Vous êtes sur la page 1sur 4

Sejarah Tingkatan 2 Bab 2

BAB 2 : KEKAYAAN HASIL BUMI


MENDORONG CAMPUR TANGAN BRITISH
(1) Sebab British di Negeri-negeri Melayu
a) Dasar Campur Tangan British
1. Sebelum tahun 1874, British tidak amalkan dasar campur
tangan di negeri-negeri Melayu.
2. Akan tetapi, mereka ambil Negeri-negeri Selat
3. Tahun 1873, Parti Konservatif di Britain ambil alih pucuk
pimpinan daripada Parti Liberal.
4. Kerajaan baru amalkan dasar campur tangan
b) Kekayaan hasil bumi negeri-negeri Melayu 1.
Negeri Melayu kaya dengan hasil bumi
2. British ingin kuasai negeri Perak, Pahang, Selangor dan
Negeri Sembilan.
3. Pedagang NNS melabur modal dalam perlombongan
bijih timah
c) Revolusi Perindustrian mendesak campur tangan
1. Revolusi wujudkan kilang-kilang perusahaan.
2. Perlukan bijih timah utk perusahaan mengetin
3. Negeri Melayu dikuasai untuk bekalan bijih timah dan
menjadi tempat memasarkan hasil keluaran
d) Terusan Suez dan kapal wap
1. Terusan Suez pendekkan jarak perjalanan
2. Kapal wap cepatkan perjalanan dan bawa muatan
banyak.
e) Kebimbangan campur tangan kuasa Eropah lain
1. British bimbang dengan kemaraan kuasa Eropah lain di
Asia Tenggara.
2. Belanda di Hindia Timur (Indonesia), Perancis di
IndoChina dan Sepanyol di Filipina.
f)
Desakan pedagang
1. Pertelingkahan pembesar Melayu dan pergaduhan kongsi
gelap Cina akibatkan huru-hara
2. Merugikan pedagang Negeri-Negeri Selat khasnya
berkaitan perdagangan bijih timah.
3. Mendesak British melindungi pelaburan mereka.
4. Pedagang Negeri-Negeri Selat menulis surat kepada
Setiausaha Tanah Jajahan British, Lord Kimberley desak
British untuk campur tangan

6.
7.

Kekacauan dihentikan selepas Perjanjian Pangkor


Perjanjian Pangkor 1874 - pemimpin kongsi gelap Cina
hadir untuk menyelesaikan masalah di Larut. Antaranya
Kapitan Chung Ah Kwee iaitu ketua kumpulan Hai San.
9. Masyarakat Cina bersetuju hentikan pergaduhan
10. Masyarakat Cina menerima British orang tengah dalam
urusan perlombongan.

1.

Raja Muda

Raja Bendahara

Raja Dihilir
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
11.

2.
3.
4.
5.

(2) Keadaan politik di Perak


a) Pertelingkahan kongsi gelap Cina 1.
Daerah Larut kaya dengan bijih timah
Long Jaafar bawa masuk Cina untuk memajukan
perlombongan bijih timah di Larut.
Kemasukan buruh Cina cetuskan pergaduhan kumpulan
kongsi gelap Ghee Hin dengan Hai San.
Pergaduhan membawa kepada Perang Larut.
Ngah Ibrahim (Menteri Larut) melantik Kapten
Speedy iaitu Timbalan Pesuruhjaya Polis NegeriNegeri Selat untuk manamatkan kekacauan

SANGARAN

b) Perebutan takhta di kalangan


kerabat diraja.
Sistem pewarisan takhta di Perak.
Sultan

12.
13.
14.
15.

Selepas kemangkatan Sultan Ali tahun 1871, Raja Ismail


Raja Bendahara jadi sultan.
Perlantikan ditentang oleh Raja Abdullah dan Raja Yusuf.
Raja
Abdullah
ialah
Raja
Muda
yang sepatutnya ditabalkan menjadi sultan.
Raja Abdullah tidak dilantik sebagai sultan kerana beliau
tidak hadir ketika upacara pemakaman Sultan Ali di
Sayong walaupun dijemput untuk menghadirinya.
Raja Yusuf diketepikan kerana beliau tidak disukai oleh
pembesar Perak.
Tentangan
kuat
terhadap
Sultan
Ismail datangnya daripada Raja Abdullah yang disokong
Dato Maharajalela dan Dato Sagor.
Kuasa Raja Ismail sebagai sultan hanya terbatas di Hulu
Perak.
Raja Abdullah terus berkuasa di Hilir Perak.
Raja Abdullah minta bantuan British untuk mengiktiraf
beliau sebagai sultan.
Andrew Clarke (Gabenor Negeri Selat) melihat
permintaan Raja Abdullah sebagai peluang menguasai
Perak yang kaya dengan bijih timah.
Andrew Clarke memanggil pembesar Melayu dan
pemimpin kongsi Gelap Cina untuk berunding di Pulau
Pangkor.
Pembesar hadir ialah Raja Abdullah, Ngah Ibrahim dan
Dato Sagor.
Sultan Ismail tidak hadir kerana lewat menerima surat
jemputan.
Hasil rundingan,
termeterailah
Perjanjian
Pangkor 1874 di kapal British, H.M.S. Pluto

Sejarah Tingkatan 2 Bab 2


c)

2.
3.
4.
5.
6.

1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
11.
12.
13.
14.
15.
16.
17.
18.

19.
20.

Syarat Perjanjian Pangkor 1.


Raja Abdullah diiktiraf Sultan
Perak.
Raja Ismail diakui Raja Muda.
Residen British menasihati semua perkara kecuali agama
Islam dan adat istiadat Melayu.
Residen berkuasa penuh ke atas pungutan cukai
Residen, Penolong Residen, Sultan dan Pembesar dibayar
gaji daripada pungutan hasil mahsul Perak.
Ngah Ibrahim kekal sebagai Menteri Larut 7. Menteri
Larut menerima seorang Penolong Residen.
8. Menteri Larut bertanggungjawab mengembalikan
keamanan di Perak.
(3) Campurtangan British di Selangor
Tahun 1857, Sultan Abdul Samad ditabalkan jadi Sultan
Selangor.
Berlaku Perang Klang - British campur tangan
British di Selangor.
Daerah Klang pada mulanya di bawah Raja
Sulaiman.
Apabila Raja
Sulaiman
mangkat,
Klang diserahkan kepada Raja Abdullah.
Penyerahan menimbulkan rasa tidak puas hati kepada
Raja Mahadi iaitu putera Raja Sulaiman.
Raja Abdullah memajukan lombong bijih timah di Klang
dengan membawa masuk buruh Cina.
Lombong bijih timah dibuka di Kuala Lumpur dan
Ampang.
Klang berkembang maju
Peperangan menyebabkan perdagangan terjejas.
Sultan Abdul Samad lantik Tengku Kudin untuk
menamatkan Perang Klang.
Tengku Kudin tidak diterima oleh pembesarpembesar
Selangor kerana beliau bukan anak negeri Selangor.
Tengku Kudin minta bantuan British untuk menamatkan
kekacauan
British desak Sultan Abdul Samad menerima Residen
British.
Sultan Abdul Samad tidak setuju.
British cari
alasan untuk menempatkan
residennya di Selangor.
Tahun 1873, kapal dagang British dirompak berdekatan
dengan Langat.
Tahun 1874, rumah api British di Tanjung Rachado
diserang.
Peristiwa tersebut mendesak Sultan Abdul Samad
meletakkan Selangor di bawah naungan
British.
J.G. Davidson sebagai Residen yang pertama.
Frank Swettenham sebagai Penolong Residen.

1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
a.
b.
c.
8.
9.
10.
11.
12.
13.
14.
15.

1.
2.
3.
4.
5.

6.
7.
8.
9.

Dato Kelana Syed Abdul Rahman dilantik menjadi


pemerintah di daerah Sg. Ujong.
Dato Bandar Kulop Tunggal berpengaruh di daerah Sg.
Ujong.
Perebutan untuk kuasai Sg. Linggi
cetuskan
pertelingkahan Dato Kelana dgn Dato Bandar.
Dato Bandar dapat sokongan penduduk tempatan dan
pelombong Cina
Dato Kelana minta bantuan British
Dato Kelana tandatangani
perjanjian menerima
perlindungan British
Syarat perjanjian
Dato Kelana diiktiraf oleh British sebagai pemerintah di
Sungai Ujong
British mempunyai kuasa penuh bagi mengutip cukai di
Sungai Linggi.
British menempatkan P.J. Murray sebagai Residen British
Dato Bandar tidak mengiktiraf perjanjian
British memberi bantuan tentera keapda Dato Kelana
untuk menewaskan Dato Bandar.
Dato Bandar dibuang negeri ke Singapura.
British menguasai Rembau, Jelebu dan Seri Menanti
British menempatkan pegawai Majistret dan Pemungut
Hasil.
Tahun 1895, semua daerah disatukan dan membentuk
persekutuan.
Tunku Muhammad ibni Yamtuan Antah ditabalkan
sebagai Yg Dipertuan Besar Negeri Sembilan.
Martin Lister - Residen British
(5) Campurtangan British di Pahang
Frank Swettenham dan Frederick Weld pujuk Sultan
Ahmad menerima Residen British tetapi gagal.
British dapatkan bantuan Sultan Abu Bakar dari Johor
untuk pujuk Sultan Ahmad agar menerima pengaruh
British.
Usaha berjaya.
Hugh Clifford dilantik menjadi Wakil British.
Wakil British mempunyai kuasa seperti seorang pegawai
Konsul (mengurus dan melindungi
rakyat British di negeri lain)
British tidak berpuas hati kerana wakil British
mempunyai kuasa terhad.
Tahun 1888, seorang warganegara British berbangsa Cina
bernama Go Hui ditemui mati berhampiran istana Sultan
Ahmad.
British guna peristiwa ini untuk desak Sultan Ahmad
menerima Residen British dengan alasan baginda tidak
mampu mewujudkan ketenteraman
J.P. Rodger jadi Residen British yang pertama.
(6) Perlaksanaan Sistem Residen

(4) Campurtangan British di Sungai Ujong


SANGARAN

Sejarah Tingkatan 2 Bab 2


1.
2.
3.
4.
5.

(7) Sistem Residen gugat kuasa Sultan dan Pembesar


Sultan dan pembesar kehilangan kuasa.
Residen menasihati
sultan semua hal
pentadbiran kecuali agama Islam dan adat istiadat
Melayu.
Nasihat residen mesti dipatuhi.
Residen menghapuskan hamba
Bagi sultan dan pembesar, amalan hamba - adat Melayu
tradisional turun-temurun.
Residen ambil alih kuasa hak pungutan cukai.
Pungutan cukai diambil alih oleh Pegawai Majistret dan
Pemungut Hasil.

1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.

2.
3.
4.

2.
3.
4.
5.
6.
7.

3.

Sistem Residen merupakan campur tangan British dalam


pentadbiran di Perak, Selangor, Negeri Sembilan dan
Pahang.
Seorang Residen dilantik bagi setiap negeri tersebut.
Negeri-negeri tersebut sebg negeri naungan British.
Residen menasihati sultan dalam semua hal pentadbiran
kecuali agama Islam dan adat istiadat
Menggugat kuasa sultan dan pembesar tempatan.

4.
5.
6.
7.
a.
b.
c.
d.
e.

2.

(8) Pembentukan Negeri Melayu Bersekutu (NNMB)


a) Kelemahan
Pentadbiran
Sistem
Residen 1. Setiap Residen tidak
diberi panduan yang jelas
Residen menjadi terlalu berkuasa.
Gabenor Negeri-Negeri Selat di Singapura
gagal
mengawal kuasa Residen.
Pentadbiran di setiap negeri tidak seragam kerana
mempunyai undang tersendiri.

3.

b) Faktor Penubuhan NNMB 1.


Kelemahan pentadbiran Sistem
Residen.
Masalah krisis kewangan Pahang.
Perbelanjaan negeri meningkat kerana Pahang
menanggung banyak hutang.
Jika Pahang digabungkan dengan negeri yang kaya
seperti Perak dan Selangor, masalah diringankan.
Wujudkan perkongsian perkhidmatan pakar - jimatkan
bayaran perkhidmatan pakar seperti jurutera, juruukur
dan doktor.
Sistem perhubungan jalan raya dan landasan kereta api
antara negeri Melayu dimajukan
Kukuhkan lagi kekuatan dan pertahanan ketenteraan.

1.

c)

b.
c.

Perjanjian Persekutuan 12 Jun 1895


1. Ditandatangani pada tahun 1885 2.
Dikuatkuasakan pada tahun 1896.
Negeri Perak, Selangor, Negeri Sembilan dan Pahang
disatukan menjadi NNMB
SANGARAN

4.
5.
6.

2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
a.

d.

Pusat pentadbiran di Kuala Lumpur


Diketuai oleh Residen Jeneral
Jawatan Residen kekal di negeri
Frank Swettenham Residen Jeneral Pertama 8.
Syarat perjanjian Persekutuan:
Raja-raja gabungkan negeri mereka menjadi sebuah
persekutuan.
Terima pegawai British sebagai Residen
Jeneral.
Raja-raja bersetuju ikut nasihat Residen Jeneral dalam
semua perkara kecuali agama Islam dan adat-istiadat
Melayu.
Raja-raja setuju bantu negeri-negeri yang memerlukan
bantuan
Residen Jeneral bertanggungjawab kepada Gabenor
Negeri-Negeri Selat di Singapura.

(9) Pembentukan NNMB cabar kewibawaan sultan 1


Kuasa pentadbiran oleh Residen Jeneral.
Residen Jeneral berkuasa dalam kewangan dan cukai
eksport.
Kerajaan pusat menubuhkan jabatan yang diketuai oleh
Pegawai British, seperti Jabatan Kehakiman, Kewangan,
Perhubungan dan Perkhidmatan Awam.
Penglibatan orang Melayu dalam jabatan dihadkan
Sultan dikehendaki mengikut nasihat Residen Jeneral
kecuali agama Islam dan adat-istiadat Melayu.
Kuasa sultan dan Majlis Mesyuarat Negeri diambil alih
oleh Residen Jeneral.
(10) Persidangan Raja-Raja Melayu (Durbar)
Raja-raja Melayu tidak puas hati terhadap kuasa Residen
Jeneral dan kerajaan pusat.
British menubuhkan Durbar atau Persidangan RajaRaja
Melayu.
Perbincangan tertumpu pada adat, agama Islam dan
kebajikan orang Melayu.
Durbar asas kepada Kewujudan Majlis Persidangan RajaRaja Melayu
Ahli-ahli Durbar - Pesuruhjaya Tinggi, Raja-raja Melayu,
Residen Jeneral dan 4 orang Residen.
Durbar pertama di Kuala Kangsar, Perak
Durbar kedua diadakan di Kuala Lumpur
Isu persidangan Durbar;
Sultan Perak (Sultan Idris) kritik pemusatan kuasa di
tangan Residen Jeneral
Desak kuasa raja Melayu dikembalikan.
Desak bilangan pegawai Melayu dalam perkhidmatan
kerajaan ditambah dan dilantik ke jawatan yang lebih
tinggi.
bahasa Melayu menjadi bahasa rasmi.

Sejarah Tingkatan 2 Bab 2

1.
2.
3.

1.
(11) Majlis Mesyuarat Persekutuan 1909
British gantikan Durbar dengan Majlis Mesyuarat 2.
Persekutuan pada tahun 1909.
Jawatan Residen Jeneral digantikan dengan jawatan 3.
Ketua Setiausaha.
Kerajaan British bersetuju menyerahkan semula kuasa
mentadbir kepada Majlis Mesyuarat Negeri.
Kesimpulan

SANGARAN

Kekayaan negara mendorong British menguasai Perak,


Selangor, Negeri Sembilan dan Pahang
Perebutan takhta menimbulkan keadaan tidak tenteram
dan memberi peluang kepada British untuk campurtangan
Kekayaan ekonomi tidak dapat dibangunakan sekiranya
negara tidak aman.