Vous êtes sur la page 1sur 569

Cana Coaunera Ere

El Nuevo Testamento
en el idioma urarina
Perú
El Nuevo Testamento
en el idioma urarina

Primera edición, 2006


Segunda edición, 2008

Publicado por
© La Liga Bíblica 2008

Usted es libre de copiar, distribuir y comunicar


públicamente la obra bajo las condiciones siguientes:
· Reconocimiento. Debe reconocer los créditos de la
Liga Bíblica (pero no de una manera que sugiera que
tiene su apoyo o apoyan el uso que hace de su obra).
· No comercial. No puede utilizar esta obra para ƿnes
comerciales.
· Sin obras derivadas. No se puede alterar, transformar
o generar una obra derivada a partir de esta obra.
Contenido

ͅҡľľΎËȍ̞ľ͑ɗॹॹ ॹ · · · · · · · · · · · · · ·ॷ(Mt)ॹॹ ॹ ॹ ॹ · · · · · ·ॷॷॷ5


Marocohacha laenaiॹ · · · · · · · · · · · · ·ॷ(Mr)ॹॹ ॹ ॹ ॹ · · · · · ·ॷॷ75
Locasiicha laenaiॹॹ ॹ ॹ ॹ ॹ · · · · · · · · · · · · · ·ॷ(Lc)ॹॹ ॹ ॹ ॹ ॹ ॹ · · · · · ·ॷ118
Joaancha laenaiॹॹ ॹ · · · · · · · · · · · · · · ·ॷ(Jn)ॹॹ ॹ ॹ ॹ ॹ · · · · · ·ॷ196
Ichanohichuruॹॹ ॹ · · · · · · · · · · · · · · · ·ॷ(Ich)ॹॹ ॹ ॹ · · · · · ·ॷ245
Roma Nenacaauru Raiॹॹ ॹ ॹ ॹ ॹ · · · · · · · · · · ·ॷ(Ro)ॹॹ ॹ ॹ ॹ · · · · · ·ॷ325
Corintoo Nenacaauru Rai Leinjiinॹॹ ॹ ॹ · · · · ·ॷ(Co I)ॹॹ ॹ ॹ ॹ ॹ · · · · ·ॷ356
Corintoo Nenacaauru Rai Coroatajaॹॹ · · · ·ॷ(Co II)ॹॹ ॹ ॹ · · · · ·ॷ386
Galasia Batane Nenacaauru Raiॹॹ ॹ ॹ ॹ · · · · · ·ॷ(Ga)ॹॹ ॹ ॹ ॹ · · · · · ·ॷ406
Efesoo Nenacaauru Raiॹॹ ॹ · · · · · · · · · · ·ॷ(Ef)ॹॹ ॹ ॹ ॹ ॹ ॹ · · · · · ·ॷ417
Filipoo Nenacaauru Raiॹॹ · · · · · · · · · · ·ॷ(Fl)ॹॹ · · · · · · ·ॷ427
Colosau Nenacaauru Raiॹॹ ॹ ॹ ॹ · · · · · · · · · ·ॷ(Col)ॹॹ ॹ · · · · · ·ॷ435
Tesalonecau Nenacaauru Rai Leinjiinॹॹ ॹ · · ·ॷ(Te I)ॹॹ ॹ ॹ ॹ ॹ ॹ · · · · ·ॷ442
Tesalonecau Nenacaauru Rai Coroatajaॹॹ · ·ॷ(Te II)ॹॹ ॹ ॹ · · · · ·ॷ449
Timoteo Rai Leinjiinॹॹ ॹ ॹ ॹ ॹ · · · · · · · · · · · ·ॷ(Ti I)ॹॹ · · · · · ·ॷ452
Timoteo Rai Coroatajaॹॹ ॹ ॹ ॹ · · · · · · · · · · ·ॷ(Ti I)ॹॹ · · · · · ·ॷ460
Tito Raiॹॹ ॹ ॹ ॹ ॹ ॹ · · · · · · · · · · · · · · · · · · ·ॷ(Tit)ॹॹ ॹ ॹ ॹ · · · · · ·ॷ466
Filemoon Raiॹॹ ॹ ॹ ॹ ॹ ॹ · · · · · · · · · · · · · · · ·ॷ(Fil)ॹॹ ॹ ॹ ॹ ॹ · · · · · ·ॷ470
Ebereeocuru Raiॹॹ · · · · · · · · · · · · · · ·ॷ(He)ॹॹ ॹ ॹ ॹ · · · · · ·ॷ472
Saantiaaocha Letoaiॹॹ · · · · · · · · · · · · ·ॷ(Sat)ॹॹ ॹ ॹ · · · · · ·ॷ495
Fedoroacha Letoai Leinjiinॹॹ ॹ · · · · · · · · ·ॷ(Fd I)ॹॹ ॹ ॹ ॹ ॹ ॹ · · · · ·ॷ505
Fedoroacha Letoai Coroatajaॹॹ · · · · · · · ·ॷ(Fd II)ॹॹ ॹ ॹ · · · · ·ॷ514
Joaancha Letoai Leinjiinॹॹ ॹ ॹ ॹ · · · · · · · · · ·ॷ(Jn I) · · · · · ·ॷ519
Joaancha Letoai Coroatajaॹॹ ॹ ॹ · · · · · · · · ·ॷ(Jn II)ॹॹ ॹ ॹ ॹ · · · · ·ॷ527
Joaancha Letoai Nichatajaॹॹ ॹ ॹ · · · · · · · · ·ॷ(Jn III)ॹॹ · · · · ·ॷ529
Jodasiicha Letoaiॹॹ ॹ ॹ ॹ · · · · · · · · · · · · · ·ॷ(Jod)ॹॹ · · · · · ·ॷ531
Afocariƿsiॹॹ ॹ ॹ ॹ · · · · · · · · · · · · · · · · · ·ॷ(Af)ॹॹ ॹ ॹ ॹ ॹ ॹ · · · · · ·ॷ534
Mateeocha laenai
Ena Nenaa Cana Coaunera Ere

Jana Oriasi comasaineein nenaalu


Cana Coaunera Calaohi que nebateein, Rabiri calaohilu
Jesocurisito foerateracuru jetao Salomoon.
(Lc 3.23-28) 7 Jana Salomoon calaohilu jetao

1
1ॸCaate
Cana Coaunera Calaohi Roboam.
Jesocurisito foerateeurera Rabiri Jana Roboam calaohilu jetao Abiasa.
aina Abaraaun foeratenojoinuru Jana Abiasa calaohilu jetao Asa.
foerateeurera curuaacurune. 8 Jana Asa calaohilu jetao Josafa.

Jana Josafa calaohilu jetao Joraam.


2 Isaca inaca neein nenaalu jetao Jana Joraam calaohilu jetao Osiasi.
Abaraaun. 9 Jana Osiasi calaohilu jetao Jotaam.

Jana Isaca calaohilu jetao Jacobo. Jana Jotaam calaohilu jetao Acasi.
Jana Jodaa aina rai nocoalacuru Jana Acasi calaohilu jetao Esequiha.
inaca neein nenaalu jetao Jacobo. 10 Jana Esequiha calaohilu jetao Manasee.
3 Faresi aina Sara jetaote, Tamara que Jana Manasee calaohilu jetao Amoon.
nebateein Jodaa bereecuru nelu. Jana Josiasi jetaote, Amoon
Jana Faresi calaohilu jetao Esroon. calaohinelu.
Jana Esroon calaohilu jetao Armi. 11 Jana Jeconiasi aina rai nejeraauru
4 Jana Armi calaohilu jetao inaca neein nenaalu jetao Josiasi.
Aminadaba. Nii bana jetaote, Isaraelitaauru
Jana Nasoon jetaote, Aminadaba mucuhin amanajaaurelu, acaauru atane
calaohi nelu. caje roconajaain, Babilonia batane que
Jana Salomoon jetaote, Nasoon ichaaoru coina.
calaohinelu. 12ॸͮɗҡΎȍ͑ľľɗ̲͑ӕËӕȍɗ̲͑͑ʮӕ‫ڏ‬
5 Jana Raba que nebateein Salomoon ruhane baiha jetaote, rai calaohi
calaohilu jetao Bosi. Salatieli sirilu Jeconiasi. Salatieli
Jana Roto que nebateein Bosi calaohilu jetao Sorobaberi.
calaohilu jetao Oberi.
Jana Oberi calaohilu jetao 13Jana Sorobaberi calaohilu jetao Abiod.
Isaihasi. Jana Abiod calaohilu jetao Eliaquiin.
6 Jana Isaihasi jetaote, reyneein Jana Eliaquiin calaohilu jetao Asoro.
nenaalu Rabiri inaca nelu. 14 Jana Asoro calaohilu jetao Sadoco.

5
ͅҡľľΎËȍ̞ľ͑ɗॷ1ٍॷ2 6

Jana Sadoco calaohilu jetao Aquiin. teeura. Osa caje rai cachaneein
Jana Aquiin calaohilu jetao Elioon. neeninuuru ichoteraanu nihane jaunte,
15 Jana Elioon calaohilu jetao Eleasar. Jesosoneein curuaareeincha,” nae jetao
Jana Eleasar calaohilu jetao Mataan. rai Cana Coaunera letono anjera.
Jana Mataan calaohilu jetao Jacobo. 22ॸNitohaneein jetaote, rai nere bera
16 Nii jana Jacobo jetaote, Curisito inoaensi profeta que:
Mesihasi neba Mariha lana Jose 23 “Chariji bana

inacanelu. quicha aina ichoaelanaala nenaa


ranunate,
17ॸNitohaneein jetaote, niha Abaraaunne inae ausirineein
caje coaauneein lechoonca jena saain leinjiin canaanai siricheein.
nichoalateeurelu, Abaraaun nefoerateeuru, Inae nejanoaane janate,
niha Rabirine que tiaaojoaain. Emanoel neein curuaateeurureein
Nii Rabiri caje coaauneein jetaote, cachaaurura,”
lechoonca jena saain nefoerateeurelu, naain nere bera inoaensi que beratiha
Babilonia batane Isaraelitaauru mucuhin Cana Coaunerane nainaelu.
amanajaauruhane que tiaaojoaain. “Emanoel,” naanete: “Cana
Nii mucunajaain amanajaauruhane Coaunerate cana aina ne,” nae.
baiha jetaote, lechoonca jena saain 24ॸInae niritiin sinihocane caje nocohin

nefoerateeurelu, nejanoaa Curisitone jetaote, nii rai aitoha Cana Coaunera


que tiaaojoaain. letono anjerane tonoraain, comasainu
que Mariha raelu Jose. 25ॸNejetaote,
Nejanoaa Jesocurisitone nejanoaa nii Mariha calaohi- Jesoso
(Lc 2.1-7) neein Joseecha curuaatine reentiaain,
18ॸNaojoaainte nenaa nelu Jesocurisito. nirijieein ita que turuelanaala ita aina
Nii bana jetaote Jose aina ita raauruhane ichaaorelu.
rai niha Marihane jana jetaote, jaiti ita
Enoto mitu nichajai jeloon caje
aina neeuruhane ajiniha Cana Coaunera
turuuruha Jesoso nejanoa coaraa
Suujue ichanohineein inae ausirinelu
arasijie caje cha coitucuurerane
Mariha. 19ॸNii jana esinae rauhijiriin jeriha

2
Cana Coaunerane rijijieein cacha 1ॸNitohaneein jetaote, Jodea batane

caohachaain suujua coaaraniha Josene que nenaa Beleeun nejanoaelu


jaun jetaote, nii chuni cacha rai canaanai Jesoso, jelai batane curuaanaaneein
siriha Marihane belanaala jianeein caje niha rey Erodesine bana. Nii jana
amunaa jerelu. jetaote, Jerosaleeun enoto mitu nichajai
20ॸNitohaneein inae amuhane coina jeloon caje turuha uure itolere que
suujua cuhane coaauca Josene jana ͑ľфľ́ɗ͑фѸɗʮɗľľӕфӕËʮľËȍËΎɗҡӕËӕӕ‫ڏ‬
jetaote, sinihu rai ococohin jetao: reraauru cachaauru. 2ॸInae ecu turuhin
“Jiaoriha Mariha raai ii comasainu jetaote:
quene coasiinera Rabiri nefoerateneein “Chu ne, nii Jorioocuru Curuaanaa
nenaa Jose. Nii canaanai niicha siriite rey nejanoanaa. Ocooca rai arasijiene
Cana Coaunera Suujue ichanohineein coaracaanune jaunne turuhin coaraa
nenaanera. 21ॸʊ͑ľ́ľɗ͑ʮɗɗ͑Ë́Ύȍɗфɗ‫ڏ‬ uhacaanu, coroaecaanune coina,”
chaain Marihara. Inae nejanoaa nii rai naaure jetao turuhin, nii itolere
Ë͑͑ɗ͑ľʮ͑ˇľѸΎѸΎ͑ľľɗ͑Ëӕфӕ‫ڏ‬ coitucuurera cachaauru.
7 ͅҡľľΎËȍ̞ľ͑ɗॷ2

3ॸNii nejanoaane coitucuhin jetaote, ajiniha cuujue nii arasijie- enoto mitu
jataain nererojoecae rey Erodesi, satiin nichajai que ocoocane jana
Jerosaleen cocoaichacuru aina acaauruhacha coarai. Inae nii niha
jiniiquiin. 4ॸNii jaun jetaote, satiin canaanaine jaaun turuhin jetaote, ecu
saseredotecuru curuaanaacuru, Moisesa nichoae inacue nii arasijie.
aitonjoan rauhi que cacha relaaurera, 10ॸInae ecu inaauca nii arasijiene

naaonjoainuri cotiharate Erodesi: “Chu coaraain jetaote, jataain rachoojoeeure


nejanoareein Mesihasi,” naain acaauru nii arasijie caje cha coitucuureraauru.
caje bajaane coina. 5ॸNii jaun rene 11ॸNitohaneein rachoojoeeuruhane baiha

turuhin jetaote: loreri asae enohin coaracuruhane jana


“Jodea batane que nenaa Beleeunte jetaote, neba Mariha aina niha nii
nejanoareeincha. Nitohaneein ecu canaanaine coaraain jetao, rohan
nejanoaane coinate: ͑ľ́ӕфɗɗ͑͑ɗɗË͑͑ɗËΎфΎľËӕ‫ڏ‬
6 ‘Jodaa atane que nenaa Beleen nese, ruhane baiha rai camela caje oro, enuha
coatiha ansijiin natiin sacari jujui, chaen coretiin nenaa jujui,
ii amurijiriin tabaain nenacaauru naaonjoainuri rocohin que nii canaanai
neseeuru fautaain neriheeini, belaihure.
ii que netiin nejanoarihani leinjiin 12ॸNii baiha jetaote, nii niha acaauru

Curuaanaa letoaera Erodesine jaan jeloon situhin


canu cachaauru cauha cuuruhane coataa acaauru sini
Isaraeli cocoaichacuru anuu caje coitucuhin jetao, leeocha bero
coroatajaneraneein cuhane cuhin jelaiha nataneu cauha
nenaane jaaunra,’ cuure.
naain laenaelu Cana Coaunera ere bera
profeta inoaensicha,” naaure jetao Egipto cuhin soroha Josene
Erodesi rai. 13ॸInae jelai caje amuuruha nii itolere
7ॸNii jaun jetaote, nii chuni rai coitucuurera magocurune jana jetaote,
belanaala nii arasijie caje itolere Jose sinihu rai ococohin jetao:
coitucuurera cotiharatiha Erodesine “Inae jetao nii canaanai ariha Erodesi
jaun jetao, rai turuhin beeuruhane jaun sohin jaohane coina. Nii ajinihane ichei
acaauru caje esinae rauhijiriin, ٘ͮΎ͑‫ڏ‬ aitoon, nii canaanai aina rai neba
joain banate ococoelu,” naain nii amaain Egipto batane que cuhin
ocooca arasijiene coitucue. 8ॸInae sorohine coina. Chaen ichei bihanune
nitohaneein rai beeuruhane caje reentiaain ecu neeura,” nae jetao rai
coitucuhin jetaote: Cana Coaunera letono anjera.
“Chajaain Beleeun cuhin nii canaanai 14-15ॸNii jaun jetaote, sini caje nocohin

coaanihuche. Chucha ne. Cha cajecha nii canaanai aina rai neba amaain jetao,
nefoeratenaaneein ne. Chaen inae janotiin soroe Egipto nichae cunaa bero
ľфӕȍɗËȍľ͑ľËфɗ¡ɗȍӕӕËȍľ͑ľË͑ӕȍľ‫ڏ‬ cuhane cuhin Jose, oha Erodesine
tonai coaraa uhene coroajera,” naain reentiaain ecu nihane coina.
jetao nii itolere coitucuurera letoae Nitohaneein jetaote:
Beleeun Erodesi. “Egipto caje coaauneeinne canu Calaohi
9ॸNiritiin acaauru letoaa reyne cotihareeunni,” naain beratihalu nere bera
tonoraain Beleeun cuuruha nii itolere inoaensi profeta que Cana Coaunerane
coitucuurerane jana jetaote, acaauru nainaane coina ailu.
ͅҡľľΎËȍ̞ľ͑ɗॷ2ٍॷ3 8

Canaanaihuru soaajeratiha Erodesine Cana Coaunera Ere beebejiha


16ॸNitohaneein coritaain comarohin Joaan Baotisitane
caauruha nii arasijie caje itolere (Mr 1.1-8; Lc 3.1-9, 15-17; Jn 1.19-28)

3
coitucuurerane que nainaane jaun 1ॸNii bana jetaote, Jodea batane que

jetaote, jataain obajeein, ena nenaa cacha areroo ecocohin, ecu


nejanoanaa caje coaauneein, coroata situnacaauru cachaauru cotijiaain
jaanacai que tiaaojoaain, Beleeun acaauru rai Cana Coaunera Ere beebeje
sacuritaain nenacaauru canaanaihuru, Joaan Baotisita. 2ॸNitohaneein acaauru
nii Jesoso nejanoa beeuruha itolere relaain jetaote:
coitucuurerane bana caje coaauneein “Inae nichuuntaa Cana Coaunera
nejanoanacaauru jitariin soaajerate cojoanonaa. Aihane jaun nacoaauneein
Erodesi. Cana Coaunera ere tonoraain,
17-18ॸNitohaneein jetaote: caohachaain inara ichao coreein
“Rama nese quete neeuche,” naain jetao cachaauru rai
aohanrareein jataain inaderaain beebejeein relanajae Joaan Baotisita.
chananaa tabaihuri. 3ॸNii Joaan que jetaote:

Raquerite “Nerichaain cacha areroo


calaohichuru coisiha aitoreein. eheehejeein cacha cotiharanu.
Nete inae esinae rauhijiriin Nii ajiniha caohachaain inara
ooruha calaohichurune jaun, suujua baaso jianeein,
ajetera jerelanaala aite,” caohachaain inara suujua coaraain,
naain laenaalu profeta inoaensi caohachaain neeuche,
Jeremihasine nainaelu. turuha Cana Curuaanaane
19ॸNejetaote, inae oha Erodesine baiha raotojeein raaichene coina,”
jetao, Egipto niha Josene jana sinihu rai naain laenaelu profeta inoaensi Isaihasi.
ococohin jetao: 20ॸ“Chajaain nii canaanai 4ॸCamecho ujui caje ichanohin cajione

aina rai neba amaain jelaiha Isaraeli que cajionequiin jetaote, jacari caje
batane que caunihura. Inae ooruha nii ichanohin siitoroon que ichoraquiin,
canaanai sohin jaonaa jereraaurulura,” sisiincho, irichaje, naaonjoainuri que
nae jetao rai Cana Coaunera letono lenoneein nelu nii Joaan.
anjera. 5ॸNii cacha areroo neein cachaauru
21ॸNii jaun jetaote, nii canaanai aina relaa Joaanne coitucuhin jetaote, satiin
rai neba amaain jelaiha Isaraeli batane Jodea batane caje, Jerosaleen caje,
que cauha cuelu Jose. 22ॸNejetaote, nii Jorodaan batane rohan caje,
rai inaca Erodesi coreeraniha niha naaonjoainuri cajene maajeein
Arquelaaone coitucueratiha sinihu que turuhacoaain aonaa cuure arajii
Cana Coaunerane caje coitucuhin jetao, cachaauru. 6ॸNitohaneein rene turuhin
Jodea cuhane coasiha Calileea batane esinae rauhijiriin suujuelanaala
que cue Jose. 23ॸInae nii Calileea batane osaaocuruhane beeuruhane jetaote,
que turuhin jetaote, rauhijiriin cuhin cojunacatenaaca nucuhe Jorodaan
Nasarete neseu ichaoha cuelu. “Nasarete cuhane teein acaauru baotisarejetelu
cocoaicha neeinte curuaareein Jesoso,” Joaan.
naain beeuruhalu profetacurune 7ॸNejetaote, jataain arajiin rene

nainaane coina. turuhacoaauruha acaauru baotisaane


9 ͅҡľľΎËȍ̞ľ͑ɗॷ3ٍॷ4

coina fariseeocuru aina sadoseeocurune turuha cue Jesoso. 14ॸNii jana jetaote,
coaraane jaun jetao: jauriaanejeein baotisanaa jerelanaala
“Cha inara rai aite turu rai nenaa caseteco jetao:
ҡ¡ɗËʮľ͑ɗËȍΎҡľľɗËȍľ͑ľËΎɗ͑ҡľҡɗ¡ɗ͑ľ‫ڏ‬ “Chanuna ii canu baotisanaa naineei
curu- acano rijijieein nenacaauru cachaauru. natiin, ii canu rene uhi,” naa Joaanne
8ॸAihane jaun nii ajiniha caohachaain inara jana jetaote:
suujua coaraain caohachaain ichaaoche. 15ॸ“Jauriaa niriimiin ena. ˇӕфɗ͑ľ‫ڏ‬

Aihute esinae rauhijiriin nacoaauneein Cana jeein satiin aitoha Cana Coaunerane
Coaunera coitucuhin, inara ichao coreein jaan ichacaanete caohachae,” nae jetao
ËΎȍËȍɗ͑͑ľ͑ʮľфľнӕɗËȍľ͑ľËΎфËӕфӕ‫ڏ‬ Joaan rai Jesoso. Niritoha raine jaun
miin leeochaauru cachaauru. 9ॸJiaonrihachu jetaote, jerihane rijijieein baotisae
chaen nejesinajeein: ‘Canacaanune Abaraaun Joaan. 16ॸNitohaneein coujunacatiha
nefoeratenichaanu,’ naain irihache. Cana acauhanau teein baotisaa Joaanne jana,
Coaunerate naine caa ajeri caje niha natiin acau caje mituha Jesosone rijieeoritiin
Abaraaun nefoerateeuru coaaunaa ne. jetaote, nejoracaa dede bacuujuane
10ॸChaen techu inaana inaeniha temulene, jana, leinjiin serori rijijieein nichoae
cojoaisi aina curuataain tero que sauhin fauha uha Cana Coaunera Suujuene jana
usihanau mocohaca. Nii rijijieeinte inae coarae Jesoso. 17ॸNii jana jetaote:
esenetaaichuru letoaa cureein nii turuha “Caate jataain quiicha belaain
uhenenu usi tabai jana. 11ॸCanune esinae canuhacha cocoainanohin canu Calaohi
rauhijiriin nacoaauneein Cana Coaunera ere nera,” naain toniha erenaa dedeeune
ҡΎ͑Ύфɗ͑͑ľľɗËȍľ͑ľËΎфҡľľɗËȍľ͑ľËΎӕʮӕ͑‫ڏ‬ jana aonajeeunre.
cane que, Ëӕȍ͑ӕҡľľɗ͑ɗ͑фËΎӕʮӕ͑Ë‫ڏ‬
teein inara baotisaaun. Jana canu baiha Baaso que Jesoso sarunaa
turuha uhenite laen, inara suujue cuhane jeriha moconajaerane
Cana Coaunera Suujue teein, usi quene (Mr 1.12-13; Lc 4.1-13)

4
maajeein inara coujunacateein inara 1ॸNii baotisaa Joaanne baiha jetaote,

baotisareein. Acate jataain canu amurijiriin æ͑æΎӕ͑ľфґӕӕʮӕľ̲͑Ύ‫ڏ‬


cocoainaain letononeein ne. Canune fautaain joineein cacha areroo cue Jesoso, ecu
cocoainaain letononeein neeun. Nii rai safato coujuhin coaraa moconajaerane coina.
amaeranu que niha natiin nelatejeehaaun. 2ॸNitohaneein cacha areroo niha
12ॸCharijieein teeinti aroso taojiaain, jelai jenachoonca jiichooneein, jenachoonca
teein rai fero taojiae mocohane coina taicha. janotiineein lenone lanaalane baiha
Nii rijieeinte, jelai teein coitucuurera raain, mijiitoha Jesosone jana jetaote,
jana nii nere tonorana jerelanaala 3ॸcoujuhin coaraane coina rene turuha

nenacaauru jelai teein mocoha cureein, cue moconajaera.


chabana jacanaa charanejeein nenaa usi Nitohaneein rene turuhin jetaote:
que,” naain jetao cachaauru rai beebeje nii “Chajaain aihane esinae rauhijiriin Cana
Joaan. Coaunera Calaohi neeine, caa ajeri
jaberocooru rai aitoote lenoneneein
Jesoso cojunacatiha baotisaa Joaanne
nerotomiincha,ٚ͑ˇľѸΎѸΎфɗ̲ΎËΎ͑‫ڏ‬
(Mr 1.9-11; Lc 3.21-22)
jaerane jana jetaote: 4ॸ“Nete Quiricha
13ॸNii jana jetaote, baotisaa Joaanne inoaensi cuhane: ‘Coatiha lenoneecha
coina Calileea caje cuhin, nii niha que ichaonaa nainihei cacha. Cana
Joaanne jaaun nucuhe Jorodaaun Coaunera ere tonoraain, jerihane
ͅҡľľΎËȍ̞ľ͑ɗॷ4 10

rijijieein ichaohanete nainere, ʮľфɗËȍ͑ľ‫ڏ‬


jeein ichaoha cachane,’ naain Calileea cachaauru relaane
laenanohineein ne Cana Coaunera nunuhetiha Jesosone
Quiricha inoaensi cuhanera,” nae jetao (Mr 1.14-15; Lc 4.14-15)
moconajaera rai Jesoso. 12ॸæфľѸľфΎËӕȍ͑ľˇΎ͑ľ͑Ύӕ‫ڏ‬
5ॸNiritoha raine baiha jetaote, Cana ruhane coitucuuriin jetaote, Calileea
Coauneraacha que banijiaain nenaa nichae cuelu Jesoso. 13ॸNejetaote,
Jerosaleeun nese que nenaa Teenforo Nasarete ichoaelanaala, Saboloon aina
ecuunni choae Jesoso inaain jetao: Nefatalii nefoerateeuru atane que nenaa
6ॸ“Chajaain aihane esinae rauhijiriin nemuri auhaniha Caferenaaon ichaoha
Cana Coaunera Calaohi neeine caalai cuelu.
caje nomaroteeute coaracaa. Cana 14ॸNitohaneein jetaote:

Coaunera Quiricha inoaensi cuhanete: 15 “Cucuana auhaniha Jorodaan jerau

‘Rai letonocuru anjeraaurute Saboloon aina Nefatalii atane-


letoareein Cana Coaunera, Calileea ichaonacaauru
ii beraaihuruhane coina. Jorioniheichurute
Acaaurute inae jianacoon rai nichao baaso caje
rai biji que ii michuurureein, mituurureein.
nabana ajeri que necunaitaaine 16 ˇ͑͑ɗɗΎΎфӕȍ͑ľ¡͑͑ɗҡʮľľ͑ľľӕ‫ڏ‬

coataa,’ rite,
naain laenaerate Cana Coaunera,” naa inae leeocha ichaonaa que
rai moconajaerane jaun jetaote: ichaaore,”
7ॸ“Chaen techu Cana Coaunera Quiricha naain laenaalu profeta inoaensi
inoaensi cuhane: ‘Jiaonriha ii Isaihasine nainaelu.
Curuaanaa ii Coaunera coujuhin 17ॸNii caje coaauneein jetaote: “Inae

coaraaine,’ naain laenanohineein ne,” nichuuntaa Cana Coaunera cojoanonaa.


nae jetao moconajaera rai Jesoso. Aihane jaun nacoaauneein Cana
8ॸSatononejeein jetaote, jataain ecuuneein Coaunera coitucuhin, caohachaain inara
nenaa ichatane ucuuno que amaain jetao, suujua coaraain, caohachaain neeuche,”
jitariin caa chauratane que nenacaauru naain jetao cachaauru rai beebejeein
neseeuru coaarateein, нӕľ͑ľ́ҡľľɗ͑ɗËȍΎ͑‫ڏ‬ acaauru relae Jesoso.
caaurune maajeein coaarateein jetao:
9ॸ“Jitariin caa ena iicha coaraine ichei Jenai ate mucuurera cotihaca Jesosone
tereeuni, neseeonriaain canu coroaequine,” (Mr 1.16-20; Lc 5.1-11)
naa Jesoso rai moconajaerane jana jetaote: 18ॸNii cachaauru relaane caje Calileea
10ॸ“Cana Coaunera Quiricha inoaensi conemuri auhaniha cuujihane jaun jetaote,
cuhanete: ‘Leinjiin ii Curuaanaa ii coroatajai ita nejeraauru Simoon Fedoro
Coaunera coroajeein raaicha nelateein rai neein acaauruhacha curuaatei, chaen rai
nere tonoraau,’ naain laenanohineein nera. nejera Aanderesi, naaonjoainuri erue jetao
Chajaain ena canu caje amuhachaaura Jesoso, acaauru amihaneeo niha ate
moconajaera,” naain jetao moconajaera mucuuruhane jaun, ate mucuuruhane
sitae Jesoso. 11ॸNiritiin moconajaera sitaa coina acauhanau rai rede nalaecuruhane
Jesosone jaaun caje amuhane jana jetaote, jana. 19ॸNii jana acaauru coaariin jetaote:
rene turuhacoaain coroatajanecure “Chajaauche canu ainate nii ate
anjeraauru. mucuhichene rijijieein, canu rai
11 ͅҡľľΎËȍ̞ľ͑ɗॷ4ٍॷ5

cachaauru mucuhin raeraneein ucuuno que iniin jetao, ecu nelauriariin


neeiche,” nae jetao acaauru rai Jesoso. lauheque Jesoso. 2ॸNitohaneein ecu
20ॸNii rijieeoritiin jetaote, acaauru rai netiin acaauru relaain jetaote:
redeeuru ratiriin Jesoso aina cuure. 21ॸNii 3ॸ“Nerausiaaecuruha latiha acaauru

caje basiinjiin cutiin jetaote, coroatajai ita suujuane coitucuhin nenacaauru, Cana
nejeraauru Sebedeeo calaohichuru Coaunera Cojoanonaa que neeuruhane
Saantiaao, Joaan, naaonjoainuri coaari jaun.
Jesoso, leinjiin bote cuhane neein acaauru 4ॸNerausiaaecuruha inaderaaeriin

rai redeeuru rucuheca neeuruha rai inaca ichaonacaauru.


ainane jana. Nitohaneein coaarinajaain Niichurute cairichaaojoaain coarae
cotihanaaca Jesosone jaun jetaote, 22ॸnii Cana Coaunera.
rijieeoritiin bote cuhane acaauru inaca 5ॸNerausiaaecuruha leeochaauru

ratiriin caaijie cuure. amurijiriin nenaa coacuelanaala


raotojoeein ichaonacaauru.
Arajii cachaauru relaa Jesosone Niichuru raite, Ëӕфӕнӕľ¡͑ɗȍ‫ڏ‬
(Lc 6.17-19) teein niicha rucujuei atane tereein Cana
23ॸNitohaneein cuhin jetaote, Calileea Coaunera.
sacuritaain cuhecujueein, sinacocaauru 6ॸNerausiaaecuruha corajeein esinae

naineein enohenojoeein cachaauru relaain, rauhijiriin jeriha Cana Coaunerane rijijieein


Cana Coaunera cojoanonaa erenaa raotono leeochaneein namute cacha coaraelanaala,
que ereerejeein, itolere cunai caaun niheichu namute cacha cairichanaa coacuhin
cunaitenacaauru, ʮ¡ľфΎËΎнӕľËӕ͑ɗ͑ΎʮΎɗ‫ڏ‬ niha leeochane jerelanaala, naaonjoaain
riin nenacaauru, naaonjoainurine maajeein caohateraneein nenacaauru niicha coaana
rautaacoae Jesoso. 24ॸNii jana jetaote, satiin jerei coaracururichaaine jaun.
Siria batane sacuritaain inae Jesoso benaa 7ॸNerausiaaecuruha cairichaaojoaain

coitucuhin jetao, araai laurii cunai caaun leeochaauru coaraain, chaelai lateein
cunaitenacaauru, jaberoco que neeuruhane, acaauru coroatajaneein
cunanacaauru, ËΎɗҡӕËӕËȍӕȍɗнӕľѸӕӕʮӕľËΎ‫ڏ‬ naaonjoaain nenacaauru.
nacaauru, otonacaauru, bacosacuru, Nii rijijieeinte cairichaaojoaain
naaonjoainurine maajeein rene acaauru coaraain, jeelai amuritoheriin
amaauruhane jana jetao, acaauru acaauru coroatajanereein Cana
rautaacoae Jesoso. Coaunera.
25ॸNitohaneein jetaote, Calileea 8ॸNerausiaaecuruha caohachaain

nenacaauru neseeuru, Decapolis, ѸӕӕʮӕËΎфɗ͑ËΎȍËȍɗ͑ɗËȍΎ͑‫ڏ‬


Jerosaleen, Jodea, Jorodaan batene caauru.
uurihuru, naaonjoainuri cajeeeurune Niichurute esinae rauhijiriin Cana
maajeein cuhacoaain jetao, Jesoso sacuhin Coaunera aina jiniiquiin niha
rene turuhacoaaure arajii cachaauru. cuurureein.
9ॸNerausiaaecuruha raotojoeein
Ichatane ucuuno que cuhin ecu jiniiquiin ichaaoruha cachaaurune
cachaauru relaa Jesosone coina coroatajaneein ichaonacaauru.
(Lc 6.20-23) Niichurute rai calaohineein teein

5
1ॸkфʮɗɗ͑фľ͑ľҡӕфӕӕфӕȍËËȍӕ‫ڏ‬ acaauru coaareein Cana Coaunera.
rune coaraane jaun jetaote, aina 10ॸNerausiaaecuruha Cana

nerelanacaauru aina jiniiquiin ichatane Coauneraacha jerei ichacuruhane


ͅҡľľΎËȍ̞ľ͑ɗॷ5 12

coreniha mucunojoineein, ËѸľҡľË͑Ύ‫ڏ‬ coaarateein, ËӕфӕнӕľËΎɗҡӕËӕľф‫ڏ‬


joineein, arinojoineein, naaonjoaain teein neeuche. Aihute esinae rauhijiriin
nenacaauru, Cana Coaunera cojoanonaa caohacha ichaquichene coaraain Cana
que neeuruhane jaun. Coaunera coroaecuruhine cachaauru.
11ॸNerausiajeeinte neeiche canu

cachaneein neeichene coreniha inara Cachaauru relaa Moisesane jaan- rauhi


nocoeje chanuhin, inara sohin, joaereein coitucueratiha Jesosone
inara que ereein, naaonjoaan cachane. 17ॸCoatiha inara relaain nihalu Moisesane
12ॸͮɗҡΎȍ͑ľľɗ͑ҡľËȍӕËɗфɗËȍľфɗ͑Ύ‫ڏ‬ jaan rauhi jianeein neeichene coina, cau
joineein rautanohinelanaala ichaaorelu turuhin nihaaun. Nihieichu inara
Cana Coaunera ere bera inoaensihuru relaauruha profetaËӕфӕ͑ľʮ͑ʮɗ͑ľнӕɗ‫ڏ‬
profetacuru, inara ajiniha nenacaaurulu. chene coina turuhaaun. Nenacaaen nejian,
Aihana jaun raotojoeein rachoojoeein, nii inara relaauruhane jaan coitucuhiche
chaque tonajelanaala neeuche, dedeeu esinae rauhijiriin jeelai amuritoheriine
raoti ichaonaa que inara coreterihani coina, ‘Naaonjoain quete aite,’ naain inara
Cana Coaunerane jaun. rai biha uun. 18ॸEsinae rauhijiriine inara rai
aitoreeunni, jaiti niha dede, chauratane,
Lenone raotono tera aina cacha naaonjoainurine que tiaaojoaain, coatiha
conaeraneein nenaa aninoaerarinaai le erenaanejeein, satiin nii
(Mr 9.50; Lc 14.34-35) aitohane rijijieein situhane reentiaain, nii
13ॸCharijieein teeinti setuhane coataa, Cana Coaunera tenojoin Rauhi Inoaensi.
tebe que iniho colaain rucuhecaa. Nii 19ॸNitohanihane jaun nii rauhi inoaensi caje

фɗʮɗʮɗľľɗ͑ҡľ͑¡͑͑ɗҡʮľľӕфӕȍËËȍӕ‫ڏ‬ leinjiin leeochaauru fautaain nelatihei


rune coataa, acaauru ichao baaso rijijieein nenaa rauhi tonoraelanaala
rucuheraneein neeiche. Inae lenone nenaa, niheichu que leeochaauru
cotebetenaa naineniha tebene, inae lenone relaenihane, acate Cana Coaunera
raotono tenaa nainerihei. Nechu Cojoanonaa que jataain nelatenereein.
joaaenreen atane ichoae jaonojoineein, Nete caohachaain tonoraain, nii aitoha
shaonohineein nihane coinaachate nelate. Cana Coaunerane rijijieein ichaohin, esinae
Nii rijijieein inara netonai, cacha rai rauhijiriin leeochaauru relaerate, jataain
ichaonaa raotono coaaratelanaala cacha nelatineein nereein Cana Coaunera
relaeneeichene, inara netonai nii chaque Cojoanonaa que. 20ॸRauhijiriine inara rai
nelatelanaala neriquicheein. aitoreeunni, Moisesa aitoonjoan rauhi que
14ॸIchatane ucuuno que niha leinjiin cacha relaaurera aina fariseeocuru
nesene, nihei chuni coaraelanaala amurijiriin, inara rai Cana Coaunera
nainejei. Nii rijijieein techu satiin cacha aitoonjoan tonoraain rijijieein niicha
notaracaae inara aina cuaain niicha icharatei ichaeneeichene, coatiha Cana
jerei coaaratiha Cana Coaunerane jaan- Coaunera Cojoanonaa que ichaonaa
cono rijijieein neeiche. naineriheicheein.
15ॸNii rijijieein nihei chuni cono mocohin

darohe asae tera. Bujuaihu telanaalate Namute cacha aina obaaecane caseteco
ucuun tihaca, satiin conohanau turuuruha coaarihanine que cacha relaa Jesosone
loreri asae turunacaaurune coina. (Lc 12.57-59)
16ॸNii rijijieein cacha cononeein satiin 21ॸInaratecoitucuhiche: ‘Jiaoriha
cachaauru que caohacha ichaquichene sonajaain jaohichene. Sonajaain
13 ͅҡľľΎËȍ̞ľ͑ɗॷ5

joaerate caseteco coaareein,’ naauruha suujua cuhane ene jereein coaarate,


inara foerateeurera rai ne. 22ॸNena laen suujua cuhane nejelau ene que naosate.
canu inara rai aitoon. Chunocoha 29ॸInara nota osa que inara sarunaa

namute cacha aina obajei, nii obaecane jerihane nii inara nota que coaraain,
jaan jera aina rucujueein que suujua inaraacha jerei caje amuuche, nabana
acatelanaala nenaate, caseteconeein inara nota coreniha baaso ichaquichene,
niha cureein. Jana rai nejera que ‘Cha inara notaacha usi jana cuelanaala,
coitucuheei,’ naain ereite, ËѸľҡľËľфҡľ‫ڏ‬ satiin inara jaberoco usi jana nitajihane
reein nitohanai rucuhecuruhane coina coataa. 30ॸJana inara biji osa que inara
nenacaauru- Junta Supremacuru. Jana, sarunaa jerihane, coa nii inara biji
‘Chaque nelatiheei inacojoeeinte neei,’ turuaache nii inara sarueratenaa
naain namute cachaauru que ereite, usi jerihane jaan que. Mucuhichene ajiniha
tabai jana nijiaoreein. caje amuuche. Nii inara bijiicha
23ॸAihana jaun ii que suujua acatiha mocoelanaala, inara jaberocone
Cana Coaunerane coina chaelai amaai maajeein usi tabai jana nitajihane
que belaaine coina Teenforo asae nenaa coataa.
rori- altar ichoaene jana, ii cotaairiin
niha chamute cachane que coaauquine, Ene raain joaeranihane, osa que nesaruha
24ॸjauriaanejeein caohachaain neein ii cachane que, cacha relaa Jesosone
cotaairicha ainane coina, nii rori (Mt 19.9; Mr 10.11-12; Lc 16.18)
acatiha nii iicha amai ratiriin, aina 31ॸChaen techu inoaenlu: ‘Chunocoha
rucuhenihu. Inae aina caohachaain comasai joaeranihane, nii comasai
rucuhequine baihate laen nainereei jaohane jaan cocoiricha teeuche raite
jelaiha cuhin nii rori- altar ichoae nii aina comasai jaohine,’ naain inara
Cana Coaunera belaaine jaan teeine. relaaurelu. 32ॸEsinae rauhijiriine laen
25ॸChunocoha inara amute cacha, canu inara rai aitoon. Leeocha cacha
ËΎËΎɗ͑͑Ëɗȍӕфӕфɗɗ͑фËΎӕ́ӕфӕ‫ڏ‬ aina ichoaenihane jana comasai
jeein nihane, raotojoeein aina ereein joaerate, inae osa que nesarue. Jana nii
rucuhecuche, joesio rai inara quicha jaonojoin ene raerate, ʮľфɗËȍ͑ľ‫ڏ‬
colurujihane coataa. Aineeichenete jeein osa que nesarue.
folisiaa rai inara tiha joesione, caresero
cuhane inara enoaaurureein. 26ॸͮɗҡΎȍ‫ڏ‬ Cana Coaunerate coaraje, naain nohaniha
neein ichaeneeichenete nii caresero cachane que, cacha relaa Jesosone
cuhane neriquicheein mituhelanaala, nii 33ॸChaen techu inara inoaensihuru rai:

baaso ichaquichene coretequichene ‘Jiaonriha Cana Coaunera notaracae netiin,


reentiaain. Esinae rauhijiriine aitoon Cana Coaunera bajaain, rai chaelai
inara rai. benatequichene nihanatiin teneeichene,’
naauruhane coitucuhiche. 34ॸEsinae
Comasainelanaala nenaa ene dadaeniha
rauhijiriine canu inara rai aitoon.
cachane coina relaa Jesosone
Jiaonriha joaereein inacojoeein: ‘Cana
27ॸInarate:
َˇɗΎ͑фɗȍɗ͑фѸɗ͑ɗʮľф͑ľ‫ڏ‬ Coaunera coreniha,’ naain ereeichene.
lanaala nenaa ene dadaaichene,’ naain Niheichu: ‘Dede coreniha,’ naain erenaa
inoaenlu inara relaauruhalune nainiheeiche, Cana Coaunera nelaurianaja
coitucuhiche. 28ॸEsinae rauhijiriine laen niha dedene jaun. 35ॸNiheichu atane
canu inara rai aitoon. Chunocoha coreniha nihanatiin nainiheeiche,
ͅҡľľΎËȍ̞ľ͑ɗॷ5ٍॷ6 14

nichaauraa Cana Coaunerane jaan nihane aitoon. Inara que nejeratenacaauru


jaun. Niheichu Jerosaleen coreniha belaihuche. Inara rerohecaera rai Cana
nihanatiin, Cana Coaunera nese nihane Coaunera bajaauche. 45ॸNitohaneein
jaun. 36ॸNiheichu inara couturi coreniha neeichenete, dedeeu nenaa Cana Inaca
chaelai ichaquichene coina erenaa Cana Coaunera calaohineein neriquicheein.
nainiheeiche, inara jerequichene que Acate enoto coaaunae, cojoanoonetojoeein
jichosiin, nesomaraain, naaonjoaain nechu aansaineein nenacaauru rai,
nenerihani inara coturijine jaun. 37ॸChaelai caohachaain nenacaauru rai, naaonjoainuri
que: ‘Icharihanuhin,’ naaichene ichacuche. conaeranu que nihane coina. Chaen techu
Jana: ‘Icharihaauni,’ naaichene coa suujua coaraelanaala nenacaauru rai,
ichacache. Nelatihei cha ichaeraanu rijitiin suujua coaraain nenacaauru rai,
nohaneein irihacane. Niite baaso ne. naaonjoainuri rai elo letoae acaauru rai
caohachanu que. 46ॸJana acaihaniji inara
Soeraane, nerinanaa naineniha chunine belaichaauruhacha belaaichene,
que cacha relaa Jesosone chatohanai que jana inara belaiche Cana
(Lc 6.29-30) Coaunera, inae cuu tihane bana.
38ॸInarate inoaenlu: ‘Chatohaneein inara Coaracuche nachuhinti Roma curuaanaa
soeraniha inara cunaitaaine, inara netonai rai impoestonu que coriqui bajaaurera
cunaitaain nii inara soera sooche,’ netonai jataain nechu aansaineein
naauruhane coitucuhiche. 39ॸEsinae neeuruha natiin, nitohaneein
rauhijiriine canu inara rai aitoon. ichaaoruhane. 47ॸˇ͑ɗ͑ф¡ľ́ɗËȍӕ‫ڏ‬
Jiaonriha chatohaneein baasoneein ruhacha rai raotojoeein ereein,
teraquichene neurinanaa coaauquichene. leeochaauru aina raotojoeein erelanaala,
Aihane jaun inara meri faohitoroanihane, naaonjoaain neeichene, chatohaneeinna
rai jera netonai icharatecuche. 40ॸæȍӕ͑Ύ‫ڏ‬ jana esinae rauhijiriin inara ichao coreein
coha cocoainanacai rai inara colurujueein neeichene coaracurure cachaauru, Cana
inara obiri ruluhane, nii jelaronaa bana Coaunera coitucuuruhi nihanatiinte, inara
inaraacha jiai inara obirine maajeein rijijieein neeure. 48ॸAihana jaun
teeuche. 41ॸInara que anajiin amaeratiha caohachaain rauhijiriin neeuche, aiha
cocoainanacai, inara laurinelanaala Cana Coaunerane rijijieein.
nenaane, nii bajaane amuritoheriin
amanaa nainequichene coaarateein Caohacha ichaa cachane coina
amaauche. 42ॸInara caje niicha latei bajaain cacha relaa Jesosone

6
niha cachane, rai teeuche. Jana inara rai 1ॸJiaonriha nechu raujiaain inara

cainaane coina chaaelai bajaain niha coaracuruha cachaaurune coinaacha


cachane, chunaelanaa rai niicha latei cacha notaracaae Cana Coaunera jerenohin
teeuche. ichaquichene. Nitohaneein neeichene
coatiha chaque inara rai cainarinaain Cana
Cotaicha belaain niha cachane coina Coaunera. 2ॸAihana jaun cha lateein
cacha relaa Jesosone nenacaauru coroatajanequichene, jiaonriha
(Lc 6.27-28, 32-36) itolereneein cachaauru rai beein acaauru
43ॸChaen techu inoaenlu: ‘Inara coroatajanequichene. Cana Coaunera
belaichaauru belaain, inara cotaihurera coitucutoha nocoetonacaaurute cacha
cotaihuche,’ naauruha inara raine notaracaae, nechu jataain acaauru aina
coitucuhiche. 44ॸNena laen canu inara rai caohachaain niha cachane coina, Sinacoca
15 ͅҡľľΎËȍ̞ľ͑ɗॷ6

asaae, bero cuhane, naaonjoaain cacha 9ॸAihane jaun Cana Coaunera

belaihure. Jiaonriha acaauru rijijieein bajaaichene:


ichaquichene. Acaaurute nechu jataain ‘Satiin canacaanu Inacaneein
aihure, acaauruhacha esenetaain, dedeeu nenaa Ofa,
caohachaain acaauru coaraa cachane Iineein neeine coitucuurumiin satiin
coina. Nete inae caohachaain acaauru cachaauru.
coaracuruha cachaaurune que inae 10 Turuhine Ii Cojoanonaa.

cainanohine acaauru rai. Caa chauratane que iicha jerei


3ॸAihana jaun inara, ËɗфɗËȍɗȍӕфӕËΎфΎҡ‫ڏ‬ ichacurumiin,
janiha cha teeichene, jiaonriha jataain dedeeu ichacuruhane rijijieein.
inaraacha belaai rai niha natiin beeichene. 11 Cojoanoonetojoeein canacaanu rai
4ॸͮɗҡΎȍ͑ľľɗ͑ľѸɗ͑ľËȍӕ͑ɗнӕľËΎфҡľ́‫ڏ‬ lenone ocoteeu.
naala teeichene coaraanete, inara rai 12 Baaso ichacaaunne,

cainareein cana Inaca Cana Coaunera. canacaanu que ii suujua acateeu,


canacaanu rai baaso icharaauru que,
Cana Coaunera bajanaa que canacaanu suujua acatichaanune
cacha relaa Jesosone rijijieein.
(Lc 11.2-4) 13 Jiaonriha osa que nesaruhin
5ॸCana Coaunera bajaaichene, coa nihacaanune nainatejeein neeine.
bajaauruha Cana Coaunera coitucutoha Canacaanu caje moconajaera sitaau.
nocoetonacaaurune rijijieein bajaache. Inae,’
Acaaurute sinacoca asaae, joaereein bero naain Cana Coaunera bajaauche.
cuhane, naaonjoaainu neeichuru Cana 14ॸInara rai baaso icharaauru que, inara

Coaunera bajaaure, nechu jataain suujua acateein, acaauru aina caohachaain


caohacha ichaa nocoetiin aihuruhane neeichenete, Cana Coaunera netonai inara
coaracuruha cachaaurune coina. Nete nii que suujua acatena nainereein. 15ॸJana
ËΎфËӕфӕȍËËȍӕфӕ͑ľËΎɗ͑ɗȍӕфӕȍ‫ڏ‬ inara rai baaso ichaain neeuruha
neecha que, inae cainanohine acaauru rai. leeochaaurune jana, acaauru que inara
6ॸNete laen ii Cana Coaunera bajanaa suujua acateneeichene, Cana Coaunera
jereeine, caohacha jelai netiin coaraeniha netonai inara osa que suujua acatenereein.
chunine jana, bujuaihu ucuha cuhane
netiin ii Inaca Cana Coaunera bajaaine Suri noitelanaala netiin
caohachae. Nitohaneein chuni que Cana Coaunera bajaauruha
necoharaeratelanaala netiin bajaaichene cachaaurune que, cacha relaa Jesosone
coaraanete, inara rai inaraacha bajai 16ॸInara suri couu netiin Cana

tereein ii Inaca Cana Coaunera. Coaunera bajaaichene, jiaonriha


7ॸCana Coaunera bajaaichene, coa aihuruha Cana Coaunera coitucutoha
ËӕфӕфɗľË͑ҡΎËӕфӕ¡ʮľ¡ʮľËӕ‫ڏ‬ nocoetonacaaurune rijijieein, nechu
фӕȍфɗѸɗ͑æ͑æΎӕ͑ľфËΎɗҡӕËӕȍɗ‫ڏ‬ inara suri couu neeichene coaracuruha
churune rijijieein joaenreen ereerejeein cachaaurune coina coa cunaitenaa meri
bajaache. 8ॸAihana jaun jiaonriha acaauru tocohaneein inara meri tihache. Inae
rijijieein neeiche inarane. nitohaneein ichacuruhane coaraain
Cana Coaunerate, caje bajaaichene acaauru belaichuruha cachaaurunete,
ajiniha inara suujua cuhane inaraacha nii acaauru belaichuruhaneecha que
latei latequichene coitucue. inae cainanohi ne acaauru rai. 17ॸJana
ͅҡľľΎËȍ̞ľ͑ɗॷ6 16

inara, inara suri couu netiin Cana baasonihane coaraquichene saijieein,


Coaunera bajaaichene, inara meri inara suujua nii baaso ichaquichene
culejeein neruujueein raotojoeein ʮľфɗȍ͑ľфɗʮɗҡΎʮΎľľɗ͑¡ѸΎɗËȍнӕɗËȍľ‫ڏ‬
bajaauche, 18ॸinara suri couu netiin Cana nete, nocohenaanau nijiaonreein inara
Coaunera bajaaichene que nainacuruha suujue.
cachaaurune coataa. Nii banate laen
leinjiin Cana Coauneraacha inara Coriquiicha que coacuhin Cana Coaunera
belaicheein, inara suri couu netiin jerenohi ichana jereniha cachane
bajaaichene coreniha. (Lc 16.13)
24ॸNihei chuni coroatajai curuaana
Dedeeu raoti ichaonaanaja letononeein nenaa nainei. Leinjiin
(Lc 12.33-34) belaain acaacha ere tonoraain, nii
19ॸCoa caa chauratane que raotiin nenaa ́ľľΎËȍнӕľʮΎ́ľнӕɗɗ͑͑ľфľҡΎ͑Ύфľ͑ľ‫ڏ‬
coacuhin, coriquihona neein itolere rihane jaun. Nii rijijieeinte Cana
rucuhele sirina coaacuhin nihache, inara Coaunera sacunaa nainene cacha,
rai cojoanojoiin nitajeein, basijiaaurureein coriquiicha que coacuhin nihane.
asijiautooru, naaonjoanrichaaine jaun.
20ॸCaa chauratane que caohachaain nenaa Jerihane rijijieein ichaonacaauru
coacuhin mainajeein amihaneein coriqui cachaauru ichao beraiha
taaojiaaichene jianeein, nii aaichene Cana Coaunerane
rijijieein mainajeein Cana Coaunera rai (Lc 12.22-31)
ɗҡΎ́ľфľËΎȍËȍ͑ӕɗËȍ͑нӕľ̲ɗȍ͑ľľӕ‫ڏ‬ 25ॸNitohanihane jaunne inara rai

chete dedeeu inara rai cainanohinemii. Nii aitoon. Coa lenoneein acau cohin
dedeeu laen asijiatooru nihanatiin turuhin ichaohichene jaanu, inara cajione,
inara basijiauna nainerinaain. Niheichu naaonjoain que nererojoecaaeriin
cojoano, ecu enohin aasaena nainerinaain. nihache. Tana lenone amurijiriin
21ॸNitohanihane jaun jauriaanejeein nelatiha inara ichaone jana, cajione
caohatiin coaaucuche, inara ichao rai amurijiriin nelatiha inara jaberocone
inaraacha ichanenu que. Inara ichao rai coitucuhin neeichene. 26ॸCoaracuche
jataain nelateineein niha coriquine nachuhinti temule jaain niicha
esenetaaichene acaacha ichacuche. Jana quiineeuri taojiaain rucuhecuruhane
inara ichao rai nelateineein niha Cana jaanu coloheri siriin naaonjoaain
æΎӕ͑ľфËȍɗËȍфҡľ͑Ύȍɗ͑ľľѸľ͑ľҡɗ‫ڏ‬ neeururiha tajaaecuru. Nete laen cana
chene acaacha ichacuche. Inaca Cana Coaunera, lenoneein
ichaaoruhane coina acaauruhacha
Cacha jaberoco conaeraneein quiine teein ne. Inarate nii tajaaecuru
niha cacha suujuane amurijiriin jataain nelateein neeiche.
(Lc 11.34-36) 27ॸInaaonjoan saneein niha natiin
22ॸInara notate inara suujua que itolere itolereneein suujua cuhane coaauca
inaraacha coarai coitucueratera ne. cachane niha natiin, nichao cariaain
Aihana jaun inara nota que inaraacha ichaonaa nainihei. 28ॸChanuna inara
coarai coitucuhin, ichaquichene cajione que nererojoecaaeriin neeiche.
caohatiha inara suujuane tonoraai Coaracuche nachuhinti ajenacuru niicha
ɗËȍľ͑ľľɗËȍľ͑ľҡľʮɗ͑ËΎΎ͑͑ľфɗнӕɗ‫ڏ‬ jiaaenine que nichanaa ichaain,
cheein. 23ॸJana inara nota que amihaneein, naaonjoaane que airijiin
17 ͅҡľľΎËȍ̞ľ͑ɗॷ6ٍॷ7

omarohin, jataain caohatonanaain acaauru que ereein neeiche, inara,


ujuaneein naaonjoaain neeuruhane. acaauru amurijiriin jataain baaso
29ॸJana rey Salomoon, coatiha nii ichaain ichaohichene saijieein. 4ॸInasiina
aihuruha ajenacurune rijijieein niheilu, jataain amurijiriin leinjiin enuha
caohati cajione que necoreeteein jaberoco que funojoi niha ii notane
nihalune saijieein. 30ॸTana mocohin saijieein, ‘Jereeune ii nota que nenaa
nitajerai niha ajaenane saijieein, utoone rocoe,’ naain erenaa nainereei
caohachaain omarohin nihane jaanu inejera rai. 5ॸCha coitucuha nocoetohine
ҡľľɗ͑͑ɗȍæ͑æΎӕ͑ľф͑ľËΎɗҡӕËӕȍɗ‫ڏ‬ saijieein cha coitucuhi. Jauriaanejeein
chene. Chanuna jana chaen, nii nii ii nota fuera enuha jaberoco rocohin
amuritoheriin inara cajioneterichaain jaaote, caohatiin coaraain nii inejera
Cana Coaunerane esenetaeneeichete, nota que nenaa utoone coaraain rocohi.
cha esenetana jeriheichuru cachaauru. 6ॸCoa remaaecuru rijijieein
31ॸNitohanihane jaun nainiheeiche: nenacaauru rai, inara que banijiaain
‘Chaaque lenoneeinna acau cohin, Cana Coaunera tenojoin tihache.
necoreeteein, naaonjoaain nerichaache,’ Nabana inara coineteein inara
naain que nererojoecaain nenaa cunaitaauruhane coataa. Niheichu coosi
nainiheeiche. 32ॸCana Coaunera rijijieein nenacaauru rai, inara rai
coitucuhichurute, ͑ɗɗËȍнӕľ͑ľфľфΎʮΎľ‫ڏ‬ nelateein nenaa nii Cana Coauneraacha
caain niicha sacunaa jere. Nete laen tei tenaa nainiheeiche, que jaolequiin
æ͑æΎӕ͑ľфɗ͑фËȍ́ҡľɗ́ҡľнӕɗ‫ڏ‬ Ëȍнӕľ͑ľ́ҡɗȍľɗфɗʮɗʮɗľľɗ͑ËΎфËӕ‫ڏ‬
chene coitucue. 33ॸAihana jaun Cana ruhane jaun.
Coaunera Cojoanonaacha que coacuhin,
jeriha Cana Coaunerane rijijieein Cha lateein bajaera raite
ichaohin, niicha jereeicha ichaechajeein tereein Cana Coaunera
neeichenete, satiin caa inara rai 7ॸCana Coaunera caje cha lateein

aitocoaaunne jaan tereein Cana bajaaichenete, inara rai inaraacha latei


Coaunera. 34ॸJiaonriha eresi inaraacha tereein. Cha lateein ariin bajaera raite,
ɗËȍ͑ľ͑ɗнӕľËΎËӕȍɗ͑͑ľфľфΎʮΎľËɗ‫ڏ‬ cha teein ne Cana Coaunera. 8ॸNii
chene. Le janonaa bana naineein, rijijieein techu lateein rene cuha
canaacha ichaneni que coaaucaachenete cachane, rae Cana Coaunera. 9ॸæΎф‫ڏ‬
caohachae. cuche nachuhinti inara caje lenone
bajaa inara calaohine, rai ajeri telanaala
Jiaonriha leeochaauru ichao lenone caohacha teeichene. 10ॸAinihane
coulurujueeichene inara caje ate bajaane, rai acano
(Lc 6.37-38, 41-42) telanaala rai iniho caohacha teeichene.

7
1-2ॸCoaleeochaauru ichao coaraain Nii amuritoheriinte, cha lateein caje
coulurujueein nihache. Nabana nii bajaa cachane rai caohacha teein ne
leeochaauru colurujueeichene rijijieein, Cana Coaunera. 11ॸCoaracuche
inara coulurujiha Cana Coaunerane nachuhinti inara netonai baasoneein
coataa. Nii leeochaauru coaraain inara suujua coaraain ichaaohichene
neeichene rijijieeinte inara netonai saijieein, Ëȍ¡ʮɗ͑͑ɗȍɗ͑фË́Ύȍɗ‫ڏ‬
coaareein Cana Coaunera. 3ॸChanuna churune, cha caohacha teein
aansijiin laaojoiri ichaain baaso naaonjoaain neeichene. ͮɗɗ̲ӕфɗҡΎȍľ‫ڏ‬
ichacuruha leeochaaurune coaraain, riinte cha caohacha teein nereein inara
ͅҡľľΎËȍ̞ľ͑ɗॷ7 18

rai Cana Coaunera, caje cha lateein que inaana nainihei. Jerichanejeeinchu
bajaaichene. caohacha que inaana nainihei enuha
12ॸNitohanihane jaun inara aina baaso. 19ॸSatiin enuha baasooru- baaso
caohachaain neeuruha leeochaaurune que inaanacaaurute, inae sauhin
jeriquichene rijijieein, leeochaauru aina moconojoiniha cureein. 20ॸNii rijijieein
caohachaain neeuche. Nitohaneein techu acaauru ichao caje cacha
ichoai coinate aite nii rauhi aina caohachaneein, cacha baasoneein,
profetacuru inoaensihuru laenanojoi. ͑Ύ͑ʮΎɗ͑ɗËȍΎфӕȍ͑ľËΎɗҡӕËӕфɗнӕɗ‫ڏ‬
Aitoha nii rauhine rijijieein ichaoha cheein.
cachane coina.
Coatiha satiin cachaauru, Cana Coaunera
Ichaonaa coero aina cacha itajera coero Cojoanonaa que ichaaorurinaain.
(Lc 13.24) (Lc 13.25-27)
13ॸNii jaratoelanaala nenaa coero aina 21ॸCoatiha satiin canu rai: ‘Canu

acuujua siricha jeloon enooche. Nii Curuaanaa,’ naain erenacaauru, Cana


cacha ichao itajeranu que nenaa Coaunera Cojoanonaa que turuhin
bacuujua aina rai coerote, jaraaotohane ichaonaa nainecururinaain. Canu Inaca
jaun cuhane cuhin arajiin nitajeeure Cana Coaunera jerenohin icharate laen,
cachaauru. 14ॸJana ichaonaa chabana nainereein rai Cojoanonaa que ichaoha
nitajenaachara nejeein nenaa rene ne. 22ॸInae nii cojoanonaa que turuhane
cacha turuaera bacuujua aina rai banate, arajiin cachaauru nesoone
coerote, aansijin jaratohelanaala. Nii caaun: ‘Curuaanaa, Curuaanaa, Ë͑Ë‫ڏ‬
jaunte caaintatoha ecu turuha cachane nune ii coitucuuruha cachaaurune
jaun, coroatajajeeincha turuujue cacha. coina, ii que ereerejetocoaanu, ii curuaa
corenihane moconajaera letonocuru
Ninaa caje enuha baaso coitucuhacane sitaain, фʮɗɗËΎʮΎľ́͑ËΎʮΎɗɗËȍË‫ڏ‬
(Lc 6.43-44) nulu,’ 23ॸnaauruha canu raine janane:
15ॸCaohachaain necohalajiin neeuche, ‘Coatiha inara coitucuhaaun, naain
͑ɗɗæ͑æΎӕ͑ľфËΎɗҡӕËӕȍ͑ΎËΎľҡɗɗ͑‫ڏ‬ cacaje amuuche baaso ichajeein
churu erenacaauru casajeeuru que. ichaonacaauru,’ naain acaauru
Acaaurute turuurureein nii Cana sitareeunni.
æΎӕ͑ľфËΎɗҡӕËӕӕфľфҡΎËΎфɗʮɗ͑ľľɗ‫ڏ‬
churu inara rene. Nete acaauru suujua Canu ere aonaain caintoonjoan icharate,
cuhane, inara ichao itajeranu baaso chabana nitajenereein
uhaain inara rene turuurureein. (Mr 1.22; Lc 6.47-49)
16ॸInarate nainequiche coitucunajaaiche 24ॸNitohanihane jaun canu ere aonaain
acaauru ichao cajene. Coatiha inoeri caintoonjoan icharate, leinjiin cacha
que inaana nainihei ojoa, niheichu jataain nainaain niicha ichai coitucuhi
meseri que inaana nainihei acusa. Nii nenaa, enuha suujui caohacha que
rijijieeinte cacha baaso caje ocoona banesijiateein, ucuacaain temuhin
nainene ichaonaa caohacha. 17ॸNii neloheritihane jana, 25ॸuha elone jaun
rijijieein techu satiin temule caohacha, tabaacoaa nucuhecuru aina uha cujuana
caohacha que inacae. Jana enuha tabaine jana, nii loreri inasine, enuha
baasote, jerichanejeein baaso que caohacha suujui que banesijiateein
inacae. 18ॸSatiin temule caohacha baaso ucuacaain temuhin ichaa nii icharane
19 ͅҡľľΎËȍ̞ľ͑ɗॷ7ٍॷ8

jaun. Nii rijiicha canu ere aonaain Raujiaaincha nii Moisesa aitoonjoan
caitoonjoa ichara cacha. 26ॸJana canu rijijieein, Cana Coaunera belaiha
ľфľΎȍ͑ф͑ɗɗËɗ͑ҡΎΎ͑ʮΎɗËȍľ́‫ڏ‬ saseredote rai iicha teeni amaain
naala baaso ichajeein ichaonaate, cunihunte caje inae nerautaaine
leinjiin cacha aaso erenaa tonoraai, coaracurumiin cachaaurura. Chaen
enuha suujui baaso que banesijiateein, techu inae nii ii cunai caje nerautaain
araracaaeriin temuhin neloheritihane somaraain leeochaauru rohan turunaa
jana, 27ॸuha elone jaun tabaacoaa naineeine coaracurureein satiin
nucuhecuru aina uha cujuana tabaine cachaauru,” nae rai Jesoso.
jaun comohin nerataneein nitaje nii
loreri. Nii rijiicha canu ere aonaane Romanocuru rai soondarooru
Ѹɗʮɗľľɗ͑ËɗҡΎΎ͑ʮΎ͑ҡΎ͑Ύфɗ͑ɗËȍľ́‫ڏ‬ curuaanaa letono rautaa Jesosone
naala nenaa cacha,” naain jetao (Lc 7.1-10)
cachaauru rai ereereje Jesoso. 5ॸInae Caferenaaon turuha Jesosone
28ॸNiritiin acaauru rai beebejiha jana jetaote, rene turuhin jetao:
Jesosone jana jetaote, ʮҡɗ͑ËΎʮΎľ́‫ڏ‬ 6ॸ“Curuaanaa, canu letononeein

toore satiin cachaauru, 29ॸMoisesa nenaate cunaiteein ne canu loreri asae,


aitoonjoan rauhi que acaauru relaaurera itolereneein jiurohin cunaacoaa rai
amurijiriin, esinae rauhijiriin suujua jaberocone jaun,” naain Jesoso rai biha
caje coitucuhin aitohane jaun. leinjiin Romanocuru rai soondarooru
curuaanaane jaun jetao:
Cosibi caaun cunaitenaa 7ॸ“Inae rautaa urichaaunni,” naa rai
cacha rautaa Jesosone Jesosone jaun jetao:
(Mr 1.40-45; Lc 5.12-16) 8ॸ“Curuaanaa, coatiha chaque ichei

8
1ॸInae nii cachaauru relaane nelatejeehaaun canu loreri asae turuha uhine
nainaain, ichatane ucuunno caje coina. Raujiaaincha nii cunai sitaau canu
fauha uha Jesosone jana jetaote, arajiin letono caje, aihute nerautamiin. 9ॸͮɗҡΎȍ‫ڏ‬
sacuure cachaauru. 2ॸNii jana jetaote, neeinne canu letoaain neeuruha canu
turuha uhe leinjiin cacha cosibi caaun curuaanaacurune acaauru ere tonoraain
cunaitenaa. Aca jetaote, Jesoso rene neeun. Nii rijijieein techu, neeure canuhacha
turuhin nacatiha neseeonriaain jetao: letoaeni soondarooru. Leinjiin letoaanunete
“Ii jereeine canu rautaau caa canu quere tonoraain cue. Jana leeocha
cosibi cajera Curuaanaa,” naane jana cotihacaaunnete uhe. Chaelai ichaa canu
jetao: letonone coina letoaanune techu ichae quere
3ॸ“Jerichaaun chujian. Ii caje amuhine tonoraain,” naa Jesoso rai Romanocuru rai
caa ii cosibi,” naain biji que dadaa soondarooru curuaanaane jana, 10ॸcojoelatiin
Jesosone rijieeoritiin, nii rai cosibi caje jetaote: “Esinae rauhijiriin coatiha nihei
nerautaain somaraain ne nii cacha. chuni Isaraeli cocoaicha, caa cacha rijijieein
Nitohanai cunai siricha cacha rohan jataain quesenetaera coarahaaun chabana.
nichuuntaain dadanaa naineniha 11ॸEsinae rauhijiriinte enoto mitu nichajai,

chunine que airijiin, rohan nichuuntaain enoto so nichajai, naaonjoainuri cajeeuru


dadae Jesoso. 4ॸNitohaneein rautaain arajiin uhin, Abaraaun, Isaca, Jacobo,
jetaote: naaonjoainuri aina raotojoeein turuhin
“Aonaau. ˇɗΎ͑фɗȍËȍӕ͑ɗфɗËҡΎȍ‫ڏ‬ lenonecurureein, inae Cana Coaunera
neein ii rautaain nihanune beeinera. cojoanonaa que turuhane bana. 12ॸJana
ͅҡľľΎËȍ̞ľ͑ɗॷ8 20

Isaraelitaauru tabaaurute, rai cachanu que nerelanacaaurune coina acaauru rai aite
ranajaain nihalu Cana Coaunerane saijieein, Jesoso. 19ॸNii jana jetaote, rohan
inae Cana Coaunera cojoanonaa que nichuuntaain jetao: “Curuaanaa, ii
turuhane bana, nocohenaanau jaoleneein ainane unaa jereeun, chunijiun cuhine
chanaa curureein nesoone caaun,” nae jetao jaaun niha natiin,” naa Jesoso rai
aina cunacaauru cachaauru rai Jesoso. Moisesa aitoonjoan que cacha relaerane
13ॸNiritohane baiha jetaote: jana jetaote:
“Chajaain chenenajaun caunihute, nii 20ॸ“Arolarihurute sininajaanu siriin

ľѸľ͑ľҡɗ͑ʮľфľľɗ͑ľфɗʮɗʮɗľľɗ͑͑ľфӕҡ‫ڏ‬ naaonjoaaunre. Jerichanejeein techu


miin ii letono,” nae Jesoso. ͮɗɗфɗʮɗľľΎфɗ‫ڏ‬ sininajaanu siriin naaonjoaaunre
tiin jetaote, ɗ͑ľ͑ľфӕҡľ͑ɗɗѸΎΎ͑Ā‫ڏ‬ tajaaecuru. Nena laen canu Cana
rooru curuaanaa letono cunaitenaa. Coaunera Calaohi cacha caje
nejanoanaa nichaaunne, nene canu rai
Fedoro tano rautaa Jesosone chunijiun nesurucuaaunne jaanura,” nae
(Mr 1.29-31; Lc 4.38-39) jetao rai Jesoso. 21ॸNii jana jetaote, aina
14ॸNii baiha jetaote, Fedoro loreri asae nerelanaa netonai jetao: “Curuaanaa,
turuha cuha Jesosone jana jetao, ecu ɗ͑ľΎȍË͑ӕɗ͑Ë͑ľʮ͑͑ľËΎ͑ӕҡɗ‫ڏ‬
sininaja ichoae ajaa caaun cunaiteein chaaune baiha ii aina ureeuni,” naa
niha Fedoro tanone jana eruuruha cue. raine jaun jetao:
15ॸInae ecu turuhin nii cunaitenaa biji 22ॸ“Niriimiin. Canu sacuhachaaute ecu

mucuha Jesosone rijieeoritiin jetao, inae nejesinajeein Cana Coaunera coitucuhi


caje amuha nii ajaane jaun, nerautaain nesinanejeein ichaaoruhine ooruhane
nimichuhin acaauru rai lenone chalue. reentiaain,” nae jetao rai Jesoso.

Arajii cunaitenacaauru rautaa Jesosone Cujuana aina ƿchaƿchanaa


(Mr 1.32-34; Lc 4.40-41) suruaa Jesosone
16ॸInae nocohejihane jana, arajiin suujua (Mr 4.35-41; Lc 8.22-25)
cuhane coitucuchuhichuru siriin caaun 23ॸNiritiinjetaote, aina nerelanacaauru
Ëӕ͑ɗҡľ͑Ëӕфӕӕȍɗ͑ҡӕфӕӕфӕȍËËȍӕ‫ڏ‬ aina jiniiquiin bote cuhane fauhin jelai
rune jana jetao, nereecha que nii cacha caje amue Jesoso. 24ॸNii jana inae bote
ѸӕӕʮӕËӕȍ͑ľ͑ľ͑ËӕфӕËΎɗҡӕËӕËȍӕȍɗ‫ڏ‬ cuhane cuujueeuruhane jana, uha
churu sitaain, satiin cunaitenacaaurune cujuana tabai aina ƿchaƿchanaane jaun
maajeein rautaacoae Jesoso. jetaote, enohe bote cuhane acau. Nii
17 Nitohaneeinte ichae Jesoso, jana jetaote, tonajelanaala bote cuhane
“Acate turureein sinii siniicha Jesosone jana 25ॸnocoaain
cana caje cana osa aina jetao:
cana cunainunru itajihane coina,” “Curuaanaa, inae nalunaa jerichaache.
naain besihalu Cana Coaunera ere bera æȍʮɗ͑ËËӕËʮľË͑ɗËȍΎҡľф‫ڏ‬
inoaensi Isaihasine nainaane coina. teeu,” naauruha aina nerelanacaaurune
jana jetaote:
Jesoso aina cunaa jereraauru 26ॸ“Chanuna jataain nesooneeiche.
(Lc 9.57-62) Jataainachura ansijieeinijin cha
18ॸNii jana arajiin curuhacaain esenetaeneeichete,” naain nimichuhin
neeuruha cachaaurune coaraane jaun cujuana aina ƿchaƿchanaa suruaa
jetaote, nemuri jerau amaauruha aina Jesosone jaun jetao, inae neniha
21 ͅҡľľΎËȍ̞ľ͑ɗॷ8ٍॷ9

ƿchaƿchanaane jaun raotojoeein nemarotihacoaain nereeonohin


cuujueeure. 27ॸNii jana cojoelatiin ohacoaaure nii coosichuru.
jetaote: 33ॸNitohanihane coaraain jetaote, jelai

“Chatohanaineeinna ne caa cacha, caje sorohin jetao, neseu turuhin nii


cujuana aina cucuana cuhane niha coosichuru suujua niha enooruha
natiin nere tonoraain nesuruhane coitucuchuhichurune jana, ooruha
coina,” naaure jetao ecu nejesinajeein coosichurune beeure nii coosichuru
aina nerelanacaauru. beraihurera cachaauru. 34ॸNii jaun
jetaote, satiin nii nese caje cuhin, nii
Cadara batane que coroatajai niha Jesosone jaaun rene turuhin
suujua cuhane coitucuchuhi coaraain jetao, rai aitocure chajaain
sirichaauru rautaa Jesosone jelai caje amuhane coina.
(Mr 5.1-20; Lc 8.26-39)
28ॸʊ͑ľ͑ľ̲ӕфɗʮľфӕɗ͑͑ľфľ́͑‫ڏ‬ Jiurona cacha rautaa Jesosone
caauru aina jiniiquiin Cadara batane (Mr 2.1-12; Lc 5.17-26)

9
que turuha Jesosone jana jetaote, 1ॸNii baiha jetaote, ɗ͑͑ľфľ́͑‫ڏ‬
atanebana jelai caje cuhin jetao, caauru aina jiniiquiin bote cuhane
coinetecure coroatajai cachaauru, fauhin cuhin nemuri jerau ichaohalune
suujua cuhane coitucuchuhi sirichaauru. jaaun Caferenaaon turuha cue Jesoso.
Acaauru jetaote, enaacha cacha 2ॸInae ecu turuuruhane jana jetaote, nela

cunaitaane jaun, ͑ľ͑ľËȍӕ͑ɗ͑ɗɗ͑ľľӕфӕ‫ڏ‬ cuhane leinjiin jiurona cacha turuaa


naja bero cuhane amui. 29ॸAcaauru cuuruha Jesoso rene cachaaurune jana,
jetaote: jataain rautaane esenetaain aihuruha
“Coa canacaanu rene turuhin nii cachaaurune coaraane jaun, nii
canacaanu rerohecaa Cana Coaunera cunaitenaa rai jetao:
Calaohi Jesoso. Nechu jataain “Nelararajiaaura cacalabi. Inae ii osa
canacaanu rerohecaain, canacaanu caje ichoteratenohi neeicha,” nae jetao
cairichaaine coinate, jaiti cojoanonaa rai Jesoso.
que turuenihane jana turuhicha,” 3ॸNii aonaain jetaote:

naaure jetao ehequiin. 30ॸNii jana ecu “Chanuna caritiin Cana Coaunera
rohan arajiin lenoniha neeuruha baijiaraanu rijitiin ere caa cacha,” naain
coosichurune jaun jetaote: jetao suujua cuhane coarajeeure
31ॸ“Caa cachaauru suujua caje ͅΎɗѸľѸɗҡΎΎ͑ʮΎ͑нӕľËËȍфľ́ӕфľ‫ڏ‬
canacaanu sitanaa jereeine, nii raauru tabaauru. 4ॸNejetaote niritiin
coosichuru suujua cuhane canacaanu ¡ѸΎ͑ľľɗ͑ѸӕӕʮӕËӕȍ͑ľËΎӕËӕ‫ڏ‬
letoaaura,” naauruha Jesoso rai, nii ruhane coitucuhane jaun jetao:
cachaauru suujua cuhane nenacaauru “Chanuna baasoneein itolere bana
coitucuchuhichurune jaun jetaote: inara suujua coaraquiche. 5ॸChaa quena
32ॸ“Taa coosichuru suujua cuhane caaintare: َʊ͑ľɗɗΎѸËʮľɗËȍΎҡľфҡľ‫ڏ‬
cunichuchera,ٚ͑ɗ͑ʮľҡΎ͑ɗɗËΎɗҡӕËӕ‫ڏ‬ nohineein,’ naenihacane: ‘Chajaain
chuhichuru letoae Jesoso. Nii jaun nimichuhin chela seriin amuun,’
jetaote, nii cachaauru suujua caje naacane. 6ॸCoarajeeuche nachuhintine,
mituhin, coosichuru suujuaniha canu Cana Coaunera Calaohi- cacha caje
enooruha nii coitucuchuhichurune nejanoanaa nichaaunne cocoainaain
rijieeoritiin jetao, satiin ramarau letohanojoinichaaun osa caje cacha
ͅҡľľΎËȍ̞ľ͑ɗॷ9 22

ichoteratichaaunne coina, ËËȍӕф‫ڏ‬ ichaoha nocoetonacaauru. 13ॸChajaain


tane quene coaarate inara que,” naa nii Quiricha Inoaensi cuhane: ‘Coatiha
acaauru raine baiha jetaote, nii jiurona chaelai sohin mocohin que canu
cacha rai jetao: belaaichene jerinaaun. Raujiaaincha
“Chajaain nimichuhin chela seriin jiniiquiin cairichaaojoaain ita coaraain
chenenajaun cauninura,” nae nii jiurona ita belaain neeichenena jereeun,’ naain
rai Jesoso. 7ॸNii rijieeoritiin nimichuhin laenanohi nihane jaan que
jetao, rai nenajaun cauha cue nii nerelanihuche. Aihane jaun, coatiha nii
jiurona cacha. 8ॸNii coaraain jetaote, rai caohachaain ichaoha nocoetonacaauru
suujua rauhi inaaoritelanaala que casiin cotihaca uhaaun, osaaocuruhane
Cana Coaunera coroaaecure. Nitohanai coitucuhin nichao coreein caohachaain
ichana nainiha cachane jaanu teein niha ichaonaa jereraaurune cotihaca uun,”
Cana Coaunerane coaraain. nae fariseeocuru rai Jesoso.

Mateeo cotihaca Jesosone Suri couu neein cosinacaain Cana


(Mr 2.13-17; Lc 5.27-32) Coaunera bajaauruhane
9ॸNii (Mr 2.18-22; Lc 5.33-39)
jiurona cunaitenaa rautaane jaan
jelai caje uhin canu- Mateeo 14ॸͮɗɗʮ͑ҡľˇľѸΎѸΎфΎȍ͑͑ɗËȍӕӕ͑‫ڏ‬

nichaaunne, Roma curuaanaa rai taain:


impoestonu que cachaauru cobaraain ٘æȍ͑ӕ͑ƸфɗѸľľΎËӕфӕɗ͑Ë͑Ë‫ڏ‬
coriqui bajaanune jaan rori ichoae nuhacha canacaanu suri couu netiin
lauhecohanune jana canu coaraainte: ËΎѸɗ͑Ëɗ͑æ͑æΎӕ͑ľф¡ʮË‫ڏ‬
“Chajaau canu aina,” naain canu nune jana, ii aina nerelanacaauru
cotihaca Jesosone jaun, nii rijieeoritiin aihurene,” naauruha Joaan Baotisita
nimichuhin Jesoso aina cuun. aina amuhemuhenacaaurune jana
10ॸNitohaneein cuhine canu loreri asae jetaote:
turuhin, satiin aina nerelanacaauru aina 15ॸ“Chasiina suri couu netiin

curuaaecaain Jesoso coroaateeun. Nii cosinacaain inaderaaurure ene ranaa


janate ecu canacaanu rene turuhin jerera beseta que cotihanohichuru, jaiti
nelauriaain lenonecure jataain arajiin acaauru aina niha nii ene ranaa jerera
Roma curuaanaa rai impoestonu que cacha natiin. Nete inae nii jianacoon
coriqui bajaaureraauru canu teein cacha ranaa jerera nichaaunne
leeochaauru, chaen leeochaauru mucuhin amaauruhane banate laen, suri
cachaauru- ͑ľËȍӕ͑Ѹɗ͑ľľɗ͑ɗËȍΎ͑‫ڏ‬ couu cosinacaain niha cuurureein- nii
caauru, osaaonacaauru, naaonjoainuri. beseta que cotihanohichuru.
11ॸͮɗɗËΎфɗ͑ҡľˇľѸΎѸΎɗ͑͑ľфľ́͑‫ڏ‬ 16ॸCoaracuche nachuhinti, nihei chuni

caauru rai: obiri enachasine soaain, cajione siri que


“Chanuna caa impoestonu que coriqui counera. ͮɗҡΎȍ͑ľľɗ͑͑ɗɗΎ¡ɗфɗľ͑Ëȍ‫ڏ‬
bajaaureraauru aina, caa osaaonacaauru sine soaihanete, nii obiri enachasine
aina lenone caa inara relaera,” asaaere nii cajione siri. Chaen
naauruha fariseeocurune 12ॸaonaainte: caohachaain nedanaa nainerihei nii
“Coatiha coichaera latecuruhi obiri enachasine, nii cajione siri que
raurohin nenacaauru. ̞ľɗ͑ʮɗɗ͑Ëӕ͑ɗҡľ‫ڏ‬ couneraane. 17ॸNii rijijieeinchu nihei
nacaauruhachate coichaera latecure. Nii chuni inae conaca que tiha coaaeraine
rijijieein canu latecuruhi caohachaain jana, cuhane ichonai tera. Nitohaneein
23 ͅҡľľΎËȍ̞ľ͑ɗॷ9

cuhane teraa ichonainete naasaaere nii coenacuruhane saijieein, jitariin nii


coaaerai. Nitohanihane jaunte, loreri caje mitanajaane baiha, nii
caohachae coaaerai nejesinaneein niha ranuna rene enohin biji que mucuhin
coaaeraine. Chaen ichonai, ichonai michuha Jesosone jana nimichue nii
nejesinajeein nihane caohachae,” nae ene. 26ॸNii coaraainte ita rai beeuruha
acaauru rai Jesoso. cachaaurune jaun, satiin jelai batane
sacuritaain coitucunojoi ne nii o caje
Jesoso cajione dadaera ene ranuna ichatiha Jesosone.
aina Jairo cacunu
(Mr 5.21-43; Lc 8.40-56) Coroatajai maosa rautaa Jesosone
18ॸNiritiin acaauru rai ereereeca 27ॸNii ranuna ichatihane baiha caje

Jesosone janate, rene turuhin nacatiha amuha Jesosone janate caaijie cuhin:
neseeonriaain: “Jataain cairichaaojoaain canacaanu
“Jataain enate nijioaen canu cacunu. coaraaura Rabiri nefoerate,” naain
Nete canu jiniichaain uhin dadaaine eheehequiin sacuure coroatajai
nacoaauneein ichanareein,” naain maosacuru. 28ॸNii janate inae loreri
Jesoso cotihaca leinjiin Jorioocuru asaae turuhin, ecu enoha Jesosone jana
curuaanaane jaun, 19ॸnii rijieeoritiin rohan nichuuntaauruha nii coroatajai
nimichuhin aina nerelanacaauru que maosacurune jaunte:
corihaneraain caaijie cue Jesoso. 20ॸNii “Caa maosa neeichene caje inara nota
janate lechoonca coroata jaanacaain, rai teein nihanune esenetaaichena,” naain
jaberoco caje ichana jaohajeein niha acaauru caje bajaa Jesosone janate:
leinjiin enene jaun, Jesoso rohan “Aihacaanura Curuaanaa,”
nichuuntaain caaijie cutiin cajione auha naauruhane jaun, 29ॸbiji que acaauru
mucuuri: 21ॸ“Caa rai cajione auha nota dadaain:
̲ӕËӕȍ͑ӕ͑ľľËȍËӕ͑͑ľ͑ľфӕҡ‫ڏ‬ “Nii esenetaaichene rijijieein
reeunni,” naain esenetaane jaun. 22ॸNete conohine inara notara,” naa acaauru rai
фɗËʮɗΎ͑ľӕȍ̲ӕËӕȍ͑ľʮ͑͑ӕфɗҡľ‫ڏ‬ Jesosone rijieeoritiin, 30ॸinae conoe
riin nii ene coaariin: acaauru nota. Nii jaunte:
“Nelararajiaaura ene, jataain “Coa leeochaauru rai caa inara nota
nerautaaine esenetaain aaine jaunte teein nihanune bihache,” naain acaauru
inae nerautaaicha,” naa rai Jesosone suujuatiha Jesosone saijieein, 31ॸjelai
rijieeoritiin, inae nerautae nii ene caje amuuru rijieeoritiin beeuruhane
ichana jaohane caje. jaun, inae satiin jelai batane sacutaain
23ॸNii ene rautaane caje cuhin, nii acaauru nota teein niha Jesosone
Jorioocuru curuaanaa loreri asaae coitucuure.
turuha Jesosone janate, inae atane
rucuhecuruhane rai neein cojioriinchuru Erenaachara cacha rautaa Jesosone
coinaderaauruha cachaaurune jana 32ॸInae jelai caje amuuruha nii coroatajai
turuhin: maosacuru niicha rautaaurine janate,
24ॸ“Satiin caalai caje mituuche. erenaachara cacha, coitucuchuhi que
Coatiha ohane jaun aihei caa ranuna, suujuequiin nenaa turuaa uure Jesoso rene.
sinihane jaunte aicha,” naa acaauru rai 33ॸNii janate nii coitucuchuhi sitaa Jesosone

Jesosone jana coenacure ecu neein rijieeoritiin, inae irihane nunuhete nii
coarajeeurera cachaauru. 25ॸNete erenaachara cacha. Nii coaraainte:
ͅҡľľΎËȍ̞ľ͑ɗॷ9ٍॷ10 24

٘æΎҡɗȍËȍ¡͑ËҡΎȍ͑ɗËΎфȍ‫ڏ‬ rautaacaanune coina. 2ॸNii lechoonca


cache Isaraeli lauri nichaachene janata,” coroatajai afosotoorunu que niicha
naaure cojoelatiin cachaauru. cocoainai nichaanunete, jauriaanejeein
34ॸNete: Simoon Fedoroneein acaauruhacha
٘ˇľľ́ɗËΎɗҡӕËӕËȍӕȍɗËȍӕфӕËӕфӕ‫ڏ‬ curuaatei, rai nejera Aanderesi,
naate, ËËҡΎȍ͑ľľɗ͑ËΎɗҡӕËӕËȍӕȍɗ‫ڏ‬ Saantiaao aina rai nejera Joaan
churu sitaain niha caa cachane jaanu Sebedeeo calaohineein nenacaauru,
teein nera,” naaure ecu neein coarajeein 3ॸFeriƿ, Bartolomee, Tomasi, chaen canu

fariseeocuru. Mateeo nichaaunne Roma curuaanaa rai


impoestonu que cachaauru cobaraain
Cairichaaojoaain cachaauru coriqui bajaera nichaaunlune, Arafeeo
coaraa Jesosone calaohi Saantiaao, Tadeeo, 4ॸchaen
35ॸͮɗҡΎȍ͑ľľɗ͑ҡľ͑ľѸľľӕфӕËӕȍľËӕ‫ڏ‬ jauriaanejeein Romanocuru que
ʮӕľľɗ͑͑ľ͑͑ʮӕфӕ͑ɗ͑ľľɗ̲͑ӕȍľ‫ڏ‬ nejeratenacaauru aina nenaalu Simoon
mujueein, netaojiaain Cana Coaunera Seloteneein niicha curuaateeuri, chaen
rai rauhi que ereereecuruhane jaan nii baiha Jesoso coulurujueranu Jodasi
ËΎ́ΎȍľфɗѸɗ͑ËΎËËӕфӕ͑ɗ͑ľľɗ͑ËӕȍľËӕ‫ڏ‬ Isacariote, naaonjoainichaanu.
jueein, Cana Coaunera Cojoanonaa
erenaa raotono que cachaauru relaain, Cana Coaunera Cojoanonaa que
itolere cunai caaun cunaitenacaaurune cachaauru relaauruhane coina aina
maajeein rautae Jesoso. 36ॸNii jana nerelanacaauru letoaa Jesosone
cachaauru coaraa Jesosone janate, nii (Mr 6.7-13; Lc 9.1-6)
chaque nelatihei rijijieein beraicha 5ॸNitohaneein nii lechoonca coroatajai

ËΎ́͑ľ͑ľ͑Ëфľ͑ľфΎфɗʮɗʮɗľľɗ̲͑ӕȍľ‫ڏ‬ aina nerelanaa nichaanune letoaainte


muhecuruhane jaun cairichaaojoaain canacaanu suujuate: “Coa nii Cana
acaauru coarae. 37ॸNii jaunte: æΎӕ͑ľфËΎɗҡӕËӕľ́͑́ɗËȍΎ͑‫ڏ‬
“Jataainte esinae arajiin neeure caauru atane que cuhache. Niheichu
cachaauru, Cana Coaunera coitucunaa Samaria cocoaichacuru rene niha natiin
jereraauru. ͮľҡľ͑ľ͑ľËӕфӕфľ́ľф‫ڏ‬ coa turuhache. 6ॸUcuaae cuelanaala,
nura. 38ॸAihane jaun Cana Coaunera Cana Coaunera cachaneein nitajerai
bajaauchete neeine acaauru raain nenacaauru Isaraeli cocoaichacuru rene
acaauru relaeranu,ٚ͑ľɗ͑͑ľфľ́͑‫ڏ‬ cunichuche. 7ॸChajaain ucuaae cuhin,
caauru rai Jesoso. ɗ͑ľ͑ɗËȍӕӕҡæ͑æΎӕ͑ľфæΎʮΎ͑Ύ‫ڏ‬
naane benichuche acaauru rai. 8ॸChaen
Aina nerelanaa nichaanune caje, cunaitenacaauru rautaain, onacaauru
lechoonca coroatajai nichaanune janijiin nihanatiin ichateein, cosibi caaun
cocoainaa Jesoso afosotoneeine cunaitenacaaurune maajeein rautaain,
(Mr 3.13-19; Lc 6.12-16) cacha suujua cuhane nenacaauru

10
1ॸNii jaunte lechoonca coroatajai coitucuchuhichurune maajeein
aina nerelanaa nichaanune sitaauche. Inarate core colane nitohanai
cotijiaain janijiin, canacaanu ichana nainequichene jaanu raain
cocoainaain canacaanu letoae Jesoso, neeiche. Aihana jaun nitohanai ichaain
cachaauru suujua cuhane nenacaauru neeichene, coa core bajaache.
coitucuchuhichuru sitaain, itolere cunai 9-10ॸCoa inara coriqui, inara atora,

caaun cunaitenacaaurune maajeein inara cajione necoreeteeichene jaanu,


25 ͅҡľľΎËȍ̞ľ͑ɗॷ10

inara safato, inara biji achune, teeuruhane, coa acaauru tonoraain


naaonjoainuri amaain cuhache. Niha ereeichene jaanu que tonajianche. Inae
rauhi, ̲ɗȍ͑ľ͑ËӕфӕËΎфΎҡľľӕ‫ڏ‬ ereeichene coina neeichene janate, Cana
ruha cachaaurune coina. 11ॸLeinjiin Coaunera Suujue, inara rai ereeichene
neseu, nenaanajaun, naaonjoainu jaanu tereein. 20ॸAihane jaun coatiha
turuhichene, chunocoha caohachaain inara ecu ereriheeicheein. Cana Inaca
inara raera cacha ariin, rai loreri asaae Cana Coaunera Suujuete inara coreniha
neeuche jelai caje amuhichene ecu erereein.
reentiaain. 12ॸInae nii loreri asaae 21ॸNitohanerichaaine jaunte, фɗ͑ľʮľфӕ‫ڏ‬

turuhichene neein, loreri asaae ruhacha, ͑ľʮľфӕфӕҡľфľľɗ͑ҡľɗ͑͑Ύȍɗ͑ľľӕ‫ڏ‬


nenacaauru rai ereein turuuche. 13ॸNii ruhane coina. Nii jana rai inacaauruhachate,
jana raoti ichaonaa que ichaonaa rai calaohichuru tereein cocoainanacai rai.
jerecuruhanete, raotojoeein inara Nii jana acaauru calaohichuruhachate,
raaurureein nii loreri asaae nenacaauru inacaauru que nejerateein inacaauru
cachaauru. 14ॸJana caohachaain inara teeurureein ateinanohineeuruhane coina.
raelanaala inara aohana jerecurenihane, 22ॸSatiin cachaauru caa chauratane

nii loreri caje, chaen nii nese caje, ѸËӕфɗҡɗ͑Ë͑ӕËΎɗҡӕËӕľ́͑́͑ľ͑Ëӕ‫ڏ‬


naaonjoaain caje inara amuneein inara rute, canu coreniha inara que nererojoecaa
tijia que nenaa utoone rihariaain ratiriin cuurureein. Nete nii esenetaane jianelanaala,
amuuche. 15ॸEsinae rauhijiriin acaaurute atiin satono que tiaain jerichanejeein sacuera
cana janonaa besaute que inae tihane nichotereein. 23ॸLeinjiin neseu turuhichene
bana, Sodoma, Comora, naaonjoainuri jana, inara rerohecaain inara mucunaa
batane que ichaonacaauru amurijiriin jerecuruhane, leeocha neseu cuhin sorooche.
caseteco coaracurureein. Esinaene aitoon. Jaiti Isaraeli nefoerateeuru
sacuritaain turuheneeichene janane, canu
Mucunojoinecuruhane coina inara ichohaichaniha ecu turureeunni canu
arichacuruhane acaihaniji Cacha Calaohineein nejanoanaa
16ॸAonacuche, canune inara letoaaun nichaaunne.
janolari mululune jana situha cuha irine 24ॸNiheichu rai relaera amurijiriin nenaa

rijijieein cuhichene coina. Aihana jaun nainihei aina nerelanaa. Niheichu rai
cacha cunaitaane coina nainaa acanone fatoroon amurijiriin nenaa nainihei rai
rijijieein cunichuche. Chatohaneein cachaneein nenaa. 25ॸRelanojoineein
teraane nihanatiin nerinanaa naineniha nenacaauru, acaauru relaera rijijieein
serorine rijijieein. 17ॸAihane jaun neeuruhine. Jana letononeein nenacaauru
caohachaain nainaain necohalajiin acaauru curuaanaa rijijieein neeuruhine.
cunichuche. Cocoainanacaaihuru rai Canu inara Curuaanaa neein inara relaera
inara teeuruhane janate, sinacoca asaae nihanune que moconajaera Beelseboo niha
inara amaain inara bisiin, 18ॸËΎ¡ľфľ͑ĀΎ‫ڏ‬ canu beeuruha natiin, tonacururiha jana
rocuru rene inara amaain, reychuru inara que.
raine maajeein inara amaaurureein canu
coreniha. Nii janate canuneein nihanune Coasinacaineein niha ohacachene baiha
coitucuerateriquicheein acaauru que, cana itajeraneein nenaane
Ëȍľ͑͑ɗɗæ͑æΎӕ͑ľфËΎɗҡӕËӕľ́‫ڏ‬ (Lc 12.2-7)
naala nenacaauru quene maajeein. 26ॸAihane jaun, coa cachaauru coasichache.
19ॸInae cocoainanacaihuri bijiu inara Coitucueraelanaala, asinojoineein
ͅҡľľΎËȍ̞ľ͑ɗॷ10ٍॷ11 26

chaachaain niha chunine niha natiinte, nebaene quete nejeratereein rai nacana.
coitucunojoiniha cureein. 27ॸJana caa 36ॸNitohaneeinte nechu naraaicha que
coitucueraelanaala nenaa nii chuni nejeratenaaneein neeurureein cachaauru.
aonaenihane jana, ËËɗҡΎΎ͑ʮΎ͑ËΎɗҡӕËӕľ‫ڏ‬ 37ॸRai inaca, neba, calaohi, cacunu,

rateeuche satiin cachaauru urichoo netiin. naaonjoainuri belaihane amurijiriin


28ॸCoa inara atinana naineraauru que cacoelainihane, nii chuni canu cachaneein
casihache, inara atinaauruhane baiha nenaa nainihei. 38ॸItolere necairichanaa
chabana satonoelanaala neeni janonaa que abaantaain coroso que nerichaaunnine
neeni, inara suujue itajenaa nainecurenihane rijijieein necairichanaa abaantaenihane,
jaun. Nete laen nainequiche chabana canu cachaneein nenaa nainihei. 39ॸNete
satonoelanaala nenaa usi jana inara jaberoco laen canu, rai nichao ichoteratena
aina inara suujue itajeranu neein nenaa- nainichaaunne coitucuhin canuhacha
Cana Coaunera que casiin neeichene. cohajeein nenaa, nichao ichoteratereein
29ॸTana nii chaque nelatejeecane que canu coreniha. Jana canu esenetaelanaala,
airijiin leinjiin moneda que coriha coroatajai canu colane nichao ichoteratena jererate
tajaelinaane coitucuhichene. Nete jereniha rai nichao itajereein.
cana Inaca Cana Coaunerane nii leinjiinijin
nitajenaa nainecurene. 30ॸNii amurijiriin Cainanohinerichaain namute
inarate, inara couturijine maajeein leinjiana cacha rai cha tera
leinjianaain janiinojoineein ne. 31ॸAihane (Mr 9.41)
jaun coa casiin ichaohache. Inarate jataain 40ॸChunocoha inara raerate canu raa
tajaelinaacuru amurijiriin nelateein neeiche. aicheein. Jana caohachaain canu raerate
canu letoaera raa aicheein. 41ॸCana
Cachaauru que Jesocurisito Coaunera letononiha leinjiin profetane
coitucuerateeurera coreniha caohachaain raain nenaate,
(Lc 12.8-9) profeta фɗËɗ͑͑Ύȍɗ͑ɗȍфɗ̲͑ɗȍ‫ڏ‬
32ॸChunocoha cachaauru que canuneein neeone rijijieein nii raane coreniha rai
nihanune coitucueraneein, canu cainanohiniha cureein. Chunocoha leinjiin
cachaneein nihane coitucueratera ne, cacha caohachaain nenaa raain neite,
acaentonai coitucueratereeunni dedeeu jerichanejeein nii cacha caohachaain
nenaa Ofa Cana Coaunera acatiha neein. nenaa rai cainanohinihane rijijieein, nii
33ॸͮľ͑́ľ͑Ë͑ӕ͑ľľɗ͑͑ɗȍ͑ӕ͑ľËΎɗҡӕËӕľ‫ڏ‬ raane coreniha rai cainanohiniha cureein.
raneein canu cachaneein nihane saijieein, 42ॸChunocoha caa ena canu sacunaa

canu coitucuerate lanaala nenaa que nunuhetejeeureraauru rai, nechu jataain


acaentonai coitucuenereeunni Ofa Cana canu sacueranihane coreniha le
Coaunera acatiha neein. eraurujeein conacai teein nei raite, esinae
rauhijiriin cainanohiniha cureein,” nae
Ita caje cacha lerueraneein niha Jesosone aina nerelanaanichaanune rai Jesoso.
(Lc 12.51-53; 14.26-27)
34ॸCoatiha Jesoso rene turuuruha
raoti ichaonaanaja turuaa
uhaaunlu caa chauratane que, ita que Joaan Baotisita letonocurune
nererojoecaain ichaoha cachane jaane (Lc 7.18-35)
turuaa uunlu. 35ॸNitohanihane jaunte, rai
11
1ॸNii lechoonca coroatajai aina

inaca que nejeratiha rai calaohine jana rai nerelanaa nichaanune relaane
neba que nejeratereein rai cacunu. Jana rai baihane, jelai batane que nenacaauru
27 ͅҡľľΎËȍ̞ľ͑ɗॷ11

neseeuru naineein cuhacaanu, Cana coaraa cuhichelu. Aiha laesinaae, nii


Coaunera beratenojoin erenaa choae tacaain jataain leinjiin profeta
beebejeein cachaauru relaa amurijiriin nenaate esinae rauhijiriin
amuhemuheca Jesosone coina. 2ॸNii coaraa cuhichelu. Acate Joaan ne. 10ॸNii
janate caresero cuhane netiin benaa Joaan quete:
caje itolere ichaa Curisitone coitucuhin ‘Canune ii ajiniha
aina amuhemuhenacaauru letoae Joaan: cachaauru rai ereerecane coina
3ॸ“Iina esinae rauhijiriin, nii turuha canu ere bera letoareeunni
uheneni Curisito niha. Aca neneeine turuhine jaanu rucuheranu que,’
beeune turuha leeochane cohacaanu,” naain ne laenanohineein Cana Coaunera
naain rene turuhin bajaauruhane coina. Quiricha cuhane. 11ॸEsinae rauhijiriine
Nii jaunte letoanajaane rijitojoeein aitoon, satiin cachaauru caje nihei chuni
aitocuruha rene turuhinne jaun: cacha Joaan amurijirii jataain nelateein
4ॸ“Chajaain caa inaraacha coarai, nei, Moisesa que Cana Coauneraacha
inaraacha aonai benichuche Joaan teratenojoi Cojoanonaa bana. Nete laen,
raicha. 5ॸ‘Inae maosa neeuruhane caje ena turunaa Cana Coaunera
conoa maosacuru notara. Bacosacuru Cojoanonaa, Joaan fautaain nelatihei
niha natiinte, inae nichaauraain rijijieein nenaa, jataain nii Joaan
amuurera. æΎѸɗ¡ɗËӕ͑Ëӕ͑ɗҡľ͑‫ڏ‬ amurijiriin nelateineein ne.
caauru niha natiinte, inae somaraain 12ॸTuruhalu Joaanne caje coauneeinte,

neeure cosibi cajera. Urichosaaecuru enanetojoeein ena turunaa Cana


niha natiinte, inae enene erenaa Coaunera Cojoanonaa turuaera
aonacurera. Onacaauru niha natiinte, nichaaunne que nejerateein itajenaa
inae o caje ichanacurera. Jana ËΎӕËӕфľæ͑æΎӕ͑ľфËΎɗҡӕËӕȍɗ‫ڏ‬
cairichainejeein nenacaauru raite, Cana churu curuaanaacuru. 13ॸSatiin
Coaunera beratenojoin erenaa profetacuru aina Cana Coaunera
beebejeein, ͑ΎѸËʮľ͑ɗËȍΎҡľľӕфӕфɗ‫ڏ‬ aitoonjoaaunru rauhite, nii turuha
chaaine beebeje. 6ॸNerausiaaejeeinte uheni Cana Coaunera Cojoanonaa
neeure rai suujua corelanaala acanihane coitucuerateein neeurelu, turuha
esenetaain acaacha cohajeein Joaanne que tiaaojoaain. 14ॸInarate
nenacaauru,’ naain benichuche Joaan esinae rauhijiriin nacoaauneein turuha
raicha,” naain Joaan letonocuru letoae urichaain Irihasine que aitocuruhalune
Jesoso. 7ॸInae jelaiha cauha cuuruha coitucuhiche. Acate nii Joaan neein
Joaan letonocurune janate: turuhelu. 15ॸæɗҡΎËΎӕ͑͑ľΎ͑Ëӕфӕ‫ڏ‬
“Chatohanai coaraa cuhichelu cacha miin urichonacaauru. 16-17ॸCaa
areroo cuhin. Leinjiin jiarana nujua cachaauru, enene cojoanonaa que
cujuana ichanohineein nerurujuanaana nenacaauru ichao bihanune jaannu
coaraa cuhichelu. 8ॸAinihane leinjiin coitucuhaaun. Aihuruha canaanaihuru
cacha, ËʮɗΎ͑ľËΎȍËȍнӕľ͑ľËΎфľľ‫ڏ‬ nenaanaja cataaun nocoatijiaan, rai
teein neina coaraa cuhichelu. Inarate corihacuru rai eheehequiin:
raotojoeein coitucuhiche, cajione ‘Raansaichene coina auno
caohacha que necoreeteein nenacaauru, totihacaanu. Nete canacaanu auno
reychuru loreri asaae neeuruhane. rautaelanaala raansanaa jereneeiche.
9ॸChatohanai coaraa cuhichelu. Leinjiin Inara cotijiaain, ¡ľф͑ľʮɗ͑ɗ͑Āľф‫ڏ‬
Cana Coaunera ere bera profetana caanune jana, canacaanu aina
ͅҡľľΎËȍ̞ľ͑ɗॷ11 28

inaderaheeiche,ٔ͑ӕфӕȍ͑ľфɗʮɗɗËȍӕ‫ڏ‬ inara, Caferenaaon cocoaicha


ruha. neeichene, inacojoeein caohachaain
18ॸNii rijijieein techu, turuha Joaan niha nocoetiin raotiin nenaa
joaenreen lenone que lenonelanaala, coaauquiche. Nete ohichene bana
bino conaa inaelanaala, naaonjoaaine ͑ΎËΎȍľ͑ҡ¡ɗʮ͑͑ɗҡʮɗȍËӕфɗнӕɗ‫ڏ‬
jana, moconajaera suujue siriha cheein. Nii inara que cojoelanaacojoai
beeiche. 19ॸNii baiha turuhanu canu, coaaratihanulune tocohaneein, Sodoma
ËËȍË́Ύȍɗ͑ľľɗ͑͑ľʮ͑Ύ͑͑ɗ‫ڏ‬ cocoaichacuru que coaaratihanune jana
chaaunne jana, bino cohin, joaenreein nihanete, enanetojoeein neeurure jelai
lenone que lenoneein, naaonjoaineeinne cocoaichacuru. 24ॸͮľҡľɗ͑ľËΎɗҡӕËӕȍɗ‫ڏ‬
jana, ‘Achotoritiin, ajetoriaaneein, churu coulurujueein casetecaane coina
¡ѸΎ͑ľľɗ͑ɗËȍΎ͑ËӕфӕΎѸΎ͑‫ڏ‬ turuha Cana Coaunera Cojoanonaa que
caauru belaichaneein, Roma curuaanaa turuhane bana, Sodoma batane
rai impoestonu que cachaauru cobaraain cocoaichacuru amurijiriin caseteco
coriqui bajaaurera belaicha niha’ canu coaraa curiquicheein inara,” nae
beeiche. Nete jataain itolere que cachaauru rai Jesoso.
nainaain, chaachaain niha Cana
Coaunerane caje coaraain, coitucunojoi Canu esenetaerate raotojoeein ichaoreein.
ne niicha ichai,” nae Jesoso cachaauru (Lc 10.21-22)
rai. 25ॸNiritohane baihate: ٘ʊҡΎ́ľфľËȍӕф‫ڏ‬
tane, dede, naaonjoaain Coauneraneein
Caseteco coaracururichaain erenaa neeine coroaaejihanu jataaincha, Ofa,
tonoraauruhi cachaaurune itolere coitucutoha nocoetonacaauru
(Lc 10.13-15) нӕľɗɗËȍѸɗɗËΎɗҡӕËӕľфҡľľɗËɗфɗËȍɗ͑ľ‫ڏ‬
20ॸCojoelanaacojoai ichaalu Jesosone jeein nenacaauru quene jaaunra.
saijieein nichao coreein nacoaauneein 26ॸAihara Ofa, nitohaneein jereeine

Cana Coaunera coitucuureniha nii nese jaunte ichaaicha,” naane baihate:


que ichaonacaauru cachaaurune jaunte: 27ॸ“Canu Inaca Ofate satiin raineein
21ॸ“Jataainte cairichaaojoaiche nohane, nenaa teein ne carai. Nihei chuni Cana
Corasiin cocoaichacuru. æɗфɗËȍΎ‫ڏ‬ Coaunera Calaohi cachaneein
ʮΎɗËȍľ͑Ύȍ͑ľ´ľҡľѸɗĀËΎËΎɗËȍ‫ڏ‬ nejanoanaa nichaaunne coitucuera.
curu. Inara que cojoelanaacojoai ichaain Leinjiin Ofa Cana Coauneraachate
coaaratihanulune tocohaneein, Tiro, cacoitucue. Niheichu chuni, Ofa Cana
Sidoon, naaonjoain cocoaichacuru rai Coaunera coitucuera. Canu-
ËΎʮΎľ́͑ËΎʮΎɗɗËȍɗ͑ËΎфҡɗȍ͑ӕ‫ڏ‬ Calaohineeichane coitucuun. Canu-
lune jana nihanete, inae inoaenlu Calaohi nichaaune coitucueratenaa
nejeein inae nichao coreein, ͑ËΎӕ‫ڏ‬ jerichaaunne jaaunru que, ËΎɗҡӕËӕľф‫ڏ‬
neein Cana Coaunera coitucueraneein tihanune banaachate, Canu Inaca Ofa
neeuruhane coaarateeurure niicha Cana Coaunera coitucuurureein
jerenohin ichaain. 22ॸNete inae cachaauru. 28ॸNii inara baasoneein
ËΎɗҡӕËӕȍɗËȍӕфӕËΎӕ́ӕфӕʮӕľľɗ͑ËѸľҡľËľ‫ڏ‬ ichaonacaauru, inara nererojoecaeriin
ratihane jaan Cojoanonaa que turuhane ichaonacaauru, inara osaonacaauru,
bana, Tiro, Sidoon, naaojoainunri naaonjoaineeichene canu esenetaain
cocoaichacuru amurijiriin caseteco Ë͑ӕѸËӕӕËȍľ͑фΎҡΎʮΎľľɗ͑ɗËȍΎ͑‫ڏ‬
coaraa curiquicheein inara. 23ॸJana naja te inara rai. 29ॸCaa inara rai
29 ͅҡľľΎËȍ̞ľ͑ɗॷ11ٍॷ12

caitoonjoa esenetaain, Canu que neeichenena jereeun,’ naain ne,


nerelaain aihanune rijijieein ichaaoche. laenanohineein. Nitohanai coitucuhin
Coatiha chabana inara aina baasoneein neeichenenoote, chatohanai baaso
nerinaaunni. Nii bana coatiha ichaain neniha inara amute cachane
nitajerinaain inara suujue. 30ॸCoatiha jana colurujueein naaonjoaain
caaintaai, caa inara rai caitoonjoa neriquiche. 8ॸNitohanihane jaunna,
tonoraa cachane,” nae. canu- cacha calaohineein nejanoanaa
nichaaunne, nebetacanaa cojoanonaa
Nebetacanaa cojoanonaa bana tirico inaa amurijiriin cocoainaain letononeein
molooruha Jesoso aina nerelanacaaurune neeun,” naain fariseeocuru tonorae
(Mr 2.23-28; Lc 6.1-5) Jesoso.

12
1ॸNii amuhemuhecaaunne jaun,
Leinjiin jiurona bijii cacha
nebetacanaa cojoanonaa bana
rautaa Jesosone
tirico coocana jana situha cuhacaanu
(Mr 3.1-6; Lc 6.6-11)
Jesoso aina jiniiquiin aina nerelanaa
nichaanune. ͮɗɗʮ͑͑ľ̲ɗʮɗɗҡΎȍË‫ڏ‬ 9ॸInae jelai caje amuhinte, ecu nenaa
nune jaun, situnacanejeein nii tirico sinacoca asaae enoha cuha Jesosone jana,
moloonejeein rai nucuhe quihacaanu. 10ॸecu najiniha ne leinjiin jiurona bijii
2ॸNii coaraainte: cacha. Nii jana Jesoso colurujueeuruhane
“Nii ii aina nerelanacaauru coaraau. jaanu lera ariiriichuruhane jaunte:
Cocoaaeraa nebetacanaa cojoanonaa “Nainihanacha cocoaeraane saijieein,
bana nitohanai ichara natiinte, inae cunaitenaa rautaaca nebetacanaa
tirico taihure,” naauruha Jesoso rai cojoanonaa banane,” naain Jesoso caje
fariseeocurune jaunte: bajaauruha fariseeocurune janate:
3-4ॸ“Tana lesajei que mijiitooruhane 11ॸ“Tana chunocoha inara, leinjiin carenero

jaun, corihacuru aina jiniiquiin Cana siriquichene jana nebetacanaa cojoanonaa


Coaunera loreri Teenforo asaae enohin, bana acau mitunajaan ucuha jachu cuhane
Cana Coaunera que banijiaain nenaa naluha inara raine coaraa curiquiche jelai
faan, saseredotecuruhacha nii faan caje rocohichene coinane. 12ॸTana leinjiin
quinaa nainihane saijieein, corihacuru carenero amurijiriin nelatiha leinjiin cachane
aina faan quiha curuaanaa Rabirine coitucuhichene. Aihane jaun, cha caaunna
jaan reretaain coitucuhichene. 5ॸTana Ëӕ͑ɗҡľ͑фɗËΎȍËȍɗËȍфӕҡľ͑ľфɗ‫ڏ‬
Moisesa aitoonjoa cuhane nebetacanaa chaaca nebetacanaa janonaa bana,” naain
cojoanonaa bana carenero narejeen fariseeocuru tonoraane baihate:
sohin Teenforo asaae mocooruha 13ॸ“Ii biji raujiaaura,” naa nii jiurona bijii

saseredotecurune niha natiin, osa que leinjiin cacha rai Jesosone janate, biji
nesaruhin naaonjoaaurenihane jaan sijitaane rijieeoritiin, inae nerautae nii biji
reretaain coitucuhichene. 6ॸAihane jaun jera rijijieein nii cacha biji. 14ॸNete jelai caje
Teenforo amurijiriin jataain nelateein mituhin nejesinajeein ita suujua tacaaure
cau nihanune coitucuhin neeuche. fariseeocuru Jesoso sohin jaaoruhane coina.
7ॸCoatiha: ‘Naaonjoain quete aite caa

Quiricha cuhane,’ naain coitucuheeiche. Jaiti neniha Jesosone jana,


Nii Cana Coaunera Quiricha cuhane: tururichaaine biha Isaihasine
‘Nii inihocuru mocohichene jianeein 15ॸNitohaneeininae sohin jaonaa
inara amute cacha belaain, naaonjoaain jerecuruhane coitucuuriin jelai caje
ͅҡľľΎËȍ̞ľ͑ɗॷ12 30

amuha Jesosone janate, sacuuruha maosa amaauruha Jesoso rene jana,


arajiin cachaaurune jaun, jitaain irihane jaanu teein, rai nota cono te.
cunaitenacaauru rautaain, 16ॸΎ͑ʮľľӕ‫ڏ‬ 23ॸNii coaraain cojoelatiinte: “Tana caa

ruha cachaaurune urichoo, ͑ɗɗфӕҡ͑‫ڏ‬ cacha Rabiri ichoala nihane,” naain ecu
cane que ereeuruhane caohate Jesoso. nejesinajeein satiin ita caje
17ॸNitohaneeinte bihalu Cana Coaunera bajaacoaaure.
ere bera inoaensi Isaihasine nainaane 24ॸNii aonajeeinte: “Moconajaera

coina: curuaanaa Beelseboote, caa cacha rai


18 “Caate, catohanai ichana nainihane jaan teein
janijiin belaain cocoainaain ne,” naaure fariseeocuru.
Canu Suujue que suujuequiin 25ॸNiritiin coaaucuruhane coitucuha

canu letononeein nenaa ne, Jesoso raotojoeeine jaunte: “Satiin caa


‘Inae nerinaain baasoneein chauratane que ichaonacaauru cachaauru,
cachaauru cairichaaurera,’ ita que nejerateein neeuruhanete jiniiquiin
naain, nitajenaa nainecurure. Niheichu leinjiin
satiin chauratane que nese que ichaonacaauru ita que nejerateein
lauri lauri nenacaauru cachaauru rai neeuruhane, jiniiquiin raotojeein ichaonaa
beebejihane coina. nainecururihei. 26ॸNii rijijieein techu,
19 Coatiha moconajaera netonai rai letonocuru que
cachaauru que nejerateein, nejerateein nihane, nii rai letonohacha
cachaauru cotaain, sitaain nihane, nii chaque nelateein nenaa
bero cuhane niha natiin nainerihei. 27ॸNii aitocohichene
tonijiaain ereein cachaauru relaain, tocohaneein moconajaera suujue aina
naaonjoaane aohanrarinaain. cuaain moconajaera sitaanu nechujianra,
20 Coatiha jeelai moconajaeraacha itajiha aicheeunna.
nelatelanaala nenacaauru, Nete nii aitocohichene tocohanene,
cairicheineein nenacaauru, nitohanihane, cha jana inara letonocuru
naaonjoainuri cairichaeranu que letohare nitohanai ichana naineein
airinaain. neeuruhane jaanu siriin neeuruhane coina.
Niheichu Nitohanihane jaunte, nechu jataain inara
aasaeriin esenetaeraauru que фʮľ͑ɗȍ͑ľʮҡɗ͑¡ѸΎ͑ľľɗ͑ɗҡΎËΎȍɗ‫ڏ‬
jaolecorinaain, chene coaarateeiche. 28ॸCaa cacha suujua
lauri lauri nenacaauru cachaauru cuhane nenacaauru moconajaeracuru
ichao rucuhecane jaan que sitaanu Cana Coaunera Suujue aina
turuhane reen tiaaojoaain. cuaainnete, inae inara aina niha Cana
21 Satiin lauri lauri nenacaauru Coaunera Cojoanonaane coujunacaneein
cachaaurute ichaaun.
acaacha que jaaecoorureein,” 29ॸLeinjiin cacha jataain laraajiin nenaa

naain belu Isaihasi. loreri asae enohin nihei nii chuni caje niicha
sirii ruluhera. Biji ichojoaainchate naine
Moconajaera letononeein niicha ichana nitohaneein caje niicha sirii ruluhane.
nainei ichaa Jesoso beeuruhane 30ॸChateeinti canuhacha ichai ichaene.
(Mr 3.20-30; Lc 11.14-23; 12.10) Niite canu que nejeratenaaneein ne. Nii
22ॸNiijanate, ѸӕӕʮӕËӕȍ͑ľËΎɗҡӕËӕ‫ڏ‬ rijijieein techu canuhacha ichai
chuhi siricha leinjiin cacha erenaachara itajeraneein ne canu esenetana jerihei.
31 ͅҡľľΎËȍ̞ľ͑ɗॷ12

31ॸNitohanihane jaunne inara rai jerichaanura,” naauruha Moisesa


aitoon, satiin osaonacaauru cachaauru aitonjoan que cacha relaaurera aina
quete suujua acatereein Cana Coaunera. fariseeocuru tabaaurune janate:
Nete laen tonaain baasoneein Cana 39ॸ٘æ͑ľËȍ͑Ѹɗ͑ľľɗ͑ѸӕӕʮӕËΎɗҡӕËӕľ‫ڏ‬

Coaunera Suujue que erei que suujua lanaala ichaonacaauru cachaaurute, acaauru
acatenereein. 32ॸCanu- Cacha rai cojoelanaacojoai ichacaaunne jerecure.
Calaohineein nejanoanaa nichaaunne Nena inae acaauru que cojoelanaacojoai
que nihanatiin tonaain baasoneein erei coaaratihalu profeta Jonasine jaun, inae
quete suujua acatereein. Nete laen rai nenacaaeneein acaauru que coaaratenaa
Suujue que tonaain baasoneein erei jereneeun. 40ॸNii nichata jiichoo nichata
nihane, caa ena nenaa janonaa, caa janotiineein, ate tabai suri cuhane nihalu
baiha neeninu janonaa, naaonjoain que Jonasine rijijieeine, canu- æËȍǽΎȍɗ͑ɗ‫ڏ‬
nihanatiin neein suujua acatenereein Ëȍӕ͑͑ľ͑ɗËȍҡʮɗɗËȍΎΎ͑ɗËȍҡʮ͑Ύҡɗɗ͑ľ‫ڏ‬
Cana Coaunera. jeeincha atane cuhane nereeunni. 41ॸAihana
jaun, coitucunojoiniha caohacha ichaeraauru
Ninaa caje temule caohacha aina baaso ichaeraauru ichao que tihane
coitucuhacane banate, nacoaauneein nimichucurureein
(Lc 6.43-45) Ninibe cocoaichacuru, acaauru
33ॸTana temule jaain neeichene, coulurujueeuruhane coina, acaauru rai
caohacha que inaacane caje temule beratenojoin beebejiha Jonasine aonaain
caohacha coitucuhin neeichene. 34ॸͮɗҡΎȍ‫ڏ‬ nacoaauneein Cana Coaunera que coacuhin
neein necha ansaineein neeichene jaunte, neeuruhalune jaun. Jana ena cau inara aina
inara suujua caje mitunaa nainene neinichaaunnena Jonasi amurijiriin nenaa
caohacha. Inara suujua cuhane baasoneein nichaaunne saijieeinte caitoonjoa esenetana
inaraacha coacuite, inara ujuae caje mitue. jereneeiche. 42ॸˇľфɗËȍ͑ľʮľľɗ͑ҡľËȍӕ͑ËΎӕ‫ڏ‬
35ॸJana caohachaain suujua coaara cachate, neein nimichureein enoto mitu nichajai
caohacha nejesina que ereein ne, suujua coarajeein cana raotono nichajai que
cuhane niha caohachane jaun. Jana nenaalu ene curuaanaaneein nenaa netonai
baasoneein suujua coaara cachate baaso inae caseteco coaracururichaain caa ena
que ereein ne, suujua cuhane niha baasone nenacaauru cachaaurune bana acaauru
jaun. 36ॸCanune inara rai beeun, inae coulurujihane coina, niicha coitucuhi
caseteco coaracururichaain satiin caa beebejiha cachaauru rai Salomoonne jana,
chauratane que nenacaauru cachaaurune coriaji atane caje uhin aonaa uhalune jaun.
bana, tonaain baasoneein ereeichene Cau caa ena inara aina neinichaaunnena
nihanatiinte coitucunojoinereein. 37ॸͮɗҡΎȍ‫ڏ‬ Salomoon amurijiriin nenaa neeun. Nete nii
neeinte, inara ujuaae caje baaso ichaain saijieein canu esenetana jereneeiche.
neeichene ujuaihoneein neneeichene,
ËΎȍËȍɗËȍɗ͑͑ľľɗËȍľ͑ľËΎɗҡӕËӕ͑ΎʮΎɗ‫ڏ‬ Nacoaauneein cacha suujueniha
niha cureein,” nae acaauru rai Jesoso. jelaiha enoha coitucuchuhine
(Lc 11.24-26)
Cojoelanaacojoai bajaauruha necha 43ॸCachasuujua caje mituha leinjiin
aansai cachaaurune coitucuchuhinete, Ëʮɗȍ͑ľľɗ̲͑ӕȍľ‫ڏ‬
38ॸNii jaunte: mujeein nihane jaanu ariirijie. Nii jana
“Cacha relaera, Ë͑Ë͑ӕфɗËΎʮΎľ́‫ڏ‬ eruhenihanete: 44ॸ‘Taolu mituhanulune
naacojoai ichaain coaarateeinene jaaunne jelaiha cauha cureeun,’ naain
ͅҡľľΎËȍ̞ľ͑ɗॷ12ٍॷ13 32

coacue. Niritiin jelaiha turuhin nii rijijiei parabola que cuaain cachaauru
cacha coaraane jana, aiha leinjiin loreri rai ereerejeein:
conera colane caohatiin lojoinojoineein “Leinjiin temule jaera temule jaa
nenaa rijijieein eruhanete, 45ॸ͑ËΎӕ‫ڏ‬ cunajaun ucuhe riiaacane janate
neein jelaiha cuhin, caainsineein tabaauru bero cuhane naluha nii niicha
amurijiriin baasoneein nenacaauru aina riajaiine jaun, turuhin coaraain quihure
ita taojiaain, jiniiquiin nii cacha suujua tajaaecuru. 5ॸJana le turijieein niicha
cuhane jeelaiha enooruhane, jataain riajaite, neniha mululuhin atanene jaan
jeelai amuritoheriin baasoneein ichoae jeloon ajeri ichoae nalunacaauru
nii cacha. Nitohaneeinte, ichaoha carajaelanaala omaroe. 6ॸNete inae
cuurureein caa necha ansaineein omarohane jana mituhin ajajaa enotone
ichaonacaauru cachaauru netonai,” nae jaun ohe, mululuhin neniha atanene
acaauru rai Jesoso. jaaun, ucuacaain neniha rai cojoaisine
jaun. 7ॸLe turijieein niicha riajai
Jesoso rene turuuruha ucuhete, ajena jana naluhane jaun,
neba aina nejeraaurune amurijiriin omaroha ajaenane jaun
(Mr 3.31-35; Lc 8.19-21) atinae. 8ॸJana atane caohacha que le
46ॸNiritiin jaiti cachaauru aina turijieein niicha riajaite, le ucuhecuru
ereereeca Jesosone janate, rene turuhin caje le temuracuru lefashaananaain
aina erenaa jerecure neba aina inacae. Jana tabaaurute saotachoonca
nejeraauru. Loreri asae enohelanaala ucuheneein, nichatachoonca
airiniha neeuruhane janate: ucuheneein, naaonjoaain inaacure. 9ॸCaa
47ॸ“Taute airiniha turuhin neeure ii ËɗҡΎΎ͑ʮΎ͑Ύ͑Ëӕфӕ̲ɗɗ͑ɗфɗËȍΎ͑‫ڏ‬
neba aina ii nejeraauru, ii ainate erenaa caauru,” naain cachaauru rai ereereje
jerecure,” naain Jesoso rai beeure. Jesoso.
48-50ॸNete, nii rai biha unaa rai:

“Caaurute canu neba aina canu Jesoso caje parabola que cachaauru
nejeraaurune. Chunocoha caletoaera rai ereereecane bajaacaanu aina
Ofa ere tonoraain niicha jerenohin nerelanaa nichaanune
icharate, canu nejera, canu bai, canu (Mr 4.10-12; Lc 8.9-10)
neba, naaonjoainuri ne,” nae aina 10ॸNii jaunne, ˇľѸΎѸΎфΎȍ͑͑ɗËȍӕӕ͑‫ڏ‬

nerelanaa nichaanune cojeluhin Jesoso. taain nii araai laurii nereretanaa rijijiei
parabola que cachaauru rai ereereecane
Temule jaera que cuaain ʮ͑¡ʮË͑ӕËʮľɗ͑͑ľфľ́͑͑ɗ‫ڏ‬
cachaauru rai iriha Jesosone chaanune. 11ॸNii jaunte: “Cana
(Mr 4.1-9; Lc 8.4-8) Coaunerate rai cachaneein neeichene

13
1ॸNii bananeeinte, nii loreri jaun, coitucueraelanaala nenaa
nihacaanune jaan caje cuhin, Cojoanonaa coitucuerate inara que.
nemuri auhaniha turuhin ecu Nete laen rai cachanelanaala
nelauriaain lauheque Jesoso. 2ॸNii jana, nenacaauru que coitucueratenaa jerene.
фʮɗɗ͑фľ͑ľҡӕфӕȍËΎӕфӕȍËËȍӕ‫ڏ‬ 12ॸNitohanihane jaunte, naitoonjoa

rune jaunte, leinjiin bote cuhane fauhin tonoraain niicha jerei ichajeein
lauheque, carene ichoae neeuruha nenacaauru rai, jataain jeelai
cachaaurune tonohana. 3-4ॸNii bote amuritoheriin itolere coitucuhin
cuhane netiinte, araai laurii nereretanaa neeuruhane jaanu tereein Cana
33 ͅҡľľΎËȍ̞ľ͑ɗॷ13

Coaunera. ˇ͑͑ɗҡΎΎ͑ʮΎҡΎ͑Ύфľ́‫ڏ‬
naala niicha jerei ichaelanaala Temule jaera parabola que
nenacaauru cajete, jitariin acaihaniji irihane biha Jesosone
acaauruhacha coitucuujei rulureein. (Mr 4.13-20; Lc 8.11-15)
13ॸNitohanihane jaunne araai laurii 18ॸAonacuchene caa temule jaera que

nereretanaa rijijiei que cuaain acaauru cuaain araai laurii parabola que irihanune be
rai ereeun. Coaracuruhane niha natiin inara raite coitucuhiche. 19ॸCana Coaunera
coitucuurenihane jaun. Niheichu Cojoanonaa que erenaa aonacuruhane
aonacuruhane niha natiin aonaain saijieein coitucuhichurute, nii bero cuhane
coitucuurenihane jaun. nalunaa temule ucuhe rijijieein neeure,
14ॸNitohaneeuruhane coinate: kΎ͑Ëӕ‫ڏ‬ acaauru suujua cuhane Cana Coaunera
ruhane niha natiin: beratenojoi erenaa jereein aonacuruhane
‘Naaonjoain quete aite,’ niha natiin, turuha acaauru suujua cuhane
naain coitucuururihaain. baasone jianeraauru ne. 20ॸJana nii ajeri
Niheichu ichoae nalunacaauru temule ucuhecurute,
nii coaana jerecuruhane niha natiin Cana Coaunera ere aonaain esenetaain
coaracururinaain. coroajeein jereein raauruhane jana, 21ॸinae
15 Inae jataain nauhacaa ËɗфɗËȍľфɗ͑ΎʮΎɗ͑ľľɗ̲͑ӕËӕ͑ΎʮΎɗ͑ľËӕ‫ڏ‬
caa cachaauru suujuane jaunte, ruhane coina arinojoineein neeuruhane,
cha aonacuruhane nihanatiin, canu esenetaain neeuruhane jianeraauru
‘Naaonjoai quete aite,’ rijijie. 22ॸJana nii ajaena jana temunojoin
naain coitucunaa nainecurene. temule ucuhecurute, Cana Coaunera ere
‘Niheichu aonacuruhane saijieein, nechu jataain caa
cha coaracuruhane niha natiin atane que netiin necoriquijiaain, raotiin
coitucunaa nainecuruhi. nenaa coacuhin, niicha que suujua cuaain
Nabana necoritanacaauru rijijie. Niite, inae nii erenaa
canuhacha ichai coaraain, esenetaauruhane jianeein, leeochaauru
aonaain coitucuhin relaauruhane jianeein neeure. 23ॸNii atane
canu rene uuruhane, ËΎȍËȍнӕľҡľ̲ӕ͑ΎʮΎɗ͑ҡľ̲ӕ́ľӕËӕȍľËӕ‫ڏ‬
acaauru rautaanune coataa,’ rute, Cana Coaunera ere aonaain
naain bihalu Cana Coaunera ere leeochaauru relaain, naaonjoaain
bera inoaensi Isaihasine jaa nenacaauru rijijie. Acaaurute, nii le
nainaelu,” ucuhecuru caje lefasha ucuheneein,
naain aina nerelanaa nichaanune rai saotachoonca ucuheneein, nichata choonca
bihane baihate: ucuheneein, naaonjoaain le tijiriichuru caje
16ॸ“Nete laen inara nerausiajeein niha teeurera rijiichure,ٚ͑ɗ͑ɗ͑͑ľфľ́͑‫ڏ‬
curiquicheein, aonaain, coaraain, caauru rai beebeje Jesoso.
coitucuhin, naaonjoainchene jaun.
17ॸArajii profetacuru, chaen caohachaain Tirico temuurera rai ajaena baaso
suujua coaaraauru cachaauru, temuha acaauru que nejeratenaane
naaonjoainurine maajeeinte niqui, caa 24ॸNiritiinte,
nacoaauneein leeocha
inaraacha coarai coaana jerecurelu. nereretanaa que cuaain acaauru rai
Nete coaana nainecurenelu. Inaraacha ereerejeein:
aonaine maajeein aohana jerecuruhane “Cana Coaunera Cojoanonaate,
saijieein aonacuruhilu. leinjiin cacha, rai nocoana jana
ͅҡľľΎËȍ̞ľ͑ɗॷ13 34

cachaauru que tirico temueratihane


jana, 25ॸtemuhin satiin sinihuruhane Faan jorerera rijiicha Cana Coaunera
tonohana, nii tirico niicha temuuri jana Cojoanonaane que erenaa parabola
turuhin ajaena baaso temuha leinjiin (Lc 13.20-21)
cacha acaauru que nejeratenaane rijijie. 33ॸNiritiinte: ٘æ͑æΎӕ͑ľфæΎʮΎ͑Ύ‫ڏ‬
26ॸNii jana inae omarohin, inae inaaca naate nichata sajeein coujunaca que
nii tiricone jana inanacae nii ajaena arina coujunacateriin rai jorerera que
baaso netonai. 27ॸNitohanihane jana jasiiteein tabaain nii coliha jorereein
coaraainte: ‘Curuaanaa, chasiinna caje arajiin faan jaa leinjiin enene rijijie.
temule caohacha ucuhe nejesina Nii neleeriha tabaain colihane coina
temuerateeilune saijieein, jana mituhe nenaa jorerera rijijieeinte, cacha ichao
ajaena baaso,’ naauruha nii ocoana sacuritaain nefaane coina nenaa ne
ľфΎффľ͑ľҡӕфӕȍɗ͑͑ɗɗ̲ɗȍ͑ľ͑Ëӕ‫ڏ‬ Cana Coaunera Cojoanonaa,” naain
rune janate: 28ॸ‘Chunocoha canu que beebeje Jesoso.
nejeratenaate, nii ajaena baaso
temucaiha,’ naa acaauru rai nii ocoana Nereretanaa rijijiei parabola que
erorane janate: ‘Ta, nii ajaena baaso ereerejihane biha Jesosone
rocohin jaohacaanune jereeine,’ naain (Mr 4.33-34)
bajaauruha nii amihanenacaaurune 34ॸNitohaneeinte, nereretanaa rijijiei

jana: 29ॸ‘Niriimiin, nii ajaena baaso parabola nejesina que cachaauru relae
rocohalaainte tiricone maajeein Jesoso. Chabana nii parabola colane
rocoriquiche. 30ॸNirijieein ecu neein irihei cachaauru rai.
jiniiquiin omarocurumiin, tainaca que 35ॸNitohaneeinte:

tihane reentiaain. Inae tainaca que “Cana rai chauratane coaaunaa


tihane banane jelai teein nii ajaena æ͑æΎӕ͑ľф͑ľËʮľËΎӕ‫ڏ‬
baaso raain, jelai teein tirico raain neeinte,
rucuhecaaune jaa cuhane rucujueein, nii satiin asinojoineein nenaa que
ʮľ͑¡ѸΎʮľ́ɗҡľľɗ̲͑ΎËΎȍľфҡľ‫ڏ‬ erereein, nereretanaa rijijiei
reeunni,’ nae nii ocoana erora,” naain parabola cuaaincha,”
cachaauru rai beebeje Jesoso. naain beeuruhalu Cana Coaunera ere
bera inoaensihuru profetacurune
Mosatasa ucuhe rijiicha Cana Coaunera
nainaane coina nitohaneein ichae
Cojoanonaane que erenaa parabola
Jesoso.
(Mr 4.30-32; Lc 13.18-19)
31ॸNiritiintenacoaauneein: Tirico temuurera rai ajaena baaso
“Cana Coaunera Cojoanonaate leinjiin temuera que irihane biha Jesosone
cacha, rai nocoana jana mosatasa ucuhe 36ॸNitohaneein inae cachaauru rai irihane
temuhera rijijie. 32ॸEsinae rauhijiriinte, nainaainte, acaauru rai nocoeein jelai caje
jataain leeochaauru temule ucuhecuru cuhin nii neeuruhane jaan loreri asaae
amurijiriin aansijian rai nucuhene saijieein, enoha Jesosone jana, rohan nichuuntaain
inae omarohane leeochaauru ocoana jana nii tirico coocana jana ajaena baaso
nenacaauru temulecuru amurijiriin temuhera que cachaauru rai iriha Jesosone
fohecane, rai nunecuru que tajenajaanu bajaacaanu caje aina nerelanaa
ichacure tajaaecuru,” naain nereretanaa nichaanune. 37ॸNii jaunte: “Nii temule
que cuaain beebeje cachaauru rai Jesoso. ucuhe caohacha temuherate canu- Cacha
35 ͅҡľľΎËȍ̞ľ͑ɗॷ13

Calaohineein nejanoanaanichaaunne rijijie.


38ॸJana nii ocoana que caitoonjoate, cana Oro rijijieein nenaa perla coreti rijiicha
rai chauratane ne. Jana nii temule ucuhe Cana Coaunera Cojoanonaane
caohachate, Cana Coaunera esenetaain 45-46ॸCharijieein teeinti, leinjiin
aina ijiin rai Cojoanonaa que neenihuru ne. recatoon, perla coretiin nenaa
Jana nii ajaena baasote, moconajaera ariirijieein amuhin, inae nii perla
letononeein nenacaauru ne. 39ॸJana nii coretiin nenaa eruhane, jataain nii corei
ajaena baaso temuherate, acaauru que eruhane coitucuhin rachoojoeein cuhin,
nejeratenaa moconajaera ne. Jana nii rai rucuhele que jitariin necoreteein, nii
taojiaera que aitocoaaunnete, inae ecu niicha eruhi perla corete nii recatoon.
tihane bana sarichaain cana cojoanonaane Nii rijijieeinte, itolere cachaacha jerei
que aite. Jana nii taain rucuheraaurute amurijiriin jataain nelateine Cana
anjeraaurune. 40ॸCharijieein teeinti, ajaena Coaunera Cojoanonaa.
baaso taojiaain mocohaca, nii rijijieeinte
ɗ͑ľѸË͑ʮ͑Ύ͑͑ľ¡̲͑ΎËΎ͑ΎʮΎɗ‫ڏ‬ Rede que ate mucuhera rijiicha Cana
niha cuurureein osa que leeochaauru Coaunera Cojoanonaane
saruhin nenacaauru moconajaera aina. 47-48ॸCharijieeinteeinti, nemuri cuhane
41ॸNii banane canu- Cacha Calaohineein rede jaaoruha ate mucuurerane jana,
nejanoanaanichaaunne canu rai itolere ate mucuha nii niicha jaori redene,
anjeraauru letoareeunni, nii cana inae memoha ate caaunne jana carene
cojoanonaa que nenacaauru baaso ichaain, ichoae inaain ate caohachaauru janijiin
osa que leeochaauru saruhin, naaonjoaain omari cuhane teein, nii baasooru
nenacaauru raain 42ॸusi charijibana foranacaauru jaaore nii ate mucuurera, nii
ʮË͑Ëȍф͑ľʮľľɗ͑͑ľ͑ʮ͑ʮΎ͑ʮӕ‫ڏ‬ rijiicha Cana Coaunera Cojoanonaa.
ruhane, ľËӕ͑ľľɗ͑ӕȍӕȍнӕɗɗ͑Ëȍ͑ӕ‫ڏ‬ 49-50ॸNitohaneein techu, inae cana janonaa

rureein. 43ॸInae nitohanihane banate, satono que turuhane bana, caohachaain


esinae rauhijiriin Cana Coaunera jerenohin ichaonacaauru janijiin raain, baasoneein
ichaain tonoraain nenacaauru, aiha ichaonacaauru jaaorureein usi chariji bana
enotone tocohaneein jiquihaquiin conohin jacaelanaala nenaa jana anjeraauru. Nii
niha cuurureein, canu Inaca Cana banate chanaa cuurureein auhaauhaquiin,”
Coaunera Cojoanonaa que neein. Caa nae aina nerelanaa nichaanune rai Jesoso.
ɗҡΎËΎӕ͑͑ľΎ͑Ëӕфӕ̲ɗɗ͑ɗфɗËȍΎ͑‫ڏ‬
caauru. Canacaanu relaane jaan aonaain
coitucuhacaanune bajaa Jesosone
Oro rijijieein nenaa coreti tesoro rijiicha 51ॸNiritiinte: ٘æɗ͑ффɗËɗҡΎΎ͑‫ڏ‬
Cana Coaunera Cojoanonaane
joan aonaaina coitucuhiche,” naain
44ॸCharijieein teeinti, leinjiin oro rijijieein canacaanu caje bajaa Jesosone janane:
nenaa coreti tesoro eruha leinjiin cachane, “Enjeen, aihacaanura Curuaanaa,”
nii eruhane jaaun teein conauteein ratiriin, naacaanu. 52ॸNii jaunte: “Coaracuche
rachoojoeein jitariin niicha sirii rucuhele nachuhinti leinjiin Cana Coaunera rai
que necorete nii cacha, nii niicha eruhi rauhi que cacha relaera- cacha
conautihane jaan atane coretihane coina. relaanete, ‘Naaonjoaan caa Ena Turunaa
Nii rijijieeinte, itolere cachaacha jerei Cana Coaunera Cojoanonaa Caohacha’
amurijiriin jataain nelateine Cana naain beein, ‘Naaonjoaan nii rauhi
Coaunera Cojoanonaa. inoaesi’ naain nii ena canuhacha bei
ͅҡľľΎËȍ̞ľ͑ɗॷ13ٍॷ14 36

Cana Coaunera Cojoanonaa aina rauhi nainera,” naain jetao ereereje Jesoso
inoaesi que aitiin caohatiin cachaauru que rai letonocuru rai.
rai beein cachaauru relae,” nae Jesoso. 3-4ॸRai nocoala Feriƿ comasai Erodiasi

siriha comasaine que Erodesine jana


Rai nataneu Nasarete turuha Jesosone jetaote: “Jiaonriha chocoala comasai sirii ii
(Mr 6.1-6; Lc 4.16-30) comasaine quera,” naa Joaanne coreniha
53-54ॸInae nii nereretanaa rijijiei jetao, caresero cuhane Joaan enoaeratelu
parabola biha cachaauru raine cadena que ichoarateein Erodesi.
nainaainte, jelai caje canacaanu aina 5ॸNitohaneein caresero cuhane enoaain

amuhin rai nataneu turuhin, ecu nenaa jetaote, Joaan sohin jaonaa jerihane niha
sinacoca asaae enohin, ecu nenacaauru natiin, ichana nainenelu Erodesi, satiin
cachaauru relaane nunuhete Jesoso. Nii cachaauru Cana Coaunera letononiha
janate cojoelatiin: “Chuna jataain Joaanne esenetaauruhane jaun, cachaauru
cojoelanaacojoai ichaane coinane coasiha. 6ॸNejetaote, nejanoaane bajaanaa
maajeein nerelaete toritiin itolere bitoaane coina beseta ichaa Erodesine jana
coitucuhin ere. 55ॸTana enuha caje jetao, nii beseta bitoaa turunacaauru
itolere ichana inaera cacha calaohi acatiha raansae nii Erodiasi cacunu. Nii
nihane, jana rai neba niha Marihane. acaauru acatiha raansaa nii ranunane
Nii jana rai nejeraauru niha Saantiaao, coaraain jetaote, jataain rautatiin coaraane
Jose, Simoon, Jodasi, naaonjoainurine. jaun, 7ॸniicha jerei bajaa caje nii ranunane,
56ॸJana rai baihuru netonai cau cana Cana Coaunera notaracaae rai tihane coina
aina ichaaoruhane. Chaa cajena jataain aite Erodesi. 8ॸNii jaun jetaote, rai neba
nainaain itolere coitucuhin aite,” naaure suujuatenojoineein Erodesi rai: “Canu rai
ecu neein aonajeeurera cachaauru. aihane, leinjiin ojoaichu cuhane Joaan
57ॸNiritocuruhane jaunte inae Jesoso Baotisita coturi uhaau caraicha,” naa nii
esenetaain nere tonorana jerecurene ranunane jaun 9ॸinaderae rey Erodesi.
cachaauru. Nii jaunte acaauru rai: Nejetaote, satiin niicha cotihacuri acatiha
“Chunijiun cuhane jaaunrute niqui teein Cana Coaunera notaracaae, niicha
leinjiin profeta que suujua acateein jerei bajaa caje nii ranunane rai tihane
coitucuure laurinelanaala nenacaauru coina aitohane jaun, 10ॸcaresero cuhane
cachaauru. Nete laen esenetaaurene niha Joaanne jana coturi moloherateein
laurineein nenacaauru naraaichuru. raerate. 11ॸNii jaun jetaote, leinjiin ojoaichu
Niheichu nii loreri ichaohane jaaun cuhane Joaan coturi amaain teeuruha nii
nenacaauru niha natiin,” nae cachaauru rai ranuna raine jaun, neba rai te nii ranuna.
Jesoso. 58ॸͮɗɗʮӕ͑ҡľľËӕфʮɗɗ͑ËΎʮΎľ́͑‫ڏ‬ 12ॸInae nitohaneein teratiha Erodesine

cojoai ichaenelu, esenetaaureniha ecu coitucuhinte, Joaan jaberoco raain


nenacaauru cachaaurune jaun. conauteein ratiriin, biha uure Jesoso rai
Joaan sacuureraauru.
Oha Joaan Baotisitane
Saoqui oaraancai cacha
14
1ॸNii banate, Calileea batane
coroaatiha Jesosone
curuaanaaneein niha Erodesine
(Mr 6.30-44; Lc 9.10-17; Jn 6.1-14)
jaun, nii amuhemuheca Jesosone
coitucuriin: 2ॸ“Acate, Joaan Baotisitane. 13ॸNii jaunte, rai beeuruhane caje

Inae o caje ichanacaihara. Acanihane coitucuhin, nii nihane jaan jelai caje
jaunte, nii cojoelanaacojoai ichana canacaanu aina amuhin, canacaanuhacha
37 ͅҡľľΎËȍ̞ľ͑ɗॷ14

aina leinjiin bote cuhane fauhin, neniha Jesoso. 23ॸInae cachaauru rai necoihane
cachane jaan cue Jesoso. Nete nii bote baihate, jelai caje amuhin, acaachanejeein
cuhane fauhin amuhacaanu Jesoso ainane ichatane ucuuno que cue, ecu Cana
coitucuuriin, neseeuru cajeeuru uhacoaain Coaunera bajaane coina. 24ॸInae
sacuure atanechoae uhi cachaauru. 14ॸInae nocohejihane janate, cuu acaachanejeein
niicha coinetihu turuhin, bote caje fauhin, niha Jesoso nii ichatane ucuunone jana,
iniha cuha Jesosone janate, najiniha inae coriaeneein cue nii bote, atane auha
cunaitenacaauru uhaain arajiin neeuruha caje. Nii jana, mijiaaineein uha cujuana
cachaaurune jaun, cairichaaojoaain aina ƿchaƿchanaane jaunte, amusine nii
acaauru coaraane jaun, niicha uhaauri bote. 25ॸNii jana inae janonaa jerihane
cunaitenacaauru rautae Jesoso. 15ॸNii jana, janate, nii ichatane ucuuno nihane caje
inae nocohena jerihane jaunte, Jesoso uhin, canacaanu caaijie uhe Jesoso acau
rohan nichuuntaain: “Chajaain caa ichoae rurujueein. 26ॸNii jana acau ichoae
cachaauru rai necoeeute, nenajaun cauha rurujueein uhane coaraainne, coasiha
cuuruhinete, ӕËӕȍľфɗ́ľ͑Ύ͑ľËΎфľҡľËӕфӕ‫ڏ‬ cojioriin: “Nechu aansai coitucuchuhite
miin. Coatiha caa jana ichaohi cacha,” aicha,” naacaanu aina nerelanaa
naacaanune jana: 16ॸ“Chajaain inara nichaanune. 27ॸNii jaunte: ٘æΎ͑ľѸΎΎ͑ľ‫ڏ‬
acaauru coroaateeuche. æΎҡɗȍËΎȍËȍ‫ڏ‬ toache. Canune aihunra,” naain canacaanu
rihei ena caauruhane,” naa canacaanu rai rai iriha Jesosone jaunte: 28ॸ“Ii aaine,
Jesosone jaun: 17ॸ“Nihei canacaanu rai jereeune ii rene tiaain uhe acau ichoaera
lenone. Saoquijieein faan, itaque Curuaanaa,” naa Jesoso rai Fedorone
jerajejeein ate, naajeeinchate neeje,” jaunte: 29ॸ“Chajaaujian,” naa Jesosone
naacaanune janate: 18ॸ“Cajiha carai jaun, bote caje fauhin acau ichoae cuhin
uhauuche,” naain 19ॸomane choae ruruje Jesoso rene cuhin Fedoro. 30ॸNete
nelauriaauruha cachaaurune coina aitiin, jataain mijiaaineein uha cujuana aina
biji cuhane nii ate aina faan mucuhin ƿchaƿchanaane coaraain, nesoonetohane
teberiaain: “Narihara Cana Coaunera,” jaun, asaaun naluha cue Fedoro. Inae
naain Cana Coaunera bajaain cataun nii naluhane jaunte, nesoone caaun
faan teruhin aina nerelanaa nichaanune rai auhaquiin: “Curuaanaa, canu comaleeu,”
te Jesoso, chaluhacaanune coina. 20ॸNii naa Fedorone jaunte, 31ॸbiji que mucuhin:
ʮ͑Ѹҡɗɗ͑ËËȍӕфӕ͑ɗ͑ľľɗ͑Ëȍ́ӕȍË‫ڏ‬ “Chanuna jataain cha esenetaeneei.
nune janate, que lenoneein obeecuruhane Chanuna necoatohi,” nae Jesoso, Fedoro
jana, jaiti cautihane jaun, rai caute que rai. 32ॸInae bote cuhane faauruhane
lechoonca coroata omarii, omari rijieeoritiin, nesuruha nii ƿchaƿchanaa
memoaaure. 21ॸCanaanaihunru aina aina cujuanane janane, 33ॸJesoso acatiha
enecuru janijilanaala, quichaauruhacha neseeonraain: “Iite esinae rauhijiriin Cana
janijiinte, saoqui oaraancai cachaauru nii Coaunera Calaohineeincha,” naacaanu
lenonecure. satiin nii bote cuhane cuinichaanune.

Acau ichoae amuha Jesosone Jenesaree batane que turuhin,


(Mr 6.45-52; Jn 6.16-21) ecu nenacaauru cunaitenacaauru
22ॸNii baihate, ecu nedaain cachaauru rai rautaa Jesosone
(Mr 6.53-56)
necoihane tonohanau, bote cuhane fauhin
ichoaichaniha nemuri jera jaaohacaanune 34ॸInae
nii nemuri jerau turuhinne,
coina aina nerelanaa nichaanune letoae Jenesaree batane que turuhacaanu.
ͅҡľľΎËȍ̞ľ͑ɗॷ14ٍॷ15 38

35ॸNiiJenesaree bataneu turuhacaanune neba, naaonjoain rai chaelai tenaa


janate, ˇľѸΎѸΎËΎɗҡӕËӕӕфľľËӕɗËȍΎ͑‫ڏ‬ nainenihane que aitocoiche. ͮɗҡΎȍ‫ڏ‬
caauru cachaauru. Nii jaunte, jelai neeinte, Cana Coaunera aitoonjoan que
batane sacuritiin ecu turuha Jesosone jaolecohin tonoraeneeiche, nechu
coitucuhin, rene cunaitenacaauru jataain inara ichaohacha sacuhichene
uhaacoaain 36ॸturuhin, caje acaauru coina. 7ॸEsinae rauhijiriinte, necha
rautana nainihane bajaaure, jeriha ansaineein neeichene que aitiin, inara
Jesosone rai cajione auha mucuuruhane que laenaelu Cana Coaunera Ere bera
coina. Nii rai cajione auha mucuurera profeta inoaensi Isaihasi:
cunaitenacaaurute satiin nerautaaure. 8 ‘Caa cachaaurute,

rai nereecha que


Baasoneein cacha ichao tera canu coroajeein neeure.
que iriha Jesosone Jana
(Mr 7.1-23) acaauru suujua cuhane aihuruhi.

15
1ॸNii janate, Jerosaleen caje Cacajete
turuha uure Jesoso coaraa, coriaae ne acaauru suujua.
Moisesa aitoonjoan rauhi que cacha 9 Nii jaun,

relaaureraauru aina fariseeocuru nii chaque nelatejeehai,


tabaauru. Acaaurute, Jesoso rohan netaojiaain canu
nichuuntaain: coroaaecuruhane
2ॸ“Chanuna aihuruhalu canacaanu nechu jataain acaauru relaauruha
inoaesihurune rijijieein neeurene caa ii cachaaurune
aina nerelanacaauru. Chanuna jeriha que nejesinajeein ita relajeein
Ë͑Ë͑ӕɗËȍΎ͑ľфɗʮɗʮɗľľɗ͑́ľ͑Ύ͑ľËӕ‫ڏ‬ neeuruhane jaun,’
ruhane ajiniha, jauriaanejeein biji naelu inara que Cana Coaunera Ere bera
culeecurene,” naain Jesoso caje inoaensi Isaihasi,” nae acaauru rai
bajaauruhane janate: Jesoso. 10ॸNiritohane baihate, nii ecu
3ॸ“Chanunajian inara netonai Cana nenacaauru cachaauru cotijiaain:
Coaunera aitoonjoa tonoraelanaala, “Caohachaain caa inara rai
inara ichaohacha sacuhiche. 4ॸͮɗҡΎȍ‫ڏ‬ aitocoaaunne aonacuchete coitucuhiche.
neeichene jaunte: ‘Ii inaca, ii neba, 11ॸCoatiha baasoneein cacha ichao

naaonjoainuri ere tonoraain aasaehai joaereen lenone canaacha quii.


caohachaain ichaaoche. Necha ansai, Baasoneein suujua cuhane niicha
naain baasoneein rai inaca, rai neba, coacui, nujuae caje mitunaate laen,
naaonjoaain que ereein neite baasoneein cacha ichao aasaje,” naainte
ateinanohiniha cureein,’ naa Cana acaauru rai beebeje Jesoso. 12ॸNii janate
Coaunera Quiricha Inoaensi cuhane rohan nichuuntaain: “Nii aitohine
natiin tonoraelanaala ichaohiche. Ύ͑ʮľľɗ͑ʮҡɗ͑ɗɗнӕľ͑ľфľфΎʮΎľËӕ‫ڏ‬
5-6ॸCana Coaunera Quiricha Inoaensi ruha fariseeocurune aonaaina,” naain
cuhanete niqui ne rauhi, satiin cacha, caje bajaacaanu aina nerelaa
rai fojiaraauru rai cha teein nihane nichaanune janate: 13ॸ٘ͮɗɗËȍҡľ̲ӕ͑Ύ‫ڏ‬
coina. Nete inara: ‘Coatiha inara rai cha joinelanaala nenaa ajaenate, cojoaisi
tenaa nainihaaun, satiin quiicha sirii aina curuataain rocohin jaoreein Cana
inae Cana Coaunera que banijiaaineein Inaca Cana Coaunera. 14ॸAihane jaun,
nihane jaun,’ naain erei cacha, inaca, ËΎËӕфӕфľфΎȍľËËȍľҡľ͑ɗ͑ӕфӕ‫ڏ‬
39 ͅҡľľΎËȍ̞ľ͑ɗॷ15

miin. Maosa rijijieein neeuruhane Nete cana caaijie uujueein eheeheque,”


rijijieein nenacaauru relaeraneein naacaanu rohan nichuuntaain aina
neeuruhane jaunte aitocure. Chaen nerelanaa nichaanune. 24ॸNii jaunte:
techu leeocha maosa amanaa jeriha “Cana Coaunerate rai cachaneein
leeocha maosane, jiniiquiin atane jachu nenacaauru Isaraeli cocoaichacuru
cuhane naluhin nitajeeururihane nitajeeuruhane rai nenacaauru reneecha
rijiichuruhane jaun aitocure,” nae aina caletoaelu,” nae Jesoso. 25ॸNete,
nerelanaa nichaanune rai Jesoso. 15ॸNii nacatiha neseeonraain: ٘æ͑ӕËΎфΎҡʮ‫ڏ‬
janate Jesoso rai: “Canacaanu rai, nii neeuchera Curuaanaa,” naa rai nii
aitohine jaan beeune coitucuhacaanu,” enene janate: 26ॸ“Coatiha caohacharihei
naa Fedorone janate: 16ॸ“Inara niha Cana Coaunera cachaneein nenacaauru
natiin inachura coitucueneeichete. que banijiaain nenaa ruluhin remaae
17ॸTana satiin cacha ujuae cuhane фɗʮɗʮɗľľɗ͑͑ľɗ͑ľнӕɗËȍľ͑ľфɗҡɗȍ͑ӕËȍľ‫ڏ‬
enonaa, cacha suri cuhane cuhin, nii nera,” naa Jesosone janate: 27ॸ٘kɗȍËȍľ‫ڏ‬
baiha cacha jaberoco caje mituhane chuhisi niquicha Curuaanaa. Nete
coitucuhichene. 18ॸJana cacha ujuae caje фľ̲ľфɗʮɗʮɗľľɗ͑Ë͑Ë͑ӕËΎфɗ‫ڏ‬
mitunaate, cacha suujua caje mituhe. chene niha natiin, ҡɗɗ͑Ë͑ӕËΎфΎҡʮ‫ڏ‬
Niite laen baasoneein cacha ichao neeuchera Curuaanaa,” naain Jesoso
aasaerane. 19-20ॸNitohanihane jaunte, tonorae nii ene. 28ॸNii jaunte: ٘тӕľѸľ͑ľ‫ڏ‬
cacha suujua caje mituha itolere taaine corenihate, inae ii jerenohi
baasone jaun, sonajaain jaohin, Ѹɗ͑ɗʮľф‫ڏ‬ фɗʮɗʮɗľľɗ͑͑ľфӕҡфľľɗ͑͑ɗɗɗɗËËӕ͑ӕ‫ڏ‬
nelanaala nenaa ene aina ichaohin, chera,” naa Jesosone rijieeoritiin, inae
asijiauhin, casejenetiin, ita cotaain, nerautae nii rai cacunu.
naaonjoaan cachanete laen, baasoneein
cacha ichao asaaerane. Jana nitohaniha Arajii cunaitenacaauru rautaa Jesosone
cana ichaone tonoraelanaala cana biji 29ॸJelai caje amuhinte, Calileea

culejelanaala lenonichaane, coatiha conemuri auhaniha turuhin, ichatane


baasoneein cana ichao aasaehai,” nae ucuunno que iniin, ecu nelauriaain
Jesoso. lauheque Jesoso. 30ॸNii janate, rene
netaojiaaure arajii cachaauru, ¡ËΎѸ‫ڏ‬
Leinjiin ene Jorionelanaala curu, maosacuru, ¡ɗʮɗнӕľʮɗӕфΎ͑‫ڏ‬
nenaa Jesoso esenetaane caauru, erenaacharaauru, leeochaauru
(Mr 7.24-30) arajii cunaitenacaaurune maajeein
21ॸJelai caje amuhin Tiro, Sidoon, uhaacoaain, ˇľѸΎѸΎËҡɗȍҡľ͑ʮӕ‫ڏ‬
naaonjoainuri batane nichae cuha ruhane acaauru rautaane coina.
Jesosone jaun aina cuhin, 22ॸinae ecu 31ॸNitohaneein rautanaacane janate, inae

turuhacaanune janate, eheehequiin: nerautaain, nichaauraain, amuure


“Curuaanaa Rabiri nefoerate, bacosacuru, maosaneeuruhane caje
cairichaaojoaain canu coaraau. ͅΎËΎ͑‫ڏ‬ conoe maosacuru nota, inae
jaera siriha canu cacunune jaunne nerautaaure biji que jiuronacaauru,
aitoonchera,” nae canacaanu caaijie erenaacharaauru niha natiin inae
uhin leinjiin Canaaun bene, natane caje ereeure, naaonjoaauruhane coaraainte,
uhin ecu ichaonaa. 23ॸͮɗɗʮ͑ɗ͑ӕȍľ‫ڏ‬ jataain cojoelatiin, Cana Coaunera
neecha aonajian Jesosone jaunne: Isaraeli Coaunera coroaecure nii ecu
“Chajaain caa ene rai aitoote amuhine. neein coarajeeurera cachaauru.
ͅҡľľΎËȍ̞ľ͑ɗॷ15ٍॷ16 40

coina aitocure. Chaen esinae rauhijiriin,


Jena oaraancai cachaauru rai æ͑æΎӕ͑ľф́ľҡΎ͑Ύ͑ɗȍ͑ľËΎɗҡӕËӕӕ‫ڏ‬
lenone faa Jesosone ruhane coinane maajeein.
(Mr 8.1-10) 2ॸNete acaauru rai: “Charijieein teeinti,
32ॸNii janate, aina nerelanaa nichaanune sonaina cafarane nocohaca dedene:
cotijiaain canacaanu rai: “Inae jataain ‘Caohatorichaain janonaa,’ naain
cairichaojoaain caa cachaauru coaracaaun. ereeiche. 3ॸJana, janone cafarane
Inae nichata janoha cau canu aina nocohaca dede nijichoriaaojoaaine:
neeuruhane. Nii jana nihei acaauru lenone. ‘Urichaain elo,’ naain ereeiche. ͮɗҡΎȍ‫ڏ‬
Naininaaun coroatenajaelanaala acaauru neein dede caje itolere coitucuhin
letoaanu acaauru nenajaunne. Mijiintena naaonjoaainchene natiin, chanuna jana:
caaun aterocuruha bero cuhanene coataa,” ‘Naaonjoaane coinate caa aicha,’ naain
naa canacaanu rai Jesosone jaunne: caa enene cojoanonaa coitucunaa
33ॸ“Chuna caa araaine cacha rai lenone naineneeiche. 4ॸCaa cachaauru nechu
erurichaache, neniha cachane jaaun aansaineein suujua coitucuelanaala
nihacache natiin,” naacaanu aina nerelanaa nenacaaurute, cojoelanaacojoai
nichaanune janate: 34ॸ“Inatajajeein nihun ichacaaunne coina canu rai aitocure.
faan siriquiche,” naa canacaanu rai Jesosone Nene inae acaauru que coaaratesihalu
jaunne: “Caainsinejeein faan, coroatajajeein Jonasine jaun inae nenacaeneein
ate, naajeeichate neeje,” naacaanune janate, acaauru que cojoelanaacojoai
35ॸatane ichoae nelauriaauruha cachaaurune coaaratenaa jereneeun,” naane baiha
coina aitiin 36ॸrai biji cuhane faan aina ate acaauru ratiriin, jelai caje amuhe
mucuhin, Cana Coaunera bajaane baiha, Jesoso.
cataaun taturiin aina nerelanaa nichaanune
rai te, cachaauru rai chaluhacaanune coina. Faan jorerera- lebadora rijiicha
37ॸNii jaunne, Ѹҡɗɗ͑ËËȍӕфӕфɗËȍ́ӕȍ‫ڏ‬ fariseeocuru ichaone
caanune jana, inae nainaain lenonecuruhane (Mr 8.14-21)
saijieein cautihane jaun, rai caute que 5ॸInaeCalileea conemuri jerau
caainsine omari memoaaure. 38ॸæ͑‫ڏ‬ cuhacaanune jaun faan baiteein
nainuru, enecuru, uha elone jaun tabaacoaa ratirihacaanu aina nerelanaa
nucuhecuru aina uha cujuana tabaine nichaanune jaunte: 6ॸ“Aonacuche. Faan
janijilanaala quichaauruhacha janijiinte jena jorera rijiicha fariseeocuru aina,
oaraancaaure nii lenonenacaauru cachaauru. ѸĀΎѸľľΎËӕфӕɗËȍΎ͑ľнӕľ͑ľËΎȍ́‫ڏ‬
39ॸNii lenonecuruha cachaaurune baihate, jihuche,” naa canacaanu rai Jesosone
cachaauru rai necoeein, leinjiin bote cuhane jaunne: 7ॸ“Chanuna caa aite. Faan
fauhin, Maadala batane que cue Jesoso. uhaenihacachene jaunna caa aitohate,”
naacaanu ita raine aonajeeinte:
Cojoelanaacojoai icharatecuruha 8ॸ“Chanuna faan uhaeneeinchene que
sadoseeocuru aina fariseeocurune aitocoiche. Jataain asaaeriinchate
(Mr 8.11-13; Lc 12.54-56) quesenetaaiche. 9ॸTachu jaiti

16
1ॸNiijanate, Jesoso coaraa uure nainaquiche taolu saoquijiei faan
fariseeocuru aina sadoseeocuru. chaluheratihanu, saoqui oaraancai
Nitohaneeinte inae rene turuhin cacha raine jana, inata omariin rai caute
coulurujueeuruhane jaanu leranu ariha, taojiaaichelu. 10ॸNiheichu taolu,
acaauru rai cojoelanaacojoai ichaane caainsinejei faan chalueratihanulu jena
41 ͅҡľľΎËȍ̞ľ͑ɗॷ16

oaraancai cacha raine coaauheeiche, que nenaa naineeine coina, ichei chabi
ɗ͑ҡΎ̲фɗɗ͑ʮ͑фɗËӕҡľҡΎʮɗɗ‫ڏ‬ tereeunni. Caa chauratane que netiin,
chelu. 11ॸChanuna faan que inara rai iicha ichaite, Cana Coaunera
aitenihanune que nainaeneeiche. Faan Cojoanonaa que nereein. Jana caa
jorerera rijiicha fariseeocuru aina chauratane que netiin, jaolecohine
ѸĀΎѸľľΎËӕфӕɗËȍΎ͑ľнӕľ͑ľËΎȍ́‫ڏ‬ jaante, Cana Coaunera Cojoanonaa que
jihuche,” nae aina nerelanaa tihane bana jaolenereein,” naa Simoon
nichaanune rai Jesoso. 12ॸNii jaunne, Fedoro raine baihate: 20ॸ“Jiaonriha
faan jorerera que aitelanaala, cacha chuni rai: ‘Acate Mesihasine,’ naain
фľ́ӕфӕȍƸфɗѸľľΎËӕфӕɗ͑ѸĀΎѸľľΎ‫ڏ‬ beeichene,” nae aina nerelanaa
curune que aitoha canacaanu rai nichaanune rai Jesoso.
Jesosone que nainacaanu.
Orichaaine biha Jesosone
Mesihasi niha Jesosone biha Fedorone (Mr 8.31-9.1; Lc 9.22-27)
(Mr 8.27-30; Lc 9.18-21) 21ॸʊ͑ľ̲ɗ͑ʮɗфɗɗ͑ËɗфɗËȍӕфӕфɗ‫ڏ‬
13ॸInae Filipo Sesareea batane que chaain Jorioocuru bichauhenaauru,
turuhinte, aina nerelanaa nichaanune saseredotecuru curuaanaacuru, Moisesa
rai: “Tonacuruha cachaauru, Cana rai Cana Coauneraacha tei rauhi que
Coaunera Calaohineein cacha caje cacha relaaureraauru, naaonjoainurine
nejanoanaa nichaaunne que,” naa catainaane jaunte, Jerosaleeun
Jesosone janate: 14ॸ“Tabaaurute, Joaan curichaainne beebeje aina nerelanaa
Baotisita niha, ii beeure. Jana nichaanune rai Jesoso. Sohin
tabaaurute, Irihasi niha, ii beeure. Jana jaaoruhane nichata janone cuhane
leeochaaurute, Jeremihasi niha ii ichanarihanine que aitohane jaunte,
beeure. Jana tabaaurute, chunocoha 22ॸjelai Jesoso teteriin: “Jiaonriha

Cana Coaunera ere bera profetane caiha, nitohaneein chetecuruhane jeriha Cana
naaure,” naain tonoraacaanune janate: Coaunerane Curuaanaa. Nitohaneein
15ॸ“Tonaquiche jana inara. Cha nichaaun chetena nainecuruhi jerihane,” naain
jana Canu inara rai,” naain canacaanu caohatiha Fedorone janate, nauriteriin
caje bajaa Jesosone janate: 16ॸ“Iite esinae Fedoro coaraain: 23ॸ“Naain cacaje
rauhijiriin ichaaohin nenaa Cana amuura moconajaera. Nechu canu
Coaunera Calaohi Mesihasineei,” nae rai cairichaeranu quete aitohicha. Cana
Simoon Fedoro. 17ॸNii jaunte: ٘ѠΎҡΎ‫ڏ‬ Coaunera jerenohin aina, cha
joeeinte rausiaaenojineein neei, Jonasi coitucunaa nainiheei ii. æËȍӕ‫ڏ‬
calaohi Simoon. Chuni cacha ichei ruhacha jerenohinchate coitucuujueei,”
benihane janate, Canu Inaca Cana naane baihate: 24ॸ“Chunocoha canu
Coaunera ii que canu coitucuerate. esenetaain, canu aina nerelanaa
18ॸJana iite Fedoro neei. Canune ichei jerihane, rainuhacha que niicha coacuhi
aitoon. Iite canuhacha tei ajeri rijijieein, jianeein, itolere necairichanaa
canu coitucuuruha canu cachaneein abaataain canu sacuhine. 25ॸJana canu
neenihurune coina icharaneein colane rai nichao ichoteratena jererate,
neriquiin. Nii ii que canuhacha icharatei rai nichao itajereein. Jana, canu
amuritonaa nainerinaain chuni, coreniha necairichanaate, rai nichao
onaaniha natiin itajenaa nainerinaain. ichoteratereein. 26ॸCoatiha chaque
19ॸIi raine, Cana Coaunera Cojoanonaa nelatihei, itolere niicha jerei, niicha
ͅҡľľΎËȍ̞ľ͑ɗॷ16ٍॷ17 42

coacui sirihane nihanatiin, nichao sacarine jana jetao: “Caate jataain


itajiha cachane. Inaaonjoaain coretihane belaain janijiin quiicha cocoainai Canu
niha natiin, nii nichao ichoteratena Calaohi ne. Rai nere tonoraain
nainihei cacha. 27ॸInae Cojoanonaa que neeuche,” naain jetao toni nii dede
turuhane banane turuha ureeunni sacari jana erenaa. 6ॸNiritiin toniha
esinae rauhijiriin canu- Cana Coaunera erenaane aonaain jetaote, atane ichoae
Calaohineein cacha caje nejanoanaa comoore jataain coasina caaun, nii
nichaaunne, canu Inaca Cana Coaunera nichatajaain aina cunacaauru aina
necaohacha que necaohachaain, rai nerelanacaauru. 7ॸNii jana jetaote,
letonocuru anjeraauru aina jiniiquiin. acaauru rene nichuuntaain mucunajaain
Nitohanihane banane, ́ľËËȍӕ‫ڏ‬ jetao:
ruhacha ichai cainareeunni “Nimichucuche. Coa casihache,” naa
acaauruhacha ichai rijiinanaain. 28ॸCau Jesoso acaauru raine jana, 8ॸcoaracuruhane
Ëľ͑͑ľ͑Ëӕфӕҡ¡ӕфӕҡľΎΎфľ͑ľ‫ڏ‬ jana jetao, inae neniha chuni ainane jana,
reein, itolere curuaanaa neein nihanune jelai acaachanejeein ecu ne Jesoso. 9ॸInae
coina turuhanu cacha caje nejanoanaa nii ichatane ucuuno caje jeelaiha fauha
nichaaunne Cojoanonaa coaraane cuuruna jaun jetaote: “Jiaonriha chuni rai
reentiaaojoaain,” nae aina nerelanaa caa inaraacha coarai beeichene, Cana
nichaanune rai Jesoso. Coaunera Calaohi cachaneein nejanoanaa
nichaaunne ohanune caje ichanacaaunne
Nejelauneein necoriha Jesoso jaberocone reentiaain,” naa aina nerelanacaauru rai
(Mr 9.2-13; Lc 9.28-36) Jesosone jana jetaote:

17
1ॸͮɗҡΎȍ͑ľľɗ͑ҡɗ͑ӕфӕфɗ‫ڏ‬ 10ॸ“Chanuna jana chaen: ‘Irihasite

chaainne bihane baiha, saota jaurihanejeein turuha ureein,’ naaure


janonejeeinte, Fedoro, Saantiaao, Cana Coauneraacha tei rauhi que cacha
Saantiaao ocoala Joaan, naaonjoainuri relaaureraauru,” naain jetao Jesoso caje
amaain jelai acaauruhacha aina jataain bajaaure aina nerelanacaauru.
ucuuneein nenaa ichatane ucuuno que 11ॸNii jaun jetaote: “Esinae rauhijiriin

cue Jesoso. 2ॸInae ecu turuhin jetaote, Irihasite ichoaichaniha turuha ureein. Acate
acaauru acatiha netiin, necoriha Jesoso itolere rucuhereein. 12ॸNena canu inara rai
jaberocone jana, rai nomeri netonai aitoon. Nii Irihasite inae ichoaaichaniha
enoto tocohaneein jiquihacohane jana, turuhelu. Nete, acanihane coitucuelanaala
rai cajione netonai cono tocohaneein que nocoatijiaain, mainajeriin cairichaaurelu.
jiquihaque. 3ॸNitohaneein necoriha Nii rijijieeinne acaauru bijiu necairichaa
nomeri aina rai cajionene jana jetaote, cureeunni Cana Coaunera Calaohi
Jesoso rene ecocohin aina ereeuruha cachaneein nejanoanaa nichaaunne,” naa
Moisesa aina Irihasine jana coarajeeure. acaauru rai Jesosone jana jetaote, 13ॸJoaan
4ॸNii jaun jetaote Jesoso rai: Baotisita que, acaauru rai aitoha Jesosone
“Curuaanaa, ËΎȍҡΎȍËӕ͑ɗȍË‫ڏ‬ que nainacure aina nerelanacaauru.
chene. Ii jereeinene nichatajaain loanari
Suujua cuhane coitucuchuhi siricha
jareeunni, leinjiin ii rai, leinjiin Moisesa
canaanai rautaa Jesosone
rai, leinjiin Irihasi rai, naaonjoaain,”
(Mr 9.14-29; Lc 9.37-43)
nae jetao rai Fedoro. 5ॸNiritiin ereereeca
Fedorone jana jetaote, luhecotariin 14ॸʊ͑ľ͑ɗɗËËȍӕфӕɗ͑͑ɗȍË‫ڏ‬

jiquihaquiin acaauru conaacotaa dede nune jaan turuuruhane janate, Jesoso


43 ͅҡľľΎËȍ̞ľ͑ɗॷ17ٍॷ18

rohan nichuuntaain, ͑Ëҡɗȍ͑ľѸľľΎ͑‫ڏ‬ bijihu canu tiha cuurureein, 23ॸcasohin


raain: 15ॸ“Curuaanaa, cairichaaojoaain cajaaoruhane coina. Nena, nichata
canu calaohi coaraau. Araain saainte janone cuhane ichanareeunni,” naain
mijiaaineein mucuha rai cunaine, aina nerelanaa nichaanune rai biha
usihanauniha natiin comohin, Jesosone jaunne, jataain inaderaacaanu.
acauhanau niha natiin naluhe. 16ॸIi aina
nerelanacaauru raine niqui teeun, nete “Coriqui tihana Teenforo rai nii inara
rautasihurene,” nae rai leinjiin cacha. relaera,” naain caje bajaauruhane
17ॸNii janate: “Cha esenetaain, 24ॸNiicha relainichaanune aina
caohachaain suujua coaranacharaauru jiniquiin Caferenaaon turuha Jesosone
cachaauru. Cha carajaneeina inara aina janate, Fedoro coaraa uure, Teenforo
neein inara relaain, inara abaantareeun. asaae cacha caje coriqui bajaaureraauru.
Cajiha canu rene nii canaanai Inae Fedoro rene turuhinte: “Coriqui
uhaauche,” naain 18ॸnii canaanai caje tihana Teenforo rai nii inara relaera,”
ËΎɗҡӕËӕËȍӕȍɗѸɗҡˇľѸΎѸΎ͑ľфɗʮɗľľΎфɗ‫ڏ‬ naain caje bajaauruhane janate:
tiinte inae nerautae. 19ॸNii baihane, jelai 25ॸ“Ejeen, coriqui tiha,” naain acaauru

Jesoso teteriin: “Chanuna jana tonorae Fedoro.


Ë͑Ë͑ӕËΎɗҡӕËӕËȍӕȍɗѸɗҡ͑͑ɗ͑ľѸɗ‫ڏ‬ Nii janate inae loreri asaae enoha
nihacaanu,” naain Jesoso caje cuhacaanune jana, Fedoro rai: “Tonaai iite
bajaacaanu aina nerelanaa nichaanune Simoon. Charijihuru caje coriqui bajaaure
janate: caa chauratane que nenacaauru cachaauru
20ॸ“Jataain aasaaeriin esenetaaichene curuaanaacuru. Rai lauri cajena. Ainihane,
jaunte, rautana nainesineeiche. Esinae laurine lanaala nenacaauru cajena,” naain
фӕȍɗʮɗфɗɗ̲͑ΎѸҡѸӕËӕȍľҡ¡ɗ͑ľʮľľɗ‫ڏ‬ bajaa Fedoro caje Jesosone janate:
nijin esenetaaichene jana nihanete, caa 26ॸ“Laurine lanaala nenacaauru cajete

ichatane ucuunno rai: ‘Caalai caje bajaaure,” naa Fedorone jaunte: ٘ͮɗҡΎȍ‫ڏ‬
amuhin, tajiha cunihun,’ naaichene neein, acaauru lauri coretena nainenihane
amure jelai caje. Nihei chanerihei inara chujian, cana netonai coretena
rai cha, rauhijiriin esenetaaichene. nainerihaaca. 27ॸNete nabana chunocoha
21ॸNete laen, catohanei moconajaera ËӕфӕËʮľ͑ľ͑¡ɗʮɗľфҡΎËΎȍ͑ɗȍ‫ڏ‬
letono, cana suri couu neein Cana cane coataa, caohachae coretichaane.
Coaunera bajaae bajajeein sitanacai ne,” Chajaain taa nemuri cuhane ate cojunihu.
nae aina nerelanaa nichaanune rai Chaen jauriaanejeein dadaera ate raain, rai
Jesoso. nujuaaen cuhane coaraainete, cuhane
nereein coata caje coriqui. Acaachate
Caa quete orichaainne be nainejereein que canu rai aina ii rai
coroata saain Jesoso. impoesto coretichaane. Chaen amaain
(Mr 9.30-32; Lc 9.43-45) coretenihun,” nae Fedoro rai Jesoso.
22ॸInae nii canaanai caje coitucuchuhi

sitaane baiha, jiniiquiin Calileea batane Charijicha jataain nelateineein ne Cana


que amuhemuhecaaunne janate, aina Coaunera Cojoanonaa que.
nerelanaa nichaanune rai: “Cana (Mr 9.33-37; Lc 9.46-48)

18
Coaunera Calaohi cachaneein 1ॸNii rijieeoritiinne, Jesoso

nejanoanaa nichaaunnete necha rohan nichuuntaacoaain:


aansaineein nenacaauru cachaauru “Charijicha jataain nelateineein ne Cana
ͅҡľľΎËȍ̞ľ͑ɗॷ18 44

Coaunera Cojoanonaa que,” naain caje


bajaacaanu aina nerelanaa nichaanune. Carenero nitaje que cuaain relanajaane
2ॸNii jaunte, leinjiin canaanai cotijiaain, (Lc 15.3-7)
canacaanu cataaun teein: 3ॸ“Esinae 10ॸJiaonriha, chunocoha caa
rauhijiriine aitoon. Inara ichao coreein, canaanaihunru que jaolecohichene.
aiha caa canaanaine rijijieein nenaa Dedeeu neein itolere bana acaauru
naineneeichene, coatiha Cana Coaunera beraihuruha Ofa Cana Coaunera rohan
æΎʮΎ͑Ύ͑нӕľ͑ľ͑͑ɗ͑ľфɗȍľľɗ‫ڏ‬ neein rai letonocuru anjeraaurune
cheein. 4ॸCana Coaunera Cojoanonaa jaunne inara rai aitoon. 11ॸCanu- Cana
que nelateineein neite, leeochaauru Coaunera Calaohi cachaneein
amurijiriin nenaa coacuelanaala, aiha nejanoanaa nichaaunnena, nitajerai
caa canaanaine rijijieein rai nichao nenacaauru ichoterateraanu que turuhin
coreein ne. 5ॸChunocoha, canu coreniha neeun.
leinjiin canaanai raerate canu raa 12ॸAonacuche. Tana leinjiin cacha,

aicheein,” nae aina nerelanaa lefashaain niha rai carenerone jana,


nichaanune rai Jesoso. nitajiha leinjiinne, ichatane ucuunno
que nii iscoon choonca iscoonni ratiriin,
Jataainte alalacarae osa que 13ॸnii nitajenaa ariin eruhane, nii iscoon
nesarucuaane choonca iscoonneein nitajelanaala
(Mr 9.42-48; Lc 17.1-2) nenacaauru coroaecane amurijiriin,
6ॸ“Chunocoha, Ëľ͑æ͑ӕľѸľ͑ľҡľ‫ڏ‬ esinae rauhijiriin niicha eruhi
raauru canaanaihunru saruheraniha osa coroaerihane. 14ॸNii rijijieeinte, nii
quene, nuluno que ajeri jaberoco leinjiinejein nitajeeuruha caa
tijichaain, cucuana ucuaano jelon canaanaihunrune jerene dedeeu nenaa
joaeraanete caohachae. 7ॸJataainte cana inaca Cana Coaunera.
cairichaaojoaaure caa chauratane que
nenacaauru cachaauru, enaaicha osa que Chatohaneein nainecure ita que suujua
sarunojoineein neeuruhane jaun. Itolere acatecuruha Jesocurisito coitucuurerane.
banate nitohaniha cureein. Nete acaauru (Lc 17.3)
amuritoheriin jataain cairichaaojoareein 15ॸChunocoha leinjiin inara caje

nii osa que acaauru saruhera cacha. 8ॸNii Jesocurisito coitucuera, baaso ichaain
jaunte caohachae, ii biji, ii tijia, niha chunocoha raine, jelai teein
naaonjoain osa que ii saruhin nihane, cotijiaain baaso ichaain niha raine
molohin jaohine. Nenacaeneein tejian coitucuerateein rai raotojoeein ereeine,
caohachare, ii biji, ii tijia, naaonjoain nii rai irihane jana rai nere tonoraain
mauhecaain ichaonaa esine que neeine. coitucuhin nihanete, inae jataain
Nabana, ii biji, ii tijia, naaonjoain, ii raotojoeein neriquicheein jiniiquiin.
saruhane coreniha, satiin ijiabereeo 16ॸJana ii ere tonoraenihane, leinjiin

chabana jacanaacharanejeein nenaa usi coroatajaainniji cotijiaain, acaauru aina


jana nijiaohine coataa. 9ॸJana, ii nota, osa jiniiquiin rai ereeuche, ii coroatajanena
que ii saruhane, rocohin jaao. ͮľ͑Ëľ‫ڏ‬ nainecuruha nii leeochaauru netonaine
neein tejian caohachare, leinjiin ii nota coina. 17ॸJana, acaauru ere nihanatiin
aina ichaonaa esine que neeine. Nabana tonoraenihane, netaojiaain Cana
jerane ii nota aina jiniiquiin chabana Coaunera coroaeraauru rai beein,
jacanaachara usi jana nijiaohine coataa. acaauru rai teeute rai ereeuruhine. Nii
45 ͅҡľľΎËȍ̞ľ͑ɗॷ18

netaojiaain Cana Coaunera coina acaauru que necoretihane coina


coroaeraauru ere tonoraenihane, Cana aite nii rey. ˇɗҡɗ͑фɗфľ¡ľËΎфľҡɗȍ͑ľ‫ڏ‬
æΎӕ͑ľфËΎɗҡӕËӕľ́͑́͑ľ͑Ëӕфӕ‫ڏ‬ reein tiaaojoaain satiin jiniiquiin
neein teein, Roma curuaanaa rai cacha amihaneeuruhane coina. 26ॸNii jaunte,
cobaraain coriqui bajaaurera rijijieein nii rey acatiha neseeonraain:
coaracuche. ‘Curuaanaa, atiin caque ii suujua
18ॸCaa chauratane que netiin, inara acateein, canu cohacorihune ii rai
ichanohite, jerichanejeein dedeeu jitariin corete,’ naa rai nii cachane jana,
icharareein. Jana, caa chauratane que 27ॸcairichaaojoaain coaraane jaun, nii rai

netiin jaolecohichene jaante, dede caje rebe aninoaain que suujua acateein
jaonojoinereein. 19ॸCaa quene inara rai nirijieein jianerate. 28ॸNete inae jianiha
aitoreeunni. Caa chauratane que netiin, nii rebeeonajaane jana, caje cuhin rai
ita que jerajejeein neein ita suujua corihanera que coroatajajeein rebeeona
rijijieein coacuhin Cana Coaunera aina ita eruhin, nii rebeeoca quene
bajaain, cha bajanaa jeriquichenete, coreniha mucuhin rai raro tororohin:
inara rai inaraacha bajai tereein canu ‘Caque rebeeoquine jaan coreteeu,’ naa
inaca Cana Coaunera. 20ॸChunijiun raine janate, 29ॸnacatiha neseeonraain:
neeichene jaaunru, Canu coreniha, ‘Canu que ii suujua acateein, canu
coroatajaain, nichatajaain, naaonjoaain cohacune ii rai jitariin corete,’ naa rai
netaojiaain neeichenena canu netonai, nii leeochane saijieein, 30ॸtonoraelanaala
ecu inara aina nereeunni,” naa Jesosone caresero cuhane enoaerate, cuu niha
janate: rebe jitaain coretihane reentiaaine
21ॸ“Curuaanaa, inata saain canejera coina. 31ॸNitohaneein, caresero cuhane
que casuujua acatichaaunne caohachae, nii acaauru leeocha tihane coaraainte,
baaso ichaain niha caraine, caainsi jataain rautaaurenihane jaun, nii
saneeina,” naa Fedorone janate: 22ॸ“ acaauru curuaanaa rey rai biha cuure
‘Coatiha, caainsi saneein,’ nahaaun. leeochaauru. 32ॸNii jaunte, que suujua
‘Caainsichoonca saneein caainsinei acateein jianihane baiha nihane jaun,
quene aitoon, ii suujua acateeine coina,’ cotiharateein: ‘Nechu aansaineein
” nae Fedoro rai Jesoso. ichaonaa cacha. Nii rebe coreniha
rebeeoquine janane, ii que casuujua
Rai fatoroon cachaauru rebe aninoana acateein, carichaaojoaine jaun ii
jereniha acaauru beraichaneein nenaane jianeeunlu carai aitohine jaun.
23ॸ“Nitohanihane jaunne, naaonjoaa 33ॸChanuna jana, nii cairichaaojoaain ii

Cana Coaunera Cojoanonaane que inara coaraain casuujua acatichaaunne


rai aitoreeunni. Aonacuche. Rebe rijijieein, nii ii leeocha que, ii suujua
rucuhena jeriha leinjiin curuaanaa reyne acateneei,’ naain, 34ॸinae jataain
rijijiei nereretanaa quene inara obaecane jaun, caresero cuhane
relareeunni. 24ॸInae rebe rucuhena enoaerate nii rey, jitaain rebe
nunuhetihane janate, jataain arajiin que coretihane reentiaain,” naain nii
rebeeona rai cacha turuaa uure rene. nereretanaa que canacaanu relaane
25ॸNete, neniha cha coretihane jaanne baihate: 35ॸ“Nitohaneeinte inara
jaun, jitariin bereecuru, rai sinijera, rai casetecareein canu inaca Cana
rucuheleeuru, naaonjoainuri aina Coaunera, inara suujua aina cutaain
curuaecaain, letononeein neeuruhane inara amute cacha que inara suujua
ͅҡľľΎËȍ̞ľ͑ɗॷ18ٍॷ19 46

acateein belaineeichene,” naainte aina jana, jaohin leeocha ene raanete, nii
nerelanaa nichaanune rai beebeje ene niicha rai coreniha inae osa que
Jesoso. nesarue nii quicha,ٚ͑ˇľѸΎѸΎƸфɗѸľľΎ‫ڏ‬
curu raine janate: 10ॸ“Nitohanihane jaun
Sinijera joaera quete cacha relae Jesoso. chujian, caohacharihei necoasajiaa
(Mr 10.1-12; Lc 16.18) cachane,” naacaanu aina nerelanaa

19 nichaanune janate: 11ॸ“Coatiha nitohanai


1ॸNiritiin acaauru rai irihane

baihate, ɗ͑͑ľфľ́͑͑ɗËȍ‫ڏ‬ coitucunaa nainesihuruhi satiin


nune aina Calileea caje amuhin, Jodea cachaauru. Acaihanijin coitucuuruhane
batane que turuhin, nucuhe Jorodaan coina, coitucueratiha Cana Coaunerane
jera que cue Jesoso. 2ॸNii janate, arajiin jaan curuhachate, ͑ɗɗËΎɗҡӕËӕӕʮӕľľӕфӕ‫ڏ‬
sacuure cachaauru. Ecute arajiin reein. 12ॸNiha araai lauriin nitohaneein
cunaitenacaauru rautae. 3ॸNii janate, necoansaijianaa nainelanaala niha
nechu cairichaauruhane jaan lera ariha, cachane jaanu. Tabaaurute, inae
Jesoso rohan nichuuntaain: “Tonaai. ͑ľʮ͑Ύľ͑ɗҡΎȍ͑ľľɗ͑͑ľËΎѸɗʮɗӕфľ‫ڏ‬
Caohachaana joaereen coreniha rai nihane coina. Jana tabaaurute acaauru
comasai jaoha cachane,” naauruha Ëӕ́ľфΎËΎΎфӕȍËӕфӕ̲ӕҡľËËȍӕ‫ڏ‬
Jesoso rai fariseeocuru tabaaurune rune jaun necoansaijianaa nainecurene.
janate: 4ॸ“Tana Cana Coaunera Quiricha Jana leeochaaurute raotojoeein Cana
inoaensi cuhane laenanohineein nenaa Coauneraacha tei amihanenaa que
ereretaain aonaquichene. ˇӕфɗȍ͑ľ‫ڏ‬ amihaneeuruhane coina necoansaijianaa
jeein itolere coaunaane nunuheneeinte, jerene. Nitohaneein ichaonaa
quicha, ene, naaonjoaain coaunaelu jereraauru, nitohaneein ichaaoruhine,”
Cana Coaunera. 5ॸNitohaneein acaauru naain ereereje canacaanu rai Jesoso.
coaaunaainte: ‘Rai fojiaraauru caje
Canaanainunru rausiaaeca Jesosone
amuhinte comasai raain, leinjiin
(Mr 10.13-16; Lc 18.15-17)
ËËȍ͑ľľɗ͑͑ľ͑фɗʮɗʮɗľľɗ͑ɗËȍΎфӕ‫ڏ‬
reein,’ naalune coitucuhichene. 6ॸͮɗҡΎȍ‫ڏ‬ 13ॸNii janate, canaanainunru uhaaure

nihane jaunte, lesajeein necoansajiaa Jesoso rene cachaauru, acaauru rai Cana
cachane, leinjiin ita jaberoco que Coaunera bajaain, biji que acaauru mucuhin
jaberoconaa rijijieein neeure, rai acaauru rausiaaecane coinane janane,
comasai aina. Niheichu ita caje, Cana acaauru que tacaain caohatihacaanu aina
Coaunera tenojoihunru batunaa nainihei nerelanaa nichaanune. 14ॸNii jaunte: “Coa
joaereen cacha,” naain acaauru tonoraa Canu rene turuuruha canaanainunrune
Jesosone janate: 7ॸ“Chanuna jana chaen, caohatihache. Cana Coaunera Cojoanonaate
comasai jaonaa jerera nihane, rai ita aihuruha caa canaanainunrune rijijieein
jaaoruhane jaan cocoiricha teein, nenacaauru raineein ne,” naainte, 15ॸbijique
comasai joaera coina aitelu Moisesa nii canaanainunru mucuhin rausiaae najaane
tenojoi rauhi,” naauruhane janate: baiha, jelai caje amuhe Jesoso.
8ॸ“Niritiinte aitelu Moisesa, nechu

͑Ѹɗ͑ľľɗ͑͑ľфľҡΎ͑Ύф͑ʮľфľ͑ľľɗ‫ڏ‬ Jesoso ainate ere leinjiin


chene jaun. Coatiha niqui jauriaanejeein enamanaa coriquihona.
nitohaneein niheilu. 9ॸNena laen canu (Mr 10.17-31; Lc 18.18-17)
inara rai aitoon. Chunocoha, chuni 16ॸNiijanate, Jesoso rene turuhin: “Cacha
quicha aina ichoaeniha rai comasaine relaera, chariji caohacha ichareeun, chariji
47 ͅҡľľΎËȍ̞ľ͑ɗॷ19ٍॷ20

bana nitajenaachara ichaonaa que joaenreein cacha enohin nichotenaa


ichaohanune coina,” naa leinjiin enamanaa naine,” naa canacaanu rai Jesosone janate:
Jesoso raine janate: 17ॸ“Chariji caohachana 27ॸ“Canacaanune, ii sacuhacaanune coina

Canu caje bajaai. Caohachate ne ʮɗҡфɗɗ͑Ë͑Ë͑ӕȍËȍѸɗфɗɗфҡɗфɗȍË‫ڏ‬


leinjiincha. Nitajenaachara ichaonaa nulu. Cha jana rarichaanuhin canacaanu
caohacha que ichaonaa jereeine, aitohalu nii coreniha,” naa Fedorone jaunte:
Cana Coaunera rai Rauhine jaan tonoraain 28ॸ“Esinae rauhijiriinte, inae Cana

ichaao,” naa rai Jesosone janate: 18ॸ“Chariji Coaunera cojoanonaa que turuhane bana
Rauhina,” naain baajaane janate: ٘ॸَæΎ canu, Cana Coaunera Calaohi cachaneein
sonajaain jaoha. Jiaonrihachu, ii ͑ľʮ͑Ύ͑͑ɗËȍӕ͑͑ľɗҡΎ́ľфľËΎËΎɗ͑‫ڏ‬
comasaine lanaala nenaa ene dadaain, nacaaihuri amurijijiriin cocoainanohi
asijiauhin, leeochaauru cairichaa casaje nichaaunne jaan rori- trono ichoae
que ereein, naaonjoaain neeine. 19ॸChaen ii nelauriaanune banate, inara netonai
fojiaraauru ere tonoraain, ijiabereeo lechoonca coroatajai cocoainanacai
belaaine rijijieein, chamute cacha belaain nequichene rori- trono ɗËȍΎľ͑ľ́ӕфɗфɗ‫ڏ‬
ichaao,ٔॸٚ͑ˇľѸΎѸΎ͑ľʮ͑ҡľ: quicheein, nii lechoonca coroata lauriin
20ॸ“Jitariinne, nii chaitoonjoa tonoraaun. nenacaauru Isaraeli cocoaichacuru ichanaa
Chana nenacaaen carai lanare,” naa Jesoso coaraain, ‘Acaauru acaaurute caohacha
rai nii enamanaane janate: 21ॸ“Esinae ichae. Jana acaauru acaaurute baaso
rauhijiriin, chaque lanaelanaala Cana ichae,ٔ͑ɗ͑¡ľľɗ͑ËΎɗҡӕËӕȍɗ͑фӕËӕȍľнӕɗ‫ڏ‬
Coaunera aitoonjoa tonorana jereeine, chene coina. 29ॸChaen techu, canuhacha
chajaain jitariin nii iicha sirii que icharatei ichacuruhane coina, rai
necoreteein, cairichaaihuru rai tenihun. Nii bereecuru, naraaichuru, comasai,
banaachate, jelai amuritoeriin nereein fojiaraauru, rai natane, naaonjoain
iicha latei dedeeu. Nii baiha canu sacuu,” ratirichate, lefasha saneein jelai amurijiriin
22ॸnaa rai Jesosone aonaainte, jataain eruurureein. Chaen techu, chabana
inaderaain cauha cue nii enamanaa, nitajenaachara nejeein nenaa ichaonaa que
jataain coriquihocane jaun. 23ॸNii jaunte, ichaoreein. 30ॸChaen techu, caa ena
aina nerelanaa nichaanune rai: “Esinae ́ľľΎËȍӕфӕ̲ӕфɗʮɗфɗɗ͑͑ľ́ľҡΎȍ͑ΎËΎľҡΎ‫ڏ‬
rauhijiriinte caaintate, Cana Coaunera nacaauru, caa ena chaque nelatihei
æΎʮΎ͑Ύ͑нӕľľ͑Ύȍ́ľɗ͑ʮɗɗ͑ËΎфɗнӕɗȍΎ‫ڏ‬ rijijieein nenacaauru fautaain chaque
nane. 24ॸNacoauneeine aitoreeunni. nelatelanaala nedaaurureein. Jana ena caa
Charijieein teeinti leinjiin toro seeonjoan leeochaauru fautaain nelatihei rijijieein
amuritoojoaain nenaa camecho, oco jachu nenacaaurute, jataain nelateineein
cuhane situnaa nainene. Nii amurijiriin neeurureein,” naain Fedoro tonorae
enonaa nainihei leinjiin coriquihona Cana Jesoso.
Coaunera Cojoanonaa que,” nae aina
nerelanaa nichaanune rai Jesoso. Leinjiin ocoana erora- cacha amiharatera
25ॸNiritoha Jesosone jaunne, jelai rijiicha Cana Coaunera Cojoanonaane que
amuritoheriin canacaanu suujua elonaane canacaanu relaa Jesosone

20
jaun: “Nitohanihane, chariji jana enohin 1-2ॸNiritoha
canacaanu raine
nichotenaa nainereein,” naacaanu ita raine baihate nocoana que cacha
janate, 26ॸcanacaanu coaariin: “Nihei chuni amiharatiha leinjiin ocoana erorane
raajenihane enohin nichotenaa nainihei. rijiicha Cana Coaunera Cojoanonaane
Nete laen Cana Coaunera jerihane que canacaanu relae.
ͅҡľľΎËȍ̞ľ͑ɗॷ20 48

Niritiinte: “Leinjiin cacha janohetiin ɗËȍΎľҡľľʮɗȍľ͑ΎҡΎ͑ľʮ͑͑ӕ͑ӕȍľ‫ڏ‬


nimichuhin, ͑ΎËΎ͑ʮ̲͑ɗȍ͑ľľӕ‫ڏ‬ teein amihanenacaaurune jana, le
ruha cachaaurune coina ariin, inae cachaauru corete jerichanejeein le
cachaauru eruhin, rai nocoana jana le jiichooneein, nii coretera. 10ॸNii janate,
jiichooneineein acaauru amihaneeo ɗ͑ľ͑ɗɗɗËȍΎɗËȍ͑ɗȍҡӕфӕȍɗ̲͑ɗȍ͑ľ‫ڏ‬
coretihane coina rucujueein, nii nacaauru coretihane jaan que turuhane
cachaauru letoae nii amihanenaa erora. jaun: َͮɗɗѸҡΎ͑Ύ͑ɗȍҡӕфӕȍɗ̲͑ɗȍ͑ľ‫ڏ‬
3ॸInae acaauru letoaane baiha, enoto nacaauru amurijiriin jecha, фɗ̲͑ɗȍ‫ڏ‬
chujutaaelalajeein nacoauneein mituhin neeo core raaurureein,’ naaure. Nete, nii
cuhin leeochaauru cachaauru arihane satononiha turunacaauru rijijieein,
janate, najiniha neeure nenaanaja jerichanejeein le jiichoo coreneein
cataaun nelanaaejeein cachaauru. 4ॸNii raaure acaauru netonai. 11ॸNii jaunte, rai
jaunte, nii nelanaaejeeunruhane ̲͑ɗȍ͑ľľΎËΎфľфӕфӕȍ͑ľӕËӕľ‫ڏ‬
coaraane jaun: ‘chajaain inara netonai toha nejesinajeein nii amihanenaa erora
amihanenihuche canu ocoana jana. rai: 12ॸ‘Caa canacaanu satononiha
Inara amihaneeon rijijieeine inara turunacaaurute, basiinjiincha
coretereeunni,’ naa nii amihanenaa amihaneeuruhane saijieein, canacaanu
erorane jaun cuure nii cachaauru. 5ॸNii coreteeine jeeoneein acaauru coreteei,
baihate coaiteen, enoto chujutaain mainajeein amihaneein, enoto ajaanone
mituhin cachaauru ariin, nii baiha maajeein abaantacaanune saijieein,’
sonaiha mituhin cachaauru ari nii naaure. 13ॸNiritocuruha nii amihanenaa
amihanenaa erora. 6ॸInae nuna macohi erora raine jaunte, leinjiin rai:
ichoae teejiha enotone jana, mituhin ‘Coatihana baasoneein ii coretihaaunte
nacoauneein cachaauru arihane jana, quiicha belaai. Tana canu aina, le
nenaanaja cataaun neeuruha rai janohineein ii coretichaaunne coina
namihaneeo colane nelanaaejeein rucuhequine coitucuhine. 14ॸAihana
cachaaurune jaun, erunajaain: ‘Chanuna jaun, nocoa ii amihaneeo core. Chajaain
sonafaajeein amihanelanaala neeiche,’ amuu. Canune, nii inara satononiha
naain acaauru caje bajaa nii turuhin amihanenacaauru rai, ʮľфɗËȍ͑ľ‫ڏ‬
amihanenaa erorane jana: 7ॸ‘Neniha jeein inara coretichaaunne jeeoneein
canacaanu rai amihanenaa terane coreteeun, 15ॸcarai niha rauhi cacoriqui
jaunna, amihanenihacaanu,’ aina quiicha jerei ichacaaunne jaanune
naauruhane jaunte: ‘Chajaain aihane jaun. Raunajetocoaaunne jaunna
inara netonai canu ocoana jana baasoneein canu coaraaite,’ naain nii
amihanenihuche,’ naain letoanajae nii cacha tonorae nii amihanenaa erora.
amihanenaa erora. 16ॸNii rijijieeinte, Ëľ͑ľ͑ľɗËȍΎɗËȍ‫ڏ‬
8ॸInae nocohena jerihane janate, rai ͑ɗȍ͑ľ͑ËӕфӕѸҡΎ͑Ύ͑ɗȍ͑ľľӕфӕ‫ڏ‬
cachaauru beraicha rai: ‘Chajaain, nii reein. Jana satononiha nenacaaurute,
cachaauru cotijiaain, acaauru nunuheneein neeurureein,” nae Jesoso.
satononiha turuhin amihanenacaauru
que nunuheteein coretenaacu, nii Orichaainne biha nacoauneein Jesosone
jauriaanejeein nunuheteraauru que (Mr 10.32-34; Lc 18.31-34)
satonoteein,’ naa nii amihanenaa 17ॸInae bero cuhane Jerosaleen

erorane janate, 9ॸinae ichoaichaniha nichaae cuujihacaanune janate, nii


cuuruha nii satononiha nuna macohi lechoonca coroatajaain aina nerelanaa
49 ͅҡľľΎËȍ̞ľ͑ɗॷ20

nichaanune cotijiaain, jelai canacaanu ichaalu Ofane jaancuruhacha raite,


teteriin: 18-19ॸ“Inae enate laen tenojoin niha cureein,” nae acaauru rai
Jerosaleeun cuhacache. Ecute, Cana Jesoso.
Coaunera Calaohi cachaneein 24ॸNii Jesoso caje bajaa Sebedeeo

nejanoanaa nichaaunne mucuhin, calaohichuru nebane aonaainne, nii


saseredote curuaanaacuru, chaen ËΎфΎҡʮɗɗҡ͑ľʮľфӕфӕнӕľ͑ľʮľфҡɗȍ‫ڏ‬
Moisesa rai Cana Coauneraacha tei caanu nii lechooncaain aina nerelanaa
rauhi que cacha relaaureraauru, nichaanune.
naaonjoainuri rai canu tiha cuurureein. Nii jaunte, 25ॸcanacaanu cotijiaain
Chaen techu nejelau atane caje canacaanu rai: “Inarate rai cachaauru
ӕ͑ËӕфӕËËȍӕфӕфɗËľҡľËӕфӕ‫ڏ‬ cairichaaeriin, acaauru amurijiriin niha
reein, caque nocoatijiaain, canu nocohetiin neeuruha Cana Coaunera
faojoaain coroso que canu teein canu coitucuhichuru curuaanaacurune
ateinaauruhane coina. Nena nichata coitucuhiche. 26-27ॸNete laen, inara
janojoin cuhane ichanareeunni,” naain nitohaneein nenaa naineneeiche.
aina nerelanaa nichaanune rai beebeje Aihana jaun, chunocoha inara jana
Jesoso. leeochaauru amurijiriin nenaa
coaaucane, ́ľľΎËȍӕфӕËΎфΎҡʮ͑ľ‫ڏ‬
Saantiaao aina Joaan nebaacha bajai miin. Jana, chunocoha leeochaauru
(Mr 10.35-45) amurijiriin nenaa coaaucane, rai
20ॸNii janate, Jesoso rene turuha uhe letononeein neeine.
Sebedeeo comasai, rai calaohichuru 28ॸNitohaneein nihanune coinane cau

Joaan, Saantiaao, naaonjoainuri aina. turuhin neeun canu- Cana Coaunera


Turuhinte, nii calaohichuru rai atiin Calaohi cachaneein nejanoanaa
chaelai ichaa Jesosone coina nacatiha nichaaunne. Coatiha carai quiicha latei
neseeonriaane jana: 21ॸ٘æȍҡľʮľфľнӕɗ‫ڏ‬ teein niha cachane coina cau turuhaaun.
cheta,” naain caje bajaa Jesosone Canune, cachaauru rai nelatichaaunne
janate: “Inae ii Cojoanonaa que coina letononeein neeun. Canune, osa
turuhane bana, atiin ii raotono nichajai caje nichotiha arajii cachaaurune coina
que nelauriaa leijiinne jana, ii jaabiji ohin cacoichana que coretiha
nichajai que nelauriamiinche caa cureeunni,” nae aina nerelanaa
leeochara,” naa Jesoso raine janate: nichaanune rai Jesoso.
22ॸ“Cha bajaaichene, coatiha coitucuhin

bajaheeiche. ͮľËɗфɗËȍ͑¡͑ҡфɗ‫ڏ‬ Coroatajai maosa rautaa Jesosone


chaaunnine rijijieeinna necairichanaa (Mr 10.46-52; Lc 18.35-43)
abaantana nainequiche,” naain acaauru 29ॸInae Jerico caje amuhacaanune
caje bajaa Jesosone janate: “Abaantana janate, Jesoso caaijie uure arajii
nainichaanu,” naain tonoraauruhane cachaauru. 30ॸNii janate, bero cuhane
jaun: babaecooruha coroatajai maosacurune
23ॸ“Nii necairichanaa abaantana jaun, acaauru rohan situha cuha
nainequiche niqui. Nete laen, canu Jesosone aonaain: “Canacaanu
raotono nichajai que, canu jaabiji Curuaanaa Rabiri nefoerateneein nenaa,
nichajai que, naaonjoaain nelauriana tana cairichaaojoaain canacaanu
naineneeiche, nitohanai rai tihanune coaraaine,” naauruha ehequiine janate,
coina nenihanune jaun. Banihateein 31ॸɗҡΎËӕфӕȍ͑ľËΎȍҡľľӕфӕȍËËȍӕ‫ڏ‬
ͅҡľľΎËȍ̞ľ͑ɗॷ20ٍॷ21 50

rune jana, que rutaain tonijiaain anajiin tabai ruhacaera


ehehequiin: “Canacaanu Curuaanaa narejeen laojoiri ichoae uhe,”
Rabiri nefoerateneein nenaa, ËɗфɗËȍΎ‫ڏ‬ naain beein laenaalu profeta inoaensine
joaain canacaanu coaraau,” naauru nainaane coina ailu.
janate ecu inacuhin acaauru cotijiaain: 6ॸNiritiin acaauru letoaa Jesosone jaun
32ॸ“Chatohanai inara rai ichacaaunne cuuruha nii coroatajai aina nerelanaa
jeriquiche,” naain acaauru caje bajaa nichaanune caje cunacaaurune janate,
Jesosone janate: 33ॸ“Conoha canacaanu nii beein letoanajaane rijijieein, 7ॸrai
notanena jerichaanura Curuaanaa,” narejeen aina boro eruhin, nichoae
naauru jana, 34ॸcairichaaojoaain acaauru cajione maritaain amanajaain, Jesoso
coaraane jaun, biji que acaauru nota фɗҡľ͑ʮӕ͑фӕȍɗ͑͑ľфľ́͑Ëӕ‫ڏ‬
dadaa Jesosone rijieeoritiin inae conoha rune jana, nichoae lautoroaain cue
acaauru notane jaun, Jesoso caaijie Jesoso.
uure, nii coroatajai maosacuru. 8ॸNii janate, najiniha neeure arajiin

cachaauru. Acaauru tabaaurute, bero


Jerosaleen turuha Jesosone Ëӕȍ͑ľËӕфӕËʮɗΎ͑ľ̲фɗфɗʮɗ‫ڏ‬
(Mr 11.1-11; Lc 19.28-40; Jn 12.12-19) coaaure. Jana tabaaurute, ajaena raain,

21 najiniha meriaacoaaure. 9ॸJana,


1ॸInae Jerosaleen catainajeein

leinjii nese Betafajee ichatane ichoaichaniha cunacaaurute, acaauru


ucuunno- Oliboneein acaauruhacha caaijie cunacaauru aina coroajeein
curuaatei rohan turuhacaanune janate, eheehequiin:
aina nerelanaa nichaanune caje “Rey Rabiri ichoala coroaaecuruhine.
coroatajai letoae Jesoso. 2ॸ“Chajaain taa Raotojoeein turuhine acaneein nenaa
niita canaacha coarajei neseu rijijieein Cana Curuaanaa- Cana
cunichuche. Ecute, cositenojoineein Coaunera letono.
leinjiin bene, leinjiin curuaanaa Dedeeune maajeein Cana Curuaanaa
narejeen, naaonjoaain borocuru coroaaecuruhine,” naaure Jesoso que.
eruriquicheein. æȍľ͑ɗ͑ľľфӕ͑ʮɗ‫ڏ‬ 10ॸNii Jerosaleen turuha Jesosone

chene, carai cajiha acaauru cosichuru coaraainte, satiin nii nese sacutaain que
rututaain uhanajaauche. 3ॸInae ѸӕӕʮӕфľфΎȍľËɗ͑Ëʮɗȍ͑ľľɗ̲ӕȍľ‫ڏ‬
uhanajaaichene jana, chunocoa inara mujueein: “Cha cajena unaa ne caa
caje bajaane: ‘Latenaaca curuaanaane cacha,” naain ita caje bajaain: 11ॸ“Caate,
jaunna amanajaacaanu. Enate jelaiha Cana Coaunera ere bera profeta Jesoso
acaauru cainaratereein,’ naain ne, taolu Calileea nenaa Nasarete
uhanajaauche,” naain letoanajae Jesoso. cocoaicha,” naaure cachaauru.
4-5ॸNitohanihalu:
Teenforo asajai caje cachaauru
“Sioon cocoaichacuru,
sitaa Jesosone
joaenreen rijijieein nenaa inara Rey
(Mr 11.15-19; Lc 19.45-48; Jn 2.13-22)
coaracuche.
Acate, inara rene turuha uhe 12ॸNiijana inae Teenforo asaae enoha
leinjiin boro laaojoiri ichoae. cuhane jana, najiniha neeuruha
Cabario ichoae amuuruha necoretenacaauru aina acaauru caje
leeochaauru curuaanaacurune coreteraaurune jaunte, jelai caje
saijieeinte, sitanajae Jesoso. Coriqui coreeuruha
leinjiin boro cachaauru raina jaan rori lacohitiin, ecu
51 ͅҡľľΎËȍ̞ľ͑ɗॷ21

serori que necoretiha nenacaauru rorine 20ॸNii coaraainte: ٘æȍѸɗɗ͑͑́ӕȍľËΎҡ‫ڏ‬

maajeein lacohitiin: riin ohe,” naauruha cojoelatiin aina


13ॸ“Cana Coaunera Quiricha cuhanete: nerelanaa nichaanune tabaaurune
‘Canu lorerite, acaihaniji Canu janate:
bajaaebajaaecuruhane jaan 21ॸ“Esinae rauhijiriin esenetaain,

coloherineein nereein,’ naain ne icharichaain Cana Coaunerane


laenanohineein. Nete, inara leinjiin esenetaain neeichene, caa ena iquera
asijiaunanaja coloherineein teeiche,” ɗËȍËӕ͑͑ľ̲ӕфɗʮɗфɗɗ͑ҡľ͑ɗ͑ľфɗ‫ڏ‬
naain acaauru cotai Jesoso. quiche. Caa ichatane rai: ‘Caalai caje
14ॸNii Teenforo asae, фΎȍ͑ҡӕфӕȍ‫ڏ‬ amuhin, cucuana cuhane cunihun,’
coaauruha maosacuru, bacosacuru, naaichene, nii aitocoichene rijieeoritiin
naaonjoainurine janate, acaauru rautae cucuana cuhane cure nii ichatane. 22ॸNii
Jesoso. 15ॸNii cojoelanaacojoai ichaain rijijieein techu, Cana Coaunera caje cha
acaauru notaaca Jesosone jana ecu bajaaiche, terichaainne esenetaainne,
͑ľľɗ͑ËΎфʮľľӕфӕȍѸѸľфľĀΎҡľËӕфӕ‫ڏ‬ inara rai inaraacha bajai tereein Cana
naacuru aina Moisesa rai Cana Coaunera,” nae aina nerelanaa
Coauneraacha tei rauhi que cacha nichaanune rai Jesoso.
relaaureraauru, naaonjoainurine janate:
“Coroaaenojoinemiin rey Rabiri Cocoainaai letono niha Jesosone
ichoala,” naain cojiorichuruha (Mr 11.27-33; Lc 20.1-8)
canaanainunru Teenforo asaaene 23ॸNii baiha Teenforo asae enohin
aonaain obajeeinte: cachaauru relaa niha Jesosone janate,
16ॸ“Toon ii rai ereeuruhane aonaaina,” rene turuhin: ٘æȍҡΎȍ͑ɗæΎËΎɗ͑‫ڏ‬
naain bajaaure. nacai neeinna neei ii, catohanai
Nii jaunte: “Aihanu. Aonacaaun. Tana: ichaaine coina. Chana cocoainanacai
‘Canaanainunru, sisinacaaurune neein ii cocoainae,” naain Jesoso caje
maajeein ii coroaecuruhane coinate, bajaauruha saseredote curuaanaacuru
caohacha ichaai,’ naain laenanohineein aina Joriocuru bichauhenaaurune
nenaa reretaaichene,” naain acaauru janate:
tonorae Jesoso. 17ॸNiritoha acaauru 24-25ॸ“Canuhetonaina inara caje

raine baihate, ecu acaauru ratiriin, nii bajanaa jereeun. Cha Joaan letoaelu
nese caje amuhin, Betaniau cue Jesoso, cacha cojunacatihane coina. Cana
ecu sinihane coina. Coaunerana letoaalu, ainihane
cachaauru letononeeinna aihalu. Canu
Inacaenihane coina iquera rai beeichenena, canuhetonai inara rai
cojiotaa Jesosone canu cocoainaera bereeunni,” naain
(Mr 11.12-14, 20-26) acaauru tonoraa Jesosone janate:
18ॸInae janone jelaiha neseeu cuhane jana ٘ॸَæ͑æΎӕ͑ľфҡľ́ľҡΎľ́ӕ,ٔ͑ËËȍľ‫ڏ‬
mijiitohane jaunte, 19ॸbero auhaniha niha nete: ‘Chanuna jana esenetaeneeichelu,’
leinjiin iquerane jaun nichuuntaain coarae nareein cana rai. 26ॸNiheichu ‘Cachaaurute
Jesoso, inaacane lihane coina niqui. Nete letoaelu,’ nanaa nainihaacache acaauru
inacaenihane jaun: coasiha. Satiin cachaauru, Cana Coaunera,
“Inae chabana coaiteen inaariheeini,” Joaan letoaalune esenetaauruhalune jaun,”
naa Jesosone rijieeoritiin ohe nii naaure nejesinajeein ita rai. Niritiin ita
iquera. rerohecaainte:
ͅҡľľΎËȍ̞ľ͑ɗॷ21 52

27ॸ“Coitucuhaacaanu,” naauruha saseredotecuru aina Jorioocuru


Jesoso raina jaunte acaaentonai: bichauhenaauru rai Jesoso.
“Aihana jaun chujian canuhetonai,
inara rai canu cocoainaera benaa Nechu aansaineein ichaonacaauru
nainihaaun,” naain acaauru tonorae amihanenacaauru que cachaauru
Jesoso. relaa Jesosone
(Mr 12.1-12; Lc 20.9-19)
Coroatajai calaohichuru letoaa 33ॸ“Caa leeocha erenaa aonacuche.
leinjiin cachane rijijiei que Leinjiin cachate oba coocana sirihane
acaauru relaa Jesosone jaun, bino ichaane jaanu ichaain
28ॸNii baihate acaauru rai: corihateein, nii baiha ucuuneein rori jae
“Tonaquiche jana inara caa erenaa nichoae netiin amihanenacaauru
que. Leinjiin cachate coroatajaain beraihane coina. Inae satiin besautiaane
neeuruha rai calaohichurune jana, baihate, rai leruhin teeuruhane coina
leinjiin rai: ‘Canu calaohi, enene canu que amihanenaa inaaureraauru
ocoana jana amihanenihu,’ naa rai cachaauru rai teein ratiriin amue. 34ॸInae
inacane jana: 29ॸ‘Coatiha curinaaunni’ tainacaane janate, leruhin rai niicha
naain cunaa jerenihane baiha cue nii teeuruheni teeuruha raine coina
leinjiin rai calaohi. 30ॸNii baiha coaiteen, letonocuru letoaa nii ocoana erorane
nii rai calaohi coroataja letoaane janate: jana, cuhin bajaauruha nii letonocurune
‘Saan ahi. Inae curichaaunnicha ofa,’ jana, 35ॸtabaauru letonocuru faojoaain,
naane saijieein cuene. 31ॸChariji inara tabaauru atinaain, ajeri que tabaauru
rai, rai inaca ere tonoraain niicha bodoosiin, naaonjoainchuru sonajaaure.
icharatei ichae,” naain canacaanu caje 36ॸNii jaunte, nitohaneein rai letonocuru

bajaa Jesosone janate: letoaane jana, sonajaauruhane jaun,


٘ͮɗɗɗËȍΎɗËȍ͑ɗȍфɗɗ͑Ë́ľҡΎ͑Ύ‫ڏ‬ coaiteen jelai amuritoheriin, ľ͑ËΎӕ‫ڏ‬
jointe, inacaacha icharatei ichaain inaca neein letonocuru letoaane jana, ʮľфɗËȍ‫ڏ‬
ere tonorae,” naauru janate: ͑ľʮľľɗ͑ѸΎ͑ʮӕ͑фľ͑ɗɗ̲ɗȍ͑ľ͑‫ڏ‬
“Nii rijijieein techu, inara aineeichene caauru.
jana, Cana Coaunera Cojoanonaa que 37ॸNii letonocuru letoaane naineein

niha cuurureein Roma curuaanaa rai sonajatocuruhane jaunte, satononiha rai


cachaauru cobaraain coriqui bajaaurera calaohi letoae: ‘Canu calaohi nihane
aina ene cojoaelorohecuru. 32ॸæΎȍ‫ڏ‬ jaunte laen que suujua acatecurureein,’
chaain rai nichao coreein neeuruha naain niqui letoae. 38-39ॸNete inae cuha
cachaaurune coina, relanajaa uhalu nii rai calaohine jana coaraain ecu ita
Joaanne jana, ɗ͑фľѸľ͑ľҡľ͑ľľɗËȍľ‫ڏ‬ rai: ‘Caate laen, nerora calaohi nihane
lune jana, Roma curuaanaa rai jaun, jitariin cana caje caa rai inaca
ËËȍӕфӕËΎ¡фɗ͑ËΎфɗнӕɗ¡ʮӕфľ‫ڏ‬ raineein nenaa raa cureein satiin aina
raauru aina, nii ene cojoaelorohecuru nedaane coina. Coanete sohin
esenetaauruhalune jaunte, Cana jaohacache. Nii banate, satiin cana
Coaunera Cojoanonaa que neeurureein. raineein nedareein nii raineein neenu,’
Jana inara, coaraquichene saijieein naain nii rijia caje mitaain sohin jaaore
esenetaain inara ichao coreneeichene nii amihanenacaauru.
jaun, coatiha Cana Coaunera 40ॸAihana jaun, inae turuhane bana,

Cojoanonaa que neriheeicheein,” nae cha ichareein acaauru aina, nii


53 ͅҡľľΎËȍ̞ľ͑ɗॷ21ٍॷ22

amihanenaa erora,” naain bajaa acaauru “Leinjiin rey, nisirihatiha rai


caje Jesosone janate: calaohine coina beseta ichaane jaunte
41ॸ٘ͮɗɗ͑ľËȍӕ͑Ѹɗ͑ľľɗ͑ɗËȍΎ͑‫ڏ‬ niqui, 3ॸrai letonocuru letoae, nii
caauru cachaauru sohinte jaoreein, cotihanohichuru cotihacuruhane coina.
cairichaaojoaain acaauru coaraelanaala. Nete tonoraelanaala, nii beseta que
Sohin jaonajaainte, leeochaauru rai nii turunaa jerecurene. 4ॸNii turunaa
amihanenaa tiha cureein, inae ecu jerecurenihane jaunte, enacoauneein rai
tihane bana rai leruhin niicha taojiaauri letonocuru leeochaauru letoae: ‘Inae
teeuruhane coina,” naauru janate: jatoroainjete ne lenone. æΎľфľ͑ľҡΎ͑‫ڏ‬
42ॸ“Tana, Cana Coaunera Quiricha cuhane: naain nenacaauru nirihurujete soerate.
‘Nii ajeri, loreri ichacuruhane jaanu Chajaain beseta bitoaa uucheje,’ naain
que nenaa jaolecooruhane jaan cotihanaacuruhane janate, 5-6ॸtonorana
que temurateeinte jerelanaala nocoana jana cue leinjiin.
loreri jaaure nii loreri icharaauru. Jana leeochate, rai rucuhele que
Niine cojoelatohacaanu, necoretiha cue. Jana leeochaaurute, nii
nitohaneein ichaa Cana Coaunerane rey letonocuru mucuhin atinanajaain
jaun,’ sonajaaure.
naain laenanohineein nihane reretaain 7ॸNii corenihate jataain obajeein, rai

aonaquichene. soondarooru letoae acaauru rey, nii rai


43ॸNitohanihane jaunna inara rai aitoon, rai letonocuru sohin jaaoreraauru sohin
Cojoanonaa que neeichene coina tihalune jaohin, acaauru nese mocooruhane
saijieein nii inara rai niicha teilu ruluhin, coina. 8ॸInae nitohaneein turunaa
janijiin niicha ranojoinunru Cojoanonaanu jerecureniha niicha cotiharateeurine
que terichaain Cana Coaunerane jaun. jaunte, ‘Satiinte niqui inae jatoroaain
44ॸJana canu nii ajeri nichaaunne ichoae ne, caa nisirihatenaa beseta. Nete
comoite raajenihane chalutoroaain ͑ľ́ҡľËӕфľ͑ɗȍ͑ľʮӕ͑ҡӕфӕ͑͑ɗ͑ľËӕ‫ڏ‬
nedareein. Jana, canu nii ajerineein rene nii jauriaanejeein cotihanohichuru.
chunocoha ichoae comohanunete ajane 9ॸAihana jaun, chajaain nese cataun

neein nedareein,” naain raajenihane neque Ѹɗҡӕ͑Ëӕфӕ¡ľфΎΎфӕËӕȍ͑ľËӕȍľËӕ‫ڏ‬


aite Jesoso. jeein, inaraacha erui cachaauru
45-46ॸNiritiin acaauru que aitoha Jesosone cotihacuchete, caa nisirihatenaa beseta
que nainacuruhane jaunte, ˇľѸΎѸΎ̲ӕËӕľф‫ڏ‬ bitoaa uuruhine,’ naain rai letonocuru
tena jerecuruhane saijieein, ɗËȍ͑͑ɗ͑ľËӕ‫ڏ‬ letoae nii rey. 10ॸNii jaunte, nese cataun
rene, satiin cachaauru coasiha nii saseredote situnacaauru berooru cuhane cuhin,
Ëӕфӕ͑Ëӕфӕɗ͑ˇΎфɗΎËӕфӕ¡ɗËȍӕȍľ‫ڏ‬ aansaineein ichaonacaauru, cachaauru
naauru, satiin cachaauru Cana Coaunera caohachaain suujua coaaraauru,
letono profeta ͑ɗȍˇľѸΎѸΎ͑ľľѸľ͑ľҡӕ‫ڏ‬ ͑Ύ͑ʮΎɗ͑ӕфɗ͑ľ̲ʮľľɗ͑ËΎҡɗȍËӕ‫ڏ‬
ruhane jaun. ruhane jaun, cacha que memoe loreri
asajai.
Leinjiin rey calaohi nisirihatihane 11ॸInae satiin nii reycha tei cajione
quete cacha relae Jesoso. jiaain neeuruha cotihanoichurune jana
(Lc 14.15-24) enohin coaraa rey janate, ecu ne

22
1-2ॸNitohaneeinte coaiteen leinjiin cacha reyËȍҡľɗ͑ɗѸɗфɗȍҡľľӕ‫ڏ‬
acaauru rai nereretanaa rijijie ruhane jaan cocoajione jiaelanaala
que cuaain ereerejeein: nenaa. 12ॸNii cacha raite: ‘Chasiina
ͅҡľľΎËȍ̞ľ͑ɗॷ22 54

nisiriatenaa cocoajione satiin rai tihacachene,” naain bajaaure Jesoso


canuhacha tei jiaeralanaala cau enohite caje. 18ॸNete, nechu cairichanaa
quiicha belaai,’ naa rai nii rey jana, ecu coacuhin letononeein aitocuruhane que
inauheneeicha neein aonaje nii cacha. nainaana jaun:
13ॸNiritiinte lenonecuruha cachaaurune “Casajenetiin cacha caohacha niha
jana coaaraneein nenacaauru rai: ‘Caa nocoetonacaauru, chanuna baasoneein
cacha biji aina, rai tijia ichojoaain cacairichaa canu coritana coaauquiche.
airiniha nocohenaanau jaaochete, ecu 19ॸCanu rai, nii enferadoro rai inaraacha

neein chanaaine,’ nae nii rey. 14ॸArajiite tei coriqui uhaauchena coarae,” naa
niqui cotihanohi ne; ͑ľҡľËΎфΎҡʮľ‫ڏ‬ Jesosone jaun, rai coata caje nenaa
cure janijiin ranojoinunri. Nii rijiicha coriqui denario teeuruhane jaun
Cana Coaunera Cojoanonaa,” naain que coaraainte:
jaolequiin nenacaauru que cuaain ecu 20ॸ“Chariji coujunaca cau caa ne, rai

nenacaauru cachaauru rai ereereje curuaa aina laenanohineein,” naain


Jesoso. acaauru caje bajaa Jesosone jana:
21-22ॸ“Caate enferadoro coujunacane,”
Roma curuaanaa rai coriqui naain tonoraauruhane jaunte:
bajaaurera aina iriha Jesosone “Aihana jaun chujian, nii enferadoro
(Mr 12.13-17; Lc 20.20-26) raineein nenaa teeuche enferadoro rai.
15ॸNiritiinacaauru que aitoha Jesosone Jana, nii Cana Coaunera raineein nenaa
que nainacuruhane jaunte, jelai caje teeuche Cana Coaunera rai,” naa
amuhin Jesoso coulurujeeuruhane jaanu ËӕфӕфɗˇľѸΎѸΎ͑ľʮӕ͑ҡľɗ͑ӕȍľ‫ڏ‬
leranu arihure ita suujua tacaain neeicha cojoelatiin ecu Jesoso ratiriin
fariseeocuru. Chaelai que aitocuruhane amuure.
jana, baasoneein acaauru tonoraa
Jesosone colurujeeuruhane coina. Oha cachane baiha ichanaa
16ॸNitohaneein coacuhinte, acaauru ere cachane bajaauruhane
tonoraeraauru, chaen Erodesi ere (Mr 12.18-27; Lc 20.27-40)
tonoraeraauru, naaonjoainuri letoaaure 23ॸNii bananeeinte, Jesoso coaraa uure
Jesoso rene, coulurujueeuruhane jaan sadoseeocuru tabaauru, oha cachane
lera ariha coritaauruhane coina. Nii baiha nacoauneein ichanaane
jaunte rene turuhin: esenetaaurenihane jaun, bajaauruhane
“Cacha relaera, iite iique tonaain iriha coina. Nitohaneein uhinte:
cachane tonoraelanaala, esinae 24ॸ“Cacha relaera, Moisesate

rauhijiriin aitiin jeriha Cana canacaanu rai aitelu, chunocoha


Coaunerane rijijieein ichaoha cachane leinjiiniji canaanai sirilanaala rai
coina relaai, rai suujua caje rocohin comasai ratiriin ohane, nii onaa ocoala
cacha relaauruha leeochaaurune nii rai ninana autana raa rai
rijijielanaala. Chaen nechu inanacaa comasaineein ne, nii onaa bereeneein
ËËȍɗËȍΎ͑ľËʮľËΎфɗ͑ËΎӕ́ӕфӕʮӕľ‫ڏ‬ teein, nii autana bereetihane coina.
neeine coitucuhacaanu. 17ॸNii jaunna, 25ॸNii janate, cau canacaanu aina

canacaanu rai beeine jerichaanu. neeurelu caainsineein ita nejera


æΎȍËȍ͑ѠΎ̲͑ΎËӕфӕËӕфӕ͑‫ڏ‬ nejesinaneein cachaauru. Nii acaauru
curu curuaanaa- enferadoroacha inanate, leinjiiniji rai comasai aina
bajaeratenojoi coriqui impoesto canaanai sirilanaala ohe. Nete leinjiiniji
55 ͅҡľľΎËȍ̞ľ͑ɗॷ22

canaanai sirilanaala ohane jaun, rai “Cacha relaera, chariji rauhi cana
nocoala rai, nii rai nautana teein ratiri. ichao rai leeochaauru amuritoeriin
26-27ॸNete jerichanejeein canaanai jataain nelateineein tenojoin ne,” naain
sirilanaala oha acaaentonaine jaun, que nechu coulurijiane jaan leranu ariha,
jaurii nocoala rai nii nautana teein Jesoso caje bajaane janate:
ratiri. Nirijieein cuaajeeinte satiin 37ॸ“Ii Curuaanaa Cana Coaunera belaihu,

ooruha nii ita nejera nejesinaaurune ii coichana, ii suujua, ii suujue, iicha


jana, ohe nii ene netonai. 28ॸAihana coacui, naaonjoain aina cuaritaain.
jaun, inae nacoauneein o caje ichanaa 38ॸCaritiinte jataain jauriaanejeein cana rai

cachane bana, chariji comasaineein nelateineein nenaa rauhi beratelu cana rai
nereein nii ene, satiin ita nejeraauru Cana Coaunera. 39ॸNii que jauriineein
comasaineein nihalune jaun,” naain tenojoite, jerichanetojoeein: ‘Chamute
Jesoso caje bajaauruhane jaunte: cacha belaain coaraau, ichaajenihane
29ॸ“Cana Coaunera Quiricha inoaensi ijiabereeo belaaine rijitojoeein,’ nae. 40ॸCaa
фľфľҡɗ͑͑ɗɗËȍɗËȍ͑͑ɗ͑ľɗËΎɗҡӕËӕľ‫ڏ‬ coroatajai rauhite, jataain nelateein cana
neeichene jaunte, ËȍËΎɗҡӕËӕľ͑ľľɗ‫ڏ‬ ichao rai tenojoi ne. Acatechu nii Moisesa
chene jaun aitocoiche. 30ॸInae ohane caje aitoonjoa rauhichuru cana relaauruha
ichanaa cachane, ene, quicha, profetacurune jaan rauhi temuraneein ne,”
naaonjoainuri ita que nesinijerateein nae fariseeocuru rai Jesoso.
neeururinaain, inae Cana Coaunera
letono anjera dedeeu nenacaauru Cha caje nefoeratenaa ne
rijijieein neeururichaaine jaun. 31ॸTana o Curisito Mesihasi.
caje ichanacuruha onacaaurune que, (Mr 12.35-37; Lc 20.41-44)
raaje nujuae caje: 32ॸ‘Canune, Abaraaun, 41ॸNitohaneein jaiti netaojiaain ita
Isaca, Jacobo, ͑Ύ͑ʮΎɗ͑ӕфɗæΎӕ͑ľф‫ڏ‬ aina neeuruha fariseeocurune janate:
neeun. Aihana jaun, coatiha onacaauru 42ॸ“Tonaquiche inara Curisito Mesihasi

Coauneranihaaun. Canune ichaohin que. Cha caje nefoeratenaa neeicha ne,”


nenacaauru coauneraneeun.’ naain naain acaauru caje bajaa Jesosone
aitohalu Cana Coaunerane reretaain janate: “Rabiri caje nefoeratenaaneeinte
coitucuhichene,” nae acaauru rai ne Curisito Mesihasi,ٚ͑ɗ͑ҡΎ͑Ύфӕ‫ڏ‬
Jesoso. ruha fariseeocurune janate:
33ॸNiritiin sadoseeocuru relaa Jesosone 43ॸ“Chasiina jana nitohanihane, que

jaunte, cojoelatiin aonajeeure aitoroatiha Cana Coaunera Suujuene


cachaauru. jaun: ‘Canu Curuaanaa,’ naelu Rabiri,
Curisito Mesihasi que. Chaen techu:
Jataain leeochaauru amuritoeriin 44 ‘Canu Curuaanaa raite:
nelateein tenojoi Rauhi “Cau carohan,
(Mr 12.28-34) caraotono nichajai que nelauriaau,
34ॸNitohaneein acaauru relaa Jesosone ii que nejeratenacaauru amuritiin
jana, inauheneeicha aonajeeuruha ii tijia asaae tenajaanune
sadoseeocurune coitucuhinte, ita reentiaaincha,” nae Cana
taojiaaure fariseeocuru. 35-36ॸͮɗҡΎȍ‫ڏ‬ Coaunera,’
neeinte, leinjiin acaauru caje Cana naain belu Rabiri.
æΎӕ͑ľффɗфӕȍɗнӕľËËȍфľ́ľф‫ڏ‬ 45-46ॸAihana jaun, chasiina Rabiri caje

neein nenaa fariseeo, Jesoso rai: nefoeratenaa nere Curisito Mesihasi:


ͅҡľľΎËȍ̞ľ͑ɗॷ22ٍॷ23 56

‘Canu Curuaanaa,’ naalu rai Rabiri nelauriaaure. 7ॸNitohaneeuruhane


natiin,” naa acaauru rai Jesosone janate, jaunte, bero cuhane acaauru que
le erenaanejeeiniji tonoraaurenihane tacaain, acaauru que suujua acateein
jaun, inae nii caje coaauneein, caje cha iriha cachaaurune jereein: ‘Cacha
bajanaa jerecurene fariseeocuru. relaera,’ naa acaauru rai cachane
jereeinchuru aihure.
Fariseeocuru aina, Cana Coaunera 8ॸNete laen inara: ‘Canu relaera,’ naain
rai rauhi que cacha relaaurera inara rai iriha cachane jereein nenaa
ichao biha Jesosone naineneeiche, satiin inara ita
(Mr 12.38-40; Lc 11.37-54; 20.45-47) nejeraneein neeichene jaun, leinjiincha

23 niha inara Relaerane jaun. 9ॸNiheichu


1ॸNii baihate, ecu nenacaauru

cachaauru, chaen aina nainiheeiche chuni rai: ‘Canu inaca,’


nerelanaa nichaanune, ͑Ύ͑ʮΎɗ͑ɗËȍ‫ڏ‬ naain erenaa nainiheeiche, leinjiincha
nune rai: niha inara Inaca dedeeune jaun.
2ॸ“Cana Coaunera rai rauhi que cacha 10ॸNiheichu nainiheeiche: ‘Canu

relaaurera aina fariseeocurute, aitoha curuaanaa,’ naa inara rai cachane


nii rauhine jaan belanaala joaenreen jereein neeichene, leinjiin Curisito
cuaain cachaauru relaaure. 3ॸAtiin nichaaunne inara Curuaanaa neein
acaauru ere tonoraain acaauru nihanune jaun. 11ॸNitohanihane jaun,
aitoonjoa ichacuche. Nete laen leeochaauru amuritoheriin nenaa
caohachaene chaachacuruhane rijijieein coaauca chunocoha inara janane, cha
cha ichaquichene, tonaain ereeuruhane lateein neeuruha leeochaaurune,
nihanatiin, enaacha leeochaneein acaauru coroatajanemiin. 12ॸNitohaneein
chaachacuruhane jaun. 4ॸNitohaneeinte, leeochaauru amurijiriin nenaa
nii chabana nitohanei ichaonaa que jerenacaaurute leeochaauru fautaain
ichaonaa naineniha cachane saijieein, tenojoinereein. Jana leeochaauru
cachaauru rai caaintati ichaonaa teeure, fautaain neite, ́ľľΎËȍӕфӕ̲ӕфɗҡΎȍľ‫ڏ‬
nii acaauru nihanatiin nitohanei riin tenojoinereein.
ichaonaa que ichaonaa naineralanaala. 13ॸCoaraain nainacuche Cana
5ॸͮľËȍӕËΎȍËȍɗËȍ͑ΎËΎľҡΎËӕ‫ڏ‬ æΎӕ͑ľффɗфӕȍɗнӕľËËȍфľ́ӕфľ‫ڏ‬
ruhane coaracuruha cachaaurune raauru aina fariseeocuru. Inarate Cana
coinate, nitohaneein neeure. Nii jaunte, Coaunera Cojoanonaa que nenaa
rai naurichuru, rai bijihuru cuhane, ʮľфľËӕфӕȍ́ľľΎËȍӕфӕ͑ľËΎȍҡľф‫ڏ‬
naaonjoaain Moisesa rai Cana neein neeiche. Inara netonai que
Coauneraacha tenojoin rauhi ichaonaa naineneeichene jaunte, que
laenanohineein nenaa amaauruhane ɗËȍΎфӕȍ́ľľΎËȍӕфӕ͑ľËΎȍҡľф‫ڏ‬
rautatoore. Chaen techu jataain nelatiha neein neeiche. 14ॸCoaraain nainacuche
nocoetocuruhane jaan coujunacanu que, Cana Coaunera rai rauhi que cacha
cajione ererianohineein nenaa jiaainne relaaurera aina fariseeocuru,
maajeein aihure. 6ॸNii rijijieein techu autanaauru loreri nihanatiin ruluhin
niha lenonena jaaunru rori neeichene jaun. ͮɗҡΎȍ͑ľľɗ͑ɗËȍΎȍɗ‫ڏ‬
caohachaauru janijiin ichoae chene aninoaeraneeite, Cana Coaunera
nelauriaain lenoneein, sinacoca asaene bajaaichene carajaain bajaaiche.
maajeein enooruhane, rori Nitohaneein neeichene jaunte, jataain
caohachaauru janijiin nichoae caseteco coaraa curiquicheein inara.
57 ͅҡľľΎËȍ̞ľ͑ɗॷ23

15ॸCoaraain nainacuche Cana chunine, nii roriicha coreniha coatiha


æΎӕ͑ľффɗфӕȍɗнӕľËËȍфľ́ӕфľ‫ڏ‬ icharinaain, nii nichoae nenaa
raauru aina fariseeocuru. Inarate corenihane maajeeinte ichareein. 21ॸJana
chauratane sacuritaain cucuana Teenforo coreniha chaachaain nihane
cuhaneeuru amuhemujeein cachaauru coina aitohane, coatiha Teenforo
ariiriiquiche, nechu jataain Cana corenihacha ichaane coina aitorinaain,
Coaunera esenetaera niha nocoetiin Cana Coaunera quene maajeeinte
relanajaainchene, coroata saain inara aitoreein ecu nihane jaun. 22ॸJana dede
amurijiriin moconajaera cachaneein coreniha chaachaain nihane coina
neeuruhane coina. aitoha chuninete, Cana Coaunera
16ॸCoaraain nainacuche inara maosa nelaurianajaneein niha dedene jaun,
фɗʮɗʮɗľľɗ͑͑ľ͑ËӕфӕËËȍӕфӕфľ́ľф‫ڏ‬ Cana Coaunera quene maajeein
neein nenacaauru. Inarate chunocoha, aitoreein.
Teenforo coreniha cha ichaane coina 23ॸCoaraain nainacuche fariseeocuru

aitohane sainejeein nii naitonjoa aina Cana Coaunera rai rauhi que cacha
ichaeniha cachane, cha ujuaihoneein relaaureraauru, inaraacha ichai
nenihane que aitocoiche. Nete laen coitucuhin ichoaeneeichene jaun.
Teenforo corujele oro coreniha Caohacha ichaa nocoetiinte niqui
chaachaain nihane coina aitohane jana, jataain ansijiin laaojoiri niha natiin
ËȍҡΎȍ͑ɗɗËȍɗ͑͑ľ͑ɗȍ͑ľËΎËΎľ‫ڏ‬ Cana Coaunera rai teeiche. Nete jataain
raane que aitocoiche. 17ॸAaso aina nelatei Cana Coaunera rai rauhi
maosa rijijieein nenacaauru cachaauru. tonoraain neneeiche. ‘Caohacha
Cha jataain inara rai nelateein nenaane nejesinaacha ichaain, ¡ѸΎËΎËӕľ́‫ڏ‬
orona. Tana nii Teenforo coreniha que naala neein, cairichaaojoaain
banijiaineein niha nii orone jaun, leeochaauru coaraain, Cana Coaunera
ʮҡɗ͑͑ľ́ҡľɗ͑ľľɗ͑͑ɗȍ͑ľËΎɗҡӕËӕȍɗ‫ڏ‬ ere tonoraain aca jerihane rijijieein que
chene. 18ॸChaen techu: Chunocoha, Cana asiin cha ichaelanaala neeuche,’ naa
Coaunera que banijiai lenonecuru Cana Coaunera rai rauhine sainejeein
mocohichene jaan rori- altar coreniha tonoraeneeiche. Nii leeocha
cha ichaane coina aitohane sainejeein ʮɗ͑ľ́͑́͑ɗɗфӕȍɗɗҡΎΎ͑ʮΎɗËȍнӕɗ‫ڏ‬
ichaenihane, cha ujuaihoneein nenihane chenete caohachae. 24ॸInarate, maosa
que aitocoiche. Nete laen, nii rori- Cana фɗʮɗʮɗľľɗ͑͑ľ͑ËӕфӕËËȍӕфӕфľ́ľф‫ڏ‬
æΎӕ͑ľфнӕľ¡͑ɗʮɗɗɗ͑ɗȍΎ̲ΎËΎȍɗ‫ڏ‬ neein neeiche. ˇҡɗ͑͑Ѹɗʮɗ͑́ΎʮΎɗфɗ‫ڏ‬
chene jaan- altar ichoae nenaa coreniha niha natiinte niqui tonoraain niha
cha ichaa cachane coina aitocoichene, cachane jereein neeiche. Nete jataain
esinae rauhijiriin nohanelanaala ichaane banejelanaala baaso ichaain neeichene
coina aitocoiche. 19ॸMaosa rijijieein coaraain coitucunaa naineneeiche.
nenacaauru cachaauru. Cha jataain 25ॸCoaraain nainacuche Cana

inara rai nelateineein ne. Nii Cana æΎӕ͑ľффɗфӕȍɗнӕľËËȍфľ́ӕфľ‫ڏ‬


Coaunera que banihateein tenojoin raauru aina fariseeocuru. Inara cacha
inihona, ainihane rorina. Tana nii rori coritaera nequichenete, acau cohichene
coreniha Cana Coaunera que jaan janoriicha culeequiche. Nete
¡͑ɗʮɗɗ͑ľľɗ͑͑ɗȍ͑ɗɗɗ͑ɗȍΎ͑ľËΎɗҡӕËӕȍɗ‫ڏ‬ cuhanai culejeneeichene jaun jataain
chene. 20ॸAihane jaun nii rori coreniha calanine cuhanai. Nii rijiicha inara
chaachaain nihane coina aitoha suujua cuhanai, inara suujua cuhane
ͅҡľľΎËȍ̞ľ͑ɗॷ23 58

coacuhin baasoneein cacha basijiaauhin, neriquicheeinne caje nichoteriheicheein.


inara amute cacha caje cha chunaain, 34ॸNiicoinate inara rene profetacuru, cha
naaonjoaainchene jaun. 26ॸæȍËΎɗҡӕËӕľ‫ڏ‬ cojoeluinanaa inaaurera, ËËȍфľ́ľф‫ڏ‬
lanaala nitajenaa neein nenacaauru curu, naaonjoainuri letoaanune jana,
fariseeocuru. Jauriaanejeein nii acau tabaauru sohin jaohin, coroso que
cohichene jaan janori culeequichene tabaauru teein, ҡ¡ӕфӕƸΎȍфɗнӕɗ‫ڏ‬
rijijieein, nii inara suujua cuhanai cheein sinacoca asae teein. Chaen techu,
itolere baaso ichaquichene jaan caaun ͑ľѸľľӕфӕ͑ľѸľľӕфӕ͑ɗ͑ľľɗ͑фɗ͑ʮфɗ‫ڏ‬
calanineein niha inara suujua cuhanaine quicheein. 35ॸNii jaunte inara, satiin
jaan jaaochete, somaraain neeiche. cacha caohachaauru atinanohichuru
27ॸCoaraain nainacuche Cana coreniha caseteco coaariquicheein.
æΎӕ͑ľффɗфӕȍɗнӕľËËȍфľ́ľф‫ڏ‬ Caohachaain suujua coaara Abeli
curu aina fariseeocuru, aiha atanebana atinaauruhalune que nunuheteein, Cana
airichai nichajaine rijijieein somaraain, Coaunera rai jelai teein nenaa
jana asaaun itolere onaa bucuuru calani teeuruhane jaan rori rohan nenaa
sirihane rijiicha inara suujua cuhanaine santuario rohan teein inaraacha soilu-
jaun. 28ॸNii aiha atanebanane rijijieeinte, Berequihasi calaohi Sacariasi que
cachaauru nota rai, inara jaberocohacha tiaaojoaain, ËѸľҡľËΎËΎфËӕфɗнӕɗ‫ڏ‬
cacha caohacha tocohaneein inanacae. cheein. 36ॸEsinae rauhijiriinte
Nete, inara suujua cuhane casajenetiin, nitohanihane coreniha, caseteco
cacha coritaeraniha caohacha ichaa coaracurureein caa enene nenacaauru
nocoetiin aaichene jaun, leinjiin calani cachaauru,” nae Cana Coaunera rai
rijijieein neeiche. 29ॸCoaraain rauhi que cacha relaaurera aina
nainacuche Cana Coaunera rai rauhi fariseeocuru rai Jesoso.
que cacha relaeracuru aina fariseeocuru,
ɗ͑фËȍɗËȍɗËΎɗҡӕËӕȍɗ͑ɗËȍľ͑ľľɗ‫ڏ‬ Jerosaleen cocoaichacuru
chene jaun. Casajenetohichene jaunte, coreniha chanaa Jesosone
nechu cacha coritaeraniha, nii inara 37ॸNiritohane baihate: ٘æɗфɗËȍΎ‫ڏ‬
foerateracuru sonojoihunru profetacuru, joaaiche Jerosaleen cocoaichacuru, inara
cacha caohachaain suujua coaaraauru, rene Cana Coaunera letonocuru
naaonjoainuri cojunaca ichaquiche ajeri profetacuru sohin jaohin, Cana Coaunera
caje, ËΎȍҡɗɗ͑ɗҡΎ́ľфľнӕľËΎфӕʮӕľ́ľ‫ڏ‬ ere beracuru bodoosiiche ajeri quene jaun.
teein. 30ॸNitohaneein ichaainte: ‘Cana Araai saaine niqui, ii cocoaichacuru ranaa
ƸΎľфҡľфËӕфӕʮɗ͑ɗɗËȍɗ͑ɗËȍΎȍËËȍľ‫ڏ‬ jereeun, nitaro asae calaohichuru taojiaa
lune jana nihane, coatiha acaauru ataoharine rijijieein. ͮľҡľË͑ӕľѸľ͑ľҡľ‫ڏ‬
coroatajane rihahacache, profetacuru neeichene jaun canu rene unaa
sohin jaaoruhane jana,’ naain ereeiche. jereneeiche. 38ॸAonacuche. Ena caje
31ॸNiritiinte, inara raajenihane, nii coauneein, inae inara aina nerihaaunni.
inoaenlu profetacuru sohin jaaoreralu Aihana jaun, inae nerinaain inara beraicha.
nefoeratenequichene coitucuhiche. 39ॸInae nacoauneein canu coaariheeicheein,
32ॸInae nitohaneein nunuheteeuruhalu turuhanune bana: ‘Caa ena turunaa Cana
inara foerateracurune jaan Curuaanaa coroaecuruhine satiin
besautiaauche. chauratane que nenacaauru cachaauru,’
33ॸAcanocuru, Ë͑ΎËʮľ͑ľƸΎľфҡľ͑‫ڏ‬ nariquicheeine que tiaaojoaain,” nae
caauru. Coatiha usi tabai jana caseteco Jesoso.
59 ͅҡľľΎËȍ̞ľ͑ɗॷ24

janonaa satono que turuenereeincha.


Nitajerichaain Teenforone biha Jesosone 7ॸNejelau lauri nenacaauru ainate,
(Mr 13.1-2; Lc 21.5-6) sonaana que neeurureein leeocha lauri

24
1ॸInae Teenforo caje mituhin nenacaaurura. Nejelau atane que
jelai caje amuhane rai niha nenacaauruniha natiinte, leeocha atane
Jesosone janane, rohan nichuuntaacoain que nenacaauru aina sonaana que
caohatiin ichanohiniha nii Teenforone neeurureeincha. Chaen techu, itolere
coaracaanu aina nerelanaa nichaanune. sacuritaain niha mijetenane jana, araai
2ॸNii jaunte: “Caohatiin ichanohiniha laurii atanecuru que niha cureein
caa Teenforonena coarajeeiche. Esinae carorara. 8ॸNitohaneeinte nunuheca
rauhijiriine inara rai aitoon, coatiha nii cureein, inae cana cojoanonaa satono
leinjiinniji ita ichoae nerinaain caa ena que turuhelalajihane jana, jataain
inaraacha coarajei ajeri, inae satiin inaderaauruha cachaaurune jaan
nitajerichaaine jaun,” nae aina cojoanonaara.
nerelanaa nichaanune rai Jesoso. 9ॸͮɗɗʮ͑ɗ͑фҡľҡľ͑ΎʮΎɗ͑ɗȍËӕфɗнӕɗ‫ڏ‬

cheein cocoainanacaaihuri rai, inara


Nacoauneein tururichaain Curisitone faojoaain, inara atinaain, naaonjoaain
bajaauruha aina nerelanacaaurune inara teeuruhane coina. Chaen techu,
(Mr 13.3-23; Lc 21.7-24; 17.22-24) satiin cachaauru, canu coreniha inara
3ॸNii baihane, Oliboneein que nererojoecaaeriin neeurureeincha.
acaauruhacha curuaatei ichatane 10ॸNii banate, arajii canu esenetaera

ucuunno cuhacaanu, ecu turuhin jelai niquichene, inaraacha esenetai jianeein,


lauhecoha Jesosone jana, rohan ita que nererojoecaain, nejesinajeein ita
nichuuntaacaanu aina nerelanaa ËΎ́ӕфӕʮӕľľɗ͑ɗҡҡľфɗнӕɗËȍľľɗ͑ËΎËΎɗ͑‫ڏ‬
nichaanune. Nitohaneein rohan nacaaihuri rai.
nichuuntaainne: 11ॸArajiite profetaniha nocoetiin

“Canacaanu rai nii chaitoonjoan ҡӕфӕȍɗ̲͑͑ӕҡľËËȍӕфӕËΎфɗҡӕ‫ڏ‬


beeinene jerichaanu Curuaanaa. ruhane, acaauru esenetaaurureein arajii
Chabana nacoauneein cau tururiquiin. cachaauru. 12ॸNitohaneeinte, jataain
Chatohanaicha inae turuhe lalajeeine baaso coacuhin inae ita belaihuruhane
jana, ii turu cojoinaca beraneein jianeein niha cuurureein cachaauru.
coaarichaanuhin, inae saaelalajiha cana 13ॸNete laen, nii niicha esenetai

janonaane bana,ٚ͑ɗ͑Ëʮľ¡ʮË‫ڏ‬ esenetaane nunuhetihane caje


nune janate: coauneein, jerichanejeein satono que
4ॸ“Caohachaain necohalajiin neeuche, tiaain sacuera nichotereeincha. 14ॸCaa
͑¡͑ɗ͑фËΎфɗҡӕфӕȍËȍӕ͑ΎËΎȍ‫ڏ‬ ena nenaa ichaonaa erenaa raotono
curune coataara. 5ॸArajii cachaaurute, quiicha beebejei Cana Coaunera
canu niha nocoetiin inara coritana Cojoanonaate, satiin chauratane
jerecurureein: َæ͑ӕ͑ľæӕфɗѸɗҡΎͅľѸɗȍ‫ڏ‬ sacuritaain benojoinereein, satiin
sineeunra,’ naainte, arajii cachaauru cachaauru inae coitucuuruhane jana,
coritaaurureeincha. 6ॸNiha sonaana cau, besaute que turuha cana cojoanonaane
tajiha, naaonjoaaine coitucuhichene, coinara.
jiaonriha nesoonetohichenera, 15ॸProfeta Danieriicha laenailu

nitohanihate cureein nii ajinihara. Nete, reretaain coaarate nii coitucuhin


nitohanihane nihanatiin, jaiti cana nichotenaa nainereein. Aihana jaun,
ͅҡľľΎËȍ̞ľ͑ɗॷ24 60

inae nii Teenforo asaae jelai teein Cana ne,’ naauruhane nihanatiin jiaonriha
Coaunera que banijiaain altar ichoae cuhichene. Niheichu: ‘Nocoa caute ne
ecooca Cana Coaunera que nejeratenaa nasiincha,’ naa inara rai chunine,
casicheine coaraquichene, 16ॸJodeau jiaonriha esenetaaichene. 27ॸCharijieein
nenacaauru sorooruhine ichatane teeinti, enoto mitu nichajai caje
ucuunno que cuhincha. 17ॸJana, rai jilenetoha jiacane enoto soo nichaae
loreri janori ichoae nenaa, jiaonriha cuhine, satiin coaanojoi ne. Nii
fauhin rai rucuhele raane. 18ॸJana rai rijijieeinte, satiin coaanojoiniha cureein,
nocoana jana nenaa, jiaonriha rai inae nacoauneein cau turuhanu
nenajau cauhin rai cajione ranaa acaihaniji Cacha Calaohineein
coaaucane. 19ॸˇҡɗ͑ҡľËɗфɗËȍΎʮΎӕ‫ڏ‬ nejanoanaa nichaaunne bana. 28ॸæȍфɗ‫ڏ‬
rureein nii cojoanonaa que turuhane jieein teeinti, niha caanii setune que
bana ausurineein nenacaauru enecuru, fauha ichotarine caje coitucuerae. Nii
sisihajeein canaanai sirichaauru rijijieeinte coitucunojoinereein
enecuru, naaonjoainuri. 20ॸCana turuhanu canu Curisitonichaaunne
Coaunera bajaauche, nabana jelaronaa bana.
bana, niheichu nebetacanaa cojoanonaa,
naaonjoain bana niha nii sorohichene Tururichaain acaihaniji cacha
jaan cojoanonaane coataa. 21ॸͮɗҡΎȍ‫ڏ‬ calaohineein nejanoanaane
͑ľľɗ͑ҡľ͑ɗȍËӕфľľɗ͑ʮҡɗ͑͑ľËɗфɗ‫ڏ‬ (Mr 13.24-37; Lc 21.25-33; 17.26-30, 34-36)
chanaa tabai, cana necoaauna caje 29ॸInae nitohaneein niha nii
coaauneein nii chabana niha necairichanaa tabai cojoanonaane janate,
nitohanaine que airijiin niheichu nocohenaneein nerotoreein enoto cono.
nerinaain nii baiha. 22ॸJana, nii Atene netonaite, conohane jianereein nii
cojoanonaa sarotiaeniha Cana cojoanonaa bana. Jana arasijieeurute, dede
Coaunerane, satiin cachaauru caje naluurureein. Dedeeu nenacaauru
nichotenaa nainecururihei. Nete, atiin nihanatiinte nerurujuaaurureein.
sarotiareein, janijiin niicha 30ॸNitohanihane janate laen, inanacareein

ranojoihunru belaitohane jaun acaauru dede caje inae fauha uhanu canu acaihaniji
coreniha. Cacha Calaohineein nenaa nichaaunne
23ॸChunocoha inara rai: ‘Caute ne bera. Nii jana, satiin chauratane
Curisito Mesihasicha. Chajaau tejian sacuritaain nenacaauru cachaaurute,
coaanicha,’ naa inara raine, jiaonriha ʮҡɗ͑ËΎѸɗ͑Ëӕ͑Ëȍ͑ɗ͑ËΎфËӕ‫ڏ‬
esenetaaichene. 24ॸTuruururichaain inara ruhane janane, dede sacari jana uhin fauha
rene casajeeuru profeta͑ɗȍ͑ΎËΎľҡΎ͑‫ڏ‬ ureeunni acaihaniji Cacha Calaohineein
caauru aina Curisito mesihasiniha nenaa nichaaunne, jataain necaohachaain
nocoetonacaauru. Nitohaneein itolere ichana naineein nelateein. 31ॸͮɗҡΎȍ‫ڏ‬
turuhinte, itolere cojoelanaacojoai neein turuhinne canu letonocuru
ichacurureein, janijiin Cana anjeraauru letoareeunni, tonijiaain jaaiha
Coauneraacha ranojoinunrune maajeein toteein, satiin chauratane sacuritaain,
coritana nainecuruhane coritacuruhane itolereneein satono tinonoritiin
coina. 25ॸNitohanihane ajinihane inara nenacaauru janijiin canu ranojoinunri
rai beeun, caje coitucuhin nainaain cachaauru taojiaauruha canu raine coina.
ichaohichene coina. 26ॸAihane jaun, 32ॸAihana jaun, caa uhera que inara

inara rai: ‘Nota tajiha cacha areroote relaanune jaan que nerelaauche.
61 ͅҡľľΎËȍ̞ľ͑ɗॷ24

Charijieein teeinti, inae rai nunecuru coroatajai enecurute, tutune jaa


caohatonanaain alohacoaain ujuanihane neeuruhane jana, ́ľɗ͑ʮɗɗ̲͑͑ΎʮΎɗ‫ڏ‬
caje, inae cataainjia ajaanaane nihane jana, leeocha ratirinojoinereein.
coitucuhiche. 33ॸNii rijijieein, caa inara 42ॸNitohaneein: ‘Cuu tiaainte, turuha

фɗËɗҡΎΎ͑ʮΎҡΎËΎȍ͑ɗȍ͑ľËΎфнӕɗ‫ڏ‬ ureein canu Curuaanaa,ٔ͑ɗ͑ËΎɗҡӕËӕľ‫ڏ‬


chene, inae turuhelalajihanu acaihaniji neeichene jaun, tururichaaunnine que
Cacha Calaohineein nejanoanaa nainaain ichaaoche. 43ॸCharijieein
nichaaunne que nainacuche. 34ॸEsinae teeinti, leinjiin cacha: ‘Cuu tiha
rauhijiriinte, jaiti ooreniha caa enene janotiine janate turuha ureein cau
nenacaauru cachaaurune jana aicheein. asijiauto,’ naain coitucuhane que
35ॸġľĀľɗ͑Ëȍӕфҡ͑ľҡľ͑ɗҡʮľľӕфӕ‫ڏ‬ nainaane jaun, nii chuni rai loreri asae
reein. Nete laen, nitajenereein, caa enohane jerelanaala caohatiin rai loreri
caitoonjoa nainaane reeitiaain, canu ere. beraihane jaun, nenere basijiaera. Nii
36ॸCoatiha laen nihei chuni, rai rijijieein inara netonai jatoroaain
cojoanonaa aina, ‘Naaonjoain rijiu neeuche. 44ॸAihane jaun, Cana Coaunera
tiaainte aicheeincha,’ naain nii Calaohi cacha caje nejanonaa
coitucuera. Niheichu, Cana Coaunera ͑ɗËȍӕ͑͑ľҡӕфӕËΎʮΎ͑Ύ͑ËΎɗҡӕËӕľ‫ڏ‬
letonocuru anjeraauru dedeeu neeichene jaun, inara netonai nainaain
nenacaauru nihanatiin coitucuuruhi; jatoraain canu cohacuche.
niheichu canu- Calaohinichaaune
saijieein coitucuhaaun canuhetonai. Fatoroon ere tonoraain nenaa cacha aina,
kËɗȍ͑ɗʮɗË͑ӕʊ͑Ëæ͑æΎӕ͑ľф‫ڏ‬ fatoroon ere tonoraelanaala nenaa cacha
chate, nii coitucuhin ne. (Lc 12.41-48)
37ॸNihalu Nohene bana aihalune 45ॸCha teeinti letoaain ratiriha rai
tocohaneeinte aicheein, ɗ͑ľ͑ËΎӕ‫ڏ‬ fatoroonne tonoraain, inae cuu tihane
neein turuha urichaaunni acaihaniji jana rai loreri asaae nenacaauru
Cacha Calaohineein nenaa nichaaunne cachaauru coroaate, 46ॸnii jataain
cojoanonaa que turuhane bana. 38ॸæΎф‫ڏ‬ raotojoeein neeine, nii letoaain
cuche nachuhinti, jaiti uheniha elo ratirihane jaan ichajihane jana eruha nii
tabaine jana, rai bote cuhane fauhin rai fatoronne. 47ॸNitohaneein rai
enoha Nohene que tiaaojoaain, fatoroon aitoonjoa tonoraain icharate,
raotojoeein lenoneein, acau cohin, esinae rauhijiriin satiin rai niicha sirii
necohansajiaain, naaonjoauruhalu beraichaneein tereein rai fatoroon.
cachaaurune. 39ॸNejetaote laen, 48-49ॸNete laen: ‘Jaitijiecha carajareein

ӕфɗËȍɗ͑ľ́Ύҡ¡ɗ͑ľËΎӕʮľľӕфľ‫ڏ‬ rai fatoroon,’ naain nii leeochaauru


nihane jana, uha elo tabaine jaun jetao, letonocuru faojoaain sonajaain,
jitariin acaauru joocalu ne. Nii rijijieein ajetoriaacuru aina netaojiaain lenoneein
nechu, coohatejeeureniha cachaaurune ajeein, naaonjoaan, 50ॸËȍËΎȍҡľʮľ́‫ڏ‬
jana, nacoauneein turureeunni naala nihane jana turuhane, nii nechu
acaihaniji Cacha Calaohineein aansai letono casetecareein rai fatoroon,
nejanoanaa nichaaunne. 40ॸNii 51ॸcaseteco coaracuruha nechu cacha

turuhanune rijieeoritiinte, ocoana jana coritaa Cana Coaunera coitucuha


neeurureein coroatajai cachaauru. nocoetonacaaurune rijijieein. Ecute catu
Leinjiinte, amanojoinihane jana, rioneein chanareein,” nae jetao aina
leeocha ratirinojoinereein. 41ॸNii jana, nerelanacaauru rai Jesoso.
ͅҡľľΎËȍ̞ľ͑ɗॷ25 62

nenacaauru ranunacurune jana, inae


Lechooncai ranunaauru turue nii nisirihateneni cacha. ͮɗҡΎȍ‫ڏ‬
ichanohi que erenaa neein turuha nii cacha nisirihatenenine

25
1ॸ“Cana Coaunera Cojoanonaate, janate, aina jiniiquiin loreri asae
ɗȍӕфӕȍ́ľËȍΎΎ͑Ëɗф͑ӕ͑‫ڏ‬ ľ͑ΎΎфӕȍ¡ľѸľҡнӕľ͑ɗɗѸΎнӕɗɗф͑ӕ͑‫ڏ‬
curu nisirihatenaa beseta quene rijijie. curu nainaai nenacaaurune jana inae
Nii lechooncai ranunacurute, rai cono nefue acuujua. 11ॸNii janate, inae nii
erene que mocohin nenaa amaain, nii acuujuaniha turuhin: ‘Curuaanaa, atiin
nisirihateneni cohaca cuure turu jana canacaanu rai acuujua joaracaaune
raauruhane coina. 2ॸNii lechooncai canacaanu netonai enohacaanu,’
ranunacuru caje, saoquii ranunacurute, naauruha nii saoquii ranunacuru cha
͑ɗɗËȍɗËȍɗнӕľËΎȍËȍɗ͑ËΎËӕľ́‫ڏ‬ coacuelanaa nenacaauru, rai cono noinu
naala icharaauru ne. Jana, leeochaauru coretecuruhane caje turuhinne janate:
saoquii ranunacurute, jataain nainaain 12ॸَƄѸɗ͑ľфӕȍɗʮɗфɗɗ͑ɗ͑фËΎɗҡӕËӕȍ‫ڏ‬

niicha ichai icharaauru ne. 3ॸNii saoquii nune coaalanaala,’ nae acaauru rai nii
ËȍËΎËӕľ́͑́͑ľ͑Ëӕфӕф͑ӕ͑‫ڏ‬ curuaanaa. Nii rijiichate cureein Cana
curute, rai cono amaauruhane saijieein, Coaunera Cojoanonaa.
nacoaauneein noitecuruhane jaanu 13ॸAihana jaun, itolere bana nii que

erene amaaurene. 4ॸNete laen, nii nainaai jatoroaain ichaaoche, َͮΎ͑‫ڏ‬


saoquii jataain nainaain nenacaauru, rai joai janonaa banate aicheein. Cuu
cono amaauruhane choae tacaain, le tiariinte aicheein,ٔ͑ɗ͑ËΎɗҡӕËӕľ͑ľľɗ‫ڏ‬
botichananaain rai noinu erene chene jaun.
amaaure. 5ॸNitohaneein cuuru jana, jaiti
Cachaauru rai coriqui teein ratiricha
turueniha nii nisirihatenine jaunte, inae
fatoroon rijiicha Cana Coaunera
siniitoruhane jaun, satiin sinihure nii
Cojoanonaane
ranunacuru. 6ॸNii janate, inae dede catai
(Lc 19.11-27)
rijiu: ‘Inae uha nii cacha nisirihateneni.
Chajaain que tacaain raauchera’ naain 14ॸCana Coaunera Cojoanonaate,
toniha eheeonane jaunte, 7-8ॸ͑ɗ̲ɗËȍӕËӕ‫ڏ‬ leinjiin cacha coriajai atane cuhane
taain rai cono noitecuruhane jana, nii jaun, rai cachaauru cotijiaain, acaauru
saoquii cha coacuhelanaala nenacaauru que coriqui beraichatera rijijie,
ranunacuru, nii saoquii nainaain cono 15ॸleinjiin rai saoqui oaraacai coreneein

noinu que erene uhaurera rai: ‘Atiin nenaa coata caje coriqui te. Jana
canacaanu sihuche aansijiin, nii inara leeocha raite, coroata oaraacaain te.
cono noi erene quera. Inae saa rai noi Jana leeocha raite le oaracaain te, le
erenene jaun, jacaa canacaanu conone cachaauru rai coretena nainecuruhane
jaunne aitocoaanura,’ naauruhane jeeonijihanaain teeinte amue. 16ॸNii
janate: 9ॸ‘Nainihaacanuta. ʊ͑фѸɗȍË‫ڏ‬ saoqui oaraancaain raera cachate, nii
nune, canacaanu rai nihanatiin nerihane coriqui que rucuhele coreteein, que
coaalanaalata. Chajaaincha que necoreteein saoqui oaraancaain nii
necoreteeuruhane jaun cuhin, ËΎфľҡľ͑ɗ‫ڏ‬ coriqui jojoe. 17ॸJerichanejeein techu,
chuchera,’ naaure nii rai cono noinu coroata oaraacaain niicha rai jojoe nii
amaain cunacaauru ranunacuru. 10ॸNete coroata oaraancaain raera cacha. 18ॸNete
nii rai cono noinu erene coretiha laen, nii le oaraancaain raera, niicha
cuuruha nii saoquii cha coacuelanaala bajei atane jachu cuhane nii rai
63 ͅҡľľΎËȍ̞ľ͑ɗॷ25

fatoroon tenojoi coriqui asi. 19ॸNii baiha coitucuhine saijieein, 27ॸchanuna chaen,
carajaain catiaainte, inae turue nii canu coriqui amaain teneei banco
acaauru curuaanaa coriqui teein cuhane. Bana nitohanihane jana nihane,
ratiricha. Nitohaneein turuhinte, nii canu turuneeine nii banco cuhane neein
acaauru rai niicha tei coriqui coreniha nejoocane jaanne maajeein rareeun,’
acaauru rebe bajae. 20ॸͮɗɗѸΎнӕɗΎф͑‫ڏ‬ nae nii curuaanaa. 28ॸNiritiinte, ecu
caain raerate ichoaichaniha turuhin: nenacaauru rai: ‘Caje nii le oaraancai
‘Curuaanaa, nocoha taolu canu rai, niicha sirii coriqui ruluhin, nii
saoqui oaraancaain iicha tei coriqui. lechoonca oaraancaneein siricha rai
ͮΎËΎËȍľ͑́ľľΎËȍѸΎнӕɗΎф͑‫ڏ‬ teeuche. 29ॸNitohaneeinte, siricha rai
caain joocaaune jaan,’ naain, nii coriqui ʮҡɗ͑ʮľ́ɗ̲ӕфɗҡΎȍľфɗɗ͑ҡľ͑ΎʮΎɗ͑ľ‫ڏ‬
niicha jojoi tiha nii rai cachane janate: reein, jelai amuritoheriin sirihane coina.
21ॸ‘Jataain caohachate ichaaicha, jelai Jana, cha sirilanaala nenaate, acaihaniji
amuritoriin nenaa beraichaneein ii niicha sirii, jitariin caje ruluerareein.
tereeunnicha. Aihana jaun, chajaain 30ॸAihana jaun, caa canu cacha baaso

Ë́ΎȍľфɗѸľľ͑ΎΎҡľʮɗ͑ɗɗнӕɗɗ͑фËȍΎΎ‫ڏ‬ cha coitucuhi mucuhin, naain airiniha


jihacara,’ nae nii curuaanaa. 22ॸNii nocohenaanau jaaochete, ecu neein
baihate turue, nii cacha coroata mainajeein chanaaine,’ nae ecu
oaraacaain coriqui raera. Nitohaneein nenacaauru rai.
turuhinte: ‘Curuaanaa, nocoa taolu canu
rai coroata oaraancaain iicha tei coriqui. Rucuhenoinerichaain baaso icharaauru
Nocoa chaen coroata oaraancaain aina caohacha icharaauru ichaone
joocaaunne jaan,’ naa nii coroata 31ॸInae rai cono caohacha que conohin,

oaraacaain raera cachane jana jetaote: rai anjeraauru cataaun uhin turuhin rai
23ॸ‘Jataain caohachate ichaaicha, rori- trono ichoae nelauriaanu canu Cana
coroatajajei aina caohachaain erenaa Coaunera Calaohineein cacha caje
tonoraain ichaine jaunne, jelai nejanoanaa nichaaune banate, 32ॸsatiin
amuritoherii beraichaneein ii tereeunni. ́ӕфɗ́ӕфɗ͑ľ͑ËӕфӕËËȍӕфӕҡӕфӕӕфӕ‫ڏ‬
Aihana jaun, chaajaain caloheri asaae reein canu acatiha. Nitohaneein nacatiha
enoote, jiniiquiin rachoojihaca,’ nae nii turuuruhane janate, carenerocuru caje,
curuaanaa. jelai teein cabraauru leruha carenero
24ॸNete laen, nii le oaraancaain raera beraichane rijijieein, 33ॸraotono nichajai
cacha turuhin: ‘Curuaanaa, nechu que, nii janijiin niicha ranojoihunru- rai
aansai cachaneeine jaun, temueneeine cachaauru teein, najaabiji nichajai que nii
jaaunru jelai caje temule raain, ii rai cachanelanaala nechu aansaineein
ocoananelanaala nenacaauru caje nenacaauru tereein. 34ॸNitohaneein jelai
nihanatiin temule raain, 25ॸnaaojoaaine tihacoaain lerunajaainte, nii raotono
jaunna ii coasiha, atane jachu cuhane ii nichajai que nenacaauru rai: ‘Chajaauche
coriqui asihun. Nete cau ne nii ii cajiha satiin, ͑ɗɗË͑ӕʊ͑ËфӕѸɗľ͑Ύ‫ڏ‬
coriqui,’ naain nii coriqui cainaa nii joineein neiniquichene. Chajaauchete,
cachane jaunte: 26ॸ‘Iite, canu cacha cana rai chauratane coaaunaane caje
baasoneein bajeriti cacha neei. Inae coauneein, inara que banihateein canu
raotojoeein canu temulenelanaala nenaa Inaca Cana Coauneraacha rucujuei
niha natiin raain, canu ocoananelanaala Cojoanonaa que ichaohiche. 35ॸInarate,
nenaa caje temule raain naaojoaanune mijitichaaunne canu coroaateein,
ͅҡľľΎËȍ̞ľ͑ɗॷ25ٍॷ26 64

cocoirichaaunne acau que cacocaain, canu coroaatelanaala, ËΎËΎɗфľľɗ͑ľɗɗËΎËΎľ́‫ڏ‬


nesurunaja colane amuhemuhecaaunne, naala, ii nenajanu lateeine ii rai telanaala,
canu nesurunajaanu teein, 36ॸlanaa canu rai cajione lateeine ii rai telanaala, cunaiteein,
cajionene, carai cajione teein, caresero cuhane neein naaonjoaaine jana
cunaitichaaunne turuhin cacoharaain, turuhin ii coaraelanaala, naaonjoan
caresero cuhane nihanune jana, turuhin rejetocoaanulu,’ naain bajaauruhane
canu coaraain, naaonjoaain canu rai janate: 45ॸ‘Esinae rauhijiriinte, satiin
nelateein nerejetocoiche,’ narichaaunni ËɗфɗËȍľɗ͑ľʮľľɗ͑͑ľ͑ËӕфӕËËȍӕ‫ڏ‬
acaauru rai canu Cana Coaunera Calaohi ruacha latei teneeichene canu raite nii
cacha caje nejanoanaa nichaaune. teneeiche. 46ॸґҡɗɗ͑͑ɗҡΎȍ͑ľľɗ͑͑ľ͑Ëӕ‫ڏ‬
Niritocoaaun acaauru raine janate: rute, chabana sanaachara caseteco que
37ॸ‘Curuaanaa, esinaaena mijiteeine ii neeurureein. Jana, coluunojoi suujuaquiin
coroaateein, cocoireeine ii cocoaain, 38ॸii nenacaaurute, chabana sanaachara
nesurunaja colane amuhemuhequine, ichei ichaonaa que neeurureein,’ naain
ii nesurunaja teein, ii cajione colane tonoranaareein nii acaauru Curuaanaa
neeine, ichei cajione teein, 39ॸcunaiteein, Rey,” nae canacaanu rai Jesoso.
caresero cuhane neein naaonjoaine turuhin
ii coaraain, naaonjoa rejetocoaanulura,’ Jesoso mucuuruhane coina
naauruha rai nii couluuonojoi suujuaquiin que ereereecuruhane
nenacaaurune janate: 40ॸ‘Satiin canu (Mr 14.1-2; Jn 11.45-53)

26
͑ľʮľфӕфӕËɗфɗËȍľɗ͑ľʮľľɗ͑͑ľ͑Ëӕ‫ڏ‬ 1ॸInae cachaauru rai niritohane
ruhacha latei terejetocoichenete, canu rai nainaainte, ͑ɗɗËȍфľ́ɗ͑ɗËȍ‫ڏ‬
tiha nii terejetocoichelu,’ naain acaauru nune rai: 2ॸ“Nii coitucuhichene
tonorareein nii acaauru Curuaanaa Rey,” rijijieeinte, coroata janoi cuhane
nae acaauru rai Jesoso. nereein Fasocoa beseta. Inae laen Cana
41ॸ“Niritohane baihate, nii najaa biji Coaunera Calaohi cacha caje
nichajai que rai cachanelanaala nejanoanaa nichaaunne mucuhin
nenacaauru rai: ‘Naain cacaje amuhin, ҡľľӕфӕфɗËȍɗ͑ËΎфΎѸΎнӕľËҡɗ͑ӕ‫ڏ‬
moconajaera aina rai letonocuru que ruhane coina,” nae Jesoso. 3ॸNii
banihateein ichanohin chabana jacanaa bananeeinte, saseredotecuru curuaanaa
charanejeein nenaa usi rene cunichuche, curuaanaa Caifasi loreri asae ita
nii coina neiniquichene jaun,’ naain usi ҡΎʮɗӕфľѸѸľфľĀΎҡľËӕфӕɗ͑ˇΎфɗΎ͑ɗ‫ڏ‬
rene letoanajareein. 42ॸNiritiin usi rene chaanune bichauhenaauru, 4ॸJesoso
letoanajaainte: ‘Inarate, mijitichaaunne mucuhin, nechu nohaneein colurujueein
niha natiin, canu coroatelanaala, ѸΎȍɗ͑ʮΎľфҡľľӕфӕȍ͑ľнӕľËΎӕËӕ‫ڏ‬
cocoirichaaunne niha natiin, acau que ruhane coina. 5ॸNejetaote: ٘ͮɗ͑ɗȍ‫ڏ‬
canu cocoaelanaala, ͑Ύ͑ʮΎфľʮľҡΎËΎɗ‫ڏ‬ ËËȍľ¡ľѸľҡËΎʮΎ͑Ύ͑¡͑ɗËȍË‫ڏ‬
chelu. 43ॸNiheichu canu nesurunaja colane chene, nabana cachaauru suujua
amuhemuhecaaunne niha natiin, canu rerohecana coataa,” naaure jetao ita rai.
nesurunaja tiheeiche. Canu rai lanaa
cajionene niha natiin, canu rai tiheeiche. Jesoso ichoaete nejujuaauruhane
Niheichu cunaiteein, caresero cuhane jaan choohite leinjiin ene.
neein naaonjoaanune niha natiin turuhin (Mr 14.3-9; Jn 12.1-8)
cacoharaheeiche,’ naanu acaauru raine 6ॸBetaniau,“Nabero caje nerautanaa,”
janate: 44ॸ‘Curuaanaa, esinaaena ii naain niicha curuaateeuri- Simoon
65 ͅҡľľΎËȍ̞ľ͑ɗॷ26

loreri asae niha Jesosone janate, 7ॸajeri


coreti caje ichanohin boticha laaojoiri Aina nerelanaa nichaanune aina
cuhane, le curuhin jujuhin- jataain janotiin lenoniha Jesosone
coretiin nenaa amaain jetao, rori ichoae (Mr 14.12-25; Lc 22.7-23; Jn 13.21-30;
lauhecoha Jesosone jana, coturi ichoae Co I 11.23-26)
nii jujuhi choohite nii leinjiin ene. 8ॸNii 17ॸInae nunuheca jorerera colane

coaraainte obajeein: ichanohi faan quihuruhane jaan beseta


“Chanuna jataain coretohane saijieein, Fasocoa cojoanonaane janate, Jesoso
catohaneein jujuhi lanaje caa ene. rohan nichuuntaacaanu:
9ॸBana jataain coreein que necoreteein, “Chu Fasocoa cojoanaa nunuhe
nii rai core coriqui que, cairicheihuru cojoanotiin que, canaacha quiineni
coroatajanelanaala,” naacaanu aina lenone ichacaaunne jereeita,” naain
nerelanaa nichaanune janate: Jesoso caje bajaacaanu aina nerelanaa
10-11ॸ“Chanuna niritiin caa ene nichaanune janate:
rerohecaaiche. Jataain canu rai 18ॸ“Chajaain taa neseeu leinjiin cacha

caohachate ichae caa ene. Inae itolere loreri asaae cuhin: ‘Cacha relaerate
bana inara aina nerihaaunni. Jana, ichei, “Inae canu cojoanonaa que tihane
cairicheihurute laen itolere bana jaunne ii loreri asaae ureeun, cuu canu
neeurureein inara aina. 12ॸCaa jujuhi aina nerelanacaauru aina Fasocoa
choroha cajabereeo ichoae caa enenete, beseta bitoaanune coinara,” naain
canu conautecuruhane coina cajabereeo aitoroate ii rai,’ nanichuchera,” naain
rucuheca ichae. 13ॸEsinae rauhijiriinte, canacaanu caje tabaauru letoae Jesoso.
cana rai chauratane sacutaain caa osa 19ॸNiritiin letoanajaa Jesosone jaun

caje nichoterichaain cachane jaan que cuhin, nii naitoonjoa rijijieein Fasocoa
cachaauru relaauruhane jaaunru, caa cojoanotiin que canacaanuhacha
cajabereeo ichoae jujuhi tiha caa ene quiineni lenone ichacure aina nerelanaa
нӕľ͑ľ̲ʮľľɗ͑ËËȍӕфӕфɗľфľľфľËӕ‫ڏ‬ nichaanune tabaauru.
rureein. Nitohaneeinte, ËΎӕ͑ΎʮΎɗ͑ľ‫ڏ‬ 20ॸNitohaneeinte, inae nocohecane

reein itolere bana caa ene,” nae Jesoso jana, lechoonca coroatajaain aina
aina nerelanaa nichaanune rai. nerelanaa nichaanune aina lenoniha ne
Jesoso. 21ॸͮɗҡΎȍ͑ľľɗ͑́ľ͑Ύ͑ɗȍ͑ɗȍË‫ڏ‬
Jesoso coulurujiha Jodasine nune janate:
(Mr 14.10-11; Lc 22.3-6) “Esinae rauhijiriin, leinjiin inara
14ॸNii jana, ͑ɗɗɗ͑͑ľфľ́͑͑ɗËȍ‫ڏ‬ cajete, cacoelaichaneei neeichene
nune lechoonca coroataja neein nenaa saijieein, caque nejeratenacaauru rai
Jodasite, saseredotecuru curuaanaa cacolurujueein, acaauru rai
coaraa cue. 15ॸNitohaneein cuhin jetaote: caetereeincha,” naa canacaanu rai
“Inaaojoaain carai coriqui tenaa Jesosone jaunne, 22ॸjataain inaderaain le
nainequiche, inara rai Jesoso tihanune cachanichaanune:
coinata,” naain acaauru caje bajaane jana “Curuaanaa, canu quenacha aitohi,”
nichata chooncaain coata caje nenaa naacaanu satiin aina nerelanaa
coriqui teeuruhane coina rai aitocure. 16ॸNii nichaanune janate: 23ॸ“Caa ojoaichu
jaun jetaote, jelai neeorihane jana inae Ëӕȍ͑ľƸ͑ѸľҡľʮɗфɗËȍҡľ͑ɗɗËËΎ́ӕфӕ‫ڏ‬
acaauru rai Jesoso tenaa nainihane jaan jueein caetereein. 24ॸNitohaneeine, canu
que coacuhin jetao, amuhemujue Jodasi. que aitiin laenanohineein niha Cana
ͅҡľľΎËȍ̞ľ͑ɗॷ26 66

Coaunera Quiricha inoaensi cuhanena Oliboneein niicha curuateeuri ichatane


rijijieein, Cana Coaunera Calaohi cacha ucuunno que cuhacaanune janate:
caje nejanoanaa nichaaunne, nii nainaa 31ॸ“Enene cojoanotiin cuhanete, satiin

cureeunni. Nete laen, ʮҡɗ͑ËɗфɗËȍΎ‫ڏ‬ inara, Canu esenetaain canu que


joareein nii canu colurujuera. æΎȍҡΎ‫ڏ‬ jaaequiin neeichene jianeein, ita caje
rihalu niqui nitohanesihane ajiniha riaaneriquicheein, Quiricha inoaensi
nejanoaenihalu nii cachane,” naa cuhane:
Jesosone janate: ‘Carenero beraicha sohin
25ॸ“Cacha relaera, canu quenacha jaaoruhane janate,
aitohi,” naa nii colurujueranu Jodasine ita caje riaaneeurureein
janate: niicha beraihuri carenerocuru,’
“Mmmjjjm, nii bajaaine rijijieeinte naain canu que aitiin besihalune
aicheein,” nae Jodasi rai Jesoso. rijijieein. 32ॸNena inae ohanune caje
26ॸNitohaneein lenonichaanune janate, ichanacaaunne, inara ajiniha Calileea
faan mucuhin: “Narihara Cana cureeunni, ecu nacoauneein jiniiquiin
Coaunera,” naain, cataaun nii faan nenaa coinara,” naa Jesosone janate:
tatuhin beeune beeuneein aina 33ॸ“Ii esenetaain ii que jaaecooruhane

nerelanaa nichaanune rai teein: jianeein, neeuruha leeochaaurune


“Caa quihuche. Caate, cajabereeo nihanatiin, coatiha laen canu ii
nenaaneein ne,” naain canacaanu rai esenetaain ii que jaaecohanune
teeinte, jerichanejeein nii faan ichaane jianerihaaunni Curuaanaa,” naa Jesoso
rijijieein 27ॸacau cooruhane jaan curu rai Fedorone janate:
cuhane, conacai bino mucuhin: 34ॸ“Esinae rauhijiriinte, ľ͑ľ͑ľËΎʮΎ͑Ύ‫ڏ‬

“Narihara Cana Coaunera,” naane baiha tiin cuhane jaiti ereniha ataohari
canacaanu rai nii conacai teeinte: curuaanane ajiniha, nichata saain canu
“Satiin jiniiquiin leruune leruunein caa coitucuha nocoetoeneriquiin,” naa
conacai cooche. 28ॸCaate cacoichananeein Fedoro rai Jesosone janate:
arajii cachaauru caohachanu que 35ॸ“Airihaauni bajiaata Curuaanaa. Ii aina

canuhacha ichaneni cojunacaneein chorohi curuaaecaain jereraa casohin cajaaoruhane


jaonojoinereein. Acate arajii osaonacaauru coinane nihanatiin, nainihaaun ii que
нӕľѸӕӕʮӕËҡľфɗËȍɗ͑ľËΎɗ͑ΎфɗËȍӕ‫ڏ‬ jaaecohanune jianeein ii coitucuha
nine cojunacane. 29ॸNena laen, inae nocoetoenihanunera Curuaanaa,” naa
nacoauneein inara aina jiniinquiin, caa oba Jesoso rai Fedorone janane, leeochaauru
caje ichanohin conacai coenereeunni, Ofa aina canacaanu netonai, nii aitoha
Cana Coaunera Cojoanonaa que inara aina Fedorone rijitojoeein aitocoaanu.
jiniiquiin neein nii bana ocoonaneein
nenaa bino cohacachene reeintiaaojoaain,” Jetesemanii netiin Cana Coaunera
nae aina nerelanaa nichaanune rai Jesoso. bajaa Jesosone
(Mr 14.32-42; Lc 22.39-46)
Coitucuha nocoetoenerichaain 36ॸNiibaihate, ɗ͑͑ľфľ́͑͑ɗËȍ‫ڏ‬
Fedorone biha Jesosone nune aina jelai caje amuhin, ˇľҡľѸľ̲‫ڏ‬
(Mr 14.26-31; Lc 22.31-34; Jn 13.36-38) niineein niicha curuateeuriu cue Jesoso.
30ॸNii baihane, Quiricha Inoaensi Inae ecu turuhacaanune janate:
cuhane laenanoineein nenaa salmo “Cau nelauriaain canu cohacuchena,
tabaauru que nenatichaanune nainaain, inara tonohanau tajiha cuhin Cana
67 ͅҡľľΎËȍ̞ľ͑ɗॷ26

Coaunera bajani,” naain 37ॸjiniichaain acaauru notane jaun, sinihuru jana


Fedoro, ËΎфΎҡʮɗґľ¡ľĀľľΎË́Ύȍɗ‫ڏ‬ erunajaane jaun jetao, 44ॸľËӕфҡɗфɗ͑‫ڏ‬
churu, naaonjoaihunri amaain jataain jaain jelaiha cuhin, Cana Coaunera
nererojoecaaojoaain naonaain jetao, bajaane nichatasatiha cue, ͑ɗɗʮӕфɗ͑ľ‫ڏ‬
jataain inaderae Jesoso. 38ॸNitohaneein jeein aitohane rijitojoeein Jesoso.
inaderaain jetaote: 45ॸNitohaneein jetaote, ʮľ́ɗȍ͑ËΎӕ‫ڏ‬

“Jataaine onaanajaanu rijitocojoaain ͑ľľɗ͑͑ɗɗ͑ľľӕфӕȍɗ͑͑ľфľ́͑Ëӕ‫ڏ‬


casuujua cuhane inaderaaunra. Cau rune jaun, acaauru rene turuhin jetao:
nedaain, canu jiniichaain ichaaojoeein “Jaitinachura caohacha nainetojoeein
cacohacuchera,” naain ratirinajaain siniichete. Inae laen, Cana Coaunera
jetao, 39ॸacaauru caje, nita cuhin coitucuhichuru bijiu tenojoinichaaun,
neseeonraain atane que coturi canu Cana Coaunera Calaohi cacha caje
temetaain jetao: “Ofa, icheine aitoon. nejanoanaa nichaaunne cojoanonaa que
Bana ii jereeine jana nihane, caa turuha. 46ॸChajaain nimichucuchete
necairichanaa tabai caje canu rocohi. amuhacachera, inae nichuuntajiha nii
Nena canuacha jerei rijijieein ichaaine acaauru rai caeteraanura,” nae jetao
jereneeun. Ii jereeine rijijieein Jesoso aina nerelanacaauru rai.
ichaainene jereeunra Ofa,” naain Cana
Coaunera bajaane nainaain jetaote, Jesoso mucuuruhane
40ॸjelaiha cuhin nii neeuruha aina (Mr 14.43-50; Lc 22.47-53; Jn 18.2-11)
nerelanacaaurune jaau turuha Jesosone 47ॸNiritiin,ʮɗҡɗɗ͑͑ľфľ́͑͑ɗËȍ‫ڏ‬
jana jetao, najiniha sinihuruhane jana nune aina ereereeca Jesosone janate,
erunajaain jetao Fedoro rai: turuha uhe, Jesoso aina nerelanaa
“Chanuna canu aina leratojoeein, nichaanune lechoonca coroatajaneein
sinilanaala ichaaojoeein nenaa nenaa Jodasi, ́ľҡΎ͑ʮӕфӕȍѸѸľфľĀΎ‫ڏ‬
naineneeiche. 41ॸSinilanaala tecuru curuaanaacuru curuaanaa, chaen
ichaaojoeein neein Cana Coaunera Jorionichaachene bichauhenaauru,
bajaauche, nabana chatohanai que naaonjoainurine jaun, enuha, sabere,
nesaruhin neeichene coataa. Inara naaonjoain que biji achunequiin
suujuate niqui aitona naine, nete inara nenacaauru arajii cachaauru uhaain.
jaberoco jataain nii abaantasine,” naain 48ॸJaiti Jesoso rene turuelanaalate, nii

jetao acaauru ratiriin jelaiha nii Cana aina cunacaauru rai jetao: “Inae cuu
Coaunera bajaane jaan cue Jesoso. turunaane: ‘Sohara cacha relaera,’ naain
42ॸNitohaneein inae coroata saain, rai nomeri lohitoreeuni, caje coitucuhin,
jelaiha cuhin Cana Coaunera bajaane aca mucuhichene coinara,” naain
cuhane jetaote: “Ofa, caa necairichanaa acaauru rai be jetao. 49ॸNiritiinte Jesoso
tabai canu cojuhin canu coaaranu caje rohan nichuuntaain: “Sohara cacha
canu roconaa jereneeine, ii jereeine relaera,” naain Jesoso meri lohitoha
rijijieein ichaau,” naain jetao Cana Jodasine janate:
Coaunera bajae Jesoso. 50ॸ“Cacoelaicha, ii jereeine rijijieein
43ॸNiritiin Cana Coaunera bajaane caje, coaraain chatohaneein caetecurumiin,”
nacoaauneein jelaiha cuhin, aina nae Jodasi rai Jesoso.
nerelanacaauru coaraa cuha Jesosone Nii janate Jesoso rohan nichuuntaain,
jana jetaote, jataain banetojoe niha Jesoso mucuure nii Jodasi amanojoinuri
acaauru rai sinirenane jaun nimirichaa cachaauru.
ͅҡľľΎËȍ̞ľ͑ɗॷ26 68

51ॸNii janate, rai sabere rocohitiin, que relaaurera aina fariseeocuru. 58ॸͮɗҡΎȍ‫ڏ‬
nii saseredotecuru curuaanaacuru neein, inae Jesoso amaauruhane janate,
curuaanaa letono uricho sauhitiin nita acaauru coarajeein cuujueein
beuhitoha leinjiin cacha, Jesoso aina sacuhin, Caifasi loreri chaje rohan
cunaane janate: neeuruha Teenforo beraichacurune
52ॸ“Jelaiha rai curu cuhane, nii ii jaaun, ecu acaauru aina enohin
sabere teeu. Satiin sabere que sonajaain lauhequiin, jelai caje coaauneein Jesoso
jaaoreraaurute, sabere que acaauru coaraje Fedoro: ٘æȍҡΎȍ͑ľфɗ‫ڏ‬
netonai sonojoiniha cuurureeincha. chaaincha,” naane jaun.
53ॸTana ena canu Inaca caje bajaanune, 59ॸNii janate, nechu jataain nohaneein,

canu rai lechoonca coroata lauriin colurujueein Jesoso atinaeratecuruhane


anjeraauru letoanaa nainiha, acaauru jaanu que coaaucure saseredotecuru
aina canu coreniha ita sooruhane curuaanaacuru, Ëȍľ͑͑ɗȍËȍҡΎȍ‫ڏ‬
coinane coitucuhine. 54ॸNene naine rucuheraneein nenacaauru
naineneeun nitohanai ichacaaunne. Inae Jorioocuru bichauhenaauru,
rai Quiricha inoaensi cuhane, ËҡΎȍ‫ڏ‬ naaonjoainuri. 60ॸNete, nitohaneein
neein caetecururichaainne que aitiin arajii cachaauru colurujeeuruha
laenaeratihalu Cana Coaunerane nohaneeine saijieein, nii chatohaneein
nainaane nihane jaun,” naainte nii teeuruhane jaanu lera erusichurene. Nii
mucuha unacaauru rai: jaunte inae satononiha coroatajaain
55ॸ“Chanuna necha aansai cacha nimichuhin:
mucuha unaa tocohaneein, sabere, 61ॸ“Esinaete chuhisi: ‘Nainichaaun caa

enuha, ͑Ύ͑ʮΎɗ͑ӕфɗнӕľ¡ɗʮɗËȍӕ͑ľ‫ڏ‬ ͑ľҡΎʮɗɗ͑æ͑æΎӕ͑ľфËΎфΎľËӕ‫ڏ‬


quiin canu mucuha uhiche. æΎʮΎ͑ΎΎ͑ľ‫ڏ‬ фӕȍ͑ľʮËΎ́Ύȍľфɗҽľľ͑ƸΎфΎËȍ̲ӕȍɗ͑‫ڏ‬
tojoeeine inara notaracaae, Teenforo tiin, ͑ɗËȍҡʮ͑ΎʮΎľɗ͑Ëӕȍ͑ľʮľфɗËȍ͑ľ‫ڏ‬
asaae cachaauru relaa nenajacoon. Nii jeein michuhanunera,ٔ͑ɗ͑ľфľ͑ʮ‫ڏ‬
saijieeinte, canu mucunaja queneeiche, quera,” naauruha nechu nohaneein
56ॸinae nitohaneriquicheeine que aitiin, colurijihane janate, inauheneeicha
rai profetacuru que laenaeratihalu Cana acaauru aonaje Jesoso.
Coaunerane nainaaichene coina,” naa 62ॸNii jaunte laen nimichuhin:

acaauru rai Jesosone janate, ecu jelai “Chanuna ereneei iitonai. Esinaena
ratiriin, satiin sorohacaanu aina rauhijiriin aitoine jaunna caa ii
nerelanaa nichaanune. colurujeeuruha,” naain caje bajae
saseredotecuru curuaanaacuru
Niha chatohanaine rucuheraneein curuaanaa, nete inauheneeicha aonaje
nenacaauru Jorioocuru bichauhenaauru Jesoso 63ॸNii jaunte rai nacoauneein:
acatiha niha Jesosone “Esinae rauhijiriin, Cana Coaunera
(Mr 14.53-65; Lc 22.54-55, 63-71; coreniha beeinena jereeun. Iina esinae
Jn 18.12-14, 19-24) Cana Coaunera Calaohi Mesihasineei,”
57ॸNitohaneein Jesoso mucuhinte, naa rai saseredotecuru curuaanaacuru
saseredotecuru curuaanaacuru curuaanaane janate:
curuaanaa Caifasi loreri asaae amaaure 64ॸ“Esinae rauhijiriinte, acanichaaunne

nii mucuureraauru. Nii janate, nii que aitohicha. Canu Cana Coaunera
Caifasi loreri asaae ita taojiaain neeure Calaohi cacha caje nejanoanaa
Moisesa aitoonjoa rauhi que cacha nichaaunnena, coarajeeichene jana canu
69 ͅҡľľΎËȍ̞ľ͑ɗॷ26ٍॷ27

Inaca itolere ichana nainera Cana 72ॸ“Esinae rauhijiriin, Cana Coaunera

æΎӕ͑ľффΎҡΎ͑Ύ͑ɗËȍʮɗнӕľ́ӕȍľËΎ‫ڏ‬ notaracaae nii cacha coitucuaaunta,”


reeunnicha. Chaen techu, dede sacari naain nacoauneein suujue Fedoro.
ʮ͑ӕȍɗ͑Ƹӕȍӕȍ͑ӕ͑ľËΎфɗнӕɗ‫ڏ‬ 73ॸNii catiariinte Fedoro rohan

cheeincha,” nae nii saseredotecuru nichuuntaacoaain: “Esinae rauhijiriinte,


curuaanaacuru curuaanaa rai Jesoso. iitonai aina nenaaneein, ii ereecha
65ॸNii jaunte obaaecane cojunacaniha rai cajete necoitucuerateeicha,” naaure nii
cajione romaromaain: ecu nenacaauru Fedoro rai.
“Nechu jataain Cana Coaunera 74ॸ“Esinae rauhijiriin, Cana Coaunerate

baijiaate, caritiin ere caa cacha. Cha coaraje nii cacha coitucuenihanunera,”
nenacaaenneeina coaraain cana rai naain nesuujiha Fedorone janate, nii
colurujuera laterihacache. Inae inara rijieeoritiin inae ere ataohari curuaana.
netonai, Cana Coaunera baijiaeraanu 75ॸNii jaunte: “Jaiti ereniha ataoharine

rijitiin irihane aonaquiche. 66ॸҽΎ͑‫ڏ‬ janate, nichata saain cacoitucuhine


quiche jana inara, caa naitoonjoa que,” suujueriquiincha,” naalu rai Jesosone
naa rai leeochaauru rai janate: coacuhin, jelai caje mituhin amuhin,
“Esinaete chuhisi, ËËΎ́ӕфӕʮľľӕ‫ڏ‬ jataain inaderaain chanae Fedoro.
ruhane jaan ujuaihone. Aihane jaun
ohanete caohachae,” naaure. Filato rai Jesoso teeuruhane
67ॸNiritiinte, nomeri colunecuruha (Mr 15.1; Lc 23.1-2; Jn 18.28-32)

27
tabaaurune jana faohacure leeochaauru. 1ॸInae
janohane jana jetaote,
68ॸJana leeochaaurute: satiin saseredote curuaanaacuru
“Chajaain aihane, ii Mesihasineeine, aina Jorioocuru bichauhenaauru, ita
caa ii soera cojoeluinaaura,” naain rai suujua rijitojoeein ita suujuau tacaaure,
nomeri faojoaain soore. Jesoso sohin jaaoruhane coina. 2ॸͮɗҡΎȍ‫ڏ‬
neein jetaote, Jesoso ichojoaain amaain,
Jesoso coitucuha nocoeteniha Fedorone
ѠΎ̲ËΎËΎɗËȍ͑ľľɗ͑͑ľ͑ËΎ¡ľфľ͑‫ڏ‬
(Mr 14.66-72; Lc 22.56-62;
doro Filato rai teeure.
Jn 18.15-18.25-27)
69ॸNii tonohanau, ecu airiniha Oha Jodasine
lauhecoha Fedorone janate, rohan 3ॸInae nitohaneein Jesoso cairichaain
nichuuntaain: atinaaururichaainne que nainaain
“Iitonaite, Calileea cocoaicha Jesoso jetaote, jataain inaderaain netojoeete
aina nerejetohilu,” naa leinjiin ene nii coulurujuera Jodasi. Nii jaun jetaote,
coseenraneein nenaane janate: nii saseredotecuru curuaanaacuru
70ॸ“Nii aitohine jaan cacha curuaanaa, Ëȍľ͑ˇΎфɗΎΎËӕфӕ¡ɗËȍӕȍľ‫ڏ‬
coitucuhaaun,ٚ͑ɗ͑Ѹҡɗɗ͑Ύ͑ʮľľӕ‫ڏ‬ naauru, naaonjoainuri rai jetao:
ruha ecu nenacaaurune urichoo suujue 4ॸ“Osa quene nesaruun, inara rai

Fedoro. ҡɗ͑ɗËȍľ͑ľËΎɗ͑ËȍӕʮӕɗȍΎ͑ľ́‫ڏ‬
71ॸNii baihate jelai caje amuhin, rijia naala nenaa cacha teeincha,” naain nii
acuujua rohan cuha Fedorone janate, nichata chooncai coataneein nenaa
coaiteen coaraain: coriqui coretecuruhane jaan cainaa
“Caa netonaite, Nasarete cocoaicha Jodasine jana jetao, ranaa jerelanaala:
Jesoso aina nenaa ne,” naain “Nihei cha coitucunaa nainihaacaanu
leeochaauru rai biha leinjiine janate: nii aina canacaanuta. Iichate nii
ͅҡľľΎËȍ̞ľ͑ɗॷ27 70

coitucuujueeicha,” naaure jetao Jodasi curuaanaacuru curuaanaacuru aina,


rai. 5ॸNii jaun jetaote Teenforo asae nii Jorioocuru bichauhenaaurune jana
coriqui rialaaitiin ratiriin jelai caje jetao, cuu inauheneeicha aonajenajae
amuhin raajenihane rai raro ruluhi ohe Jesoso.
Jodasi. 13ॸNii jaun jetaote:
6ॸNii jana jetaote, nii coriqui raain ٘ҽΎΎ͑ɗɗнӕľľфľľɗ͑ɗɗËΎӕ́ӕфӕʮӕľľӕ‫ڏ‬
jetao: ruhane aonaaina,” naa Jesoso rai
“Caa coriquite, ichana corenihane Filatone jana jetaote, 14ॸËӕӕɗ͑ӕȍľ‫ڏ‬
jaun, leinjiin calaniheein ne. Aihana neeicha tonoraelanaala aonajian
jaun, jelai teein Cana Coaunera rai Jesosone jaun jetao, inae rai tonaain
canaacha tei coriqui curu cuhane, caa irihane jaanu coitucuene Filato.
coriqui tenaa nainihaacache,” naaure
ʮľҡΎɗҡфɗѸѸľфľĀΎҡľËӕфӕËӕфӕ͑‫ڏ‬ Jesoso ateinaauruhane rai neeuruhane
curu curuaanaacuru. (Mr 15.6-20; Lc 23.13-25; Jn 18.38-19.16)
7ॸNiritiin coacuhin ita suujua tacaain 15ॸBeseta bana naineein jetaote,

jetaote: “Atane rocooruha, caje janijiin: “Acate caohachae mituhanera,”


ojoaichucuru jaauruhane coinane jaan,” naauruha satiin cachaurune jaan mitai
naain niicha curuaateeuri jelai nejesinane caseteco nihane caje Filato.
coretecure nii coriqui coreniha, niha 16ॸNii bana jetaote, caresero cuhane niha

nejelau atane caje uhin onaane, cuu itolere sacutaain cachaauruhacha


teein conautecuruhane jaanu que. 8ॸNii coitucui Jesoso- Barabasineein
jaun jetaote, Ichana Batane neein jelai ËӕфӕȍËȍËӕфӕҡľɗËѸľҡľËΎ‫ڏ‬
curuaateeure enanetojoeein cachaauru. neeinne jaun jetao, 17ॸsatiin netaojiaain
9ॸNitohaneeinte: “Rai core nichata codohacooruha, ͑ɗɗˇľѸΎѸΎËΎ́ӕфӕʮľľӕ‫ڏ‬
chooncaain coataneein nenaa coriqui, rera cachaaurune jana:
Isaraelitacuruhacha cainai raainte, “Chariji caa coroatajaaihuri caje,
10ॸcoreniha: ‘Atane rocooruha, caje jianichaaunne jeriquiche. Caa Jesoso
ojoaichu ichacuruhane coinane jaan,’ Barabasina jianerihanu. Ainihanena caa
naain acaauruhacha curuaatei atane Jesoso Mesihasineein acaauruhacha
coretecure,” naain beratihalu profeta curuaatei jianerihanu,” naain jetao
Jeremihasi que Cana Coaunerane acaauru caje bajae Filato, 18ॸnechu
rijijieein, nii naitoonjoa nainaaure. necoelai caaun, nii coulurujeeuruha
raine que nainaane jaun.
Filato acatiha niha Jesosone 19ॸNiritiin jetaote, nii cha rucuhecane
(Mr 15.2-5; Lc 23.3-5; Jn 18.33-19.38) jaan rori ichoae lauhaca Filatone jana:
11ॸInae coberenadoro Filato rene “Jiaonriha chatohaneein nii cha
Jesoso amaain turuaauruhane jana ujuaihonelanaala nenaa cacha tenaa
jetaote: coaauquine. Janotiine nii cacha
“Iina Jorioocuru curuaanaacuru coreniha, jataain baasoneein
curuaanaa- Rey ineein,” naain caje sinicoonni,” naain jetao berate rai
bajaa Filatone jana jetaote: comasai.
“Esinaete, acanichaaunne que 20ॸNejetaote, satiin nii cuu nenacaauru

aitohicha,” naain Filato tonorae Jesoso. cachaauru suujuau tacaaure, ѸѸľфľĀΎҡľ‫ڏ‬


12ॸNii nainiha jetaote, cuu teein, Filato curu curuaanaacuru curuaanaacuru aina
rai coulurujeeuruha saseredotecuru Jorioocuru bichauhenaauru: “Nii
71 ͅҡľľΎËȍ̞ľ͑ɗॷ27

´ф¡Ѹɗʮɗ͑ľľɗ͑͑ɗɗˇľѸΎѸΎҡɗ͑ľф‫ڏ‬ amaain jetao, curuhacaain netaojiaain


teeu,” naauruhane coina. 21ॸNii jana neeure satiin coberenadoro rai
jetaote: soodarooru. 28ॸNitohaneein teein jetaote,
“Chariji jianichaaunne jeriquiche, caa rai cajione rocohin que cajione lanajai
coroatajaaihuri caje,” naain acaauru curuhacure. 29ॸChaen couturi que ojoa
caje nacoauneein bajaa coberenadoro caje ichanohin comai lauriaain jetao, rai
Filatone jana jetaote: biji raotono nichajai que otiha teeure.
“Nii Barabasi que tacaajeein Nii baiha jetaote, ͑Ëҡɗȍ͑ľѸľľΎ͑‫ڏ‬
jianeeinena jerichaanu,” naauruhane riaain: “Laraajiin ichaohine Jorioocuru
jana: curuaanaacuru Curuaanaa Reycha,”
22ॸ“Chajana laen ichareeun, caa Jesoso naain jetao, 30ॸcouluneeinchuru nii rai
Mesihasineein acaauruhacha curuaatei niicha teeuri otiha que jetao, rai couturi
aina,” naa Filatone jana jetaote: faoha facoaain que ninichaajeeure.
“Coroso que laen aca teeu,” naaure 31ॸͮɗҡΎȍ͑ľľɗ̲͑ɗ͑ʮľľɗ͑͑ɗ͑ɗËȍʮľľӕ‫ڏ‬

jetao satiin. 23ॸNiritocuruhane jaun ruhane baiha jetaote, nii cajione lanajai,
jetaote: que niicha curuhacuri rocohin, ͑ËΎӕ‫ڏ‬
“Chatohanai baasona ichae,” naa neein nii rai cajione esine curujuaai
Filatone jana jetaote: amaaure coroso que teeuruhane coina.
“Chajaain coroso que teechaau,”
naaure jetao tonijiaain ehequiin. Coroso que Jesoso teeuruhane
24ॸNitohaneein Jesoso jianena jeriha (Mr 15.21-32; Lc 23.26-43; Jn 19.17-27)
Filatone saijieein, jianena jerelanaala 32ॸInae nii neeuruhane jaan jelai caje

rai suujua rerohecaauruha jelai ichoae Jesoso amaauruhane jaun jetaote,


jauhecotojoeriin cachaaurune jaun Sirene cocoaicha Simoon eruhin, que nii
jetao, acau raerateein jetao: Jesoso teeuruhane jaanu coroso
“Coatiha canu, orichaain caa cachane baijiaeratecure.
ujuaihoneein nerinaaunni. Inarate nii 33ॸInae nitohaneein cuhin: “Couturi

ujuaihoneein neriquicheein,” naain Bejero,ٚ͑ɗ͑ËӕфӕȍËȍËӕфӕ‫ڏ‬


jetao, satiin coarajeeuruha nii cuu teihu turuhin jetaote, 34ॸelonai que
nenacaauru cachaaurune jana jetao, rai jasisii bino que jetao Jesoso cocoaaure.
biji culeje Filato, nii ujuaihoneein Nejetaote, aansijiin cohin aonaain
nenihane coujunacaneein, nitohaniha conaa jerene Jesoso.
acaauru ichaone jaun. 35ॸInae coroso que Jesoso teein jetaote:
25ॸNiritoha acaauru rai Filatone jana “Chariji raineeicha nedareein,” naain
jetaote: jetao Jesoso cajione que nocoatijiaaure
“Satiin canacaanune, canacaanu soodarooru. 36ॸNii baiha jetaote, Jesoso
bereecuru aina jiniiquiin, oha caa asaae nelauriaacoaain beraihure.
cachane ujuaihoneein nerichaanuhi,” 37ॸNitohaneein teein jetaote, rai

naaure jetao Filato rai cachaauru. couturiniha nii casetecaauruhane jaan


26ॸNii jaun jetaote, Barabasi jianeein, leranu rai curuaa laenacure:
nii baiha Jesoso bisichateein acaauru Caate Jorioocuru curuaanaacuru
bijiu teein, coroso que terate Filato. Curuaanaa Rey ne.
27ॸNii jana jetaote, niha chatohanaine naain.
rucuhecuruhane jaan coloherineein 38ॸCuu jetao techu aina teein,

nenaa- loreri seeonjoa asae Jesoso coroatajai asijiautooru teeure coroso


ͅҡľľΎËȍ̞ľ͑ɗॷ27 72

que, leinjiin najaa biji nichajai que, 48ॸNii jana, leinjiin acaauru caje jetaote,

leeocha rai raotono nichajai que, soroneein jeluhariin cuhin jetao, sie
naaonjoaain. 39ॸJeloon situnacaauru tocohaneein nenaa ariin ruhin, elohanti
cachaauru jetaote, ËΎӕҡӕфɗʮɗѸɗʮɗѸɗȍ‫ڏ‬ bino sisiaain jetao, jiarana nujua que
naain jetao: nujuateein Jesoso ujuae que te, cohane
40ॸ“Teenforo chamuhitiin, nichata coina. 49ॸNii jana leeochaauru jetaote:
janojoeein nacoaauneein michuhin “Coa rerohecaate, ichoteratiha uha
jerichanejeein tiha nocoetona jereei ͑ɗɗËȍËΎҡɗʮɗɗʊфɗȍѸɗ͑ľËΎфʮɗȍË‫ڏ‬
inatiin, chajaain ichaajenihane ijiabereeo chera,” naaure.
ichoterateeu. Esinae rauhijiriin Cana 50ॸNejetaote, nacoauneein tonijiaain

Coaunera Calaohineeine, nii coroso caje auhaquiin inae ohe Jesoso. 51ॸͮɗɗфɗʮɗľľΎфɗ‫ڏ‬
faau,” naaure. 41-43ॸJerichanetojoeein tiin jetaote, ecui caje coauneein ocoai
jetaotechu: cuhin nesoaiheite Teenforo cuhanai
“Leeochaauru ichoteratihane saijieein, bujuaneein nenaa cajione. Nii jana jetaote,
tana laen raajenihane rai jaberoco nerurujuaa cana rai chauratanene jana
ichoteratena nainihane. Aca Isaraelitacuru jetao, netatujuacoae ajerichuru. 52ॸAtane
Curuaanaa Rey nihane, coroso caje banaaurune maajeein, netatujuacoaane
fauhinete cana netonai esenetaacache. jana jetaote, æ͑æΎӕ͑ľфËΎɗҡӕËӕľф‫ڏ‬
Cana Coauneraacha que jaaecohane jaun, neein onacaauru cachaauru nihanatiin
chajaain ena ichoteratemiin Cana jetao, o caje ichanajacoaain ichaaore.
Coaunera, esinae rauhijiriin niicha belaai 53ॸNitohaneein jetaote, inae o caje ichanaa

nihanete, cana netonai esenetaacache. Jesosone baiha jetao, Cana Coaunera nese
Acate cana rai aitelu, Cana Coaunera ˇľфΎѸ́ľľӕ͑Ëӕӕфӕȍ͑ɗɗΎËʮľɗËȍ͑͑‫ڏ‬
Calaohi nihane que,” naain jetao que caaurune jana jetao, coaranaacure arajii
͑ɗ͑ɗËȍʮľľӕфľѸѸľфľĀΎҡľËӕфӕËӕфӕ͑‫ڏ‬ cachaauru.
curu curuaanaacuru, Moisesa rai rauhi que 54ॸNitohaneein uha carorane jana,

cacha ralaaureraauru, chaen Jorioocuru nihacoaa cojoelanaacojoaine jana coaraain


bichauhenaauru, naaonjoainuri. jetaote, jataain nesooneein jetao:
44ॸNii coroatajai asijiautooru coroso “Esinaete chuhisi, Cana Coaunera
que nenacaauru nihanatiin jetaotechu, Calaohine caa cacha,” naaure jetao,
nocoeje chanuure. soondarooru curuaanaa aina ecu Jesoso
beraiha nenacaauru.
Oha Jesosone 55ॸNii jana jetaote, caje icharaain
(Mr 15.33-41; Lc 23.44-49; Jn 19.28-30) netiin Jesoso coarajeeure arajii enecuru
45ॸNii jana jetaote, enoto chujutoroa ǽɗ́ľľËʮľËΎӕ͑ľľɗ͑ËΎфΎҡʮ͑ľф‫ڏ‬
caje coaauneein, nuna macohi neein sacuureraauru. 56ॸAcaauru aina
amuritoheriha enotone reein tiaaojoaain jetaote cuurelu Maadala bene Mariha,
nocojoe cana rai chauratane. 46ॸNii chaen Saantiaao aina Jose neba Mariha,
rijieeoritiin jetaote, tonijiaain ehequiin: chaen Sebedeeo calaohichuru neba,
“Cana Coaunera, Ëȍ͑ӕ͑ʮľ́ɗË͑ɗ͑‫ڏ‬ naaonjoainuri.
tejeei,” naane neein jetao: “Eli Eli lema
sabactani,” nae jetao Jesoso. Jesoso jaberoco rucuhecuruhane
47ॸNiritohane jana, tabaauru ecu neein (Mr 15.42-47; Lc 23.50-56; Jn 19.28-42)
aonajeeurera jetaote: “Profeta Irihasi 57ॸInae
nocohecane jana jetaote,
cotihacate aite,” naaure. turuha uhe leinjiin Jesoso ere tonoraera
73 ͅҡľľΎËȍ̞ľ͑ɗॷ27ٍॷ28

coriquihonaneein nenaa Arimatea Nitohaneein sechaain jetaote, ecu


cocoaicha Jose. 58ॸNii Jose jetaote, Filato beraichanu que soondarooru ratiriin
coaraa cue, caje Jesoso jaberoco cauha cuure saseredotecuru curuaanaa
bajaane coina. Nii jana rai Jesoso curuaanaacuru aina fariseeocuru.
jaberoco teratiha Filatone jaun jetaote,
59ॸJesoso jaberoco raain, lino caje O caje ichanaa Jesosone
ichanohi shojoera que conajaain, 60ॸque (Mr 16.1-8; Lc 24.1-12 Jn 20.1-10)

28
banijiaain niicha bajerateilu ajeri jachu 1ॸInae situha nebetacanaa
cuhane Jesoso jaberoco rucujue Jose. cojoanonaane jana, inae ena
Nii baiha jetaote, ajeri que caohatiin nii janohajiha semana nunuhene jana
ajeri jachu bacuujua fuhin ratiriin jelai jetaote, ˇľѸΎѸΎʮ¡ľфΎËΎфӕËӕȍľËӕ‫ڏ‬
caje amue. 61ॸNii jana, Maadala bene ruhane jaan- ajeri jachu coaraa cuure
Mariha, chaen nii leeocha Mariha, Maadala bene Mariha aina leeocha
naaonjoainuri jetaote, nii ajeri jachu Mariha. 2ॸNii jana dede caje fauha
Jesoso jaberoco teeuruhane jaan acatiha anjerane jana jetaote, luhecotariin uhe
laurijiatiin nedaaure. jataain mijiaainetiin carora. ͮɗҡΎȍ‫ڏ‬
neein fauhin jetaote, nii Jesoso jaberoco
Jesoso jaberoco rucuhecuruhane jaan
rucuhecuruhane jaan ajeri jachu
beraihuruha sondaroorune
fuuruhane jaan ajeri jaberoco raain
62ॸNii cojoanoo, inae nebetacanaa nichoae laujuae nii anjera. 3ॸNii anjera
cojoanonaa nihane jana jetaote, Filato jetaote, aiha jiacanene tocohaneein
coaraa cuure jiniiquiin saseredotecuru jiquihacoha rai jaberocone jana, jataain
curuaanaacuru curuaanaacuru aina somajae rai cajione aiha dede sacarine
fariseeocuru. Nitohaneein cuhin, inae tocohaneein. 4ॸNii coaraain jetaote,
rene turuhin jetaote: coasina caaun rijijijianeein onaa
63ॸ“Curuaanaa, jaiti ichaohane banate: rijiinanaain nedaaure nii beraihurera
‘Inae nichata janoha ohane baiha jete, o soondarooru. 5ॸNii jana jetaote, nii
caje ichanareein,’ naain ererejetoha nii coaraa cunacaauru enecuru rai jetao:
casajeneein ichaonaa cachane quene “Jiaoriha casiichene. Inae, nii coroso que
coaaucaaun. 64ॸAihane jaun, ͑ɗɗфӕËӕȍľ‫ڏ‬ teein niicha ateinaauri Jesoso ariha
curuhane jaan ajeri jachu beraichateeu aaichene coitucuhanura. 6ॸInae cau nihei.
nichata janoi reeintiaain. Ainihanete, Inae nii aitoroaetohane tocohaneein o caje
janotiin uhin rai jaberoco amaain: ‘O ichanaa. Chajaauchete, nii teeuruhalune
cajete ichanae,’ naain cachaauru jaan jelai coarae,” naain acaauru que nii
coritaaurure aina nerelanacaauru. Niite Jesoso jaberoco teeuruhane jaan jelai
laen, nii jauriaanejeein amurijiriin, coaarate nii anjera. 7ॸNiritiin jetaote:
jataain banejelanaala casaje nere,” ٘æȍʮɗ͑ľфΎʮΎľľɗ͑Ëӕȍɗ͑ɗ͑͑ľфľ́͑‫ڏ‬
naauruha Filato raine jana jetaote: caauru rai: ‘Inae jetao o caje ichanaa.
65ॸ“Caa nitohanei beraichane que Calileea cuhin jetaote, inara ajiniha
nenacaauru soondarooru aina cuhin, turureein. Ecu jetaote coaariquicheein,’
caohatiin jerequichene tocohaneein nii nanichuche. Inara rai bihanune coinane
ajeri jachu funichuche,” nae acaauru rai cau turuun,” naain jetao, nii enecuru
Filato. 66ॸNii jana cuhin jetaote, nii ajeri letoae anjera.
jachu niha Jesoso jaberocone jaan rai 8ॸNii jaun jetaote, ʮҡɗ͑ËѸɗȍӕ‫ڏ‬

fuera sechaaure leinjiin secho que. ruhane saijieein rachoojoeein nii Jesoso
ͅҡľľΎËȍ̞ľ͑ɗॷ28 74

atane bana jelai caje erojoeein uhin 15ॸNii jaun jetaote, nii coriqui raain

biha uure nii enecuru, aina nerelanaa ʮľфɗËȍ͑ľҡΎʮΎľľɗ͑͑ɗɗѸӕӕʮӕҡľ͑ʮӕ‫ڏ‬


nichaanune rai. 9ॸNii jana jetaote, ruhane rijitojoeein jetao, aitocure nii
uujueeuruha nii enecurune jana acaauru soondarooru. Nii jaun jetaote, niritiin
rohan neeoritiin acaauru rai iriha acaauru coritaauruhane jaun, ľ͑ľľ͑ľҡΎ‫ڏ‬
Jesosone jana rohan nichuuntaain, rai joeein nii esenetaaure Jorioocuru.
tijia que nebalurucaain cutujuaain jetao
coroaaecure nii enecuru. 10ॸNii jana Niicha icharatei ichacuruhane coina aina
jetaote: nerelanacaauru rai aitoha Jesosone
“Jiaonriha casiichenera. Chajaain (Mr 16.14-18; Lc 24.36-49; Jn 20.19-23)
Ë͑ľʮľф͑ľľɗ͑͑ľ͑Ëӕфӕфɗ¡ľ͑ɗËȍӕ‫ڏ‬ 16ॸNitohaneein canacaanu rai beratiha

chete, Calileea cuuruhine. Ecune ita Jesosone jaunne, Calileea nii naitoonjoa
coaarichaanuhi,” nae jetao, nii enecuru ichatane ucuunno cuhacaanu lechoonca
rai Jesoso. leinjiin Jesoso aina nerelanaa
nichaanune. 17ॸEcu turuhacaanune
Niicha coarai beeuruha soondaroorune janate, ecu canacaanu ajiniha niha
11ॸNitohaneein biha cuuruha Jesosone jaun, rohan turuhin jaiti
enecurune nainiha jetaote, ѸѸľфľĀΎҡľ‫ڏ‬ acanihane esenetaaureniha tabaaurune
curu curuaanaacuru curuaanaa rai jetao, saijieein coroaecaanu.
neseeu cuhin jitariin niicha coaracuri 18ॸNii janate canacaanu rohan

biha cuure nii atane banau Jesoso nichuuntaain:


ʮ¡ľфΎËΎ¡ľфɗȍ͑ľ͑ËӕфӕѸΎΎ͑Ā‫ڏ‬ “Canu Inaca Cana Coaunerate,
rooru tabaauru. 12ॸNii jaun jetaote, ita chauratane, dede, naaonjoainuri rai
suujuau tacaauruhane coina Jorioocuru cocoainacaineein nihanune coina
¡ɗËȍӕȍľ͑ӕфӕËΎфËӕӕфľѸѸľфľĀΎ‫ڏ‬ caeteein ne. 19ॸAihane jaun, chajaain
tecuru curuaanaacuru curuaanaacuru. satiin caa chauratane sacutaain lauri
Nitohaneein inae ita suujuau tacaain lauri nenacaauru cachaauru
jetaote, jataain arajiin soondarooru rai relanichuche inara relaanune
coriqui teein jetao: rijijieeinte, canu ere tonoraera
13ॸ٘ॸَˇ͑Ύҡɗɗ͑Ѹɗ͑ɗȍË͑ӕ͑ľҡΎ͑Ύȍ‫ڏ‬ neeuruhine. Chaen, Canu Inaca, canu-
naute, turuhin Jesoso jaberoco rai calaohinichaaunne, Cana Coaunera
amaaure aina nerelanacaauru,’ Suujue, naaonjoain nichaanune rai
naauche. 14ॸNii jana coitucuhin, canacaanu cachaneein nenaa jereraauru
chatohaneein inara tenaa coaauca cojunacateein baotisanajaauche.
coberenadoro Filatonena, ita suujua 20ॸChaen inara rai aitonajaaocaaunne

tacaain caohaterichaanuhi, nabana rijijieein, nii caitoonjoa tonoraain


baasoneein inara tihane coataa,” ichaaoruhane coina relanajaauche.
naain jetao, ͑ɗɗѸΎΎ͑ĀфΎΎфӕѸӕӕʮӕ‫ڏ‬ Jerichanejeeinne besautiha cana
teeure saseredotecuru curuaanaacuru cojoanonaane reeintiaaojoaain itolere
curuaanaacuru aina Jorioocuru bana inara aina nereeunni,” naain necoe
bichauhenaauru. Jesoso.
Marocohacha laenai
Ena Nenaa Cana Coaunera Ere

nenacaauru naaonjoainuri nii Joaan ere


Cana Coaunera ere beebejiha aonaa curejetecurelu.
Joaan Baotisitane Nitohaneein cuhin ecu turuhin esinae
(Mt 3.1-12; Lc 3.1-9, 15-17; Jn 1.19-28) rauhijiriin suujuelanaala osaaocuruhane

1
1ॸCaate nunuhe caje coauneein Cana beeuruhane jaun jetao, nucuhe
Coaunera Calaohi Jesocurisito que Jorodaan cuhane teein acaauru
erenaa raotono ne. 2-3ॸNiite inoaenlu cojunacatiha acaauru baotisarejete nii
nere bera inoaensi Isaihasi que Joaan.
berateein laenaratiha Cana Coaunerane 6ॸCamecho ujui caje ichanohin cajione

jaun, nii aitohane rijitojoeein: que cajionequin jetaote, jacari caje


“Nii Canuhacha letoai ichanohi que ichoraquiin, sisiincho,
Canu ere berate, irichaje, naaonjoainuri que jetao
ii ajiniha cuhin turuhine jaan lenoneein nerejetelu nii Joaan.
bero rucuhereein. 7ॸNitohaneein jetaote, Cana Coaunera

Nitohanihane jaunte: ere beebejeein jetao:


‘Cana Curuaanaa turunajaanu “Canu baihate ureein leinjiin jataain
bero raujiaauche,’ naain cacha canu amurijiriin nelateein nenaa.
areroo rohan situnacaauru Niheichu rai safato ichora rutuhanune
cotijiaain suujuatereein,” coina nihanatiin nelatejeerinaauni.
naain nere bera inoaensi Isaihasi que 8ॸCanune acau que inara camujuaain

berateein laenaratiha Cana Coaunera inara baotisaaun. Jana acate laen inara
4ॸNii rijijieein jetaote chuhisi, inae baotisaa ureein Cana Coaunera Suujue
cacha areroo cachaauru baotisaain: que,” nae jetao cachaauru rai Joaan.
“Inara osa jianeein, esinae rauhijiriin
Jesoso baotisaa Joaanne
Cana Coaunera coitucuhin nacoauneein
(Mt 3.13-17; Lc 3.21-22)
ɗ͑фɗËȍΎËΎфľľɗ͑͑ľľɗËȍľ͑ľËΎʮӕ͑Ë‫ڏ‬
͑ľľɗ͑Ëӕȍ͑ӕҡľľɗ͑¡ΎҡɗѸ͑Ύ‫ڏ‬ 9ॸNii cojoanonaa bana jetaote, Calileea

joineein neeichene inara osa caje inara batane que nenaa Nasarete caje amuhin,
ichoteratemiin Cana Coaunera,” naain nucuhe Jorodaan auhaniha turuha
belu jetao acaauru rai Joaan. 5ॸNii jana Jesosone jana jetao, ecu Jorodaan
jetaote, satiin Jodea batane que cuhane teein acaentonai camujuaain
nenacaauru aina Jerosaleeun baotisae Joaan. 10ॸNii baotisaa Joaane

75
ͅфΎËΎȍËȍ̞ľ͑ɗॷ1 76

jana acau caje mituhane rijieeoritiin coarae Jesoso, acauhanau rai rede
dede coaraa Jesosone jana jetaote, nalaaecuruhane jana. Nitohaneein
nejoracaa dede bacuujuane jana caje acaauru coaraain jetaote: 17ॸ“Chajaauche
uhin serori rijijieein nichoae fauha uhe canu aina. Aihate nii ate mucuhichene
Cana Coaunera Suujue. 11ॸNii jana rijijieein, canu rai cachaauru mucuhin
dedeeu tonii jetaote: raeraneein neeiche,” nae jetao acaauru
“Ii te jataain canuhacha jereein rai Jesoso.
canuhacha cocoainanohin cacalabineein 18ॸNii rijieeoritiin jetaote, rai rede

neeicha,” naain toniha erenaane jana ratiriin Jesoso aina cuure.


jetao aonajeeure. 19ॸNii caje basiinjiin cutiin jetaote,

coroatajai ate mucuurera- Sebedeeo


Baaso que Jesoso saruha Moconajaerane calaohichuru Saantiaao aina rai nejera
(Mt 4.1-11; Lc 4.1-13) Joaan eruha cue Jesoso, bote cuhane
12ॸNii baiha jetaote, cacha nenaja nihei neein redeeuru rucuheca neeuruhane
que Jesoso amae Cana Coaunera Suujue. jana. 20ॸNii coaranaacane rijijieeoritiin
13ॸNii jaun ucuae ataibinaecuru jana cotihanaacane jaun jetaote, bote cuhane
niha jena chonca janohin Cana acaauru coroatajaneraauru aina nii
Coaunera Calaohi Jesosone jana jetaote, acaauru inaca Sebedeeo ratiriin Jesoso
baaso que saruhane coina cojuhin aina cuure.
coaraa moconajaerane jana jetao,
Jesoso coroatajanecure Cana Coaunera Leinjiin cacha suujua cuhane niha
letonocuru anjeraauru. Moconajaera letonone
(Lc 4.31-37)
Calileea batane cuhin, 21ॸInae Caferenaaon turuhin jetaote,
rai namihaneeo nunuhetiha Jesosone nebetacanaa cojoanonaa bana ita
(Mt 4.12-17; Lc 4.14-15) taojiaain, Cana Coaunera rai rauhi que
14ॸʊ͑ľËфľѸľфΎËӕȍ͑ľˇΎ͑ľ͑Ύӕ‫ڏ‬ ereereecuruha Joriocurune jaan coloheri
ruhane baiha jetaote, Calileea batane sinacoca asaae cuhin cachaauru relaane
que cue Jesoso, Cana Coaunera ere nunuhetiha cue Jesoso. 22ॸNii jana
Erenaa Raotono que ereerejeein jetaote, cojoaelatiin aonajeeure
cachaauru rai bihane coina. cachaauru, Moisesa aitonjoan rauhi que
Nitohaneein inae ecu turuhin jetaote: cacha relaaurera amurijiriin esinae
15ॸ“Inae ichuunijiha Cana Coaunera rauhijiriin suujua caje coitucuhin
Cojoanonaa. Aihane jaun Cana aitohane jaun.
Coauneraacha beratenojoin Erenaa 23ॸNii jana jetaote, nii netaojiaauruha

Raotono esenetaain tonoraauche,” naain cachaaurune jaan coloheri sinacoca


beebeje cachaauru rai Jesoso. asaae ne leinjiin cacha- suujua cuhane
Moconajaera letono siricha. 24ॸAca
Jenai cachaauru ate mucuurera jetaote ehequiin:
cotihaca Jesosone “Chanute canacaanu rene turuha uhita
(Mt 4.18-22; Lc 5.1-11) Nasarete cocoaicha Jesoso. Jerihane nechu
16ॸNii jana jetaote, Calileea conemuri jataain canacaanu itajeranu quete turuha
auhaniha cuujihane jaun jetao, uhicha. Raotojoeeinne canu, ii Cana
coroatajai ate mucueracuru Simoon, Coaunera Calaohi neeine coitucuunra,”
chaen nejera Aanderesi, naaonjoainuri nae Jesoso rai. 25ॸNii jana jetaote:
77 ͅфΎËΎȍËȍ̞ľ͑ɗॷ1

“Coa iriha. Caa cacha jianeein cachaaurune maajeein amaaure,


amuura,” nae jetao Jesoso, nii cacha acaauru rautaa Jesosone coina. 33ॸNii
suujua cuhane nenaa Moconajaera jaun jetaote, satiin nenaanajaauru caje
letono rai. 26ॸNii jana jetaote, фɗʮɗʮɗʮɗ‫ڏ‬ cuhin, ecu acuujua niha netaojiaaure
neein nii cacha teein, tonijiaain cachaauru. 34ॸNitohaneein jetaote, araai
ehequiin mitue nii Moconajaera letono, laurii cunai caaun cunaitenacaauru
nii cacha suujua caje. 27ॸNii jana satiin cachaauru rautaain, Moconajaera letono
nesoonetiin jetaote: sirichaaurune maajeein rautae Jesoso.
“Chatohanai cacha relaera cachana Nejetaote laen ereeuruha nii cacha
caa ai. Coatiha cacha relaauruha cacha suujua cuhane nenacaauru Moconajaera
relaaurerane rijijieein cacha relaai. letonocurune caohate Jesoso,
Caate laen nohanelanaala esinae raotojoeein acanihane coitucuuruhane
rauhijiriin cacha relae. Chaen techu jaun.
moconajaera letonocuru nihanatiin nere
tonoraain cacha suujua caje mituhin Calileea batane cuhin,
amuure,” naain jetao ita caje bajaaure Cana Coaunera ere beebejiha Jesosone
nii cachaauru. (Lc 4.42-44)
28ॸNii jana jetaote, coa carajaaeriin 35ॸInae janonaa jerihane jaun jetaote,

Jesoso benaa coitucuure satiin Calileea nimichuhin nii nese caje cuhin, jelai
batane que nenacaauru cachaauru. Cana Coaunera bajaa cue Jesoso. 36ॸNii
jaun jetaote, leeochaauru aina jiniiquiin
Simoon Fedoro tano rautaa Jesosone cuhin Jesoso ariha cue Simoon.
(Mt 8.14-15; Lc 4.38-39) 37ॸEruhin jetaote:
29ॸInae netaojiaain Cana Coaunera rai ٘ґҡɗɗ͑ËËȍӕфӕҡľɗɗфɗɗфɗʮɗ̲ӕȍľ‫ڏ‬
rauhi que ereereecuruha Jorioocurune muhecure,” naauruha Jesoso raine jaun
jaan coloheri sinacoca caje mituhin jetaote:
jetaote, Saantiaao, Joaan, naaonjoanuri 38ॸ“Chajaau chacuchete ichuun

aina jiniiquiin, Aanderesi aina Simoon nenacaauru leeocha nenanajaauru cuhin


loreri asaae cue Jesoso. 30ॸNii jana Cana Coauneraacha beratenojoin erenaa
jetaote, inae nii loreri asaae benichaache. Nii coinane jelai caje
turuuruhane jana, ajaa caaun cunaiteein mituhin cajiha uun,” naain acaauru
ecu tocoeeque Simoon tano. Nii jaun tonorae Jesoso.
jetaote, Jesoso rai beeuruhane jaun, 39ॸNitohaneein jetaote, cajihaneein
31ॸrohan nichuuntaain rai biji que nenaanajaauru amuhemujueein, satiin
michuhane jana jetao, inae caje amue Calileea batane sacuritaain Joriocuru rai
ajaa. Nii rijieeoritiin inae caje amuha netaojiaauruhane jaan coloherihuru
ajaane jaun jetaote, nimichuhin acaauru asaae Cana Coaunera ere beebejeein,
coroaate nii cunaitenaa Simoon tano. moconajaera letonocuru sirichaauru
ËËȍӕфӕ͑ľ̲ʮľľɗ͑фӕҡɗ̲͑ӕȍľ‫ڏ‬
Arajiin cunaitenacaauru rautaa Jesosone mujue Jesoso.
(Mt 8.16-17; Lc 4.40-41)
32ॸInae sohane jaun nocohecane jana Leinjiin cosibi siricha rautaa Jesosone
jetaote, ˇľѸΎѸΎфľ͑ľѸҡɗɗ͑Ëӕ͑ɗҡľ͑‫ڏ‬ (Mt 8.1-4; Lc 5.12-16)
caauru, Ëȍľ͑ѸӕӕʮӕËӕȍ͑ľͅΎËΎ͑‫ڏ‬ 40ॸNiijana jetaote, Jesoso rene turuhin
jaaera letono sirichaauru, naaonjoainuri jetao: “Jereeine jana nihane canu
ͅфΎËΎȍËȍ̞ľ͑ɗॷ1ٍॷ2 78

rautaai caa canu cosibi caje,” naa leinjiin cacha jiurona amaaure jenai
leinjiin cacha cosibi caaun cunaitenaa, cachaauru. 4ॸNejetaote, jataain arajiin
nacatiha neseeonrihaainne jaun jetaote, turuha cachane jaun, Jesoso rene nii
41ॸcairichaaojoaain coaraane jaun ʮɗӕфΎ͑ËËȍҡӕфӕ͑͑ɗ͑ľËӕфľ‫ڏ‬
jetao, biji que mucuhin: nihana jaun jetao, loreri coarana
“Jerichaaun chujian. Ii caje amuhine joaracaain rai nela cuhane tijichaain,
caa ii cosibi,” naa nii cacha rai Jesosone nii niha Jesosone jaan jeloon nii jiurona
42ॸrijieeoritiin caje amuha nii cosibine cacha faaure. 5ॸͮɗɗËӕ͑ɗҡľ͑фӕҡфɗ‫ڏ‬
jaun jetaote, inae somaraain ne nii chaainne esenetaain amaauruha nii
cacha. 43-44ॸNii nerautaane rijieeoritiin amaaurerane coaraane jaun jetaote:
rai necoeein jetaote: “Inae ii osa caje ii ichoterateein, ii
“Aonaaun. Coa caa ii rautaanune biha que casuujua acatichaaunra cacalabi,”
chuni rai. Raujiaain Cana Coaunera ere nae jetao nii cunaitenaa rai Jesoso.
que cacha relaera neein nenaa 6-7ॸNii jana ecu neein aonajeein

saseredote coaanihun ii coaraane coina. jetaote: “Chanuna caritiin ere caa


Chaen inae nerautaai nii ii cosibi cajene cacha. Nechu jataain Cana Coaunera
coaracuruhane coina, aitoha Moisesa niha nocoetohane jaunte aite. Leinjiin
aitonjoan rauhine rijijieein, Cana Cana Coauneraachate nainere osa sitaa
Coaunera belaaine jaanu amaain cacha cajene,” naain jetao suujua
cunihute inae ii cosibi caje nerautaaine cuhane ereerejeein laurujualaurujuaain
coitucuurumiin satiin cachaauru,” naain aonajeeure Moisesa aitoonjoan que
jetao jataain suujuateein nii cacha cacha relaaureraauru tabaauru. 8ॸNiritiin
letoae Jesoso. 45ॸNii jana jetaote, satiin suujua cuhane coaaucuruhane que
cachaauru rai nii nitohaneein jaberoco nainaain jetaote:
rautaa Jesosone que nereretaa cue nii “Chanuna niritiin inara suujua cuhane
cacha. Nii jaun jetaote, inae neseeuru coaauquiche. 9ॸCha caaintanerihana nii
raotojoeein turunaa nainenihane jaun jiurona rai: َʊ͑ľɗɗΎѸËʮľɗËȍΎҡľфҡľ‫ڏ‬
jetao, neniha cachane jaaun cuhin nojoineein,’ naain irihaca ne. Ainihane:
amuhemujue Jesoso. Nejetaote, lauri ‘Nimichuhin chela seriin amuu,’
laurichuru caje cuhin coaraa cuure naacane. 10ॸCoarajeeuchenejian, Cana
cachaauru. Coaunera Calaohi cachaneein
nejanoanaa nichaaunne, itolere
Leinjiin jiurona cacha rautaa Jesosone curuaanaa neein nihanu caa cana rai
(Mt 9.1-8; Lc 5.17-26) chauratane quene coaaratete, rai nosa

2
1-2ॸNiibaiha janojanoheriin catiaain caje cacha ichotena nainichaaunne
jetaote, coaiteen Caferenaaon cue coitucuhiche,” naain jetao, nii jiurona
Jesoso. Inae ecu turuhin, loreri asaae rai:
nihane coitucuhin jetaote, rene turuha 11ॸ“Ii raine aitoon. Nimichuhin chela

cuuruha arajii cachaaurune jana jetao, seriin chenenajau caunihu,” naa


acaauru rai Cana Coaunera ere beebeje Jesosone rijieeoritiin jetaote, 12ॸsatiin nii
Jesoso. Nitohaneein arajiin turuuruha ecu neein coarajeeurera notaracae jetao,
cachaaurune jaun jetaote, jataain nimichuhin rai nela seriin jelai caje
nemoha loreri asajine jaun, nii acuujua amue nii jiuro caaun cunaitenaa. Nii
rohan nihanatiin nene turuha cachane jaun jetaote, satiin cojoelatiin jetao:
jaannu. 3ॸNii jana jetaote, Jesoso rene “Chabana catohani coarahaacacheta,”
79 ͅфΎËΎȍËȍ̞ľ͑ɗॷ2

naain jetao Cana Coaunera coroaecure


cachaauru. Suri couu netiin Cana Coaunera
bajaauruhane
Leinjiin cacha Lebi cotihaca Jesosone (Mt 9.14-17; Lc 5.33-39)
(Mt 9.9-13; Lc 5.27-32) 18ॸJoaan Baotisita sacuurera aina
13ॸNii baiha jetaote, coaiteen nemuri fariseeocuru sacuurera jetaote niqui, suri
auhaniha cuha Jesosone jana, rene couu netiin Cana Coaunera bajaebajaecure.
turuuruha arajiin cachaaurune jaun Nii jana jetaote, Jesoso rene turuhin jetao:
jetao, acaauru rai Cana Coaunera ere “Chanuna jana chaen, Joaan, fariseeocuru,
beebejeein acaauru relae Jesoso. 14ॸNii naaonjoaihunri relanojoinuru jataain Cana
caje cuujueein jetaote, Romanocuru rai Coaunera bajaae bajaaecure suri couu netiin.
impoestonu que cacha cobaraain coriqui Nete laen itolere bana ii aina nerelanacaauru,
raeraneein nihane jaun rai rori ichoae coaaerai cohin, lenoneein, naaonjoaunreta,”
lauhecoha Arafeeo calaohi Lebine jana naauruha Jesoso raine jana jetaote:
coaariin jetao: 19ॸ“Aiha chuhisi niqui. Nete ene ranaa

“Chajaau caniha,” naa Jesosone jaun jeriha cachana jaa beseta que neeuruhane
jetao, nii rijieeoritiin nimichuhin Jesoso jaun, suri couu nenaa nainecurene caa
aina cue Lebi. 15ॸNii baiha jetaote, nii cotihanohinchuru, jaiti acaauru aina niha nii
Lebi loreri asae lenoniha niha aina ene raeranu cachane jaun. 20ॸNete laen inae
nerelanacaauru aina Jesosone jana nii ene ranaa jerera cacha amaauruhane, suri
jetao, cuu nii Lebi aina lenoniha neeure couu neein inaderaa cuurureeincha,” naain
arajiin leeochaauru Romanocuru rai jetao: 21ॸ“Coaracuche nachuhinti, nihei chuni
impoestonu que cacha cobaraain coriqui obiri enachasine soaain, cajione siri que
raaurera, leeochaauru cachaauru- counera. Nitohaneein nii obiri enachasine
baasoneein ichaoha benojoihunri, soaihanete, nii obiri enachasine asaaere nii
naaonjoainuri. 16ॸNitohaneein Jesoso cajione siri. Chaen caohachaain nedanaa
aina lenoniha neeuruha nii nitohaneein nainerihei nii obiri enachasine, nii cajione
ɗËȍΎ͑ËӕфӕËËȍӕфӕ͑ľËΎфËӕ‫ڏ‬ siri que couneraane. 22ॸNii rijijieeinchu, nihei
ruhane jaun jetaote, nii Jesoso aina chuni inae conaca que tiha coaaeraine jana,
nerelanacaauru rai jetao: cuhane ichonai tera. Nitohaneein cuhane
“Chasiina taa Romanocuru rai teraa ichonainete naasaaere nii coaaerati.
impoestonu que cacha cobaraain coriqui Nitohanihane jaunte, caohachae coaaerai
raaurera, ¡ѸΎ͑ľľɗ͑ɗËȍΎȍ¡ľ͑ΎʮΎɗȍӕ‫ڏ‬ nejesinaneein niha coaaeraine. Chaen
nuri, naaonjoaihunri aina lenone inara ichonai, ichonai nejesinajeein nihane
relaera,” naaure jetao fariseeocuru aina caohachae,” naain jetao cachaauru tonorae
Moisesa aitoonjoan que cacha relaaurera, Jesoso.
Jesoso aina nerelanacaauru rai.
17ॸNii jana jetaote, acaauru aonajeein Nebetacanaa cojoanonaa bana aroso
jetao: rijijieein nenaa tirico moloonejeein
“Coatiha coichaera latecuruhi quihuruha Jesoso aina nerelanacaaurune
rauronacaauru. ̞ľɗ͑ʮɗɗ͑Ëӕ͑ɗҡľ͑Ëӕ‫ڏ‬ (Mt 12.1-8; Lc 6.1-5)
ruhachate coichaera latecure. Coatiha 23ॸNebetacanaa cojoanonaa bana aina

osa colane nenacaauru cotihaca uhaaun. nerelanacaauru aina jiniiquiin temule


Osa aina nenacaaurune cotihaca uun,” jana situhin, amuhemuheca Jesosone
naain jetao acaauru tonorae Jesoso. jana jetaote, quihuruhane coina aroso
ͅфΎËΎȍËȍ̞ľ͑ɗॷ2ٍॷ3 80

фɗʮɗʮɗľľɗ͑͑ľ͑ҡɗфɗËΎɗ̲͑Ύ́ΎΎ͑ľ‫ڏ‬ “Nimichuhin nii cacha cataaun


jeeure aina nerelanacaauru. 24ॸNii chujutoroaau,” naain jetao:
coarajeein jetaote: 4ॸ“Chatohanai ichacaane caohachae

“Chanuna nebetacanaa cojoanonaa nebetacanaa cojoanonaa bana, baaso


nihane jaun cocoaeraa nitohanai ichara ichaain cacha ichao itajihacanena.
natiin, nitohanai ichacure nii ii aina Ainihane cacha ichao rai caohacha
nerelanacauru,” naauruha Jesoso rai ichacaanena,” naain fariseeocuru caje
fariseeocurune jana jetaote: bajaa Jesosone jana jetaote, ɗ͑ӕȍľ‫ڏ‬
25ॸҽ͑͑ɗҡΎȍ͑ɗȍ́ӕѠ¡ɗфɗ͑ľËΎɗҡӕËӕȍɗ‫ڏ‬ neecha curuaaequiin aonajeeure. 5ॸNii
chene: 26ॸ“Nii Rabiri jetaote, saseredotecuru jaun jetaote, ͑ɗɗ͑ľфľΎȍ͑ʮľфľËӕфľ‫ڏ‬
curuaanaa neein niha Abiatane bana nihane jaun, nererojoecaaojoaain
Teenforo asaae enohin Cana Coaunera que inaderaain, nii curuacaain nenacaauru
banijiaain nenaa faan qui, nii rai coaraain jetao:
corihacuru aina jiniiquiin mijiitooruhane “Ii biji raujiaau,” naa nii cacha rai
jaun, saseredotecuruhacha nii faan quinaa Jesosone jana, biji sijitaain raujiaa nii
nainihane saijieein,ٚҡ͑͑ɗ͑́ľ͑͑Ύȍɗ‫ڏ‬ cachane jana jetaote, inae nerautaain
niha Cana Coaunera Quiricha cuhanene neraujiae rai biji. 6ॸNii coaraain jetaote,
ereretaain aonaquichene. airiniha mituhin ita suujuatiha cuure
27-28ॸ“Nebetacanaa cojoanonaate ƄфΎĀľѸɗľфľҡΎ͑Ύфľфӕфӕɗ͑ƸфɗѸľľΎ‫ڏ‬
coaunaelu Cana Coaunera, bana curu, Jesoso sohin jaaoruhane coina.
nebetacanaa nainiha cachane coina.
Coatiha cacha cairichaeranu que Nemuri auhaniha netaojiaauruha
nebetacanaa cojoanonaa coaunaailu arajiin cachaaurune
Cana Coaunera. Nii jaunne laen canu 7ॸNii baihate, rene turuuruha arajiin
naineeun nebetacanaa cojoanonaa bana Calileea cocoaichacurune jana, nii Calileea
nihanatiin quiicha ichana jerei ichaain conemuri auhaniha cue aina nerelanaauru
nihanune. Nitohaneeinte inara rijijieein aina Jesoso. 8ॸJataain itolere ichaain,
cachaneein rai Calaohi nichaaunne cunaitenacaauru cachaauru rautaain,
cocoainaain letoae Ofa Cana Coaunera,” naaonjoaane coitucuuruhane jaun jetaote,
naain jetao fariseeocuru tonorae Jesoso. coaraa cuure Jodea batane, Jerosaleen,
Idomea batane, nucuhe Jorodaan
Jiurona bijii cacha rautaa Jesosone auhaniha neein enoto mitu nichajai
(Mt 12.9-14; Lc 6.6-11) cajeeurune maajeeinchuru cuhin jetao,

3
1ॸNii baiha jetaote, coaiteen Tiro, Sidoon, naaonjoainuri batane cajene
netaojiaain Cana Coaunera rai maajeein turuha cuure arajiin cachaauru.
rauhi que ereereecuruha Joriocurune 9ॸNii jaun jetaote, chajaain letona jatoraain

jaan coloheri sinacoca asae enoha cuha bote coaracuruha aina nerelanacaaurune
Jesosone jana jetao, cuu ne leinjiin coina, acaauru rai aite Jesoso, nabana
cacha jiurona bijii. 2ॸNii jaun jetaote, sururucuruha nii arajiin turunacaauru
nebetacanaa cojoanonaa bana nihane cachaaurune coataa. 10ॸJataain araai laurii
ʮӕ͑͑ɗɗˇľѸΎѸΎËΎфʮľľӕфľƸфɗѸľľΎ‫ڏ‬ cunai caaun cunaitenacaauru rautaane
curu, nii jiurona bijii cacha rautaane jaun jetaote, satiin cunaitenacaauru Jesoso
niha nechu jataain colurujeeuruhane jaberoco dadanaa jerecure nerataauruhane
jaan leranune coina. 3ॸNii jaun jetaote, coina. 11ॸͮɗɗʮ͑ѸӕӕʮӕËӕȍ͑ľ̲ΎËΎ͑‫ڏ‬
nii jiurona bijii cacha rai jetao: jaenra letono sirichaauru jetaote, Jesoso
81 ͅфΎËΎȍËȍ̞ľ͑ɗॷ3

coaracuruhane jetao, ͑Ëҡɗȍ͑ľѸľľΎ͑‫ڏ‬ ecu rene arajiin netaojiaauruha


riaain: cachaaurune jaun jetao, nii aina
“Iite Cana Coaunera Calaohi neeicha,” nerelanacaauru aina jiniiquiin lenonena
naain jetao cojiorichure. nainecurene. 21ॸInae nitohaneein ecu
12ॸNejetaote aonajeeuruha cachaaurune niicha ichanenu coitucuelanaala niha
jana, que ereeuruha nii moconajaera Jesosone beeuruhane coitucuuruhane
letonocurune caohate jataain Jesoso. jaun jetaote, raa cuure naraaichuru.
22ॸChaen Jerosaleen caje turunacaauru
Afosotoorunu que, lechoonca coroatajai Moisesa aitoonjoan que cacha
niicha cocoainanenu janiicha Jesosone relaaurera netonai jetaote,
(Mt 10.1-4; Lc 6.12-16) “Moconajaeracuru curuaanaa
13-14ॸNiibaiha jetaote, ichatane ucuuno Beelseboote, caa cacha rai catohanei
que iniin caohachaain niicha coaracuri ichaane jaan teein ne, nii aina cacha
cotijiae Jesoso. ʊ͑ľѸҡɗɗ͑͑ľҡΎʮɗӕ‫ڏ‬ suujua cuhane nenaa moconajaeracuru
ruhane jana jetaote, janiinajaain letono sitaane coina,” naaure jetao ita
acaauru caje lechoonca coroatajaain rai.
nenacaauru cocoainae, corihaneein 23ॸNiritocuruhane aonaain jetaote,

jiniichaain amuhemujeein, chaen nere acaauru cotijiaain:


beraanu que naaonjoaaunruhane coina. “Chasiina nejesinanejeein, ËȍҡΎȍ‫ڏ‬
Nii lechoonca coroatajai niicha neein ita teein, ita sitanaa nainere
cocoainaauri jetaote, afosotooruneein moconajaera. 24ॸNiheichu leinjiin atane
curuaatenajaain letoanajaen, 15ॸcacha que ichaonacaauru, nejesinajeein itaque
suujua cuhane nenacaauru moconajaera nejerateein nihane raotiin ita aina
letonocuru sitaain, cunaitenacaaurune ichaonaa nainecururihei. 25ॸNiheichu
maajeein rautaauruhane coina. 16ॸNii leinjiin loreri asaei ita que nejesinajeein
lechoonca coroatajaain niicha janiichuri nejerateein nenaa nainecuruhi
jetaote, nii jauriaanejeein Simoonneein coroatajai cacha, lesajeein ita que
niicha curuaatei Fedoro, chaen 17ॸnejera nejerateein nihane raotiin ita aina
Joaan aina Sebedeeo calaohichuru ichaonaa nainecurenihane jaun. 26ॸNii
Saantiaao naaonjoainurine. Acaauru rijijieeinchu ita que nejesinajeein
jetaote, Boanerges neein curuaatenajae: ͑ľʮľфҡľľɗ͑͑ľ͑͑ɗ͑ľËӕфӕȍɗ̲ΎËΎ͑‫ڏ‬
“Arara calaohichuru,” naaneneein. jaera aina rai letonocuru, enaacha
18ॸChaen Aanderesi, Feriƿ, Bartolomee, jiniiquiin ita itajenaa nainecururihane
Mateeo, Tomasi, Arafeeo calaohi jaun.
Saantiaao, Tadeeo, Celoteneein niicha 27ॸNihei chunei jataain laraajiin nenaa

curuaatei- Simoon, 19ॸchaen nii acaauru cacha loreri asaae enohin niicha sirii
lechoonca coroataja, ˇľѸΎѸΎËΎ́ӕфӕʮӕľ‫ڏ‬ rulunaa nainera. Jauriaanejeein biji
ranu Jodasi Isacariote naaonjoainurine. ichohacane banaachate nainere caje
niicha sirii ruluhane.
Moconajaera letononiha Jesoso 28ॸCana Coaunerate, itolere baaso
beeuruha Moisesa aitoonjoan ichaain neosateein, itolere baaso que
que cacha relaaurerane ereein naaonjoaaunruha cachaaurune
(Mt 12.22-32; Lc 11.14-23; 12.10) niha natiin acaauru que suujua acateein
20ॸNii
baiha jetaote, leinjiin loreri ne. 29ॸNete laen rai Suujue que
asaae enoha cuha Jesosone jana jetao, baasoneein iriha cachane, chabana que
ͅфΎËΎȍËȍ̞ľ͑ɗॷ3ٍॷ4 82

Suujua acatenereein Cana Coaunera. Nii acaauru relae. 3ॸNitohaneein acaauru


cacha baasoneein que ereite chabana relaain jetaote:
satonoelanaala caseteconiha cureein,” “Caohachaain caa quere aonacuche.
nae jetao Moisesa aitoonjoan que cacha 4ॸLeinjiin cacha, ucuhe riaacane jana

relaaurera rai Jesoso. 30ॸMoconajaaera tabaauru bero cuhane nalunacaaurute


letono siriha beeuruhane jaun jetaote, turuhin quihure tajaaecuru. 5ॸJana
acaauru rai aite Jesoso. tabaauru jataain neniha atane jioonone
jaun samaata choae nalunacaaurute
Neba aina turuuruha Jesoso nejeraaurune erojoeein omaroe, ucuacaain neniha
(Mt 12.46-50; Lc 8.19-21) atane jioonone jaun. 6ॸNete enoto ajaano
31ॸNii jana jetaote, turuha uure neba caun, neniha cojoaisine jaun ohe nii
aina Jesoso nejeraauru. Nejetaote loreri omarona. 7ॸJana tabaauru ucuhecuru,
asae enoelanaala, airiniha neein ojoa jana nalunacaaurute omarohane
cotiharateeure. 32ॸNii jana jetaote, nii saijieein amurijiriin omarohin soha
Jesoso curuhacaain nenacaauru ojoane jaun, inacae lanaala ohacoae.
cachaauru jetao: “Taute airiniha turuhin 8ॸJana tabaauru ucuhecuru atane

ii ariiriichure ii neba aina ii nejeraauru caohacha choae nalunacaaurute


aina ii baihuru,” naauruha raine jana omarohin caohachaain inaacane jaun, le
jetaote: ucuhecuru caje tabaauru nichata
33ॸ“Charijina canu neba, canu choonca ucujeein, saota choonca
nejeraauru, naaonjoainere,” naane ucuheneein, le fasha ucuheneeichuru
baiha jetao, 34ॸnii curuhacaain inacae,” naain acaauru relaain jetaote:
nenacaauru cachaauru coaraain jetao: 9ॸ٘æΎȍËȍɗ͑Ύ͑Ëӕфӕ̲ɗɗ͑ӕфɗËȍΎ‫ڏ‬

“Caaurute canu neba, canu nejeraauru, nacaauru,” nae jetao acaauru rai Jesoso.
canu baihuru, naaonjoainuri ne.
35ॸChunocoha jeriha Cana Coaunerane Acaauru relaa Jesosone jaan bajaauruha
rijijieein ichaohin, Cana Coaunera caje aina nerelanacaaurune
jerenohin icharate, canu neba, canu (Mt 13.10-17; Lc 8.9-10)
nejera, canu bai, naaonjoainurine,” nae 10ॸInae caje amuuruha nii cachaaurune
jetao acaauru rai Jesoso. jana, jelai nedaa Jesosone jana jetaote, nii
cachaauru relaane jaan bajaaure caje, nii
Ucuhe riaara que cuaain ́ľËȍΎΎ͑ËËΎфΎҡʮɗ͑ɗ͑͑ľфľ́͑‫ڏ‬
cacha relaa Jesosone caauru aina ecu rohan nenacaauru
(Mt 13.1-9; Lc 8.4-8) leeochaauru cachaauru, coitucuuruhane

4 coina. 11ॸNii jana jetaote, acaauru rai:


1ॸNii baiha nacoaauneein nemuri

auha niha teein cachaauru relaa “Inara quete asinojoineein nenaa rai
Jesosone jana jetaote, ecu arajiin Cojoanonaa coitucuerate Cana Coaunera.
netaojiaauruha cachaaurune jana, nii Nete laen rai cachane lanaala nenacaauru
nemuri cuhane niha leinjiin botene jaun que, nereretanaa que cuaain acaauru rai
jetao, cuhane fauhin nelauriariin be, 12ॸËΎфËӕфӕȍ͑ľ͑ɗȍ͑ҡɗɗ͑ËΎɗҡӕËӕӕ‫ڏ‬
lauheque Jesoso, nemuri auhaniha renihane coina. Niheichu aonacuruhane
neein coarajeeuruha cachaaurune jana. niha natiin, coitucuuruhane coataa.
2ॸNitohaneein bote cuhane fauhin ͮ¡͑Ύ͑ɗ͑ɗ͑Ëӕɗ͑ľѸľ͑ľҡӕ‫ڏ‬
jetaote, ecu neein aonajeeuruhane jana ruhane, acaauru osa acaauru ichoterateein
araai laurii itolereeuru que cuaain acaauru que suujua acatiha Cana
83 ͅфΎËΎȍËȍ̞ľ͑ɗॷ4

Coaunerane coataa,” nae jetao acaauru rai Nii esenetaeraauru tabaaurute, le ucuhe
Jesoso. caje nichata choonca ucuheneein le tijirii
caje tera, saota choonca ucuheneein, le
Ucuhe riaara que acaauru relaane fasha ucuheneein tera, naaojoaain le tijirii
jaan coitucueratiha Jesosone caje teeurera rijijieein neeure,” nae jetao
(Mt 13.18-23; Lc 8.11-15) acaauru rai Jesoso.
13ॸNiritiin jetaote, aina nerelanacaauru rai

jetao: “Ta caa inara relaanune jaan aonaain Cono que cuaain cachaauru
coitucuhichene. Chatohaneeina jana relaa Jesosone
leeochaauru que cuaain inara relaanune (Lc 8.16-18)
coitucuriquiche. 14ॸNii ucuhe riaarate Cana 21ॸNiritiin jetaote: “Nihei chuni cono

Coaunera ere bera rijijieein ainaa ne. mocohin bujuaihu tera. Nitohaneein
15ॸNiha nii coina tabaauru tabaauru nii bujuaihu telanaalate, jianacoon conohanau
bero cuhane naluhin nitajenaa ucuhe neeuruha turunacaaurune coina ecuun
rijijieein nenacaauru cachaauru. Nii teeure. 22ॸNii cono aina cuaainte jianacoon
coinate Cana Coauneraacha beratenojoin coitucunojoiniha cureein coitucuerae
aonacuruhane niha natiin, inae acaauru lanaala itolere asinojoineein inaraacha
coritaa uha moconajaerane acaacha ichai. 23ॸAonacurumiin urichonacaauru,”
esenetaain, inae suujua cuhane Cana naain jetaote:
Coaunera coaaucuruhane jianecure. 24ॸ“Caohachaain nainaain inaraacha
16ॸNii leeocha cachaaurute, nii samaata aonai aonacuche. Charijieein teeinti
choae nalunaa ucuhe rijiichure. Nii jaunte leeochaauru coaraquiche, nii rijijieeinte
Cana Coaunera beratenojoin jereein inara netonai coaareein Cana Coaunera.
rautaain aonacuruhane baiha, 17ॸËΎȍ‫ڏ‬ 25ॸCaohachaain niicha jerei rijijieein

Ëȍɗ͑ËӕфӕѸӕӕʮӕËӕȍ͑ľËΎӕËӕфľ‫ڏ‬ ichaohin nere tonoraerate, jeelai


nihane jaun, æ͑æΎӕ͑ľфľѸľ͑ľҡӕ‫ڏ‬ amuritoheriin coroatajanereein Cana
ruhane jianecure. Nii jaunte Cana Coaunera. Nii rijijieein techu ena
Coauneraacha beratenojoin esenetaain canuhacha tei raera jelai amuritoheriin
neeuruhane jana, cairichanojoineein, rareein inae ecu tihane bana. Jana nii
cojunojoineein, naaonjoaauruhane, Cana canuhacha tei latelanaala nenaate cha
Coaunera esenetaaruhane jianecure. colane nedaareein inae ecu tihane
18ॸJana leeocha cachaaurute, nii ojoa jana bana,” nae jetao acaauru rai Jesoso.
nalunaa ucue rijijieein neeure. Cana
Coaunera beratenojoin aonacuruhane baiha Omaroha ucuhene que cuaain
niha natiin, 19ॸjataain acaauru ichaohacha acaauru relaa Jesosone
que suujua teeuruhane jaunte, nechu jataain 26ॸNiritiinjetaote: “Temule jaera cacha
raaje necoritaain coriquihonaneein nenaa rijiicha Cana Coaunera cojoanonaa.
jereein, itolere sirina jerecuruhane jaun, 27ॸCharijieein teeinti temule jaain,

caohachaain Cana Coaunera esenetaain janotiin berailanaala sinii, ʮľфɗËȍ͑ľ‫ڏ‬


tonoraaurenihane jaun nitajeeure. jeein jiichoo berailanaala nihane
20ॸJana leeochaaurute atane caohacha tonohanau coitucuenihane jana omaroe
choaae nalunaa ucuhe rijijieein neeure. nii niicha temui, nii rijiicha Cana
Acaaurute Cana Coaunera ere aonaain, Coaunera Cojoanonaa. 28-29ॸCharijieein
caohachaain Cana Coaunera teeinti, raajenihane omarohin, ͑́ΎʮΎ‫ڏ‬
esenetaaure, nii chabana jianelanaala. coaain, inacaain, inae tainaca que teein
ͅфΎËΎȍËȍ̞ľ͑ɗॷ4ٍॷ5 84

cataa nii temulene taihure cachaauru, 36ॸNii jaun jetaote, ecu cachaauru

nii rijiicha Cana Coaunera cojoanonaa,” ratiriin, nii fauhin lauhequiin cachaauru
nae jetao acaauru rai Jesoso. relaa Jesosone jaan bote cuhane fauhin
amaauruha aina nerelanacaaurune jana
Mosatasa ucuhe que cuaain jetao, acaauru jiniichaain cuure leeocha
acaauru relaa Jesosone boteeuru. 37ॸNitohaneein cuuruhane jana
(Mt 13.31-32; Lc 13.18-19) jetaote, jataain mijiaaineein uha
30ॸNiritiin jetaote: “Chaaquenejianra cujuana tabai aina ƿchaƿchanaane jana
inara rai Cana Coaunera cojoanonaa que jetao, acaauru bote cuhane acau enoaa
cuaain aitete coitucuhicheta. 31ॸLeinjiin ƿchaƿchanaane jaun, inae nalunaa jere
mosatasa ucuhe temunacai rijiicha. Acate nii cuurunaja bote. 38ॸNii jana bote roe
itolere temulecuru ucuhe fautaain jataain cuhane binaao choae tocoeequiin sinii
aansijien. 32ॸNete inae temunojoineein siniicha Jesosone jana jetaote:
nihane, itolere temulecuru ocoana jana “Cacha relaera chajaain nocoo. Inae
nenacaauru amurijiriin neleereein fojoeein nalurichaacheje. Tana inae nalunaa
nuna seeonjoan nihane jana, nichoae jerichaachene que tonajeeine,”
tajeein loroore tajaaecuru, nii rijiicha Cana ͑ӕфӕȍ͑ΎËΎɗ͑ɗ͑͑ľфľ́͑Ëӕ‫ڏ‬
Coaunera cojoanonaa,” nae jetao acaauru rune jana jetaote, nimichuhin:
rai Jesoso. 39ॸ“Coaa inooniha. Chajaain nesuruu,”

naa nii nemuri ƿchaƿchanaa rai


Coitucunaa nainecuruha nereentiaain Jesosone rijieeoritiin jetao, nesuruha
araai laurii que cachaauru relaa Jesosone cujuana aina nii ƿchaƿchanaane jaun
(Mt 13.34-35) raotojoeein cuujeeure. 40ॸInae nesuruha
33ॸNitohaneein jetaote, araai laurii que nii ƿchaƿchanaane baiha jetaote:
cuaain itolere acaauruhacha coitucui- “Chanuna jataain nesooneeiche. Chanuna
acaauru ichao que cuaain cachaauru cha esenetaeneeiche,” nae jetao nii aina
relaain Cana Coaunera ere beebejeein nerelanacaauru rai Jesoso. 41ॸNejetaote
acaauru relae, aonaain coitucunaa jataain nesoonetooruhane jaun jetao:
nainecuruha nereentiaain Jesoso. 34ॸͮɗҡΎȍ‫ڏ‬ “Chatohanaineeinna ne caa cachate,
neein jetaote, rai cacha nelanaala nere tonoraain nesurue cujuana tabai aina
nenacaauru relaa Cana Coaunera nemuri ƿchaƿchanaa,” naaure jetao ecu
Cojoanonaa quene, acaauruhacha coitucui- ita rai nii aina nerelanacaauru.
acaauru ichao que cuaain relanajae. Jana
Cadara bataneu niha suujua cuhane
aina nerelanacaauru relaane jetaote,
moconajaera letono siricha cachane
rauhijiriin, “Naaonjoainte ne Cana
(Mt 8.28-34; Lc 8.26-39)
Coaunera Cojoanonaa,” naain Cana

5
Coaunera Cojoanonaa beein que relanajae. 1-2ॸNitohaneein cuhin inae nemuri
jerau turuuruha Cadara batane que
Fichaƿchanaa aina cujuana jana, iniha cuha Jesosone jana jetaote,
suruaa Jesosone que tacaain coinetiha cue leinjiin cacha-
(Mt 8.23-27; Lc 8.22-25) suujua cuhane moconajaera letono
35ॸNii cojoanotiin bananeein aina siricha. Nii cacha jetaote atane bana
nerelanacaauru rai jetaote: caje uhin ai, 3ॸecu ichaohane jaun.
“Jamaauchete nemuri jerau cunichaache,” ͮɗҡΎȍ͑ľľɗ͑фɗѸӕӕʮӕËӕȍ͑ľ̲ΎËΎ͑‫ڏ‬
nae jetao acaauru rai Jesoso. jaera letono sirihane jaun jetaote,
85 ͅфΎËΎȍËȍ̞ľ͑ɗॷ5

cadena que niha natiin ichohana 14ॸNii jaun jetaote, nii coaraain jelai

nainene chuni. 4ॸAraai saain tijia aina caje sorohin, neseeu cuhin, ͑ľ͑͑‫ڏ‬
biji ichohacuruha cadena quene niha jaaunru, naaonjoainu cuhecujueein biha
natiin jetaote, molomolonijihanaane cuuruha nii coosichuru beraihurerane
jaun, chatohaneein tenaa nainene nii jaun jetao, turuhin coaraa cuure
chuni. 5ॸNii jaun jetaote, janotiin, jiichoo cachaauru. 15ॸNii jana jetaote, nii niha
netojoeeinchuru ichatane janaauru Jesosone jaun turuuruhane jana jetao,
amuhemujueein, atane banaauru ichoae cojurihu cacha caohachaneein nenaa
amuhemujueein, eheehejeein, ajeri tocohaneein necoreeteein laujuae, nii
jaberoco ichoae comohin, naaonjoain suujua cuhane arajiin moconajaera
amuhemujue nii cacha. 6ॸNii jaun letono coitucuchuhi siricha cacha. Nii
jetaote, coriaae uujiha Jesosone jana coaraain nesoonetooruha nii
coaariin, jeluhariin coineteein nacatiha coaraa cunacaauru cachaaurune jana
neseeonriaain ehequiin jetao: jetaote, 16ॸnii coosichuru suujua cuhane
7ॸ٘ˇɗΎ͑фɗȍË͑ɗȍ͑ľ͑Ύɗ͑ËфľфΎʮΎľ‫ڏ‬ enooruha nii moconajaera letonocurune
caaine, acaihanijin nenaa Cana Coaunera jana, ooruha nii coosichurune jana,
Calaohi Jesoso. Jiaonriha atiin nohane nerautaa nii moconajaera letono siricha
Cana Coaunera coreniha chatohaneein cachane beeure nii coaraa cunacaauru
caeteeine,” nae jetao 8ॸnii cacha suujua rai, nii ecu neein coarajeeurera
cuhane nenaa moconajaera letono. Nii cachaauru. 17ॸNii jaun jetaote, chajaain
cacha suujua jianeein amuhane coina: “Nii erojoeein jelai caje amuha Jesosone
cacha suujua cuhane neein, cacha suujua luhecaaure cachaauru.
Ѹľнӕɗ͑ľËʮľ̲ɗҡӕȍɗ̲͑ӕӕф̲ΎËΎ͑‫ڏ‬ 18ॸNii jana, inae jelaiha bote cuhane

jaera letono,” naa Jesosone jaun. 9ॸNiritiin fauha cuha Jesosone jana jetaote, aina
jetaote: cuhane coina rai aite nii moconajaera
“Tonaa ii curuaa,” naain caje bajaa letono sirihane caje nerautanaa cacha.
Jesosone jana jetao, 19ॸNejetaote, aina cuhane jerelanaala:

“Jataain araaichaanune jaunte Lejion “Chajaaincha chenenajaun cauhin,


ne canu curuaara,” nae jetao Jesoso rai. charaaichuru rene turuhin, ËɗфɗËȍΎ‫ڏ‬
10ॸNejetaote, jelai batane caje jaoha joaain ii coaraain itolere ichaa iniha
ˇľѸΎѸΎ͑ľËΎȍҡľʮҡɗ͑͑ɗɗ̲ΎËΎ͑‫ڏ‬ Cana Coaunerane benihun acaauru rai,”
jaera letono nii cacha suujueniha nenaa. nae jetao rai Jesoso.
11ॸNii jana ichatane ucuuno rohan 20ॸNii jaun jetaote, Decapolis batane

lenoniha neeuruha arajiin coosichurune нӕľ͑ľ͑Ëӕфӕ͑ľ͑͑ʮӕфӕËӕȍľËӕ‫ڏ‬


jaun jetaote: jueein, itolere ichaa coreniha Jesosone
12ॸ“Atiin taa coosichuru suujua cuhane biha nii cachane jaun jetao, satiin
canacaanu letoaau,” naaure jetao Jesoso cojoelatoore aonajeeurera cachaauru.
rai, nii moconajaera letonocuru cacha
suujua cuhane nenacaauru. Jairo cacunu aina leinjiin
13ॸNii jaun caje bajaauruhane ene rautaa Jesosone
rijitojoeein jeriha Jesosone jaun jetaote, (Mt 9.18-26; Lc 8.40-56)
nii coosichuru suujuaniha enooruhane 21ॸNii baiha jelaiha nemuri jerau

jaun, ucui caje nomaroteein acauhanau cauha cuha Jesoso, bote cuhane jana
naluhin, acau que nereeonohin oore nii jetaote, najiniha arajiin netaojiaain
coroata oaraancai coosichuru. ËΎȍËӕфӕȍ͑ľ̲ӕфɗӕȍ͑ɗȍËËȍӕ‫ڏ‬
ͅфΎËΎȍËȍ̞ľ͑ɗॷ5 86

rune jaun jetao, ecu turuhin ne nii cachaauru cajanaain coarae Jesoso.
cachaauru aina Jesoso. 22ॸNii jana 33ॸNii jaun jetaote, nesoone caaun

jetaote, turuha cue leinjiin sinacoca rijijijianeein nacatiha neseeonriaain, nii


curuaanaa neein nenaa Jairo. 23ॸTuruhin suujue lanaala esinae rauhijiriin,
jetaote: “Naaonjoaain ii cajione mucuhanune
“Onaa jeriha canu cacunune jaunne ii rijijieeoritiinne caa canu cunai caje
coaraa uun. Chajaaute atiin nohane nerautaaun” naain be nii ene. 34ॸNii jaun
turuhin nichoae ii biji meracaete jetaote:
nerautaain ichaohine,” nae jetao Jesoso “Ii rautana nainichaaunne esenetaaine
acatiha neseeonriaain nii Jairo. jaunte, inae nerautaai. Raotojoeein
24ॸNii jaun jetaote, aina cuha Jesosone raurohin caunihun,” nae jetao nii ene
jana, jiniichaain cuuruha arajiin rai Jesoso. 35ॸNiritiin ereereeca nii ene
cachaaurune jaun jetao, jataain arajii rai Jesosone jana jetaote, nii ranuna
cachaauru cataaun cuujue. 25ॸNii arajiin inaca sinacoca curuaanaa Jairo loreri
cunacaauru cachaauru jana jetaote cue, caje turuha uure cachaauru. Rene
leinjiin ene lechoonca coroata turuhin jetaote:
jaanacaain jaberoco caje ichana “Inae oha ii cacunu. Coa inacojoeein
jaohajeein nenaa. 26ॸAca jetaote, nii rai nii cacha relaera rerohecaa,” naaure
chaque nelatejeecane que airijiin jitariin jetao nii cachaauru. 36ॸNejetaote, nii
niicha sirii jaohin arajii cacha acaauru aohana jerelanaala nii sinacoca
coicharaauru que nocoicharatihane niha curuaanaa rai jetao:
natiin nerautasilanaala jataain “Jiaonriha acaauru esenetaain
taaeneein cuujue nii rai cunai. 27ॸNii ene nesooneeine. Raujiaaincha rautaanune
jetaote, Jesoso benaa inaaoriin cuhin esenetaau,” nae jetao Jesoso.
coaraain, leeochaauru cachaauru jana 37-38ॸNitohaneein inae nii sinacoca

cutiin, Jesoso janori nichae marotiin curuaanaa loreri asae turuuruhane jana
cajione auha mucuuri, 28ॸ“Caa cajione tonijiaain cojioriin chanaauruha
auha mucuurihanune niha natiine cachaaurune jana jetaote, aina cuuruha
nerautareeunni,” naain esenetaane jaun. leeochaaurune jerelanaala, Fedoro,
29ॸͮɗɗˇľѸΎѸΎËʮɗΎ͑ľ̲ӕËӕȍ͑ľфɗʮɗľľΎфɗ‫ڏ‬ Saantiaao, chaen nii Saantiaao nejera
tiin nesuruha ichanane jana jetaote, Joaan, naaonjoainuri aina jiniiquiin
inae nerautanaaneein naonae rai enohin jetao:
jaberoco. 30ॸNii jana caje mituha niicha 39ॸ“Chanuna niritiin cojioriin

ichana nainei cacha rautaane jaaque chanaaiche. Coatiha ohane jaun aihei
nainaain jetaote, nii cachaauru caa ranuna. Sinihane jaunte ai,” naa
coaraain: Jesosone jana jetaote, 40ॸJesoso
“Chana toon cacajione mucue,” naa coenacure cuu nenacaauru cachaauru.
Jesosone jana jetaote, Nii jana jetaote, satiin nii cuu
31ॸ“Tana jeranu ii sururucuruha nenacaauru cachaauru mitaain, nii
cachaaurune coaraainete. ‘Chana toon ranuna inaca aina neba, chaen
cacajione mucue,’ naain bajaai,” naaure corihaniha cunacaauru, naaonjoainuri
ʮľҡΎˇľѸΎѸΎфɗ͑ɗɗɗ͑͑ľфľ́͑‫ڏ‬ aina jiniiquiin nii ranuna rene enohin
caauru. jetao, 41ॸbiji que mucuuriin:
32ॸNejetaote, rai cajione mucuera “Talita coom,” nae jetao nii ranuna
coaraane coina, nii rohan nenacaauru rai Jesoso. “Icheine aitoon ranuna.
87 ͅфΎËΎȍËȍ̞ľ͑ɗॷ5ٍॷ6

Nimichuu,” naa jetaote aite Joriocuru nenacaauru cunaitenacaauruhacha


ere cuhane. mucuhin rautanajae. 6ॸNitohaneein
42ॸNii rijieeoritiin nimichuhin esenetana jerecureniha cachaaurune
ruharuhaca nii lechoonca coroata jaun jetaote, acaauru cojoelate Jesoso.
jaanacai ranunane jana jetaote, ËΎʮΎľ́‫ڏ‬
ҡɗɗ͑ËΎфʮľľӕфľ͑ɗɗËӕӕ͑ľľɗ͑ËΎфʮľľӕ‫ڏ‬ Cana Coaunera cojoanonaa
rera cachaauru. 43ॸNii jana jetaote, beebejeeuruhane coina aina
jataain chuni rai beeuruhane nerelanacaauru letoaa Jesosone
caohatihane baiha jetao, nii ranuna (Mt 10.5-15; Lc 9.1-6)
coroaateeuruhane coina aite Jesoso. Nii baiha jetaote, Nasarete rohan
nenacaauru neseeuru cuhecujueein,
Nasarete cuha Jesosone cachaauru relaa cue Jesoso. 7ॸNitohaneein
(Mt 13.53-58; Lc 4.16-30) jetaote, leeocha neseeuru cuhecujueein

6
1ॸNii baiha jetaote, ɗ͑͑ľфľ́͑‫ڏ‬ ËËȍѸӕӕʮӕËӕȍ͑ľ͑ľ͑Ëӕфӕ̲ΎËΎ͑‫ڏ‬
caauru aina jiniiquiin, jelai caje cuhin jaera letonocuru coitucuchuhichuru sitaain
rai nataneu cauha cue Jesoso. 2ॸInae cachaauru rautaauruhane coina nii
nataneu turuhin, nebetacanaa cojoanonaa lechoonca coroatajaain aina nerelanacaauru
bana sinacoca asae enohin cachaauru cotijiaain cocoainanajaain letoanajae
relaane nunuhetiha Jesosone jana jetaote, coroatajaanana coroatajaananaain Jesoso.
nii relanajaa Jesosone aonajeein jetao: 8ॸNitohaneein letoanajaain jetaote, acaauru

“Chuna nerelaete toritiin itolere atora, acaauru achano, coriqui, naaonjoain


coitucuhin que cacha relae. Chaa cajena amaelanaala, 9ॸacaauru safatocuruhacha
itolere coitucutiin, chabana coaaraai curujuaain, nii necoreeteeuruhane coina
cojoelanaacojoai ichaane coinane acaauru cajione amaelanaala, acaauru biji
maajeein nerelae. 3ॸTana caa, Mariha achuneecha baaejeein bero cuhane
calaohichuru Saantiaao, Jose, Jodasi, cuuruhane coina acaauru rai aite. 10ॸNiritiin
Simoon, naaonjoainuri nejera, tabara letoanajaain jetaote:
caje itolere rucuhele icharaneein nenaa “Leinjiin loreri asae turuhichene, ecu
carƿnteroneein nerejetohane. Tana sinihuche inaraacha ichai nainaain jelai
chaen rai baihuru cau cana aina caje amuhichene reentiaain. 11ॸChunijihun
ichaaoruhane,” naain jetao ita caje turuhichene jaaunru, caohachaain inara
bajaaure cojoelatiin, nii ecu arajiin ËΎ͑ʮľфľ́͑́ɗ͑фΎȍ͑ʮľфľËӕфľ‫ڏ‬
nenacaauru cachaauru. 4ॸNiritiin rai nere nihane, jelai caje amuuche, inara safato
tonorana jerecurenihane jaun jetaote: que nenaa utoone riariaain ratiriin, inae
“Itolere banate niqui cuhane jaaunru, nitajeeuruhane rai neeuruhane que
Cana Coaunera ere bera profeta que nainacuruhane coina,” naain jetao nii aina
suujua acateein esenetaain neeure nerelanacaauru letoae Jesoso.
cachaauru. Nete laen rai nataneu 12ॸNitohaneein cuhin jetaote, ͑ËΎӕ‫ڏ‬

nenacaauru naraaichuru que suujua neein Cana Coaunera coitucuhin aca


acateein esenetana jerecurene. Niheichu ʮľфɗȍ͑ľфɗʮɗʮɗľľɗ͑͑ľľӕфӕȍËËȍӕ‫ڏ‬
nii nihane jaan loreri asaae nenacaauru rune coina acaauru rai aitiin, 13ॸarajii
niha natiin esenetaauruhi,” nae jetao moconajaera letono sirichaauru
acaauru rai Jesoso. cachaaurune maajeein raautaain, arajii
5ॸNiritiin jetaote, ecu cojoelanaacojoai cunaitenacaauru rautaaure erene que
ichaelanaala, coroatajajeein ecu rujuanajaain nii aina nerelanacaauru.
ͅфΎËΎȍËȍ̞ľ͑ɗॷ6 88

Calileea cocoaichacuru jataain


Oha Joaan Baotisitane nelatecuri cotijiaain beseta ichaa
(Mt 14.1-12; Lc 9.7-9) Erodesine jana jetao, Joaan sohin
14ॸNitohaneein itolere ichaa Jesosone jaohene rijitojoenajaaocane jana, suujua
beeuruha itolere sacuritaaine jaun rijijieein erue Erodiasi. 22ॸNii jana
jetaote, Erodesi netonai coitucue. jetaote, nii beseta ichaane jaa coloheri
Chaen jetaotechu: “Joaan Baotisitate asaae enohin raansaa cuha nii Erodiasi
ichanacaihara. Nii jaunte, nii itolere cacunune jana jetao, nii raansaane jana
cojoelanaacojoai ichana naineraneein rautatiin coaraje Erodesi, nii ecu aina
necaihara,” naa Erodesine jana jetaote; lenoniha nenacaauru aina jiniiquiin. Nii
15ॸ“Jerihanete Profeta Eliasinecaihara,” jana jetaote:
naaure leeochaauru. Nii jana “Joaaereen iicha jerei bajaau cacajene
leeochaauru jetaote: “Inoaenlu ichei tera. 23ॸCana Coaunera
profetacuru rijijieein nenaa profetate notaracaaene chaelai, iicha jerei bajaai
aicaihara,” naaure. 16ॸNejetaote, cacajene tereeunicha. Nainichaaun
niritocuruhane aonajihane jaun: “Acate cataaun leruhin caa quiicha beraai
Joaan ne. Rai nuluno moloeratihanulu atane tihanunera,” nae jetao araai saain
natiinte, inae nacoaauneein o caje nii ranuna rai Erodesi. 24ॸNii jaun
ichanacaiha,” nae jetao Erodesi. jetaote, jelai caje mituhin:
17ॸErodiasi coreniha jetaote, Joaan “Cha bajareeun cajete oma,” naa cuha
mucuerateein cadena que ichojoaain neba raine jana jetaote:
caresero cuhane terate Erodesi. Nii “Chajaain ena caje Joaan Baotisita
Erodiasi jetaote, Erodesi nejera Feriƿ couturi bajaau,” nae jetao nii ranuna neba.
comasaineein nelu. Nejetaote, 25ॸNii jaun jetaote, jelaiha soroneein

comasaineein sirilu Erodesi nii rai nejera enohin jetao,


comasainihane saijieein. 18ॸNii jaun jetaote: “Ena carai leinjiin plato cuhane Joaan
“Jiaonriha ii comasaineein taa inejera Baotisita couturi teeinene jereeun,” naa
comasai siriinera,” nae jetao Erodesi rai jetao cue nii ranuna Erodesi rai.
Joaan. 26ॸNii jaun jetaote, jataain inaderae
19ॸNiritoha Erodesi rai nii Joaane caje Erodesi. Nejetaote, satiin niicha
coaauneein jetaote, nii Joaan cotaairiin cotihacuri urichoo Cana Coaunera
sohin jaohene rijitojoeein nerejete notaracae aitohane jaun, nii caje niicha
Erodiasi. 20ॸNejetaote sohin jaonaa bajai tenaa nainenihane que aitona
nainene, esinae rauhijiriin leinjiin nainene. 27ॸNitohanihane jaun jetaote,
cacha- saantoneein Cana Coaunera nii rijieeoritiin leinjiin soondaro letoae
letononeein nihane coitucuhane jaun, Erodesi, Joaan couturi molohin raa
coasiha cocoaerateraneein niha cuhane coina. 28ॸNii jaun jetaote,
Erodesine jaun. Nitohanihane jaun caresero cuhane cuhin Joaan couturi
jetaote, iriha Joaane rautatiin aonaane molohin leinjiin plato cuhane uhaain,
jaun nii aina chatohanai niicha nii ranuna rai tiha soondarone jaun
ichanenu coitucuelanaala ne Erodesi. jetao, neba rai te nii ranuna.
21ॸNejetaote, nejanoa bajaanaa bitoaane 29ॸNii jana jetaote, inae nitohaneein

coina lenone jaain, que jauriineein Joaan teeuruhane coitucuhin jetao, nii
nenacaauru curuaanaacuru, chaen rai Joaan jaberoco raain conautiha cuure
soondarooru curuaanaacuru, chaen sacuureraauru.
89 ͅфΎËΎȍËȍ̞ľ͑ɗॷ6

“Aihana jaunna, coroata fashai


Saoqui oaraancai cachaauru denario coreneein faan coretiha
rai lenone faa Jesosone cuhacaanune jereei, ËӕфӕËΎфΎҡɗ‫ڏ‬
(Mt 14.13-21; Lc 9.10-17; Jn 6.1-14) chaachene coina,” naaure Jesoso rai
30ॸNitohaneein letoanajaa Jesosone aina nerelanacaauru. Nii le denariote le
caje turuhin jetaote, aina netaojiaain jiichoo amihanenaa core ne. ͮɗфɗҡΎËӕ‫ڏ‬
itolere ichaain Cana Coaunera ere que ruha aina nerelanacaaurune jaun
cachaauru relaain, naaonjoaaunruhane jetaote:
beeure Jesoso rai, nii lechoonca 38ॸ“Inatajaain faan siriquiche. Chajaain

coroatajaain niicha cocoainaauri coaanihuche,” naa Jesosone jaun,


afosotoorune jana jetaote: coaraain jetaote, “Saoquijieein faan, ita
31ॸ“Chajaauchete neniha cachane jaun que jerajejeein ate, naajeeichate neeje,”
cuhin, ʮľ́ɗфΎҡΎʮΎľľɗ͑͑ľ¡ľҡË͑ɗËȍ‫ڏ‬ naaure jetao aina nerelanacaauru.
chera,” nae jetao acaauru rai Jesoso, 39ॸNii jaun jetaote, joaenreen omane

cauhajeeuruhane niha natiin arajiin ichoae nelauriaauruha cachaaurune


turuhajeeuruha cachaaurune jaun, coina aitoha Jesosone jaun jetao,
lenonecuruhane teeureniha acaauru raine 40ॸtabaauru le fashaain, tabaauru saoqui

jaun. 32ॸNii jaun jetaote, leinjiin bote chooncaain, naaonjoaain neleruhin


cuhane fauhin neniha cachane jaun, jelai nelauriaaure cachaauru. 41ॸNitohaneein
Jesoso aina cuure nii niicha cocoainaauri laurianaacane baiha jetaote, nii saoquii
afosotooru. 33ॸNejetaote, arajii cacha faan aina coroatajai ate raaoriin
cuuruhane coarajihane jaun, nii cuuruhane jabaaequiin dede coarajeein jetao, Cana
jaan jelai coitucuhin, satiin neseeuru caje Coaunera bajaain cataaun faan taturiin
arajiin cuhin jetao, acaauru ajiniha aina nerelanacaauru rai te jetao Jesoso,
soroneein jeluhariin cuhin turuure. cachaauru rai chaluuruhane coina.
34ॸNitohaneein cuhin acaauru ajiniha 42ॸNitohaneein jetaote, jerecuruhane

turuuruhane jaun jetaote, ecu turuhin bote ʮӕ͑ҡɗΎʮΎɗ͑͑ɗ͑ɗ͑́ľ͑Ύ͑ľËӕ‫ڏ‬


caje iniha cunajaun jetao, arajiin ecu ruhane baiha, 43ॸlechoonca coroata
cachaauru coaraa Jesosone jana, beraicha omariin, nii faan aina ate caute que
colane nenaa carenerocuru rijijieein omari memoaaure.
aihuruhane jaun jetao, cairichaaojoaain 44ॸSaoqui oaraancai cachaauru jetaote,

acaauru coaraane jaun, ecu araai laurii nii saoquii faan que lenonecure,
niicha coitucui que relanajae Jesoso. 35ॸNii acaauru rai faa Jesosone jaun.
jana inae sohane jaun jetaote, rohan
nichuuntaain: Acau choaae amuha Jesosone
“Inae soha. Coatiha nihei caa jana (Mt 14.22-27; Jn 6.16-21)
cacha. 36ॸChajaain cachaauru rai 45ॸNii baiha jetaote, ɗ͑͑ľфľ́͑‫ڏ‬
͑ΎËΎľľӕҡľɗËȍӕӕ͑͑ľ͑Ëӕфӕ͑ľ͑͑‫ڏ‬ caauru letoae, bote cuhane fauhin
jaauru, neseeuru, naaonjoainuri cuhin, nemuri jerau Betesaaidau ichoaichaniha
chaelai lenone ariin coretiha turuuruhane coina. Nii tonohanau
cuuruhine,ٚ͑ӕфӕȍɗ͑͑ľфľ́͑‫ڏ‬ jetaote, ecu nedaain cachaauru rai
caaurune jana jetaote: necoe Jesoso. 46ॸInae cachaauru rai
37ॸ“Niriimiin. Chajaain acaauru nocoihane baiha jetaote, ichatane
coroaateeuche inara,” naa Jesosone jana ucuuno que cuhin Cana Coaunera bajaa
jetaote, cue. 47ॸNii jana jetaote, ɗ͑ľ͑ΎËΎȍľ‫ڏ‬
ͅфΎËΎȍËȍ̞ľ͑ɗॷ6ٍॷ7 90

jihane jana, nemuri cataaun cuujueeure cajione auha mucuuruhane coina.


nii aina nerelanacaauru bote cuhane. Nitohaneein satiin Jesoso cajione
Nii jana jetaote, ecu jelai atane choae mucuurera cunaitenacaauru jetaote,
jaiti nihane jana, 48ॸacaauru que tacaain nerautaacoaaure.
uha cujuanane jaun, necairichajeein
taraacajeein cuujeeuruhane coaraje Baasoneein cacha ichao tera
Jesoso. Nii jana inae janohe lalajihane (Mt 15.1-20)

7
jana jetaote, acaauru caaijie acau choae 1ॸNitohaneein jetaote, Jesoso coaraa
cuhin acaauru rohan situha cunaa ËӕӕфľˇľфΎѸ́ľľӕ͑Ëʮľҡӕфӕ͑‫ڏ‬
rijijieein acaauru nichae cuujue. caauru Moisesa aitoonjoan que cacha
49-50ॸNitohaneein acau choae cuujihane relaaureraauru aina fariseeocuru.
jana, satiin coaracuruhane jaun jetaote, 2ॸAcaauru jetaote, aihuruhalu acaauru

͑ľѸΎΎ͑ľҡɗɗ͑͑ӕËɗ͑ɗȍ¡ľľɗ͑ӕȍΎ‫ڏ‬ inoaensihurune rijijieein acaauru rai


cure. Nii rijieeoritiin jetaote, acaauru rauhi tonoraelanaala lenonecuruhane
rai: ajiniha biji culejelanaala lenonecuruha
“Jiaonriha inacojoeein nesoonetiin Jesoso aina nerelanacaauru tabaaurune
casiichene. Canune aihunra,” naain, coaraain jetao, acaauru que ereeure.
51ॸacaauru aina bote cuhane fauha 3ॸNitohaneein aihuruhalu acaauru

Jesosone jana jetaote, inae nesuruha inoaensihurune rijijieein ichaaoruha


cujuanane jaun, jataain cojoelatoore, fariseeocuru aina satiin Jorioocurune
52ॸnii cojoelanaacojoaain faan faain jaun jetaote, lenonecuruhane ajiniha
acaauru notaacane sainejeein itolere biji culejeein lenonecure itolere bana.
ichana nainihane que nainaelanaala, 4ॸJerichanejeein jetaote, lenone

“Naaonjoaanne jaunte catohanai ichae,” arihuruhane caje turuuruhane nii aitoha


naain coitucunaa nainecurenihane jaun. acaauru rai rauhine rijijieein biji
culejeein lenonecure. Nitohaneein
Genesareta bataneu turuhin
jetaote, araai lauriin ne acaauru ichao,
cunaitenacaauru rautaa Jesosone
lenonecuruhane ajiniha acau cooruhane
(Mt 14.34-36)
jaan curu niha natiin culejeein, acau
53ॸNitohaneein cuhin nemuri jera curu culejeein, coadarojoe culejeein,
jaaoruhane jaun jetaote, Genesareta acaauru sininaja jelai niha natiin
bataneu turuhin, ecu acaauru bote culejeein, naaonjoaaunruhane jaun.
jauriaain cositeeure. 54ॸInae bote 5ॸNitohaneeuruhane jaun jetaote:

cositeein caje inihuruhane rijieeoritiin “Chanuna nii aitoha rauhine rijijieein


jetaote, Jesoso nihane coitucuure nii aihuruhalu cana inoaensihurune rijijieein,
cocoaichacuru cachaauru. 55ॸNii jaun lenonecuruhane ajiniha biji culejeein
jetaote, satiin nii jelai batane lenonecurene ii aina nerelanacaauru,”
sacuritaain nii niha Jesosone jaan jelai naaure jetao Jesoso rai Moisesa aitoonjoan
coitucuhin jetao, rene cunaitenacaauru que cacha relaaurera aina fariseeocuru.
amaaure ela cuhane tijichanajaain. 6ॸNii jaun jetaote acaauru rai:
56ॸChunijihun nenaanajaaunru, neseeuru, “Esinae rauhijiriinte, inara que aitiin
berooru cuhane, naaonjoainu cuha laenaelu Cana Coaunera ere bera
Jesosone jaaunru jetaote, najiniha inoaensi profeta Isaihasi, nechu jataain
Ѹɗҡӕ͑ʮӕ͑фӕʮľ́ΎΎ͑ľ́ËȍΎľËӕ͑ɗҡľ‫ڏ‬ nohaniha Cana Coaunera coitucutoha
nacaauru teein, Jesoso rai aitocure, nocoenacaauru.
91 ͅфΎËΎȍËȍ̞ľ͑ɗॷ7

Nii que aitiin: Coaunera aitoonjoan tonorana


‘Caa cachaaurute, jerelanaala itajeein neeiche, ͑ľʮľѸɗ͑‫ڏ‬
nechu jataain nujuaaecha que jeein jelaaicha que ita relaain neeichene
canu coroajeein neeure. jaun,” nae jetao Moisesa aitoonjoan que
Nete acaauru suujua, cacha relaaurera aina fariseeocuru rai
cacaje coriaae ne. Jesoso.
7 Nii jaun 14ॸNiritiin jetaote, nacoaauneein nii

nii chaque nelatejeehai ecu nenacaauru cachaauru cotijiaain


netaojiaain jetao:
canu coroaecuruhane, “Satiin caa ena inara rai aitocoaaunne
nechu jataain jaan aonaain coitucuuche. 15ॸCoatiha
caitoonjoanelanaala nenaa que joaereen lenone quiha cachane coreniha
nejesinajeein ita relajeein que jaolequiin nihei Cana Coaunera.
aihuruhane jaun,’ Leeochaauru cairichanaa jerenacaaun,
naa Cana Coaunera acaauru quene suujua cuhane baasoneein coacuhin
laenaelu profeta Isaihasi. baaso ichaeraauru quete laen jaolequiin
8ॸChanuna nitohaneein Cana Coaunera ne Cana Coaunera. 16ॸEsinae rauhijiriin
aitoonjoan que jaolecohin inara urichocoichene aonacuche,” nae jetao
inoaensihuru rijijieein ichaonaa acaauru rai Jesoso.
jeriquiche inara,” naa acaauru raine 17ॸNiritohane baiha ecu cachaauru

baiha jetaote: ratiriin loreri asae enoha cuha Jesosone


9ॸ“Itolere bana inara inoaensihuru jana jetaote, nii cachaauru relaane jaan
ichao rijijieein ichaonaa jeriquichene bajaaure caje aina nerelanacaauru. 18ॸNii
jaunte, Cana Coaunera aitoonjoan que jana jetaote:
jaolecohin aohana jereneeiche. “Tana inara netonai aonaain
10 ‘Inara inaca, inara neba, coitucuhichene. Tana joaereen lenone
naaonjoainuri que quiha cachane coreniha que jaolequiin
inara suujua acateein neeuche. ͑ľ͑ɗȍæ͑æΎӕ͑ľф͑ľËΎɗҡӕËӕȍɗ‫ڏ‬
Chateeinti chene. 19ॸNii cachaacha quii lenonete,
baasoneein neba, inaca, nii cacha suriicha cuhane enohin, nii
naaonjoain que ereein ne. baiha mitue, suujua cuhane
Niite ateinanohiniha cureein,’ enoelanaala,” nae jetao.
naelu jetao Moisesa. 11ॸNete inara Niritiinte, joaenreein lenone quiha
aitocoiche, leinjiin cacha, rai inaca, neba, cachane niha natiin, que jaoleconaa
naaonjoain rai. ‘Coatiha inara rai cha tenaa ͑ɗ͑ľ͑ɗȍæ͑æΎӕ͑ľф͑ľËΎɗҡӕËӕľ‫ڏ‬
nainihaaun, satiin quiicha sirii corban rate cana que Jesoso. 20ॸ“Cacha suujua
neein nihane jaun,’ naane caohachae inara caje mitunaa baaso niicha coacui, niicha
rai. (‘Corban,’ naane jetaote, acaauru ere ichai, naaonjoain corenihate laen, cacha
cuhane, ‘Cana Coaunera que banijiaain que jaolequiin ne Cana Coaunera.
nenaa,’ naa aite.) 12ॸChaen techu, inara rai 21ॸNitohaneein suujua cuhane

caohachae, inae niritiin erei cacha, rai ¡ѸΎ͑ľľɗ͑ËΎËӕɗ͑¡ѸΎɗËȍľфӕ‫ڏ‬


inaca, neba, naaonjoain rai chaaelai tenaa rute, namute quicha aina niha natiin
nainenihane que aitocoichene. ichao jeracohin, asijiauharitiin,
13ॸNitohaneein inara inoaensihuru sonajaain jaohin, 22ॸsinijeranelanaala
ichao sacuhin neeichene jaunte, Cana nenaa ene aina ichaohin, laurijira
ͅфΎËΎȍËȍ̞ľ͑ɗॷ7 92

rucuhele jereein, namute cacha 29ॸ“Aihachuisi. Esinae rauhijiriinte

cairichanaa jerenacaaun que ereein, aitohi. Inae ii cacunu caje mituhin


namute cacha coritaain, itolere niicha ̲ӕȍ̲ΎËΎ͑ʮľф́ľҡΎ͑ΎËΎɗҡӕËӕ‫ڏ‬
jerei nejesina ichaain, ͑ľËΎľ́ʮӕȍфɗ‫ڏ‬ chuhi. ʊ͑ľ͑ɗ͑ľľɗ͑ʮľ́ɗȍËȍľ͑ľ͑‫ڏ‬
tiin, ̲͑ӕҡľËËȍËɗфɗËȍËѸʮľ͑ľ‫ڏ‬ jaun cauha cuhinera,” naa Jesosone
tiin, namute cacha que necohasitaain, jaun, 30ॸnenajaun cauha cuhane jana
suujua coaraain chaachaelanaala, jetaote, loreri asaae sininajaun niha nii
naaonjoaaunre. 23ॸNiichurute satiin cacunu ranunane jana eruha cue nii ene.
cacha suujua caje mituhin cacha que Nejetaote, inae nii ranuna suujua caje
jaolequii niha Cana Coaunerane jaan mituhin amue moconajaera letono
teraneein ne,” nae jetao acaauru rai coitucuchuhi.
Jesoso.
Urichoelanaala, raotiin eresilanaala
Leinjiin Jorio nihei naaojoaain nenaa cacha rautaa Jesosone
cacunu rautaa Jesosone 31ॸNii baiha jetaote, nacoaauneein Tiro
(Mt 15.21-28)
batane jelai caje amuhin, Sidoon
24ॸInae cachaauru relaane nainaain batane, Decapolis batane, naaonjoainuri
jetaote, jelai caje coaauneein Tiro nenacaauru neseeuru ichoae rauhijiriin
bataneu turuha cue Jesoso. Nejetaote, situhin nitihonohin cuhin jetao, Calileea
ecu turuhin leinjiin loreri asae enoe, conemuri turue Jesoso. 32ॸNitohaneein
coitucuuruha jelai cocoaichacurune inae ecu turuhane jana jetaote, rene
jerelanaala. Nii sainejeein jetaote, ecu leinjiin urichoelanaala, raotiin
turuhin nihane coitucuurihure. 25ॸNii eresilanaala, naaonjoaain nenaa
jaun jetaote, inae ecu nihane turuaain jetao, biji que dadaain nii
coitucuhane jaun, rene turuhin Jesoso cacha rautaane coina rai aitocure. 33ॸNii
acatiha neseeonriaa cue leinjiin ene, jaun jetaote, jelai cachaauru udaa nii
suujua cuhane moconajaera letono cacha amaain jetao, nuricho jachuuru
coitucuchuhi siriha rai cacunune jaun. cuhane biji couturichuru enoaain, lune
26ॸNii ene jetaote, Jorio niheichuru soriin lele ichoae teein, 34ॸecuun
Sirofenicia batane cocoaichacuru bene jabatoroaain dede coaraain neraain
ne. Aca jetaote, Jesoso rene turuhin jetao: “Efata,” naane jetao: “Najachuu,”
conujue cacunu suujua cuhane nenaa naa aite Joriocuru ere cuhane.
moconajaera letono coitucuchuhi 35ॸNiritohane rijieeoritiin, inae

sitaane coina. 27ॸNii jaun jetaote: najachuha nurichone jana jetaote, inae
“Coa canu rerohecaa. Naininaaun raotojoeein erenaa naine rai lele
Cana Coaunera cachaneein nenacaauru netonai. 36ॸNitohaneein rautaain jetaote
que banijiaain nenaa ruluhin tihanu niqui, nii chuni rai beeuruhane caohate
remaae raine,” naa rai Jesosone jana Jesoso. Nejetaote, jataain beeuruhane
jetao: caohatiha sainejeein jataain que
28ॸ“Aihachuhisi niquicha Curuaanaa. naurutaain beeure. 37ॸNii caje coitucuhin
Atiin ii araaichuru Joriocuru rautaaine jetaote: “Itolere banate caohacha ichae,
rijijieein canu cacunu rautaainene uricho saaecuru niha natiin urichohin,
jereeunra. Remaae rijijieein canacaanu raotiin eresilanaala niha natiin erenaa
coaraaine niha natiincha,” naa Jesoso naineein, naaonjoaanne jaun,” naaure
rai nii enene jana jetaote: jetao cojoelatiin cachaauru.
93 ͅфΎËΎȍËȍ̞ľ͑ɗॷ8

necoeein, 10ॸaina nerelanacaauru aina


Jena oaraancai cachaauru rai bote cuhane fauhin jetao, Dalmanotau
lenone faa Jesosone bataneu cue Jesoso.
(Mt 15.32-39)
Cojoelanaacojoai ichaa Jesosone coina
8
1ॸNii baiha nacoaauneein
aitocuruha fariseeocurune
netaojiaauruha arajiin cachaaurune
(Mt 16.1-4; Lc 12.54-56)
jaun jetaote, jataain neniha acaauru
lenonena jaun aina nerelanacaauru 11ॸNitohaneein jetaote, Jesoso rene
cotijiaain jetao: turuhin aina ereeuruhane baiha jetao,
2ॸ“Inae nichata janohinte canu aina nechu jataain coujuha, Cana Coaunera
neeure caa cachaauru. Jana nihei letononeein unaa nihane coaaratiha
caohachanainejeein lenonecuruhane acaauru quene coina cojoelanaacojoai
jaanu. ͮɗɗʮӕ͑͑ľʮҡɗ͑ËɗфɗËȍΎ‫ڏ‬ ichaane coina rai aitocure fariseeocuru.
joaain acaauru coaraaun. 3ॸæΎфΎҡľ͑‫ڏ‬ 12ॸNii jaun jetaote, jataain mijiaaineein

ʮľ́͑́Ëӕфӕ͑ľ͑ʮӕ͑́ľҡΎ͑ʮ‫ڏ‬ nerai raain jetao:


nunete mijitenacaaun aterona ٘æȍ͑ӕ͑ËӕфӕфɗËΎʮΎľ́͑ËΎ‫ڏ‬
nainecure, tabaauru coriae caje joai ichacaaunne coina aitocure caa
uuruhane jaun,” naa Jesosone jana cachaauru. Coatiha nii acaauru que
jetaote: chatohanai cojoelanaacojoai
4ॸ“Chaa caje eruhin najian caa jeeoni coaaratenaa nainihaaun,” naane jaun
cacha coroaaterichaache, caa jana jetao, 13ॸecu acaauru ratiriin jeelaiha
ichaoha chuni cacha, ËʮľËΎфľҡɗËȍ‫ڏ‬ bote cuhane fauhin nemuri jerau cue
chene jaanune coaalanaala,” naauruha Jesoso.
aina nerelanacaaurune jana jetaote:
5ॸ“Inatajaain najian faan siriquiche,” Faan jorerera lebadora rijiicha
naain acaauru caje bajaa Jesosone jana fariseeocuru ichaone
jetaote: (Mt 16.5-12)
“Caaunsinejeeinchate neeje faan,” 14ॸNitohaneein jelai caje bote cuhane
naaure jetao aina nerelanacaauru. fauhin amuuruhane jaun jetaote, rai
6ॸNii jaun jetaote, atane choae nachano baiteein leinjiin faancha
nelauriaauruha cachaaurune coina aitiin amaain cuure. 15ॸNii jana jetaote,
jetao, jerane biji que nii caaunsini faan acaauru nainalaaca jetao:
mucuhin Cana Coaunera bajaain, “Aonacuche. Faan jorerera lebadora
cataaun nii faancuru tatuhin aina rijiicha fariseeocuru aina Erodesi
nerelanacaauru rai tiha Jesosone jaun ichaone que caohachaain nainacuche,”
jetaote, jitariin nii cachaauru rai nae jetao aina nerelanacaauru rai
chaluure. 7ॸNii jana niha coroatajajeein Jesoso.
ate netonaine jaun jetaote, acaentonai 16ॸNiritoha acaauru rai Jesosone jana

mucuhin Cana Coaunera bajaain nii ate jetaote, neniha acaauru rai faanne que
nemaajeein chaluherate Jesoso. nejesinajeein ita rai ereeuruha aina
8ॸNitohaneein nainaain lenonecuruhane nerelanacaaurune aonajeein jetao:
baiha jetaote, caute que caaunsineein 17ॸ“Chanuna faan sirineeichene que

omari memoaaunre. 9ॸItolereneein jena ereereequiche. ˇҡɗ͑͑Ëȍӕф͑ɗ͑͑‫ڏ‬


oaraancai cachaauru jetaote, ́ľ͑Ύ͑ľ‫ڏ‬ chara nejeein coitucueneeichete.
cure. Nii baiha jetaote, acaauru rai Jataainte asoneeojoaain nainanachara
ͅфΎËΎȍËȍ̞ľ͑ɗॷ8 94

nejeeiche. 18ॸNiha niqui inacojoeein cue jetao, aina nerelanacaauru aina


inara nota, inara uricho, naaonjoaain. jiniiquiin Jesoso. Nitohaneein bero
Nete nii cha coaraain, cha aonaain cuhane aina nerelanacaauru aina
coitucunaa naineneeiche. 19ॸSaoqui cuujeeurunajau jetaote:
oaraancai cachaauru rai saoquii faan “Tonacuruha canu que cachaauru.
chaluhanune bana, inata omariin caute Cha nichaaunje,” naa Jesosone jaun
raaichelu,” naa Jesosone jana jetaote: jetaote:
“Lechoonca coroata omariin,” naauruha 28ॸ“Tabaauru cachaaurute Joaan

aina nerelanacaaurune jana jetao: Baotisita niha ii beeure. ˇ͑́ľľΎËȍӕ‫ڏ‬


20ॸ“Chajana jena oaraancai cachaauru rute, inoaenlu nenaa Cana Coaunera ere
rai caaunsini faan chaluhanune bana, bera profeta inoaensi Eliasi niha ii
inata omariin caute raaichelu,” naa beeure. Leeochaaurute, inoaenlu
Jesosone jana jetaote: nenacaauru profetacuru tabaauru niha ii
“Caaunsi omariineein,” naauruha aina beeure,” naauruha raine jaun jetaote:
nerelanacaaurune jaun jetao: 29ॸ“Cha nichaaun jana inara rai,” naa
21ॸ٘ͮɗɗѸɗʮɗľľɗ͑͑Ëȍӕфʮɗҡɗ͑ɗ͑ľ͑ľľɗ‫ڏ‬ acaauru rai Jesosone jaun jetaote:
chete,” nae jetao acaauru rai Jesoso. “Iite nii canacaanuhacha cohajei
Mesihasineein,” nae jetao rai Fedoro.
Betesaaidau leinjiin 30ॸNejetaote, chuni rai acaneein nihane
maosa rautaa Jesosone beeuruhane caohate jetao Jesoso.
22ॸNitohaneein cuhin Betesaaida
turuuruhane jana jetaote, Jesoso rene Orichaaine biha Jesosone
leinjiin maosa amaain rautaane coina (Mt 16.21-28; Lc 9.22-27)
conujeeunre cachaauru. 23ॸNii jaun 31ॸNii caje nunuheteein jetaote: “Canu
jetaote, biji que nii maosa mucuuriin Cana Coaunera Calaohi cachaneein
jelai cachaauru udaa amaain jetao, lune nejanoanaa nichaaunne cairichaaeriinte
que jerane nii maosa nota rujuarujuariin caque jaolecohin niha cuurureein
nichoae biji teein: “Inae chaelai coaana Jorioocuru bichauhenaauru aina
naineei,” naa Jesosone jana 24ॸnenotaain saseredotecuru curuaanaacuru, chaen
jetaote: Cana Coaunera aitoonjoan que cacha
“Nuna tocohaneeinte murimurihonanae relaaureraauru, naaonjoainuri.
carai cachaauru,” naa nii maosane jaun Acaaurute catinaa cuurureein, nena
jetaote, 25ॸnacoaauneein jerane nota ichoae nichata janone cuhane ichanareeunni,”
biji tiha Jesosone jana, nacoauneein nota naain jetao, 32ॸesinae rauhijiriin
jirichaane jana jetao, inae conoha notane cachaauru rai bee Jesoso. Niritiin esinae
jaun, caohachaain cha coarae nii maosa. rauhijiriin suujuelanaala aitohane jaun
26ॸNitohaneein rautaain jetaote, rai jetaote jelai amaain niritiin irihane
nenajaun letoaain jetao: caohate Fedoro. 33ॸNejetaote niritoha
“Coa taa neseu cauha,” nae rai Jesoso. Fedorone jaun, jaotoroaain nii aina
nerelanacaauru coaraain jetao cotaicha
Mesihasi niha Jesosone rijitiin: “Coa carerojoecaa moconajaera.
que aitoha Fedorone Cacaje amuun. Coatiha Cana
(Mt 16.13-20; Lc 9.18-21) Coauneraacha coacui coitucuheei- ii.
27ॸNii
baiha jetaote, Filipo batane que Joaaereein cachaauruhacha coacuhite
nenaa Sesareea nenacaauru neseeuru coaauqui,” 34ॸnaane baiha jetaote, nii
95 ͅфΎËΎȍËȍ̞ľ͑ɗॷ8ٍॷ9

aina nerelanacaauru aina ecu notaracaae nejelauneein ocooca Jesoso


nenacaauru cachaauru cotijiaain jetao: jaberocone jana jetao, 3ॸjataain
“Aonacuche. Chunocoha canu ËΎȍҡɗɗ͑¡ɗËȍΎфΎ͑Ύȍɗ͑ËʮɗΎ͑ľ̲ӕфɗʮɗ‫ڏ‬
cachaneein nenaa jerihane suujua riin somajaain jiquihaquiin nedae rai
letono ichana jerihane jianeein, coroso cajione. 4ॸNii jana jetaote, ecu Jesoso
нӕľË͑ӕҡľľɗ͑Ë͑ӕËɗфɗËȍӕфӕфɗ‫ڏ‬ aina ecocohin ereeuruha inoaenlu
chaaine rijijieein necairichanaa nenacaauru Cana Coaunera ere bera
abaantaain caitoonjoa tonoraain, inoaensihuru, Irihasi, Moisesa,
jerichaaunne rijijieein neeine. 35ॸæȍӕ͑Ύ‫ڏ‬ naaonjoainurine jana coarajeeure.
coha canuhacha icharatei ichaelanaala 5ॸNii jaun jetaote,

neein nichao ichoteratena jerera, “Cacha relaera, jataainte caohate cau


coatiha nichoterinaain. Nete laen canu nihacachene. Coanete nichatajaain
coreniha, canuhacha beratei bihane loanari jaacache, leinjiin ii rai, leinjiin
coreniha, naaojoain coreniha nichao Moisesa rai, leinjiin Irihasi rai,
itajera, ichoteratenojoiniha cureein. naaonjoaain,” nae jetao Jesoso rai
36ॸChaaquena rai nelatere, itolere caa Fedoro.
chauratane que nenaacha que coacuhin 6ॸJataain nesoonetooruha nii Jesoso

rai nichao itajiha cachane. 37ॸͮɗҡΎȍ‫ڏ‬ aina cunacaauru, aina nerelanacaaurune


nihane jaun inaaonjoaain coretihane jaun jetaote, nii tonaain irihane jaa
niha natiin nii nichao ichoteratena coitucuenihane jaaun aite Fedoro.
nainihei cacha. 38ॸNitohanihane jaun, 7ॸNiritohane jana acaauru conaacotaa

chunocoha canu nichaaunne beein dede sacarine jaun jetaote, nii dede
quiicha beratenojoin biha caa necha sacari jana tonii: “Caate jataain quiicha
aansaineein osaaonacaauru cachaauru belaai canuhacha letoai canu
raine que nocoejihanena, canu- cacha Calaohinera, nere tonoraain neeuchera,”
calaohi nichaaunne inae que tihane naa erenaane jana jetao aonajeeure.
bana canu Inaca necaohacha que 8ॸNii rijieeoritiin roaichu coaracuruhane

necohachaain rai letonocuru anjeraauru jana jetaote, inae acaauru rohan neniha
aina nacoaauneein turuha uhanune chunine jana jetao, ecu jelai acaauru
¡͑͑ľË͑ӕȍľҡΎ͑ɗнӕľ͑ľËΎľʮľ‫ڏ‬ aina niha Jesosone jana coaracure.
reeunni,” nae jetao acaauru rai Jesoso. 9ॸNitohaneein jetaote, nii ichatane

9
1ॸNiritiin jetaote: ucuuno caje jelaiha faaujueein, nii niicha
“Esinaae rauhijiriin coatiha coaracuri beeruha chuni rai nii aina
oorurinaain cau ena canu aina nerelanacaaurune caohate Cana Coaunera
nenacaauru tabaauru, niicha ichaneni Calaohi Jesoso, inae o caje ichanaane
ɗËȍɗ͑ҡӕфӕȍæ͑æΎӕ͑ľфæΎʮΎ͑Ύ‫ڏ‬ baiha beeuruhane coina. 10ॸNii jaun jetaote,
naane coaracuruhane que tiaain,” nae suujuaacha cuhane nii niicha coaracuri
jetao acaauru rai Jesoso. ruhecure, oo caje ichanarihanine que
aitohane coitucuurenihane jaun ita caje
Nejelauneein ocooca Jesoso jaberocone bajaaebajajeein. 11ॸNii jaun jetaote:
(Mt 17.1-13; Lc 9.28-36) “Chanuna jauriaanejeein Irihasi
2ॸSaota janone baiha jetaote, ichatane tururichaaine que aitocure- Moisesa
ucuuno cue Jesoso, Fedoro, Saantiaao, aitoonjoan que cacha relaaureraauru,”
Joaan, naaonjoainuriicha amaain. Inae naain Jesoso caje bajaauruhane jana
ecu turuuruhane jana jetaote, acaauru jetaote:
ͅфΎËΎȍËȍ̞ľ͑ɗॷ9 96

12ॸ“Esinae rauhijiriinte niqui, itolere aina nereeun. Cha carajaneeina inara


rucueraanu que jauriaanejeein abaantareeun. Chajaain cajiha nii
tururichaain Irihasine que aitocurelu. enamanaa uhaauche,” naa acaauru rai
Chanuna jana Cana Coaunera Quiricha Jesosone jaun jetaote, 20ॸJesoso rene nii
inoaensi cuhane cacha Calaohineein enamanaa amaaure. Nii jana Jesoso
nenaa cairichanojoineein, jaoleneein coaariin jetaote, atane choae nii
niha curichaaine que aite. 13ॸAonacuche. enamanaa siheite nii suujua cuhane
Inae turuha uhalu Irihasine janate, que nenaa moconajaera letono coitucuchuhi.
niicha jerei ichaain cairichaaurelu, Nii jana jetaote, najaabu jabubuhin
nitohanihane coina Cana Coaunera nujuae caje lajaaqui mitujuae nii
Quiricha cuhane aitiin laenanohinihane enamanaa. 21ॸNii jana jetaote, nii
rijijieein,” naain jetao tonorae Jesoso. enamanaa inaca rai jetao:
“Chabana caje coaauneein caa
Moconajaera letono coitucuchuhi siricha catohane,” naa Jesosone jana jetaote:
leinjiin enamanaa rautaa Jesosone “Causine caje coaauneeinte aicha.
(Mt 17.14-21; Lc 9.37-43) 22ॸNii jaunte araai saain usihanaauru
14ॸʊ͑ľʮľ́ɗȍ͑ɗɗ͑ľľӕфӕȍɗ͑͑ľфľ́͑‫ڏ‬ comaaichuru, acaauhanaauru comaain
caauru leeochaaurune jaaun turuuruhane ateinana jere nii suujua cuhane nenaa
jana jetaote, ecu acaauru aina neeure arajiin coitucuchuhi. Nitohanihane jaun, atiin
cachaauru. Chaen Moisesa aitoonjoan que cairichaaojoaain canacaanu coaraain,
cacha relaaurera tabaauru netonai ecu neein canacaanu coroatajaneeun, rautana
jetao acaauru aina ereereecure. 15ॸNii jana naineeine,” naa nii enamanaa inacane
uujiha Jesosone coaariin jetaote, que tacaain jaun jetaote:
satiin jeluhariin cuhin jetao, jataain 23ॸ“Tana rautana nainichaaunne

cojoelatiin rai iriha cuure. 16ॸNii jana jetaote, esenetaainete cacaje bajaai. Satiin
acaauru rai: quesenetaera raine niicha bajai ichaain
“Tonaai acaauru aina ereereequiche,” neeun,” naa Jesosone jaun jetaote:
naain acaauru caje bajaa Jesosone jana 24ॸ“Jataainnachujian chesenetaaun.

jetaote: Cacorataaneeune jataain jelai


17ॸ“Cacha relaera, coaraaine coinane, cau ii amuritoheriin chesenetaera,” nae jetao
rene canu calaohi uhaaun, moconajaera ehequiin nii enamanaa inaca.
letono coitucuchuhi siriha suujua cuhanena 25ॸNii jana arajiin netaojiaauruha

jaun, erenaachara neein nihane jaun. cachaaurune coaraane jaun jetaote, nii
18ॸNitohanihane jaunte, chunijihun cuhane enamanaa suujua cuhane nenaa
jaaunru baasoneein mucuhane naineein moconajaera letono coitucuchuhi rai
atane choaae tocojoaain tacaain, nujuae caje jetao:
lajaaqui mitaain, catu rihoneein, sefetaain te “Erenaachara neein urichoelanaala
nii suujua cuhane nenaa coitucuchuhi. Nii caa enamanaa tera coitucuchuhi,
jaunne niqui ii aina nerelanacaauru rai canune ichei aitoon caa enamanaa
aitoon nii suujua cuhane nenaa coitucuchuhi jianeein caje mituhin amuhine coina.
sitaauruhane coina. ͮľҡľѸɗҡ͑͑ɗ͑ľѸɗȍӕ‫ڏ‬ Jiaonriha nacoaauneein caa enamanaa
rene,” naa nii acaauru jana nenaa leinjiine suujua cuhane enohine,” naain suruaa
jaun jetaote: Jesosone jana jetaote,
19ॸ“Jataain cha esenetaaichuru 26ॸnacoaauneein baasoneein nii

cachaauru. Cha carajaneeinna inara enamanaa jaberoco teein cojioriae nii


97 ͅфΎËΎȍËȍ̞ľ͑ɗॷ9

suujua cuhane nenaa coitucuchuhi. “Chaaque ita rai ereerejeein uhicheein


Nitohaneein tihane baiha onaa rijijieein bero cuhane,” nae jetao acaauru rai
teein, caje mituhin amuhane jaun Jesoso.
jetaote, “Inae baasoneein jaberoco 34ॸͮľʮľҡΎҡľɗ͑ӕȍľ͑ľľËȍËӕфӕľ‫ڏ‬

tihane caaunte jerihane inae ohe,” quiin aonajeeure, bero cuhane uujueein,
͑ӕфľ͑ɗɗľËӕфʮɗɗ͑͑ľľɗ͑ËΎфʮľľӕ‫ڏ‬ “Charijina caa cana jana jataain
rera cachaauru. 27ॸNejetaote, biji que nelateein nenaane,” naauruha ita raine
mucuhin michuha Jesosone jana jetao, jaun. 35ॸNitohaneein inauheneecha
nimichuhin nichaaurae nii enamanaa. aonajeeuruhane jaun jetaote, ͑ľ́ӕфɗ‫ڏ‬
28ॸͮɗҡΎȍ͑ɗȍ͑ľ¡ɗȍɗ͑͑ľфľ́͑‫ڏ‬ riin nii aina nerelanacaauru lechoonca
caauru aina jiniiquiin leinjiin loreri coroatajai cotijiaain jetao: “Leeochaauru
asaae enoha Jesosone jaun jetaote, jelai amurijiriin nenaa jeriha chunine,
ecu teteriin: acaauru rai nelateein itolereneein
“Chanuna canacaanu nii coitucuchuhi acaauruhacha jerei icharaneein neeine,”
sitanaa nainesinihacaanu,” naain caje 36ॸnaane baiha jetaote, biji que leinjiin

bajaauruhane jana jetaote: canaanai mucuuriin acaauru cataaun


29ॸ“Catohanai moconajaera letonote teein jetao:
nainichaa Cana Coaunera bajaacane 37ॸ“Canu coreniha caa canaanai

ainaacha sitaacane,” nae jetao acaauru raerate, jerichanejeein canu raane


rai Jesoso. rijijieein aicheein. Nii jaun canu raera
coatiha canuhacha raa airinaain,
Caa quete coroata sae ohane biha Jesoso. caletoaera Ofa netonai raate aicheein,”
(Mt 17.22-23; Lc 9.43-45) nae jetao aina nerelanacaauru rai
30ॸNitohaneein nii canaanai rautaane Jesoso.
jaan jelai caje amuhin jetaote, Calileea
turuhin rauhijiriin situujueein Canaacha ichai ichara,
cuujeeure. Nejetaote, nii acanihane coatiha cana que nejeratenaa nihei.
coitucuha chunine jerene Jesoso, 31ॸaina (Lc 9.49-50; Mt 10.42)
nerelanacaauru relanaa nainihane coina. 38ॸNii jana jetaote:
Nii acaauru relaane jaaun jetaote: “Cacha relaera, ii curuaa aina cuaain
“Cacha Calaohineein nenaate moconajaera letono coitucuchuhi sitaain
cachaauru bijiu tenojoinihane jana que suujuequiin nenacaauru rautaa
ateinaa cuurureein. Nete nichata leinjiinne janane eruhin caohatihacaanu,
janohane baiha ichanareein,” naain cana jana nenaaneein ainihane jaun,” naa
aina nerelanacaauru relaane jana Joaanne jana jetaote: 39ॸ“Jiaonriha
jetaote, 32ॸnii acaauru rai aitohane caohateein neeichene. Chunocoha canu
inaaureniha natiin jetao caje bajaaurene curuaaneein netiin cojoelanaacojoai
necoatocuruhane jaun. ichaera, nii baiha baasoneein erenaa
nainihei canu que. 40ॸCanaacha ichai
Charijina jataain nelateinneein nere ichara, coatiha cana que nejeratenaa
(Mt 18.1-5; Lc 9.46-48) nainihei. 41ॸChunocoha canu Curisito
33ॸNitohaneein cuhin, ɗ͑ľæƸľфľ‫ڏ‬ cachanequichene coreniha inara rai
naaon turuhin loreri asaae enooruhane esinaeca niha natiin terate, esinae
jana jetaote, aina nerelanacaauru rai rauhijiriin rai cainanohiniha cureein,” nae
jetao: jetao rai Jesoso.
ͅфΎËΎȍËȍ̞ľ͑ɗॷ9ٍॷ10 98

jeloon nenaa Jodea batane que cue


Jataain alalacaraa osa que nesarucuaane Jesoso. Ecu jetaote, rai netaojiaauruha
(Mt 18.6-9; Lc 17.1-2) cachaaurune jana jetao, nacoaauneein
42ॸNiritiin jetaote: “Chunocoha ena canu relanajae Jesoso, cachaauru relanaa
esenetajeeureraauru saruha osa quenete, rautatohane jaun. 2ॸNii jana jetaote,
nii ajiniha caohachare nuluno que leinjiin rohan nichuuntaain jetao, nechu jataain
ajeri jaberoco tijichaain ichojoaain cairichaauruhane jaanu lera ariha jetao,
cucuana cuhane joaeraane. 43ॸJana osa que comasai jianena nainiha cachane
ii saruha ichohiine moloo. ͮɗɗ̲ӕфɗҡΎȍľ‫ڏ‬ bajaaure jetao Jesoso caje fariseeocuru
riintejian caohachare le jerajei ichohii aina tabaauru. 3ॸNii jaun jetaote:
Cana Coaunera cojoanonaa que neeine. “Tonaa inara rai Moisesa, comasai
44ॸNabana le jerajei ichoii coreniha, nii jianiha cachane que,” naain acaauru
chariji bana nii riano niha natiin ohin, nii caje bajaa Jesosone jana jetaote:
usi tabai jacanaachara jana cuhine coataa. 4ॸ٘ॸَæΎ̲Ѹɗʮɗ͑ɗȍËËȍ͑ľËΎɗ͑,
45ॸJerichanejeein osa que ii saruha ii tijiane jauriaanejeein comasai jianihane jaaque
moloo. Nii amuritoheriintejian caohachare aitiin nenaa quiricha teeuchete, aina
le jerajei ii tijia aina Cana Coaunera comasai jianemiin cacha,’ naainte aite
cojoanonaa que neeine. 46ॸNabana osa que Moisesa,” naauruha fariseeocurune jana
ii saruha ii tijiane coreniha nii riano niha jetaote:
natiin ohin, nii usi tabai jacanaachara jana 5ॸ“Aiha niqui. Nete, nere tonorana

cuhine coataa. 47ॸJerichanejeein osa que jerelanaala neeichelune jaun,


isharuha inotane, le jerajei inota rocoo. nitohaneein ichaquichene rautaenihane
Nenacaaeneetejian nii amuritoheriin saijieein ichaquichene coina aitelu
caohachare le jerajei inota aina Cana Moisesa. 6ॸNete jauriaanejeein itolere
Coaunera Cojoanonaa que neeine. Nabana coaaunaane nunuheneein, quicha, ene,
usi que isharuha inotane, 48ॸnii riano niha naaonjoaain coaaunaelu Cana Coaunera.
natiin ohin, nii usi jacanaachara, 7ॸNii jaaunte, inaca, neba, naaonjoain

naaonjoain jana cuhine coataa. ratiriin amuhin necoaansaijiae cacha.


49ॸԆѸɗʮ͑Ѹɗҡӕ͑фɗʮɗʮɗľľɗ͑ҡľ͑ɗËȍΎҡľ‫ڏ‬ 8ॸChaen leinjiin cachaneein nenaa

richaacheein satiin. 50ॸNelatiha niqui rijijieein coacuhin, jiniiquiin ita aina


tebe. Nete inae lenone cotebetenaa neeure. 9ॸNitohaneein niha cachane
nainenihane, inae nii chaque nelatene. coina ichaa Cana Coaunerane jaun, nii
Nii rijijieeinte chaque nelateneeiche comasai jianena nainihei cacha,” nae
inara que icharatenohi ichaain, jetao fariseeocuru rai Jesoso.
raotojoeein ichaaoruha leeochaaurune 10ॸInae loreri asaae enooruhane jana

jaan ichaeneeichene,” nae jetao acaauru jetaote, nii cachaauru relaane jaan
rai Jesoso bajaaure nacoaauneein caje aina
nerelanacaauru. 11ॸNii jaun jetaote,
Comasai jianiha cachane que acaauru rai:
cacha relaa Jesosone “Comasai jianeein leeocha ene
(Mt 19.1-2; Lc 16.18) raerate, osa que nesaruha aicheein.

10
1ॸInaeCaferenaaon caje amuhin 12ॸJerichanejeein techu, osa que

jetaote, aina nerelanacaauru nesarureein lana jianeein leeocha cacha


aina jiniiquiin nucuhe Jorodaan que nelanajaane ene,” nae jetao aina
auhaniha cuhin, enoto mitu nichajai nerelanacaauru rai Jesoso.
99 ͅфΎËΎȍËȍ̞ľ͑ɗॷ10

cairichanaa jerenacaaun chuni cacha


Canaanainuru rausiaaeca Jesosone coacuhin casaje que ereein niha. Chae
(Mt 19.13-15; Lc 18.15-17) efojiaraauru ere tonoraain caohachaain
13ॸNii jana jetaote, acaauru mucuhin acaauru aina neeun,’ naane coitucuhi,”
rausiaaeca cojiotanaaca Jesosone coina naa rai Jesosone jaun jetaote:
jetao, rai canaanainuru amaaure 20ॸ“Aihanu chujian. Canu enamanaca

acaauru fojiaraauru. Nejetaote, nii caje coauneeinne jitariin nii naitoonjoan


Ë͑͑ɗ͑ӕфӕ̲ӕфӕȍ͑ɗɗ̲ӕфľ‫ڏ‬ tonoraain ichaaon,” naa nii cachane
rane caohateeure nii Jesoso aina jana jetaote, 21ॸjataain cairichaaojoaain
nerelanacaauru. 14ॸͮɗɗфľ͑ľ̲͑ʮӕ‫ڏ‬ coaraain jetao:
ruhane caohateeuruhane coarajeein “Esinae rauhijiriin, Ëȍнӕľ́͑ľ́‫ڏ‬
jetaote, obajeein jetao: naala Cana Coaunera aitoonjoa
٘æΎËфľ͑ľҡӕфӕӕфӕȍË͑͑ɗ͑ӕ‫ڏ‬ tonorana jereeine, chajaain jitariin nii
rune caohatihachete, canu rene iicha sirii que necoreteein
turuuruhine. kɗȍӕфӕȍËË͑͑ɗ͑ӕ‫ڏ‬ cairichaaihuru rai tenihun. Nii
rune rijijieein nenacaauru raineeinte ne banaachate, jelai amuritoeriin nereein
Cana Coaunera Cojoanonaa. 15ॸEsinae iicha latei dedeeu. Nii baiha laen canu
rauhijiriin aiha leinjiin canaanaine aina uu,” naa rai Jesosone jaun jetaote,
rijijieein neniha cachane coatiha Cana 22ॸjataain nererojoecaain jelai caje amue

Coaunera Cojoanonaa que nenaa inaderaain nii enamanaa, jataain


nainerinaain,” 16ॸnaane baiha jetao, coriquihocane jaun.
jerane biji cuhane nii canaanaihuru 23ॸNii jaun jetaote, nii rohan

raane baiha jetao acaauru mucuhin, curuacaain nenacaauru cachaauru


acaauru rausiaaeca cojiotanajae Jesoso. coaraain, aina nerelanacaauru rai jetao:
“Jataainte caaintate Cana Coaunera
Jesoso aina iriha leinjiin æΎʮΎ͑Ύ͑нӕľ͑ľ͑ʮľфɗȍËΎфɗнӕɗȍΎ‫ڏ‬
cacha coriquihonane nane,” naa acaauru rai Jesosone jaun
(Mt 19.16-30; Lc 18.18-30) jetaote, 24ॸjataain cojoelatiin ecu
17ॸNitohaneein inae jelai caje amunaa aonajeeure aina nerelanacaauru.
jeriha Jesosone jana jetaote, rene Nejetaote nacoaauneein acaauru rai
jeluhariin cuhin turuhin jetao, nacatiha jetao:
neseeoriaain: “Cacoelaichaauru, jataainte caaintate
“Caohachanejei cacha relaera. Cha Cana Coaunera Cojoanonaa que nenaa
ichareeun charijibana nitajenaachara jerichaane. 25ॸLeinjiin oco jachu cuhane
ichaonaa raotono que nenaa situnaa naineniha leinjiin camechone
nainichaaune coina,” naain Jesoso caje amurijiriinte, jataain caaintate Cana
bajaa leinjiin cachane jaun jetaote: Coaunera Cojoanonaa que nenaa jeriha
18ॸ“Chanuna caohachanejei cacha neein coriquihonane,” naa aina nerelanacaauru
canu curuaateei, leinjiin Cana rai Jesosone jaun jetaote, 26ॸjataain jeelai
Coauneraachate caohachanejeineein ne. amuritoheriin naurutaain cojoelatiin jetao,
19ॸInae raotojoeein Cana Coaunera ecu nejesinajeein ita rai jetao:
aitoonjoan coitucuhi: ‘Jiaonriha “Nitohanihane nichotenaa naineriaain
sonajaain jaohine. Coa ii sinijerane chuni,” naauruha nii aitohane
lanaala nenaa ene aina ichaohin niha. aonajeeinne jaun jetaote, 27ॸecu
Coa asijiauha. Coa chamute cacha coaranaacane baiha jetao:
ͅфΎËΎȍËȍ̞ľ͑ɗॷ10 100

“Caaintatiin cachaauruhacha coaraite, naaonjoainuri rai caetecuruhane jana,


Cana Coaunera rai caaintajene,” naa catinanacanejeein nejelau cachaauru
Jesosone jaun jetaote: 28ॸ“Canacaanune Jorionelanaala nenacaauru bijihu
jitariin canacaanuhacha sirii ratiriin ii caetecurureein. 34ॸNii janate, caque
sacuhacaanulu,” naa rai Fedorone jaun necoatijiaain canu couluneein, canu
jetaote: bisiin catinaa cuurureein. Nena nichata
29ॸ“Chunocoha esinae rauhijiriin canu janohane baiha, nacoaauneein
coreniha, chaen, cacha ichoteratera ichanareeunni,” nae jetao nitohaneein
caitoonjoan- canu ere beebejeein, teeururichaainne que Jesoso.
naaonjoaanne coina, rai loreri, rai
nejeraauru, rai fojiaraauru, rai Acaauru coroatajaniha Jesosone coina
calaohichuru, rai natane, naaonjoain caje bajaauruha Saantiaao,
ratirichate, 30ॸcaa chauratane que neein Joaan, naaonjoainurine
jataain jeelai amuritoheriin lefasha saneein (Mt 20.20-28)
rai loreri, rai nejeraauru, rai fojiaraauru, 35ॸNiritohane jana jetaote, rohan

rai calaohichuru, rai natane, naaonjoainuri nichuuntaain jetao:


siricheein. Cairichaerinojoineein “Cacha relaera, Ëľ͑ɗËȍľɗË͑Ë‫ڏ‬
neeuruhane niha natiinte, turuha uheni nuhacha bajaaeni ichaainene jerichaanu,”
Cana Coaunera Cojoanonaa charijibana naauruha Sebedeeo calaohichuru, Joaan,
nitajenaachara ichaonaa que niha Saantiaao, naaonjoainurine jana jetaote:
cuurureein. 31ॸEna jataain arajii itolere que 36ॸ“Chatohanai inara rai ichacaaunne

nelaetoha nocoetonacaaurute, nii chaque jerequiche,” naa Jesosone jana jetaote:


nelatelanaala niha cuurureein. Jana ena 37ॸ“Canacaanu rai, inae ii Cojoanonaa

chaque nelatelanaala arajiin nenacaaurute, necaohacha que neeine bana, ii ajaabiji


nelateein niha cuurureein,” naain jetao nichajai que, ii raotono nichajai que,
Fedoro tonorae Jesoso. naaonjoaain nihacaanune jaanu ichaainene
jerichaanu,” naauruhane jana jetaote:
Caa quete inae nichata sae 38ॸ“Coatiha nohane inaraacha bajai
orichaainne biha Jesosone coitucuhin aitoheeiche. Caa necairichanaa
(Mt 20.17-19; Lc 18.31-34) abaantarichaaunnine rijijieeinoote,
32ॸJerosaleen nichaae cuuruhane jaun necairichanaa abaantanaa nainequiche
jetaote, ɗ͑͑ľфľ́͑ËӕфӕɗËȍΎɗ‫ڏ‬ inara. Chaen noote, nitohanihanune coina
chaniha cuujiha Jesosone jana jetao, cojunacatenohi nichaaunne rijijieein
cojoelatiin cuujeeuruhane jana jetao, nii cojunacatenohineein neeiche,” naa
niritohane que casiin jetao, cuujeeure acaauru rai Jesosone jaun jetaote:
acaauru caaijie cunacaauru. Nii jaun 39ॸ“Abaantanaa nainichaanu,”

jetaote, jelai nii aina nerelanacaauru naauruhane jana jetao:


lechoonca coroatajai cotijiaain jetao: “Inarate niqui, Ë͑ľËɗфɗËȍфɗ‫ڏ‬
33ॸ“Inae caa ena coitucuhichene chaaunnine rijijieein necairichanaa
rijijieeinte, Jerosaleen cuujihacache. abaantaain cojunacatenohineein niha
Inae ecu turunaate, canu inaraacha curiquicheein, cojunacatenohineein
cohajei cachaneein nejanoanaa nihanune rijijieein. 40ॸNena laen, canu
nichaaune mucuhin saseredotecuru raotono nichajai que, canu ajaabiji nichajai
curuaanaacuru rai, Moisesa aitoonjoan que, naaonjoaain nelauriaaichene coina
que cacha relaaureraauru rai, inaraacha bajai tenaa naineneeun, nii
101 ͅфΎËΎȍËȍ̞ľ͑ɗॷ10ٍॷ11

coina inae acaauru que banihateein “Rabiriicha foeratei, ҡɗɗ͑ËɗфɗËȍΎ‫ڏ‬


rucuhenojoineein nenacaauru raineein joaain cacoharaau,” naa nii maosane
nihane jaun,” nae jetao acaauru rai Jesoso. jaun jetaote, 49ॸecu inacuhin jetao:
41ॸNiritoha acaauru rai Jesosone “Chajaain cajiha cotihanihuche,” naa
aonajeein jetaote, Saantiaao, Joaan, Jesosone jaun jetao:
naaonjoainuri aina obaaecure nii “Chajaauje nimichuhinte, toon ii
lechooncaihuri aina nerelanacaauru. cotihara coarae,” naauruha nii maosa
Nejetaote, acaauru cotijiaain jetao: raine jaun jetaote, 50ॸcajione buri
42ॸ“Inarate raotojoeein, Cana Coaunera rocohitiin siheeitiin ratiriin jetao,
coitucuhichuru, leeochaauru amurijiriin Jesoso rene jeluhariin turuha cue nii
nenaa jereein acaauru cocoainanacai maosa. 51ॸNii jana jetaote:
neeuruhane que suujua acateein neeuruha “Chatohaneein chetichaaunne
leeochaaurune jereein neeuruhane jereeita,” naa Jesosone jaun jetao:
coitucuhiche. 43ॸNete laen nejesinajeein “Conoha canotanena jereeunra cacha
nitohaneein nenaa naineneeiche inara. relaera,” naa nii maosane jana jetaote:
Nitohaneein nenaa coacuelanaala, 52ॸ“Inae jataain quesenetaaine jaun inae

nejesinajeein ita coroatajaneein neeuche. conoha inota. Inae naineein


44ॸJana leeochaauru amurijiriin nenaa amuhinera,ٚ͑фɗˇľѸΎѸΎ͑ľфɗʮɗľľΎфɗ‫ڏ‬
jerera, leeochaauru letononeein neeine. tiin jetaote, inae conoha nii maosa
45ॸCoaracuche nachuhinti canu Cana notane jaun jetao Jesoso jiniichaain
Coaunera Calaohi cacha caje nejanoanaa bero cuhane cue nii maosa.
nichaaunne canu coroatajaneeichene coina
tururichaaun. Arajii cachaauru osa caje Jerosaleeun turuha Jesosone
nichoteein jianacoon neeuruhane coinane, (Mt 21.1-11; Lc 19.28-40; Jn 12.12-19)

11
nii coreniha cajabereeo cairichaeratiha 1ॸNitohaneein cuhin, inae
uunlu acaauru coroatajaniha,” nae jetao Jerosaleen catainaauruhane
acaauru rai Jesoso. jaun jetaote, Betafajee, Betania,
naaonjoainuri rohan Olibo bichatane
Maosanihane caje Bartimeeo
turuuruhane jaun jetao, caje coaauneein
rautaa Jesosone
coroatajai aina nerelanacaauru letoae
(Mt 20.29-34; Lc 18.35-43)
Jesoso. 2ॸ“Chajaain taa nita canaacha
46ॸInae Jericoo turuhin jetaote, ecu coarajei neseu cunichuche. Inae ecu
basiinjiin neeoriin jelai caje amuha aina turuhichenete, ecu cositenojoineein
nerelanacaauru aina Jesosone jana jetao, ҡľľËΎȍʮɗҡɗËȍӕ͑ɗËËȍ̲ӕ͑ʮ͑ľ́‫ڏ‬
acaauru aina cuure arajiin cachaauru. Nii naala nenaa asno narejeene jana eruha
jana bero auhaniha lauhequiin coriqui bajaa curiquicheein. Cosi rutuhin uhaaichene
leinjiin Timeeo calaohi cairichei maosa jana: 3ॸ‘Chanuna cosi rutuhin amaaiche,’
Bartimeeone jaun jetaote, 47ॸNasarete naa chunocoha inara raine: ‘Latiha Cana
cocoaicha Jesoso nihane aohanriin jetao: Curuaanaane jaaunne raa uhacaanu.
“Rabiriicha foeratei Jesoso, Inae enate ichei jelaiha cainaratereein,’
cairichaaojoaain atiin cacoharaau,” naauche,” naain jetao letoanajae Jesoso.
naain eheeoca nii maosane jana jetaote, 4ॸNii jaun jetaote cuhin, nii acaauru
48ॸarajiin cachaauru, ehequiin aitohane rai aitohane rijijieein bero auhaniha
caohateeure inauheneecha nihane coina. teecoha cositenojoineein acuujua rohan
Nejetaote, que rutaain ehequiin: asno narejeene jana, eruhin jetao cosi
ͅфΎËΎȍËȍ̞ľ͑ɗॷ11 102

rutuhin amaauruhane jana jetao: 5ॸ“Cha coaraain jetao, coaraa cue Jesoso
ichaquiche inooneein. Chanuna nii asno mijiintohane jaun. Nejetaote, inaacane
narejeen cosi rutuhin amaaiche,” naain bana rijiu nenihane jaun, ninaa colane
jetao, acaauru caje bajaaure nii cuu nalohacha baaejeein ne. 14ॸNitohaneein
nenacaauru cachaauru tabaauru. inacaenihane jaun jetaote:
6ॸNii jaun jetaote, ͑ɗɗËӕфӕѸӕӕʮӕ‫ڏ‬ “Inae nacoaauneein inacaeneriquiinne
teein letoanajaa Jesosone rijitojoeein nii jaun, neriaain chuni ii inaa lerata,” naain
cachaauru tonoraauruhane jaun jetao, uhera cojiotaa Jesosone jana jetao, ecu aina
inauheneecha nii asno narejeen neein aonajeeure aina nerelanacaauru.
amaauruhane coarajeeure. 7ॸNitohaneein
jetaote, nii asno narejeen ichoae cajione Teenforo asaae necoretenacaauru
teein jetao, Jesoso rai nii asno sitaa Jesosone
amaauruhane jana jetao, inae rene (Mt 21.12-17; Lc 19.45-48; Jn 2.13-22)
turuhaauruhane jana nichoae 15ॸInae nacoaauneein Jerosaleen

nelauriaain cue Jesoso. 8ॸNitohaneein turuhin jetaote Teenforo asaae enohin,


asno ichoae nelauriaain cuhane jana nii Teenforo asaae chaelai que
jetaote, najiniha bero cuhane rai cajione necoreteein, chaelai coretiha,
buri maririjiacoaauruhane jana jetao, naaonjoaain nenacaauru sitaain,
leeochaauru elele alo rijijieein nenaa atanichoae coriqui coreeuruha
ajaena alo raain najiniha bero cuhane cachaauru raine jaa rorihurune
maririchure. 9ॸNii jana najiniha maajeein lacojoaain jetao, serori que
cunacaauru, caaijie cunacaauru, necoretenacaauru rorihurune maajeein
naaonjoainuri jetaote: lacojoaain, 16ॸnii Teenforo asaae
“Raotojoeein turuhine Cana Coaunera nenacaaen rucuhele enoaauruhane
rijijieein nenaa cana Curuaanaa. caohate Jesoso. 17ॸNitohaneein jetaote:
10ॸRaotojoeein turuhine Cana Coaunera “Cana Coaunera Quiricha inoaensi
Cojoanonaa, Ë͑ɗ͑Ύľ͑ѸɗȍӕфӕƸΎľфҡľ‫ڏ‬ cuhanete: ‘Cana Coaunera bajaauruha
raneein nenaa Rabiri nefoerate satiin chauratane sacuritaain que
cojoanonaa. Aihute coreniha nenacaauru cachaaurune jaan
raotojoeein neeurumiin dedeeu coloherineeite ne canu loreri,’ naain
nenacaaurune maajeein,” naaure jetao laenanohineein ne. Nete asijiaauruhane
cojioriin cachaauru. jaan coloheri rijijieein teeiche inara,”
11ॸNitohaneein Jerosaleen turuhin naain jetao ecu acaauru relae Jesoso.
jetaote, Teenforo asaae enohin, ecu 18ॸNiritiin cachaauru relaane aonajeein

basiijiin neeoriin jitariin nasajai jetaote, ˇľѸΎѸΎѸΎȍɗ͑ʮΎ͑ËΎӕËӕ‫ڏ‬


coaraane baiha jetao Betaniau cue ruhane jaun, sohin jaaoruhane jaanu
́ľËȍΎΎ͑ËËΎфΎҡʮɗɗ͑͑ľфľ́͑‫ڏ‬ ́ľффɗȍӕфľѸѸľфľĀΎҡľËӕфӕËӕфӕ͑‫ڏ‬
caauru aina Jesoso, inae sohane jaun. curu, Moisesa aitoonjoanque cacha
relaaureraauru, naaonjoainuri. Ne
Inacaelanaala oha uherane jetaote, sohin jaaoruhane coasichure,
coina cojiotaa Jesosone nii acaauru relaa Jesosone jaan rautatiin
(Mt 12.18-19) aonajeeuruha satiin cachaaurune jaun.
12-13ॸNii cojoanoo Betania caje 19ॸInae nocohecane jana jetaote, aina

amuuruhane jana jetaote, niita bero nerelanacaauru aina jiniiquiin nii nese
auhaniha niha uhera alone jana caje amue Jesoso.
103 ͅфΎËΎȍËȍ̞ľ͑ɗॷ11ٍॷ12

saseredotecuru curuaanaacuru, Moisesa


Inacaelanaala oha uherane aitoonjoan que cacha relaaureraauru,
(Mt 21.20-22) Jorioocuru bichauhenaauru,
20ॸNii cojoanoo janone nii uhera rohan naaonjoainuri.
situha cuuruhane jana jetaote, inae 29-30ॸNii jaun jetaote, acaauru rai:

cojoaisi aina curuaaequiin oha nii “Canuhetonaine inara caje bajareeunni.


uherane jana coaracure. 21ॸNii jaun Cha Joaan letoaelu, cachaauru
jetaote, cojiotaa Jesosone coacuhin que cojunacatiha uhane coina. Cana
nainaain jetao: æΎӕ͑ľф́ľҡΎľ͑ɗȍ͑ľ͑ËËȍӕ‫ڏ‬
“Cacha relaera, inae raca cojiotaaine ruhacha letoanojoineein uhalu. æҡΎΎ͑‫ڏ‬
jaunte, inae ohe taa uhera. Coaraau raain carai beeichenena, canuhetonai
nachuhinti,” naa Fedorone jaun jetaote: canu cocoainaain canu letoaera
22ॸ“Jataain Cana Coaunera bereeunni inara rai,” naain jetao
esenetaauche. 23ॸChunocoha esinae acaauru tonorae Jesoso.
rauhijiriin airichaainne esenetaain nii 31ॸNii jaun jetaote, ecu nejesinajeein

batoelanaala: ‘Niilai caje nefaruhin ita rai jetao: ٘ॸَæ͑æΎӕ͑ľф́ľҡΎ͑Ύ‫ڏ‬


cucuana cuhane cunihun,’ naa caa joineeinte uhelu,’ naacachenete:
ichatane ucuuno rainete, esinae nii َæȍ͑ӕ͑ʮ͑͑ľфľҡΎ͑Ύфɗ͑ľѸľ͑ľҡľ‫ڏ‬
aitohane rijijieein aihane ne. 24ॸͮɗҡΎȍ‫ڏ‬ neeichelu,’ nareein. 32ॸCoatihachu:
nihane jaaunne inara rai aitoon, ‘Cachaauru letoanojoineeinte uhelu,’
inaraacha latei eruhichene coina Cana nanaa nainihaacache,” naaure jetao ita
Coaunera bajaaiche, inara rai rai. Satiin cachaauru Cana Coaunera
ҡľфɗËȍɗ͑ľľѸľ͑ľҡɗ͑ľҡľľфӕфɗнӕɗ‫ڏ‬ letoanojoineein uhalu Joaane
cheein. 25ॸInara rai chatohanai esenetaauruhalune jaun, cachaauru
cotainacai ichaain neeuruha inara coasiha. 33ॸNiritiin jetaote:
amute cachaaurune niha natiin, acaauru “Chachaainti Joaan letoaain nelu.
que inara suujua acateein Cana Coatiha coitucuhaacaanu,” naauruha
Coaunera bajaaichene bajaauche. Jesoso raine jaun jetaote:
26ॸAihute baaso ichaain osa que “Aihane jaaunchujian canuhetonai,
nesaruquichene niha natiin inara osa caa catohanai ichacaaunne coina canu
que suujua acatemiin cana Inaca dedeeu cocoainaain canu letoaera berinaaunni
nenaa Cana Coaunera,” nae jetao inara rai,” nae jetao acaauru rai Jesoso.
Fedoro rai Jesoso.
Ocoana jaaurera necha ansaineein
“Cha ii cocoainae,” naauruha Jesoso raine ichaonacaauru que cuaain
(Mt 21.23-27; Lc 20.1-8) cachaauru relaa Jesosone
27ॸNii (Mt 21.33-46; Lc 20.9-19)
baiha jetaote, nacoaauneein

12
ˇľфΎѸ́ľľ͑ËӕȍËӕľɗ͑͑ľфľ́͑‫ڏ‬ 1ॸNiritohane baiha jetaote,

caauru aina Jesoso. Inae ecu turuhin ocoana jaaurera que cuaain
Teenforo asaae enohin amuhemuheca cachaauru relaain jetao: “Leinjiin cacha
Jesosone jana jetaote, фΎȍ͑͑ɗËȍӕӕ͑‫ڏ‬ jetaote, ocoana jaain jitariin corihateein
taain jetao: bino jaauruhane jaanu coloherinu que
28ॸ“Cha ii cocoainae catohanai ichaain loreri jaain, leinjiin jataain ucuuneein
neeine coina. Chatohanai cocoainanacai ҡľľɗ͑фΎфɗʮľľËӕ͑ľľɗ̲͑ɗȍ͑ľ͑‫ڏ‬
neeinna neei,” naaure jetao Jesoso rai caauru beraihane coina. Nitohaneein
ͅфΎËΎȍËȍ̞ľ͑ɗॷ12 104

caohachaain rucuhecane baiha jetaote, cachaauru bijiu nii ocoana teriha


nii ocoana que amihanenacaauru rai beraihuruhane coina. 10ॸTana Cana
atane teein ratiriin amuhe nii atane Coaunera Quiricha inoaensi cuhane:
erora. Inae tainaca que turuhane bana ‘Ajeri jaolecooruha
ita rai leruuruhane coina. 2ॸNitohaneein loreri icharaaurune jaante,
teein ratiriin jetaote, inae tainaca que jauriaanejeein
tihane jaun, leinjiin rai cacha letoae, nii loreri nunuheneein ne.
amihanenacaauru caje que banihateein 11 Acate

niicha taihuri bajaa cuhane coina. jataain cana rai


3ॸNejetaote, nii cacha mucuhin faojoaain cojoelanaacojoaain ichae
sooruhane baiha, nii cacha letoaaure Cana Coaunera,’
cha colane nii temule erora rene. 4ॸNii naain laenanohinihane jaan reretaain
jaun jetaote, nacoaauneein leeocha aonaquiche chariji banane,” naain jetao
cacha letoaa nii temule erorane jana, ocoana icharaauru que cuaain
nocoejechanuhin, couturi cunaitaain cachaauru rai ereerejeein acaauru relae
cha colane acaentonai letoaaure jelaiha. Jesoso.
5ॸNii jana nacoaauneein leeocha cacha 12ॸNiritiin acaauru que cuaain

letoaane jana jetaote, acaentonai sohin relanajaa Jesosone que nainacuruhane


jaaore nii temule beraichacuru. Nii jaun jetaote, Jesoso mucunaa jerecure
baiha nacoaauneein arajiin rai ͅΎɗѸľѸɗҡΎΎ͑ʮΎ͑нӕľËËȍфľ́ӕфľ‫ڏ‬
cachaauru letoajeein sacuha nii temule raauru, saseredotecuru curuaanaacuru,
erorane jana jetaote, tabaauru sohin naaonjoainuri. Nejetaote, Jesoso aina
jaonajaain, ҡ¡ӕфӕƸΎʮΎɗ͑Ëӕ͑ɗҡ‫ڏ‬ neeuruha arajiin cachaaurune jaun
najaaure. cachaauru coasiha ecu ratiriin jelai caje
6ॸSatononejeein jetaote leinjiin jataain amuure.
niicha belaai rai calaohi neeorihane
jana, aca letoae: ‘Jerihane canu calaohi Impoestonu que coriqui teeuruhane
quete laen suujua acatecurureein,’ naain que iriha Jesosone
coaaucane jaun, sohin jaaoruhane (Mt 22.15-22; Lc 20.20-26)
esenetaelanaala. 7ॸNejetaote, ita rai 13ॸNitohaneein ecu ratiriin jelai caje

jetao: ‘Inae uha caa atane erora calaohi. amuuruhane baiha jetaote, Erodesi ere
Coanete sohin jaohacachete, cana tonoraeraauru, fariseeocuru, naaonjoainuri
raineein nedaaine caa atane,’ naaure letoaaure, rai ereeuruhane jana tonaain
jetao nii ocoana que amihanenacaauru acaauru tonoraa Jesosone nechu jataain
cachaauru, uha nii atane erora coulurujueeuruhane jaanu lera ariha
calaohine jana coarajeein. 8ॸͮɗфɗҡΎËӕ‫ڏ‬ cuuruhane coina. 14ॸAcaauru jetaote rene
ruhane jaun jetaote, inae acaauru rene turuhin jetao: “Ii que tonaain iriha cachane
turuhane jana mucuhin ateinaain nii niha natiin, tonoraelanaala esinae
ocoana udaa amaain jaberoco jaaore,” rauhijiriin ereein neeine coitucuhacaanu.
naain jetaote: Chaen techu nohanelanaala esinae
9ॸ“Tonaquiche jana inara, nii calaohi rauhijiriin jeriha Cana Coaunerane
sohin jaaoruhane que, tohanrihacha rijijieein ichaoha cachane coina cacha
jana nii ocoana erora. Raajenihane relaai. Aihane jaun, ËΎȍËȍ͑ѠΎ̲͑Ύ‫ڏ‬
Ëӕȍɗ͑Ëȍ͑ɗɗΎËΎ͑нӕľ̲ɗȍ͑ľ͑‫ڏ‬ curu curuaanaa rai impoestonu que coriqui
caauru sohin jaohin, leeochaauru tihacaanune. Ainihane chatohaneriha.
105 ͅфΎËΎȍËȍ̞ľ͑ɗॷ12

Coretena nainichaanuna. Ainihanena nejeraauru calaojoilanaala oore. Nii janate


niriiriha,ٚ͑ӕфľʮľҡΎˇľѸΎѸΎфɗƸфɗѸľľΎ‫ڏ‬ tabiicha nii ene netonai ohe. 23ॸAihane jaun
curu aina Erodesi ere tonoraeraauru. ooruhane baiha nacoaauneein ichanaa
15ॸNejetaote, nechu jataain cairichaa acaauru suujuene bana, chariji
aitocuruhane que nainaane jaun jetao: comasaineein jana nereein nii ene,
“Chanuna cacairichanaa coacuhin niritiin caaunsini ita nejeraauru aina nesirihateein
carai ereeiche. Carai cajiha nii coriqui nihalune jaun,” naain jetao Jesoso caje
uhaauchene coarae,” naa acaauru rai bajaaure sadoseeocuru.
Jesosone jaun, 16ॸrai coriqui teeuruhane jana 24ॸNii jaun jetaote:

jetaote: “Chaa curuaa caa laenanohineein ne ٘ͮľËȍӕʮҡɗ͑ʮΎľ͑фľľɗ͑ҡľľфľľфľľ‫ڏ‬


rai cojunaca aina,” naa acaauru rai Jesosone quiche inara, Cana Coaunera Quiricha
jaun jetao: “Romanocuru curuaanaa ereretaain aonaain niicha ichanenu
enferadoro curuaa,” naaure jetao rai. coitucueneeichene jaun. 25ॸOhane baiha
17ॸNii jaun jetaote acaauru rai: jerichanejeein jaberoconeein nenaa
“Aihana jaun chujian enferadoro que rijijieein ichanaain niha quichaauru,
banijiaain nenaa teeuche enferadoro rai. enecuru, naaonjoainuri suujuene, inae
Chaen Cana Coaunera que banijiaain nesirihatenaa nainecuruhi, dedeeu nenaa
nenaa teeuche Cana Coaunera rai,” anjeraauru rijijieein inae neeuruhane jaun.
naain acaauru tonoraa Jesosone jaun 26ॸTana ohane baiha jerichanejeein

jetaote, ecu jataain cojoelatiin jaberoconeein nenaa rijijieein ichanaa


aonajeeure. cacha suujuene que aitoha nuna laaojoiri
moconaau neein Moisesane jaa quiricha
Ohane baiha oo caje ichanaa cachane reretaain aonaquiche inarane. Ecu jetaote
bajaauruha sadoseeocurune Moisesa rai: ‘Canune Abaraaun, Isaca,
(Mt 22.23-33; Lc 20.27-40) Jacobo, naaonjoainuri Coaunera neeun,’
18ॸNii jana jetaote, Jesoso coaraa uure nae jetao Cana Coaunera. 27ॸCoatiha ohin
sadoseeocuru, oo caje ichanaa cacha nitajenacaauru coaunera nihei Cana
suujuene esenetaaurenihane jaun caje Coaunera- ohin nii baiha jerichanejeein
bajaauruhane coina. Acaauru jetaote jaberoconeein nenaa rijijieein nenacaauru
rene turuhin jetao: cachaauru coaunera Cana Coaunera.
19ॸ“Cacha relaera, Moisesate canacaanu Nitohanihane jaunte, jataain joaaereein nii
rai laenaain ratirilu, oha leinjiin cacha cha coitucuelanaala ereereequiche inara,”
nesirihateein nii comasai aina canaanai naain jetao sadoseeocuru tonorae Jesoso.
sirilanaalane, nii onaa comasai autana raa
nii onaa nejerane, nii onaa aina siricha Cana Coaunera aitoonjoan- jataain cacha
rijijieein canaanai sirihane coina. 20ॸͮɗҡΎȍ‫ڏ‬ ichao rai nelateein nenaa
nihane janate, ita nejera nejesinaneein (Mt 22.34-40)
neeuruha caaunsineein cachaaurune jana, 28ॸͮɗфɗҡɗɗ͑ľѸɗ͑ľфӕȍɗʮɗфɗɗ͑ѸĀΎѸľľΎ‫ڏ‬

ʮӕфɗ͑ľʮľľɗ͑Ëӕфӕ͑ľʮľф͑ľѸɗфɗȍ‫ڏ‬ curu tonoraa Jesosone jana aonajihane


teein, ͑ɗɗ͑ľѸɗфɗȍҡľ͑ʮ͑ɗ͑Ë́ΎʮΎɗ́‫ڏ‬ jaun jetaote, Jesoso rohan nichuuntaain
naala ohe. 21ॸNii jaunte, nii autana rae nii jetao:
onaa nejera. Nete acaentonai ohe aina “Chariji jataain jauriaanejeein Cana
calaojoilanaala. Jerichanejeein techu ohe Coaunera aitoonjoaneein cacha ichao
nii acaauru nichataja. 22ॸNii jaaunte, nii rai nelateineein ne,” nae jetao, rai
chunocohacuru nii caaunsini ita Moisesa aitoonjoan que cacha relaera.
ͅфΎËΎȍËȍ̞ľ͑ɗॷ12 106

29ॸNii jaun jetaote: aitoonjoan que cacha relaaureraauru.


“Jauriaanejeein cana ichao rai 36ॸæ͑æΎӕ͑ľфґӕӕʮӕľɗҡΎфΎҡľ͑Ύ‫ڏ‬

nelateein nenaa Cana Coaunera joineein:


aitoonjoante: ‘Aonacuche Isaraeli ‘ “Cau carautono nichajai que
cocoaichacuru. Cana curuaanaa Cana nelauriaau carohan,
Coaunerate, leinjiin acaacha itolere ɗËȍľɗ͑ľʮľфҡľ͑Ëӕфӕ̲ӕфɗҡΎȍľф‫ڏ‬
curuaanaa neein ne. 30ॸAihane jaun, ii teein,
suujua, ii suujue, ii coichana, itiha asaae tenajaanune reen
naaonjoainuri aina curataain cana tiaajeein,”
curuaanaa Cana Coaunera belaihu. naa Cana Coaunera cana curuaanaa rai,’
31ॸChaen ichaajenihane ijiabereeo naa Rabiri inatiin.
belaain coaraaine rijijieein chamute 37ॸAihane jaun, inasiina Rabiri

cacha belaain coaraau,’ nae. Nihei caa nefoerate caje nenaanere Mesihasi,
baiha jataain cacha ichao rai nelateein Cana Curuaanaa neein curuaatiha Rabiri
nei Cana Coaunera aitoonjoan,” nae netonai inatiin,” naa cachaauru rai
jetao Moisesa aitoonjoan que cacha Jesoso jana jetaote, rautatiin Jesoso
relaera rai Jesoso. 32ॸNii jaun jetaote: aonajeeure nii ecu arajiin nenacaauru
“Esinae rauhijiriinte chuhisi aitohicha cachaauru.
cacha relaera. Leinjiinte chuhisi ne
Cana Coaunera. Nihei nii baiha Moisesa aitoonjoan que cacha
acaneein nei. 33ॸCana suujua, cana relaaureraauru ichao biha Jesosone
suujue, cana coichana, naaonjoain aina (Mt 23.1-36; Lc 11.37-54; 20.45-47)
curitaain Cana Coaunera belaain, cana 38ॸNitohaneein cachaauru relaane aina

jaberoco belaichaane rijijieein cana cuaain jetaote:


amute cacha belaain, naaonjoaancanete “Caohachaain nocohalajiin ichaaoche,
chuhisi, itolere inihocuru, itolere ͅΎɗѸľѸɗҡΎΎ͑ʮΎ͑нӕľËËȍфľ́ӕфľ‫ڏ‬
jujuaihuru, naaonjoainuri mocohaca raauru que. Cacha relaauruhane jaa
rori ichoae teeinne amurijiriin jataain cocajione jiaainte, bero cuhaneeuru
nelateine,” nae jetao Jesoso rai Moisesa acaauru que suujua acatecuruhane
aitoonjoan que cacha relaera. 34ॸNiritiin coaarateein neeuruha cachaaurune
esinae rauhijiriin tonoraa nii Moisesa jereeinchuru amuure. 39ॸChaente
aitoonjoan que cacha relaerane netaojiaain Cana Coaunera rai rauhi que
coitucuhane jaun jetaote: ereereecuruhane jaan coloheri sinacoca
“Coatiha icharaain niheei Cana asaae enooruhane jataain nelateein
Coaunera Cojoanonaa que neeine coina,” nenaa rijijieein rori caohacha ichoae
naa Jesosone jaun jetaote, inae nii tonaai nelauriana rautatiin, beseta ichaain
caje chatohanai bajanaa coitucuene. lenonecuruhane jaaun niha natiin rori
caohachaauru ichoae nelauriana
“Chatohanai caje nefoeratenaa ne rautatiin aihure. 40ॸChaentechu,
Mesihasi” naain bajaa Jesosone autanaauru caje acaauru loreri niha
(Mt 22.41-46; Lc 20.41-44) natiin ruluure. Nitohaneeinte necha
35ॸNii baiha Teenforo asaae neein ͑Ѹɗ͑ľľɗ͑ɗËȍΎфӕȍ͑ľнӕľ͑ɗ͑Ëӕ‫ڏ‬
cachaauru relaane jaun jetaote: фӕȍËËȍӕфӕ͑ľËΎҡѸΎ͑Ƹʮɗ‫ڏ‬
“Chanuna Rabiri caje nefoeratenaa naaichuru Cana Coaunera bajaae
niha Mesihasine que aitocure Moisesa bajajeein ichaaore. Acaaurute
107 ͅфΎËΎȍËȍ̞ľ͑ɗॷ12ٍॷ13

leeochaauru amuritoheriin caseteco


coaraa cuurureein,” naain jetao Nacoaauneein tururichaain Cana
cachaauru relae Jesoso. Coaunera Cojoanonaane
(Mt 24.3-28; Lc 21.7-24; 17.22-24)
Nichaonajaanu que niicha sirii coriqui 3ॸNii baiha jetaote, nii Teenforo
tiha Cana Coaunera belaiha leinjiin coarajeein rohan nenaa Olibo
autana cairicheine ¡ɗËȍҡ͑ľӕËӕľʮľҡΎɗ͑͑ľфľ́͑‫ڏ‬
(Lc 21.1-4) caauru aina Jesoso. Inae ecu
41ॸNii jana jetaote, coriqui teeuruhane turuuruhane jaun nelauriariin
jaan curu cuhane coriqui teeuruha lauhecoha Jesosone jana jetaote:
cachaaurune jana coarajiha lauhequiin 4ॸ“Chatohanai janonaa banana

Jesosone jana jetao, ʮҡɗ͑фɗ͑‫ڏ‬ nunuhereein nitohanai. Chatohanaina


naain coriqui teeure coriquihonacaauru. jana, inae jataain cataainjian
42ॸNii jana jetaote, turuhin jataain nitohanaine jana coaarareein,” naain
coroatajajeei coreein nenaa coriqui tiha caje bajaauruha jelai teteriin, Fedoro,
cue, nii teeuruhane jaa curu cuhane ita Saantiaao, Joaan, Aanderesi,
que jerajejeein, leinjiin autana jataain naaonjoainurine jaun jetaote: 5ॸ“Inara
cairichei. 43ॸNii coarajeein jetaote, aina coritaain niha chunine coataa
nerelanacaauru cotijiaain jetao: caohachaain nainaain neeuche.
“Esinae rauhijiriin satiin caa curu cuhane 6ॸArajiichurute canuniha nocoetiinchuru

coriqui teeurera amurijiriinte coriqui te turuhin: ‘Canune Curisito neeunra,’ naa


caa leinjiin autana cairichei. 44ॸJana satiin uuruhane, arajii cachaauru nii acaauru
caa coriquihonacaaurute, acaauru rai coritaauruhane esenetaa cuurureein.
cautena coriqui caa teeure. Nete laen caa 7ॸJiaonriha: ‘Ecuuru ecuurute ne

ene jataain cairicheinijian natiin, sonaana,’ naain coitucuhichene


acaihanijin nichaonajaanu que niicha sirii nesooneein casiichene. Nitohaneeinte
te jitariin,” nae jetao acaauru rai Jesoso. nunuheca cureein. Nete caa caitoonjoan
cojoanonaa satono que turuhane jaun
Itajenojoinerichaain Teenforone ainenereein. 8ॸLaurihu laurihu
biha Jesosone nenacaauru cachaaurute, leeochaauru
(Mt 24.1-2; Lc 21.5-6) aina nejerateein, ita que nererojoecaain

13
1ॸInaenii Teenforo caje mituha niha cuurureein. Jana leeocha atane que
cuha Jesosone jana jetaote rai ichaonacaaurute, leeocha atane que
jetao: ichaonacaauru aina sonaana que niha
“Cacha relaera, jataain caohatiin ajeri cuurureein. Chaentechu araai lauriin
caje ichanohiniha caa Teenforone aihane jaaunru, jataain mijiaaineein
coaraaina,” naa rai aina nerelanacaauru niha cureein carora tabai. Nii janate,
caje leinjiine jaun jetaote: niha cureein mijitena. Niite aasaaeriin
2ॸ“Jataainte niqui caohatiin tasiojoaain necairichanaa nunuheniha cureein.
ichanohineein coaraai. Nete inae turuha 9ॸAihane jaun caohachaain nainaain

cojoanonaane bana, nii leinjiinijin neeuche. Canu corenihate, ËΎËΎɗ͑͑‫ڏ‬


nenereein caa ajeri ita ichoae teein caihuru, reychuru, naaonjoainuri bijiu
ichanohineein inaraacha coarajei, satiin inara teeuruhane janate, sinacocacuru
itajenojoiniha curichaaine jaun,” naain asaaecuru teein inara bisiha cuurureein.
jetao aina nerelanaa tonorae Jesoso. Nitohaneein inara teeuruhane banate,
ͅфΎËΎȍËȍ̞ľ͑ɗॷ13 108

esinae rauhijiriin canuneein nihanune canaanai sirichaauru, naaonjoainuri.


biha curiquicheein acaauru rai. 10ॸJaiti 18ॸNabana elohena bana niha
nitohaneein satono que turuenihane nitohanaine coataa Cana Coaunera
ajinihate, satiin cachaauru chauratane bajaauche inara. 19ॸCana rai chauratane
sacutaain lauri lauri nenacaauru rai caa coaaunaain nihalu Cana Coaunerane
ËɗҡΎ͑ʮΎ͑͑ΎѸËʮľ͑ɗËȍΎҡľľӕфӕфɗ‫ڏ‬ baiha, nitohanai necairichanaa coaaraa
chaaine beebejiha curiquicheein. chariji banane que airijiinte, jataain
11ॸAihane jaun, cocoainanacaihuru rene niha cureein necairichanaa cojoanonaa.
inara amaauruhane, jiaonriha acaauru 20ॸNii necairichanaa cojoanonaa

rai ereeichene jaaque tonajeein sarotiaeniha Cana Coaunerane, nerihei


cuichene. Inae ecu ereeichene coina chuni nichotei nii caje. Nete rai
ҡӕфӕȍɗËȍľ͑ľËΎҡɗȍɗ͑фɗҡΎфɗȍľľɗ‫ڏ‬ cachaneein janijiin niicha ranojoinunri
cheein. Cana Coaunera aitoroatenojoin jataain belaihane jaun, ͑¡͑͑ɗҡʮľľӕ‫ڏ‬
Cana Coaunera Suujue letononeeinte ruhane coataa nii cojoanonaa
aitoriquicheein. 12ॸѠɗ͑ľʮľфӕфӕȍ‫ڏ‬ sarotiareein.
chate nejeraauru colurujiha cuurureein 21ॸAihane jaun chunocoha inara rai:

ateinanohineeuruhane coina. Jana rai ‘Caute ne Mesihasi. Ecute ne,’ naa inara
calaohichuruhachate colurijiha rene turuhinne, ʮɗΎ͑фɗȍľѸľ͑ľҡɗ‫ڏ‬
cuurureein acaauru inacaauru. Nii chene. 22ॸMesihasi niha nocoetiinchurute
janate rai inaca colurujueeuruha profetane lanaala nenacaaurune
acaauru calaohichurune jana, acaauru maajeeichuru, ɗ͑фËΎфɗҡËΎʮΎľ́͑‫ڏ‬
ateinaa cuurureein. 13ॸCanu cachaneein cojoai ichaa cuurureein. Janijiin Cana
neeichene corenihate inara cotaairiin Coaunera ranojoinuru niha natiinte
inara coaraa cuurureein satiin caa coritaaurureein. 23ॸAihane jaun,
chauratane sacuritaain nenacaauru caohachaain necohalajiin itolereneein
cachaauru. Nete nitohaniha sainejeein neeichene coinane caraajenihane inara
satono que tiaain caitoonjoan tonoraain rai aitoon, que nainaain neeichene
neite ichoteratenojoiniha cureein. coina,” nae jetao aina nerelanacaauru
14ॸAihane jaun caa reretaain aonaain rai Jesoso.
tonoraauche. Inae nii Teenforo asaae
jelai teein Cana Coaunera que Nacoaauneein tururichaain cacha caje
banijiaain altar ichoae ecooca Cana nejanoanaa Curisitone
Coaunera que nejeratenaa casicheine (Mt 24.29-35, 42-44; Lc 21.25-36)
coaraquichene, ichatane jana cuhin 24ॸNiritiin jetaote: “Nitohaneein inae

sorooruhine Jodea ichaonacaauru. niha necairichanaa cojoanonaane


15ॸEcuun rai loreri satono coarana ichoae baihate, nocoena niha enotone jana,
niha chunine jana niha nitohanaine, atene netonai conoenereein. 25ॸNii
jiaonriha rucuhele niha natiin roconaa janate, dede cajene maajeeichuru
coaaucane. Rauhijiriincha fauhi naluhacoaa arasijieeurune jana, nesoone
amuhine. 16ॸJana ocoana jana nihane caaun rijijijianiha cuurureein dedeeu
jana aihane, jiaonriha jelaiha nejenohin nenacaauru netonai. 26ॸNitohanihane
cajione ranaa coaaucane. 17ॸJataainte janate, itolere ichana nainihane
cairichaaojoaaurureein nii cojoanonaa coaarateein nelate que nelateein dede
que inae turuhane bana ausirineein sacari jana fauha uhanu canu Cana
nenacaauru enecuru, sisihajeein Coaunera Calaohi cacha caje
109 ͅфΎËΎȍËȍ̞ľ͑ɗॷ13ٍॷ14

͑ľʮ͑Ύ͑͑ɗËȍӕ͑͑ľʮ͑ËΎфɗнӕɗ‫ڏ‬ turuhane jana letona jatoroaain


cheein. 27ॸAcate rai anjeraauru neneeichene coataa. 37ॸCaa inara rai
letoareein, nii janijiin niicha raauri, rai aitocoaaunne rijitojoeeine leeochaauru
cachaauru taojiaain raauruha satiin caa rai netonai aitoon, caohachaain
chauratane tinonoritiin nuurihuru nainaain cohaquichene coina,” nae
cajeeurune maajeein, dede uurihuru jetao, Fedoro, Saantiaao, Joaan,
cajeeurune maajeeichurune coina. Aanderesi, naaonjoainuri rai Jesoso.
28ॸCaohachaain nainacuche, caa uhera

que cuaain inara relaanune que. Inae Jesoso mucuuruhane coina


Ѹҡɗɗ͑͑́ӕȍ͑ӕ͑ľ́Ύ͑ľ¡ɗȍ͑ËΎӕ‫ڏ‬ ita taojiaauruhane
͑ľľɗ͑͑́ΎʮΎӕȍľф͑ľËΎфнӕɗËȍľ‫ڏ‬ (Mt 26.1-5; Lc 22.1-2; Jn 11.45-53)

14
nete, caje inae nichuuntaa ajaanaane 1ॸCoroata janohin lanajeeca
coitucuhiche. 29ॸNii rijijieein nainacuche jorerera colane ichanohin faan
caa caitoonjoan rijijieein aihane quihuruhane jaan beseta fasocoane jana
coaraquichene, canu Cana Coaunera jetaote, chunocoha que coritaerateein,
Calaohi cacha caje nejanonaa nichaaune Jesoso mucuhin ateinaauruhane jaan
inae nichuuntaa turuhanune que. ́ľффɗȍӕфľѸѸľфľĀΎҡľËӕфӕËӕфӕ͑‫ڏ‬
30ॸEsinae rauhijiriine aitoon, jaiti curu aina Moisesa aitoonjoan que cacha
ooreniha ena caa satiin canu aina relaaureraauru. 2ॸNii jana tabaauru
nenacaaurune janate, 31ॸnitajereein caa jetaote:
chauratane aina dede. Nete lae caa “Nainihei nitohanai ichacaache beseta
aitocoaaunne jaa quere, caa nunuhe banane. Nabana cana que
aitocoaaunne rijijieein que tihane nejerateeuruha ecu aina nenacaauru
reeintiaain nereein. cachaaurune coataa,” naaure jetao ecu
32ॸNete laen: ‘Naaonjoain cojoanonaa ita rai.
banate ecu tiaain aicheein,’ nene naain
nii chuni coitucuera. Niheichu dedeeu Alabastro caje ichanohi que curuhin
nenacaauru anjeraauru niha natiin nenaa jujuai choroha leinjiin ene
coitucuuruhi. Niheichu canu niha natiin Jesoso ichoaaene
coitucuhaaun, leinjiin Ofaachate (Mt 26.6-13; Jn 12.1-8)
coitucuujue. 33ॸNiique tihaneree tiaain 3ॸBetaniau cosibi ruhecaeraneein

caohachaain nainaain Cana Coaunera niicha curuaateeuri Simoon loreri asaae


bajajeein neeuche. Coatiha coitucueraai turuhin, ecu nelauriana najaan rori
nii airichaaine jaa cojoanonaa. 34ॸAcate choae lauhecoha Jesosone jana jetaote,
coriaji ataneu cunaa jeriha leinjiin alabastro caje ichanohi que curuhin-
cachane, rai cachaauru que loreri ujuane nejesina caje ichanohi jataain
beraichateein, le cacha cachaauru rai coretiin nenaa jujuai nardo amaain
amihanenaa teein, nii loreri beraicha turuha cue leinjiin ene. Nitohaneein
que beraichatenajaain ratirinajaain turuhin jetaote nii jujuai curu raiheitiin
amuhane rijijie. 35-36ॸAihane jaun, Jesoso couturi choae chorohe. 4ॸNii jana
caohachaain nainaain turuhane ecu neein coarajeeurera tabaauru
cohajeein neeuche inara. Coatiha jetaote obajeein jetao:
coitucueraai turuha nii loreri erorane, 5ॸ٘æȍ͑ӕ͑нӕľËɗфɗËȍɗȍӕфӕËΎфΎҡʮ‫ڏ‬

sona naluque, dede cataaun, ataohari nena richaae, nichata fashai denario core
irihanau, janone, naaonjoaainijin, jeeoni amurijiriin nii jataain coretiin nenaa
ͅфΎËΎȍËȍ̞ľ͑ɗॷ14 110

jujuai nardo que necoretelanaala joaereen narejeen sooruhane jaan fasocoa beseta
nii jujuaain ichanohi jaohiche,” naain jetao cojoanonaa nunuhe bana jetaote:
nii ene que ereein nocoeje chanuure. Nii le “Chu fasocoa cojoanotiin que
denario jetaote le jiichoo amihanenaa core lenonichaachene jaanu que lenone jaa
ne. cuhacaanune jereei,” naain jetao Jesoso
6ॸNii jana jetaote acaauru rai: caje bajaaure aina nerelanacaauru.
“Coa nocoeje chanuhin, coa 13ॸNiritocuruha raine jaun jetaote,

rerohecaache. Jataain caohachate ichae coroatajai aina nerelanacaauru letoaain


catohaneein canu teein. 7ॸItolere banate jetao:
inara aina neeurureein cairicheihuru. Nii “Chajaain taa neseu cunichuche. Inae
jaunte, acaauru coroatajanena ecu turuhichene jana, baichaje cuhane
jeriquichene jaan que, ËӕфӕËΎфΎҡʮ‫ڏ‬ acau baaibaaichaain cuujuiha leinjiin
nena naineriquicheein. Jana canu, itolere cachane jana eruhichene sacuuche.
cojoanonaa bana inara aina neriaauni. 14ॸChaen inae loreri asaae enohane, nii
8ॸCaa enete niicha ichana nainei ichae, loreri erora rai: ‘Cacha relaerate ii caje
cajabereeo jujuaauruhane jaanu que niicha bajaerate, Chariji ucuha cuhane canu aina
rucujui nihane jaun. 9ॸEsinae rauhijiriine nerelanacaauru aina lenonerichaanuhin
aitoon. Chunijihuunru chauratane fasocoa cojoanotiin que, naain bajaerate,’
sacuritaain nosa caje nichoteeuru richaaine naaiche rainete, 15ॸaca inara que ecuunetiin
ËΎɗ͑ËɗҡΎΎ͑ʮΎ͑Ë͑ӕľфľ¡ľľ¡ľʮľľӕ‫ڏ‬ coaranai loreri asaae, ËΎȍҡɗɗ͑фӕËӕȍľ͑Ύ‫ڏ‬
ruhane jaaunrute, caa catohaneein canu ʮΎɗ͑ľľɗ͑͑ľ͑ӕËӕȍѸľľΎʮΎ͑ËΎфҡľ‫ڏ‬
jaberoco jujuaa caa enene jaan coaauca reein. Chaen inae inara que coaaratiha nii
cuurureein. Nitohaneeinte coaaunojoi niha loreri erorane, ecu teein janotiin cana
cureein,” nae jetao acaauru rai Jesoso. lenonenu enoalaauche,” naain jetao, nii
aina nerelanacaauru suujuateein
Jesoso coulurujiha Jodasine letoanajae Jesoso.
(Mt 26.14-16; Lc 22.3-6) 16ॸNii jaun jetaote, nii neseu cuhin
10ॸNiiJesoso aina nerelanacaauru acaauru rai aitoha Jesosone rijijieein
lechoonca coroataja Jodasi Isacariote leinjiin cacha eruha cuure nii coroatajai
jetaote, saseredotecuru curuaanaacuru aina nerelanacaauru. Nii jana jetao
coaraa cue, acaauru aina ereein, Jesoso acaauru que leinjiin ucuha coaaratiha nii
rene amanajaane coina. 11ॸNitohaneein cachane jaun, ecu teein fasocoa cojoanotiin
acaauru rene turuhin amanajaane coina que lenonecuruhane coina lenone jaaure.
acaauru rai aitoha Jodasine jaun 17ॸInae nocohejihane jana jetaote ecu

jetaote, jataain coroajeein rai coriqui leeochaauru aina nerelanacaauru aina


tenaa jerecuruhane jaun, ʮľ́ɗ͑ľĀΎ‫ڏ‬ turuha cue Jesoso. 18ॸNitohaneein
riha Jesosone que coacue, rene lenonecuruhane jaaun neein jetaote:
amanajaane coina Jodasi. “Esinae rauhijiriin ena cau caniha
inara jiniichaain lenoniha nenaate, canu
Aina nerelanacaauru aina que nesuujueein cacoluruheca cureein,”
janotiin lenoniha Jesosone naa acaauru rai Jesosone jaun jetaote,
(Mt 26.17-29; Lc 22.7-23; Jn 13.21-30; 19ॸjataain inaderaain:
Co I 11.23-26) “Canuna ii coulurujuerichaaunte,”
12ॸJorereracolane ichanohin faan naain caje bajaaure le cacha cachaauru.
quiin, Cana Coaunera rai carenero 20ॸNii jaun jetaote:
111 ͅфΎËΎȍËȍ̞ľ͑ɗॷ14

“Ena, cau canu aina lechoonca coinate: ‘Carenerocuru beraicha


coroatajai nequichene caje nenaa, canu sooruhane janate, cajihaneein riaaniha
jiniichaain canu ojoaichu cuhane faan cuurureein carenerocuru,’ naain
setejiaain quichate acane. 21ॸCana laenanohineein ne Cana Coaunera
Coaunera Quiricha inoaensi cuhane Quiricha inoaensi cuhane. 28ॸNena inae
aitohane rijijieein itolereneein aihanete ichanacaaunne, ʮɗҡɗǽɗ́ľľҡӕфӕѸɗнӕɗ‫ڏ‬
ne. Nete jataain cairichaaojoareein nii chene ajiniha, Ë͑ӕɗ͑фɗËȍΎɗËȍ‫ڏ‬
caque nesuujueein cacoluruhera. niha ecu niha cureeunni,” naa acaauru
Jataainte caohacharelu, nejanoaenihalu rai Jesosone jana jetaote: 29ॸ“Satiin ii
nii cachane,” nae jetao acaauru rai ľѸľ͑ľҡӕфӕȍ͑ľʮɗ͑ľËӕфӕȍ͑ľ͑ɗȍ͑‫ڏ‬
Jesoso. tiin coatiha laen airinaaunni canu,” naa
22ॸNitohaneein lenonecuruhane Fedorone jana jetaote:
ucuaetoha jetaote, faan mucuuriin Cana 30ॸ٘ƄѸɗ͑ľфӕȍɗʮɗфɗɗ͑ľ͑ľ͑ľËΎʮΎ͑Ύ‫ڏ‬

Coaunera bajaain, cataaun tacaain tiin cuhanete, jaiti coroata saain ereniha
taturiin acaauru rai teein jetao: ataoharine jana, canu coitucuha
“Nocoa caa quihuche. æҡľËʮ¡ľ‫ڏ‬ nocoetelanaala nichata saain nesuujia
reeoneein nenaa ne,” naain jetao curiquiin,” naa Fedoro rai Jesosone jana
acaauru rai te Jesoso. jetaote: 31ॸ“Ii aina jiniiquiin ateinanohi
23ॸNii baiha, acaauru coconeein nenaa ͑ɗȍ͑ӕ͑ľËΎɗ͑ɗҡΎËӕфӕȍ͑ľ͑ɗȍ͑‫ڏ‬
bino curu mucuuriin, Cana Coaunera tiin, ËΎҡɗȍ͑ɗɗɗËȍΎɗҡӕËӕȍ͑ΎËΎľҡľ́‫ڏ‬
bajaain acaauru rai tihane jana jetaote, naala nesuujuerihaaunni,” naa Jesoso
satiin ita rai leruune leruuneein rai Fedorone jana jetaote leeochaauru
cooruhane baiha jetao: 24ॸ“Caa canaacha netonai jerichanetojoeein aitocure.
coite canu coichana ne. Acate arajii
ËËȍӕфӕΎѸËΎфľ͑ɗȍ͑ɗʮɗΎ͑фɗ‫ڏ‬ Jetesemanii Cana Coaunera
chaainne coina Cana Coauneraacha bajaa Jesosone
icharatei ichacaaunne jerichaaunne jaan (Mt 26.36-46; Lc 22.39-46)
cojunacaneein nenaa ne. 25ॸEsinaae 32ॸNii baiha jetaote, Jetesemaniineein
rauhijiriin nacoaauneein caa baiha bino niicha curuaateeuri cuhin, inae ecu
corihaaunni, Cana Coaunera turuuruhane jana jetao:
Cojoanonaa necaohacha que neein ecu “Cau nelauriaain canu cohacuchene,
nenaa bino cohanune reentiaain,” nae inara tonohanau Cana Coaunera
jetao aina nerelanacaauru rai Jesoso. bajani,” nae jetao aina nerelanacaauru
rai Jesoso.
Coitucuha nocoetelanaala 33ॸNiritiin jetaote, Fedoro, Saantiaao,
nesuujuerichaain Fedorone biha Jesosone Joaan, naaonjoainuri amaain cuhin jetao,
(Mt 26.30-35; Lc 22.31-34; Jn 13.36-38) jataain inaderaain nererojoecae Jesoso.
26ॸNitohaneein jetaote, salmo que 34ॸNitohaneein nererojoecaain jetaote:

͑ľ͑ҡľľɗ͑æ͑æΎӕ͑ľфËΎфΎľËӕ‫ڏ‬ “Jataain onaanajaanu rijitocojoaainte


ruhane baiha jetao aina nerelanacaauru inaderae casuujua. Cau nedaauche
aina jiniiquiin Olibo bichataneu cue inara. Jiaonriha siniichene. Nirijieein
Jesoso. 27ॸInae ecu turuhin jetaote: ichaaojoeein canu cohacuche,” nae jetao
“Enene cojoanotiin cuhanete, satiin acaauru rai Jesoso.
canu esenetaaichene jianeein ita caje 35-36ॸNiritiin ratirinajaain acaauru caje

riaaneriquicheein. Nitohaneeichene nita cutiin jetaote, notoroaain atane que


ͅфΎËΎȍËȍ̞ľ͑ɗॷ14 112

nauri temetaain jetao: “Ofa, coatiha ii lechoonca coroatajaneein nenaa Jodasi.


rai caaintajerihei caa necairichanaa Acaauru letoaauruha saseredotecuru
tabai caje canu ichoteratena jereeine. curuaanaacuru aina Moisesa aitoonjoan
Nena canu jerichaaunne rijijieein que cacha relaaureraauru, Joriocuru
ichaaine jereneeun, ii jereeine rijijieein bichauhenaauru, naaonjoainurine jaun.
ichaau,” naain jetao Cana Coaunera 44ॸNitohaneein que nesuujueein

bajae Jesoso. 37ॸInae Cana Coaunera colurujueein jetaote: “Nii quiicha meri
bajaane baiha, jelaiha acaauru coaraa lioracaite acanereein. Chaen mucuhin
cuhane jana jetaote, sinihuruhane jana caohatiin biji ichojoaain amaauche,” naain
erunajaa cue. Nii jaun jetaote: ٘ʊ͑ľ͑‫ڏ‬ jetao amanajae Jodasi.
chura siniite Simoon. Jataainachura 45ॸNiritiin acaauru amaain jetaote, inae

aasaeriinijin sinirena abaantaain rene turuhin rohan nichuutaain jetao:


ichaaojoenaa naineneeite. 38ॸNabana osa “Cacha relaera,” naain jetao Jesoso
que nesaruquichene coataa sinirena meri lohite Jodasi. 46ॸNitohaneein
abaantaain ichaaojoeein Cana Coaunera jetaote, Jesoso mucuhin amaaure.
bajaauche. Jataainte niqui inara suujua 47ॸNii jana jetaote, sabere mucuhaneecha

cuhane ainaa jeriquiche. Nete jataain neeoriin leinjiin saseredotecuru curuaanaa


abaantasine inara jaberoco,” nae jetao cacha uricho beuhite, ecu acaauru aina
Fedoro rai Jesoso. nenaa cacha. 48ॸNii jana jetaote, nii
39ॸNiritiin jetaote, nacoaauneein jelaiha mucuha cunacaauru cachaauru rai jetao:
cuhin jerichanetojoeein Cana Coaunera “Chanuna necha aansai asijiauto mucuera
bajaa cue. 40ॸInae Cana Coaunera bajaane tocohaneein enuha, sabere, naaonjoain
baiha, acaauru coaraa cuhane jana jetaote uhaain canu mucuha uhiche. 49ॸItolere
jataain siniitooruhane jaun, sinihuruha cojoanonaa banane inara jana Teenforo
aina nerelanacaaurune jana erunajaa cue asaae neein cachaauru relanajacoon. Nii
Jesoso. Nii jaun jetaote, nii tonaain jana chabana canu mucunajaaoheeiche.
tonoraauruhane jaanu coitucuurene. 41ॸInae Nete Quiricha inoaensi cuhane aitoha
nichata saain jelaiha cuhane baiha Cana Coaunerane nainaaichene coinate
nacoaauneein turuhin jetaote: caa aaiche,” nae jetao nii mucuha
“Jaitinachura neloraain siniichete. Inae cunacaauru cachaauru rai Jesoso.
laen necha aansaineein osaaonacaauru 50ॸNii jana jetaote, ecu jelai Jesoso

bijiu Cacha Calaohi nichaaune mucuhin ratiriin, Ѹҡɗɗ͑ѸΎфΎΎфľɗ͑͑ľфľ́͑‫ڏ‬


teeuruhane rai nihane cojoinaca que tiha. caauru. 51ॸNii jana leinjiin enamanaa
42ॸChajaain nimichucuchete amuhacache. jetaote, shojoera que shoheshohequiin
Inae tajiha nichuutaa canu belaihane caaijie cuujihane jana jetao, Ëľ͑‫ڏ‬
saijieein canu colurujuera,” nae jetao aina tonai mucuuruhane jaun, 52ॸnii shojoera
nerelanacaauru rai Jesoso. ratiriin machohequiin cha colane soroe.

Jesoso mucuhin amaauruhane Jorioocuru bichauhenaauru- niha


(Mt 26.47-56; Lc 22.47-53; Jn 18.2-11) chatohanaine rucuheraneein nenacaauru-
43ॸͮɗфɗҡɗɗ͑ʮɗҡɗľфľľфľʮɗȍɗ͑͑ľфľ́͑‫ڏ‬ Junta Suprema acatiha niha Jesosone
(Mt 26.57-68; Lc 22.54-55, 63-71;
caauru aina Jesosone jana jetaote, sabere,
enuha, naaonjoainuri que biji achunequiin Jn 18.12-14, 19-24)
arajii cachaauru que corianeraain turuha 53ॸͮɗҡΎȍ͑ľľɗ͑ѸѸľфľĀΎҡľËӕфӕËӕфӕ‫ڏ‬

cue nii Jesoso aina nerelanacaauru naacuru curuaana rene Jesoso


113 ͅфΎËΎȍËȍ̞ľ͑ɗॷ14

amaauruhane jana jetaote, satiin ecu Inarate itolere ichana nainera neein
͑ľҡΎʮɗӕфľѸѸľфľĀΎҡľËӕфӕËӕфӕ͑‫ڏ‬ nenaa Ofa raotono nichajai que
curu, Joriocuru bichauhenaauru, lauhecohanune jana cacoarariquicheein.
ͅΎɗѸľѸɗҡΎΎ͑ʮΎ͑нӕľËËȍфľ́ӕфľ‫ڏ‬ Chaen techu, inae ecu tihane bana dede
raauru, naaonjoainuri. 54ॸNii jana caje, dede sacari jana uhin fauha
jetaote, nita coarajeein caaijie cuuje uhanune jana canu coaariquicheein,”
Fedoro, saseredotecuru curuaanaacuru nae jetao rai Jesoso.
curuaanaa loreri chajeniha tiaajeein. 63ॸNii jaun jetaote, Ύ¡ľË͑ľËΎʮӕ͑Ë‫ڏ‬

Inae ecu turuhin jetaote, Teenforo neein cajione soaisoaain jetao: 64ॸ“Cha
beraaihurera aina nelauriaain usi que nenacaaeneeina coaara lateriquiche.
nichaatiha nedae. Inara uricho quete, inae Cana Coaunera
55ॸNii jana jetaote, Jesoso sohin Calaohiniha nocoetiin irihane
ʮΎфӕȍ͑ľʮ͑ӕ́ľфɗфɗȍӕфľѸѸľфľĀΎ‫ڏ‬ aonaquiche. Tonaquiche jana nii que,”
tecuru curuaanaacuru, chaen satiin ͑ËӕфӕфɗѸѸľфľĀΎҡľËӕфӕËӕфӕ‫ڏ‬
Joriocuru bichauhenaauru- Junta naacuru curuaanaane jana jetaote,
Supremacuru, naaonjoainuri. Nejetaote, Ѹҡɗɗ͑ɗҡѸӕӕʮӕфɗʮɗҡΎʮΎľľɗ͑͑ɗɗËΎӕ́ӕфӕ‫ڏ‬
nii chatohaneein teeuruhane jaanu lera jeeuruhane ujuaaihoneein aca ohane
eruurene, 56ॸnitohaneein nohaneein coina aitocure.
colurujueeuruha arajiin cachaaurune 65ॸNii jana tabaauru jetaote, ËΎ́ӕ͑ľľɗ͑‫ڏ‬

saijieein ita rijitojoeein aitocurenihane churu nota conajaain bisiin jetao:


jaun. 57ॸNii jana tabaauru jetaote, “Aihane caa ii bisicha coitucuhin beeu,”
nimichuhin nechu jataain nohaneein: naauruhane jana jetao, Teenforo
58ॸ“Canacaanu uricho quene beraichacurune maajeein nomeri
aonacaaun: ‘Caa cachaauruhacha ichai faohacure.
Teenforo itajeeinne, nichata janojoeein
cuhane leeocha ichana naineeun Jesoso coitucuha nocoeteniha Fedorone
cachaauruhacha ichanohinelanaala,’ (Mt 26.69-75; Lc 22.56-62;
naane jana,” naain jetao colurujueeure. Jn 18.15-18, 25-29)
59ॸNejetaote, ita rijitojoeein cuaain 66-67ॸNiijana jetaote, loreri chajeniha usi
colurujeeurenihane jaun esenetana que nichaatiha lauhecoha Fedorone
nainecurene. coaariin: “Ii netonaite Nasarete cocoaicha
60ॸNii jana jetaote, satiin nii ecu Jesoso aina amuhemuhena neei,” nae jetao
nenacaauru cataaun nichaauraain jetao: Fedoro rene turuhin saseredotecuru
“Chatohanaina ichaaite, toon toritiin curuaanaacuru curuaanaa coseenra.
ɗËȍΎ́ӕфӕȍľËӕфӕȍ͑ľʮ͑ҡΎ͑Ύф͑ʮľ‫ڏ‬ 68ॸNii jana jetaote: “Coatiha nii carai

neein,” naain jetao Jesoso caje bajae aitohine jaan cacha coitucuhaaun. Chaa
saseredotecuru curuaanaacuru que chaainti nii aitohi,” naain jetao
curaanaa. 61ॸNejetaote, tonoraelanaala neesuujue Fedoro. Niritiin jetaote, jelai
inauheneecha aonaje Jesoso. Nii jaun caje amuhin acuujuaniha neeorihane
jetaote, nacoaauneein rai jetao: jana, inae ere ataohari curuaanaa. 69ॸNii
“Iina itolere icharaanu que turuha jana jetaote, nacoaauneein Fedoro
uheni Cana Coaunera Calaohi Mesihasi coaraain leeochaauru rai jetao:
neei,” naain caje bajaa saseredotecuru “Caa netonaite, nere tonoraeraneein
curuaanaacuru curuaanaane jana nenaa ne,” nae jetao nii coseenra,
jetaote: 62ॸ“Ejeen, acaneeunchujianrana. leeochaauru rai.
ͅфΎËΎȍËȍ̞ľ͑ɗॷ14ٍॷ15 114

70ॸNejetaote nacoaauneein nesuujue. cure. Chanuna jana tonaain acaauru


Nii baiha neeoriin jetaote, nacoaauneein tonoraeneei,” nae jetao rai Filato.
Fedoro rai jetao: 5ॸNejetaote, tonoraeniha Jesosone

“Rauhijiriinte bajiaa acaauru caje jaun: “Chatohanihane jaunna caa


nenaa neei. Nii choae tacaain Calileea catoonraene,” nae suujua cuhane Filato.
cocoaicha neei inatiin,” naaure jetao nii
cuu nenacaauru. Ateinanohi niha Jesosone
71ॸNii jana jetaote: “Esinae rauhijiriin coina rucuhecuruhane
Cana Coaunerate coaraje, ͑ɗɗɗҡΎËΎɗ‫ڏ‬ (Mt 27.15-31; Lc 23.13-25; Jn 18.38-19.16)
chene jaa cacha coitucuenihanune,” 6ॸNitohaneein beseta bana naineein
72ॸnaa Fedorone rijieeoritiin irihane niha chuni colurujuenojoine jetaote,
coroata satiha ataoharine jana jetaote: jerecuruha nii cachaaurune rijijieein
“Jaiti coroata saain ereniha ataoharine jianenajaque Filato. 7ॸNii jana jetaote,
ajinihate, cacoitucuha nocoetelanaala caresero cuhane ne leinjiin cacha
nichata saain nesuujueriquiin,” naalu Barabasineein niicha curuaateeuri. Nii
rai Jesosone coacuhin jetao chanae Barabasite leeochaauru aina acaauru
Fedoro. curuaanaacuru que nejerateein
sonajaain jaaorera ne. 8ॸNii jana jetaote
Coberenadoro Filato Filato rene turuhin, nii beseta bana
acatiha niha Jesosone naineein ichanajaaocane rijijieein ichaa
(Mt 27.1-2, 11-14; Lc 23.1-5; Jn 18.28-38) Filatone coina caje bajaaure cachaauru.

15
1ॸNii jana jetaote, jataain 9ॸNii jaun jetaote, acaauru rai jetao:

ʮ͑Ύȍľҡɗɗ͑͑ľҡΎʮɗӕфľѸѸľфľ‫ڏ‬ “Aihane jaunna, ɗ͑фˇΎфɗΎ͑ľнӕɗ‫ڏ‬


dotecuru curuaanaacuru aina chene Curuaanaa Rey jianichaaunne
Jorioocuru bichauhenaauru, Moisesa jeriquiche,” nae jetao acaauru rai Filato,
aitoonjoan que cacha relaaureraauru, 10ॸsaseredotecuru curuaanaa amurijiriin

chaen niha chatohanaine rucuheraneein coitucuhin cachaauru relaa Jesosone


nenacaauru- Junta Supremacuru, jaun, arajii cachaauru esenetaain
naaonjoainuri. Nitohaneein jetaote, sacuuruhane jaun que necoelai caaun
Jesoso biji ichojoaain amaain Roma mucuhin rai teeuruhane que nainaane
curuaanaacha letoai Jorionelanaala jaun. 11ॸNejetaote, cachaauru suujuau
nenaa- coberenadoro Filato rai tiha tacaaure saseredotecuru curuaanaacuru,
cuure. 2ॸʊ͑ľ͑ɗɗǗɗ́ҡΎфľ͑ľҡӕфӕӕ‫ڏ‬ Barabasi jianeratecuruhane coina. 12ॸNii
ruhane jana jetaote: jana jetaote, acaauru rai jetao:
“Iina Jorioocuru Curuaanaa Rey “Chatohanai jana ichacaaunne jeriquiche
niha,” naa rai Filatone jana jetaote: caa Jorioocuru curuaanaa Reyneein
“Ejeen. Esinae rauhijiriin inaraacha curuaatei aina,” naain acaauru
acanichaaunne quete aitohi,” nae jetao caje bajaa Filatone jana jetaote:
rai Jesoso. 13ॸ“Coroso que teeinene jerichaanura,”
3ॸͮɗɗʮ͑ѸѸľфľĀΎҡľËӕфӕËӕфӕ͑‫ڏ‬ naauruha ehequiinne jaun jetaote:
curu jetaote, jataain araai laurii itolere 14ॸ“Chatohanai baasonajian ichae,”

ichaain nihane que aitiin colurujeeure. naa acaauru rai Filatone jana jetaote,
4ॸNii jaun jetaote, nacoaauneein rai jetao: nacoaauneein ehequiin jetao:
“Aonaaun, jataain araai laurii itolere “Coroso que teechaaura,” naaure
ɗËȍɗ͑͑ľľɗ͑ľнӕľɗҡɗɗ͑ҡľɗËȍΎ́ӕфӕȍľ‫ڏ‬ cachaauru.
115 ͅфΎËΎȍËȍ̞ľ͑ɗॷ15

15ॸNii jaun jetaote cachaauru aina фɗˇľѸΎѸΎËʮɗΎ͑ľËȍ́ӕӕфľѸΎΎ͑Ā‫ڏ‬


caohachaain nenaa jerihane jaun rooru. 25-26ॸJanone nichae nuna macohi
Barabasi jianeein, Jesoso bisichatihane ichoae teejia enotone jana coroso que
baiha acaauru rai te Filato, coroso que teein jetaote: Jorioocuru curuanaa niha
teeuruhane coina. nocoetohane jaunte, “Jorioocuru
16ॸNii jana jetaote, nii cocoainanacai curuaanaa Rey ne,” naain que aitiin,
loreri chajeniha Jesoso amaain, sondaro laenanohineein nenaa tabara teeure
nejesinanejeein ecu satiin netaojiaaure. coturiniha. 27ॸChaen jetaote ecu aina
17ॸNitohaneein netaojiaain jetaote, que corotajai asijiautooru teeure coroso que,
cajione jichohajiojoaai lanajai leinjiin raotono nichajaique, leeocha rai
curujuaain, ojoa caje ichanohin comai najaabiji nichajaique, naaonjoaain.
lauriaaure coturi que. 18ॸNii baiha 28ॸNitohaneein jetaote: “Necha ansai

jetaote: asijiautooruneein nenaa rijijieeinte


“Acaneein neeine Jorioocuru nereein,” naain laenanohineein niha
Curuaanaa Rey,” naaure jetao ehequiin Cana Coaunera Quiricha inoaensi
nechu jataain cairichaa que nocoatijiaa. cuhanene nainae.
19ॸNiritiin jetaote, enuha que rai 29ॸNii jana jetaote, coturi rurujuaain:

couturi faojoaain coulunecuruhane “Ichalaraa. Chajaain aihane Teenforo


baiha, nechu jataain que ninichaajia itajeein nichata janojoin cuhane
nacatiha neseeonriaaure soondarooru. nacoaauneein michunaa jereeine
20ॸͮɗҡΎȍ͑ľľɗ͑ʮҡɗ͑нӕľ͑ɗ͑ɗËȍʮľľӕ‫ڏ‬ rijijieein 30ॸichaajenihane ijiabereeo
ruhane baiha jetaote, nii cajione lanajai ichoterateein coroso caje faau,” naain
jichohajiojoai que niicha curuhacuri jetao Jesoso nocoeje chanuure satiin
rocohin jetao, rai cajione esine ecu situnacaauru.
curujuaain, jelai caje amaain coroso que 31ॸSaseredotecuru curuaanaacuru,

tiha cuure. ͅΎɗѸľѸɗҡΎΎ͑ʮΎ͑нӕľËËȍфľ́ӕфľ‫ڏ‬


raauru, naaonjoainuri netonai jetaote:
Coroso que Jesoso teeuruhane “Leeochaauru ichoteratiha niqui, nete
(Mt 27.32-44; Lc 23.26-43; Jn 19.17-27) raajenihane jaberoco ichoteratena
21ॸNii jana jetaote, ocoana caje nainene. 32ॸChajaain aihane caa coroso
caaujiha Alejaandoro, Rufo, caje fauhine Mesihasi- Isaraelitaauru
naaonjoainuri inaca leinjiin cacha curuaanaa ReyҡľËΎфɗ͑ľѸľ͑ľҡ‫ڏ‬
Sirene cocoaicha Simoonne jana cache,” naain jetao que ninichaajeeure
coaraain jetao cotihacure, nii Jesoso nii Moisesa aitoonjoan que cacha
teeuruhane jaanu coroso amaane coina. relaaureraauru. Nii ecu jiniichaain
22ॸNitohaneein jetaote, Golgotau coroso que nenacaauru netonai
Jesoso amaaure. Golgota naane jetaote, jetaotechu Jesoso nocoejechanuure.
“Niha couturi bejerona jaan,” naane
aite. 23ॸInae ecu turuhin sacari mirra Oha Jesosone
jujuaain nenaa que jasiiteein bino que (Mt 27.45-56; Lc 23.44-49; Jn 19.28-30)
cocoanaa jerecuruhane jana jetaote 33ॸNii jana jetaote, enoto chujutora caje
conaa jerene Jesoso. 24ॸNitohaneein coaauneein nunuheteein nocohena ne
cairichaain jetaote coroso que teein, satiin caa chauratane nuna macohi ichoae
“Chariji raineeincha nedareein,” naain teejiha sonanereentiaain. 34ॸNii rijieeoritiin
que nocoatijiaain ecu nejesinajeein ita jetaote, jataain tonijiaain jetao:
ͅфΎËΎȍËȍ̞ľ͑ɗॷ15ٍॷ16 116

“Eloi, eloi, lema sabactani,” naane cojoanonaa jana jetaote, 43ॸFilato coaraa
jetao: “Cana Coaunera cacorataaneeun, cue Arimatea cocoaicha Jose, Jesoso
chanuna catohaneein canu nainatejeei,” jaberoco bajaane coina. Nii Josete
naa jetao aite Jesoso. Jorioocuru rai nelateein nenacaauru
35ॸNii jana nii ecuneein aonajeeurera Jorioocuru bichauhenaauru- Junta
tabaauru jetaote: Supremacuru caje jataain nelateein nenaa
“Aonacuche profeta inoaensi Eliasi ne. Acaaentonaite tururichaain Cana
cotihacate aite,” naaure jetao ita rai. Coaunera Cojoanonaane cohajeein nelu.
36ॸNii jaun jetaote, leinjiin acaauru 44ॸNii jaun jetaote, rene turuhin inae oha

caje nenaa cacha jetao, jeluhariin cuhin Jesosone que aitohane jaun cojoelatohane
cajione que bino baaso elohanti sisiaain jaun jetao soondarooru curuaanaa
amaain jetao, Jesoso rai sijirichae cotiharate Filato, esinae rauhijiriin ohane
jiarana nujuan macohi que teein cohane biha raine coitcuhane coina.
coina. “Coa rerohecaachete aihane 45ॸNii jana rene turuhin inae ohane

coroso caje fauha uha Eliasine bihane jaun jetaote Jose rai nii Jesoso
coaracaache,” naain. jaberoco terate Filato. 46ॸNii jaun
37ॸNii jana jetaote, jataain tonijiaain jetaote, Jesoso jaberoco fauhin jataain
auhaquiin inae ohe Jesoso. 38ॸNii jaun cajione caohacha lino coreteein nii
jetaote, ecui nichajai caje nunuheteein cajione que conajae Jose. Nitohaneein
ecoai nichaae cuhin nesoaiheite nii conaacane baiha jetaote, ajeri jachu
Teenforo bujuatecuruhane jaan cajione. cuhane teein, rai bacuujua fuhin ratiri
39ॸNii jana, ecu neein coarajiha Roma rai ajeri jaberoco que. 47ॸNii jana jetaote,
soondarooru curuaanaane jana niritiin ecu aina neein nii Jesoso jaberoco
oha Jesosone jaun jetaote: teeuruhane jaa jelai coarajeeure
“Esinae rauhijiriinte, Cana Coaunera Maadala bene Mariha, chaen Jose neba
Calaohinecaiha caa cachara,” naain Mariha, naaonjoainuri.
jetao ecu coaraje.
40ॸChaen enecuru tabaauru jetaote, O caje ichanaa Jesosone
caje icharajeriin neein coarajeeuruhane (Mt 28.1-10; Lc 24.1-12; Jn 20.1-10)

16
jana, ecu acaauru aina ne Maadala bene 1-2ॸInae situha nebetacanaa

Mariha, chaen Jose ocoala Saantiaao cojoanonaane jana jetaote, semana


neba Mariha, chaen Salomee, nunuhe cojoanonaa tomiho bana jataain
naaonjoainuri. 41ॸNii ecu neein janohetiin enanejeein mituhajiha enotone
coarajeeurera enecuru jetaote, aina jana jujuaihuru coreteein amaain, que
cuhin Calileea niha Jesosone bana Jesoso jaberoco jujuaa cuure Saantiaao
coroatajaneraneein nenacaauru ne. neba Mariha, Maadala bene Mariha,
Chaen jetaotechu, ecu neeure arajiin Salomee, naaonjoainuri. 3ॸNitohaneein
leeochaauru cachaauru, Jerosaleeun cuhin jetaote ita rai:
cuha Jesosone jana aina cunacaauru. “Chana jana cana rai nii fueraneein
nenaa ajeri elonare,” naain jetao niqui
Jesoso jaberoco rucuhecuruhane
cuure.
(Mt 27.57-61; Lc 23.50-56; Jn 19.38-42) 4ॸNejetaote coaracuruhane jana,
42ॸInae nocoheca nebetacanaa elonanohineein ne nii ajeri seeonjoan
cojoanonaa que janohane coinane jana, fueraneein nenaa. 5ॸNii jana nii ajeri jachu
neruujeeuruha Jorioocurune jaa cuhane enooruhane jana jetaote, acaauru
117 ͅфΎËΎȍËȍ̞ľ͑ɗॷ16

raotono nichajai que lauhaca leinjiin


enamanaa somajaain tarararoti que Niicha cocoainaauri afosotooru rai,
cajionecohine jana coaraain nesoonetoore acaauruhacha ichaneni tiha Jesosone
nii enecuru. 6ॸNejetaote, acaauru rai: “Coa (Mt 28.16-20; Lc 24.36-49; Jn 20.19-23)
nesoonetohache. Coroso que niicha teeuri 14ॸNii baiha neeoriin jetaote, lenoniha

Nasarete cocoaicha Jesosona ariiche. Inae neeuruha nii lechoonca leinjiin aina
ichanaane jaun coatiha inae cau nihei. Nii nerelanacaaurune jana jetao, ecu
teeuruhane jaan jelai coaracuche. acaauru rai ococohin, nii o caje
7ॸChajaain jelaiha cauhin, Fedoro, chaen ichanaane coaraain beeurera esenetana
aina nerelanacaauru, naaonjoainuri rai: jerelanaala baasoneein rai suujua
‘Inae inara ajinihate Calileea cue Jesoso. coaracuruhane caohate.
Ucuaaete coaariquicheein, inara rai 15ॸNii baiha jetaote: “Chajaain caa

aitoroaetohane rijijieeincha, nanichuche chauratane sacuritaain nenacaauru satiin


acaauru raicha,ٔॸٚ͑ľʮľҡΎ͑ɗɗľ͑ľËӕфӕфɗ cachaauru rai, ͑ΎѸËʮľ͑ɗËȍΎҡľľӕфӕфɗ‫ڏ‬
anjera. chaaine coina jitariin caa caitoonjoan
8ॸNii jana jetaote, ʮҡɗ͑͑ľѸΎΎ͑ľҡΎΎ‫ڏ‬ beebejenichuche. 16ॸCaa caitoonjoan
ruhane jaun chatatajaneein jelai caje sorohin, beeichene jana esenetaain acauhanau teein
nii chuni rai belanaala inauheneecha neeure. nebaotisaerateite nichotiha cureein. Jana
caa caitoonjoan beeichene jana esenetana
Maadala bene Mariha rai ecooca Jesosone jeriheichurute caseteco coaraa cuurureein.
(Jn 20.11-18) 17ॸCanu esenetaain canu ere tonoraain
9ॸInae semana cojoanonaa nunuhe neeichenete canu neein nenaa rijijieein
bana ichanaane baiha jetaote, nii suujua moconajaera letonocuru sitaain, ͑ľʮľ́ӕ‫ڏ‬
cuhane caaunsini moconajaera letono neeichuru nereeuru cuhane ereein, 18ॸacano
siricha- niicha rautailu Maadala bene niha natiin mucunaa naineein,
Mariha rene ococoe jauriaanejeein naaonjoaain, corianiha natiin coichene nii
Jesoso. 10ॸAca jetaote, chanaain chatohaneein baasoneein inara tenereein.
ɗ͑Āľфӕфӕȍ͑ɗɗˇľѸΎѸΎɗ͑͑ľфľ́͑‫ڏ‬ Nii choae tacaain techu, cunaitenacaauru
caaurune jana jetao, acaauru rene mucuhichene nerautaa cuurureein,” nae
turuhin biha cue. jetao niicha cocoainaauri rai Jesoso.
11ॸNitohaneein acaauru rene turuhin,

jerichanejeein jaberoconeein ichaoha Dedeeu cuha Jesosone


Jesosone coaraain biha cuha acaauru (Lc 24.50-53)
raine jana jetaote esenetaaurene. 19ॸNiritiin niicha cocoainaauri

afosotooru rai irihane baiha jetaote,


Coroatajai aina nerelanacaauru rai dedeeu iniin rai Inaca Cana Coaunera
ocooca Jesosone raotono nichajai que nelauriaa cuelu
(Lc 24.13-35) Cana Curuaanaa Jesoso. 20ॸNii jaun
12ॸNii baiha jetaote, bero cuhane jetaote, satiin chauratane sacuritaain
ËӕӕʮľľӕфӕȍËΎфΎҡʮɗɗ͑͑ľфľ́͑‫ڏ‬ ̲ӕȍľ̲ӕʮľľɗ͑͑ΎѸËʮľ͑ɗËȍΎҡľľӕфӕфɗ‫ڏ‬
caaurune jana nejelauneein acaauru rai chaaine beebejiha cuuruhane jana jetao,
ococoe Jesoso. 13ॸNitohaneein acaauru nii acaauruhacha beebejei esenetana
rai ocoocane coaraain, leeochaauru rai nainecuruha cachaaurune coina acaauru
biha cuuruhane jana jetaote, nii acaauru aina cuaain cojoelanaacojoai ichae Cana
niha natiin esenetaaurene. Coaunera.
Locasiicha laenai
Ena Nenaa Cana Coaunera Ere

jetaote, esinae rauhijiriin jiniiquiin


Teoƿlo rai Locasiicha laenai quiricha Cana Coaunera esenetaain naitoonjoan

1
1ॸArajii cachaaurute caa canacaanu tonoraain neeurelu. Nitohaneeunruhane
ʮ͑ˇľѸΎѸΎɗËȍ͑ΎȍɗËȍӕфӕ́ľ͑Ëӕ‫ڏ‬ jaun jetaote nii chuni- acaauru que
relu. 2ॸNii laenaeraaurute nunuhe caje chatohanai ujuaitena nainecurenelu.
coaauneein aina amuhemujueein niicha 7ॸNejetaote, canaanai sirina inaeniha

coarai que canacaanu relaeraneein nii Isabeline jaun, leinjiinejei canaanai


neeuruhane coina tenojoineein sirilanaala jiniiquiin biinaaneeurelu.
neeurelu. 3ॸNii jaunna, canuhetonai 8-9ॸNitohaneein jetaote, inae Cana

satiin coitucuurera caje bajaaun, rai Coaunera notaracaae saseredote


nunuhe caje coaauneein colalajiin, neeuruhane ichanohin jujui
caohachaain coitucuhanune coina. Nii mocooruhane coina neeuruha Sacariasi
jana, carai netonai jataain caohachaane laurichurune jaa cojoinacaque tihane
jaunna carai nelatein neeine rai jaun jetaote, nitohaniha saseredote
laenaaunra Teoƿlo, 4ॸesinae rauhijiriin neeuruhane ichaone jaun, Sacariasi que
erenaa niha nii ii relaauruhalune jaa tacaajeein dadae, rori ichoaae teein
esenetaain caohachaain coitucuhin jujui mocoha Teenforo asaaene coina.
neeine coina. 10ॸNitohaneein jujui mocoha enohane

tonohanau jetaote, aerene neein Cana


Nejanoarichaain cacha baotisaera Coaunera bajae bajaecure leeochaauru
Joaanne biha anjerane saseredotecuru aina cachaauru.
5ॸJodea batane curuaanaa- rey neein 11ॸNii jana jetaote, Sacariasi rai

niha leinjiin Jorioneein nenaa Erodesine ecocohin, nii jujui mocohane jaa rori
bana jetaote, ichoaelu leinjiin Cana raotono nichajai que jetao chujujuae
Coaunera aina caohachaain niha Cana Coaunera letono anjera. 12ॸNii jaun
cachane coina rucuheraneein nenaa jetaote, nii anjera coaariin, nesoonetiin
saseredote Sacariasi. Aca jetaote, cojoaelatoha Sacariasine jana jetao:
acaauru inoaensi saseredotecuru Abiasa 13ॸ“Coa nesoonetohara Sacariasi.

lauri caje nenaanelu. Nii jana rai Bajaebajaequiine aonajian Cana


sinijera Isabeli jetaote, jauriaanejeein Coaunerara. Nii ii sinijera Isabelite
ѸѸľфľĀΎҡľ͑ľľɗ͑͑ľ͑kфΎΎ͑͑ľƸΎľф‫ڏ‬ leinjiin canaanai siricheeincha. Acate
teeuru caje nenaanelu. 6ॸAcaauru Joaan neein curuaateriquiincha.

118
119 ̞ΎËѸɗɗËȍ̞ľ͑ɗॷ1

14ॸChaentechu aina jataain raotojoein 22ॸNii jana jetaote, tabiicha acaauru

neriquiincha. Leeochaauru cachaauru rene eresilanaala Teenforo caje mituha


netonaite nejanoa coroaecurureein, uhe nii Sacariasi, acaauru rai biji
15ॸʮҡɗ͑æ͑æΎӕ͑ľффɗ͑ľ́ҡľɗ͑‫ڏ‬ nejesinaacha que bihajeein. Nii jaun
neein nerichaainne jaunra. Coatiha jetaote: “Jerihanete chaelai coaaratiha
bino, abariinti, naaonjoainuri Cana Coaunerane jaa coaracaiha
corinaainta. Acate esinae rauhijiriin Teenforo asaaera,” naaunre jetao ita rai.
Cana Coaunera suujue que suujuecoha Nii caje nunuheteein jetaote, erenaa
cureein nejanoaane ajiniha caje nainelanaala nelu Sacariasi.
coaauneeincha. 16ॸAcate, Cana Coaunera 23ॸInae nitohaneein teenmforo asaae

ƄфľҡΎ͑ΎфɗËȍľʊѸфľ́ɗËΎËΎɗËȍ͑ľľɗ‫ڏ‬ niicha ichanenu nainaain jetaote,


chene coina ichareeincha. 17ॸNii Joaante jelaiha nenajaun cauha cue Sacariasi.
turuha uheneni Cana Curuaanaa ajiniha 24ॸNii baiha neeonriin, inae ausirineein

cureein, Cana Coaunera ere bera jetaote, rai loreri caje amuelanaala
inoaensi Irihasi rai niicha tei suujueque ecuhacha ne saoqui ateein rai sinijera
suujuequiin- Cana Coauneraacha ichana Isabeli:
nainei ichaain naaonjoaaincha. Acate 25ॸ“Cana Coaunerate, caa catohaneein

aicheein calaohichuru aina jiniiquiin ita caete, nabana caque nererojoecaain


que suujua acateein neeuruha acaauru jaolecooruha cachaaurune coataa,”
fojiaraaurune coinara. Chaen erenaa naain suujua ereein.
tonorana jeriheichuru netonai erenaa
tonoraain naaonjoaaunruhane, Nejanoarichaain Jesosone
raotojoeein Cana Curuaanaa ranaa biha leinjiin anjerane
nainecuruhane coinara,” naa rai nii 26ॸInaesaota ateniha canaanai siriha
anjerane jaun jetaote: Isabeline jana jetaote, Calileea batane
18ॸ“Inasiine bajiaa nitohaneein que nenaa Nasareteu jetao, leinjiin
nerichaaunnine esenetareeun, inae letono anjera Cabirieli letoae Cana
casinejera aina jiniiquiin jataain Coaunera. 27ॸChariji bana quicha aina
biinaanihacaanu natiinta,ٚ͑ґËфɗ‫ڏ‬ ichoaelanaala nenaa leinjiin ranuna
sine jana jetaote: Mariha rene turuha cuhane coina. Nii
19ॸ“Canune, Cana Coaunera letono ranuna jetaote, cana inoaensihuru
Cabirieli neeun. Acate caletoae, ichei curuaanaa Rabiri nefoerateneein nenaa
caa erenaa raotono bihanune coina. Jose que nelanajaane rai ne.
20ॸͮľҡľËɗËȍľɗɗҡΎËΎӕ͑͑ľľѸľ͑ľҡľ‫ڏ‬ 28ॸNitohaneein cuhin jetaote, nii niha

neeine jaun, ena caje coaauneei caa Marihane jaaun rene turuhin enohin
ichei caitoonjoan cojoinaca que jetao:
tihanereein tiaain erenaachara neein “Ii renena bedaeniha uunra, Cana
neriquiincha,” nae jetao Sacariasi rai nii Coauneraacha rausiajei. Jataainte ii
anjera. rausiaje Cana Coaunerara” naa rai nii
21ॸNii tonohanau jetaote, aerene neein anjerane jaun jetaote, 29ॸcoaariin
Sacariasi cohacuruha cachaaurune jana, nesoonetiin: “Chanuna caritiin ere canu
jataain carajaane jaun jetao, “Chana rai,” naa suujua cuhane Marihane jana
jataain ichae carajaain Teenforo asaae caje jetao,
mituenihane coina,” naain jetao ita caje 30ॸ“Coa nesoonetohara Mariha. Cana

bajaaure nii aerene neein coharaauru. Coaunerate ii janiji, ii rai caohacha


̞ΎËѸɗɗËȍ̞ľ͑ɗॷ1 120

ichaane coina. 31ॸInae leinjiin canaanai Isabeli suri cuhane neein nerurujuae nii
siririquiincha. Inae nejanoaane jana rai canaanai.
Jesoso neein curuaateeunicha. 32ॸAcate Nii jaun jetaote, Cana Coaunera Suujue
itolere cacha amurijiriin itolere que que suujuequiin jetao, 42ॸjataain tonijiaain:
nelateinneein, acaihaniji Cana Coaunera “Cana Coaunerate, itolere enecuru rai
Calaohineein nenaaneein coitucuha caohacha ichaane amurijiriin ichei
cuurureein cachaaurura. Nii jana Cana caohacha ichae. Nii rijijieeintechu nii ii
Curuaanaa Cana Coaunerate, nii rai calaohi rai netonai caohacha ichae.
foeratera inoaensihuru curuaanaa neein 43ॸNii jaun chaneeinna jana nereeun

nenaa Rabiri rijijieein reyneein tereein, canu, Cana Curuaanaa nebaneeine


inara Curuaanaaneein nihane, 33ॸrai nere saijieein carene turuha uhine coina.
ҡΎ͑ΎфɗËȍľɗ͑фʊѸфľ́ɗËΎËΎɗËȍ‫ڏ‬ 44ॸNii carene turuhin ereeine aonaainte,

neeichene, chabana satonoelanaala rachoojoenaa caaun canu suri cuhane


inara Curuaanaaneein nihane coinara,” neein nerurujuae carai canaanai. 45ॸNii
naa nii anjerane jana jetao: jaunte raotojoeein neei, ii rausiaaeca nii
34ॸ“Inasiine bajiaa nitohaneein leinjiin ichei aitoha Cana Curuaanaane
canaanai siricheeun nii chuni cacha esenetaain tonoraaine jaun,” naa
aina ichaohanune coaalanaalata,” naa Mariha rai Isabeline jana jetaote:
Marihane jana jetao: 46 “Aihanuchujian.
35ॸ“Cana Coaunera Suujuete aiha 47 Canu suujuate,

suruaane rijijieein ichoae fauha ureein, itolere niicha ichana naineei


leinjiin canaanai siriine coinara. Nii ichaain,
jaunte nii canaanai iicha sirii, Cana canu ichoterateein niha
Coaunera Calaohinereeincha. Cana Curuaanaa
36ॸIi araai Isabeli netonai techu, inae Cana Coaunerane jaun
leinjiin canaanai siricheeincha. Inae coroaje,
biinaa nihane sainejeeinte inae canaanai 48 rai chaneein nenihanune saijieein

siricha. ‘Canaanai sirina inaenihane canu janijiin canu rausiaaeca


jaun jete canaanai sirine,’ naauruhane Cana Coaunerane jaun.
jaate, inae saota atene rai canaanaicha. Nii jaunte
37ॸCoatiha Cana Coaunera rai caaintaai ena caje coaauneein
chata,” naa Mariha raine jana jetaote: Cana Coauneraacha rausiajeineein
38ॸ“Aihachuhisicha. Niicha belai cacurujuatiha cuurureein
nichaaunne rai aitohine rijijieein, niicha itolere janonaa bana cachaauru,
ichana jerei ichamiin Cana Coaunerara,” 49 nitohaneein

naa Marihane jana jetao, inae jelai caje jataain canu belaiha
amue nii anjera. itolere que nelateein
itolere ichana nainera
Isabeli rene turuha cuha Marihane Cana Coaunerane jaun.
39ॸNii bana jetaote, erojoeein cuhin Leinjiin acaachate
Jodea bichatane que nenaa neseu cuhin Acaneein ne.
Isabeli rene turuha cue jetao Mariha. 50 Nii Cana Coaunerate,
40-41ॸNitohaneein cuhin jetaote, inae cairichaaojoaai itolere bana
ecu turuhin Sacariasi loreri asae enohin, que suujua acateein
Isabeli rai iriha Marihane aonaain jetao, ichaonacaauru coarae.
121 ̞ΎËѸɗɗËȍ̞ľ͑ɗॷ1

51 Nitohaneein itolere niicha 59ॸInae fosa janoniha nii canaanai

ichana nainei ichaainte, nejanoane jana jetaote, amaain rai


nii chaque nelatelanaala neeuruha jaberoco cari saerateein jetao, rai inaca
nii itolere que nelaaetoha Sacariasi curuaa que jetao curuaatenaa
nocoetonacaaurune coina jerecure. 60ॸNe jetaote jerelanaala:
icharaneein ne. “Aihei, jiaohine. ˇΎ͑͑ľľɗ͑Ëӕфӕ‫ڏ‬
52 Chaentechu, curuanaacuru canete caohachae,” naa rai nebane jaun
reychuru nihanatiin, jetao:
53 inae cha nelanaala 61ॸ“Chanuna. ʊ͑Ѹɗɗ͑͑ɗȍ͑ɗфɗҡΎËΎ‫ڏ‬

neeuruhane coina ichae. joaain curuajaain charaaine coaalanaala


Chaentechu, niritocohare rai curuaa,” naain jetao
nii leeochaauru rai jerecurene.
chaque nelatelanaala 62ॸNiritiin jetaote, nii canaanai inaca

cairicheinejeein nenacaauru coujueluhin: “Tohanriani rai curuaata,”


rausiaeraneein ne, itolere que. naain jetao bajaaure coitucuuruhane coina.
Jana nii coriqui nebaneein 63ॸNii jaun jetaote, acaauru caje que

nenacaaurute, teein laenaane jaanu bajae jetao biji


nii cha colane bijiicha baaejeein nejesinaacha que. Nitohaneein bajaain
niha cuurureein. jetaote, “Joaan neein curuaacanete ne,”
54 Aihane jaunte naain jetao laenae rai inaca, jaiti
rai cacha Isaraelitanichaachene mituheniha rai nerene jaun. Nii jaun
cairichaaojoaain cana jetaote, satiin cojoelatoore cachaauru.
coaraane jaun, 64ॸNii rijieeoritiin inae nacoauneein

cana coroatajanereein, mituha nerene jaun jetaote, фËȍΎΎ‫ڏ‬


55 inae nitohaneein ichaane coina, joeiin Cana Coaunera coroaje Sacariasi.
cana inoaensi Abaraaun, 65ॸNii jana jetaote, nitohanihane jaun

nii rai inamacooru, ËΎʮΎľ́ҡΎΎфľфɗ́ӕфɗʮɗфËӕфӕËΎфʮľӕӕ‫ڏ‬


naaonjoainuri rai aitohalu rera. Nii jaun jetaote, itolereneein Jodea
Cana Coaunerane jaun,” bichatane batane sacuritaain coitucuhin
ita rai beebejerejetocurelu.
naain jetao Cana Coaunera coroaje Mariha. 66ॸNii aonaain cojoelatiin jetaote:
56ॸNitohaneein turuha cunajau nichata “Chatohanai neeinna nereein nii
ateein Isabeli aina nihane baiha jetaote, canaanai,” naaure jetao, esinae
jelaiha nenajaun cauha cuelu Mariha. rauhijiriin niicha jerenohineein nenaa
nihane coaaratiha acaauru que Cana
Inae nejanoaa cacha coujunacateein Coaunerane coaracuruhane jaun.
baotisaera Joaanne
57ॸInae nejanoaane que tiha nii Isabeli Rachoojoiha Sacariasine
rai canaanaine jaun jetaote, quicha 67ॸNii
jana, nii canaanai inaca
cojoaajineein janoae rai neba Isabeli. Sacariasi suujueniha neein que beratiha
58ॸNii jana jetaote, rene turuhacoaain Cana Coaunera Suujuene jaun jetaote:
jetao coroaeca cuure rai naraaichuru
aina rai laurijiracuru, rai caohacha 68 “Jataainte caohacha ichae
ichaa Cana Coaunerane coitucuuruha Cana Curuaanaa Isaraeli
raotojoeeine jaun. Coaunerara,
̞ΎËѸɗɗËȍ̞ľ͑ɗॷ1ٍॷ2 122

raotojoeein neeuruha Cana Curuaanaa ajiinchatera


rai cachaaurune coina, neein niha curiquiin,
ichoteratiha uhana jaunra. jeriha Cana Coaunerane rijijieein,
69 Nii jaunte, turunaa nainihane jaanu
cana inoaensihuru curuaanaa beebejeeine coina,
Rabiri nefoerateneein, 77 acaauru osa caje

jataain itolere amurijiriin acaauru ichoteraterichaain


nelateein laraajiin nenaa letoae, Cana Coaunerane
jianacoon cana mitaeraanu quera. coitucuuruha cachaaurune coinara.
70 Inae catohaneein 78 Jataain cairichaaojoaain

ichaane coinate, cana coaraane jaunte,


rai nere bera inoaensihuru dede caje cana rai
que beratelura. ena nenaa Cojoanonaa teein
71 Itolere ne Cana Coaunera,
cana que nererojoecaain, 79 nocohena tabai caje nichoteein,

cana aina nejerateein nenacaaru, nii rai Cojoanonaa que


naaonjoaihunri caje neconaain cuhin,
cana mitaane coina cana rai niicha tenojoin
aitohalune jaunte, raotojoeein rachoojoeein
72 nii baitena nainene, ichaonaanaja que
cairichaaojoaain turuhacachene coinara,”
cana inoaensihuru coaraain
aitohalune jaun, naain jetao nii canaanai inaca Sacariasi
Cana Coaunerara. suujueniha neein que beratiha Cana
73 Nitohaneein Coaunera Suujue.
esinae rauhijiriin ichaane coina, 80ॸNii jana jetaote, esinae rauhijiriin

cana foeratera inoaensi Abaraaun Cana Coaunera Suujue que suujuequiin


rai: jetao, fohejeein cuujue nii canaanai.
74 ‘Jianacoon, Nitohaneein fohejeein ichauhenaneein
cana aina nejeratenacaauru caje jetaote, cacha areroo amuhemujueein
jete cana mitaane, nelu, rai lauri Isaraelitacuru que
cha que casilanaala nere tonoraain necoitucueratihane reein tiaaojoaain.
leinjiin raaicha nelateein,
75 esinae rauhijiriin Nejanoa Jesosone
caohacha nejesina ichaain, (Mt 1.18-25)

2
baaso coacuelanaala 1ॸNii nejanoa rai niha Jesosone bana
inoaenlu netojoeein, jetaote, itolereneein cana rai
itolere janonaa bana chauratane sacuritaain cachaauru
nerichaacheeinje,’ letoaelu reychuru curuaanaacuru
naain belu Cana Coaunera, curuaanaa enferadoro Aogosto, satiin
cana foeratera inoaensi Abaraaun cachaauru janijiin acaauru curuaacuru
rai. cocoirichaauruhane coina. 2ॸͮɗɗʮӕфɗ‫ڏ‬
76 Jana ii, cacalabineeinete, ͑ľʮľľɗ͑ËËȍӕфӕËӕфӕËΎËΎɗфɗËȍӕ‫ڏ‬
acaihanijin Cana Coaunera ruhane bana jetaote, Siria batane
neein nenaa ere beraneein, coberenadoro neein nelu Sirenio. 3ॸNii
123 ̞ΎËѸɗɗËȍ̞ľ͑ɗॷ2

jaun jetaote, Ѹҡɗɗ͑ËӕфӕƸΎľфҡľф‫ڏ‬ coaraa cuhichene, baca coloheri asaae


curu atane cuhacoaain, quiricha cuhane Ύ̲͑ľɗËȍΎľфɗ¡ľ́ľнӕľËΎ͑͑Ύ‫ڏ‬
curuaa teratiha cuhacoaaurelu lauri ʮΎɗ͑ľľɗ͑ҡΎËΎľľËΎȍʮ͑ľфӕȍËӕфɗнӕɗ‫ڏ‬
lauri caje uhin ecu turunacaauru cheeincha,” 13ॸnaa acaauru rai nii
cachaauru. anjerane rijieeoritiin jetaote:
4ॸNii jaun jetaote, Calileea batane que

nenaa Nasarete caje cuhin jetao, Jodea 14 “Jataain rachoojoeein


batane que nenaa Beleeun cuelu jetao Cana Coaunera coroaecuruhine
Jose, jelai caje nejanoanaaneein nihalu dedeeu.
rai foeratera reyneein nenaalu Rabirine Raotojoeein rachoojoeein
jaun. 5ॸNii jaun jetaote, canaanai neeuruhine cau chauratane quene
cousurihu niha Marihane jana, aina maajeein
jiniiquiin quiricha cuhane curuaa niicha rausiajeineein
laenaratiha Beleeun cue jetao Jose, ita nenacaauru-
raauruhane rai netiin. 6ॸNii jana inae rai cachaaurura,”
nejanoaane que tiha nii Mariha rai
canaanaine jaun jetaote, nii Beleeun naain jetao Cana Coaunera coroaecure
neeurunajau nejanoaelu rai canaanai. dede caje arajiin ecoojoacoaain
7ॸNitohaneein, ɗ͑ľ͑ľʮ͑Ύ͑ɗɗʮӕфɗ‫ڏ‬ anjeraauru, nii leeocha anjera rohan
nejeein nenaa rai calaohine jana jetaote, ecocohin.
rai belaae que conaconariin jetao, baca 15ॸInae niritiin jelaiha dedeeu cuuruha

lenone omane ichoae tocoeecae rai nii anjeraaurune jana jetaote:


neba, neniha loreri turuurunajaanune “Chajamaaunchete aihane, caa cana
jaun baca coloheri asaae neeuru jana rai Cana Coauneraacha beratenojohin
nejanoaane jaun. coaanichaache Beleeun cuhincha.
Chatohanaiquecha aiteta,” naaure jetao
Carenero beraihurera renete
ita rai, nii letononeein carenerocuru
turuure anjeraauru.
beraaihurera- cachaauru.
8ॸNii jana jetaote, Beleen rohan neeure 16ॸͮɗфɗҡɗɗ͑ľфΎʮΎľľɗ͑Ëӕȍɗ͑ËΎфËӕ‫ڏ‬

fasoto jana janoaajihanaain, letononeein ruhane jana jetaote, Mariha aina Jose
carenerocuru beraihurera cachaauru. eruuruhane jana jetao, baca lenone
9ॸNii jana jetaote, acaauru rai ecooca Ύ̲͑ľɗËȍΎľфɗ¡ľ́ľнӕľËΎ͑͑Ύ‫ڏ‬
Cana Coaunera letono anjerane jana joineein tocoeeque nii canaanai.
jetao, acaauru curuhacaain jilinetoha 17ॸNitohaneein eruhin, nii acaauru rai nii

Cana Coaunera conone jaun, luaa canaanai que aitoha anjerane beeuruha
nesoonetoore eluhatohane jaun. ͑ɗɗ́ľҡΎ͑Ύ͑ľľɗ͑Ëфľ͑ľфΎËӕфӕ¡ľфɗȍӕфľ‫ڏ‬
10ॸNejetaote acaauru rai: ٘æΎ͑ľѸΎΎ͑ľ‫ڏ‬ rane jaun jetaote, 18ॸcojoelatoore jetao
tohachera. ѠΎҡΎʮΎľľɗ͑Ѹҡɗɗ͑фËȍΎΎ‫ڏ‬ satiin ecu neein aonajeeurera
joeein neriquicheeine jaanune inara rai cachaauru. 19ॸNii jana, rai neba Mariha
jataain erenaa caohachaneein biha jetaote, rai suujua cuhane nitohanihane
uunra. 11ॸEnenete inara inoaensihuru coacuhin jetao, suujuaacha cuhane
curuaanaa Rabiri neseu nejanoae inara coaraje. 20ॸNitohaneein esinae rauhijiriin
Curuaanaa- inaraacha cohajei Mesihasi nii acaauru rai biha anjerane rijijieein,
jianacoon inara ichoterateraanura. jitariin coaracuruhane jaun jetaote:
12ॸCaa inara rai aitocoaaunne jaate, “Caohachate ichae cana rai Cana
̞ΎËѸɗɗËȍ̞ľ͑ɗॷ2 124

Coaunerara,” naain Cana Coaunera coitucueratiha Cana Coaunera Suujuene


coroajeein jelaiha cauha cuure nii jaun coitucuhin, Teenforo asaae cuha
́ľҡΎ͑Ύ͑ľľɗ͑Ëфľ͑ľфΎËӕфӕ¡ľфɗȍӕфľ‫ڏ‬ Simeonne jana jetaote, que jiniichaain
raauru cachaauru. nii Jesoso causine turuaaure rai
fojiaraauru Teenforo asaae, Cana
Cacha que suujua acatiha Cana Coaunera aitoonjoan nainaaruhane
Coaunerane jaa coloheri Teenforo asaae coina. 28ॸNii jana jetaote, nii canaanai
Jesoso causine amaauruhane coaariin, raain baiichaain jetao:
21ॸInae fosa janoniha nejanoane jana
jetaote, nii canaanai jaberoco macohi 29 “Inae laen
cari saerateein, ˇľѸΎѸΎ͑ľľɗ͑Ëӕфӕ‫ڏ‬ nii iicha ichanenu
teeure, jaiti ausirineniha Marihane jana carai chaitoonjoan
aitohalu anjerane rijijieein. coaracaaunne jaun,
22ॸInae nii aitohalu Moisesane jaan inae laen nainichaaun ohanu
cojoanonaa rijiu que tihane jaun jetaote, iicha jerei icharanichaaunnera,
jiniiquiin nocoulucoherateeuruhane 30 itolere notaracae

baiha jetao, Jerosaleeun nii canaanai 31 iicha tei jianacoon

̲ɗ͑æ͑æΎӕ͑ľфнӕľËΎɗҡӕËӕľф‫ڏ‬ canacaanu mitaeranu


tiha cuure. 23ॸNitohanihane coina: coaracaaunne jaunra.
“Satiin jauriaanejeein quicha 32 Acate Cana Coaunera

cojoaajineein bereeconaa Cana coitucuelanaala


æΎӕ͑ľфËȍнӕľ͑ɗɗфɗ¡ľфľľ¡͑ɗȍҡľ‫ڏ‬ Isaraelitaniheichuru
miin. 24ॸChaen coroatajai tajaae laaojoiri lauri lauri nenacaauru que
serori rijijieein nenaa torotola nenihane, acaauru aina
coroatajai serori aao uhaaine,” naain Cana Coauneraacha
aitohalu Cana Coaunerane rijijieein nii ichanenu coitucueratereein.
niicha bajai tajaae amaain cuure, rai Chaentechu
naitoonjoan rijijieein nii tajaae niicha raotojoeein rachoojoeein
amaauri mocohin que Cana Coaunera neeurureein Isaraelitaauru,
belaain, que nii beree banihateeuruhane acaauru lauri caje nenaa
coina. neein niha caa iicha letoaine jaun,”
25ॸNii bana jetaote, Jerosaleen

ichoaelu leinjiin cacha Simeon. Aca naain jetao Cana Coaunera coroaje
jetaote, esinae rauhijiriin Cana Simeon.
Coauneraacha jerei ichajeein, 33ॸNiritoha nii canaanai que Simeonne

tururichaain jianacoon Isaraeli aonajeein jetaote, ecu cojoelatoore nii


cocoaichacuru mitaeranune cohajeein canaanai fojiaraauru. 34ॸNii jana jetaote:
nelu. Aca jetaote, que coitucueratiha “Inara coroatajanemiin Cana Coaunera,”
Cana Coaunera Suujuene jaun, 26ॸnii naa acaauru raine baiha jetao, Mariha
niicha letoaeni Mesihasi coaraelanaala coarajeein:
ohenihane coitucuelu. 27ॸNitohanihane “Aonaaun. Caa canaanaite, arajii
jaun jetaote, nii cachaauru que suujua Isaraeli cocoaichacuru itolere que
acatiha Cana Coaunerane jaa coloheri ͑ľ́ľҡΎȍ͑ΎËΎľҡΎ͑Ëӕфӕ͑ľ́ҡľ́‫ڏ‬
Teenforo asaae Jesoso causine naala nedaauruhane jana, leeochaauru
amaauruha rai fojiaraaurune jana que ҡ¡ӕфӕɗҡΎ́ľфľнӕľ͑ľ́ҡľľɗ͑͑ľĀӕ‫ڏ‬
125 ̞ΎËѸɗɗËȍ̞ľ͑ɗॷ2

ruhane coina nenaane. Nitohaneein 42ॸNitohaneeuruhane jaun jetaote, inae


nihane corenihate, que jaolecoorureein lechoonca coroata jaanacaa Jesosone
arajii Isaraelitaauru, 35ॸsatiin que jana jetao, nitohaniha acaauru ichaone
acaauru ichao coitucueraterichaaine jaun satiin cuhin nii beseta bitoaa cuure
jaun. Nete jataain cunaain cacha Jerosaleen. 43ॸInae beseta bitoaauruhane
jaberoco sauha saberene rijijieein, baiha, jelaiha nenajaun cauha cuuruha
jataain cunaain ii suujuaque tacareein, rai fojiaraaurune jana jetaote,
que nejerateeriin neeururichaaine jaun,” Jerosaleeun nedae coitucuurenihane
nae jetao Mariha rai Simeon. 36ॸNii jana jana nii canaanai Jesoso. 44ॸNii jaun
jetaote, ecu nelu leinjiin ene netonoai- jetaote, “Inae jecha ichoaichaniha
Cana Coaunera ere beraneein nenaa. cunacaauru aina cauha cuha nii Jesoso,”
Acate Asere laurineein nenaa- Fanoeri naa fojiaraauru suuujuane jaun jetao, le
cacunu camotojoe Ana ne. Aca jetaote, janohin cuuru baiha, niicha coitucuuri,
jataain ranuna neein nelanajaain, naraaichuru, naaonjoaihunri jana
caaunsi jaanacanejeein lana aina arihure niqui rai fojiaraauru, nejetaote
ichoaelu. 37ॸNii baiha jetaote, eruurene. 45ॸNitohaneein eruurenihane
fosachoonca jena jaanacaaneein jaun jetaote, jelaiha nejenohin ariha
nirijieein autananeein ichaohin jetao, cuure Jerosaleeun.
suri couu netiinchuru janotiin 46ॸNitohaneein cuhin jetaote, nichata

inetojoeeinchuru, ѸΎ͑Ƹʮɗȍ͑ɗ͑‫ڏ‬ janohane cuhane jetao Teenforo asae,


churu Cana Coaunera bajaae bajajeein ͅΎɗѸľѸɗҡΎΎ͑ʮΎ͑нӕľËËȍфľ́ӕфľ‫ڏ‬
͑ľфľʮľҡľ́ӕ͑ɗɗҽľľ͑ƸΎфΎËʮľ̲ɗҡӕȍľ́‫ڏ‬ raauru aina, ita rai ereeuruhane aonajeein,
naala. 38ॸNii Ana jetaote, nii Jesoso acaauru caje nii ereeuruhane jaan bajaa
causine turuaauruhane jana ereereeca lauhequiinne jana eruha cuure. 47ॸNii jana,
Simeonne coaraain jetao, acaaentonoai jataain nainaain, nii ereeuruhane
nii Jesoso causine que ereereje, satiin aonajeein, acaauru caje bajaain, acaauru
nii nichoteeururichaain Jerosaleen tonoraane jaun jetaote, cojoelatoore satiin
cocoaichacurune cohajeraauru ecu neein aonajeeurera cachaauru.
cachaauru rai. 48ॸNitohanihane jana eruhin jetaote:

“Chanuna canacaanu rai belanaala


Jelaiha Nasarete caauruhane nitohaneeinte canaanai. Ii inaca ainane
39ॸInae nitohaneein jeriha Cana ii ariirijiacaanu, ͑ľľɗ͑ľʮËΎɗҡӕËӕľ‫ڏ‬
Coaunerane rijijieein rai naitoonjoa nihacaanune jaun ii coinaderaain,” naa
ichacuruhane baiha jetaote, jelaiha rai rai nebane jana jetaote:
natane- Calileea batane que nenaa 49-50ॸ“Chanuna canu ariirijieeiche.

Nasarete jetao cauha cue Jose, Mariha Tana canu inaca loreri asaae nihanu
aina. 40ॸNii jana jetaote, fohejeein itolere ͑ɗɗËȍʮľфľ͑Ύȍɗ͑ľľɗ͑ľËΎɗҡӕËӕȍɗËȍľ‫ڏ‬
que nainaain ichauhenanihajeein sacue neta,” naain acaauru tonoraa Jesosone
nii canaanai, coroatajaniha Cana jana jetaote: “Naaonjoaiquete aitera,”
Coaunerane jaun. naain coitucusichurene rai fojiaraauru.
51ॸNitohaneein fojiaraauru jiniichaain
Teenforo asaae niha canaanai Jesosone Nasarete cauhin jetaote, rai fojiaraauru
41ॸAjaanaa naineein jetaote, ˇľфΎѸ‫ڏ‬ ere tonoraain nerejetelu.
leeun cuhin Fasocoa beseta bitoaa Satiin niriinanai jetaote, rai
cunajaaoncure nii Jesoso fojiaraauru. suujuaacha cuhane coarajerejetelu rai
̞ΎËѸɗɗËȍ̞ľ͑ɗॷ2ٍॷ3 126

neba. 52ॸͮɗҡΎȍ͑ľľɗ͑ƸΎȍľʮľľɗ͑ɗËȍӕȍľ‫ڏ‬ Satiin turiararoorute


nanihajeein, itolere que jataain nainaain nemoanojoinereein.
jetaote, satiin cachaauru aina Atane ucuunooru nihanatiinte
caohachaain ne nii Jesoso, ËΎфΎҡʮ‫ڏ‬ ranaasiin macaracanojoi
neein aina caohachaain niha Cana nijihacoaa cureein.
Coaunerane jaun. 6 Nii banate,

satiin caa chauratane que


Cacha areroo niha cacha nenacaauru cachaauru
cojunacatera Joaan ne jianacoon cacha mitaeraanu
(Mt 3.1-12; Mr 1.1-8; Jn 1.19-28) letoaa Cana Coaunerane

3
1ॸInae lechoonca saoqui jaanacaain coaracurureein,ٔॸٚ
satiin cocoainanacaaihuri
curuaanaa enferadoro neein niha naain nii Joaan que aitiin laenaalu
Tiberione bana jetaote, Jodea batane rai profeta inoaensi Isaihasine rijijieein
coberenadoro neein nelu Ponsio Filato. jetaote ichae Joaan.
Nii jana Erodesi jetaote, Calileea batane 7ॸʊ͑ľ͑ɗҡΎȍ͑ľľɗ͑ËËȍӕфӕËΎʮӕ͑‫ڏ‬

rai coberenadoro neein nelu. Nii jana catiha acauhanau teein baotisaa
rai nejera Feriƿ jetaote, Taraconite, Joaanne coitucuhin, rene cuuruha
Itorea, naaonjoahuinri batane rai cachaauru, acaauru baotisaane coinane
coberenadoro neein nihane jana, jana jetaote: “Chaa inara osa coreniha
Abilinia batane rai coberenadoro neein caseteco tabai turu rai nenaa caje
nelu Lisania. 2ॸNii jana Caifasi, Anasi, nichoteein, jianacoo mituriquicheeine
naaonjoaihunri jetaote, saseredotecuru que inara rai aite, taibinaecuru.
curuaanaacuru- curuaanaaneein 8ॸNitohanihane jaun, nii ajiniha

neeurelu. Nii bana jetaote, Sacariasi caohachaain inara ichao coreein, Cana
calaohi Joaan rai jetao erelu Cana Curuaanaa Cana Coaunera coitucuhin
Coaunera, cacha areroo rai ecocohin. esenetaain neeuchete, Cana Curuaanaa
3ॸNii jaun jetaote, Jorodaan auhaniha coitucueraneein inanacaaichene
͑ľ͑Ëӕфӕ͑ľ͑͑ʮӕфӕËӕӕʮľËӕ‫ڏ‬ coaracurumiin cachaauru. Chaenchu
jueein jetao, “Jeriha Cana Coaunerane jiaonriha: ‘Abaraaun nefoerate
rijijieein inara suujua coreeuchete nichaanune jaun cha latihaacaanu
acauhanau teein cojunacatenohineein canacaanu,’ naain inara raajenihane
baotisanojoineein neeichete, inara osa necoritanaa nainiheeiche. Cana
caje inara ichoteratemiin Cana Coauneraachate nainere, caa ajeri
Coaunerara,” naain jetao, cachaauru rai jaberoco caje Abaraaun nefoerate
beebeje Joaan. 4-5ॸNitohaneein jetaote, coaaunaane. 9ॸChaentechu, inae
icharejete Joaan. Niritiin laenaalu Cana ajianojoineein ne tero, inaana inaeniha
Coaunera ere bera inoaensi Isaihasine temulene rai cojoaisi aina curuataain
rijijieein: sauhin usihanau mocohacane rijijieein,
inae jaoleneein neeuruha Cana
٘ͮľфɗËȍɗ͑ËËȍфľфΎΎľȍľľȍľ‫ڏ‬ æΎӕ͑ľфËΎɗҡӕËӕҡΎȍ͑ΎËΎľҡΎ͑Ëӕ‫ڏ‬
jeein: rune coina,” nae jetao acaauru rai
‘Cana Curuaanaa turunajaanu Joaan.
coeroteeuche, Niritoha acaauru rai Joaanne jaun
raujuiin cuaain. jetaote: 10ॸ٘æȍҡΎȍ͑ɗʮ͑ɗËȍфɗȍ‫ڏ‬
127 ̞ΎËѸɗɗËȍ̞ľ͑ɗॷ3

caanu canacaanuta,” naain caje ̲ΎËΎȍËȍфɗʮɗ¡͑ʮË͑Ëȍф͑ľ‫ڏ‬


bajaauruhane jaun jetaote: jeein nenaa usihanaau teeine coina. Nii
11ॸ“Coroatajaain obiri siricha, nii obiri rijijieeinte, nii jeriha Cana Coaunerane
colane nenaa rai leinjiin teeine. Chaen rijijieein nenaa jeriheichuru mocoha
lenone siricha, nii lenone colane nenaa cureein, jerihane rijijieein nenacaauru
rai teeinera,” nae jetao acaauru rai janijiin raaincha,” nae jetao satiin ecu
Joaan. rene turunacaauru cachaauru rai Joaan.
12ॸNii jana jetaote, Roma curuaanaa 18ॸNiritiin acaauru suujuateein jetaote,

rai impoesto nuque cachaauru cobaraain acaauru rai Cana Coaunera beratenojoi
coriqui bajaaurera tabaauru netonai, Jesoso que Erenaa Raotono beebeje
acaauru baotisaa Joaan necoina turuhin Joaan. 19ॸChaen jetaotechu, ËΎ¡ľфľ͑‫ڏ‬
jetao: doro Erodesi netonoai suujuate, rai
“Chatohanai jana ichariacaanu nocoala Feriƿ comasai Erodiasi siria
canacaanuta cacha relaera,” naauruhane comasaineeine jaun, chaen itolere
jana jetao: baasooru ichaain nihane jianihane
13ॸ٘ˇɗΎ͑фɗȍɗҡΎËӕфӕȍɗ͑фËӕфӕ‫ڏ‬ coina. 20ॸNejetaote, nitohaneein nii
naacurune amuritoojoaain cachaauru baaso ichaane ichoae tacaain, caresero
cobaraain leruhin basijiauhichenera,” cuhane Joaan enoae, rai niritohane
naa acaauru rai Joaanne jana jetaote: coreniha.
14ॸ“Chatohanai jana icharihacaanu

canacaanuta,” naain caje bajaauruha Jesoso baotisaa Joaanne


soondarooru tabaaurune jana jetaote: (Mt 3.13-17; Mr 1.9-11)
“Jiaonriha chatohanai ichaeniha 21ॸNitohaneein jetaote, jaiti caresero

chunine jana coulurujeein sonaa cuhane enoaeniha Erodesine jana,


coacuhin cotaain niicha sirii rulunaa acauhanau satiin cachaauru teein
coauquichene. Inara amihaneeo cojunacatenaaca acaauru baotisarejete
corenihacha ichaaochera,” naa Joaanne Joaan. Nitohaneein cachaauru baotisaa
jana jetaote, 15ॸʮҡɗ͑ҡӕфӕȍͅľѸɗȍ‫ڏ‬ Joaanne jana jetaote, Jesoso netonai
sine cohajeeuruhane jaun jetao: nebaotisaerateein Cana Coaunera
“Caa canaacha cohajei Mesihasi chara bajaane jana, nejoracaa dede
inae caa turuera,” naain jetao ita caje bacuujuane jana jetao, 22ॸnichoae fauhin
ˇΎ͑¡ʮӕфľ͑ɗɗľËӕ͑ľľɗ͑ËΎфʮľľӕ‫ڏ‬ nelauriaa uhe inanacaain Cana
rera cachaauru. Coaunera Suujue leinjiin serori rijijieein.
16ॸNiritiin ita caje bajaauruhane jaun Nii jana jetaote: “Iite acaihaniji quiicha
jetaote, acaauru rai: “Canune esinae jereei, quiicha janijiin cacalabineein
rauhijiriin, raujiaain acauhanau inara neeicha,” naain toniha erenaa dedeeune
teein inara baotisaaun. Jana nii jana jetao aonajeeure.
cacaaijie uhenite, Cana Coaunera
Suujue, usi, naaonjoain que inara Jesocurisito foerateeureraauru
baotisaa ureein. kËҡľʮҡɗ͑Ë̲ӕфɗʮɗ‫ڏ‬ (Mt 1.1-17)
riin nelateein cocoainaain letononeein 23ॸInaenii Cana Coauneraacha
ne. Nii rai safato ichora rutueranuque ɗËȍфҡľ͑Ύȍɗ̲͑͑ɗȍ͑ľľΎ͑͑ӕ͑ӕȍľ‫ڏ‬
nihanatiin nelatejeehaaun. 17ॸæȍľ͑‫ڏ‬ tihane bana jetaote, nichata choonca
techu leinjiin inaro uhareein que aroso jaanaca nelu- nii Jose calaohi niha
jiatuhin rai caohacha raain, rai bano acaauruacha bei Jesoso.
̞ΎËѸɗɗËȍ̞ľ͑ɗॷ3 128

Nii jana nii Jose jetaote Eli calaohi Jana Mena calaohilu jetao Meleea.
nelu. Jana Matata calaohilu jetao Mena.
24 Jana Mataa calaohilu jetao Eli. Jana Nataan calaohilu jetao Matata.
Jana Lebi calaohilu jetao Mataa. 32 Jana Rabiri calaohilu jetao Nataan.

Jana Meriqui calaohilu jetao Lebi. Jana Isaihasi calaohilu jetao Rabiri.
Jana Janaa calaohilu jetao Meriqui. Jana Oberi calaohilu jetao Isaihasi.
Jana Jose calaohilu jetao Janaa. Jana Bosi calaohilu jetao Oberi.
Jana Matatiasi calaohilu jetao Jose. Jana Sala calaohilu jetao Bosi.
25 Jana Amoso calaohilu jetao Jana Nasoon calaohilu jetao Sala.
Matatiasi. 33 Jana Aminadaba calaohilu jetao

Jana Naaoso calaohilu jetao Amoso. Nasoon.


Jana Esili calaohilu jetao Naaoso. Jana Admin calaohilu jetao
Jana Nacaai calaohilu jetao Esili. Aminadaba.
26 Jana Maati calaohilu jetao Nacaai. Jana Esroon calaohilu jetao Armi.
Jana Matatiasi calaohilu jetao Jana Faresi calaohilu jetao Esroon.
Maati. Jana Jodaa calaohilu jetao Faresi.
Jana Semei calaohilu jetao 34 Jana Jacobo calaohilu jetao Jodaa.

Matatiasi. Jana Isaca calaohilu jetao Jacobo.


Jana Jose calaohilu jetao Semei. Jana Abaraaun calaohilu jetao
Jana Jodaa calaohilu jetao Jose. Isaca.
27 Jana Joanaan calaohilu jetao Jodaa. Jana Tare calaohilu jetao Abaraaun.
Jana Resaa calaohilu jetao Joanaan. Jana Nacoro calaohilu jetao Tare.
Jana Sorobaberi calaohilu jetao Resaa. 35 Jana Seroo calaohilu jetao Nacoro.

Jana Salatieli calaohilu jetao Jana Raco calaohilu jetao Seroo.


Sorobaberi. Jana Fele calaohilu jetao Raco.
Jana Neeri calaohilu jetao Salatieli. Jana Eberi calaohilu jetao Fele.
28 Jana Meriqui calaohilu jetao Neeri. Jana Sala calaohilu jetao Eberi.
Jana Adiin calaohilu jetao Meriqui. 36 Jana Cainaa calaohilu jetao Sala.

Jana Cosamii calaohilu jetao Adiin. Jana Arafasa calaohilu jetao Cainaa.
Jana Eremadaan calaohilu jetao Jana Sem calaohilu jetao Arafasa.
Cosamii. Jana Nohe calaohilu jetao Sem.
Jana Eri calaohilu jetao Eremadaan. Jana Lamee calaohilu jetao Nohe.
29 Jana Jesoso calaohilu jetao Eri. 37 Jana Matosalee calaohilu jetao

Jana Eliseri calaohilu jetao Jesoso. Lamee.


Jana Jorimi calaohilu jetao Eliseri. Jana Enoco calaohilu jetao
Jana Mataa calaohilu jetao Jorimi. Matosalee.
30 Jana Lebi calaohilu jetao Mataa. Jana Jaredi calaohilu jetao Enoco.
Jana Simeon calaohilu jetao Lebi. Jana Malareri calaohilu jetao
Jana Jodaa calaohilu jetao Simeon. Jaredi.
Jana Jose calaohilu jetao Jodaa. Jana Cainaa calaohilu jetao Malareri.
Jana Jonaaun calaohilu jetao Jose. 38 Jana Enoso calaohilu jetao Cainaa.

Jana Eliaquiin calaohilu jetao Jana Seti calaohilu jetao Enoso.


Jonaaun. Jana Adaan calaohilu jetao Seti.
31 Jana Meleea calaohilu jetao Nii jana Adaan jetaote, jauriaanejeein
Eleaquiin. Cana Coauneraacha coaunaineein nelu.
129 ̞ΎËѸɗɗËȍ̞ľ͑ɗॷ4

caje nemaroteeute coaracaa. 10ॸCana


Jesoso coujuhin coaraa moconajaerane Coaunera Quiricha inoaensi cuhane te:
(Mt 4.1-11; Mr 1.12-13) ‘Rai letonocuru anjeraauru

4
1ॸNiibaotisaa Joaanne baiha Cana letoarichaain Cana Coaunera
Coaunera Suujue que suujuequiin ii beraaihuruhane coina.
nucuhe Jorodaaun caje cauha cuha 11 Acaaurute rai biji que

Jesosone jana jetaote, cacha areroo ii michuurureein, nabana ajeri que


amaa Cana Coaunera Suujuene jaun necunaitaaine coataa,’
jetao, 2ॸucuaae niha jena choonca naain laenaerate Cana Coaunera, rai
janoneeinne jana, nechu cojuha sarue Quiricha cuhane,” naa moconajaerane
moconajaera. jana jetao,
Nitohaneein jenachoonca janoneein 12ॸ“Chaentechu: ‘Coa ii Coaunera

lenone lanaala nihane jaun mijiintohane coujuhin coaraara,’ naain laenaerate


jana jetaote: Cana Coaunera, rai Quiricha cuhane,”
3ॸ“Chajaain aihane esinae rauhijiriin naain tonoraa Jesosone jana jetaote,
Cana Coaunera Calaohi neeine, caa ajeri 13ॸecu ratiriin carajaaojoaain caje amuhe

jaberoco rai aitoote lenoneneein nii Moconajaera, neniha tonaain Jesoso


nerotomiincha,” naa nechu saruha rai coujuhin coaraane jaane coitucuenihane
moconajaerane jana jetao: jaun.
4ॸ٘ॸَæΎҡɗȍ́ľ͑Ύ͑ľľËȍнӕľɗËȍΎ͑
Calileea bataneu namihaneeo
nainihei cacha,’ aite Cana Coaunera, rai
nunuhetiha Jesosone
Quiricha cuhane,” naain tonoraa
(Mt 4.12-17; Mr 1.14-15)
Jesosone jaun jetaote, 5ॸluhecotariin
ecuun amaain, satiin caa chauratane 14ॸNitohaneein, Cana Coaunera Suujue
coaarateein jetao: que suujuequiin niicha ichana nainei
6ॸ“Canune jitariin canuhacha ichana coitucuhin, Calileea cauha cuha
nainei aina satiin caa chauratane que Jesosone jana jetaote, satiin atane
͑ľ͑ËӕфӕËӕфӕ͑ËӕфӕËӕфӕ͑‫ڏ‬ ѸËӕфɗҡɗ͑ʮľҡΎнӕľľфľľӕфľËΎɗҡӕËӕȍ‫ڏ‬
neein neeine coina, ichei tenaa coaain cachaauru. 15ॸNitohaneein cuhin
naineeun. Satiin acaauru canu raineein jetaote, netaojiaain Cana Coaunera rai
neeuruhane jaunne chunicoha jerera rai Rauhi que ereereecuruhane jaa coloheri
tenaa naineeun. sinacocaauru naineein cuhecujeein
7ॸAihane jaun neseeoriaain canu cachaauru relaane jaun jetao, satiin
coroajeein, canu bajae bajaequinete coroaecure cachaauru.
satiin ichei niha cureein,̲ٚ͑ΎËΎ͑‫ڏ‬
jaerane jana jetao, Nasareteu niha Jesosone
8ॸ“Nete, ‘Acaihanijin ii Coauneraacha (Mt 13.53-58; Mr 6.1-6)
coroajeein, rai nelateein niicha jerei 16ॸNitohaneein cuujue cuujueein

ichaau,’ naain laenaerate Cana jetaote, nii neein fohecalune jaan


Coaunera, rai Quiricha cuhane,” naain Nasareteu jetao cauha cue Jesoso. Nii
jetao tonorae Jesoso. jana jetaote, nitohaniha rai nichaone
9ॸNii baiha jetaote, Jerosaleeun amaain jaun jetao, nebetacaanaa cojoanonaa
ecuun Teenforo ichoae inaain jetao: bana sinacoca asae enoha cue, Cana
“Chajaain aihane esinae rauhijiriin Coaunera Quiricha ereretaane coina.
Cana Coaunera Calaohi neeine caalai Nitohaneein ecu enohin chujuhecohane
̞ΎËѸɗɗËȍ̞ľ͑ɗॷ4 130

jana jetaote, 17ॸrai profeta inoaensi ichaajenihane nocohichaain canacaanu


Isaihasicha laenai quiricha teeure, notaacune coaracaanura,’ naain caque
ereretaane coina. Nii Quiricha ereeiche. Chaentechu jerihane, ‘Aihane
ereretaane coina jasasaane jana jetaote: itolere ichaai Caferenaaonne rijijieein,
cau chatane que jerichanejeein itolere
18 “Cana Coaunera Suujuete ɗËȍɗ͑Ë͑Ë͑ӕ͑ΎҡËӕ͑ľËΎфË‫ڏ‬
caniha ne, nura,ٔ͑ɗ͑ľфľľɗËȍľË͑ӕľѸľ͑ľҡľ‫ڏ‬
niicha jerenohineein, neeinchene jaun,” naain jetaote:
‘Inae raotojoeein neriquicheein,’ 24ॸ“Esinae rauhijiriine inara rai

naain cairichaihuru rai bihanune aitoreeunni. Coatiha esinae rauhijiriin,


coina. caohachaain ranojoineein niheilu chuni
Chaentechu, Cana Coaunera ere beraneein
‘Inae jianacoo neriquicheein,’ nenacaauru profetacuru rai nataneque.
naain casetecocuru rai bihanune 25ॸCoaracuche nachuhinti jataain arajiin

coina caletoae. neeuruhalu Isaraelitanichaachene


Nii choae tacaain techu, benecuru autanaaunru, nihalu Cana
maosacuru coichaain acaauru nota coaunera ere bera profeta Irihasine
rautaain, banane. Nii banate nichata jaanaca
cairichaihuru ichoteratichaaunne amurijiriin uheniha elone jaun,
coina caletoae, banejelanaala cana atane Isaraeli batane
19 nitohanerichaain sacuritaain nelu mijitena omaroeniha
inaraacha cohajei Cana Coaunera temulene jaun. Nete nii cana benecuru
Cojoanonaa autanaauru rene letono nenelu nii bana
coitucueratihanu inara quene nenaa profeta Irihasi. 26ॸNete laen
coina,” coriaae atane que leinjiin Sidoon nese
roha nenaa Sarepta neein curuajai neseu
20ॸnaain ereretaane baiha jelaiha nii cana lauri Isaraelitanelanaala nenaa
quiricha seriin, sinacoca curuaanaa rai autana reneecha letononeein cuhelu nii
teein nelauriariin lauhecoha Jesosone jana Irihasi, nii autana rai lenone faane
jetaote, chaque tonaelanaala coarajeeure coina. 27ॸJerichanejeein techu, arajii
satiin ecu nenacaauru cachaauru. 21ॸNii cana laurichuru Isaraelitacuru somane
jana jetaote: “Enenete esinae rauhijiriin cauun cunaitecuruhane jana, acaauru
caa Cana Coaunera Quiricha cuhane rautaaenelu Cana Coaunera ere bera
aitohane rijijieein, satiin inara acatiha profeta inoaensi Iriseeo, cana lauri caje
turuhe caa naitoonjoa coarajeeichene nenaa nihane saijieein. Nete laen,
notaracae,” naa acaauru rai Jesosone jana leinjiin Siria cocoaicha cana lauri
jetaote, 22ॸita rai ereerecure caohacha ichaa Isaraelitanelanaala nenaa Naamaancha
Jesosone que, satiin cojoelatiin coarajeein, jetaote rautaelu,” nae jetao acaauru rai
acaauru rai raotojoeein ereerecane jaun. Jesoso.
Nejetaote tabaauru: 28ॸNiritoha acaauru rai Jesosone jaun

“Tajian caa Jose calaohinihaneta,” jetaote, satiin aina jataain obaaecure nii
naain jetao ita caje bajaaure. sinacoca asaae nenacaauru cachaauru.
23ॸNii jaun jetaote: 29ॸͮɗҡΎȍ͑ľľɗ͑ɗ͑Ύ¡ʮľľɗ͑͑ɗ̲ɗËȍӕËӕ‫ڏ‬

“Jerihanete esinae rauhijiriin caque, taain jetaote, nii sinacoca caje sitaain,
‘Aihane, cacha coichana inaeraneeine, ichatane ecuunoo ichoae ichanohi niha
131 ̞ΎËѸɗɗËȍ̞ľ͑ɗॷ4

nii nesene jaun jetao, ecu amaaunre 37ॸNitohanihane jaun jetaote, satiin nii

jelai caje coaauneein nii Jesoso atane sacuritaain jetao, Jesoso que ita
saruhitocuruhane coina niqui, rai ereereecure cachaauru.
30ॸnejetaote, cha que tonajelanaala

acaauru cataaun situhin amuhe Jesoso. Simoon Fedoro tano rautaa Jesosone
(Mt 8.14-15; Mr 1.29-31)
Suujua cuhane coitucuchuhi siricha cacha 38ॸInae nii sinacoca caje mituhin,
(Mr 1.21-28) Simoon loreri asae turuha cuha
31ॸNitohaneein sitaauruhane jaun Jesosone jana jetaote, najiniha ajaa
amuhin jetaote, Calileea batane que caaun cunaiteein niha Simoon tanone
nenaa Caferenaaon cue Jesoso. ͮɗҡΎȍ‫ڏ‬ jaun jetao, Jesoso rai aitocure rautaane
neein cuhin, ecu turuhin jetaote, ecu coina. 39ॸNii jaun jetaote, nichoae
neein nebetacanaa cojoanonaa bana, nenoracaain nii ajaa sitaa Jesosone jana
32ॸecu nenaa sinacoca asaae neein jetao, inae caje amuhe nii ajaa. Nii jaun
cachaauru relaane jana jetao, rautatiin jetaote, inae nerautaane jaun nimichuin
aonajeeure cachaauru, leeochaauru acaauru rai lenone chalue.
cacha relaaurera rijijielanaala, esinae
rauhijiriin rai suujua caje rocohin Arajii cunaitenaacuru rautaa Jesosone
acaauru relaane jaun. (Mt 8.16-17; Mr 1.32-34)
33ॸNii jana jetaote, nii sinacoca asaae 40ॸNiijana jetaote, inae nuna macohi
͑ľ́ľɗ͑ʮɗɗ͑фɗѸӕӕʮӕËӕȍ͑ľËΎɗҡӕËӕ‫ڏ‬ ichoae teejia enotone jana, araai laurii
chuhi siricha cacha. Aca jetaote, cunai caaun cunaitenacaauru turuaa cuure
tonijiaain ehequiin: Jesoso rene, acaauru rautaane coina. Nii
34ॸ“Coa canacaanu rerohecaara jana jetaote, cajanae cajanajeein acaauru
Nasarete cocoaicha Jesoso. Nechu ɗËȍΎľ¡ɗʮɗ̲ľфË͑ľʮӕ͑ʮľҡΎ͑ľфӕҡ‫ڏ‬
canacaanu cairichaain canacaanu coaaure. 41ॸChaen jetaotechu, suujua
itajihate uhicha. Canune raotojoeein cuhane moconajaera letono sirichaauru
ichoitucuunra. Iite acaihaniji Cana netonoai rautaane nii nerautanacaauru
Coaunera letononeein nenaaneeicha. cachaauru caje mituhin:
Canacaanu jianeeura,” naane jana jetao, “Iite Cana Coaunera Calaohi neeicha,”
35ॸ“Coaa maitaa. Nii cacha suujua naauruha cojioriinne jetao, ereeuruha
jianeein caje amuura,” naa Jesosone nii coitucuchuhichurune caohate Jesoso,
jana jetaote, satiin cachaauru acatiha Aca Mesihasineein nihane coitucuuruha
chatohaneein cunaitaelanaala atane nii coitucuchuhichurune jaun.
ichoae nii cacha siheitiin rai suujua caje
amue nii coitucuchuhi. Sinacoca asae Cana Coaunera
36ॸNii jana jetaote, satiin nesoonetiin cojoanonaa beebejia Jesosone
coarajeein jetao: 42ॸNitohaneein jetaote, ɗ͑ľ͑ľ̲ҡ‫ڏ‬

“Chatohanai cocoainanacaineein racaa janonaane jana, nii nese caje


nenaana caa cacha, jataain chaque amuhin neniha cachane jaa cue Jesoso.
tonajelanaala nere nejesinaacha que Nii jaun jetaote ariin, nii nihane jaa
caritohane jana caa cacha suujua caje turuhin, ʮľ́ɗËʮľ̲ӕȍ͑ľËΎȍҡľľӕ‫ڏ‬
mituha coitucuchuhi, rai nere tonoraainne ruha cachaaurune jana jetao,
coina,” naain jetao ita caje bajaaure ecu 43ॸ“Nena leeochaauru nenaanajaaunru

neein nii coarajeeurera cachaauru. cuhecujueein Cana Coaunera


̞ΎËѸɗɗËȍ̞ľ͑ɗॷ4ٍॷ5 132

Cojoanonaa beebejia cureeun, nii coina jetao, ate caaun nesoaiji nii acaauru rai
letononeein nihanune jaun,” nae jetao redeeuru. 7ॸNii jaun jetaote, leeocha bote
acaauru rai Jesoso. cuhane nenacaauru acaauru
44ॸNitohaneein jetaote, Jodea batane leeochaauru cotihacure biji que,
sacuritaain nenacaauru Isaraelitacuru acaauru coroatajaniha cuuruhane coina.
rai sinacocacuru naineein cuhecuje Nii jaun jetaote cuhin, nii coroatajai
niicha beeni beebejeein. bote nemoaauruha ate quene jaun jetao,
jataain naluhene rijijieein nelemue nii
Cojoelanaacojoaain ate mucuuruhane coroatajai bote. 8-9ॸNitohaneein jataain
(Mt 4.18; Mr 1.16-20) arajiin ate mucuuruhane jaun jetaote,

5
1ॸCalileea conemuri auhaniha ʮҡɗ͑ËΎʮΎľ́ҡɗɗ͑Ѹҡɗɗ͑͑ľѸΎΎ͑ľҡΎΎ‫ڏ‬
turuhin, ecu Cana Coaunera ruhane jaun, ˇľѸΎѸΎҡɗʮɗѸľ͑ľѸľľΎ͑‫ڏ‬
naitoonjoan que cachaauru relaa riaain jetao:
Jesosone jaun, aonaa turuuruha “Jataain osaaotohanune jaun ii rohan
arajiinne jaun jetaote, sururucure nenaa nainihaaunta Curuaanaa,” nae
cachaauru. 2ॸͮɗҡΎȍ͑ľľɗ͑ѸӕфӕфӕËӕ‫ڏ‬ jetao Simoon Fedoro nesoone caaun.
ruhane jana jetaote, caje fauhin 10ॸNii jana jetaote, nii Simoon aina

redeeuru culeecuruha ate mucuurerane neeurelu Sebedeeo calaohichuru, Joaan,


jana, Ëфľ͑ľнӕľËΎ͑ľфËΎ́͑ľËΎфΎҡ‫ڏ‬ Saantiaao, naaonjoaihunri, nii Simoon aina
jaain boteeuru coaari Jesoso. 3ॸNii jana, ate mucueraneein neeuruhane jaun.
Simoon rai niha nii ecu nenaa leinjiin Niritoha Jesoso rai Simoonne jana
botene jaun jetaote, cuhane fauhin, jetaote:
nemuri auha caje acau cataaunjeri nii “Coa nesoonetohara, Simoon. Inae ate
bote amaa Simoonne coina aite Jesoso. mucueraneein neriheeini. Ena caje
Inae nemuri auha caje acau cataaunjeri coauneeinte, cachaauru mucuhin
amaauruhane jana jetaote, nii bote raeraneein neriquiincha,” nae jetao rai
cuhane netiin, ecu nelauriariin caje Jesoso.
coaauneein cachaauru rai ereerejeein 11ॸNiritoha raine jaun jetaote, atane

acaauru relaje. ichoae acaauru rai boteeuru inaain,


4ॸInae acaauru relaane nainaain jitariin niicha sirii ratiriin jetao Jesoso
jetaote: aina cuure Simoon Fedoro, Joaan,
“Taa nemuri ucuaano que caa bote Saantiaao, naaonjoaihunri.
amaain, ecu caa inara rai redeeuru
Leinjiin cosibi ruhecaera
jaaochete ate mucuhichera,” naa
cacha rautaa Jesosone
Simoon raine jana jetaote:
5ॸ“Nena inae janoaajeein rede 12ॸNii baiha leinjiin neseu neeuruhane jana

jaohacaanu natiin, leinjiinnijin ate jetaote, Jesoso rene turuha cue leinjiin cacha
mucuelanaala janohacaanura cacha cosibi ruhecaain caaun cunaiteein, nitohanai
relaera. Nenachu ii aitohine jaun, cunai siricha cacha leeochaauru rohan
nacoaauneein caa redeeuru jaohin turunaa nainenihane saijieein. Aca jetaote,
coaraa curichaanura,” naain jetao ˇľѸΎѸΎËΎфɗɗ͑ҡ͑ľнӕľ͑ӕфɗҡӕфӕ͑Ë͑ľ‫ڏ‬
tonorae Simoon. jeein notoroaain jetao:
6ॸNiritoha acaauru rai Jesosone jaun “Ii jereeine canu rautaau caa canu
redeeuru jaooruhane jana jetaote, cosibi cajera Curuaanaa,” naane jana
jataain arajiin ate mucuuruhane jaun jetao:
133 ̞ΎËѸɗɗËȍ̞ľ͑ɗॷ5

13ॸ“Jerichaaun chujian. Ii caje 18ॸleinjiin cacha jiurona turuaa uure


amuhine caa ii cosibi,” naain biji que cachaauru, rai nela cuhane tijichaain
dadae Jesoso, nihei chuni cacha, amaain. Inae turuaain jetaote, loreri
nitohaneein cosibi ruhacaera dadanaa asae enoanaa jerecure, nacatiha coaraa
nainenihane saijieein. Nitohaneein Jesosone coina niqui. 19ॸNe jetaote, nene
dadaa Jesosone rijieeoritiin jetaote, inae enooruhane jaanu, jataain araaicha
caje amue nii rai cosibichuru. cachana jaun. Nii jaun jetaote, loreri
14ॸNitohaneein rautaain jetaote: coarana joaracaain jetao rai nela cuhane
“Inae nerautaaicha. Coa chaen chuni tijichaain, satiin cachaauru cataaun
rai: ‘Acate canu rautaera,’ naain caque jetao Jesoso acatiha nii jiurona cacha
iriha. Raujiaaincha Cana Coaunera aina faaure. 20ॸNii jana, esinaen rauhijiriin
ËΎȍËȍɗ͑͑ɗȍËËȍ͑ľËΎɗ͑фӕËӕȍľ‫ڏ‬ rautarichaainne esenetaain aihuruha nii
raneein nenaa saseredote rene cachaaurune coaraane jaun jetaote:
turunihute, inae coulunohineein ii “Inae ii que suujua acateein ii osa caje
cosibi caje nerautaaine coaramiincha. ichoteratenohineeicha cacalabi,” naa
Chaen nerautaaine coujunacane que nii Jesosone jana jetao, inae nerautae nii
aitohalu Moisesane rijijieein belaaine cunaitenaa cacha.
jaanu amaain teeu saseredote raicha. 21ॸNiritiin nii jiurona rautaa Jesosone

Aihute inae nerautaain somaraain neei aonaain jetaote:


nii ii cosibi cajene coaraain, inae “Chaneeinna ne caa cacha, caritiin
acaauru rohan turunaa naineeine ereein Cana Coaunera baijiaraanu
coitucuurumiin satiin cachaaurura,” rijitiin irihane coina. Leinjiin Cana
naain jetao letoae Jesoso. Coauneraachate nainere nosa caje cacha
15ॸNe jetaote, niritiin bihane caohatiha ichoterateein cacha que suujua acateein
Jesosone saijieein, acaauru rautaane nihanera,” naain jetao ereeure Cana
coinane maajeein jataain jelai Coaunera naitoonjoan que cacha
amuritoheriin turuhacoaain coaraain relaaurera aina fariseeocuru.
aonaa uure cachaauru. 16ॸNe jetaote, 22ॸNiritiin que ereeuruhane que

tabaauru que acaauru caje amuhin, nii nainaain jetaote: “Chanuna niritiin
neniha cachane jaau cuhin jetao Cana ereeiche. 23ॸChaquena caaintare: ‘Inae ii
Coaunera bajarejetelu Jesoso. нӕľѸӕӕʮӕËҡľľɗ͑ɗɗΎѸËʮľɗËȍΎҡľф‫ڏ‬
tenohineeicha,’ naenihacane:
Leinjiin jiurona rautaa Jesosone ‘Nimichuhin amuun,’ naacane. 24ॸæΎф‫ڏ‬
(Mt 9.1-8; Mr 2.1-12) jeeuchenejian, Cana Coaunera Calaohi
17ॸNii baiha, cachaauru relaa Jesosone cachaneein nejanoanaa nichaaunne,
jana jetaote, ecu nelauriaacoaain itolere Curuaanaa neein nihanu caa
aonajeeure fariseeocuru tabaauru, Cana cana rai chauratane quene coaaratete,
Coaunera naitoonjoa que cacha rai nosa caje cacha ichotena
relaaurera, naaonjoainuri, Calileea nainichaaunne coitucuhiche,” naain
batane, Jodea batane, Jerosaleen, jetao, nii jiurona cacha rai jetao:
naaonjoaihunri sacutaainchuru caje “Icheine aitoon. Nimichuhin chela
uhacoaain. Nii jana jetaote, aina cuaain seriin chenenajaun caunihu,” naane
niicha ichana nainei ichaa Cana 25ॸrijieeoritiin jetao, Ѹҡɗɗ͑ËΎфʮľľӕ‫ڏ‬

Coaunerane jaun, cunaitenacaauru ruhane notaracae nimichuhin, nii


rautaacoaa Jesosone jana jetao, tocohacane jaa nela seriin jetao, Cana
̞ΎËѸɗɗËȍ̞ľ͑ɗॷ5 134

Coaunera coroajeein rai nenajaun cauha 31ॸͮɗфɗҡΎËӕфӕȍ͑ɗɗɗ͑͑ľфľ́͑‫ڏ‬

cue nii jiurohane caje nerautanaa cacha. caauru raine aonaain jetaote:
26ॸNitohanihane coaraain jetaote, “Coatiha coichara latecuruhi
satiin cojoelatiin Cana Coaunera raotojoeein raurohin nenacaauru.
coroaaecuruhane saijieein jetao coasiin: Leinjiin cunaitenacaauruhachate
“Charijibana coaaraa catohanaine que coichara latecure. 32ॸCoatihachu baaso
airijiinte, ľ͑ľ͑ľËҡΎȍ͑ɗËΎʮΎľ́͑ËΎ‫ڏ‬ ichacuruhane nihanatiin coitucunaa
joai coaracaachera,” naaure jetao ita jeriheichuru cotihaca uhahaun. Leinjiin
rai. osaaocuruhane coitucuureraaurune
cotijiaaun, rai suujua coreein jeriha
Lebi cotijiaa Jesosone Cana Coaunerane rijijieein neeunruhane
(Mt 9.9-13; Mr 2.13-17) coinara,” naain jetao tonoranajae
27ॸNitohaneein nii jiurona cacha Jesoso.
rautaane baiha, jelai caje mituha
cuuruhane jaun jetaote, leinjiin cacha, Ena Niicha Tei Ichaonaa
Roma curuaanaa rai impoestonu que que cacha relaa Jesosone
coriqui que cachaauru cobaraera Lebi 33ॸNii jana jetaote:
coaari Jesoso, nii coriqui teeuruhana jaa “Chanuna jana chaen, Joaan, ƸфɗѸľľΎ‫ڏ‬
rori ichoae lauheco jana. Nitohaneein curu, naaonjoaihunri relanojoinuru
coaariin jetaote: jataain Cana Coaunera bajaae
“Chajaau canihara,” naain cotihaca bajaaecure suri couu netiin cosinacaain.
Jesosone 28ॸrijieeoritiin nimichuhin ͮľҡľ́ľ͑ɗҡΎ́ľфľ¡͑ɗɗɗ͑͑ľфľ́͑‫ڏ‬
jetao, satiin niicha ichanenu ratiriin caauru, acau cohin, lenoneein,
Jesoso jiniichaain aina cue Lebi, caaijie naaonjoaunreta,” naauruha Jesoso raine
cunacaauru aina. jana jetaote:
29ॸNitohaneein Jesoso jiniichaain 34ॸ“Aiha chuhisi niqui. Nete ene ranaa

cuhin jetaote, nii baiha neenejeein jeriha cachana jaa beseta que
coroaena caaun rai loreri asae beseta neeuruhane jaun, suri couu neein
ichaa Lebine jana jetao, ecu neeure cosinacanaa nainecurene caa
arajiin leeochaauru Roma curuaanaa rai cotihanohinchuru, jaiti acaauru aina
impoestonu que coriqui que cachaauru niha nii ene raeranu cachane jaun.
cobaraaurera, chaen leeochaauru 35ॸNete laen, inae nii jianacoon teein

cachaauru, naaonjoaihunri. cacha ranaa jerera nichaaunne


30ॸNii jaun jetaote, Jesoso aina amaauruhane suri couu neein
nerelanacaauru rai: cosinacaain inaderaa cuurureeincha,”
“Chanuna cocoaeraa Roma curuaanaa naain jetao: 36ॸ“Coaraanachuhinti, nihei
rai impoestonu que coriqui que cachaauru chuni, obiri enachasine soaain que
ËΎ¡фӕфľфɗ͑́ľľΎËȍӕфӕΎѸΎ͑‫ڏ‬ cajione siri counera. Nitohaneein nii
caauru aina lenoneein, acau cohin, obiri enachasine soaihanete nii obiri
naaonjoainchene saijieein, nii acaauru aina enachasine asaaere, nii cajione siri.
netaojiaain lenonequiche,” naaure jetao Chaen caohachaain nedanaa nainihei nii
acaauru rai, nechu jataain acaauru que obiri enachasine, nii cajione siri que
iriha Cana Coaunera naitoonjoa que cacha couneraane. 37ॸNii rijijieeinchu, nihei
relaaureraauru fariseeocuru aina chuni inae conaca que tiha coaaeraine
leeochaauru fariseeocuru. jana cuhane ichonai tera. 38ॸNitohaneein
135 ̞ΎËѸɗɗËȍ̞ľ͑ɗॷ5ٍॷ6

cuhane teraa ichonainete naasaaere nii jetao, ecu acaauru jana niha leinjiin
coaaerai. 39ॸNiheichu coaaerati cohane cacha, rai biji raotono nichajai que
baiha ichohanti coera, ichonai jiuronane jaun jetaote: 7ॸ“Necha caa
amuritoheriin raotoha coaaeratine nebetacanaa janonaa bana nihane
jaun,” nae jetao, cacha relaauruha saijieein, ËʮɗӕфΎ͑¡ɗʮɗɗËËȍфӕҡфɗ‫ڏ‬
fariseeocurune rijijielanaala, ́ľľΎËȍ‫ڏ‬ chaainta,” naain jetao, Jesoso
neein cacha relaane jaun. cojoelaaure colurujueeuruhane jaan lera
ariha aihuruhane jaun, Cana Coaunera
Nebetacanaa janonaa bana tirico naitoonjoa que cacha relaurera aina
moloonejeeuruha Jesoso fariseeocuru. 8ॸNe jetaote, ͑ɗɗËΎʮΎľ́ӕ‫ڏ‬
aina nerelanacaaurune ruhane que nainaain jetao, nii jiurona
(Mt 12.1-8; Mr 2.23-28) bijii cacha rai jetao:

6
1ॸNebetacanaa janonaa bana tirico ٘ͮɗ̲ɗËȍӕȍɗ͑͑ɗɗľ͑Ëҡӕ͑͑ɗËȍӕ‫ڏ‬
coocana jana situujueeuruha aina raaura,” naa nii Jesosone jana jetaote,
nerelanacaauru aina Jesosone jana nimichuhin nichaauraa nii cachane jaun
jetaote, nii tirico moloonejeein biji jetao, nii fariseeocuru rai:
cuhane situsitunijihanaain nucuhe 9ॸ“Inara raine leinjiin erenaa bajanaa

quihure nii aina nerelanacaauru. jereeun. Chatohanai ichacaane


2ॸNii coaraain jetaote: caohachae. Nebetacanaa janonaa bana,
“Chanuna nebetacanaa janonaa bana cacha ichao rai caohacha ichacaanena
cocoaeraa nitohanai ichara natiin, caohachaa. Ainihane cacha ichao
͑ɗҡΎȍ͑ɗɗËȍËӕфľ͑ɗɗɗɗɗ͑͑ľфľ́͑‫ڏ‬ itajihacanena caohachaa,”
caauru,” naain bajaauruha fariseeocuru 10ॸNii baiha jetaote, nii ecu satiin

tabaaurune jana jetaote: curuhacaain nenacaauru coaraain jetao,


3-4ॸ“Aiha niqui. Nete laenanohineein nii cacha rai aitoha jetao:
ne Cana Coaunera Quiricha cuhane. “Ichoii raujiaaute coaracaara,” naa rai
Tana lesajei que Cana Coaunera loreri Jesosone jana jetao, rai biji raujiaa nii
taberenacolo asae enohin Cana cachane jana jetao, jiurohane caje inae
Coaunera que banijiaineein niha nii nerautae nii cacha biji.
faan natiin, mijitenacaaun rai 11ॸNitohaneein nii jiurona rautaane

corihacuru aina jiniiquiin nii faan quiha coaraain jetaote: “Chana icharihacache
Rabirine ereretaain coaraquicheneta. caa aansai aina,” naain jetao, jataain
Acaihaniji saseredotecuruhacha nii faan Jesoso aina obaaecure nii ecu neein
quihane rai nihanatiinte quihurelu,” coarajeeurera fariseeocuru aina Cana
naain jetao: Coaunera aitoonjoan que cacha
5ॸ“Canu- cachaneein nejanoanaa relaaureraauru.
nichaaunnena, nebetacanaa cojoanonaa
Lechoonca coroatajai rai
amurijiriin cocoainanohineein neeun.”
afosotooru janiicha Jesosone
naain jetao acaauru tonorae Jesoso.
(Mt 10.1-4; Mr 3.13-19)
Jiurona bijihona cacha 12ॸNiibana jetaote, ichatane ecuunno que
(Mt 12.9-14; Mr 3.1-6) cuhin, ʮ͑Ύʮľľɗ͑æ͑æΎӕ͑ľф¡ʮľ¡‫ڏ‬
6ॸNii baiha jetaote, ËΎɗҡľľ͑͑ľ¡ľҡ‫ڏ‬ jajeein janoe jetao Jesoso. 13ॸInae janohane
canaa cojoanonaa bana, sinacoca asae jana jetaote, ͑ɗɗɗ͑͑ľфľ̲́ӕȍľ̲ӕȍľ‫ڏ‬
enohin cachaauru relaa Jesosone jana nacaauru jitariin cotihanajaain acaauru
̞ΎËѸɗɗËȍ̞ľ͑ɗॷ6 136

caje janijiin lechoonca coroatajaihuri Coaunera cojoanonaa inara rai nihane


cocoainaain, afosotooru neein acaauru jaun.
curuaate. “Afosoto” naanete, “Letononeein 21ॸEna mijitenaanaun neeichene natiinte,

nenaa” naane aite. nerausiajeein neeiche, nii chaque


14ॸNii niicha janijiichuru jetaote, Simoon- lanaelanaala neriquicheeine jaun.
nii Fedoro neein niicha curuhateeni, chaen Ena chanaaiche natiinte, nerausiajeein
nii Simoon nejera Aanderesi, chaen neeiche, rachoojoeein enoanaain
Saantiaao, Joaan, Feriƿ, Bartolomee, neriquicheeine jaun.
15ॸMateeo, Tomasi, chaen Arafeeo calaohi- 22ॸCanu cachaneein neeichene coreniha,

Saantiaao, chaen Selote neein niicha inara cotaain, inara sitaain, inara nocoeje
curuaateeuri- Simoon, 16ॸchaen Saantiaao chanuhin, ɗ͑фнӕľʮΎ́ľнӕɗɗ͑͑Ύ͑ʮΎӕ‫ڏ‬
calaohi- Jodasi, Ëȍľ͑͑ɗɗˇľѸΎѸΎËΎӕ́ӕфӕ‫ڏ‬ фӕȍË͑ӕËΎфľ͑ɗȍ͑ľ͑ɗȍ͑ҡɗɗ͑ҡľ͑ľфӕѸɗ‫ڏ‬
jueranu Jodasi Isacariote, naaonjoaihurine. jeein neriquicheein. 23ॸNitohaneein inara
teeuruhane nihanatiin jataain raotojoeein
Arajii cacha relaa Jesosone rachoojoeein neeuche, canu coreniha dedeeu
(Mt 4.23-25) raotojoeein neriquicheeinne jaun. æΎфËӕ‫ڏ‬
17ॸInae nitohaneeein ichatane ecuunno chenachuhinti, inara cairichaauruha inara
cuhin, nii rai afosotooru janijiin araaichurune rijijieein, Cana Coaunera ere
cocoainaane nainaain jetaote, acaauru aina beracuru profetaËӕфӕËɗфɗËȍľфɗɗ͑͑ľфľʮľҡӕ‫ڏ‬
jiniiquiin atane macararo que fauha cue curuhalu acaauru inoaensihuru.
Jesoso. Nii jana jetaote, ecu turuhin nii 24ॸæΎфɗ͑͑ɗ͑ËӕËȍľËΎфɗнӕɗȍΎ͑‫ڏ‬

aina amuhemuhenacaauru aina caauru. Inae ena aaichene rijijieein


netaojiaaure arajii cachaauru. Jodea rachoojoeein niha curieeicheein.
batane, Jerosaleeun, cucuhana auhaniha 25ॸCoaraain nainacuche ena

nenacaauru neseeuru- Tiro aina Sidoon, raotojoeein lenoneein nenacaauru. Inae


naaonjoaihunri cajeeurune maajeein nerinaain inara rai lenone.
turuhacoaaure. Acaauru relaa Jesosone Coaraain nainacuche ena enoanaain
aonanacanejeein, acaauru rautaa acaauru nenacaauru. Inae inaderanaa caaun
cunain cajene coinane maajeeinchuru chanaa curiquicheein.
turuuure jataain arajiin cachaauru. 26ॸCoaraain nainacuche itolere neein
18ॸNii coitucuchuhi ichanohineein atane sacuritaain coroaenohineein
cunaitenacaauru rautaane jana jetaote, nenacaauru. Nitohaneeinte profetaniha
nerautaacoaaure. 19ॸNii coaraain jetaote, ͑ΎËΎľҡΎ͑ËӕфӕËΎфΎʮľľɗ͑͑ľфľʮľҡΎËӕ‫ڏ‬
satiin cachaauru, Jesoso dadanaa relu inara inoensihuru.
jerecure biji que, aca jerihane rijijieein
͑ľфӕҡËΎӕфӕȍ͑ɗɗËӕ͑ɗҡľ͑Ëӕ‫ڏ‬ Ichei nejeratenacaauru belaihu.
rune coaracuruhane jaun. 27ॸNena laen inara canu ere tonoraera
nequichene rai aitoreeunni. Inara que
Raotojoeein neeuruha tabaaurune jana nererojoecaain jaolequiin nenacaauru
tabaaurute raotelanaala neeurureein. belaain caohachaain acaauru aina
(Mt 5.1-12) neeuche.
20ॸNii jana jetaote, ͑ɗɗɗ͑͑ľфľ́͑‫ڏ‬ 28ॸNechu jataain inara cotaiha: ‘Coaraain

caauru coaraain jetao: nainacuche necha aansaihuru,’ naain inara


“Ena cairicheineein neeichene que ereein nei belaain, rai Cana Coaunera
natiinte, nerausiajeein neeiche, Cana bajaauche. 29ॸChunucoha lejerajei chomeri
137 ̞ΎËѸɗɗËȍ̞ľ͑ɗॷ6

faohitohane, rai jera netonai icharateeu. Jana baasoneein ereein neeichene, nabana,
chunucoha ii cajione buri ruluhane, rai ii nii leeochaauru ichaquichene rijijieein
obiri netonoai teeute amaaine. 30ॸˇľфɗËȍ͑ľ‫ڏ‬ inara tiha Cana Coaunerane coataa.
jeeinchu, ii caje chaelai bajaeranihane teeu. Chatohanai ichaa inara leeochaaurune,
Coa ii caje iicha sirii rulueranihane, coa acaauru que inara suujua acatecuchete,
tonaain iriha. 31ॸCharijieeinchaainti, inara inara que netonoai suujua acatemiin
belaiha cachane jeriquiche, nii rijijieein Cana Coaunera. 38ॸChaelai lateein
acaauru belaihuche inara netonai. neeuruha inara amute cachaaurune jana
32ॸInara belaichaauruhacha belaain rai teeichenete, inara rai inaraacha latei
neeichenete, aihuruha nii Cana tereein Cana Coaunera. Jitariin
Coaunera coitucuelanaala nenacaaurune inaraacha sirii teeichene nihanatiinte,
rijijieein neriquicheein. 33ॸͮɗɗфɗʮɗʮɗľľɗ͑‫ڏ‬ jelai amuritoheriin inara rai cainareein
techu, inara coroatajaneraauruhacha Cana Coaunera. Chaentechu
belaain neeichene, aihuruha nii Cana leeochaauru coaraquichene rijijieein,
Coaunera coitucuelanaala nenacaaurune inara netonain coaareein Cana
rijijieein neriquicheein. 34ॸChaentechu, Coaunera,” naain jetaote:
chaelai lateein niha cachane jana, inara 39ॸ“Coatiha nelaterihei, leinjiin maosa

rai cainaane coina teeichene, aihuruha amaeraanu que niha leeocha namute
nii Cana Coaunera coitucuelanaala maosane. Enaachate nitohanihane,
nenacaaurune rijijieein neriquicheein. leinjiin ecuha jachu cuhane naluhin
35ॸJana laen, nii inara que jaolequiin, jiniiquiin nitajenaa nainecurure.
inara que nererojoecaaeriin, 40ॸNiheichu nii chuni, rai relaera

naaonjoaain nenacaaru aina amurijiriin nenaa nainera. Nii inara


caohachaain neein, chaelai relaera rijijieein nerelaaichene
latecuruhane acaauru rai teeiche, inara banaachate nainereeiche, raujiaain
rai cainacuruhane latelanaalane, rijijieein neeichene.
caohachae. Nii rijijieein neeichenete, 41ॸChanuna inejeraacha baaso ichajeein

esinaen rauhijiriin jerihane rjijieein ichaohane coaraai. Tana iitonai jataain


ichaquichene jaun, inara rai nii amurijiriin baaso ichajeein ichaohine
cainareein Cana Coaunera, nitohaneein coaraaine. 42ॸChasiina iitonai baaso
acaauru belaiha natiin coitucunaa ichajeein ichaohine coitucueneeine, baaso
jerelanaala nenacaauru, neechu ichajeein ichaoha inejerane coitucureei.
aansaineein ichaonacaauru, Jauriaanejeein ii baaso ichajeein ichaohine
naaonjoaihunri belaain ichaa Cana coitucuhin jianeein ichaao. Nii baihate
Coaunerane jaun. 36ॸNii cairichaaojoaain laen nainereei inejera rai: ‘Baaso
cachaauru coaraa Cana Inaca Cana ichajeeinte ichaohi. Chajaain baaso
Coaunerane rijijieein, inara netonoai ichajeein ichaohine jianeein caohachaain
cairichaaojoaain inara amute cachaauru ichaao,’ naain erenaa nainereei.
coaracuche.
Rai ninaa cajete, coitucunacaine
Jiaonriha leeochaauru que temule caohacha
baasoneein ereein neeichene (Mt 7.17-20; 12.34-35)
(Mt 7.1-5) 43ॸNihei chuni temule caohacha, baaso
37ॸJiaonriha
leeochaauru amurijiriin que inaana nainei. Niheichu temule
nenaa coacuhin, leeochaauru que baasoniha natiin caohacha que inaana
̞ΎËѸɗɗËȍ̞ľ͑ɗॷ6ٍॷ7 138

nainei. 44ॸNitohaneeinte, rai ninaa caje jana jetaote, nii Caferenaaon ichoae
temule caohacha coitucuhaca. ͮɗҡΎȍ‫ڏ‬ leinjiin Romanocuru rai soondarooru
nihane jaunte, chabana tijiemule que curuaanaa caƿtaan. Nii jana nii caƿtaan
inaana nainene ojoa. Jerichanejeeinchu letono- jataain belaain niicha sirii
chabana cajiauhi que, inaana nainihei jetaote, cunaiteein ohane rai ne.
ijiaaen soririji. 45ॸNii rijijieein techu, 3ॸNii jaun jetaote, nii Caferenaaon

caohachaain suujua coaara cacha, turuhin niha Jesosone inaaoriin jetao,


caohacha nejesina que ere, satiin Jorioocuru bichauhenaauru letoae nii
caohacha- rai suujua cuhane nihane caƿtaan, conujueein Jesoso cotihaca
jaun. Jana cacha, baasoneein suujua cuuruhane, nii rai letono cunaitenaa
coaarate baasoneein ere, satiin baaso- rautaa uhane coina. 4ॸNii jaun jetaote,
rai suujua cuhane nihane jaun. ͮɗҡΎȍ‫ڏ‬ rene turuhin:
neeinte cacha ujuae caje mitue satiin rai “Iine cotihaca uhacaanu canacaanu
suujua cuhane nenaa. letoaa caƿtaane jaunra. 5ॸJataain
canacaanu araaichuru belaichaneein,
Coroata laurii loreri icharaauru rijiicha aca canacaanu rai sinacoca ichaerateein,
nere aonaera biha Jesosone naaonjoaain nihane jaunne, caa caƿtaan
46ॸChanuna itolere bana, ‘Canu coroatajaneein rai letono rautaaine
Curuaanaa,’ naainchene sainejeein quere jerichaanura,” naaure jetao Jesoso rai.
tonoraain quiicha jerei ichaeneeiche. 6ॸNii jaun jetaote, acaauru aina cuhin,
47ॸAonacuchena inara rai canu ere inae turuhe lalajeein cuujueeruha
tonoraain caitoonjoan icharaauru que erete Jesoso ainane jana jetao, rai
coitucuhiche. 48ॸCharijiein chaainti, loreri belaichaauru letoae nii caƿtaan:
jaane coina jauriaanejeein ucuaatiin bajeein, “Curuaanaa, coatiha nii chaque ichei
enuha suuji caohachaauru temuhin ichaa nelateein nihaaun canu loreri asae
leinjiin cachane jana, uha tabanaane jana turuhine coina. 7ॸͮɗɗʮӕ͑͑ľËфʮľ‫ڏ‬
que tacaa uujinaa mijiaaineein nihanatiin nii nihane ii cotihaca uheneeun. Acaihaniji
loreri comaene, caohatiin ichanohin nihane aitoote nerautamiin canu letono. Ii
jaun. Nii rijiicha cacha, canu ere tonoraain aitohine rijijieein nerautarichaain canu
caitoonjoan ichaa chabana jianelanaala ne. letonone coitucuhanune jaunne ichei
49ॸJana quere tonoraeniha cachanete, raujiaain berateeun.
araracaaeriin atane bajeein, baasooru que 8ॸNii rijijieeinne canu letoaauruha

banesijiateein loreri ichara cacha rijijieein ne. canu curuaanaacurune tonoraain neeun.
Nii jana uha tabanaane, que mijiaaineein Nii rijijieeintechu, canu bijiu
tacaa uujuinaane jana, beraujuaain nitaje nii nenacaauru soondarooru caje
loreri, nii rijiicha nii canu aonaane chunucoha letoaanune, canu ere
sainejeein, quere tonoraelanaala nenacaauru tonoraain cue. Jana chunucoha
cachaauru,” nae acaauru rai Jesoso. cotihacaaun uhane coinanete canu ere
tonoraain uhe. Jana canu letono
Romanocuru rai soondarooru curuaanaa letoaanu chaelai ichaane coinanete canu
caƿtaan letono rautaa Jesosone ere tonoraain ichae, nanichuchera,”
(Mt 8.5-13) naain letoaa caƿtaane jaun inae aitoha

7 cuuruhane jana jetaote, 9ॸcojoelatiin, nii


1ॸInae nii cachaauru rai irihane

nainaain jetaote, Caferenaaon cue aina amuhemuhenacaauru cachaauru


aina nerelanacaauru aina Jesoso. 2ॸNii coarajeein jetao:
139 ̞ΎËѸɗɗËȍ̞ľ͑ɗॷ7

“Coatiha Isaraelita nichaachene lauri 17ॸNitohaneein coaraain jetaote, satiin

jana, caa cacha tocohaneein jataain Jodea batane sacuritaain jetao


quesenetaera coarahaaunta,” nae jetao beeuruhane jaun, nii onaa ichatiha
acaauru rai Jesoso. Jesosone coitucuure.
10ॸNii jana inae jelaiha cauha cuuruha

nii caƿtaan loreri asae nii niicha Joaan Baotisita letonocuru


letoaaurine jana jetaote, inae acaauru (Mt 11.2-19)
ajiniha nerautaain niha nii rai letono 18ॸNitohaneein onacaauru ichateein,
cunaitenaane jana turuure. naaonjoan Jesosone coaraain jetaote,
Joaan rai biha cuure sacuureraauru. Nii
Leinjiin autana calaohi ichatiha caje coitucuhin jetaote, coroatajai
ohane caje Jesosone sacuurera cotijiaain jetao: 19ॸ٘ॸَʊɗ͑
11ॸNitohanihane baiha jetaote, aina esinae rauhijiriin canacaanuhacha
nerelanacaauru, chaen arajiin sacuurera cohajei turuha uhenenineei. Aca
cachaauru, naaonjoaihunri aina leinjiin neneeine canacaanu rai beeu, leeocha
nese Naain ineein curuajai nichae cue cohacaanune coina,’ naain bajanichuche
jetao Jesoso. 12ॸNii jana jetaote, inae rene turuhincha,” naain jetao letoanajae
turuhelalajeein cuujueeruha nii nese Joaan Baotisita. 20ॸNii jaun cuhin, Jesoso
quene jana jetao, leinjiin ene autana rene turuhin:
calaohi- leinjiin acaacha calaohineein “Joaan Baotisitate canacaanu letoae,
nenaa onaa conautiha jetao cuure. Nii ii esinae rauhijiriin nii canacaanuhacha
jana jetaote, nii nese caje cuhacoaain ËΎȍʮľɗҡӕфӕȍӕȍľ͑ľ͑ɗ͑ľľɗ͑ľ¡ʮË‫ڏ‬
arajiin corihaniha cuure cachaauru. nune coina. Aca neneeine leeocha
13ॸNii jana nii autana coaraa Jesosone cohacaanune coina,” naauruha Jesoso
jana, cairichaaojoaain coaraane jaun rene turuhin Joaan letonocurune
jetaote: “Coa chanaara,” naain jetao, 21ॸrijieeoritiin jetaote, araai laurii cunai
14ॸnii rijieeoritiin, nii onaa roha caaun cunaitenacaauru cachaauru
nichuuntaain, nii amaaunruhane jaa rautaain, arajii maosacuru nota teein,
rori dadaane jaun jetao, ecu inacuhin coitucuchuhi caaun cunaitenacaaurune
coarajeeuruha nii baijiaain amaaurerane maajeein rautaacoaane baiha jetao, nii
jana jetao: coroatajai Joaan letonocuru rai jetao:
“Enamanaa, nimichuhin 22ॸ“Chajaain Joaan rai caa ena

nelauriaaura,” naa Jesosone jana jetao, inaraacha coarai aina inaraacha aonai
15ॸinae nimichuhin nelauriaain ere nii benichuche. Chaen, inae maosa
onaa. Nitohaneein nii neba rai nii onaa neeuruhane caje notaauruha maosacuru.
ichateein tiha Jesosone 16ॸcoaraain Bacosacuru netonaite inae nichaauraain
jetaote, satiin acaneein nihane que amuure. Cosibinacaauru netonoaite inae
suujua acateein cojoelatiin jetao: cosibi caje nerautaacoaaure. Iricho
“Jataain itolere amurijiriin nelateein, saaecuru netonaite, inae irichohin
itolere ichana nainera profetate cana neeure. ͮɗɗʮ͑Ύ͑ËӕфӕҡľʮľфɗËȍ͑ľ‫ڏ‬
rene turuera,” naain jetao: jeein cacha neein jaberoconeein
٘æ͑æΎӕ͑ľфҡľфɗËËȍ͑ɗËȍ‫ڏ‬ nichaauraain neeure. ˇ͑ËɗфɗËȍľɗ͑ľ‫ڏ‬
chene coroatajaniha uhera,” naaure jeein nenacaauru raite, jataain acaauru
jetao Cana Coaunera coroajeein, rausiaaerichaain Cana Coaunerane
neebana nitohanai coaracuruhane jaun. beebeje. 23ॸNitohanihane jaunte,
̞ΎËѸɗɗËȍ̞ľ͑ɗॷ7 140

nerausiajeein neeurureein canu que Cana Coauneraacha icharatenohi ichaa


jaaecohane jianelanaala nenacaauru,” Joaanne esenetaauruhane jaun. 30ॸJana
naain jetao, “Chajaain caritiin fariseeocuru aina Cana Coaunera
benichuche Joaan raicha,” naain jetao naitoonjoa que cacha relaaureraauru,
acaauru letoae Jesoso. itolere amurijiriin Cana Coaunera
24ॸNiritoha acaauru raine jaun, jelaiha coitucutoha nocoetocuruhane saijieein
cauha cuuruha nii Joaan letonocurune nebaotisaeratenaa jerecuruhilu, Cana
jana jetaote, nii Joaan que cachaauru Coaunera icharatenohi icharaneein aiha
rai ereereje jetao Jesoso. “Chatohanai Joaanne esenetana jerelanaala que
coaraa curejetocoichelu nii cacha areroo jaolecooruhane jaun.
cuhin. Leinjiin jiarana nujuan 31ॸNitohaneeinte itolere acaauru rai

cujuanaacha rurujuaina coaraquichelu. baaso ne. Nihei acaauru rai chabana


25ॸChatohanai coaraquichelu. Leinjiin caohacha.
ËËȍËʮɗΎ͑ľËΎȍËȍнӕľ͑ľËΎфľľ‫ڏ‬ 32ॸkËӕфӕҡľ͑ľ͑͑ʮËҡӕ͑͑ΎËΎҡɗ‫ڏ‬

teein neina coaraquichelu. Nete nii jiana jaun auno toteeuruha acaauru amute
cajione caohacha que necoreeteein canaanaihurune jana, raasanaa jerelanaala
nenacaauru, cocoainanacaihuru loreri neein, niheichu berane ichacuruhane jana
asae neeuruhane coitucuhiche chanaaurene acaauru amute canaanaihuru.
raotojoeein. 26ॸæȍҡΎȍ͑ɗʮɗ͑ËΎфнӕɗ‫ڏ‬ Nii rijiichuruha caa enene nenacaauru
chelu. Leinjiin profetana coaraquichelu. cachaauru. 33ॸNii rijiichuruhane jaunte,
Aiha jerihane, jataain profetacuru turuha Joaan Baotisita coaaerai conaa
amurijiriin nenaa leinjiin profetate inaelanaala, faan niha natiin quinaa
coaraquichelu. inaelanaala, naaonjoaaine jana, ‘Nechu
27ॸNii Joaan que tejian, rai Calaohi aansainihane jaunte ai, nechu jataain
nichaunne rai aitelu jetao: coitucuchuhi siriha rai suujua cuhanene
‘Chajinihane quere beranu que jaun,’ naain que ereeichelu.
leinjiin letoareeunni, 34ॸNii baiha canu- Cachaneein

turuhine jaanu rucuheraanu quera,’ nejanohanaa nichaaunne turuhin, coaaerai


naain belu Cana Coaunera, niicha cohin, lenoneein, naaonjoaanune jaunte,
laenaeratenojoi rai Quiricha inoaensi ‘Achotiritiinjiene tabaain lenoneein
cuhane. 28ॸCoatiha inoaenlu caje ajetoriaaneeun. Chaen jene nechu
coaauneein, enanetojoeein nihei chuni aansaineein ichaonacaauru cachaauru
nii Joaan amurijiriin nei cacha. Nete belaain, Roma curuaanaa rai impoestonu
laen ena turunaa Cana Coaunera нӕľËËȍӕфӕËΎ¡фɗ͑ËΎфɗнӕɗ¡ʮӕфľ‫ڏ‬
Cojoanonaa, canuhacha tei que nenaa rane maajeein belaitoon,’ naain ereeiche
cacha, leeochaauru fautaain nihane niha caque. 35ॸNete inae ecu tihane bana esinae
natiin jataain Joaan amurijiriin ne. фӕȍɗʮɗфɗɗ͑æ͑æΎӕ͑ľфËȍɗËȍфҡľ‫ڏ‬
29ॸNete cachaauru relaa Joaanne jana, nohi ichacaaunne coitucuha cuurureein
satiin aonaraauru cachaauru, nii Joaan satiin cachaauru,” nae jetao acaauru rai
нӕľËӕȍ͑ӕҡľľɗ͑͑ľ¡ΎҡɗѸľфҡľľӕ‫ڏ‬ Jesoso.
relu. Nii choae tacaaintechu, Roma
curuaanaa rai impoestonu que cachaauru Leinjiin fariseeoneein nenaa
cobaraain coriqui bajaaurera netonai Simoon rene turuha Jesosone
necha ansaineein neeuruhane saijieein 36ॸLeinjiin fariseeo jetaote, Jesoso
nebaotisaerateeurelu, esinae rauhijiriin cotijiae rai loreri asae turuhin lenoniha
141 ̞ΎËѸɗɗËȍ̞ľ͑ɗॷ7ٍॷ8

cuhane coina. Nitohaneein cotihacane 44ॸNiritiin jetaote, nii ene coarajeein,

jaun cuhin, inae loreri asae turuhin, nii Simoon rai jetao:
lenonecuruhane coina rori ichoae “Caa ene coaraaunachuhinti. Coatiha
nelauriaa Jesosone jana jetaote, jauriaanejeein ii loreri asae turuhanune
37ॸturuha cue leinjiin ene cojoaeloroheri jana, catiha culeecaaunne coina carai
nii neseu ichaonaa. Nii ene jetaote, nii acau tiheei. Nete laen caa ene, rai nota
fariseeo loreri asaae turuhin lenoniha baca que catiha culejeein rai couturiji
cuha Jesosone inaaoriin jetao, lecuruhin que caruruhin jacorae. 45ॸCoatihachu
jataain coretiin nenaa erene jujui turuhanune jana canu meri lioracaheei.
amaain turuhin jetao, 38ॸchanaain Jesoso Caa enete laen turuhin enohane caje
tijia rohan nelauriaain, rai nota baca coaauneein canu tijia lioracaane
que jetao rai tijia rujuae. Nitohaneein jianene.
rujuaane baiha jetaote, rai couturiji que 46ॸNiheichu nii jujui niha natiin

caruruhin jetao liosiin, erene jujui que cacouturi ichoae tiheei. Jana caa enete
rujuae. laen catiha ichoae erene jujui chorohin
39ॸNitohaneein ichaane coaraain que catiha rujuae. 47ॸNitohanihane
jetaote: “Esinae rauhijiriin leinjiin jaunne ichei aitoon. Arajii rai nosate
profetanihane jana nihanete, caaoneein inae que suujua acate, jataain canu
tiha caa ene cojoaeloroerine jana, baaso esenetaain canu belaihane coaaratiha
nihane coitucure caa cachara,” naain caa ene ne jaun. Nete laen, nii
jetao suujua ereein coaraje nii Jesoso leeochaauru amurijiriin caohachaain
cotihara fariseeo. ichaoha nocoetonacaauru, rai nosa caje
40ॸNii jaun jetaote, nii fariseeo rai: chabana nichoteeurenereein, chabana
“Simoon, icheina erenaa jereeun osaaocuruhane coitucuhin canu belaina
aonaaine coina,” naa Jesosone jana jetao: jerecurenihane jaun,” naa nii fariseeo
“Saan. Aitoo caraine aonaera, cacha raine baiha jetao, 48ॸnii ene rai:
relaera,” naa nii fariseeone jaun jetao: “Inae itolere baaso ichajeein ichaohine
41ॸ“Leinjiin cacha jetaote, coroatajai caje ichoteratenojoineeichera,” naa
cacha rai coriqui te, jelai amuritoheriin rai Jesosone jana aonajeein jetao:
cainacuruhane coina niqui. Nitohaneein 49ॸ“Chaneeinna ne caa cacha, itolere

jetaote, leinjiin rai te saoqui fashaain. Jana baaso ichajeein niha caa enene jaan caje
leeocha rai jetaote, te saoqui chooncaain. niha natiin ichoterateein nihane coina,”
42ॸNe jetaote, coretena nainecurenihane naauruha nii aina ecu cotihanohineei
jaun, nii coroatajai que rebeeonacaauru neein aonajeeurerane coitucuhin jetao:
cachaauru cobaraelanaala acaauru que 50ॸ“Quesenetaaine jaunte, ɗËȍΎҡľфҡľ‫ڏ‬

suujua acate nii coriqui erora. Tonaai jana nojoineein neeiche, baaso ichajeein
nii que. Chariji jana nii coroatajaaihuri neeine jaan caje. ѠΎҡΎʮΎľľɗ͑Ëȍľ͑ľ͑‫ڏ‬
caje, jataain nii coriqui erora belaain jaun caunihuchera,” nae jetao Jesoso,
coaare,” naa Jesosone jana jetao: nii ene rai.
43ॸ“Jerihane nii leeocha amurijiriin

rebeeona cachate jataain nii coriqui Jesoso coroatajaneraauru enecuru

8
erora belaain coaraera,” naa nii 1ॸNitohaneein jetaote, itolereneein

Simoonne jaun jetao: neseeuru naineein, nenanajaaunru


“Esinae rauhijiriinte aitohicha,” nae naineein amuhemujueein Cana Coaunera
jetao Jesoso. ËΎʮΎ͑Ύ͑нӕľľфľľфľʮľľɗ̲͑ӕȍľ̲ӕȍľфľ‫ڏ‬
̞ΎËѸɗɗËȍ̞ľ͑ɗॷ8 142

jete Jesoso, lechoonca coroatajai rai “Chatohanai quena nii temule jaera
afosotooru, 2ॸchaen coitucuchuhi caje, que cuaain cachaauru rai aitohi,” naain
joaenreein cunai caje, naaonjoaihunri caje ˇľѸΎѸΎËʮľ¡ʮӕфӕȍɗ͑͑ľфľ́͑‫ڏ‬
niicha rautaauri enecuru tabaauru que caaurune jaun jetaote:
corihaneraain. Niichuru aina jetaote cuelu, 10ॸ“Inaraacha quete rai Cojoanonaa

͑ɗɗËӕ͑Ѹɗ͑ľľɗ͑ѸӕӕʮӕËӕȍ͑ľËΎɗҡӕËӕ‫ڏ‬ coitucuerate Cana Coaunera. Nena laen,


chuhi sirihane jana nii Jesosohacha rautai nii canu esenetana jeriheichuru
“Maadala bene” naain niicha curuaateeuri cachaauru rai carijieein erenaa
Mariha, 3ॸchaen Erodesi amihaneeo parabola que cuaain acaauru rai beeun,
beraichaneein nenaa Cosa comasai Joana, nabana coaracuruhane nihanatiin
chaen Sosana, naaonjoaihunri aina coitucuurenihane coina, niheichu
leeochaauru arajii enecuru jetao, Ύ͑Ëӕфӕȍ͑ľ͑ɗȍ͑ҡɗɗ͑ËΎɗҡӕËӕӕ‫ڏ‬
ËӕфӕȍËȍѸɗфɗɗнӕľËӕфӕËΎфΎҡʮ‫ڏ‬ ruhane coataa.
neraneein cuure.
Temule jaera parabola que cachaauru
Temule jaera parabola que erenaa relaane biha Jesosone
(Mt 13.1-9; Mr 4.1-9) (Mt 13.18-23; Mr 4.13-20)
4ॸNii jana jetaote, neseeuru caje 11ॸNii temule ucuhe riaara que

cuhacoaain Jesoso coaraa cuuruha arajii aitocoaaunne jaan erenaa parabolate,


cachaaurune jaun, фʮɗɗ͑͑ľҡΎʮɗӕ‫ڏ‬ Cana Coaunera beratenojoi rijijieein ne.
ruhane jaun jetao acaauru rai: ٘kΎ͑Ëӕ‫ڏ‬ 12ॸJana nii bero cuhane nalunaa

chene ena inara rai temule jaera nucuhe que caitoonjoante, Cana
parabola que erete coitucuhiche. Coaunera beratenojoin aonaain inae
5ॸLeinjiin cacha, ucuhe riaaca cuhane esenetaain neeuruhane jana, nabana
jaun jetaote, bero cuhane naluha nii niicha nichoteeuruhane coataa acaauru coritaa
riaajai nucuhene jaun shaaocure uha moconajaerane jaun suujua
cachaauru. Chaen tabaauru quihure elonaain nenacaauru cachaauru rijijie.
tajaaelinaacuru. 6ॸNii jana tabaauru ajeri 13ॸJana nii ajeri choae nalunaa nucuhe

choae nalunacaauru jetaote, omarohane que caitoonjoante, Cana Coaunera


sainejeein ohijiacoae. 7ॸTabaauru ojoa beratenojoin aonaain, coroajeein
neeonjoai jana nalunacaauru jetaote, esenetaain neeuruhane nihanatiin,
omarohane jana amurijiriin omaroha Ëфʮľ́͑́¡Ѹɗɗ͑ʮɗɗ͑ËȍľѸľ͑ľҡΎ‫ڏ‬
ajaenane jaun ohacoae. 8ॸJana tabaauru riin, inae necairichanaa coaracuruhane
atane caohacha choae nalunacaauru que nererojoecaain jianeraauru rijijie.
jetaote, caohachaain omarohane jaun, ele 14ॸJana nii ajaena jana nalunaa nucuhe

ucuhecuru caje ele fashai ucuheneeinchuru que caitoonjoante, ҡΎ͑Ύфɗ͑Ύ͑Ëӕ‫ڏ‬


nefae,” naain jetaote, acaauru rai ruhane nihanatiin, jeraaen jianejeein
tonijiaain: “Caa caitoonjoan coitucunaa cuaajeein, jataain niicha lateeicha que
jeriquichene aonacuche,” nae jetao Jesoso. coacuhin, coriquiquiin raotojoeein
neeururichaainne coacuhin, itolere bana
Temule jaera parabola que acaauru niicha jereeicha ichajeein, jeriha Cana
relaa Jesosone bajaauruhane Coaunerane rijijieein cha chana
(Mt 13.10-17; Mr 4.10-12) jerelanaala nitajerai nenacaauru rijijie.
9ॸNiritiin
temule jaera que cachaauru 15ॸJana nii atane caohacha choae

relaa Jesosone jaun jetaote: ͑́ӕ͑Ëӕфӕ͑ӕËӕȍľнӕľËɗҡΎΎ͑‫ڏ‬


143 ̞ΎËѸɗɗËȍ̞ľ͑ɗॷ8

joante, nii jataain jereein aonaain, nii


beratiha Cana Coaunerane rijijieein Fichaƿchanaa aina cujuana
naitoonjoan ichajeein, itolere bana suruaa Jesosone
tonoraain laraajiin jianelanaala (Mt 8.23-27; Mr 4.35-41)
nenacaauru cachaauru rijijie,” 22ॸNii baiha jetaote: “Amaauchete caa

nemuri jerau cunichaachera,” naain


Cono que cacha relaa Jesosone jetao, aina nerelanacaauru aina leinjiin
(Mr 4.21-25) bote cuhane fauhin cuhin jetao,
16ॸ“Nihei chuni cono mocohin 23ॸnemuri jera jaohajeeuruhane jana

bujuaihu tera. Niheichu arana asae jetao, uhe cujuana tabai aina
tenaa nainihei, nabana nocohenaanau ƿchaƿchanaa. Nii jana, sinitoha
turuuruha loreri asaae turunacaaurune Jesosone jana jetao, inae nemoha
coataa. ͮɗҡΎȍ͑ľľɗ͑¡ӕʮӕɗȍӕҡľ́͑‫ڏ‬ acaune jaun, caaun nalunaa jere nii
late ecuun te, conohanau loreri asaae cuurunaja bote. 24ॸNii jaun jetaote
enooruha turunacaaurune coina. 17ॸNii nesoone caun
rijijieeintechu, ena caa inara relaanune “Cacha relaera, cacha relaera, inae
jaan coitucuelanaala nenacaauru, nalurichaacheje,ٚ͑ɗ͑ˇľѸΎѸΎ͑ΎËΎӕ‫ڏ‬
rijieeori bana coitucuurureein. ruhane jaun jetao, nimichuin cujuana
18ॸAihane jaun, caohachaain aina ƿchaƿchanaa suruha Jesosone jaun
aonacuche. Nii rijijieeintechu ena jetao, tonajelanaala cuujeeure.
canuhacha tei raera jelai amuritoheriin 25ॸNitohaneein cujuana aina

rareein inae ecu tihane bana. Jana nii ƿchaƿchanaa suruaain jetaote, nii aina
canuhacha tei latelanaala nenaate cha nerelanacaauru rai jetao,
colane nedaareein inae ecu tihane “Chanuna cha esenetaeneeiche,” naa
bana,” naain acaauru rai be Jesoso. acaauru rai Jesosone jana jetao,
nesoonetiin cojoelatiin jetao,
Rai neba aina Jesoso nejeraauru “Chaneeina ne caa cacha, nere
(Mt 12.46-50; Mr 3.31-35) tonoraain nesuruha cujuana aina
19ॸNiritiincachaauru rai ereerejiha ƿchaƿchanaane coina,” naain jetao
Jesosone jana jetaote, rene turuha uure nejesinajeein ita caje bajaaure.
neba aina rai nejeraauru. Ne jetaote,
rohan turunaa nainecurene, jataain Jerasa batane que nenaa
arajiin ecu turuuruha cachaaurune jaun. coitucuchuhi siricha
20ॸNii jana ecu nenacaauru tabaauru (Mt 8.28-34; Mr 5.1-20)
jetaote, 26ॸNirijieein cuujeein jetaote, tabiicha

“Taute aerene neeure ii nejeraauru, ii nemuri jera jaohin, najauriaa cuure


neba aina. Jataainte ii coaana jerecure,” Calileea jeraniha nenaa Jerasau batane
naain Jesoso rai beeuruhane jana que.
jetaote, 27ॸInaen ecu turuhin najauriaain, atane
21ॸ“Aiha niqui. Nete Cana Coaunera choae iniha cuha Jesosone jana jetaote, nii
beratenojoi esenetaain, rijijieein nese caje cuhin que tacaa cue suujue
ichaohin, naintonjoa rijijieein ichara cuhane coitucuchuhi siricha cacha. Nii
cachate, canu fojiara aina canu cacha jetaote, nii chaabana cajione jiaain,
nejeraaurunera,ٚ͑ɗ͑ʮľҡΎҡΎ͑Ύф͑‫ڏ‬ ͑ɗȍľɗËȍӕ́ΎфľфɗѸľ͑ɗȍ͑ҡɗɗ͑ɗËȍΎľ́‫ڏ‬
jaen Jesoso. naala atane bana ichoaecha ichoae.
̞ΎËѸɗɗËȍ̞ľ͑ɗॷ8 144

28ॸAca jetaote, Jesoso coaariin 36ॸNii jana, nii cacha caje mituuruha

nacatiha auhaquiin semojoaain tacaain coitucuchuhichurune jana coaraauru


jetao; jetaote, esinae rauhijiriin nii nerautaane
“Coa caniha nenoaain carerojoecaara, rijijieein beeure leeochaauru cachaauru
acaihaniji nenaa Cana Coaunera Calaohi rai.
Jesoso,” nae jetao Jesoso rai, 29ॸcaje 37ॸNitohaneein coaraain jetaote, satiin

mituha, nii suujua cuhane neein aasaera nii Jerasa batane que nenacaauru
coitucuchuhi coina aitoha Jesosone cachaauru jetao, jelai caje amuha
jaun. Jesosone jerecure, ʮҡɗ͑ËΎѸɗËȍӕ‫ڏ‬
Nitohanihane jaun jetaote, araai saain ruhane jaun.
cadena que caohatiin biji aina tijia Nii jaun jetaote, bote cuhane fauhin,
ichohacuruhane nihanatiin, rai molohin jelai caje amuha Jesosone jana jetao,
cacha nenajanihu amaauruha nii 38ॸaina cunaa jere nii coitucuchuhichuru

coitucuchuhicurune, ecu nii cacha mitunaja cacha. Ne jetaote, aina cuhane


areroo ne. 30ॸNitohaneein rai irihane jerelanaala:
jana jetaote: 39ॸ“Jiaohine. Chajaaincha jelaiha

“Tonaa ichurujuata,” naain caje chenenajaun cauhin, ii rautaain niha


curuaa bajaa Jesosone jana jetao, Cana Coaunerane beebejenihun,” nae
“Lejioon niha canu curuaara,” nae jetao rai Jesoso.
jetao nii cacha, jataain arajiin suujua Nii jaun jetaote, ecu nedaain, satiin
cuhane neeuruha coitucuchuhicurune nenaanajaaunru naineein cuhecujueein
jaun. 31ॸNii arajiin suujua cuhane jetao, rautaain niha Jesosone
nenacaauru jetaote, usi jana acaauru beebejeein amuhemujuen nii cacha.
letoaa Jesosone coataa jetao, 32-33ॸɗËȍ‫ڏ‬
tane ucuunno que arajiin lenoniha Jairo cacunu. Chaen leinjiin
neeuruha coosichurune jaun jetao, nii ene Jesoso cajione dadaera
coosichuru suujueniha enooruhane (Mt 9.18-26; Mr 5.21-43)
coina Jesoso caje bajaaure. Nii jaun 40ॸNitohanihane baiha, jelaiha nemuri
jetaote, nii jereein caje bajaauruhane jerau cauha cuuruhane jana jetaote,
rijijieein jeriha Jesosone jaun jetao, nii jataain coroajeein Jesoso raaure,
cacha caje mituhacoaain nii coosichuru turuhane cohajeeuruhane jaun, satiin
suujueniha enooruhane jaun jetao, cachaaauru. 41ॸNii jana jetaote, turuha
nemuri cuhane nichorohin acauhanau uhe leinjiin cacha- sinacoca curuaanaa
naluhin ohacoaaure nii coosichuru. ͑ľľɗ͑͑ľ͑ˇɗфΎ͑ľľɗ͑͑ɗɗËȍËӕфӕ‫ڏ‬
34ॸNii coaraain jetaote, satiin jelai caje teeuri. Nii cacha jetaote, Jesoso tijia
sorohin, nenaanajaaunru, neseeuru, asae neseeoriaain jetao conujueein
naaonjoaihunri naineein biha cuure nii cotijiae, rai loreri asae turuha cuhane
coosi beraihurera cachaauru. 35ॸͮɗҡΎȍ‫ڏ‬ coina, 42ॸjataain ohane rai niha leinjiin
neein beeuruhane jaun, cuhin coaraa rai cacunu- ́ľËȍΎΎ͑ËËΎфΎҡʮ͑Ë‫ڏ‬
cuuruha cachaaurune jana jetaote, jine jaun.
Jesoso tijia asae lauhaca coujurihu Nii jaun cuha Jesosone jana jetaote,
cacha neein necoreeteein nii suujua caje jataain arajiin sacuuruha cachaaurune
coitucuchuhichuru mitunaja cachane jaun, sururucure cachaauru.
jaun jetao, coaraain coasichure nii 43ॸNii arajiin cunacaauru jana jetaote

cachaauru. cue leinjiin ene- lechoonca coroata


145 ̞ΎËѸɗɗËȍ̞ľ͑ɗॷ8ٍॷ9

jaanacaain nirijieein ichana jaohajeein 51ॸNiritiin cuhin jetaote, nii Jairo

cunaiteein nenaa. Nii jetaote, jitariin loreri asaae turuhin, Fedoro, Saantiaao,
niicha sirii coriqui jaohin nocoicharate Joaan, chaen, nii ene fojiaraauru,
niqui. Nejetaote, rautasihurene nii chuni naaonjoaihunriicha enoae jiniichaain nii
coichaeraauru. loreri asae. 52ॸNitohaneein inae loreri
44ॸNii ene jetaote, Jesoso caaijie cuhin, asae enooruhane jana jetaote, jataain
rohan nichuuntaain rai cajione auha satiin coinaderaain nii ene coisichuruha
dadae. Nii Jesoso cajione auha dadaane nii loreri asaae nenacaaurune jaun:
rijieeoritiin jetaote, inae nesurue rai “Coa chanaache. Coatiha ohane jaun
ichana. aihei caa ranuna. Sinihane jaunte
45ॸNitohaneein dadaane jana jetaote: aicha,” naa acaauru rai Jesosone jana
“Chatoon canu dadae,” naain bajaa jetaote, 53ॸsatiin esenetaelanaala
Jesosone jana, satiin dadaauruhane coenacure- nii ecu neein coarajeeurera
suujueeuruhane jaun jetaote, cachaauru, esinaen rauhijiriin oha nii
“Cacha relaera jataain araaicha ranunane coaracuruhane jaun.
cachane jaunte, ii sururucure jerane,” 54ॸNii jana jetaote, biji que nii ranuna

naa rai Fedorone jana jetaote: onaa mucuhin tonijiaain jetao: “Ranuna,
46ॸ“Aihei bajiaa. Chunucohate jerihane chajaain nimichuura,” naa Jesosone
canu dadae. Cacaje mituha cacha rijieeoritiin nimichuhin jetao,
rautacaaunne jaan cajene coitucuunra,” 55ॸnacoaauneein raurononeein oo caje

naain jetao bajae Jesoso. ichanae nii ranuna. Nitohaneein


47ॸNiritoha Jesosone jaun, nesuujuenaa ichateein jetaote, corohateeuruhane
nainenihane jaun jetaote, rijijijianeein coina aite Jesoso. 56ॸNii jaun jetaote,
Jesoso acatiha neseeorihaain: ٘ͮΎ͑‫ڏ‬ jataain cojoelatooruha rai fojiaraaurune
joaain cunaitichaaunne jaunne, nii caje jana jetao: “Jiaonriha caa catoaneein
nerautasinihanune jaun, ii dadaaunra. ichateein nihanune beeiche chuni
Nii ii dadaanune rijieeoritiine inae rainera,” naain jetao suujuatenajaen
nerautaaun canu cunai cajera,” naain Jesoso.
satiin aonajera urichoo jitariin biha nii
enene jana jetaote; Cana Coaunera Cojoanonaa biha cuuruhane
48ॸ“Aihachuhisi. Jataain ii rautaanune coina aina nerelanacaauru letoaa Jesosone
esenetaaine jaunte, ii cunai caje (Mt 10.5-15; Mr 6.7-13)

9
nerautaaicha ene. Chajaain chaque 1ॸJelai lechoonca coroatajai aina
tonajelanaala chenenajaun caunihunra,” nerelanacaauru taojiaain, acaauru
nae jetao rai Jesoso. aina neein cocoainanajaain jetaote,
49ॸNitohaneein jaiti ereerejiha letoanajae Jesoso, cacha suujua cuhane
Jesosone jana jetaote, turuhin jetao: nenacaauru itolere coitucuchuhichuru
“Coa nenacaaeneein nii cacha relaera sitaain, cunaitenacaaurune maajeein
reroecaa. Inae oha ii cacunura,” naain rautaauruhane coina. 2ॸNitohaneein
jetao biha uhe letoaauruhane jaun leinjiin jetaote, Cana Coaunera Cojoanonaa
cacha, nii sinacoca curuaanaa Jairo rai. beein, cunaitenacaaurune maajeein
50ॸNiritoha nii cachane aonajeein jetaote, rautaauruhane coina acaauru letoae.
“Coa tonajian. Ѡӕʮɗɗ͑ËȍнӕľѸľ͑ľ‫ڏ‬ 3ॸNitohaneein letohanajaain jetaote:

taaute nacoaauneein ichanamiin oo caje “Coa inara biji achune, inara atora,
ii cacunura,” nae jetao Jairo rai Jesoso. inara achano, inara coriqui, ͑ľËΎфľľҡľľɗ‫ڏ‬
̞ΎËѸɗɗËȍ̞ľ͑ɗॷ9 146

chene jaanu que inara cajione, letoaauri afosotoorune jana jetaote, jelai
naaonjoainuri amaain cuhache. 4ॸæȍӕ͑ɗ‫ڏ‬ cachaauru caje acaauru amaain, leinjiin
jihun loreri asae turuhichene ecu nese Betesaaidau amanajae niqui
neeuche jelai caje amuhichene Jesoso. 11ॸNejetaote, inae cuhane
reentiaain. 5ॸJana chunijihun nese que coitucuuriin, sacuhin, rene turuha
turuhichene jana, inara ranaa cuuruha cachaaurune jana jetao,
ʮľфľ́͑́ɗ͑фΎȍ͑ʮľфľËӕфľ‫ڏ‬ raotojoeein acaauru raain, Cana
nihane, jelai caje amuuche. Inara tijia Coaunera Cojoanonaa que acaauru rai
batane faofaohin riariaain ratiriinte, ereerejeein, cunaitenacaaurune
‘Coaraain cau neein nainacuche,’ naain maajeein rautae.
ichaquichene coitucuurumiin caje,” 12ॸNii jana inae sohane jaun jetaote,

naain jetao letoanajae Jesoso. Jesoso rohan nichuuntaain:


6ॸNii jaun jetaote, nii letoanajaane “Chajaain caa cachaauru rai aitoote,
rijijieein cuhin, neseeuru naineein taa ichuunucohacuru nenacaauru
cuhecujueein jetao, ichoteratenajaane neseeuru cuhin, nesurunajaanu aina
jaa erenaa rauhi raotono beebejeein lenone ariha cuurumiincha. Coatiha
jetao, cunaitenacaaurune maajeein nihei cau cacha caje lenone coreteein
rautaacoaaure. acaauru coroaatenaa jaanuta,”
naauruha nii lechoonca coroatajai aina
Suujua auhacaa Erodesine nerelanacaaurune jana jetaote:
(Mt 14.1-12; Mr 6.14-29) 13ॸ“Niriimiin. Atiin inara, acaauru
7ॸNitohaneein itolere ichaechajeein coroaateeuche,” naa acaauru rai
niha Jesosone coitucuhin jetaote, que Jesosone jana jetaote:
suujua auhacaain nererojoecae “Saoquijieeinchate neeje faan, chaen
Jorioocuru curuaanaa Erodesi. coroatajaain ate naajeeinchara. Coretiha
Tabaauru, “Joaan jete oo caje ichanaain cuhacaanune banaachate nenaa nainere
ai,” naauruhane jana, 8ॸleeochaauru, lenone, satiin caa cachaauru raicha,”
“Profeta Irihasi jiete, oo caje ichanae,” naaure jetao Jesoso rai, 14ॸitolereneein
naaure. Jana tabaauru jetaote, “Cana saoqui oharaancaain acaauru aina
Coaunera Ere bera inoaensi tabaauru neeuruha cachaaurune jaun.
jete, oo caje ichanaain ai,” naaure. Ne jetaote aina nerelanacaauru rai
9ॸNe jetaote, niritocuruhane jetao:
coitucuhin jetao: “Caraajenihanena nii “Saoquichooncaa nanaain ita rohan
Joaan uluno moloheratihanune jana teein acaauru lauriaauchera,” naa
moloorelura. Chaaquena jana, nii itolere acaauru rai Jesosone jaun jetao, 15ॸnii
ichaa beein ereeure,” nae jetao Erodesi. aitohane rijijieein, ita rohan teein
Nii jaun jetaote, jataain Jesoso coaana acaauru lauriaacoaaure nii aina
jere Erodesi. nerelanacaauru.
16ॸInae satiin nelauriaacoaauruhane jana
Saoqui oharaancai cacha rai jetaote, nii saoquii faan aina coroatajai ate
lenone tiha Jesosone mucuhin, coreniha dede coarajeein Cana
(Mt 14.13-21; Mr 6.30-44; Jn 6.1-14) Coaunera coroaecane baiha jetao, nii faan
10ॸInae nii letoanajaa Jesosone caje ɗ͑ҡľ¡ľľӕ͑ľ¡ľľӕ͑ľľɗ͑ɗ͑͑ľфľ́͑‫ڏ‬
turuhin, jitariin acaauruhacha ichai caauru rai jetao te Jesoso, jitariin
beeuruha nii cocoainaain niicha cachaauru rai chaluuruhane coina.
147 ̞ΎËѸɗɗËȍ̞ľ͑ɗॷ9

17ॸNitohaneein jetaote, ɗ͑ľ͑ľľӕ‫ڏ‬ 23ॸNii baiha jetaote, nii satiin ecu aina

ruhane jaaun tiaaojoaain lenonecuruha nenacaauru rai jetao:


satiin cachaaurune natiin jetao, “Chunucoha canuhacha relaineein
lechoonca coroata omariin, omari canu ere tonoraeraneein nenaa jerihane,
nemoaaure caute que. itolere suujua letono ichana jerihane
jianeein, coroso que canu teein canu
Esinae rauhijiriin Mesihasi ËɗфɗËȍӕфӕфɗËȍɗ͑ľфɗʮɗʮɗľľɗ͑͑ľËɗфɗ‫ڏ‬
niha Jesosone biha Fedorone chanaa abaataain caitoonjoan
(Mt 16.13-19; Mr 8.27-29) tonoraain, jerichaaunne rijijieein
18ॸNii baiha jetaote, jelai aina neeine. 24ॸNitohanihane jaunte,
nerelanacaauru aina cuhin Cana cacoreniha nichao itajera, nichotiha
Coaunera bajaane jaun jetao: cureein. Jana suujua letonohacha
“Tonacuruha canu que cachaauru. ichajeein, ɗҡΎ́ľфľ¡͑фɗËΎȍËȍ‫ڏ‬
Chanichaaunchata,” naain acaauru caje nuhacha coacuhin neite nitajereein.
bajaa Jesosone jana jetaote: 25ॸChaaquena nelatere caa chauratane
19ॸ“Tabaaurute, ‘Joaan Baotisita jete, que neein, itolere rai nelateeicha que
oo caje ichanaain ai,’ naaurera. Jana coacuhin rai nichao itajiha cachane.
tabaaurute, ‘Cana Coaunera Ere bera 26ॸChunucoha, canu que coejeein

inoaensi Irihasite ai,’ naaure. Jana caitoonjoa quene maajeein coejera


tabaaurute, ‘Cana Coaunera Ere bera quene necoejereeunni canuhetonai,
inoaensi caje leinjiin jete, oo caje canu- inaraacha cohajei Cachaneein
ichanaain ai,’ naaure,” naain nejanohanune, itolere ichana
beeuruhane jaun jetaote: nainichaaunne coaarateein, Canu Inaca
20ॸ“Tonaquiche jana inara canu que. necaohacha que necaohachaain rai
Cha nichaaun,” naain acaauru caje letonocuru anjeraauru aina turuha
bajaane jana jetaote: uhanune bana. 27ॸEsinae rauhijiriin
“Iite, Cana Coauneraacha letoai satiin cau nenacaauru tabaauru
Mesihasineeicha,” naain jetao tonorae cachaauru oorurinaain, Cana Coaunera
Fedoro. Cojoanonaa coaracuruhane reeintiaain,”
nae jetao acaauru rai Jesoso.
Orichaaine biha Jesosone
(Mt 16.20-28; Mr 8.30-9.1) Nejelauneein nerotoha Jesosone
21ॸNe (Mt 17.1-8; Mr 9.2-8)
jetaote, niritocuruha raine jana,
nii acaneein nihane beeuruha chuni 28ॸNii cachaauru rai irihane baiha, fosa

raine coataa, caohate Jesoso. janoneein catiaain, ichatane ucuuno


22ॸNiritiin jetaote: “Nii inaraacha cohajei que cuhin Cana Coaunera bajaa cuha
Cachaneein nejanohanune cairichaeriinte, Jesosone jana jetaote, corihaniha cuure
caque jaolecoha cuurureein Jorioocuru Fedoro, Saantiaao, Joaan,
bichauhenaauru aina saseredotecuru naaonjoaihuri. 29ॸInae ecu turuhin Cana
curuaanaacuru, chaen Cana Coaunera Coaunera bajaane jana, ecu neein
naitoonjoan que cacha relaaureraauru, coarajeeuruhane jana jetaote,
naaonjoainuri. Acaaurute catinaa itolereneein nejelauneein nerotoha
cuurureein niqui, nena nichata janohane nomerine jana jetao, rai cajione netonai
cuhane ichanaa cureeunnicha,” nae jetao jataain somajaain jiquihaquiin
acaauru rai Jesoso. nerotohane jana, 30ॸecu aina ococohin
̞ΎËѸɗɗËȍ̞ľ͑ɗॷ9 148

aina ereeure coroatajai cachaauru arajiin cachaauru. 38ॸNii arajiin que


Moisesa, Irihasi, naaonjoainuri. tacaa cunacaauru cachaauru jana toniin
31ॸNitohaneein jetaote, jataain cono jetaote:
caohacha que conaeraain neein jetao, “Cacha relaera, atiin nohane caa
Jerosaleeun cairichanojoineein oha acaihanijin quiicha sirii canu calaohi
curichaain Jesosone que jetao ereeure. coaraau. 39ॸSuujua cuhane coitucuchuhi
32ॸNii jana jataain siniitooruhane sirihane jaunte, baasoneein tihane,
sainejeein jetaote, nirijieein ichaojoeein auhaquiin tocojoaain tacaane, nujuaae
jetao, cono caohacha cataaun neein caje lajane mitae. Jataainte, baasoneein
coroatajai cacha aina iriha Jesosone jaberoco teein jianena jerene. 40ॸNii
jana, coaraje rai corihacuru aina jaaunne niqui ii aina nerelanacaauru rai
Fedoro. aitoon, caje nii coitucuchuhi
33ॸInae Jesoso rohan neeuru caje sitaauruhane coina. Nete ichana
amuuruha nii coroatajai cachaaurune nainesihurene,” naa tonijiaain ehequiin,
jana jetaote: nii leinjiin cachane jaun jetaote:
“Cacha relaera, jataainte caohate cau 41ॸ٘ˇҡɗ͑ËȍӕфËȍľѸľ͑ľҡľ͑ľľɗ‫ڏ‬

nihacachene. Coanete nichatajaain chete nitaje rai nenacaauru cachaauru.


lohanari jaacache, leinjiin ii rai, leinjiin Inaaonjoan saneeina inara aina neein
Moisesa rai, leinjiin Irihasi rai, inara abaantareeun. Chajaain cajiha nii
naaonjoaain,” nae jetao Fedoro. ii calaohi uhaaura,” naa Jesosone jaun,
“Naaonjoaane coinate catohaneein 42ॸrohan nichuuntaa nii cunaitenaa

coaarate Cana Coaunera,” naain canaanaine jana jetaote, atane ichoae


coitucuenihane jaun nirite Fedoro. tacaain siheite nii suujua cuhane nenaa
34ॸNiritiin ereerejihane jana, acaauru coitucuchuhi.
conaacotaa dede sacarine jana jetaote, Nii jaun jetaote, nii suujua cuhane
jataain nesoonetooruhane jana jetao, nenaa coitucuchuhi suruaain jetao, nii
35ॸnii dede sacari jana toniin jetao: canaanai rautaain, rai inaca rai te
“Caate jataain jereein canuhacha Jesoso. 43ॸSatiin nii coaraain jetaote,
cocoainaain quiicha letoai Canu itolere que nelateein, itolere ichana
Calaohinera. Nere tonoraain nainiha Cana Coaunerane coaraain
neeuchera,” naain jetao toni erenaa. cojoelatoore.
36ॸͮɗфɗҡɗɗ͑ҡΎ͑ɗȍľфľ͑͑ľΎ͑ʮľľӕ‫ڏ‬

ruhane baiha, Jesoso coaracuruhane Orichaainne biha coroata saain Jesosone


jana jetaote, inae jelai ecu ne. Ne (Mt 17.22-23; Mr 9.30-32)
jetaote, nii bana nii chuni rai Nitohaneein cojoaelanaacojoai
͑ɗҡΎȍ͑ɗȍˇľѸΎѸΎ͑ľ¡ľ́͑́ɗ͑ӕȍľ‫ڏ‬ ichaain, acaauru notaaca Jesosone
neecha suujua cuhane coarajeein nii cojoaelatooruha satiin cachaaurune
chuni rai beeurene. tonohanau jetaote:
44ॸ“Caohachaain caa inara rai
Coitucuchuhi siricha leinjiin aitocoaaunne aonacuche. Coa
canaanai rautaa Jesosone baitichache. Canu acaihaniji inaraacha
(Mt 17.14-21; Mr 9.14-29) cohajei Cachaneein nejanohanaa
37ॸNii cojoanoo nii ichatane ucuuno nichaaunne, cocoainanacaihuru bijihu
neeuru caje jelaiha fauha cuuruhane tenojoiniha cureeunicha,” nae jetao aina
jana jetaote, Jesoso que tacaa cuure nerelanacaauru rai Jesoso.
149 ̞ΎËѸɗɗËȍ̞ľ͑ɗॷ9

45ॸNe jetaote, ËӕфӕнӕľËΎɗҡӕËӕľф‫ڏ‬ coina ucuae cue Jesoso. 52ॸNitohaneein


teniha Cana Coaunerane jaun, nii cuhin jetaote, najiniha nere beraanuuru
acaauru rai aitohane coitucuurenihane letoaelu, turuhane jaanu ariha cuuruha
sainejeein, acaauru rai biha Jesosone leinjiin nese Samariaune coina. 53ॸNe
coina caje bajanaa nainecurene, ¡ʮӕ‫ڏ‬ jetaote, ecu ranaa jerecurenelu Samaria
ruhane que nocoatocuruhane jaun. cocoaichacuru, rauhijiriin Jerosaleeun
cuhane coitucuuruha raotojoeeinne
Chariji jataain nelateineein ne jaun.
(Mt 18.1-5; Mr 9.33-37) 54ॸNitohaneein, acaauru ranaa
46ॸNii jana jetaote: “Charijina, caa jerecurenihane jaun jetaote:
cana jana, ʮҡɗ͑́ľľΎËȍӕфӕ̲ӕфɗʮɗ‫ڏ‬ “Curuaanaa, jereeune acaauru ichoae
riin nelatineein nere,” naauruha usi letoaacaanute, satiin mocohin
͑ľʮľѸɗ͑ʮľľɗ͑ɗҡфɗɗ͑͑ľфľ́͑Ëӕ‫ڏ‬ nitajeeuruhine,” naaure jetao Joaan
rune 47ॸaonajeein jetao, leinjiin canaanai aina Saantiaao. 55ॸNe jetaote, acaauru
mucuhin rohan teein jetao: rene nauriteriin jetao:
48ॸ“Canu coreniha, caa canaanai “Caohachaai nitohanai ichaain
raerate, canu raane rijijieein aicheein. nihacachene,” naain jetao, acaauru
Jerichanejeein canu raain neitechu, cotaicha rijitiin caohate Jesoso.
caletoaera Ofa raa aicheein. ͮɗҡΎȍ‫ڏ‬ 56ॸNiritohane baiha jetaote, leeocha

nihane jaun, cau inara jana nelatihei neseu jetao cuure.


rijijieein inaraacha coaraite, jataain
nelatineein ne,” nae jetao acaauru rai Jesoso aina cunaa
Jesoso. jerecuruha cachaaurune
(Mt 8.19-22)
Canaacha ichai icharate, 57ॸInae bero cuhane cuujeeuruhane
cana lauri rijijieein nenacaauru ne. jana jetaote:
(Mt 9.38-40) “Curuaanaa, cuhine jaaun niha natiine,
49ॸNii jana jetaote: “Cacha relaera, ii itolere bana ii aina nenaa jereeunra,” naa
́ľҡΎ͑Ύ͑ľľɗ͑͑ľ͑фɗʮɗʮɗľľɗ͑ËΎɗҡӕËӕ‫ڏ‬ Jesoso rai leinjiin cachane jana jetaote:
chuhi que suujuequiin nenacaauru 58ॸ“Aonaaun, arolarihuru niha natiinte,

rautaain niha leinjiinne janane eruhin sininajaanu siriin naaonjoaaurera.


nii caohatihacaanu, cana aina Jerichanejeeintechu, sininajaanu siriin
nenaaneein ainihane jaun,” naa Joaanne ne tajaaecurura. Nii jana canu
jaun jetaote: inaraacha cohajei- Cachaneein
50ॸ“Jiaonriha nitohanai ichara nejanohanune, coatiha nihei chunijihun
caohateein neeichene. Canaacha ichai neloraain nesurucuaaunne jaanuta,” nae
ichaain nenaate cana lauri rijijieein jetao rai Jesoso.
nenacaauru ne,” nae jetao rai Jesoso. 59ॸNiritiin jetaote, leeocha rai:

“Chajaau canihara,” naa Jesosone


Joaan aina Saantiaaocha ichana jana jetao:
jerei caohatiha Jesosone “Curuaanaa, jauriaanejeein canu
51ॸʊ͑ľʮľ́ɗȍĀľĀľӕËӕȍ͑ľËҡɗ͑‫ڏ‬ cohacune, oha canu inacane reentihaain
jeein jetaote, Jerosaleeun necairichanaa aina nenicha,” naane jana jetaote:
coaraane rai nihane saijieein, atiin 60ॸ“Niriimiin, ËËȍ¡͑͑ɗҡʮľ͑‫ڏ‬

nelararajiaain, nii Jerosaleeun turuhane chara quiicha tei ichaonaa ranaa


̞ΎËѸɗɗËȍ̞ľ͑ɗॷ9ٍॷ10 150

jeriheichuru, ecu nejesinajeein ita nerausiaejeein neeurureeincha. Jana


coaracurumiincha. Ii caniha uute, Cana ËΎȍËȍɗ͑фΎҡΎʮΎľľɗ͑͑ľ͑ʮľфľËӕфľ‫ڏ‬
Coaunera Cojoanonaa beebejeeicha,” nihane, coatiha nerausiaecururiaainta.
naa Jesosone jana jetaote, 61ॸleeocha 7ॸChaen chunijiun nese que turuhichene,

netonai: leinjiin loreri asaecha neein, ́ľ͑Ύ͑ľËӕ‫ڏ‬


“Curuaanaa, ii ainane unaa jereeun ruhane jaan que lenoneein, acau cohin,
canuhetonai. Jauriaanejeein canu naaonjoaaunchera. Niha rauhi,
cohacune, canu nenajaun nenacaauru coreteraauruha amihanenacaaurune
rai necoenicha,” naane jana jetao: jaanura. Jiaonriha lorerichuru naineein
62ॸ“Nete, Cana Coaunera Cojoanonaa cajihaneein amuhemuhequichenera.
que nenaa jeriha cachane, itolere bana 8ॸChaen chunijiun nese que turuhichene

niicha ichana jerei jianihane jaaun, caohachaain inara raain inara


caohachae,” nae jetao Jesoso. ËΎфΎҡľľӕфӕȍ͑ľʮ͑нӕľ́ľ͑Ύ͑ľËӕ‫ڏ‬
chera. 9ॸæȍľ͑ľËӕ͑ľľӕфӕȍËӕ͑ɗҡľ͑‫ڏ‬
Caainsi choonca coroatajai caaurune, acaauru rautaain, ‘Inaen
Jesoso letonocuru ichuunnijiha, inara caje Cana Coaunera

10
1ॸNitohanihane baiha jetaote, Cojoanonaara,’ naain acaauru rai
caaunsi choonca coroatajaain beeuchera. 10ॸLeinjiin neseu turuhichene
jetao aina nerelacaauru janijiin jetao, jana, ecu inara coaana jerecurenihane:
coroatajaanana coroatajaananaain 11ॸ‘Cau inara neseu turuhacaanune jana

najiniha letoanajae Cana Curuaanaa canacaanu tijia que nitiririchana


Jesocurisito, nii turuha curichaainne utoonena riariaain ratirihacaanu,
jaaun neseeuru naineein cuuruhane “Coaraain cau neein nainaacuche,”
coina. naain ichacaaunne que nainaquichene
2ॸNitohaneein letoanajaain jetaote: coina. Nete laen, inae ichuunnejeeoriha
“Esinae rauhijiriin arajiinte neeure Cana inara caje Cana Coaunera Cojoanonaane
Coaunera coitucunaa jereraauru Ѹɗʮɗľľɗ͑нӕľʮΎ́ľËΎȍɗËȍľ͑ľËΎɗҡӕËӕȍɗ‫ڏ‬
cachaaurura. ͮľҡľʮҡɗ͑ËΎфΎҡʮľ‫ڏ‬ chene caohachaera,’ naain acaauru rai
cure acaauru relaeranuurura. Aihane beein, jelai caje amuuchera. 12ॸNii inara
jaun Cana Coaunera bajaauchete neeine coiinteraauru cachaaurute, neecha
acaauru relaeranuurura. 3ॸNii aansaineein ichaonacaauru Sodoma
nitohanihane jaunne ena inara cocoaichacuru amurijiriin jataain
letoaaunra. Nete jataain alalacaraain nii caseteco tabai coaraa cuurureeincha,”
curiquicheein, taebiaen mululune jana naain nii rai niicha letoanojoinunri rai
ѸɗҡӕȍËӕȍɗфɗ͑ľфɗʮɗʮɗľľɗ͑Ëӕфɗнӕɗ‫ڏ‬ be Jesoso.
cheeinne jaunra. 4ॸJiaonriha inara
Erenaa tonoraaichuru cachaauru
coriqui, inara atora, inara safato,
(Mt 11.20-24)
naaonjoaihunri amaain cuhichenera.
Coa chunijiun inacuhin, chuni rai 13ॸNiritiin jetaote: “Cairichaaojoaaiche,

caeneenejeein ereein cuhache. 5ॸChaen Corasiin, Betesaaida, naaonjoaain nese


chunijiun loreri asae turuhichene, cocoaichacuru, jataain necairichanaa
‘Raotojoeein neeuche saain caa loreri coaariquicheeinne jaun. Bana inara rai
asae neinequichenera,’ naauche inara cojoelanaacojoai ichacaaunne rijijieein,
turuneeicha. 6ॸNii jana nii loreri asae Tiro, Sidoon, naaonjoaihun cana lauri
niha caohachaain nenaa jereraaurunete Isaraelitanelanaala ichaonacaauru rai
151 ̞ΎËѸɗɗËȍ̞ľ͑ɗॷ10

cojoelanaacojoai ichacaaunne jana niha janane coarajeeun. 19ॸCanune,


nete, acaauru ichoaichaniha inae Cana nitohaneein itolere que nelateein
Coaunera que suujua acatecuruhane laraajiin cuhin, acanocuru, canaaunru,
coaarateein, baaso ichajeein naaonjoaihunri ichoae situhin, itolere
ichaaoruhane jianeein neeuruhane coitucuchuhicuru amuritohiche, nii
coujunacane que inaderaain costaro siri necairichanaa coaraelaanaalane coina
caje nenaa cajione jiaain, ajane que inara letoaaun. 20ॸNete, nii nitohaneein
nerujuaain neeurure. ɗ͑фľфľҡΎ͑Ύфɗ͑͑ľľӕфӕȍËΎɗҡӕËӕ‫ڏ‬
14ॸNitohaneeichene jaunte, inae nii ËȍӕȍɗËȍӕфӕ͑ľ͑ɗȍ͑ҡɗɗ͑нӕľфËȍΎΎ‫ڏ‬
cojoanonaa que turuhane bana, Tiro, joeein nenaa naineneeiche. Inae
Sidoon, naaonjoaihun cana lauri laenanohineein niha Cana Coaunera
Isaraelitanelanaala ichaonacaauru тӕɗфɗËȍËӕȍ͑ľĀľĀľľӕɗ͑фËӕфӕ‫ڏ‬
amurijiriin, caseteco tabai coaraa curuneecha quete laen nainequiche
curiquicheein. 15ॸJana inara Caferenaaon rachoojoeeichenera,” nae jetao acaauru
cocoaichaneeinchene, inacojoeein rai Jesoso.
dedeeu cuha nocoetona jereein
coaauquiche. Inarate, usi tabai cataaun Rachoojiha Jesosone
jaonojoineein nitajiha curiquicheein,” (Mt 11.25-27; 13.16-17)
naain bihane baiha jetaote: 21ॸͮɗҡΎȍ͑ľľɗ͑ҡӕфӕȍɗ͑ɗҡΎ́ľфľɗËȍËӕ‫ڏ‬
16ॸ“Nitohanihane jaun, caohachaain ruhane beeuruha nii rai letonocurune
inara raerate, jerichanejeein jaun jetaote, rachoojoeein Cana
caohachaain canu netonoai raa Coaunera Suujue que suujuequiin jetao:
aicheein. Jana, inara que jaolequiin, “Ii, dede, chauratane, naaonjoaain
inara ranaa jeriheichurute, ʮľфɗËȍ͑ľ‫ڏ‬ Coaunera neein, itolere Curuaanaa
jeein canu que jaolequiin canu ranaa neein neeine coroaecaaunra Ofa. Iite,
jerenihane jaun aihurureein. Nii nii itolere coitucutoha nocoetonacaauru
rijijieein techu, canu que jaolequiin, que coitucueratelanaala, nii cha que
canu ranaa jeriheichuru, jerichanejeein nelatihei rijijieein nenacaauru que nii
caletoaera Cana Coaunera que jaolecoha ËΎɗҡӕËӕľфľ́͑́͑ľ͑ËΎɗҡӕËӕľф‫ڏ‬
aihurureein,” nae rai nii letonocuru rai teeicha. Aihara Ofa. Nitohaneein
Jesoso. jereeine jaunte ichaaicha,” naa Cana
Coaunera raine baiha jetao:
Jelaiha cauha cuuruha caaunsi choonca 22ॸ“Ofate caque itolere coitucuerateein
coroatajai nii niicha letoanojoinunrine ne, coitucuhin nihanune coina. Nihei
17ॸNitohaneein letoanajaane jaaun chuni canu coitucunaa nainera, ËËΎɗҡӕ‫ڏ‬
cuhin jetaote, caje jelaiha rachoojoeein cuerateniha Ofane. Nii rijijieeinchu
turuhin jetao: canu, rai Calaohineein, нӕľËΎɗҡӕËӕľф‫ڏ‬
“Curuaanaa, ɗɗ́ľҡΎ͑Ύ͑ľľɗ͑͑ɗȍË‫ڏ‬ tenihanune, nihei chuni Ofa coitucuera.
nune jaunte irihacaanune, ËΎɗҡӕËӕËȍӕȍɗ‫ڏ‬ Canu, rai Calaohineein coitucueratenaa
churu nihanatiin canacaanu ere jerichaunne jaanruhachate Ofa
tonoraain neeure,” naauruha nii caaunsi coitucuurureein,ٚ͑ľʮľҡΎфËȍΎΎ‫ڏ‬
choonca coroatajai letonocurune jana joeein Jesoso.
jetaote: 23ॸNii baiha jetaote, jelai teein aina
18ॸ“Aihachuhisi. Jiacane amuneein nerelanacaauru rai jetao: ٘ͮľфӕѸɗ‫ڏ‬
dede caje naluha uha Moconajaerane jeeinte neeiche, caa ena inaraacha
̞ΎËѸɗɗËȍ̞ľ͑ɗॷ10 152

coarai coaraain neeichene jaun. 24ॸArajii Jericoo cuhane jana, bero cuhane
profetacuru, chaen reycuru, eruhin, enuha que faofoaain sohin- rai
naaonjoaihunru inoaesihurute niqui, cajione ruluhin- jitariin niicha siriine
caa ena inaraacha coarai coaana jereein, maajeein ruluhin- ateinanee lalajeein
caa inaraacha aonai aohana jerecurelu. ratiriin amuuruha necha aansaineein
Nete, nii coaraain, aonaain, ͑Ύ͑ʮӕ͑‫ڏ‬ ichaonacaauru cachaaurune.
renelu,” nae jetao acaauru rai Jesoso. 31ॸNii jana jetao, nii jeelai bero cuhane

cuujiha leinjiin Isaraelitanichaachene


Samaria cocoaicha que parabola que lauri caje nenaa saseredotene jana,
cuaain, leinjiin cacha relaera najiniha niha nii cachane coaariin,
relaa Jesosone comarohin rauhijiriicha situhin amue.
25ॸNiritoha Jesosone jana jetaote, rene 32ॸNii jana jetao coaiteen caaijie cuujiha,

turuhin jetao, “Tohanrihanicha,” naain leeocha Isaraelitanichaachene lauri caje


nechu jataain coujuha jetao: nenaa Lebitane jaun, acaaentonai
“Cacha relaera, cha ichareeun chariji coaariin, inauheneeicha coarajeein
bana nitajenaachara ichaonaa que comarohin rauhijiriicha situhin amue.
ichaonaa nainichaaunne coina,” naa rai 33ॸNii jana jetao, acaauru caaijie cuujiha

leinjiin Moisesa naitoonjoan rauhi que leinjiin cana lauri Isaraelitanelanaala


cacha relaerane jaun jetao: nenaa inara jaole Samaria cocoaichane
26ॸ“Tonaainjia laenanohineein ne jaun jetao, coaariin, cairichaaojoaain
Moisesa aitoonjoan rauhi cuhane coaraane jaun jetao, 34ॸфľ͑ľ͑ɗËȍӕӕ͑‫ڏ‬
ereretaain coaraaine jana,” naa rai taain erene aina bino caje
Jesosone jaun jetaote: ichanohineein nenaa coi que culejeein
27ॸ٘ॸَˇҡɗ͑ɗѸȍӕӕʮӕ, ii suujue, ii jetao, nii nocoasaja coichaain, cajione
coichana, naaonjoain aina cutaain, ii que conajaain jetao rai cabario ichoae
Curuaanaa ii Coaunera que ii suujua lauriaain, coreteein turunaanaja leinjiin
acateein, aca jerihane rijijieein loreri asaae amaain ecu teein jetao
coitucuhin naitoonjoan ichaain neeu. berai.
Chaen ijiabereeo belaain coaraain 35ॸNii cojoanoon jetaote, rai coriqui

neeine rijijieein, chamute cacha belaain rocohin jetao nii nenaanaja erora corete
neeu,’ naainte ne nii rauhi cuhane,” jetao nii Samaria cocoaicha. ͮɗҡΎȍ‫ڏ‬
͑ɗ͑ʮľҡΎҡΎ͑Ύфľ͑ɗɗͅΎɗѸľѸ͑ɗҡΎΎ͑‫ڏ‬ neein coreteein jetaote, ‘Atiin canu rai
joan rauhi que cacha relaera. caa cacha beraain coichaau. Caa cacha
28ॸNii jaun jetaote: coreniha ii coriqui jaohinene ii rai
“Jataain caohatiinte aitohi. ͮɗҡΎȍ‫ڏ‬ cainareeunni caaujiataain,’ nae jetao nii
neein neeinete, ichaonaa chariji bana cacha, nii nenaanaja erora rai.
nitajenaachara que niha curiquiincha,” 36ॸNitohanihane jaun, chariji jana nii

nae jetao rai Jesoso. nichatajaihuri caje nii necha aansaineein


29ॸNii jaun jetaote, jaiti jitaain nii ichaonacaauru cachaauru sonojoi cacha
niicha coitucunaa jerei beniha raine que belaain coarae, rai jaberoco belaihane
nainaa Jesosone coina jetao: rijijieein,” naa Jesosone jana jetaote:
“Charijina camute cacha neein belaain 37ॸ“Nii cairichaaojoaain coaraain

ichaoreeun,” naa Jesoso raine jana jetao: belaain coichaera,” naa nii Moisesa
30ॸ“Aonaaun. Coaraaunachuhinti, aitoonjoan que cacha relaerane jaun
leinjiin cacha jetao, Jerosaleen caje jetaote:
153 ̞ΎËѸɗɗËȍ̞ľ͑ɗॷ10ٍॷ11

“Inae laen coitucuhi. Nitohaneein Nihei chuni ii baiha ii rijijieein nei.


iitonai ichaau,” nae jetao, rai Jesoso. Dedeeu iicha jerei ichacuruhane
rijijieein,
Mariha aina Marata loreri cau chauratane que netonai
asaae turuha Jesosone ichacurumiin satiin chauratane que
38ॸNii baiha jetaote, jelai caje amuhin nenacaauru.
leinjiin neseu turuhane jana jetao, rai 3 Canacaanu rai lenone teeute

loreri asaae rae leinjiin ene Marata. canacaanu rai lanaeneeine lenone.
39ॸNii Marata nejera Mariha jetaote, ecu 4 Baaso ichaechajeein

turuhin ereerejiha Jesosone jaun jetao nihacaanune nihanatiin


Ύ͑͑ľËΎɗ͑фɗҡɗʮɗѸľ͑ľ́ӕфɗ‫ڏ‬ canacaanu que ii suujua acateeu,
riin lauheque. 40ॸNii jana jetaote jelai canacaanu rai baaso ichaain
niicha ichanenu aina ratiriin aihane nenacaauru que
jaun jetao, Jesoso rohan nichuuntaain Ë͑Ë͑ӕѸӕӕʮӕËҡľľɗ͑͑ɗȍË‫ڏ‬
jetao: nune rijijieein.
“Curuaanaa, ҡ͑ɗҡΎ́ľфľ͑ľľɗ͑Ë̲ɗʮɗ‫ڏ‬ Jiaonriha osa que nesaruhin
neeon aina jelai caratiriin aiha caa nihacaanune
canejerane coaraainete rai aiteneei canu nainatejeein neeine,’
coroatajaniha uhane coina.” naa naain Cana Coaunera bajaauche
Maratane jaun jetaote: bajaaichenera,” naain jetao acaauru
41ॸ“Marata, aonaaun. Jataain niha relae Jesoso.
iicha ichanenune jaunna jataaain 5ॸNiritiin jetaote:

nererojoecaai. 42ॸNete jataain leinjiincha “Coaracuchenachuhinti inara


ne cacha rai jataain nelatei. Caa tabaauru niha rai belaichane jana,
Marihate nii jataain cacha rai nelateein janotiin dede cataaun rai loreri asae
nei janijiin rae. Nii jaun nerinaain chuni turuhin: ‘Quiicha belaai, taa niha ii
caje ruluera,” naain jetao tonorae lenone cautene. 6ॸEna canu loreri asae
Jesoso. turuha jataain quiicha belaaine jaunne,
que coroaatihanune coina aitoon,
Cana Coaunera bajanaa que aina neniha rai canuhacha teeninune jaun. Ii
nerelanacaauru relaa Jesosone raine jeelai que corereeunni,’ naane
(Mt 6.9-15; 7.7-11) janate nainere: 7ॸ‘Coa carerojoecaa. Inae

11
1ॸJelai
cuhin Cana Coaunera canu bereecuru aina nesurucuaaunne
bajaa cuha Jesosone jana jaun nimichuhin tenaa nainihaaun,’
jetaote, inae nainaane jana jetao: naainte nesurunajaun neein tonorana
“Curuaanaa, aina nerelanacaauru nainere nii belaicha. 8ॸNetechu
relaalu Joaanne rijijieein canacaanu nimichuhin tenaa jerenihane saijieein
relaau Cana Coaunera bajanaa quera,” conujiha nii belaichane, atiin
naauruha aina nerelanacaaurune jana nimichuhin jitariin niicha latei tenaa
jetaote: 2ॸ“Saan ai. Cana Coaunera nainere. 9ॸNii rijijieeinte Cana Coaunera
bajaaichene: caje cha lateein bajaaichene, inara rai
‘Cana Coaunera, inaraacha latei tereein. Cha lateein ariin
ii acaihaniji Cana Coauneraneein bajaera raite, cha teein ne Cana
neeine coitucuhin neeurumiin satiin Coaunera. 10ॸSatiin cha lateein ariin
cachaauru. bajaerate, niicha latei eruhin ne.
̞ΎËѸɗɗËȍ̞ľ͑ɗॷ11 154

Nitohaneeinte rohan nichuutaain cha rautaanune jaun, Moconajaera


bajaa cachane, фɗËȍҡľľɗ͑͑Ύ͑ʮΎ‫ڏ‬ letononiha canu beeiche. Nete inara
reein Cana Coaunera,” naain jetaote, coitucuhichene rijijieein, satiin caa
11ॸ“Coaracuchenachuhinti inara, inara atane que nenacaauru ita que
caje ate bajaain niha inara calaohine nejerateein neein ita sooruhanete,
jana, inara, inacaneein rai acano jiniiquiin ita ichao itajeeurureein. 18ॸNii
teriquiche. 12ॸAinihane inara caje taje rijijieein techu, nii coaauquichene
bajaane jana rai canau teriquiche. rijijieein, nejesinajeein ita que
13ॸCoaracuchenachuhinti inara nejerateein neeuruha rai letonocuru
baasoneein ichaohichene natiin, ainane, ɗҡɗËȍΎɗҡʮľľӕфӕфľľɗ͑ͅΎËΎ͑‫ڏ‬
caohacha nejesina teein neeiche inara jaera aina rai letonocuru. Nitohanihane
bereecuru raine. Nii amurijiriin techu ʮɗ͑ɗɗнӕɗɗ͑͑ɗɗËȍнӕľ͑ľ́ҡľľɗ͑͑ľľӕфӕ‫ڏ‬
lateein caje bajaain neeichene, rai rihei. ‘Nii coitucuchuhichuru curuaanaa
Suujue que suujuequiin neeichene Beelseboo caletoaane aina, coitucuchuhi
coina, nii bajaera rai Suujue teein ichanohineein cunaitenaa caa cacha
nereein dedeeu nenaa Cana Inaca Cana rautaa,’ canu beeichene jaunne caa
Coaunera,” nae jetao acaauru rai inara rai aitoon.
Jesoso. 19-20ॸInara tabaauru, chunocoha cacha

suujua caje coitucuchuhi sitanaa


Moconajaera ichanohineein niicha jerecuruhanete, ‘Cana Coauneraacha
ichai ichaa Jesoso beeuruhane ichaneni ichaeraniha’ beriquiche. Jana
(Mt 12.22-30; Mr 3.20-27) laen canu, ËËȍѸӕӕʮӕËʮľËΎɗҡӕËӕ‫ڏ‬
14ॸNii baiha jetaote, suujua cuhane chuhi rocohanune jaunte, َͅΎËΎ͑ʮľ‫ڏ‬
coitucuchuhi sirihane jaun, caaun raacha ichai ichaeraniha’ canu beeiche.
eresilanaala niha leinjiin cachane jana ‘Nete laen, ͅΎËΎ͑ʮľф́ľҡΎ͑ΎËΎɗҡӕËӕ‫ڏ‬
jetao, caje sitaain rautae Jesoso. Inae chuhi rocohanu cajene jaun, canu, Cana
caje mituhin amuha nii moconajaera Coauneraacha ichai ichaeraneein,
letono coitucuchuhine jana, inae iriha Moconajaeraacha ichai itajeraneein
nii eresilanaala nenaa cachane coaraain nihanune coaraquichene saijieein
jetaote, jataain cojoaelatoore nii ecu aitocoiche.
neein coarajeeurera cachaauru. 15ॸNe 21ॸNii rijijieein techu, jataain laraajiin

jetaote tabaauru: “Coitucuchuhichuru nenaa cacha, rai biji achune aina rai
curuaanaa Beelseboote caa cacha rai loreri beraihane, satiin rai loreri asaae
catohanai ichaane jaan tihane jaun, caa nenacaauru rai rucuhele rulunaa
catohanai ichaera,” naaure jetao Jesoso nainene caje chuni. 22ॸNete laen, jataain
coarajeein. amurijiriin jataain laraajiiin nenaa,
16ॸJana tabaauru jetaote, esinae turuhin caje nii rai rucuhele niicha
rauhijiriin aina niha Cana Coaunerane berai ruluha uhane, enaacha caje nii biji
coaracuruhane coina nechu cojuha achune ruluhin jitariin raine que nii rai
jetao, cojoelanaacojoai ichaane coina rucuheleeuru rulureein,’ naain jetao
caje bajaaure. 17ॸNe jetaote, nechu Moconajaera amurijiriin laraajiin itolere
cojuha aitocuruhane coitucuha ichana nainihane,” be Jesoso.
raotojoeeine jaun jetao: 23ॸNiritiin jetaote: “Nitohanihane jaun

“Inarate caa coitucuchuhi canuhacha ichai rautaelanaala coaarate,


ichanohineein cunaitenaa cacha canu que nejeratenaa neein nihane jaun
155 ̞ΎËѸɗɗËȍ̞ľ͑ɗॷ11

ai. Jana canu aina Cana Coaunera rai rune jaun jetaote, acaauru rai: “Caa
cachaauru ranaa jeriheite, moconajaera Moconajaera cojoanonaa que
aina nitajeeuruha cachaaurune jerihane nenacaauru cachaaurute, jataain necha
jaun ai,” nae jetao Jesoso aansaineein ichaooruhane jaun, acaauru
rai cojoelanaacojoai ichacaaunne
Jelaiha mitunaja rene cauha jerecure.
moconajaera letono coitucuchuhine Nete Isaraelita neeurenihane saijieein,
(Mt 12.43-45) dede caje cojoelanaacojoai coaracuruhane
24ॸNiritiin jetaote: “Nitohaneein leinjiin latelanaala, acaauru rai Cana
cacha caje mituhin amuha coitucuchuhinete, Coauneraacha beratei biha Jonasine jana
enohane jaanu ariirijie cajianeein joaereein esenetaaurelu Ninibe cocoaichacuru. 30ॸNii
amuhemujueein. Nii jana erusinihanete, rijijieeinne canuhetonai inaraacha cohajei
‘Jelaiha taolu mituhanune jaa rene cauha Cachaneein nejanohanaa nichaaunne, caa
cuhanunete caohachae,’ nae. 25ॸNiritiin nii enene cojoanonaa que ichaonacaauru
mituhalune jaa cacha suujua cuhane cachaauru rai Cana Coauneracha ichaneni
turuhane, aiha leinjiin loreri coneraelanaala beraneein neeun.
caohatiin lojoinojoineein rucuhenojoineeine 31ॸNitohanihane jaunte, inae satiin

rijijieein nii cacha suujua eruhane, cachaauru ichao coitucuhin rucuheca Cana
26ॸnacoaauneein jelaiha cauhin, caaunsineein Coaunerane Cojoanonaa que turuhane bana,
amurijiriin jataain baasoneein nenacaauru nimichureein Egipto bujuau nenaa atane
coitucuchuhicuru cotijiaain amaain, nii curuaanaa eneneein nenaa reina, caa enene
cacha suujua cuhane enohin ichaaoruha nii neiniquichene coulurujiane coina. Acate
coitucuchuhichurune, jauriaanejeein coriaji atane caje uhin turuelu, niicha
aihalune amuritoheriin jataain baasoneein coitucui biha Salomoonne jana aonaane
ichoae nii cacha,” nae jetao acaauru rai coina. Nitohanihalu natiinte, Salomoon
Jesoso. amurijiriin neinichaaunne saijieein, canu ere
aohana jereneeiche. 32ॸNii rijijieein techu,
Esinae rauhijiriin rausiaenojoineein inae enene cojoanonaa que ichaonacaauru
niha cachane jaan esine cachaauru ichao coitucuhin rucuheca Cana
27ॸNiritiin jaiti acaauru rai ereerejiha Coaunerane jaan Cojoanonaa que turuhane
Jesosone jana jetaote, nii cachaauru bana, inara colurujueeuruhane coina
jana toniin jetao: nimichua cuurureein Ninibe cocoaichacuru.
“Nerausiaaeca ene ii janoaain Aiha nii Ninibe cocoaichacuru, inae caseteco
efojiaralura,” naa rai leinjiin ene coaracuruhane rai neeuru jana acaauru rai
ehequiine jaun jetaote: Jonasi que beratiha Cana Coaunerane jana,
28ॸ“Aiha chuhisi niqui. Nete Cana Coaunera cojoaelanaacojoai coaracuruhane latelanaala
aitoonjoan aonaain tonoraain nenacaauru nii esenetaain nichao coreeuruhalune jaun. Nete
amuritoheriin nerausiaaecure,” naain jetao laen, Jonasi amurijiriin nei nichaaunne
tonorae Jesoso. sainejeein canu esenetaeneeiche,” nae jetao
acaauru rai Jesoso.
Cojoelanaacojoai bajaauruha necha
aansai cachaaurune Cacha cono niha cacha notane
(Mt 12.38-42; Mr 8.12) (Mt 5.15; 6.22-23)
29ॸNitohaneein netaojiajeein, jataain 33ॸNiritohaacaauru raine baiha
фʮɗɗ͑ҡӕфӕӕфӕȍËӕфӕȍËɗ͑ËËȍӕ‫ڏ‬ jetaote: “Charijieein teeinti, nene chuni
̞ΎËѸɗɗËȍ̞ľ͑ɗॷ11 156

cono mocohin bujuaihu tera. Niheichu naaonjoaainchene coreniha inara suujua


rori asae nii cono telanaala ecuun nii cuhanai. 40ॸAsoneeojoaaichenaate. Tana
cono mocohin te, satiin nii loreri asaae nii jianacoon nenaa inara jaberoco
turunacaauru conohanau neeuruhane coaunera inara jaberoco cuhane nenaa,
coina. 34ॸNii rijijieein techu inara inara suujua netonai coaaunaane
jaberoco cononeein ne inara nota. coitucuhichene. 41ॸAihana jaun inara
Aihane jaun, esinae rauhijiriin jataain suujua coaraain inaraacha ichaneni
caohachaain cha coaraain coitucuhin ichaain neeuchete nuculocohin neeine
neeichenete, satiin jianacoon niha inara suujua aina inara jaberoco,” naain
cureein inara suujua. Nete laen jetaote acaauru rai,
ËΎȍËȍɗ͑ËȍËΎфнӕɗËȍľ͑ľ͑ɗȍ͑‫ڏ‬ 42ॸ“Cairichaaojoaaiche fariseeocuru,

ҡɗɗ͑нӕľʮΎ́ľнӕɗɗ͑ʮΎľ͑фľľɗ͑ËȍËȍ‫ڏ‬ cacha caohachaniha nocoetocoichene


quichene, jataain nocohena tabai jana coaracuruha cachaaurune coina, biha
niha cureein inara suujua. 35ॸAihane inara rai rauhine rijijieein nii lechoonca
jaun, cha coaraain coitucuhin turineein inaraacha taojiai inara temule
caohachaain nocohalajiin neeuche, caje le turii teeichene saijieein jeriha
nabana cha coaraquichene nihanatiin Cana Coaunerane rijijieein inara amute
que jaolequiin neeichene, ͑ΎËΎȍľ͑‫ڏ‬ cachaauru belaain, nii chuni que
neein nerotoha nii inara conaerane jaolequelanaala satiin ita rijijieein
coataa. 36ॸAihute itolere inaraacha cachaauru coaraain neneeichene jaun.
coarai coitucuhin ichaquichene, Aihane jaun, nii cacha caohachaniha
nocohena coaraelanaala satiin nocoetocoichene jianeein inara amute
jianaacoon neeine inara suujua, cacha belaain, nii choae tacaain aitoha
raafariin conohanau cha coaana inara rai rauhine rijijieein ichaaoche.
rijijieein, esinae rauhijiriin satiin itolere 43ॸCairichaaojoaaiche fariseeocuru,

coaraain neeichene,” nae jetao acaauru esinae rauhijiriin jataain nelateein


rai Jesoso. nenaa rijijieein sinacoca asaae rori
caohacha janijiin nichoae nelauriaain,
Cacha relaaurera aina fariseeocuru inara que suujua acateein, chunijiun
colurujiha Jesosone inara eruuruhane inara rai ereein,
(Mt 23.1-36; Mr 12.38-40; Lc 20.45-47) naaonjoaaunruha cachaaurune
37ॸInae niritiin cachaauru rai jeriquichene jaun.
ereerejihane nainaa Jesosone jana 44ॸCairichaaojoaaiche. Charijieein

jetaote, rai loreri asae lenoniha cuhane teeinti atane bana shaquiin nichoae
coina jetao cotijiae leinjiin fariseeo. situhin amue cacha, asaaun niha
38ॸNii jaun cuhin, rai loreri asae turuhin calanaine coitucuelanaala. Nii
nitohaniha acaauru ichaone saijieein rijijieeinte ne, inara suujue cuhane
biji culeje lanaanla rori ichoae nelauriaa calani neosateeichene coreniha,” naa
Jesosone jaun jetaote, cojoaelate jetao acaauru rai Jesosone jaun jetaote:
nii cotihara fariseeo. 45ॸ“Cacha relaera, fariseeocuru que
39ॸNii jaun jetaote: niritiin canacaanu quene maajeein
“Inara fariseeo neeichenete jataain ereeine jaunne, Ѹ͑ľľɗ͑фӕҡľ͑ɗȍ‫ڏ‬
inara jaberoco culeena inaaiche niqui. caanu,” naa acaauru caje leinjiin Cana
Nete nii saijieein jataain banejelanaala Coaunera aitoonjoan que cacha
calanaineein ne asijiauhin, naosateein, relaerane jaun jetaote,
157 ̞ΎËѸɗɗËȍ̞ľ͑ɗॷ11ٍॷ12

46ॸ“Cairichaaojoaaiche inara netonai.

Nitohaneein ichaohiche inarane que Baaso ichacuruhane nihanatiin


ainaan tocohaneein, ichaonaa anajiin caohacha ichaa nocoetocuruhane
teein, inara amute cachaauru coataa cachaauru relaa Jesosone

12
cairichaaeriin neeichene jaun. 1ॸͮɗҡΎȍ͑ľľɗ͑фɗΎȍф͑‫ڏ‬
47-48ॸCairichaaojoaaiche, Cana Coaunera Ëɗ͑͑ľҡΎʮɗӕфӕȍËËȍӕ‫ڏ‬
ere bera profetacuru sohin jaooruha inara rune jaun jetaote, nejesinajeein ita
foerateracurune coitucuhin, baaso sururucuruhane jana jetao, aina
ichacuruhane coitucuhichene saijieein inara nerelanacaauru rai jetao: “Jiaonriha
netonai acaauru rijijieein neeichene jaun. aihuruha fariseeocurune rijijieein
49ॸNitohaneriquicheeine coitucuhinte: asinojoineein baaso ichaain caohacha
‘Acaauru raine, profetacuru, afosotooru, ichaa nocoetiin nihache. 2ॸNii
naaonjoainuri letoareeunni. Nii janate, asinojoineein coitucueraelanaala baaso
tabaauru sohin jaohin, tabaauru que ɗËȍɗ͑ËΎȍËȍɗËȍ͑ΎËΎľҡΎËΎɗ‫ڏ‬
nejerateein, acaauru que nererojoecaa chene nihanatiinte inae ecu tihane bana
curiquicheeincha,’ naain besilu Cana coitucunojoinereein. 3ॸNitohanihane
Coaunera, nitohaneeichene coitucuhane jaunte, inae nii cojoanonaa que inae
jaun. turuhane bana, nii coitucueraane coataa
50ॸNii jaunte, cana rai chauratane Ѹɗɗ͑ľфľľɗËȍľ͑ľʮ͑ËΎɗҡӕËӕ͑ΎʮΎɗ͑ľ‫ڏ‬
coaaunaalu Cana Coaunerane caje reein. Jana nii coaraa chunine coataa
coaauneein, nii inara foerateracuru aina nii asiin inaraacha beite satiin aonajera
inaraacha sohi inaraacha jaoorilu urichoo coitucunojoinereein.
profetacuru coichana core coaaratiha
cureein inara que Cana Coaunera. Esinae rauhijiriin coasinacai
51ॸNitohaneeinte nii Abeli sohin coichana 4ॸNitohanihane jaunne, jataain
jaohalune jaan caje coaauneein, Cana canuhacha belaaineeichene rai
Coaunera rai lenonecuru mocooruha aitoreeunni. Jiaonriha inara sohin inara
saseredotecuruhachane jaan rori aina jaonaa jerera que casiin neeichene, nii
santuario Ëҡӕ͑ҡľľɗ͑ɗ͑фƸΎľфҡľфËӕ‫ڏ‬ ɗ͑фҡɗ͑фӕȍ͑ľ¡ɗȍ͑ɗɗËȍҡΎȍ‫ڏ‬
ruhacha atinailu Sacariasi que tiaaojoaain ͑ľľɗ͑ɗ͑фҡľľɗ͑ɗ͑фɗҡʮľ͑͑ɗ͑ľËӕ‫ڏ‬
caa enene neiniquichene que nii core renihane jaun. 5ॸNena laen esinae
coaaratiha cureein Cana Coaunera. rauhijiriin coasinacai que inara rai
52ॸCairichaaojoaaiche, Cana Coaunera aitoreeunni. Nii ohin niha inara
ere bera Moisesa naitoonjoan que cacha jaberocone baiha usi jana inara suujue
relaaurera; Cana Coaunera naitoonjoan itajeranu quete laen nainequiche casiin
coitucuhin neeichene saijieein tonorana neeichene. Aiha laen, nitohaneein cana
jerelanaala neein, ËΎɗҡӕËӕȍɗ͑ҡΎ͑Ύфӕ‫ڏ‬ tenaa nainerate laen naine coasiin
ruha cachaaurune jerelanaalane ichaohacane.
maajeeine jaun,” nae caauru rai Jesoso. 6ॸTana nii coitucuhichene rijijieein
53-54ॸNiritoha acaauru raine jaun jataain corelanaala nenaa coroatajajei
jetaote, aina obajeein, nechu jataain moneda coriqui coreniha saoquii tajae
tonaane coulurujeeuruhane jaan lera laaoinaa que necoreteeichene. Nete
ariha jetao, Jesoso rerohecaaure Cana nitohaneein cachaauru rai jataain cha
Coaunera naitoonjoan que cacha que nelatenihane saijieein, ͑ɗɗ́ľɗ͑ʮɗɗ͑‫ڏ‬
relaaurera aina fariseeocuru. niji acaauru baitene Cana Coaunera.
̞ΎËѸɗɗËȍ̞ľ͑ɗॷ12 158

7ॸNiirijijieein techu, leinjiana cachaauru caje leinjiin cacha jetao


leinjianaain janiinojoineein ne inara Jesoso rai:
couturijihuru. Aihana jaun, itolere “Cacha relaera, canu nejera rai
tajaae laaoinaacuru amurijiriin aitoote, canu rai canacaanu inaca
nelateein neeiche Cana Coaunera raine amureecha ratirii rucuhele canacaanu
jaun, jiaonriha casiin neeichene. raineein nenaa leruhin teeine canu
raicha,” naa Jesoso raine jaun jetaote;
Cachaauru que acaneein nihane 14ॸ“Chana jana chaen, ËΎËΎɗ͑͑‫ڏ‬
coitucuerateeuruhane jeriha Jesocurisitone caineein canu teein, ͑ɗҡΎȍ͑ɗфӕËӕȍľф‫ڏ‬
(Mt 10.32-33; 12.32; 10.19-20) neein inara rene caletoae inara inaca
8ॸChunocoha cacoitucuhin canu coreniha amureecha sirii rucuhele leruhin tihanu
laraajiin cachaauru acatiha netiin ereein inara raine coina,” naain jetao,
neine, inae Cana Coaunera Cojoanonaa que 15ॸsaain nii ecu neein aonajeeurera

turuhane bana, Cana Coaunera aina cachaauru rai jetao: “Jiaonriha itolere
letonocuru anjeraauru notaracaae netiin siriin necoriquijiaain nenaa coauquiche
canu, acaihaniji inaraacha cohajei inara netonaine. Coatiha coriqui siriin
cachaneein nejanohanaa nichaaunne aca nihacaneecha que nelateein nihei cana
coreniha erereeunni. 9ॸJana chunocoha, ichaota,” naain jetaote;
cachaauru que canu neein nihanune 16ॸ“Coaracuchenachuhinti niqui niha

coitucueratelanaala nenaane, acaaentonoai leinjiin cacha, jataain itolere siriin


coitucuha cuhenereeunni canuhetonai, Cana coriquihonane. Nii jaun jetao, jelai teein
Coaunera aina rai anjeraauru acatiha netiin. atane siriin, arajiin ocoana sirihane jaun
10ॸCanu acaihaniji inaraacha cohajei jataain arajiin rai temulecuru taojiae.
Cachaneein nejanohanune que baasoneein 17ॸNii jaun jetaote: ‘Cha laen ichareeun

ereein nei que nihanatiinte suujua acatena canu temulecuru canuhacha taojiai ainata.
nainereein ofa Cana Coaunera. Nete laen Inae nihei rucuhecaaunne jaanuta,’ naain
baaso neein Cana Coaunera Suujue que jetao coacuhin; 18ॸ‘Saan. Inae canuhacha
ereein nei que suujua acatenereein. ichaneni coitucuhanu. Jitariin canu
11ॸNitohanihane jaun inara colurujueein temulecuru coloherihuru comaain
inara amaauruha sinacoca asae Joriocuru jaohinne, nacoauneein leeochaauru
cocoainanacaihuri, joesiocuru, naaonjoainuri lorerichuru tabaihuri jareeun, jitariin
renene, jiaonriha chaque tonajeein catemuleeuru canuhacha taojiai
cuhichene. Coa: ‘Tonaainnera erereeunta,’ rucujueein, jitariin carujueleeurune
naain nocoatiin ereeichene jaanu coacuhin maajeein rucuhecaaun nasae teeinne
cuhache. 12ॸInae ereeichene coina neeichene coina. 19ॸNii baihane laen caraajenihane:
janate, caohachaain ereeichene coina inara Inae niha araai jaanacaneein ichaohin,
relaa cureein Cana Coaunera Suujue. Coatiha tonajelanaala acau cohin, lenoneein,
inara suujua caje rocohin ecu rachoojoeein naaonjoaanune jaanu,’ naain
ereriheicheein,ٚ͑ľʮľҡΎɗ͑͑ľфľ́͑‫ڏ‬ ѸӕӕʮӕËӕȍ͑ľɗфɗȍ͑ɗɗËΎфɗнӕɗËΎфɗнӕɗȍΎ‫ڏ‬
caauru rai Jesoso. nane jana jetaote; 20ॸ‘Asoneeojoaainaate,
ena cojoanotiin cuhanete oriquiincha. Nii
Jataain alalacaraa ii rucuhele inacojoeein arajiin rucujueein
coriquihonacaauru ichaone chunaain iicha sirii, chaa raineein chaainti
13ॸNitohaneein cachaauru relaa niha cureeinta,’ nae jetao rai Cana
Jesosone jana jetaote, nii arajii Coaunera.
159 ̞ΎËѸɗɗËȍ̞ľ͑ɗॷ12

21ॸNitohanihane jaunte, nechu jataain 28ॸNitohaneein mocohenineein niha caa

фɗ͑ľľɗ͑Ëȍнӕľ̲͑ӕҡľËËȍËΎфΎҡ‫ڏ‬ ajaena ujuanecuru natiinte, caohachaain


janelanaala rucuhele siriin nenaa cacha, omarohin neeuruhane jaanu teein ne
Cana Coaunera rai cairichainejeein ne, Cana Coaunera. Tana nii amurijiriin
nitajihane rai nihane jaun,” naain jetao inara- cachaneein neeichene cajione
nii coriquihona cacha que erenaa ҡľфɗËȍɗ͑æ͑æΎӕ͑ľф͑ľľѸľ͑ľҡɗ‫ڏ‬
parabola que acaauru relae Jesoso. cheneta.
29ॸNitohanihane jaun, coa lenoneein,
Nere tonoraain jerihane rijijieein acau cohin, naaonjoaaichene
ichaohin nenacaauru beraiha jaanuhacha que nererojoecaaeriin
Cana Coaunerane nihache.
(Mt 6.25-34) 30ॸSatiin caa chauratane que Cana
22ॸNiritohane baiha jetaote, aina Coaunera coitucuelanaala nenacaauru
nerelanacaauru rai jetao: “Caa quene cachaaurute, nechu jataain nitohaneein
inara rai erenaa jereeun. Jiaonriha nererojoecaaeriin neeure. Nete laen,
lenoneein ichaohiche jaanu aina inara satiin inaraacha latei coitucuhin
cajioneecha que nererojoecaaichene. teraneein ne Cana Inaca Cana Coaunera.
23ॸJataain nelateein niha lenonene 31ॸNitohanihane jaun jeriha Cana

amurijiriinte, jataain nelateein ne inara Coaunerane rijijieein ichaaoruha


ichao. Jerichanejeein techu nelateein cachaaurune jaan Cojoanonaa que
niha cajionene amurijiriin jataain coacuhin neeichenete lanaenereein
nelateein ne inara jaberoco. inaraacha latei,” nae jetao aina
24ॸCoaracuche nachuhinti temule jaain, nerelanacaauru rai Jesoso.
niicha quiineeuri rucuhecuruhane jaanu
coloheri siriin, naaonjoaain neeururiha Dedeeu charijibana satonohelanaala
rohirihuru. Nete laen Cana Coaunera, ichaonaana jaan
lenoneein ichaaoruhane coina (Mt 6.19-21)
acaauruhacha quiine teein ne. Inarate 32ॸNiritiin jetaote: “Jiaonriha casiin
rohirihuru amurijiriin jataain nelateein neeichene, charijieein teeinti carenero
neeiche. beraain neeure irilaain sirichaauru, nii
25ॸʊ͑Ύ͑ʮΎѸɗ͑͑ɗȍ͑ҡɗɗ͑ɗҡΎ́ľфľ‫ڏ‬ rijijieein inara beraain nerichaaunnine
neein suujua cuhane coaauca cachane jaun. ʊ͑фæ͑æΎӕ͑ľфËΎɗҡӕËӕȍľф‫ڏ‬
nihanatiin, nichao cariaain ichaonaa neeichenete, jataain coroatajajeein
nainihei. 26ॸChanuna aansijiin laaojoiri neeiche niqui. Nete jataain inara
que coacuhin neeichene nihanatiin, belaihane jaun rai Cojoanonaa que
ichana nainequichene coaalanaala inara rareein Ofa Cana Coaunera.
itolere que nererojoecaaeriin neeiche. 33ॸAihane jaun, jitariin nii inaraacha sirii
27ॸæΎфËӕËȍľ͑Ëȍӕȍɗ͑ҡɗËΎȍËȍľ‫ڏ‬ rucuhele que necoreteein, ËɗфɗËȍɗ͑ľ‫ڏ‬
nanaain omarohin neeuruha caa ajaena jeein chaelai que latejiojoiriin
ujuanecuru amihanejeein neeuruhane nenacaauru coroatajanecuche. ͮɗҡΎȍ‫ڏ‬
que airijiinne. Nete aihuruha caa ajaena neein neeichenete, dedeeu charijibana
ujuanecurune tocohaneein jataain satonoelanaala nenaa Cana
caohachaain inanacaenelu rey Coauneraacha teeninu rariquicheein.
Salomoon, cajione caohacha que Nerinaain inara caje nii dedeeu inara
necoreeteein nihalune saijieein. raineein nenaa ruluera. Nii bana
̞ΎËѸɗɗËȍ̞ľ͑ɗॷ12 160

asijiautooru nihanatiin ecu turuhin Curuaanaa, ainihane satiin raine


inara basijiahuna nainihei. Niheichu maajeeinna aitohi,” naain caje bajaa
cojoano nihanatiin ecu enohin asaaena Fedorone jaun jetaote,
nainihei. 42ॸ“Tana coitucuhichene. Chariji jian, nii
34ॸNitohanihane jaun jauriaanejeein jataain nelateein nere tonoraeraneein
caohatiin, nii chabana satonoelanaala loreri beraichanu que ratiri rai fatoroon,
nenaa, nii ena nitaje rai nenaa inara turuhanereen tiaain nii rai cachaauru
ichao, naaonjoai que coaaucuche. coroaateein acaauru sirihane coina. Tana
satiin canuhacha cocoainai neeichene,
Letonoa jatoroaain neeuche canu cachaauru beraichaneein neeichene
35ॸLetona jatoraain inara cajione jiaain coitucuhichene. 43ॸJataain raotojoeeinte
neeuche, inara siricho mocohin nereein nii nere tonoraera, nii letoain
conohanau. 36ॸCharijieein teeinti, ratirihane jaa ichaa jerihane rijijieeine
nesirihatenaa beseta caje cauhin, jana, eruha nii fatoroone. 44ॸNii banate,
acuujua dadaa fatoroone jana, acuujua esinae rauhijiriin jerihane rijijieein
joaracaain raaure nii letonocuru. Nii ichaohin nere tonoraain nihane, aca
rijijieein jatoraain neeuche. 37ॸѠΎҡΎ‫ڏ‬ cocoinaain itolere niicha sirii coaaranu que
joeeinte neeurureein nii rai letonocuru, tereein rai fatoroon.
sinilanaala neeuruhane jana acaauru 45ॸJana, ‘Jaitijiecha carajaain lanae turuha

eruha nii acaauru fatoroone. Esinae rai fatoroone’ naain coacuhin baasoneein
rauhijiriinte raajenihane rori ichoae niicha beraihuri quichaauru, enecuru,
acaauru lauriaain lenone que acaauru naaonjoainuri que jaolequiin acau cohin,
coroaatiha cureein nii acaauru fatoroon. lenoneein, ajeein, naaonjoaane jana
38ॸDede cataaun, janonaa nichae, 46ॸeruhanete, rai cachaaurunelanaala rai nere

naaonjoaain turuhane jana, sinilanaala tonoraaichuru cairichaa curichaain Cana


cohacuruhanete, фΎҡΎʮΎľľɗ͑͑ľľӕфӕ‫ڏ‬ Coaunerane rijijieein acaentonai cairichaa
reein. cureein nii rai fatoroon.
39ॸCaohachaain inara rai caitoonjoa 47ॸJana inae nitohaneein coitucuhane

aonacuchete coitucuhiche. Chunocoha saijieein, jatoroaain nelanaala nii letoaa rai


loreri erora turuhin basijiauha uha fatoroonne tonoraelanaala, ͑ľ͑ҡľËѸľҡľË‫ڏ‬
asijiatone coitucuhane, coatiha nii reein jataain banejelanaala bisiin rai
acuujua joracarihei, nabana enohin fatoroon. 48ॸNete laen coitucuelanaala nenaa
basijiauha nii asijiautone coataa. 40ॸNii rai cacha, ¡ѸΎɗËȍ͑ľ͑ɗȍ͑ҡɗɗ͑ËΎɗҡӕËӕӕ‫ڏ‬
rijijieein inara netonai nainaain ruhane saijieein baaso ichaeraauru fautaeriin
jatoroaain neeuche, turuha urichaain cairichanojoiniha cureein. Nitohanihane
nacoauneein nii jauriaa acaihaniji jaun, quiicha coitucui coitucuheratihanune
inaraacha cohajei Cachaneein jaancuru cajene, jataain jelai amuritoheriin
nejanohanaa que,” nae jetao acaauru rai bajareeunni, canuhacha jerei ichacuruhane
Jesoso. coina.

Letoaera tonoraera aina letoaera tonoraai Jesoso coreniha ita que


(Mt 24.45-51) nejerateeuruha cachaaurune
41ॸNiritoha Jesosone jaun jetaote: (Mt 10.34-36)
“Leinjiin canacaanuhacha ii aina 49ॸCanune
caa chauratane que usi
nerelanaanichaanune relanaa aitohi mocoha uun. Bajiaa nachuhinti chajaain
161 ̞ΎËѸɗɗËȍ̞ľ͑ɗॷ12ٍॷ13

mocohane jana turueneeunlu. 50ॸJataain


necairichanaa tabai abaantanunete ne. Aina nejeratenaa aina
Nii jaunne, nii que turuhanereen tiaain, raotojoeeein niha cachane
que nererojocaeriin neeun. 51ॸʊ͑ËΎ‫ڏ‬ (Mt 5.25-26)
joeein chachu, ‘Caa cana rai chauratane 57ॸChanuna baaso ichaain neeichene niha

que jecha raoti ichaonaanaja turuaa natiin, baaso ichaquichene coitucuhi nenaa
uun,’ naaiche niqui. Aihei bajiaa. jereneeiche. 58ॸNitohanihane jaunte, inae
Raujiaain ita caje neleruhin niha ľ͑ËʮľËΎӕ͑ľľɗ͑ËΎ́ӕфӕʮӕľ͑ΎʮΎɗɗ͑ľфɗнӕɗ‫ڏ‬
cachane coinane turuunlu. 52ॸͮɗҡΎȍ‫ڏ‬ cheein. Aihane jaun, joesio rene inara
nihane jaunte, saoquiin le amaa inara colurujueranu ajiniha aina
lorerijieeincha ita aina ichaonacaauru, rucuecuche. Ainihanete, ɗ͑ľËΎӕ́ӕфӕʮӕľ‫ڏ‬
ena caje coauneein ita caje neleruhin, nojoi nequichene jaan cojoanonaa que
nii nichatajaihuri que nejeratiha turuhane bana, inara netonai colurujuiha
cuurureein nii coroatajaihuri. Jana nii nejerateeichene jaan jera joesio raine,
coroatajaihurite, nejeratiha cuurureein inara tiha coaridiaauru bijihune, caresero
nichatajaihuri que. 53ॸJana calaohi aina cuhane inara enohaurureein. 59ॸNii bana
te nejeratereein rai inaca. Nii jana jelai caje mituriheeicheein nii baaso
calaohite inaca que nejeratereein. Jana ichaquichene jaan core nainaaiche jitaain
acaauru nebate, rai cacunu que inara coriqui jaohinne reein tiaan,” nae
nejeratihane jana, rai cacunu netonai jetao cachaauru rai Jesoso.

13
que nejeratereein. Rai nacano que 1ॸNii bana jetaote, turuha cuure

nejeratiha nebaenene janate, nebaene cachaauru Jesoso rene. Nitohaneein


que nejeratereein rai nacano,” naain rene turuhin jetaote, “Jerosaleen nenaa
jetao Fedoro tonorae Jesoso. Teenforo asaae lenonecuru sohin mocohin,
Cana Coaunera coroaeca neeuruha Calileea
Janonaa cojoinacaauru
cocoaichacuru tabaaurune janate, acaauru
coitucuha cachane
sohin jaonajaain, nii lenone acaauruhacha
(Mt 16.1-4; Mr 8.11-13)
sohi coichana que acaauru coichana jasiite
54ॸNiibaiha jetaote, leeochaauru Filatora,” naain jetao Jesoso rai beeure nii
cachaauru rai jetao: cachaauru.
“Enoto soo nichajai que nijichorianaa 2ॸNiritocuruhane jana jetaote: ٘ॸَˇҡɗ͑

coaraaichenete, ‘Urichaain elo,’ naain naraaichuru amurijiriin osaaocuruhane


ereeichene, nii aitocoichene rijijieein ʮӕ͑ʮľËȍɗȍӕфľ͑ɗɗǽɗ́ľľËΎËΎɗËȍ‫ڏ‬
esinae rauhijiriin uhe elo. 55ॸˇľфɗËȍ͑ľ‫ڏ‬ curu’ naaiche niqui. 3ॸNete aine. Inara
jeein techu, enoto mitu coarajeein cana netonaite ohin nitajeriquicheein, inara
raotono nichajai caje uaain jiatuha ichao coreein jeriha Cana Coaunerane
cujuanane, ‘Ajaarotorichaain,’ rijijieein neneeichene.
naaichene esinae rauhijiriin ajaarote. 4ॸJerichanejeein techu jerihane, ‘Nii
56ॸCha coitucunaa jeriheichuru ́ľľΎËȍӕфӕˇľфΎѸ́ľľӕ͑ɗËȍΎ͑Ëӕ‫ڏ‬
casajeeuru. Nitohaneein dede, cana rai rulu amurijiriin jecha osaaotooruhane
chauratane, naaonjoain caje coaraain jaun, nii le choonca fosaneeuri ichoae
cha coitucuhiche natiinte, canu comoe nii ucuuneein ininaanaja nenaa
coaraaiche natiin, ‘Naaonjoaa Silohe,’ naaiche niqui. 5ॸNete aine. Nii
ichaonaane coinate aicha,’ naain canu aihuruhane rijijieein techu inara netonai
coitucunaa jereneeiche. ohin nitajeriquicheein, jeriha Cana
̞ΎËѸɗɗËȍ̞ľ͑ɗॷ13 162

Coaunerane rijijieein inara ichao obaje nii sinacoca curuaanaa. Nitohaneein


coreein ichaonaa jereneeichene,” nae obajeein jetaote:
jetao acaauru rai Jesoso. “Niha saota janoneein amihanenaana
jaan cojoanonaa. Nii amihanenaana
Inacaeniha temulene que parabola que jaan cojoanonaa bana nerautaeratiha
cacha relaa Jesosone uuchera. Coa nebetacanaa cojoanonaa
6ॸNiritiin jetaote: “Leinjiin cacha nocoana bana nerautaeratiha uhachera,” naa
jana leinjiin temule sirihane jaun jetaote, cachaauru raine jana jetaote:
inaacane coaraa cue. Nii jana leinjiinniji 15ॸ“Chanuna nebetacanaa janonaa bana

inacaenihane jaun jetaote, 7ॸnii ocoana cha ichaain neeiche inara netonaine
beraicha cacha rai jetao, ‘Aonaaun. saijieein, ËȍɗËȍɗ͑͑ľľӕфӕȍ́ľľΎËȍӕ‫ڏ‬
Nichata jaanaca naineeinne niqui le rune jereneeiche. Tana inara netonai
jaanacaauru naineein turuhin caa temule nebetacanaa cojoanonaa bana, inara baca,
coaraa unajacoon. Nena chabana inaacane inara boro, naaonjoinuri cosi batuhin
jana coaraeneeun. Aihane jaun chajaain amaaiche jesinaaeca cohane coinane. 16ॸNii
ena sauhin jaao. Cha inacojoeeinte atane фɗʮɗʮɗľľɗɗ͑Ëľ͑ľk¡фӕ͑͑ľƸΎľфҡľ‫ڏ‬
lanaaeca nere,’ naane jana jetaote: neein nenaa, lechoonca fosa jaanacaneein
8ॸ‘Aihachuhisi niquicha curuaanaa. Jauriaa Moconajaera ichanohineein caaun
nirijieein coarajeeune, ena ajaanaa cuhane cunaiteein nihane caje, nebetacanaa
rai nasaji retuhin ajaena setuuru te cojoanonaa bana rautaaun,” naa Jesosone
temurau. 9ॸNitohaneein tihanune saijieein jaun jetaote, 17ॸjataain nocoejeeure jetao,
inacaenihanete laen nainere sauhin nii aina nejeratenacaauru. Ne jetaote
jaohine,’ naain jetao tonorae nii ocoana jataain itolere que nelateein, itolere ichaa
beraicha,” naain jetao cachaauru relae Jesosone coaraain jetao coroaecure satiin
Jesoso. cachaauru.

Nebetacanaa cojoanonaa bana leinjiin ene Mosatasa ucuhe que parabola que
janori rarohacaera rautaa Jesosone cuuaain cacha relaa Jesosone
10ॸNii baiha jetaote, nebetacanaa (Mt 13.31-32; Mr 4.30-32)
cojoanonaa bana sinacoca asae enohin jetao, 18-19ॸNiritiin jetaote: ٘æΎфËӕËȍľ͑‫ڏ‬

cachaauru relaa cue Jesoso. 11ॸNii jana chuhinti aansijihan mosatasa ucuhe
jetaote, ecu ne leinjiin ene- lechoonca fosa natiin, nocoana jana temuha cachane
jaanacanihane caje coauneein baasoniha jana omarohin fohecane, rai nunecuru
jaberocone jaun caaun cunaiteein. que nucuhateeuruha tajaaecurune. Nii
Nitohaneein jetaote, suujua cuhane neein rijiicha cacha inae Cana Coaunera
jaberoco asaaeca coitucuchuhine jaun, nii Cojoanonaa canuhacha tei que ichaoha
chariji bana neraujiasilanaala janori cachane,” nae jetao Jesoso.
rarohacaain ne. 12-13ॸNii ene coaraain jetaote,
cotijiaain nichoae biji meracaain: Faan jorerera que cuaain parabola que
“Inaen ii cunai caje nerautaaicha ene,” naa cacha relaa Jesosone
Jesosone rijieeoritiin, cunai caje nerautaain (Mt 13.33)
nichaauraain jetao, Cana Coaunera 20-21ॸNiritiin jetaote: ٘æΎфËӕËȍľ͑‫ڏ‬

coroajeein rachoojoe nii cunaitenaa ene. chuhinti faan ichacuruhane coina


14ॸNitohaneein nebetacanaa cojoanonaa bana neleeriha tabaain nii colihane jaanu que
cunaitenaa rautaa Jesosone coaraain jetaote, jorerera teein, nichata sajeein
163 ̞ΎËѸɗɗËȍ̞ľ͑ɗॷ13

coujunaca que arina coujunacate leinjiin enoto mitu nichajai coarajeein cana
ene, inae neleeriha tabaain nii colihane raotono nichajai caje, enoto mitu
jana caje arajiin faan jaane coina. Nii nichajai caje, enoto soo nichajai caje,
rijijieeinte neleeriha tabaain colihane naaonjoainuri nichajai cajeeurute
coina nenaa jorerera rijijieein, neruujiha turuha uurureein cachaauru, Cana
cacha ichaone coina nenaa ne Cana Coaunera aina rai Cojoanonaa que
Coaunera Cojoanonaa,” naain jetao neein nelauriaain lenonecuruhane
acaauru relae Jesoso. coina.
30ॸNitohanerichaainne jaunte, nii ena
Acuujua jaratoelanaala nenaa jaolecooruhane jaaunru nelatelanaala
(Mt 7.13-14, 21-23) nenacaauru tabaaurute, ichoaichaniha
22ॸNii baiha jetaote, Jerosaleeun ranojoineein niha cuurureein. Jana
cuuruna jaaun jetao, situuruna jaaunru leeochaauru amurijiriin nelaaetoha
nenacaauru nenaanajaaunru, neseeuru, nocoetonacaauru tabaaurute, ѸҡΎ͑Ύ͑ľ‫ڏ‬
naaonjoainuri naineein cachaauru jeein ranojoiniha cuurureein,” nae jetao
relajeein cuujue Jesoso. 23ॸNii jana acaauru rai Jesoso.
jetaote:
“Curuaanaa, ʮҡɗ͑͑ËΎфΎҡʮľËӕ‫ڏ‬ Jerosaleen cocoaichacuru
ruha caa nosa caje nichotenacaauru,” coreniha chanaa Jesosone
naain caje bajaa leinjiinne jaun jetaote: (Mt 23.37-39)
24ॸ“Eenjeen. Nitohanihane jaun, nii 31ॸNiritohane jana jetaote:
acuujua jaratoelanaala nenaa cuhane “Chajaain ena caalai caje amuu. Ii
enooche. Arajiite niqui enonaa jerereein sohinte ii jaonaa jere Erodesicha,”
nete nainecurenereein. ͑ӕфӕȍˇľѸΎѸΎфľ͑ľҡӕфӕȍɗ͑ƸфɗѸľľΎ‫ڏ‬
25ॸInae ecu tihane bana nimichuhin curu tabaaurune jaun jetaote:
acuujua fuha nii loreri erora nete, inara 32ॸ“Aiha niqui. Chajaain nii ataibinae

airiniha nedainequichene, ‘Curuaanaa, rai: ‘Enene, eresi, eresi cojoanoon,


acuujua joaracaaune enohacaanura,’ naaonjoaichurune coitucuchuhichuru
naaichene janate, ‘Inara coitucuhanune sitaain, cunaitenacaauru rautaain,
coaalanaala, cha nequiche chaainti,’ naa naaonjoareeunni,’ naain benichuche.
inara rai nii loreri eroranete, 26ॸ‘Ii ainane 33ॸNena laen enene, eresi, eresi

lenoneein, acau cohin, ͑Ύ͑ʮΎфľʮľҡΎËΎ‫ڏ‬ cojoanoo, naaonjoaainchuru canuhacha


nulu. Iite canacaanu relarejetohi ichaneni ichaaechajeein cuujuereeunni,
canacaanu berooru cuhanera,’ naaichene nii Jerosaleeun edaa onaa naineniha
janate, 27ॸ‘Inae inara rai aitocoaaun, cha leinjiin profetane jaun, ecu turuhanune
nequiche chaainti. Inara coitucuhaaun. reentiaaincha,” naain Erodesi rai
Naain cacaje amuuche, ¡ѸΎɗËȍľËȍ‫ڏ‬ beratihane baiha jetaote:
jeein ichaonacaauru,’ nareein. 28ॸNii 34ॸ“Cairichaaojoaaiche nohane satiin

banate, inara airiniha nedainiquichene Jerosaleen cocoaichacuru, inara rene


inara catu rihoneein chanaa curiquicheein, Cana Coaunera letonocuru, chaen
Cana Coaunera Cojoanonaa que neeuruha profetacuru, naaonjoainuri bodoosiin
satiin profetacuru, Abaraaun, Isaca, Jacobo, ajeri que sohin jaonajaaonquichene
naaonjoainurine coarajeeincha. jaun. Araai saaine niqui nitaro asae
29ॸNitohaneeinte enoto mitu nichajai calaohichuru sararaain siniha
coarajeein cana jaabiji nichajai caje, ataoharine rijijieein, inara ranaa
̞ΎËѸɗɗËȍ̞ľ͑ɗॷ13ٍॷ14 164

jereeun, nete cacoitucunaa jereneeiche. 6ॸtonoraelanaala inauheneecha


35ॸkɗȍ͑ľʮӕ͑ҡľɗ͑ľ͑ʮľ́ɗ͑ľфɗнӕɗ‫ڏ‬ aonajeeure.
cheein. Inae cacoharariheeicheein
nacoaauneein inara rene turuhanune Nesirihatenaa beseta que cotihanojoihuri
reeintiaaincha. Nii nacoauneein 7ॸNiritoha Jesosone jana, ͑ľ́ӕфɗ͑‫ڏ‬

tururichaaunine cojoanonaa banate: naja rori caohacha janijiin nichoae


َѠΎҡΎʮΎľľɗ͑ҡӕфӕȍɗ͑ľæ͑æΎӕ͑ľф‫ڏ‬ nelauriaauruha nii cotihanojoihurine
neein nenaa cana Curuaanaara,ٔ͑фɗнӕɗ‫ڏ‬ coaraain jetaote, acaauru suujuatiha:
cheein canu raicha,” nae jetao 8ॸ٘æȍӕ͑ΎËΎȍɗ͑фËΎҡɗȍË͑ľѸɗфɗ‫ڏ‬

cachaauru rai Jesoso. tenaa beseta quene, jiaonriha rori


ËΎȍËȍʮ͑ɗʮɗɗ͑͑ɗËȍΎľ͑ľ́ӕфɗɗ‫ڏ‬
Laracaain cunaitenaa rautaa Jesosone chene. Nabana turuha uha inara

14
1ॸNii baiha jetaote, nebetacanaa amuritoheriin nelateein nenaa
janonaa bana leinjiin curuaanaa cotihanohinete, 9ॸ‘Nii ii rori jianeeute
fariseeo loreri asae lenoniha cuha ecu nelauriamiin caa leeocha,’ naa uha
Jesosone jana jetao colurujueeuruhane nii inara cotiharane, coejetiin rori baaso
jaanu leratihane coaracuruhane coina, ichoae nelauriaa cunaa nainequiche.
“Chatohanaicha ichareein,” naauruhane 10ॸAihane jaun nii ajiniha inara cotihara

jaun jetao ecu coarajeeure leeochaauru nihane, rori baasonejeein nenaa ichoae
fariseeocuru. nelauriaauche. Nii banate turuhin,
2ॸNii jana, niritiin coaaucuruhane que Ѹҡɗɗ͑͑ɗɗɗɗфΎȍ͑фΎфɗɗËȍΎľ͑ľ́ӕфɗ‫ڏ‬
nainaane jaun jetaote, ecu rohan niha nacaauru notaracaae, ‘Caa rori
leinjiin cacha laracaain cunaitenaane caohacha ichoae nelauriaa uura quiicha
jaun jetao: belaai,’ naa nii inara cotiharane, ichei
3ॸ“Nainihana nebetacanaa janonaa caohachanere. 11ॸNitohaneein
bana rautaeraa leinjiin cunaitenaane. leeochaauru amurijiriin nelateein nenaa
Tonaquiche inara,” naain jetao Cana jerenacaaurute, necoeje chanunojoiniha
Coaunera aitoonjoa que cacha cuurureein. Jana nii nelatecuruhane
relaaurera, chaen fariseeocuru, coaaratelanaala nenacaaurute,
naaonjoainuri caje jetao bajae Jesoso. raotojoeein ranojoi niha cuurureein,”
4ॸNii jana inauheneecha curuaaequiin naain jetao suujuatenajae Jesoso.
aonajeeuruhane jaun jetaote, biji que nii 12ॸNiritiin jetaote acaauru cotihara

cunaitenaa mucuhin rautaain jetao cacha rai jetao:


letoae amuhane coina. “Cachaauru cotijiaain coroatenaa
5ॸNitohaneein cunaitenaa rautaain jereeine, jiaonriha ii nejeraauru,
jetaote: charaaichuru, iicha belaihuri, ii
“Chariji inara caje nebetacanaa laurijiracuru coriquihonacaauru,
janonaa bana naluha rai toro acau naaonjoainuri cotihaquine. Acaauru
netaojianaja atane jachu ucuacaain cotijiaain acaauru coroateeine jana, ii
nenaa cuhanene jana, inauheneecha cotijiaain ii coroaateeuruhanete, inae ii
rocoelanaala coarajere. Ainihane rai rai nii cainaenereein Cana Coaunera.
calaohi naluha acau netaojiana jaan 13ॸNitohanihane jaun beseta ichana

atane jachu cuhanene, nirijieein jereeine, cairichaihuri, nelatelanaala


rocoelanaala coarajere,ٚ͑ɗ͑ƸфɗѸľľΎ‫ڏ‬ nenacaauru, bacosacuru, maosacuru,
curu caje bajaa Jesosone jana jetaote, naaonjoainuri cachaauru cotihacu.
165 ̞ΎËѸɗɗËȍ̞ľ͑ɗॷ14

14ॸkËӕфӕҡľ́ľ͑ɗËȍľɗËɗ͑͑͑ɗ͑ľËӕ‫ڏ‬ jetaote obajeein, ‘Chajaain soroneein


renihane nihanatiin, Cana Coaunera nese sacutaain cuhin, cairichaihuri,
ichei cainaa cureein, inae rai cacha nelatelanaala nenacaauru,
cachaneein nenacaauru ichatiha oo caje maosacuru, bacosacuru, naaonjoainuri
Cana Coaunerane bana,” nae jetao nii cotijiaain cajia uhanajaau,’ nae jetao rai
cotihara fariseeo rai Jesoso. fatoroon nii letono rai.
22ॸNii jaun jetaote, nii rai aitohane
Cana Coaunera Cojoanonaa que rijijieein satiin cachaauru chaque
cacha relaa Jesosone nelatelanaala nenacaauru cotijiaain
(Mt 22.1-10) jetao: ‘Curuaanaa, inae nii carai
15ॸNiritoha Jesosone jana aonaain aitohine jaa ichacaaun. Nete jaiti caute
jetaote: nelaurihananajaauru,’ naa nii letonone
“Bajiaanachuhinti Cana Coaunera jaun jetaote: 23ॸ‘Chajaain nenaanajaauru
æΎʮΎ͑Ύ͑нӕľ͑ľľɗ͑́ľ͑Ύ͑ľ͑ɗȍ‫ڏ‬ naineein cuhin, unaa jereraauru
cache,” naa Jesoso rai leinjiin acaauru leeochaauru cachaauru cotihanihute
aina rori ichoae nenaane jaun jetaote: nemomiin canu lorericha. 24ॸCoatiha
16ॸ“Coaracuchena chuhinti leinjiin ɗ͑ľË͑ӕ́ΎфľфɗѸľ́ľ͑Ύ͑ľËӕфӕ‫ڏ‬
cacha jetao, lenone jaain arajiin фɗȍɗ͑͑ɗɗʮӕфɗ͑ľʮľľɗ͑ËΎҡɗȍ͑Ύ‫ڏ‬
cachaauru cotiharate. 17ॸNitohaneein joinunrita,’ nae jetao nii letono rai
jetaote, inaen jatoroaa nii lenonene fatoroon,” naain jetao nii cacha tonorae
ʮ͑ʮľҡΎфɗ́ľҡΎ͑Ύ́ľҡΎľËΎҡɗȍ͑‫ڏ‬ Jesoso.
jaane coina.
Nii jaun jetaote, cuhin acaauru rene Jesoso cacha nena jerichaane,
turuhin: ‘Chajaauchejete lenone, inae necairichanaa abaantaacanete ne.
jatoroaa lenonera,’ naain cotihanajaane (Mt 10.37-38)
jana jetaote: 18ॸ‘Saan, naininaaun. Ena 25ॸJelai caje amuha Jesosone jana,

atane coretichaaunne jaun coaraa arajiin sacuuruha cachaaurune jaun


cuhanunete ne. Canu que ii suujua jetaote, acaauru rai: 26ॸ“Chunocoha canu
acateeu,’ naain jetao berate leinjiin. esenetaain canu cachaneein nenaa
19ॸNii jana leeocha jetaote: َ̞ľËȍΎΎ͑‫ڏ‬ jerihane, rai inaca, rai neba, rai
caain toro amihanenaa que nelatei comasai, rai bereecuru, rai nejeraauru,
coretichaaun enane jaunne, acaauru rai baihuru, rai jaberoco, naaonjoainuri
coujuhin coaraa cureeun, amihanenaa belaihane amurijiriin cacoelaain quere
que nelatecuruhane coitucuhanune tonoraain nihanete ne.
coina. Nii jaunne ichei aitoon caque ii 27ॸCanuneein nihanune coitucuhin

suujua acateeine coina,’ naain canu cachaneein nenaa jerera, coroso


beratihane jana jetaote, 20ॸleeocha que airichaaunnine rijijieein itolere
netonai: ‘Ena nesirihatihanune jaun necairichanaa abaantaain letohaanune
nainihaaun uhanune,’ naain jetao satiin jaan ichaain neeine. Jana ainihane,
ita rijitiin beratihacoaaure, acaauru que coatiha canu cachaneein nenaa nainihei
suujua acatiha acaauru cotiharane chuni.
coina. 28ॸTana inara tabaauru, leinjiin loreri
21ॸNii jaun jetaote, jelaiha cauhin nii janaa jerihane jauriaanejeein
rai aitocuruhane rijitojoeein biha cue nelauriaain: َͮľËȍ¡ľѸӕҡɗ͑͑ɗ͑ľфɗ‫ڏ‬
rai fatoroon rai nii letono. Nii jaun chaaunni,ٔ͑ɗ͑ËΎӕË͑ľËΎɗҡӕËӕȍɗ‫ڏ‬
̞ΎËѸɗɗËȍ̞ľ͑ɗॷ14ٍॷ15 166

chene. 29ॸNitohaneein coacuelanaala


ichaain, nunuheniha nenaa tihane baiha Rai nitajenaa carenero eruha carenero
jianihanete, satiin ecu situhin beraichane que cuaain nenaa parabola
coaaraauru nainere: 30ॸ‘Caa leinjiin que cacha relaa Jesosone
cachate niqui caa loreri ichana jere. (Mt 18.10-14)

15
Nete jauriaanejeein besautiaane jaanu 1ॸSatiin naraaichuru Jorioocuru

que coacuhin ichaenihane jaun cairichaeriin Roma curuaanaa rai


nainaelanaala ecu jiane,’ naain erenaa impoestonu que coriqui que cachaauru
nainecurure que cachaauru. Aihane cobaraaurera, chaen leeochaauru
jaun jauriaa nejeein besautiana cachaauru baasoneein ichaonacaauru,
nainihane coitucuhane coina coaauca naaonjoainuri jetaote, Jesoso rene turuure
nii loreri ichara cachane rijijieein irihane aonacuruhane coina.
coaumiin canu cachaneein nenaa jerera. 2ॸNii coaraain jetaote, “Caa cachate
31ॸNii rijijieein techu jauriaanejeein ΎѸΎ͑ËӕфӕËËȍӕфӕфɗ͑͑ɗȍ͑‫ڏ‬
nelauriaain coaauna nainere leinjiin rey, tiin acaauru aina lenonenajaque,” naain
leeocha rey aina sonaana que nenaa jetao Jesoso necoeje chanuure Moisesa
jerihane: ‘Necha lechoonca oharaancani aitoonjoan que cacha relaaurera aina
soondarooru aina caa coroata choonca fariseeocuru.
oharaancani soodaroo aina nenaa rey 3-4ॸNiritocuruhane jaun jetaote, acaauru rai:

amuritonaa nainichaaun,’ naain coaaucane “Tana chunocoha inara caje lefashaain


jana, 32ॸnainenihane coitucuhanete, jaiti carenero siriquichene jana, nitajiha leinjiine
coriaae niha nii nejeratihane jaa reyne nii iscoonchoonca iscooni ratiriin nii
jana, raotojoeein jiniiquiin ita aina nitajenaa carenero ariha curiquiche
rucujueein ichaaoruhane coina jitariin nii eruhichenereein tiaaine. 5ॸNitohaneein inae
leeocha rey nejeratenajaacha bajai tihane eruhichenete raotojoeein baijiaain turuaain,
coina aitiin nere beranu letoare. 6ॸloreri asaae inaraacha belaihuri, inara
33ॸNii rijijieein coacuelanaala, niicha laurijiracuru, naaonjoainuri cotijiaain, ‘Canu
sirii jianena jerelanaala nenaa, coatiha coroaecuche. Inae carai nitajenaa carenero
canu cachaneein nenaa nainihei. eruhanu,’ nanaa naineriquiche.
7ॸNii rijijieein techu osaaocuruhane
Cotebihane jianihane, nii chaque
coitucunaa jerelanaala neeuruha nii
nelateniha tebene
iscoonchoonca iscooneeurine jana,
(Mt 5.13; Mr 9.50)
leinjiin cacha osaaocane coitucuhin,
34ॸCoaracuchena chuhinti jataain nelatiha Cana Coaunera lateein rene turuhane,
niqui tebene. Nete nii cotebihane jianihane, ͑ɗɗɗѸËΎΎ͑ËȍΎΎ͑ËɗѸËΎΎ͑͑ɗËΎфΎʮľ́‫ڏ‬
inae chaque nelateein nenere. 35ॸNiheichu naala, ͑ɗɗ́ľɗ͑ʮɗɗ͑ҡӕфӕ͑ËȍËΎфΎľ‫ڏ‬
temule jaacane coina, atane jasiitihacane cure dedeeu nenacaauru,” naain jetao
jaanu que nihanatiin nelaterihei. Nechu fariseeocuru tonorae Jesoso.
jataain joaereeinte jaoleneein nere.
Nii rijijieein nii chaque nelaterihei, Coretiin nenaa moneda nitajenaa
relaanune rijijieein ichaohane baiha, eruha enene que parabola
jianeein niha canu cachane. Caa 8ॸNiritiin jetaote: “Nii rijijieeintechu,

caitoonjoan aonacurumiin uricho leinjiin ene, lechooncaain moneda


nacaauru,” nae jetao nii arajiin jataain rai nelateineein nenaa caje
sacuurera cachaauru rai Jesoso. nitajiha leinjiinne, tana raafariin
167 ̞ΎËѸɗɗËȍ̞ľ͑ɗॷ15

mocohin, eruhanereen tihaain loreri canune jana. 18ॸˇľ́ɗȍËӕȍËӕȍ͑ӕ‫ڏ‬


asaji lojoiin caohatiin aririhane. nete ne ofa loreri asae. Chaenne inae
9ॸNitohaneeein ariin eruhane, tana ofa rene turuhanune: “Jataainine
niicha belaihuri, chaen rai laurijiracuru, banejelanaala baaso ichaaun Cana
naaonjoainuri cotijiaain, ‘Canu Coaunera aina, ii aina, naaonjoaaincha.
coroaecuche. Inaen canu rai nitajenaa 19ॸAihane jaun jiaonriha inae ii

jataain canu rai nelateineein nenaa calaohineein caeteeinera. Raujiaain


moneda eruhanura,’ nariha nii ene ne. ichei amihanenacaauru rijijieein
10ॸNii rijijieein techu, ita coroajeein caeteeura ofa,” nareeunni ofa raicha,’
neeure Cana Coaunera rai anjeraauru, naain jetao suujua ere nii cacha calaohi
nosa caje nichoteein niha leinjiin ocoala.
cachanera,” naain jetao acaauru relae 20ॸNiritiin suujua irihane baiha bero

Jesoso. cuhane cuhin jelaiha cauha cuha rai


inaca loreri asaene jana jetaote, jaiti
Rai calaohi ocoala que suujua ͑ɗҡ͑ɗȍ͑ľʮ͑ËΎфɗɗ͑ËɗфɗËȍΎ‫ڏ‬
acatiha rai inacane que parabola joaain coaraane jaun, soroneein
11ॸNiritiin jetaote: “Niha jetao leinjiin coineteein jetao que baluunetiin, jataain
cacha coroatajaain calaojoiin. 12ॸNii belaain rae nii rai inaca.
jana, nii rai calaohi ocoala jetaote: ‘Ofa, 21ॸNii jana jetaote: َˇҡɗ͑¡͑ľʮľ́‫ڏ‬

canu rai, ohine bana caraineein neeninu naalane baaso ichaaun Cana Coaunera
iicha sirii irihuru, ii atane, ii rucuhele aina, ii aina, naaonjoaaincha ofa.
naaonjoaihunri leruu,’ naane jaun jetao, Aihane jaun jiaonriha ii calaohineein
nii rai ninana aina acaauru naineein caeteeinera ofa,’ nae jetao nii calaohi,
jetao lerue nii acaauru inaca. rai inaca rai. 22ॸNejetaote niritohane
13ॸNii jana rai nocoala jetaote, nii jana: ‘Chajaain erojoeein cajione
baiha neeoriin jetao nii que banijiaai enachasine uhaain, caa rai cajione
que jitariin necoreteein jetao nii coriqui coreeuche. Chaen rai biji couturi que
aina coriajai atane cuhin, nechu jataain leinjiin anicho teein, rai tijia quene
joaereein jitariin rai coriqui jaohin maajeein safato curuhacuche. 23ॸChaen
nichao que ichoae. leinjiin baca narejeen coereneti
14ॸInaen jitariin rai coriqui jaohane soochete, lenoneein beseta ichacaache,
jana, nii nihane jaan neniha quinacaine 24ॸohin nitajihane rai ne caje turuha uha

jaun jetaote, ľËӕ̲ɗʮɗҡľ͑нӕľ͑ľËɗфɗ‫ڏ‬ caa canu calaohine jaun,’ naain jetao rai
chae. cachaauru letoae nii inaca.
15ॸNii jaun jetaote, nii nihane jaan 25ॸNii tonohanau jetaote, neeuruha

nenaa leinjiin cacha caje amihanenaa irihurune jaaun nihane caje cauha uhe
ariha cuhane jaun, rai cosichuru nii calaohi inana. Nii jana jetaote, inaen
beraihane coina jetao letoae nii cacha. nenaanaja catainaane jana jetao, auno
16ॸNii jaun jetaote, nii cosichuru toteein raansaauruhane jana erunajae.
lenone raain que lenonenee rijitocojoae. 26ॸNii jaun jetaote, nii leinjiin acaauru

Nejetaote nene rai cha tera. cacha cotijiaain jetao: ‘Chatohanai


17ॸNii jaun jetaote: ‘Arajiin neeuruha besetate ichaquicheta,’ naain caje
ofa rai amihanenacaauru natiinte, bajaane jana jetao, 27ॸَʊɗ͑ľʮľфҡľʮľфɗËȍ‫ڏ‬
itolere bana ne banejelanaala acaauru nejeein raurohin turuhane jaun, baca
lenonenu, cau mijitenacaaun ohajihanu narejeen coereneti soerateein beseta
̞ΎËѸɗɗËȍ̞ľ͑ɗॷ15ٍॷ16 168

ichae ii inacara,’ naain rai biha nii teein: ‘Chatohanai ichaaine jaunna, ii
acaauru cacha, nii calaohi inana raine biha uure canu rai. Chajaain jitariin
jaun jetaote, 28ॸjataain obajeein loreri chamijianeeocuru cocoirichaain uhane
asaae turunaa jerene. Nii jana jetaote, coitucue. Inaen nenacaen nainiheei
raajenihane coineteein raa cue nii rai canu loreri aina canu rucuheleeuru
inaca, acaauru aina nihane coina. beraichanu que neeineta,’ nae jetao nii
29ॸNii jana jetaote, ʮҡɗ͑фӕҡľ́‫ڏ‬ rai fatoroon.
naala jetao: ‘Iite raotojoeein araai 3ॸNii jaun jetaote: ‘Chana nohane jana

jaanacaain ichei nelateein nihanune ichareeun, camijianeeon caje canu sitaa


coitucuhi. Chaen nechu canu letoaaine canu fatoroone jana. Coatiha atane que
chabana coiintelanaala ichaain neeun. chatohanai amihanenaa ichana que
Nii sainejeein chariji bana leinjiin niji nelatejeecaaunne coaalanaalata. Chaen
carenero tiheei carai, canuhacha nechu jataain nocoejeeun cacha caje
belaihuri aina sohin beseta ichacaaune chaaelai bajaanune quera,’ naain
coinata. 30ॸNii saijieeinte turuha caa ii coaaucane baiha jetao 4ॸ‘Saan. Inae
calaohi, ene cojoaeloroeerihuru aina canuhacha ichaneni coitucuhanu, canu
nechu joaereein ii coriqui jaoinne amihaneeon colane nedaanune bana
janate, rai baca coereneti sohin teeicha,’ canu raa chunocoha loreri asaaene
naa coaetaain rai inaca raine jaun coina,’ naain jetao suujua ere nii loreri
jetaote, beraichanu que niicha ratirii.
31ॸ‘Aiha chuhisicha cacalabi. Iite 5ॸNiritiin jetaote, leinjiana leinjianaain

chuhisi itolere bana canu aina neeicha. jetao, ͑ɗɗфɗƸҡΎфΎΎ͑нӕľфľ¡ľľΎ͑‫ڏ‬


Nitohanihane jaunte satiin quiicha sirii caauru cotijiaain: ‘Inaoonjoaain
icheineein nera. 32ॸNete laen ena esinae rebeeoqui canu fatoroon queta,’ naain
rauhijiriin caohachae beseta ichaain bajaane jana jetaote; 6ॸ‘Lefasha
rachoojoihacachene, ohin nitajihane rai bareranei erene que ne rebecoonra,’
ne caje nacoaauneein turuha ii ocoalane naain jetao tonorae nii jauriaanejeein
jaunra,’ nae jetao rai inaca,” naain jetao niicha cotijiai. Nii jaun jetaote: ‘Saan,
acaauru relae Jesoso. aihachuhisi. Nocoa nii rebeeoquine
jaan, ninu nelauriaain saoquichoonca
“Caohachaain jecha ichareein,” naain bareranejeeicha laenaaura,’ naane baiha
loreri beraichaanu que cacha ratiriha rai jetao, 7ॸLeeocha cacha rai jetao: َʊ͑Ύ͑‫ڏ‬
fatoroonne que parabola joaain jana rebeeoqui ii, canu fatoroon

16
1ॸNiritiin jetaote, ɗ͑͑ľфľ́͑‫ڏ‬ queta,’ naain bajaane jana jetaote:
caauru rai jetao: “Niha jetao ‘Lefashai costaronei tirico quene
leinjiin cacha jataain coriquihonaneein. rebecoonra,’ naain tonoraane jaun
Nii jetaote, rai loreri beraichaanu que jetaote: ‘Saan, aihachuhisi. Nocoa nii ii
́ľɗ͑ʮɗɗ͑ËËȍфҡɗфɗʮɗҡфɗɗ͑фɗфӕËӕȍľ‫ڏ‬ rebe. Fosachoonca costaronejeeicha cau
leeuru, rai cachaauru, rai coriqui, teein laenaaunra,’ nae jetao rai.
naaonjoaihunri beraichanu que. Nii jana 8ॸNitohaneein jetaote, jataain nainaain

nii rai rucuheleeuru itajihacoaane jaun rai caohachanuhacha que coacuhin


jetaote: ‘Inae ichujeleeuru itajeein, ii ichaa nii rai loreri beraichane que
coriqui que niicha jerei ichaa taa ii nainae nii rai fatoroon.
cachara,’ naain jetao biha cuure nii Nitohaneeinte Cana Coaunera
fatoroon rai. 2ॸͮɗɗʮӕ͑ʮľҡΎҡľËΎҡɗȍф‫ڏ‬ Cojoanonaa que neenihuru amurijiriin,
169 ̞ΎËѸɗɗËȍ̞ľ͑ɗॷ16

jataain nainaain rai caohachanuhacha Joaan Baotisitane que tiaaojoaain nelu.


que coacuhin neeure Cana Coaunera Nii caje coauneeinte beebejenojoineein
coitucuhichuru,” naane baiha jetaote: nelu Cana Coaunera cojoanonaa
9ॸ“Inara netonoaite nii rijijieein Cana canuhacha turuai. ͮɗɗнӕľҡľ͑ľËΎӕ͑ӕ‫ڏ‬
Coaunera tenojoi beraichaneein neeiche. jueeure nii canuhacha teei Cojoanonaa
Aihane jaun nii itolere inara rai Cana sirichuruhane coina.
Coauneraacha teei que, aca jerihane rijijieein 17ॸCanu Cojoanonaa que neeichene

niicha jerei ichaain neeuche, inae ohichene nihanatiin satiin Cana Coaunera rai
bana niha raotojoeein inara raeranune coina. rauhi inoaensi tonoraain neeichenete
10ॸNitohanihane jaun, aansijiin laojoiri raa caohachae.
cachane niha natiin caohachaain nii rai
teraacha jerei icharate, arajiin cha raane Comasai joaera que cacha relaa Jesosone
jerichanejeein caohachaain ichareein. (Mt 19.1-12; Mr 10.1-12)
11ॸNitohanihane jaun, caa nitajerai nenaa 18ॸLeinjiin cacha rai comasai jaohin

chauratane que cha siriin neeichene leeocha ene raanete jataain osa que
nihanatiin caohachaain ichaeneeichene nesaruha aicheein. Jerichanejeein techu,
coatiha nerinaai inara rai esinaen rauhijiriin lana joaera ene raain niha cachane osa
chabana nitajenaacharanejeein nenaa tera. que nesauruha aicheein.
12ॸAihane jaun, inara rai eroraqui tenojoi que

caohachaain cha ichaain neneeichene, Jataain coriquihona aina oha


coatiha nerihaain inara raineein neeninu cairichaineein nenaa Lasarone
tera. 19ॸNiha jetao leinjiin cacha jataain
13ॸNihei chuni coroatajai fatoroon rai coriquihonaneein. ͮɗҡΎȍ͑ľľɗ͑ËΎфɗнӕɗȍΎ‫ڏ‬
niicha latei icharaneein nenaa nainei, nabana cane jaun jetaote, itolere bana jataain
leeocha que jaolecohin, leeochaacha ere cajione caohacha que necoreeteein, lenone
tonorana nainihane jaun. Nitohanihane jaun caohacha nejesina que beseta ichanajaque.
Cana Coauneraacha ere tonoraain nenaa 20ॸNii jana jetaote, ľËӕ͑ľʮ¡ľфΎËΎ͑ɗ͑ľËΎ‫ڏ‬

jerichaane, nii canaacha jerei que coaauna joaain abero siriin leinjiin cairicheinejeein
nainihaaca,” nae jetao aina nerelanacaauru nenaa Lasaro. Aca jetaote, nii coriquihona
rai Jesoso. loreri chajeniha lauheque nejesinane
14ॸNiritoha Jesosone jana aonajeein jetaote, atanichoae. 21ॸNitohaneein cairicheinejeein
Jesoso necoeje chanuure fariseeocuru, nihane jaun jetaote, nii coriquihona rori
acaauru jataain coriquiicha que coacuhin caje nalunaa rai lenone coni raain que
neeuruhane jaun. 15ॸNii jaun jetaote, “Inarate lenonena jere nii cairichei. Nii jana
caohacha ichaa nocoetiin neeiche itolere remaaecuru jetaote, rohan turuhacoaain
bana cachaauru notaracaae. Nete inara nii rai nabero lojoihure.
suujua cuhane inaraacha coacui coitucue 22ॸNitohaneeinne baiha inaen oha nii

Cana Coaunera. Nitohaneein jataain cairicheinejeein nenaa- nii Lasarone


nelateineein cachaauruhacha coarai que te jana jetaote, amaaure anjeraauru
jaoleque Cana Coaunera. Abaraaun aina dedeeu nihane coina. Nii
jana jetaote, nii coriquihona netonai
Cana Coaunera rai rauhi inoaensi aina
inae ohane jaun conautecure.
Jesosohacha tei rai cojoanonaa 23ॸNitohaneein ohin necairichaauruha
16ॸMoisesa,
chaen profetacuru, onacaaurune jaan netiin necairichajeein,
naaonjoainuri cojoanonaate turuha nita icharajeriin neein Abaraaun
̞ΎËѸɗɗËȍ̞ľ͑ɗॷ16ٍॷ17 170

coaaraa nii coriquihonane jana jetaote, rijijieein, acaaauru rene ichanaain


Abaraaun rohan ne nii jaiti jiniiquiin turuuruha onacaaurune nihanatiin,
ichaaoruhane bana niicha cairichaerii esenetana nainecurunerera,’ naain
Lasaro. 24ॸNii jaun jetaote: auhaquiin: tonorae Abaraaun,ٚ͑ɗ͑ʮľҡΎƸфɗѸľľΎ‫ڏ‬
‘Cairichaaojoaain cacoharaaura ofa curu suujuate Jesoso.
Abaraaun. Atiin nii Lasaro rai aitoote,
esinaeca que biji coturi macohin Jataain necohalajiine osa
setejiaain calele jelaroaa uhinera. Caune que namute cacha saruera
jataain necairichajeeun usi tabai (Mt 18.6-7, 21-22; Mr 9.42)
janara,’ naane jana jetaote: 25ॸ‘Aiha
17
1ॸNiritiin jetaote:

chuhisi niqui. Nete jiniiquiin inara “Itolere banate nereein osa que
jaberoconeein ichaohichene bana, inara sarueranu. Nete laen jataain
ʮҡɗ͑фΎҡΎʮΎľɗɗËȍΎ͑нӕľɗËȍΎфľ‫ڏ‬ necairichanaa coaareein nii osa que
jetohilura cacalabi. Nii jana caa leeochaauru saruera cacha. 2ॸͮɗҡΎȍ‫ڏ‬
Lasarote, jataain ichaonaa baaso que neein caa ena Cana Coaunera
ichaohin cairicheinejeein nerejetelu. Nii coitucuhajeraauru sarueratiha osa
jaunte nii coacuhin, necairichaaequi quene ajinihate caohachare nulunoque
iine jana, aca caohachaain ranojoineein ajeri tijichaain cucuana cuhane
nera. 26ॸNii choae tacaain techu, cana joaeratenojoi nihane. Aihane jaun nii
cataaun ne jataain ucuacaain ucuha que necohalajiin neeuche.
jachu satonoelanaalara. Nii jaun nii 3ॸChatohaneein baaso ichaain niha ii

inara nichae situnaa nainecuruhi nejerane suujua teeu. Suujua teeine jana
cajicheique nenacaauru. Niheichu inara ii ere tonoraain caohachaain nichao
niha natiin nii cajicheique turunaa coreein nihane que ii suujua acateeu.
nainiheeicheta,’ nae jetao Abaraaun, nii 4ॸLejiichoo cuhane caaunsi saneein ichei

coriquihona onaa rai. baaso ichaain nihane nihanatiin,


27ॸNiritoha raine jaun jetaote: ‘Nii caaunsi saneein turuhin, ‘Inae laen
jaunne ichei aitoon, canu inaca loreri coaiterihaaunnita,’ naa uhane, que ii
asaae 28ॸnii neeuruha saoquii canu suujua acateeura,” nae jetao Jesoso.
nejeraaurune jaaun Lasaro letohaine,
acaauru rai iriha cuhane coina. Nabana Esinae rauhijiriin esenetaacane
caa necairichaecaaunne jaaun acaauru itolere ichana nainichaane
netonai uuruhane coataara, ofa 5ॸNiijana jetaote: “Jataain itolere ichana
Abaraaun,’ naa nii coriquihonane jana nainiha Cana Coaunerane esenetaain
jetaote; 29ॸ‘Nete Moisesa aina nihacaanune jaanu teeu canacaanu
profetacuruhacha laenanohin siriin raicha,” naauruha Jesoso rai niicha
neeure, nii tonoraain neeuruhinera,’ naa cocoainaauri afosotoorune jaun jetaote:
Abaraaunne jana jetaote; 30ॸ‘Aiha 6ॸ“Mosatasa ucuhe laojoiri jataain

chuhisicha ofa Abaraaun. Nete acaauru aansijieein nenaa rijijieein aasaeriin


rene ichanaain turuhin biha leinjiin esinae rauhijiriin esenetaaichenete caa
onaane, acaauru netonai nii esenetana shabeento rai: ‘Niilai caje nerocohin caa
nainecururera,’ naa nii coriquihonane cucuana cuhane omaronihunra,’ naaiche
jana jetaote; 31ॸ‘Aiha chuhisi niqui. Nete caa shabeento raine inara ere tonoraain
Moisesa, chaen profetacuru, aiche caa shabeentora,” naain jetao
naaonjoainuri esenetaaurenihalune acaauru tonorae Jesoso.
171 ̞ΎËѸɗɗËȍ̞ľ͑ɗॷ17

inaen cosibi caje nerautaain somaraain


Letononeein nenaacha ichaneni neeure, acaauru dadaelanaala aitoha
7ॸNiritiin jetaote: “Inara leinjiin Jesosone saijieein. 15ॸInae nitohaneein
cachaaoquichene jana, inara ocoana nerautaauruha acaauru cosibi cajene
jana temule jaane jaanu que atane coaraain jetaote, jelaiha nejenohin
retuhin, baca beraain, naaonjoaanne cuhin, tonijiaain ereein Cana Coaunera
caje cauhane janate rai: ‘Nelauriaaute coroajeein jetao, 16ॸJesoso acatiha rai
lenoneei,’ nanaa coacuhelanaala: tijia asae atanichoae neseeoriaain jetao,
8ॸ‘Chajaain ena canu lenonenu jaain, ena rachoojoe leinjiin cacha Samaria
uhaaune lenoneein acau coe. Nii cocoaicha Jorionelaanaa nenaa. 17ॸNii
baihate ii netonai lenoneein acau jaun jetaote:
coriquiincha,’ nariquiche. 9ॸNii choae “Tajian lechooncaauruhani caa cosibi
tacaain techu, ‘Narihara,’ nanaa caje nerautanacaaurune. Aancaauru
coitucueneeiche nii inara cacha rai, chaen leeochaauru iscoon neeurita.
letoaain neeichene jaan ichaain nihane 18ॸLeinjiin caa Jorionelanaala nenaa

coreniha. 10ॸNii rijijieein inara letoaain cacha estaraajerohachate jelaiha


niha Cana Coaunerane jaan nainaain nejenohin Cana Coaunera coroaeca uhe
neeichene bana, nainiheeiche: ‘Jataain rautaanune corenihara,” naain
cacha caohacha neeine nihacaanura’ 19ॸ“Esinae rauhijiriin esenetaaine

naain erenaa nainiheeiche. Raujiaain: jaunte, ii cunai caje nerautaai, chajaain


‘Canacaanu letoaain nihalune jaanchane nimichuhin caunihura,” nae jetao rai
inae nainacaanura,’ naauche,” nae jetao Jesoso.
acaauru rai Jesoso.
Naaonjoaain tururichaain quiicha tei
Lechoocaain cosibi aonaain caaun Cana Coaunera Cojoanonaane
cunaitenacaauru rautaa Jesosone (Mt 24.23-28, 36-41)
11ॸJerosaleeun cuhane jaun jetaote, 20ॸNii baiha jetaote, “Chabana

Calileea, Samaria, naaonjoainuri batane turureein Cana Coaunera cojononaa,”


cataaun situhin cue Jesoso. 12ॸNii jana naain jetao Jesoso caje bajaaure
jetaote, leinjiin neseu turuhane jana fariseeocuru.
jetao, nii nese caje que tacaa cuure 21ॸNii jaun jetaote: “Coatiha

́ľËȍΎΎ͑Ëɗ͑ËΎѸɗ¡ɗËӕ͑Ëӕ͑ɗҡľ͑‫ڏ‬ inanacaain tururinaain Cana Coaunera


caauru cachaauru. Nitohaneein cuhin cojoanonaa. Niheichu, ‘Caute ne.
jetaote, cocoaaeraa cacha rohan turuha Tajihate ne,’ naain coitucurieeicheein.
nitohanai cunai aonaera cachane jaun Inaen inara jana niha quiicha tei Cana
jetao, Jesoso caje coriaae netiin: Coaunera Cojoanonaa,” nae jetao
13ॸ“Cairichaaojoaain nohane acaauru rai Jesoso.
canacaanu coaraaura cacha relaera 22ॸNiritohane baiha jetaote, aina

Jesoso,” naaunre jetao Jesoso rai nerelanacaauru rai jetao: ٘ʊ͑ľ̲ӕȍ‫ڏ‬


ehequiin. 14ॸNiritocuruha raine jana nune baihate jaiti nacoauneein
jetaote: turuenihanune ajiniha le janojoeeinniji
“Chajaaincha saseredotecuru rene ena caa canuhacha tei janonaa coarana
ҡӕфӕ͑ɗËȍӕËȍľҡľɗ͑фËΎфËӕфӕ‫ڏ‬ jereriquicheein niqui, ͑ľҡľËΎфľ͑ľфɗ‫ڏ‬
miincha,” naa acaauru rai Jesosone quicheein. 23ॸNii jana tabaaurute inara
jaun, cuujueeuruhane jana jetaote, rai, ‘Caute ne. Tajihate ne,’ naaurureein.
̞ΎËѸɗɗËȍ̞ľ͑ɗॷ17ٍॷ18 172

Nete nelatene, niritocuruhane jana jelaiha fauhin inara loreri caje inara
acaauru esenetaain acaauru rucuhele ranaa coaauquichene.
sacuhichene. 24ॸNacoauneein turuha Niheichu inara ocoana jana neeichene
urichaaunni acaihaniji cachaneein jana aihane, inara loreri asaae caunaa
nejanohanaane Cojoanonaa que coacuelanaala rauhijiriincha sorooche.
turuhane banate, charijijieein teeinti 32ॸNitohanihane jaun, niicha ratirii

jeraneeojoaain dede conaa jiacanone, coaaucane jaun aihalu Loto comasaine


saain coaanojoineein ne. Nii rijijieeinte coacuhin nainaain ichaaoche. 33ॸAihane
saain coaanojoineein coitunojoiniha jaun rai rucuheleeuru queecha coacuhin
cureein inae nacoauneein turuhanune neite rai nichao itajereein. Jana nii
bana. 25ॸNete amuhanune ajiniha rucuhele que coacuelanaala nichao
jauriaanejeein jataain canu que фɗ͑ӕȍËȍнӕľËΎËӕȍɗ͑͑ľɗҡľ͑ɗËȍΎҡľ‫ڏ‬
͑ľфľфΎʮΎľËɗ͑Ë͑ӕнӕľʮΎ́ľËΎΎфӕ‫ڏ‬ reein,” naain jetaote,
reein, caa ena cojoanonaa que 34ॸ“Nii airichaainne cojoanotiin

nenacaauru cachaauru. banate, leinjiin eruhari cuhane niha


26ॸCharijieein teeinte nihalu Nohene cuurureein coroatajai cachaauru. Nii
bana ailu, nii rijijieeinte jerichanejeein jana leinjiin amanojoinihane janate, ecu
aiha cureein nacoauneein turuha uhanu nedaa cureein leeocha. 35ॸJana
Ë͑ӕËɗȍ͑ɗʮɗæËȍ͑ľľɗ͑͑ľʮ͑Ύȍ‫ڏ‬ coroatajai enecurute, ederi que chaelai
nune Cojoanonaa que tihane bana. tutuurureein. ͮɗɗʮ͑́ľɗ͑ʮɗɗ̲͑͑ΎʮΎɗ‫ڏ‬
27ॸCoaracuche nachuhinti nii chaque nihane janate ecu nedareein leeocha.
nererojoecaaeriin nelanaala, ͑ɗѸɗфɗȍ‫ڏ‬ 36ॸNii jana coroatajai quichaaurute

teein, lenoneein, acau cohin, nocohana jana neeurureein. Leinjiinte


naaonjoaaunruhalu cachaauru bote amanojoinereein, ́ľľΎËȍҡľфҡɗфɗ͑Ύ‫ڏ‬
cuhane enohin nichotiha Nohene joinereein,” naane jana jetaote:
cojoanonaa que turuhanereein tiaaine. 37ॸ“Chatoanai bana, ËȍӕËȍ͑ɗҡΎȍ͑ľ‫ڏ‬

Nii jana uha elo tabaine jaunte satiin reeinte Curuaanaa,” naain caje
ohacoaaurelu. bajaauruhane jaun jetaote:
28ॸͮɗɗфɗʮɗʮɗľľɗ͑ҡľËȍӕËȍËΎËӕľ́‫ڏ‬ ٘ʊ͑ľľËӕҡɗȍ͑ľ¡͑ҡľËΎɗҡӕËӕ͑Ύ‫ڏ‬
naala raotojoeein neein, acau cohin, joinereein, canii setu que fauha uha
lenoneein, netemulijiaain, namihaaneeo ɗËȍΎҡфɗ͑ľʮ͑ËʮľËΎфɗ͑ËΎɗҡӕËӕ͑Ύ‫ڏ‬
que necoreteein, niicha latei coreteein, joinihane rijijieein,” nae jetao aina
neloheriteein, naaonjoaaurelu nerelanacaauru rai Jesoso.
cachaauru nihalu Lotone bana. 29ॸNii
jana, Sodoma neseu ichaohane caje Joesio necha ansaineein nenaa rai cacha
amuha Lotone janate, usi aina naluha coulurujiha autanane que parabola

18
asofere dede cajene jaun caaun satiin 1ॸCoiinteerilanaala Cana
oorelu cachaauru. 30ॸNii rijijieeinte Coaunera bajaauruhane, Cana
ʮľфɗËȍ͑ľʮľľɗ͑ɗȍËӕфľľɗ͑͑ËΎӕ‫ڏ‬ Coaunera bajaauruhane coina parabola
neein turuha uhanu acaihaniji que cuaain acaauru relaa Jesosone.
cachaneein nejanohanaa nichaaunne 2ॸNiritiin jetaote: ٘æΎфËӕËȍľ͑‫ڏ‬

Cojoanonaa que turuhane bana,” naain chuhinti leinjiin neseu nihalu jetao
jetaote, leinjiin joesio cachaauru que suujua
31ॸ“Nii cojoanonaa bana inara loreri acatelanaala, niheichu Cana Coaunera
janori ichoae neeichene, jiaonriha batohane que casilanaala nenaa ne. 3ॸNii
173 ̞ΎËѸɗɗËȍ̞ľ͑ɗॷ18

jana jetao, nii neseu ichoae leinjiin ichoreniha ainacaauru tocohaneein


autana. Nii autana jetaote, nii joesio rai asijiautoneein, necha aansaineein
leinjiin cacha nejeratenaja colurujiha ichaohin, ʮΎľфľľɗ͑ľ͑ľË͑ӕѸɗ͑ɗʮľф͑ľ‫ڏ‬
cue. 4ॸNii jana jetaote, carajaain lanaala nenaa aina ichaohin,
nirijieein nere tonorana jerelanaala ne naaonjoaain nenihanu canune coreniha.
nii joesio. Nejetaote nii baiha: Chaen nechu, naraaichuru cairichaa
‘Cachaauru que nihanatiin casuujua Roma rai impoestonu que coriqui
acateein, niheichu Cana Coaunera bajaaurera rijijieein neneeun. 12ॸChaen
batocoaaunne que casiin nihaaun niqui. nechu, jataain ii coitucuhanune
5ॸNena raotojoeein nihanune esenetaaine coina, le semanacuru
rerohecaain, casuujua rerohecaain cuhane coroata saain casuri couu lenone
sacuha caa autanane coataa naitoonjoa lanaala neein ii bajaae bajajeein,
tonoraain ichareeun caihanihane coina,’ ́ľËȍΎΎ͑Ëɗ͑Ëȍľ́ɗф͑ӕË̲ɗʮɗ‫ڏ‬
nae nii joesio. 6ॸCoaracuchenachuhinti, neeo corenihane, rai lechoocani teein
jataain necha aansaineein nihane neeun ii raicha,’ naain jetao Cana
saijieein suujua coaraa nii joesione. 7ॸNii Coaunera bajae chujuhequiin. 13ॸNii jana
jaunte nii amurijiriin, nii janijiin nii nii naraaichuru cairichaeriin coriqui
raauri, janotiinetojoeein, ʮɗɗËȍΎΎ͑ľҡΎ‫ڏ‬ bajaera jetaote, caje icharaain neein
joeein, naaonjoaain bajaaebajaeraauru necoeje caaun najabaracaain dede
cocoaaeratenaa nainereein Cana coaraelanaala jetao: ‘Cairichaaojoaain
Coaunera. 8ॸNitohaneeinte carajaain cacoaraau osaaotohanune jaaunra Cana
cohacuruhane latelanaala enaacha Coaunera,’ nae nalarijia faone faoneein.
acaauru cocoaaeratere. Nena laen inara 14ॸNiritiin bajaane jaunte, inae que

caje bajaaun, canu inaraacha cohajei suujua acatiha Cana Coaunerane jana
cachaneein nejanohanaa nichaaunne, jelaiha nenajaun cauha cue nii
nacoauneein turuhanune naraaichuru cairichaa coriqui bajaera.
reeintiaainacha canuneein nihanune Nete laen nii fariseeo que suujua
esenetaain caitoonjoa ichaaechajeein acatene Cana Coaunera.
neeururichaain cachaauru,” naain jetao Nitohaneeinte nii leeochaauru
acaauru relae Jesoso. amurijiriin Cana Coaunera coitucutiin,
itolere que nelaaetoha nocoetiin
Roma rai coriqui bajaaurera aina nenacaaurute chaque nelatelanaala
fariseeocuru que parabola que cuaain jaoleneein neeurureein. Jana rai nichao
cacha relaa Jesosone coitucuhin leeochaauru amurijiriin
9ॸNii baiha jetaote, nii acaauruhacha nenaa coacuelanaala nenacaaurute
caohachaain niha nocoetiin leeochaauru nelateein ranojoinecurureein,” nae.
que jaoleconacaauru rai jetao, acaauru
ichaohacha que parabola que cuaain Canaanaihuru belaiha Jesosone
jetao: 10ॸ“Coroatajai cacha jetaote, (Mt 19.13-15; Mr 10.13-16)
Teenforo asae cuhin Cana Coaunera 15ॸJesoso rene canaanaihuru turuaa
bajaa cuure. Leinjiin jetaote, nechu uuruha acaauru mucuhane coinane jana
jataain naraaichuru cairichaa Roma rai jetaote, Jesoso rene turuanajaauruhane
impoestonu que coriqui bajaerane. Jana caohateeure aina nerelanacaauru. 16ॸNii
leeocha jetaote fariseeone. 11ॸNii fariseeo jaun jetaote, nii aina nerelanacaauru
jetaote, ‘Narihara Cana Coaunera cotijiaain jetao:
̞ΎËѸɗɗËȍ̞ľ͑ɗॷ18 174

“Coa rerohecanajaachete canu rene coina. Jitariin nii iicha sirii rucuhele
turuuruhine nii canaanainuru. Jiaonriha que necoreteein, cairicheihuru rai
canu rene turuuruha canaanaihurune jitariin nii coriqui chaluu. Nii banate
caohateeichenera. Cana Coaunera dedeeu ichaonaa caohacha que
Cojoanonaate, aihuruha caa ichaonaa naineriquiin. Nitohaneein
canaanaihurune rijijieein nenacaauru ichaaine baiha canu aina uu,” nae jetao
raineein nenaa nera. 17ॸEsinaen rai Jesoso.
rauhijiriine inara rai aitoreeunni. 23ॸNejetaote niritoha rai Jesosone jaun,

Aihuruha caa canaanaaihurune rijijieein jataain inaderae nii cacha jataain


canu raain neniha chunine, coatiha coriquihocane jaun.
Cana Coaunera Cojoanonaa que 24ॸNii jaun jetaote:

nerihaain,ٚ͑ľʮľҡΎɗ͑͑ľфľ́͑‫ڏ‬ “Jataainte caaintate Cana Coaunera


caauru rai Jesoso. æΎʮΎ͑Ύ͑нӕľɗËȍΎ́ľɗ͑ʮɗɗ͑ËΎфɗнӕɗȍΎ‫ڏ‬
nane. 25ॸNii Cana Coaunera Coajoanonaa
Jesoso aina iriha leinjiin que ichaaoruha coriquihonacaaurune
cacha coriquihonane coina caaintaane fautaain caaintarihei
(Mt 19.16-30; Mr 10.17-31) leinjiin camecho rai oco jachu cuhane
18ॸLeinjiin cocoainanacai jetaote, situhane coina,” nae jetao inaderaa nii
Jesoso aina iriha uhe. Nitohaneein rene coriquihonane coaraain Jesoso.
turuhin jetaote: 26ॸNii jaun jetaote:

“Caohachanejei cacha relaera, cha “Nitohanihane nichotenaa nainerinaain


ichareeun chariji bana nitajenaachara chuni,” naain caje bajaauruha ecu neein
ichaonaa caohacha que ichaonaa aonajeeunrerane jaun jetaote,
nainichaaunne coina,” naain Jesoso caje 27ॸ“Nii caaintatiin cachaauruhacha

bajaane jana jetaote; coarai, coatiha Cana Coaunera rai


19ॸ“Chanuna ‘caohachanejei cacha caaintajiehita,” naa Jesosone jaun jetaote,
relaera,’ naain cacurujuateei. Leinjiin 28ॸ٘æ͑Ë͑ӕ͑ľʮɗҡфɗɗ͑Ë͑Ë‫ڏ‬

Cana Coauneraachate caohachanejeein nuhacha sirii ratiriin ii sacuhacaanulu,”


ne,” naain jetaote: 20ॸ“Inae raotojoeein naa Fedorone jaun jetaote:
Moisesa aitoonjoan coitucuhi: ‘Jiaonriha 29ॸ“Esinae rauhijiriin chunocoha, Cana

nejelau ene ii sinijeranelanaala nenaa Coaunera Cojoanonaa que ichaohane


aina ichaohin neeine. Coa sonajaain coina, rai loreri, rai sinijera, rai bereecuru,
jaoha. Coa asijiauha. Coa chamute rai nejeraauru, rai fojiaraauru, naaonjoin
cacha cairichanaa jerenacaaun chuni ratirichate, 30ॸjataain nii amuritoheriin caa
cacha coacuhin, casaje que ereein niha. chauratane que siriin, nii choae tacaain nii
Chaen efojiaraauru que ii suujua turuha uheni Cana Coaunera Cojoanonaa
acateein acaauru coitucuhin neeun,’ que chariji bana nitajenaachara ichaonaa
naane coitucuhi,” naa rai Jesosone jaun siricheeincha,” naain jetao Fedoro tonorae
jetaote: Jesoso.
21ॸ“Aihanu chujian. Canu enamanaca

caje coauneeinne jitariin nii naitoonjoan Orichaainne bihane


tonoraain neeun,” naain tonoraa nii nichatasatiha Jesosone
cocoainanacaine jaun jetaote: (Mt 20.17-19; Mr 10.32-34)
22ॸ“Aihachuhisi niqui. Nete jaiti 31ॸNii
baiha jetaote, jelai nii lechoonca
lanajejen leinjiin tonoraain ichaaine coroatajaain niicha cocoainaauri
175 ̞ΎËѸɗɗËȍ̞ľ͑ɗॷ18ٍॷ19

cotijiaain jetao: “Enate laen Jerosaleeun 41ॸ“Chate jereeita,” naain caje bajaa

cuhacache, cuu nii acaihaniji Jesosone jana jetao:


Cachaneein nejanohanaa nichaaunne “Canota rautaainene jereeunra
que aitiin laenacuruhalu satiin Curuaanaa,” naain tonoraa nii maosane
profetacurune nainaanune coina. jaun jetaote,
32ॸNitohaneeinte nejelau ataneu 42ॸ“Saan ai. ƄѸɗ͑ľфӕȍɗʮɗфɗɗ͑нӕľѸľ͑ľ‫ڏ‬

nenacaauru estaraanjerooru bijihu canu taaine jaunte inae maosaneeine caje


teeurureein nechu jataain cacotaiha nerautaaicha,” nae jetao rai Jesoso.
baasoneein caeteein, canu nocoeje 43ॸNiritoha rai Jesosone rijieeoritiin

chanuhin, canu coluneein, ͑Ύ͑ʮΎӕ͑‫ڏ‬ maosanihane caje inae conoha rai


ruhane coina. 33ॸNitohaneein canu notane jaun jetaote, Cana Coaunera
teeinte, enuha que canu faohacuruhane coroajeein Jesoso sacue nii maosa.
baiha canu ateinaa cuurureein. Nena Nitohaneein nii maosa rautaane jana,
nichata janohane cuhane nacoauneein ecu neein coarajeeurera cachaaauru
ichanaareeunni,” nae jetao niicha netonai jetaote, satiin Cana Coaunera
cocoainaauri rai Jesoso. coroajeein rachoojoeeure.
34ॸNii niritoha acaauru raine jana

jetaote, nii naitoonjoan aonacuruhane Saqueeo loreri asae cuha Jesosone

19
saijieein esenetana nainecurene. 1ॸJericoo turuhin jetaote, nii

Jerico nese cataaun situha cue


Jericoo leinjiin maosa rautaa Jesosone
jetao Jesoso. 2ॸNii jana jetaote, ecu
(Mt 20.29-34; Mr 10.46-52)
ichoae leinjiin cacha, naraaichuru
35ॸNiritohane baiha jelai caje amuhin Jorioocuru cairichaeriin nenaa, Roma
Jericoo turue lalajeein cuujiha Jesosone curuaanaa rai impoestonu que coriqui
jana jetaote, bero cuhane lauhequiin bajaaurera curuaanaaneein nenaa
coriqui bajaa niha leinjiin maosane jaun coriquihona Saqueeo. 3ॸAca jetaote,
jetao, 36ॸarajiin situha cachane aonaain jataain Jesoso coitucunaa jerihane jaun
jetao: “Chaauruna toon situha cue,” coaana jere niqui. Nejetaote, jataain
naain bajaane jana jetaote: 37ॸ“Nasarete araaicha cachane jaun coaana nainesine
cocoaicha Jesosote sacuureraaura Saqueeo, ́ľľΎËȍӕфӕƸӕҡɗ͑ľËΎɗ͑ɗ‫ڏ‬
cachaauru aina situha cuera,” naain jihane jaun. 4ॸNii jaun jetaote, coaana
beeuruhane jaun jetao: 38ॸ“Atiin nohane nainihane coina soroneein najiniha
cairichaaojoaain cacoharaaura Rabiri cuhin jetao situha curichaain nii
nefoerate Jesoso,” naa ehequiin nii Jesosone jaaun nenaa leinjiin enuha que
maosane jaun jetao, 39ॸniritohane iniin jetao cohaca cue. 5ॸNii jana jetaote,
ËΎȍҡľľӕфľѸɗҡΎ͑͑ľËΎɗ͑͑ɗɗɗËȍΎȍɗ‫ڏ‬ nii iniin cohacane jaan nenaa enuha
chaniha cunacaauru. Nejetaote, acaauru asaae situha cuhane jaun, jabatoroaain
ere tonoraelanaala jeelai amuritoheriin coaraain jetao:
ehequiin jetao: “Saqueeo, chajaain soroneein niilai
“Atiin nohane cairichaaojoaain caje fauha uu. Enenene ii loreri asae
cacoharaaura Rabiri nefoerate Jesoso,” nesurureeunni,” naa rai Jesosone jaun
nae jetao nii maosa. jetaote, 6ॸsoroneein nii enuha caje
40ॸNii jaun jetaote, ecu inacuhin fauhin jetao, coroajeein rai loreri asae
фľфҡľľɗ͑ʮľҡΎɗ͑ľ͑фΎȍ͑͑ɗËȍӕӕ‫ڏ‬ Jesoso amae jetao nii Saqueeo. 7ॸNii
taane jana jetao: coaraain jetaote: “Chanuna jataain
̞ΎËѸɗɗËȍ̞ľ͑ɗॷ19 176

osaaona niha taa cachane coitucuhane coriqui chaluhin jetaote: ‘Caa coriqui
saijieein rai loreri asae aina nesuruha aina amihaneeuche turuhanune
cue,” naain jetao Jesoso que ereeure ecu reeintiaaincha,’ naain ratirinajae.
satiin neein coarajeeurera cachaauru. 14ॸNejetaote, ʮҡɗ͑нӕľ͑ľфľфΎʮΎľ‫ڏ‬
8ॸNiritiin Jesoso que ereeuruhane jana caaure nii natane que nenacaauru
jetaote, nichaauraain jetao: cachaauru. Nii jaun jetaote, caaijie
“Aonaaun Curuaanaa. Jitariin quiicha acaauru ere beranu que leinjiin
sirii rucuhelene leruhin tereeunni letoaaure ‘Coatiha canacaanu curuaanaa
cairichaaihuru rai. Chaen nechu rey ɗ͑ľľɗ͑͑ɗȍËËËȍ͑ľʮľфɗȍË‫ڏ‬
chaaelai que chuni basijiauhin nuta,’ naa cuhane coina.
nihanune, jena saain jelai amuritoheriin 15ॸNejetaote nitohaneein nere bera

cainareeunnicha,” nae jetao Jesoso rai letoaauruha caaijiene sajieein, rey


nii Saqueeo. ineein cocoainaauruhane jaun, rey
9ॸNii jaun jetaote: ineein jelaiha natane que turuha uhe.
“Caa cacha netonai inara rijijieein, Inae nenajaun turuhin jetaote, nii
Abaraaun nefoerateneein nihane jaunte, letonocuru coriqui teein ratirihane
enene caa rai loreri asae turue jaaunru cotiharate, ‘Inaaonjoaaincha
jianacoon osa caje mitaeranura. 10ॸNii Ë͑ӕËΎфɗнӕɗʮΎΎËӕфľ́ľËËȍËËȍӕ‫ڏ‬
acaihaniji cachaneein nejanohanaa ruta,’ naain coitucuhane coina.
nichaaunnena, caa chauratane que 16ॸNii jana nii niicha cotiharatei

turuun, nii jaolecohichene jaan ichoaichaniha rene turunaa jetaote:


cachaauru nitajenaa neein nenacaauru ‘Curuaanaa lechoonca saneeinte nefae ii
ariin, acaauru ichoterateein raanune coriqui,’ naa turuhinne jaun jetaote;
coina,” nae jetao rai Jesoso. 17ॸ‘Saan. Aihane jaun iite jataain caohati

canu cachaneein neei. Inae acaihaniji


Coriqui raaurera cachaauru que parabola que caohacha ichaai caa coroatajaji
que cuaain cachaauru relaa Jesosone coriqui ainane jaunne, lechooncai nese
(Mt 25.14-30) coaaranu que coberenadoroneein
11ॸNiritoha Jesosone jana, ecu neein chetereeunnicha,’ nae rai nii rey. 18ॸNii
aonajeeuruha cachaaurune jaun jetaote, jana leeocha jetaote: ‘Curuaanaa, saoqui
acaauru relae parabola que. Inae saainte nefae ii coriqui,’ naa turuhinne
Jerosaleen rohan nichuuntaauruhane jana jetaote, 19ॸjerichanetojoeein: ‘Saan.
jaun, “Inae jerihane turuhelalajiha Cana Aihane jaun saoquii nese coaaranu que
Coaunera Cojoanonaara,” naain coberenadoroneeinte neriquiincha,’ nae
coaaucuruhane jaun jetao acaauru rai: jetao rai.
12ॸ“Coaracuche jetao nihalu leinjiin 20-21ॸNii jana leeocha jetaote:

cacha rey araaineein nenaane. Nii ‘Curuaanaa, nocoa ii coriqui. Jataain


cacha jetaote, rey ɗ͑ľľɗ͑ËΎËΎɗ͑ӕ‫ڏ‬ necha aansai cacha neeine jaunne ii
ruhane coina jetao coriaji atane cue, coasiha, cajione que conajaain cau
inae rey ineein cocoainaauruhane jana rucujueeun. Chaen chaelai teneeine
jelaiha natane que cauha uhane coina. nihanatiin, enaacha temunojoi taain
13ॸInae amuhane rai jetaote, ́ľËȍΎΎ͑‫ڏ‬ raain, naaonjoain neeine coitucuhanune
caain rai letonocuru cotijiae, acaauru jaun,’ naane jaun jetaote; 22ॸَʊËȍʮľ‫ڏ‬
naineein jequiin coriqui chaluhane nihanete ii ereecha que necouluruhequi
coina. Nitohaneein acaauru cotijiaain canu cacha baaso. Chanuna chaen, nii
177 ̞ΎËѸɗɗËȍ̞ľ͑ɗॷ19

chaelai tihanune que airijiin, enaacha nii acaauru rai aitohane rijijieein nii
temunojoi taain, raain, naaonjoaanune ¡ΎфΎľфӕȍËӕӕфľ͑ɗɗɗ͑͑ľфľ́͑‫ڏ‬
coitucuhi raotojoeein inatiin, 23ॸbaanco caauru. 33ॸNitohaneein ecu turuhin, nii
cuhane nii canu coriqui tiha cueneei, boro cosi rutuhajeeuruhane jana
canu loreri asae turuhanune, jelai jetaote:
amuritoheriin carai cainaainerichaae,’ “Chanute nii boro cosi rutuhicheta,”
naain jetao, 24ॸnii ecu nenacaauru rai: naa acaauru rai nerorane jaun jetao:
‘Caje nii coriqui ruluhin, nii lechoonca 34ॸ“Cana Curuaanaate latihane jaun

saneein faera rai teeuchera,’ naane jana raeratera,” naaure jetao rai.
jetaote: 25ॸ‘Curuaanaa, chanuna inae 35ॸNitohaneein cosi rutuhin jetaote, nii

lechoonca saneein jelai amurijiriin boro ichoae rai cajione teein jetao,
siriha natiin nacoaauneein tenacare Jesoso rene amaaure nichoae
raita,’ naaunruha raine jaun jetaote: nelauriaain cuhane coina. 36ॸNitohaneein
26ॸ‘Inae inara rai aitocoaaun, jataain ͑ɗɗ¡ΎфΎ̲ɗ͑ˇľѸΎѸΎфľ͑ľҡӕфӕӕ‫ڏ‬
siricha raite jeelai amuritoeeriin ruhane jana jetaote, nichoae nelauriaain
terareein. Jana sirihei cajete, ËΎфΎҡʮ‫ڏ‬ raotojoeein cuujiha Jesosone jana jetao,
jeein sirihane nihanatiin jitariin caje najiniha bero cuhane rai cajione
ruluherareein,’ naain jetaote: maririjiacoaaure cachaauru.
27ॸ‘Chajaain chaen nii rey ineein 37ॸInae Olibo neeonjoain bichatane

͑ɗȍ͑ӕ͑ľʮľфľ́͑́Ëнӕľ͑ľʮľфҡľ͑‫ڏ‬ ucuuno fauque cuujiha Jesosone jana


caauru uhaain cau canotaracaae teein jetaote, itolere cojoaelanaacojoai
sohin jaonajaauche,’ nae jetao nii rey,” ichanajaaoncane coaranajaaoncuruhane
naain jetao cachaauru relae Jesoso. jaun jetao, cojioriin Cana Coaunera
coroaecure satiin nii sacuurera
Jerosaleen cuha Jesosone cachaauru.
(Mt 21.1-11; Mr 11.1-11; Jn 12.12-19) 38ॸ“Raotojoeein turuhine aca neein
28ॸNiritohane baiha jetaote, Jerosaleen nenaa rijijieein cocoainaain Cana
cunajaun, 29ॸnii Jerosaleen rohan Coaunera letono Reycha. Dedeeu
ichuunejeein nenaa ichatane ucuuno raotojoeein nihacachene coina
Olibo neeonjoain neein niicha icharaneein nihane coitucuhin Cana
curuateeuri rohan nenaa Betafajee, Coaunera coroaecuruhine cachaauru,”
Betania, naaonjoainu turuhin jetaote, naauruha cachaaurune jana jetaote:
coroatajaain aina nerelanacaauru rai: 39ॸ“Cacha relaera, toon ii sacuurera
30ॸ“Chajaain taa cana ajiniha nenaa cachaauru rai aitoote, toritocuruhane
neseeu cunichuche. ƄËӕҡľËΎѸɗҡľ͑Ύ‫ڏ‬ jianecurumiincha,” naauruha nii
joineein teequi leinjiin boro chabana cachaauru jana cunacaauru fariseeocuru
cacha amunajaniheine eruriquicheein. tabaaurune jaun jetaote:
Chaen cajiha carai cosi rutuhin 40ॸ“Esinae rauhijiriine aitoonra.

uhaauche. 31ॸInae uhaaichene jana, Toritocuruhane caje inauheneecha


‘Chanuna nii boro cosi rutuhin neeuruhanete, cojiorichurureein caa
amaaiche,’ naa chunine, َæ͑æӕфӕ‫ڏ‬ ajerichurura,” naain jetao tonoranajae
naate latihane jaun raeratera,’ Jesoso.
naauche,” naain jetao letoanajae Jesoso. 41ॸInae Jerosaleen rohan nichuutane
32ॸNiritiin acaauru letoaa Jesosone jaun, inae inanacaa nii Jerosaleenne
jana, nii neseu cuuruhane jaun jetaote, coaraane jaun jetaote, ecu nenacaauru
̞ΎËѸɗɗËȍ̞ľ͑ɗॷ19ٍॷ20 178

cachaauru coreniha chanaain jetao:


42ॸ“Bajiaana chuhinti caa janonaa Nitohanai ichaane coina
cuhane jianacoon inara mitaeraanu que cocoainaain letononiha Jesosone
cau turuhanune coitucuhin neneeiche. (Mt 21.23-27; Mr 11.27-33)

20
Nete quesenetaain canuneein nihanune 1ॸTeenforo asaae nosa caje

coitucuhin coarana naineneeiche. ͑ɗËȍΎҡľľӕфӕфɗËȍɗ͑ËËȍӕ‫ڏ‬


43ॸNitohaneeichene jaunte, inaen nereein rune beebejeein, acaauru relaa Jesosone
itolere neein inara curuhacaain inara jana jetaote, ҡӕфӕȍËӕӕфľѸѸľфľĀΎҡľ‫ڏ‬
corihateein, inara mucuhin niha nii curu curuaanaacuru, Cana Coaunera
nejerateein neeiche jaa cojoanonaara. naitoonjoa que cacha relaaureraauru,
44ॸCaa inara nese fejeeinte itajeein, inara Joriocuru rai nelateein nenacaauru
cocoaichucuru soaajeein jaoha ichauhenaauru, naaonjoainuri. 2ॸͮɗҡΎȍ‫ڏ‬
cuurureeincha. Coatiha nerinaain neein turuhin jetaote:
leinjiiniji ajeri ita choae teein “Chatohanai cocoainanacaineeina
ichanohita. Inara ichoterateein, neei catohanai ichaaine coina. Chate
jianacoon inara mitaeraanu que turuha catohanai ichaaine coina ii cocoainaain
uhanu inara Coauneraneeinne jana canu ii letoaain neta,” naauruhane jaun
esenetaain cacoitucunaa jereneeichene jetaote:
corenihara,” nae jetao inaderaain 3ॸ“Saan. Canuhetonaina inara caje

Jesoso. ́ľɗ͑ʮɗɗ͑ľфľ͑¡ʮфľľӕ͑ËҡΎΎ͑фɗ‫ڏ‬
chene coina. 4ॸCha Joaan letoaain nelu
Teenforo couluuoca Jesosone
cachaauru baotisaain cachaauru
(Mt 21.12-17; Mr 11.15-19; Jn 2.13-22)
coujunacatiha uhane coina. Cana
45ॸInaeJerosaleen turuhin jetaote, Coaunera letoaenihanena, ËËȍӕфӕȍ‫ڏ‬
Teenforo asae enohin, ecu necoretiha chana letoaain nihalu,” naain acaauru
nenacaauru sitaain jetao: caje bajaa Jesosone jana jetaote, 5ॸecu
46ॸ“Cana Coaunera Quiricha inoaensi inauheneeicha aonajeein jetao: ٘ॸَæ͑
cuhanete aite: ‘Canu lorerite nasae Coaunera letononeeinte ailu,ٔ͑ËËȍľ‫ڏ‬
neein canu bajae bajaaecuruhane jaan nete: ‘Chanuna jana esenetaain
coloherine,’ naain. Nete necha aansai tonoraain neneeichelu,’ nareein.
asijiautooru ucuhaneein teeiche 6ॸNiheichu, ‘Cachaauru letononeeinte

inarara,” nae jetao nii cachaauru rai ailu,’ nanaa nainihaacache. ͮɗфɗҡΎËΎ‫ڏ‬
Jesoso. chenete ajeri que cana bodoosiin cana
47ॸNitohaneein cojoanoonetojoeein sohin cana atinaaurureein cachaauru,
Teenforo asae cuhin cachaauru relaa satiin Cana Coaunera letononeein aihalu
Jesosone jana jetaote, nechu jataain Joaanne esenetaauruhalune jaun,”
sohin jaaoruhane jaa lera ariha jetao, naain jetao, ecu nejesinajeein ita rai
Ëӕȍɗ͑ËΎфËӕфľѸѸľфľĀΎҡľËӕфӕ͑‫ڏ‬ ereerejeeuruhane baiha jetao: 7ॸ“Coatiha
curu, Cana Coaunera naitoonjoa que coitucuhaacaanu. Chachaainti cacha
cacha relaaureraauru, ͑ɗɗ͑ľѸľËӕфӕ‫ڏ‬ baotisaain coujunacatiha Joaanne coina
naacuru, naaonjoainuri. 48ॸNejetaote, nii letoaain neluta,” naaure jetao.
chatohaneein teeuruhane jaan lera 8ॸNii jaun jetaote:

erusichurene, satiin cachaauru jataain “Niheichu canuhetonai nihanatiin


nii acaauru relaane jaa rautatiin ‘Naaonjoainte canu cocoainaain nihane
aonajeeunruhane jaun. ainane, caa catohanai ichaaunra,’ naain
179 ̞ΎËѸɗɗËȍ̞ľ͑ɗॷ20

benaa nainihaaun inara raita,” naain bajaacoaain jetao, 15ॸnii ocoana caje
jetao acaauru tonorae Jesoso. amaain sohin jaaore nii ocoana que
amihanenacaauru.
Necha aansaineein ichaonacaauru ocoana Nitohanihane jaun, tonaquiche jana
beraichacuru que parabola que cuaain nii que inara. Chatohaneeicha acaauru
cachaauru relaa Jesosone tereein nii ocoana erora, nii rai calaohi
(Mt 21.33-44; Mr 12.1-11) mucuhin sohin jaaoruhane jaun.
9ॸNiritohane baiha jetaote, necha 16ॸRaajenihane uhin inacha nii ocoana

aansaineein ichaonacaauru ocoana que amihanenacaauru sohin jaohin,


beraihurera que parabola que cuaain leeochaauru rai nii ocoana teriha nii
jetao: “Leinjiin cacha jetaote, leinjiin ocoana erora,” naain jetao parabola que
ocoana sirihane jaun jetao, que cuaain cachaauru rai ereerejeein
amihanenacaauru rai teein ratiriin jetao, relanajaen Jesoso.
coriajai ataneu cue, latihane naineein Nii jana jetaote:
raineein nenaa letoaauruha raine coina. “Jiaonriha icharaa nitohaninera,”
10ॸNitohaneein teein ratiriin jetaote, naaure jetao nii cachaauru.
inaen tainaca que tihane jana jetao, 17ॸNii jana jetaote, acaauru coarajeein

leinjiin letono letoae, ͑ɗɗ̲ɗȍ͑ľ͑‫ڏ‬ jetao:


caauru caje raineein niha nii ocoanane “Chaquena jana chaen, Cana
coreniha que banihateein niicha taihuri Coaunera Quiricha inoaensi cuhane: ‘Nii
bajaa cuhane coina. Ne jetaote, nii cha jaolecooruha loreri icharaaurune jaan
telanaala faojoaain sohin jelaiha ʮľфɗҡľʮӕфɗ͑ľʮľľɗ͑́Ύфľфɗ͑ӕ͑ӕȍľ‫ڏ‬
letoaaure. 11ॸNii jaun jetaote, ͑ËΎӕ‫ڏ‬ neein ichanohineein niha cureeincha,’
neein leeocha letono letoaa nii ocoana nae.
erorane jana jetao, nocoeje chanuhin 18ॸAihana jaun chunocoha nii ajeri

faojoaain sohin, cha colane acaentonai ichoae comoite, nichaluchaluriha


letoaaure. 12ॸNii jana coaiteen leeocha cureein. Jana chunucoha ichoae
letono letoaane jana jetaote, jataain comoha nii ajerinete jitohitoreein,”
cunaitaain jelai caje acaentonai sitaaure naain jetao be cachaauru rai Jesoso.
nii ocoana que amihanenacaauru. 19ॸNiritiin acaauru que cuaain,
13ॸNii jaun jetaote: ‘Cha laen ËËȍӕфӕфľ́ˇľѸΎѸΎ͑ľнӕľ͑ɗ͑Ëӕ‫ڏ‬
ichareeun. Satononejeein caa jataain ruhane jaun jetaote, nii rijieeoritiin
jereein canuhacha belaai canu calaohi mucueratenaa jerecure saseredotecuru
letoaanunete ne. Quete laen acaneein curuaanaacuru aina Cana Coaunera
nihane coitucuhin raotojoeein raain aitoonjoan que cacha relaaureraauru.
nere tonoraaurureein,’ nae nii atane ͮľʮľҡΎҡľËȍҡΎȍ͑ľľɗ͑ҡľ͑͑ɗ͑ľËӕ‫ڏ‬
erora. rene cachaauru coasichuruhane jaun.
14ॸNejetaote niritiin nii rai calaohi

letoaane jana jetao, cuujihane jana Jesoso mucuuruhane jaan lera ariha
coaariin: ‘Taate caa atane erora calaohi Roma curuaanaa rai coriqui teeuruhane
ne. Acate inae oha rai inacane bana, caa bajaauruhane
itolere que banijiaain nenaa rareeincha. (Mt 22.15-22; Mr 12.13-17)
Coanete mucuhin sohin jaohacachete 20ॸNitohaneein sohin jaonaa

cana raineein nedaaine caa iolere que jerecuruhane jaun jetaote, acaauru
banijiaain nenaara,’ naain ita caje letono letoaaure, belaicha cacha
̞ΎËѸɗɗËȍ̞ľ͑ɗॷ20 180

rijijieein turuhin Jesoso caje chaelai jaberoco rijijieein niha cacha suujuene
erenaa bajaauruhane jana, tonaain esenetaauruhi sadoseeocuru. ͮɗҡΎȍ‫ڏ‬
acaauru tonoraane nohaneein neein cuhin rene turuhin jetaote:
colurujueeuruha coberenadoro raine 28ॸ“Cacha relaera, Moisesate

coina. 21ॸNii jaun jetaote, rene turuhin: canacaanu rai laenaain ratirilu, oha
“Cacha relaera, nii aitiin cachaauru leinjiin cacha nesiriateein nii comasai
relaaine jaane esinae rauhijiriin chuni aina canaanai sirilanaalane, nii autana
que suujuelanaala, satiin cachaauru rai raain aina canaanai siriha rai ocoalane
ʮľфɗËȍ͑ľҡΎʮΎľľɗ͑ɗҡΎȍɗ͑ľËΎɗҡӕËӕȍ‫ڏ‬ coina. Nitohaneein nii autana aina
caanu. Iite esinae rauhijiriin jeriha Cana canaanai siriha nii ocoalane, aca siricha
Coaunerane rijijieein ichaoha cachane rijijieein nii onaa calaohineein niha nii
coina aitiin cachaauru relaai. 22ॸͮɗҡΎȍ‫ڏ‬ canaanaine coina. 29ॸNii janate ita nejera
nihane jaunne ii caje bajaa uhacaanu. nejesinaneein caaunsineein neeure
Caohachaana Romanocuru curuaanaa cachaauru. Jauriaanejeein acaauru
enferadoro rai impoestonu que coriqui inanate, leinjiin ene aina nesirihateein,
tihacaanune,” naain jetao Jesoso caje nii leinjiin niji canaanai sirilanaala ohe.
bajaaure. 30-31ॸNii janate neeuruha coroatajaain rai
23ॸNii jaun jetaote, nechu jataain nejeraaurune jaun, oha coaiteen nii
baasoneein coacuhin que iriha nihanane jaun nii ene rae nii rai nejera.
aitocuruhane que nainaane jaun jetao: Nii rijijieein techu satiin nii ene raaure
24ॸ“Saan. æ͑ӕнӕľ́ľɗ͑ʮɗɗ͑͑ɗɗËΎфľҡľнӕɗ‫ڏ‬ acaauru ocoalacuru itolere bana ooruha
chene jaan coriqui coaarateeuche,” naane acaauru inanacurune jaun. Nete leinjiin
jana, que nii coriqui coaarateeuruhane niji canaanai sirilanaala oore nii
jana coaraain jetaote: “Cha cojunaca caa, caaunsineeuri ita nejeraauru. 32ॸNii
ecu laenanohineein curuaa siriin,” naa janate inae oohe nii ene netonai.
Jesosone jaun jetaote: “Enferadoro rai,” 33ॸAihane jaun chariji comasaineein

naauruhane jaun jetao: 25ॸ“Aihane jaun jana nereein nii ene, inae Cana
chujian- caa enferadoro raineein nenaa Coaunera Cojoanonaa que ichaaoruhane
teeuche enferadoro raicha. Jana Cana bana, caaunsineeuri ita nejeraauru aina
Coaunera raineein nenaa teeuche Cana nisiriatihalune jaun,” naain jetao Jesoso
Coaunera raicha,” nae jetao nii cachaauru caje bajaaure nii sadoseeocuru.
rai Jesoso. 34ॸNiritiin caje bajaauruhane jaun
26ॸͮɗфɗҡΎȍѸҡɗɗ͑ËËȍӕфӕ͑Ύҡф‫ڏ‬ jetaote:
caae Jesosone jaun jetaote, ͑ɗɗËȍҡΎȍ‫ڏ‬ “Caa chauratane que nenacaauru
neein mucuhin teeuruhane jaa lera quichaauru, enecuru, naaonjoainurite
eruurenihane jaun jetao, ecuhacha nisiriateein naaonjoaaunre. 35ॸNete laen
cojoelatiin inauheneecha neeure nii inae ooruhane baiha oo caje ichanaain
saseredotecuru letonocuru, niritiin Cana Coaunera rene turuhenihuru
acaauru tonoraane jaun. quichaauru, enecuru, naaonjoainuri inae
ΎΎËʮľɗËȍ͑Ëӕфӕȍ͑ľ͑ɗѸɗфɗȍҡľľӕфľ͑ľ‫ڏ‬
Chatohaniha cacha inae reein, 36ॸonaa inaaureniha anjeraaurune
oo caje ichanaane rijijieein neeururichaainne jaun. Chaen
(Mt 22.23-33; Mr 12.18-27) techu Cana Coaunera Calaohineein
27ॸNii
baiha jetaote, Jesoso coaraa neeurureein acaauru ichateein nerichaain
cuure nii ohane baiha jerichanejeein Cana Coaunerane jaun. 37ॸJerichanejeein
181 ̞ΎËѸɗɗËȍ̞ľ͑ɗॷ20ٍॷ21

techu ohane baiha ichanaain neeuruha naineniha Mesihasine saijieein nii Rabiri
onacaaurune que laenaain coitucuerateein netonai, ‘Canu Curuaanaa,’ naain Mesihasi
nelu cana que Moisesa, nii nuna laaojoiri nichaaunne curuaatihalu natiin,” naain jetao
iihani netiin Cana Coaunera aina irihane bajae Jesoso.
bana, ‘Canune, Abaraaun, Isaca, Jacobo,
naaonjoainuri Coaunera, inara Coaunera Cana Coaunera aitoonjoa que cacha
neein neeun,’ naalu Cana Coaunera relaaurera biha Jesosone
Moisesa raine jaun. 38ॸAihane jaun coatiha (Mt 23.1-36; Mr 12.38-40; Lc 11.37-54)
ichaonacaauruhacha Coaunera neein nihei 45ॸNiritohane jana satiin ecu neein
Cana Coaunera, onacaauru nihanatiin rai aonajeeuruha cachaaurune jana jetaote,
ichaohin neeuruhane jaun,” naain jetao aina nerelanacaauru rai jetao: 46ॸ٘æΎȍ‫ڏ‬
sadoseeocuru tonorae Jesoso. chaain necohalajiin neeuche, caa Cana
39ॸNiritoha sadoseeocuru rai Jesosone æΎӕ͑ľфɗҡΎΎ͑ʮΎнӕľËËȍфľ́ӕфľ‫ڏ‬
jana jetaote: raauru que. Acaaurute acaauru que suujua
“Jataain caohatiinte acaauru rai aitohicha acatena nainiha cachane jaan cocoajione
cacha relaera,” naaure jetao Cana Coaunera jiaain, itolere coitucueraneein,
aitoonjoa que cacha relaaureraauru caohachaain niha nocoetocuruhane jaun,
tabaauru, acaauru laen oo caje ichanaa chunijihu nenaanaja cataaun nihanatiin,
cachane esenetaauruhane jaun. acaauru que suujua acateein niha satiin
40ॸNiritoha acaauru rai Jesosone jaun cachaaurune jereein neeure. Chaen techu,
jetaote, inae nenacaaen caje chatohanai sinacoca asae nelauriaauruha jataain
bajaanaa nainecurene. nelatenacaaurune jaan rori caohacha
janijiin, nichoae ichoaichaniha
“Cha caje nefoeratenaane Mesihasi,” nelauriaaure. Chaen techu ichoaichaniha
naain bajaa Jesosone nelaurianana jaan janiijiin, lenone rohan
(Mt 22.41-46; Mr 12.35-37) nelaurihaain lenonecure. 47ॸChaen techu
41ॸNii jana jetaote: cairichei autanaauru caje acaauru
٘æȍ͑ӕ͑Ѡ¡ɗфɗËʮľ͑ľƸΎľфҡľ͑‫ڏ‬ lorerichuru nihanatiin ruluhin
niha canaacha cohajei Mesihasine jaun, naaonjoaaunre. Nii choae tacaain techu
Rabiri amurijiriin nenaa naineniha nitohaneeuruhane jaun, jataain nohaniha
beeiche. 42ॸInasiina raajenihane, æ͑æΎӕ͑ľфËΎɗҡӕËӕľф͑ɗȍ͑ΎËΎľҡΎËӕ‫ڏ‬
quiricha Salmo cuhane: ruha itolere amurijiriine jaun, satiin
‘Cana Coaunerate, notaracaae Cana Coaunera bajaauruhane
Canu Curuaana Mesihasi rai: carajaain bajaaure. Nitohaneeuruhane
“Cau carohan jaunte leeochaauru osaaonacaauru
canu raotono nichajai que cachaauru amurijiriin, jataain caseteco
nelauriaain coarajeeuna, tabai coaraa cuurureein,” nae jetao aina
43 nii iniha nejeratenacaauru nerelanacaauru rai Jesoso.
amuritiin,
ii bijihu tenajaanune reeintiaaicha,” Acaihaniji ichaaojihane jaanu
naa Cana Coaunera, Canu Curuaanaa coriqui tiha cairichei autanane
Mesihasi raicha,’ naain raajenihane Salmo (Mr 12.41-44)

21
cuhane bihalu Rabiri inatiin. Chanuna Rabiri 1ॸNiritiin Teenforo asae coriqui

amurijiriin nenaa nainenere Mesihasi. coreniha Cana Coauneraacha


44ॸInasiinna jana chaen amurijiriin nenaa icharatenohi amihanenaa ichacuruhane
̞ΎËѸɗɗËȍ̞ľ͑ɗॷ21 182

coina curu cuhane coriqui teeuruha cojoanonaa que nihacachera,’ naauruha


cachaaurune jana, ecu coarajenajaa inara raine, ʮɗΎ͑фɗȍľѸľ͑ľҡɗ͑ѸËӕ͑‫ڏ‬
Jesosone jana jetaote, 2ॸleinjiin autana jaaichenera. 9ॸˇɗΎ͑фɗȍËȍӕ͑ľʮľѸɗ͑‫ڏ‬
jataain cairicheinejeein nenaa netonai ͑ľľɗ͑ɗҡѸΎȍɗ͑͑ľľӕфӕȍѸҡɗɗ͑Ëȍӕф‫ڏ‬
coroatajajeein jataain coretelanaala tane que nenacaauru cachaaurune
nenaa coriqui te, 3ॸjataain teeuruha coitucuhin neeichene nihanatiin
leeochaaurune fautaaine jaun jetaote: nesoonetohichenera. Nitohaneeinte jaiti
“Esinae rauhijiriine aitoon inara rai. nii cojoanonaa que turuenihane ajiniha
Caa cairichei autanate, leeochaauru aicheeincha. ͮľҡľ͑ɗҡΎȍ͑ɗȍ͑ľ͑ɗȍ͑‫ڏ‬
amuritoheriin coriqui te. 4ॸSatiin caa tiin jaiti cana janonaa satono que
leeochaaurute nechu jataain inae turuhenereeincha,” nae jetao Jesoso.
acaauru rai cauteecha teeure. Jana caa 10ॸNiritiin jetaote: “Leeocha atane que

autanate, jataain cairicheinejiha natiin ichaonacaauru cachaaurute, lauriu


jitariin acaihaniji ichaaojoihane jaanu ichaonacaauru cachaauru aina ita
te,” nae jetao Jesoso. cotaiha cuurureein. Jana leinjiin atane
que ichaonacaauru cachaaurute,
Nitajerichaain Teenforone biha Jesosone leeocha atane que ichaonacaauru aina
(Mt 24.1-2; Mr 13.1-2) ita soorureein. 11ॸNii janate itolere cana
5ॸNii jana jetaote, caohatiin ajeri caje rai chauratane sacuritaain niha cureein
ichanohiniha Teenforone coaraain, jataain mijiaaineein carora, mijitena,
jataain caohatiin inanacaane coina, cunai, naaojoainuri. Nii jana dede quete
nasaae itolere niicha teeuri coaraain jataain coasinaacojoai coaraain, ËΎʮΎľ́‫ڏ‬
jetao que ereerejeeure cachaauru. Nii ͑ËΎʮΎɗËΎфËӕӕфӕфľľɗ͑ËËȍӕ‫ڏ‬
jana jetaote acaauru rai: rura.
6ॸ“Caa ena ajeri caje caohatiin 12ॸNete nii cojoanonaa que

ichanohineein inaraacha coarajeite, inae turuenihane ajiniha, inara rerohecaain


ľËӕҡɗȍ͑ľ¡͑Ƹľʮľľɗ͑ɗҡʮľ͑ΎʮΎɗ͑ľ‫ڏ‬ inara mucuhin sinacoca asae inara
reein,” nae jetao acaauru rai Jesoso. amaain, curuaanaacuru, chaen
coberenadorocuru, naaonjoainuri
Nerichaain cojoelanaacojoaine acatiha inara teein inara cairichaain
biha Jesosone caresero cuhane inara enohaa
(Mt 24.3-28; Mr 13.3-23) cuurureein canu ere tonoraera
7ॸNiritohane jaun jetaote: neeichene corenihara. 13ॸNitohaneein
“Cacha relaera, chabanacha aicheein inara teeuruhane banate, canu
nii chaitoonjoan. æȍҡΎȍ͑ɗËΎʮΎľ́‫ڏ‬ nichaaunne coitucuerateriquicheein
naacojoaicha inae que turuhelalajihane cachaauru quera. 14ॸJiaonriha,
jana coararichaanuhin,” naain jetao ‘Tonaainera erereeunta,’ naain inara
caje bajaaure. jabereco coreniha ereeichene jaanu que
8ॸNii jaun jetaote: “Caohachaain coacuhin cuhiche inara amaauruhanene.
nainaain necohalajiin neeuche, inara 15ॸCanune jataain nainaain ecu

coritaa chunine coataara. Inae ereeichene jaanu tereeunni inara raicha.


nerichaain arajii canu niha nocoetiin ͮɗɗ¡͑͑ɗɗҡΎ͑ɗ͑ɗ͑фҡΎ͑ΎфËӕ‫ڏ‬
inara coritaeraanuurura. Tabaaurute: ruhane jaanu coitucuhin neeururihaain
‘Canune acaneeunra,’ naaurureein. Jana nii inara aina nejeratenacaauruta.
tabaaurute: ‘Inae taolu caitoonjoa 16-17ॸNete laen inara cairichaeriin inara
183 ̞ΎËѸɗɗËȍ̞ľ͑ɗॷ21

cotaairiin nenacaauru coroatajaniha niha cuurureein. Nitohaneeinte Cana


cuurureein nechu jataain inara Coaunera coitucuhichuru, nii Jerosaleen
cairichaa, inara inacaauru, inara ͑ľ͑ËӕфӕɗҡʮɗȍËӕӕфӕфľľɗ͑ËΎȍҡľ‫ڏ‬
nejeraauru, inara araaichuru, inaraacha nojoiniha nitohanei ichacuruhane jaan
belaihuri, naaonjoainuricha. ͮɗҡΎȍ‫ڏ‬ que turuhanereein tihaaincha,” nae
neeinte inara tabaauru sohin jaaoha jetao aina nerelanacaauru rai Jesoso.
cuurureein. Satiin caa chauratane que
nenacaauru cachaaurute Canu ere Nacoaauneein turuha urichaaunni Canu
tonoraera neeichene coreniha inara que cachaneein nejanohanaa nichaaunne
nererojoecaaeriin, inara cairichaeriin, (Mt 24.29-35, 42-44; Mr 13.24-37)
inara cotaairiin, ͑Ύ͑ʮΎɗ͑͑ľľӕфӕ‫ڏ‬ 25ॸNiritiin jetaote “Enoto, atene,

reeincha. 18ॸNete nii leinjiiniji inara arasijie, ͑Ύ͑ʮΎɗ͑ӕфɗнӕľҡľËΎʮӕ͑Ë‫ڏ‬


couturiji nihanatiin nitajenereein. 19ॸNii teein coaaratenojoinereeincha. Nii jana
jaun caohachaain laraajiin nii inara satiin caa chauratane que nenacaauru
suujua corelanaala, raotojoeein cachaaurute, nesooniha cuurureein,
neeuchete nii caje nichotenaa ‘Naaonjoaanne jaunte caa aicha’ naain
nainequiche. coitucuurenihane jana jataain tonihaca
20ॸInae Jerosaleen curuhacaain coasinacaain ƿchaƿchanaa cucuanane
͑ľľӕфӕȍѸΎΎ͑ĀфΎΎфӕ͑ľËΎфнӕɗ‫ڏ‬ coaraaincha. 26ॸNitohanihane janate inae
chene, inae nitajerichaainne cojoanonaa nitajerichaain cana rai chauratanene
que turuhane que nainacuche. 21ॸInae coaracuruhane jaun, coasinacaaun
nitohaneeuruhane coaraquichene, Jodea acunoha cuurureein cachaauru. Dedeeu
nenacaauru naain ichatane ucuuno nenacaauru netonaite jataain
cuhin sorooruhine. Jana Jerosaleen nerurujuaa cuurureein. 27ॸNii janate
nenacaauru, nii nese caje coriaae jataain nelateein itolere ichana
amuurumiiincha. Jana chunocoha rai nainichaaunne coaarateein turuha
nocoana jana nihane jana nitohanihane, ӕӕȍ͑ӕæ͑ӕæËȍ͑ľľɗ͑͑ľʮ͑Ύȍ͑‫ڏ‬
jiaonriha jelaiha nii neseu turuha cunaa neein dede sacari jana uuhinne coaraa
coaaucanera. cuurureein cachaauru. 28ॸInae
22ॸInaen nitohanihane coina, niritiin nitohanihane nunuhetihane jana, nii
inoaenlu quiricha inoaensi cuhane satiin chaque tonajelanaala neeuche, inae
laenacuruhane jaa cojoanonaa nainaane inara que nejeratenacaauru caje
coina jataain caseteco tabai niha nichoteriquicheeinine coitucuhichene
curichaaine jaunra. 23ॸJataainte jaun,” nae jetao acaauru rai Jesoso.
cairichaaojoaa cuurureein nii 29ॸAcaauru rai niritiin jetaote, nechu

cojoanonaa bana ausirineein jataain nainacuruhane jaanu que jetao:


nenacaauru enecurura, chaen sisiajeein “Coaracuchena chuhinti iquera aina
canaanai siriin nenacaauru, joaenreein enuhacuru, satiin neroeeca
naaonjoainuricha. Nitohaneeinte nalone baiha 30ॸnacoaauneein omaroha
caseteco tabai coaraa cuurureein nii nalone, inae elohena que turunaa jerihane
Jodea batane que nenaa aina Jerosaleen que nainaquichene. 31ॸNii rijijieein techu
ichaonacaauru cachaaurura. 24ॸҽ¡ӕ‫ڏ‬ inae caa caitoonjoan cojoanonaa que
rute sabere que sohin jaonojoiniha tihane bana, inae coaraquichene,
cuureeincha. ˇ͑ҡ¡ӕфӕҡľ̲ӕËӕ͑Ύ‫ڏ‬ nichuuntaa Cana Coaunera Cojoanonaane
ʮΎɗ͑ľľɗ͑ËΎфɗȍʮɗҡ͑ľľӕфӕ̲͑ΎʮΎɗ‫ڏ‬ que nainariquicheeincha.
̞ΎËѸɗɗËȍ̞ľ͑ɗॷ21ٍॷ22 184

32ॸEsinae rauhijiriinte jaiti ooreniha jetao, “Chatohaneein ichanaareta,”


caa ena nenacaauru cachaaurune jana, ͑ɗ͑ËΎӕËӕфľѸѸľфľĀΎҡľËӕфӕËӕфӕ‫ڏ‬
satiin situha cureein caa caitoonjoan. naacuru aina Cana Coaunera aitoonjoa
33ॸDede, chauratane, naaonjoainurite que cacha relaaureraauru. Nabana
nitajiha cuurureein. Nete laen caa raajenihane mucuhin sohin jaaoruhane,
caitoonjoan leinjiiniji nitajelanaala chatohaneein acaauru teeuruha
satiin aitocoaaunne rijijieein aihane rai cachaaurune que necasacuruhane jaun.
ne. 3ॸNitohaneein inaen sohin jaaoruhane
34ॸkɗȍ͑ľʮӕ͑ËΎȍËȍɗ͑͑ľËΎȍ́‫ڏ‬ coina que nocousuujuaaruhane jana
jiin, nii cajihaneein inara suujua jetaote, nii aina nerelanacaauru
coacuelanaala, nii ajelanaala, nii inara lechoonca coroataja Jodasi Isacariote
ichaohacha que nererojoecaaeriin neein niicha curuaateeuri suujua saruha
neeichene jianeein neeuche, inae nii Moconajaerane jaun jetao, 4ॸbatirichuru
cojoanonaa que tihane bana, ujua curuaanaacuru, ҽľľ͑ƸΎфΎËӕфӕ͑‫ڏ‬
cuhane foroaa chaelaine rijijieein inara curu, naaonjoainuri coaraa cue:
foratiaa nii cojoanonaane coataa. “Canune naaonjoaain inara rai
35ॸItolere sacuritaain caa chauratane que naineeun, nii Jesoso mucuhinchene
nenacaauru cachaauru ichoaaete naluha coina ecu inara turuaanunera,” naa
cureein nitohanai. 36ॸAihane jaun letona acaauru raine coina.
jatoroaain itolere cojoanonaa bana 5ॸInae niritoha acaauru raine jaun

Cana Coaunera bajaaebajajeein jetaote, jataain coroajeein coretena


neeuche. Aihate caa caitoonjoan jerecure. 6ॸNii jaun jetaote, acaauru
tocoaneein situhane bana, caje suujua rijitojoeein cachaauru colane
nichoteein, nii acaihaniji Cachaneein niha Jesosone cojoae, ecu Jorioocuru
nejanohanaa nichaaunne acatiha bijihu Jesoso tihane coina Jodasi.
raotojoeein turunaa nainequiche inara,”
nae jetao caje bajaauruhane jaun aina Cana Curuaanaa aina
nerelanacaauru rai Jesoso. lenonecuruha afosotoorune
37ॸNitohaneein jetaote, jiichoonihane (Mt 26.17-29; Mr 14.12-25; Jn 13.21-30;
Teenforo asae cachaauru relaain, inae Co I 11.23-26)
nocohecane jana Oliboneein niicha 7ॸNii jana inae jorerera colane

curuaateeuri ichatane ucuuno cuhin ichanohin faan quiin carenero narejeen


nihane nesururejetelu Jesoso. 38ॸͮɗҡΎȍ‫ڏ‬ sooruhane jaan beseta cojoanonaa
neein jetaote, janohetiin Teenforo asae Fasocoa que turuhane jaun jetaote,
cuhin, acaauru relaa Jesosone aonaa 8ॸFedoro aina Joaan rai jetao:

curejetucurelu satiin cachaauru. “Chajaain Fasocoa beseta cosonaina


que canaacha quiine ichanihuchete que
Jesoso mucuuruhane coina lenonichaachera,” naain jetao acaauru
ita suujua tacaauruhane letoae Jesoso.
(Mt 26.1-5, 14-16; Mr 14.1-2, 10-11; 9ॸNii jaun jetaote:
Jn 11.45-53)
“Chujian ichacaaunne jereeita,” naain

22
1ॸInae jorerera colane faan jetao caje bajaaure.
quihuruhane jaa cojoanonaa 10ॸNii jaun jetaote:

Fasocoa beseta catainaane jana jetaote, “Inaen cuhin nii neseu turuhichene
2ॸJesoso sohin joaerateeuruhane coina janate, ¡ɗËȍʮľËӕȍ͑ľËӕ¡ɗ¡ɗ‫ڏ‬
185 ̞ΎËѸɗɗËȍ̞ľ͑ɗॷ22

chaain cuujiha leinjiin cachane jana cataaun nii faan tatuhin beeune
eruriquicheein. Chaen loreri asae beeuneein acaauru rai teein jetao:
enohane reentiaain sacuuchera. 11ॸChaen ٘æɗ͑ффɗË͑ӕȍËȍҡľɗҡľËʮ¡ľ‫ڏ‬
inae nii loreri asaae turuhichene, nii reeoneein ne. Acate jianacoon
loreri erora rai: ‘Taa cana relaerate, neeichene coina, inara coreniha
Chariji loreri asae nenaa ecuha cuhane, cairichanojoineein atinanohinereein.
Fasocoa beseta cosonaina que Aihane jaun, itolere bana canuneein
́ľ͑Ύ͑ľфľľӕ͑͑ɗË͑ӕɗ͑͑ľфľ́͑‫ڏ‬ nihanune coacuhin que lenonecuche,”
caauru ainata, naain ii caje bajaeratera,’ nae jetao acaauru rai faan teruhin teein
naauche. 12ॸNiritocoichene janate, nii Jesoso.
loreri coroata coarana ecuha seeonjoa 20ॸNiritoha acaauru rai Jesosone jana

siricha coaaratereein inara que. Chaen lenonecuruhane baiha jetaote, nii faan
inae nitohaneein inara que coaaratihane que aitohane rijitojoeein, acaauruhacha
baiha, ecu sonaina lenonichaachene coheni teein jetao;
jaanu jelai rucuhecuchera,” naain jetao “Caa oba caje ichanohin binote, inara
letoanajaen Jesoso. caohachanu que cacoichana jaohin
13ॸNii jaun jetaote cuhin, nii acaauru canuhacha ichaneni icharihanuhinne
rai aitoha Jesosone rijijieein eruuruhane cojunaca nera. 21ॸNitohaneein caque
jaun jetao, ecu teein Fasocoa beseta nejeratenacaauru rai caeteraanute ena
bitoaain, cosonaina que lenonecuruhane cau cana aina lenoniha ne. 22ॸͮɗҡΎȍ‫ڏ‬
jaanu jelai rucuhecure. neein acaihaniji Cachaneein
14ॸInae nitohaneein enoalaauruhane nejanohanaa nichaaunne cairichaeriin
jana jetaote turuhin, ɗ͑ľнӕľ́ľ͑Ύ͑ľËӕ‫ڏ‬ neeuruhane coina, aitiin neeuruhalune
ruhane jaan rijiu tihane jana, rai rijijieein aihanete ne. Nete jataain
afosotooru aina rori ichoae nelauriae cairichaaojoaa cureein, nii caque
lenonecuruhane coina Jesoso. nerotohin cacairichaerateranu,” naain
15ॸNitohaneein rori ichoae nelauriaain jetao bino teberiaain Cana Coaunera
jetaote: “Jataaine inara aina carijieein bajaane baiha afosotooru rai te Jesoso.
caa Fasocoa beseta bitoaain, cosonaina 23ॸNii jaun jetaote, “Charijinachara

que lenonena jerenajacoon osichaaunne toon totohaneein que nerotohin aina


ajiniha. 16ॸCoatiha laen caa baiha, inaen nejeratenacaauru rai coulurujueein
caa Fasocoa beseta bitoaain inara aina cairichaeratiha cureein,” naain jetao ita
lenonerihaaunni Cana Coaunera caje bajaacoaaure aina nerelanacaauru.
Cojoanonaa que turuhanune
reentiaain,” naain jetao, 17ॸcuru cuhane, Charijina jataain nelateineein ne
oba caje ichanohin bino teberiaain Cana 24ॸNiritiinjetaote nejesinajeein:
Coaunera bajaane baiha jetao, acaauru “Charijina caa cana caje jataain
rai teein: nelateineein coaanojoineein ne,” naain
“Nocoa, inara nejesinajeein caa jetao ita caje bajaacoaaure aina
leruune leruuneein cooche. 18ॸInae caa nerelanacaauru. 25ॸNii jaun jetaote
baiha nacoaauneein caa oba caje acaauru rai: ٘æ͑æΎӕ͑ľфËΎɗҡӕËӕľ́‫ڏ‬
ichanohin bino corihaaunni Cana naala nenacaauru curuaanaacurute,
æΎӕ͑ľфæΎʮΎ͑Ύ͑нӕľҡӕфӕȍ͑ӕ͑ľ‫ڏ‬ itolere amurijiriin nenaa jereein
reen tiaain,” 19ॸnaane baiha jetaote, faan cachaauru cairichaeriin neeure. Niite
mucuhin Cana Coaunera bajaain, ËӕфӕËɗфɗËȍӕфӕȍ͑ľËΎɗҡӕËӕӕ‫ڏ‬
̞ΎËѸɗɗËȍ̞ľ͑ɗॷ22 186

ruhane nihanatin coroaaecure caohacha jaera inara raane coina. 32ॸNena ii


ichaa benajaain. 26ॸNete laen inara coreniha Cana Coaunera bajaaun, canu
naineneeiche nitohaneein neeichene. ľѸľҡɗ͑ľʮɗ͑ľľɗ͑ľ͑ɗȍ͑ҡɗɗ͑͑ËΎӕ‫ڏ‬
Nitohaneein nenaa coacuelanaala, neein nelalararajiaain Canu esenetaain
leeochaauru amurijiriin nelateein nenaa neeine coina. Aihana jaun, inae
jeriha chuni inara cajene, leeochaauru nacoaauneein canu esenetaaine bana,
ere tonoraain, letoaauruhane jaan inejeraauru coroatajanecuhin
ichaain neeine. Jana chunocoha caohachaain laraajiin, Ë͑ӕľѸľ͑ľҡӕ‫ڏ‬
leeochaauru letoaeraneein nenaa фӕȍ͑ľʮɗ͑ľ́͑́фΎҡΎʮΎľľɗ͑фËȍΎΎ‫ڏ‬
jerihane satiin rai, chachaeraneein joeein neeuruhane coina,” nae jetao
neeine. Simoon rai Jesoso.
27ॸNitohanihane jaun chariji jataain 33ॸNiritoha raine jaun jetaote:

nelateineein nere, nii lenonihane coina “Curuaanaa, canune ijiniichaain


rori ichoae nelaurianaana. Ainihane nii caresero cuhane enohin nihanatiin ii
lenone chaluherana nelateein neriha. coreniha onaa naineeun,” nae jetao rai
Aihei jerihane. Nii rori ichoae Simoon.
lenonihane coina nelaurianaate nii 34ॸNii jaun jetaote:

lenone chaluera amurijiriin nelateein “Fedoro, enene janotiin cuhanete,


niha nocoete. iriha janonaa rai ataohari curuaanaane
Nena laen canu nitohanelanaala, inara ajiniha, nichata saain canu coitucuha
letono rijijieein ena cau inara aina nocoetoeneriquiin,” nae jetao Fedoro rai
inaraacha latei icharaneein neeun. Jesoso.
28ॸInarate cajiniichaain necairichanaa

coaraain nenajaaonquiche. 29ॸNii jaunne Inae nichuutaa coujunojoiniha Jesosone


itolere Curuaanaa neein nelateein 35ॸNiritiin jetaote:
nihanune coina canu cocoainaain caeteein “Inara letoaain nihanulu coriqui curu,
niha Ofane rijijieein, inara netonai inara safato, inara atora, naaonjoain
cocoainaaain nereeunni. 30ॸNii banate inae colane janana lanaain nihalu inara rai
nii cojoanonaa que turuhane bana, cha,” naain acaauru caje bajaa Jesosone
cajiniichaain rorihuru ichoae nelauriaain jaun jetaote,
acau cohin, lenoneein, ͑Ύ͑ʮΎ͑фɗнӕɗ‫ڏ‬ “Aihei. Coatiha nii lanaailu canacaanu
cheein. Chaen techu baaso ichacurenihane, rai chata,” naain jetao tonoraaure.
caohacha ichacuruha lechoonca coroata 36ॸNiritocuruhane jaun jetaote:

laurii Isaraeli cocoaichacurune coaraain “Nete laen ena chateeinti coriqui curu
coitucuhichene coina cajiniinchaain nii siriin, natora siri, nii amaain cuhane
coina banijiaain nenaa rori ichoae caohachae. Chateeinti sabere sirine nii
nelauriariquicheein, inae nii cojoanonaa jelaronaa bana niicha jiai cajione
que tihane bana,ٚ͑ľʮľҡΎɗ͑͑ľфľ́͑‫ڏ‬ burique necoreteein leinjiin sabere
caauru rai Jesoso. coretemiin.
37ॸInara raine aitoon, inae caque aitiin
Coitucuha nocoetenerichaain Quiricha inoaesi cuhane: ‘Naaonjoaain
Fedorone biha Jesosone cairichaaeriinte necha aansai caseteco
(Mt 26.31-35; Mr 14.27-31; Jn 13.36-38) coaraane rai nenaa ichara rijijieeinte
31ॸNiritiin
jetaote: “Simoon, inae Canu teeurureeincha,’ naain itolereneein
ѸËӕľф͑ľľɗ͑͑ľľɗËȍľ͑ľ¡ʮ̲ΎËΎ͑‫ڏ‬ niritiin caque aitiin laenacuruhalune
187 ̞ΎËѸɗɗËȍ̞ľ͑ɗॷ22

rijijieein situhane rai te ne,” naa


acaauru raine jaun jetaote: Jesoso mucuuruhane
38ॸ“Curuaanaa, caute ne corotajaain (Mt 26.47-56; Mr 14.43-50; Jn 18.2-11)
sabere,” naauruhane jaun jetaote: 47ॸNiritiin jaiti acaauru rai ereerejiha
“Inae nainejerichaain niriimiin,” nae Jesosone jana jetaote, turuha cuure
jetao acaauru rai Jesoso. arajii cachaauru. ͮɗɗɗ͑͑ľфľ́͑‫ڏ‬
caauru lechoonca coroataja neein nenaa
Olibo neeonjoaihu Cana Coaunera Jodasi jetaote, acaauru ichoaichaniha
bajaa Jesosone acaauru amaeraneein cue. Aca jetaote,
(Mt 26.36-56; Mr 14.32-42) Jesoso rohan nichuuntaain nechu
39ॸNiritoha acaauru raine baiha jataain belaicha rijijieein jetao rai
jetaote, ecu nesurunajaaoncane jaun, nomeri lioracae. 48ॸNii jaun jetaote:
Oliboneein niicha curuaateeuri ichatane “Jodasi, belaicha rijijieeina nomeri
ucuuno cuha Jesosone jana jetao, caaijie lioracaain nii acaihaniji cacha
cuure aina nerelanacaauru. 40ॸͮɗҡΎȍ‫ڏ‬ ǽΎȍɗ͑ľľɗ͑͑ľ͑ҡľľɗɗ͑͑ľʮľфҡľľ‫ڏ‬
neein cuhin, inae nii Olibo neeonjoaihu riin nenacaauru bijihute,” nae jetao
turuhin jetaote: Jesoso.
“Cana Coaunera bajaauche nabana 49ॸInae inooneeuruhane coaraain

osa que nesaruquichene coataara,” nae jetaote:


jetao acaauru rai. “Curuaanaa, ËΎ͑ľ͑ľɗɗËΎËΎľфҡɗȍ‫ڏ‬
41ॸAcaauru rai niritiin jetaote, nita caanu sabere quera,” naaure jetao nii
acaauru aonajeein cuhin neseeonrariin Jesoso aina nerelanacaauru.
jetao; 42ॸ“Ofa, ii jereeine caa jataain 50ॸNiritiin jetaote, ́ľɗ͑ʮɗɗ͑ѸѸľфľĀΎҡľ‫ڏ‬

necairichanaa tabai caje canu mitaaura. cucu curuaanaa letono uricho beuhite,
Nena canu jerichaaunne rijijieein rai raotono nichajai que tacaain sabere
ichaaine jereneeunra. Ii jereeine que, leinjiin nii Jesoso aina nerelanaa.
rijijieein ichaaura,” naain jetao Cana 51ॸNii jaun jetaote:

Coaunera bajae Jesoso. “Inae nirimiin, coa cunaitaa,” naain


43ॸNiritohane jana jetaote, dede caje jetao jelaiha nii saseredotecuru
ecocohin lararajiaa leinjiin anjerane curuaanaa letono uricho tirichaain jetao
jaun jetaote, aina suujua nunaaojoae. rautae Jesoso. 52ॸNitohaneein rautaane
44ॸNii aina jataain nesoonenaa cataau baiha jetaote, ѸѸľфľĀΎҡľËӕфӕËӕфӕ‫ڏ‬
neein jelai rutaain, Cana Coaunera naacuru, Teenforo beraihurera, chaen
bajaaebajaaeca Jesosone jana jetaote, Joriocuru bichauhenaauru, Joriocuru
atanichoae tabaanaain nalue rai rai nelateein nenacaauru, naaonjoainuri
doroana ichananeein. rai jetao:
45ॸNitohaneein inae Cana Coaunera “Chanuna leinjiin necha ansai
bajaane nainaain, aina nerelanacaauru ausijiautoneein sonajaain joaeraneein
coaraa cuhane jana jetaote, jataain nihanune que airijiin sabereeuru aina
cotaaena aina inaderanaa caaun enuhacuru uhaain canu mucuha uhiche.
sinihure. 46ॸNii jaun jetaote acaauru rai: 53ॸItolere cojoanonaa banara, inara aina

“Chanuna siniiche. Chajaain Teenforo asae nenajacoonna. Nii jana


nimichuhin Cana Coaunera bajaauche ͑ɗɗËȍҡΎȍ͑ľľɗ͑ËΎҡɗȍË͑ӕĀĀ͑‫ڏ‬
nabana osa que nesaruquichene jaaoheeiche. Nete inae nitohaneein
coataara,” nae jetao acaauru rai Jesoso. nocohena tabai osa que nesaruhin
̞ΎËѸɗɗËȍ̞ľ͑ɗॷ22 188

namuritocohichene cojoanonaa que cacoitucuha nocoetelanaala nesuujueeine


tihane jaun aiiche inarara,” nae jetao jana erereein ataoharicha,” naa Jesoso
acaauru rai Jesoso. raine coacuhin nainaain jetao, 62ॸnii
neeurunaja loreri caje mituhin jetao
Jesoso coitucuha nocoeniha Fedorone jataain obajeein chanae Fedoro.
(Mt 26.57-58, 69-74; Mr 14.53-54, 66-72;
Jn 18.12-18, 25-27) Jesoso que ninichaajeeuruhane
54ॸNitohaneein (Mt 26.67-68; Mr 14.65)
jetaote, Jesoso mucuhin
saseredotecuru curuaanaa loreri asae 63ॸͮɗҡΎȍ͑ľľɗ͑͑ɗɗˇľѸΎѸΎ̲ӕËӕӕ‫ڏ‬

amaauruhane jana jetao, nita caaijie ruhane jana beraiha nenacaauru


coarajeein jetao cuujue Fedoro. 55ॸCuu cachaauru jetaote, que ninichaajeein
turuhin jetaote, jelarotohane jaun, faohacure. 64ॸNitohaneein faojoaain
nenaanaja cataaun teein usi mocohin, jetaote, nota conajaain:
curuhacaain nichaatiha neeuruhane jana “Aihane esinae rauhijiriin
jetao, Fedoro netonai cuu turuhin acaauru profetaneeine caa ii soera coitucuura,”
aina nichaatiha usi rohan lauheque. 56ॸNii naainchuru jetao sohin, 65ॸjataain que
ʮ͑ѸѸľфľĀΎҡľËӕфӕËӕфӕ͑ËΎѸľľ͑ф‫ڏ‬ ereeinchuru nocoeje chanuure.
neein nenaa leinjiin ene jetaote, cuu usi
rohan lauhequiin nichaatiha Fedorone Jataain Jorioocuru rai
jana, cuu coarajihane baiha jetao nelateein nenacaauru Junta Suprema
coujueluhin: acatiha niha Jesosone
“Caa netonaite aina nenaane,” naane (Mt 26.59-66; Mr 14.55-64; Jn 18.19-24)
jaun jetao: 66ॸNitohaneein teein jetaote, inae janohane
57ॸ“Ainaaunchenaate. Coatihana jana, ita taojiaaure Jorioocuru coaaraneein
Jesoso coitucuhaaunche canute,” naain nenacaauru bichauhenaauru, chaen
jetao suujue Fedoro. saseredotecuru curuaanaacuru, Cana
58ॸNii baiha neeoriin jetaote, leeocha æΎӕ͑ľфɗҡΎΎ͑ʮΎнӕľËËȍфľ́ӕфľ‫ڏ‬
netonai: raauru, naaonjoainuri, jataain Jorioocuru rai
“Caa netonaite acaauru aina nelateein nenacaauru Junta Suprema acatiha
nenaanera,” naane jaun jetaote; amaauruhane coina. Nitohaneein amaain
“Ainaaunnaate, coatihana aca nihaaunte,” inae cuu turuhaain jetaote:
naain jetao nii cacha tonorae Fedoro. 67ॸ“Esinae rauhijiriin Mesihasi neeine
59ॸNii baiha carajaaojoaain jetaote, Ë͑Ë͑ӕфɗ¡ľľӕ͑ľËΎɗҡӕËӕȍË‫ڏ‬
coaiteen leeocha netonai; nura,” naaunruhane jaun jetaote:
“Esinae rauhijiriin caa cacha ٘ॸَkË͑ɗËȍӕ͑Ëȍӕʮɗ͑,’ naanune
netonaite, aina nenaane. Nii choae nihanatiin, nii quesenetareeichene
tacaain techu Calileea cocoaichanera,” coaalanaalata. 68ॸNii inara caje erenaa
naane jana jetao: ¡ʮ͑ӕ͑ľ͑ɗȍ͑ҡɗɗ͑ËȍӕËҡΎΎ͑ффɗнӕɗ‫ڏ‬
60ॸ“Coatihana nii carai chaitoonjoan chene coaalanaalata. 69ॸNena laen inae,
cacha coitucuhaaunte,” nae jetao nii cacha enene caje coaauneein, itolere
rai Fedoro. Niritiin jaiti ereerejiha Coauneraneein nelateein nenaa Cana
Fedorone jana, nii rijieeoritiin iriha Coaunera raotono nichajai que
ataohari curuaanaane jana, 61ॸjaotoroaain nelauriaa cureeinni, canu acaihaniji
Fedoro coaraa Jesosone aina jetaote: cachaneein nejanohanaa nichaaunnera,”
“Enene cojoanotiin cuhanete, nichata saain nae jetao acaauru rai Jesoso.
189 ̞ΎËѸɗɗËȍ̞ľ͑ɗॷ22ٍॷ23

70ॸNiritoha acaauru raine jaun jetaote,

satiin: Erodesi rene Jesoso letoaa Filatone


“Aihane jaunna, ii Cana Coaunera 6ॸNiritocuruhane aonaain jetaote:

Calaohineei,” naauruhane jaun jetao: “Calileea cajena nenaana caa cachate,”


“Esinae rauhijiriinte acanichaaunne que naain jetao acaauru caje bajae Filato.
aitocoichera,” nae jetao acaauru rai Jesoso. 7ॸNiritiin acaauru caje bajaane jana, “Aca
71ॸNiritoha acaauru raine jaun jetaote: chujianrana,” naauruhane jaun jetaote,
“Cha nenacaaeneein cana rai berana Calileea coberenadoroneein bana niha
laterihacache, inae raajenihane nujuaae Erodesine jaun rene letoae Filato, nii bana
caje acanihane que aitohane aonacaache nii Jerosaleeun turuhin niha nii Erodesine
natiin,” naaure jetao. jaun. 8ॸNitohaneein Jesoso letoaa Filatone
jana coaraain jetaote, jataain rachoojoe
Jesoso coulurejeeuruha Filato raine Erodesi, cojoelanaacojoai ichaane
(Mt 27.1-2, 11-14; Mr 15.1-5; Jn 18.28-38) coitucuhin, acaaentonai Jesoso coarana

23
1ॸNiritiin jetaote, Ѹҡɗɗ͑͑ɗ̲ɗËȍӕ‫ڏ‬ jeretohane jana rene letoaauruhane jaun.
cutaain coineteein mucuhin 9ॸNii jaun jetaote, araai saain niqui,

jetao, Filato rene Jesoso amaaure. 2ॸEcu “Chatohaneein nenaa neein,” naain caje
turuaain jetaote, Filato acatiha teein bajae Erodesi. Nejetaote, nere tonorana
Jesoso coulurujeeure: jerene Jesoso. 10ॸNii nainiha jetaote, ecu
“Caa cachane eruhacaanu, caa cana neeure saseredotecuru curuaanaacuru,
atane que nenacaauru cachaauru suujua chaen Cana Coaunera aitoonjoa que cacha
rerohecaain, Ë͑Ëӕфӕ͑ѠΎ̲͑Ύ‫ڏ‬ relaaureraauru, naaonjoainuri, jataain
curu curuaanaa enferadoro rai coriqui acaauru esenetaain, Jesoso cairichaa
tihacachene caohateein, ‘Aca jete nii Erodisine coina counujeein coulurujiha
canaacha cohajei Rey Mesihasi ne,’ neeure. 11ॸNitohaneein nere tonorana
naain cachaauru suujua auhacaane jereniha Jesosone jaun jetaote, coaetaain
jana,” naain jetao coulurujeeure. rai soodarooru aina jiniinquiin nocoeje
3ॸNiritiin coulurujeeuruhane jaun jetaote, chanuhin jetao cairichaain, ͑ΎËΎфľľҡľľӕ‫ڏ‬
“Iina chuhisi Jorioocuru Curuaanaa Rey ruha reychurune jaan tocohanai cajione
ineei,” naain caje bajaa Filatone jaun jetaote: que jetao Jesoso cajione corerate Erodesi.
“Esinae rauhijiriin acanichaaunne Nitohaneein teein jetaote, nacoaauneein
quete aitohicha,” nae jetao rai Jesoso. Filato rene letoae Erodesi. 12ॸNitohaneein
4ॸNiritohane jaun jetaote, saseredotecuru Jesoso cairichaauruhane bana caje
curuaanaacuru, Ëȍľ͑ľËӕ͑ľľɗ͑Ύ͑ʮľľӕ‫ڏ‬ coaauneein jetaote, ita que nejerateeriin
rera cachaauru, naaonjoainuri rai jetao: neeuruhane baiha jetao, ita belaichaneein
“Coatiha chatohaneein baaso ichaa neeure Filato aina Erodesihuru.
caa cachane coarahaaun canuta,” naa
acaauru rai Filatone jaun jetaote: Jesoso atinaauruhane coina
5ॸ“Nete cachaauru relaane aina cuaain rucuhecuruhane
satiin cachaauru suujua auhacae. (Mt 27.15-26; Mr 15.6-15; Jn 18.39-19.16)
Nitohaneeinte Calileea batane caje 13ॸNitohaneein Filato rene letoaa
nunuheteein, caa Jodea batane netonai Erodesine jana jetaote, saseredotecuru
que jerichanejeein ichana jerera,” naain curuaanaacuru, chaen cocoainacaihuru,
jetao jataain acaauru esenetaa Filatone satiin ecu nenacaauru cachaauru,
jereein counujeeure. naaonjoainuri taojiaain jetao:
̞ΎËѸɗɗËȍ̞ľ͑ɗॷ23 190

14ॸ“Inarate canu rene caa cacha turuaa 23ॸNiritoha acaauru raine jana jetaote,

uhiche, ‘Cachaauru suujua reroecaain jachaatoraain ehequiin jetao, “Coroso


jete, cachaauru suujua auhacae,’ naain que tihachaaura,” naauruha araai saaine
coulurujeein. Nena caraajenihane inara cotabeniha jetaote, 24ॸnii aitocuruhane
acatiha teein caje bajaaunune janate, nii rijijieein jetao ichae Filato. 25ॸͮɗҡΎȍ‫ڏ‬
chatohaneein cotainacai ichaain, nii neein jetaote, nii Romanocuru que
ËΎӕ́ӕфӕʮľľɗËȍľ͑ľʮ́ľфËΎɗҡӕËӕľ‫ڏ‬ nejerateein sonaana que neein sonajaain
neeun. 15ॸNiheichu caa cana rene jelaiha joaera caresero cuhane nenaa,
letoaera Erodesi nihanatiin, nii acaauruhacha jianeratei cacha mitaain
chatoanai ichaane jaa lera coitucuhi. jetao acaauruhacha jerei rijijieein jetao,
Aihane jaun inae coaraquiche inara, acaauru bijihu Jesoso te Filato.
nihei nii chatoaneein cairichaain
ateinaacachene jaan lera. 16ॸѠӕʮɗɗ͑‫ڏ‬ Coroso que Jesoso teeuruhane
chane casetecaain nii baiha (Mt 27.32-44; Mr 15.21-32; Jn 19.17-27)
jianereeunni, 17ॸFasocoa beseta naineein 26ॸNii jaun jetaote, coroso que Jesoso

niha coulurujuenojoine, nirijieein teeuruhane coina, amaauruhane jana,


jianenajaaoncaaunne rijijieein,” naa situujiha cuha leinjiin cacha Sirene caje
acaauru rai Filatone jana jetaote, unaa Simoonne jaun jetaote, cotijiaain
18ॸsatiin ita rijitiin jachaatorohaain que nii Jesoso teeuruhane jaanu coroso
jetao: baijiaeratecure. Nii jaun jetaote Jesoso
“Jiaohine. Jiaonriha nii Jesoso caaijie, nii coroso teeuruhane jaanu
jianeeinera. Nii Barabasi jianeeujian amae. 27ॸNitohaneein amaauruhane jana
laenra,” naaure jetao Filato rai jetaote, arajii enecuru, quichaauru,
Jorioocuru. naaonjoainuri jetao, caaijie cuure. Nii
19ॸNii Barabasi jetaote, caresero caaijie cunacaauru jana cunacaauru
cuhane enohaaure, ͑ɗɗ͑ľѸľӕѠΎ̲͑Ύ‫ڏ‬ enecuru jetaote, cojioriin chanaaure
curu que nejerateein, acaauru aina Jesoso coinaderaa. 28ॸNii chanaauruhane
sonaana que neein leinjiin cacha sohin jana acaauru coaraain jetaote:
jaohane coreniha. 20ॸNitohaneein nii “Jiaonriha cacoreniha chanaaichenera
chatohaneein Jesoso cairichanaa Jerosaleen benecuru. Inara bereecuru,
jerenihane jaun jetaote, nirijieein inara jaberoco, naaonjoain coreniha
jianihane coina jetao niqui, ͑ËΎӕ‫ڏ‬ chanaauchera. 29ॸInae nerichaain inara
neein acaauru rai ere Filato. cairichaauruhane jaan cojoanonaa. Nii
21ॸNejetaote, jataain tonijiaain jeelai banate: ‘Caohatoriha canaanai
rutaain jachaatoroaain jetao: sirilanaala nihacachene niqui,ٔ͑фɗнӕɗ‫ڏ‬
“Letonanocoriin coroso que teeute ecu cheein. 30ॸNii banate ichatane ecuunooru
neein ohinera,” naaure jetao ita rijitiin. rai, ‘Canacaanu ichoae neranuu,’ naa
22ॸNiritocuruhane jaun jetaote: cuurureein cachaauru. Jana atane
“Chatohanai baasonajian ichae. rarororooru raite, ‘Canacaanu asihu,’
Coatiha cairichaain atinaanune coina naaurureein. 31ॸCoaracuche nachuhinti
chatohaneein baaso ichaain nihane chatohanai baaso ichaain nenihanune
coarahaaun canuta. Raujiaainchane sainejeein catohaneein caetecuruhane.
casetecaain, nii baiha nirijieein Nii jaun chatohaneein teeinti inara
jianereeunnicha,” nae jetao acaauru rai teeurureein inae amuhanune baiha,”
Filato nichata saain. nae jetao acaauru rai Jesoso.
191 ̞ΎËѸɗɗËȍ̞ľ͑ɗॷ23

32ॸNii Jesoso jiniichaain jetaote, jetaote, nechu jataain cairichaa cotaiha


coroatajaain necha aansai baaso jetao:
icharaauru cachaauru amaaure, sohin ٘kɗȍ͑ľľѸɗ͑ľфӕȍɗʮɗфɗɗ͑ͅľѸɗȍ‫ڏ‬
ateinanajaauruhane coina. 33ॸInae nii sineeine, ichaajenihane ijiabereeo
“Couturi Bejero” neein acaauruhacha ichoterateeute coaracurumiin, chaen
curuaateihu turuhin jetaote, coroso que canacaanune maajeein ichoterateeune
Jesoso aina jiniiquiin nii coroatajai coaracaanura,” naane jana jetaote:
necha aansai baaso icharaauru teeure. 40ॸ“Coa niritoha. ҽ͑ɗËȍѸľҡľËфɗ‫ڏ‬

Leinjiin jetaote, Jesoso najaabiji chaain Cana Coaunerane coasiine.


nichajai que teeure. Jana leeocha Itonai rijijieein caseteconeein
jetaote, raotono nichajai que teeure. neeinatiinachura aitohite. 41ॸCanatejian
34ॸNitohaneein coroso que teeuruhane esinae rauhijiriin itolereneein baaso
jana jetaote: ichacaane coreniha necairichaecaa cau.
“Caa catohaneein caetecuruhane Jana caa cacha, nii chatohanai baaso
coreniha, acaauru que ii suujua ichaain nihane coreniha caa aihei,”
acateeura Ofa, cha coitucuurenihane 42ॸnaane baiha jetao:

jaunte aihurera,” nae jetao Jesoso. Nii “Canu coaaucuhin ii Cojoanonaa que
jana jetaote, ecu nejesinajeein ita rai neeine banara Jesoso,” naa nii baaso
Jesoso cajione chaluure soodarooru. icharaauru coroso que nenaa leeochane
35ॸNitohaneein teeuruhane jana jetaote, jana jetaote:
ecu neein coarajeeure cachaauru. Nii 43ॸ“Enenete esinae rauhijiriin

nainiha jetaote, cocoainanacaaihuri raotojoeein ichaonaana jaun caniha


netonai: neriquiincha,” nae jetao rai Jesoso.
٘æȍʮɗ͑ɗȍ͑ľľ͑ľѸɗ͑ľфӕȍɗʮɗ‫ڏ‬
фɗɗ͑æ͑æΎӕ͑ľфҡľ͑ΎʮΎɗͅľѸɗȍ‫ڏ‬ Oha Jesosone
sineein niicha janijiineein nihane, (Mt 27.45-56; Mr 15.33-41; Jn 19.28-30)
raajenihane rai jaberoco ichoteratemiin 44ॸNitohaneein inae ohane rai niha

leeochaauru ichoteratihane rijijieeinte Jesosone jana jetaote, enoto chujutora


coaracaachera,” naaure jetao nechu caje coaauneein jetao, ËΎȍËȍ͑ɗ͑ľ‫ڏ‬
jataain cairichaain que ninichaajia. ʮľľɗ͑͑ΎËΎľ͑͑ľľɗ͑͑ľĀľѸҡɗɗ͑Ëȍӕф‫ڏ‬
36ॸNii jana soodarooru netonai jetaote, tane, nuna macohi ichoae teejiha
Jesoso que ninichaajeein nechu jataain enotonereetiaain.
cairichaa rohan nichuutaacoaain jetao, 45ॸNitohanihane jana jetaote,

bino elorajiojoaain nenaa que jetao neleruhin nesoaihacoae nii Teenforo


cocoaain: leruera cajione, ecu bujuaneein nenaa.
37ॸ٘kɗȍ͑ľľѸɗ͑ľфӕȍɗʮɗфɗɗ͑ˇΎфɗΎΎ‫ڏ‬ 46ॸNii jana jetaote, jataain tonijiaain

curu rai Rey neeine, ichaajenihane auhaquiin jetao:


ɗʮɗ¡ľфľľΎɗËȍΎҡľфҡľľӕ͑ľËΎфË‫ڏ‬ “Ii bijihune canu suujue teeunra Ofa,”
nura,” naaure jetao rai. naain jetao inae ohe Jesoso.
38ॸNitohaneein coroso que teein 47ॸNii jana ecu beraiha nenacaauru

jetaote, rai bichoeniha teein jetao: Roma rai sondarooru caƿtaaun jetaote,
“Caate Jorioocuru rai Reyneein ne,” Cana Coaunera coroajeein jetao:
naain laenacure. “Esinae rauhijiriinte, nii chatoanai
39ॸNii jana nii necha aansaineein baaso ichaain nenecaiha caa cachara,”
coroso que nenaa cacha coroataja nae jetao.
̞ΎËѸɗɗËȍ̞ľ͑ɗॷ23ٍॷ24 192

48ॸNitohanihane jana ecu satiin neein caohachaain coaracuruhane baiha


coarajeeurera cachaauru jetaote, jetaote, nenajaun cauhin jetao, meetoon
nesoone caaun rai nalarijia faojoaain rijijieein jujuaain nenaa ichacuruhane
jelai caje cauhacoaaure. 49ॸNejetaote, nainaain jetao, Quiricha inoaensi
satiin nii Jesoso coitucuureraauru, cuhane aitoha Cana Coaunerane
chaen Calileea caje coauneein sacuurera rijijieein, nebetacanaa cojoanonaa bana
enecuru, naaonjoainuri jetao ecu neein nebetacaaure nii enecuru.
coarajeeure jelai caje amuelanaala nita
netiin. Oo caje ichanaa Jesosone
(Mt 28.1-10; Mr 16.1-8; Jn 20.1-10)
Ajeri jachu cuhane Jesoso jaberoco
24
1ॸNitohaneein nebetacaauruhane
rucuhecuruhane
cojoanoo janohetiin jetaote, nii
(Mt 27.57-61; Mr 15.42-47; Jn 19.38-42)
teeuruhane jaan ajeri jachu coaraa
50-51ॸNii jana jetaote, ecu ne leinjiin cuure nii acaauruhacha ichai jujui
cacha Jodea batane que nenaa Arimatea amaain nii enecuru. 2ॸEcu turuhin
cocoaichaneein nenaa Jose. Aca jetaote, coaracuruhane jana jetaote, elonanohi
caohacha cachaneein, satiin Jorioocuru ne nii ajeri jachu fuuruhane jaa ajeri
rai nelateein Jorioocuru coaaraneein jaberoco. 3ॸͮɗɗʮ͑ľ͑Ύȍɗ͑ËΎфËӕ‫ڏ‬
nenacaauru- Junta Suprema tabaneein ruhane jana jetaote, inae ecu Cana
nihane sainejeein, turuha uha Cana Curuaanaa Jesoso jaberoco eruurene.
Coaunerane Cojoanonaane cohajihane 4ॸNii jaun jetaote, niicha ichanenu

jaun jetao, nitohaneein nii Jesoso coitucuelanaala nesoonetooruhane jana


teeuruha nii rai leeochaauru Junta jetao, somaratohanai que cajionequiin,
Supremacurune rautaain coaraene. 52ॸNii ecu luhecotariin acaauru aina ecocohin
Jose jetaote, Filato caje Jesoso jaberoco temeenete coroatajai cacha. 5ॸNii
bajaa cue, rucuhecane coina. 53ॸͮɗҡΎȍ‫ڏ‬ coaraain jetaote, nesoone caaun, suujua
neein bajaain jetaote, coroso caje fauhin ËҡľËӕфӕȍ͑ľËΎфҡɗȍ͑ľ͑ΎфËӕ‫ڏ‬
jetao, shojoera que conajaain jetao, jaiti ruhane jana jetao:
chuni onaa teeurenihane jaan ichatane “Chanuna onacaauru jana, ichaohin
ramara que nenaa ajeri jachu cuhane nenaa ariiche inara. 6ॸInae ichanaane jaun,
jetao rucuheca cuure. 54ॸNitohaneein coatiha cau nihei. Tana Calileea inara aina
jetaote, inae nunuheneelalajiha nihane bana inara rai: 7ॸ‘Acaihaniji
nebetacanaa cojoanonaane jaun, inae cachaneein nejanohanaaneein nenaate,
niicha ichanenu ichana nainecuruhane necha aansaineein ichaonacaauru rai
nainejeein jetao, luhecaain nii Jesoso tenojoineein niha cureein. Nii janate
rucuhecure. coroso que teein ateinaa cuurureein. Nete
55ॸNitohaneein Jesoso jaberoco nichata janohane cuhane ichanareein,’
rucuheca cuuruhane jana jetaote, ͑фľʮľҡΎȍɗ͑ффɗ͑ľнӕľ͑ɗ͑нӕɗËȍľ‫ڏ‬
acaauru aina cuure Calileea caje neta,” naaure jetao ecu ecoonacaauru
coaauneein jiniichaain unacaauru cachaauru.
enecuru. Nitohaneein cuhin jetaote, 8ॸNiritocuruha acaauru raine que

caohachaain rai jaberoco rucuhecuruha nainaain jetaote, acaauru rai aitoroaetoha


ajeri jachu cuhanene coaracure. Jesosone coaaucure. 9ॸNitohaneein inae
56ॸNitohaneein ajeri jachu cuhane rai nainaain, nii atane bana caje jelaiha
jaberoco rucuhecuruhane jana cauhin jetaote, jitariin nii acaauruhacha
193 ̞ΎËѸɗɗËȍ̞ľ͑ɗॷ24

coarai biha jetao cuure lechoonca leinjiin “Nasarete cocoaicha Jesoso, satiin
afosotooru rai, chaen satiin acaauru aina cachaauru notaracae nere que irihane
nenacaauru cachaauru, naaonjoainuri rai. naitoonjoan ichaain, itolere que
10ॸNitohaneein coaraain afosotooru rai biha laraajiin Cana Coauneraacha letoai
cunacaauru jetaote, Maadala bene Mariha, profetaneein nihanatiinte 20ॸRomanocuru
chaen Joana, chaen Saantiaao neba rai coulurujueeure saseredotecuru
Mariha, chaen leeochaauru enecuru curuaanaacuru, Ëȍľ͑Ë͑фɗËΎËΎɗ͑‫ڏ‬
acaauru aina cunacaauru, naaonjoainurine. nacaihuri, naaonjoaihunri, coroso que
11ॸNitohaneein turuhin beeuruhane jana teein ateinaauruhane coina.
jetaote, acaauru esenetana jerecurene 21ॸCanacaanune niqui, ËɗфɗËȍľфɗ͑Ύ‫ڏ‬

afosotooru. 12ॸNejetaote, nii acaauru joineein neeuruha Isaraeli cocoaicha


esenetaaurenihane sainejeein soroneein nichaachene ichoteratihane cohajihacaanu.
jeluhariin cuhin turuhin, nii atane bana Nete inae nichata janoha nitohaneein
cuhanai coaraa Fedorone jana jetao, nii ateinaauruhane saijieein, 22ॸcanacaanu aina
conaacuruhane jaa shojoeraacha ecu nenacaauru enecuru tabaauru, janonaa
codoheque. Nitohaneein shojoeraacha aonaain cuhin natane bana coaraa
eruhane jaun jetaote, jataain cojoelatiin cuuruhane jana, 23ॸecu Jesoso jaberoco
jelaiha nenaanajaun cauha cue Fedoro. eruurenihane jaun, jelaiha nenaanajaun
cauhin canacaanu rai beein canacaanu
Emaoso nese coero cuhane cuuruhane socoinaaure. Acaauru rai ecocohin jete: ‘
(Mr 16.12-13) “Coatiha cau nihei Jesoso jaberoco, inae
13ॸNii bananeein jetaote, enoto chujutora oo caje ichanaane jaunta,” naaunre
rijiu fautaain amunaanaja itaanejeein nii anjeraauru,’ naain beeure. 24ॸNiritocuruha
Jerosaleen caje nenaa Emaoso neseu jetao, turuhinne jaunte, canacaanu caje
ËӕӕфľËΎфΎҡʮɗˇľѸΎѸΎɗ͑͑ľфľ́͑‫ڏ‬ nenacaauru tabaauru netonai cuhin, nii
caauru. 14ॸͮɗҡΎȍ͑ľľɗ͑ˇľѸΎѸΎҡľɗ͑ӕ‫ڏ‬ atane bana coaraa cuure. Nii janate
ruhane que ereerejeein bero cuhane chuhisi, nii aitocuruha enecurune rijijieein,
cuujeeuruhane jana jetaote, 15ॸjaiti que inae ecu nene Jesoso jaberoco. Niheichu
ereerejeeuruhane jana, acaauru rohan nii Jesoso nihanatiin coaracuruhi,” nae
nichuutaain jetao, acaauru aina bero jetao rai Cureeofasi.
cuhane cuujue Jesoso. 16ॸNejetaote, 25ॸNiritohane jaun jetaote acaauru rai:

acanihane coitucuurene, acanihane “Chanuna cha esenetana jerelanaala, nii


coitucuuruhane jereniha Jesosone jaun. aitocuruhalu profetacurune coacuhin
17ॸNitohaneein jetaote, acaauru rai: esenetana jereneeiche. 26ॸҽ͑ʮӕфɗ͑ľ‫ڏ‬
“Chaaquena bero cuhane ereerejeein jeein dedeeu cusihane ajiniha, catohaneein
cuujueeiche,” naa acaauru rai Jesosone ͑ľËɗфɗËȍфɗËȍɗ͑ͅľѸɗȍѸɗ͑ľËΎɗҡӕËӕȍɗ‫ڏ‬
jaun jetaote, ecu inaderatonanaain cheneta,” naane baiha jetao, 27ॸMoisesa
inacuhin jetao: quiricha caje coaauneein nunuheteein
18ॸ“Ii netonai Jerosaleeun neeinatiinna: jetao, que aitiin laenacuruhalu
‘Naaonjoain ichacuruha caa janonaacha profetacurune beebejeein jetao, acaauru rai
cuhanera,’ naain coitucueneeite,” naain ereereje Jesoso.
tonoraa nii bero cuhane cuujuenaa 28ॸNitohaneein nii cuuruhane jaan,

coroataja Cureeofasine jaun jetaote: Emaoso neseu turuuru jana jetaote,


19ॸ“Chatohaneeuruhanaate aitohi,” rauhijiriin situujiha cunaa rijijieein
naane jaun jetao: cuujue Jesoso. 29ॸNejetaote:
̞ΎËѸɗɗËȍ̞ľ͑ɗॷ24 194

“Cauna canacaanu aina nesuruure. jetaote, luhecotariin acaauru cataaun


Inae jataain sohane jaun nocohejia neeoritiin:
natiin,” naain jetao chunaaure. ͮɗҡΎȍ‫ڏ‬ “Raotojoeein neeuche,” naa acaauru
neein chunaauruhane jaun jetaote, ecu rai Jesosone jaun jetao: 37ॸ“Rai corii
acaauru aina nesurue Jesoso. jecha coaracure,” naauruhane jaun
30ॸNitohaneein acaauru aina nesuruhin jetao jataain nesoonetoore. 38ॸͮɗҡΎȍ‫ڏ‬
jetaote, lenonecuruhane coina neein nesoonetooruhane jana jetaote:
nelauriaauruhane jana jetao, faa “Chanuna jataain nesoonetohiche.
teberiaain Cana Coaunera bajaane baiha Chanuna nainanacharanejeein, baasoneein
jetao, acaauru rai beeunebeeuneein te. inara suujua cuhane coaauquiche.
31ॸNitohaneein faan tihane que nainaain 39ॸCacoiichuru, catihacuru, naaonjoaihunri

jetaote, Jesoso nihane coaraain coaracuchenachuhiti, ʮľľ́ɗËʮ¡ľфľľΎ‫ڏ‬


acanihane coitucuuruhane jana jetao, neeinte neeure caa cajabereeocuru.
inae acaauru caje jianatoroaain amue. Cajabereeo mucuhin cacoharaauche.
32ॸNitohaneein jianatoraain amuha Leinjiin onaa corii, caa cacoaraaichene
acaauru cajene jana jetaote: ecu jelai tocoaneein bucuhin, jaberoconeein
nedaain ita rai nejesinajeein, nichaauraain nenaa naineriheita,” nae
“Esinae rauhijiriin acanihane jaun jetao acaauru rai Jesoso.
jiara bero cuhane uujueein, ereerejiha 40ॸNiritiin jetaote, coroso que teein, rai

Cana Coaunera Quiricha inoaensi quene tijia, biji, naaonjoain curuabaauruhane


jana, aca netoojoaain naonae cana jaacuru coaarate acaauru que. 41ॸNejetaote,
suujua cuhanaina,” naaure jetao ita rai. jataain esenetana jerecurene, jataain
33ॸNiritocuruhane baiha jetaote, Ëľ͑ľľ‫ڏ‬ cojoelatiin rachoojoeeuruhane jaun.
nejelanaala jelaiha bero cuhane soroneein Nitohaneeuruhane jaun jetaote:
cuhin Jerosaleen, ita taojiaain neeuruha “Tana cau enohalanohineein niha cau
lechoonca leinjiin nenacaauru afosotooru chaelai lenone nijine,” naain acaauru
aina acaauru leeochaaurune jaan cauha caje bajaane jaun jetao,
cuure. Inae nii Jerosaleen nenacaauru rene 42ॸniha ate basichone jaun, rai

turuuruhane jana jetaote: teeuruhane jaun jetao, 43ॸecu acaauru


34ॸ“Esinae rauhijiriinte inae ichanae Cana notaracae netiin que lenone. 44ॸNitohaneein
Curuaanaara, Simoon raite inae ecocoera,” lenonihane baiha jetaote acaauru rai:
naain jetao acaauru rai beeure. “Caa catohaneein caetecuruhanene
35ॸNiritocuruha acaauru raine jana jetaote, quene inara rai berejetoonlu, jaiti canu
bero cuhane acaauru rai netonai ecocohin atinaaurenihane jana inara aina
acaauru aina cuujihane beein, acaauru aina nihanune bana. Inae catoaneein
lenoneein faan teberiaain, Cana Coaunera caetecuruhane coina, rai quiricha
¡ʮɗ͑Ëӕфӕфɗҡɗȍ͑ľнӕľ͑ɗ͑Ëӕ‫ڏ‬ cuhane itolereneein caque aitiin
ruhane beeure jetao nii acaauru ajiniha laenaalu Moisesane nainaain, chaen
netaojiaain nenacaauru rai, nii coroatajaihuri aitiin quiricha cuhane laenacuruha
Emaoso coero cuhane cunacaauru. profetacuru, Salmo naaonjoain
cuhanene rijijieeine inae nainaaun,” naa
Aina nerelanacaauru rai ecooca Jesosone acaauru raine baiha, 45ॸCana Coaunera
(Mt 28.16-20; Mr 16.14-18; Jn 20.19-23) Quiricha inoaensi cuhane aitoane
36ॸNiritiin
acaauru rai bero cuhane rijijieein acaauru que coitucuherateein
ecoocane que jaiti ereereecuruhane jana jetaote:
195 ̞ΎËѸɗɗËȍ̞ľ͑ɗॷ24

46ॸ“Laenanohineeinte ne, canu raaichene reeitihaaineta” nae jetao


Mesihasi nichaaunne ohanune baiha, acaauru rai Jesoso.
nichata janohane cuhane ichanacaaunne
que. 47ॸAihana jaun, canuhacha Dedeeu cauha
cocoainanohineein Jerosaleen caje cuha Jesosone
nunuheteein, satiin atanecuru (Mr 16.19-20)
sacuritaain cachaauru rai, ‘Esinae 50ॸNiritoha acaauru raine baiha

rauhijiriinte, ËΎфľ͑ɗȍɗËȍΎҡľфҡľ‫ڏ‬ jetaote, Jerosaleen caje amanajaain


nohineein nerichaacheein,’ naain jetao, Betaniau turuanajaain, ecuun biji
beeuchete, nacoaauneein Cana sijirichaain jetao acaauru cojiotae.
Coaunera coacuhin suujua coreein 51ॸNitohaneein acaauru cojiotaain

neeuruhine acaauru osa caje acaauru coroaenaacane baiha jetao, inae dedeeu
ichoteratiha Cana Coaunerane coina. cauha cue, ecu acaauru ratiriin. 52ॸNii
48ॸInarate caa ohanune caje jana jetaote, ecu Jesoso coroaecuruhane
ichanacaaunne coaaraneein neeiche. baiha, jataain rachoojoeein jelaiha
49ॸCanune inara rai Ofa aitoonjoalu Jerosaleeun cauha cuure. 53ॸNitohaneein
tereeunni. Aihane jaun, jiaonriha caa cauhin jetaote, itolere bana Teenforo
Jerosaleen caje amuhiche, laraajiin Ѹľæ͑æΎӕ͑ľфËΎфΎľфľʮľҡľËӕ‫ڏ‬
neeichene jaanu dede caje unaa relu.
Joaancha laenai
Ena Nenaa Cana Coaunera Ere

11ॸCaa niicha coaunai chauratane que


Cana Coaunera Ere turuhane janate, que jaolequiin

1 raaurene cachaauru. 12ॸNii janate, atiin


1-2ॸJaurianejeeinte nenaa ne caa

Erenaa. raain esenetaaure coroatajajei


Itolere, dede, cana rai chauratane, cachaauru. Nii corenihate, calaohi raane
naaojoain coaunaa Cana Coaunerane rijiijieein acaauru rae Cana Coaunera.
ajiinihate nelu caa Cana Coaunera Ere, 13ॸJoaereein cacha calaohi rijiijieein

jelai Cana Coauneraneein. nihei inae Cana Coaunera ere


3ॸNii jelai Erenaa quete itolere esenetaane cacha. Rauhijiriinte Cana
coauneratelu Cana Coaunera. Nihei nii Coaunera calaohi rijijieein nereein nii
colane necoaunaain nei. Erenaa esenetaane.
4ॸNii Erenaate ichaonaa teraneein ne. 14ॸNii Erenaate, cachaneein nejanoain

Nii ichaonaa teerate, cacha cononeein canacaanu aina ichoae. Nii jaunna aina
ne. 5ॸNii Erenaate, cononeein nocohena amuemujueein coaracaanune jaun,
conaeraneein ne. Jacatiasihei nocohena leinjiin acaihanejeein Cana Coaunera
tabai. Calaohineein nihane coaracaanu
Charijieein teinti cana rai chauratane canacaanu nota que, jerichanejeein
conae caa enoto. Nii rijijieinte cacha Cana Coaunera rijijieein chabana
suujua conae nii Erenaa. Amuritonaa nohanelanaala rauhijiriin canacaanu
nainesihei nocohena tabai. belaihana jaun. 15ॸNii janate, turuha
6-9ॸInae chauratane que turuelalajia nii uhane jana: ٘ҽнӕľ͑фɗҡΎ͑ʮ‫ڏ‬
cono esine, Ѹҡɗɗ͑ËËȍӕфӕËΎ͑Ύľф‫ڏ‬ coonra, ‘Canu caaijiete turuha ureein
nune janate, Joaan letoae Cana canu ajiniha nenaara,ٔ͑ɗ͑ɗҡΎ͑ʮ‫ڏ‬
Coaunera, nii cono que ereerejeein coon,” nae Joaan, nii Erenaa cojoeluhin.
cachaauru relaane, aonaain esenetaain 16ॸInetono janonaa banate, satiin cacha

coitucuuruhane coina. belaain cana coroatajane nii Erenaa.


10ॸNii Erenaa quete, chauratane 17ॸMoisesa quete rai naitoonjoan

coaunerate Cana Coaunera niqui. Nete berateein laenaeratelu niqui Cana


cajia chauratane que turuhane jana Coaunera. Nete tonoraaurene
coitucuurene caa chauratane que cachaauru. Nii natiinte, atiin cachaauru
nenacaauru, niicha coaunanohineein belaiha ichaonaa rauhi que cachaauru
neeuruhane saijieein. relaane coina turue Cana Coaunera

196
197 ˇΎ͑Ëȍ̞ľ͑ɗॷ1

Calaohi Jesocurisito, nii cacha relaana 26ॸ“Acauhanau teeinne canu,

ʮ͑ɗËȍΎ͑фӕȍɗфӕфӕȍËËȍӕ‫ڏ‬ cachaauru cojunacatiha baotisanajaaun.


rune coina. 18ॸChabana Cana Coaunera Inae turuha urichaain canu caaijie
coaracuruhi cachaauru niqui, nete inaca inaraacha coitucuhi cacha. 27ॸCanu
Cana Coaunera coitucuhane jaun, nii caaijiete turuha ureein, nii inoaelu
inaca que cana relae, acaihanejei nenaa cacha- jataen canu amuritoeriin
Calaohineein nihana jaun. cocoainanacai,” naain acaauru rai be
Joaan.
Turuha urichain Jesocurisitone beebejiha 28ॸNitohaneeinte, Jorodaan jeraniha
Joaan- cacha coujunacaterane nenaa Betabarau niha Joaanne jana,
19ॸJoaan renete batirichuru letoaaure Jerosaleen caje uhin Joaan rene turuhin
͑ɗɗˇľфΎѸ́ľľ͑͑ľ͑Ëӕфӕ¡ɗËȍӕȍľ‫ڏ‬ bajauruhane janate: “Canuna laen cacha
naauru: “Chaneeita,” naain Joaan caje areeroo eeheehejeein cacha cotiaraneein
bajaauruhane coina. neeunra,” naain acaauru rai be Joaan-
20ॸInae Joaan rene turuhin bajauruhane cacha coujunacatera.
janate: “Curisito nihaunta,” naain
rauhijiriin tonoranaaca Joaanne jana: Cana Coaunera carenero narejeen
21ॸ“Chaneei najian. Cana Coaunera ere 29ॸNii cojoanoote, tajia uujiha Cana
bera Eliasineeina,” naain coaiteen Coaunera Calaohi Jesosone jana
bajaauruhane jana: coaariin: “Notara Cana Coaunera
“Aca nihaunta,” naain coaiteein carenero narejeenta. Taate itolere caa
tonoranaaca Joaanne jana: chauratane que nenacaauru cachaauru
“Aca neneeina jaun, chaneei najian. caje osa itajeranu que oha cureeincha.
ͮɗɗҡӕфӕȍ͑ɗɗËȍʮľфľËӕфɗË͑Ë‫ڏ‬ 30ॸTaa quenara aitonajacoonra, ‘Canu

nuhacha cohajei Cana Coaunera ere caijiete turuha ureein nii canu ajiiniha
beranecaai,” naauruhane janate: nenaa cacha,’ naain aitonajacoon.
“Ahan- aihei, aca nihaunta,” naain 31ॸInae niqui inoaelu caje coauneein

tonoranaaca coaiteenne jana: nesianiha niqui, nete caa cacaijie turuha


22ॸ“Chaneei najian. Beeinete ne, uhe. Canu netonaichu coitucuhaunlu
bihacaanu canacaanu letoaurera raine jauriaa nejeein. Jianacoo cana
coina. Chatoanai icharaneei najian,” mitaeraunu que Cana Coaunera
naain bajauruhane jana: letononeein nihane coitucuhaunlu.
23ॸ“Canu quetejian, nerichaain leinjiin Nena laen inae ena coitucuun, carai
cacha, ËËȍфľľфΎΎËӕȍɗ͑ľľȍľľȍľ‫ڏ‬ biha caletoaerana jaun. Isaraeli
jeein cacha cotiaranura: ‘Turuha cana cocoaichacuru que coitucueratihanune
curaanaane jaan coero raujiauchera, coinate, carai beein caletoae caletoaera.
naain beranura,’ naa Isaihasi najaan 32-33ॸOsa caje cana mitaeranu que

nichaaunra,” naain biha Joaanne jana: letononeein nihane coitucuhaunlu niqui.


24-25ॸ“Chanuna jana chaen, acau que Nena, ‘Leinjiin cacha choaae fauha uha
cachaauru coujunacateei, nii canaacha ѸľфΎфɗфɗʮɗɗʮɗľɗ͑æ͑æΎӕ͑ľфґӕӕʮӕľ‫ڏ‬
cohajei Mesihasi neein, niheichu Eliasi nete, Cana Coaunera Suujue que
neein, niheichu leeocha Cana Coaunera coujunacatihate aicheeincha,’ naain
ere bera- profeta neein, naaonjoainuri carai biha caletoaerana jaun, choaae
neein nenaalanaala,” naain bajaauruha fauha uha dede caje serori rijijieeine
nii fariseeocuru letonocurune janate: coaracaunna jaunna coitucuun. 34ॸNii
ˇΎ͑Ëȍ̞ľ͑ɗॷ1 198

jaunna, ‘Acate Cana Coaunera Calaohi tacauruhana jaun: “Caniha neeorihura,”


inecaihara,’ naaun, nitoanihane nae Cana Coaunera Calaohi Jesoso,
coaracaunna jaun,” naain be Joaan. Feriƿ rai.
Fedorooru nese Betesaaida caje unaa
Ichoaechania Jesoso Ere tonoraerauru nii Feriƿ netonai.
35ॸNii cojoanoote jelaiha Betabarau Niritiin cotihacane jaunte, Natanaaeli
coroatajai nere tonoraerauru Simoon ariha cue Feriƿ. Ariin, eruin: “Inae
Fedoro ocoala Aanderesi, chaen canu, turuha nii Cana Coaunera Quiricha
naojoaain nihacaanu Joaan ainane jana, Inoaesi cuhane turuha uha niicha
36ॸsituha uhe Cana Coaunera Calaohi jerecuri eruhacaanura. Nii cacha-
Jesoso. Nii janate: “Taa Cana Coaunera canacaanuhacha eruhite, Jose calaohi-
carenero narejeen coaracuchera,” naain Nasarete cocoaichanera,” naain biha
biha Joaan canacaanu raine jaun, Feriƿ, Natanaaeli raine jana jetaote:
37ॸCana Coaunera Calaohi Jesoso ٘æȍнӕľҡľ͑ľ́ҡľфľͮѸфľҡľËΎËΎɗ‫ڏ‬
coaariin caijie cuhacaanu. 38ॸͮɗҡΎȍ‫ڏ‬ chata,” naane jana jetao:
neein caaijie cuhacaanune janate, “Chajaachaautejian coaanicha,” naa
jaotoraain canacaanu coaariin: Feriƿne jaun, Feriƿ jiniichaain uhin
“Chate ichaquiche niriirijieeinta turuha uhe.
cachaauru,” naa Cana Coaunera Calaohi 47ॸNii janate, inae rohan nichuuntaa

Jesoso canacaanu raine jana: Natanaaeline jana: “Nocoa inae uha


“Chute neei aaita cacha relaera,” Isaraeli cocoaicha esine- coritanacae
naacaanune jana: lanaala nenaara,” naa Cana Coaunera
39ॸ“Chajauchetejian coaanicha,” naain Calaohi Jesosone janate:
canacaanu amaane jana, inae enuna 48ॸ“Inasiinte cacoitucuhita. æËΎɗҡӕ‫ڏ‬

macoijiu teejia enotone jaun, cuu aina cuhi inachute,” naane janate:
sonafaacaanu. “Eejeen- aihanura. Ii cotihaca uha
40-41ॸNii baihate, nihana Simoon Fedoro Feriƿne ajinihana inae ii coitucuun. Nii
ariha cue nii Aanderesi. Ariin, ruhin: “Inae uheraneein curajaain enuha asaae
canaacha cohajei jianacoon cana neeine janana, ichoharajeeunra,” naane
mitaeranu que- Cana Coaunera letono janate:
Curisito eruhacaanura,” naain nihana 49ॸ“Iite Cana Coaunera Calaohineein

Simoon Fedoro rai biha cue Aanderesi. canacaanuacha cohajei Isaraeli


42ॸNii baihate, Cana Coaunera Calaohi curaanaa Rey neeicha cacha relaera,”
Jesoso rene, Simoon Fedoro turuaa uha naa Jesoso rai Natanaaeline jana:
Aanderesine jana, Simoon coariin: 50ॸ“Nii uhera asaae neeine

“Jonasi calaohi Simoonneei niqui, coaracaunne que aitocoaunne


nete Fedoro nereein ichurujuara,” naain najaanchana canu esenetaai. Inae
Fedoroneein curaate Cana Coaunera jataain nii amuritoeriin coaariquiincha.
Calaohi Jesoso, aca laraajiin nere 51ॸRauhijiriina aitoonra. Inae nejoracaa

beraneein nerichaine coitucuhana jaun. dede bacuujuane janate inaraacha


cohajei Cacha Calaohi nichaunne choae
Feriƿ aina Natanaaeli cotihaca Cana fauhin, jelaiha iniha cuuruha Cana
Coaunera Calaohi Jesosone Coaunera letonocuru aanjeraurune
43-46ॸNii
cojoanoote Calileea batane coaariquiincha,” nae Cana Coaunera
que cuna jaaun, Feriƿ aina itaque Calaohi Jesoso.
199 ˇΎ͑Ëȍ̞ľ͑ɗॷ2

Nii jaunte nii bino cohin aonaain:


Nisirihatiha cachane beseta 10ॸ“Raotoha caa bino,” naain, ٘æȍʮ‫ڏ‬

2
1ॸNii baihate nichata janohi catiariin taauraa,” naain, nii ene ranaa jerera
Calileea batane que nenaa- Canaau cotijiain: “Raaotoha caa ii bino.
͑ľľɗ͑Ëӕфʮɗ͑͑ľ͑͑ľѸľӕ͑ľ͑ɗѸɗфɗȍ‫ڏ‬ Aihuruha leeochaaurune rijijieein, bino
tiha cachana jaan beseta. ËΎȍËȍнӕľ͑ӕ͑ӕľҡľľɗ͑Ë͑ËΎËΎľ‫ڏ‬
Nii jaunte, cuu nii beseta bitoaa cue rate lanaalate aaita. Taoniin nunueniha
Cana Coaunera Calaohi Jesoso neba. canaacha coi amuritoeriinte raaotera,”
2ॸNii janate Cana Coaunera Calaohi nae nii beseta erora, nii ene ranaa jerera
Jesoso netonai cotihacure nii beseta rai.
que, aina nerelanacaauru aina cuhane 11ॸNitohaneeinte Calileea batane que

coina. nenaa nese Canaau, binoneein


3ॸNitohaneein inae nii beseta que jesinaaeca rotoe Jesoso, esinae Cana
neeuru jana jetaote, inae saa binone æΎӕ͑ľф́ľҡΎ͑Ύ͑ľľɗ͑͑ɗȍ͑ľËΎɗҡӕËӕӕ‫ڏ‬
jana: “Inae nihei binota,” naain Jesoso ruha cachaaurune coina.
rai biha nebana jaun: Nii coaraaina, esentaacaanu aina
4ॸ“Saan. Chanuna niriitohi caraite nerelanaa nichaanune.
oma. Inasiina jaiti turuha canu Nitohaneein nunuheteeinte, itolere
amihaneeon nunuhetihanune jaan cunaitenacaauru rautaain, itolere ichae
cojoinaca que ne coalanaala,” naa neba Cana Coaunera Calaohi Jesoso.
raine janate: 12ॸNii baihane Caferenaaon cuha
5ॸ٘æȍʮɗ͑Ëȍ͑ɗҡΎΎʮΎ͑ËȍɗËȍËӕ‫ڏ‬ Jesosone jana, corianiha cuhacaanu,
chera,” nae nii cuu bino chaluurera rai nejeraauru, neba, aina nerelanaa
Jesoso neba. nichaanune naaonjoaain, Ëӕӕ͑ľľΎфɗȍ‫ڏ‬
6-7ॸNii janate cuu ne Jorioocuru rai caanu inata janojoeine coina.
saotaneein baichaje tabaanaain- atane
Jerosaleen nenaa Teenforo caje
caje ichanohineein, Cana Coaunera
necoretenacaauru sitaa Cana Coaunera
notaracaae biji culejeein itolere acaauru
Calaohi Jesosone
lenonecuru culejeein ratirihuruhana
(Mt 21.12-13; Mr 11.15-18; Lc 19.45-46)
jaanu que jesinaaeca teeuruhana jaan.
Nii jaunte: “Caa cuhane acau raain 13ॸNii janate Jorioocuru beseta

teeuche nainecolijiaanaaincha,” nae Fasocoa que turuelalajihana jaun,


Jesoso nii bino chaluurera rai. turuha cue Cana Coaunera Calaohi
Nii le baichajete baichaje seeojoan Jesoso.
cuhane coroata baichajihanaai (Fasocoa besetate bitohaure Jorioocuru
curujuae. ajelanaala, nii Teenforo asaae. æɗфɗËȍľ‫ڏ‬
Inae nii baichaje nainecolijiaanaain acau rinajaain niha Egipto curaanaane caje
raain, teein beeuruhane janate: 8ॸ“Soriin jianacoo mitanajaa Cana Coaunera najaan-
amaain, taa beseta erora cocoanihura,” cojoanonaaniha nii Fasocoa besetana
naa Jesosone jaun, soriin amaain nii beseta jaunte, nitohaneein Fasocoa beseta
erora cocoae nii acau chaluurera. cojoanonaa bana Teenforo asaae
9ॸNii janate Cana Coaunera Calaohi itataojiain Cana Coaunera coroajeein
ˇľѸΎѸΎȍËȍфΎҡΎɗ͑ɗȍ͑ľËΎɗҡӕËӕľ́‫ڏ‬ bajaaure Jorioocuru.)
naala coe nii beseta erora. Acaihanejein 14ॸNii janate Jerosaleeun nenaa Cana

nii acau raureraachate coitucuure. Coaunera rai ita taojiauruhana jaan


ˇΎ͑Ëȍ̞ľ͑ɗॷ2ٍॷ3 200

loreri inoaesi- Teenforo asaae canacaanu suujua neeoritohana jaun, nii


necoretiha neeure Jorioocuru, itolere aitoha Jesosone esenetacaanu, Cana
baca, carenero, serori naaonjoain que. Coaunera Quiricha Inoaesi cuhane
Nii janate ecu jelai teein ne cachaauru aitohana jaun.
rai coriqui coreeurera. Niite acaauru
coriqui choae laurujua laurujuauruhane Satiin cacha suujua coitucuha Jesosone
jana, 15ॸsicho coinori que rajirajinajaain, 23ॸFasocoa bana cuu Jerosaleeun neein,

nii acaauru rai bacaauru, carenerocuru, bacosacuru, maosacuru, urichosae,


naaonjoain aina curuaataain, acaauru naaojoaunri rautaane coaraainte, Cana
sitaain, nii coriqui coreeurera rai Coaunera Calaohi Jesoso esenetaacoaaure
coriqui riariae atane choae. Acaauru arajii cachaauru. 24ॸNete, “Naaojoaainte
coriqui rori raatiin sieitiin, 16ॸËȍӕʮӕȍľ‫ڏ‬ chuhisi, ľѸɗ͑ľфӕȍɗʮɗфɗɗ͑нӕľѸľ͑ľҡӕфӕ‫ڏ‬
coha nii serori que necoretenaane jana: reeincha,” naene Jesoso, acaauru suujua
“Naain caa serorichuru amaauchera. coitucuhana jaun. 25ॸ“Naaojoaaunruha caa
Coa caa Ofa Cana Coaunera loreri asaae cachaaurura,” naain biha chuneine que
necoretihachera,” naain sitanajae Cana airijiinte, cacha suujua coitucuhana jaun,
Coaunera Calaohi Jesoso. saneein esenetanajaene Cana Coaunera
17ॸNii jaunte, ٘ˇҡɗ͑ɗɗ́Ύфľфɗ¡ľфɗȍ‫ڏ‬ Calaohi Jesoso.
nunete ne,” naain aitosihalu Cana
Coaunera Quiricha Inoaesi cuhane nii Jesoso rene turuha Necodemone
canacaanuhacha cohajeine jaun, “Aca
caara,” naain canacaanu suujua cuhane
Jesoso coarajiacaanu aina nerelanaa
3 (Niha lelauriin Jorioocuru fariseeo
neein curuajaain. Niichurute,
“Acaauruhachajete jataain leeochaauru
nichaanune. amuritoheriin Cana Coaunera ere
18ॸNii jaunte sitanajaa Jesosone jaun: tonoraaure,” naaure.)
“Chatohanai jana ichaain canacaanu 1ॸLeinjiin fariseeo Necodemo neein

notaareei jana, esinae Cana Coaunera curajaain nenaate nii lelauriin


letononeeine coitucuhacaanune Jorioocuru bichauhenaneein ne,
coinata,” naain Jesoso caje bajaauruha acaauru rai jataain nelateineein. 2ॸNiite
Jorioocurune janate: janotiin Cana Coaunera Calaohi Jesoso
19ॸ٘ææ͑æΎӕ͑ľф́ΎфľфɗËȍ̲ӕȍɗ‫ڏ‬ rene turuha uhe. Turuhinte:
tiin jaohichenena, nichata janojoeincha ٘Ƅ́ľҡΎæ͑æΎӕ͑ľф͑ľËΎɗҡӕËӕȍ‫ڏ‬
Ëӕȍ͑ľ̲ɗËȍӕфľľӕ͑͑ɗ͑ËΎӕ‫ڏ‬ caanura. Iite itolere bacosacuru aina
neeincha,” naane janate: cunaitenacaauru rautaeraneein neeicha.
20ॸ“Inasiinte jenachoonca saota Nitohanai ichana nainihei jelai cacha
jaanacaain ichacuruhalu jetao natiin, Cana Coaunera colaneta, cacha relaera,”
iicha nichata janojoeeincha cuhane naa Necodemone janate:
michureeita,” naaure Joriocuru Jesoso 3ॸ“Esinaena rauhijiriin aitoreeunni.

rai. Enacoaauneein nejanoaeniha cachane,


21ॸRai jaberocohacha quete aite, nii Cana Coaunera aina jiniiquiin nenaa
Cana Coaunera loreri que ujuaiteein. Nii nainihei” naa Jesosone jaunte:
jaunte nichata janojoeein ichanae 4ॸ“Inasiina enacoaauneein nejanoare

Jesoso- oo caje. 22ॸNii jaunte nichata ichauhena. Inasiinte coaiteen neba suuri
janojoeein ichanaane coaracaanune cuhane neloroaain nejanoare
jaun, inae jauriaa aitosihana jaun, ichauhena,” naa Necodemone janate:
201 ˇΎ͑Ëȍ̞ľ͑ɗॷ3

5ॸ“Esinaena rauhijiriin aitoon. Nihei chujuraa cuurureein, 15ॸnitajenaachara


acau nejei, Cana Coaunera Suujue ͑ľʮľľɗ͑͑ľ͑ɗËȍΎ͑фнӕľѸľ͑ľҡľ‫ڏ‬
naojoain que coujunacatenoineniha rane coina,” naain,
cachane, æ͑æΎӕ͑ľфƄфľҡΎ͑Ύфľф‫ڏ‬
neein nenaa nainihein cacha. 6ॸJana, Chauratane que nenacaauru belaitoha
cacha caje nejanoanaate- jelai Cana Coaunerane
cachaneeinne. Jana, suujua culejeein 16ॸ“Jataain caa chauratane que

caruruhin coriha Cana Coauneranete, nenacaauru cachaauru belaitoha Cana


Cana Coaunera cachaneein ne. Colane Coaunerana jaunte, acaihanejein calaohi
aihei. 7ॸCana Coaunera Calaohi nichaaunne letoae caa chauratane que
coitucuhin esenetaain nere tonorana Cana Coaunera, nitajenaachara nejeein
jereraaurute nejanoaain Cana Coaunera ͑ɗȍнӕľѸľ͑ľҡɗ͑ËËΎɗҡӕËӕӕфľфËËȍӕ‫ڏ‬
cachaneein nereein. Coaa caa ichei rune coina. 17ॸCoatiha cacha casetecaanune
caritocoaaunne cojoaelatiincha caeneein coina calaohi nichaaunne letoaai Cana
aonajiha,” naa Jesoso, Necodemo rai. Coaunera. Jianacoo osa caje cacha
8ॸNiritiinte, “Charijieein teeinti tiririjiin mitaanune coinate, cau calaohi
uha cujuanane, ‘Naaojoain cajete nichaaunne letoae Cana Coaunera.
uhera,’ naain coitucueneei. Niheichu 18ॸNii Cana Coaunera Calaohi

‘Cuute cuera,’ naain coitucuheneei. Nii nichaaunne esenetaa cachane, caseteco


rijijieein techu, ‘Naojoainte cacha rai coaarinaain. Jana Cana Coaunera Calaohi
ichaonaa te Cana Coaunera Suujue,’ nichaaunne esenetaaite, caseteconeein
naain coitucueneeicha,” naa Jesosone niha cureein, acaihanejein Cana Coaunera
janate: Calaohi nichaaunne esenetaenihana jaun.
9ॸ“Chatohanihana,” naa Necodemone 19ॸCono rijijieeinne turuun caa chauratane

janate: que Cana Coaunera Calaohi nichaaunne,


10ॸ٘ˇҡɗ͑ʊѸфľ́ɗËΎËΎɗËȍфľ́ľф‫ڏ‬ cacha conaeranu que niqui. Nete nii cono
neei inatiin, ta carihanai coitucuhine. jerecurene nii Cana Coaunera Calaohi
11ॸEsinaena rauhijiriin aitocoaanu, nichaaunne esenetaauruhi cachaauru.
canacaanu nota que coaracaanune jaun. Acaihanejein nocohena janaachate nenaa
Nete, aitocoaanune esenetaeneeichera. jerecure, nocohenaanau neein suujua
12ॸCaa cana rai chauratane que coaraelanaala baaso ichacuruhane coina. Nii
aitocoaunne esentaeneeine, ËȍҡΎȍ‫ڏ‬ corenihate caseteconeein neeurureein.
neein jana dedeeu ichaonaa bihanune 20ॸBaaso ichacuruhane coaracuruhane

esenetareei. coataate, cono rohan nichuuntanaa


13ॸNihei chunei dedeeu iniin coaara. jerecurene saain nii baasoneein nenacaauru
Canuna laaen dedeeu nihanune caje cachaauru. 21ॸˇ͑ËΎȍËȍɗ͑ɗËȍΎфӕȍ‫ڏ‬
uhin cau turuun cachaneein, itolere caa nete, cono rohan nichuuntaaure, Cana
chauratane que nenaa cacha rijijieein æΎӕ͑ľфʮľфľ͑Ύȍɗ͑ɗËȍËӕфӕȍ͑ľËΎфËӕ‫ڏ‬
nihanune coina. Canuna Cacha ruhane coina,” naainte Necodemo rai aite
Calaohineein inaraacha cohajeineein Cana Coaunera Calaohi Jesoso raaje neque.
neeun. 14ॸCharijiieein teeinti, coaata caje
acano ichaain, enuha que nujuateein Enacoauneeinte Jesoso que ereereje
chujuraa Moisesane coitucuhi chachu Joaan- Cacha Coujunacatera
natiin. Nii rijijieein techu, enuha que 22ॸNii
baihate Jodea batane que cue
nujuateein Cacha Calaohi nichaunne Cana Coaunera Calaohi Jesoso, aina
ˇΎ͑Ëȍ̞ľ͑ɗॷ3ٍॷ4 202

nerelanaa nichaanune aina, cuu inata cachanete, esinae rauhijiriin aitoha


janojoeei nejeein neeoriin, acauhanau Cana Coaunerane coitucuha cureein,
cachauru teein coujunacatenajaain jelai Cana Coaunera Suujue que
baotisanajaane coina. 23ॸNii janate, suujuecoha Cana Coaunera Calaohi
Salim rohan nenaa Enoon, cachaauru Jesosone jaun.
coujunacatiha ne Joaan, cuu niha 35ॸCana Coaunerate, nii letono calaohi

tabaain acauna jaun. Nii janate cuu belaitohana jaun, itolere cacha
turuhajeeure cachaauru, acauhanau curuaanaa nihane coina cocoainae. 36ॸNii
teein coujunacatenajaain baotisanajaa jaunte Cana Coaunera Calaohi
Joaanne coina. esenetaera, nirijijieein nitajenaachara
24-26ॸInae Joaan enoaene lalajeeuruha nejeein nenaa ichaonaa raa cureein.
caresero cuhane janate, acauhanau teein Jana, nii Cana Coaunera Calaohi
cachaauru coujunacateein baotisaa Jesosone esenetaite nitajiha cureein Cana
jaun, ita cotaicha rijiitocure Joaan ere Coaunera casetecanohi neein,” nae
tonoraaurera, leinjiin Jorioo aina. Nii baihate Joaan- Cacha Coujunacatera, nere
Joaan rene turuhin: ٘ॸَæȍ,’ naau. Taolu ii tonoraaurera rai. Nitohanihalu inae
aina Jorodaan jeraniha nenaalu leinjiin Joaan enoaene lalajeeuruha caresero
cacha canacaanu rai iicha beebejeilute, cuhane rai.
ľ͑ľ͑ľËӕȍ͑ӕҡľľɗ͑ËËȍӕфӕËΎӕʮӕ͑‫ڏ‬
cateein baotisanajaa ne. Saainte inae aca ere Samaria bene rai iriha Jesosone

4
tonoraaure,” naauruha Joaan rai nere 1ॸJoaan cacha coujunacatera ere
tonoraaurerane janate: tonoraauruhane amuritoheriinte,
27-28ॸ“Saan. Jeriha Cana Coaunerane Jesoso ere tonoraaure arajii cachaauru.
jaunte aihure. Inae inara rai rauhijiriin Chaen “Aca jete, Joaan amuritoheriin
aitonajaaocaaun, ‘Coatiha Curisito Ëӕȍ͑ӕҡľľɗ͑ËËȍӕфӕËΎӕʮӕ͑Ë‫ڏ‬
nihaun,’ nanajaaocaaun. Canute letoae teein baotisanajae.” naain coitucuure
Cana Coaunera nii beraanu que. fariseeocuru. 2ॸ(Coatiha aca, acauhanau
29ॸCharijieein teeinti, inae comasai raa ҡľľɗ͑ËËȍӕфӕËΎӕʮӕ͑Ëҡľľɗ͑¡ΎҡɗѸ‫ڏ‬
cachane coroaje rai belaicha. Nii najaai. Acaihanejein canacaanu aina
rijijieein inachu canu netonai ͑ľфľ́͑͑ɗËȍ͑ӕ͑ľËȍ͑Ëӕȍ͑ӕ‫ڏ‬
coroajeeun, Cana Coaunera Calaohi ҡľľɗ͑ËËȍӕфӕËΎӕʮӕ͑Ëҡľľɗ͑¡ΎҡɗѸ‫ڏ‬
Jesoso ere tonoraauruha cachaaurune. najaacaanu.) 3ॸNii jaunte nii coitucuhin,
30ॸAca ere tejian tonoraa cuurureein Jodea batane caje mituhin, Calileea
cachaauru, jelaichoae jauhecotojoeriin. cauha cue Cana Coaunera Calaohi
Jana canu erete tonoraa cuurureein Jesoso.
fautojoeriin. 31ॸNii dede caje unaate, 4-5ॸNii Calileea batane que turuhane

itolere cacha curuaanaa neein ne. Jana coina, nii Samaria batane choae situhin,
chauratane que nenaa cachate, niicha Sicaraneein curuajaain nenaa neseu
coaraaicha coitucuujue. Jana aihei dede turue Jesoso, calaohi Jose rai
caje unaa. Itolere dedeeu nenaa, itolere Jacoboacha tei atane rohan.
caa chauratane que nenacaauru, 6ॸNii jaunte cuu niha atane jachu

naojoainte coaraain coitucue. 32ॸAcate ucuaatiin acau mitunajaan Jacobo


itolere niicha coarai coaraain be niqui, curuaa siriina jaun, enoto chujutaae
nete esenetaaurene caa chauratane que lalajeein rijiu ecu lauturoaain lauhecoha
nenacaauru. 33-34ॸJana esenetaa Jesosone tonohanaune, 7-8ॸnii nese
203 ˇΎ͑Ëȍ̞ľ͑ɗॷ4

Sicarau, lenone coretiha cuhacaanu coataara, enacoauneein coaiteen acau


saain. raanuchene coataara,” naane jana
Nii jana jetaote canacaanu caaijie jetaote:
tocoriin tajiha acau raa uhe leinjiin 16ॸ“Ii sinijiera cotihachanihuchera,”

Samaria bene. naa Jesosone jana jetaote:


Nii jaun jetaote: “Caisichuche nii ii 17ॸ“Niheiche casinejerata,” naane jana

acau quera,” naain acau bajaa Jesosone jetao:


jana jetaote: “Esinaete chuhisi, rauhijiriin niicha
9ॸ“Chanuna Joriooneeinche natiin, que aitocoichera. 18ॸJauriaate niqui
cacaje acau bajaaiche, Samaria saoquiin sinijieraoquichelura. Chaeen
beneneein nihanuche natiin,” nae jetao nii ena ii aina nenaate rauhijiriin
nii Samaria bene Jesoso rai, Samaria isinejera neein nenecheta,” naa
cocoaichacuru aina ita belaihureniha Jesosone jaun jetaote:
Jorioocuruna jaun. 19ॸ“Cana Coaunera Ere beraneeina
10ॸNii jaun jetaote: “Ichei Cana ichoaraaunchera. 20ॸCaa atane ucuuno
Coauneraacha tenaa jerei coitucuhin, нӕľҡľæ͑æΎӕ͑ľф¡ʮľ¡ʮľфľҡΎΎ‫ڏ‬
canu nichaaunne coitucuhin cacaje фľËȍľ́ӕË͑Ë͑ӕƸΎľфҡľфɗ͑ΎľѸɗȍӕ‫ڏ‬
laaen bajaaichene jana nihanena laaen, ruchera. Jana inara Joriooneeichenete,
canu cocoirenachara nejeein niha cacha naain Jerosaleeun cuhin Cana Coaunera
najaan acau ichaonaa tera tereeunche bajaebajaecaanune jerequichelura,” naa
icheicha,” naa Cana Coaunera Calaohi nii Samaria benene jana jetao:
Jesosone jana jetaote: 21ॸ“Quesenetaauchera. ʊ͑ľɗËȍӕӕ͑͑ľ‫ڏ‬
11ॸ“Chaquena acau soriin rariquiche, jeeonria caa atane ucuuno que uhichene
фɗ͑ʮ͑͑ӕѸɗфɗʮɗľľнӕɗËȍľ͑ľËΎ́͑‫ڏ‬ laatelanaala, nii Jerosaleeun cuhichene
lata. Ucuhatohache caa atane jachu laatelanaala, chunijiu niha natiin Cana
natiinta. Cha cajete ichaonaa tera acau Coaunera bajaebajaequichenera.
tereeiche caraita. 12ॸCanacaanu foeratera 22ॸSamaria cocoaicha neeichene, coatiha

inoaesi Jacobohacha ratirineein nihache ͑ɗɗɗ͑фËȍ¡ʮľ¡ʮʮľɗËΎɗҡӕËӕӕ‫ڏ‬


caa atane jachu natiinta. Caje raain niha jueein aitoheeiche. Jana canacaanu
nete acau corejetecurechelu Jacobo ˇΎфɗΎΎ͑ɗËȍ͑ӕ͑ľ͑͑ɗɗË͑Ë‫ڏ‬
calaohichuru, rai nirihuru, ͑ΎʮΎɗȍӕ͑‫ڏ‬ nuhacha bajaebajajei coitucuhin laaen
richera. Iina amurijiriin nenaa aitocoaanuche, Jorioocuru caje ecoona
jereeichete,” naa Samaria benene jana nihache nii jianacoon cacha mitaerane
jetaote: jaun. 23ॸEnene caje coauneein, caa atane
13ॸ“Satiin caa caje acau raain coorerate, ucuuno que unaa laatelanaala, nii
jerichanejeein enacoaauneein cocoiriha Jerosaleeun cunaa laatelanaala, фӕȍɗʮɗ‫ڏ‬
cureeinchera. 14ॸJana, canuhacha tei acau riin suujua cuhane Cana Coaunera
coha cachanete, coaiteen enacoauneein bajaauruhineche nere tonoraeraauru
cocoirenereeinchera. Quiicha tei acaute, esineeuru. Nitohaneeinte jereche Cana
cacha suujua cuhane marohemarohereein, Coaunera, 24ॸsuujue nejeesiha
cacha rai nitajenaachara nejeein nenaa nijihachena jaun,” naa Jesosone jana
ichaonaa teranu quera,” naa Jesosone jana jetaote:
jetaote: 25ॸ“Raotojoeeina turuha urichain Cana
15ॸ“Saan. Carai aihane nii acau Coaunera letono Curisitone
uhauche coaiteen cocoirichaaunchene coitucuunche. Acate laen cana relaa
ˇΎ͑Ëȍ̞ľ͑ɗॷ4 204

ureeinche itolere que,” naa nii enene 39ॸNii neseu turuhin niriitiin

jana jetaote: cachaauru rai beein, “Naaojoain itolere


26ॸ“Saan. Canuna acaneein caa ichei ichacaaunne quete aitera,” naa nii
aitoonchera,” nae jetao Cana Coaunera enene jaun jetaote esenetaaure arajiin
Calaohi Jesoso. nii Samaria cocoaichacuru. 40ॸͮɗҡΎȍ‫ڏ‬
27ॸNii janana eruhacaanu aina neein Cana Coaunera Calaohi Jesoso
nerelanaa nichaanune, nii ene aina rene turuhin: “Canacaanu aina
ereeree jana. Nii natiine, “Chaquena neeorihura,” naauruhana jaun, acaauru
ereereequiche,” naain bajanaa ɗ͑ËΎфΎҡʮ͑ΎʮΎľľɗ͑͑ľľΎфɗȍË‫ڏ‬
nainenihacaanu, jataain cana curuaanaa nuna jaun, 41ॸjataain jelai amuritoheriin
nihane jaun. esenetaacoaaure, nujuaae caje raaje
28ॸNii jaunte cuu baichaje ratiriin, aitohane jaun.
canacaanu que janoriin naain neseu 42ॸNitohaneeinte nii jauriaanejeein

biha cue nii Samaria bene. 29ॸInae neseu Jesoso aina erenaa Samaria bene rai: “Ii
turuhin jetaote: “Chajaauchete, taa Ëʮľ͑Ѹľфɗɗ͑ËΎɗҡӕËӕȍɗ͑ľѸľ͑ľҡË‫ڏ‬
leinjiin cacha coaraera. Acate nuchelu. ʊ͑ľ́ľ͑ľ͑ľ͑ľľѸľ͑ľҡË‫ڏ‬
naaojoaain itolere ichacaunne que aite nuche jataain nujuae caje raaje aitohane
caraicha. Jerihane acate Cana Coaunera aonacaanuchene jaun. kËҡľæӕфɗѸɗҡΎ͑ľ‫ڏ‬
Letono Curisito necaihara,” naa nii chera. Acate caa chauratane que
neseu nenacaauru rai turuhinna jaun nenacaauru itolere cachaauru jianacoon
30ॸtajiha jiniichaain uhin, nii ratiriha mitaera nechera,” naaure nii ene rai.
najaun turuhin coaraa uure.
31ॸNii tonohanauna jaiti uujeeuru jana: Jorioocuru curuaanaacuru curuaanaa rey
“Chaelainejein quiorihura,” naain rai cocoainanacaineein nenaa calaohi
lenonihane coina counujichaanune rautaa Jesosone
janate: 43ॸCoroata janohin Samaria batane que
32ॸ“Niha caleeonne inaraacha nihane baihate, caje amuhin naain Calileea
coitucuhine lanaalara,” naa Jesosone batane que cue Cana Coaunera Calaohi
jaun: Jesoso. 44ॸ“Naaojoainte Cana Coaunera
33ॸ٘ˇľфɗȍ͑ľËȍӕ͑ɗËΎȍ͑ľʮľɗ͑ҡľËΎфΎ‫ڏ‬ Letononeein nera,” naain caohachaain
tecaihara,” naacaanu itaraine janate: coitucuhin, belaain, raaurenerichaain
34ॸ̞٘ľ͑Ύ͑ľľɗ͑ɗ͑фѸӕӕʮӕ͑ӕ͑ɗ‫ڏ‬ naraaichurune coitucuha raotojoein
chene rijijieeina, casuujua nunaaun inatiinte, atiin Calileea cauha cue Jesoso.
caletoaera amihaneeon ichaain 45ॸInae Calileea turuhacaanune janate,

jitaanune. Acate caleonne nera. caohatiin Jesoso raaure jelai batane que
35-38ॸInoaelu nere bera que catohaneein ichaonacaauru. Jaurianejeein
turuhanune beratiha Cana Coaunerana Jerosaleeun Fasocoa bitoauruhane jana
jaun, turuhanune cohajeein neeuruha ËӕӕɗҡΎ́ľфľɗËȍˇľѸΎѸΎ͑ľËΎфËӕ‫ڏ‬
cau nenacaauru cachaaurune jaunna ruhane jaunte caohatiin raaure.
inara letoareeunni, inae turuhanune 46-47ॸNii jaunte Calileea nenaa nese-

beebejeeichene esenetauruhane, Canaau turuha cue Cana Coaunera


nitajenaachara nejeein nenaa ichaonaa Calaohi Jesoso, nii jauriaanejeein bino
raauruhane coina,” naa Cana Coaunera neein jeesinaaeca rotoha najaun.
Calaohi Jesoso, aina nerelanaa Nii janate coitucuuriin coaraa uhe
nichaanune rai. Jorioocuru curuaanaacuru curuaanaa
205 ˇΎ͑Ëȍ̞ľ͑ɗॷ4ٍॷ5

rey rai cocoainanacaineein nenaa, saoquiin niha lohanarine jana nasaae


Ëӕ͑ɗҡɗȍË́Ύȍɗ͑ʮӕ͑нӕľфӕҡľф‫ڏ‬ daraacoore arajiin cunaitenacaauru,
tihane coina. Tajiha turuhinte: “Atiin maosacuru, bacosacuru, neluhinaauru,
canenajau Caferenaaon turuha uute jiuronacaauru, niichuru daraaque
carai canaanai rautaaicha,” naa nii nerurujuaa nii acau netaojiane cohaca.
cocoainanacaine jana: 4ॸNii acau netaojia jetaote, tabaque
48ॸ“Saan. Chatohanai coaraeneeiche nichoae fauha Cana Coaunera Letonone,
inara nota quene, cha esenetaheeiche,” nerurujuae nii acau. Nitohaneein
naane janate: nerurujuaane jana, ichoaaichaniha
49ॸ“Chajaaojoaau atiin osiha carai cuhane fai cunaitenaa jetaote nerautae.
canaanaine ajiinihara curuaanaa,” 5ॸCuute ne leinjiin cacha, nichatachoonca

naane janate: fosa jaanacain cunaaicha aina nei. 6ॸNiite


50ॸ“Chajaaincha chaque tonajelanaala tocoeecohane jana coarae Cana Coaunera
caunihu. Inae nerautaa ii rai Calaohi Jesoso. Coaraane jana, inae
canaanaicha,” naa Jesosone jaun, nitohaneein carajaain cunai aina nihana
esenetaain cauha cue. jaunte, rai: “Nerautanaa jereeina,” naain
51ॸNii jana jetaote, inae turuhelalajeein caje bajaa Jesosone janate:
cuujihane jana jetao, tajiha que tacaain: 7ॸ“Eejeen, aihanu niquicha. Nete nene

“Inae nerautaa ii calaohicha,” naauruha caa acau netaojianaja cuhane canu


que tacaain cachaaurune jaun jetao: faeraanura. Faunaa jerichaaunne
52ॸ“Chu teejia enotone jana nejelajaain naineeinte, canu ichoaechaniha faaure
nerautaeta,” naain bajaane jana jetaote: leeochaaurura,” naa nii cunaitenaane
“Raca enoto cafetaainte nejelajaain janate:
nerautaera,” naaurua najaun jetaote: 8ॸ“Saan. Chajaain nimichuhin chela
53ॸ“Nii rijiute chujian aite carai seriin amuute coaracaara,” naa Jesosone
Jesosora,” naain jetao, nii caje janate, 9ॸ͑ɗɗфɗʮɗľľΎфɗҡɗɗ͑ËΎËȍ͑ɗ͑ľ‫ڏ‬
coaauneein jetao Cana Coaunera jeein nerautaain, ͑ľ́Ѹľфɗɗ͑͑ɗËȍӕ‫ڏ‬
Calaohi Jesoso esenetaaure saain, raain jelai caje amue nii cunaitenaa.
sinijiera, bereecuru, naaojoain aina Nii janate nebetacanaa janonaa bana
jiniiquiin. nitohanai ichaane jaun, coaraain: 10ॸ“Ta
54ॸͮɗɗнӕľҡľËΎфΎҡѸɗ͑ËΎɗҡӕËӕӕ‫ڏ‬ cocoaeraa chaelai baijiera enenene
ruha cachaaurune coina niicha ichai coitucuhinete, nebetacanaa cojoanonaa
ichae Cana Coaunera Calaohi Jesoso, nihane saijieein anajiin baijiaai,”
Jodea caje Calileea nenaa neseu turuna naauruha rai Jorioocurune janate:
jaun. 11ॸ“Aihanu niqui, nete caletoae canu

cunai caje carautaera,” naane jana:


Jiurona rautaa Cana Coaunera 12ॸ“Chate nii nitohanai ichaaine coina
Calaohi Jesosone eletoaeta,” naain niqui bajaauruhane

5 jana 13ॸcoitucuene, arajii cacha jana


1ॸNii baihate Jerosaleeun cauha cue

Jesoso, Jorioocuru beseta bitoaane nitajeoriha Jesosone jaun.


coina. 14ॸNii baihate nii Jerosaleeun nenaa ita
2ॸNii Jerosaleeunte, carenero taojiaain Cana Coaunera bajauruha
bacuujuaneein curuajaain nenaa Joriocuru najaan Teenforo asaae eruhin:
acuujua rohan ne Beteseta neein “Aonaau, inae laaen nerautaicha.
curuajaain acau netaojia najaan. 3ॸEcute Nijiaonria coaiteen naosatenaa
ˇΎ͑Ëȍ̞ľ͑ɗॷ5 206

coauquine. æΎɗҡľľɗ͑ľҡľʮľ́ɗ̲ӕфɗҡΎľ‫ڏ‬ cacha coujuhin coaraaunnuque, 23ॸchaen


riin coaraa curiquiincha,” naa Jesoso rijijieein jataain curuaanaa neein
raine jaunte, 15ॸJorioocuru rai biha cue: nihanune coitucuhin, фɗ͑ľфľҡΎ͑Ύфӕ‫ڏ‬
“Acate carautaera,” naain. 16ॸNii ruhane rijijieein quere netonai
jaunte Jesoso aina nejerateein, jataain tonoraauruhane coina. Cha teeinti quere
sohin jaonaa jerecure Jorioocuru, tonoraene, niite caletoaera Ofa ere
nitohaneein nebetacanaa janonaa bana tonoraenereein.
cacha rautaana jaun. 24ॸCaletoaera ere esenetaain, quere
17ॸNii jaunte: “Joaenreein bana tonoraain naaojoain neeichenena inara
amianiha Ofana jaunna, jerichanejeein coujuhin inara coaraelanaala rauhijiriin
ichaaunra,” nae Cana Coaunera Calaohi nitajenaachara nejeein nenaa ichaonaa
Jesoso. tereeunni inara rai, jaoleneein
18ॸNiritoha Jesosone jaunte, jataain neeichene coataa. Esinaena rauhijiriin
jelaichoaae jauhecotojoeriin aina aitoon.
obajeein sohin jaonaa jerecure. Chaen 25ॸEnene caje coauneeinte Cana

nebetacanaa janonaa que aitocuruhane Coaunera Calaohineein nihanune ere


tonoraelanaala, “Cana Coaunera Calaohi aonacuruha Cana Coaunera coitucuhi
nihane jaun jete, ichaa Cana cachaaurune jana, quere tonorauruhane,
Coaunerane rijijieein ichae,” naane acaauru suujua coriha cureein Cana
ËΎфľ͑ɗȍ͑ľ̲ʮľľɗ͑ʮҡɗ͑фӕҡӕ‫ڏ‬ Coaunera. 26ॸRaajenihane ichaonaa
rene Jorioocuru. nitajenaachara nejeein nenaa ichaonaa
teraneein niha Ofa Cana Coaunerana
Rai inaca Cana Coaunera jaunna, jerichanejeein rijijieen nenaa
cocoainanohineein niha rai calaohi nichaunna jaun canu netonai
Cana Coaunera Calaohine nitajenaachara nejeein nenaa ichaonaa
19ॸNii jaunte: “Esinaena rauhijiriin teeun. 27ॸInaraacha cohajei- cacha
aitoreeunni inara rai, Coatiha casuujua calaohi nichaaunne cocoainaainte
caje coaauneein quiicha jerei ichana caletoae, caohachaain ichaaoruhane
nainihaun, Cana Coaunera Calaohi coaraain baasoneein ichaonacaauru
nichaun natiin. Acaihanejein Ofaacha ichao rucueranu que. 28ॸCoaa caa
jerenohichana ichaaun. Itolere Ofaacha aitocoaunne cojoaelatohache. Inae
ichaichana ichaaun canu netonai. cojoinaca que turuhane banate, rai nere
20ॸCacoelaiha Ofa Cana Coaunerana aonacurureein. 29ॸNii banate natane
jaunte, itolere niicha ichai que bana caje mituurureein satiin
canotajae. Chaaen techu jeelai choae onacaauru, caoacha icharaauru
jauhecotojoeriin caque itolere ichaain nitajenaachara nejeein nenaa ichaonaa
inara notaaratihane, nii cojoaelatiin raauruhane jana, baaso icharaaurute
coaraa curiquicheein. 21ॸOnacaauru caseteco coaraa cuurureein.
ichateein acaauru rai ichaonaa tiha Ofa 30ॸCoatiha casuujua caje coauneein

Cana Coaunerana jaunna, canu netonai cacha coujuhin coarahaaun. Aitiin


quiicha belaihuri ichateein acaauru rai caletoaa Ofane rijijieeina rauhijiriin
ichaonaa teeun. 22ॸChabana cacha cacha coujuhin coaraaun.
coujuhin coaraai Ofa Cana Coaunera. 31ॸ‘Cana Coaunera Calaohi nichaunra,’

Coatiha ichana nainenihane caun aihei. ͑ɗ͑ɗфɗȍ͑ӕËфʮľ͑ɗ͑ľ͑ľËΎȍËȍ‫ڏ‬


Nii jaunte canu cocoainaain caletoae rihei. 32-33ॸʊ͑ľˇΎ͑Ëʮľ¡ʮľфҡľɗ‫ڏ‬
207 ˇΎ͑Ëȍ̞ľ͑ɗॷ5ٍॷ6

chene jana, rauhijiriin inara rai bihalu 44ॸCana Coaunera coacuelanaala

Joaan. Aihana jaun, esenetaaichenete itaacha coroajeein, ‘Iite caohati


caohachae, Cana Coaunera ere cachaneein neeicha,’ naain neeichene
beraneein niha Joaanne coitucuichene jaunte, quesenetana naineneeiche.
jaun. 45ॸCoatiha Ofa rai inara coulurujuenaa
34ॸEsinaete rauhijiriinte caque aite coauhaaun canu. Nii Moisesa inaraacha
Joaan- acauhanau teein cachaauru esenetaite laen Cana Coaunera rai inara
coujunacateein baotisaera, caje colurujuereein. 46ॸMoisesa aitoojoan
bajaaichene jana niqui, nena cacha esenetaaichene jana nihanete, нӕľѸľ͑ľ‫ڏ‬
aitohane lateneeun. Jianacoon mituhin tareeiche, catohaneein turuhanune que
neeiche osa cajene jerena caaunna, caa aitiin laenaalu Moisesane jaun. 47ॸNii
niritiin aitoon. aitiin niicha laenai esenetaeneichene,
35ॸAca aiha leinjiin conone rijijieein ËȍҡΎȍ͑ľľɗ͑ʮ͑ɗҡΎËΎӕ͑͑ľľѸľ͑ľҡ‫ڏ‬
niha Joaanne jaunte niqui, coroajeein reeiche,” nae Jesoso.
neeichelu basiijiin reeintiariin.
36ॸChaaen techu, ‘Acate canaacha Saoqui oharaancai cacha rai
cohajeinera,’ naain inara rai biha lenone tiha Jesosone

6
rauhijiriin Joaanne choae tacaain techu 1ॸNii baihate Calileea conemuri
niqui, inara nota que itolere jeraque cuha Jesosone jana,
ichacaaunne coaraquiche. Nii quiicha 2ॸsacuha cuure arajiin cachaauru,

ichaina ichaaun, esinae rauhijiriin Ëӕ͑ɗҡľ͑Ëӕфӕфӕҡ͑ľËΎфËӕ‫ڏ‬


caletoaa Ofa Cana Coaunerane ruhana jaun.
coitucuhichene coina. 3ॸNii janate cuu atane ucuuno choae
37-40ॸChariji bana Cana Inaca Cana iniin nelauriariin lauheque Jesoso, aina
Coaunera coaraain nere aonaheeiche nerelanaa nichaanune aina, 4ॸJorioocuru
niqui. Nete, nere bera inoaesihuru que beseta Fasocoa catainajeein.
catohaneein turuhanune berateein 5ॸͮɗɗʮӕ͑ҡľфʮɗɗ͑ҡӕфӕӕфӕȍËËȍӕ‫ڏ‬

laenaeratihalu Cana Inaca najaan que rune jaun: “Chu lenone coreterihacache,
nerelaaiche niqui, caje ichaonaa caa arajii cachaauru rai,” naain bajae Feriƿ
nitajenaachara nejeein nenaa raaichene rai Cana Coaunera Calaohi Jesoso. 6ॸNiicha
coina. Nete nii aitohane rijiijieein ichaneni coitucuha natiinte bajae Jesoso
Ë́ľҡΎæ͑ʊ͑Ë͑ľľѸľ͑ľҡľ͑ľľɗ‫ڏ‬ Feriƿ caje, “Toohanrichaaincha,” naain.
chene jaun raenereicheein. 7ॸNiritiin bajaane jana: “Coroata fashai
41ॸNii jaunna caque tacaain canu janonei amihanenaa core jeeoneein faan
coroajeein caraaichene jereneeun. coretichaachene niha natiin coatia caa
42ॸChaaen nachu raotojoeein Cana arajii cacha naineriheta,” naa Feriƿne
Coaunera jereein, nere tonoraain baihate:
neneeichene coitucuun. 8-9ॸ“Caute ne caa canaanai rai
43ॸCana Inaca Cana Coaunerate niqui saoquijieein faan, nii baiha coroatajaain
caletoae. Nete, caohachaain caranaa ate, naaonjoaain niqui, nete caa araainein
jereneeiche. Jana inara rene turuhin, cacha nainenere carijiei,” naa nii Simoon
‘Canuna Cana Coaunera letono Fedoro ocoala Aanderesine jaunte:
neeunra,’ naa inara rene turuhin Cana 10ॸ“Saan. Acaauru rai aitocuchete

Coaunera letono niheinete laen nelauriaauruhine satiin,” naa Jesosone


caohachaain rariquiche. jaunte:
ˇΎ͑Ëȍ̞ľ͑ɗॷ6 208

“Nii omane choae nelauriaauchera,” choaae rurujueein uhin. Nitohaneeinte


naauruhane jana, nelauriaaure nii acau choae uhin canacaanu rohan
saoqui oaraancai quichaauru nejeesina, nichuuntaain, nii acau jiheeitohane
enecuru, canaanaihunru, naaojoain jana, ƿchaƿchanaa tabai nihane jana,
janijilanaala. nii bote nalaaene amuniha canacaanu
11ॸNii janate nii faan teberiaain: rai janate coaracaanune jana, tajiha
“Nariha,” naain Cana Coaunera bajaane acau choaae uhin rurujue, nii bote
baiha, nii aina nerelanaa nichaanune rai nichaae uhin. Nii jaunne coasiha
nii faan te Cana Coaunera Calaohi nesoonetohacaanune janate:
Jesoso, chaluhacaanune coina. æȍ́ӕȍ‫ڏ‬ 20-21ॸ“Coaa nesoonetohachera. Canuna

caanune janate, nii saoqui oharaancai aihunra,” naane jaun, que tacaain
cacha naine nii faan. Jerichanejeein coroajeein, nii bote cuhane fauhin
techu nainecohanajae nii ate. amaacaanu. Nii janana cohaneeoriin
12ॸNii janate, inaeneeuruhana jana turutoha cuhacaanu canacaanuhacha
cautihana jaun: “Caa caute curujuaain coinetihu.
raauche nijiaohanne coataa,” naa 22ॸNii cojoanoote, Ëɗȍ͑ľʮľɗ͑ѸҡΎ͑Ύ‫ڏ‬

Jesoso, aina nerelanaa nichaanune raine niha jera jaoha cunaa bote cuhane
jaun, 13ॸcuruhacaanune janate ne, fauhin jera jaoha cuhacaanune jana,
elechoonca coroata omariin faan caute. canaacaanu aina uheniha Jesosone jaun,
Nitohaneeinte caute, nii saoquijiei faan nii que ereereecure. 23ॸNii jana jetaote,
nefaain. Tiberia nese caje uhin turuha uhe
14ॸNii coaraainte: ٘æҡľËËȍӕф‫ڏ‬ leinjiin bote. Turuhin jetaote, najauriaa
tane que turuha uha niicha jerecuri uhe nii Cana Coaunera bajaain niicha
Cana Coaunera letono canaacha tei faan quihuruha najaan rohan. 24ॸNii
cohajeinecaihara,” naaure cachaauru. jana cuu nenihacaanune jana, Jesoso
15ॸNii jaunte jataain acaauru netonai niha natiin nenihana jaun, nii
curuaanaa rey neein Jesoso tenaa bote cuhane nefaujuaain cuhin, nii
jereein, counujueein amanaa nihacaanune jaaun Caferenaaon turuhin
jerecuruhane coarajihana jaun, acaauru ariha uure.
que janoriin amue rautaenihana jaun.
Nitohaneeinte acaauru que janoriin “Ichaonaa esine tera lenoneneeinne
amuhin, atane ucuuno que iniha cue neeun,” naa Jesosone
Jesoso, cuu jelai basiijiin neeorihane 25ॸNii janate jera jaohin coaraa
coina. uuruhane jana, cuu nii Caferenaaon ne
Jesoso. Nii jaunte rai: “Chabana cau
Acau choae amuha Jesosone turuhite cacha relaera” naauruhane
16-17ॸNii janane, inae nocohecane jaun, janate:
jaiti turueniha Jesoso atane ucuuno 26ॸ“Nii quiicha ichai coaraquiche natiin,

cajena jaun, fauha cuhacaanu. Fauhina, ‘Naaojoain caara,’ naain inara suujuau
leinjiin bote cuhane naain jera jaoha erenaa coacuelanaala, nainaain obejeein
cuhacaanu, Caferenaaon turuhacaanune lenonequichene jaunte cariirijieeiche,”
coina. Nii janate inae nalaaquiin cuhin naainte, 27ॸ“Coa sanaa inaera lenone
nocojoe. 18-19ॸNii janate, inae bote corenihacha amihanihache. Acaihanejein
cuhane fauhin cuujihacaanune jana, ichaonaa tera- chabana sanaachara nejeein
canacaanu sacuha uhe Jesoso, acau lenone coreniha amihaneeuche. Nii
209 ˇΎ͑Ëȍ̞ľ͑ɗॷ6

nitajenachara nejeein niha cacha najaan 38ॸCoatiha quiicha ichana jerei

lenone tihanune coinate caletoae Ofa Cana ichacaaunne coina, dede caje uhin
Coaunera. Canuna inaraacha cohajei turuha uhaaun caa chauratane que.
Cacha Calaohi ineeunra,” naa Jesoso Acaihanejein caletoaera Ofa Cana
acaauru rai janate: Coauneraacha jerei ichacaunne coinana
28ॸ“Chatohaneein nerichaanu Cana cau turuun. 39ॸNabana nitajeuruha
Coaunera jerenohi ichacaaunne coina,” cachaaurune coataate caletoae Ofa Cana
naain bajaauruhane janate: Coaunera. Nii jaunna satiin nii carai
29ॸ“Caa niicha letoai nichaunne niicha teeuri cachaauru ichateein
esenetaichenete jere Cana Coaunera,” michunajaa cureeunni inae saa cana
naa Jesosone janate: janonaane bana.
30ॸ“Chatohanaina ichaain canacaanu 40ॸͮɗɗæ͑æΎӕ͑ľфǽΎȍɗËΎфËӕ‫ڏ‬

notaareei, coaraain esinaaen rauhijiriin фӕȍ͑ľľѸľ͑ľҡӕфӕȍѸҡɗɗ͑ËËȍӕфӕ‫ڏ‬


æ͑æΎӕ͑ľф́ľҡΎ͑Ύ͑ľľɗ͑ľľѸľ͑ľҡ‫ڏ‬ nete jere caletoaera Ofa Cana Coaunera,
caanune coina. 31ॸCarene tabai que chabana nitajenaachara nejeein nenaa
amuhemuhecuruha najaaun jetaote, ichaonaa raa esenetaeraaurune coina.
neniha lenonene jaun jetao, dede caje Nii jaunna inae saa cana janonaane
faan rijijieei nenaa manaa neein bana ichateein michuunajaa cureeunni,”
curuajaain nenaa que jetao ichaohin naain acaauru tonorae Jesoso.
amuhemuhecururejetelu canacaanu 41ॸNiritiinte, “Canuna dede caje faunaa

inoaesihuru. Nitohaneein jetaote, faan neeunra,” naa Jesosone jaun


neniha lenonene jaun, ‘Dede caje nenaa nocoeje chanuure Jorioocuru.
faan rijijieein nenaa manaa te Cana 42ॸNitohaneeinte ita rai: “Ta Jose

Coaunera,’ naa Cana Coaunera Quiricha calaohi Jesoso niha caane. Raotojoeein
inoaesi cuhane” naauruhane jaunte: inaca, neba, naaojoain coitucuhacache
32ॸ“Coatiha Moisesa nii dede caje natiin, dede caje faunaa nereta,”
nenaa faan manaa tihei. Acaihanejein naauruha ita rai Jorioocurune janate:
Ofa Cana Coauneraachate nii dedeeu 43ॸ“Inae canu necoeje chanuhichene

nenaa faan esine teraneein ne. 33ॸNii Ofa jianecuchera. 44ॸChunei carene unaa
Cana Coauneraacha tei faante turue caa nainihei, nii jereein neniha caletoaera
chauratane que, cachaauru rai ichaonaa Ofa Cana Coaunerane. Inae saa
chabana nitajenaachara nejeein nenaa janonaane banana nii carene uhine
teranu que,” naa Jesosone jaunte: ichatiha cureeunni. 45ॸ‘Satiinte relareein
34ॸ“Atiin canacaanu rai inetono Cana Coaunera,’ naa Cana Coaunera ere
janonaa bana, nii faan que canacaanu beracuru ioaensiuruhacha laenai
sihura curuaanaa,” naauruhane janate: quiricha cuhane jaunte, satiin Ofa ere
35ॸ“Canuna cacha rai ichaonaa tera faan Ύ͑ɗ͑ҡΎ͑Ύфɗ͑нӕľ͑ľфľ́͑Ëӕ‫ڏ‬
neein neeun. Cha teeinte carene uhe aca rute, carene ureeincha.
mijiteriaain. Cha teeinti quesenetae, aca 46ॸChabana Ofa coaraai chunei.

cocoireriaain. 36ॸNete inara rai Acaihanejein canuhachana coaraaun


aitocoaaunne esenetaeneeiche, inara nota caje unaa nichaunna jaun.
que quiicha ichai coaraquiche natiin. 47ॸEsinaena rauhijiriin aitoreeunni.
37ॸSatiin Ofa Cana Coauneraacha Quesenetaerate ichaonaa chabana
letoaite carene uhe. Nii jaunna carene nitajenaachara nejeein nenaa raa
uhi nihane sitaenereeunni. cureein.
ˇΎ͑Ëȍ̞ľ͑ɗॷ6 210

48ॸCanuna ichaonaa chabana 58ॸNii dede caje faunaa lenone quena

nitajenaachara nejeein nenaa tera aitoon. æΎҡɗȍ͑ɗɗɗ͑фɗ͑ΎľѸɗȍӕ‫ڏ‬


lenoneneein neeunra. ruhacha quii manaa rijijieein nihei. Nii
49ॸNeniha leinjiinejein cacha najaaun manaa quihuruha niqui inara
carene tabai choae amuhemuhecuruha inoaesihuru, nete satiin oore nii
inara inoaesihurune janate, que quihurera. Jana nii caitoojoan dede caje
ichaaoruhane coina cojoanoo netojoeein faunaa lenone quiha cachanete,
manaa neein curuajaain nenaa quinacai chabana nitajenaachara nejeein niha
nalae Ofa Cana Coaunera, que cureein,” 59ॸnaain relanajae Jesoso,
ichaaoruhane coina. Nete, satiin oore Caferenaaon, acaauru rai sinacoca asaae
nii quihurera- inara inoaesihuru inae netaojiauruha Jorioocurune jana.
binaaneein. 50ॸCanuna dede caje faunaa
lenone neeun. Nii faan nichaaunne Nitajenaachara nejeein nenaa
quicha, chabana orihain. 51ॸCanuna nii ichaonaa tera erenaa
lenone neein dede caje faunaa neein 60ॸCaritiin relanajaa Jesosone jaunte:

neeun. Nii lenone que ichaohin neite “Caaintatoha jataain caa naitoojoan.
nirijijieein nitajenaachara nejeein niha Chate nere tonorare,” naauruha nii
cureein. caaijie arajiin cunacaauru cachaaurune
Nii lenone quiicha tenaa jereite, janate, 61ॸaohanriin:
cajabereonneein ne. Acane tiha cureeunni, “Ta aihane carautaaichene. 62ॸҽΎΎȍ͑‫ڏ‬
que ichaohin neeuruha caa chauratane que reichecha, jauriaa nihanulune jaaun
nenacaaurune coina,” naa Jesosone janate, jelaiha iniha cuhanune coaraquichene.
52ॸ“Chatohaneeina rai jaberoco que 63ॸCaa quere aonaain esenetaeraaurute,

cana coroaatere,” naain nejesinajeein chaelai janonaa bana nitajenereein.


ita cotaicha rijitocure Jorioocuru. Jana, caa aitocoaunne esenetaelanaala
53ॸNii jaunte: “Esinaena rauhijiriin erenaa tonoraauruhite, ichaoha
aitoreeunni inara rai. Canuna Cana jaberoco niha natiin, nitajiha cureein
Coaunera Calaohineein, jelai Cacha suujue. Cha que nelatihei cana jaberoco,
Calaohineein inaraacha cohajei ineein cana suujue colane. 64ॸNete jaiti caa
neeun. Cajabereeon quiin cacoichana aitocoaunne jaan esenetaaurene inara
coheneeichene, nihei ichaonaa esine tabaauru,” nae acaauru rai Jesoso, inae
ranaa nainiheeiche. 54ॸCajabereeon quiin inoaelu caje coauneein, “Acaauru
cacoichana coerate, Ëȍ¡͑͑ɗҡʮľ͑‫ڏ‬ acaaurute quesenetaenereein. Jana,
chara nejeein nenaa ichaonaa raa acate naaonjoain cacoulrujueein
cureein. Acane, saa cana janonaane naaonjoain caeteratiha cureein,” naain
bana ichateein michuha cureeunni. coitucuhana jaun.
55ॸIchaonaa tera lenone esine neein niha 65ॸNii jaunte: “Nii jereniha Ofane, carene

cajabereeonne janate, ichaonaa tera unaa nainihei chunei,” naa Jesosone


conacai ineein ne cacoichana. 56ॸͮɗҡΎȍ‫ڏ‬ caijiete, 66ॸjianijihacoaaure nii arajiin aina
neein cajabereeon quiin, cacoichana ͑ľфľ́͑͑ɗËȍ͑ӕ͑ľɗ̲͑ӕȍľ̲ӕȍľ͑‫ڏ‬
coerate, caniha jiniiquiin nereein. 57ॸNii caauru niritoha Jesosone jaun.
caletoaera Ofa Cana Coaunerate 67ॸNii jaunte: “Inara netonaiha

ichaonaa siri. Nii jaunna que ichaohin cajaohin caratiriin amuriquiche,” naain
neeun. Nii rijijieein techu, cacoreniha bajaa elechoonca coroatajai nichaanune
ichaoha cureein caque lenoneein nei. cajene jana:
211 ˇΎ͑Ëȍ̞ľ͑ɗॷ6ٍॷ7

68ॸ“Ahan aihei. Chuna nenacae ichacuruhane que rauhijiriin


curichaacaanu. Nii canacaanu relaina aitocoaunne coreniha. 8ॸʊ͑фËӕ͑ɗËȍӕ‫ڏ‬
jaan tejian nenacaae ichaonaa chabana chete beseta bitoaaiche. Jaiti curihaunni
nitajenaachara nejeein nenaa teraneein canu, turueniha cuhanune jaan
ne. 69ॸæ͑Ë͑ӕ͑́ľ͑ɗɗľѸľ͑ľҡ‫ڏ‬ cojoinaca quene jaun,” naain 9ॸnii
caanu. Nii jaunna acaihanejein Cana Calileea nedae Jesoso.
Coaunera Calaohi Curisitoneein neeine
coitucuhacaanura,” naa Fedorone Lohanari beseta bitoaaurera jana turuha
janate: Cana Coaunera Calaohi Jesosone
70ॸ“Canuna lechoonca coroatajai 10ॸͮɗɗ¡ɗȍҡľɗ͑ľËӕӕфӕȍ͑ΎËΎ́Ëӕ‫ڏ‬

niquichene cotijiaain raain neeun niqui. rune jana, acaaentonai cue acaauru
Nete, nii inara lechoonca coroataja caaijie nasina rijijieein, acaauru aina
nechu aansain moconajaeraneein ne,” beseta bitoaa.
nae Jesoso canacaanu rai. 71ॸNii Simoon 11ॸNii janate inae nunuheca besetane

calaohi Jodasi Isacariote quete aite jana ariirijieeure Jorioocuru: “Aancacha


Jesoso, aina nerelanaa nichaanune nii cacha,” naain 12ॸcuu nejesinajeein
lechoonca coroataja niha natiin coaucuhin ita rai ereerejeein:
coulurujuerichaaine coitucuhana jaun. “Acate caohachanejein cachaneein

7
1ॸNii baihate, Calileea batane que ne,” naauruha tabaaurune janate,
nenacaauru neseeuru neseeuru tabaauru:
cachaauru relaa amuhemujue Cana “Caohachanejein cacha nihei jana
Coaunera Calaohi Jesoso. Jodea batane canacaanu rai, cacha coritaain
que cunaa jerihei, cuu sohin jaonaa naojoaanna jaun,” naaure tabaauru.
ʮľфľËӕфӕȍËӕӕ͑ľ͑ËӕфӕˇΎфɗΎΎËӕ‫ڏ‬ 13ॸNete, rauhijiriin “Aca,” naain chaque

runa jaun. 2ॸNii janate, ɗ͑ľɗËȍӕӕ͑ľ‫ڏ‬ erenaa nainene chunei Jorioocuru


jeonriha lohanari beseta bitoaauruha coasiha.
Jorioocurune jaun: 14ॸNii janate, netaojiauruhana jaan
3ॸ“Coa cau niha. Jodea cunihunte cuu loreri Teenforo asaae enoha Jesosone
chaaelai ichaaine coaracurumii cuu jana, inae sanaa jere nii beseta.
nenacaauru ii coitucuurera. 4ॸCoitucuha 15ॸNii janate cuu relanajaa Jesosone

cachane jeriha chuneine, asiin cha jana cojoaelatoore Jorioocuru. æΎʮΎľ‫ڏ‬


ichana nainihei. Aihana jaun, ́ľҡΎ͑Ύ‫ڏ‬ latiinte:
neein satiin coarajeeurera notaracaae ٘æȍҡΎȍ͑ľľɗ͑͑ɗфɗʮɗľľɗ͑͑ľфľ́ľ́‫ڏ‬
ichaaute coaracurumii,ٚ͑ľ͑ΎËΎ́‫ڏ‬ naala itolere coitucue,” naauruhane
curu. 5ॸNihei nocoalacuru nihanatiin janate:
esenetaaurenihana jaunte aitocure. 16ॸ“Coatiha casuujua caje quiicha rocohi
6ॸNii jaunte: “Inasiina jaiti turuha nihei- caa inara relaanune jaan. Caa inara
cuhanune jaan cojoinacane coaalanaala relaanune jaante, nii caletoaera caje unaa
cureeun. Inara raite laaen caoachae ne. 17ॸNii jaunte inae jatoroaain Cana
joaenreein bana cuhichene, 7ॸneniha Coaunera jerenohi ichana jererate
chatohaneein inara aina nejerateein, aitocoaunne aonaain coitucuha cureein.
inara cotaain, chatohaneein inara tenaa Nitohaneeinte esinaae rauhijiriin casuujua
naineniha caa chauratane que caje rocohin aitenihanune coitucuurureein.
nenacaaurune jaun. Canihate laaen 18ॸCharijieein teeinti: ‘Canuna caoacha

nejerateeure, itolere baaso cachaneein neeun,’ naain suujua caje


ˇΎ͑Ëȍ̞ľ͑ɗॷ7 212

rocohin raotono que ereereecane, coinane,” naauruha nii Jerosaleen


ereereje cacha raotojoeein: ‘Caate nenacaaurune jana, 26ॸ“Nocoa chujianra
jataain caohachanejeein cachaneein ne,’ jianacoo neein satiin coarajera
naain caohachaain belaain coaracuruha notaracaae ereerejena. Chanuna
cachaaurune coina. Nete rai letoaera colaraain inauhene coarajeeure.
curuaanaa coitucuhin coroaecuruhane Jerihanete acaauru esenetaain, ‘Acate
coina, esinae rauhijiriin aite. Aihana Cana Coaunera letono Curisitone,’
jaun, Nihei nii que: ‘Casaje,’ naain naaurucaiha cocoainanacaihuru.
ereereecuruhane jaanu. 27ॸCanacaanuna laaen, nii uhana jaan
19ॸ‘Cana Coaunera ere bera Moisesa coitucuhacaanu. Jana turuha Curisitone,
ere tonoraacaanu,’ naainte ereeiche ‘Naojoain cajete uhera,ٔ͑ɗ͑ËΎɗҡӕËӕľ‫ڏ‬
niqui. Nete: ‘Coa sonajaain jaohache,’ rariaain,” naauruhane janate, 28ॸcuu nii
͑ɗ͑ɗҡΎȍͅΎɗѸľѸ͑ҡɗɗ͑ҡΎ͑Ύфľ‫ڏ‬ ita taojiaauruhana jaan loreri Teenforo
neeichene jaun, casohin cajaonaa asaae aonajenajaain,
jerequiche,” naa Jesosone janate: “Esinaena aihana jaun, canu unajaan
20ॸ“Chana ishohin ijiaonaa jerete coitucuhiche. Coatiha casuujua caje
aansai,” naauruhane janate: coauneein uhaaun. Inaraacha coitucuhi
21ॸ“Chanuna jana chaaen, nebetacanaa Cana Coaunerate caletoae. 29ॸDede caje,
janonaa bana cunaitenaa rautaanune aca caletoana jaunna coitucuun caje
jana, cojoaelatiin obaaequichelu caniha. uhanune jaun,” nae Cana Coaunera
22ॸ‘Quichaneein nejanoaa inara bereene, Calaohi Jesoso tonijiain.
inae fosa janoniha nejanoaane jana, rai 30ॸNiritohane corenihate mucuhin

nacatichei cari jiununuhin saauche,’ naa amaain caresero cuhane Jesoso enoanaa
Moisesane jaunte niqui, nii tonoraain jerecure niqui, nete jaiti cuu tenihana
nebetacanaa janonaa bana niha natiin, jaun, chatoaneei que biji teeurene.
canaanai nacatichei cari jiununuhin 31ॸNete, atiin esenetaain:

sauhin naaonjoaain neeichelu. “Turuha Curisitone, coatiha aiha caa


23ॸChanuna chaaen nebetacanaa janonaa cachane amuritoheriin araai saain
bana lesajeein cunaitenaa rautaanune niicha ichai ichaain cacha notaariaain,”
coreniha, caniha obajeein caque naaure arajii cachaauru.
nererojoecaaichelu. 24ॸ‘Cana Coaunera
aitoojoaan tonoraacaanu,’ naaiche inara Teenforo beraihurera folisiaacuru que
suujua cuhane natiin, esinae rauhijiriin Cana Coaunera Calaohi Jesoso mucuhin
Cana Coaunera aitoonjoan coitucuhin raerateeuruha fariseeocurune
tonoraain niheeiche. Esinae rauhijiriin 32ॸˇľѸΎѸΎнӕľľËȍľфľľӕфӕȍËËȍӕ‫ڏ‬

Cana Coaunera aitoonjoa coitucuhin rune que urichocuruhana jaunte,


neeinchene jananihane, caniha obajeein фӕҡӕфľ͑ɗȍ͑ʮӕ͑͑ľфľҡΎ͑Ύфľ‫ڏ‬
caque nererojoecaain neriheeiche,” nae raauru Teenforo beraihurera folisiacuru
acaauru rai Cana Coaunera Calaohi letoaaure nii fariseeocuru, nii cuu nenaa
Jesoso. batirichuru curuaanaacuru, naojoaihuri,
Jesoso mucuhin raacuuruhane coina.
“Naaojoain cajena unaa neeun,” naa Cana 33ॸNii jaunte:
Coaunera Calaohi Jesosone “Basijiin reeintiariina cau neeorihun.
25ॸNii janate: “Tana caa cacha Nii baihana nii caletoaera rene cauha
ariirijieuruha sohin jaaoruhane cureeunni. 34ॸCanu aririquicheein niqui.
213 ˇΎ͑Ëȍ̞ľ͑ɗॷ7

Nete caurueneriquicheein, nii cuhanune “Acate nii turuha uha niicha jerecuri
jaun turunaa naineneriquicheei Cana Coaunera ere berane,” naauruhane
najaun,” naa Cana Coaunera Calaohi jana,
Jesosone jaunte, 35ॸnejeesinajeein itarai: 41ॸ“Acate Curisitonera,” naacoauruha

“Chuna curute, ariirijiacachene niha leeochaaurune janate, tabaauru jana:


natiin eruhenerihacache. Jerihanete “Inasiin jetao Calileea caje uriha
Curiecocuru que najasiiteein nenacaauru Curisitone coaalanaala. 42ॸَˇľфɗËȍ͑ľ‫ڏ‬
Jorioocuru ataneu cunaa jere, Curiecocuru jeeinte curuaanaa inoaesi Rabiri
relaane coina. 36ॸChatohanerichaain naate rijijieein Beleen cocoaichaneein nereein
aite: ‘Canu ariichene niha natiin, Curisito, curuaanaa inoaesi Rabiri
caururiheicheein cuhanune jaun turunaa ichoalaneein nenaa,’ naa Cana Coaunera
naineneriquicheeine jaun,’ nae,” naainte Quiricha Inoaesi cuhane natiin, Curisito
itacaje bajaebajaecure Jorioocuru. nere Calileea cocoaicha,” naaure.
43ॸNiritiinte Jesoso coreniha cuu ita
“Cocoirei carene uhinena rerohecaain ita caje nelerucure.
cocoae,” naa Jesosone 44ॸTabaaurute mucuhin amaain
37ॸNii beseta satono janonaa banate, caresero cuhane tenaa jerecure niqui,
beseta nunuhe bana, bajaauruhane nete ichana nainene chunei.
amuritoheriin Cana Coaunera bajaaure
jiniiquiin nii beseta bitoaa turunacaauru. Jesoso esenetaaureniha
Nii jaunte beseta satono que nimichuhin cocoainanacaihurine
tonijiain, nii cuu nenacaauru rai: 45ॸNii jaunte, Jesoso colane turuha

“Cocoirei carene uhinena cocoae. uuruha nii Teenforo beraihurera


38ॸAitoha Cana Coaunera Quiricha Inoaesi folisiaacurune jana:
cuhanene tocohaneein, quesenetaera cacha “Chanuna mucuhin uhaeneeiche,”
suujua cajete mitureein acau rijijieein ͑ɗ͑¡ʮӕфӕȍËӕӕ͑ľ͑ƸфɗѸľľΎ‫ڏ‬
sorohin, ʮľ́ɗȍѸӕӕʮӕËӕȍ͑ľ̲фΎľ̲‫ڏ‬ curu, batirichuru curuaanaacuru,
roereein, suujua rucujueein rai ichaonaa naaonjoaihurine jana:
nitajenaachara nejeein nenaa teraaunu 46ॸ“Cha corenihana mucuhin

que, chaen leochaauru rai niha natiin uharichaanu joaereein coreniha. Nihei
tihane coina,” nae Cana Coaunera Calaohi chunei cacha irihane rijijieein erei,”
Jesoso, nii beseta bitoaaurera rai. naauruhane janate:
39ॸNitohaneein Cana Coaunera Suujue 47ॸ“Inae nachu inara netonai coritaate.

фӕфӕфɗËȍɗ͑ľѸľ͑ľҡľфӕфӕËËȍӕ‫ڏ‬ 48ॸEsenetaauruha cana curuaanaacuru,

rune quete aite Cana Coaunera Calaohi fariseeocuru, naaonjoainurine coaalanaala


Jesoso, coitucuuruane coina. Jaiti dede esenetaaiche. 49ॸAcaihanejein Cana Coaunera
curuaanaaneein Jesoso enoaenihana Ere coitucuuruhi, Cana Coaunera jaolecuru
jaunte, esenetaeraauru rai suujue cachaaurute esenetae,” naauruhane jana:
letoaene Cana Coaunera. Nii quete aite 50-51ॸ٘ͮɗ͑ɗȍľɗʮΎľфľľɗ͑͑ľфľΎ͑ľ́‫ڏ‬

Cana Coaunera Calaohi Jesoso. naala, joaereein: ‘Naojoainte ichae,’


naain, caohachaain coitucuhelanaa,
Jesoso coreniha ita caje cacha casetecaacachene, niritiin aitoha
nelerucuruha cachaaurune cana quiricha inoaesi cuhanene jaunne,”
40ॸNii
jaunte niritoha Jesosone jaun naa nii janotiin Jesoso rene turuha
tabaauru: cunaa fariseeo Necodemone janate:
ˇΎ͑Ëȍ̞ľ͑ɗॷ7ٍॷ8 214

52ॸ“Ii tonaina Calileea cocoaicha neei. ajeri que,” 8ॸnaain coaiteen notoroaain
Nihei chunei Calileea caje ecocohin atane laenaje biji couturi que Jesoso.
Cana Coaunera ere bera. Cana Coaunera 9ॸNiritoha Jesosone jaunte, aihuru

Quiricha cuhane arihute coitucuhi,” bana acaauru netonai baaso


naauruha leeochaauru fariseeocuru ichacuruhana jaun, acaauru suujua que
Necodemo rai janate, 53ॸnenajau cauha tacaana jaun, coejeein, biinaa que
cuure nii cuu nenacaauru. ichoaichaain leinjihana leinjihanaain
mituhin cauha cuure. Inae satiin
Ene cojoaelorohe ̲ɗҡӕȍɗ̲͑ӕӕфӕȍ͑ɗɗľ͑ľËΎӕ́ӕфӕʮӕľӕ‫ڏ‬

8
1ॸNii janate acaauru que janoriin, rerana jaun, nii eneecha que jerajejeein
naain Oliboneein curuajaain nenaa neeorihana jaun, 10ॸ͑ɗ̲ɗËȍӕȍɗ͑͑ɗËȍӕ‫ڏ‬
atane ucuuno cue Cana Coaunera raain:
Calaohi Jesoso. 2ॸInae janohane janate “Aancaauruche icholurueraauruta. Ta
naain Jerosaleeun cauha cue, coaiteen ishohin ijiaohache chuneine,” naain nii
enacoaauneein cuu nenaa Teenforo ene caje bajaa Jesosone janate:
asaae enohane coina. 11ॸ“Aiheicheta curuaanaa. Nihei

Nii janate rene turuhajeeuruha arajii casohin cajaohiche chuneita,” naa nii
cachaaurune jaun, nelauriaain relanajae enene jana:
Jesoso. 3ॸNii janate nejelau quicha que “Niheichu, Ë͑ӕ͑ɗȍ͑ҡɗɗ͑ËȍҡΎȍ‫ڏ‬
nicharatihane jana ene cojoaeloroe neein cheteein, ishohin ijiaonaa
eruhin, mucuhin, tajiha turuaa uure, nainihaaunche. Inae caunichuche.
Cana Coaunera aitoonjoa que cacha ˇɗΎ͑фɗȍË¡ɗȍËΎɗҡľľ͑͑ΎѸҡľɗ‫ڏ‬
relaaurera fariseeocuru. 4ॸNitohaneein chenera,” naain nii ene jiane Jesoso.
turuaainte, nii cuu nenacaauru cataaun
Cana rai chauratane
teein:
cononeein niha Jesosone
“Naaojoaain nejelau quicha ainane
janana, caa ene eruhin mucuhin 12ॸNii baihate coaiteen cachaauru rai

uhaacaanura cacha relaera. 5ॸCana beebeje Jesoso:


Quiricha Inoaesi cuhanete laenaain cana “Canuna caa chauratane que
rai rauhin teein letoaelu Moisesa, nenacaauru cononeein neeunra. Quere
nitohaniha ene cojoaelorohe ne, sohin esenetaerate ichaonaa tera cono
jaohacache ajeri que botosiine coina. siricheein. Chabana nocohenaanau
‘Tonaai jana ii,ٔॸٚ6ॸnaain bajaaure, nii amuhemuheriaain,” naa Cana Coaunera
ene sohin joaeratenaa jerenihane Calaohi Jesosone janate:
coulurujueeuruhane coina. 13ॸ“Nohaneeicha. Ichaajenihane

Nii janate acaauru tonoraelanaala aitiinte aitohicha. Nii jaun chaque


notoroaain, biji couturi que atane nelatihei nii aitohine jaanta,” naauruha
laenaje. 7ॸNii janate cuu tonoranajae fariseeocurune jana:
lanaala atane laenajiha biji couturi 14ॸ“Caraajenihane aitiin aitocoaaunne

quene jana, cuu jeelai coaineeinejeein niha natiinte, nelate quere. Canuna nii
bajaebajaecuruhana jaun, couturi uhanuluna jaan jelai coitucuun. Jana
michuriin: inara coitucuheeiche. Niheichu canu
“Niha cau leinjiin inara jana osa que cunajaanu coitucuheeiche. 15ॸNechu
lanaala, chabana baaso ichae lanaala ʮҡɗ͑æ͑æΎӕ͑ľфËΎɗҡӕËӕľ͑ľľɗ‫ڏ‬
nenaa ne, nii ichoaechaniha focoine chene jaunte, joaenreein inara suujua
215 ˇΎ͑Ëȍ̞ľ͑ɗॷ8

cuaaichene jaun, ʮΎľ͑фľľɗ͑ľфľľфľľ‫ڏ‬ curiquicheein osa caaun, canuneein


quiche. k͑ËËȍӕ͑ľɗËΎӕ́ӕфӕʮӕľфɗ‫ڏ‬ nihanune esenetaeneeichene jaun,” naa
chaaun canu. 16ॸCanu, ËËȍËΎӕ́ӕфӕʮɗ‫ڏ‬ Cana Coaunera Calaohi Jesosone jana:
nunete, ľѸɗ͑ľфӕȍɗʮɗфɗɗ͑ËΎӕ́ӕфӕʮӕľ͑Ύ‫ڏ‬ 25ॸ“Chaneeina jian,” naain bajaauruha

joineei ne, canuhacha jelai caitono Jorioocurune jana:


nenihana jaun, caletoaera Cana Inaca ٘ʊ͑ľɗ͑ффɗɗҡΎËΎËӕ͑ҡӕфӕȍ‫ڏ‬
aina aitocoaunna jaun. 17ॸCharijieein nune caje coauneein. 26ॸNiha arajiin
teeinti ‘Ita rijiitojoeein ereeuruha erenaa inara rai quiicha beenei. Nii
coroatajai coaraaurune, esenetaacache caletoaerate rauhijiriin esinae aite.
nete ne,’ naain aite inara quiricha Cauricho que aonacaaunna jaunna
inoaesi cuhane, ͑ɗҡΎȍ͑ľľɗ͑ɗËȍнӕɗ‫ڏ‬ jerichanetojoeein beebejeeun, caa
chene coina. 18ॸNirijieeinna coaaraneein chauratane que neniquichene rai,” naa
aitoon, nii caletoaera Ofate Cana Coaunera Calaohi Jesosone
cajiniichaain coaaraneein ne. Nii jaun 27ॸjanate coitucusichurene, “Naaonjoain

quesenetaaichenetene,” naa Jesosone Cana Coaunera quete aitera,” naain


jaunte: coitucuurenihane jaun.
19ॸ“Aanca aihane nii chaca,” naain 28ॸNitohaneein coitucuurenihana

bajaauruhane jana: jaunte:


“Cacoitucueneeichene jaun, Ofa “Inara araaineein nihanu natiinte,
coitucuheeiche. Cacoitucuhichene jana enuha que ecuu canu nujuateein canu
nihanete, Ofa netonai coitucuriquiche,” chujuuraa curiquicheein. Nii banate
20ॸnaain relanajae Jesoso, nii ita Curisitoneein nihanune coitucuhin,
taojiaauruhana jaan loreri Teenforo casuujua caje rocohin aitenihanune
asaae, nii coriqui teeuruha cachaaurune coitucuha curiquicheein. Acaihanejein
jaaun neein. Niritoha Jesosone jaunte carelaa Ofa Cana Coaunerana jaan que
mucuhin enoanaa jerecure. Nete aitocoaaunne coitucuha curiquicheein.
enoaaurene, jaiti nitohaneein 29ॸChabana jelai caratirihei caletoaera

teeuruhane jaan cojohinaca que Ofa, niicha jerenohin ichacaaunna


turuenihana jaun. jaun,” 30ॸnaa Cana Coaunera Calaohi
Jesosone jaunte esenetaaure arajiin
“Nii cuhanune jaaun cunaa cachaauru.
nainiheeiche,” naa Jesosone
21ॸNii Jelai teein Cana Coaunera cacha, jelai
baihate coaiteen aitiin:
٘ʊ͑ľ̲ӕȍ͑ӕ͑ľ¡ɗȍҡľËфɗɗфɗʮɗľфɗ‫ڏ‬ teein Moconajaera cacha
quicheein inacojoeein. Nete inara osa 31ॸNii baihate esenetaaurera Jeroocuru

caaun cauhacha neein oriquicheein, nii rai:


cuhanune jaun cunaa naineneeichene “Rauhijiriin quere tonoraaichenete,
jaun,” naa Jesosone jaun: Ë͑ӕľфľҡΎ͑ΎфľфľѸɗ͑ľ͑ľľɗ͑͑ľфɗнӕɗ‫ڏ‬
22ॸ“Jerihanete raajenihane nesohin cheein. 32ॸNii banate esinae rauhijiriin,
nijiaonreein. Nii jaunte nii cunajaun Cana Coaunera jerenohi coitucuhin
cuenerihacacheeine que aite,” naain ita фΎҡΎʮΎľľɗ͑ʮɗ͑ËΎΎɗËȍΎ͑͑ɗ͑ľфɗ‫ڏ‬
rai ereereecuruha Jorioocuruna jaun: quicheein,” naa esenetaerauru rai Cana
23ॸ“Inarate, caa chauratane que Coaunera Calaohi Jesosone janate:
neeiniquiche. Canuna jana, cana choae 33ॸ“Canacaanu foeratera Abaraaun caje

caje nenaa neeinneeun. 24ॸNii jaunte oha coaauneein nihein chunei fatoroon
ˇΎ͑Ëȍ̞ľ͑ɗॷ8 216

canacaanu cailichaera. Inasiinte nii Coaunera te caletoae. 43ॸQuere


aitohine tocohaneei enene cuhaneeicha esenetana jereneeichene jaunte, caa
ichoreniha jianacoo mituhin inara rai aitocoaunne aonasineeinche.
nerichaanu. Nechu jataaina inoaelu caje 44ॸMoconajaerate inara inaca ne. Nii

ËΎӕ͑ľľɗ͑фΎҡΎʮΎľľɗ͑фľфΎȍľËľфľ́‫ڏ‬ jaunte, caje nenaa neeichene jaun


naala ichohacaanu,” naauruha nii niicha jereeicha ichaquiche. Nii
esenetaaichuru Jorioocurune janate: Moconajaerate inoaelu caje coauneein
34ॸ“Satiin quere tonoraauruhite jataain soserejeein ne. Chabana rauhijiriin
mululuhin osa tabai aiha ne. Nii chaque irihei. Chaque irihanete nohane,
chunijiu cuhin nichotenaa nainerihaain. nichaon nihana jaun, casaje nujuaneein
35ॸCana Coaunera Calaohineein nihana jaun. 45ॸEsinae rauhijiriin
nihanune jaunte ne carai rauhi jianacoo aitocoaunna jaunte quesenetaeneeiche.
nii osa caje inara mitaanune coina. 46ॸChariji inara caje osaquiin nihanune
36ॸæ͑ӕ͑ɗɗËʮľʮɗ͑ËΎΎɗ͑ф̲ɗҡ͑ӕ‫ڏ‬ coitucue. Chanuna esinae rauhijiriin
nete esinaae rauhijiriin jianacoo aitocoaun natiin quesenetaeneeiche.
mituhin neriquicheein. 37ॸAbaraaunte 47ॸCana Coaunera cacha nequichenetera,

chuhisi inara foeratera ne niqui, nete Cana Coaunera ere rautaain aonaain
casohin cajaonaa jerequiche, quere tonorareeiche. Cana Coaunera cacha
esentaeneeichene jaun. 38ॸCarelaa Ofa neneeichena jaunte, Cana Coaunera ere
najaan quena inara rai aitoon. aohana jereneeiche.
Charijieein teeinti, inara relaa inara
inacana jaan ichaquiche, nii rijijieeina Abaraaun ajinihate nesihane Curisito
canu netonai caletoaa Ofane jaa 48ॸEsinaete rauhijiriin osaoquicha-
ichaaun,” naa Jesosone janate: Samaria cocoaicha,” naain Cana
39ॸ“Abaraaunte canacaanu inacane,” Coaunera Calaohi Jesoso cotaihuruha
naauruha Jorioocurune janate: Jorioocurune jana:
“Esinae rauhijiriin Abaraaun calaohi 49ॸ“Nihei aansijieein nejein osaaohaun.

neeichene jana nihanetera, ɗËȍľʮľҡΎȍ‫ڏ‬ Nechu acaihanejein Ofaacha jerenohin


lune rijijieein neriquiche inara netonai. ichaain nihanune corenihate caansaine
40ॸNete esinaae caletoaa Cana que ereeiche. 50ॸCoatiha, ‘Canuna
Coaunerane que aitocoaaunne coreniha caohacha cachaneeun,’ naain irihaun.
casohin cajaonaa jerequiche. Chabana Curuaanaaneeinte caeteein ne Ofa.
nitohanai que nerurujuanaa jeriheilu 51ॸEsinaena rauhijiriin aitoon, quere

Abaraaun. 41ॸInarate aiha inara inacane tonoraerate chabana nitajenaachara


rijijieein neeinche,” naa Cana Coaunera nejeein nereein,” naa Jesosone janate:
Calaohi Jesosone janate: 52ॸ“Esinaete osaaoquicha. Inasiinte

“Coatiha unosineein nihaacaanu, Abaraaun, satiin Cana Coaunera ere bera


Cana Coauneraachate canacaanu inoaesihuru, ͑ΎʮΎɗȍӕ͑фӕɗ͑ľΎΎѸɗËȍӕ‫ڏ‬
inacane,” naauruha Jorioocurune ruhalu inoaelu natiin, chere tonoraeraacha
janate: nitajenaachara nejeein neeurureta.
42ॸ“Cana Coaunera inara inaca niha 53ॸAbaraaun amurijiriinna nereei iite. Inae

netera, canu belaicheeiche, Cana ohane jana ohacoaauruhalu Cana


Coaunera caje uhin cau turuhin Coaunera ere bera inoaesihuru netonai
nihanune jaun. Coatiha casuujua caje natiin. Chaneeina jana ii nereei,” naauruha
coaauneein cau uhin turuhaaun. Cana Jorioocurune janate:
217 ˇΎ͑Ëȍ̞ľ͑ɗॷ8ٍॷ9

54ॸ٘ॸَæ͑ӕ͑ɗ͑фËӕфӕ͑ËΎȍҡɗ ne, nainichaaunne cojoataa. Inae caa


neeun,’ naain irihanune caohacharihei. baiha nainerihaaunni. 5ॸCau chauratane
Nete caque: ‘Caate acaihanejein canu que nihanune quena, chauratane
calaohine. Nere tonoraauche,’ nae Ofa cononeein neeun,” 6ॸnaainte, atane
Cana Coaunera. ‘Cacoaunera,’ naaiche choaae lune churutaain, biji couturi que
niqui. Nete 55ॸcoitucuujueneeiche. laculacunejeein, itacariin nii maosa nota
Canune laaen coitucuun. Inara rijijieein rujuaain:
casaje nichaaunnena, ‘Coitucuhaun,’ 7ॸ“Inae laaenra, taa necaojoanaa

nareeun. ƄѸɗ͑ľ͑фӕȍɗʮɗфɗɗ͑Ëфʮľ‫ڏ‬ najaan Silohe inota culeenihura,” naa


nihane coaracaunna jaun, nere Jesosone jaun, cuhin culeecane caje
tonoraain caletoaana jaan ichaaun. turuhane janate, inae conoe nii maosa
56ॸInara foeratera Abaraaunte, cau nota. (Silohe nanaate, Letono nanaa
chauratane que catohaneein ne.)
tururichaaunine coitucue. Nii jaunte 8ॸInae nerautaa jana coaraainte: “Caana

inae ena cau turuhanune jaun lauhajelauhajeein coriqui bajanajaaoca,”


coroajeein rachoojoe,” naa Cana naain ita caje bajaaure nii laurijiracuru- nii
Coaunera Calaohi Jesosone jaunte: jauriaa nitohaneein coaaraauru.
57ॸ“Inasina saoquichoonca jaanacaaine 9ॸNiritiin ita caje bajaainte:

coaalanaala, canacaanu foeratera “Aca chujianrana,ٚ͑ӕфӕȍҡ¡ӕ‫ڏ‬


Abaraaun coaareei,” naauruha Cana rune janate:
æΎӕ͑ľфǽΎȍɗˇľѸΎѸΎфɗˇΎфɗΎΎËӕ‫ڏ‬ “Aca nihane coaalanaala. Tocohaniha
rune jana: chuhisi niqui, nete aca nene,” naaure
58ॸ“Aihanu. Esinaena rauhijiriin leeochaauru.
aitoon. Inae inoaeluna Abaraaun ajiniha Nii janate raajenihane:
nesiha neeun canu,” naa Cana Coaunera “Acaneeun chujianrana,” naa raajene
Calaohi Jesosone jaun, 59ॸʮľфɗ̲ӕËӕӕ‫ڏ‬ jaun:
taaure, que botosihuruhane coina. Ajeri 10ॸ“Inasina jana enene conoe inota,”

mucuutaauruhane janate, jianatoroaain naain bajaauruhane janate:


acaauru cataan cuhin, Teenforo caje 11ॸ“Nii leinjiin cacha- Jesoso neein

mituhin amue. curuajaain nenaate, atane choae lune


churutaain, ¡ɗʮɗËΎӕҡӕфɗнӕľ́Ëӕ́Ëӕ͑ľ‫ڏ‬
Maosa rautaa Jesosone jeein, tucuacaain canota rujuaain: ‘Inae

9
1ॸAmuhemujuena jaunte leinjiin laaenra, necaonjoanaana jaaun Silohe
cacha maosaneein nejanoanaa culeenihura,’ naain caletohana jaun: ‘Ai,’
coarae Cana Coaunera Calaohi Jesoso. naain culeecaunne janate, inae conoe caa
2ॸCoaraane janate: canotara,” naain bihane janate:
“Chanuna maosaneein nejanoae caa 12ॸ“Aanca chaen nii cacha,” naain

cacha. Rai fojiaraauru osa caaun bajaauruhane janate:


nenihane, rai nosa caaunna,” naain “Jm, jm, jm. Aancachaainti.
Jesoso caje bajaacaanune janate: Coitucuhaun,” nae nii maosa nerautanaa.
3ॸ“Aihei, coatiha nosa caun nihei.
Nii nerautanaa maosa caje bajaauruha
Niheichu fojiaraauru osa caaun nihei.
fariseeocurune
Cana Coaunera ichanohi coaraa cachane
coinate catohaneein nejanoae. 4ॸInae 13ॸNii
janate nii maosa nerautanaa
caletoaeraacha icharatei ichacaaunnete amaauruha fariseeocuru renene janate:
ˇΎ͑Ëȍ̞ľ͑ɗॷ9 218

14-15ॸ“Inasiinte enene conoe inotata,” 24ॸNii janate coaiteen nii maosa niicha

naain cotaain bajaaure fariseeocuru nii rautain cotijiain:


cacha caje, nebetacanaa janonaa bana “Esinaen rauhijiriin beeu, Cana
atane choae lune churutaain biji couturi Coaunera notaracaae. Osaaotoha nii
que laculacunejeein tucuacaain nii cachane coitucuhacaanu,” naauruha
maosa nota rujuaain, rautaa Jesosone Jorioocuru curuaanaane janate:
jaun. Bajauruhane janate: 25ॸ“Osaaotoha nii cachane

“Itanicha que canota rujuarujuariin coitucuhaaun canu. Acaihanejein maosa


culeeratihane jana, culeecaaunne janate nihanune caje, inae enene conoha
inae conoe canotara,” naane janate: canota neeinchana coitucuujueeun,”
16ॸ“Cana Coaunera caje nenaa nihei naane janate:
nitohanai cacha, amihaniha 26ॸ“Chatohaneeinte chete nitohaneein

nebetacanaa janonaa banana jaun,” conoha inotane coinata,” naain


naauruha tabaaurune janate: bajaauruha coaiteenne janate:
“Inasiinte Cana Coaunera tocohaneein 27ॸ“Inaera inara rai aitoonna.

ichaa natiin, osaona nihane nitohanai Chatonaaina nenacaaen bereeun. Chanuna


ichanaa nainerihei bajiaa,” naauruha nii coaiteen enacoaauneein inara rai bihanune
leeochaauruna jaunte, 17ॸcoaiteen jerequiche. Jerihane inara netonaite nere
enacoauneein: tonorana jerequiche,” naane janate:
“Tonaai jana ii, nii ichautaera cacha 28ॸ“Iite laaen nii cacha ere tonoraai.

que,” naain bajaauruhane jana: Canacaanuna jana, jelai teein Moisesa


٘ॸَˇľфɗȍ͑ľËҡľæ͑æΎӕ͑ľфƄфľ ere tonoraacaanu. 29ॸMoisesa aina iriha
berane,’ naanu canu,” naa nii æ͑æΎӕ͑ľф͑ľľɗËȍ͑ËΎɗҡӕËӕȍ‫ڏ‬
nerautanaa maosane janate, 18ॸľѸľ͑ҡӕ‫ڏ‬ caanu. Jana nii cacha coitucueraai
rene. Esenetaaurenihana jaunte, caoachanainejeein. Chacaje chaainti
fojiaraauru caje bajaaure: ecoonane,” naain nii maosa nerautanaa
19ॸ٘æ͑ɗ͑фË́Ύȍɗ͑ľľɗ̲͑ΎѸ‫ڏ‬ cotaicha rijitucuruhane janate:
neein nejanoaa. Inasiina jana enene 30ॸ٘ҽфË͑Ύҡҡɗȍ͑ľËʮľËΎɗҡӕËӕȍɗ‫ڏ‬

conoe rai nota,” naain bajauruhane chene. Niheichu: ‘Naaojoain cajete uhe,’
janate: naain coitucuheeiche. 31ॸCana Coaunera
20ॸ“Aca chujian, acate canacaanu calaohi bajaa osaaonaaurune tonoraeniha Cana
maosaneein nejanoanaa ne. 21ॸInasiin Coaunerane coitucuhacaanu raotojoeein.
chaaiti conoe enene rai nota. Niheichu nii Acaihanejein nere tonoraain niicha jerei
rautaera coitucuhaacaanu. Cajejian ichaain nenaa cacha bajaanete coroatajane
bajaauche. Inae canaanai nihane Cana Coaunera. 32ॸNihei chunei, inoaelu
coaalanaala. Acate naine raaje bihane,” caje coauneein nitohaneein maosaneein
22ॸnaaure nii fojiaraauru, Jorioocuru nejanoaa leinjiin cachane jana nota cono
curuaanaa coasiha. “Acate Curisitone,” tera. 33ॸCana Coaunera caje unaa nenihane
naain iriha chuneine, “Cau sinacoca asaae noote catohanai ichare,” naane janate:
enohane jererihacacheein,” naauruha nii 34ॸ“Osaaotiin nejanoaaina jaun noote

Jorioocuru curuaanaacurune raotojoeein canacaanu relanaa jereeita,” naain nii


coitucuuruhana jaunte: 23ॸ“Cajejian maosa sitaaure ita taojiaauruhana jaan
bajaauche. Inae canaanai nihane loreri caje.
coaalanaala. Acate naine raaje bihane,” 35ॸInae nii maosa sitaauruhane

naaure nii fojiaraauru. coitucuuriin, coaraa cuha Jesosone


219 ˇΎ͑Ëȍ̞ľ͑ɗॷ9ٍॷ10

janate que tacaa uhe. Nii jaunte caje cuujihane jana, caaijie cuure nii
bajae: carenerocuru, acaauru beraicha nihane
“Cana Coaunera Calaohi esenetaaina,” coitucuruhana jaun. 5ॸJana nejelau
naain bajaane janate: cotihanaacanete, que janoriin soroore,
36ॸ“Eenje. Carai beeuna, rauhijiriin nejelau ere nihane coitucuuruhana
Cana Coaunera Calaohi nihane jaun,” 6ॸnaain niqui relanajae Cana
coitucuhin esenetaera Curuaanaa,” Coaunera Calaohi Jesoso, ËΎɗҡӕËӕӕ‫ڏ‬
naane jana: ruhane coina niqui. Nete, “Naaonjoain
37ॸ“Canuna acaneeun,” naa Cana quete aite,ٚ͑ɗ͑Ύ͑ɗ͑ËΎɗҡӕËӕӕ‫ڏ‬
Coaunera Calaohi Jesosone janate, rene.
38ॸnacatiha neseeonraain:

“Esenetaanura Curuaanaa,” naane Cachaauru corenihate oha cureein Jesoso


janate: 7ॸNii jaunte, rauhijiriin aonacuruhane
39ॸ“Canuna caa chauratane que turuun, coina:
maosacuru niha natiin, conoha rai “Leinjiin canuhachana jianacoo cacha
notane coina. Jana, ͑Ύҡ͑ΎËΎľҡΎ͑‫ڏ‬ mitaeranu que nenaa neeun. Cacolane
caauru maosaneein nihane coina,” naa cana Inaca Cana Coaunera rene turunaa
Jesosone janate, 40ॸcuu aonajeeuruhana nainihei chunei. 8ॸNii jauriaa cajiniha
jaun: unacaaurute, nechu jataain cacha
“Canacaanu netonainoona coritaeraaunu que unacaaurulu ne
maosaneein nihacaanu,” naa tabaauru niqui. Nete, ͑ľфľҡΎ͑Ύфӕфľ͑ľËËΎɗҡӕ‫ڏ‬
fariseeocurune janate: cueranuuru cachaauru. 9ॸLeinjiin
41ॸ“Maosa neeichene, caseteco cacorenihachate naine, cana Inaca Cana
coaariheeicheein osa coreniha niqui. Coaunera bijiu tacaain aina neeichene.
Nete, ‘Itolere canacaanuhacha ichai 10ॸArajiite inara curuaanaaneein nenaa

coaraain coitucuhin ichacaaunne jaun jere, nechu jataain nohaneein inara


maosa nihaacaanu,’ naaichene jaun, coritaain. Acaauru esenetaain, acaauru
caseteco coaraa curiquichein nii ere tonoraeraaurute caoachanainejeein
coreniha,” nae fariseeocuru rai Cana nitajiha cuurureein. Canuna turuun,
Coaunera Calaohi Jesoso. raotojoeein rachoojoeein cha
latelanaala Cana Coaunera aina
“Chariji teeinti, acuujua edaa enoe. Niite neeichene coina. 11ॸCanuna esinae
asijiauto ne,” naa Jesosone rauhijiriin inara curuaanaanu que

10
1ॸNiritohane baihate: “Esinaena letononeein neeun. Nii jaunna oha
rauhijiriin aitoreeunni. Carenero cureeunni satiin canu cachaauru
ucuha acuujua edaa enoite asijiauto ne. coreniha, nabana necairichaauruhane
2ॸJana, rauhijiriin nacuujua cuhane coataa, Ѹҡɗɗ͑нӕľфľҡΎ͑Ύфɗ͑ľѸľ͑ľҡľ‫ڏ‬
enoite beraicha esine ne. 3ॸAcuujua raauru, necairichanaa coaraelanaala
beraichate, janone acuujua joracaain, rauhijiriin Cana Coaunera aina nihane
enohin curuaacuru curuaacuru que coina. 12ॸNii curuaanaa neein nenaa
curuaateein, nii carenerocuru jereraaurute, nechu jataain core
cotihacane tajiha uure, acaauru coinaacha aihuruhana jaun, niha
beraicha nihane ere coitucuuruhana acaauru aina nejerateein acaauru
jaun. 4ॸNitohaneein cotihanajaain, inae coineterane, cachaauru jaohin ratiriin
saain mituuru jana, acaauru ajiniha sorooruhane acaauruhacha mucuhin
ˇΎ͑Ëȍ̞ľ͑ɗॷ10 220

sooruhane, cajihaneein ita caje


riaaneeure. 13ॸNitohaneeinte rai Cana Coaunera Calaohi Jesoso
cachaauru ratiriin soroore, nechu raaureniha Jorioocurune
jataain curuaanaa neein nenaa 22ॸInae elohena nihane janate, ˇľфΎѸ‫ڏ‬
jerecuruha core coinana jaun, coaraain leeun ita taojiaain nii loreri inoaesi
cuu nainaauruhane coina. 14-15ॸæ͑ӕ͑‫ڏ‬ Teenforo besaute beseta bitoaaure
jian nenacaaen caohacha nejeein Jorioocuru. 23ॸNii jana nii Teenforo
curuaanaaneein neeun. Charijieein coonri seeonjoan- Salomoon curuaa
teeinti cacoitucuhiche nii rijijieeina Ofa siriin nenaa asaae amuhemuheca Cana
coitucuun. Nii rijijieein inachu, canu Coaunera Calaohi Jesosone jana
cachaauru coitucuun. Jerichanejeein 24ॸcuruaacotaain, acaauru cataaun

techu coitucunajaanune rijijieein teteriin:


cacoitucuure. Canuna canu cachaauru ٘æȍËфʮ͑ľфľфľľɗɗɗËΎɗҡӕËӕȍË‫ڏ‬
coreniha caraajenihane neteein oha nune coina. Rauhijiriincha letonoaneein
cureeunni. 16ॸNihachu naain nejelau ereeu, esinaae Curisitoneeine,”
canu cachaauru, cotihanaacaaun nete naauruha Jorioocurune jana:
ne, ita aina inara tihanune coina. 25ॸ“Inae bihanulu. ͮɗɗʮ͑нӕľѸľ͑ľ‫ڏ‬

Cotianaacaun nete, quere tonoraain taheeichelu. Inae caletoaa Ofana jaan


uurureein. Inae nitohanihanena leinjiin ichacaaun inara notaracaae. 26ॸNii
canuhacha inara curuaanaa neein niha coaraquiche niqui. Nete jauriaa
cureeunni, nitohaneein ita aina inara aitocoaaunne tocohaneein canu cacha
tihanu ne. neneeichene jaunte, caje nainaain
17ॸNere tonoraain caletoaana jaan quesenetaeneeiche. 27ॸCoitucunajaain
ichacaaunna jaunte, jataain cacoelai nihanune rijijieein techu, cacoitucuhin
cana Inaca Cana Coaunera. Nii quere tonoraain neeure canu cachaauru.
corenihana caraajenihane netiha 28ॸCanuna acaauru rai nitajenaachara

cureeunni, casohin cajaaoruhane coina, nejeein nenaa ichaonaa teeun. Chaaelai


nena ichanaa cureeunni. 18ॸCanu janonaa bananeriaain nitajeeuruhane.
jerenihanune, nihei chunei casohin Niheichu chaaen cacaje rulunajaera.
cajaonaa nainerihei. ͮľ͑Ëфʮľ‫ڏ‬ 29ॸSatiin curuaanaacuru curuaanaa Ofa

nihane netiha cureeunni, ͑ɗҡΎȍ͑ɗȍ‫ڏ‬ Cana Coaunera carai tenajaana jaun,


nune coina caletoaa Ofa Cana nihei chunei cacaje rulunajaera.
Coaunerana jaun,” nae Cana Coaunera 30ॸCanuna, Ofa aina leinjiin Cana

Calaohi Jesoso. 19ॸNiritoha Jesosone Coauneraneein nihacaanu,” naa


esenetaeraauru Jorioocurute, nii Jesosona jaunte, 31ॸajeri mucuutaaure
esenetaauruhichuru caje nejelau Jorioocuru, que bodoosihuruhane coina.
neleruhin neeure. 20ॸNiichurute: 32ॸNii jaunte: “Itolere caohachana

“Chanuna caa osaaonaa nechu aansai ichaaun satiin coarajeeichene


jaeloroheneein nenaa cacha ere notaracaae, Ofa letononeein.
tonoraaure,” naaure tabaauru itarai. Chatohanei corenihana nitoaneein ajeri
21ॸNii jana nii esenetaaurerate laaen: que canu bodoosicheeiche,” naa Cana
“Osaaocane noote caritiin erere. Coaunera Calaohi Jesosone janate:
Chasiina jana osaaocane maosacuru 33ॸ“Caohacha ichaaine coreniha ajeri

nota cono tere,ٚ͑ӕфľɗҡфɗ͑ľʮľѸɗ͑‫ڏ‬ que ii bodoosiriahacaanu. Cana


jeein. Coaunera niha nocoetiin, Cana
221 ˇΎ͑Ëȍ̞ľ͑ɗॷ10ٍॷ11

Coaunera rerohecaaina jaunna ichana


jerichaanu. Cana Coaunera niheei. Oha Lasarone

11
Raujiaain cachaneein natiinte Cana 1ॸNaain Betaniau coroatajai

Coaunera niha nocoetohi,” naauruhane baihuru aina nenaa Lasaroneein


jana: curuajai jetaote, banejelanaala cunaite.
34-36ॸ“Inarate casohin cajaonaa 2ॸMarata, Mariha, naa nii baihuru

jerequiche, ‘Ofa cana Inaca calaohi curuaa. Nii Marihate, Cana Coaunera
nichaaun,’ naanune coreniha. Chaaen Calaohi Jesoso tijia choaae erene jujui
techu nii coreniha, ‘Ofa cana Inaca Cana jataain coreti chorohin, couturiji que
Coaunera rerohecaa,’ cacoeeiche, Cana jacoraera ne.
Coaunera chujian raajenihane, ‘Canu 3ॸNii jaunte cunaitiha nii acaauru cona

Ë́ΎȍɗËȍӕфӕٔ͑ɗ͑Ύľ́ӕɗËȍӕȍľ‫ڏ‬ Lasarona jaun, “Cunaitiha iicha


naauru rai, rai quiricha inoaesi belaaicha curuaanaa,” naain Jesoso rai
cuhanena jana, esenetaaichelu satiinina berateeure.
jaun chujian, caa chauratane que 4ॸNii jaunte Jesoso rene turuhin

caletoaa Ofa cana Inaca, niicha jerenohi beeuruhane jana: “Coatiha nii
ichacaaunne coina natiin. Inasiina Cana cuaaetoha nii cunai caaun orihaain.
Coaunera rerohecareeun, ‘Ofa Cana Cana Coaunera coitucuhin, ‘Caohatoha
Inaca calaohi nichaaun,’ naanune Cana Coaunera Calaohi,’ naain Cana
coreniha. 37ॸIchaa Ofane tocohaneein Coaunera Calaohi coitucuuruha satiin
cha ichaenihanune coa canu cachaaurune coinate cunaite nii cacha,”
esenetaache. 38ॸAihane jaun, canu naainte cuelanaala cuu coroata janohin
esenetaeneeichene nihanatiin, nii ne Cana Coaunera Calaohi Jesoso. 5ॸNii
Ë͑ӕȍËȍɗËȍɗËΎфɗ͑ľѸľ͑ľҡɗËȍľ‫ڏ‬ baihuru aina curataain belainaaca
nete caohachae. Nii ainate canu aina natiinte 6ॸ“Cunaitiha Lasaro,” naain
niha Ofa Cana Coaunerane jana, canu berateeuruhane jana. 7ॸcoroata janohi
rai Calaohineein aina nihanune cuu nihane baiha:
esenetaaichene caohachae,” naa “Chajaauchete coaiteen Jodea
Jesosone jana, cunichaache,” naa Jesoso, aina
39ॸcoaiteen mucuhin amanaa nerelanaa nichaanune raine janate:
jerecuruhane jana, acaauru que janoriin 8ॸ“Jaitinootera carajaje, ishohin

amue Jesoso. ijiaonaa jerecuruha Jorioocuru, ajeri


40ॸAcaauru que janoriin amuhinte que ii bodoosiine. Nii atiin inachura
Jorodaan jerau cauha cue. Nii jauriaa coaiteen ucuaae cunaa jereeite cacha
cachaauru coujunacatihalu Joaanna relaera,” naacaanune janate:
jaaun turuhin cuu ne. 41ॸNii janate rene 9-10ॸ“Tana, cojoanonaateein caletoaa

turuha uure arajiin cachaauru. Cuu Ofa Cana Coaunerana jaan ichacaaunne
turuhin coaraain: nihane coitucuhichene. Ichaenihanune,
“Esinaete chuhisi rauhijiriin aite canuhachana baasoneein nedareeunni,”
Joaan, caa cacha que. Niicha ichai nae Jesoso.
ichaain cana notaaca Jesosone rijijieein 11ॸNii baihate: “Siniha cana belaicha

cana notaacane que airijiinte, esinae Lasaro, nocoa inae nocoaa curichaaun,”
rauhijiriin aitohane tocohane,” naainte naa Jesosone jana:
42ॸJesoso esenetaaure cuu nenacaauru 12ॸ“Aihana jaunte chujian, sinihana

cachaauru. jaun nerautareein,” naacaanu. 13ॸEsinae


ˇΎ͑Ëȍ̞ľ͑ɗॷ11 222

sininaa que jecha aite naacaanuna natiin, chabana nitajenereeinche. Caa


jaunte, caitoonjoan esenetaaichena,” naa
14ॸrauhijiriin: “Inae oha Lasaro. Jesosone jana:
15ॸCaoacha quete cuu nenihanune jana 27ॸ“Eenjeen, iite Curisito neein- Cana

ai. Inae laaen jataain quesenetaa æΎӕ͑ľфǽΎȍɗ͑ľľɗ͑Ëȍľ͑ľľѸľ͑ľҡ‫ڏ‬


curiquicheein,” naa Jesosone jana: nuchera. Iite caa chauratane que turuha
16ॸ“Chajaauchete cana netonai aina uha niicha jerecuri canacaanuhacha
cunichaache, aina jiniiquiin ohacachene cohajei ineinchera,” nae Marata.
coina,” nae nii Tomasi canacaanu rai.
(Nii Tomasite curuaateeure Faƿone Lasaro atanebana choae chanaa Jesosone
neei, faƿone nihana jaun.) 28ॸNiritohane baihate, nocoasai Mariha

cotihaca cue Marata. Rene turuhinte:


Onaa ichateein, rai ichaonaa tera niha “Taute turue cacha relaera. Ichotijiaeratiha
Cana Coaunera Calaohi Jesosone jaunna ii cotihaca uun,” naa Maratane
17ॸNii janate Betaniau turuha Jesosone jana, 29ॸluhecotariin nimihuritiin Jesoso
jana, inae jena janoha atane neruujuene coaraa uhe Mariha. 30ॸNii janate nii ratiriha
beeure. 18ॸSaaneein itaraeniha Maratana jaaun jelaiha ne Jesoso, jaiti nii
Jerosaleen caje nii Betaniane jaunte, neseu turuelanaala. 31ॸLuhecotariin
19ॸtajiha caje turuhacoaaure Jorioocuru, nimihuritiin uha Marihana jaunte caaijie
nii onaa cacha baihuru Marata, Mariha, uure nii loreri asaae aina neein suujua
naaonjoain suujua nunaauruhane coina. nunaa nenacaauru Jorioocuru, “Naain
20ॸNii janate turuelalajeein tajiha atanebana choaae jecha inaderaa cue,”
uujiha Jesosone coitucuuriin que tacaa naain niqui caaijie cuure nii Jorioocuru.
uhe Marata. Jana, Marihate, loreri asaae 32ॸNii janate Jesoso rene turuhin

nedae. nacatiha neseonraain:


21ॸNitohaneein cuhin Jesoso que “Cau neeichene jana nihane, oriheiche
tacaain: “Cau neeichene jana nihane, canejerata Curuaanaa,” naain 33ॸchanaa
oriheiche canejerata curaanaa. 22ॸNete, Marihane jana, aina chanaauruha
chaelai bajaaichene ichei tiha Jorioocuruna jaun, jataain inaderaain:
cureeinche Cana Coaunera,” naa 34ॸ“Chu atane rucuhecure,” naain

Maratane jana: bajaa Jesosone jana:


23ॸ٘ʊËȍ͑ɗ͑ҡľËΎɗҡľľ͑͑ɗËȍӕф‫ڏ‬ “Nota taute atane rucuhecurera
reeinche,” naa Marata rai Jesosone Curuaanaa. Chajaautejian coaanicha,”
jana: naauruhane jana 35ॸchanae Jesoso.
24ॸ“Eenjeen airichaainche chuhisi. Inae 36ॸNii jaunte: “Jataainte coinaderae,”

besautiha cana janonaane banate, naaure Jorioocuru tabaauru.


coaiteen ichanaain ichaoha 37ॸNii jana leochaaurute jana: “Tajian

cuurureeinche oonacaauru niquicha,” caa cacha, maosa nota cono tihalune.


naa Maratane jana: Tajian jana naineriha chaaelai ichaa
25ॸ“Canuna onaa ichateein, rai oheniha Lasarone coinane,” naaure nii
ichaonaa nitajenaa charanejeein leochaauru Jorioocuru.
nenaana jaan teraneeunche. тӕľѸľ͑ľ‫ڏ‬
taerate, ohane niha natiin ichaoha Oo caje ichanaa Lasarone
cureeinche. 26ॸSatiin jaiti ichaohin 38ॸNii
jaunte atane bana rohan turuhin,
nenacaauru quesenetaanete, ohane niha coaiteen inaderae Jesoso. Ajeri jachu
223 ˇΎ͑Ëȍ̞ľ͑ɗॷ11

cuhane ita rucuhecuruha Jorioocuru, ichaa inae. 48ॸNaajeein inauheneeicha


jelai ajeri que fuhina jaun: coarajihacachenete, esenetaacoaauruha
39ॸ“Joracaauche,” naa Jesosone janate: satiin cachaaurune, Ë͑ËɗфɗËȍӕфӕ‫ڏ‬
“Inae jerihane nirinihache cacha фľľɗ͑ѠΎ̲͑ΎËӕфӕфɗËΎËΎɗ͑͑‫ڏ‬
natiinta. Inae jena janohache aiha caihuri. Cana raite caa ita taojianaana
cachane natiinta Curaanaa,” naa nii jaan loreri Teenforo chamuhitiin cana
nijiaonaa cacha bai Maratane jana: cairichaaurure,” naaure jetao
40ॸ“Inaera ichei, ‘Esenetaaichenete Jorioocuru curuaanaacuru.
Cana Coaunera ichanohin caohati 49ॸNii jana jetaote, cuune leinjiin

coaariquicheeincha,’ naain ichei Caifasineein curuajaain batirichuru


aitoonchena,” naa Cana Coaunera curuaanaa. Nii jetaote:
Calaohi Jesosone jana 41-42ॸʮΎфËӕ‫ڏ‬ “Joaereeinte ereereequiche. 50ॸNita
ruhane jana, dede coarajeein: coitucuhichene, cana caohachanu que
“Nariha Ofa, ii bajaanune satiin tejian oha cureein nii leinjiin cacha,
quiicha bajanojoin tenajaaoqui nabana necairichanaa coaracaache
bajaanune naineeine coreniha. Nii satiin Isaraeli cocoaicha nichaachene
jaunna ichei aitoon, aonacuruha coataa,” nae jetao acaauru rai nii
͑ӕфɗËȍΎнӕľËӕ͑ľ͑ËӕфӕËËȍӕ‫ڏ‬ Caifasi.
rune coina, aonaain esinae rauhijiriin ii 51ॸ(Coatiha suujua caje coaauneein

caletohaine esenetaauruhane coinara rocohin aitohi nii Caifasi. Nii ajaana


Ofa,” naane 43ॸbaihate: cuhane batirichuru curuaanaa neein
“Lasaro, mituu nii lai caje,” naa Cana nihana jaunte coroatajane Cana
Coaunera Calaohi Jesoso tonijiaine jana, Coaunera, ͑¡͑͑ľËɗфɗËȍˇΎфɗΎΎËӕ‫ڏ‬
44ॸtajiha conaara tijianeein mituha rune coataa oha curichaain Cana
uhane jana: “Batuhichuchete jianacoon Coaunera Calaohi Jesosone que
mituhine,” nae Cana Coaunera Calaohi aitohane coina. 52ॸæΎҡɗȍˇΎфɗΎΎËӕ‫ڏ‬
Jesoso. ruhacha coreniha oha curihaain niqui.
45ॸNii ainate Cana Coaunera Calaohi Satiin chauratane sacutaain riaaneein
Jesoso esenetaaure le lauriin ͑ľ͑Ëӕфӕæ͑æΎӕ͑ľфË́Ύȍɗ‫ڏ‬
Jorioocuru, nii Mariha corianiha churu jitariin taojiaane coinate
cunacaauru. aicheein.) 53ॸNitohaneein oo caje Lasaro
ichatihane caje coauneeinte, Cana
Jesoso mucuuruhane rai æΎӕ͑ľфǽΎȍɗˇľѸΎѸΎнӕľ͑ľËΎѸӕӕ‫ڏ‬
neeuruha fariseeocurune ʮӕӕфľˇΎфɗΎΎËӕфӕфɗËΎËΎɗ͑͑‫ڏ‬
(Mt 26.1-5; Mr 14.1-2; Lc 22.1-2) caihuri, sohin jaaoruhane coina.
46ॸNii jana, acaauru tabaauru jetaote 54ॸͮɗɗʮӕ͑ҡľˇΎфɗΎΎËӕфӕфɗËΎËΎɗ͑‫ڏ‬

turuhin biha cuure fariseeocuru rai. nacaihuri rai ecocoelanaala nii Jodea
47ॸͮɗɗʮӕ͑ʮľҡΎҡľɗҡҡΎʮɗӕфľƸфɗѸľľΎ‫ڏ‬ batane caje mituhin naain Efaraaiun cue
curu, batirichuru curuaanaacuru, saain Jesoso. Cacha areroo rohan nenaa neseu
cocoainanacaihuri nii que ita rai Efaraaiun cuhin cuu ne, canacaanu
ereereecuruhane coina. Nii jaun jetaote aina.
ita rai: 55ॸFasocoa cataihajeein, neseeuru

“Inae itolere ichaa nii cacha. neseeuru caje naain Jerosaleeun


Inasirihacacheta. Maosacuru rautaain, cuhajeeure, acaauru necoaauna rijijieein
onaa ichateein, lenone faain, itolere naunatajaain, necaaonjoaain jatoroaain
ˇΎ͑Ëȍ̞ľ͑ɗॷ11ٍॷ12 224

Fasocoa beseta bitohauruhane coina. netojoeein arajiin cairichaihuri. Coatiha


56ॸNiiJerosaleeun turuhinte cuu inoaelu netojoeein cau nerinaaunni
cajianeein Jesoso ariirijieeure. Cuu inara aina,” nae Jesoso.
nenaa ita taojiahuruna jaan Teenforo
asaae ita taojiaain: Lasaro sohin jaonaa
“Beseta bitohanacha urichaai,” naain jerecuruha Jorioocurune
itacaje bajaaure, 57ॸ“Chunocoha, ‘Cuute 9ॸNii baihate, Betaniau niha Jesosone

ne,’ naain coitucuhane, beeinete coitucuuriin coaraa cuure Jorioocuru.


mucuhin raeratihacaanu,” naauruha Coatiha acaacha coaraa aihuruhi.
fariseeocuru, batirichuru curuanaacuru, Lasaro- nii oo caje niicha ichatei
naaonjoainurine jaun. coaracuruhane coinane maajeeinte
aihure.
Jataain Jesoso belaiha Marihane 10ॸNii jaunte ita suujua rijitojoeein, ita

12
1ॸSaota janonejeein lanajeeca suujuau tacaain, “Chatohaneeinte
Fasocoa janonaane janate, nii acaentonai sohin jaonaaneeineta,” naain
oo caje niicha ichatei Lasaro coaraa cue 11ॸnii Lasaro netonai que necosuujuaaure

Jesoso naain Betaniau. 2ॸNii janate cuu batirichuru curuaanaacuru. Ohane jana
beseta bana rijijieein Jesoso ɗËȍҡɗȍˇľѸΎѸΎ͑ľËΎфɗ͑ľѸľ͑ľҡӕ‫ڏ‬
coroaateeure, raaoti lenone que. Lasaro ruha le lauriin Jorioocuru, acaauru
bai Maratate, acaauru rai lenone jianeeinna jaun.
lauriae.
3ॸNii jana litoro cataaun uujoaain Jerosaleeun turuha Jesosone
erene jujui coreti uhaain, que Cana (Mt 21.1-11; Mr 11.1-11; Lc 19.28-40)
Coaunera Calaohi Jesoso tijia rujuaain, 12ॸNii janate Jerosaleeun cuhacoaaure
couturiji que jacoraa Marihane jana, arajiin cachaauru, Fasocoa beseta
juujijiain bijiihaque nii loreri asajai. bitoaa.
4-5ॸNii jaunte: “Chanuna nichata fashai Nii cojoanoote turuha urichaain
janonei amihanenaa core tocohaneein Jesosone coitucuure. 13ॸNitohaneein
necoretelanaala aihure, cairichaihuri coitucuhinte, elele alo saaujiin amaain
coroatajanenarichaae,” nae nii que tacaa cuure. Que tacaain:
canacaanu lechoonca coroataja Simoon “Caohacha quete uhicha- canacaanu
calaohi Jodasi Isacariote, nii Jesoso coroatajaneraunu que Cana Coaunera
coulurujueranu. 6ॸCoatiha esinaae letono. Cachuura,” naain, “Caa Cana
rauhijiriin cairichaihuri coroatajanena Coaunera letono belaihuruhine itolere
jerihane caaun aitohi. Asijiautonihana cachaauru. Caa Isaraeli Curuaanaa Rey
jaunte aite, nechu jataain aca nii belaihuruhinera,” naain, ehequiin
coriqui raane jerena caaun. Aca coroajeein Jesoso raaure. 14ॸNii janate
canacaanu coriqui beraichaneein nihana cabario tocohaneein nenaa boro ichoaae
jaun raotojoeein basijiauhane coinate iniin laulauquiin turuha uhe Jesoso,
aite. aitoha Cana Coaunera Quiricha Inoaesi
7ॸNiritoha Jodasine janate: “Coa cuhanene tocohaneein:
rerohecaa. Cajabereeo rucuhecuruha 15 “Coa coasichachera

najaannu que niicha rucu