Vous êtes sur la page 1sur 80

FAKULTET VETERINARSKE MEDICINE U BEOGRADU KATEDRA ZA HIRURGIJU,ORTOPEDIJU I OFTALMOLOGIJU

ANESTEZIOLOGIJA - predavanj predavanja a za VI sem.


Doc. Dr Branislav Proki

ISTORIJAT - Smatra se da je Paracelsus koristio etar za uspavljivanje ivine - 1800. god. Humprey Davy ukazao na anestetika svojstva NO2 - Sredstva za ublaavanje bola do 19. veka: alkohol, opijum... - 1806. god. Fridrih Sertuner, farmaceut iz Hanovera, izolovao MORFIN iz opijuma - 1824. god. H. Hickman konstatovao da nema oseaja bola kod pasa koji udiu meavinu azot oksidula i ugljen dioksida - 1841. god. hemiar Jakson opisuje anestetiko dejstvo ETRA - 1842. god. primena etra u stomatologiji (Clarke) - 1842. god. Kraford Long, opta anestezija etrom, objavljeno tek 1852. god. - 1844. god. Horas Vels ukazao na anestetika svojstva azot oksidula (gas koji izaziva smeh)

- 1846. god. javna demonstracija etarske anestezije, Vilijem Morton, Masausets, zvanian roendananestezije kod ljudi - 1847. god. Flourens prvi put koristi hloroform za anesteziju ivotinja, - Sir James Simpson 1847.god., pronalaza HLOROFORMSKE ANESTEZIJE - 1847. god. Ore, opta i/v anestezija hloral hloral-hidratom kod ljudi - 1878 god. Humbert intravenska aplikacija hloral hidrata za anesteziju konja. - 1878. god. otkrie endotrahealne intubacije - 1885 god. G. L. Corning upotrebio kokain za indukciju spinalne anestezije kod psa. - 1899. god. Holsted, prva blokada nerava kokainom, a Bier spinalnu anesteziju - 1950. god. Charpentier je u Francuskoj pronaao fenotiazinske derivate, derivate , uvodi se premedikacija u anesteziji

ZADACI SAVREMENOG ANESTEZIOLOGA: - praenje anestezije i analgezije, odravanje vitalnih funkcija - praenje, odravanje i uspostavljanje homeostaze pre, tokom i posle operativnog zahvata - primena respiratora - kardio kardio-pulmonalnopulmonalno-cerbralna reanimacija - terapija bola NEPOSREDNI ZADACI ANESTEZIOLOGA: 1. PRE OPERACIJE anamneza, starost, fizika kondicija, temperament, rasa 2. OPERACIJA bira anestetik i vrstu anestezije, odrava i odgovara za vitalne funkcije 3. POSLE OPERACIJE kontrola i odravanje vitalnih funkcija

NAJEI TERMINI U UPOTREBI: ANESTEZIJA (gr. neosetljivost) FARMAKOLOKI IZAZVANA NEOSETLJIVOST DELA TELA ILI ORGANIZMA U CELINI ANALGEZIJA (gr. bezbolnost) NEOSETLJIVOST NA BOL UZ OUVANU SENZITIVNUSENZITIVNU-ULNU SVEST OPTA ANESTEZIJA- GUBITAK SVESTI I SVIH OSEAJA LOKALNA ANESTEZIJA GUBITAK OSEAJA, BOLA, U ODREENOM DELU ILI REGIJI TELA, UZ OUVANU SVEST I BUDNOST NEUROLEPT-ANALGEZIJA-KOMBINACIJA SEDATIVA I NEUROLEPTANALGETIKA DISOCIJATIVNA ANESTEZIJA- STANJE ANESTEZIJE, IZDVOJEN TALAMOKORTIKALNI I LIMBIKI SISTEM, KATALEPTOIDNO STANJE IVOTINJAE

PREOPERATIVNA PRIPREMA PACIJENTA 1. ZNAAJ PRIPREME 2. ANAMNEZA 3. KLINIKI PREGLED PACIJENTA 4. DIJAGNOSTIKI POSTUPCI (LABORATORIJA(LABORATORIJA- EKG EKGRtgRtg -UZ UZ-SKENER SKENER-NMR) 5. EVENTUALNA KOREKCIJA NEKE OD OBOLELIH FUNKCIJA ZNAAJNIH ZA STANJE PACIJENTA U OPTOJ ANESTEZIJI ZA TOK OPERATIVNOG ZAHVATA 6. IZBOR PREMEDIKACIJE

Na osnovu preoperativnog zdravstvenog stanja pacijenti se svrtavaju u jednu od kategorija po ASAASA-skor skali: ASA 1: ivotinja nema organskih, fiziolokih ili drugih poremeaja (CNS(CNS -a) ASA 2: Umeren i lak sistemski poremeaj koji treba preoperativno reavati (korekcija anemije, elektrolita, poremeaj sranog ritma, kod npr. ingvinalne hernije...) ASA 3: Teak nekorigovan sistemski poremeaj (opstruktivni bronhitis, kardiokardio-pulmonalni sindrom kod starijih ivotinja, hronina oboljenja sistema organa...), maksimalna opreznost! ASA 4: Teak sistemski poremeaj koji se ne moe sa sigurnou operativno korigovati i koji treba predoiti vlasniku (npr. nekrotini procesiprocesi-inkarceracija creva sa difuznim peritonitom, neoplazme...) ASA 5: Pacijenti sa visokim rizikom preivljavanja, a operativni zahvat je sastavni deo reanimacionog postupka (torzija eluca pasa, kolike i volvulus kopitara...) ASA 5H: URGENTNO (H) Loe opte stanje, hitna hirurka intervencija sa reanimacijom ( Saobraajni udesi sa rupturom veih krvnih sudova ili organaorgana-jetra, slezina...perforativne rane vitalnih organa)

PREMEDIKACIJA Cilj: 1. Smanjenje straha, smirenje i pospanost 2. Analgezija (ako pacijent ima bolove) 3. Inhibicija parasimpatikusne aktivnosti 4. Olakanje uvoda u anesteziju, smanjenje koliine anestetika LEKOVI ZA PREMEDIKACIJU : : 1. ANTIHOLINERGICI ANTIHOLINERGICI- Atropin, Skopolamin 2. SEDATIVI HIPNOTICI HIPNOTICI- Ksilazin, Benzodiazepini 3. NEUROLEPTICI (sedativi trankvilajzeri)trankvilajzeri)- Fenotiazin, Butirofenoni 4. OPOIDNI ANALGETICI ANALGETICI- Morfin, Metadon, Butorfanol

PREMEDIKACIJA
PRIPREMA PACIJENTA - gladovanje 24 asa - uskraivanje vode 12 asova PRIPREMA OPERACIONOG POLJA - ianje i brijanje operacionog polja 24 asa pre operacionog zahvata MEDIKAMENTOZNA PREMEDIKACIJA 1. ANTIHOLINERGICI: - ATROPIN - SCOPOLAMIN

ANTIHOLINERGICI
Antimuskarinske holinolitici (blokiraju
muskarinske MM-1, MM-2 i MM-3 receptore
-

Atropin Scopolamin Antinikotinski Antinikotinsk i holinolitici holinolitici (ganglijski blokatori)

Heksametonijum Pentametonijum

EFEKAT ATROPINA ATROPINA I PRIMENA ZA :


RELAKSACIJU GLATKIH MIIA (OSIM KRVNIH SUDOVA) SMANJENJE PERISTALTIKE BRONHODILATATOR * SMANJENJE SEKRECIJE *

OSETLJIVOST NA ATROPIN
KONJI, GOVEDA, KOZE : DOBRO PODNOSE PER OS PRIMENU ATROPINA OSETLJIVI NA PARENTERALNU APL APLIKACIJU SVINJE JAKO OSETLJIVE ESTO DOLAZI DO TROVANJA PAS DOBRO PODNOSI MAKE OSETLJIVE, UTICAJ NA PERISTALTIKU,
RETENCIJA URUNA, TAHIKARDIJA, POREMEAJ CNSCNS-A

NEELJENI EFEKTI ATROPINA


KOPITARI PARENTERALNA APLIKACIJA (S/C, I/M) SMANJENJE PERISTALTIKE CREVA I NASTANAK KOLIKA KOD GOVEDA GUBITAK APETITA, ATONIJA BURAGA TROVANJE (PREKOMERNA DZA) DOVODI DO:
-

PRESTANAK SEKRECIJE TAHIKARDIJA HIPERPNOJA MIDRIJAZA ATAKSIJA RETENCIJA EKSCITACIJA CNSCNS-A DEPRESJA CENTRALNIH FUNKCIJA - DISANJA VAZODILATACIJA POVIENJE TEL. TEMP.

TERAPIJSKE DOZE ATROPINA ZA PREMEDIKACIJU


PAS: 3030-100 g/kg PREIVARI: 3030-60 g/kg TERAPIJA TROVANJA ATROPNOM: APLIKACIJA FIZOSTIGMINA

+
DIAZEPAM (SMIRENJE IVOTINJE)

ANESTEZIJA :
I OPTA II LOKALNA I REGIONALNA:
1) Povrinska lokalna 2) Infiltrativna lokalna 3) Blokada perifernih nerava i pleksusa 4) blokada centralnih neuroblokova * epiduralna - periduralna * spinalna

OPTA ANESTEZIJA: 1. OPTA INHALACIONA 2. BALANSIRANA (NEUROLEPT) ANESTEZIJA 3. PARENTERALNA (i/v, i/m, s/c, perper -os, perper-rectum)

* OPTA ANESTEZIJA JE STRUNO IZAZVANA, RELATIVNO BEZBEDNA, KONTROLISANA I REVERZIBILNA DEPRESIJA CNSCNS -a, SA NEOSETLJIVOU ORGANIZMA U CELINI I POTPUNIM GUBITKOM SVESTI *

OPTU ANESTEZIJU KARAKTERIE:


* GUBITAK

SVESTI

* ANALGEZIJA i * MIINA RELAKSACIJA

* GUBITAK SVESTI (NARKOZA) JE SPECIFINA DESCEDENTNA PARADOKSALNA DEPRESIJA CNSCNS-A *

DESCEDENTNA
TERMIN DESCEDENTNA DESCEDENTNA ODNOSI SE NA DEJSTVO ANESTETIKA OD VIIH KA NIIM STRUKTURAMA CNSCNS-A I NSNSA KORA > BAZALNE GANGLIJE > MALI MOZAK > KIMENA MODINA

TERMIN PARADOKSALNA ZNAI DA SU PRESKOENI MEDULARNI CENTRI U KIMENOJ MODINI

Retko se koristi jedan anestetik za efekte opte anestezije

sve

* Korienje vie farmakolokih sredstava u cilju postizanja svih efekata opte anestezije naziva se

BALANSIRANA ANESTEZIJA

BALANSIRANA ANESTEZIJA
ANESTETICI (i/v i inhalacioni) + OPIJATNI ANALGETICI > ANALGEZIJA + MIINI PARALIZATORI > RELAKSACIJA + VETAKA > mehanika ventilacija plua

STADIJUMI OPTE ANESTEZIJE U zavisnosti od jaine i mesta depresije CNSCNS-a, javljaju se znaci koji pokazuju stepen postignute dubine anestezije:

I STADIJUM UVOD ili ANALGEZIJA


* INDUKCIJA zapoinje primenom anestetika, a zavrava se GUBITKOM SVESTI * MOGUE MANJE HIRURKE INTERVENCIJE, * PREVIJANJE, POSTAVLJANJE ZAVOJA * DIJAGNOSTIKI PREGLEDI. * DISANJE SPONTAN. SPONTAN.

II STADIJUM ST. EXITACIJE


* OPASAN NEPOELJAN !!! * DOMINACIJA SUBKORTIKALNIH STRUKTURA USLED KORTIKALNE INHIBICIJE * IZRAEN MIINI TONUS (trzaji, grenje), TAHIKARDIJA, BRONHOSPAZAM, POVRAANJE, ARITMIJA SRCA, NEREGULARNO DISANJE * UPOTREBOM KVALITETNIH ANESTETIKA PRESKAE SE OVAJ STADIJUM

III II I STADIJUM st. HIRURKE ANESTEZIJE

* zapoinje mirnim, regularnim disanjem: * III/1 III/1- PRVI STEPEN


> Povrinska hirurka anestezija GUBITAK PALPEBRALNOG I KUTANOG REFLEKSA - one jabuice centralno postavljene -ouvana reakcija zenica na svetlost - disanje mirno i duboko

* III/2 DRUGI STEPEN SREDJNE DUBOKA HIRURKA ANESTEZIJA


> Disanje plie one jabuice fiksirane centralno poinje irenje zenica GUBITAK KORNEALNOG i FARINGEALNOG REFLEKSA. Miini tonus jo slabiji nema reakcije na hirurku inciziju

III/3 TREI STEPEN -DUBOKA HIRURKA ANESTEZIJA * RELAKSACIJA SKELETNE MUSKULATURE


maksimalna oputenost tela disanje abdominalno krvni pritisak pada, ubrzanje pulsa

* III/4 ETVRTI STEPEN VEOMA DUBOKA


HIRURKA ANESTEZIJA
ANESTEZIJA- Zapoinje potpunim prestankom interkostalnog ANESTEZIJAdisanja do paralize abdominalnih miia i dijafragme Disanje povrinsko, sve slabije i na kraju prestaje Potpuni gubitak miinog tonusa hipotenzija, mek i slab puls.

IV STADIJUM STADIJUM STADIJUM RESPIRATORNE I CIRKULATORNE PARALIZE (st. asphyxiae) * paraliza medularnih centara u produenoj modini
* paraliza disanja * gubitak svih refleksa * cijanoza sluzokoa * spontana defekacija i mokrenje * slab rad srca (mogua struna reanimacija) * paraliza KVSKVS-a * smrt

* OVAKO OPISANI STADIJUMI ANESTEZIJE SU


VIDLJIVI KOD ETARSKE ANESTEZIJE (upotreba monoanestetika)

* GUBITAK SVESTI I ANALGEZIJA JEDAN


ANESTETIK DEJSTVO CENTRALNO

* MIINA RELAKSACIJA MEDIKAMENTI KOJI


DELUJU PERIFERNO NA NEUROMIINU SINAPSU, A NE CENTRALNO (opasno zbog poveanja dubine anestezije)

* SAVREMENI PACIJENT - MONITORI UKAZUJU NA


TRENUTNO STANJE VITALNIH FUNKCIJA ORGANIZMA

Ad 1. 1. OPTA INHALACIONA ANESTEZIJA Definicija: ANESTEZIJA NASTALA UDISANJEM ANESTETIKIH PARA ILI GASOVA NAZIVA SE INHALACIONA OPTA ANESTEZIJA

Sredstva za inhalacionu anesteziju: anesteziju: 1. tenosti koje lako isparavaju i primenjuju se kao pare (etar, hloroform, halotan, izofluran) 2. gasovi koji se pod visokim pritiskom pretvaraju u tenosti, a zatim isparavaju i udiu kao anestetik (azot(azot-oksidul)

Inhalacioni aparat Monitoring :EKG, SpO2, CO2, temperatura, gas, spirometrija, kontrola udisanog anestetika

N2O > O2 and inhalation anesthetics. display of the ventilator shows the basic parameters as tidal volume (VT (VT), ), Minute Ventilation (MV), Breathing

ENDOTRAHEALNA INTUBACIJA

INTUBACIJA PSA

ENDOTRAHEALNI TUBUS

INTUBIRAN PAS

INHALACIONA ANESTEZIJA FOKE

MEHANIZAM DEJSTVA INHALACIONOG ANESTETIKA: ANESTETIKA: ANESTETIK PLUA RESORPCIJA I TRANSPORT KRVOTOKOM DO MOZGA MODANA ELIJA PROMENA AKCIONIH POTENCIJALA MEMBRANE I MEUNEURONSKE HOMEOSTAZE DEPRESIJA CNSCNS-a

U farmakokinetici gasova i para vani su

PARAMETRI RESPIRACIJE: RESPIRACIJE:


% anestetika u alveolama Difuzijski kapacitet, Odnos parscijalnog pritiska anestetika u alveolama i krvi Povrina i debljina alveolarne membrane Rastvorljivost anestetika u krvi (koeficijent rastvorljivosti krv/gas)* Rastvorljivost anestetika u masnom tkivu (koeficijent rastvorljivosti ulje/gas)*

MAC (minimalna alveolarna koncentracija anestetika u %


kojom se postie dovoljna dubina anestezije koja inhibira refleksni miini odgovor na hirurku inciziju)* inciziju)*

* Prednost inhalacione anestezije:

JEDNOSTAVNA PRIMENA I KONTROLA KONCENTRACIJE U MOZGU PUTEM KONTROLE KONC. U ALVEOLARNOM VAZDUHU I FUNKCIJE DISANJA

*Terapijska irina anestetika: anestetika: RAZLIKA IZMEU DOZE (koncentracije) ANESTETIKA POTREBNE DA IZAZOVE HIRURKU ANESTEZIJU I DOZE KOJA DOVODI DO PARALIZE CENTRA ZA DISANJE I KOLAPSA KVSKVS-a. * OTVOREN I ZATVOREN SISTEM INHALACIJE ANESTETIKA

*Sudbina inhalacionog anestetika u krvi zavisi od: od: - Stanja KVSKVS-a, - Minutnog volumena srca, - Periferne i modane cirkulacije krvi, - Metabolizma anestetika, - Stanja plua i bubrega

INHALACIONI ANESTETICI

ETAR (Dietil (Dietil-etar, C2H5C2H5-D-C2H5):


* Bezbojna tenost - lako ispatljiva - otrog mirisa, eksplozivna - razlae je svetlost svetlost- Jak analgetikanalgetikvelika terapijska irina - MAC je 1,9 Vol% (Conc. od 3,53,5-4,5 Vol% daje stadijum III hir. anestezije, a Conc. od 6,56,5-8,5 Vol.% respiratorna paraliza) Jednostavan za primenu - aktuelan kod masovnih nesrea. * Neeljeni efekti: nadraaj disajnih puteva kaalj - laringospazam (dati miine relaksante).

HALOTAN (fluotan (fluotan-CF3ChBrCl)


* Bistra tenost prijatnog mirisa snaan anestetik, anestetik, bronhodilatator - inhibitor bronhijalne i pljuvane sekrecije izaziva umerenu hipertenziju - kod predoziranja bradikardija i aritmija (ne sme se koristiti adrenalin sa halotanom), halotanom), smanjuje stvaranje cerebrospinalne tenosti - bolji efekat kod mladih ivotinja ne deluje na fetus gravidnih ivotinja HEPATOTOKSIAN kod ponovne primene i oboljenja jetre.

AZOT OKSIDUL (N2O)


* Meu prvootkrivenim anesteticima Gas bez mirisa smejui smejui-veseli gas gas , , u bocama pod pritiskom je u vidu tenosti Slabije analgetsko dejstvo kod ivotinja nego kod ljudi (za 50%) Koristi se kao smea sa O2 u odnosu 4:1 do 2:1 Anestezija brza, brza, nije duboka, duboka, po prestanku aplikacije ivotinja se budi brzo Za efikasnu hirurku anesteziju u veterini se kombinuje sa jaim inhalacionim anestetikom (kao gasni nosa) + injekcioni analgetik.

METOKSIFLURAN: METOKSIFLURAN :
* Jai od halotana (4,7puta) efekat zavisi od veliine doze slaba hipotenzija utie na smanjenje minutnog vol. srca mogua respiratorna acidoza kod duboke anestezije nema laringospazma i bronhijalne sekrecije dobar inhalacioni anestetik bolji za male ivotinje dobar miorelaksant i analgetik.

negativne negativn e osobine: osobine:


liposolubilan visoka resorpcija u masnom tkivu metabolisanjem u jetri oslobaa se fluoridni jon toksian za bubrege naroito kod ivotinja terapiranim tetraciklinom i gentamicinom

IZOFLURAN
* Anestetik novije generacije Nije hepatotoksian i nefrotoksian Smanjen protok krvi kroz mozak, ne poveava intrakranijalni pritisak (znaajno u neurohirurgiji kranijuma) Izaziva koronarnu dilataciju, vei protok krvi kroz abdominalne organe i skeletnu muskulaturu bronhodilatator POUZDAN ANESTETIK ZA SVE IVOTINJE.

Ad 2. Nedepolarizirajui miorelaksanti
* Blokada nikotinskih receptora za acetil holin na neuromiinoj sinapsi /ploi
sporije dejstvo (nekoliko minuta, efekat dui) koriste se za endotrahealnu intubaciju ako nije urgentno. * Predstavnici: Predstavnici: KURARE PANKURONIJUM (efekat 1010-90 min., antagonist neostigmin) VEKURONIJUM (efekat traje 1515-40 min., antagonist piridostigmin) ATRAKURIJUM (efekat 2020-30 min., antagonist edrofonium) MIVAKURIJUM, ROKURONIJUM... ROKURONIJUM...

Ad 2. BALANSIRANA (NEUROLEPT) ANESTEZIJA


* ANESTETICI (intravenski i inhalacioni) ZA POSTIZANJE I ODRAVANJE NARKOZE + OPIJATNI ANALGETICI ZA ANALGEZIJU + MIINI RELAKSANTIRELAKSANTI-PARALIZATORI ZA MIINU RELAKSACIJU + VETAKA MEHANIKA VENTILACIJA PLUA
* ZA VISOKO RIZINE PACIJENTE

* KONSTANTAN MONITORING

Ad 3. PARENTERALNA ANESTEZIJA

1. PARENTERALNA INTRAVENSKA ANESTEZIJA


* Pronalazak BARBITURATA popularisao i/v parenteralnu anesteziju * i/v ANESTETIK DEJSTVO BRZO KAO I GU GUBITAK SVESTI I NASTANAK HIRURKE ANESTEZIJE * UVOD MIRAN - BEZ EKSCITACIJA * PRESKAE SE II stad. ANESTEZIJE * DEJSTVO TRAJE DOK SE ANESTETIK NE IZMETABOLIE * DANAS SE KORISTE ZA UVOD U ANESTEZIJU ZA tkz. ANESTETIKI SAN (NARKOZU) * ANALGEZIJA se postie OPIJATNIM ANALGETICIMA I INHALACIONIM ANESTETICIMA (najee N2O) * DODAVANJEM NEUROLEPTIKA (DHBP - dihi dihidrobenzperidol) za odravanje anestezije dobija se NEUROLEPT /BALANSIRANA BALANSIRANA/ / ANESTEZIJA

I/V ANESTETICI

BARBITURATI (derivati malonilmalonil-uree) * Zavisno od doze i brzine aplikacije izazivaju sve stupnjeve depresije CNSCNS-a (sedaciju (sedacijuanestezijuanesteziju - respiratornu i cirkulatornu depresiju) na stand by oprema za kontrolisano (vetako) disanje MESTO DEJSTVA JE KORA MOZGA mehanizam delovanja SLOENA INHIBICIJA PREKO JONA HLORA upotreba za UVOD U ANESTEZIJU TIOPENTON je tipian predstavnik.

TIOPENTON (ili Tiopental, Pentotal, Nesdonal) : * Za uvod u anesteziju i manje hirurke


intervencije- ultrakratko dejstvo (gubitak svesti intervencijezanekoliko sekundi) efekat traje 55-15 min miorelaksant male doze nemaju analgetski efekat vee doze res respiratorna depresija i apneja doza individualna aplikacija kod ivotinja strogo I/V (s/c i i/m agresivan po tkivo, nekrotine i gangrenozne pojave) perfunduju placentu i deluju na plod, respiratorna depresija.

FENOBARBITON * Dug efekat do dva asa za uvod u optu anesteziju i inhalacionu optu anesteziju i/v aplikacija

BENZODIAZEPINI (Midazolam, Diazepam) * Potrebne velike doze za uvod u anesteziju gubitak svesti sporiji narkoza prijatnija po pacijenta jer se efekat ispoljava ispoljava preko limbikog sistema i najblii je prirodnom snu

FENOCIKLIDI i njegovi derivati:


KETAMIN (Ketamin (Ketamin-hidrohlorid, Ketalar, Ralatek, Ketamidor...) i TILETAMIN DISOCIJATIVNI ANESTETICI - opti anestetici ne pripadaju barbitiratima jak analgetik respiratorna depresija obilna salivacija ouvan kornealni, palpebralni faringealni i laringealni refleks slaba miorelaksacija - hipertenzija, tahikardija i povean pritisak cerebrospinalne tenosti kontraindikovan kod povreda glave i krvarenja u mozgu metabolie se u jetri, a izluuje preko bubrega (kontraindikacija oboljenja jetre i bubrega) halucinogen PRIMENJUJE SE U KOMBINACIJI SA ACEPROMAZINOM, KSILAZINOM, BARBITURATIMA

PROPOFOL (Diprivan) i/v nebarbituratni anestetik za uvod u anesteziju (kad je tiopenton kontraindikovan) jak hipnotik i analgetik velika nestebilnost KVSKVS-a skup.

DISOCIJATIVNA (Kataleptoid) ANESTEZIJA * OPTA ANESTEZIJA IVOTINJA PRIVIDNO IZDVOJENA, ODVOJENA OD SREDINE MODANE STRUKTURE MEUSOBNO NE KOMUNICIRAJU (Imobilizacija) DEPRESIJA CNSCNS-a I ANALGEZIJA *

MONITORING KONTROLA VITALNIH FUNKCIJA * Boja sluzokoa, koe, operativnog polja, temperatura, zenice, refleksi palpebri, puls, pritisak, * EKG * Stepen oksigenacije tkiva - pO2 (pulsnim oksimetrom) otkrivanje hipoksije pre klinikih poremeaja * % CO2 u ekspiriranom vazduhu (aparat Kapnograf) ukazuje na stanje disajne funkcije istovremeno ukazuje na ispravnost aparata za anesteziju

*LA* LA* - Lokalna anestezija Definicija: Definicija : ,,LA ,,LA JE REVERZIBILNO FARMAKOLOKO IZAZIVANJE NEOSTELJIVOSTI U JEDNOM DELU TELA ILI REGIJE PRIVREMENIM PREKIDOM SPROVOENJA IMPULSA KROZ NERV UZ OUVANU SVEST

LOKALNI ANESTETICI (LA) Hemijska sredstva (aminoestri i aminoamidi) za postizanje lokalne anestezije LA LA su vodeni rastvori soli HCL u kojima postoji ravnotea nedisocirane bazne (aktivan deo anestetika ph tkiva oslobaa bazu) i disocirane katjonske forme anestetika

FARMAKOLOKE KARAKTERISTIKE LA Potentnost, brzina nastajanja efekta, dubina i trajanje blokade, zavise od: FIZIKO-HEMIJSKIH OSOBINA FIZIKO(hidrofilnih i lipofilnih osobina molekula anestetika pri njihovom kretanju kroz tkivo od mesta aplikacije do nervnog vlakna) ANATOMSKIH BARIJERA LOKALNE SREDINE - GRAE NEUROOMOTAA NERAVA (ENDO(ENDO-, PERIPERI - i EPINEURIUM) I UTICAJA NA AKSONSKO VLAKNO.

LA DELUJE NA NEUROMEMBRANU SPREAVANJEM DEPOLARIZACIJE, STVARANJA AKCIONOG POTENCIJALA GLAVNOG PRENOSIOCA NERVNIH IMPULSA * BLOKADA SPROVOENJA IMPULSA ZAVISI OD VREMENA POTREBNOG ZA PRODOR ANESTETIKA U SVE FIBRILE NERVA * BLOKADA NASTAJE PRVO U : 1. TANJIM (SIMPATIKA), 2. DEBLJIM (ZA TEMPERATURU BOL), a na kraju 3. NAJDEBLJIM (MOTORNA (MOTORNA) ) NERVNIM VLAKNIMA

Mehanizam dejstva lokalnog anestetika: * APLIKACIJA DIFUZIJA IZ EKSTRACELULARNE TENOSTI U KRVNE SUDOVE I NERVNO STABLO FIKSIRANJE ZA NEUROFIBRILE BLOKADA IMPULSA

Reakcija na lokalni anestetik: 1. LA tipa estara hidroliza u plazmi metaboliti imaju antigena svojstva mogua alergijska reakcija (Kokain, Prokain, Tetrakain) vazodilatacija i poveanje resorpcije u krvi SMANJENJE ALERGIJSKE REAKCIJE DODAVANJEM VAZOKONSTRIKTORA (Adrenalin 1:200.000) LOKALNOM ANESTETIKU

Erythroxylon coca / KOKAIN je stimulans koji direktno deluje na mozak.

To je jedna od najstarijih poznatih droga. Cista supstanca, hidrohlorid se zloupotrebljava

2. LA amido tipa LIDOKAIN, Ksilokain, Lignokain jai od Prokaina manje toksian pogodan za sve vidove lokalnelokalne-regionalne anestezije: povrinske (2(2-4%) 4%), , infiltrativne (0,5 (0,51%), regionalne, blokade perifernih nerava i pleksusa (1(1-2%) periduralne i spinalne anestezije (1%). vazokonstriktor (adrenalin) se dodaje po potrebi (1: 200.000). upotreba kao rastvor, sprej, gel, mast

NEELJENA DEJSTVA LOKALNIH ANESTETIKA * TOKSINOST Uslovljena je povienom koncentracijom anestetika u tkivu porast koncentracije i dostizanje toksinih vrednosti zavisi od vaskularizacije tkiva, brzine razgradnje, metabolita i dodatih vazokonstriktora.
*

TOKSINI EFEKAT SE ISPOLJAVA NA: CNS UZNEMIRENOST IVOTINJE NISTAGMUS TREMOR MIIA KONVULZIJE KOMA KVS SPROVODLJIVOST IMPULSA U MIOKARDU POREMEAJ SRANOG RITMA KRVNI SUDOVI OZBILJAN PAD KRVNOG PRITISKA KOLAPS LEENJE INTOKSIKACIJE OKSIGENOTERAPIJA MANJE DOZE BARBITURATA (spreavanje tremora i konvulzija) + INFUZIJA + VAZOKONSTRIKTOR ( regulisanje hipotenzije i volumena krvi)

PODELA LOKALNE ANESTEZIJE

1. POVRINSKA LOKALNA 2. INFILTRATIVNA LOKALNA 3. BLOKADA PERIFERNIH NERAVA I PLEKSUSA (VODILJNA ANESTEZIJA) 4. EPIDURALNA (PERIDURALNA) I SPINALNA ANESTEZIJA

INFILTRATIVNA ANESTEZIJA

LUMBALNA / PARAVERTEBRALNA / VODILJNA ANESTEZIJA

1. POVRINSKA LOKALNA Nanoenje lokalnog anestetika u vidu rastvora, gela, masti ili aerosola na povrinu koe i vidljivih sluzokoa 2. INFILTRATIVNA LOKALNA Aplikacija lok. anestetika sa ili bez vazokonstriktora na mesto (S/C) linije hir. reza

3. BLOKADA PERIFERNIH NERAVA I PLEKSUSA (VODILJNA ANESTEZIJA) Aplikacija LA u neposrednu blizinu pojedinih nerava i pleksusa (APLIKACIJA (APLIKACIJA PERINEURALNO !!!) 4. EPIDURALNA (PERIDURALNA) I SPINALNA ANESTEZIJA - Epiduralna - aplikacija u stojeem stavu u epiduralni prostor (izmeu dure mater i periosta) prostor dobro vaskularizovan, LA+ vazokonstriktor - iskljuuje se trbuna presa, analgezija repa i peianalne regije - Spinalna Prostor izmeu korena spinalnih vlakana i dure arachnoi arachnoide i aplikacija izmeu lumbalnih prljenova (L2(L2-L4) u subarahnoidalni prostor (igla ili kanila