Ilcbr. in Act. .\post.

Boda delocis

'

nier. in Isai.
i. I.

cap. lxvi. in piinc.

Joan.

iv.

part,

cap. 6. . 6.

'^

nurchar.

de loc.

sanclis

'

Plin. nat. histor. lib. v. cap.


c.

18,

'.Matt. iv.

ibjj

Maic.

Lnc. iv. Concor. Evang.

xxv.

JKSU CIIKISTI ANNUS 31,


Zabulou
et
Nei)lit,'iliiii
' :

75
ct lcpioscjs

ut .i(iiiii|ilcrclnr (iuod di:

cfficis,

claudos ambnlarc.

imindas; spicos ctiam, qui

ctiuii cst |cr l.>aiaiii

proplictaiii

TciraZalfuUvn,

cl

ritus iracuiukis ct

dicmoncs

cjicis
;

lciTU Neplilalini, via maiis Irans Jordaneni Galiiiea'


};cnliuiii
:

diutius morbis prcssi sunt, sanas

mortuos dcniquc
dc
te

|)0|)iiliis (iiii
,

aiiibulabat in tcncbiis,
iii

vidit

ad vitam rcvocas. Qu;c (luidcm

cum

audivis-

liiccni

iiia;,;iiaiii

cl scdciitibus
eis.

rc;,M()iic

uiiibnc

scm
bani
;iut

mortis, lux orta est

Exiiido
Dei,
ct

eu'|)it

Jesus prtcdi:

dc diKibiis hiscc allci lc aiil Dcuni cssi;, et e


,

um
isl;i

vcruiii csse cogita-

cicli fastigio

dcliipsum

carc

f;vaii;;cliiim
i!st

rc^^ni

dicere

Quoniam
re;,Miuiii

Dci liliiim s;illcm


ul Liborcni

qui

implctum
Uci
:

tcmjius, ct

approi)in(iua\it

miraculi. Quaprdplcr
prccaliis

li;cc

ad

lc

tam stupenda edas scripsi, magnoperc

pdMiitcmini, ct crcditc Kxan^^clio.


{lliiisli

Qiiod ad
(iiii-

ad

mc

acccdcndi suscipcrc,

incolatuni
deiii

Caiiliainaum s[)cctat, conslat

huncque

(pio crucior moibuiii ciirare iion graveris.


tibi

ibidem adeo frc^iucntcr vcrsatuin

csse, ut Mat-

Etenini audio Jud;E0S

obstrcpere inalevole, et

IIkciis appcllct

Capliariiaum cixitalcm ipsius. Qiiod

vcllc libcntcr alii|iio iiiagiio


civilas
slris
;

malo

alTiccre. Est niihi


et illu-

autcm illic polius iiuani in aliis Galihci' civitalibus Dominus diutius cgerit, ea ratio atTcrri solet, quod frciiucntior illiic cssct acccssus iiominum, ciim laiii
lii

pcrcxigua (juidcni, scd oriiata sane


(juai

utrique nostrum rerum necessai iarum


divino splciidorc
ci

siippcditabit salis. Hiiclciiiis cpislola. Sequitur Eu-

(pii Tiaiisaiiiiiaiiam

liabilaicnt rcj^ionem, (iiiam

scbius

Isfa,

liim

paululum

caiteri e

lonyinquo
epistotd.

inercaturffi

causa eo confluerent.
Ede.ssce
,

clucente,

ad Jesuin hoc

modo

perscripsit. Operae

57.

De Alxigaro prmcipe

cjitsf/ne

Qnid vcro post li;cc scculum Amsit, in hunc niodum narrant Evangclisla' ' bulans auteni Jesus juxta mare Galilcca', vidit duos fratrcs, Simoiiem (|ui vocatur 1'ctrus, et Aiidream fratrcm ejus, miltcntes retc in mare (erant enim piVcnite post mc, cl faciam vos scatores) et ait illis fieri piscatores hominum. At illi continuo relictis retibus sccuti sunt euni. Noverat eum Andreas

Chrislum

ad

prelium

cst (lorro, epislol;ini, liccl brcveni, pleiiam

tamcii virtulis ct ctficacitatis, audire, qu;c pcr euiii-

dcin tabcllarium a Jesu ad illuin missa

fuit,

cujus

quidcm
.)'J.

lia!c
I'.e?(

erat scntentia.
ripla Jcsu ad

Abaganim principcm

pcr
in

Ananiam cursorcm

niissa.
es,

Abagarc, beatus

qui

cum non
enim

videris

mc,

me

t;imen crcdidisli. Dc ine


:

sciiplis prodi-

tum

est

eos qui ine vidcrunl, in ine

non crcdcre

antc apud
(

Joannem
:

ct pcr

tuerat ut vidimus) Petro. Et proccdens indc pusilluni, vidit Evang( lisla alios duos fratrcs, Jacobum Zcbcdici, ct Joanncm fratrem ejus in nuvi cum Zebedaio patre eoruin reticicntes rctia sua cl slaliin vocavit eos. llli auteni relictis rctibus, et patrc suo Zcbcd;co in navi cum mercenariis, secuti sunt eum'. Et circuibat Jesus totam GaliLTam, doccns in synagogis eorum ct pi\Tdicans evaiigelium regni, et sanans oninemlanguorem, et omncm infirmitatem in populo. Et abiit opinio cjus intotam Syriam, ct oblulerunt ei omncs male habcntcs variis languoribus et tormcntis compreliensos, et qui d;cmonia liabebant, et lunaticos ct paralyticos. Cuin igilur Matthscus Evangclista dicat, in oinnem Syriam famam dc his quic facta cssent a Jesu, fuisse vulgalam inde accidit, ut ea superioris Syriic fincs attingeret, ct ad EdessT SyriiT
:

ipsum idcm Jesus inuoScd post hfpc idem pergit

ut hi (pii

me non
Quod
e;is res,

vidcrunt, crcdant, ct vitam conscribis

ad le debeo hic necessario obire quas cuni plcne perfecero, ad euin recipi qui me misit. Quo simul ac assumptus fucro, aliqucin ex discipulis ineis mittam ad te, qui
,

seqiianlur.

ad

me

te velle ut

vcniani

quarum
:

grati;i

sum

inissus,

ct

niorbo quo tantopere torqueris, faciat medicinam, vitam tibi tuisqne impcrtiat. Haclenus Jesu lit-

tcrai,

de quarum
:

fide li;cc ideni

auctor paulo supe-

rius

Harum rcrum

insigne et locuplcs tcstimo-

nium ex

tabulario Edessa? civitatis, id

temporis a

rcge gubernata,

dcpromptum habes. Nain in tabulis publicis, qu;p ncdum vetcrcs, scd recentes etiani res nuper ab Abagaro gestas contincbant, ha;c eadem
in

hanc nostram

;ptatein

rcscrvata
,

reperiuntur.

Qiiare uiliil

commodius
illis

csse putavi

quam

ipsas

epistolas a veteribus

annalibus

petitas,

atque
,

civitatis

regein
*

Abagarum

penctraret

his ille per-

niotus, ad Jesuin fcrlur scripsissc cpistolam,

quam

Eusebius

Pamphili c syriaca lingiia in giiccam transtulit, simul cum ea quamad eumdem Dominus Jesus Chrislus eidcin tabcllario dcdit. Eas ipsas latino idiomate donatas nos liic dcscribemus, ac subinde de earumdein fide agemus sic vero se ha;

bent

adco ad verbum cx lingua syriaca hoc loco citare qua; ita ut sunt posilaj, se habent. Hac Eusebius cffilera autem qu;e ipse dc eodem scribil, suo loco inferius diccmus nos vero nunc ha;c recitavimus ea occasione, quod dicatur ab Evangelista, in omnem Syriam Christi famam fuisse pervulgatam non taiiicn ut dicamus hoc anno cpistolam scriplam nam dictus princeps multa in ea rccenset a Christo et in Christum facta, quai post pra;scntem annum conli: :

Abagarus [Augarus, vel Agabarus) princeps


iii

gisse

ccrtum
:

est.

EdessiE, Salvatori propitio, qui

conliniis Hierusa-

60.

lem in carnc apparuit,


38.

S.

fidem
curationes, qua;
ct sine heibis faclT sunt,
est)

Quod pertinet ad dictarum epistolarum eo quod non reperiantur ab Evangelislis


idcirco Gclasius
-

Insigncs

illas virtutes et

conscriptaj,

papa recenset

illas

abs

te

sine mcdicamenlis,

inter apocrypha, quasi

non hagiographa; non tamcn


proscribal
,

auditione accepi. Ctccos cnim (ut fama


Isai.
"

videre
c.

ut eas ab Ecclesia

omniuo

sicut nec

IX.

iMalt.

IV.

2 Matl.
'

iv.

Marc.

Luc. v. Concor. Evang.


i.

xxvi.
Gelasius ia Concil.

Euseb.

hist. lib.

c.

13.

Uom.

in

decrelo de

lib.

apocr. script.

76
comphires
alios libros

JESU CHRISTI ANNUS 31.


quos proxime recensuit. Eas

fcm abunde declarant et demonstrant, quae et recenset


Evagrius de temporibus Chosroes, et alii '. Thco' etiam auctor est, ingentes Persarum copias phanes jiracsidio hujus sine manu fact;c imaginis, quam
'

vero abstjue
niitis

aliqua dubilalione ab antiquioribus

fuisse rcccptas, evidenter testatur epistola Darii Co-

ad

S.

Aufrustinuni scripUi, in qua earumdeni

ex eis ad persuadenduni Auguslino ut sua scripfa ad se niittat, exemplum adducit. Sed et ante Augustini tempora ipse S. Ephra?m diaconus ejusdem civitatis Edessac: in co opusculo quod novissiinum omnium scripsit, cujus est tituhis, Testamentum Ephra^m. de iisdem epistolis egre^iam habuil menfionem. De his etiam agit Theodorus Studita in epistola ' ad Paschalem
arj.''unientiHn recenset, et
' ,

secum

in acie duxissef Pbilippicus dux sub Maurilio imp. esse penitus profligatas. Sed de his opportunius suis locis agemus. Nunc ad institulam de Christi rebus gestis evangelicam historiam revertimur, a

qua, occasione famae de operibus Chrisfi

peromnem

Syriam pervulgatis paululum


62.

digressi

sumus.
(iit

De

piscatione Petri, et lacu Genesareth.

Cum

ergo Dominus nosfer Jesus Christus

vidi-

ad

papam in fine. Extitisse intejjram epistolam Jesu Abagarum missam, adlmc temporibus Michaehs 1'aphlagonis imp. qui imperium auspicatus est anno
,

mus) pracdicationem auspicans, eamdemque


ret,

signis

ac miraculis pluribus illustrans, Galilaeam peragra-

fama rerum ubique pervnlgata

Secutae sunt

Domini millesimo trigesimo quinto

et in

honore

eum
et

(inquit Maffhffius ') furbae mulfae de Galilaea,

habitam, Cedrenus tradit in suo historiarum compendio. Bxc vero non sic a nobis sunt recitafa, ut apocryplia in hagiographa transferri velimus sed
;

frans Jordanem.

Decapoh, et de Hierosolymis, et de Judsca, et de Tunc ^ factum est, cum furbfe


sfabat secus

tum ne quid

lectorem praetereat;

tum etiam ne

ea

(juis omnino confemnenda existimet, (jua; majores complures venerafi esse noscuntur. 61. Quin ef ab ipso Chrisfo sui imaginem, non sed ab ipsomef summo arfe hominis elaborafam
,

verbum Dei, sfagnum Genesarefh. Et vidit duas naves sfanfes secus stagnum piscatorcs autem descenderant, etlavabant retia. Ascendens autcm in unam navim, quae erat Simonis, rogavit eum e
mulfa? irruerenf in eum, uf audirent
et ipse
:

ferra reducere pusillum. Ef sedcns docebaf de na-

rerum architecto ef opifice Domino nosfro, ad Abagarum missam post datam epistolam, a compluribus
gravissimis

vicula turbas. Ut ccssavit

autcm

loqui, dixit ad Si-

monem

Duc

in altum, et laxate retia vestra in


:

auctoribus scripfum reperimus.


at

Eva-

grius scholasticus id testatur',


rei

non

fuit ipse ejus

primus auctor

dita recenset,

quoniam miracula inde prooccasione ejus rei meminif quaj vero


:

sed

ab ipso scripta

recitata sunt in conciho Nicaeno

secundo, a Patribus, ut egregie fesfata, fideque digna, comprobata habenfur. Quomodo aufem ea

capfuram. Ef respondens Simon dixit illi Pracccptor, in per totam noclem laborantes, nibil ccpinuis verbo autem fuo laxabo rete. Et cum hoc fccissent, concluserunt piscium multitudinem copiosara rumpebafur aulem reteeorum. Ef annuerunt sociis, qui erant in alia navi, ut vcnirenf, ef adjuvarent
:

cos. Ef vcnerunt, et
ita

impleverunt ambas naviculas,

imago non manufacfa dicafur , Joannes Damascenus ' sic scribif Historiic quoque proditum esf cuni Abagarus Edessa; rex eo nomine pictorem misisset, ut Domini imaginem exprimeret, neque id pictor ob splendorem ex ipsius vultu manantem consequi potuisset; Dominum ipsum divina; suk ac imaginemque vivificaB faciei pallium admovisse suam ei imprcssisse sicque illud ad Abagarum, ut ipsius cu[)idifafi satisfacerct, misisse. Ha;c Damascenus nec diversa Niccpliorus ". De eadem praete: :

ut pene mergerentur.

Quod cum

videret
:

Simon

Pefius, procidif ad genua Jesu, dicens

Exi a

mc

Domine, quia homo peccator sum. Stupor cnim circumdederat eum, et omnes qui cum illo erant, in captura piscium, quam ceperanf. Similiter aufem

Jacobum
ex hoc

ef

Joannem
ait

filios

Zcbediei, qui crant socii


:

Simonis. Ef

ad Simonem Jesus

Noli timere

jam homines ferram navibus, relictis omnibus, secufi sunf eum.


63. Consideratione
tur,
,

eris capiens. Et subductis ad

rea luculenfa oratio


exfat, et

'

Constantini

Porphyrogenifi

cunmlafa mentio habctur in Actis sancforum Samonis ef Guria;* Gra?ci insuper de eadem celebranf anniversariam solemnifafem decimo sepfimo kalendas Scptcmbris, ul conslaf ex eorum Monolotestimonio Hagio. At quod ad I.atinos pcrtinct driani papae * scribentis ad Carolum Magnum tcstatum hal)ctur camdem de imagine ad Abagarum missa Iiistoriani cognitam et receptam esse a Stcphano papa in concilio Uomano, cujus fidei adsti:
:

quidcm dignum esse videquod divina Sapientia qua^ in terra apparuit, ef cum hominibus in carne versafaest, qua? et in sui dispositione non fallitur, singulari quadam providcnfia erga Petrum esse (tropensior visa est (piippe qua^ ipso primo intuifu cumdem admirabili uomine illo utCephas, hoc csl pctra, diccrctur,
:

insignivit.

Post inde concionalurus ipse Jesus ad

littorc
(lit
,

[lopulum, non in alteram, cum duae essent naves in sed in eain (pKc ipsiiis Simonis craf ascen, ,

(luam pro

puI[iito

babuit ad docendas furbas


,

pulator est gravissimus. Crebra certe et insignia

eamdemque mox
|)iscium

in

altum jubet duci


voluit
:

ct ingenti

miracula
'

c.\

eadem imagine
pap;c.

prodita ejus rei verilaExt. in script. in Cod. Vat.


hist.
lib.

luultitudine oncrari

his

scilicef

Aug. cpisl
Ii.

ccLxiii. edil. Lovan.

posl epist. Horinisda'

csn. Conc.
'

lide

tan(|uam quibusdam lineamcntis adumbrans quac


iv. c.
lib.

'

Evagr.

26.

Jo. Dainasc. de

Orltiod.

iv.

Niceph.

hist. lib. II. c. 7.

'

Apud Metaph.
S.

curad.

XV Novcmb.
tom.
iii.

et

in vita

Alexii.
edit.

die
'

Aiigusli.

Ni Apud
'

postmodum
'

in Ecclesia futura erant


lib.

nimirum
sanct.

sta-

c.

17.

Evag.

lladr.

ad Carol. Magn.

laph.
*

hist.
'

iv.

c.

26.

'

In Actis prxdict.

Apud

hislor.

Miscell. lih. xvii.


c.

apud Moiii.

'

Matt. iv. Marc.

epist. eitat.

Conc. novx

Luc. v. Concord. Evang. Janscn.

xxvi.

;,

JESU
Itilicndain
(lii.c

CIIRI.STI

ANNU.S 31.
fi,".

77
foiis

primuni

foro

Ecclcsiam suiicr iictram

Porro non

tanliim, sed etab eo denomi;

(^hristo [irimario lapidi firmilcr iiilKcrcns, nvilla

iiatum erat oppidiim Capliainaum

ciqiie proxiina

]iosset

unquain concussionc
Kccli'sia rursus navi

convelli. Sed alio signo

cadcm

compnratur, quod tur-

ad scciindum lapidem crat Corozain , ut tradit Hieronymus '. Erat et in cjiis lacus ripa Tiberias,
sic dicta (ut stipcriiis

liinilius mtuidi liujuscssct cxiiosita, cx

qua Cluistus

mcminimus) aTiberio,
,

in ciijus
;

universum populum docturus csset. Petro insnpcr, iicc alii impcratum ut diicat in altiim, ct laxct retia ciqiic tanlummodo datuni, ut tantani in ca|iliirani
;

honorem ab
primo
tur
cst,
'.

llcrodc

tctrarcba est aidificata

ubi

fiiissc

viciim

neiiitjtic
iit

nominc Chepliira idem tcstaab codcm oppido Tiberiadis, factiim


Tibcriadis. Erat
,

mulliliidincni pisciiim retc concludcrct

qiiod fu-

ct ipsc laciis apiicllatus sit

turiiiu cssct, ut Catholicic Ecclcsia', (luasi iiavis, Pe-

trus uti princcps

clavum tcncret
vcl alios
,

nccnon calcaret

allas liiijus sa'ciili iindas,

et Verbi Dci pra'dicalione

omiies j^cntcs per se


ccrct
:

in Ecclesiam addu-

ibidcm ad ripani ipsius IJctlisaida oppidiim quod Herodes nominc JiiIicT CECsaris filia; Juliam nuncupavit. Scd dc his siipra. Christi in Galilwa (jesta. 66. Res Sub
,

IhTC
,

claravit

cum

enim symbolice facta esse, Dominus de Ex hoc jam homines eris cadixit
:

idem tempus ingressus Jesus Capharnaum


sabbati in synagoga doccbal populuin
.

',

diebus

ibi^iuc dac-

picns.

"

(ii. At (pioniam de Genesareth lacu frequens opcra' prclium diixiincidit mentio in Evangelio miis, illiim ex Josepho descriptum ob oculos pouere
:

sic

enim

ille ait

'

nentc appellatur
tudiiic patens
,

Lacus Genesar a terra contiquadraginta vero stadiis in lati,

nioniacum curavit, indc sociiim * Siinonis Petri, et exibantque multos alios aegrotos ac dasmoniacos daemonia a multis clamantia et dicentia Qiiia tu scd ipsc increpans, non sincbat ea loes Filius Dci qui, quia sciebant ipsum esse Christum. Inde exeun:

tem comitatus
At rcquirens

est Sinion

et alii

qui

cum
,

co crant.

centiimquc in longitiidine

aqua?

eum

turba

cum

invenisset

non

sine-

dulcisest, atquc potabilis. Palustri

enim

crassitu-

bat inde rcccdcrc. Scd

ille aliis se

oporterc

regnum
'

dinc tenuiores habct latices

ct undiiiuc in littora et arcnas dcsinens, purus est, ac pi-cter hoc tempcraet fluvio (juidem sive fonte tus ad hauriendum
;
:

Dei pra?dicare testatus, Galila-am pcragrans docebat


in

synagogis
,

et

cjicicbat da^monia.
cjiis

Unique
,

ex

lenior est;
fiisio
siil)

scmper autem frigidior, (luam lacus difiiatitur, manet a^stivisque noctibus cjus aqus
:

divo perflafa3

nequaquam
,

a^slibus

cedunt

id

disciplina professurum Scribis cum sc sub Yulpes fovcas habent et volucres dixit jactaret fllius autem hominis non habet ubi ca>Ii nidos caput suum rcclinet. Alteri autcm, ut se sequeretur
,
:

eiiim facere indigenis moris est. Varia


in eo

piscium genera
,

ab alterius
:

sapore

quam

specie discreta

autem sunt tam mediusque fluvio


loci piscibus

imperavit, ncc sepultura patris voluit retardari. Alteri

insuper nec
*

domum

reverti permisit.

Ascen,

dcns

inde in naviculam una


,

cum
:

discipulis suis

Jordane sccatur.

Ha;c Josephus de lacu. Qiiod au-

cum

scro esset

soiuno se dedit

magna vero temillis,

tem

spectat ad regionis ubertatem et pulchritudi:

pestate agitante naviculam, excitatus ab

Ad Genesar vero lacum, cjusnem, ha>c addit dcm nominis terra praetenditur^ natura simul et pulchritudine admirabilis nullum enim ipsa pro
:

ravit vento et mari, factaque est tran(|uillitas

impcmagna.

Appulit inde ad regionem Gerasenorum , liberavitque duos da?moniacos de monumentis exeuntes, saevos nimis
se immittentes

ubertate sua negat arbustum

totamque plantis con-

scvere cultores. Ca;li vcro tcmperics etiam diversis

aptissima est

nuces enim qua; arborum maxime


,

quam
illius
,

frigoribus gaudcnt

infmita; florescunt
;

ubi etiam

da;mones vero dederunt ob causam timore ipsum rogaverunt


:

permissu ipsius in porcos


eos in

mare

projcipites

perculsje gentes regionis

ut inde i-ecederet

qui

hasjuxta ficus quas nutrit calor sestivus ut naet olcffi quibus aura mollior destinata est vim tura^ magnificentiam hanc csse quis dixcrit
palma'
, , ; ,

rursus mare transfretavit,


67.

et rediit in Galila?am.

QuBB a Mattlia^o dicta

sunt de da^moni-

adliibcntis, ut in

unum

conveniant inter se repu,

gnantia, annique

temporum contenlioncm bonam


;

bus atque porcis facta esse in terra Gerasenorum apud Marcum et Lucam leguntur contigisse in terra Gadarenorum licet apud Matthffii graece redditum
;

vclut singula peculiari studio terra^ favcrent

iion

enim solum

niitrit prsetcr
,

opinionein pomavaria,
,

sed etiam servat

egregia

quidem

et

quodammodo

rcgnantia. Uvas sane et caricas sine intermissione

Evangelium rEf-^tcmvuv, id est, Gergesinorum, sit scriptum. Neque vero, ut putant multi, una civitas tribus sed Gergesa-i dicti sicut his nominibus dicta erat cranf populi trans lacum Jebusa;i Evsi Cettha-i et
;
.

decem mensibus

suggerit, cseteros vero fructus anni

Genesareth
excisa;, ut

positi,

quorum
,

civitates

ab Hebra^is sunt

spatio senescentes.

Nam
:

pra^ter acris
,

lenitatem

fonte quo(iue irrigatur uberrimo

qiii

ab indigenis appellatur
Nili

eum

nonnulli

Capernaum venam esse


coracino

tluminis

opinantur,

quod

similes

Alexandrino generat pisces. Longitudo autem regiotriginta nis secundum littora cognominis lacus
,

Josephus ' testatur; harumque nomen tantum remansit licct S. Hieronymus de locis Hedicat superesse viculura super monbraicis agens juxta stagnum Tiberiadis qui Gergesa dictus teni sit , ibique factum miraculum de porcis. Porro in
, ,
Hieron. de locis Hebraicis. Luc. IV. Jansen. Concor. Evang.

stadiis extenditur, et latitudo viginti.

Hactenus dc

'

Idem de
xxvii.

locis saiictis.

ea regione Josephus.
'Joseph. de bello Jud.
lib.
iii.

.Matt.

VIII.

Luc. IX.

c.

.Marc.

i.

.Matt. viii. Marc. iv. Luc. viii.

Marc. Luc. 'Joseph.


'
i.

vi.

c.

IS.

Idcm ibidem.

antiq. lib. i. cap. 6.

78
ea Gergesacoruin legioue iutiT alias
tates trans

JESU CHRISTI ANNUS 31,


dua.'

eraut civi-

70. Rediens Jesus in

Galihcam inferiorem,
(nain alia

Gali-

lacum Genefaretli posihe; quaruiu altera Gadeia dicla erat a Iribii Gad cui ea iu jorteui ve,

heam in^iuam minorem dictam


nominala
esi
-j,

Gentium

Superior

'

iiit

(iu;c euiii a Juda-is deslrucla essel, l'ompeius

'

samnana
da;a
,

iteruin venii

seu Major, et regio TranQuo cuni Gapharnauin


:

in gratiaiu liberti sui beiuetrii Gadarensis

eam
:

re-

venissent Pharisaji et legis doctores


et e civitnte

ex Galilsea, Ju-

stauravit

Altera diversa prorsus ab ea erat Gerasa

Hierusalem

esscntque in doino

dicta, seu Gera^is, ut ex

Joscpho

'

coiligilur

nam

sedentes, cl turba foris undique circumfusa, desuper

Gadara Gadareuses \
populi.
08. At

et a

Gerasa Geraseni

dicti

sunt

per tegulas paralyiicum deiiiiiiuni anie illuni (lui euin sanavit, reprehensis prius Pharisffiis dehisqu;e
:

quod perlinet ad daMnoriiacos


.

(|ui

dicuu-

iii

ipsum corde mediiabaniur. Humiiem plane


illain
,

fuisse

lur eviisse de inoniimentis

sic accipe. S.

Epipliacivitate, sciiicet,

domuiii
lytici

iu qiiani ascendenies vectores para-

nius

cum

agit contra EbionBeos, de

dicit fuisse proi)e

ipaiu

Gadara tumbas, sepulcra

aperto tecto, per tegulas


satis est

eum deorsum

intule-

in speluncis qua' erant in ptiiis excisae, ac


structa;
:

desuper

eliam argumenio, (luod Jiidffiorum sublimiores domusnon essentimbricibustegulisque runt,


conteciie
,

illicque prasstigiatores

daiinonum invoca-

sed solaria baberent desuper pavimento


;

tiones exercuisse tradit.

aquis calidis scilicct

Idem auctor agit de balneis, qua! erant in Gadareuo agro

constrata

ad quas erat frequens acce?sus. Ad eas polius quam ad lacuin (Jenesaretli porcos esse inersos, conjiti potest, eo quod locus ille impudiciliiset illusionibus

dseinonum
nius
das
,

esset expositus

sic eniin iilem Epipiia-

ait

Proficiscuniur ad Gadara, ad aquas cali-

quibus luanere ac deambulare libehaberent circumcirca rep;tgula ex legis pra?scri|)to ha^c jubentis' Cuni ffidificaveris domum novam, facits inuruin tecii per circuitum, ne effuiidaiur sanguis in doino tua, et sis reus labenie illo, ei in pr;eceps ruente. Sic et David refert divina Scripiura* dcambulasse in solariodomus
in

ruin esset

cum

quo loco siugulis annis conventus celebratur. Accedunt enini undequaque qni luvare volunt ad
dies aliquot
,

inorboruin videiicet deponendorum

quod diabolicum est stratagema. l!bi enim miracula a Deo facia sunt, ibiadversarius perniciosa
gratia
:

id

illinc lavantur, cic.

naiii viri et feujince sua retia ponere anticipavit Subdit de muliere christiana
: ,

perpulchrum exemplum

qiiod sigiii crucis virtute


il-

liberata sitalascivo juvene sibi aile d;enioniim

ludeute. Meminit et Stiabo


:

de aquis Gadarenis
esl
,

in

hunc modum In ajiro eliani Gadareno qiuedam pessiina ex lacu (lua degustata pilos, ungues et cornua ainitiunt.
:

aqua

pecora

Bethsnbeam lavasse itidem se in sua; domus E\ his eiiain facile reni accipias, quid sit Qui fuerit in tecio, ne desquud Dominus dixii cendat. Quod auiem per tegulas paralyiicus deluitterciur, fidei ardore faciuin commendaiur, cuni alioqui maximo viiio verieieiur iu domuni alienam submiiii per tegulas quod Anionio objecit Cicero iu secunda Pliilippica. Sed prose(|uamur cictera. 71. Post h;cc auteui idem Dominus Maitlueum Publicanum sedentem ad telonium vocans, se sequi jussit in quo qui et sumptuosum illi convivium discubuii ipse Jesus cum discipulis suis, simulque
sufc. et

solario.

'"

nuilii publicani ei pcccatores, paravit.


risici

09. Fuisse auiein diclas

cem

monii.s, super

quem

aquas calidas ad radierai Gadara civiias 'difiet Tiberia:

redarguerent

quod manduciiverii

Cumque PhaDominum ac discipulos ejus, cum publiciiniset peccaioribus


,
:

cala trau'*

Jordanem, conlia Scylliopolim


,

brevi responsione ipse Jesus instiiuii apologiani, di-

dem
licet

ad Orienialem plagain
*

tradit S.

Hieronymus

cens non esse opus sanis ac bene valeniibus niedico,


scd his qui nialc se habent. qux'
locis
liic

ip-^e

dicai porcos iu slagnuin Genesareih esse

Sanequidem iam

ex his

pra'cipitaios.
iiulli iaciat

Quod

si

prior senieuiia inagis placeat,

habeniur.

quam

eiiaiu ex plerisciue aliis

dubiuin (luod dicat Evangelisia eos esse quandoquidem penes Hebra'os, (luaniiunlibct parva aquarum congregaiio,
in niare prajcipitatos
:

Evangelii consiat, penes Judaios, publicanos

niar(! dici

consuevii; unde et in diviiia Scripiura


,

habes mare ajnenm vas in teinplo ad sacerdoium usum a(|uam contiueiis. Nunc vero (|uod ad suariam ariem perlinei cum populi illi essent Judcci, illi:

homines. Unde et cum publicanorum principe exceptus esset Dominus, de eo muriiiurab;iut PbarisiEi, quod apud hominem peccaiorem divertisset et ipse Jefuisse mala? exisiimaiionis
alias a

Zacchieo

"

sus, de incorrigibili
Sit tibi

peccatorc
'

dum

loquiiur

ait

sicui eiluiicus el publicanus.

Rursum-

cite illam exercuisse putaiiiur,

Juda-os iu abominaliune (trant

adeo eniinsucs apud ut ui c cos suo noluiiie Juda'i iiuucupare dignarentur Josephiis euiiii cuin iielanda dicii auimalfa porcos inielligit. Porru ad suppedilandam amioinm liomanis militibus ceitum est, sieul ei in aliis provineiis, iu Valmstina sues ali cousiicvisse ea de causa et niulta
,
'

que parabolani diccns


tcmplo orantibus
tuiii
,

dc pbarisaeo et publicano in
iii

illuni

his (lua' foris sunt, jus-

homiiicin, luinc auicni peccaiorcm repivTsen'

tarc deiiioustrat. Terlullianus

existimavil publica-

nos omucs fuissc Gentiles


rediirguens
,

(lueiii S.

Ilieronynius

'

;iii

Vclieinenter admiror Tertullia-

num

in eo libro
scripsii
,

suariis coucessa privilegia

leguntur.

tentiain

(luem de Pudicitia iidversus poeniei seniciiiiaiii veterem uova opi-

Joscph. dc bello Jud.


ibid. lib

Idem

bo.
lib.

lib.

XV!.
1.

v.c.

v. c. 3.
!'

lib
'

i.

c.

!i.

Idcni ibid. lib. iil. c. 2.

Kpiph. conl. Ebioii. haires xxx.


locis Hebraicis.

(lier.

de

Slra-

'

Joseph. de

bcllo Jiul.

' Joseph. de bello Jud. lib. iii. c. 2. ' Mall. ix. Marc. ii. Concord. ' bcul. xxil. Evang. cap. x\xix. '2. Ueg. xi. Luc. xvii. s ' Luc. XIX. Luc. xviii. llicrou. Tcrtul. lib. de pudicUia.

''

''

Cod. Thcod. de suar.

episl.

cxLVi.

JESU CHRI.STI ANNUS 31.


nione
dissolvit,

79
notati essent, nulla alia subest
,

hocvoluissc sentire,
cimi

(|ii(i(l

iniblicani

Ciir

autem co nomine
,

(itpcccalores,
fuerint,

Domino Non fIicentScrii)tiira


(|iii
:
:

vescelianlnr, etlinlci
erit veclif^al

causa
bcrc

nisi qiiod Judiei

genus Abrabam ex libera


lcgc(|uc slaliiliim esse
liliis

pendens

liberos sc essc iirofilcrentur, iicc qiiic(|iiam aliis de,

e\

(iliis

JsraiM

(inasi

vcro et MallliaMis non ex cir-

nisi

dccimas Dco
invili

ne

cumcisione rneril piiblicaniis; el ille, (|iii ciim pliarisfco in lemploorans ociilds ad cadiim iionaudebal
erigere,

esset vectigal jicndcns cv

tumlibet
banl
loris

ad vcctigal

el

Tndc (juantribnliim pcndcndum


Israel.
id

non

e\ Israel fiierit piil)licaniis, etc. Ihcc

adigcrentiir, nefas
.

tamen
,

execran(lnin(]iic cvislima-

llieronymns.

Jiiihcos a

contiibiilibiis suis ad

Romanis

Sed (|iiiiiam luerint Piiblicani, c loco uiidc sum|)senint orii^inem, inlerpretaliosumendaest. Jiirisconsiilli, (|iii Hdninnonini lcfics siiiit inlcrfirclati,
72.
illos

pra'standuiii comiielli

cum

illiid

noinine imfiera-

ab

illis

scribil c\

cxigerent. His acccdit, (]uod (ut Suidas Jamblico^ ob diiras accrbas(]iic c\actiones,
;

dixcrc cssc Piiblicanos,


:

(pii vecligalia a

liseo
,

iiomcii
<(

Caius ' aflirmavcrunl addil Marcianiis non lanlniii lionim fiiisse iiiiinus, vcclijjalia a siibditis, vcrum cliani piolessioncm ab conduciint
id

ripianus
',

'

et

Vita

Pnblicanorum crat invisum additijue Publicanorum afierta est violentia inifiunita


:
,

iTifiina,

negolialio niilla ralionc conslans

invere-

illis

exigere

Hujus (luidem muneris functio apud

Romanos
ex

Iioncstissima crat, ut (]iue nonnisi e^iueslris

ordinis nobilibiis
Iiis accijiies.

Komanis

conlerri solcrct
'

(|uod

Scribit

Ciccro
in^piit

ad M.

Brutum de

Terentio Varrone, ([uod se in Publicanonim societat(!m

Ihccdc Piiblicaiiisaf)iid Siiidam. 74. Sed jam ad evangelicam historiam redeainus. Posl luecvero' rogatiis Jcsiisabarchisynagogo ut lilia' sua' in cvlremis laboranti succiirrerct, abiens obviam habuit mulierem, ijua' annis duodecim sanguinis fluxum fiassa taclii fimbriarum vcstimenti
cuiida mcicatiira.
,

conlulerit

([uod

utris()ue siibselliis

liomo versatus in exislimavit Iionorem bonestissi, ,

cjus curata est; (fua'(fuod fcccrat, el qiiod a Chrisbi acceperat, palam confcssacsl lia^c pliiiibiisEA'angc:

inuni. Idcin

iii

oratione pro Plancio, ciini agil de


:

listffi;

nos liistoriam cunctis

notamsummalim

coUe-

Publicanorum ordine, ba'c ait Qiii ordo (]uanto adjumento sil iii honore (]uis iicscit? Flos eniin eiiuitum Ilomanorum, ornamcntum civitalis, firmanientuni Reipublicw, Publicanorum ordine conlinetur, elc. Rursus ctiam idcm scribcns ad Q. fra,

gimus. Ambrosius hanc mulierem fuissi; Martham Maria; sororcm, in libro quem de Salomonc scrifisit,
senlire videtur,
nis

cum

luecait^:

treni de regimine pra^fectura' Asiana^, plura habct

quantuin prosint Romana' reipublica' pluribus disscrit, additque nomen


de dignitate Publicanorum,
et

sfiirifiis calore constrinvindicaverat ad pocnam lux denuo recepit ad vitam etc. At vero qua^cumque

fluxum siccnt in Martha, .Maiia, diim corfius redivivi


git
;

dum

Diim largiim sanguida;mones fiellit ex


,

et (fuod

mors

sibi

illa

fiierit

mulier nobilissinua
beneficii,

a.'(iue

ac ditissima

Publicanorum non lantuni


fuisse 73.

Juda^is

sed et Gra'cis

tanli

non immenior

ne illud aliquando

infensissimum acplane invidiosum.

Mittebantur hi in jirovincias ad vectigalia exigenda, qui e\ iisdcm provinciis homines, quos

memoria hominum excideret, egregio monumento tcstalum poslcris omnibus cupiens, a^neissimulacris
tam Jesu (luam
sui cffigiem referentibus
,

rei gesta-

eidem inuneri adscriberent,


;

qui item Publicani diccbantur cujus ordinis Mattha?us erat, et Zacclianis dictus princeps Publicanorum,
sibi

eligebant

([ui

diccbatur hebraice Gabbc


*

ca'teri

vero Piibli(la-

memoriam futuris s;Bculis in perpetuum commendandam voluit. Quamobrem non est quod dici cam fiiisse Martham Mari;c et Lazari sorofiossit rem Juda^am feminam cum non liceret ullo pacto
,
:

cani

Gabbain, unde fortasse deductum nomen

Juda}is

simulacrum cujusvis quavis occasione

for-

bella.

Verum

in hebraicotextu EvangeliiS. MattliKi,


,

mare.
73.

Publicanos Pari^im quod pcrvetustiim babelnr invenimus apiiellatos quod cst proprium nomen illorum lalronum qui maceriamvel sepes dissipant, ul ad fnrandiim atquc pivTdandum iiateat aditns. Eo etiam nomine utitur Jeremias ', dum ait Nnmquid ergo spelunca latronum facta est domus ista?
, :

jussas
scribit

Qnod vero spectat ad statuas ab hac fieri rcm credo nemini ignotam sic breviter de;
, :

Eusebius ', dum de Ctesarea Philippi, quam Phopniccs Paneada vocabant agit his verbis Sed quoniam in hujus civilafis menlionem incido, openv pretium arbitror historiam hoc loco citare, qufe
filane videtur (fuam memoria' ad fiosteritatem commendcmus. Mulicrem illam sanguinis profluvio afflictatam, qnam sanctorum Evangeliorum testimonio a Salvatore noslro morbi remedium invenisse cognovimus, ex ea civilatc oriundam, illius-

(luod hebiaice, loco latronum,

habet jiarisim. La-

digna

tronum ergo nominc Publicanos Judiei a|)pcllabant, quod libertatis asylum viderentur effringere, atque ad servitutem aditnni aperire. Hac ergo de causa ab illis iidem habebantnr infames, aUiiie una cum avteris

cebantur

turpibns personis a magistratibns publicis arnam apud Thalmudistas ", ubi agitur de
:

(jue

domum

ibi

ostendi

et

admirabilia
et

qumlam
quasi tro-

Salvatoris in
l^ha-a

eam

bcneficii

monumcnta

Judicum

rejectione

inter alios infames,

quosab ea

functione excludebant, Publicani nominali erant.

cnim domus
bus
flexis, et

ad hoc tempus durare memorant. Pro foribus illius a-neam mulicris effigiem geni-

manibus

inslar supplicantis in anterio-

'

L.

ff.

de Publican.

ile

Publican.

Puhlic.

L. xvr.

ir.

de verb. sign.

Cic. epist. tamil.

lib.

'

Canin. de locis nov. Test.

xin.
'

L.

i.

Jerem. vii.

L. ult.

tf.

rem partem
'

extensis, super
v. Luc. viii.
v.

editum lapidem coHoc.

0"' IT. de ' Canin de

Malt. IX.

Marc
c.

locis novi Testam.

in lib.

de Saloni.

Concord. Evang.

xxxvi.

^Ainb.

-'

Euseb.

hist. lib. vii. c. 14.

80
cataiii
:

JESU CHRISTI ANNUS 31.


huic c rcgione, viri erectam imaginem cx
,

ab

illis

in sepulcris effigiari solilas,

quodessent hie-

demisso dcccntcr ornatain, ct inanum mulicri porrigentem ad cnjus pedes in ipsa basi peregrinam quamdam ct inusitatam herbic spccicm enasci quam quidem, ubi ad ;enci vestitns fimbriam excreverit, morbi cujuscjuc gencris mcdicandi vim etfacultatem liabere. Hanc statuain cffigiem Jesu exprimere dicunl quam ad nostram us{|ue .Ttatem manentem, ipsi ad eam
vestitu ad talos
:

eadcin materia conflatam

rogIyi)hicum animarum, quiv absque lumine apud inferos detinentur sic enim defuncforum animas
:

ejusmodi facie, instar persona;, effingi solitas, aucfor est Orus ApoIIo antiquissimus scriptor in Hieroglyphicis. Ca}ferum non tanlum funebre carmen, quod
dicebatur nainia (ut auctor esf Fcstus) cancbatur ad
tibiam
rari
:

sed (ut docet Lucianus

')

ipsa in luctu ite-

solitie

pectoris tunsiones attemperabantur ad

profccti oculis cernebamus. Nec planc niirum cos qui cx Genlilibus prognati, a Salvatore,

ciNifatcm
:

modos
77

tibia;.

dum inter liomines vivebat, bcneficiis affecti fuissent, cum et nos Petri et Panli apostolorum, ita fecisse
:

etiam ipsius imagines in picturis colorum varictate cxpressas conservatasque aspexerimus idque propterea, sicut verisimile est, quod inajores
et Cliristi
;

nostri ad gentilis

consuetudinissimilitudinemquam proxime accedentes, eos qui fanquam salvatores


illis

Quod i gitu r i n J udtea etiam frequens esset ej us inde erat quod proverbium vertebatur illud Cantavimus vobi tibiis ef non apud Lucam ^ lamenfavimus (iisdem nempe tibiis) et salfasfis non plorastis. Porro cum Paulus moneaf ne contrisfemur de dorniienfibus, sicut ca^teri qui spem non habenf fibicines nequaquam adhiberi solifi unde TcrtuUiasunt in funeribus Christianorum
rei usus,
:
:

fuissent, id est, qui illis aliquid salufis ef sub-

sidii atlulisscnt,

apud

se

afficere consueverant.

honore ad hunc modum Hactenus de his Eusdl)ius.

Porro recenset Joannes Damascenus ' ex Chronico Joannis Antiochiae episcopi cognomento MalaLT supplicem libellum oblatum Philippo tetrarcha
,

Mortuus etiam tuba inquietabitur a^neatoris, qui excitari a tuba angeli expectat ? n Sed historiam proscquamur. Ingressus igilur Jesus una cum pafre ef matreubi puella morfuajaccbat, apprehensa imperansque puelhT jussit surgere inanu ejus
nus
'
:

qujc surgens confiuuo ambulavil;

cibumque jubente
rei gesfa in

Trachonitidis regionis
perat, liceret in
erigere statuas. Sed
vacillet
,

ut de beneficio
rei

quod

acce-

Domino,

ei

dederunt.

Cum
;

vcro Jesus, ne cui ha;c

perpefimm ejus

monumentum

dicerent, monuissef eos

faina

famen

cum

in mulfis ejusscriptisfides

universam regionem
ribus Evangelista? niaco
'.

illani effusa esf.

Sed htec plu-

et

compluribus scatere mendaciis cogno-

scatur,
texere.

indignum putavimus liis nostris chartis inQui locum cupif, habct numeruin cifafum
facile indicet.
insti-

78. Subdit Matthaeus

"

de duobus

ca^cis et

dsemo-

ad calcem pagins, qui


76. Ifaque

muto curatis a Domino perbrevem hisforiain quando cceperunt Pliarisaei ipsum calumniari, quod
maIisarfibusda!monesejiceref,nimirum non virtute Dei, sed principis da?monioruin. Hic incipiunt calumniae Pharisaeorum adversus Chrisfum hicque merito
:

jam evangelicam narrafionem

prosequamur. Curata a sanguinis fluxu muliere, mox de morte filiae archisynagogi nuntii vcnerunt ^
tufo

nihilominus Chrisfus in domum ejus se confulit ubi ingentem de puella; inorte luctum excitatum,
at

ipsosque tibicines ad hoc vocatos, uf lugubre canerent, reperit. Moreni

quidem
ait
:

fuisse

Judieorum ad

luctum
eraf
alii,

tibicines adhibere, ex

cognosci pofest,
:

dum

Josepho ^ etiam facile Lucfus ducis publicus


pro|)inquos, amicos
,

ef hi

quidem

hospifes,

alii

universi

nonnulli etiam fratres flebanf Joscphum autem adeo ut per dies trigijita nunquam la,

menta

in

civitate

cessarenf,

magnaque mercede

conducerenturtibicines najniarum.

Ha^c Josephus.

Vcnun

id e(|ni(Ieni

non ex
,

divina legis pra?sciipto,

sed potius inore Ccnfiliuin

Grmcorum nam
:

fani Latinorum, quam nobilium a-neatores ettibicinesndhiberi solitosdocef Seneca in LudoCIaudii, Plutarclius dc Consolatione ad uxorem, et alii coin-

in funere

finem imponimus praesenti anno primo pra^dicationeque illum consulibus (ut diximus) nis Christi modo metiinur quippe qui certo sciamus, majorem partem rerum gestaruin in Galikfn, quas narravimus, contigissc ipso initio anni scquentis trigesimi secundi Christi I>omini nam (quod diximus) usque ad mensem Novembris saltem mansit Dominus hoc anno in Judaca. Sed cum non sif certuin (juid quo die vel mense fachun sif eain inimus rationem in annis Christi piiedicafionis rccensendis, ut primuni annum, tiuein propterea acceptabilem praedixit Isaias (piod pnedicatio tcmpore illo facta, ab omnibus acciperefur, liis Christi rebus gestis concludamus more majorum termino paschatis, et pacifico statu
, ;
:

cvangelica} praedicationis.
scribit

De eodein enim anno

ha^cEpiphanius*:

plnres. Erat eorinn

Roukc frequenfior usus, ubi

(ut

pra;dicabat

A baptismoJoannis Jesus annum accepfabilcin;, ifa ut nemo ipsi


neque Judau neque
:

docct Valerius
nati,

')

tibicines tecto capitc,


;

nempe

persoa per-

contradiccret,
inaritiT!,

Gra;ci, iieque Sacontrii-

sonare consuevcrant

nam

ct

personam

lUMpie (piis^iuani alius

deinde vero

sonandoGcIlins' dictam
sona;

tradit.

Hinc

est, puto, (|uod

diciionein sustinens, pnedicavit ainuiin


et facti

in com|)Iuiil)us anti(ptis se|)ulcris inarinorcis pcr-

sunt anni dcccm ef

secundum, novein cjusdem Hcrodis,

patentibus

buccis habentur inscuIptoD. Nisi

Salvaloris vero

trigesimus secundus.

Hajc

ille.

polius dignius est existimare, ejusmodiimaginessic


'

Sane quidem
'

etsi idi(|ua levis intercessit

contentio

Joan. Damas. de imagin. oral. 3.


(le

seph.

bello Jud. lib.


lib.

iii.

cap.

l.'i.

'
''

Matl. ix. Marc. v.

Jo't.

Lucian.

lib.
'

Valer. lib.

ii.

cap. 5. nuin.

cap. XI.

de

lucl.

I.uc.

vii.

.Matt.
1. tit.

ix. Marc. v. Luc. viii.


i.


>

Terlull. de coron. inilit.


*

Mall. ix.

Epiph.

<

Gel.

V. c. 7.

in Panar. lib.

prope fm. et hares.

li.

JESIJ OIIRI.STI

ANNUS
(liiim

31,
narrationein
:

81
,

Pharisaioruin
rationis
citia! j^raves

cum

Cliristo

iitir

|)rinio

anno
iit

pritdiiiiiini-

pcrstrictani

incipientes a paaliaali^jiKi ralione


sil amius diversorum

fjiis, noii fnit

tanicn

{Jiis ^ciicris,

scliate sc(|iicnlisanni
(liiis

milla

enim

oboiircnlur, ut (lua-rcreiitciiin pcrilcrc,


:

[iriimis, (jnisve
Cliristi

sccundus, vcl tertius


,

anno fecerunt cujus jani affgredimiir ev Evangelistis acccptam atquc in Itrcvc cnmpcniinod sequenti

pnedicationis

nisi distinclione

IKischalum, posse discriminari, certum

est.

Aiiiio pcrioJi Graco-RoiiKiiiU'

Olyiiip. 202. aii.

1.

Urb. coml. 7S2.


iiii|).

.lc.-ii

Clnisli 29. secuuduni Bainniuin

'.U.

Tiberii

IG.

Conmles.

Ad nuin.
,

Coss. C. Fushts

Gemi-

(entes auctorcs

(lui

de haptismo Christi loquuntur.

nus, et L. Ru/jellius Geminus, ut ostenditcard. Norisius in Ei^istola consnlari


ali()S(iiic,(|ui

iion animadvcrtcntes, loca allerunt, qua; cle annis

uhi refellil

Baronium

priorcm consulcm Fus/tmi vocant, non advcrtentes Fusiam familiam a Fusia diversam fuisse. AfTcrt ihidem card. Norisius inscriptionem
,

ex ijua

li(iuct,

Iluhcllium Lucium vocalum csse.

-1. Quindecennalia imjie?ii Aurjiustei Ti//erii. Quindecennalia impcrii Augustei Tihcrii in linnc

ab ejus Incarnatione dcductis explicanda idcoad rciii iion faciunt. Patns itaque qui Christum annoajtatis trigcsimoantcirciter mortuum fuissc senscre, idqiie duobus Gcminis consulibus, currcnti neinpe anno, arbitrati siint, eum anno
Chrisli

sunt,

(iiiiE(iue

Incarnationis tricesimo expleto

l)a|)liz.itum

luissc,

anniiin incidiint.
ictatis finno Chrislus fjuptizatus. ;i. Quo num. 8 ad 20. (^ommovetur Baronius in eos, qui baplismum Christi in annum ejus tricesimum se-

ciindum inchoatum distulcrc, (jui sine duhio niajiis iis succcnsuissct, qui Christum annoailatistricesimo
quarto bnptizatum, volunt. Licet enim ex Luca; loco cap. niliil cerli ciui pnssit de ictale Christi ciiin
.'!,

anno scilicet integro, aiit circiti^r antc passionem. Deduco id ex Clemcnte Alexandrino lib. 1 Stromatum, ubi ait Eratautcm Jcsuscumad haptismum venit, (luasi annorum triginta. (juod autem uno duntaxat anno prajdicaturus esset hoc et propheta dicit ct Evangcliiim. Quinlo dccimo itaipie anno Tiherii, et (luinto dcciino Augusti hoc modo triginta complcntur anni donec passus est. Idem
:

hahet Origcnes
hit

lib. 4

dc Principiis, cap.

t,

ubi

scri-

an nempe anno triccsimo incunle vcl exeunte id factum sit, aut vicesimo nono finienle, et triccsimo primo incipicntc verha tamen ejusdem
baptizatus
cst,
;

Evangelista! tanlain latitudinem non vidcnlur pati

saltem nuUus ex antiquis Cliristum anno

aetatis tri-

Chrislum uno anno et aliquot mensibus docuisse. Nec alio modo intelligcndi alii. Siipponunt enim, euni conceptum anno periodi Crajco-Romana; 5491, anno nempe Juliano xlxiii, licet (luoad Nativitatem inter se differant eamque alii in cjusdem
;

cesimo secundo aut triccsimo


accessisse tradidit.

tcrtio

Verum

esl,

ad baptismum conalos fuisse quosauclorilatres


1

anni finem,

alii

in anni sequentisinitium conferant.

dam, Tertulliani cxcinplo, liuic licentiffi tcm atrerrc, i}uod is cuin Christum pcr
Evangeliiim pncdicasse ccrnerct, in

Ahaniio autein periodi Gra^co-Homanic .5491 ad annumejusdem periodi 5.V2I, (|ui cum anno a>ra' noslnc xxviii concurrit, anni sunt completi triginta.

annos
contra

lih.

Marcioncm scripserit, Christuin anno Tiherii duodecimo c/a/7"y^'c^M/?2,seuhaptizatum fuisse, (luod idem est ideoque, inquiunt, anno astalis viccsimo oclavo
;

circiter, juxta Tertullianum, qui docet cuni annos taiitum Iriginta vixisse. Scd illi, meo judicio, hallucinantur. TerluUianus cniin videns eam ,

aul

quam

libro advcrsus Judfcos sciipserat, o|)inionein,

Eo igitur anno Christum haplizatum, et peractis duobus paschatis anno ejusdeina'ra' xxix, mortuum volunt. Nisi enim hoc modo eosexplices, utmulti ex iis sese diserte explicant, dicendum erit, eos credidisse Christum anno a^nc Christiana' xxix, duorum Ceininorum consulatu nolato, et baptizatum et crucifixum fuisse (luod tam ah Evangelio, quam ab corum mente alienum. Pelavius lib. 12 de Doct.
:

scilicel passum esse, natumannoscirciter maximas pati difficultates, tres vita; ejus annos in lib. 1 contra Marcionem addidit. Umle non baptismum in annum vitie ejus xxviii, sed nalale in anniun .lulianum quadragesimum priinum rc-

Christum
triginta,

temp., cap. 17, inquit


stiano uUi, qui

Sa'pc mirari solco, Chri-

traxit.

4. Sententia antiquorum de baptismo Christi. Ohservandum antiquos de JEtate Christi loqiien'.es, menses novein, quibus in utero Virginis fiiit, in summam contulisse, primumque ejus anniiin numerasse euin, in quo incarnatus est; ciuod pliirihus eorum ancloritatibus demonstrari posset. Hoc re-

Evangelistarum lectione tain abhorrentem, ct iis ipsis Evangeliis contrariam opinionem jirohari potuisse, ut secundum baptismum. uno anno atque paschate pnrdicationem Christi circumscribendam putaret atqui neque paucorum neiiue plcbeiorum scriptorum tuit Ikcc scntentia, sed doctrina et auctoritale prajstantium, et sane vetustissimorum e quibus occurrunt inodoTertullianus lib. contra Juda'os, cap. 8, ClemensAIex. lih. t et ti Strom.. Africanus apud Hieronymum in Danielem cap. 9, Lain

quidem

paululum opera^

posuerit,

TOMIS

I.

11

82
ctanfius lib.

JESU CHRISTI ANNUS 31,

i, cap. 10, Gaudentius Brixianus Serm. 3 de paschate, cujus haec verba sunt Anni:

neam locum istum

S.
:

Ignatii in epistola ad Tral

culus
bis

est, i|uia

post ilhid baptisnium, ([uod pro no-

in

Jorilane

susceperat

us^pie
Ita

ad

passioncin

unius anni tempus impletur.


rius
scripsisfct,

Petavius qui vepaschata


tantiim

Et expletis tribusannorum decadibusbaplizatus est a Joanne insifitium esse, nec reperiri in germana Ignatii ad Trallianos epistola. Sed Baronius, qui nonnisi ejusdem sancli epilianos, in qiio dicitur
stolas interpol.atas legerat,

antiipios

duo

vim

facit in

illis

verbis,

anno verbum Domini ad Joannem factum, alio Christum a Joanne haplizafum, iju.t Lucas cap. imo tenore
Christo attribuisse. Arl)itral);mtur ilacjue alio
."},

ut ostendal Christum anno tricesimoa'falisconipleto

recitat. Ncciue ullo


tcsf,

annum

illiim

modo ex Lucc verbis decimum qiiinfum

inferri po-

baptlzatum fuisse. 7. Baptismus Christi ab Orientalibus renovari solitus. Juvabit etiam observare, Orientales Ec-

Tiberii

.ib

clesi.as

quasdam

singulis annis,

Epiphaniorum die

eodem

Evaii^elista expressum, referri neccssario ad

bapfismum. Certe ministerium Joannis Bapfisffe anfe Christi pra^dicafionem non parvum spafiiim
durasse, Pauii verba Act. 13,
v.
2."i,

indicare videndice-

tur
bat
:

Cum

impleret Joannes

cursum suum,
is

Quem me
jiosf

arbitramini esse, non

ecce venit

me,

efc.

Quin

et

ego sum, sed ipsamet narralio

baplisimim Chrisli renovare, aquamqiie, in quam statua Christi pueritrina immcrsioneimmittitur incorruptam conservari. Docet hoc Leo Allafiusdicens fuisse Roma>, qui eam de industria servatam, post annos triginta incorruptam repererit. Josephus Giorgerinus archiepiscopus Samos in insula Archipelagi, cum anno 1676 eadem Epiphaniorum die in hac aquensi civitate versaretur, in nostra Ecclesia

Evangelistaj inter vocationem Joannis et


Christi imilfa intercessisse insinuat,

baptismum imo nec Cliri-

stum

priiis

ad

eum

accessisse,
.3,

quam omnis popuhis


v. 21, SLifisaperte de-

aqiiam coiisecravit, pueri Jesu slatuam

et in ea Ecclesia> gra^ca^ ritu,

ter iimnersit, baptismi Cliristi

esset baptizatus,
clarat.

Lucas cap.

H;ec igitur veterum


iili

Patrum

sententia

fiiit.

caeremoniam solenniter renovando, cujus aqua phiala plena conservata per multos annos incorrupfa permansif, ac forte diutius conservata fuisset,
si

Existimarunt

anno

Clirisfi

xxvi

minisfcrium
de-

Joannis inchoafum esse, currente

nempe anno
Tiberii,

cimo quinto imperii proconsularis

annoque

lib. 7

phialam illam frangi non contigisset. Scaliger de Emendat. Temp. .^ithiopicum computum

amv tum

ChrisfianiC vicesimo ocfavo


esse
:

Cliristiim bapfiza-

explicans testatur, christianos Coptos quotannis die

ita

ut minisferium Joannis iino vel alfero

Epiphaniffisacra

omnesin piscinamsese immergere,

annodurarit. Ex his manifestissimum redditur, autiquos non solum imperinm proconsulare Tiberii agnovisse, sed etiam ab eoTiberii annosnuinerasse
:

memoriam
dicentes.
H.

baptismi Christi eo facto se instaurare

Conversio .4gbari Edessenorum


37

recjis.

alioquin

quomodo

scribere

potuissent,

Cliristum

num.

anno decimo quinfo Tiberii duobus fieminis consuHhus crucifixum ftiisse, et anno uno ciim aliquot mensibus ante passionem pra^dicasse, cum eo Tiberiianno Lucas Christum baptizatum dicat? o. Annus tS Tiherii a qua epoclta dodnctus. Quod si quis qu.nprat, an verisimile sif Liicam evangelislam Tiberii annos ab ejus imperio proconsulari deduxissc respondebo improbubile non esse, Lucani sacrum scriptorem secutum esse morem Scriptune. Nabopolassarus Babyloniaj rex Nabuchanesarein filimii, Naliuchodonosorem seniorem vulgo vocatum, anno periodi Grfcco-Romance i88l

Thaddceus ex sepluaginta duobus Christi discipulis unus, Edessem hoc anno ab Apostolis missus dicitur, qui sanat Afjbarum Edesad 61.

epitome perperam ditfertur in annum a'nr Chrisliana! xli, ubi de Agbaro rege et epoclia Edessenorum agemus. Obiif hoc anno 9. Obitus Livice Augustce. Livia Augusli inip. uxor, qu.T in nummo apud Mediobarbum dicitur Augista Mater Patrle. Tacitus Annal. sub liiijus anni consulibus mortem lib.
in

senorum regcm in annahbus et

et

populum

ejus convertif

quod

.">

ejus recitat, qua' post

mensem Junium

configit,

si

Livia anno primo Olympiadis 202, ut dicifur in Syl-

in societafein regiii .assiimpsit. Berosus in 3 ClialdaicsB


sua"
Historiie libro.
,

tiq. cap.

et

Josephus lib. 10 AnPfoloma'us in regiim Babyloniorum


licet is

loge Hist. apud Scaligerum pag. 339, e vivis exces Toto quidem serit. Suetonius in Tiberio cap. 51 aif
:

triennio,

quo vivente matre

abfuit, seinel

onmino
Taciti,

Canonem
menscs

qiiadraginta tanfiim (piafuor aiiiios Nebtiiinperarit

eam, nec amplius quam

tino die, ac paucissimis

chadncsari fribuunt,
vii, et

annos xliv,
c|uia

vidit horis. Lipsius in notisad lib. 4


:

Annal.

dies circiter x, ut ostendit lisserius in


(>.

Chronologia sacra,cap.

Balio

liiijiis esf,

au-

Et malim, toto bienubi locum illum refert, ait nio. Egres^us eiiim Tiberius fine anni Urbis dcclxxix.

ctores laudati principis annos a patris

morte diuu-

[Christi

ncmpe

xxvi)

obiit

illa

principio

aiini

merant; at in Jeremia ac in sacra regum Historia ab expeditione ejiis in Syriam et Judieam vivenfepatrc suscepfa, ejiis principafus epocha ducitur, ut apud Usserium videre est. Quare incertum, an Lucas hujusmodi exemplum secutus fuerit, et an anniim XV, Tiberii ab ejus monarchia, vel ab ejus imperio proconsulari desumpserit.
6.

DCCLxxxii, ut ex Tacito clarum.


iiiter loti tres

Non ergo fuerunt

anni.

Sed

iiidc intelligere polerat vir

eiuditissimus, Suetoiiiiiiii Ires annos utrinque in-

completos totum trieunium appellare. Stepius enim videbimus anti(|uos, aiinos inchoatos quan(lo(|iie exactos a[)pellasse, (|uo non animadverso, Chronologia non raro labefactata, ab illis etiam, qui eidem
restituendfc

Imcus Ifpiatio attributus. - Besfat

iit

mo-

magnain operam navarunt. Suetonius

JE8U CHRISTI ANNUS 32.


iii

83
(iuaiti ejusdem Quare Suetonius utruimiue
|)io

Aiimisto

cn\i.

0.")

ait

Caiuiu et Liiciiim in duo-

Cains C;esar mense Februario anni


rcraj

devigiuti spatio ainisit aiubos; qui tainen in Tiberio cap.


ir>

e vivis cxcessit.

scribil

Caio ct Liicio intra triennium


nolis ad lib.
I

extrcmum annum incornpletum


rat,
licet

integro niiineiiiicjiris

(iefunclis. Lipsiiis

iii

AniiaL Taciti
:

iiltiinus

diiobus nicnsibiis
liic

non

non duo ba!c Joca in niediiini ailducens iiiquit ambigas (|uin scril)enihim sit, iiitra bieiinium. Ubi
ad eunidein
laiiidem ollciidit. Lucius Citsar circa

constet. Ha' lo^iiiendi Ibrniiila'

a noitis (^xiilicanda;
inferiiis dete-

fuere, ul coircclio

variorum erroruiii

gendorum magis

lectori probetur.

mensem Septembrem

anni

leiie Clirislianaj

secuudi;

JESU CHRISTI ANNUS

32.

1.

De secundo

Jesu paschate.
^

Anno igitur Doet

quamobrem de
quantiimvis

mini trigesimosecundo, Longino


jibus
',

Quarlino consu-

Jesiis

eo interficiendo cogitare coeperunt, apud ipsos de i-ebiis a se bene


insliliiisset.

cum

adesset dies

festus Juda^oruiii, Pasclia

gestisinsignem apologiaiii

Quodiiuidem
'

scilicet, venit Jesus Hierosolyiuani, et

bominem
tica

annis triginta

languentem octo excubantcm iii proba:

odium nova
ac

ex causa iteruiii refricatur, magisque


:

piscina, Bctlisaida (Betiiasda) dicta, sanavit


sit,

magis exasperatur nimirum (|uod sabbato secundo priiiio, Jesu transeunte per sata, esurientes
ejus discipuli spicas vcllenles, ac nianibus confricantes , Irilicum ex illis jiurgatum comederent
:

(piod (luidem (luomodo peractum

enarrat Joan-

nes

qui idcirco acta superioris anni niajori ex parte

prcEtermisisse visus est, (|Uod

cum
,

novissimus

om-

quamobrem

indignati sunt IMiaristei,

quod

id

illi

nium

scriberet

Evangclistis essent

Evangelium (jua^ ab aliis Iribus abunde narrata repetere non


,

facerent in sabbalis.

Cum enim

tunc segetes fuisse

maturas insinuet Evangelista,


paschae interpretes

fuisse etiain tein|)us

curavit; quaj vero pra^tcrniissa vidisset,


vit
;

i|)se

supple-

omnes
:

affirmant;

imo
liis

id conti-

eo
,

enim

consilio in scribendo Evangelio usiim


S. Hieronymus '. Sed jam quod diem festum fuisse Pentecosten sunt

gisse seplima Paschatis, (|u;e et sabbaluindicebatur,

fuisse

testatur

nmlti

'

existimarunt

veruin

cum

in

diebus pa-

multi

'

dictuin
,

nulla sane ratione id posse dici cognoexactam temporis rationem babuerit. Si enim ad superioris anni Puscha Dominus veniens, Hierosolymis non ante mensem Decembris comperiinterpretati

scet, qiii

cibum perlinent, lex ' divina minime prohiberet non potuit ea de causa negotium factuni esse discipulis, quod spicas vellentes, inde sibi cirare quae ad
,

justilifc,

buin captassent. Ut igitur Pharisaei aliquo prEetextu eo nomine illos reprehendere potuissent,
vel

tur recessisse

inde recedentis,
tisque
:

enim palens est ex verbis Domini per Samariam transeuntis, dicenVos dicitis Adbuc quatuor menses sunt,
(id

oporluit eos id

fecisse,

antequam manipulus
'

et

spicarum offerretur

in tenqilo, lege

prohibente ex

segete aliquid edi ante oblationem inanipuli (fiebat

et niessis venit;

II

qiuc pascbali tem|)ore, (luo olfe-

idem

altera die sabbati, nenipe secuiula azyinoruni,

rebatur spicarum mariipulus adesse consueverat)


certe ciim
rediisset,

vel ipsos id egisse die sabbati,

niinirum septima
diein sabba-

Hierosolymam ad diem festum iterum plane perspicuum est, id minime contin-

hebdomadis die qua nec


parare
^

qiia;

spectarent ad victum,

liceret.

Quamobrem cum eam

gere potuisse nec Pentecoste, nec etiam festo Taber-

tum

naculorumillius anni,qu;f jam elapsaessent. Porro de festo Paschatis Joannem intellexisse, Irenajus
egregie testatiir his verbis
in Hierusalem,
:

Post ha^c, inquit,

itc-

runi secunda vice ascendit in diein festum Paschai

quando paralyticum,qui juxta Nalagrabatum suum.


"

toriam jacebat triginla octo annos curavit, jubens


ut surgerel, et tolleret
2.

Ha^c

ille.

De turbis a Pharisceis in Jesiim, curato

cegroto,

excitatis.

Curato Kgroto, excilanlur tuiba; in Je-

sum

nimirum ex causa (dicit Evangelista ') quod sabbato, quo illum curasset, grabatum toUere jussisset,et patremsuum Deuin dixisset:
a PharisKis, ea
'

sahbatum JsjTEfi-fibTov secundo prinuim, seu sabbatum sabbatorum inagis placet quod Isidorus Pelusiota de liac re consultus scribit ad Isidorum diaconum nimirum illam fuisse diem, quai post primam azymoruni niox sequitur, sicque dictum sabbatum secundo primum, seu sabbatum ex sahbato adhuc insuper, quod eadem dies inciJisset in sabbatum hebdomadarium, duorum festorum conjunctione dictum esse sabbatum sabbatorum. Huic igitur Isidori sententia; ex his (juae a nobis nuper sunt dicta, libentius subscripseap[)ellet ex sabbato, vel
:
'^
:

rimus,

quam

caeterorum varias ac diversas causas

afferentium,
'

cum
ii.

id

ipsum sensisse videatur Epic. lil.

SQeton. in Tib. cap.

Eccl. cap. IX.


*

6:i.

Joan.

v.

>

Hieron. de script.
alii

Mat. xii. Marc.

''

Joan. Ctirys. et Cyril. Alex. et

Iren. lib.

ii.

cap. 10.

eos secuti.

el alii.
lib.

Luc. vi. Concor.

'

E.xod. .\xxv.

'

Levit. xxiv.

Epiph. ha;res. Li.

E.\od. XII.

''

Isid.

'

Joan. v.

iii.

Epist. cs..

, ,

84
phaniiis dicens
' :

,IESr

CHRISTI

ANNUS

32.

Post factani azymoruni dicni, et

a turba, naviculam p;irari jussit


sallcni tangcre

omnes etenim

vcl

finitam sabbati diem, in sabbatoexnatnra,quod post

cum

o|itabant, (pio abicgrituiiiiiibus,

azymoruni diem

in sabbatinn

compntatMin

fuit,

in-

quil)usaflliclab;intur; sanarentur: cumquearreptitii

venti sunt transeuntes per sata, el evellenles spieas,


ete. Hfficque ipsa
visiis sil

prociilcrcnl ad pedes ejus, ac |ialam coiifitereutur

aliqua saltem ex partc affirmasse


'.

quod Christus

Filius Dei

esset,

li;iliil;uilcs

in eis

Joannes Cbrysosioinus

(jni

tradit fabba-

tum ex s:ihb;i(o feslnin fiiisse (hiplev, niiiiiruin (iiiod nna cum sabi)ato liebdomadario ali^jua alia festivitas

jnncta es?el

liacipic

IMiaris.eis, (piod

id Cfi^issent
liis

de causa re[)rehcnsos a iit Evan;,'elisl;e dicunl


',

ab eo arguebanlur. .j. Ascendciis deinde in monteiii ut oraret clegit mox diiodccim cx discipulis, ut mitleret eos tid pncdicanduin (piibus ctdedit iiotestatcin curaiidi
diciiiones atipic clainantes
' :

in salibatis. (lonsenlil

et Siiidas

dnm

aif fiiisse

eam diem secundaiu Pascbalis, (piam tamen nominat priinniu azymorum. At li;ec de liis salis. Vetus
haic est qua'stio, de ipia ohilcr Hieronynuis' rogans

ihenionia eosiiuc Apostolos nominavit. rsilatuni noincn fuit apuil Hebraos, ut .\postolos illos nomiiiarenf, qui assidue versarenlur cum suiinno sacerdote consulcndi gratia, qui et ad
,

niorbos ct cjicicndi

Gregorium Nazianzenum, lepida ab eo


tione ehisus est.
3.

ter^^ivciva-

Quod
,

igitur facla
in

lia-c

esse pascliali tempore,

quos etiam ; coinponendos optimos niores sacerdotum, ipsas synagogas inspiciendas, pravos mores corrigendos atquc ipsos denique
in lege ipse sibi legare consuevisset ad
,

ipsum referrent ea qua' sunt

maturescere incipiunt ad messem certum habeatur putarunt aliqui ' hac auctorilale. (juasi novopaschate adinvento, quincpie
segetes

quo

Judica

ministros

qui non secundum lcgem vixissent


;

in

ordinem rcdigeudos
phanius
^

ut ex his colligitur qua; Kpi-

de Joscpho apud Judicos Apostolo agcns


,

esse paschala nuiueranda ab illo iirimo post nujjlias

conlra Ebionajos

conscribil.

Persevcravit

cadem

eaque ratione affirmare sunl ausi Christunicriicifixumcsseanno trigesimo quinto pertrcs menses inchoato. Scd ha?c repugnare uiultis, suo loco cum ageiuus de passionis Christi tempore
celebrato
: , ,

functio ordinis a[iud eosdcin ctiam ad tenipora ArCiidii et Honorii iiii[ip. in quorum rcscripto ' de iisdcm habctur inenlio, quod nutlerentur ab eorum

pluribus denionstrabinuis

intcrea ca^tera prose-

patriarcha certo tenipore ad oigendum aurum et argcnluni a singulis synagogis^exactamquesnmmnni

quanuir.

ad

eumdem

reportareut.
,

Jam vero quod ad

Christi

Bierosolyma in Galilceam reversus Reversus ^ post hwc Jesus novos apostolos elirjit. e Hicrusalem in Galibeam alia die sabbati est ini.

Jesns

Apostolos spectat

ea de causa illos elegit Christus

ut verbi pr;cdicatione orbi caliginc offuso luiiien


verilatis inipartircut.

gressus in
ipse

syuagogam

cumque

Scribaj et Pliarisa'i

Evang-elislis
6.

Quinani vero hi fuerint, ab hoc ordinc recensentur.


*

junctis animis observarent an iu sabbato curarct

Elegit
et

Simoncm

quem
,

cognoininavit

inventum ibi hoininein habenlem nianuin aridam reddidit sanilali. Hujus rci gesta' historia paulo fusius recitatur in Evangclio Nazarenorum quod S. Hieronymus de hebra^o sermone in graicum transtulit ubi homo iste aridain habens nianuiii
:

Andreani fralrcm cjus Jacobum, et Joannein et imposuit eis nomina Boanerges quod Philippuin, et Barlholonurum, csl Filii tonitrui Malthicum, ct Tliomam, Jacobuin Alphici, et Sinionem, ipii vocatiir Zelotes, Judani Jacobi, et Judam
Petruin
,

cirmentarius fuisse scribitur, atque istiusmodi voci-

Iscariothcm

qui fuit proditor.

Ordincm

fiiissc

bus auxilium precatus Cajmentarius eram, nianibus viclum (pnerilans precor te Jcsu ut niihi reslituas sanilalcin, ne lurpilcr nicndiccm cibos.
:
:

intcr A[)ostolos, ut scilicet ex his alicpiis l;in(|iiam

caput inter eos pnestaret, apud


fuisse

omncs antiquos

Patrcs et CiEtei'os in confcsso fuit; illumquc ipsum

Hicc

ex eo

Hieronymus
,

".

Domino vero
,

quod
,

salibaliim

essel

facta

(piod ca die, qiia

calumnia ab iisdem operari non liccret hoiiiinem


cst

habituin

Petrum, pro comperto semper ab oninibusest unde Grcgorius Naziaiizcnus liicc ait
; :

Vis aliud (luoque ordinis ac disciplinic

exemphim

curassct

idcirco exeuntes slatiin cuiii Herodianis


,

in

medium

[irofcram, idque pricclarum ac laudabile,

quomodo eum inienint adversus eiiin consilium ([ui adverperdercnt. Quiiiani fueriut Herodiani
,

atque priesenli coninieniorati()iieat(|ue adnionilionc in [jriinis dignuni ? Vidcs (piciiKidinodum c\ Christi


discipulis
,

sus Christuni Doininuin una cuin PharisaMs sa'pe conspirasse inveniunlur, jam supra, cum de scclis

magnis uliquc oninibus


liic

et

e.xcelsis

et

JudiPorum
ut noii
sil

cumulate disseruiinus liic agcre. Cuin vero in dies frequentior essct ad Chrisluni concursus venicntium non a Galiia^a lantum atipie Jiida>a, sed ab Idunrca TraiisMiiin.ina regioiic el illoriiiii cliaiii (pii apud 'ruiiiM et Sidonciii habilarciil (Hicrosoljmis enim in Galilajam redicrat), ne coinprimerelur
locuti
,
,

sumus

Pctra vocclur, alque Ecclcsiic fuiubinienlii fidci siiic crcdita habcat, etc. ? Ha'c
illc
:

cleclionc dignis,

opus

(le

iisiiciii

morando

quibus Iiaud discrcpantia (ne singulos commeta^dium iilfcranO ([uotquot ab cxordio


,

n;isc('nlis Ecclcsiie

oilhodoxi

fiicrc scii[)lorcs, absqiie

ambiguilatc inofessi. Si enim ex ordinc temporis, (|uo ([uisipic a Doinino vocatus cst, recciialiiiua sunt

sendus

fuisset iiumcrus.\[)osloloriiin,
fuisset. Si

^ Chrysost. in Mal. ho. 40. Epiph. liacrcs. xxx. Epiph. llier. episl. ad Ncpoliaii. vcrb. oaCCa^ov.

''

'

3 Suiil.

primo loco nominandiis


M.it. V. 2

Andrcascerte etiam a;tatis ea

'

in Paiiar.

h.-er. '

XXX. conlra Ehion.


iir.

ct h;rrcs.

li.

Chrysost. ho. 40. in

Mar.

Mat. xii. Luc. vi. Concord. Evang. c. xxxviii.

Mal.

Marc.

iii.

Luc.

vi.

Hieron.

Epiph.

in

1'anar. h;cres.
iii.

in Malt. c. xii.

Luc. VI. .Marc.

xxx.

Concor. Evang. c. xxxviii. xxxix. ' L. xiv. de Judacis. C. Tlie.

-^

Greg. Naz.

in orat.

de modcr. servanda.

.TESU CIIRISTI
in rc ratio fuisset
(Itifercndii'
;

ANXUS
uniiis

3'2.

85
,

habenda

eidem primaj fuissent


ii(

regiduis Jnd;cac, sed ef niultarum

|)ro[)ter

(|Man(Ioi|uiiI('iii
'

(licluni est) Epiplia-

Cdldiiias iihh; oliiii dcdiiclas.

vcl [)ro[iiiis in finiti-

AiKhcain 1'ctco a'tale priC^tasse. Si deniquc illc primo loco ponendus fuisset (jueni Jesus pra cunctis ainassef, Joanncs in iioc ca-leros
nius leslatur
,

niaiu .Egy|ilmii, Pli(i'mcein, Syriam liim cilcriorcm,


liiiii

caiii

<[u;o Ccele

cognominalnr,
[lari

vcl

longius in

Pampiiiliam, Ciiiciam,

|)l('iasi|ii(' ,\si:i'
:

|)arles uscjiic

antceellens,

fiiissel

|)iiiiius

(Hiiiiiuni iiunierandiis.

liitliyiiiam cl Poiili siniis iiiliinos

niodo Euro[ire
.Vtli-

Cur

itaiiue

I'elro, et

non
:

Joaiuii

inler Aposlolos
'

Tliessaliam, HaMliam, Maccdoniam, .Etoliam,


caiii

[iriniatus delalus est? S. Ilieronyinus

aficns adver-

sus Joviniaiiuni

Iutc ait

Propterea inler diiodc-

Argos [)ra'ci[iu;is ncc


,
,
:

(;orinlliiini(|iie

Peloponnesi

[)ailes

taiiluiii cdiiliiicnles [irdviiicia' [ilciia'

ciin .Vpostdlos uiius eligitur, ut ca[)ile conslitulo,


scliisniatis

siiiit

cdloniis Judaicis, scd et insularumceleberrinue,


,

tollafur

occasio. Sed cur

non Joannes

EiilKca

Cypriis

Creta

ne quid dicam de trans


url)('s<[u;e

electus est virgo? JEUiW delatum, (inia Petrussenior


erat, nc .idiiuc adolcsccns et
ujtatis

Eu|)liral<'nsil)us: <>xce[)laenim [)arva|)art(' Itabylonis


et

[lenc jiiicr pro|;re?sa'

alianmi |ira'fccliirarum, omiics


palria

bonuni

lioininilius

pitcrerretur.

H;ec

ille.

Sed de

agruiii Iiabcnf, a Ju<l;eis incolunliir. Ilaque

causa |)lenius
7.

alibi.
f/rti?is.

Apos/olornm

Quod aulcin ad ^cnus


:

mea

tuam clementiam
Asia, Euro[)a

exorat pneter ipsam alia.s


si
,

civitafcs

<lcmerebcris

[iliirimas
,

silas

in

diversis

A[)Osloloruiii (iiiuiiMiii siicclal


locos,

onincs

fiiisse llali-

orbis tractibus,

.Vfrica,

insulares.

anseldriim Iiominiimque lestimonia


:

siitfra-

gantnr runt ".


testati

illos

cnim

siiiiul

an^eli allociiti
slalis

sic dixe-

maritimas, meditcirraneas. Ha>c Philo. Sic itaque de una(|iia(ni(' tribii nli(|ii()s remansisse, nuUus jure
j)olcrit (liibitarc.
9. (^um dictuiu Juda, Zabulou ct
,

Viri

(lalikei,

([uid

as|)icientcs

in

CcPluin, etc. ?

sunf

Eadem de ipsis etiam JiidaM [>al<im cum dixerunt Nonne ccce omnes
'
:

sit

A|iostolos

omnes ex
:

tribu

Ne[)lilaliiii

fiiisse
',

exislirnavit

isti, (|ui

I(i([uuiitur, (ialiliei

insitani a uatnra, Jose|)Iius

suut? (eterumflaliheis ' testalur, animositatem


scm|)er inuentem animi

lanien aliiiuandd S. Hicionynius

Judaiii Is<'ario-

([uamdam

qua

iiitre|)idi
iii

them vicum

fuisse

ex trihu Ejihraim, esseque Iscariofh cjiisdcm tribus alii[uando vero piitavit


:

viin roI)ur(|uc cor|)oris

oinnilius pra; se ferrent

Nam,

in([uit, el

|)ugnaces suiit
,

alj iiifaiitia (lalilaii,

fuissesicdictum a tribu Issachar. ((uod intcr[)retatur merces; sed tunc legendum esse Issacharioth, idem
testalur '.

et

oiiiiii

tempore plurimi

iie<[ue

aul

formido
occu[)a-

Veruni

iiiagis placcl, dicliim


/,';,

fuisse

Judam

unquaiii viros, aut


vit. ctc. Hiiic
s[)iritus,

eorum regionespenuria

Iscariofhem ex duobus verbis,


vir, ef Cariotli
,

vidcas Pctriim iu|.;cntes sumeiitem

quod
sit

est

quod intcriiretatur, oppidum in tribu Juda, de


'

soluin adversus coliortein mililum inlre[)ide

quo

est

mentio

in divinis

Scri[)tiiris

sic((iie
:

Judas

gladium evaginasse, servum principis sacerdotum vulnerasse Ionge([ue Iiis audaciora experturum
,

Iscarioth,

idem

quod

vir Cariothensis

a [)atria

eniin com|)Iures
sacris
litteris

re|)eriri

denoiiiinatos viros, qui

nisi verbis

Doiiiini cohibilus esset.


,

Quod vero ad
c\ Iribu Juda.
et

vel

mediocriter

imbutus
,

est,

non

stirpem pcrtinct
ca}teri

ipsoruni

ali([ui

ignorat.

Quod vero

et aliqui ex Apostolis

dicantur

autem c\ tribubus Zabulon


:

Ncplilalim

fuisse ex Iribu Juda, ntfralres

fuisse [mlanlur,

Psalmo " cipes Zabulou, principes Nephtalim.


in

secundumquod [incdictum liabcfur Principcs Juda, duces eorum Prin:

(juin iideni

Domini non impedit nominari potuisscnt (lalihei nam et


:

Dominus

noster, licet esset ex tribu Juda, et natus

Putantiir

iu terra Juda,

nihilominusquod habitavif

Nazarefli,

eiiim,
fuisse
,

([ui dicti

suut fratres Doiiiiui


iiJse
;

ex tribu Juda

Nazarenus, idemque Galikcus


10.
liaec

unde

et

ducebat originem
lon et Neplilalini
fuisse pro>,mali
:

ca;teri vero, ([uod in terra

Doininus secundum carnem Zabutribubus


*,
',

Christi prcedicatio.

a[iiicllatus est.

Descendens

'

post

habitarent, ex iisdeiu

Dominus cum illis de monte, stetit in lococanipestri ubi coram discipulis ac turba copiosaeorum
:

id S.

Hieronymus

Theodoretus

atque

alii

coinplures aflirmant.
,

8. Nec quis objiciat de duabus dictis tribubus quod ante " alias octo fuerint ductie ca|)tiv3C '", nec

qui convenerant ex Juiltca, Hierusalem ac locis maritimis Tyri et Sidonis, ul audirent eum, et sanarenluralanguoribus suis, qui et siniul ac feligerunl euin, sanali suut; docens disci|)ulos suos habuit
, ,

am[ilius postliminio sint revers;e. Nain <[uanluinli-

sermonem de

beatitudine
;

et

ubinain

illa esset sita,

bet Israeliticus populus totus abactus fuerit captivus


e Palajstina
;

j)luribus demonstravit

in

quibus item

infelicitas

niliilominus niajor fortasse

numerus
iii

illorum erat, qui tuuc extra eaiu regioncm


sis

divci-

versaretur, edocuit. Snos etiam discipulos dixit esse salem termj, et lucem mundi his nimirum symbo;

mundi

partibus agerent

nec captivos adJuctos


et i[ise Juikeus

essc,

quos liberos reinansisse, certissimum est. Pliilo "

licis

iii sna legationc ad Caiuin Augustum de populo Juda?o longe lateque per orbem sparso Ilierosolymam esse metropolim non ha'C ait
:

longiorem([ue adlmc producens sermonem, h;ec admonuit, dicens Nisi abundaverit juslitia vestra
,

verbis

quales esse deberent, insinuans

plusquam Scribarum
tis

et

Pharisa;orum, non intrabi-

in

rcgnum

ctclornm. .\udisfis fjuia dictum est


xxviii. et in Mat. x.

' *

.\ct.

'

in Isai. c.

Hieronym. ix
c
II.

Epiph. ha;res. li.


'

^ Hier.

contra Jovin.

lib.

Jos. ie. bello Jud. lib. iii. c. 2.

in Isa. c. ix.
" i.

i.

'

Act.

c.

i.

Psal.

'

Theodor.

Reg. xvii.

"

in

Psalm. Lxvii.

lxvii.
'

'

Hieron. in

Hebraicis.
Jer.
c.

Isai.
'

c.

" Idera

Aug. Can. de locis novi Testamenti.


II.

Hieron.

XLviii.

Amos.

de nominibus Josue xv,


''

'

Matth.

v. Marc.

iii.

Luc.

vi.

Concord.

Phil. de leg,

ad Caium.

xxxix.

,, , ;

86
antiquis
:

JESU CHRISTI ANNUS 32.

erit judicio.

Non occides Ego autem


,

(lui

autcm
:

occiderit

reus

ai)ud

Hebra^os

triplicem

legis

interpretationem

dico vobis

quia omnis, qui

quarum prima
tcrtia

diceretur auditio, secunda extensio,

irascitur fratri suo


dixoril
fratri

reus erit judicio. Qui autem


raclia,
:

vero parabolica. Prima ulebantur Rabbini

suo

reus erit concilio.

Qui

cum tantummodo
cui alludcns

populo
ait

explicarent historiam;

autem
1

dixerit, faliie

reuserit geliennic ignis.

Dominus,

ad suos

((

Audistis (|uia
ipsa
,

1 .

Htec (luidem constat


,

Dominum esse locutum

dictuin est antiquis, elc.

Secunda (luando
:

more Hebra;orum
rem])iiblicam
,

secuiidum instilutam ipsorum alhuientem nimiriim ad diversa

hisloria mysticc soleret interpretari vel cxtendi


et hic

ut

Dominus

fecisse visus est

tertia

vero,

cum

judiciorum Iribunalia, qua; ibi essent constituta. Duo enim judiciorum genera erant apud illos niminim allerum pecuniarum (|Uod hebraice dicebatur Mammonolli (nam et Mammona, quicquid ad pecuniam pertinet dictum est), alterum Nephanominabatur soth id cst, animarum judicium
;
,

qua; essent dicenda, parabolis involverentur, quod

genus non tantum


sa'pius
raclia,

Dominum
ille

attigisse, sed

eo siepe

usum

esse constat.

Non

prcelermitlimus de

quod ex iisdem

prodit; esse

nimirum

genuscontumeliffifamiliaris,cumsuperior quispiam ut qiiod ibidem inferiorem corrigere verbis solet


:

quidern judicia eadem erant a|)ud eos, qua; apud nos dicuntur pecuniarum , et capitalium (}ua;stionum. Porro horum judicum tribunalia tria
quiii

in

exemplum ducitur de Rabbino; qui cum homiet

priimim quod dicebatur domus judicii trium virorum, qui minores judicabantcausas sccundiim, domus judicii viginli trium virorum, veltiT-jSpiov])arvum, in (juo majores caus;e, nempe capitales, cognoscebantur tertium vero erat septuaginta duoruin virorum, quod djviJpiov magnum diccl)atur, in quo gravissiin;c agebantur causte, illa; niinirum qua; ad summam reijjublicai pertinerent, utde tribu, lege, rege, propheta, ac summodenique
erant apud Hebra;os
:

Richa itaenim hebraice dicitur pro racha, ((uod syriace prolatum est Syros enim uli solere, a, pro, i, ut Mariam, pro Miriam, Magdal pro Migdal, idem tradit. At vero richa, seu racha , idem csse quod contemptus causa alicui pauperem dicere, ex hebraica voce egregie deducit
dixit,
;
:

nem minus devote eumdcm incrcpando

attente

orare conspiceret

Cornelius .lansenius

'.

In

Thalmud autem

parte

illa

qua; dicitur Cainma, de lege

civili sexto capite hfcc


:

IcgunUir dicta a Rabbino

quodam

Racha

(juare

locum tuumaltcri cedis?


seu ignave,
vel

Ac

si

dixisset, Vir stulte,

sacerdote

ha;c
cip

Hierosolymis,

quidem curia tantummodo erat erx autem sparsas in singnlis trivero concilium se[)tuaginta duo-

iners,

aut quid hujusmodi. Sed

missis his (juaj magis interpretum esse solent, reli-

bubus.

Magnum

qua prosequamur.
14.

rum,

quod Deus olim Moysi instituendum mandarat, de quo et siii^crius sermonem hahuimus, dum dc Herode egimus qui (juod horumjudicio postulatus esset ali^iuando excepto uno Sama;a omnes neci Iradidit, sublatisqiie de medio quotquot
illud erat
: '

Multa

cum

inculcasset

Dominus de
,

abso-

liitissima christian;c legis

perfeclione

quod suos

quam maxiine
bus, aiimonuit
'

a fastu Pharisajorum cuperet esse

alienos, ne quid facerent


:

erant ex trihu Juda, proseljtos suffecit.

in inultiloquio se

quo videantur ab hominincve cthnicis assimilarentur, qui exaudiri putareut, com])endiosam

Ad hos itacjue Ires judiciorum ordines respectum Dominus habuisse videtur, dum ait Audistis (juia dictum cst anliquis Non occides qui
12.
: : :

autem occiderit, reus eril judicio; quod dicebalur parvum (rniSfw viginli

illo

scilicet

triuin

viro-

rum

a quibus cai^itales causa; judicabanlur. At


csse su.x legis perfeOiniiis, qui irascitur fratri
scilicet viginti

Dominus longo sublimiorem


ctionem significans,
ait
:

suo, reus eritjudicio;

trium viro-

eosdem preciim formulam docuit. Non tanien ex eo inferendum vcl existimandum quod reprchenderit Dominus prolixuin psalmorum cantum nam et in lemplo frcqucns miilliplexque erat usiis psalmorum; Quod etlmici faciunt. Ad superslised (luin ait tiosam illorum observationem alludit undc textus Evangelista; non hahet m/.jiofiav, sed psiTro/.o-siav, quod non siinpliciter multiloquium, sed inanem scrmonem demonstrat. Quam vocem inteipretans (Irego: :

rum adeoque
:

esse grave faciniis fratri suo succen-

rius

Nysscniis

'

Est,

inquit,

fixTTOAOf ioi

(juasi

causaruin capitalium protrudi deberet ostendit. Quod si quid adhiic s])irans contiinicliosuni dixcril fratri suo, raciia; hiijusmodi hominisesse adeograve delictum ut sit reus concilii videlicct a mngno septuaginta duoriim virorum concilio juilicandiis. Quod si (|uis adiiuc adilidcrit sceliis, ul dixerit fratii suo, fatue tale esse dclictum, qiiod ciijusvis irihunalis sententia non |)ossit dignc i)uniri scd |)iriiis gelienn;e ;elcrnis
sere
,

ut

(ijusmodi

reus

ad

tribiinal

lingua; volubilitas, et variussermo, ut aliquisgra;ce

melius explicans dixerit

tou

voO

(jjXustpia,

quasi dicas
Xiifo?

nientis effcrvcscentia, at^iuc effutifio,

xal

pXTiv-

^Y-i, lioc est, (leliramenta et nug;c, etc. Ha;c

Nys-

senus.

Putamus insuper Dominum

;rlludere voluisse

ad cam,(iu;c inSyriaerat, idololatriam, cuiii vidclicet dcam Syriain circumferenles, (juasi diviuo (luodani
perciti

spiritu

essent

fanatice

multa jactabant
i)ie,

ciijiis ritiis

meminil

A]iulcius*. C;cteriim (]uam

deliniiuentem fore in;mcii)andum denotal. Hicc de


tribiis jiiilicioruiii ordiiiibus a])U(l

(]iiaiiiquc s;ilul)rit('r tr;idilione


sit

A])OstoIorum

institiita

Hcbneos

cxisten-

in

Ecclesia

psalmodia, opportunius suo loco

libus cx Thalmudicis a Caiiisio


13.
'

suiit

dcpromi^ta.

dicemus
'

inferius.

Ex eodem
lib.

etiain fonte et illud addit, fuisse


Corii. Jans.

Conc.

Jos. anliq.

xiv. c. 17. l

lib.

x.v. c.

i.

'

.\ug.

Caii.

dc locis

'Mal. vi.Luc.

VI.

Evang. cap.

,xl.

Mall.

v.

I.uc.

'Greg.Nyss.

lib.

de oralione.

vi.

Apud

lib. viii.

novi Testanicnli.

dc asin. aur. prope

fin.

ct I.ucrel. rer. nalur. lib.

ii.

.TESU
Lorif^iorem (lciiKcps
,

CHRISTI AN.VUS

3'2.

87
Ex
cpio

l;>.

|ii(ilralii;ns

lldmimis
,

diligentia exiicndautur.

enim semel

jiollicifi

t>rationem

ab avaiitia eosdcm liberos osse


iii

nec nicii;

sumus non

Ecclesiasticani

fantiim bistoriam Annaiii

iiiia solIiciliMliiic

rciiim (cm|ioraliiim (lclincri

lilms no^tris intexerc, sed cl onines (|u;c

eis re-

piens, iiiiiKa

cam

sciilcntiam ((iiam cisdisscriiil


.

|icriiintiir (liniciiltates ])ro viribiis eiiodare, cx iiisti-

ilenuiue

'

alias saliitarcs
iiiiil
:

ne (|iiem(|uam teniere judiearenl moniliones illis imparliiMis

imillas

tuto

cogimur de

anfi^pia (iiKeslionc disserere

num

adinodcsccn-

inia vcl plures fuerint

Magdalena;

iiiio

an una ea-

(|ua' sin^iila .Malllueiis rcccnscl. Iiidc'

deinque

dcns, lcprosum eiiravil, ciinidciiKiue ad saeiTdolcm abirc


tate
jiissit, ut

sit mulicr, (pue Iiic peccatrix dicla unxit pedes Jesu, cuni illaipia' soror Lazari, Magdalciia ab

(|uod dcbcrel cx lcgc

[iro

incolumircsliliiit

Evaugelistis minciipnta, cjusdem Domini alias uiixif

nmnus

oficrrcl.

Rcdicns
jiaralysi

riirsus Ca()liarnauni,

ceiitiiiioiiis

scrvuin

lalxiranlcm
:

sanilati.

plurcs lcfiioncs a
reiiliir;
le.nio

Quod ad cenlurionem speetal eiini eoniUomanis in diversis provinciis alcscxta


,

Qua-stioncm satis prolixam mnltisque inter disscrendiim |icrplc\ilatil)us aiictam aggrcdimur iii (jua brcvitati stiidciites ipiid veritafi conscnfaneum sit multipliciterquc teslatum sum|)edcs et caput.
,
:

qua' Fcrrea cof^qiominc dicta


cst Itio'
:

erat,

iii

Juda^a degere consucvit, ut aiielor

matiin fracfabimiis. Sciinus (piidcin in Iiis pervesfigandis taiii atitiipiorum (iiiaiii ctiam rcceiiliorum

cujus legionis ununi ex centurionibus cuiii

liiisse

cxistimamus

(pii

posl Ii.tc pro scrvo siio soliicitiis

scriptorum inagnum studiuni magnum((uc laborem siiiut jam non mediocris laboris sif collocatiiiu
:

Itominum
fircdicns
ruiicliini

infcrpcllavil, ciijiis fidcs

adco

insij;ni

Ho-

giila

ab

iis

scripta pensare,
sit
,

ct

ipiid certius ac qiiid

mini elogio commendatur. Postmodum vcro pro.lcsiis


,

vcrius dicfum

dijudicare. At nos

non

tanti su-

in civitatem

Naim

filiiiiii

vidua' dce morliiis

mus

nec

nobis taiitiim

sumimus

ut dc
,

liis

supre-

(|iii

ad

sc(iulcriiin

ctrerebatiir,

mam
mus
:

fcrre scntcnliaiii

pra'siimamus

vel pro|)oiia-

revocatum, vitie restifuit. 16. Interim .loannes \


culis
,

sed potius nostrum csse

munus

existimamus,
,

ipii

delincbatiir in viupra'clara aiidisset


siiis

ut Catholica- sectanfes Ecclcsiie vesfigia

quod

ipsa

cum fam
Cliristi
,

insignia ac

tam

de ea re sensissc videafur,
in re cerfc
lot

id ipsuin

vcre probatum
qua* post
,

opcra

duos ex discipulis
qui

legavif ad Jc,

tirmifcrqiic sfabilitum rclin(|ucre studeamus, Qiia

sum,

ut ab co percunctarentur et intcrrogarent
:

an

non

esscf nobis

laborandum,
Sexti ef

si

aliam dedif responsionem, nisi ut de signis, qua' audlcraiit ac viderant a se facfa, Joanncm redderent ccrtiorcm. l)c Irequenfi miraculorum Cliristi operalionc hicc Arnobius ^ adNcrsus C.cnfes Unus in^piam, fiiif e noipse Clirisliis csset
: ,

nuUam

ea de re antiquitus agitatas controversias

ipsa

Erclesia iisu probassc videtiir,


(sic

Pyrrhones dixerimus cos qui dc omni rc dubitandi et sem-

bis,

qui
,

dcbilitatibus

variis
,

inorbis(|ue

vexatos

pcr contradiccndi libidine quadam cxagifantur) ifcrum in dubium revocantes, cadem convellere edifis qui de commentariis non statuissent; hi scilicet
'

cenfum
sanabaf.

aut hoc amplius

semel una intcrcessione


Jesiis
,

Illis

vero ad

Joannem redeuntibus,

de eo ad jiopulum qui adcrat,

magna
:

ac mirifica

fribus Magdalenis scntentiam firmarc conati sunt. .Si enim (quod pluribus monstrat Tertullianus ^i tanfa est Ecclesiic auctoritas, ut quod longioris fcmporis spatio dixisse vel fecisse videtur, id ipsum uf satisque sit ad divinitus institutum habcri debcat
,

fantoque viro dignissima pra>dicavit mulfaque iii IMiarisa^os locufus quod sprevissent Joannis baptis,

inuin

simiibnic adversiis

Capharnaum ctCorozaim
Ha?c aufein

civifates, ajiud

quas egregiaessctoperafusmiracula,
pra^dixit.
,

immensa mala ventura


list;e;

omnia

hic coinpeiidio descripta

pluribus narrant Evange-

addifquc
,

Mattliffius, post Iiicc

Jcsum laudasse

convinccndos omnes lucrcticos quanto magis haec immunifas a Caiholicis probanda cst et inviolabiiitcrcustodicnda? Sed esto advcrsus veritatem mendacium nuntiuam piv-cscribit. Etiuidem hac in re veritatem ipsam traditam non levisunavel alia con:

Dcum Patrem
17.

quod ea mysteria abscondisset sa

jectura

liientibus et prudentibus, et revelasset parvulis.

Magdalena; cnnversio : una an plures Maf/dalena; fucrint. Subdit Lucas ^ post ha3C de Si-

sed manifcslissima ostcndit demonstrafio. Caiterum cum ha^c dcest et levibus quibusdam argumcntis res agitur aliter sentire, quam quod pro, ,

mone
diccns
sffiis

qui
:

Dominum Jesum

convivio excepit

sic

iemerarium esse censemus. Sed age, rem ipsam aggrediamur.


basse videfur Ecclesia
18. Dubifafio
,

Rogabat autcm illum quidam de Phariut manducaret cum illo. Et ingressus domiini

vetus

illa fuif

An

mulier, cujus

Pharisaji discubuit. Et ecce mulier, qua; erat in civitate pcccafrix


,

hic Lucas meminif , illa ipsa sit qua' soror Lazari et Marthse fuit, de qua scribit Joannes ', quod in Be-

ut cognovit quod Jcsus accubuisset


,

in

domo

PharisaM

altulit

alalwstrum unguenti
,

et

stans retro secus pedes ejus

lacrymis coepit rigarc


tergebat, et oscula-

thania unxit pedes Jcsu. lUirsumque an una eadcmfracfo (jue sit cum illa, quix' in doino Simonis lcprosi, effudit unguentiim super caput ipsius; alabastro,

pcdes cjus,
cile nisi

et capillis capitis sui

batur pedcs

ejiis,

et

quis cx integro

unguento ungcbat. Haud faremfunc gestamassciiui iiotcrit,


exactiori

cujus rei gesta' historiani Matthanis ' et Marcus conscripserunt Insuper num et ipsa sit, quse Maria
:

'

Magdalenc dicta

Christi

jiassioni pra^sens fuit

et

complura qua^ ad historiam pertinent,


>

una cum

ctElcris

ad Domini sepulcrum

unguentum

Matlh. vii
hist.

Rnm.

lib.

contra Gent.

lib

Dio 'Mat. viii. Lhc. v. Mat. Luc. XLVii. Arnob. Lv Matt. XI. Luc. vil. Concord. Luc. Conc. Evang. cap. xlviii.
viii.
c.

vii.

'

'

Clictoveus et Faber de

'

i.

vii.

adversus haeret.

trib.

Magdalenis.
'

'

Joan. xii.

Mat. xxvi.

Terl.
^

de prsscript.
xiv.

Marc

88
attulit
,

jEsr ciiRisTi
ciijiis

Axxrs
genes
atiiue
,

3'2

oiiines Evangelislie
liis

'

nieminerunt. In

quem

ex Crajcis secuti sunt Tbeophylactus


'.

'

primis iyilur, ([uid de


rint,

veleres scriplores sense-

Eutbymius
,

Verum idem Origenes


fuisse

sanioris
:

opus

est liiligenter pervestigare,


,

necnon qua- a
*

judicii elleclus

longe diversam firmat sententiam

recentioribus sunt apposita

exaniinare. Clemeiitis
Conslilu:

nimirum unam eamdemque


in

mulierem

(jujc

Romani uomine,

iii
,

liljro
lia;c

qui inscribitur

tiones Apo^tolorum

verba scripta babentur

Martha;

donio Simonis unxit jiedcs Jesu, cum Maria sorore ac Magdalena, (|ua> ad sepulcriim cum un,

Erant nobiseum mater Doniini , et soiores ejus, et Maria Jacobi et Marpra;terea Maria Magdalene
,

guento
illa
tiiis

accessit.

Id quiiijie ipse jirofitetur in insigni

ac

tam
,

cclebri homilia de Magdalena, in


elotiuentiiP vela pandit.
liaic

qua

to-

iha

et

Maria soror
ibi
:

I.azari

ct

Salome

et quieilaiii

Attica'

Reddam
;

ifisiiis

quibus distiufiuilur Maria Magda; ut secunduin hanc senteiitiam dieendum esset, duas fiiisse Marias inter se diversas, quaj unxerunt Doniinum. Sed uno verbo his liberari possemus si apocrjpbum esse librum, exciperemus. Sane (|uidem si ha^c dicta sunt aClemeiile, (luomodo ea l.ilere polueriinl tot antiquos Patres tiui de ea rc scripserunt? cum prsesertiiu tanti auctoris pracipua fuerit auelorilas in Ecadeo ut licet ejus epistola ad Corintliios clesia
alia;. Ha.'C

verba

quo

certius cognoscantur

sic

enim

ait

lene a Maria sorore Lazari et Marlha;

in apostrophe ad
diligat te.

Magdalenam

Fortasse nescis an

Olim

te diligebat; a IMiarisaeo te
:

bat; a sorore tua diligenter excusabat

defendeolim lauda-

bat

te,

mis rigahas
h?pc habet
fideliter
trici.

quando unguento pedes ejus ungebas, lacrycapillis tergebas dolorem tuum


, :

mulcebat, peccata dimitlebat,


:

etc.

Rursum

in fine

Ploret unusquisque ad Jesum, quarat


celavit qua^renti se pecca-

Jesum, quia non

Disce peccator liomo a peccalrice mulicre, cui


diiuissa sunt peccata sua, eic.

scripta penitus evclderit

tamen quod

sa-pius cilala

tamen
iinain

Ex
,

bis plane
profiteri

pcne reviviscat integra in fragmonlis. Certe cuilibel adjudicata causa fuisset qui auctorifate Clemenlis id deinonstrare potuisset. 19. Sed pnctermisso boc quantumvis honesto de apocryphi exceptione confugio in primis dicireperialur.
, ;

perspicue intelligilur,

eumdem Origenem
Magdalenam

eamdem^iue

esse

quae unxil

olim pedes in doino Simonis, cum sorore Martha', alquc illa quae dicta .Maria Magdalene ad sepulchrum

cum unguento
21
.

accessit.

mus

atteslatione Joannis
,

'

evangelist;B,

imo

Christi,

Post Origeneni Eusebius' Pampbili de


jionit oi>inioneni;

aperlissime constare
fuisse

unam eamdemque

personani

Magdalenis
nes
*

cum

ipsc

duabus tamen nihil


se

Mariam Lazari et Martba; sororem cuin Maria Magdalena. Nain cum in Belhania eadcm soror Lazari unxisset pedes Jesu, ac Judas ob eam causam ei
csset infensus
:

probibere dicat, quin una eademque dicatur. Joan-

Chrysnstomus de

his disserens,

duas inter
Lucas"*,

diversas dicit fuisse mulieres quic ChristLim unxe-

ipse Jesus furentis discipuli


,

auda-

runt; alteraminnominatam,
alii

cujustum

tum

ciam reprimens
sepultui"e

dixit

Sinite illam ut in dieiii

meminerunt

alteram vero Mariam sororem


:

mea? servet
ad

illud.

Ca-terum ('aiiidem
Jesu paratuni un'

Lazari alque Mart[i;e

confirmans

et h;ec ipsa alibi

ipsam,

qax

ungendum corpus
ntlulit,

distinguit^ peccatricem a sorore Lazari, sicque

unam

guentum ad sepulcrum
fuisse Mariani

Marcus

evangelista

camdeinque

fuisse testari videtur, (|u;e unxit pedes

Jacobi et Salome id

Magdalenaiu affirmat, quiPcum Maria offlcii exbibuerit cunuiue ncc aliqua apud eum vel alios Evangelistas baheatur nieiilio de Maria sorore Lazari ad illud munus praslauduiii a Domino pnrmonslrata cognosci perfa: ,

in domo Simonis, et ([ute postea ungiienluin super caput Jesu reciimbentis effodit. Ilieronymus'' etipse

cile [lotest , unam eamdemque fuisse Mariain qua' utraiuque ohierit functionein. Quod vero spectat ad refellendam Clemenlis innnine su[)posilain aucloii,

diciiiius ab aliquo alio ea verba e?se addila taltiii longe post Clementis temiiora idque evidenli conji^ctura. Origenes ^ enim testalur, coinplures, qiii aiile se vixerunt scri|)lores ecclesiasticos unain
;
:

duas fuisse affirmare videtur, sed non co modo quo Chrysoslomus nam cum unam eamdemque putat qua> niixit pedes, ac inde caput in Iktbaiiia; ah ea famen esse diversam dicit, qua' apud Lucam ponilur in civitate peccatrix. At dum h;ec subdit verba Ncc eiiini poteral stalim capile digna fieri meretrix, plane insinuat, se uec negare, quin et illa (iu;e elfudit ungiiciituiii super caput, ipsa peccatrix
:
:

(I

fiierit.

Idem

"

vcro ad Marcellain scribens, Mariam


iiiulierem
illaiii

.Magilalenam

et

peccatricem
:

unam

tantum, eamdeiiKpie fuisse mulierem, quje sspius Jesum unxerit esse professos ncc aliquem dicil
,
:

eamdemque
.Magdalcne
iit

fuisse,
est a

affirmat
(|ii;i

ii)?;i

Maria sepiem d;pmouia expulerat,


his verbis

exlitisse

(jui

de pluribiis seiitenliam adstruere auips('

ubi

abiiii(l;ivei;il
:

peccaliini

siipenibiiiidaret gra-

sus

sit

novit (|uippe

non

taiituni autbentica
;

tia. lla^c ille

qui et alibi duni numerat Marias,


e;is

scripta Clemcntis, sed eliam

apocrypba

nain eodeiii
Cle-

nec recenset inter

Mariam sororem Lazari,p!ane


ciiiii

ipso tractatu, alia

tamen occasione, ex ejusdeiu


(jui

eanulem

ct

unam

esse

Maria Magdaiene
'

(iii;iiii

nienlis itinerario citat (piaiiidaiii Petri seiileuliaiu.


20.

(liiartam ponit, aperte sigiiilical. .Vmbrosius


noii diibilat,
(iiiiu
:

autem

1'rinius auleiii auclor,

plures, scilicet

cadciii sit,

(iii;e

uiixit

pedes ct

tres vel ([uatuor iiiter se distinctas

suin unxerint, ponat, fuit


Mall. xxvii.
2

feminas qua> Jealiquando idcin i|)se Orixxiv. Joan. xix. xx.


'

capiil in lielluinia

an vero eadeni

fueril illa pecca-

'

xxvui. Marc.
iii. c.

Coiisl.

Apn.

lib.

vi.

.xv.
'

.\vi. Liic.

Joan. xil.

Marr. xvi.

Tliuoiiliyl.

in

Man-. xiv.

1'ainpliil.

ad
"

Orig.

l.uc. VII.

in Matl. tracl.

xxxv.

XXVI.

Marin
<>

'

Eulhyni.
in

in Matt.

xxvi.
'

luispli.

'

Clirysost.

.MaUli.Tnm

Cliry.-,ost.

in .loan. liomil. Cl.

llieion. en. .xLviii.

lioniil.

81.
in

llioron.

Mallli.

"

Anibros. in I,uc. vii.

.lESU

CHRISXr

ANNUS

3'2.

89
;ui iion

" Potcsl aiitcni trix affirmare non audot, scd sic ait non cadcm cssc, ne sibi contiariiim Evan!j;clistii' potest autcm (pKcstio nuitiri, ct dixissc vidcantnr
: :

iiK^rccdiiiii
lifa; illa;
'

pro stibuli. SimI


erant, quaniin

meretriccs Israe-

causam adeo sapientcr

ex tcmporis divcisitatc dissolvi, ut adlnic


catrix, ista perlcctior
:

iila

pec-

Salomon jiidicavit, ikjc ulliim illis, (|uod meretriccs cssent, ncgotium fecit? Ccrtc quod ad legem divi-

Ecclcsia, tanicn

iiiiital

non |)ersonam mutat profcctum. Hicc Ambrosius


eisi
:

nam

spectat, facilius Juda>i passuri essent esse

me:

rctriccs Isniclitas,

quain alicnigcnas at(|ue gcnlilcs

qui in sna pricfalionc dici solita


tatisdieS. Mariac Mngdalenai,

iii

Ecclesia cclchri-

cuin ad ;iiicnigcnaiii acccdciit(;in

homincm Judicum
:

eamdem ipsam unam:

quc

cum

pcccatrice

fiiisse
'

confirmat

qnod ctiam
illis
:

ab omnihus occidi posse, licitum esse viderelur nani ca dc caus;i t;uitopcre laudatus cst Phinces,
(|iiod

demonstrat, duin rcccnset

miracula in tribus

lsr;icli(ain

'

cuin Miidiaiiitidc in lupan;iri cu-

Martlia, Maria, ct Lazaro facta, dicens

Dum
diim

larda>-

banteni aggrcssus

ambos

confodit gladio. Hursuni

si

gum

snngninis tluxum siccat in Marllia


i)cllit

non cssent permissfc

Israclitic

merctriccs in Juda.'a,
,

moncs

cx Maria

dum

cor|)US rcdivivi spirilus


'

inanis ca csset lcgis divinx' pricccptio

(jua

'

prohi-

calore constringit.

Angustinus

aliqiiando dc ea

re anceps, quid certi aftirmare


ail
:

non audet, dum sic Ecce ipsa soror Eazari (si tamen ipsa est quic pedcs nomini unxit ungucnto, et tersit cai^illis suis, quos lavaverat lacrymis) mclius suscitata cst, (juam

bcbatur ne saccrdos duccret uxorcm mcrctriccm, haud (lubic cx feminis Israclitis nain alicnigcnam nc virginem quidem fas erat habere conjugcin. Ex
:

his ita^iue satis constare vidctur,

peccatriccni iliam

qua; unxit pedes Jesu

iii

domo

Sinionis, fuisse Ju-

frater cjus. n

Idem

'

tamen

dum

tia!C

accuratius ex-

veram conUrmat esse sentcntiam, unam eamdcmiiue fuissc sororcm Lazari cum peccatrice. Gregorius ' istud ipsum sajpius
pcndit, ac subtilius disputat,
profitctur
2^2.

dajam nuilierein; nec quicquam esse impcdimento, (|uominus una sit ciim Magdalena. Eijuidem li^iuido
con^tat, qiiod
si

gentilis fuissetfcmina, Evangclistic,

quemadmodum
termisissent.
23.

de Chananaea, vel Syrophffinissa, ut

Bcda

''

ctiam, et c.Tteri.

de re inusitata loquentes,

nequaquam
etalii

silentio praj-

At quoniam incidimus iii scriptum (juoddam nostri temporis liominis, cujus idcirco nomen subtacemus, quod illud nondum edidit, nec ab eo eden-

Adhuc

objicit,

quod
:

eamdem sectantes
hanc feminam,

sententiam objcccriint

peccatriceiii

dum pulamus

(pii

distinguit

Mariam Magdalenam
ille

cujus mcininit Lucas liabitasse in (laliUca, et quod a


niultis crciiitur, in civitate Naini; illam

ab ea qus erat in civitate peccatrix; eas quibus


nititur rationes
operffi

autem soro
(piid

in

medium

afferre

ac confutare

reni Lazari atque MartluT in Bcthania propc Hicro-

prctium ducimus. Ad stabiliendam eniin suam scntcntiam illud in i>rimis conatur ostcndcrc peccatricem illam, cujus Lucas meminit, non fuissc Judneam, sed gentilem feminam cum c contra de Magdalena exploratum babcatur fuisse Judjram
:

solymam

cgisse

cum

suis, constare

'.

At

volunt

incretriccm feniinam uno loco consistere, nec in cum de his loqucns aliani regionem commigrassc
:

divina Scriptura

^,

meretriceni dicat garrulam, va-

gani, et quietis impaticntem, nec valcntcm doini

Lex,

inquit

',

divina pnecipit, ut

non
passi

sit

me-

consistere? certe ejusmodi

feminas suani patriam

retrix ex flliabus Israel. Porro Pliarisa?i legis divina^

aversari, et alienas quajrere civitates,

qun

liberius

observantissimi

cum

essent

haud

fuisscnt

filiam Israel esse quffistuariam. Studet ct id

ipsum

ex verbis Evpngelistaj extorquere, quod apud illum

Simon
illud,

dicat

c(

Ilic si esset

proplieta, scirct utiiiue

nec a cognatis vel optimis amicis commoneantur, plus satis docet experimentum. Sic ut de hac, cujus maxime meminit Lucas. jure dicere possimus, a suis secessisse, afque in Gapudoris laxcnt habenas
.

qihT et (lualis cst mulier, qu;e tangil


(luffi

eum.

Quasi

patriam signiflcet,

et
lia>c

quod

esset genlilis

lihTam commigrasse, inde vero meliorcm factain ad licet alia honestior causa afferri propria rediisse
:

insinuct. Scd iiiania prorsus


licet lc\

sunt. Quid cnini?

possct, vcl

quod

ibi

nupsisset, vel quod qiiippiam

divina proliiberetesse merctriccm in Israel


lex

aliud actura in Galilaeam profccta esset. Veriiin non

nonne eadem

omnia peccata
;

vetuit

et

tamen

neduni vulgarcs homines, sed nec ipsi legis custodes PharisKi eani observabant exprobrante illis Doniino, ac dicente Nemo ex vobis facit legem. Creterum cum nulla poena statuta a lege adversus
:

Israelilas meretrices, sicut contraadultcras, reperia-

tur;

non csse id generis crimen, quod pcr judices punirctur, sed quod haberet tantummodo Deuni
satis apparet, nisi dixerimus ca tantum poena mcrctrices affcctas videri, quod earuni oblatio

ultorem,

non rcciperetur a sacerdotibus


vina Scriptura
:

prohibente

lioc di-

indigenam, sed natam esse in Galilaea testantur; eo quod in Galila^a sit oppiduin in tribu Nephtalim ', Magdalcl dictuin unde Magdalenam volunt esse cognoniinatam. Dicere ad hTC possemus, Magdalenam dictam a Magdal ' oppido in tribu Juda posito, vcl a Magdalo apud .Egyptum '. Sed concedanius ita esse dcnominatam a Magdalel GalihcT civitate numquid eam ob causam fateri cogimur illic csse natam? cum certum sit, morem fuisse Hebrajorum, ut Evangea loco ubi quis habitat nomen accipere lista de Domino ait, quod Nazarenus sit appellatus,
,
:

quse et

mox

ut prohibuit,
:

ne

sit

quia Nazaretb habitavit.


24. Porro

meretrix ex filiabus Israel, subdit


'

Non

ofTeres

cum
2

peccatrix mulier, quse in Galilaea

Mem

in

lib.

de Saloin.

c.
lib.

v.

Aug.
in

'

Aiig

dc consensu Evang.

el in regisl. epistol.

c.LXXxvi.
I.

xii. c. 79.
*

in loan. tract.
'

XLIX.

33.

'

Greg. liom. 25,

Beda

Luc. v.

-'Proverb.
Hier. sliv.

3.

Reg.

III.

vii.

Num. xxv.

Josue

.^ix.


'

Levit. xxr.
"

'

Joan. XI. XII.


'

Idem xv.

E.tod.

xxrv.

Deut. xxiii.

Num. xxxiii.

et Hieron.

de locis Hebraicis.

TOMUS

12

90
pcdcs Christi unxit,
((jiiod
iliis

lESU CHRISTI

ANNUS

32.

eadem Map:dalcna
'

fuisse dicatur

cimus, ut afflrmemus illam post unclioncm


id

pedum
defi-

Iradant Evangelista;

Mafjdalenani iinani ex

jiassam esse
id

cum

cniiii

non

scribal Evangclista

nuilicribus cs?e, qua; e Galila>a secutffi sunt Doiniiunn, inini>traiitcs ci) cumque superius ostendcrimus c\ ipsiiis Uoniini vcrbis unani eamdcmque esse sororcin M,irlha> et I.aznri cum Mafrd.ilcna (\u^

(]uando
iiire.

accidcrit,

nec nos pra;suniimiis

Bene quidem demonslrassc voluimus


si

(juolibet

id

lemjiore accidere potuisse, nihihjueoninino veri-

tali

rcpugnare,

iinam caindenKjue

et

pcccatricem

ad sepulcrum unfj^uentum altulit jamsatisconstarc \idetur, pecc:itriceni fcminam Muriam Magdalenam


:

illam dictam mulierem, ct

dani esse

Magdalenam cxistimanaflirmemus. At \ero cum tam insigniter


',

atque sororcm Martha}, unam canuicni(]iic csse personam, sic(iue jnni peroratam csse causam, nisi

testetur Joannes evangclista


zari et

Mariain sororem La-

Marlhaj

eamdcm
ct

esse

cum

iila,

qua; unxit
:

adhuc levibus quibusdam objectionibus

satisfacien-

Dominiim unguento,

pedes capillis extersit

nulla
sil,

dum

cssct

ut

cum

dicilur

Si Mai^diilcna, a qua

videlur relicta dubilalio, (juin una


(juie in priinis peccatrix,

eademque
:

Dominuni
gelista;
',

scptem dicinonia ejccisse testantur Evan-

inde Maria soror Lazari et


est appellata

ipsa

una eademque est cum illa


illa

peccatrice

Martha>, et Magilalena

demum

cum

tunc aut scptem


tioneni

ab ea da^monia
ita

ejccit

ante unc-

pra^sertim superius ostenderimus ex mini^terio exhibilo sepuUura;, eamdem Lazari sororem esse ciim Madgdalena licet verba illa Joannis, quibus loqucns de Maria sorore Lazari et Martha, in hunc modum Maria erat, (jua; unxit Dominum un:
:

pcdum

vel postea. Si antea;

quoniodo non

tunc, sicut libera a daemoniis,

etiam desierit esse

meretriv? quod
trix dicitur et

si

desiisset,

mox

cur apud Lucam pecca([uod niagno animi ea de causa


.

amanlis
fuisse
illi

ardore pium illud offlcium

exhibuerit,

gucnto,

et extcrsit

pedes cjus

cajiillis

suis

ciijus

peccata dimissa, quod Chrisli testimonio


:

fratcr l.azarus, etc, dicta cssevclintab Evangelista

Ikmiltuntiir ei pcccata comprobalur dicentis multa? Si vero postea a septcm illis da?moniis est liberata cur post dimissa illi peccata, a da?moniis cst obscssa? Hoc dilcmmate nitcbatur scriptor ille, de i|uo antea, dum Magdalenam a pcccatrice muliere esse diversam statuere el afiirmare conaretur. Sed quai nccessitas urget, ut ante vel post unctiouem curala fuerit peccatrix illa cum eodcni ipso fcmpore quo illa pictatis pra'stab,it oflRia, scptem illi da-mones ab ea exire potuissent? quod si nihil ejusncc idcm ' cum niodi sciib it Lucns evangelisla
;
; :

per recapitulationcm, alludciite non ad illam pediim

unclioncm facfam
sequcnli capilulo
cx co ministerio,

in (ialihca, sed

eam

polius, quae

facta est in Bethania, cujus


;

idem Joanncs meminit


;

sic^jue

distonjuentcavillanturque
ciimaiicrte conslet

germanam sensum Evangelista!

qua-nam esset illaMaria Martluesoror, voluisse nostrum Evangelistam monstrare ac (jui quidcm si non de illa qu;E unxit in liatefaccre Galilaea intcUexissct, non tantum eo signo qua^nam esset, non significasset, sed potius obscurasset, ac
:

confudissct;

nimirum quia

illa

prinia,

qus unxerat

de M.iria Magilalena h.ibct mentionem dicens ab ea exiisse septcm da?monia qiiando id factum sit narrat; adeo ut miilta de ea ab ipso es?e
jiaulo post
,

in Gali!;ea, vidcictur csse descripta. At qiioniam de


illa

loquebatur, non alio ad


;

eaiii

dcmonstrandam
sutTccis^^ct,

opus erat signo


distingueret,
luisset.
si

quod (juidem non

sed
illa

pra>lerinissa, necesse

sit

affirmare.

Ad

luTC quid

aliud neccssario

addcndum

fuissct, ut lianc

ab

impedit (luominus hsec ante


po(ui?sent
:

unctioncm conliugcre
illis

de alia ah ea divcrsa intciligere vosolufis objecfionibus, et

nimirum

ut liherata a seiitem

eam

iibsidcutibus ininuindis spiiilihus,


vcrsa, dcliclorum poenilens
,

mox

in se re-

26. Ilis

inhunc niodum

illud grati

animi obse-

de una Magdalena
cadciu
sirjiius

slabilita scntentia

de ifcralo ab

(piiiim

])ra'slitcril?

Nec
si

scquaturabsurdiim,
\idcntia, ctiam
cruciari
sit

ctiam quod aliquod posti^a eam obsessam ab illis


est
:

unctionis officio iiaucis adhuc agcn-

nc(]iiani spiritibus dixerinuis


]iios

cum magna

Dci pro-

duin iiiitamus. Post primain unctiouem factam in descriptam, seGa!i'a;a in doino Simonis a Luca
'

ac justos viros cis aiiqiiando


,

permissum
''.

ut pluribus monstrat Joan*

cundo in Ikthaiiia anfc sex dies quoque unxit pedcs Jesu , et capillis
'

pascliae

eadem

tersit, ut prius

ncs Chrysostomiis
scribcns
:

ct

Hicronymiis ad Paiilam
cst, imiiiit, iit s;cpe

sic

egerat. Ucs jjlanc crat iiui?ilata

iit

pcdcs unguenlo

Qua3 causa
et

bi-

ungcrentiir, iira^scrtim nardi


adulterati, cujus excellcnUoe

muli, trimulique

ubera materna lactentes, a da;-

monio

corrijiianlur? Inscrutabilia ha-c inscnitabili

euim

nisi

Atbenis

ajiiid

hoc cst, non meminitPlinius* non aliquos (jui deliciis dediU


]iistici,
:

altissimi Dci jiidicio simt rcfcrcnda. (lcrtc (piidciu

csseiit, fuissc iu iisu jicdcs

uiiguento jicrungi, et a
:

ejusmodi facinorosas mulien^s, quantunivis posnilciites ac Dco jicr omnia jilaccutcs asscciitfe fueriut

virginibus, reperitur
d;eis

nuUum
illis

ajmd Athcnreum * sed de Jucxemplum exlaf imo nec Homa?


;

suorum

iii(liiI;jciiliaiiidcIiclorimi, iiibiloniinns accr-

(Iiiidciu, iibi

oniiic

hioribus solerc iiifcslationibns (hcmoniim cxngitari,


(jui res g(!stas

lissimuiii

tcmjiorihiis consuevcrat,

Pclagia> jinMutcnlis, ct Maria; .Egyp-

ratoribus

ijisis,

gcnus dcliciariim aflluere ponecde impepedcs eorniu imgucnto ungi solilos


pro miraciilo
recit;it Pliiiius *
|iriiiiiiiii

tiacie, ct aliariim lcgcrit. plane intclliget. 25. Haec cum ita se habeanl, non taincn

lcgiiuus. Nain qu;isi


sic di-

de Olhoiie,
'

(jui

hoc

Ncroncm

docuit,
Nat

dum
xin.

'

Malth.

Marc. VI.

xxvii. Marc.
'

xv.

Lnc. viii.

Luc.

viii.

el

xxiii.
libr.

.loaiines

Chrys.

- Luc. viii. de provid. Dei.

Joan. XI.
I.

i:ap.

'

Luc. vii.

'

Joan. xii.

IMiii.

liist. lib.

*Apud
:i.

.^llioii, in

OipnrK.iph

lib.

m.

c.

30.

Pliu. Nat.

Hicron. Epist. xxv.

hist. lib.xiii. c.

, ; ,

JESU CHRLSTI ANNUS 32.


ait
:

94

Viiiiniiis
:

(liaiii

vestigia

iieduni

liiij;i,

nii-

vero e\
[lost

liDC

quod

exccsseril, milla interposita

mora,

guentis scilicct

(inod Marcuin Ollioneni iniiiistrassi!

(lefeiisionem ab Jesu factain de unguenli effu'


:

Neroiii |)rinei|)i fereliaiil. Qiia'so, nl (|iialiler serili-

sione, ut a|)i'rle sic docel Maltbieiis

Abiit iinus

relnr jiivai'et(|ue al) ea parle

corporis

lliec ille.

dc duodccim,
jiriiicipes

(pii

dicebatiir

Jiidas Iscariollies, ad
:

Qnin

Symposio piane deinonstrat, liiisse iiiiilieiuni, el iion viroriini, unnnenlo iinj;i nt e\ liis eliani conjiecri,' possis, iiiiisilaliiiii opusnon
et

Xenoplion

in

sacerdotum,
liis

et ait illis

Quid

vullis milii

dare, et
28.

(,'f;o

vobis eiiin tradam ? etc. n

E\

itaque

jaiii

satis

liqnido drclaraluiii

fuisse

iiisi

ab

iiiia

tenlaliiiii

ac iteratuin mnliere

videtur, duodiversadiversisquediebusexliibitafiiisse

(|ua' et tertio

niixil,
',

(luaiido

biduo

ant(;

pasclia. ut

Jesu coiivivia

(|U()ruiii

primiini facluni dicilurin


iii

tradit

Marcus

itidein Itctliinia' in doiiii) Siiuiiiiis

domo
ipsc

Lazari

'

a moiiuis e\ciliti,

qiio et lazarus

leprosi fracto alal)astro, ctfudit id geiins imguenti

unnse\

discunibcntibiisfiiil, .Martlia ininistravif.

snper capiit Jesu recnmbentis.


evaiificlica

Ibcc antein

cuin

veritale

li(|iii(lo

constent, niliiloininus
scnteiiliain slabilire co-

qni de plniibiis

Maj.;(laieiiis

nali snnt, iion veriti

germannm

sensiim cavillatiosev dics


pasclue,

Maria ejus sororpeilcs niixit, et Judas ei didiMxit ' allerum veroapndSimoiiem cof^nomento I.cpro^um, (1110 accedcns niulicr liabcns alabnslnim (vas scilicct ex alabastro factuiii) efliidit super caput rccumbentis;

nibus

ol)sciirare,
iii

dixernnt niinm eain(lein(|ue esse


Hftliania aiite
l.ictani

quando non unus Judas, sed

et cffiteri discipnli

coenain laclain

indif,Miali siiiit,

ac tunc Doiiiiiius secunilam

pro

illa

curn ea qiiani dicit Marcus


:

bidiio ante pas,

liabuit delciisionem a

piimadivcrsani, etaddidit di-

cha (juasi illud biduum non ad convivium sed concilium sit relerendum nec po-sit dici eo tem[)ore convivium factuin esse, (|uod scilicet eo ipso
,

cens
fccit

Ameii dico

vobis,

ubicum(|ue pra^dicatum

fiierit

Evangcliuiii isfud in universo iiiundo,


luec,

etquod
Certe

narrabiliir

in

mcmoriam

ejus.

factum conciliuin Hierosolymis sacerdotuni ad (|nos Judas proilituriis .lesum accessit (|uasi midie
sit
;

quidein

ctsi

nulla alia subesset ratio, qua luec ipsa

innlier, ct i)eccafri\,

eadcinque Maria soror Lazari.


|)()>sel
;

ninie esse potiierit

iii

Helliauia in coiivivio, eui in-

.Maglalciia cognominala, dici


ficetur Jesus in

lamen utjustifalsi

terfuisse pcrliibetur, qui Hierosolymisageret, prodi-

scrmonibus

suis,

ne

vaticinii

tionem contia Domimim molilnrus atquc e\ liis inferunt, uniim iileini|ue conviviiim a Joanne, Marco, et MatlbcEO descriptum; diversasijue inter se mulicrcs dicunt, qua; ab iisdem Evangelistis recen:

(quod nefas cst dictu) arguatur, affirmare neccsse est, unam eamdemque esse Magdalcnam, nec diversas seu plurcs, dum unaiii lanluin lonj^c latcque [icr

orbem

sentiir,
unxi.sset.

(|naruni

altera

pedes, altera

vero

cajiut

diflusa Ecclcsia pra'dicat Maf;da!enam. Ibec hactenus. Acccpimus codein argumento a Bollensi

27.

Sed plane contrarium

duoque

distincla
et in

fuisse convivia,

unam camdemque mulierem,


Si

perillustri nostrorum tcmfiorum niarlyrc adversus Novutores egrcjj;iuni esfc edituni commcntarium, a quo abundantius forte hffic haurire possis nos ta:

priori pedes, in posleriori caput unxisse, facile de-

men nondum
aliis

in

eum

incidimus, sed citatum ab

monstrabimns.
viiiin

eniui

unuin iJcmqne fuitcoiniMattluvi

tantuin auctoribus novimus.


29.

cuin
;

alio,

ilkidque ante sex dies pasclio} perconstet

actuiii

cuin

lestimonio
,

tunc

abiisse

Judam ad

principes sacerdotum
;

cl

de prodi-

tione Cbristi convenisse

necesse esset nos dicere

ante sex dies pasclue ejusmodi de prodcndo Cliristo


cere polerit,

quod nemo sanejure diMarcus expresse tesletur, id factiim bidiio anlc pasciia. Sed ad eaqua' diciuil. non [loliiisse Jiidain interesse concilio Hierosohmis, qui
pactum
esse

conventum

Quod vero ad alabastrum unguenli perlinet, lioc diccre pnetermittamus, magni prctii inunus fuisse alabastrumun>;ucnti, exco facilc possumus intelligere, dum scribit Herodotus in Thalia, Cambyscm regum Persarum oinnium potenfissimum dono misisse ad regem .^'^tbiopum infcr alia nuinera
ne quid de alibasfrum nngucnti. At cur alabastrum? Docet Plinius alabastritem lapidcm ad vasa unguenf iria
c\cavari solcrc,

cum

quod quie

inlus

ponuntur

iiicorrui^ta

aderal Betliania! in convivio

nullus certe Exangeli:

conscrvari soleant.

starum- de Juda

sciibit,

qiiod concilio interruerit

libro de Mcnsuris, de alabastro unguenti aliam afferat ratio,

Licct Epiplumius in

sed convenisse quideni diciint [iriucipes saccrdotum

ncm
tarii

diccns
dimidii

.\labasfrum ungucnli vasculum esl

eofempore, qiio nimirum Judas inBetbaniaemensa recedens, Hierosolymam petiit, ad perriciendum


qiiod

vitreiim, capiens libram olci,


:

mcnsura veio cslsex-

Alabastruin autem appellatum est

animo conceperat
iii
*)

faciniis.

Nam

si

erat Betballierony-

nia sita

latere moiilis Oliveti


ain|)lius

(ut tradil

mus

nec

quani duobus inilliMribus ab


;

Hierosolymis distans

iino

cum

dicat Evangelista

'

Erat Betlumia juxta Hierosolymam quasi

stadiis

quindecim,
aberat
:

stadio

uno ininus duDbus

inilliaribus

quocumqne inlelligi, nibil pedimcnto, quominus eadem die Judas e


potesta
;

esse iin-

convivio

Sed magis in his Plinio assenDe diversis unguenforuin generibus, qute in deliciis esseiit cuin agit Cleniens Alexandrinus % illud quod dicitur Nardus, maximi fuisse [)retii testatur. Ex quibus omnibus facile intclligere quisque possit, diclam mulierem opulcntissimam fuisse, ([ua; saepe tanti pretii ad unctionem Doinini unguentura pie libcrahtcrquc profudcrit. At nec illud preteriisse

proptcr fragilitatem.
tiinur.

recedcns, adiveritprincipessacerdotuin
'

potissimuin
'

Marc. XIV. Matlli.


ilc.

.\.xvi.

'

Fliei-on.

loc. llebraic.

'

Malt. xsvi, Marc. xiv. Luc. xxii.

Mall.

XXVI

llatt.

XXV.
1.

Joan. xii.

'

Malt.
8.

Plia. lib

xxxvi. cap.

xxvi.
'

' Marc. xiv. Clem. Alexandrin. in

Joaii.

xi.

PKilag.

H. cap. 8.

92
volumus,
(liiristus

.lESU
teslari

CHRISTI

ANNUS

32.
,

Suidain
fuit,

'

urccuin unfruenli, quo


a Constantino
a

inunctus

deposituni fuisse una cuni

inuUis

aliis sacris reliquiis

foro Constantinoj)olilano, scd

Magno in Thcodosio Magno


digressi

inde sublatuin, et lionestiori loco csse rcconditum.

bantur, quod putarent (ilium csse fabri ipsumque olim fabrum, cujus novcrant matrcm fratrcs et sorores, quorum causa eum contempserant nec ut par crat, in lionore habuerant. Unde cum a|ite illos Douiinus admonuisset prophetas ubique geiitium
,

Nunc autem evangclicam,


fas est,

qua

sumus,

praiterquam in patria in existimatione esse


digiiati
,

illi

in-

historiam prosequamur, et compendiose,

quantum

cjicienles

eum

extra civitatem, et usque ad

repetamus. Convenit
(luicsccre, vel
:

'

Christum turba multa,

adciKjue importunc detinebat

eum

ut nec ali(]uan-

eibum sumere discipulos permifteret cumquc sibi oblatum dsemoniacum caecum et nnitum curasset, rursum Pharissei calumniati sunt etim, quod in BeelzebubprincipedaEmoniorum
ejiceret

lulum

montis supercilium perducentes, inde ipsum praicipitare parabant sed Jcsus transiens ilhcsiis, per medium illorum abiens recessit cum nonnisi pau:

cos

illic

infirmos curasset propter incrcdulitatem


'

ipsorum. Addunt
hisloriam
:

aliqui

auctoreBeda. ejusmodi

egregiam suo defensionem, peccataque ipsorum redarguit, ac dcnique acrius in eos invehitur, quod signum peterent, qui facta mira:

da;monia

adversus quos

evadere
deret,
,

Dominum manus praidictoruin violentas volentem cum ad radicem montis descen,


,

more divinamque

instituit

cula contempsissent.
extollens

Ea
te

'

vero

dum
et

lo(|ueretur,
illi
:

sub rupe latuisse, saxumque tunc cidem cessisse ac latebris locum prfcbuisse in quo corporis Domini remanserint impressa signa, pedumque vestigia sed nihil liujusmodi apud Bedam.
:

vocem

(|uffidam mulier dc turba dixit

31.

Chrisdts miltit Apostolos.


(Matlha;us
Galilffiae
,

Inde recedens
omnes

ubera quae suxisti. At ille dixit Quinimo beati qui audiunt verbum Dei, et custodiunt illud. Accurrerunt inde sui, ut tenerenteum, falsa quadam fama decepti, quod in furorem versus esset etadhuc eo loquente, qui aderant interpellabant eum de matre sua et
qui
portavit,
: :

Bcatus ventcr

Dominus
ac castella

'

ait)

circuibat

civitales

pracdicans Evangelium, ct cu;

rans

omnem languorem

erantque
,

cum

eo duode-

cim

Apostoli, et muliercs aliquai

quae curatae erant

a spiritibus malignis et infirmitatibus

vocatur Magdalena

fratribus qui foris starcnt quasrentes illuni alloqui.

Tunc ille Qua; est, inquit, mater niea, et (jui sunt fratres mei? Et extendens manum in discipulos
: ((

, Maria (|ua; de qua septem daemonia exierant, et Joanna uxor Chusre procuratoris Herodis, ct Suzanna, et aliae multae quae miuistrabant ei de fa, ,

suos, dixit

cumque enim
coelis est,

Ecce mater mea, et fratres met. Quifecerit voluntatem Patris mei, qui in

autem tunc turbas tanquam oves sine pastore misertus carum statiiit mittcre Apostolos ad prjedicandum Evangelium quibus ad
cultatibus suis. Videns
, ,
:

mater est. Aderat matersanctissima cum cffitcris, sed non co aflcctu ([uo alii ut existimaret filium in furorem esse conversum, ac teneret eum sed maternis visceribus filio haec patienti compatiens prresto erat, sicut et passionis tempore novimus accurrisse et quemadmodum tunc cum operaretur salutem in mcdio terrae, eam non proprio nomine, sed communi, mulierem appellavit sic et in pra'sentiarum
ipse frater
et

meus,

soror

mea

et

se advocatis

dedit
,

illis

potestatem super da;raones,


,

ut cjiccrent eos

et

curarent oninem ajgritudinem


:

misitque

illos

binos

quorum nomina,

co ordine
:

quo sunt missi recenset Evangelista ' sic dicens Duodccim autem Apostolorum nomina sunt ha-c.
Priinus
:

Simoii, qui dicitur Petrus, et Andreas fra,

terejus, Jacobus Zebedffii

et
,

Joannes fratcrejus,
et

Philippus, ct Bartholomajus
]iublicanus, Jacobus Aliiluci

Thomas,
Sic

Matdiaeus

etThaddaeus, Simon
mittens ipsos
))rae-

verbo pra^dicationis intentus, quasi nullo moverefur carnis alfectu, in


disse.

Cliananaeus, et Judas Iscariotlics.

eum modum

voluit respon-

nuila

rcrum temporalium
i])sis

voluit sollicitudine

gravari, multa(]ue admonuit, quaeservarcdeberent;

indcdomo, accedensque ad Tibemarc, cum undique fre^juens turba confiucret conscendens naviculam, ex ea concionabatur ad populum scrmonenKiue parabnlis tcxens de seini;{0.

Exicns

riadis

naiite siniili(u(liiieni priino loco recensuit, addiditalias ' nempe de supcrseminatis zizaniis de grano sinapis, et de fermenfo, de (licsauro ^ margarita, <'t sagena '. His absolutis, inde rccedcns vcnit Nazareth, et ingressus synagogani ex Isaia ' propiieta ea legit verba Spiritiis Doinini siipcr me, etc. ostendilque co t(Jiiiporc prophctiam illaui

que

essent obvcntura praedux, ad fortitudinem excitavit. Ea omnia (luidcm non secus magnaniini ac gencrosi illi abcimtcs pnrstiteruni ac Evangelium prffidicarunt, sed et dacmonia ejecerunt; ungenfesque olco multos aegrotos niaxima cum oninium admiratione ciirarunt. Quod aiitcm s]icc(at ad cjusmodi a.'grotantiuni unclionem, inlcrius opjiortuniori loco agemus. His de secundo anno praedicationis Christi
,

atque nonnuUa quic

dixit; et ut insignis bcUi

cx cvangclica hisloria rccihdis

quouiam
fineiii

(]uaG

sc-

qiiuiitiir, seqiKMiti aiiiio ])roiie ]iascliale tciiiiius facta

esse imiiletam. Qui adisrant

audientes doctriiiaiii
pr.r se fcrret

esse

noscuntur, pra;senti anno


((]uod alias dixiiuus)

im])onimus.
iiricdicaiionis
iiossiiiius
:

ejus non vulganMii, sed qu;c

magnam
in

Cum enim
Cliristi

annos

scicntiam et sapientiam
'

niirum

modiim mira-

nonnisi a ])aschali tcnqiore metiri


pasclia
,

'

'

'Miitl. xii. Marc. iii. Luc. xi. Concord.c. .\Lix. Suid.vcr. fir-ot. ' Matt. xm. Malt. XII. Marc. mi. Luc. ji. el viii. Concord. c. L.
c.

secuudum cujusque anni


consignaro necesse
'

anniiiii

Doiiiiiii

Marc. Luc. viii. Concord.

Concord.

c.

Lii.

li.

est.

Matt.

xiii.

Marc.

iv.

Luc. viii.
lii.
* Isai.

Malt.

xiii.

Marc.

iv.

Concor.
c.

Malt. XIII. Marc. vi.

Luc. iv. Concord. Evang.

Liv.

c.

Nicol. Lyr. et Dionys. Cartli.

lxi.

Concord. cap. lv.

"-

Matt. ix. etx. Marc. vi. Luc. viii.

'

.Matth. x.

JESU CIIRISTI

ANNUS

32.

98

\nno piriodi rir.cco-Romana'

.'JS2:j.

Olymp. 202.
I.

an. 2.

rb. cond. 183.

Jcsu

Chrisli 30. secunduna

naroninm 32.

Tibcrll Imp.

37

\.

Consules.

Ad.

niiin.

Coss.

A. Cassius

Longiiius, ct
in
Ejjist.

M. Vinicius,

ul oslenditcard. Norisius
liclitium

consul. ubi

docet cradcnduin

Quartini co^nomcn, (|uod M. Vinicio in Fastis Baronii ct rccentioriim scriploiuin lril)uitur.

Quid sit sabbatum secundo prirnum. Ad .J. num. "1. Quid sil ^i^,^x-!<,-i ^vj-n^^r.^aT.-,, id est, altero primum, vel sccundo /trimum, vetus (lutcslio est, de qua SS. Palrum variu! sun! ac discrepanlcs sentenliic.

Vera aulcin proculdiibio

illa est,

Tacitus
sc.
XX.V1II

lib.

U Annal. anno Li'bis 78G Christi

lib.

G de Emendat. Tcmp. et in Isagoge

quam Scaliger Canouum


iiltero

Tiberium Aug. eo anno L. Cassio Viiiicio Jidiain Gcrmanico {^^cnitas coiijun.xisse, quos divcrsos cssc a L. (^assio ct JL Vinicio hoc anno coss. perperam putavit Petavius in Aniinadv(M-s. Epipii. ad Iliercsini i.i. Pomponius, D. Dc re(/ulis Juris laudans C. (jassiiim Lonf^imim, Hic consul fiiit cum Quartino. Ex quo iiKluit Omi|iluius hos consules iormavil M. Vinicium Quarlinum, et C. Cassiiim Lon^inum, jurisconsullum. At apud Pomponium loco Quartino legcndum Surdino ut card. Norisius demonstrat cx inscriait,

pag. 181 docuit, et post


pliiuranis ad
liii'resiin

eum

Petavius in nolis Epi-

Drusillam, M.

xxx

sciliccl,

sabbatum

primuin, prinium esse sabbatum,qiK>dinc tx; .Wspa? TMv a^uu.(.>v. Nam secunda die azymorum novarum friigum manipukim Judici oderebant a quo die
;

deiiiceps vii

hcbdomiidiis

compulare
twv
'a$u|/.uv

jussi sunt

ab Omcr, cognominata sunt. Veluti primum sabbatum, quod proximc tt.v JcjTifav twv a?uu.wv secjiiitur, vocatiir
iiti rii; JeuTEp*;

quarum

sabbata

id

est

JsUTEpOHpMTOV.

SCCUndUm
ita

jEUTcfojEUTEpCV.TertiUm JtUTCpOTpi-

Tov,

ptione Gruleriana pag. 1087, in (pia consules ordinarii |)ropoiKiiilur L. Cassius Lonr/inus et

deinccps, ut uberius Scaliger citatus explicat. Veterum Piitrum opiniones iilcumque con-

atque

M.

Vini-

senlanea", a reccnlioribus

parum

fideliter cxpresste
in
:

cius; sullecli vero C. Cassius Longinus ct L. Nevius

Surdinus. 2. hnperii Cwsarci Tiberii tricennalia.

Tibecst

De Isidoro tanlum lo(|uar, cujus haic refertur, approbaturque sententia


sunt.
TEpo-poiTov

Annalibus
siegaTov Jau-

illam fuisse dicm, (|ua> post

primam
;

azy-

rius imperii (^ffsarei Iricennalia dcdit, ad qua; re-

morum mox

sequitur

sicque

diclum sabbatum

ferendum
(^ampani.e
MDCxciii
renti

est
in

niarmor, quod
ora
lillorali

Piileolis

(Urbs

Tcrra'

Laboris)

anno

inventum csl cum liac inscriiitionc, curanno quo Tiberius tribunitiam potestatem
,
:

secundo primum, seu sabbalum ex sabbato adhuc insupcr quod eadcm dies incidisset in sabbiitum hebdonuidarium duorum festorum conjunctione di-

xxxii inchoavil, posila


Tl.

C^SARl Divi.

AUGLSTI F. Divi
JuLi N. Algusto.

sabbatumsabbatorum.Quibus in verbis duo sunf ex Isidoro contra Isidori mentem et oralionem allata. Alterum sabbatum secundo primum diera illam appellari
esse
,

ctum

ut observat Pelavius laudalus.

PONTIF. MaXIMO. CoS.

IV.

Imp. viii. Trib. Potestat. xxxii.

Augustales Respublica
Restituit
Circa
(pias

qua? post primam azymorum mox sequitur. Isidorus enim perspicue prlmam ipsam azymorum diem sabbatum ait esse JEUTspoJtuTEpov quod sabbatum ideo vocatur, quia Judaei fesla omnia sabbafi nomine
;

complccti solent.

ArjTspoirpwTov

vero propterea dicitur,

quod secunda
ISUlori
Tiv

fit

a p.aschate, et
:

azymorum prima.
eiteiJti

Verba SUnt
tmv
'A^uf;.Mv
lif-r.i,

AsuTspoTipuTOv

stpT.T'.

JeuTspov

|iev

eam inscriptionem sunt quindecim statnae Hulifonus in libro (juem de illo marmore pu,

Tou

ita(r/.a,

uptiTov Jt tmv A!;uu.wv, laTripa; -jip 6uovt; to Wiirijj.,


ETTavyi-yupiCov

TT ;t;

tt.v

iopTTiv,

r,v

xai SeuTEpoirpMTOv
7:fti>Tr.-t

blicavit

existimat

repra;sentare Asia; urbes, qua?

UiXwi

Sii TO, w;

JEUTspiv u,h Eivai tou nirr/ji,

Si twv

anno

Christi xvii terrae

deinde Tiberius

motu corruerunt, suo sumptu restauravit

quastiue
,

'AKu.wv. Id est, a

Deutero/jroton dictum cst, quia po-

i)ro[)ter

colossum fccerun., ac posuerunt in foro Romano prope fanum Veneris, et singnlarum deinceps urbium statuas subjunxcrunf ut narrat Apollonius Grammaticus apud Plilegontem Trallianum in lib. de Mirabilibus. Hanc conjecluram certam exislimo licet cnim Asiic
.

(luod beneficium Asiani ei

sterius quidcni die paschic, primum autcm azymorum. Vespere enim pascha immolantes postridie azymorum festum celebrabant, quod quidem eliam
,

Deuteroproton appellabant, propterca (luod, ut


dies
illc

dixi,

paschic posterior csset,

azymorum

aiitem

primus.

roaio citaia

Ubi Isidorus in libro 3, epistola 1010, a Bamanifeste primam ipsam azymorum


,
.

iirbes

jamdiu

Tiberio

restitutic

cssent

tamen

fercbat, ut annis decennalibus et id

usus genus

diem
illa

nominat eam videlicet, sub ciijus priorem vesperam immolatum esl pasclia, non ab
JjuTspoTrpMTov

feslis destinatis,

pra?cedentium
el

annorum

victoria'.

magnifice in populum largitiones, aliaque id genus,


rursus

nummis

iuscriptionibus insculperenlur

secundam ac proximam. Isidori verba suo more Suidas a Baronio citatus exscripsit. Allerum. quod ab Isidori sententia abhorret illud est, quod in
.

ut sffipius a nobis dictum.

eamdem diem sabbatum legitimum

et

hebdomada-

,,

94
riiim incidisset
.

JESU CHRISTI ANXUS


oh
id snl)1)ntiiiii salthatoriiiii aiipelniliil al)

'6'6.

-if ^riaav

Eopriiv xaXoOui" /.ai


t, ii

Sii

-Mn
o

SijYiTa'.
t,

iaSSaTa SxSfcaTwv,
t;>.o;

laluin fuisse. Sed Inijusniodi

Isidoio dicitur.

tmi.^r, iaO' ots,

i-^yrt

rn Tvavn-fufcw;,
,

to si

miimifzt

T(;>

Hoc

unum
illa

ut ralionem redderet, cur sabbatuni


dies iizyinoniin nnncnpetur, subjunxit
Jiidieis
:

tt; saSSiTM, etc. Id est

Quod

sabbato dicluni

prinia

sabbatuin a

lestuni oinnein diein

vocari

niirum videatur. Sabbalum enim festiim omne nunciijiant. Ac propterea dictum est,
est,

ne

tibi

id

indeque loqiiendi genus illud inanasse,2ageaTa ^xggasabbala sabbalorum (|uoniam accideTMv, id est
,

sabbata sabbaloruin

(|uoniaiii interdiiin fesli prin-

cipium aut

linis in

hebdoinadu) sabbatum incidebat,

bat interduin.
iu

iii

aliciijiis festi

piincipiuin. aul tinis


:

quemadinodumetiamapudnosplerumquecontin^it.
Naiii ciim Epipliania, aut carnalis Salvatoris Nativitas

bebdomadarium modiim apud Christianos


{)liaiiia
iii

sabl)atum incideret
ojTwxai

qiiemadr xai
:

Natalis Clirisli, vel EpiTvap' aCiTo;;

Doniinico dieoccurrit, dupliceni solemnitaleni


ac veluti fcstum in festo.
illos,
si

Domiiiicum
:

iiiciirrit.

eflicit

Eodem quoque

inodo

TCavT.TJBi;

tm SaSCaTw wjiimizzi, oaSSaTa oaSSaTwv


t,

ExaXeiTo

apud

festuin in Sabbatuin dieiii iucidisset,


Ita

Corrif,'endum
bit

tjiv. Quare non eo anno, quem eJ xai Lucas commemorat, concursum illiiin incidissescri-

sabbata sabbalorum vocabatur.

Isidorus loco

laudalo. Explicateliani ibidem Petavius Clirysoslomi

Isidorus

sed alias potiiisse

cuni sabbata sab2aaTov

etf^piphanii in Annalibus citatorum sentenlias, ad

baforum vocarentur.
beildus est
:

Isidori locus necessario adscriEipviTai,


|j.t,

quem

ideo lectorem remitlimus.

'Ei Sk

SxSSaTM

6?.'j;j.a<jvi;.

JESU CHRISTl ANNFS n.

i.

Ilerodis et Herodiadis

facimis.

Anno Domini trigesimo


el ^Elio S.

immaue

in

Joannem
Augusto
*

Roma; solcmniler
esse locuium,

celebrari solito
ait
:

putamus Persium

lertio',

cum

quinluin

Sejanocoss., prope pasclialem

ce-

lebntatem

.loannes Baplista ab

Herode Anlipa
:

Al cuni Herodis venere dies, unctaque tenestra Disposila' iiiiiguem nebulam vorauere lucerus,
Portautes violas.

tetrarcha Galilffa; jussus esl capite truiicari

id au-

teiii (luomodo se liabiierit, reiii gcstam in hunc nioduin recensent Evangelislre ' Cuni dies opportunus accidisset, Herodes nntalis sui cauiaiii lecit
:

Non tamen de Herodis


tali

regis, de
,

quo

est

sermo, na-

die

IiiPC

sunt intelligenda

sed potius Herodis

Agrippa'

ulliiiii

Judaorum
,

regis, (juo lenipore Per-

princi[iibus, et tribuuis, et priniis Galilffia;.

Cumque

sius claruit, natus (ut ait Eusebius in Cbroiiico)


vigesiiiio iirinio Tiberii

introisset filia ipsius Ilemdiadis , saltavit in inedio, et placuit Herodi. Lnde cuiu juiamento poUicitus est ei dare quodcumque postulasset ab eo. Et cum
saltasset, et placuisset

anno mortuus vero nono aniio


alio
filio

Nerouis. lu regiis vero conviviis ejiismodi saltatiices adhiberi

consucvisse
,

Josephus

demonstrat
lnec ait
ciiiii
'
:

tibus

rex ait pnella!


illi
:

tibi; el juravil
tibi
,

simulque recumbenPete a nie (juod vis ct dabo Quia quid(|uid pctieris, dabo
Herodi
,
:

excniplo
(I

duin de Joseplio Tobi;c


filiam niibilem, ut
:

C.uiii alii|iiaiido

venissct Alexandriain

patre

diiccnte

scciiiii

eam

alicui nobili
,

licct diinidiiiiii
:

regni mci. Qu;c cuin exisset,


:

Jucheo nuptui Iradeiet


sain in

cucnans ciim rege


saltalriculaiii

ingrcs-

Caput Joannis Bai)tista!. At illa prawnonita a malre sua cum inlioisset siatim cum festinatione ad regem,
dixil inatii sua'

Qiiid ijetain? Al illa dixit

comiviuin forinosam
iii

ad.imasoliniliil

vit. Idiiiie a

Gra-cisetiam in conviviis factitari


Sjinposio. Ciclcruiii

tum

declarat Xenophoii

petivit dicens

Volo

iil

protinus des milii in disco


El coiitristalus cst rex
, :

essc tain vclieinens ad aiiiinuin quaiiivis duris>iinuni

caput Joannis

I'..iptisla'.

pro-

inllectcndiim einolliciuluiiuiue perinde ac ipsa ad

pter jusjuiandum aulcin

el piopter siiiiul
;

discum-

modos

iiuisicos

accommodata

saltatio.
,

benles noluit eain contiislare

et

mi^so spiculatore
iii

scriplo de hac rc cominenlario


(liiontiii iiliilosoplionim

Luciauus ' coinplurium anti,

pncccpit
ejiis in

atlcrri ct dari cai)iit cjiis

disco. Misitt|ue
el

docet sentcutiis

ac inultis

et decollavil Joaiiiiem in carcere

atlulit

capiit

matri siuc.

disco, et dedit illud puellK, et puella dedit Quo amlito, discipiili ejus veneruiit, et
iii

tuleruiit corpiis ejus, et posueruiit illiid

nionu-

evcmplis, cl coniiii qua- sub Neronc siio tempore accidcrunt experimcntis. Unde illa jure Cum saltafacta est admouitio in Ecclesiaslico " Irice ne assiduus sis ncc audias illani , ne forle pcprobat
: :

mento
"2.

et vcnienles

nuntiaverunt Jesu.

Hactenus

rcas in efficacia illius.

Hoc

igitur

omnium
,

potis-

Evangelista? de iicce Joannis.

siino tido usiis est diabolus, ut Hcrodis

aiiimum ad

De
lib.

festo die iialalis

llerodis regis a Juda;is


Ued.
Maic.

tani imiiiaiu' faciiiiis

pt

rpcliaiiduiu

ad iufcrendain

scilicct Joiiiini iiccein, iiuliicerct.


Tacil.
V. Diu lib. Lviii.

iii

c.

\\.

Mattii.

XIV. Marc. vi. Concord. Evang. c. lvi.

'Joscpli. anlui.

lib.

xii. cap. iv.

'Lucian. dc

saltal.

EccI.ki.

: ,

, :,

.7ESU

CHRIhTI

ANNUS

33.

95

.'t.

Non

trinicri

aliipKKl .ipiid .liicjiros, vel (lcnli;?


,

i|uantuinvis Deuiu ij,'uoriuilcs rciMiilur excnipluiu


iit

exitus

rum, ac ino palriis rcbus piignacissimi. Quis aulcm landcm sallatricis feiiiin;i' scelcslissimu; fucrit,
' :

in

convivium ijusmodi apn])liorclum


lioniiiiis

priEcisuiii
ilisco
:

iiompc (apiit
'(|uo(l

pr.csciilan^liir

iii

iiisi

ctijuod suppliciiim acccperit feralis iiiipictas, Nicepliorus reiu gcslam Iiis vcrbis conscribil
(i.

|iro

iiioiislio

atiiiie
'

jiortcnto apiid

lioinanos

llerodiadis et fdiin obilm.


llcrodis

turibunda scd
,

liabitum

fuit)

cum

0- Flaininius,

1'laccntitC
iit

dum

enim
dciii

ct

adultera incestaquc adco


luibebatiir
,

illa

quai quiPliilifipi

csset ciim lasribus proconsiilarilius,

disciiniboiiti

rcvera

autciii

sccnm

incrcti iciila'

lalis

spcclaciili

avida'

niorcni

crat conjux, vita longius acta,

cum

priiis liliaiu sal-

^^crerct, iiou (picnipiani jiistiiiu lioinineni, sed

uiium
:

cx dainiiatis aiite tiicliiiiuni ca|iile ca'di pr;ccepit

tatriccm acerbo fato suhlatam vidisset, dcinde ipsa (|uo(iuc dccessit futuri s;cculi juditio ct supplicio
reservala,

(|uod raciiiiis ad(!o Hoinaiii sunt dctcslati. ut incuiiidciii

mcras

ibi

(luaiu citissime diviiuc

ir;i;

foiccs

reiim

iiiajcstalis

ea dc causa

racliini

omncs

inlolcrabilisiine indignatioiiis Doinini calicem

haunieei

rlietorcs nobilcs dcclamarint.


vilis

Scd

ct rabics lielli ci-

stura. Fili;c
niori;c

co fiiroris adcfjit llarium,


".

iit

excctimi caput

aufem ejus (dignus commendcfur) talis fiiif

cst cnini
obifiis.

(|iii

Eundiim

Antoiiii consiilaris iiitcr epulas suniina aiiiini inso-

quodam
dus
:

brunuili femporc crat, et (luvius Inijicicn-

lentia la:tis nianibus attrcclarct


A.

qiii
,

Agit et Josephus' dc nece Joaniiis, (piem mi,

esset

pcdes

cum glacie constrictiis coagmcntatusquc eum transibrit gkicic autcm riipta


:

rificc laiidaf

cjiisiiuc facinoiis caiisa

Herodcni

jki'-

id(|uc

non

sine Dci

numiue dcmergifur
movens
saltat
,

ill;i

sl;itim

nas dedissc ail, ut cxercitiis cjus funditus protligarclur a Parthis


afferat
:

capilc tcnus, ct inferioribus cor|)oris partibus lasci-

cumque idcm

auctor aiiam causam


refelliniiis

viens, molliusque se scd


in

non

in terra

carccris ac necis Joaiinis,

cam

supcrius, cuin de

eodem Joaiiucincarcercm dctruso

egimus. Insultasse Herodiadcm pncciso capiti, atiiue acu discriininali sanctissiinani illam linguain perfoin KuHinuni agcns tradit llicronvinus rass(! sic
,

'

caput vero scclestum, frigorc el glacie concrefum dciiide ctiam convuliieralum et a reliquo corpore non fcrro sed glaciei crustis resectiim, iii glacic ipsa .saltalionem Iclhalem cvliibct; spcctaculoque cjus omnibus pricbifo, inmciiio:

undis

diccns

Nec magnopere glorieris

si

facias

quod
:

faciunt scor[)ioncs, alque cantliarides. Fccerunt iioc


et

Fuhia

in Ciceroncni, ct Hcrodias in

Joaimcm

riaiu ca qua; fecerat, spccfantibus revocat. H;cc Niccphorus. At quoniam Iiujusmodi hisfoiia' luiiid conslans habctur veritas, cslo lidcs apud auclorem.
y>

((iiia

vcrilalcin

non

|)otcrant aiidire,

liuguam

veri-

acu confoderuut. ila'c il!c. Idem ait'" corpus Joannissublatum, a discipulis ejiis sepultum fnisse Std)astc qiia' cst Samaria, longe a Maclicnintc, ubi ' in carccrem actus atquc necalus fuit caput vcro nequaquam cuni corporc concesIoi|uani dijciiiuinali
,
:

7. Ilefodis dc Christo opinio. Porro (|uantumvis necatus cssct Joanncs Bapfisfa, famcn tanta;

erat existimationis, ut pufarelur a (luibufdam re-

surrexisse, et ipsc Clirislus esse Joannes

cxistima-

bat lioc inler alios Ilcrodcs, dc

quo

lia;c

Marcus

'

Et audivit rex Herodes, opera


;

scilicet

quas faciebat

sum ad
dc qiia

sepcliendiim
liiec

fiiisse, id
'.

proliibcnte Herodiade,

Christus
rcxit a
illo.

Niceplioriis

5. At ipsa Joaunis reprehensionem veriia conjungcre id rursus rcIii|uo corpori fimens, apud

Quia Jo;inncs Bapfisfa rcsurpropterca virtutes opcrantur in Alii auteni dicebant Quia Elias est. Alii vero
et dicebaf
ef
:

mortuis,

sc rcmolis arbiliis

iii

abstrusiore regi;e loco se|)cabjiccrc

iicndum duxit
jiissit;

Iruncum autem

quopiam

Quia prophela est, quasi unus ex proplictis. Quo audito Hcrodes ait Qucm ego dccollavi Joannem hic a mortuis ' resurrexit. H;cc Warcus
diccbant
:

eum

|)ono soluin discipuli cjus fiirtim sub-

cailcm fcre MattluTus et Lucas. Itaque patct, aliqua

latum cuin solciuni vcnerafione in cclcbri quodam n H;cc Nicephorus. Quod vero Joannis corpus Samariam usque discipuli detulerint, ca
sepcliere loco.

miracula
ccnsifa

iiiox

Christo, qua;
:

post obitum Joannis facta csse a non videntur cssc ab Evangclisfis remulta enim ab illis esse prtctermissa,

quod ea provincia non sed quoniam coiiesset sub Hcrodis Antip;c ditione juncta Judaia; concess;i fiierat ab Auguslo Archclao regi illo seniel iu ordinem redacto, lam Samaria,
ratio alVcrri posse vidctur,
:
^*

Joannes
deas

(luoquc tcstafur.

His

permofus Herodcs
a mortuis. Vi,

exisfiinavit

Joanncm

resurrcxisse

homincm

stimulis

conscienfia' exagifafuin
:

limere Joannem, licet occisum


alii alitcr

et (iuanluiulibet

(]uam Juda'a
ctie,

et
'

Idunuca,

(jiuc

erant Arclielao subjc-

sentircnt dc Cbristo. ipsc taincn iu ea crat

rcdactic

sunl pcr Tibcrium iu provinciam,


adniinisli"ari solebant

quaietperRomanos pnesides

sicque ue llcrodias ruivus de trunco ncgolium exliiberct, illuiu Sainariam detulcrunt


:

(luodam affcctus, ipsum essc Joanncni qui surrexisset a mortuis. Res quidem magna. plancquc admiralione digna, quoiiiodo haJcHcrodes
scntcntia, tcrrorc

scd co pofius,

dc Cbristo existiniare iiotuissct, qui jani biennio,

quamalio

extia ditionem Herodis, (juod Samariltc

hostes essenl (ut prius cumulate diximus) Jud;eo'

regnahat, prajdicasset in Galitea, famaque miraciilorum cjus non Galilasam tantum, Juda?ani atque alia propinquiora loca scd qiiod diximus)
iibi ipse
,

Plularch. Mario. Val. .Maxim xvm. 21. Joseph. ep. xxvii. Joseph. hb. cap.
2

Sencc. conlrov.
in
=

lib.

v. Liviiis lib. xxxix. ct Hicron. in Mal. c. xiv.


lib.

ix. c. 2.

c.

anliq. lib.
*

c. 7.
lib.

Luc. Klor. bb.

ill.

'

Hier. in Ruffin. Apol.


'

onineni Syriani pervasissct. Quod igitur oinnes scirent, unum latuisse Herodem quasi prodigium vi'

Hier.

Jos. aaliq.

xviii. cap. 7.

hit.

I.

9.

antiq. hb. xvii. cap.

13.

Nicoph. Idem.
'

Niceph.
-'

hist. lib.
ult.

cap.

-20.

'Marc.

vi.

'

Matlh. xiv. Luc.

Ibiil.

hb. XVII. cap. xv.

i.\.

Joan.

, . ,

^6
detur
Ifleani
,
:

JE8U CHRISTI ANNUS 33.


cuni prsesertim Jesus saepius circuisset Galict frequens undique populus in dies ad eum

miscue recumberent
dictio
<rju.7votJi7. irjji.m(iia^

nam
boc

proprius explicat graeca


cst

couvivia
:

convivia

coniluxisset.
8. Putamus nihiloniinus fuisse in causa quominus Hcrodes ea sciverit, quod dictis temporibus

nam idem mox

subdit Evangelista

"

Et discubue-

riint in partes per centenos, et

quinquagenos. Hc

illaerantconvivia, seu contubernia, qua; magis propric dicimus mensas. In conviviis seorsuiu viros dextrum latus teneutes, scorsum feminas sinistrum occupantes acciimbere consuevisse, et non sine leciistcrnio
,

absens essel in expeditione Arabica bellum agens quod mullis annis duadversus Aretam regem rasse oportuit nimirum uscjue ad Vitellium pra^si; ,

dem

successorem

Pilati

ut Josephus

'

testatur.
,

vel

stramento aliquo
et in

Cffiterum ante detrusum Joannem in carcerem Herodem Romam venisse idem auctor affirmat post reditum aulem mox abductam fuisse Herodiadem, et inchoatum fuisse adversus Aretam bellum Arabicum idem Josepluis enarrat. Ut ex his videas, Herode absente, et belUcis negotiis occupato, non
,

testatur

qua de causa

Philo de Essenis hoc convivio Domini


,

'

loco strati, fuii foenum.


11.

Petri

con/essio

et

principatus.

Magna
Je-

itaque

'

crevit ex his opinio


ilie

apud JudKos, quod


,

sus vere
erat in

esset

Propheta magnus

qni pisedictus

adeo

mirum

videri debere

vel impossibile,

si lia?c

de Christo ipsum praileriere. His adde et incredibilem fuisse in homine de Cliristo cognoscendo socornam cum dicat hic Marcus, diani at(iue desidiam
:

quod Herodes ex hoc tempore quaerebat Chnstum videre; tamen neglexit nec per annum integrum quo Christus egit in GaHlffia, unquam vidit, sed Hierosolymis tantummodo tenipore passionis, quando ad ipsum missus est a Pilato et gavisus est valde quod (ut ait Lucas ') ex multo tempore erat cupiens eum videre, eo quod audierat multa de eo. Sed haec
,

venturus ; adeo ut cogitarent facere eum regeni. Quare cum Jesus cognovisset. quod venturi essent utraperent eum ac regem crearent, compulit discipulos suos ascendere in naviculam , et praicedere trans fretum Bethsaidam donec ipse dimitteret turbas inierim vero ascendii
:

mundum

solus in

montem

orare. Porro discipuli, qui vespere

conscenderant navim, orta subinde tempesiate cum ea inagis magisque urgerentur, et usque ad quar-

tam

noctis vigiliam jaciarentur fluctibus, resque in


:

uliimo discrimincversaretur

adfuii continuo Jesus

ambulans supra
hati sunt;

luare, queni viJentes discipuli, pu-

quasi nihil amplius ad

rem nostram facientia deseramus, ahiue cretera prosequamur. Post necem Joau1). Actn JesH a nece Joannis. qui missi fuerant ad praidicandum nis Apostoli Evangelium, redierunt, et quaj fecissent narrarunt. Interim Jesus, quod nuntium accepisset de nece inde sccessit; ac conscendens naviculam Joannis sese recepit in locum deserlum. Cumque turba nihilominussequeretur eum ipse Dominus eosonmes' primum iiraidicationis verbo, deinde vero quinque |)anibus hordeaceis et duobus piscibus admirando quodam modo nuiltiplicatis, abunde pavit, adeo ut quin^pic millihus virorum, exceptis nmlieribus et

tantes esse phantasma, amplius conterriii atque tur-

donec se aperiens dixit illis Habete ego sum, nolite timere. Tunc Petrus ad illum Domine, si tu es, jube me ad te venire super Veni et descendens Petrus de aquas. At ipse ait navicula, ambulabat super aquam, ut veniret ad Jesum. Videns vero ventum validum timuit et cum
:

fiduciam
:

Domine, salvum mergi, clamavit dicens me fac. Et continuo Jesus extendens manum, apjirehendit eum, et aii illi Modica; fidei, quarc dubitasti? Post hffic acceperunt euni in navim, et adoracoepisset
:
:

verunt

eum

et

cum

appulissent in terram Genesa-

parvulis, saturatis, superfuerint

duodecim cophini
(ut

fragmentorum. Haic autem facla sunt Joannes evangelisla) cum i^roximum


dies festus
a

auctor est

csset pascha,

utcognoverunt et male se cupienies vel saltem tangere fimbriam habentes quotquol vero tetigerunt eum sanati vestimenti
reth, oinnes qui inillaerantregione,

de adventu ejus obtulerunt infirnios


,

Judxorum

(|uod ct icrtium

numeratur

sunt. Ha?c plurihus Evangclisla\


12. Altcra die
'

teniporequo Redem|)t()r noster Evangelii prcedicationem est auspicatus.


(pie

invenirent,

conscendcnles
:

cuin turha (piajrerei Jcsiim, nec naviculas navigarunt


,

Quod autem numerus discumbentlum quinmillium liominnm fuissc dicatur, exccptis fcmi10.

Capharnaum
illoriim

ubi

Dominus

eos docturus, in primis


et

impetiim rctundeiis,
,

ad celsiora cos per:

nis atque parvulis, planc innuit Evangelisfa servasse

ducere cupiens
dico vobis
:

sic est

cos affatus
,

Amen,

anien
esiis.

Dominum antiquam Judieorum consuetudinem,


tam
in

qui

qua;ritis

me

non quia
,

vidisiis

signa

tibus puhMcis

lcmplo, (]uam in Svmigoga, aliis(pie convenseorsiim viros, seorsum vero collo,

sed quia manducasiis ex |);uiil)us, ci saturaii

care feminas (quod et superius nos dixisse

memi-

nimus,
aiilcm

et

postmodum

dicturi

sumus) consueverunt:
grainiioris

Operamini non cibuin qui perit sed qui permanet in viiam fEternam, etc. Hac itaque occasione, longiori serinone multa de manducando panc ciclcsii
disserit; carneiiKiue suani vere esse cibuin quein sumpturi essent, qui vellent vitam haberea;ternam, dicit. CuuKiue luec audientes Juda-i, mininie cape,

parvuh)S(pi(! iiifiiilcs
a;latis intra

apud iiritresesse,
:

puhertiitem uhi magis vidlent.


((

Ilnde (|uod Marcus ait


sic accipienduin, ut
'

Pnecepil

illis,

ut

accum

bere facerenl oinnes secuiiJuni coniiilieniia,

noii

reiii,

ne(|ue asscquercntur
:

(juiil sibl vcllel,

iiivicem

onines per familiassingulaspro-

disserebant
'

ollensionemque ex iisdem verbis passi


conlempl.

Joieph. anliq

lib.

xviii. c. 7.

c.

Luc. xxiii.

'

Mall. xiv.

Philo

(le vita

Marc. VI. Luc. ix. Joan. vi. Concord.

Lvii.

cap. Lviii.

^Mal.

xiv. Marc. Vl. Joan. Vi. Conconl.

'

Joan. vi. Concor. c. xix.

lEsr
liMin (MiMipluirs (lisi;i|nil()iiiiii
Tciil
,
,

(uuisTr ANNUs
;ili

133.

9T

siiiil

iil

jaiii

iild

iriiliiiii

faccrcnt maiiilaliiiii Dri pniiiicr liailiiioncni

recudi
.lcsiis

iicc

iiUcriiis sc(|iiercnlur. (Jiiod

vidcns
;

bominum, dum
rcnt
,

contra lcf^cin Dci parcntcs


illis

ncf,rligc-

coiiNcrsus ad

diiodcciiii

Aposlolos dixit

(luodqiK!

dcbcbatiir, tribucrcnt saccrdo(pia' sint (|iui'


iioii
(|iia'

M NiiiiKjiiid ct

vos Millis aliirc?

'riiiic

rcliiis c\ iici-

libiis.

Dcniuni docct
nimiriini
ipui'

homincin
ore
ct

possinl

sona oninium (quod csset i|isoruni caput) |irolitcliir Doinine ad (|ucm iliiimis? Vcilia \iUv dicens ictcrna' liabcs, ot nos crcdinms, ct co;;novinms (|iiia
:
.

iiii|uiiiarc,
iiiiin,
siiil,

intrant in os hoiiii;

scd

pro;.'rcdiiintiir cx

qua;

illa

numcial.
I.">.

tu es

(".lii
l.'t.

isliis

Filius Dci.

Scccssit
:

'

posl lucc
};ciililis

Domiims

in parlcs Tyri

Hiijus cijuidcni sini^iilaiis

ac

(|iin^

aurcis

ct Sidonis

(|uan(lo
,

lcinina Syioplia'iiissa,

scribi et coinmeiidari dclKMt in iicrpcliium litteris,


o|iportiina; vcra'(iiic 1'ctri coiiicssionis sciisum allio-

cx stirpe Chanaan

habitans in

Plucnicia

indeque Chanana'a nominata, marilima rcfiionc Syiia'


,

rem,

(luo

cunmlatissimc
:

rclcrla est, pcrscrulatus Cy-

Cfjrcssa c fiiiibus suis


filia

convcnicns
ciiiii

Dominum

pro

prianus',lia;cait

Loquiturillic Pctrus.su perqucm

sua, (|uod iiialc a (bcinonio torqueretur, |iluriinlcrpcllal


:

aMlificata fucral Ecclcsia. Ecclcsia-

nominc. doccns

et

mum
illa

i|iiam

aliiiuandiu

qiiasi

ostendcns (juia

clsi

contuinax
ct

ct su|icrl)a (iliaudirc
,

advcrsalus

fuiss(!t,(|U()d jjcntilis csscl

lcmina, tandcni

nolpntium multiliido disccdal


Cliristo noii rcccdil
:

Ecclesia tainen a

instantius cl imporlunius

magnis precibus con-

illi

siinl Ecclcsia, plchs saccr-

tendcns, ab co iiostiilatum acccpit. Indc vero recedens, rcvcrsus


csl

doli adunaia, et pastori suo grcx adlucrcns. lindc scire

ad marc (Jalihcc per medios fincs

debes eiiiscopum in Ecdesia esse, ct Ecclcsiam in cpiscopo. Itec Cypriaims. Non iiraMcrmitlimus (liccrc, unum e.x liis, (|ni a Clirislo Domiiio icccsse)>

Decapolcos

ma.xima

(ut

cujus provincia; civitas crat onmiuin auctor cst Joscphus ') Scylhopolis, Tibc-

riadi vicina, at
liorcs auctorcs
set
'

cam provinciam

Plinius

'

et recen-

runt, tradi fuisse


scripsit,
id eniin

Marcum, (lui ])oslca E\angclium scd pcr Pctrum ad Domiimm rcvocaliim


:

dcscribunl. (Aim uutcm co accessiscuiii siirdiun ct


.

Dominus, adducuiit ad

miituin

Eiiiiilianiiis

liis

\ciliis

lcstatur

Hic

(Marcusscilicct), unuscratdcscptiia^inladiiobnsdis|)crsis

mirificc curavit '. cujus liniens linguam sputo Asccnilentcin dcindc in inontcm, turbu' mulla' scculu' sunt

ob vcrbum quod dixcrat Dominus


iu

Nisi

man\clut

cum,
;

oircrcntcs niutos, c;ccos, claudos,

carnem filii liominis, san^uiucm, non babcbitis Yitaiii


ducavcritis

ct bibcritis ejus
voliis;
;

ac debiles

quos omnes curavit. Cuiuque jam turba

triduo ainid Jcsiim pcrscvcrassct, ncc huberct ([uid


scpicin pancs ct paucos pisciculos mamliKarct quos habcbunt discipuli, bcnedicens jussit illis appiini (|nibus cibo cxpletis, supcrrucrunt adliuc scptcni sporla' fragmcnlorum, cum hi (|ui comedi.s;

vcrba Icycntibus clurc indicanl tamcn per Pclrum revocatus, dignus efficitur repleri SpiEvanyclii
ritu

saiiclo,

Kpiiiliaiiius.

Hucusquc Monuitintcrim Jcsus duodccim Apostoct

Evaiif;clium scribcre.

los. quanlumlibct ipse eos elcgissct, uiliiloininus uimin cx ipsis cssc diabolum, inlclliiicns niminim

ad qualuor millia fuissent, exceplis mulieribus atque parvulis. Post ha!c vero asccndcns naviculum.
sent,

.ludam Iscariotlicn,
\i.

(|ui

cum

tiadiliirus cral.

venil
dit

Sub idcm tciupus pcragrabat ' Jesus Galila'am, a Jiukca dcclinans, quod jain Juda'i qiucrerent illum intcrticerc. Acccdenlcs aulcm ad cum Pharisa>i, de discipulis Domino, quod non lavarent

iii fiiics Mugcddon ct Dulmuuutha, loca (ut IraHieronymus ") trans inarc Galila' circa Cerazan.
'

Accesserunt

intcriin ad euin Pharisa^iet Sadduca'i,

qua^rentcs ab co

signum dc

ca-lo

sed rcjecit eos

Doininus, quod pravo animo


tavit

id cx(|uircrcnt;

eosquc

mamis cum manducarent, ncgotium


eiiiundent
;

faciunt

scd

reprehensos diinitfcns, coiisccndens navim translreinde discipulos dc panc sollicitos redarguil. monuit(|ue caverc fermcntum Piiarisa'orum, Suddu:

rcdarguit cos Jesus, quod qua> sunt foris tanlum,


qua? autcin sunt inlrinsccus
ncf^li^fant. et (juod
,

cordis

nempc immunditias,

maxiinuin

omnium

est,

Dci mandata pessumdcnt, ct suas ser-

vandas constituant traditioncs, niinirum baplismata urceorum ct calicum, et liis similia (^uod addit
;

nccnon Hcroilis ipsorumlucrcscs signans, (|uarum anlea meminimus.Perveneruntsimul Bcthsaiiiam ubi Chrislus cajcum curavit sputo ejus
ca'ornni,
: .

oculos tangcns.
16. Venit post lucc in pnies^CtPsarea; Philippi
et

Eyangclista

Pliai-isa>i, et

omnes

Juda?i, nisi cre;

lcnentcs non manducanl Irudilionciii scniorumel a foro vcnicnlcs, uisi baptiqua' et alia multa siint zentur, non comedunt

bro lavcrint

manus

cum

solus cssct orans,


:

cum

discipulis suis, iiiter-

rogabat cos, dicens


filiuni

Unfin dicunt liomines esse Alii Joanncni hominis? At illi dixcrunt

fradila snnt

illis

servare. Addit E|)iplianiiis' fuissc

Baptislam,

alii

autcm

Eliuin.

alii

Hierciniam,

alii

quoddam
appcll

j;cnus

Scribarum

ct

Pliaiisa'(irum,

qui

vero (jnasi

unnm

dc prophctis,
essc dicilis? cs

ct

quia unus proillis

singulis anni dicbus baplizarentur, eaqnc dc causa


itos essc

pheta de prioribus surrexit. Tunc dicit

Jesus

Hemerob iptislas
ita

statucnlcs

homiab

Vos autem (|uem


Pctrus. dixit
ci
:

mc
Tu

Rcspondcns Simon
Eilius Dei
vivi.

ncm non
omni

posse vivcrc, nisi singulis dicbus in a(|uam

Cluistus,

inergerctur, ac
ciilpa.

abhierctur,

et sanclificarelur

At dc hisjam supranonnihil

atlit;iiiius.
'

Mat XV. Marc. vii.


V. cap.

Exprolirabat insuper
'

Dominus
odit.

quod

ct in

co

illi

lib.
^

18.

Jos.

dc bello Jud.

lib.

ni. c. 16.
parl.
I.

c.

* Plin.

Biirchard.

de

loc.

sancl.

Cypr. ad Flor. episl. Lxix.


.XV.

.\1at.

Marc. vii. CoDcord.


1.

c.

LX.

Pame).
'

'=

Kpipli. lucr.
Piiiiar.
li.xr.

li.

Mal. XV. Marc. viii. Concord. cap. Lxiv. ' Mat. XVI. Marc. viii. Coiicord. cap. Lxiv.

4.

Her. de loc. Hebrair.

Mat. svi. Marc. viii.

Epipli.

iii

xvii.

Luc. viil. Concord. cap. Lxvi.

TOMIS

13

: .

98
Rcspondpns
narjona
.

.TESU rHRISTI
niifcni Jpsus. dixit ci
ct

ANxrs
18.

33.

Bcalus

es,

Simon
til)i.

Hinc etiam, (juoniam divina


iit
iii

illa

Sapientia

quia caro
(|ui

saniruis

sed Patcr meus,

in ca^Iis

non rcvclavjt est. Et ego dico

jinevidcbat fore,
;i(l

Kcclesia s;ppiiisejusinodi

quT

tihi.

fidcm jicrtinenf,
jiire

orireiitiir controvcrsi.T

ac disceesset

((uia tu cs Pelrus, el

supcr lianc jielram a^dificaho

|)f;ifi()nes.

consuliiit, ut a
foret, in

quo

(juid quolibet
;

Ecclcsiam

meam

ct portne inferi
tibi

non pra^valcliunt
refj;ni

tcmjiore

decernendum

compcrto

et

adversus eam. Et
et in ca?lis
erit

dalio claves

c.Tlorum.

ne ex cujiisqiie animi sententia,


tnicta, divina in

fide in diversa dis-

Et quodcuuKiue lifraveris super terram, erit ligatum et quodcumque solveris super terram,
:

Ecclesia colhita sacramenta vilcvisibile

scerent

unum idemque
[>iit;ivit,

omnibus caput

solufmu ct in cielis. Ha>c cimi dixisset, cnmminatus cst eis, nc cui dicerent (juia ipsecssct Cliristus; adjiciens eundum sibi Hierosolymam in (pia nuilfa pafcrctur, novissime vcro dirum moitis siip-

statiicndiini

cni c;cteri subessent ac parerenf

piicium, fcrtiaquc die gloriose virtiife sua rcsurgcret.

Herodis,
ejns

Verum, quod monuisset cafeiidum a fermento qucm aliquando vulpem noininavit ab fcfrarcliia cuiu jam recessisscf. ad Pliilippi
;

Ouod qiiidcm jure di\ino humanoque semper ubique gcntium factitatum esse, compertissimum est. Apud Hebrwos enim summum pontiflcem, qui cjfiteris prapesset sacerdotibiis, a Deo institutiim esse, non est qui nesciat de quo praeter illa qua? legun:

tur in divinis Scrijituris,

hTC

Joscplius
:

'

.adversus

Apionem agens

liabet his verbis

Qu;x; poterit lex

ditionem commif,n-arc voluit, profectus CTsarcam Pliilippi, sic dictani ex Panneade, ac postea Ncroniam ab Agrippa in Ncronis*gratiam nuntefrarcli;e

'

esse melior, aut justior,

quam

eaciure

Deum

Princi-

pem omnium
muni quidcm

esse confirm.it, saccrdotibus in

com-

rcs prTcipuas dispensare permittit,


Uxc Josephiis. Sed et Gentes optimis legibus reperitur in-

cupataiii.

dc qua et antea verba feciinus. Admicsf

summo

vcio pontificialiorum s;icerdotiim [irincipa-

quani maxime in Galila>a fucrit illa Pliarisa'orum liTresis propagata, qua(quod diximus supcriiis. diim de sccfis .lud;rorum egimus) dcfunctorum aninias inalia corpora pro mcritis cujusque
randiim

tiim competenter injungit?

quTuam apud

stituta respublica in

qua non unus

esset

suinmus

sacerdos, qui jure et auctoritate caeteros antecelleret

commigrare dicebant dum post tot signa Domino in r.alila>a edita, ca de Cliristo invaliiisset opinio, ipsiiin essc Joaunem Baptistam, vel Hicremiam, aut quempiam alium cx [irioribus proplietis illis (|uos quidcm omnes cuin constet fuissc dcpersonaj
;

sacerdotes
strare
:

Non morabimur hwc

in singulisdemon-

;i

satis

ad exemjilum ipsa in primis


pontifex maxinius
caeteros
in

Romana

respub. in qua

nium lum
magistiatus

sacerdotes

UKiximum oiutum in alios

sibi viiidicabat

impcriiim. In Allienicn-

functos, sic intellexissc certum cst, (juod aiiiina alicujiis ex his in Christum migrasset.
17.
Ilic

sium quoijue rcpublica siimmus etiain sacerdos erat, qui in Areopago rogabat singulorum sententias
,

diligens lector

pcdem sist;it atque pauliiin ;ittcndat rem animadversionc dignissiinam.


,

ac colligeb.at

est
-

dc

Iiis

exemplum

creto,

quod Josejibus

recit;it f;iclo,

in desub principe

Ejusmodi
(llirisfi,

n;im(jiic tanti jionderisct auctoritatis acfio

Agatliocle.
lU.

fypiim

(jucmdam exprimit celcbrandl con-

Quod

igitur

divino

humanoque
,

jure,

ac

ciiii. Ciiiii,

missis CTteris, solus ciim discipulis, post

opliin;i

rationique in

[ireccs

Dco oblatas, dc suiiima rcrum qiueslioncm


:

tione, sanctc pieqiie

omnibus consentanea insfifuab omnibus nonnisi nuniine


esse repcrirefur
:

jiroponit

et ;xdmirabili

quodam

ordine, ut jirius

impeilente, vel nalura' jure id exigente, nuitna velut

destruantur errores, ac subinde solida firmitate verif;is st;ibilifa locctur; in primis inferrog;it, qu;c sit
illorum
(jui foris

quadam conscnsione factum


qiii

Jesus,

sunt o]iinio de

lilio

bomiiiis

sed

cum

deliramenta potius et insana ab illis dicta ferrcntiir. (jiiid deniiini ipsi de ea re scntirent, rogat

S('iifeiifi;is

omniiim. Pctrus prinius oinnium,


i[)se

licct

non legem scri[)tam venisset abrogare jusve naturale a Deo mcnti cujusquc iusitum labefactare, sed numeris omnibus omnia absolutissima reddere, inslifiifo jam in Ecclesi;i coUcgio Aposfoloriim, ex illis uiiuiii oninium maximum ac |irinci|iciii, ((ui
,

non
fert

ajtate,

ut sa;pius diximus, sed dignitate, talem


defini^it, et

c;eteris prajesset

elegit.

Fiiit

hic Siinoii Joannis,

scnfcnfiam, ut causam

quid ab

sive dixerimiis Joiut (est

idem Joaniics qiiod Jonas


Iiic, iii(|iiaiu,

omiiibiis sciitiiMiiliim esset,

ci'udi;if

at(|uc

(I('ccrii;it,

;ibbreviate
iiiiis)

a[)ii(l

Hebneos),

qui (ut vidi-

ac fidei
ut
niliil

canonem

per^ietuo

[lermansurum

coustifiiat

tam prompto

ct alacri

animo, qua; divinitus

ferniej.am csset o[)usconsulereca;leros tuiic ac rogare

;iccc|)erat

A[i(isf()los,

qiuenam essent
loculum, ac
fi.xisse.

;iIioruin

de ea
fuit

et

de Chrisli divinitate, palam confcssiis fuit s[)onsionem illaiii ab eo gratiam re|)ciidciite


,

re scntenti.T ac o[)inioncs. Idcirco cfiam

s;ifis

omnium maximam
;icccperat
;

(juod Cejihas vocandus esset,

Chrisfo,

Pefrum

fuisse

([uid
et

de

lidc

scn-

in [)r.Tsenfiaruiii est, id felicifer conseei

liendiim esset, clavum


lcnfi;iiii cjiis;

Quin

laudavit scn-

cutus, dicenti!

Doiuino

Tu

es Ccjiluis (sic
cst prolata

enim
,

cam(|iie

iioii

esse

li;d)cii(l;iiii

iiiuneiu vel

vulgarem, aut ex
,

scnsibiis
Itco
P;ifre

combumanis
ut
ilii

vocem

lianc, ut a

Doniino syriace
liaiic

de-

scribimus) et sujier

Ccjiban
Tii cs

(quod siguilicat
:

dejiromptam
tefccif.

stul

divinitus a

\n-v
[);i-

durissimam petram)
latiiie sic

a-dificabo Ecclesiam nieaiu


:

S[)iritiiiii s;iii(fiiiii iiifus;im, c;eteris ;iii(Ii('iitibiis

diccnda scnfcnfia
(^tc.

Pcfra

cf

su[)cr

lianc Petram,

Scd

usitafiiis loco l'cfr;c, Petrus,

'

Joseph.

anti(i

lib.

xvin.

o. 3.

IJimh ibiJ. x.v.

c.

IC.

'

Josepli. coiLlra Aiiinii.

lib.

ii.

lilcm .inru].

lib.

xiv.

c.

10.

JESU CHRISTI AXNTS 33.


(|iioil

99
,

iiia^is

toiiveiiial
ile

viro

vo\ innseulina
,

tiici

biis

loqucns
,

et

EccIesiiL-

rcspoiidens vocc
?

ail

tonsiievil. At
|ietra,

noiiiine Pelri
ali

(luod
ea,

itlem

sit

ac

Domine

ad
B

(iiiem
lliec

et

iion

(lerivali\iini
tle

salis

sii|)eriiis
;

habi'S,ctc.

verha vita; a.'lerna' (adein scribcns ad Klorculiiiin

ibimus

ostensiini est, ciim

Cepliu' noinlne tlisseiniinus

Piipianum
tle

',

ciijus

eosque

iiisif,niiler

decipi
(|iii

if^norantia vocis
iioii

syriaca;

habitu virginum

vcrba siipcrius recilavimiis. Ideni Petrus etiam, cui oves sic


:

(leinoiistraviiiiiis,

Petriim

esse petram, sed

siias

Domiiiiis pasccndas tii(;ndas(|uc

commendat
,

a petra (leducluin esse, evistiiiiarmil.


20. Quoniam vero ventii Dominus noster
sanclic jaclurus
iioc

sacro Aiiostolorum con-

Jesiis Clirislus Ecclesia) siia'

aiirum super (lueiii posuit et fiiiidavil Ecclesiam quitlem sihi esse et argentum negat. Idcin de unitate Ecclesia' Siiper illum uniim (Petruin scili:

fundanienlum
<(

ponit, dicens
ratio

Tu

es

primarium iapidem Pelrus, elc, quod instituti


,

cet)

a;dificat

Ecclesiam
|iost

suani.

Et

inlra
:

ha'c
lloc

etiam verba,

niulla de iiriniatu Petri

iiostiilat,

dc ipso Ecclesiai fiindamento paulo


t|uitl

fusius
;,Mtel,

agamus. Nenio

alijectum vel

liiiniile

co-

erant ulitiue ct caiteri Apostoli, tiuod hiitPetrus, sed pari consorlio pr;editi lionoris et potestatis
:

dum

audilsujier 1'elruni a Cliristo esse super(]uasi tanla


:

exordium ab unitale
datur,
stretur

proficiscilur.

Priniatus Pctro

;edificatam Ecclesiam,

slruclura super

utuna
:

Chrisli Ecclesia, et cathedra

una mon-

honiineni t|iienipiani iniiitalur


ipse Clirislus basis

nain sic eain dici-

et pastores

nius siipra Petrum esse aCliristo fundatam, ut idern

teniiilur.
vitatis

Alia id

sunt oniiies, sed grex unus osgciiiis iiiiilla ibi liabet, i\\t:v bre-

fiindamentuni
luiii

qua'dam sil ac polius structurae de quo Paulus ail Fimdamen, '


:

aliud neino polesl ponere


est,

pi.Tler id qiiod po-

causa praitirniittiuius. Kursiim de buno pa Uem, inquit, Petrus, super quem Ecclesia tientiiE Domini dignatioue fuudata est, etc. Ha;c Cyprianus,
:

situni

quod

est Cliristus Jesus.

Et qiioniam

sicui caput est Ecclesiae Christus, ita et caput Christi


'ut

eadem inculcat. Antiquior ipso quidem Tertuilianus * licet alioqui in Romanam


qui de Petro sa-pc
,

idem
sit
,

ait

Apostolus

')

Deus
'

est

nierito affirman-

Ecclesiam
:

fiaruiii

jcipius, h;pc

de Petro nihilomi-

dum

tantam nioiem

a'dificii

potissiniuin supra

Deuni inniti, in quo omnis

aedificatio

conslructa

Latuit aliipiid Petrum icdificaudffi Ectlcsiic nus petram dictum ? Idem in libro de Monogamia
:

crescit in lemplum sanclum in Domino. Veruin quaiilunilibet Deus omnipolcns totuni hoc quod

Pelrum soluiii invenio, maritum per socruiu monogaiiuiiu priesuiiio (ler Ecclesiam qus super
: ,

oculis cernitur, adniirabili


videiitia

quadam
:

sapientiaac pro-

illum ;rdificala,

omnem gradum

ordiiiis sui

de

mo:

moderelur; niliiiominus
licet ipse

tain in cn!lo

quain

nogamis

erat collocaliira.
iiKiiiit,

Et in libro de Pudicitia

in terra slatuit principatus

quibiis qui sunl subdili

pareant, quaniohrcm dani in ea esse


contulit
,

silauctor Ecclcsiac,

proleclor ac moderator;

lamen principalum t|ueiTivoluit, ac monarchiam quam Petro


,

evcrlens ati|ue comiiiutans manifestani Doniiui iiiteiitioiiem, |)ersonaliter lioc Petro confereutem Super te, inquil, .Tdilicabo Ecclesiam
Qualis es,
:

meam.
22. Origenes
'

ac in ejus successores propagavit. Sicut


est)

item in hunc moduni

Pctro

ergo (quod cerlum

nemo

potest aliud ponere

summa rerum
et

de pascendis ovibus

cum

traderetur,

fundamentum
cst Chrislus
;

pra?ter id

quod

posituni est,

quod

ita

etiani nec aliud

quispiam ponet

clesia

super ipsum velut super petram fundaretur Ecnullius confessio virtiitis alterius ab eo nisi
,

quini quod posuit Christus, neque convellel, quod Tu es Petrus, et super hanc ipse firmavit, dicens petram Kdificabo Ecclesiam meam. 21. Hanc nihilominus sentenliam, quantumvis apcrtam ac perspicuam,Novatoresdestruerevoientes
:

charitas exigitur.

Idcm

'

ipse alibi

Petrus, su-

per quem Chrislus fundavit Ecclesiam, duas tantummodo epislolas scri])sit. E])iidianius ^ vero non

minus eleganter verbaaudiamus

|)rofiletur

eadem; cujus

idcirco

cavillalionibus, eo amentiffi provecti sunt,


noii

iit

dicere

Dominus, inquit, constituit euin priinum Apostoloruin ])etram flrmam, siiper


:

Ipse

erubescenles

eam non

esse intelligeudain de

quam
rum
minis

Eeclesia Dei ajdificata est et


:

]iorta3

inferorum
infero-

Polro, sed de Christo, in alienum prorsus

longeaverodiversum dislraliere sinl, adeo ut non magis Petri, quam aliorum christianorum lioiiiinum, de quibus Apostolus dicit Et vos coaedificamini in habitaculum Dei in Spirilu sancto velint habitam esse rationem. Verum quam germane, quam pie acsancte eaClirisli verba sancli Patres semper acceperint , instar omnium
:

sensum et lia^cverba non veriti

non valebunl adversus illam


sunt hccreses
*

j^ortae
,

enim

et

hffiresiarcha;

etc.

At quid
a-di-

Hilarius

de Petro?

in

nuncupalione novi noet tartari


:

felix Ecclesiai

fundamentum, dignaque
,

ficatione illius petra, quiB infernas leges

porlas, et

omnia
,
,

inortis claustra dissolveret

bea-

tus

caeli

janitor

cujus arbitrio claves tTlerni nditus


terrestre
!

traduntur
auctoritas

cujus

judicium
ille.

iira^judicata
in-

unus

satis

idoneus posset esse


,

testis

Cyprianus, qui

sit

in coelo

Ha;c

Hieronymus

temporis auliquitate
lecellere videatur
dixerit,

doctrinai pra^stantia, martyrii

super scribens ad
veritali

Damasum, egregius ca^terorum

deniiiue dignilate et amplitudine caileros facile an:

adstipulanlium socius invenitur, sicdicens:

audiamus
*

quem, quid in eam sentenliam in primis enim ad Cornelium


:

Beatitudini \ux, id eslcathedraePetricommunione

scribens ha3c ait


sedificata a
'

Petrus tamen, super

quem
i.v.

'

Cypr. cpisl.

Ll.x.

'

Domino

fuerat Ecclesia,

unus pro omni-

in epist. ad raenti.

Cor.

111.

2 1.

Cor. xi.

'

Ephes.

ii.

Rom.
^

c. vi.

Epiph.

in

Ancoral.
lib.

Terlull. lib
v.
'

ile

prasciipt. c. xxi.
M.ittli.

'Orig.
'

Orig. in
'

ie can. Novi Testaxvi.

Hilar.

in Malt. c.

Hier.

'

Cypr. episl

epist.

xvii.

iOO
consocior
:

JESU CHRISTI
supcrillam pclram
est.

ANNUS

'^'6.

itilificatam

Ecclcsiam
ille jirin-

cerdos est
cit, etc.

scio; (HiicuiiKiue cxtra


derit,

profanus

tlomum Idcm alibi

lianc a:.'iuun coinc' :

Sicut

liabct

saccrdotem facit. Petra cst petram faBursus etiam Crefforius Nazinnzenus hiEC verba diim ai.Mt de Petro Vides quemad:
:

'

cepspliilosopliorum,

ita liic

Apostolorum

fuit,

supcr

m0(tum
hus,

ex Cbrisii discipulis, majj^nis uii^jue

omnicrc,

(|ucm Ecclesia Uomini staltiii mole fumlala est, quic uec im|utu lluminis, nec nlla tempestate concutitui-.

et excelsis, at^jue elecfione dignis, hic peira

vocctiir. at(]ue EcclesicE


(lita

fundnmcnla

fidei sua^

Ac iterum
(lal

':

Supcr

Ecclesiani, et

unum monlium Christus fuiiloquitur ad eum Tu es Petrus, et


:

liabeat? Ikcc Cregorius. Clirysostomus item

qui in

eamdem
dicebat

sententiam loculus videbatur


:

lifEC,

snpcr lianc petram a^difiiabo Ecclesiammeam.


(jue liiec

At-

locum illnm

Mattlia^i exjilicans-, ait


'

Patcrad Hie-

eadem

alil)i

sa^pins

'.

remiam

Sicut

columnam

ferream, etsicut

ipsum multoties teslaVos autem (]uem me tum reliquit, ul cnm loci non immemor sni essedicitis? Petrns statim primatum egit, primatum confessionis utique non liiinoris, primatum fidei, non ordinis. Ha^c de
23.

Ambrosius etiam
ait

id

murum
uni
Cliristus

'

Pater,

aeneum posui te, sed ipsum quidem genti himc auiem universo terrarum orbi pneposuit et paulo jiost sic Ego tihi
; :

dico, inquit, tu esPeirus, ei ego super te aedificabo

Ecelesiam

meam

et alibi

Princeps Apostolo-

Petro Ambrosins,
rat a

cum nondum

caput EcclesitE fue

rum

Petrus, sujier

quem

Cbristus fundavit Eccle-

Domino

conslilutus. Sed quid subdit?

Hic

siam, vere immobilis petra, et firuiaconfessio, nonne


paujicr erat? elc.
2.1.

est erjj;o Petrus,

quirespondit pro
,

ca^teris Apostolis,

imo pro
ct post

ca'teris
:

et

ideo

fundamentum

dicitur

Non

i^ra^tereamus

Augustinum,

(jui et isitEC

tinn

pauca Fides ergo est Ecclesia! fundamennon de carne Petri, sed de fide dictum est
,

de Petro in Ecclesia adversus Donaiisias cani voluit


his versibus
:

quia porla; inferi uon praivalebimt


fidei vicit

sed confessio

Niimerale ?acerdole3 vel ab ipsa Petri sede,

infernum

lianc idcirco

carne Petri
deretur

et fide Petri

Ambrosius de habet distinclionem, ne vi:

Et

in

ordine

illo

Ipsa est pctra, quani

Palrum qnis cui successit, videlc. non vincunt superb.T inferorum

port.T.

cum

Petro etiam inlcriisse Ecclcsia


fidei

ca-te-

rum
.alibi

nonnisi ex

confessione

eam

Pelrus prairo'

Hirc

cum

gativam promeruit. Unde idem Ambrosius Tu es Petrus et super banc pelram


:

ipse velit
liaec

nem
ei

aique occini in Africana Ecclesia cur Novatores de eodem Patre quaesiiomoveiit, ijuasi h;cc verba, Et super hanc Pedicai,
:

a^difi-

cabo Ecclesiam

meam

petra

primus

in nalionibus fidei

enim dicitur, eo (|uod fimdamenla posuerit, et


totius operis

fram,

intclligcnda dixisset de Chrislo? Sed ad hicc

alia quie

tanquam saxum immobile

Chrisliani

dum
si

superius ex eodem auciore ciiavimus, de Cephse nomine egimus, provoco illos. Quod
ipse in Belractaiionibus suis
,

compagem molem(]ue contineat, etc. Cerle ipsum Ambrosium non aliud quam lioc ipsum scnsisse, (juod Petrus sii petra, super quam Ecclesia sit fuii(Idta,

idem

legentium ar-

Augustinus testatur \ ii. Sic etiam eodem sensu super fideni Petri non et aliqnialii dixeruntfundatamesseEcclesiam (|uod illam se])arareni a persona Pelri sed ne uno extinclo Petro, eliam fides Christi, ipsaijue Ecclesia corruisse videretur; cum et Doniinus sit Petro |)ollicitus fidem ipsius nullo unquam lempore desituram. Nam et Cyrillus qui islud ipsum dixerai
;

duabus senieniiis iTltcram sequi hscc idcirco tunc i])se quod alias dixinius) quod vim vocis syriacae minus fuerit assecuius, (lum putavit (quod ail) nomen Petri non esse idem (]uo(l petra, sed derivatum al) ea. Ai ne eadcm
bitrio relin(]uat
;

quam

velint ex

siej)e

rcpetcre C();;amur, consule quac siqierius dicta

suni
Pclri

dcnomine
,

CepliiC.
sit
"'

Porro nullum

esl

dubium,

quin idem Paler


ut

fldissinuis

asscrtor primatus

cum

ait

Quis eniiu nescial Apostolo

'^

rum

jirincipem beatissimuni essc Petrum? etc.


2i'>.

in libris de Triiiilate, qiiid alibi

profiteatur

altensibi,

In hanc sentcnliam

litec S.

Leo

"

De

toio

danius

Non Simon.
:

inquit, lore

jam nomen

vocabulo ipso commode significans, (jnod in eo tauijuam in ]it;tr.i lii|)ideque firjuissimo suam esset aidiiicaturus Ecclesiam. In
sed Peirus, prajdicii

muiido unussanctus Petruseligitur qui ei universact omnibus A|iostoIis, ruin gentium vocationi
,

cunctisque EcclesiiC Paliibus pnciionaiur: ut


vis in

quam,

populo Dei mulii sacerdoies

eodem sensu Basilius niam fid(! prfcsiabat,


susceiiii
;

'

etiam haic de Petro


Petrus

Quo-

|i;isl()r(,'s,

omncs

tameii

]iro]iric

multique regai Pctrus quos


siut

Ecclesitc in se icdificationem
Etsi, inijuit,
,

Iirinci]ialiler regil cl Cluisliis, ctc.


liliiia

Hicc ille, qui

et alibi

'

jietra csl,
est.

liabet id genus. Isthffic ipsa oinnia

etiam in

non

ut Cbrisius peira est

sed ui Petrus jietra

sacrosancto concilio o^ciimenico Ejilicsino''

coram
liis

(^lirisius

enim revera

jietra esi

immobilis

et
:

incon-

Pidribus

.ViiostoliciC
:

scdis

Icgatus

Pliilippus

cussa; Petrus vero pro[)ter lianc jiclram


enini Deus suas dignitates,

largilur

piofessus esi vcrbis


tiido. totius tidci,

Non ignara

est vestra beati-

bens dai. Lu.v esl


'

non cvacuans se, scd liaVos esiis, inquil, lux umndi. Sa-

cicterornuKjue

omnium

Apostolo:

riim ciiput

bciifuiii iijiostolum
:

Pclrniu extitisse
Nulli dubium,

ItlciiKjue inferius hicc vcrbir"


nicr. adv(!re. Pclagian.

imo

c.

XVI. contra Jovinian.

Iib.

incar. c. iv. in lin etc. v.


ilctracl. lib.
I.

c. XII. lib. V.

21. 'Basil. advcrs.


c.
'

' nier.

in

Isai.

c.

li.

i.

ad Marcell
>

cpist.

Liv.

' Ilicr. in
'

Mallli.

Arnbros. scrm. de lide


iv.

Cyril. i\e Trinit. lib.

Eunorn.

lib.

il.

^Cyril.

Ambros. de ' Aug. Pclri.

Gretr.
=

llier. I.

in Joan.

princ.

Nazian.
*

orat.

de mod.

Aujr. in Psal. contra

.\u(;.

'* llasil.

Iiom. xm.k.

die su;c
^

assum.

in
'

Joan. Iracl.

2 Chrys. in Matl. hom. ."."). partem Donat. Ilabetur tom vii in ' Lco serm. iii. in Annivers. Lvi.

Act. Kplics. Conc. tom.


ii.

ii.

cap. j.

edit.

Pcllana'.

de

pceoil.

Act. Eplics. Coiicil. tom.

cap. 16. edit. Peltan;c.

, ,

JKSU CIIKISTI AXXrs


sceculis omiiilius

'.y.i.

lot
lidci, iiiind (^hristus

noUuii

ust

saiiLtiiin licalis^^iiiiiiiii-

ipiio

profcssus fuci;it nidiiMciita


:

(|uc

Pelmm Apostolorum

priiicipoiii

ct

capiil

esset Filius Dei


criicis
;

sed uiiiidiiin didicoi-at myslerium


siciil illiiil, fiicivit ci

lidcicpic

colmiiiiam, luclcsia' Catiiolica' liiinlamciiSalvalorc iiostm,


,

iioii

cnini adliiic,
:

reve-

tum,a

l)oiiiiiio iiostio .lcsiiClirislo,

l;tkim

;i

Palro
,

iil

iiicrito dic;iliir
(piio

sapcre
,

qii;i'

suul

humaiiiipu!

f^ciicris
:

riodempton!

caelestis

regiii
,

honiiiniiii

et

iion

simt

Dci

appareat(|ue
(pio-

clavcs acccjiissc

solvciiili

alqiK^ li^amli poteslate

bum;iiio
(l;im
'

s|iiritii

(Nidivisse;

ct ipii;i

immcnso
(jiia'

ijuamacceperal, usimi

riiisse; iiciaioii
,

pcr siiccessores

;imoro

illiiis

lciiob^itur,

noimisi
illi
:

pacifica

suos liucusipie sem|ier vivere

causas (iecernere,
ille
iii

ac jucunda essent, ciipiobat


Tliabor dixit
iiiuim
, :

ut

cum

in

monte
(;iuii

scmfienpie viclurum essc.


ac plciia synodo.
27.

lliPc

trcipifiiiti

F;uiaiiius hic tria tahcrnacuhi, libi


Sicipic (|u;intuiulibot
'

etc.

appollet

Denique ne ulterius longiori (lifiressione vagenuu', sed tuio verbo dicanms, (pioli|iiot posl
recilatos fuerunt scriptores ecclesiastici orlliodoxi
(|uot(piol
etiaiii

saianaiu,

non iamen sed liumano |ioiiiis,

;ini;iluiii dicit

spiriiu s;ilan;o,

(piippo (piod sapial qu;i' suiit

hominum.
qiiod
sit

Porro

sic

appcllal

fucrunt

synotii

iii

Spiiitii

saiicto

spiritus illo ucipiiim

eum saianam , non (quoinodo ciiiiii vol


Doniinus
sapi;it

legilimo congregat;e, Id ipsum


ter

ingenuecpie professi
Itomiiio
:

sunt

omnes ;eiiuo constanPetrum scilicet a


,

esso, vel agi poterat (li;ibolico spirilti,cuni

illum

quod qua" sunt hominum


accnsot?), scd sal;iiiaiu
(id

et

non Dei
\o\

(lliristo

fimdamcntum
,

Kcclcsia' esse consti-

lanltiiii

iqipcllcit,
b;i'c

hoc

est,

tutiim
polest

atipie

adeo

ut sicul (ipiod diximtis) iicnio

adversarium

enim proprie

.Txvi; si:

])osituni est,

fundimientum aliud ponere, prajler id (|uod quod osl r.lirislus; ita iicmo rcvcllcre

gniticat) ut qui cruci ipsius adversarefur

sic et

eum(l(!iu sibi esse scandalo dicit. (piasi impcdiniento


sive olVondiculo in via,

aut (lissolvero

umpiam

valcat Ecclcsia: fiiiulanicn-

dum

obsislit

Doniino

nc

tum, quod posuit


al(pie conslantia,

Cliristus,

compaginatum

Cliristo,

ac slaliililmn verbo Ctirisfi. Ihec itaipic adoo solida

vorbo Domiiii ac

toliiis C;illiolic;e
,

Ecclesiir

confessione recepla atiino probata

velle

Eo vero velut ternpmotu etsi concussus ost Petrus, uon lamcn convulsa est ipsa petra, vorhis Domini comjiaginata ot stabilila, quaiii immobilom fore permansuram promisit.
pateretur.
29. Posl h;ec
'

itcrum in diibinm revocare, nonnisi emot;e inenlis,


pcrfiict;e frontis, inlnTiiis liny;ii;o, ac deni(iiio vecor.

convocala iurba, de tollondo ab

dis

hominis esse

potest.

Sed insaniant

licct

lirmata

uno(iuo(iuo crucciu suam, et ut scquereniur se tradiditdiscipliuam ot qua' foret pa'na nnn confitontis,
;

lamcn semel verbo Domini supra tirmam pelraiu Ecclesia portoe inferi non pncvalebunl sicut noc
,

sed eruboscenlis,

admonuil,
tnde
,
'

pr;t'di\it(|ue

de suo
octo

adventu cuiu
ducit eos in

glori;i.

post dios fermo


.

[)r;ev;duoriiiit,

adversus eam.

Verum
'

shibit ot iu lioc
(jui cecidorit
:

asstimens secuni Potruiu

verax sontoulia Domini, qua dicit

Jacobum et Joannem montom oxcelsum seorsum ct dum


;

super lapidem islum, confringetur supor quem vero cocidoril, conteroteum. Cicterum (piod pcrti-

orarei, trausfiguratus est ante eos


facies cjus

resploudorot. Visi

adeo ut sicut sol sunt Moyses et Elias


,

uetad primatuinPoiri jam verbisDomini stabilitum

lo(iueuies

cum

oo de e.xcessu
:

quom

Hierosolymis

(luomodo

alias

in

futurum frequentius
sit;nis

fuorit

do-

mousiralus, et cortis qiiibusdam


docl;ir;itus, ac

evidonlissime

subinde in posleros propagatus, suis locis opportunius dicenuis nec suo etiain loco tacobimus (luomodo Domimis pollicitus sit sc
;

impleturus erat quid tuncPetrus dixerit, ac ctetera (puo suut sccuia, Evangolisia' fusius prosequuntur. Montem illum oxcelsum, fuisse Tliabor iu Scripturis
divinis

Hunc
inlcr

daturum cl;ivcs Petro et quando id implovorit. Nunc voro ad ipsam evangelicam historiam re,

celeberrimum, apud omnes est in confesso. liabyrion nominans. siium scribit Scythopolim ei camptim magniim protensum
Josopluis
'

in

aliitudinem triginta stadiis


essi;

ex Septentrionali

deamus.
28.
Clir/st/. (le stta

fUlKrat/n.

pass/one prcPcUcatio,

et

trans-

In

lumc

modum

slabilito

Ecclesi;c
-

inaccessum, in vertice habeniem planitiem viginti stadioruin. De oo item Hieronymus " esi autem liacc habet Tluibor terminus Zabulon
parfe
:
:

Catholic;e

fundamento, Dominus comminatus

cui dicorent (]uod ipse Christus ossot,


p;issiirusllicrosolymis, et

no docens oos quid

quomodo

posto;i tortia die

rosurrecturus esset
Absit a
fe,

palam

pra^dixii.

Tunc Potrus
,

appreliendens eum, coepit increpare illum


((

dicens

campo; mira rotunditaie sublimis, disians a Dioc;csarea decem millibus conqui coufiniuinquoiiue inter ii;i Orientalem plagam tribum Issachar otNephtalim fuit. H;i;c ille. Idemque superius dislare ait ab oo Naim duobus milliariis
in

mons

medio

(i;dila?a;

Domine, non
,

erii

iibi

hoc. .\d (luom


:

convorsus Jesus

redarguens

eum

dixil

Vado post
sapis quae
vi-

contra meridicm. Nazarclh vero contra Orientalem plagamixboodisiarequindecim milliariis. lia Hiero-

me, satana, scandalum

es mihi, (piia

')

non

nymus.

Distare

autem Nazareth
;xil

monte Thabor
Beda
',

se\

Dci suni, sed qvut suni honiinum.


sed ex revelatione priora
qua? revelata
centies
'

Hinc ccric

dunfaxat milliaribus
scripsero

Occidouiem, pr