‫ע׳ ‪ ;112‬דאס יח־ישע ווארט‪ .

‬וויניפעג‪ ,1957 ,‬מערץ ‪;1‬‬
‫תולדות ישיבת היהודים בקורלאנד‪ ,‬ע׳ ‪ ;78‬אהלי שם‪ ,‬ע׳‬

‫‪ ;104‬יהדות ליטא‪ ,‬ג‪ •/‬לקורות עיר ראסיץ ורבניה‪ ,‬ע׳‬
‫כ״ ט‪813015 80015 .‬‬

‫לוקניק‬
‫טעלזער קרייז‪ .‬פון די עלטערע‬

‫גרויסע שריפה‪ .‬אין דער שריפה פון ‪1887‬‬

‫ילדישע ילשובים אין ליטע‪ .‬אין ‪ 1599‬ווערט‬

‫האבן ‪ 170‬ילדישע מישפחות פארלארן‬

‫דערמאנט א ילד אין לוקניק‪ ,‬איליא אוו־‬

‫זייערע הצזער‪ .‬גרויסע הילף פאר די‬

‫דאוויטש‪ .‬אין ‪ 1662‬האט דא נאך אלץ‬

‫נשרפים איז געקומען פון פריץ פילסודסקי‪.‬‬

‫געלעבט נאד איין ילד‪ .‬אין ליטווישע‬

‫ערב פסח ‪ 1888‬איז דא פארפאלן‬

‫מקומות‪ ,‬ווו ילדן האבן זיך פארנומען מיט‬

‫געווארן א קריסטלעך מיידעלע‪ .‬ס׳איז גלטך‬

‫ארענדע אין זיבעצנטן יארהונדערט‪ ,‬ווערט‬

‫געוואק א שטימונג פון א פאגראם‪ .‬צום‬

‫דערמאנט אויך לוקניק‪ .‬לוקניק פיגורירט‬

‫גליק‪ ,‬האט דאס קינד זיך אי_ינגעפונען אין‬

‫אויך‬

‫אין‬

‫א‬

‫רשימה‬

‫פון‬

‫ליטווישע‬

‫שטעטלעך‪ ,‬ווו ילדן האבן געלעבט סוף‬
‫זיבעצנטן יארהונדערט‪.‬‬

‫דער לעצטער מינוט‪.‬‬
‫אין ‪ 1900‬האט ווידער געהאלטן‬
‫בגי א בלוט־בילבול‪ .‬בעתן בלאנדעס־בילבול‬

‫דאס זצנען אלץ געווען ילדן־‬

‫אין ווילנע האט זיך דא פארשפרייט א‬

‫יחידים‪ .‬גענומען זיך אויסקריטאליזירן ווי א‬

‫קלאנג‪ ,‬אז א לוקניקער קריסטלעך מיידל‪,‬‬

‫קהילה האט לוקניק ערשט אין ערשטן‬

‫וואס לעבט אין ווילנע‪ ,‬איז צעשניטן‬

‫פערטל פון אכצנטן יארהונדערט‪ .‬ארום‬

‫געווארן דורך ילק‪ .‬פויערים פון די דערפער‬

‫‪ 1750‬־‪ 1760‬איז דא געווען א רב — א‬

‫האבן שוין אנגעהויבן צו שטראמען אין‬

‫סימן מובהק פאר א קהילה — און ‪1766‬‬

‫שטאט ארצן‪ .‬אבער דער סוף האט זיך אויך‬

‫האבן‬

‫דא שוין געלעבט ‪ 566‬ילדישע‬

‫דעמאלט געענדיקט בכי־טוב‪.‬‬

‫שטצער־צאלערס‪ ,‬וואם קען מיינען ארום‬

‫אין די פאגראמיארן פון די‬

‫‪ 700‬נפשות )קליינע קינדער‪ ,‬גאר אלטע‬

‫‪1880.‬ער אין רוסלאנד האבן מערערע ילדן‬

‫זטנען געווען באפרצט פון שטטערן‪ ,‬און‬

‫עמיגרירט קיין אמעריקע‪ .‬אין אן עמי־‬

‫מסתמא זצנען געווען אויך ״נעלמים״(‪.‬‬

‫גראנטן־רשימה פון ‪ 1889/90‬זצנען דא‬

‫אין ‪ 1847‬האבן דא געוווינט ‪949‬‬

‫צוויי לוקניקער‪ :‬ע‪ .‬גרודזינסקי‪ ,‬ל‪ .‬זאלצ־‬

‫ילק‪ ,‬אין ‪ ,798 — 1897‬אין ‪513 — 1923‬‬

‫מאן‪ .‬פאראן א פיקאנטער בריוו פון ר׳‬

‫און פארן חורבן — ארום ‪.400‬‬

‫ישעיה בר׳ אשר פון לוקניק‪ ,‬וואס שרצבט‬

‫אין ‪ 1861‬איז דא געווען א‬

‫פון באסטאן צו זניבע קרובים אין שטעטל‪,‬‬

‫אז מען זאל ניט פארלאזן רוסלאנד‪ ,‬וועל‬

‫האט לוקניק אים ארויסגעפאדערט פאר א‬

‫אין אמעריקע הערשט אנטיסעמיטיזם‪.‬‬

‫רב‪ .‬האט שאלות־ותשובות אין עטרת יצחק‬

‫צווישן די יארן ‪ 1898‬און ‪1911‬‬
‫זילנען דא געווען ‪ 19‬פרענומעראנטן אויף‬

‫פון ר׳ יצחק־אגיזיק ]ראבינאוויץ[‪ ,‬אב״ד‬
‫שאוול‪.‬‬
‫ר׳ שמואל בר׳ יוסף‪ ,‬פון ארום‬

‫רבנישע ספרים‪.‬‬
‫געשאפן‬

‫‪ 1830‬ער‪ .‬ארויסגעגעבן מיט א פירוש דעם‬

‫געווארן א פאליטישע גרופע ״דורשי ציון״‪.‬‬

‫איל משלש להגר״ א און ״סדר אותו בסדר‬

‫לוקניק האט געהאט איינע פון די‬

‫נכון״ )ווילנא והוראדנא‪ ,‬תקצ״ד(; ר׳ נתן‬

‫שענסטע שולן אין ליטע‪ .‬א בילד פון דעד‬

‫בר׳ שלמה סגל‪ ,‬פאטער אב״ד ווילקאמיר‪.‬‬

‫שול געפינט זיך אין אידישע בילדעד)ריגע‪,‬‬

‫ר׳ שלמה־זלמן בר׳ מאיר זק״ש‪,‬‬

‫אין ‪1903‬‬

‫איז דא‬

‫דא געבארן אין ‪ .1814‬פון ארום ‪ .1857‬אין‬

‫‪.(16 :1937‬‬
‫רבנים‪ — .‬ר׳ יעקב יעקלי בר׳‬

‫‪ 1860‬איז דא זצן נאמען אין א רשימה פון‬

‫אברהם אבוש‪ .‬אויף עמודי בית יהודה‪,‬‬

‫ילדן‪ ,‬וואס האבן געהאלפן בויען דעם‬

‫יהודא ‪ . . .‬איש הורוויץ ‪) . . .‬אמשטרדם‪,‬‬

‫פאברענטן‬

‫בית־מדרש‪ .‬פרלער רב אין‬

‫תקכ״ו( איז דא א הסכמה פון ״יעקב בהרב‬

‫ביחש‪ ,‬לינקעווע און נאך לוקניק אין‬

‫מוהר״ר אברהם נר״ו החונה בק״ק לוקניק‬

‫קרעטינגע‪ ,‬ווו ניפטר געווארן אין ‪.1876‬‬

‫והגליל‪.‬״ זצן הסכמה איז אויך דא אויף צל‬

‫מען האט אים גערופן ״זעלמעלע פרומאק‪.‬״‬

‫המעלות פון יהודא הורוויץ ]קיניגשבערג‪,‬‬

‫בערנשטיין‪.‬‬

‫ר׳‬

‫יוסף־יהודה‬

‫תקכ״ה[‪ .‬זגין פאטער איז דער מחבר פון‬

‫פרלער רב אין רודאמין‪ ,‬ראגעווע און נאך‬

‫קנה אברהם והיא ברכת אברהם )ווארשא‪,‬‬

‫לוקניק אין פילטען )קורלאנד(‪ ,‬באלבירי־‬

‫תקמ״ד(‪ .‬ר׳ אברהם איז זגינע לעצטע יארן‬

‫שאק‪ .‬זגין זון נוח־טוביה‪ ,‬געבארן ‪ 1873‬אין‬

‫געווען אב״ד פראנקפורט אם מיין‪ ,‬ווו ער‬

‫פילטען‪,‬‬

‫אמור‪ ,‬יעקאטערינא־‬

‫איז ניפטר געווארן ‪ .1769‬אויפן שער־‬

‫סלאווער גובערניע‪ .‬מחבר פון מי נח‪.‬‬

‫רב אין‬

‫בלאט פון קנה אברהם ווערט אנגעגעבן‪:‬‬

‫ר׳ שלמה־נתן בר׳ יצחק־אהרן‬

‫״ר׳ יעקב יעקלי אב״ד לוקניק בן המחבר״‪,‬‬

‫קאטלער‪ ,‬געבארן ‪ 1855‬אין קאוונע‪ .‬רב אין‬

‫קען מען משער זנץ‪ ,‬אז ער האט געקענט‬

‫אוזווענט‪ ,‬אין די ‪ 1890‬ער יארן רב אין ניו־‬

‫זנץ דא רב צווישן די ‪ 1750‬ער און אנהייב‬

‫יארקער ״תפארת ירושלים״‪ 1901 .‬זיך‬

‫‪ 1780‬ער‪ .‬אין דור ודור ודורשיו פון יוסף‬

‫צוריקגעקערט קיץ ליטע און געווען אב״ד‬

‫רבנישן‬

‫קורשאן און לוקניק‪ 1922).‬נאך געווען דא‬

‫גענעאלאג‪ ,‬זאגט זיך‪ ,‬אז ר׳ יעקב אב״ ד‬

‫רב(‪ .‬ווידער אוועק קיץ אמעריקע‪ 7 ,‬יאר‬

‫לוקניק איז ניפטר תקמ״א )‪.(1781‬‬

‫רב אין דעטראיט‪ ,‬שפעטער עולה געווען‬

‫לעווינשטיין‪,‬‬

‫דעם‬

‫באקאנטן‬

‫ר׳ יוסף בר׳ מאיר־יצחק סלוצ־‬

‫קיץ ירושלים‪ ,‬ווו ניפטר געווארן אין ‪.1945‬‬

‫קער‪ .‬ווען ער איז נאך געווען א יונגערמאן‪,‬‬

‫חיבורים‪ :‬בית שלמה )ס״ט לואיס‪ ,‬תרפ״ז(‪,‬‬

‫האט‬

‫ניכבדים‪ — .‬ר׳ דוב־מרדכי‬

‫שלמה‬

‫פרם‬

‫)ירושלים‪,‬‬

‫תרצי׳ו(‪.‬‬

‫חידושי־תורה אין יגדיל הורה )סלוצק‪,‬‬

‫ווישיוויאנסקי‪ ,‬א געבארענער אין לוקניק‪,‬‬

‫‪ .(1910,1909‬האט הספמה אויף מעין גנים‪,‬‬

‫איינער פון די באוווסטע תלמידים פון‬

‫משה זבדיה )‪.(1914‬‬

‫הגאון ר׳‬

‫אליהו‬

‫ראגאלער‪.‬‬

‫ער האט‬

‫לעצטער רב ר׳ שלמה־אפרים‬

‫געוווינט אין לוקניק‪ ,‬אבער האט ניט‬

‫קראוויצקי‪ ,‬געווען אויך רב אין וועקשנע‬

‫‪.‬געוואלט אננעמען קיין רבנות‪ ,‬האט נאר‬

‫און ציטעוויאן‪ ,‬הי״ד‪ .‬איידעם פון ר׳ שלמה‬

‫געזאגט א שיעור גמרא פאר לומדים‪.‬‬
‫ז־‬
‫האט‬
‫ר׳ משה־אליהו ריינוואלד •ז•‬

‫פגינזילבער‪ ,‬אב״ד קיידאן‪ ,‬הי״ד‪.‬‬

‫עמנואל‬

‫געשריבן קארעספאנדענציעס פארן המליץ‬

‫אפשטאמיקע‪.‬‬

‫באנק‪ ,‬געבארן ‪ .1840‬זיך אויפגעהאדעוועט‬

‫)אפט אונטערן פסעוודאנים מאו״ר אדער‬

‫בנל זיין טאנטע סאלאווייטשיק אין לוקניק‪.‬‬

‫מאי״ר(‪ .‬אין אן ארטיקל האט ריינוואלד‬

‫צארישן‬

‫געבראכט ראיות פון תלמוד‪ ,‬רמב״ם‪ ,‬יורה־‬

‫פון‬

‫די‬

‫גרויסע‬

‫—‬

‫יוריסטן אין‬

‫רוסלאנד‪ .‬געשטארבן ‪ 1891‬אין שווייץ‪.‬‬

‫דעה און אנדערע מקורות‪ ,‬אז דער רעדאק־‬

‫ר׳ חיים ראבינאוויץ‪ ,‬געבארן‬

‫טאר פון המליץ אלעקסאנדער צעדערבוים‬

‫ישיבה‪,‬‬

‫האט געמאכט א טעות וועגן דארפן האלטן‬

‫דערנאך אב״ד מ?!‪0‬יאד און ר״ מ אין ישיבת‬

‫א מת מער ווי איין טאג‪ .‬צעדעדבוים איז‬

‫טעלז‪ ,‬ווו ניפטר געווארן ‪.1931‬‬

‫ארויס קעגן ״השגת איש ושמו משה אליהו‬

‫‪.1860‬‬

‫ר״מ‬

‫אין‬

‫סלאבאדקער‬

‫ר׳ אברהמ־אבא ז״ק‪ ,‬געבארן ד‪$‬‬

‫ריינוואלד‬

‫מלוקניק״ אין זי‪1‬ן בראשור‬
‫מנות בעד החיים אל המתים‬

‫‪ .1862‬פון ‪ 1890‬אב״ד אלסיאד‪1941 .‬‬

‫משלוח‬

‫אומגעקומען מיט זגין עדה‪ ,‬הי״ד‪.‬‬

‫)פטרבורג‪ ,‬תרמי׳ א(‪.‬‬

‫ר׳ צבי־יהודה הירש •דאלשוואנג‬

‫ר׳ שמחה אשרי און ר׳ חיים‬

‫בר׳ נחום‪ ,‬דא געבארן אין ‪ 25 .1873‬י‪$‬ר‬

‫גאלגוט — פון די חשובע בעלי־בתים‪ ,‬ר׳‬

‫רב אין שיקאגא‪ 4 ,‬יאר מנהל־משגיח אין‬

‫תנחום בעלפארט‪ ,‬וואס האט געלעבט אין‬

‫עולה‬

‫אירקוטסק‪ ,‬האט צוגעשיקט געלט פאר די‬

‫טעלזער‬

‫קליוולאנד־ישיבה‪1949 .‬‬

‫געווען קיין ישראל‪ .‬משפחהדיק פארבונדן‬

‫ילדישע ארעמעלצט אין לוקניק‪.‬‬

‫מיט די גאונים ר׳ לייזער גארדאן און ר׳‬
‫שמעון שקאפ‪.‬‬
‫ר׳ משה אלשוואנג‪ ,‬ד‪ $‬געבארן‬
‫‪ .1902‬משגיח אין טעלזער ישיבה‪ ,‬הי״ד‪.‬‬
‫ר׳ דוב־אריה אלשוואנג‪ ,‬רב אין‬
‫גראיעווע‪ ,‬קראסלאווקע‪ .‬ניפטר געווארן‬
‫‪ 1942‬אין סאמארקאנד‪.‬‬

‫ביבליאגראפיע‪ — .‬הכרמל‪ ,‬תר״ך‪ :‬המגיד‪;16 :1876 :‬‬
‫המליץ‪ :63 :1888 :170 :1885 ;1884 ,‬א‪.‬ל‪ .‬פרומקין‪,‬‬
‫תולדות אליהו‪ .‬ווילנא‪ ,‬תר״ם‪ ,‬ע׳ ‪ ;72 ,24‬מ‪.‬‬
‫עדעלבערג‪ ,‬די ילק־שטאט מעזריטש‪ .‬ב״א‪ ,1957 ,‬ז׳‬
‫‪ :312‬אהלי שם‪ ,‬ע׳ ‪ :10‬עיר ווילנא‪ ,‬ע׳ ‪ ;211‬לתולדות‬
‫היהודים בליטא־זאמוט‪ ,‬ע׳ ‪ ;78 ,62‬תולדות אנשי שם‬
‫)ראנד(‪ :‬ילווא־בלעטער‪,‬‬
‫ז׳ ‪ ;224‬יהדות ליטא‪ ,‬ג׳;‬
‫ספר הפרענומעראנטן‪;4365 ,‬‬

‫‪(10^8106£0 11181^11111 111810-‬ז}‪6111161^11 2‬‬

‫ר׳ נחום שאפירא‪ ,‬געבארן ‪1818‬‬

‫‪1^02116£0‬‬
‫‪0.‬מ ‪823^3, 1987,‬־‪?01806. \¥31‬‬
‫‪): 613011 60011.‬ארטיקל וועגן זאמעט( ‪141‬‬

‫אין דאקשיץ )מינסקער גובערניע(‪ .‬רב אין‬
‫פאקראי‪ ,‬ליגעם‪ ,‬וועגער‪ ,‬טרישיק‪ ,‬שאט‪ ,‬ווו‬
‫ניפטר געווארן ‪.1902‬‬
‫ר׳'צבי־יהודה בר׳ בנימין ראבי־‬

‫ליגעם‬

‫נאוויץ‪ ,‬אויך רב אין אייראגאלע‪ ,‬א פרע־‬
‫נומעראנט אין ‪ 1876‬ווי דער אב״ד ליגעם‪.‬‬
‫שאוולער קרייז‪ .‬אין ‪ 1876‬האבן‬

‫דא געוווינט ביי ‪ 350‬ילדן‪ ,‬אין ‪— 1897‬‬

‫‪1‬‬

‫ניפטר געווארען צו ‪ 44‬יאר‪:‬‬

‫ר׳ דוב‬

‫ראבינאוויץ‪ ,‬ביז ‪.1887‬‬

‫‪ 240 — 1923 ,482‬און פארן חורבן —‬

‫ר׳ מרדכי־יצחק אצזיק ראבי־‬

‫ארום ‪ .120‬ביז ‪ 1701‬האט ליגעם געהאט א‬

‫נאוויץ‪ ,‬געבארן ‪ 1856‬אין נצ־זאגער‪ ,‬דא‬

‫גרעסערן ילדישן ילשוב ווי שאוול‪ ,‬וואם ביז‬

‫פון ‪ ,1887‬פון ‪ 1902‬אין סאלאנט‪ 1917 ,‬אין‬

‫האט זי געניצט דעם ליגעמער‬
‫יאר •ד‬
‫יענעם ז‬

‫מעמל‪ ,‬ווו ניפטר ‪ .1920‬זיין זון ר׳ אליעזר־‬

‫בית־עולם‪ 1915 .‬האט עס דורכגעמאכט‬

‫יהודה‪ ,‬לעצטער רב פון מעמל‪ .‬אומגעקומען‬

‫רעם גירוש־ליטע‪.‬‬

‫‪ 1941‬אין קיידאן‪ ,‬הי״ ה חיבורים‪ :‬שמן‬
‫קליינהאנדל‪,‬‬

‫למנחה)ווילנא‪ ,‬תרע״ב(‪ ,‬תמר דבורה)ריגא‪,‬‬

‫קרעמערגי‪ ,‬מלאכה און בצשטוביקע ווירט־‬

‫תרפי׳ט(‪ ,‬דעת מרדכי )קיידאן־ירושלים‪,‬‬

‫שאפט‪.‬‬

‫תרצ״ט־תשכ״ד(‪.‬‬

‫ילדישע‬

‫פרנסות‪:‬‬

‫ר׳‬

‫אין ‪ 1876‬זי‪1‬נען געווען ‪ 18‬פרע־‬

‫משה‬

‫הורוויץ‪,‬‬

‫רב‬

‫אין‬

‫נומעראנטן אויף נאום דוה שלופ־דוד‬

‫אדעלסק )גראדנער גובערניע(‪ ,‬ליגעם )פון‬

‫מאיראוויץ )ווילנא‪ ,‬תרל״ו(‪.‬‬

‫‪ .(1907‬א קורצע צי!ט‪ ,‬אונטער די סאוועטן‪,‬‬

‫אין ‪ 1876‬זי‪1‬נען ‪ 60‬ילדישע‬

‫רב אין רוסלאוול‪ ,‬שפעטער אוועק קיין‬

‫הצזער אוועק מיטן פי‪1‬ער‪ .‬אין ‪ 1887‬זנננען‬

‫אמעריקע‪.‬‬

‫הרמ״ה‬

‫אויסגעבראכן צוויי גרויסע שריפות אין‬

‫)ווילנא‪ ,‬תר״ע‪ ,‬תרע״א(‪ ,‬חזיונות הרמ״ה‬

‫צוויי טעג‪ ,‬איינע נאך דער אנדערער‪64 .‬‬

‫)ווילנא‪ ,‬תרע״ג‪ ,‬תרע״ד(‪ ,‬הגיונות הרמ״ה‬

‫ילדישע הי‪1‬זער זי‪1‬ננען פארברענט געווארן‪,‬‬

‫)ווארשא‪ ,‬תר״ץ(‪ ,‬הסתכלות הרמ״ה באמ־‬

‫חיבורים‪:‬‬

‫דרשות‬

‫צווישן זיי דער בית־מדרש און בית־כנסת‪.‬‬
‫געמאלדן‬

‫וועק דעם‬

‫קראקינאווסקי‪,‬‬

‫מרדכי‬

‫האבן‬

‫משה־לייב‬

‫קריגעה‬

‫אהרן‬

‫ליגום‪.‬‬
‫רבנים‪ — .‬ר׳ פסח‪ ,‬אין די‬
‫‪ 1850‬־‪1860‬ער יארן‪ .‬ניפטר געווארן ‪.1867‬‬

‫‪ (1‬לויט אהלי שם‪ ,‬זאל ‪ 1878‬דא האבן‬
‫געווען רב ר׳ יהודה־לייב בר׳ יוסף־זעליג זאהארא‪,‬‬
‫געבארן ‪ ,1850‬שפעטער רב אין וויסאקי־ליטאווסק‪,‬‬
‫‪ 1890‬אין ברעסלוי‪ — .‬ר׳ צבי־יהודה האט הסכמה‬
‫אויף זכרון חייס‪ ,‬חיים כץ בכרך )ווילנא‪ ,‬תרמ״ט(‪.‬‬

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful