Vous êtes sur la page 1sur 3

48 tekst: bamber delver

12

Nationale Opleiding M
Op 29 januari j.l. ontvingen de allereerste nationale mediacoa-
ches hun certificaat. Tijdens het landelijk debat over jeugd en
commerciële media, en in aanwezigheid van 2e Kamerleden en
mediavertegenwoordigers, namen deze voortrekkers van medi-
awijsheid een bepalende rol in. Zoals deelnemer Hans van de Lan-
genberg en Els de Veer van basisschool De Wegwijzer in Den Dungen:
“Nadat we nogal wat energie hebben moeten steken in het aantonen
van het belang van mediacoaches bij ons schoolbestuur, zijn we er
toch in geslaagd het geld daarvoor los te krijgen. Inmiddels behoren
we hierdoor tot de eerste lichting van de NOMC.”

De opleiding tot nationale MediaCoach is geïniti- De NOMC


eerd door de stichtingen Reklame Rakkers en De De NOMC richt zich op professionals, zoals leer-
Kinderconsument, na een advies van de Raad voor krachten en docenten, media- en bibliothecarissen
Cultuur aan toenmalig staatssecretaris van Cultuur en jeugdhulpverleners. Na het uitvoeren van een
Medy van der Laan. In juli 2005 presenteerde de eigen expertonderzoek onder deze doelgroepen
Raad voor Cultuur het rapport `Mediawijsheid, de [aangevuld met politie en justitie] bleek dat de
ontwikkeling van nieuw burgerschap’, waarin de behoefte groot was om in het onderwijs, jeugd-
raad vermeldt dat het niet meer gaat om media- hulpverlening en media- en bibliotheek aan de slag
educatie maar om mediawijsheid; het leren hoe je te gaan. Het uiteindelijke doel: het verbeteren van
bewust, kritisch en actief kunt bewegen in een fun- de mediawijsheid van kinderen en jongeren, en wel
damenteel gemedialiseerde wereld´. Het gaat dus middenin hun leer- en leefomgevingen. De experts
niet om het af- of beschermen van kinderen voor van politie en justitie gaven aan geen coaches te
negatieve invloeden, maar om hen te leren hoe met kunnen worden, maar wel behoefte te hebben aan
media om te gaan. De Raad voor Cultuur geeft in een eigen traject waarin men leert omgaan met [het
het rapport het advies om het thema ‘media’ een gebruik en misbruik] van [digitale] media door de
plek te geven in het onderwijs. Zij raadde aan me- jeugd. Inmiddels heeft de NOMC, samen met de
diacoaches op te leiden en aan te stellen, zodat het expertisegroep Digikids en Stichting Politie Vor-
onderwerp op de agenda van scholen komt. mingscentrum en Politie Academie, een dergelijk
traject uitgestippeld waaraan lokale politiekorpsen
Daarnaast presenteerde bureau MarketResponse in meedoen. De interesse voor de opleiding NOMC
januari 2006 een onderzoek waaruit bleek dat 80% zélf overtreft ieders verwachtingen. De inschrijvin-
van alle ouders in Nederland opvoeding in media- gen zijn zo massaal, dat er nieuwe capaciteit voor
gebruik nodig acht om kinderen te beschermen 2008 is gezocht om zoveel mogelijk aanmeldingen
tegen ongewenste invloeden. 65% van de ouders te kunnen honoreren.
ondersteunt het idee voor een schoolvak waarin
kinderen leren omgaan met media en reclame. Allereerste mediacoaches
De eerder in dit artikel genoemde Hans van de Lan-
genberg en Els de Veer waren reeds bij de eerste
“Wie vandaag de lichting van afgestudeerden en hebben inmiddels
dag meekijkt met hun certificaat. De opleiding was weliswaar inten-

kinder-tv gelooft z’n sief, maar voldeed volledig aan hun verwachtingen:
“Het was een opgaaf om naast je dagelijkse school-
ogen niet” werk [wij zijn beiden werkzaam op een basisschool]
bijna elke week vanuit Zuid-Nederland koers te zet-
ten naar Hoofddorp om daar de hele middag bezig
Mediawijsheid te kunnen zijn met mediawijsheid. Maar, dat moet
Was de term media-educatie en de belangstelling ons van het hart, het was onwijs gaaf! Hoe meer wij
hiervoor de afgelopen jaren grotendeels weggezakt tijdens de verschillende modules ingewijd werden
[zo lag zelfs de website van het bekende Platform in de mediawereld van onze jeugd en hoe meer we
Media Educatie stil], met de introductie van de zelf ook onderzoek zijn gaan doen naar de media-
actievere term Mediawijsheid door de Raad voor leefwereld van onze kinderen, hoe gedrevener we
Cultuur was het thema helemaal terug. Niet veel la- zijn geworden om mediawijsheid op de agenda te
ter bemoeide minister Plasterk zich met media-uitin- krijgen. Wanneer een van onze collega’s bijvoor-
gen voor de jeugd en werd er op zijn initiatief een beeld laat horen: “Het zal mijn tijd wel duren”, leidt
heus nieuwsplatform samengesteld, waar talloze dit nu dan ook meteen tot een verhitte discussie. En
media- en maatschappelijke vertegenwoordigers, die collega is zeker geen uitzondering. Het zijn ook
zoals de Nationale Opleiding MediaCoach [NOMC] vaak ouders die zo denken en die op die manier
in deelnemen. langzaam de grip op hun kind verliezen. De lijnen
moeten koste wat kost opengehouden worden om
het kind te blijven begeleiden. En voor de school
49
13

g MediaCoach NOMC
allereerste
nationale
mediacoaches
gecertificeerd

is dat een enorme uitdaging. De schoolomgeving druk van de studie van ons af valt, maar ook geluk-
heeft op vooral bovenbouwleerlingen nog een kig omdat we dan eindelijk met onze taak kunnen
behoorlijke invloed. Zeker als je dat vergelijkt met beginnen!”
de thuisomgeving, die dan op zijn dieptepunt zit als
het gaat om invloed. Daar ligt onze opdracht en het Zorgen om jeugd en media: het Pipo-tijdperk
lijkt erop dat de tijd begint te dringen.” bestaat niet langer
Tijdens het nationaal debat in Nieuwspoort uitte
Kinderconsument-directeur Delver zijn zorgen en
“Kinderen dienen te twijfels over de huidige jeugdmediacultuur. Enkele
worden begeleid in hun citaten uit zijn visiedocument: “Wie vandaag de dag
meekijkt met kinder-tv gelooft z’n ogen niet. Zelf
mediagebruik” ben ik afkomstig uit het Pipo-tijdperk. De wereld
zag er in die tijd overzichtelijk uit. Pipo reed in een
Actief studeren lege wereld rond met zijn woonwagen, samen met
Tijdens de [drie maanden durende] opleiding dochtertje Petra en vrouw Mamaloe. Het slechte
worden de deelnemers aan het werk gezet. De was afkomstig van een handjevol boeven zoals
studie is er beslist niet voor bedoeld om zich terug Snuf & Snuitje of de eeuwig jammerende Dikke
te trekken en mediawijsheid te leren. Nee, er wordt Deur. Mijn kind van 10 leeft allang niet meer in een
actief gestudeerd en alles wordt tijdens de studie in Pipo-wereld. En hoewel alle oude jeugd-tv wordt
de praktijk gebracht aan de hand van een media- herhaald en op dvd uitkomt [zoals Floris, Catweazle
wijsheid-stappenplan. Hans van de Langenberg of de Zevensprong ] wordt jeugd-tv gekenmerkt
beschrijft de vruchten van zijn studie als volgt: “Alle door geweld en seks. Mijn zoon maakte me attent
scholen hebben dit jaar ook een nieuw ‘schoolplan’ op de nieuwe Burger King-reclame, uitgezonden
voor acht uur, tijdens een reclameblok. In de
in moeten dienen voor de komende vijf jaar. Daarin
reclame maakt een stel bij elkaar woest de kleren
vind je o.a. alle veranderingsplannen die op de rol
los, waarna de man trots zijn kruis toont en de
staan en natuurlijk hebben we daarin ook een veran-
vrouw [kennelijk] bewonderend een blik werpt op
deringsonderwerp over mediawijsheid beschreven.
zijn geslachtsdeel. ‘Size Matters’, vindt Burger King.
Nog summier, maar er is genoeg ruimte om dat
Trailers van duidelijk volwassenenprogramma’s
zo ruim als we zelf willen in te vullen. Alle ouders,
worden uitgezonden terwijl kinderen kijken, waarbij
collega’s en bestuursleden zijn op de hoogte en er volop wordt geschoten en gemoord. In typisch
weten dat er iets gaat komen. Alle lijnen zijn open! gezinsprogramma’s zoals Idols werpt nieuw
En we merken dat ons dat een voorsprong geeft jurylid Gordon een deelnemer toe dat het beter is
op andere coaches-in-opleiding. De directie staat dat deze een nekschot krijgt. In de Nederlandse
achter ons! [Els is onze bovenbouwcoördinator en voorronde van het Juniorsongfestival 2007, waar
ikzelf ben sinds dit schooljaar de directeur]. En, kinderen hun land Europees vertegenwoordigen,
geloof me, er zijn nog steeds directeuren die aan maakt het jongensduo Nigel & Ronaldo een goede
het nut van het mediawijs maken van de kinderen kans met hun zelfgemaakte nummer ‘Tril met je
absoluut geen prioriteit willen toekennen.” Met bil’. Juryprogramma’s over uiterlijk zijn massaal
het certificaat Nationale MediaCoach in de hand aanwezig. Meiden worden afgezeken omdat ze er
zullen de mediacoaches niet alleen op de eigen niet mager genoeg uitzien, in o.a. America’s Next
werkplek actief zijn. Landelijk worden vanuit de Topmodel dat inmiddels een Nederlandse variant
NOMC vele initiatieven ontplooid. Zo zet stichting heeft gekregen, met als presentatrice voormalig
De Kinderconsument de gecertificeerde coaches model en tegenwoordige auteur van opvoedboeken
in om professioneel te voldoen aan de landelijke Daphne Deckers. De rapcultuur stimuleert
vraag vanuit scholen [po en vo] naar projecten ten kinderen nog steeds om zich aan te passen aan
behoeve van mediawijsheid. Inmiddels zijn Hans van het stereotype van bimbo’s en bros, en wie de
de Langenberg en Els de Veer de trotse bezitters songs en clips van ook de Nederlandse rappers
van het certificaat. Zij kunnen met al hun nieuw Lange Frans & Baas B, of zelfs Ali B, beluistert weet
verworven kennis aan de slag: “Gelukkig hebben we waar het voornoemde jongensduo hun inspiratie
ons examen achter de rug. Gelukkig, omdat dan de vandaan heeft gehaald. Op zogeheten nieuwssites
50
14

worden de handel en wandel van leeghoofden Europese erkenning voor voorlopers in medi-
zoals Britney Spears [of haar minderjarige zwangere awijsheid
zuster] en Paris Hilton uitgemolken. Kon ik als kind In navolging van het advies ‘Mediawijsheid’
nog speelruimte vinden omdat er slechts twee van de Raad voor Cultuur startten Stichting
Nederlandse netten bestonden, tegenwoordig Reklame Rakkers en Stichting De Kinderconsu-
hebben kinderen de twijfelachtige eer om ment in september 2007 met de gloednieuwe
consument te mogen zijn van maar liefst 5 bijna Nationale Opleiding MediaCoach. Het belang
fulltime kinderzenders. Probeer daar als kind maar van de opleiding wordt op Europees niveau
eens onderuit te komen! Wat valt er te doen tegen erkend en wordt gezien als ‘best practice’ voor
dit spervuur vol geweld en seks? Het enige dát de verbetering van mediawijsheid van kinderen
te doen valt is voldoende positief mediamateriaal en jongeren in Europa. De aanzienlijke subsidie
te verzamelen, als tegenwicht. Maar ook om aan voor het project ‘MediaCoach’ is onderdeel van
onze kinderen te laten zien dat reality tv geen het Leonardo da Vinci programma van het DG
werkelijkheid weergeeft. Kinderen dienen te ‘Education and Culture’ van de Europese Com-
worden begeleid in hun mediagebruik, dat door alle missie, dat tot doel heeft het verbeteren van de
tv, computers, games en mobieltjes tegenwoordig concurrentiepositie van Europa als kennismaat-
massaler is als ooit te voren. Mediawijsheid in schappij. Het Leonardo da Vinci-programma
onderwijs en thuis kan een belangrijke troef zijn om richt zich op het ontwikkelen van hoge kwaliteit
onze kinderen langdurig kind te kunnen laten zijn, vakopleidingen voor mensen in het onderwijs,
en hen op te laten groeien als gezonde volwassen bibliotheken en jeugdhulpverlening, door mid-
vrouwen en mannen, die het zélf lukt zoveel del van het uitwisselen van kennis, innovatie en
mogelijk om onafhankelijke eigen keuzen te maken ervaring tussen internationale partners.
in seksualiteit, relaties en identiteit. Het is hen van
harte gegund. “

www.nomc.nl

Evaluatie Nationale Opleiding MediaCoach


Op 29 januari j.l. vond in Nieuwspoort te Naast een algemeen deel van kennisoverdracht
Den Haag het landelijk debat plaats over de worden de deelnemers aan de Nationale
invloed van media op kinderen. Het debat werd Opleiding MediaCoach pragmatisch voorbe-
geopend met de diplomauitreiking voor de reid op hun eigen actieve rol als MediaCoach.
allereerste nationale MediaCoaches in Neder- Gedurende de gehele opleiding worden
land. Ook werd de evaluatie gepresenteerd van daartoe concrete en praktijkgerichte opdrach-
de eerste lichting NOMC-deelnemers, waaruit ten gegeven. Generieke vaardigheden, zoals
bleek dat de deelnemers unaniem het niveau communicatie, marktonderzoek, didactiek en
van de nieuwe opleiding zeer hebben gewaar- presentatietechnieken, worden tijdens de op-
deerd. Ook vond men dat de kennisoverdracht leiding zorgvuldig aan de orde gesteld. Tijdens
van docenten en gastdocenten [o.a. Kijkwij- de opleiding worden verschillende interactieve
zer/NICAM, futurist Marcel Bullinga en Monster werkvormen toegepast, zowel individueel als
Media], de literatuur en bezoek aan het Media- in groepsverband. Elke sessie start met een
Experience te Hilversum direct toepasbaar was onderdeel ‘actualiteit en discussie’, waarbij de
in de eigen schoolpraktijk. Enkele quotes uit dit deelnemers wordt gevraagd een eigen inbreng
rapport zijn: “De NOMC is een veelzijdige op- te leveren. Voor de opleiding is een NOMC-syl-
leiding, opgezet door zeer gedreven mensen.” labus en een verplichte literatuurlijst opgesteld
[Marja Bijsma, bibliothecaris]; “De NOMC is een en de opleiding levert een studiebelasting van
inspirerende, doordachte en toekomstgerichte gemiddeld 5 uur per week op. De opleiding
opleiding.” [Jo Derkx, docent Voortgezet On- wordt verzorgd door twee vaste docenten,
derwijs]; “De NOMC schenkt op een positieve, versterkt met professionele gastdocenten uit
doch kritische manier aandacht aan de steeds de praktijk. De opleiding op hbo-niveau bestaat
sneller ontwikkelende maatschappij op media- uit 10 sessies van 3,5 uur op maandagavond
gebied. Het is voor mensen uit de praktijk heel [vanaf september 2008] of woensdagmiddag.
toepasbaar!” [Debbie van Baarle, jeugdhulpver- De opleiding is opgebouwd uit generieke- en
lener]. keuzemodules. De generieke modules worden
door alle deelnemers gevolgd, daarna maken
Wilt ook u de Nationale Opleiding Media- zij een keuze voor een van de vier keuzemo-
Coach volgen? Dat kan! dules, waarin specifiek wordt ingegaan op de
www.nomc.nl [informatie en opgave] eigen werkomgeving. Zie verder de studie-
www.nomc.nl/images/Pdf/studiewijzer_ wijzer: www.nomc.nl/images/Pdf/studiewij-
nomc.pdf [studiewijzer] zer_nomc.pdf

Centres d'intérêt liés