Vous êtes sur la page 1sur 629

Marius Mercator. Marii Mercatoris,...

Opera omnia, sive Monumenta ad pelagianam nestorianamque haeresim pertinentia, editio Novissima, juxta eruditissimam Garnerii
recensionem adornata, cujus amplissimis praesertim commentariis dissertatio.... 1846.

1/ Les contenus accessibles sur le site Gallica sont pour la plupart des reproductions numériques d'oeuvres tombées dans le domaine public provenant des collections de la
BnF.Leur réutilisation s'inscrit dans le cadre de la loi n°78-753 du 17 juillet 1978 :
*La réutilisation non commerciale de ces contenus est libre et gratuite dans le respect de la législation en vigueur et notamment du maintien de la mention de source.
*La réutilisation commerciale de ces contenus est payante et fait l'objet d'une licence. Est entendue par réutilisation commerciale la revente de contenus sous forme de produits
élaborés ou de fourniture de service.

Cliquer ici pour accéder aux tarifs et à la licence

2/ Les contenus de Gallica sont la propriété de la BnF au sens de l'article L.2112-1 du code général de la propriété des personnes publiques.

3/ Quelques contenus sont soumis à un régime de réutilisation particulier. Il s'agit :

*des reproductions de documents protégés par un droit d'auteur appartenant à un tiers. Ces documents ne peuvent être réutilisés, sauf dans le cadre de la copie privée, sans
l'autorisation préalable du titulaire des droits.
*des reproductions de documents conservés dans les bibliothèques ou autres institutions partenaires. Ceux-ci sont signalés par la mention Source gallica.BnF.fr / Bibliothèque
municipale de ... (ou autre partenaire). L'utilisateur est invité à s'informer auprès de ces bibliothèques de leurs conditions de réutilisation.

4/ Gallica constitue une base de données, dont la BnF est le producteur, protégée au sens des articles L341-1 et suivants du code de la propriété intellectuelle.

5/ Les présentes conditions d'utilisation des contenus de Gallica sont régies par la loi française. En cas de réutilisation prévue dans un autre pays, il appartient à chaque utilisateur
de vérifier la conformité de son projet avec le droit de ce pays.

6/ L'utilisateur s'engage à respecter les présentes conditions d'utilisation ainsi que la législation en vigueur, notamment en matière de propriété intellectuelle. En cas de non
respect de ces dispositions, il est notamment passible d'une amende prévue par la loi du 17 juillet 1978.

7/ Pour obtenir un document de Gallica en haute définition, contacter reutilisation@bnf.fr.


PATROLOGIiE

CURSUS COMPLETUS
SIVE ..---.
BIBLIOTHECA.UNIVERSALIS, INTEGRA, UNIFORMIS, COMMODA, OECONOMICA,

OMNIUM SS. PATRUM, DOCTORUM SCRIPTORUMQUE

ECCLESIASTICORUM

QUI AB MVO APOSTOLICO AD USQUE INNOCENTII ni TEMPORA


FLORUERUNT;-
RECUSIO CHRONOLOGICA OMNIUM QGM *..,- .
EXSTITERE MONUMENTORUM CATHOLICJE TRADITIONIS PER DUODECIM
PBIQRA ECCLESLE SJECULA,
YUXTAEDITIONES ACCURATISSIMAS,1NTER SE CUMQUE NONNULLIS CODICIBUS MANUSCRIPTIS COLLATAS, PERQUAM
DILIGENTER CASTIGATA;
DISSERTATIONIBUS,COMMENTARHS LECTIONIBUSQUE VARIANTIBUS CONTINENTER ILLUSTRATA ;
OMNfBUS
OPERIBUS POSTAMPLISSIMAS EDITIONES QVMTRIBUS NOVISSIMIS S.ECULIS DEBENTUR ABSOLUTAS
DETECTIS, AUCTA ;
INDICIBUSPART1CULAR1BUS ANALYTICIS,SINGULOS SIVETOMOS, SIVEAUCTORES ALICUJUS MOMENTl
SUBSEQUENTIBUS, DONATA ;
CAPITULIS
INTRA 1FSBMTEXTUM RITEDlSPOSITiS, NECNON ETTITULIS SINGULARUM PAGINARUM MARGINEM SUPERIOREM
DISTINGUENTIBUSSUBJECTAMQUE MATERIAM SIGNIFICANTIBUS, ADORNATA J
OPERIBUS CUM DUBIISTUMAPOCRTPHIS, ALIQUAVEROAUCTORITATE INORDINE ADTRA.DltlONEH
ECCLESIASTICAM POLLENTIBUS, AMPLIFICATA;
DUOBUS
1NDIC1BUS GENERALIBUSLOCUPLETATA : ALTERO SCILICET RERUM, QUOCONSULTO , QUIDQW»
UNUSQUISQUE PATRUM INQUODLIBET THEMA SCRIPSERITUNOINTUITU CONSPICIATUR ; ALTERO
SCRIPTURiE SACR^E, EXQu6LECTORl COMPERIRE SITOBVIUM QUINAM PATRES ETIN
QUIBUSOPERUM SUORUM LOCISSINGULOS SINGULORUM^ LIBRORUM .SCRIPTUR^
TEXTUS COMMENTATl SINT.' . v
j*^-
EDITIO
ACCCRATISSIMA,CETERISQUE OMNIBUSFACILEANTEPONENDA, SI PERPENDANTUR : CHARACTERUM NrflDlTAWjk,
CHART.EQUALITAS, 1NTEGR1TAS TEXTUS,PERFECTIO CORRECTIONIS, OPERUM RECUSORUM TCM VARI^fAiOx^
TUMNUMERUS, FORMA VOLUMINUM PERQUAM COMMODA SIBIQUEIN TOTOOPERIS DECCRSU CONSTAN/TERV/^, y
PRETII
SlMlLIS, EXIGUITAS, 1STA
PRiESERTIMQUE COLLECTIO, UNA, METHODICA ET CHRONOLOGICA, CP
SEXCENTORUM FRAGMENTORUM OPUSCULORUMQUE HACTENUS HICILLICSPARSORUM, PRIMUM t"* j T~~\
AUTEM INNOSTRA BIBLIOTHECA,EXOPERIBUS ADOMNEg^ETATES,LQCOS, LINGUAS J_J, "ZZ^
COADUNATORUM. V I k—i'I _^
FORMASQUE PERTINENTIBUS,
:
SERIES PRIMA, . \f\. %
IN QUA PRODEUNTPATRES, DOGTORESSCRIPTORESQUEECCLESIJELATINJE ' Y^X C
A TERTULLIANO AD GREGORIUM MAGNUM. \ \ j-rt'
ACCURANTE J.-P. MIGNE, Gureuum <£ompletontm IN SINGULOS SCIENTl ^^
ECCLESIASTICiE RAMOS EDITORE.

PATROLOGI^E TOMUS XLVIII.


MARU MERCATORIS TOMUSumcus.

PARISIIS, VENIT APUD EDITOREM,


IN VIA DICTA D'AMBOISE, PRES LA BARRIERE D'ENFER,
OBPETIT-MONTROUGE.
'
18W3.
MARII

MERCATORIS

S. AUGUSTINO JEQUALIS

OPERA
OMNIA,
SIVE

MOMMENTA AD PELAGIANAM NESTORIANAMQUE HMESIM PERTINENTIA.

EDITIONOVISSIMA,

JliXTA ERUDITISSIMAMGARNERIIRECENSIONEMADORNATA,CUJUS AMPLISSIMISPR^SEKTIM


COMMENTARIIS COMMENDATUR
DISSKRTATIONIBUSQUE ,

SICAUTEM ADEXQOISITAS
BALUZII
GALLANDHQUE
EDITIONES
COLLATAET EMENDATA,CT OMNIUM NECNON
LOCUPLETISSIMA
FACILE
CASTISATISSIMA MERKATBR.
HABERI

TOMUS UNICUS.

PMX : 7 FRANGS.

PARISIIS, VENIT APUD EDITOREM,


IN VIADICTA D'AMBOISE, PRES LA BARRIERE D'ENFER,
0D PETIT-MONTROUGE.

1846.
ELENCHUS OPERUM

QJLE IN HOC TOMO CONTINENTUR.

QglfiUM M, MPRQAT^QSIS MRS I&I8R.

Scripta ad PferSgnr.rd.tri h#resim perlinenlia. Coll. 9-699

PARJ PQfTERIQR,

Scripta ad Nestorianam Jijgrgsim per|jnent||, G99-1218

in foroSorbonico,2.
Barisiis.—ExcudebatBAILLY,
IN HANC NOVISSIMAM EDITIONEM

ADMONITIO.

In ipso hujus lomi limine lectorem aliquantisper sislendum duximus, quo nempc, de nostra
tn hac nova operum Mercatoris edilione digerenda certior factus, leclionem expeditius simul et
jucundius aggredialur. Quod vero ad ipsius Auctoris ingenium vel epocham, scriptorumque
cum genus tum genuitatem et numerum pertinet, quia de his notitice sequentes satis superque
documentorum exhibeant, eo viros studiosos revocare convenit, nec aliud nobis nisi de nostra
tditionis cum prcecedentibus relatione, et quasi habitu typographico, superest dicendum.
Equidem multce operum Mercaloris editiones, non autem pari eruditorum plausu, haclenus
publicijuris factce sunt: inler quas principem locum oblinent Garneriana typis mandata anno
l~>13,Baluziana anno 1684 cusa, ac postremo Gallandiana, quce anno ITilprodiit. Quce quidcm
editiones- mutuo inter se nexu ila colligatce sunt ut unaquceque a prcecedenli non solum
originem suam, verum etiam peculiare quo pollet ulilitatis genus muluetur. Etenim Baluzii
lucubrationes, paucis tanlum emendalionibus notisque de suo invectis, expressil Gullan-
dius, decessoris sui litteraturam et «xpigsiKvnon immerito suspiciens; siquidem, prcctcrquam
quod nullibi lextum auctiorem reperire sit, ex variis exemplaribus accuratissime collalis de-
promptum, sagacissimisquc illuslralum annotationibus, prceterea huic edilioni vel ipsum Ba-
luzii nomen, optime de litlerarum republica merili, non parum auctoritatis contulit. Aliunde
vero si quis rem acrius perpenderit, facile comperiet Baluzianam edUionem maximam laudit
famceque parlem Garneriance debere, cujus recensio et quasi necessaria appendix habenda esl,
quod ipse profiteri videtur Baluzius, scepe scepius lectorem ad illam revocans. Ut ut sit,
Garnerii vesligia in hac noslra edilione secuturi, de doctissimi Viri annotationibus, non
solum numero pene infinilo, scd etiam singulari erudilione conspicuis, disserere omitlimus,
quippe cum nemo sit, ut nobis videlur, qui hanc UWlaudem invidcat. At vero quoniam ipsi a
nonnullis crimini vertitur quod totam operum Mercatoris collectionem in duas parles ita divi-
serit, ui monumentaad Pelagianorum historiam in priore, in posteriore aulem qi$e ad Nesto-
rianorumhceresimperlinent comprehendanlur,illumab islainsimidatione vindicandi aocasionem
alacriler ampleciimur, talem partitionem midtum claritalis, nedum vel minimam confusionem,
inducere existimanles, illamque in nostra editione eo Hbenlius usurpaturi quod in hoc Palro-
logim loco peropportune sese nobis offerat, hcereseon novissime adversus Ecclesiam luclata7~um
historiam, quasi retrospiciendo, de more resumpluris : prcesertim cum Pelagianorum Nesto-
rianorumque contra calholicam fidem agones nonparum lucis ex amplissimis erudilissimisque
disserlationibus quibus'ulraque Garneriance editionis pars illustratur, percipiant.
JHnc facile conjicere licet, nos operum Mercatoris edilionem omnibus numeris absolulam
lilleratis viris prmstituros, modo Garnerii texlum, partilionem notasque, inscrto tamen quid-
quid emendalionum annotalionumve tam Baluzii quam Gallandii operaaccesserit, ad integrum
expresserimus *.
Huic igilur vice insisterc destinantes, tres supradictas ediliones perquam diligcnler conluli-
mus; quotiesque inter se differrent, variantem lectionem sive infra paginam, si quando res
aliqua explicatione indigeret, sive in ipso texlu inter uncinos descripsimus, nomine auctoris
a quo esset mutuata semper apposito. Nomen eliam auctoris cceleris nolis ascriptum lector re-
periet",nisi Garnerio debeantur, cui tribuendum erit quidquid oecurrerit non alio nominc
signatum.
* Verumlamcnnotandumest, Graca qucedamfragmenta, scopi, in aUera Patrologiicserie gracc
a Mario Mercalore suntac la- niiiieiitos. excudenda,re-.
quas ex S. Cyrillo expressa " Si quidde nosiroin noiis
linilatedonala,opera voroGarneriie regione laliniLeslus conlulcrimns,facilehocsi»
descripta,nos consulloomisisse,lecloremad S:
opera Epi- gnactilodigiioscelur; foiT.

P^TROL. XLVIIL
H W O.PERAMARil MERCAT01U8PROLEGOMENA. !2
!»— . iriiLg.lJ ]- L!rl,
!_.:»'.".J j . .- ' --..- '- '- ' -—--————-i
.. LIIIg IIr,,|u.,|.. ;,y..JIMIIIIII
ini.nuj

R. P. GARWi&I

PRiEFATIO GENERALIS
:jg§.
tfZjffi IN OMNIAOPERA MARII MERCATORIS.

PROOEMIUM.
Sei 6mriiri$^urif ,,emdite lecftff, qjM tei jdval prffinovissc, pfiusquam accedas ad tra-
ctanda opcra quse hoc volumine contirieriiur. Primum, deAuciofp ipsb,, cujjus nomen in
hunc usque diem yidelur ignotum; allerum, de opefibus, quae riuric pririiuia edurituf in
; lucem,'.: tertium, de stbdio et jabore nostrp, partim in emendandis mahuscrjptis codicibus ;
'>parVimin obseTvaliohibus, sicubi opus. ftiitr adhibendis; parlim in,.djsIrib,uen.dJs..-u]Qnc"a
riitiorie opMbus : quaflum de iis quae., cum hactenus , igripta fuerint, quoad lia>resim
Ccelestjariaro- et NcHtorianam, riuric pHmum ei hoc auctofe cognoscurituf : quinlurn ,
manus nostras Mercatoris opera:•: sextum deriique, quitj epistolee a
quompdo venerint ip Mercatoreiiv
iaticioAiigustiup' ad datre supersit.
,\' .. CAPUT PRIMUM.
pe Mario Merculore, quibus notas fuerit;qudcelate vixefit, unde oftiis, qudlis et quantce
auctoritatis sit.
Prodeunt nunc primum in lucem opera Marii Mercatoris, auctoris quidein antiqui, ei
ffiquali» AugusiTrio; hactehus tamen iia ignoli, eliam erudilis» ut ne appellalus quidem sit
tie riomirieVveV a Gennadio diligcnte CEetcrpquin ejusdem eetatis ecclesiasticorum scriptorum
«ensore, vel a; Pairibus aliis, siveakjualibu>, sive supparibus.
Erit fprte qui hoc.silentium miretur, immo qui iniquiofem in partem intefprelari vciil,
iJeoquei Mercatori fidern timidius prffistct, quasi seialem suam mentiatur, et velui umbra
Tpfodicus e* sepulcfo, illudefe tentet anlmis noyiiate allonitis : qupmodo enim, inquiet,
takiidiu, etiam- in Situ et tehebris biMiolhecrif urh, latuisset auctprpar nobilissimis ? qup-
rnodo, fugisset hominum nostti lemppfis curiosam diligentiam, iridcfcssumquesiudiuiri iri
perscrutandis velerum monumfintis?
Verum, uttaniisper differam de Gennadio dicere, deque alia dubitandi causa, de quibus
cfitsub Dherri opporturiior dissereridi lpcus; cerle Mercatoris npmen non ita ignolum est,
ac videri: ppssit: iIIitis* enim memineruht Augustirius et Possidius, qui duo plurimoruiu
instar essepossunt, > *»«^
A'ugustinus..jpet7/i-s autem, qui rapientur in nubibus, iri qiiadam epistold; quam scripsi AD
riLiuM MEDM'MERCATPaEM,quoc incipit : Prpcul dubip nplissimum vpbis, c.um me consu-
luisset deqilibusdam qucestionibus Peldgiarioriim, qui ne.ganl morlemesse peccato relribulam,
. qualfnm .dUpuiaveriminsubclitislege,^ic. (Lib.de VIII qiioest. dd pUlcil; q. 3).
Possidius, cum roccnserel Augustini adversus Pelagianos', sive Ppera, sive epistolas libris
pafes, ticcihio scplimo loco Kcripsil: llem ad MERCATPREM epislold conlra ebsdem una (Iri
iridiculd' operum Augustirii adverstis Pclagiarios, annolSlh-). Quse verba irri.to:I.a^"',« qtise'-
ras ineditionibus vulgaHbus indicis qui iri fftfhie operum sancli Augusiiiii appoiii.solet. :
reperiunte enim in soia piima qujtm separaiihi aCcuravit vulgavitque Lovariii Joaunes
Uiimmerius caponicus regularis.:
Floruisse ab arinoCbrisli circiter 418 ad 450 ex co cplligilur, quod acecpit ab Augusiirio
cpistolam anri. 4T8; Gommdriitoriuhv advcrsus Cajleslianos pbliijit Theoaosio -an.n. 429;
contradixiVanalbematismis Nestorii ann. 431 ineiirile; libfurii Subnolutionum contra Ju-
lianuin scripsitann. 431 exeunte; meritioriem deiiique fecit, ium epmtolfe a TheiidorelO
scriplffi adT}pmriuni Aritioclienura ;;ium pohG?.pJi'S"-ab'^'od«-m'lia'bil*in-Eccie'sia';A!'nliorhen'"av
posl obilum siancli Gyrilli ann. 444; lum liffifcsis Eutychiana? post ha3C temppra invalc-
scentis, et ann. 451 damnata? : quje omnia idoneis argumenlis cpnfirmanda sunt.
El priinum quidem,, quod acceperit lilteras ab Augiislino arin. 418 ea fatiorieconGcilur.
Hafuhicc litterarum pars cpntinetii.r in libro de oeto Dulcitii qujestioiiibus, iri quo mentib
fitEivchiridii ad Laufentium : in Enchiridio l«iudat:ur,Hierony.mus tamquam vita functus.
Gtinv ergp; Hierohymus obiefit ariri. 420 pridie kal. Octpb.., fatendum est libruin de octo
Duicitii qugestipnibus nori fuisse scriplum ante aririum 420. At eo anno scriptum tradit
Augustinus, quo dies doniinicus Paschatis incidebal iri merisem Mafliuni; sic cnim ait :
Qudritum rixihi videlur, non tardavi respondere intcrrogutionibus tuis, per Pascha qaippe hoc
anno, quo dominicus dics fuil vi kal. Aprilis, a Carlhagine mihi missas liltcrus tuce dilectio-
nisaccepi. Post eos.autem dies sanclos, confeslim Garlhaginem suniprofeetus, inqxici ciwtdte
nihilme dictare pcrmisit occupationum, qumibvnon pdtesl cleesse, multitudo; sed pffsteaquam
inde regressus sum, peruclis apud nvstrds quindecim diebus,qiiime:posi abseriliamdiuiur-
ndrii curare aiia compiilerurit: nam post tres merises, libi reclire permissus sum, rescribere
isla non distidi, el abs (e missis qucestionibus, quce a me per diversa opuscula mea jam
fueranl pertraclala, ex cisiem opusculis
' reddere , vel solutivnem, vel certe disccplationem
meam. --.-j, . ._.,;. .,.„....^»;^iK«*;•.. .$*»
iS '*"'**""
GARNERIIPRJEFATIO GENERALIS. U
Guhi crgo tolo temppfis spatio qiiod intefcessit ab anhp 419 ad 430 , quo vita excessit
Auguslinus, Pascha non inciderit iri mensem Martium, piaelerquani ann. 422, eo ipso anrio
iibev ille dici debet scriptus : neque cnim falio patitur, ut rejiciatur ad annum 430, nisi
'diiieratur simul ad mensem pfoximum obitui Augustini. Tradit cnim sanclus doclor se
post tres sailem a Paschate mertses fespondisse Dulcilio, et proinde vel Julio ineunte, vel
exeunte Junio. Ulruirique autem prochl abest a vero : nam Jibri ad Dulcilium mentio 6t
iri Retraclationum libro securido ante annum 428 absoluto, et Hippo Regius obsidcbalur
jam inde a tribus mensibus, quando Augustirius diem obiit.
Jam vero si liber de oclo quseslionibus eo quo diximus teinpore scriplus sit, data est
procul dubio ab Auguslino ad Marium Mercaloferii epistola aliquot anle annis, et, ut opi-
ribr, slatim atque Zosimus ttilit serilenliam iri Gceleslium ac Pelagiuin, atque ita perlinet
ad annuin saltem 418, quo vivcre dtisiil Zosihius vi kai. Januar.
Ea porro tempestate debiiit Marius rihtinullius esse nominis, ut qui dc rebus maximrs
celeberrirnum totius ofbis episcopuui, occupalissimumque interrogaret, nec rcsponsuns
merereluf tanlum , et ithid quidem tam elaboralum, ulabipsomel Augustino, veluli pra?-
judicala de qnffistionibus fidei sententia, laudetur; sed eliam rogaretur vicissim, ut si quitl
excogitarct de quaestione, doeerct Ecciesiei magislfum. Sunt enim ha;c Augustini verba :
Si quidhiric absolutum ac dejinilum disputdtiorie raiioriabili atque perfecta vel audisii, vcl
lcgisli, vel eliam adhuc audire, aut legere , aut excogitare polueris, peto mihi miltere non
graveris : ego enim, qiiod confilcndum est chafitati tuw, pius amo discere quam docere.
Secundum vero, quod Coinmonitofium Mercator Theodosio anno 429 oblulerit, marii-
fesie constat ex ipso iiltilo : Exemplum Coriimonilorii quod super nomine Cwlcslii Grceco
Sefmone a Mercatore claliim cst, non solum EcclesiW Conslantinopolitanw, sed etiam pluri-
this religiosissimis viris : oblalum quOque piissimo pi-iricipi Tlieodosio semper augusto, id-
ipsum ex Grceco in Lalinum trarislatumper euriidem Marium Mercalorem, Ghristi servum t
consulalu Florenlii et Dionysii VV. CC, per quod Cbmmonilorium cognito fiinestissimo>
errore, irixperiaWprwcepto; lam Julianus.defensor ct sequax ejus,cum cwteris sociis et par—
licipibus suis, quam poslea Cwlestius de Corislaritinopolilaria urbedetrusi, in synodo quoqutr
Ephesiensi duceritorum scpiuaginta quinque episc.oporum sententia postmodum in prwsenti
damnati sunt. Habuit aulem, ul fasti docenl, annus 459 consules Florenlium el Dionysium.
Terliurh, id est, lempus quo conscriplus esl liber Subnotalionum in verba Juliani, ex eo
facile coliigitUr, qucd in pia^fatione Augustini mentio Oal veluli vita functi, non fiat autem
concilii Ephesini, cum lamen maxime opoiiuisset, si modo per veritalem iicuissel, siquidens
£ ih eo Julianua cuni suis damrialus est. Hoc igitur opus elaboratum est lempore concilii Ephe-
sini, ut in nolis fusius demorislrabitur : lunc enim Mercalor a Bassula Bceksiae Carthagi-
hensis diacOno Augustini Julianique hiixtum opus accepit. Contigit aulem mors Augustini
ann. 430 v kal. Seplemb. Datum concilio inilium anno sequente x kal. Julias.
Quartuin eadem ralione probari potest, quo lempore scilicet conlradicliones a Mercatore
sint adversus impios Neslorii analhemalismos. Nestorius enim,ul conslal o.x tilulo
; Scriplffi
duodecimi sermonis, vi id. Decembris, Theodosio xm et Valentiniano III AA. CC. accepit cum
litteris Cyrilli analbemalismos duofleeim culholicos, quibus suos lolidem opposuit, ut
docet lilulus contradictibnum, quas Mercalor scripsit, procul duhio anle Nestorii depositio-
hem; dequa siquidern nuilus sermo fit, cum tamon fieri, si fas fuissel, exigeret sa^pius tem-
pus el locus. Hoc igitur opus anno 431, antc toncilium iuchoaium, elabofatum est: annus
enim qui consulatu Theodosii xin et Valciitiniarii m consignalur, cst Christi 430.
Quintum de lempore quo Mefcator adversus Thcodoretum seripsit, liquido patei, noti
tanium ex refutatione Nestorianas lisensis, iibi inentio quoque fit Kuiychiaiiae.; std ctiamex
liis verbis tituli adversus Thcodorelum : Item ex gcslis quce contra Bomnum Anliochenum
episcopum ccmscripla sunt, in quibus acciisalur idem Dimnus, quod eo prdseiUe palam in
' Ecclesia ausus sit nefandissiinus Theodorelus, posl obiluin sanctw rccordationis Cyrilii
Alexandrini poritificis, insultans beatw dormitidni ejus. ista proferre, etc. Haac eniingesta
xomcripla suhl in lalrocinali coriciliabulo Ephesino secundo, in quo .prjesidente Dioscoro,
ann. 449 depositus est Domuus, datnnatus Theodorelus, et ahsoltitus. Euiyches. Scripsit
igitur adversus Thcodorelum vel eodem auno, vel sequente, ctim scripsisse dicendus sit
ante concilium Chalcedonense, quo Tueodorelus post ahjuratum Nestpriuin receplus est.
Neque enirii perinde egisset cuiri liomine ab Ecclcsia rccepto, atque cum Theodorelo, =con-
cilii Ephcsirii adversario.
Denique Mercaloiem, vel rion pervenisse ad anhum 450 quo haibiia est Chaicedonensis
synodus adversus Eutychem; vel ex eo lompore nihil scripto mandnsse, quod ad nos per-
venerit, conjicere ex eo licet, quod si Theodoietum rescivisset receplum a ta»la synodo,
post idoneam fidei suee approbationem, aliter profecto catbolicum cpiscopum hon.o ipse -ap-
priine calholiGus appellasset, quam quomodo solet in opusculis quas habentur. llactenus de
tempore quo Mefcalor floruit, nunc de gente.
: Natus esiprocul dubio in Occidente inler Lalinos: nam in prffifatione ad ser.mones Nestorii
tcstalur, se nonnulla hujus hmretici ad plebem blasphemiarum ciicta ex Grwco in Lalinum,
fervore fidei incitcUum transtulissa, ui a fidelibus linguw suw fratribus cognoscerentur,el vila-
rentur. Fuit tamcn Grasca; lingua? non mediocriler peritus, quippe qui et Grnece scrrpserit
Commonitorium quod ab Eeclesia Conslantinopolilaiia ipsoque lmperatore legereter, et
cx Graeco Iranstulerit in Laliuum omnia fcrc opera illa qua} nunc edimus in iucem.
15 1N OPERA MARII MERCATORISPROLEGOMENA. 18
Quamvis aulem ex ipsius scripris definiri certo non possit, qua cx regione originem duxe-
j-it, nisi me taroen mea fallit conjectura, vel Campanus fuit, vel Apulus, vel ex ea parte
Ilali33 quse vergit ad Siciliam : nam res Coeleslii Campani, Julianique Apuli domesticas pri-
vatasque ita novit, quemadmodum vix alteri licet, quam qui fueril ejusdem aut civitalis aut
sallom provinciaj; Goeleslium vero e Campania duxisse originem, demonslramus tum in
riotis ad librum Subnolalionum.. lum in dissertatione de aucloribus el przecipuis defensori-
ius hasresis, qua3 a Pelagio npmen aecepit; Julianum veruin Apulianatum dncet Augusli-
nus, his ipsum cpmpellans vcrbis : Noli islum Pwnum monenlem vel admoneniem tcrrena
inflatus pfopagine contemnere : nonenim quia teApulia genuit,ideo Pwnos vincendos cxisti-
mas gente,quia non potes meme (Lib. vi Operis Imperf. cap. 18).
Quam porro priyataj sunt istee res utriusque hominis, quas Mercator refeii I Cceleslium
ex nobili familia ortum vitio naturse eunuchum, inler auditoriales scholasticos meruisse,
audivisse Rufinum Syrum Romai temporibus Anastasii, ex Urbe recessisse anno 408, elc.
Julianum vero habitum quidem pro Memorii filio ex Juliaha primaria femina ; credituui
tamen a nutricc supposilam fuisse tantis parentibus vernulai prolem; tolum fuisse in le-
gendis Pctronio et Marliali, obsccnis auctoribus, elhinc conlraxisse loquehdi scribendique
' licenliam; duas.post obilum parentum sorores sua in custodia habuisse, paribusque
disciplinis instituisse; ab una, cui ruinam pudoris exprobraret regeslo crimine coaclum
silere, eloi
Accedil alia quoque conjcctura non levis, quod in Sicilia vicinisque provinciis de gratia
Christi minus dispularetur, quam de peccalo originali, mprtisque debito per peccalum
cpntracto. Hanc vero unam qusestionem tractavit Marius, nec aliam peliit ab Auguslino
doceri; immo ad ipsam omnes ipse alias revoeandas pulavit : quod apparet manifeste,
parlim ex Subnotalionum libro, collectisque fragmcntis, sive ex Nestoni sermpnibus ad-
versus Pelagianos, sive ex Theodori Mopsuesteni libro contra sanclum Augustiuum; partim
ex cpistola Auguslini ad Marium, cujus partem nonmediocrem habemus.
Non fuit umquam, opinor, episcopus,immo neque presbyter,neque eliam forlediaconus ;
non erat cerle tunc, vel episcopus vel presbyter, cum ad ipsum scriberet Auguslinus,filium-
que nominaret: quis enim nescit solitos fuisse ea lempestate episcopos, cum de ali.is episco-
pis presbyterisque, immo el diaconis loquerentur, eos vel fralres appellare vel coepiscopos
el compresbyteros, atque eliam condiaconos; quoties vero de laicis agerent filios dixisse?
Gonsulendus in re tam manifesta solus Augustinus, de episcopis quidem, cum Aurelio, Coe-
lestino, elc; de presbyteris vero, cum Hieronymn, Paulinp, etc.; de laicis, cum Hilario,
Prosperoque el aliis scribil: cerle cum de Juliano diacono ageret in epistola ad Memorium
episcopum, et hunc fratrem cocpiscopumque dicit, et illum filium atque condiaconum.
Non erat episcopus lempore concilii Ephesini, cujus Palribus suumoblulit Gommoni-
torium adversus Coeleslium et Julianum ; inter eos enim sine dubio consedisset, si cpisco-
palem dignitatcm gessisset; non consedisse vero constat ex uominibus cpiscoporum toties
recensilis.
Non erat episcopus, immo neque presbyter, cum librum Subnotationum milteret ad
Pientium, quem venerandum presbyterum appellat; appellalurus utique, secundum tem-
poris moremi vel fratrcm vel compresbyterum, si fuissel in eodem ordine constitulus.
Neulrum denique gradum tenebat, cum circiter annum 446 componeret refulalionem
NeslorianismijClaudcretquelibrum his verbis : Necessario profecto credidimus ulramquepra-
vilatem (Nestorianam et Eutychianam) sua per plurimos ignoratione serpenlem bealissimi
Patris noslri Joannis Tomitanw urbis episcopi, frrovinciw Scythiw, sermonibus prodere, clc.
Episcopos cnim, ut erant lempora, preesertim viventes, hunc in modum appellabant illi spli
qui vel in clero inferiore, vel eliam inter laicos censcrenlur.
His porro facile adducor ul credam laicum vixisse : sin minus semper, quod (amen
reor, saltem quamdiu scripsit opera quae ad nos pervenefunt. Fidem hanc mihi faciunt,
quje prius allala sunt; auget vero isla eliam animadversio, quod ubiquc passim se ipse
vocet sefvum Chrisli : solebanl vero laici, et a se ipsis dici, et ab aliis audire, servi Christi.
Sic Prosper in Chronico generosum illum Iaicum, Pelagianea impielalis hostem, Constan-
iium, servum Chfisli vocat: sic Vitalis Gonslantiusquc laici nominantur in epislola ad Ga-
preolum : sic alii plurimi, ul lectnres erudili norunt.
Atque hinc emendes id qupd notariorum culpa positum est in Possidii indiculo, ad Mer-
catorem episcopum contra eosdem una. Legendum enim, ad Mercatorem epistola contraeos-
demuria; Neque vero fuit difficilis hailucinatio inler voccs cognalas, prajsertim si, ut fieri
- solel, contractea fuerint Epist., Episc.
^ Quod si quis dicat, factum forle Mercatorem episcopum post ea tempora quje meminimus,
- advertat tantisper, Possidium, primo ad annum 450 vitam iion produxisse; deinde solitum
iilos, quibus Auguslinus scribit, non aliis titulis afficere quam quos lempore scriptionis
gererent, ctsi longe majoribus postea fuerint insignili. Sie eo ipso loco, de quo agilur,
tluas ad Sixlum presbyterum epistolas recenset, cum lamen Sixlus postea, eliam vivente
Possidio, ad summum ponlificalum ascenderit. Cum ergo Manas lunc cum accepit ab Au^-
guslino epistolam, non fuerit cpiscopus, a Possidio certc non potuil episcopus dici, sed a
librariis peccalum esl.
Suspicor autem, ncque mihi videlur lemeraria susp.icio^ militassc lloma} Mercalorem
inter audiloriaies scholasticos, in eumque nmitem inletidisse Julianum, cum quereret.ur, in
il CAP.NERIIPILEFATIO GENERALIS. 18
suam invidia/n conetfari, plebeios milites, scholaslicos auditores, adolescentes ex monachis
dissolutos, et de qualicumque clericorum lurba homines : plebeios enim interpretor Con-
stanlium Vicanum ; milites, Valerium comitem; auditoriales scholasticos, Mercalorem ;
adolescentes, etc, Jacobum, TimaSium, adquos est liber de Nalura et Gralia (Lib. n contra
JuL.cap. 10); clericos, Paulinum diaconum Ccelestii accusatprem : omnes enim isli fidei
studio incensi Pelagianos insectati sunl. Quidquod Mereator, sive in Commonilorio, sivo in
Subnotalionibus, et Contradictionibus, immo et in Praefationibus Grsecorum operum, qua3
Latina fecit, rationcm scribendi totam de foro adhibet. Adde quod Cceleslii audilorialis
«cholaslici arcana quseque novit, quod indical societalis aliquid, et officii forte commu-
nioncm.
Neque vero, si laicus perpeluum vixerit, idcirco videri debet minoris auctoritatis, saltem
in ea parle calholicse fidei quam defendendam suscepit. Animadverli enim aliquando, nec
sine magna admiratione, Deum, qui amathumilium manu resistere superbis, iribus hserc- v
sibus Pelagianje, Neslorianae el Massiliensi, quas pras ceeteris stiperbias a Patribus accusan-
tur, opposuisse primum laicos homines, ut, quod ail Apostolus, per contcmplibilia mundi
confunderet fortia, et tumidam quasi Pharaonum polenliam confunderet ab infirmis. Certe
Pelagianis primus obslitit Constantius, ex Vicano (sic enim legendum est) Romee habitans.
Primus Neslorii dolum detexit, cleroque ostendil, affixa ad ecclesise valvas obteslalione,
Eusebius tunc temporis vel o-^olko-ziy.og -tvs §xo-ilioo; KUVH-ZUVTMUKOIMS, ut loquilur Theopha-
nes; vel rhetor, ut tradit Nicephorus; vel judex forensis, ut scribit Leonlius. Reslitere primi
Massiliensibus presbyteris laici duo, Hilarius et Prosper, monuerunlque Augustinum epi-
stolis quas consequens setas ita suspexit, ut supremis magnigratise doctoris laboribus con-
junxerit quasi suppares. Quidnam vero causge sit, cur non eadem Dci providenlia Merca-
toremexcitatumsentiamus,qui inchoatum alaiconegotiumlaicus ipseabsolvcndumcurarel?
Cerle Commonitorio suo Pclagianos Conslanliuopoli Ephesoque expulit, cl Nestorium, par-
tim epislplain vulgus edita, et ccntradictipue analhematismprum impiorum, partim Grascis
instrumentis Laline exhibitis Occidenti exsecrandum proposuit.
Alque hinc videre licet quanli sint momenti opera quaj nunc edimus : nam qnso tria
solent conciliare fidem auctoribus, ea mirifice commendaut Mercatorcm : scripsit de Juliano
Ccelestioque et Nestorio, qua? partim vidit, pai-lim etiam gessit. Scripta edidit eo lempore
quo poterat ab omnibus damnari mendacii, si quidalienum avcro relulisset. Quce scripsit,
cdiditque, ita sunt aliorum velerum scriplis consona, ut quantum Marius nuctoritalis a
veferibus accipit,tanlum vicissim Iuminis,immo Iongeplus,veterumobscuris alioqui scriplis
refundat.
Facit eliam ad commendationem Mcrcatorjs plurimum, quod de qua3slione difficillima ab
eo sc doceri postulet ipsemet Augustinus, ul anlea dictum est. Quocl attinet, inquit, ad
quwslionem resurrection{s, propter illos qui credunlur non esse morituri, sed cx hac morta-
lilate ad immortalitalem sine morte media transituri, inquisilio diligcnlior adhibenda est; ct
si quid hinc absolulum dc definilum cxcogitare polueris, peto mihi miltere non graveris : ego
enim plus amo discere quam docere, elc.
CAPUT II. ,i
De operibus Marii Mercatoris.
Etsi opera qua; habemus Marium Mercaforem probcnt forlissimum fuisse catholicffi fidei
vindicem, adversus hseresim Cceleslianam et Neslorianam, in iis tamen videtur potius col-
legisse certa velut instrumenfa causae quibus peragerctur judicium quam elticubrasse
tractatus.unde mens lectorum dogma fidei docerelur; quce causa fuit, meo quidem judicio ,
cur scriptis suis nomen potius Commonitorii, Subnotalionumque, cl Contradictionum, quam
librorum imponeret : verum, elsi longe plura sint quas ex Grajcis Lalina fecit, quam qu»
proprio labore composuit, iis tamen quse vertit, praelaliones adjungcre solitus esf, uliliores
sajpe ad historiam ecclesiasticam prolixis aliorutn tractalibus.
Ha3c omnia excerpta sunt ex duobus antiquis codicibus, altero Vaticano, altero Bellova-
censi, qui ambo sua sibi ffitate fidem conciliant: ille ex Hidelbergcnsi bibliotheca in Valica-
nam deportalus est; istc asservatur apud venerabi!c capitulum insignis Ecc!csia3 Bellova-
fensis : ulerque oplimae npta3, sed Bellpvacensis emendalior : ulerque a;!atcni pisefert
liCtingenlorum circiler annorum, ul ex characterum forma colligitur. Palalinum viderat vir
eruditissimus Lucas Holsteinius, ex eoquc dccerpserat nonnuila qua3 in ipsius charlis apinl
eininenlissimum cardinalem Franciscum Barberinum rcperta sunl, el opera R. P. Ppssini
huc transmissa. Bellovacensem nobis utendum commodavit vencrabile capilulum BelloYa-
censis Ecclesia3, benignitate numquam satis laudata.
Porro Mercatoris opera, quae in utroque codicc continentur, ila perlurbate, temereqne
sparsa sunl, aliisque permixta, ut doclissimus Holsteinius crediderit omnia qua3 habentur
in Vaticano, et ipsam quoque veterem coricilii Ephesini versionem tribui debere eidcin
auctori : qua3 opinio, etsi laboral aliqua parte, cum symbolum Thcodori Mopsuesteni aliter
a Mario, aliler ab interprete vetere versumsit, non caret tamen omni specie veri, sive
propler auclorilatem lanli viri, sive alias eliam ob causas, quas suo loco proferemus.
Ha3c aulem omnia tametsi dislributuri simus ordine duas in parles, visa sunt tamen re^-
praescntanda eo quo sunt modo, immo et cum snia liiutis, ac verbis, quibus sinaula vel iu-
49 . i;* OPERA MAM r.lEnGATOn,IS PROLEGpMENA. S3
cipiunt, vel finiunluf in codice Bellovacensi, qui Valicanp lopge praeslat, ut quid a nobis
prseslitum sit, facilius iec.foripteliigat.
Habet illecodex duas paiies : alleia comple.cl.ilur quinlam syopdum, alfera pro3.fert hunc
titulum recenliore manu apposilum : SYNODUSEPHESIANA,UBI NESTORII HJERESIS<:DM sca
jtucToiiis DAMNATUK, ista deinceps sequuiitur.
I. Incipil epistoia Anastasii Romanae urbis episcopi' ad Joannem Eierpsolymitauum epiV
scopum super nomine Rufiui. Princip. : Probalm quidein.affeeiionis est,g\.c. Fin.:: Yiderit
ubipossit absolvi.
II. Incipil prppter fidem cjusdcm Rufini. Princip.: Propier veneralionem, elc. Fin.: ADeo
quolidie fierii-anathemasint.
III. Commpnitorium lectorj advorsus haeresim Pel.ag.ii elCoelesfii, vel etiam scripta Juliani
a Mario Mercatbre servo Christi. Princip.': Quwstio c.dritra calliolicam fidem, elc. Fin.: Con-
vincimus et deflemus.
"' "-" Princip. : Nunc verba Juliani, etc.. Fin. : Nascitur ridiculus
IV. Liber Stibnotalionum.
mus.
Vv Marius Mercafor Christi seryu.s, lccfor.i .coiiseryp sup salpteni, Princip- : Grmcus sermo
est Theodori, otc> Fin.'":' Dcus unus iri Trih.itat.e semper et in swcula.
VI. Ilem alia epistola. Marius MprcatorChrisli servus, lectqri conseryo salutcm. Prineip.:
Samosatcni Pauli el Nestorii est ista noriminiis impia quani vana doctrina, elc. Fin.: Dain-
natiis est.
VII. Item alja. M. MercatPr .servus Cbrisli leclori conservo stio parem in Domino salu-
tem. Piincip.: Neslofiiquondqm
- VIII. Nunc episcopi, efc. Fin.; Grala est pulchritudo,
primus impielalis in Ecclesia ad populum scrmo, in quo de Incarnalione Do-
minica male lapsus infeliciter cprruit. Princip. : Doctrina pietads est,. efc. Fin. : In swcula
swculorum, Amen.
IX. Ilem tractatus alius. Princ. : ConiumeHas quidem in tne hmrelicorum arbitror, etc.
Fin.': Itain Christo omnes vivificabuntur, cuigloriain smcula sceculorum.
X. Ilem tractatus alius Nesiprii. Princip. : Plausus amatores Cliristi popidos his con-
/err-e, ctc Firi-. : Gloriam judicare.
XI. Item ejusdem sermo.in Ecelesia habitus, in qua lilteras Cpelestini Roinani episcopi,
et Gyrilli Alexandrini, denuiiliatipiiis acc«pit VIII id. Decenibris, consulatu Theodosii xni et
Vaicritinianin Augustoruni, postsextum"d'iem,qua.ni easdemlitleras sumpsil.Princ: Dulcem
nobisprmcedens f/ocfor, elc. Fin.: Deus pacis erit vobiscum.
XII. Item ejusdem die alfera, id est, Dominica. Princ.: Aliis in terris alia ulilitas, etc. :
Firi. : Ciiiest gtoriain smcula swculorum. '.:.-'
XIII. EjusdemNestorii epislola ad Cyrillum Alexnndrinum episcppiim rescribentis^ simi-
liier ex Grasco in Latinum transl.ata. Princ : hijuriasquidem admirabilium, ctc. Fin. : Ipsi
gloria in smcula smculorum.
XIV. Nunc exemplum epistolae Cyrilli Aiexandrini ad eumdem Nestorium, ex Giaeco in
Latinum, cui impiissime contradiceris idemNestorius resppndendum essepulavit,: sicut.su-
perius continetur. Princ.: Garriunt quidam, sicut audio, etc. Fin. : Inter sacerdotes Bei.
XV. Item cjusdem ad eumdem Ncstoriumepislola e Graeco in Latinum. Princ. : Vcnera-
biles viri, etc. Fin.: Qui nobiscumsunt saluteni-
XVI. Hem ejusdem episcopi Cyrilli ad clericOs snos apud Constantinopolim constilutos,
ex Graeco sermone. Princ. : Legi Hlleras missas a vobis, etc. Fi.ri. : Mori maxime volum est.
XVII. Item Nestorii de diversis ejus libris vel tractalibus exccrpta ab episcopo Cyrillo
capitula, ex Gra^co a nobis in Lftlinum versa. Princ : De codice confcclo, elc. Fin.: Ab his
asseritur servus^
XVIII. IlemejusdemNestorii eoriff.a hajresim Pelagii, seu Co3leslii.Princ.: Conlra quorum
pravam,elc. Primus sermo habiius, etde-GfJBco iri Lalinum a. nobis translatus ad verbum de
vefbo. Piinc. : Midlis et frequenter angorum imbribus, clc. Fin. : Et reliqua ad prmseniem .
remnon periinentia. J
XIX. ltem ejusdem in Adam in Ecclesia pubiice habitus. Princ. : Sol qitidem supra :
terras, ctc. Fin..':' Eaminde reslaurans. - '\
XX. Ilem ejusdem in id quod scriptum est : Emc oninia libi Aabo, siprocidens adoravcris \
me; cnjus initium istud esl : In alium scrmonem, cic. Fin. : Alque proslravit. '{
XXI. Ilem ejusdem traclalus ad populum in Adam. Princ : Et auditorum me expetenthim J\
doctrinam, efc Firi. : Iri Cliristo, cui esl gloriain swcula. *
XXII. Nunc exemplum epislolae ejiisdem Neslorii ad Coeiestium rescribeniis de Graco in
Lalinum translatae. Princ. : Hdnornbili et feligiosissimo, elc. Fin.: Religiosissime fraler.
XXIII. Item exemplum Commoniloril, quod super nopiineCoelestii Graeco sermoncdalum
rsl, non solum Ecclesipa Cpnstantinopolitanae.sed etiam plurimis religiosissimis viris : ob-
Iituia quoque piissimo pfineipi Theodosip semper auguslo idipsum ex Gra3co in Laiiiium
IrauslatUm, per euindem Mariuin Mercatorem Ghristi servum, in consUlatu Dionysii et Flo-^
rentii: VV. CC-,per quod Commoiiiloriuin cognito funesfissimo errore, imperiali praecepto, •
larn Juliarius defensor et sequax ejus, cnm caeieris spciis et parlicipibus suis, quam ppstea
Coelestius de Coristariiihppplitana urbedelrusi, in synodp quoque Ephesiensi ducentorrim
«eptuaginta quinque.episcopbruin iri jprassenti damnati sunl. Princ. : Caleslius quidmn eu-
nuehus, G{c,tin.;SuscepiisWit, ^ .', v ,.
21 6ARNERH P.RiEFAliO GENERALiS. $3
XXIV. Item Nesiorii blasphemiarum cnpitula, quibus lilleris ad se missis a sanctis Cce-
lestino Romanae urhis episcopo, et Cyrillo Alexandrino contradicit, el disputalionibus bre-
vissimis respondendo XII capilula lidei, quae ad sc tnissa fuerant, refeHefe uititur. Princ. ;
Nunc episcopi Cyrilli, elc. Fin. : Prorsxis esse nihil po.test.
XXV. Synodus Eptfesina. Princ. : Post consulatum DD. NN. Flavii Thegdosii,.elc. Fiil. :
Auclor existeret.
XXVI. Exeerpta ex libro ipsius Nestorii. Princ : Qualernione XVI, etc. Fin. : Px>puTp
prwdicasse.
XXVII. Nomina episcoporum qul subscripscre. Princ. : CyriIlus.,Hc. Fin. : ExpUciiil^t
episcoporum nomina, qui interfuerunt synodo .conlra Nestoriumnumero cxcin.
XXVIII. Cyrilli episcppi Alexandrini Applogelicus adversus Orientales. Pfirie.: Qyi suum
mcntem Deo sancte devovcrunt, etc. Fin. : In swcula swcuiorum.
XXIX. Cyrilli episccpi Alexandriae respo.nsio ad ea quae Theodorelus-cpnt.ra anathema,-
tismos dixit. Princ.:Cyrilius reverendissitrio ct dileclissimo fralriet.consacerd.otiE'vpplio,(ilt.
Fin. : Et adjiciet adpercipiendum.
XXX. Ejusdem Theodoreti ex praefalione librorum quinque, qnos adversuni peatum
Cyrillum Alexandrina^ civitatis antislilem, sanctumque concilium Ephesinuni, a qupHesto-
rius damnatus est, diabplo instigante censcripsil. Princ.: Priusquam convenius Ephesum, etc.
Fin.: Natura ejus appellationem assumens.
XXXI. Domino meo vere Deo amantissimo, et vcnerando S. Patri NeslPriP Theodorctus
in Domino salutem. Princ. : Quod urbana me conversalio ct obsequium, elc. Fin. : Plu-rimum
salutamus.
XXXII. Aliam in favorem Neslorianorum Constanlinopolim destinavit., i.n q,ua dicit.
Princ : Quod duas quidem naturas, etc Fin.: Delala sunt, etc.
XXXIII. Epislola Theodoreti ad Andream Samosatenum. Princ. : Magnificus vir Arislo-
laus, ctc Fin. : Confortanlc.
XXXIV. Himerio episcopo Nicomediae inter alia. Princ.: Intentionem noslram cerlam faci-
mus, etc. : Fin. : Tuis hwrendo vesligiis.
XXXV. Joanni Anliocheno, postquam rescivit ipsum damnassc dogtna Nestpfii, ppst alia.
Princ : Non tuam laleat sanctitatem, quodpostea, etc, Fin. : Apostolica contiriet..
XXXVI. item ex gestis, quae conlra Dominuni Anliochenum episcopiim coiiscripla sunt,
in quibus accusatur idem Domnus, quod eo praesente palam in Ecclesia ausqs sitidem ne-
fandissimus Theodoretus, post obilum sanclae recprdationis Cyrilli Alexandrije .ponlificis,,
insultans beatae dormitioni ejus, ita proferre. Princ : Nemo jdm neminem, etc.Fin.: prmdi-
cant Deum.
XXXVII. Theodori Mopsuesleni episcopi desecundo codice 'libfi quafti, frilio decimo,
conlra sanclum Augustinum defendentem originale peccalum, et Adam per transgrcssipnem
mortalem factum calholice dissercntem. Princ : Tanlis exstantibus, Ptc. Fiti.: Experienlium
sustinere.
XXXVHI. EjusdemTheodori ex alio quopiam libro adversusDominUria Jesuni Ghristum, et
ejus incarnationem. Princ : Nec enim inquit, e.lc Fin. : Fuerat factus.
XXXIX. Fragmenlum sermonis ab Eulherio habiti. Princ : Considerata inquil inconside-
ratm, etc. Fin.: Posset eripere.
XL. Refuiatio Neslorianismi et epilogus. Princ.: Emcinterim cursiminmodum, eic. Fin.:
Sermonibus prodere.
. XLI. Ad Ccelestinum papam Nesterius episcnpus CcnstanlinopolitariuSi Pf iric. : Didici
honestissimum, etc. Fin. : Divinitatis Domini Jesu Chrisli.
XLII. Epistola synodica S. Cyrilli Alexandrini episcopi, directa Nestorioquondam Gon-
stantinopolitanae urbis episcopo, duOdccim conlinens analhematismorum/capitula. Priric. :
Religioso et Deo amabili consacerdoti Nestorio, etc. Fin. : Vivificalor ut Deus, analhema sit.
XLIII. Cyrilli episcopi Alexandria? scholia de incarnalione Unigeniti. Princ : Quid est
Christus, elc Fin..: Cum Spiritu sancto in smculaswculoriim.
GAPUT-fll.- > ;i
Quid contulerimus ad editionem operum Marii Mefcatoris.
Cum opera Mercatcris tam diversa sinl, tamque tcmere hucet illucin «odicibus disperia,
visum est primo ea reduci debere ad ordinem; nec posse cpmmodius qtiam si dislribueren-
tnr In partes duas, quarum prior comprehenderel omnia quae perlirient ad ha3resim Gce-
lestianam, poslerior, quae ad Nestorianam.
Visum quoque est singulis operibus adjangendas notas, sed hisloricas polius, aut
philoiogicas, quam dogmalicas, qua3 locos alioqui obscuros illuslrarent, qussque ex aucto-
ribus acciperenlur jam pcr se notis ; nec tamen aliis fere quam qui eadem cum Mario aetate
vixerint, vel cliamsuas in utroque negotio, Neslorianae dico, et Ccelestianae haeresis, partes
egerint.
Visum eliam alia nonnulla, cujusmodi sunt Neslorii, Theodorique Mopsuesteni, et alio^
rum collectanea, eliamsi apud Marium non reperiantur, reliquis a Mario sludiose collectis
addere, parlim ul ex his alia confirmenlur, partim quia licet nolarum pondus habere pos-«
sihtj lameri non potuerunt interseri, sine magno methodi brevitatisque dispendio.
'
2T IN OPERA iiARHMERCATORIS PROLEGOMENA. U
':.*-:; § 1. OUMcjmtinenturm priore parle.
Prsefatio generalis, et fragmentum epislolffi a sancto Auguslino ad Marium Mercaiorem
scfipla} cum nolis.
elc.
: Commonitorium super nomineCoelestii,
Notw ad Commonitorium subjunctw singulis capitibus, cum duabus dissertahuncuhs,
allera de vindiciis Zosimi papw in causa Calestii et Pelagii, altera de tractoriis summorum
Pontificum. . Tv • a
, Commonitorium lectori adversus haeresim Pelagii et Cqelestii, vel etiam scripla Juliani,
Mario Mercatore servo Christi.
.Notm adCommonitorium, seu prwfationem libri Subnotationum.
Liber Subnotationum in dicta quffidam Juliani ad Pientium presbyterum.
Notw sinqulis subjunctm.
Commoriitorium, seu prologus in symbolum Theodori Mopsuesteni : ipsum vero symbo-
lum cum fefutatione Marii Mercatoris in posteriorem partem differiur, quia pertinet ad
ca.usam Nestoriananv.
"Notw ad Commonitorium, seu prologum.
Excerpta ex quinque Hbris Theodori, adyersus sanctum Augustinum, inlerpretc M. Mer-
cafore.
Phoiii codex CLXXVIIde quinque libris Theodori.
Nolw adexcerpta et codicem Photii.
Prasfalio Marii Morcatoris in Nestorii Conslantinopolitani episcopi tractalus, conlra haere-
sim Pelagii scu Crelestii.. , :
Notw adprwfdtionem. ,, . .
Sermo I Neslorii, contra Pelagii et CpBlestii errorem, interprele M. Mercalore.'
Notm- ad prmcedenteiri sermonem, ubi dissertatiuncula de tempore solemnis baptismi.
SermoII, ad popufum in Adam advcrsusPelagianos, interpreteM. Mercatore.
Notw ad sermonem II. . /-.
Sermo III, in Ecclesia-habitus contra ensdem; inlerprete ,M; Mercatore.
Noiwtidsernidnemlll,' ...
SermoIV, in id qupd scrip.tumest: Hwcpmnia iibi dabo, si caderis adoraveris me, inierp.
M. Mercatore. .
NPtmadsefmpnemJV. :::...::.-::,.,::.:: -,•' -"'
Sermp IV idem, integer Graecolalinus, hactenus vel Ghrysostpmnj vel Asterio alt/ibntus,
cuhi npva versione. , .;.
Epislolae duae Nestorii ad sanctum Ccelestinuuv in gfatiam Pelagianofuin, inceflo iritcr-
pfeip.' .--,'-..: ..'....,./ . ..--;:-
;.".".'-,-.-,.• ::-.:'-.' '-'- '- '.":>-'
'" '
'JNotwadutramqueppisloldm/-/-:--.. ...:•.,
Epislola ejusdem Nestorii ad Ccelestium Pelagianum, interpreteM. Mercatore. —
Notai acljstam epistolam- y-.< :' .-/'•..'. •^•\'
'/:!'' -:: APPENDIXPKIMA. -:^;~-&"
'
Epistola Anaslasii papaead Joannem Hierosolymitanum super riomineRufini. JJ-
*v
NfitwhistoricmadiepistolapiAmstasii.. '-vf .J
Fides Rufirii, inferpreie M: Mercalore. , . -" l-:'•
•NptmadfidemRufini, ::;f"". ;;' '."*'. ?<&-; '•
' !
f* APPENDIXSECCKOA. % '•
.Dissertatip 'ptlnia de primis anctoribus et pra^cipuis defensoribus haeresis quae a Pelagio
nojiicn. accep,it," ad haec vcrba! Commphiiorii in Subnolationes : Quwsiib conlra catholicdm
fidem.i efc.".' ".[':'."':-.',- , . :
Disserfaiio secunda de synodis in causa. Pelagiana habitis viginti quafuor", quarum
postrema Ephesina, ad illa verba Commonitorii : Sacerdotdlibus statulis.
Dissertatio tertia de sanctionibus impcr?ttortim in causa Pelagiana, ad illa verba ejusdem
Gommonitorii :Imperialibusprwceptis.
Dissertatio quarla de subscfiptionibus pontificali et imperiali auctoritate exaclis, ad haec
:"T
v(^hay-J^aimm..-sul}scripiio'nibus'-rdbVfdta.'
Disseftatio quinta de libellis fidei editis ab auclPribus et primis defcnsoribus ha^resis Pe-
lagiaiiae, adhsec vcrba Mercatoris ad Juliarium vAMdiriunc etiu,eXc. y':-"
Dissertatio sexta de lihris a defensoribus fidei scriplis, adversus eamdem haefesim, vivente
sanclo Auguslino, ubiApologia Orosii vindicattif, et auctbr librof um hypogiiosticsh dete-
• gitur,:;elc.', -ad hasc :ver,ba : Sunctus Augustirius diversis temporibus diversos condidit
• .-.-'.-; '
Ub?os,c{Ci ':, ; -::,:,:.-;: - ;- "-.-" ;
FDjs'serlalio scpiima de hacfesi Gajlestiana, quoinodo «x una seritenlia in immensara quasi
mulfitudinem excreverif, adilla verba Mercatoris : Ad unam impiissimam sententiam,c\c.
c ,-- :.-.',-;:. :\ •."..;-;.'.:'.., , §II, Qu£oui postei'ior8partevsunt. :'
'Prajfatio^hisjpfica, :qKaj"c'orhplec(ifur totani Nestori!
-:•/,;;- causam,
;.--
et gesfa ab ipsius
':':'
ordina-r
\\QJ1C%i inQfleili, ::-:''i:"';''-:" .;,•;>?•.•:'••' :J
£ij ._, GARNERII PRiEFAflO GENERALIS. U
LIBERPRIMCS.
Pra3fatio Marii Mercaloris in varios Nestorii sermones de incarnatione Domini nostri Jesu
Chrisli.
Notw ad prwfationem.
Sermp I impii Nestprii, de incarnatione Verbi, seu de Virgineo partu, interprele M. Mer-
catore. Habelur tanlum Laline.
Notw ad sermonem I.
Sermp II, Gr«cp!atinus, de dogmate, seu Ozoyvao-ix,interprele Mario Mercatore.
Sermo III, Graecolatinus, velut in Arianos et Macedonianos, eodem interprete.
Notm ad sermonem III.
Epistola Marii Mercatoris, dediscrimineinter haeresim Nestorii, et dpgmala Pauli Samo-
sateni, Ebipnis, Pholini etMarcelli.
Notm ad epistolam M. Mercatoris.
Hemilia Prpcli G. L. adversus Nestorium de Virgine ®ioxo-/.u,interprete, ut videtur, Mer--
catore.
Notw acl homiliam Procli.
Sermo IV Nestorii, qui primus extemporalis adversus Proclam, inlerprele M. Mcrcalore.
Habelur Latine tanlum.
Notw ad sermonem extemporalem.
Sermo V, Graecolatinus, Nestorii de Deo nato et Virgine eeoto/.w, qui sccundus adversu*
Proclum, interprete M. Mcrcatore.
Sermo VI, Graecolalinus, ejusdem de diclis Epistolsa Aposloli ad Hebraeos, qui terlius ad-
versus Proclum, interpreteM. Mercatore.
Sermo VII, ex parte G. L., adversus eos qui propter conjunctipncm vel divinitatem
Verbi mortificant, vel humanitalem deificant, iuterprete M. Mercalore.
Notw ad sermonem VII.
Epistola I sancli Gyrilli ad Nestorium, G. L., inlerprete M. Mercatore.
Notw ad epistolam I sancti Cyrilli, cum responsione Nestorii.
Epistola II sancti Cyrilli ad Nestorium, G. L., interprete M. Mercalore.
Notw ad epislolam II sancti Cyrilli.
Epistola sancti Cyrilli ad suos apocrisiarios Constantinopoli agentes, G. L., interprete
M. Mercalore.
Notw ad hanc episiolam, qum longe diversa est ab ea, quw in editis libris corruple legitur
Commonitorium epistolae inserlum, G. L.
Epistola II Nestorii ad sanctum Cyrillum, G. L., inlerprete M. Mercatore.
Notw adepistolam 11 Nestorii;
Sermones quatuor Neslorii, VIII, IX, X, XI, G. L., inlerprete M. Mercalore,
'
Epistela III sancli Cyrilli ad Nesterium, G. L., interprele M. Mercatere.
Notw in epistolam 111 sancti Cyrilli, etc.
Epistela Nestorii ad sanclum Coeleslinum summum ppnlificem, Latinelantum, interpreto
M. Mercatore.
Notw ad epistolam, cum dissertatiuncula de quibusdam perlinentibus ad concilium Ephe-
sinum.
Sermp XII Nestorii, habilus in Ecclesia, in qna lilteras Ccelestini Rpmani episcppi, et
Cyrilli Alexandrini denunlialionis accepit VII id. Decemb., elc, interprele M. Mercatore.
Notw ad sermonem XI1.
Sermo XIII Neslorii, die conscquente habitus, de scientia pietatis, interprete M. Mer-
catore.
Excerpla ex diversis Neslorii libris vel tractatibus ab episcopo Cyrillp capilula, inler-
prele M. Mercatore.
Excerpla ex libro Neslorii, lccta in concilio Ephesino, G. L.
Excerpta alia hinc et indc collecla, qua3 di.versa sunt ah iis,' quorum aliunde nolitia
habetur.
LIBEIt SECUNDCS.
Neslorii blasphcmiarum capitula duodecim, quibus lilteris ad se missis a SS. CcelosUao
Romanae urbisepiscopo, et Cyrillo Alexandrino contradicit, et disputalionibus brevissimis
respondendo, duodccimcapitula fidei, quaa ad semissa fuerant, refellere nitilur, cum refu-
talione a M. Mercalore.
Notw ad opus totum Mercatoris.
Expositio anathcmalismorum, qua3 responsio S. Cyrilli adobjectiones nomine Orienta-
lium factas ab Andrea Samosaleno, inlerprete M. Mereatorc.
Notw ad hanc expositionem.
Expositio secunda eorumdem analhematismorum, quse responsio sancli Cyrilli ad re-
pfehensiones Theodoreti, inlerprete M. Mercalore.
Notw adresponsionem secundam.
Scholia sancti Cyrilli de incarnalione Unigenili integra, cum imperfecta tantum hactcnus
edita sint, interprete M. Mercalore. -^ -'- ...
Notm ad schgliorum capita quwdam, '•' ?
;„;,
Sf IN OPERA MARII MfiRCATORISPROLEGOMEHA. 28
LIBER TERTICS.
Excerptaex iibfisTheodori Mopsuesteni deTricarnatione Verbi, M. Mercatore interprete.
Noimad Excerpia:
Collectanea ex diversis ejusdem Theodori operibus, qua) habentnr in quinta synodo,
apud Facundum Hermianensetri, et Leonlium Scholasticum, aliosque auctores, utilia ad
haeresim Nestprianam inieiiigendam.
Excerpta ex libris quinque, quos adversus sanctum Cyrillum, sanctumque conciliuni
Ephesinum Theodoretus conscripsit, inlerprete M. Mercalore. -
Notm ad.Excerpta, singulis, sicubiPpus fuit, subjuncta. t
Epistola Theodorelvad Nestorium, interprcteMvMercatofe.
Nolm ad epistolam prmcedentem.
Epistola ejusdem in favorem "^estofianorum Constantinopplim .destinata.,
: ' e.odcm in-
terprete.
Notw ad epistolamprwcedentem.
Epistola ejusdem ad Andream Samosatenum epischpum, iriterprele Mercatore.
Notw ad epistolam prwcedenlem.
Fragmenta duarum epistelarum Theodorcti ad Himerium episcppumNicodemi», inter-
prele MefcalPre.
Nolw adepistolasprmcedentes.
Fragmenlum sermonis a Theodoreto habiti coram Domno Anliocheno,.postobitum sancli
Cyrilli, inlefprele M. Mercafore.
Fragmentum sermonis ab Eulherio habiti advcrsus sauclum Gyrillum, inferpreteM. Mer-
calore. . :
RefulalioNestorianismi, eic. Epilogus Marii Mercatoris.
LIBER QCARTUS.
Dissertatio prima, deNestorii haeresi, aliisque erroribus, quorum npmine suspectus esse
polest, deque libris pro haeresi ab ipso scriplis,
Disserlalio secunda, de synodis in causa Nestprii eoaclis, a tempore motarumiurbarum
ad pacem usqueEcclesiarum.
Dissertalio terlia, de libris,quos fidei defensores ediderunt, eodem lempore, adversus
Nestorianam haeresim. ,
CAPUT IV.
'•' Specimen eorum quw primum inrioiescunt epcoperibus Marii Mcrcatpris.
De fidei dogmatibus pauca tradidit Mercator, plura de histpria haercsis Gffilestianae et
Nestorianae, quae a nullis hactenus scfiptoribus, aut expiicala suntsatis, aut ullatenus rne-
moriae mandata, Ea commode dividi possunt duas in parles-, singulas singulis haeresibus
respondentes , quapiquani pmnia riunc exhibenda npn sunt: qui enim possent, nisi liber
conficeretur ncn mediocris f Sed dandum specimen, ut guslus lectori mpypalur.
.--'- .' § I. Specimencoruru;qusepertinent ad liaeresimPelagianam.
Praeler ea, qua3 alii scripta reliquerunt de Pelagio, Cceleslioque discipulo, et epfum scc-
tatore Juliano, vel de condemnatione eorumdem haereticorum, quae prinmm facta est Car-
thagine ab Aurelio, arguente Paulino. diacono Coeleslium;turn Diospoli in Palaestina, ac-
cusanfibus Peiagium episcopis Erote et Lazaro; deinde iri coriciliis duobus prpVinciarum,
Carlhagincnsis etNumidiai; postmodum Roma3 ah Innoecntio et Zosimb; tandem in plena-
rio Afri.cae concilio ; denique Constantinopoli ab Allico, ct Romae a Goelcslino, ei Ephesi a
Pairibus, qui Nestorium damnarunt.
Praeterhaec, inquam., haclenus vel aperte tradita, vel saltem indicafa ab A,ugusliho. et
aliis scriploribus, Mercator ista nunc primum docet;
Haeresim Pelagianam, aut Coelestianam potius, quam unam insequitur, apud Syros ct
praecipue in Cilicia a Theodoro episcbpo oppidi Mopsuesleni ortum duxisse : hinc Romam
sub Anaslasio invcctam priirium a Rtifino quodam Syro, uride refclliiur popularis opinio
<!e Rufino Aquileiensi; traditamque Pelagio Coeleslii magistro, et a Cceleslio disseminalam,
Juliano, aliisque episcopis annilenlibus^ invaluisse iri llalia, artibus epislolisquc el libris
a Juliano edilis acljutam.
Non lantum aJulianp, sed etiam a Theodoro Mopsuesteno , adversus sanctum Augusti-
num peccalioriginalis vindi.cem, scriplum fuiss.e^.-et ceetera longc plurima, quae satius est
referre sigillalim, prout pertinent ad personas, quae suas egere partes in hoc negolio.
Theodorus igilur episcopus Mopsuestiae., primus in Cilicia qufestionem mpy.il- adversus
fidein, cathplicam, defendjtque, prpgenUores, humani generis Adanv et Evam, mortales a
Deo crealos, nec quemquam posleriorum sui praevaricalione transgressi laesisse, sed sibi
tantum nocuisse, se mandali reos apud Deum fecisse, alterum penilus nullum; id primus
Mercalpr docet. < • :
I, Theodprum in Cilicia convcnj.t Julianus, antequam postrenium opus ;cpmponere.tadver- -
sus sanclum Augustinum, sutsque in libris tamquam magistrum iriirjfice laudavil; et id
quoque.primus Mercator tradil.
^cripsil veroiunc Theodorus quinqae libros contra sanctriffl Auguslinum defendentem
29 GARNERII PMPATIO GENERALIS. SO
peccalum originale, quorum insignia fragmenla exhibet Mercatof : unde cerlo Iiqiici, hos
ipsos esse quinquc libros Theodori Anlipcheni adversus eos qui asserunt homines nafui-a
pcccare, et non. voluntate, ques a se leclos tradit Ehotius. Erat istud ante Mercaforenv
piane inauditum , mirum tamen quanlum ad historiam conducit, et ad emendandum " Pho-
tium,-vulgaresque opinio.nes convell.e.ndas. .
Statim posl recessum Juliani a Theodoro, coacto cpiscoporum Ciliciae secundae coucilio ,
Thnodorus ipse Julianum, quamvis non sincere, damnavil; neque isiudconciliuro haclenus
notum fuerat.
Rufinus quidam Syrus, scribit Mnrcator, sub Anastasio hsresim adyersus peccatum ori-
ginale pfimus Romam invexit; et ut erat Jio.mo vafer, declinarc voluit invidiam lam nefarii
erroris, Pelagiumque edocuit pauio audaciorem, ct ad scribendum impulit : hinc duae opi-
niones vulgares convellunlur, allera de Rufino Aquileiensi Cosleslii super ea re magislro ;
altera de Pelagio auclore haeresis, cojus fuit disseminalor dumlaxat, aut etiam timidus cc-
cultusque traditor : quanturo inde lucis historia3Pelagiana3 affulget?
Peiagius, a Rufino Syro edocius. roox scripsit commenlarios in apostolum Paulum («),
cosqne edidit diu ante vaslalionem Urbis a Wisigoihis. Fragmenla ex his a Mario exhibcn-
lur, etilludin primis, quo continentur objectiones neganlium traducem peccali. Hinc Mer-
catoris ope,et auctor commenlariorum ceflus habetur, et extempore, quo scripti sunt,
hislorica plurima concludunlur.
-. Cum illusisset Pelagius Palribus Biospolitanis, a posteriore synodo, cui Theodotus An-
tiochias episcopus prafuit, insistentibus iisdem accusaloribus Erote et Lazaro, damnalus
Hierosolymis ejeclus est: qua de re missa est cum actis a Theodoto et Praylio Hierosolymi-
fano,qui prius Pelagio faverat, epistola ad Urbis episcopum. Nemo praeter Mercalorem
concilii hujusce mcminit; et quanli lamen inlerest illud nosse ad res Pelagianas intelii-
gendas ?
Tmeodem concilio, quemadmodum et in Diospolitano , objccta sunt quaedam cx libellis
ad viduam,, cujus nomen indicat Mercator, exhibetque librorum fragmenla longe majora ,
quam reperianlur, vcl apud Hieronymum , vel apud Augustinum. Unde lucem accipiunt
quae super ea re traduntur in libro de Gesti.s Palwstinis.
:Cce.lestius ripbilis natu quidem, et illiiis temporis auditorialis scholasticus , sed naturae
vilioeunuchus matris uteroedilus, adhaesil jam inde a lemporibus Anastasii Pelagio, a quo
doclus haeresim a Rufino acceptam , multos incredibili loiiuacilate suas in partes traxit. Id
praeler Mercatorem nemo tradidit,: undetamen piurcs conjeclura; populares, de genlo Cce-
lesliijorta hasresis Pelagianae, etc., everlunlur.
A Paulino sancti;Ambrosii diacono accusaltis Carlhagine, et ab.Aurelio cxcommunicatus,
cum fugisset ' in Asiam , Ephesi presbyler faclus. Traditur a Mercatore, unde magna lux
historiae.,: . -. •' . ..r\
? Postea, non tantum ab Attico Constanlinopoli damnatus est, datis.ad majores sedes epi%
siolis; sed etiam a Zosimo papa, cujus tracloriae omnes episcopi subscriberc jussi sunt :
qua de gemina condemnatione mutta, vel ignota dpcenttir, vel obscura paicfiunt.
Tandem, annilente Mcrcatore, qui Commonitofium obtulil imperaldri Theodosio,. ann.
429, expulsus ilerum Consfaritinopoli, ad Nostorium scripsil, et ab eo consolalorias littc-
ras recepit, q«as Mercalor exhibet. '..:
De Juliano, praeler domeslicas quasdam res hactenus inauditas, et sciiu tamen non in-
uliles, ut quod Memorii fiiius ex Juliana honestissima malrona : quod credilus, a nutrice
pro legilima prole supposifus, cum servilis esset partus : quod nimius in tercndis Petronii
Arbitri el Valerii Marlialis libris : quodque duas habuit sorores, quas post obitum paren-
fum siiae tuleio3 creditas non salis prohibuil, saltein alteram, a ruina pudbris. Majoris haec
momentiprimusdocetMercator. Ordinatus est a sanctolnnocentio pontifice episcopus oppidi
Eclanensis, prope Ampsanctinam paludem (hinc solvilur quaeslio popularis tie loco episco-
patns)..Quamdiu vixit sancfus ordinator, permansit iri sincera fidci confessione, sailem iri
speciem,- Pelagiumquecum Cceleslio damnavil; sed slalim a morleipsius mentem aperuit,
paiamque eorumdem haerelicorum damnationi, tamquam vitio facla?, subscfibere detrecta-
vit, scripsifque Zosimo papa 1,damnatori litleras, quibus conatus est ambiguis verbis sedi
apostolica3 illudere, quinque propositionum damnatarum sensum maligne delorquens.
Fragmenta litterarum sunt apud Mercatorem, apud alium neminem.
Scripsit quoque plures Iibros, e quibus postremos octo adversus secundum Augustini
librum de Nup. el Concup. composuil in Cilicia apud Theodorum Mopsucslenum, et edidit
post mare peragratum , longo cum exaucioratis aliis episcopis iiinere; id primum inno-
tescit Mercatoris relatu.
Neslorias, etsi in amicitiam Julianum Ceeiestiumque cum exauctoratis episcopis recepis-
set, eisque spem absolutionis fecisset; in Eeciesialainen, ipso cum sociis audieirte Juliano,
quatuor habuit sermones adversus-ipso?, et pro morte Adami peecato retribula. Eos sermo-
nes haclenus incognitos exhibet Marius Mercaior fere integros, simulque epislolam Neslo-
rii ad Coelesfium rescribentis post acceptas SS. Coslestini et Cyrilli denunliatorias litleras,
suoque exemplo amicumexpulsum Corislanlinopoli consoiantis.
; Prolixissimam fuissejuberrimamquc epistciam j quam Zosisnus de damnatione Pelagii et
' Janrnobis occasiofuil edendihosce
(a) commentarics,: qtics,si iibeal, arlisistomoXXXnoslra?Pslrol. Et>re,
81 iN OPERA MARH MEUCATORISPROLEGOMENA. SS
Coelestii ad omnes misit orbis episcopos , in qua nimirum continebantur omnia capita ac-
cusationis , omnisque caiisa tam Pelagii quam Ccelestii, tradit primus Mercator; tradit
etiam missam esse ad Orientales Ecclesias, JEgypli dioecesim, Conslantinopolim , et Thes-
salonicam, atque Hierosolymam , addc et Carlhaginem, ut ei ab omnibus episcopis subscri-
beretur, proposita detrectantibus depositionis poena; quod mirifice historiam illustrat.
, i- Nam hinc tria intelliguntur, quae alioquin difficultatem creant. Primum, quae dicerentur
i,v in orbe Romano majores Ecclesise; alterum, quae scriberentur ad omnes orbis episcopos ,
f: transmissa fuisse majorum Ecclesiarum antistitibus, ut communicarentur minorum praesu-
% libus; postremum , epislolam Honorii imperatoris ad Aurelium Carthaginensem, non fuisse
•| mandatum, ut ipse Aurelius tolius orbis episcopos subscribere curaret, sed tantum ut
% Africanos.
f i Goacta sunt concilia duo in causa Pelagianorum, hactenus inaudita : unum Anliochiae
\l sub Theodolo, cui Praylius Hierosolymitanus inlerfuit; alterum in Cilicia, in quo fuit
| Tiieodorus Mopsuestenus. Utrumque nunc primutn ex Mario Mercatore innotescit, et illud
quidem ann. 417 habilum est, illud ann. circiter 424.
§ II. Specimsn eorumqua:pertinenlad ba;resiniNeslorianam.
Intercos, qui partes egerunl in causa Nestoriana, meminit Marius Mercalor Neslorii,
Theodori Mopsuesteni, Theodoreli et Eutherii slantium contra fidem catholicam ; pro fide
vero calholica, Cyrilli, Patrumque Ephesinorum, de quibus mulla docet, quae in hunc
usque diem, vel incerta fuerunt, vel penitus incognita.
Ignoti erant Nestorii sermones, quos Latinitate a se donatos exhibet Mercator, quibusque
totum sui erroris virus haercsiarcha inclusit.
Ignbtae quoque fueranl duae epistolae Nsslorii, una ad Cceleslium haereticum , de qua
diclum superius ; altera ad sanctum Coelestinum papam, data paulo anle acceptas denun-
tiationis liiteras. Ea vero longe diversa esl a prioribus aliis duabus, quas Nestorius ad
eumdcm scripsit, parlim de causa Pelagianorum, parlim de sua.
Ignotum erat pariter, quibus ex Ncstorii libris cxcerpta fuissent, quae vel Petrus nota-
riorum primicerius obtulit damnanda Patribus Ephesinis, vel sanctus Cyrillus in libris
quinque conlradictionum, seu in e).ly^w refellit. Libros singulos sermonesque nominat
editqueMercator.
Efat et istud ignoium , quis foret traclatus illc pestifer Nestorii, quem Cassianus libris
septem de Incarnatione, et praesertimseplimo, allatis insignibus fragmenlis, refutat. Docet
Mercator hunc esse primum sermoriem, qui de virgineo parlu inscribilur, quique omnium
turbarum prima causa exstitii.
Nec mlnus ignorabatur, quis ille Nestorii liber de Incarnatione, cujus meminil Genna-
dius ; qiiae homilia de Incarnalione , de qua mentionem fecerunt Theophanes , Cedrenus et
Nicephorus ; quae horrendae nugae, quas memorat auclor epislolae ad Sporalium tribulae
Theodoreto. Ex Mercatore constat hunc ipsum esse primum sermonem, cujus initiuni duci-
tur ab his verbis : Doctrina pietatis, etc.
Dubitaverunt haclenus erudili, qua occasione Proclus celebrem illam panegyricam ora-
tionem d; @iozbv.ovhabuisset in Eeclesia, praesidente Neslorio, ut habent auctores illius
temporis. Manifeste colligitur ex Mercatore , habitam ad refellendum primum sermonem
Nestorii, et ab eodem refutatam extemporali bratione aliisque postea sermonibUs, quae
inlegra exhibentur a Mario.
Dubium erat, si tamen non ignolum penitus , cujus sermonis a Nestorio habiti memine-
rit sanctus Cyrillus in litleris ad clericos Conslantinopoli existenfes, cujusque inilium fuissc
scribit: Contumelias in me hwreticorum, etc, clarissime apparel ex Mercatore esse septi-
mumNeslorii sermonerii, qup nullus , aut peslilenlier est, aut prolixior. Apparet quoqrie,
has litleras non ad clericos Constantinopolilanos mutuis odiis dissidentes , ut habel vulgata
edilio, sed ad suos Constantinopoli res Alexandrinae Ecclesiae procurantes, fuisse datas.
' Vix ac ne vix
quidem intelligere ullus poterat, quid Theopemptus unus ex episcopis,
qui litlcras denunliatorias Nestorio Conslantinopoli die dominico dederunl, ad Patres Ephe-
sinos relulerit,, cum dixit, ipsum post acceptas litteras publice pro concione eadem, quao
ante, et his multo delcriora dogmata proposuisse; id vero facitapertum Mercator, relalis
posterioribus duobus sermonibus, quos blasphemiis rcfertos habuif furens Nestorius, par-
{ tim die sabbati, qua3l3 Decembris, parlim diedominica sequenle, ann. 430.
> Non erat obscurum quidem analbemalismos suos Nestorium opposuissc catholicis a Cy-
rillo scriptis ; sed lalebat quo tempore cos composuisset: r.umque Latine lantum habean-
tur, nesciebalur qiio interprele ad nos pefvcnissent. Ulrumque Mercator docet; eos enim
non tanfum ipse interprelatus est, sed eliam prolixaeterudilacontradictione rcfellit, alque
haec de Nestorio pauca ex pluribus quae nolis continentur.
Quoad Theodorum Mopsuestenum , praeler excerpta ex quinque libris adversus sanctum
Auguslinum, de quibus anlea dicium est, multa quoque cx libris quindecim dejlncama
tione diversa ab iis quae in quinta synodo et apud Facundum Hermianensem ac Leon
tium scholasticum habentur, nunc primum cdunlur ex collectione Mercatoris. Cujus eliam
lestimonio defenditur, adversus Facundi Hermianeusis calumniam, quinta synodus, quae
Theodpro Mbpsuesleno symbnlum impium altribuit : hnc enim symbelum, non tantum «
Qfifico in Lalinum translulit, sed eliam erudita confutalipne everlil Mercator,
53 GARNERHPBJEFATIO CENERALIS. 34
Qu33 autem fueril Theodpreli fides ante concilium Chalcedonense contcntiose disputa-
tum est a doctis, multique cum Agobardo maluerunt benignius credere, pro verilate ipsum
contra veritafem pugnasse, verbisque potius quam sententia, aul Nestorio cousensisse,
aut dissensissea Cyrillo. AtMercalorprolatis in testimoniuminslrumentis, quae prius crant
ignota, hominem Neslorianae haeresis convincit, non retenlae tanlum in animo, sed eliam
palam professffi usque ad annum 447; excerpsit cnim plurima ex libris quinque , quos ad-
versus sanclum Cyrillum conciliumque Ephesinum composuit; immo et epislolas concio-
numque fragmenta retulit, quae Theodoreti patronos manifeste confulent. Haec in huncus-
que diem ignota penilus suppedilal Mercator, ex quo nunc primum in lucem eduntur.
Nunc etiam primum Mcrcatoris ope , Eufherii Neslorianaa parlis non ignobilis sectatoris
. sermo legilur, mulilus ille quidem,et cumpraefatione, quae quasi capile minuta esl; non
contemnendus lamen, cum ex eo aperte cognoscalur auctor operis illius, quod viginti septem
Jibris dislinctum Theodorelo tribuilur a Photio, cujusquc viginti et unus libri reperiuntur
in secundo lomo operum sancli Alhanasii. Nam ut scx priores libri sint Theodoreli, cerle
aliiperlinent ad Eutherium : omnes enim eumdem habereauctcrem demonstrat scries iibro-
rum, nexusque aliorumex aliis ; ea vcro nolitia, quam fecit Mercator, nihil fere utilius est
ad historiam illorum temporum.
Jam vero Palrum Ephesi congregatorum numerus , qui antea Tarius a variis auctoribus,
levi potius conjeclura, quam probabili ratione, afferebatur, definile dicitur non uno in loco
a Mercalore fuisse CCLXXIV.
Cyrilli epistola, qute in vulgatis edilionibus concilii Ephesini scripta dicitur ad clericos
Constantinopolitanos mutuis inter se dissidiis pugnanlcs, apud Mercatorem habet hunc
titulum : Cyrilli Alexundrini episcopi ad suos clericos constitutos Constantinopoli. Ea vero
prout a Mercatore interprele affertur, mirum quanlum a vulgatis, tum Graecis, lum La-
tinis editionibus diyt-i"va est, et ea conlinet, quae fidem ipsa sibi per se faciant, et Graeca
corruplionis convincant, ct historise arcana multa mysteria patefacianf.
Atque ha3c sunt pauca omnino de plurimis quae sine raliocinio ct sola fere inspecliono
accipere primum licel a Mercatore; quae vero concluduntur cerlis argumentis, elsi nec
pauca eliam existunt, nec parum ulilia, immo necessaria, ad illustrandam historiam, non
debuerunt tamen in hunc locum referri, sed in observationes, ne prolixius praefaremur,
quam leges permittunt.
De observalionibus vero,rmonitum te velim, lcctor, priusquam praefari desino, eas me
hisloricas fere tanlum, aut philologicas, quod jam dixi, dc industria fecisse : propterea
quodfidei dogmala, de quibus agitur in operibus Mercatoris , et per se pauca sunt, cl mihi
videntur, vel nullam , vel exiguam difficultatem pati, post tol praesertim Ecclcsiae definilio-
nes doctorumque virorum expositiones. Observationes autem voluimus esse hujusmodi,
ul quae sunt apud Mcrcatorem, ea sic scriplpribus receptis auctoritatem cencilient, ul simul
ab ipsis vicissim fidem muluentur; cpntulimus enim Marianum hoc, quanlumcumquc est,
opus cum omnibus ejusdemaut vicinae gelalis aucloribus, et ila quidem laboriose, ut nullus
in causa Nestoriana Goelestianaque versatus sil,qui non plus semel diligenter curioseque
perlectus sit.
GAPUT V.
Quomodo venerint in manus nostras Marii Mercatoris opera.
Non erit, opinor, ingratum studioso lectori, si priusquam impono finem huic praefafioni,
paucis aperiam quo pacto opera Mcrcatoris ad me pervenerint, ctedendorum curam susci-
pere mihi conligerit.
Miserat ad P. Philippum Lahbeum P. Petrus Possinus, jussu eminenlissimi S. R. E. cardi-
nalis Francisci Barberini Gommonilorium Mercatoris, ignoti quidem lunc auctoris, sed
digni tamen visi cujus opus insereretur secundo lomo Conciliorum, ad ann. Christi 412.
Hunc Ihesaurum , ubi primum accepit indefessus conciliorum colleclor, communicavit ami-
cc mecum, quem noverat non mediocri studio teneri conquirendi omnia quae ad historiam
haeresis Pelagianae speclarent.
Dumquc simul gratulabundi perlegimus, aureolum , ut ipse appellabat, anliquitatis mo-
numentum, factum esl casu ut codicem manuscriptum insignis Ecclesiae Bellovacensis ape-
rircmus, simulque occurrerct oculis nomen Marii Mercatoris, variaque continup opuscula,
immo et ipsum Commonitorium Roma missum evolventibus seofferret, quo gaudio vix
satis explicem.
Bonam forlunam cum litteris didicissel Possinus, consuluit ipse diligentius asservatum in
Valicaua bibliolheca codicem, qui fuerat olim comitis Palatini ad Rhenum, ex coque
descripla misit, quae in Bellovacensi contineri significatum fuerat.
Tanta tamque indubitala duorum codicum ope fretus apparabat Labbeus operum Merca-
toris edilionem , sed majori ex parle mutilam ac sine notis; neque enim poterat, obrutus
immenso labore Conciliorum generalium, aut inquirere quae lalebant confuse et permiste,
autallentius observare singula quseillustrari poslulabant.
Mors inopina consilium viri praevertit, fuitque in causa cur opus mihi velutlegalum ex
testamenlo offerrctur. Suscepi vero oblatum co libenlius quod, licet impari ingenio et doc-
trina essem longe infcriore, majore tamen otio abundabam, quam vir seplemdecim SBBCU-
lorum ncgotiis impedilus, quodque poteram expedilius versari cum iu perquirendis quee
1N OPERA;MARll M-fcRCilifOKlSpSGfcEGOilENA. SG
ad obsciifiora quffidam ioca tae-
(pertiiffiatus ofdo codictim cclaMt,-'lu-ta'" i-ri bliservatibriibus
ailafiiis faciendis.
Quamquam relinuitme aliquamdiu properantem obversans menti mtcr tractandps codi-
ies ainici species-, cujus desidenum uec potuerat atUea explefeluclus, riec saiis eliamnum
: : :j
fcerripus soiatrir. - : ,•/'-- . •. - i
Hecurril eriim identiderivanimo, quasi mPnitore Mario, quantaforet defuncti viffus a.i !
«xemplum, quanta in coriviciu morum suavitas ,quanfti'm ingeniiim quantaque memoiia el; \
<loctrihae airipliludo , quam indefessus labor in sludiis, quaro acer fidei zelus in haerelicis
perseqUeiidis -, quam mitis pafientia in perferendis iivvidorum calumniis, quam ingenua ;
libertas iri perhibendb vefilali tesfimonio. V i
Haec amissa faciebant pef se dolorem rioiv mediocrem desideriumque gravissimum;
utrumque tairien auxisset cutrnulus, quod lantorum bonorum usuram nobis jnvidit piors
ribridum anriis matura, nisi supplenlibus anhorum nuriierum virtutibus, non tammors Visa
MPbis fuisset quam vilae mcritorum plenissimse coronaV' ..,-,,,.'. ,,
EteriimLabbeus refigiosas' jviflutes amplekatus fuerat, vix non puer; jiigrimque Chfisii
portavcrat, fere ante adolesc.entiam : inde tanta vitae tolius innocenlia, laulaque mpfum
iritegritas et iri Deum pietas, quaritam nec celare potuil modestia , quantumcumque viflu-
libus aiiis bfficefet; nec satis humaria laus in terris, sed sola Dei muuificerilia eoelb
muneret. ,.j . . • ..,'.;.;' .. .. ..,,.... -,.'..,•.".."
Virtuti adjuriiento friitad pufitatem inexplebilis quasdam scieridi eupidi;tas:, ariimusque. jn
omnes dPctrihae parles perpetuum inleritus. Quarido .eriirii oliatus est?. Quahv horiesfafuiii
disciplinarum partcm reliquit intactam , in qtia, cum versari v.ellei, non exceljuil? Nullam
«ontempsit, quantumvis huroilem , quia curictas glorias Dei promovendae idbneas sciebat :
iirimo aliqtiandb desceridit ex aliissimo rerum diviriarurn apice ad ipsam quqque gfatariia-.
licam , memor Christi vetaniis afceri parvuios a sua discipiina.
Huic studib resporidebat labpf, quem mirari poluimus oirines, riemo imilafi: cfederes hp^
ininem eo vegetari quo alii (iebilitaritur, et auimum femittere unde alii conie.ndunt. Prbdi-
gio cerfe simile visuin est museum scrutautibus pbst morteiri,; plura eum scripsisse.sua
inanu quahi alii legefe solcant; lotquo annbtaiiones fecisse in oriihes fere auclores, ut iion
immerito vocari posset biblioiheca bibliothecarum. -
Neque vero proptefea fuit de humero oorum quibus chartae sunt pro cefebfo, et tofa in
scriplo doctriria ; inemoria valuit capacissima ad ainpliludinem , ienacissima ad perennita.--
lenr, expedilissima ad ulilitalem, el felicissima ad miraculum. Testes appelib, quolqupt ep
sunt usi faiiiiliariter. Quis iiiierrogavil umquam de rebus historicis, cui ubri conlinuo re-
praesenlaverif expedite lempus, personas et siiigula adjuricta? Quis de humariioribus litteris,
«ui non recefisuerit, quasi cx iibfo, auctofum nbmina, pugnantes bpiriiories, etqriibus ar-
gumentis sirigularj, vel se tueahlur, vel alias refutent ? Quis de llieologia consuluit ,
sive scholaslica, sive pbletnica^ sive oiorali, cui non resporideiii ferc ad invidiarii dbc-
.torum?
Cave tamen , quisquis haec legis, ne tibi subrepat epinip , npn injurinsa minus quam
falsa, Labbeum inler eos numerandum quibus, ul fert vulgare proverbium, felix memoria
esl pro ingcnio.
Omnes ingenii doles fain liberaliter acccperat a nalura, sive qua; ad effingendas ordinan-
dasque ferum fornias, sive quae ad pcnetrandum subtililer iii inlitiia scienliarum , sive«quce
ad poesebs delicias aut ad hisioriae nodos dissolvendos valenl, uf saepe credidcrim cum aliis
attenlius considerantibus ei ingenium fuisse pro memoria, adeo in rebus ipsis exponendis
fclicilcr, irioralione memoi-iter feeitanda infeliciter versabatur.
Natus est_ Avarici BVluriguin ex primariffi ripbilitatis, parenlibus ann.. Christi 1607,",die 10
Julii; vixil in soeietate Jesu annos quadraginla qualuor, constante cum piefalis luui tiociri-
nae fama. Seiagesimum aetalis annum alti.ugebal, cum absumptus..est febre cphtihua dierum
quinquagiiita-octo. Gbiit die 16 Maiiii aniii 1667. Mors vitae respondit, pia el iranquilla,
cnjus etiain videri potuil praescius , cuin sa3vienle morbo ad ChfisUtm e cruce pciidentein
bealamque Vifgine.ti» hos versus funderel, qui, lamquam cygvii praeciiiettlis sua hmii su-
prema vbx , visi suntapponendiToco epilapuiK
AciChnstmnorcdio.: Verorumuna dies negotiorum,
Torreret mibidum febri.smedullas, Vanorumtina quies negolioriiin,
Et noctesjiabuilaboiiosas, : Piebi, regibus,omnibuspavenda:
Et dieshaliuilaboriosos, Dies,<jua2fiiit una cuia quondaii),
Jejuuos, vigiles,graves,iuiquos, Arseni, libij ca3lerisvolebas .
Ingralos milii,casierismolestos. Quamprasesseluis ubiqu'e;uiiris.
Hos, Cbriste, obluliiimsPauiy liliique, JiiBccumveneril, et prolundalongura
Tibi quem.traliepeiidulumiirobrosa, Claudetnox oculos,piisqnepairunl :
Peruox, ijerdiuSjiisquee.tusque cerno, Blatumniaiiibusjaceiiscadaver
liiedsluis dolores,
"Mulceriterlique Terrfflvermibusinferelur csca,
Mulcpntemqueluos mei.sdotores. Clausorehorribilis lu.bsead severi
Et quodcumqvio tuli, quoii et ferendurn lirnamjtidicisjiide devoeanduni;
Morbinoxiavis adliucmina-Uii', Lumeiisis animajperenne nosl.rae:
Dicabamqu e lud di.coqueaniori, .. ;, Jiancad lejubeas slalim cvolare,
laiiguens victima;nec rogarc cesso, Amplexusque.luos,tuisque(ccum
Ul cumluxhiihi veiierit:su]ii'ema, VJua-cunil'atre, SpiriluqyeSanclo,
Mortaliattima,soiaciirisliauo, Supi'astd.ei'uoonsiderereguis.
57 GARNERIIPitiEFlTiO' GEKERiVLSS 38
AdTirginem oralio. A Etviia safebras
Etvilas satebrai severioiis,' " ...
Et curassludiimoleslioris,'.;:::•
. Nectu nonmihi ssepiusvocata, Q.uaslulacte tuo velutrigabas.. .
A"rdore'sfelirisinter asluosae, Unumnuncprecor,uibenigna 'sehrper'
CliristiVirgoParehSjP.arensquenoslra. Viv.enli.miiii, .:
,Arirgo,,.qua3fuisliv,
Nammalremrhemini m ihi fuisse,: Sis m.aterquoquernortis.inpericlo.
a ad
Malfemusque leheris usque'canosj Extremtimlege spiriuimjacehtis';
Diicentemqne mami gradusper omne.s Hic te.ad siderasjjiritusiequaiur,•
jEtatis.tibiFilioquesacrae; . Jn lerrisfuit.usquequisecutus
FoveiiieiBquetub sinu per omhes, Mariamduceitiet 'auspiceiiiMariarh';
CAPUT VI. "Y
« Pars epistolw asancio Auguslirio adWercatorem scripim;
Vfolixani epislolam gravemque ab Augustino ad MefcaloferiVscriptarii fuissecorisfat* curii
ex: eoquod eam POssidius inter opefa numerat, tum qubd Augusliriusipse es ea quasslionis:
difficilis solutionem mutuatus sit.
Tolam invidit riobis Ibnginqiiitas arinorurii, aut ali'a qiiae latet causa"; q.uae'verb p.arssuper-
est, habetur (Tom. IV Oper, Augustini) iniibroxle Oclo .Ouffistioiiibus.Dufcitii, uni sancius-
Auguslitius interrogariti Dulcitio ita respondit;, ut ad septem quassfiones ,exprioribu&
opusculis redderet, vel solutionem, quemadmoduni ipse loquitur9 vel certe disceptationem
suairi.
Pritriamsblvit parlitti ex libro de Fide et Operibus, pnrtim ex Enchiridio ; secundam ex
libfo dc Cura pro morttiis, alque Enchiridio; ad tertiaia ila scfipsit.
i. «Terlia tua qua3Slio*est,ulrunvslatim in advenlu Domini credendum sit futurunvesse judiciitm, an:
spaiio intefpbsitoiemporis. lnciijiis diebus adventus'quoriiamicgihius,inqxiis',quortqiii supererunf, rdpieiiiur
iri.ntibibusobviamChristoin aera, el sic semper cum Domiho futuri siinl, nosse dcsiderb, ulrum mox judicium
cdmitelur adveiiiitni?el ii qui rapieniur in nubes, an solvanlur in mortcm, nisi forte ad vicem nwrtis ipsam
ifnmuiuiionemdebeamusaccipere.
- c2.t Iluic inlerrogaiioni lusc, qua qnseris ulrum iri adveritu Domini mbx credendnm sit fulufuni esse judi-
ciuffi; puto quod sufficiat fides symboli,qua confitemur Clirisium a Patris dextera esse veiuuiiim, ad
i Noninvenilur inler Augusiinianas, qua ratione B Quin etiam suspicor, neque omnino lemefo, vo-
niinc censeniur, ac ne lum quidem inveiiiebalur,, ces, quaa.dabani initium episiolae, hunc fere lia-
cum vel Bcda vel Petrus Tripoliianus scriberel coni- bulsse seiisum : Procul dubionolissimumvobisquida
mcniarios in Pauliim. Locas enim ex ea referiur, papa Zosimo ad universostolius orbis episcopos scri-
nectameii velut ex epistoia, sed lamquam ex libro: plum manaveril conlra Pelagianortimerrores, elc. Au-
ad';Dulciiium. Verum nemo prudenler dubiiavcrit gustinusenim simile quiddam Optato seripsit eodem
quih sit Augustini ad Marihin nostrum Mercatorem,, fere tempore. Quin et conjicioAugusiinum noh aliier
siqulderivetab Augustinotestimonium habet in opere, a iMercatorede.quDestioniliusPelagianqruih inlerro-
indubilato, et in Mercatorem nostrum conveniunt. gatnmj.atqtie postea de quasslioniuus aiassiliehsiuna
iionien, lempus et argumenlum : nam Augiistini ab Hilorio et Prosperq :.nqn tam scilicet quid; sen-
feiiipore Mercator Pclagianos ideo prseseriim inse- tiendum foretde causa ipsa, quippejam dijudicata ,
clalialur acriter, quod moriem cunelorum lioininuni quam qaa ralione, vel occurreiidum exceplionihus,.
riegarent, peccato primi parenlis pro po3na retribu- quibus Pelagiani tueri se vellenl, vel dilueiidarjobjc-
tam. ciiones quibus negotium catliolicis facereiit.
Prolixissihiam fuisse eonjicio, non lantunv qhia Argumenlum consiat ex Iiis. Augiistirii veibis ~
recehselurab Augusiino Possidioque inler epistolas De quibusdam qumslionibusPAagianorum, qui ne~
iraeiaiibus pares ; sed eiiam quia cum contineiet gant morlem esse pecculo reiributam. Qua>silum est,
fesponsionem ad plura qtisePeiagiani movefent, in siquideni qua ralionc occurri posset objeeiionibus
parte iiiliilominus quam habemus, una tautuin inei- Ccelesiianornm, qui varios^afferrent ScJipluriB locos-
dens qusesiio, .vel objeciio potius, nec ea maximi p ad probandum mortem .obveiiire liominibus, non
perse moriierili,copiose iraclaiur. 'J merito culpae, sed nceessiiaie lialurai; eumquo iu
Cohfecimus capite primo datam fuisse anle vige- primis, quo docere videtur Apostoliis (ITIiessal. iv,
simum anhum qiiiiui sa;euii, sed quo anleriore?Cre- 16), non omnes moriturQs, sed aiiquos ex vita mor-
tliderit forle quispiam rioii ila facile definiri posse, tali atl imniortaiem contiiiuq trahsiluros : iiiile enimi
cum haccverba : Quaniviseos jam non existimemdi- proliaium ibani, non omnes peccatb priini honiinis
ceie, etidmsirionpsccassei, Adam faisse corpore niori- obiioxios leneri, 'cum jiistitia postulet conimuiieiii
luhmi, qiisesola', propter particulam , jam non, in- pcenam eommuni culpa; retr.ibui.
dicare videniur aliquod lempus, vefa esse qtieant, Lucum ex EpiUola pfirna ad Thessalonieenses
quandoeuihqne scripta dientijr episiola sive post (Ibid.) juvabant alio ex Epistola prima ad Corintliios,
conciliuni Cartliaginenseanni 412, sive post Diospo- ubi Apdslolus : Non omnes, inqiiil, dormiemus, om~
litamuh ann. 4iS, sive post dccreinm Zosimi ad nes autem immutdbimur(VCor. xv, Si). Unde appa-
ofhnes orbis episcopos missum ann. 418, sive deni- ret. Pelagianos vulgala edilione.Latina novi Testa-
qiie posl Africanam univ&rsalem sviiodttm ejusderh ihenli non fuisse nsos, seii Grseca poiius; mone .
afihi; in his enim omnibus damnala est senieniia enim Hieronymus (Episl. 152, sub fm. ), illud quoct
Cajlesiii, qua de agitnr. Verumiamen adducia verba in Latinis codicibus ieghur : Oiniies quidem resurge-
peruneni absque dubio ad; tempMradecrerom Zosimi mus\ non omnes autem iminuiabimur,in Grcecisvolu-
ef Africanam synoduni consequenlia: nam et uiniffi- minibus,11011 iiaberi; sed, vel: Omnssdurmieniiis,noii
qtie noiius fuit •
duobiisaliis coiieiliis, Carlliagiiiieusi omnes aulem immulabimur vel : Kon omiiesddrniie-
dicoac Diospolitano, et, Augustiuus de eondevhna- mus, omnes aulem imniulabimur; qubd ipsiim nionet
ftone quaj' Mercaioiri Pelagiawisque nolissima <igset, D Pclagius ifi Comm. (Prc?(, cap. 1).
vidclur loqui. ^- • '. ""'
.39 IN OPERA MARIIMERCATORISPROLEGOMENA. 40
vivos et raoriuos judicandos; cum ergoipsa sit ei causa vcniendi, quid aliud acturus esl raox ut venerit,
nisi propter quod Veniet?
5. t Deillis autem qui rapienlur in nubibus, in quadam epistola, quara scripsi aad filium meum, noraine
MERCA.T0BEM, quas incipit: >>Procutdubio notissimumvobis, elc., cum me consuluisset de quibusdam quse-
stionibus Pelagianbrum, qui negant« mortem essepeccato retributam; quatenus disputaverim , in subdilis
lege. d Illi autem, inquam, de quibus dixit Aposlolus, cum loquerelur de resurrectione morluorum: Et nos
viventesqui reliqui sumus, simul cumillis rapiemur in nubibus obviamChristo in aera, et ila sempereum
Domino erimus (I Thess. iv, 16), afferunt quidem aliquid quoesiionis, sed propler seipsos, non propler

a Ex lioc loco effeciraus, Mercalorem,neque epi- A terram ibis; falendum est istos, quos nondumde cor-
scopum tuncfuisse, cum ad eum Augustinusscribe- voribus egressos, cum venielChrislus, inveniet, et in
ret, neque presbyterum, immo nec diaconum; alio- islis verbisAposloli,et illis de Genesi,non teneri, quo-
qui vir sanclus, vel coepiscopum dixisset, quod niam sursum in nubibusrapti, nonulique seminanlur,
omnes episcopi hac setate consueverant, si quando quia nec eunl in terram nec redeunt, sivenullam pror-
de suis collegis loquerentur; vel compresbylerum, sus experiantur morlem, sive paululum in aere mo-
quod ut plurimum faciebant; vel condiaconum, rianlur.
quod singulariter Augusiinus haberet in more posi- Sed aliud rursus occurril, quod idem dicit Aposlo*
tum, si sermo fieret dc diacono, ut constat ex epi- lus, cum de resurrcclione eorporumad Corinthioslo-
stolaad Memorium,cujus filium Julianum condia- querelur: Omnes rcsurgemus; vel sicut alii codices
conum vocat (Epist. 131.) liabent: Omnesdormiemus.Cumergc nec resurreclw
h
. Si de Zosimi decreto, adversus Pelagium Cccle- fieri possit, nisi mors prmcesserit, nec dormitionem
stiamque, sermo fuit, utrevera fuisse non lcviscon- possimus illo toco intelligere, nisi mortem, quomodo-
jectura probat, hinc concludi potest Marium Merca- omnesvcl dormienlvel resurgent, si tam multi quos in
torem ex eo loco scripsisse ad Augustinum, in quo corporeinventurusest Christus, nec dormienl ncc re-
notissimum foret judicium, id est, ex urbe Koma, surgent? Si ergosanclos qui reperientur Christove-
ubi frequcnlissimo in conventu populi sententia se- niente vivcntes,eiqiiein aera obviamrapienlur, credi-
dis aposiolicselecta est, ac cleri urbis subscriplioni-
* derimusin eodemraptu de mortalibus corporibusexi-
bus recepla. turos, el adeadem mox immorlatiaredituros, nullas
c Constabitex disserlalione seplima, quam subtili- iii verbisApostolipaliemuranguslias; sive ubi dicil :
ler Mercator lotius bacresis Pelagianseafcanum vi- j, " Tu quod seminas, non vivificatur, nisi moriatur; sive
deiit, quamque erudite Augustinum interrogaverit ubi dicit: Omnes resurgemus, vcl: Omnes dormie-
de radice ex qua ornnia consequenlia dogmaia oita mus; quia nec illi per immorlalilalemvivificabun-
sint, ut, ea cxcisa, reliqua facile tollanlur. Eo enim tur, nisi quamlibelpaulum lamenmoriantur; ac per
loci paiefiel, opinor, clare, ex errore Pelagianorum, hoc, et a resurrectionenon erunl alieni, <jK<im dor-
de morlepeccato non relributa, alios prope infinitos tnitio prascedit, quamvisbrevissima,non lamennulla.
propagatos esse. Cur auiem nobisincredibilevideatur, illam multitu-
d Totum liunc locum Iranslulit creditus Beda jn dinem corporumin aere quodammodo seminari, atque
ad
commentarios capitis IVEpistolae primse Tliessa- ibi protinus immorlaliter, atque incorruplibititer revi-
lonicenses, ab liis usque verbis : Dixil Apostoluscum viscere, cum credamusquod idein ipse Apostolusalibi
loquerelur,ad isla : Non gustala morte victuri. Sub- aperlissimedicit, in ictu oculi fuluram resurreclioiicm,
jungitvero ex libro vigesimo de Civilate Dei, ejus- el in membrasine fine viclura lanla facilitale tamque
dem qusesiionis solutionem, non tainen eadem sen- inasslimabitivelocitaterediturum antiquissinwrumca-
(entia. Qucerisolet utrum illi quos hic vivenlesinven- davcrumpulverem?
turus esl Christus, quorum personam in se atque Nec ab illa senlenliaqua homini diclumest: Terra
illos qui lunc secumvivebanl,transfigurabatApostolus ei el in tcrram ibis, futuros illos sanclos arbitremur
numquam onmino morituri sunt; an ipso temporis immunes, si eorummorienliumin tcrram non rccidenl
punctoquo cum resurgenlibusrapienlur in nubibusob- corpora : sed sicul in ipso raptu morientur, ila el
vijamClirislo in aera ad immortalilalemper morlem resurgent, dum ferenlurin aera; in lerram quippeibis,
mira celeritatetransibunt? Q id est, in hocibisamissavita, quod eras aniequamsume-
Neque enimdicendumesi fieri non posseul dum per res vilam, id est, hoceris exanimis,quoderas antequam
aera in sublimeportanlur, in illo spalio, et moriantur, essesaiiimalus.TcncequippeinsufflavitDeusin faciem
et reviviscanl; quod enimait: Et ila sempercum Do- flalum vilce,cum factus essetliomoin animamvivam;
inino erimus; non sic accipiendum esl, tamqnam in tamquamdicerelur: Terra es animata, quod non eras,
acre nos dixerit semper cum Dominoesse moriluros, terra eris exanimissicut eras, quod sunt et anlequam
quia nec ipse utique ibi manebit, qua venienstransilu- pulrescanlomnia corpora morluorum, quod erunl et
rus est; venientiquippe ibitur obviamnon manenti; illa, s\ moriantur, ubicumquetiwrianlur, cum vila ca-
sed ila cum Dominoerimus, id est, sic erimtissemper rcbunl, quam continuoreceplura sunt: sic ergo ibunt
habentescorpora sempiterna,ubicumquecum illo fue- in lerram, quia ex vivishominibuslerra erunt, quemad-
timus. tnodum it in cinerem quod fit cinis, et in vetustatem
Ad huncaulem sensum,quo existimemusetian illos quod fil vetus, et in testam quod ex lulo fit testa, et.alia
quos hic vivosinvenlurus est Dominus, in ipse parvo sexcentasic loquimur.Quomodoautemsit futurumquod
spalio et passurosmortem, et acceplurosimmonalita- nunc pro nosirwraliunculm viribus ulcumqueconjici-
lem, ipse Aposlolusnos videiur urgere, ubi dicit: In tnus, tunc potius eril ul nossepossumus.
Chrislo omnes viviftcabuniur;cum alio locode ipsa Locumbunc, tametsi prolixum, afferendumpuiavi,
toquensresurrectionecorporumdical: Tu quod semi- propterea quod oslendit, cuin alio collalus , quantae
semel
nas, non vivificatur, nisi prius moriatur. Quomodo difficuliatis qusesliovisa sit Augustino, ut non
igilur quos viventeshic Christus inveniel,per immor- apud Mercaiorem professus sit malle se doctiores
tatilatem in illo vivificabunlur,etA non morianlur, .v audire. Certe in libro de Civilale propendere videtur
"
cum videamus propler hocesse diclum: Tu quod se- in opinionemPairum, Origenis, Chrysostomiet Hie-
minds,non vhificalur, nisi prius morialur?Aut si recte ronymi, qui quosdam in advenlu Christi vivos reper-
iwn dicimus seminari, nisi ca corpora hominum,qum los aiunl non morituros, sed lantum immulandos,
moriendo quoquo modo revertunlur in terrain, sicut Scribens ad Mercatorem,oppositampartem sequituiy
sete liabeteliamilla in transgressorempairem generis secumquetraxit maximampariem tlieologorumadhoe-
humani divmitus prolata seutenita: Tcrra es, et in renlium sancto Thouiue(In IYd, 43); nam magislcr,;
il PRiEFATIO GENERALIS. 43
isios; nam etsi non sunt etianVipsi raoritnri, a qnid islos adjnvet, omnino non Video; cum lalia de his dici
possint, qualia de illis-dicla sunt duobtis,'Enoch scilicet el Elia.
4. « Sed revera, quanlum ad verba beaii Apnstoli perlinet, videtur asserere quosdarn in firie saectiii,
adveniente Domino, cura futura est resurreciio mortuorum, non mortuos, sed vivos repertos, in illam
immorlalitatem qua?.sanclis etiam ctcteris datur repente mutandos et simul cum illis rapiendos, sicut dicit,
in nubibus. Nec aliquid aliud mihi visum est, quoiiens de his verbis volui eogitare: sed vellem liinc potius
audire doctiores, ne illis etiam qui putant aliquos morte rion pracedente vivilicalos ad vitam transiiuros
perpetuanij dicere inveniaiiir Apostolus : Stulte, quodseminas, non vivificalur, nisi prius morialur.
5. « Nam el illud quod in pterisque codicibus legilur : Omnes resurgemus; ^unde fieri poterit, nisi omnes
moriamur? Resurreciio quippe nisi mors prsecesserii, nulla est; et qnod iionnulli codices habent: Omnei
dormiemus, mulio facilius el apertius id cogit inlelligi: ei si quid aliud tale in sanciis libris inveniiur, ad
id videtur impeltere, ut nullos liominum exisiimemus immorlalitalem, nisi mors prseeesseril, adepluros.
Proinde ubi dixit Aposiolus : Et nos viventesqui reliqui sumus, in adventu Domini non prcaveniemuscos qui
anle dormierunt; ipse enim Dominusin jussu elin vocearchangeli, el in tuba Dei descendel de cwlo, el morlui
in Christo resurgent primi; deinde nos viventes, qui reliqui sumus, simul cum illts rapiemur in nubibus obtiiam
Christo in aera, et ita temper cum Domino erimus (l Thess. IV, 16); vellem de his verbis, nt dixi, audirft
dociiores : etsi mibi potuerinl lisecita exponi, ut in eis possit inlelligi omnes homines qui vivuht vel post
nos victuri sunt, esse moriiuros,h corrigere quod hinc aliquando aliier sensi; neque enim debemus esse
indnciles doclores, el ccrte melius homo corrigiiur pravus quam frangitur durus; cum iis qure descripsimus
ila noslra vel aliorum exerceatur vel erudialur infirmitas, e ut lamen in eis nulla velut canonica constilualur
auctoriias.
6. « Si auiem in his verbis Aposioli nullus alius sensus polerit reperiri, et lioc eum inlelligi voluisse cla-
ruerii, quod videnlar ipsa verba clamare, id est, quod futuri sin! in fine sseculi et secundo adventu Domiui
qui non exspolieniur corpore, sed superind.uanlur iinmortalitate, ut absorbeulur mortale avila: lmic sen-
lenlire procul dubio cnnveniet, quod in regula lidei coufiVniur, veniuriim Dominum judioalurtim vivos et
mortuos; ul non hic inlelligamus vivos jnsios, morlims auiem injuslos, quainvis jihlicandi sinl et justi et
injiisti; sed vivos, quos uondum exiisse, mortuos aulem, quosjam exiisse de corporibus adventus eju«
inveniet.
7. « Qnae si ila esse consiiieril, illa verba exculier.da erunt qnomodo sic accipiamus : Tu quod seminas,
non vivificatur, nisi prins morialur (I Cer. xv. 56), et illud : Omnes resurgemus, sive, Omnes dormiemus
(Ibid., 51); ul non adversenlur huic sentenliae qua quidam creduntur eliam cum suis corporibus in ceternum
non gustata morte victuri.
8.« Sed utrumlibet liorum veracior et perspicacior intellectus inveniat, quid ad cansam peninebii istorum,
siveomnes debita morle pleclantvir, sive aliquibus ab li.»cexcepiis condiiione parcatur? cum lamen conslet
non solum morlem animse, verum etiam corporis, secuturam nnn fuisse, si peccatum non pra>cessi<set,et
gratiae mirabiliore virtutc justos a morle ad seteruam beatitudinem reviviscere, quam in muriis experientiam
non venire.
9. « Haec propter illos, de quibus mihi scripsisli, satis dicia sinl; quamvis eos jam non existimem dicere,
eliamsi iiou peecasset Adam, fuissetamen corpore moriiurum.
10. « Cacteruni quod attinet ad qtia^slioneinresurreciionis, propter illos qui credunlur non es^e nioriluri,
sed ex hac morialitate ad immorlalitalem sine mnrie media transiluri, inqnisitio diligenier adliibenda est;
et dsi qnid hinc absolutum ac definiium disputatione rat.onabili aique perfccla, vel audisti, vel legisl', vel
cum (locuissci llieronymum et Ambrnsinm mtmio A Magnreprofecio ille ahciorilatis e^t, et quautre vix
pugnare (populari errore Ambrosium dixii proHila- alter quilihei;' at minoris cene qimm F.vangelium,
rio diaconni, quid verius sit, humani judicii negal niiuoris qnam Ecciesia sedesque apo-tolica , cujus
esse* definire. fcilicet, de senieniia liniri lite; conlriiiioiie-que ile (ble soripsit
Pelagianns qnibus paulo pnst: Sed ipse, verbis anro exar.mdis : A I-EDEAPOSTOLICA BE-
utrundibet, inquit, horutnveracior et perspicaciorintet- SCRll»TA VENEBDNT, CAUAFINITAEST.
leclus inveniat, etc. d Ex hv verhis cniifec-iiinisantea quania in opi-
b Non inemiiii me legere npud Angnsiinum tracla- ninn« Augu tiniis haherel Men-aiorem. » qno ei laico
tam alibi banc qnar-sliniicinqiam in libro vigp.»iii)0 episcO|ius, et juniore scucx doceri vellet, ei e-i qui-
de Civiiate Dei; quare non dubito qum ad liiineInciim dem de qim'siiiuie, quam sihi faieetur perdiflici-
specient verha qure nnnc veniiinl »d fxamen. Cmn- lein ei pernbSTUrani,ul (lortinre- iiiidire vellei.
pnsuit autem Auguslinus libros 2-2de Civii. iimi iino Veruni iil de sunima rei dic m ingenue qnnd srn-
temp'ire, ut ipse docet ( Serm. 2 de Verb. Apost.), tin, mirari satis non pi>s<iiinunde Siiicuis Angusti-
. sed inrhoavit pnsi vasialionetn Uibisali Alarico, ut nus {Prosf. cap. 2) exiielieril a Meicninre, ut ;id .«'e
respohilerei paganis casuin Roiiue iriluicniiliiis ciiri- mitieretsirjimri ea de qucestioneabsolutumac definilum
n\ stianre fidei; absnlvit vero ante niorlem Mjrceliini, disputalione ralionuli alque ptrfccta. vel audivissel, vcl
' ad quem misil tolum opus : composuil.ijtiiur ab ann. legissel, vel etiam ipse adhuc audtret, aut legeret, aut
411 vasialionem Romse consecuto, ad arin. 413 quo excogiiare posset.
Marcellinus ab Heraeliani factione cxsus esl. Annon Hieronymus super ea re a diversis inter-'*
e Locus profecto dignus, qui considereiur ab om- « rogatus bis responderat? Semel quidem Marcelloa
nibus, sed ab iis praeserliin qui Augustiniim ipsis Roinana;, sed brevius (Epist. 59); ilerum Minerivo
pene sacrarum litterariim scriptorlbus parem faciunt. el Alexandro ^gypti iridnachis, erudita epistaia
PATROI,. XLVIH. •3
4$ 1N OPERA MARli MERCATORISPROLEGOMENA, M
eiiam ipse adhuc andire, ant legere, aul excogitare potueris, peto mibi miltere non gravcris: ego enira, quod
cniinreiiilum esl chaiiiati lure, plus amo discere quam docere; nam hoc admonemiir, eiiam dicgnte apostplo
jacpbo : Sit aulemoinnis homoveloxad audiendum, tardus auiem ad loquendum {Jacobi 1,19).
11. < (Jt ergo discanuis, invilare nos debet suavitas veriiatis; ut auiem docearnus, cogere necessUas
charilatis; ubi poiius oiandum est, «t iranseat isia uecessiias, qua hpminem docet aliqiijd bomo, et simqs
omnes docibilesDd (Joan. vi, 4S); quamvis el. hoc simus, cum ea quaead veram pielaiem periinent, discimus,
Ctiam quando iila dorere videlur homo, quia nequcqui plantal est aliquid, neque.qui rigat, sedqui iijcremm-
tum dat Deus (I Cor. m, 7). Cum itaque, si Deus incremenia n<>ndaret, non gssent oposioli pUnialores et
rigaiores, quanto magis ego, vel tu, vel quilibel liujus iemporis homines, quando npbis videmur esse
doctoresl i
(Epist. 119), q«a cnmplexus est, ipsis cliam nllalis A«nm, etiam nobilissimorum, vel raritas , vel nesli-
Veibis, qiiidqnid prassiantissiiiii qniqiie Grde.corum gemhi ? An patici a'lale iil.apoicrani Graco» tracialus
inier hoc argimienumi iraciaiidum sen-ernnl, Oniie- niiiidinn Latjiiitate dpnatcis sua linguii legere?An
nes, Tlieoiiorus Heriicleotcs, Acacius Cajsariensis, ip^a qiioipieUieroiiyiui opera usque aileo Africaiiis
Diodnms Tarsemis , Apollinaritis et Didymus. An igiiol.1erant, ciiui lotn orbe spargeientur, tit vix a
lania fuit luiic teuiporL in Alrica Gr&CGrumcodi^ d*)ciioribiishaberentur?
P. S, Hwc prwfalio sub prwlo eral, cum incidi forle in epislolam Pelagii secundi ad Eliam
Aquileiensem, de iribus capitulis, qunm librum Gregorius Magnus appellat, quamque ipsemel
fertur, cum adliuc essct diaconus, pontificis nomine scripsisse. I-nter iegendum caput vigesimum
reperi nspiy.oita; duodecim ex scriplis Theodureli, ex quibus intcllexi, primum, auctorem epi~
stolm. sive Pehujius ille sit, sive Gregorius, legisse M.irii Mercatoris Opera, ea sallem parle qua
scHpsil adversus Theodorelum; eadcm enhn refert vcrba, tum ex epistolis, lum ex anathema-
tismorum reprehensionibus atque aliis libris; allerum, fheudoreti esse epislolas ad Himerium
et geminum Alexandrum, quas Mercator exlubet; lerlium Pentulogium, siue Opus de Iricar-
natione adversus concilium Epliesinum TJieudorelo vere iribui a Mercatore ; quartum, in epi-
stolaPelagii aliquid deesse, nnm post reiata Theodoreti verba, ex reprehcnsione decimi anathe-
maiismi, hwc verba• le.gunlur, ET RORSOM,ul eum qoasi ostenderet ;id ditviiiilalcm per incre-?
mema crevisse, in eodeoi Operc snbjuiigit, etc. Cum enim fragmenlum secundi libri.de lncar-
nalione stalim adducalur, procul, duliio innuilur allalum prius aliquid aiiud fuisse; id cretip,
quod est apud Mercalorem ex libro primo.
Alquehinc habemus summum ponlificem unum, vel cliam allerum, quipro Mercaloris Ope~
ribus leslimonium dicat, rion nppetlalo quidem auctoris nomirie ; sed, quod majoris est mo-
menii.parleOperumsuosinususconversa,epistvlw(/uedecrciaUwerta.
Possemus et quartum lesletn adhibere Liberatum diaconum, qui capile quarto Bremarii La*
tine quwdam refert ex epistola priim Cyrilli ad Nestorium, quw apud Mercalorem inlemrcliem
iofidem verbis leguntur.

BALUZII PRJEFATIO.

Ante banc rclafemnostram nulltis inventus est qui B qui fnerant eomitis Palalini reperit v.etus exemplar
flientionem facereloperum Marii Mercaloiis„'iamen- operum Marii Mercaloris, ex eoque desrripia inisit
eisi constct his nsos esse qiiosnlamveler.es scripto- qu;e in BePovacensi contineri signifieaium fuerat,
fes. Piiiiius eornm :nniiiiam Jiabnil vir dociissiuius Consliluerat anlem La))beiis,»1 eral vasto aniino et
Lucas llolsi.enius bibliolliecse Vaticana; .prsefecuis; lahoris appeieos, illa dare in vuigiis; sed interim
inier ciijus scliedas reperta sunt.,' pnst innricm ejns, morie praeoccupalus, alii reliquil hanc*eurani. Fuit
quapdam enruni excerpla, cl in his, coinnionitoiium isR. P. Jnaiines Garneniusex «adeiii sncieiare, qui
supe.r noniine Cueieslii et aliortim illius opinionis ,per iiiulios annos iheologiam summa cum latitle do-
Iiirreliconim, quod a R. $> Pnssino pros.bytero so- ctierai in collegio Pari^ieiHi, adeoque m»lla ei ma-
cieimis 3osu, qui tum Rornre eral, missiim esi ad gua subsidia hahehat ad paramlain el oruandam ,edi-
15. P. Pbilippum Labheum inni inciimlienlemamplis- linnem eorum operum in qurhus lialien^ur (|iianiplu-
simsp.Conciliorum edilioni. Eodem tempore Labbeus rima adversns hwc-.es Pelagii eliNesioiai. 'Itaqueis
cominndato habiierai venislissinmm codicem aclo- ea piiblicijuris feiilhic Pari-iis aiino 1!675divjsa in
rnm concilii v ex hiblinllieca insignis Ecclesia»Bel- duas partes;in qimrum prinia >poj,uitq«* ad eau-
lnv'acensis,'4ii quo priBlerea deprehendit «jnsdem sam Pelagii periincnl, iu seeiijnfim vero rejecit
Mercatoris opera.ipsumque eiiam commoniioriiim, C comrovcsiam de ijicarnatione Dnmuii nosiri Ji,su
fioc indicio ,facto;,ad 'Pdssinum niisit elenclnim ope- Chrisii, quam Nestnrius exagitabat. Addidit ,anno-
Tum Mereaioris quse in codiee Bellovacensi reperla tationes el dissertaiiones ainjilis.simas ac pluriina
"fiierant, simul -oransvii investigaret an eadem aut ertuiiiione relerlas, qua; anagnanj lucem afferunt
alia exSiareniin eo.codice ex quo sua descripserat "ScriplisMarii Mercatoris.
llolstenius. Possinus vero cum in bibliolhecam Va- Eodcm anno R. P. Domnus GaTirjel Gefberonius
ticanam se proptcrea conlulisset, illic inter codices monacbus Benedictinus, assumpto nomineRigbefii.
48 BAiOZil MtJEFATIO. 48
aliquam partem eorumdem «perum, qnorum exem-1 L Bamus igitur tibi minc, lector, opera Marii Mer-
plom tV.buerat ex bibliolheca Valicana, edi curavit catoris qualia legnntur in antiquis exeinplaribus
Bruxellis, niiniruin coinmoniloriuin adversus haire- Ecclesice Bellovaceusiset bibliotlieca; Vaticanae,e|
sini Pelagii el Coalesiiivel etiain seripia Juliani et ea quideui fide ac diligeirtia ut errorcs etiam reti-
c*tera quse sequuntur usque ad seimonem tertium nueriinus veterum lihrariorum. Existimavil vir cla-
Nesiorii adversus Dei geniiricem Mariam. Desiuit rissimus Joannes Gamerius codicem Bctlovacensera
enim b:rc eduio in sermone secuodo, cujus iniiium Vaiicano longe iiwsiare. At ego com|)erium,habeo
est islud : Conlumeliasquidem. Sequunliir aulem Valicanum esse Bellovacensi niulto meliorem, non
ejusdeui viri clarissimi annotationes dociissimoead soluin quia est inierdum emendalior, sed eliam qui.a
easdem MariiMercatoris lucubrjlioiies. noniiulla habel quse manifesto conslat omissa esse
Qua autem occasione ego ad idem argumentum ab eo qui Beilnvacenseindescripsit, ut sunt, exem
Iracianduin acce^serim, quid in operiims Marii re- pli causa, tiluli quorumdam frajimentorumexcerpio-
censendis prastiiuin a rne sit, |iaticis expediam. rum ex Tbeodoreto episcopo Cyrensi, Tbeodoro
Ctnn anno 1677 serio cogiiarem de edendo tnmo Mopsuesteno, Diodoro Taisensi et Eutherio Tya-
priino nova;colleciionis Concilionim,i|ii) ainiopris- nensi. Nam cum lituli ilii dc.essentin codice Bello-
lerito emissus est, lueiitianemque veieris exenvptoiis]J v^censl, ex eo facturn esl ul Garnerius inciderit in
Bcilovacensiscoucilii v heri animadveriUsem a Lab- ambages inexiricabiles, ,et sic, utGnrn Plinio loquar,
beo, incenstis sum desiderio iiiius habendi : quod torsit iiigeuia coiiteniplaiiijum. Optandum autenj
assecuimn me fuKse beneficio viri doctissimi Gode- esset nt alia vetera ejusdem scriptnris exemplaria
friili Hermant eju-,dem Ecclesia? canoniei lubens emendatiora repcrirenlur,"quorum ope ea emendari
profusor-. Cuin autem illud -evolwrem, «onjuneta possent quae snpra diximus esse corrupta. lnterim
cum eo reperi opera Matii Mereaioris, eaque staljm auiem dum Deus opL max, isiud beneficiuiii prffi.-
contuii cum editinnibus virorum clai issimorinii. siel mortalibus, his qualihusciirnqiieutere.
Agnovi porro e.xcoll.uione vete.ris exemplaris iirdjr lieliqiiiujjesi ut noniiiilla dicamus de auciore ipso,
nem niutaium fuisse a Garnerio propier eas causas guis cpjasve fuerit, et ad qua: studia semet appli-
quas supra cninmeinoravi, tum multa ab eo niulaia cneril. Yir illeclarissiinus de qno pauloanie memo-
dum medicinam adhihere lentaret locis corrupiis, ravi, qui primus opera Marii Mercaloris emisit in
denique unntiulla omissa quse iiiihi videbanliir esse lucem, existimavil eiim Camjianum liiisse aui Apu-
ningni moiueiili. Agnovi prajlerea codicem Bellova- Uini, vel ex ea parte Iialia; quaj vergit ad Siciliam,
censein esse vahie mendnsum ac mtuilum, adeoque quia Cceleslii el Juliani, quorum primum contendit
aiio exempiari opu<e-se ui depravaia possenl eiiieft- 5 fuisse Cainpanum, alium Apnlum, res domeslicas
dari el omissa reslitui. Quamodrem vi kal. Deeem- privalasqne ila novit quemadmoduin vix alleri licet
hris.anni 1677 scripsi ad eininenlissimiiin cirdina- quam qui fuerii rjusdem aut civitatis atit sallem
leni euuideiiique viriim doclissirnuin ac studiorum provinciae. Yeriim argumenium islud tion iniportat
iiostrorum amatiiissimiitn Hieronynium Casanatam, necessafiam evideiiiiain.Nam elHiefnnymiis,qua'ra- '
eumque r»g<vi ut in niei graiiam faceret exscribi vis ipse Slridoniensis esset sive Dalma'a, Pauli pa-
codicein Yiiiicauiiinin quo M.>riiMercnloris opera tria Thebani et Hilarionis Palxsiini vitam sic de-
exsiant el r.d nie miui juberel. Ille vero iia ad me scripsil tamqu.am sui es^enl, et Vigilamii hominis
rescrijjsil idibus Mariiis anni seqnentis : Plura mihi Galli orltim et nalalia sic iiovil ac si ejusdem ciiin
occurruntscribenda ul poslutatianibustuis salisfaciam. illo civitatis el provincije fuisset. Exemplis talibus
Codexilie tilarii MercatorisPalatino-Vaticanuscolla- plena sijnl omuia. Iuique, quoniain niilii quoqtie
lus cum Bruxetlensi ac Pdrisiensi, inventusest longe fas csl divinare, arbpror hiinc iioslru.m"Mercalore.rii
ab nlrisque diversus.Primus siquidem voluminisiltius ftiisse Afium, tum quia eumdcm esse jjlnm repr
exiguupitrs est. ln atlero vero, iicet mole majori, ctim eo qui fuit discipulns sancti Angtistini, £ujus
multa. desunl,el ea quce conlinentur, ordine prorsus hie nosiersesludinsissiinuin etadiniraKirem esse pa-
vario leguntur. Quarc manus operi illicoadmota fuii, T laiii prohielnr, tum ob moduin serihendi qimm si-
ut itilegra codicisValicani exscriptionevotis luis sa- millimtitr»siylo seripiorum Africanorum illins jplatis,
tisfacerem.Qumiiamvero ea omnia quce habenlur in dejijqne qni.a F.icundus episcppus Herniianensis
editionelirvxellensi prorsus conveninnl re ct ordine ejus verbis iuterdum nsus est in cornposilinne libro-
cum manuscripto Valicano, nullaienus duxi in iis rpm stiorum pro defensi.nnetrium capiiul >rnm.
transcribcudistempus insumereac labore pcnilus in- Flnrnisse illum ab anno circiier 418 u-que ad
vtili tua desideria pro',rnhere;'sed sativs existimavi annum 40 hinc recte (ollegit vir dpciissimiis qnod
opus adoriri ubi desiit Rigberius, ui ex qualc.rnione accepit ab Aogusiino episiolam anno 4!$, et quod
quemlibi transmitlo comperies,his plura brevi datu- lncresis Eutychianrealcubi memineril, guaeaunp 451
rus. Uarbarisac truncis vocibnsscalet hic codex. Et damnala esl, ,q,qn.d .pi.urib.us.conficitideni vjr plaris-
quamvis facile potuissenfex ingenio illas vel supplere sjmus. Fallitur lanien, ul arbilr.or, in ep quod exis-
vel emendare,ex industria tamen omisi, conscifisopr limatyel non pejyenisse eiim ad aniium i^Oyel^x
tare le genuinumac fidetimmumillius codicis, qualis- ep temporepihil jcripto m.aiidassequo.d.ad npsper-.
tumtfuesit, exemplar. veneril. Nam cum ex hit quas referuntur pag. So^S
47 IN OPERA MARil MERCATORISPROLEGOMENA. 48
constet illura scripsisse posi inventum nomen Euiy- A iliiim scripsisse antequam Chalcedonensis synodus
chianoriim, id est, aliquanlo posi habiiam synodum haheretur, aut si postea scripsit, tarde ad enin per-
Clialcedoneiisem, quse damnavit iinpium dogina venisse gesla synodi, adeoque compeflam ei non
Eutyclielis.iiianifeslum est illum scripsissealiquanto fuisse illam Theodoreii suscepiionem.
post annum 451, quo synodus illa habiia est. Quamvis autem nemo veterum citaverit opera
Ateuirn Mercator graviier insectaiur Theodoreium Marii Mercatoris, ea tamen cognila fuisse antiqui-
episcopum Cyrensem, non facturus haud dubie si tus hinc liquido patet qnod scholia Cyrilli Alexan-
rescivisset eum receptum a lanta synodo pnsl iilo- drini de lucarnalione Unigeniti non aliunde habe-
neam fidei su;e professionem. Ex quo colligi poiest mus quam ex interpretaiione Mcrcatoris, et quod
illuin non pervenisse usque ad lempora synodi lestimonia pairum relata iu concilio Ephesino ad-
Chalcedonensis aut certe nihil ex eo lempore scri- versus Nesiorium reperiuntur etiam ex eadem in-
plis mandasse quod ad nos pervenerit. Sic enini terpreialione in codice 1868 bibliothecaeColbertinae.
argumenlatur vir doctissimus. Ego vero hinc ceriis- Pralcrea ejus verbis usi.stepe suni Facundus epi-
sime colligo superslitem fuissc concilio Chalcedo- scopus Herinianensis et Pelagius II in epistola tertia
nensi quod, ut antea dixi, nientionem facit Euly- ad episcopos isiriic, el quidem eo prorsus modo quo
chianorum, Eiilycliianoruminqiiam,quoruni nomen B luciihratiunes ejus exstani in antiquis codicibus. Qund
auditum nou est in Ecclesia Dei ante lempora sy- argumento est illas corruplas jam tnm fuisse, neque
nodi Chalcedonensis. lllud ergo ex insectatione mirum ulli esse debere quod eas hodie habemus
Theodoreti taiilum colligi posse mihi videtur, aut depravatissimas.
Mercatorem ista, quod facile crediderim, adversus

NOTITIA HISTORIGO-LITTERARIA IN M. MERCATOREM.


Biblioth.Hist.Litt. Patr. Lat. tom. II.)
(Ex SchoenemaiiDi

§ 1. Vita. qui nullam alicujus dignitatis nolam in suis operibus


Quiecumque de patria, loco, conditione et accu- gerai, immo Pientii cujusdam presbyteri mandalis
raliore aetalis definitione viri, cujus nomen vix parere se prolesteiur, nulla consacerdotis vel fratris,
exeunte sseculo superiore reviviscere ccepit, dispu- sed dumtaxat venerandi presbyteri salutatione prse
lari solent, conjecturis innitunlur, haud quidem im- missa. Floruisse Mercaiorem ab anno circiter 418,
probabilibus, nec lamen ab omni controversia libe- cum Garnerio slaluit Baluzius, siquidem ad illum
ris. Garnerius enim e Campania, vel Apulia, vel ex ea annum referenda esse videatur epistola quam ab
parie Ilalise quae ad Siciliam vergit, oriundum eum Augusiino accepit; at contra eumdem censet, illum
credidit: nou alia de causa, quam quod Ccelesliiet non ante annum 450 vivere aut scribere desiisse.
Juliani, quorum primum Campanum, alium Apulum, Nam cum Eutychianorum mentionem faciat, quorura
fuisse conteudit, resdomeslicasprivatasque ilanove- nomen in Ecclesia ante tempora synodi Cbalcedo-
rit, quemadmodum vix alleri liceat, quarn qui fuerit ncnsis auditum non sil, manifcslum esse cogit,
ejiisdemautciviialisautsallemprovinciae.Gerberonius scripsisse eum aliquanlo posl 451, quo synodus illa
conlra, qui eodem lempore insignem siriptorum habita est. Nec obsiare existimai argumentum, quod
ejus pariem traciavit, tuni ex siylo ejus dtiriori, lum Garnerius ab insecialione Tbeodoreti episcopi Cy-
quod acla Ecclesia' Alrkanaeappriine noverit, eorum- rensis peiil, inferens, non facturtim illud fnisseMer-
que exemplaria apud se tentierii, lum eliam, quod catorom, si rescivissel eum receptuma lania synodo
S. Augustini studiosissimus fueril, et strenutis Gra- posl idoneam (idci suaeprofessionem, indeqtie colli-
liie Chrisli et illius ceconoini.edefen-or, Africanum gens, eum non pervenisse usquead lempora synodi
esse jndicaviiatque eamilcm sihi arridere scnienliara Chalcedonensis, aul cerie niliilex eo lempure scriplis
significavil Baluzius, inlringens Gamcrii argumen- mandasse, quod ad nos pervenerit. Qtisecontra arguit
tuin Hieionymi hiaxime exempln, qui, licel ipse B.iluzius, ex iiiseciiiiione Theodoreti modo illud
Siridonensis aul Dalmat.i fuissei, P.nili pairia, The- confiei posse, atit Mercaioreni ista adversus illum
bani cl llilarinnis Palatsiini vilam sic descripseril scripsisse, antequam Clialcedoneiisissynodus habe-
tainqnam sui essent, el Yigilanlii honiiins Galli retnr, atit si pnstea scripscrii, larde ad eum perve-
orlum et natalia sic noverit, ac si ejusdem ctun illo nissegest.i synodi, adeoque non comperlam ei fuisse
civiialis vt provincias fuissei. Ipse;iuiem novum suae illatn Theodnreti susceplionem.
causce argiimcnium reperire sibi visusest in eo, quod Occe|tisse videtur veiiiaiiones suas contra Pelagia-
Facuudus Herinianensis episcopus ejus verbis inter- nos Roinoetempore Zosinii papse, cum diversis ani-
dum usus sit in corapositione librorum suorum pro morum moiibus istorura senieniiae disceptabantur.
defensione trium capilulorum. Illud ulerque Garne- Roroa eiiam libros suos de eadem hxresi compositos
rins et Gerberonius viderunt, eum nec sacerdotem in Africam misisse, ibideraque Augustini lilteras
Tieceplscopum, ?ed laicum hominem fuisse, qtiippe reccpisse putandus est. Debinc, nescio sui ipsiu*
SCHOENEMANNlNOTITIA HISTORICO-LITTERARIA. 50
animi instinctu, an Augustini consilio, Constantino- A VIII. Ejusdem epislola ad clericos»mt.
polim petiit, probibiturus ne Juliani et asseclarura IX. Excerpta ex codicibusNestorii.
X. Neslorii Sermones IV advertut hcemim Peia-
ejus, qui Roma depulsi huc se converterant, errores
radices ibi agerent. Quod asseculus, tradito a. 429 gianam.
Tbeodosio Juniori et clero Conslanihiopoliiano, XI. Ejusdem epistola ad Caleslium.
Commoniiorio, mox eodem fervore implicavit se liti XII. Mercatoris Commonitoriumsuper nomine Cos-
a Cyrillo conira Nestorium motse, coliigendis simi- leslii. Integer litulus : Exemplum commoniiorii, quod
liter, ac in priore causa fccerat, gravioribus tnm super nomine CcelestiiGrcecosermonea Mercalore da-
uaercticorum lum oribndoxorum per varia scripla lum est, non solum Ecclmce Constanlinopolitana;, sed
pugiianlibus diclis cura suts ipsius contra Nestorium etiam plurimis religiosissimis viris; oblatum quoque
clamoribus, a quibus vix. anle finem vitae destiiisse piissimo principi Theodosio semper augusto; id ipswn
videtur. ex Grcscoin Lalinum translatum per eumdemMarium
Mercatorem Christi servum, in consulatu Florentii et
§ II. Scripta.
Dionysii VV. CC; per quod Commonitorium cognito
Quae hodie supersunt Marii Mercaloris scripta, funesiissimoerrore, imperiali prceceplo, tam Julianus
omnia adrefuiandam haeresinCoelesiianam el Nesio- B defensor, tt sequax ejus, cum cwteris sociis et partici-
rianam lendunt. Sunl aulem pleraque non lam pro- pibus suis, qnam poslea idem Coelestius,de Conslanli-
prio labnrecnmposita, quam ex Gracis Latina facta, nopolitana urbe delrusi in synodo qnoque Ephesiemi
collecta ei excerpia ex scripiis lum adversariorum, ducentorum septuaginta quinque episcoporumsenlentia
tum eorum, qui eus oppugnasse.nl, veltiti inslrumenla vostmodum in prassenlidamnali sunt. Anuus per con-
qua>dam causse, quibus leclores, qure reciae fidei sules liic designatus est 429, quo primum oblatum
essent, edocerenlur et ad judicium de prave sen- fuil Theodosio, serius autem, post celebratam a. 431
lieniium impielateferendum informarentur. Dabimus synodum Ephesinam, in Lalinum conversum censent
elenchum enrum juxta editionem Baluzii, qui codicis Garnerius el Norisius.
Valicani seriem sequitur. XIII. Nestorii blasphemiarum capitula, quibus lit-
I. Commonitoriumadversut hasresimPelagii et Cce- teris ad se missis a sanclis CoelestinoRomm urbis epi-
iesiii, vel etiam scripta Juliani. Pleno litulo inscribi- scopo, el Cyrillo Alexandrino contradicit, et disputa-
tur: Commorittoriumleclori a Mario Mercatore lionibus brevissimis respondendo, duodecim capiiula
tervo Chrisli. Continet excerpta ex scriptis Juliani fidei, qucead se missa fuerant refellil, Laline conversa
subjunctis ubique suis ipsius respnnsionibus seu ei sub nomine Calhoiici a Mercalore refutaia. Gar-
Subnotationibus. Scr. judice Garnerio a. 43L Idem G nerius huic libro assignal iiiiiiiim anni 431.
vero Gnrnerius titulum huicoperi fecit, Liber Subno- XIV. Synodus Ephesiana adversus Neslorium i. e.
lationum ad Pientium presbyierum, quein duabus Excerpta ex actis Synodi hujus, quse contra Nesto-
parlibus conslare existimat, altera, qtice prajfalionis rium maxime facere viderenlur. Garuerius ea plane
loco sit, nomine Commonilorii, altera, qua ipsum omisit, sed compensavit quodammodo accurata re-
opus comprehendatur, tilulo Subnotationum ad verba rum Nestorii per annos octo, ab ordinaiione scilicet
Juliani: hsec porro disperlitus est Garnerius in no- usqueaddeporfaiionem ejus, cnarraiione, ductaque
vem capita, octo nempe juxta excerpta quaeex Juliani cx eadem cura aclionum omnium concilii Ephesini,
libris examinanda Mercator sibi proposuerit : toti- lum singnlarum ejus pariium descrijitione; in qua
dem enim numerat, secus ac Baluzius, qui septem
muilasunt, quaj penurhale in editionibusetiam opti-
tantum excerpta distincie ponit, et sexto complecti- niis
posita esse statuil et aliter collocaii jubei, multo
lur, quaeapnd Garnerium caput 6 et 7 efficiunt; nono
vero plura, qnse desint, non minus ad hoc con.ci-
auiem, quod incipit a verbis, Habes ut credo, pagina
30 ed. Baluz. Reiractationem quceslionis de tnorle per liiim pertinentia, atqueeiiam magis necessaria, aete-
riscis nolat.
peccatum in mundum ingressa contineri scribit. Insu-
per verba Augusiiui >Asingula verba Juliani quie D XV. Cyrilli Alexandrini Apologelicut advertui
Mercator non apposuerat ir. notis, ubique produxit. Orientales.
II. Refutatio Symboli Theodori Mopsuesteni, seu XVI. Ejusdem Apologeticusadversus Theodoretum.
Expositio pravceftdei Theodori cum prwfaiione Mer- XVII. Fragmenta Theodpreli, Theodori, Diodori
eatoris. Apud Ganierium legilur tomoll, pagg. 250- et Ibat.
53; pratfatio autera dupliciler, tomo I pag. 95, el XVIII. Eutherii Tyanensis fragmentum.
tomo II 1.1. XIX. Nestorii epistola ad papnm Ccelesiinum.
III. Comparalio dogmatum Paidi Samosaleni et
XX. Epistola synodicaCyrilli ad Neslorium.
Nestorii.
XXI. Ejusdem scholia de lncarnalione Unigeniti,
IV. Sermones V Nestorii adversus Dei genilricem
Uartam. .Poslremis hisce actorum cnuira Neslorianam hxrc-
'simcollectionibiis tribuit Garneiius a. 440. '•
V. Neslorii epistola ad Cyrillum Alexandrinum.
VI. Cyrilli Alexandrini epislola ad Nestorium. _.%Interciderunl, quemadmoduin ex Angustino (ep.
\fl, Ejusdem epistola tecunda ad Nestorium. 193) discimus, Marii Mercatoris libri contra Pelagk-
Sl 1N OPEft* MARII MERGATORISPROLEGOMENA. J»
rsos. Quod si tamen Dupiiiium:andiamus, eiiamfiufie Asedel
A alia pleraque Mercatoris, qu» ad Pelagianas
supersunl in libris HypbgnOMtwnA-ugustini\d). res referuntur, in usum suum convertit, ipsaque •
§ WV.Ediiionesi verba ad paginam codicis citata passim inseruit. Lab-
Ante ClemeniisX tempora, Marii Mercaloris no- beus aiiteni ctiin ex Yaiieano codiee descripla Roma
nien plane incogniluin fuil. Nam eisi quivdarii ex il- sibi transmissa e^seiii, liorum 0,ierum ediiimii sese
lius scriptis cenliim fere ei quod excurrii ab ipsihs accinxitj at morie iiicpina.t-a prsenccupaius Joanni
excessu annis lecta fuisse Facumli HerniianenMS Gariierio aiuico quirlcm coiijliiiciissimn eju^demque
cpisc.opi et Piiagii Ilexemplis c.oiistei, iieino tamen societatis inembro et ibeulogiajin cdllegio Pari>iensi
Veierum Opera Mercatoris cituvit, et inter sequio- dociori islani curani reliqiiit. Iiaque is, qni pritk-m
res ne nomen quidem ip-ius auditiim est. LucceHol- singulari slndio haeresis Pe!agiana3 hisioriani scruta-
steiiii quippe boe meriium fuilj nl, qui lot insignia tus eiai idemque fortiinie amici in reperitindo litte-
rei ecciesiasiicae monumeiila ex Vaticahis clausiris rario hocce thesauro fueratparticeps, duorum coili-
eduxisseij eiiam huncaiicloremoblivione sepul.umet cum et doclrin;» haud pcetiiienda; subsidiis instru-
acta illius Pelagianarnm el NesloriariSmiii liiitim hi- clus Mercalori operaih havavit. ciimque intellexisset,
sioriai tam prolicua es.codice Palalino-Valicano tan- Labbeum, uipote iugenii conciliorum labnre obru-
Itmi noii oniiiia eruerel. De edendoainein non cogp B Imiij rtpern istaj queiiiadmoduiii in codioibus fe ha-
lasse vjdelurHolsteiiius, neeforte oinuia quaeiu isio hereut et sine nntis daturtim liiis-e, ipse pro oiio stio
Codice cohlinerenlur ad enindem aucloreni seu in- et aniore erga hanc liisloriaj eeelesiastic;e paitenij
terpreiem peilinere credidii; aliamen helabundiiSj non solum singulaj qiue illustiari posiularetii, at-
quae inde excerpsissel amicis suis osiendit et cum tentius observare coepil; sed; quod pniissimuni ipsi
iis forlasse coinmnnieavii. Ila sane Henricus Nori- Vidgbalur, cavere voluit, ne mulila majori ex parie
iiiis in Historia Pelagiana narrat, CoiiimoniiOrium illa prodirent; ld vero eveniuium exisiimavit, si eo-
Mercalnris super nomine Ccelestii Theodosio obla- dem teiiore aique ordines quem in codicibus serva-
tumab HoLienio ostciisiim fuisse se prajseiiie Cbri- rent; shigula exscriherenlur. Nani quod utriusque et
siiano Liipo. Ex quo nescio qiiantiim lemporis efflti- Pelagianxet Neslorianaj haeresis acta inler se per-
sefit usqiie dum eideni Norisio opus laudatum mo- misia videret, nec vel annoriim , quihus condita es-
lienti accidii, ut a cardinali Bona ad legeridos Marii seiit, vinculo conrdihataj librariurum id cnlpre iri-
Mercatoris libellos prorsus ipsi incognitos excitare- biienduin, ab iisqtie illa male disiracla ntque adeo
lur^ Bonaetiam affirmabat, se eosdem exscribi etih discerpta esse sibi persnasil. SepaiaVu igiiur uira-
Galliam miiii curasse, hbi Gerbefoiiio obligeranl (b)± que el in dtios lomos divisa, annotntionibns ei dis-
Sed faclurh id non antea videtur, quaih in Gailiaea- G t serlatiohibiis amplissimis hiagnaqne erudiiione re-
dem oinhia a Philippo Labbeo e'l Joanne GdrneriSin feriis disiiiicla iiemqne qUihusdain in locis, ubi ipsi
eottice qnodarn Bellovacensideteeia fhissent. Scilicel opns esse videreturf aliier coagmentata publici juris
cardiualis Baiberihius Gommonitorium super nomiiie fecit Parisijsfl. 1G75, in-(olid: Eodem anno Bruxellis
Goelesiiieum uliis quibiisdam ex codiee isto cxcer- dtiodenis eclideral Domiius Gabfiel Gerberonius mo^
ptis in schedis Holstenii (a. 1661) defuricii reperlis nacinis Benedicliniis e Congreg; S- M.iuri; adscilo
^per Pelrum Possinum Soeielalis Jesu presbyterum nomiiie Rigberiii aliqnam parlem Operum Mercaloris
miseral Philippo Labbeo amplissimam eonciliorum ex codiee Valieano exscripiam notisqiie leeiissimis
geiieraiium Cnlleclionem modo inchoanii. Is eodem iiislrnclam. Sed quOni.im Garnerii ed.tio ob crebras
ferme lempore commodato habuerat vetuslissiinum texiusper ipsius annoiata int.erpellationes usui minus
codicem Actorum v concilii ex biblioiheca Ecciesiae cnminodat nec per ea, quse sibi in eo ronsiituendo
capituli Beflovacerisis, in qno pwierea depfehehdit permiseratj satls fida judicaremr* Gerbernnii autem,
ejusdeiii MercStdfis Oriefii ipsiiihque:adeO Chmriioiii- utut priBfclarajparieiri tantum eamque exiguam com-
toriurii. QuibUs iihgiiiiis ad Phssihuiii iiiisit eltiri- plecleretur : nov;feel iniegras editioni manum admo-
chum Opertim Mercaioris; maudans, ul iiivesliga- vit vir immorlaiis memoriae Siephanus Baluzius,
ret, aii esderh atit aiia exHareiii in eo codice, unde ^)' eadem via qua Labheus olim el Garnerius, nempe
sua bauserat Holstenius. Qnod cum ille proihpie ex- conciliorum tractatione ail eam dediicius eorumdem-
seeulus essel, eaque omnia, qu;e contineri in Bello- qne codicuin el docilinai longe accuraiioris el niagis
vaeensi libro siguificalum erai, in Rmnano eiiam di(Tus:Kpnhsidiis nrnatns> Prodiil illa Parisiis 16S4,
exemjdari deiirehendissei: tiim demnin nomen Mer- oclouis, eoilem urdiue otnnia, ac in Valicauo codice
calnris Rornae.magis percrebuisse, leclasqtie esse et repeiiuutur, sunniiaque fides ut qu;e vitia adeo scri-
coninieiidaias liicubraiiones ejhs reor. Ac Norisius pturrje servavit, exhihens el notulis criiicis insirucla;
sane non soluin Comniouitnriuiri i^iud iutegfiiiu ex oiiiniumqne hoininiini doctornm plausu fuit e\ce-
ipso codice laudalo iii cOnimChiafidSsuds retulit; pla. Eam nuper in Bibliolheca PP. Veneta recuden-

{i\ Dtifiitu des Atii. Ectl. i. III; pag. 2Sfi. Goiitfa- Mercaloris pagg. 55" 6S) assertum Ht.
ria sensit Garnerius, qtii liancce suspicioueiu velut (b) Hoc, quod al>inilio ex onnjeciura a me sffi-
• niiscenlem (ie-iiux t eosdeiuqne libro-i Sixio pre- piiini erai, iniii falsiiiiiesse didiii ex dpeieGUico
sbytfcib. Cceiestini iri Rninaha sede siicdesioii ih pe- Histoire litteraire de la congrigation de S.- Maur
culiari disserUtidhe {Cap. *>,dis*. 6 ad u l Qpp. M. (Bruxelles 1770, in-4°) in Yita Gerberonii, pags 329.
55 SCHOENEMANNI NOTITIA HISTORICO-LITTERARIA. 54
dam curavit Andreas Gallar.dius simulque laudabili JA 1673. Parisiis apud Sebastiqnum Marbre-Cra-
Sludio et perfectojtidicio omnia leclionis vitia, qtiae tnoisy, regis ttjpographum via Jacobeea,sub Ciconiit;
ex parie de consilio Baluzii relicla erant, ahster- in-fol. Marii Mercatoris S. Augustino aeqtialis Opera,
gere studuit. . qtiaeciimqueexslant. Prodeunl nunc primum studio
SjECULO XVII. JOANNIS GARNERII SocictatisJesu presbyteri,qtii Noias
1671. LuteliceParisior., impensis Soc. Typogr. li- eiiatn ac Dis>eilaliones addidii.
bror. ecclesiaslicorumjussu regis conititutai; in-fol. Decodicihtis, ex quibns nova haeccollectio ador- ';
MariiMeicaioris servi Cbrisli Comiiioniioiium super nata est, Vaticanoet Bellovacensi, postea dicetnus.
homiiie Cualeslii, Pelagii ei Juliani, eoriiinqiie hae- Entimerafi» auicni singuJoriim, qua; in ea conlinen-
resi; sciipiuni sub coiisulaiu Flnrenlii et Dionysii lur, Mercalnris opusculoium fieri non polesl, nisi
VV. Cll.: in SS. Conciliisad Reqiam edil. exactis prius deGarnerii opera momieriniiis. Is enim licere
sludio Phil. Labbei el Gabr. Cossanii Soc. Jesu pre- sibi pulavit ordinem, quem in codicibus tueniur sin-
sbyt. tunioll. pagg. 1512-1517. gttla, iinmuiare, seu, ut ipse pnvselulit, dispersa et
Titulo supra latidaio Phil. Labbens hocce subjun- lemere disjecta ad venim ordinem reducere, coin-
xil moiiiiuni: « Ex codice falaiino Vaticanaebihlio- modeque a se facmm esse arbiiratus est, quod in
thecae descripsil Lucas llolstenius, post cujus obilum "' duasparies dislribtieret, quorum prior comprehen-
jusi-u eiiiineiiiissinii card. Ftanc. Barberini, misit deret omnia quaead haeresiinCcelestiananipcninent,
Roiua R. P. Petrus Possinus S. J.: nos verovariisS. posterior, quai ad Nestoriauam. Adjiinxit porro sin-
Augitsiinialiorumquevelertnn leslimpniis veslituni et gulis operihus notas bistoricas, aut philologieas, lo-
illiistfalum tamquam accuraiissimum bseresis Pela- cos obscuros maxime ex auc.toribus Mario sequalibus
gl.inae,ex quo plurima ad historiain speclanlia qui- etin utroque negniio, Coeleslianieatque Nestnrianas
Vis hauiire poierii, breviarium sequeniihus conciliis bseresis, versatis illusiranles. Denique addidit etiara
episti.lisque Roinanorum ponliflcum pneuiisimtis. » reliquis a Mario colleclis nonnnlla, qnae apud ipsum
Incipii Ccelestiusquidam, elc. Scholia ad marginem non rcperiutilur, veluli Nestnrii, Theodorique Mop-
Sunt apposiia ; subjiingituique simul ObservatioPh. suesteni aliorumque cullectanea, pariim, ut ex iis
Laibei de opiiscuii hujus praslantia. alia confirinarentur, pariim, ul notarum inslar, qni-
1673. Bruxellis, typis Lamb. Marchant, sub signo bus tamen sine brevitatis et nexus dispendio inler-
Boni Patioris; in-12. Acla Marii M-jrcatoris. S. Au- seri nnn pnlerani, illtistrationi inservirent. Ilis ergo
guslini Ecclesite Docioris discipuli. Cum nolis Rig- pra^missis indicem coiiienloruin omnium, liini ope-
berii iheoloqiFranco-Gcrmani. „ rum Mercatoris, lum noiarum, aliarumque Garnerii
Prudeunl nune primum ex Vaticano codice : accessionum prnponere nnn cunciabiniur.
1" Commonitoriumlectori advenum Hairesim Pelagii ln miOREPARTE conliiientur : 1° Prccfatio genera-
et Cwleslii, vel etiam scripta Juliani, iucipiens Quce- lisel fragmentum epislolcea S. Augtistino ad Mariutn
$lio contra caiholicmnfidem. — 2° Theodori Mopsu- Mercgloremscripiw cutn notis. — 2° CoiiiinoiiUuiium
etteni Sermo S. Symbolume Grmca in Lalinam lin- snper noniiiie Ccelcstii. — 5° Notce ad Cotnmonilo*
guam conversuma Mario Mercqlore, el confutatum, rinm subjunclai singulis capitvlis, cum dunbtis disser-
prsenvsso prologo. — 5° Euistola Marii Mcrcaloris, taiiunculis, aliera de vindiciis Zosimi paprnin causa
qua Pauli Samosatenialque Piesloriiperversa dogmata Ccelesliiel Pelugii, alterade traclQtiissummorumpon?
refellit. — 1° Alia episiola. qua Neslorii blaxphemias tificnm. —4° Ci.minonitoiitim lectori adversus boe-
impetit, prainissa. — 5° SermoniI ejusdeni a Merca- resiui Pelagii et Coelesiiivel eiiam scripfa Juiiani.—
tore coiuerso.—6° Sermoll Neslorii ab ecdem con- 5° Nolce ad Commonitoriuni,seu prcefalioncmlibri
versus. Praiaiio Gerberonii brevitatesua insignis esl. Siibnoiaiionum. — 6° Libcr Subnoiaiionum in d cta
Ecce toiani: « Jatn diu fama increbtierat Maiii cu- quajdam Jubani ad Pienliuin presbylertim. —r 7'
jusdaui Mercaloris, qui S. Doctoris Auguslini fuit Nota; singulis subjnnclce.— 8° Comiuoiiitorium, seu
discipulns, opera quaedam exsiare bacteniis inediia. iD Piologiis in syniboluiiiThendori Mnpsuesleni: ipsum
HaecubiiMin habereiiiur dum cuiiosius inquirereni, vero sijnibolumcum refulatione M. Mercatorisin po-
ab amicis leimniiaium esl mihi, unum exemplar ab sleriorem partem esl relaium. — 9° Notcead Commo-
uno Paire Sncielaiis Jesu collegii Clarontontani as- nitorium, seu prologum.-—10° Excerpia ex quiintue
servari, etalierimi esse penes quemdam nionachum libris Tbeodori, adversus S. Angiihiinuin^inierpreie
S. Germaiii Paiisieiisis. Abislis ul|iotc suoruin inss. Mercalote. — 11° Photiicodex CLXXVII, de quinque
tenacissiniis quidqiiam obiinendi omni spe dejecta; libris Theodori, — 12° Noicead excerpta el codicem
taudein clarissimi viri H. N. ope unum lnijiisinodi Phoiii. — 13° Piaefalio Mercatoris in Nesioiii lia^
ScriptoriiniiranssuniptumexVaiicanabibMoliiecastim cialus, conlra haeresim Pelagii el Ceelestii. -* 14»
consecuttis, quae evulganda censui, notis liim histori- Noim ad pmfationem. — 15° - 22° Sermones IVi
cisiuindngmaticisillustrata.>Noi9e,qiii£iii;ijqremlibri Nestorii adversus Pelagianns, quorum posireinus in
partem occupant. accuraiissima d ictrina siinl referlae verha: Hwc omnia libi dabo, si cadens adoraveris tn«,
et aptissimie ad ha?c acia illusiranda. I)i-piitat in iiilerpreie Mercatore, et Notrn singulis subjunctce,
iis de auctorej ex conjectura scihcet, sed admodum inter quas priino ioco dissertatiuncula de tempore
probabiliter. solemnis baptismi, —25° Semo IV, idem integer.
58 IN OPERA MARII MERCATORIS PROLEGOMENA, ... «0
Grmeoiatmut, hdctenuivelChrysostomovel Atterio tri- A , Pauli Samosateni, Ebionis, Photini ei Marcelli. —
\butui (ex lomo VII Opp. Joannis Chrysosiomi ed. 9° Nolm ad hancce epistolam. —10» Homilia Procli
Savilii pag. 501) CMTII nova versione. —24° Epistotm Graecolatina, adversus Nestorium, inierprete, ui vi-
ducs Nestorii ad Sanclutn Cmleslinumin graliam Pe- detur, Mario Mercaiore. — 11° Notm ad eamdem. —
lagianorum, incertointerpreie.—25° Notceadutram- 12° Sermo IV Neslorii, qni primus exiemporaiis ad-
que epistolam. — 26° Epis'olae ejusdem Ne»torii ad versus Prnclum. — 13° Kotm ad eumdem, —14°
' Coelesiiiim
Pelagiantim, inierprete M. Mcrcaiore. — • Sermo V, Gra3Colat.,de Deo naio ei VirgineSCOTOXM,
'27° Notm ad istam epistolam (o). —In appendice secundus adversus Pruclum. —15° Senno VI, ad-
prima : 28" Episiota Anastasii ad Joannem Hieroso- versus Proclum III, de dietis Epistolx Apnstoli ad
lymilanum super nomine Rufini. —29° JVoiarhisto- Hebisco<.— 16° Sermo VII, ex parte Gra>,coIai.ad-
ricai ad epislolntn Anuslasii.— 30° Fides Rufiniin* versus eos, qui propter coiijunctinnein, vel diviuita-
ierprele M. Mercalore. — 31° Nolcead fidem Rufini. tem Verbi mnriificant, vel bumanitaiem dcificaiil.—
— Iirseciinda appendice: 52° Dissertationes seplem : 17° iVoia;ad Sermonem Yil. — 18° Epistola I S. Cy-
priina, de primis auctoribus el prmcipuis defensoribut rilli ad Nestorium Gra3colat.,interpreie Mercalore.—
hmresis. qum a Pelagio namen accepit ad haec verba 19° Notm ad eamdem, cum responsione Nestorii.—
Commoni otii in Subnotaiiones: QumsliocontraCa- g 20° Episiola II S. Cyrilli ad Nestorium, Grxcolat. in-
tholicam fidem, elc.; secunda, de synodis in causa terpr. Mario.—21° Nolm ad eamdem.— 22° Epi-
Pelugiana habitis viginli qnaluor, quarum postretna Stnla S. Cyrilli ad suos apncrisiarios Consianliiiopnli
Ephesina ad illa verba CommonilOrii: Sacerdotali- agenles, Grseiolat. inierpr. Mario.—23° Notm ad
bus slatuiis; leriia, de sanclionibus imperatorum in hanc epislolam, qum longe diversa eil ab ea qum in
causa Pelngiana.od illa verba ejusdem Commonilo- edilis libris corrupte legilur. — 24° CominomioriuiH
rii: Imperialibus prmceplis; quarla, de snbscriptionibus epistolaj insertum Gra>colai.—25°EpislolaII Neslo-
pontificali et imperiuli ouctoritate exactis, ad hsec rii ad S. Cyrillum, Gra>.colal.inlerpr. Mario. — 26e
verba : Patrvm subscriptipnibus roborala; quinia, Notmin eamdem. — 27° Sermones qualuor Nestorii,
de libellisfidei editis ab auctoribus et primis defensori- VIII,IX, X, XI, Graacolat.—28° Episiola III synodica
bus hatresis Pelagiana), ad haec verba Mcrcaturis ad S. Cyritli ad Neslorium, cnntinens XII anathemati-
Julianum : Audi nunc el tu, etc.; sexla, de libris a smosj, Grajcolat. inlerpr. Mario.—29° Nolm ad epi-
defensoribus ftdei scriptis, adversus eamdem hmresim, stolam III S. Cyrilli. — 30* Episiola Nestorii ad S.
viventesancto Augustino, ubi apologia Orosii vindica- Ccelestinum summum poniificem Laline lanium, irt-
tur el auctor librorum Hipognosticwvdetegitur, etc, lerpr. Mario. — 31° Notm ad epntolam cum dinter-
ad h*c verba : Sanctns Avguslinus diversis tempori- G lutiuncula de quibusdam perlinentibus ad concitium
bus diversos condidit libros, etc.; sepiima, de hmreti Ephesinum.—32° Sermo XII Nestnrii bahitus in Ee-
Cmlestiana, quomodo ex una senlenlia in imtnensam clesia, in qua litleras CoMestiniRomaui ep. etCyrilli
quasi mulliludinem excreverit, ad illa verba Merca- Alex. denuniiatorias accepil vn id. Decenib. — 53°
toris: ad unam impiissimamsenlentiam, elc. Notm ad eamdem.—34° Sermo XIII, die conseqneule
POSTERIOR PABSdividitur in libros qttaiuor, quorura habims, de scieniia pielalis. — 55° Excerpta ex di-
conienia haec sunl : ab initio cst Prmfaiio historica, versis Nesiorii libris vel tracialibus ab episcopo Cy-
qum totam Nestorii camam, et gesia ab ipsin.sordina- rillo capitula, interpr. Mercalore. — 36° Excerpta
tione ad mortem complectitur. ex libroNestorii, lecla in concilio Ephesino.Graicolat.
Liber primus continet: Neslorii sermones XIII, — 37. Excerpta alia hinc et hinc collecta, qumdiversa
inlerprete Mercalore, cum uno Procli, Epistolas III sunt ab iis, quorutn atiunde notilia habelur.
cum quaiuor sancii Cyrilli, Mercatoris Epistolam Contenta libri secundi ttint : 1DNestorii blasphe-
unam de Nesiorii hseresi, et excerpla a sancio Cyrillo miarum capiiula duodecira, quibus litteris ad se mis-
in Operibus Neslorii, etc. Sequunlur autem hoc or- sis a SS. Coelesiino Romanse urbis episcopo, et Cy-
diue : 1" Pr.-vfaiio Mercaloris in varios Nestorii rillo Alex. contradicii, el disputaiioiiibus brevissimis
sermones de incarnaiione Domininustri Jesu Clnisti. D respondeudo, duodecim capiiula fidei, quae ad se
—2° Noim ad prmfationem.— 3° Sermo I impii Ne- missa fuerant, refellere nitiiur, cum refuiatione a
slorii de lncuriiatioiie Verbi, seu de Virgineo partu, M. Mercatore. — 2° Noim ad opns toium Mercatoris.
qui Latine tanium bahelur. —'4° Notm ad eumdem. — 3° Expositio anaihemaiisniorum, quae responsio
— 5°.et 6° Sermo II, de dogmate, seu
©eoyvwo-ia,et S. Cyrilli ad nbjectioues nomine Orientalium factas
III, velut in ArianosetMacedonianos, Graecolalini.— ab Andrea Samosaleno, interpr. M. Mercaiore. —
7° Notm ad Sermonem III. — 8° Epistola M. Merca- 4° Nolm ad eamdem. — S° Exposilio II anatheniaiis-
toris de discrimine inler bseresimNestorii el dogmata morum, quse responsio S. Cyrilli ad reprehensiones

1
(a) Ila quidem series cnnientorum prioris partis in IV Neslorii cum ptmfatione Mercatorit, id est, ea
prailatinnegenerali cap. 3a Garneriodescriliilur. At omnia quse iium. 13-23 recenseniur. Tum denique
vero re ip-a longe aliierilla sese habet. Nam post prcefatio Mercaioris in SymbolumTheodoricum Ex-
libros Snbnotationum n. 7 et 8 se.juuntiir stalim cerptis ex libris Theodori sequiuitur, adeoque lilim,
y
Epistolm tres a Nestorio in causa Pelagianorum scri- 8-12 exirema occupant.
php,a pagg. 65 ad 72, porro pag. 73-94. Sermonet
87 SCHOENEMANNINOTITIA HISTORICO-LITTERARIA. 3*
Theodoreii, interpr. M. Mercatore. — 6° Notm ad A catoris argumentum a Garnerio sit excultum; quo
TesponsiontmII. — 7° Scholia S. Cyrilli de incarna- meruit sane, quod pluris seraper apud erudilos ho-
tione Unigeniti iniegra, quae antea imperfecta ede- mines hae ejus lucnbrationes sint sestimalae, qnam-
ban.mr, iiuerpr. Mario Mercalore.—8° Notm ad quam, quod ipsam Mercaloris lectionem aitinet, ut
tcholiorum capiia qutedam. et aliorum quorumdam, quae ipse interseruit, opu-
In libro tertio continentur : 1° Excerpta ex libris sculorum; nec non, quod singula isia npiiscula ex
Thendori Mopsuesleni de Incaniatione Verbi, M. suo tinius arbilrio dilaceravit magis, quam disposuit,
Mercatore imerpr. —2° Nolm ad Excerpta.— 5° Col- laiiluin abfuii, ut aliorum assensum consequeretur;
lectanea ex diversis ejusdem Theodori opcribus, qtim ut poiius a dnctissimo quoque in boc genere viro
habeniur in quinla synodo, apud Facundum Hermia- gravem vitnperationem subierit (b). Nec injuria
nensem et Leonlium Scholasticum, aliosque auctores, conqueri pules, qui animum in hseresium illarum
ulilia ad hmresim Nestorianam inielligendain.— 4* auclores defeusoresve nimisoffensumei exprobrarunt
Excerpia ex libris quinqiie, quos adversus sanctuin quo nomine imprimis videuda siini, quae ad Theo-
Cyrilluin, sanclumque concilium Ephesinum Theo- doretum ah iuiquis ejus incusaiionibus vindicandum
dorelus cnnscripsit, inlerpr. M Mcrcaiore.—5° No- vir S. R. Joaunes Ludovicus Sclmhe, academiaeHa-
tm ad Excerpta singulis, sicubi opus fuit, adjecla. — B lensis ornamentum, in dissertaiione de Vita et Scri-
6° Epistola Theodoreti ad Neslnrium, inteipr. M. ptis Theodoreti pra;missa tomo I ed. novae Operum
Mercnlore.—7° Notm ad eamdem. — 8° Epistola illius proiulit, in qua toia fere h.ec operse Garnerii
ejusdetn iu favorem Nestorianorum Constaniiuopolim pars, quaj Nestorii aique Theodoreti causara concer-
deslinata, eodem interprete.— 9° Notm in eamdem. nit, velut ad obrussam exigilur. Ca-lerum in prmfa-
—10° EpisMa ejusdem ad Andream Smiosaieiium tione generali Garnerius cap. 1, de M. Mercatore,
episcopum, inlerpr. Mercatore. — 11° Fragmenia ejus 33iate, ortu, luco, ingenio etaucloriiaie; cap. 2,
duarum episiolarum Thendoreti ad tiimerium ep. de operibus ejus; cap. 3, de eo qnod ipse coutulerit
Nieomediae,interpr, Mario. —12° Nolm adepistolas ad edilioncm operum ejus exponit; cap. 4 exhibet
Marii
prmcedenles,— 13° Fragmenium sermonis a Theo- specitnen eoriim, quse primum ex operibus
doreto babili coram Domno Antioclieno posl obitum MercatorU innotuerini. Cap. 5 indical quomodo pri-
S. Cyrilli, inierpr. Mario. — 14° Fragmentum ser- iiiuni in inanus suas Mercatoris opera pervenerint.
monis ab Eulherio baliiti adversus S. Cyrillum, in- Nuncupavit opus Bellovacensis Ecclesise decano, ca-
terpr. Mercaiore.—13° Refutalio Nestorianisnii , nnnicis et capitulo, epistola data Luf. Paris. sexto
Grxcolal. et epilogus Marii. idus Januarii, qui triumphus S. Luciani Bellovacorum
Libro quarlo denique instint, Dissertationes dum, C aposlelifi. 1673.
prima, de Nestorii limresi alitsque erroribus, quorum 1673. Patavii; in-fol. Marii Mercatoris Commoni-
nomine snspecitis esse polest, deque (i6ris pro hmresi torium contra Pelagianos (quod supra audit tuper
ab ipso scriptis; secunda, de synodis in causa Nestorii nomitie Ccelestii); in Henrici Noritii Historia Pela-
coactit a tempore motarum lurbarum ad pacem usque giana, quee primum b. a. et loco prodiit, Libro u
Ecclesiarum. Additurus eral teriiam, dz libris, quos cap. 6. In exemplari, quod in tilulo dicilur juxta
fidei defensoresediderunt, eodem tempore, adversus exemplar Patavinum recusum pagg. 125-28. Adde
Nettorianam hmresim, qiirjerevera in elencho conten- Opera Norisii edila a Balleriniit a. 1729, tomo I. Ab
toruin esi promissa. Atiameu ne molem hujus volu- Holsienio pariter accepisse se affirmal Marii liocce
minis, quod jam satis videbatur exerevissc, prolixi- opuscnfiira e Vaiicano codice descriptum.
taie sua in majus augerei, cumque et ipsa monumen- 1677. Lugduni, apud Aiiissomos; in-fol. Acta Ma-
tis aliquot, qurcaliunde exspectabat, debebal locuple- rii Mercatoris, etc, cum noiis Rigberii; in Biblioth.
lari, in praesenliomitlendam,etquoniam argmnentum Max. PP. Inm. XXVII, pagg. 129 173.
haberet cngnatum ei, quoJ inler censendos Tlieodo- 1684. Paridis, apud Franc. Muguet, regit et illu-
reli libros iraciari oporteret, ad auctuarium Theo- striss. archiepisc. Paris. lypogr.; in-8°. Marii Merca-
doreli (a) potius d.ffeiendam censuit. Ex hac con- • -toris opera. STEPHANUS BALUZIUS Tutekntit ad fidem
tentorum labula nemo non intelligere potest, quanto veterum codicum mss. emendavit et illuslravit.'
studio, quamaque doclrina utrumque actorum Mer- Qusehuic primariaeediiioni, et quo ordine Marii opu.
(a) Prodiit illud tiiulo tomi V Operum Theodoreti a souveht peine k trouver le texle de son auteur. II
aSirmondo Paris. 16i2 ediiornm, ipso quoque Gar- lui a esie lihre de placer comine il vouloii les ou-
nerin jam defuncio Ltttetim Parisiorum 1684, in~fol. vrages de Mercator. Maisil me semble qtCti a metme
sed uec vola nec vestigium hujus disseriationis in eo separi ies differens membresd'un mesme icril. > Nec
app»ri*t., abludil ab eodem senlemia Colelerii (in nolis ad
(b) Le pere Garnier (Tillemonlii e=t jtidicium, in Ifomim. eccles. Gr. lom. lil, pag. 602, nbi loca ali-
Mem. Eccles. T. XV, p 142) a dom e ati puhlic tout quoi Mercaloris editionis Baluziam» tentat) inquien-
ce i|ti'il en a pu trouver daus un mauiiscrii tlu Va- lis : Editionem aliam (a Brtuziana) Marii Mercamris
tican el dans un autre du cbapitre de Beauvais, nihil moror : proplerea quod illius adornator (Gar-
qu'il estime. beaucotip piu; que 1'autre : et il les a nerius) vir venerandae meniorise ingeniosas conje-
niis dans 1'nrdre qui lui a paru le meilleur. II y a cluras suas malo exemplo lexttim facere soleat. >
joiutqiieli|uesaiilies pieces quisesnnt trouvees dans Cf. etiam quae T. I Bihl. PP. pag. 644, dum de Ana-
les niemes manuscrits, ei y a ajotite un grand nom- stasii P. R. scripiis disserebamus, de ejusdem ausis
hre de notes et da disserlalions, parmi lcsquelles on in consiituendalidei professione Rufiniana itolavimus.
89 IN OPERA MARII MERCATORiSPROLEGOMENA. 60
tcula insint, supra dedarattibi est. De occasioneaulein, A tltinio loco accedit iudex rerum, Inscripta est editio
qua ad traciandiim illud arguihentum I3aluziusacc.es- eidein Hieronymo catdinali Casanalse, cui magna
seril, iia scribif:« Cuirianiio 1677serio eogitarem de parte deberi eam cognovimns.
edendo toino piiiho hOvieColleclioiiisChiiCiliofuih.qui 1690. Parisiis; in fol. Marii Mercaioris Commo-
aiinb praiierilb emissus esi, nientioneiiniiie veteiis niloiiuiii contra Pclagianos; in ed. Bened. Opp.
exemp^afisBellovaceh^isconeiliiVfieriahihiadveriis- S. Auguslini lomo X, p. n, in append.
Seuin Lahben, ihcensus siirridesideiio illius iiabciidi, 1700. Antuerpim; in-fol. Mnni Mercalnris Com-
qtmd as^ecutuiiinie fuisse benetieioviri dociissiiriiGo- monilorium coutra Pelagianos; in S. AngustiniOpp.
defridi llerinaht, ejusdeiii Eccleshe caiionici, liibehs ed. Betted. cnrante Jo. Clertco. Toino X, p. n, in
prbfileor. Ciiiii' auleiii illud evolverein, cohjuncia append. col. 46-^8.
Ctimeo reperi npera Marii Mercatoris, eaque statim SJECULO XVIH.
cohiuii cuin editioiiibus viruruhi clansHiiioium.
1772. Veneliis,ex lypogr. Jo. Bapt. Albritii; in-fol.
Agiiovi poirO ex collatiorie veteris exemplaris nrdi- Marii Mercatoris
nem iiiiitaiuih ftiisse a Garnerio, luiii mula ah eo Opera. Ex editioue v. c. STEPBANI
BALUZII, nunc denuo recensiia, pluribus in locis
tiiiitaia, dijin mediciu;iriiadlnbere lenlaiet lociscor-
restituta et illustrata; in Bibliotheca PP. scripto-
ruptis, denique nonhuila omissa, qua; milii videban- B AndremGallandii. Tonio VIII, pagg.
Ihr esse ihagni nidmerili. Agnovi prselerea codicem rumque eccles.
615-757. Baluzii nofaj ad calcem sunt urijeilaj, duin
Belloiac-iinsein esse valde iiiendosuin el mul.dum,
suis scilicet, haud parca manu aspersis, inferiorem
HdeOrpie alio exemplari opus esse, ut depravata
paginse oram dicasset. Texlum fcre singulas emen-
posSehi eriiendari et mnissa resiilui. Quam ob rem vi dare
kal. lieieiiibiis auno 1677 s-cripsiad Emineiiiissiniiim studeiil, el feliciler pleruinque hic conaius
GrBecorumCyrilli et Theo-
cardihalein... Ilieron. Casanaieni, euiiique rogavi, cumparatione imprimis
ad emen-
ht in niei graiiain faceret exscribi cod.cem Vatica- doreli cessit. Neque neglexil, quai sparsim
dalionem illiistrationemve Mercaioris a viris dociis
nuiii, Sii,qiib Marii Mercatotis opera exslarent, aliis operibtis, veltiti a Norisio in Hisioria Pela-
Cl iiil ine iriiiti juberel. > Satisfecil ille postulatio- in
Cotelerio ad Moinimehta Graica, Cousianlio
riibus vifi de bisee studiis merilissimi, rescri- giana,
ad epismlas Poniiff. Romauorum, Merenda ad 0[iera
psiique idibus Mariiis auni sequenlis lilieris buma- Damasi collata fueranl. Pagina; ediiinnis
cx a aliisque
hissiinis, quibhs postea, liobis quaidam ad co- Baluzianae, ad
dicis illius iudolem spectanlia de|>ipiiieuluf. (Juas qnas hoiae referuniiir, in margine
sunl iippnsila:, inlfa lexiiim atitem loca Biblica dili-
posiquani integras npposuit Baluzius, fra pergil : ut in reliquis hiijiis Bibliothecaj pariibus,
« Damus igitur tibi nunc, lectnr, opera M.ariiMer- p*- genier,
sunl nntala. In Prolegomenis, cspile 19, pag. xxun,
catoris qualia legtintur in aniiqnis exemplaribus Ec-
iuserta est dissertaiio de Mario Mercatore. egregio
cleshe BeilovacenMsct bihlioibecae Yaticana3,et ea
cum judicio el diligentia confecla.
qiiidem fide ac diligeniia, ui errores etiam retinue-
rimus veteriim librariorum. Exisiimavit vir clarissi- CODICES.
mus Joaunes Garnerius, codicem Bellovaceusem Va- Ex duobus omnino codicibus mss. omnis Marii
ticaiio longe pinestare. At ego comperlum babeo Mercaloris memoria et actorum ejus, quniqiiot nunc
Vjiticauum esse Bellovacensi multo ineliorem, non tenemus, reliquiae erutaj sunt: adeo manifesio errori
soliirn, quia est inierdum emendaiior, sed eliam, debetur, qtiod est apud Gallandium accuralissiiiiiim
quia nouhulla babet, qure manifesto corislat omissa alioquin viruni, Baluzium irium mss. libiorum ope
esse ab eo, qui Bellovacensem descripsit, ut sunt hunc auctorem emendasse. Prinr ordiue, quo adhi-
e. c. iiluli quoruindam fragmentorum excerptorum beri rcepti sunt, Vaticanus, aller Belloracensis fuit,
ex Tbeodorelo episcopo Cyrensi, Theodoro Mopsue- iequaiis uierque ferme aeiatis octingcntoruiu circiier
steno, Diodoro Tarsensi, etEuiberioTyanensi. Nam amiorum, ut ex characterum forma colligi sciibil
cum tituii il.i deesseni in codice Bellovacensi, ex eo, Garucrius', el optiniae notse uierque, quami|Uainvir
factiiiii esi, ut Garnerius inciderit in ambages inex-, " modo laudtlus Bellovacensem Vaiicaiin huige prse-
iricabiies, et sic, ut cuui Plinio lnquar, torsit ingeniai slanlioreni judicaverit, cnntradiccn'e Baluzio, qui
coniemplaniiiim. Opiandum autem esset, utalia ver Yalieanuin Bellnvacensi palinani priecipere conien-
tera ejusdem scriptoris exempiaria emendaiiora re- dit, el exeinplis qtiibusdam probat,
pefirehiiir, quorum ope ca emendari possent, quoe> I. Vaticattusolini Hfidelbergeiisisbiblinlliece fuil.
supra dixiiniis e^se corrupla. > Hec ille de rationei llli dehetur piiinum Coiiimoiiitnriuiiiillud Mercalo-
opene suae. Deinde se convertit ad qtiaeslionemdej ris, quud vulgavii Lahheus; niox denuo excussus
auclore ejiisque patfia et sludiis, quam breviier qui- esl juxta indicem opeiuin, quai in Bellovacem-ico-
dein, sed ita lanien pcrslrinxii, ut nonnulla a Gar- dice ab endem Lahheo reperia eram, aique hoeequi-
herio ndt> salis caute posila rectius consliluerel. dem collalio Garnerio prseslo fuit. Simul inlegra
Notsead fineni vOluminis sunt renioise, ascriptis ad1 ejiis pars leiiore coniiiiiio de^cripla et ad Gerliero-
liiarginein pagiharutn, qtias respiciunl, numeris. Noni niimi mis^a ab eo edila esi liona fide. Tertium in
copiosfje sunt, sed niagni ponderis, prope onines5 Baluzii graliam conferri et exsci ibi eum curavit car-
crilicse, q«» cenienis in iocis Garnerium emeudant. dinalis Casanata, qua qhidem ocoasiune hsec super
€i PR^IFATIO IN COMMONIT.M. MERCATORISSUPER NOMINE(KELESTII. 82
eo litteris niatidavit ad Baluzium datis : Codex ille A lamen omisi, conscius optare le genuinum ac fidelisti~
Marii MercaiOris Palatino- Vaticanus collalus cum mum iltius codicis, qualiscumque sit, exemplar.
Bruxelleiisi dc Parisieiisi (edilis) inventusest loiige ab II. Beilovdceitsis,perliuens ad eapithlum Ecclesi*
ulrisque diversus. Primus siquidetn volnminis illius Bellnvacensis. Ilic liher exciiavit olim Labbeuih, cui
exigtta pars est. In allero vero (edilione Gsrnerii) licel ad jiivandain Conciliorum Cnlleciionem commodattis
mole majori. tnulta desunt, et ea qtimconimeitinr, or- fucrai, iilcuhi Vaiicano ancuriiiius conferri ab ami-
ditte prorsiis vario legunlur. Qitare inaniis operi illico cis siiis Roftjahis postuiarei. Gariieriiis, qui primas
admoia fvil, ul inlegra codicis Valicnni esscriplione ei deferl, cSpile 2 prsefaiionis gcneralis in nninia
iolis luis siitisfticerem.Quoniiiitivfro ea Omftia^qttte M. Mercatmis opera, Syttopsin operum c}usdemet
knbrniiir in editirme Brttxcilcnsi, prorsus conveniunl reliqtiorum coiitiexi argitmeiiti opustutoruin, prout in
re el ordine curn tnanuscriplo Vaticano, mtllntemisdtixi eo jacent. exhibuil. Geiieralim nione.l; diias ipsi esse
in iis transctibeiidit ientpus insuttieretiClnbore penitns p.iites, qiiaruiii alieia synodurii quinlani ccnipleoia-
inulili lua desideria protraliere; sed e.alius existimavi tur, allera pnvferal hiiuc itlulUhi recchlinie iliiinu
opus adoriri, ubi desiit Rgberius. Barbaris ae truncis appo-iltim : Synodas F.pltesiana, ttbi Neslorii hCeresis
vocikusscalei hic eodex El qiiamvis facile po'tiisnem cuin suo nuctore da-nnaturt Poslremo eumdem oculis
ex ittgenioillas vel supplere vel einendaie, ex iiidustria Suis u uipavit Baluzius.

MARII

1/1 W II I 4 fr i 1 &€ I ^i

OPERUM QU^E EXSTANT

PAUS PlilOR,
CONtlNENS
EA QUM PERTINENT AD HiERESIM PELAGIANAI&
SIU POTIUS CQELESTIANAM.

PR^FATIO HISTORICA
IN COMMONITORIUM M. MERCATOIUS SUPER NOMINE COELKSTII.
Episcopiex Occid-werjeiiiiiiropier peftiiidcemhmresis Pelagianm de.feniioiiemj iian desperassent se posse
oblinerea sede aposlottca quod sumninperecup ebmti, nimhiiin ul vU caiikd tola ritrttclarelur , vel suis ipsi se-
dibus sine leguima.subscriptumcresliluerenlur : unimwn Cotislaniinoflolimconverterunt, si qua ratione episco
puiii urbis regicein siias parteiaUwerent, aiil kallein impsrutoris palientiam preiibtts faligulum in coinmitnra-
HoAemstii commuiareiiti ,
Teniaverant jampridem Atlicum Conslaiitinopolitanumepiscopumartibus Cwleslii, Sisinniumqui Ailici slic-
cessorem,per idotieosliomines: sed ulrumiiue imlo conaiu. cum ille, ut eral caiholiea» (idei inagister (Cmlesti-
nus in epist. ad Nes!. i part. cdiiC. EpiieS. cap. I„8), nbit ithpar tdiitai sedi, obstinatot hmrelicosne consistere
qitidi'tnpassus sit in urle; iste prmdecessorhexemplumsecutus a luporum insidiis suum ovile defenderit; ambo
beutiJoannis veresucces&ores,quam iiivenerahl ftdemsolam prmdic.ri voluetint.
Verum cum Ncstorium Sisinnio suffeciumviderenl, etimqueittlelligerenl mttltum gratia valere apud impera-
torem , muftum apttd aulicos pusse ; quippe qui a Tlteodosioevocalus Anliochia fueral , ta.iiquqin par unus
implendm Chrysoslomi sedi , el nulicos partim doitis, pariiiii opiiiionesaht:iitaiis, dtque diceiidi fdciiltnie sibi
devinxeral ;mugnatn spem conceperunt, se ejtts ope liubiluros adium in paiatiuin, sttasque imperaiori delaluros
querelas, quasi Iem;>oiihus oilhodnxis jirti liile orlliodoxa per cSlumniani el ex subreptione periculum
susiinuisseiit (in ephtolis Nestorii ad S. Cmleshnum).
Sp<m duo maxime fuciebanl : alierum , quod coinmunem haberettt cum Neslorio magistrttm Theodorum
Mopsitesienum; alierum, qnod hteresi&socicatle jiingerettliir. Natn a Theodord Sestnrius didicirdi im.pie-
tateni, cvjits proferendm occasioitemqumrebal, et 1'elagiani cum ipso pariler bealdm Virgiiiem lieyubaiit esse
6E0T0Z0V.
Ei icro Ne-lorius Julianutn cum suis parlicipibus episcopis Cmlesliumqueipsum in amicilinm recp.pii; neqUe
aposlolicmsedis judicium, q o damnali fueranl, neque Honorii reveritus ediclum , qito eranl proscrpti; iiitiiio•
spem absoMionis atistis est promiltere,. piguoriquefidei id priinum dare, qnod caverei ne Pelayidiii coinprchen
derentur Tlteodoii lege udversusomnesItmrei.es(L. (io de Hteret. Cod. Theod.). Deindep*r aulicos Cpteiei ut
ad principis attdienlnim admillerenlur, suisque palatittm qaeretis intpleretii; permiile.et qtioque iit iii ecclesia
sun niytteriis sacris interesseni. Deniqnedatis ud Cce.eslinumsummum pontificetn liiieris , siiiiiiiiiei', vel ut
verius dicam (verbnpiint Casiiam) subdoie coiisaiiguiuecesibi improhiiati improb.o suifragaretiir afleciu(Li'i!i.
1 de Incarn. cap. 5).
Atquehinc factum esl ul illijam non ab omnibus, nt prius, limreticorumloco hdbertnlnr ; setdb utiis mpor*
«3 MARII MERCATORIS 04
tuna commiserationt tactit, sota indignatione poniificum Rmnanorum, non causat iniquitaie laborari; ab aliit
nullum mereri dicerentur patrocinium, utpole propter obstinatam hmresim ex Occidente.projecti; reliquis in-
terim, ob ignoranliamrei geslm,eos nec absolvenlibusomnino, nec eliam damnanlibus (ln epist. Nestoriiad S.
Ccelestinum).
Cum cernerel Mercatorin parles super ea re scissamnon tantum Ecclesiam Conslantinopolitanam, ted eliam
atdam pnncipis, virosqneinlelligeret religionepratstantes pendere dubios, quam in partem concederenl, quita-
me.nmignum facluri essenl prmjudiciumadversus bonain, sin minus in ipsam irenl ; ul periculum hnminent
aveneret. causamquefidei artibus hmrelicorumnutwe non sinerel, Commoniloriumscripsil Crmceprimum, deinde
Laline, super noinine , «( uil, Cceiesiii , quo tolam rei seriem explicaret , ommbusquepalefacerel, turbulenlos
istos liomiriesvere ess«timrcticos,stwque meriioex Occidente pulsos.
Id nl prmsiare; efficaciusproiulit prwcipua liiis tolius insirumenta, adhibiiisque testimoniis publicisel actit
ecrlesiastiris, exh bnil, veluti per synopxim,habiia ubique lerrarum concilia, judiciorum ordinem ac modum,
factas a siimmis pontitictbuscondemnnlioiies,edtcta principum. quibus Ecclesimjudicia roborala sunt , et com-
tnitnemlotius Ecciesimin hmrelicisdamnattdisconsensum,ac indulgenliatn sedis aposlolicmin recipiendis hs qui
redirenl ab errore, aliuque.id gentis plurima, unde ommbusverilas conslarel, atque ipsi quoque Pelagiani ad
melwrem inememvocarenlur.
Hujusce operis qninqne sunt partes: primn complectilurcausam Ccelestii,qnomodo acla est Ca~lhagine,Con-
Stanlinopoli,el Ramm; in secunda Pelugii me.nserrorque delegiiur, ex indubilatis ipsius hbris ; conlinelur in
tertia utriusque hmrelici condeintwio, sive qucs a duobus suiiiinis poniificibusZosimoet Iunocenlio. sive qum a
Patribus Diospolitanm sijnodi faclu esl ; qitarta oslendil uirivsque hmrelici eamdem oinnino fuisse senlen-
liam, alque ila altertus condemnalioneinad atlerum pertinere; in qninta denique convenitttrJulitnius ; par-
lim ut exponeret si quid haberel querelee vel qumstionis, partim ut resiphcentium exemplo ad EccUsiam
rediret.
Mirumvero qvam mulla in hoc uno libello proferantnr adjumenta causmcalholicm: sed dolendum rx iis lam
pauca pervenissead wtalem noslram. MetnitiilMercalor, immo prm miimbus, cum offerretCommoniloriitm, ha-
buit exemptartalibelli a Paulino dttli AtuelioadversusCmlestium; aciorum concilii Canhaginensis sub eodem
Aurelio ; liuerarum Alliei.ad majorum sedium Ecclesiasde condemnatiotteCmleslii; aciorum concilti Romani
sttb Zosimo; el ejusdem lil erarum ad universosorbis episcopos; commenlttriorumPelagii in epislolas apostoli
Pauli; librorum Pelagii ad vidnam ; lilterarum et libeltorumErolis atque Lazari adversus Pelagium; synodica-
rum concilii Cttrlhaginensisei Mileviltmiad sanclum Innocewium, rescriptortim lnitocenlii ad ulrttmqne coitci-
lium; aclorum Diospolilanmsynodi sub Euloqio, immo el Antiochenmsub Tlteodolo; litlerarum Prnylii jam
non commendanlisPelagium, sed damnanlis. Verumex iis pauca nwtc hnbenlur; nonnullornmsupersunt quidetn
fragmenta ; sed admodum parva ; ipsi quoqueCommenlariiin Epislolas Pauli a Cassiodoro imerpolati sunt ,
cmlerorumnihil remanet, prmler memoriatnel desiderium.
Quis fuerii eventwt, quemqueeffectumhabuerit lam curiosa sollicitudo viri aposlolico %elosuccensi pro fi.de
caiholica, docel ipse Mereator in lilulo Commoniioriiliis verhis : Per quod Commoniiorium cogniio fuuestis-
siino errnre, iinperiali prseeepio lam .luliantis defensor et sequax ejus, cum cietens sociis et participibus
suis, quain pnslea idem Cnelesiius, de Consiaiitinopolitaua nrhe detrusi, in synodo quoque Epbesiensi du-
ceiiloriim sepliiaginta qtiinque episeoporiiui seiilenlin poslnioihun in pra>seniidamnaii sunt.
Sed quoniam in hoc opere nnn solum atlingilur tota fere Pelagiana viginti trittm annorum hisloria , sed eliam
narrantur mulla, velhaclenus inaudita , vel solis eruditissimis nota, visum esl operm pretium duo prmstare in
notis: allerum, ad rationem lemporum omnia historica exigere ; ullerum, testimoitiisveterumauctoriiatem Mer-
caloris augere; sed ulrumque breviusquum forle postulelargumrnti qualilas, qnoniamlimc ipsa, omniaque id ge-
nus reliqua , copiosiusaliquando, si Deus voluerit, in hisloria Pelagiana , quam prm manibushabemus, exsecu-
turi tumut.

BIARII MERGATORIS

COMMONITORIUM DE COELESTIO

IMPERATORI OBLATUM,
Cujustitulusest in antiquisexemplaribus:

Exemplum » Commonitorii quod b super nomine Cceleslii Grceco sermone a Mercatore datum

CASTIGATIONESET JNOTJE.
* Hoc nnmine, quod ubique passim reperitur apud A postea vero cum reliquis operibus Marii Mercatoris
scriplores illiustemporis, etiam Graecos, inlelligiiur a R.h
P. Garrierio. BALUZ.
memorialis quidam libellus : nnn tamen is quo quis Coele=tii dixit, et non etiam Pelagii, quia age-
juvet memoriam, quem in sensum accepernnt Augu- baiur de damnando eo qui Consianiinopoli lurhas
siiuus (Lib. i Retract. cap. 5), el Vineenlius Lirinen- ciehat; Pelagius auiem post condemtiauonera, vel
sis (In Commonitorio);nequeetiam ille quo breviler in patriani recesserat, quod nonniillis perperam vi-
alicui dantur mandala, ut est non semel in concilio siim est, vel pntius iu atiqua parle Pabesiine substi-
Ephesino, et in jure civili; sed quo inslrumenia terat, quod magis renr. Dixi in aliqna parie Palae-
conlinenlur, quibus causae aliciijus dignilas vel a ju- slinae; nam a sanctis et venerabilibusHierosolymorum
dice vel ab aliis aistimnri pnssit. — Edilum est locis delurbwum fuisse a posterioresynudo, cui Theo-
jirimo a clarissimoviro Philippu Labbeo in tomose- dqius Antiochimepiscopus prmsedit, Mercator tradit
C.undo Concilioruni p. 1552; dein ab erudilissimo '(Couim.eap. 5).
viro Hehrico de Noris lib, n Hist. Pelag. cap. 6;
m COMMONITORIUM SUPER NOMINECOELESTII. 66
est, non sohim * Ecclesim Constantinopolitance, sed etiam plurimis i>religiosissimis viris ;
oblatum quoqite c piissimo principi Theodosio semper augusto; idipsum ex Grceto in Lati-
num translalum per eumdem Marium Mercatorem Christi servum,d in consutatu Flo-
renlii et Dionysii V V. CC. per quod Commonitorium cognito funeslissimo errore, e im-
periali prcecepto, tam Julianus defensor et c sequax ejus, « cum cceleris sociis el participibus
suis, quampostea idem Cceleslius, de Conslanlinopolitana urbe detrusi, h in synodo quoque
CASTIGATIONESET NOTiE.
a Non item Constantinopolitanoepiscopo, panim A apud iillum hujus lempnris scriptorem. Datum vero
qnia Clerns Ci.iistanlitiopnliiauus discessionein fe- oportuit ad Fbnenlium PF. Orientis, siqnidem foret
ceral magna ex parie a suo episcopo haeresim prse- appendix qurjedamlegis amio superiore ad eumdein
dicante; partiin quia Nestorius, qui tunc sedem daue cnnira omnes baeie^es.
urbis regiie len.-bat, addictus erat Pelagianis (Cyrill. Vermn, inquiei aliquis, quidni data dicalur ad
in epist. ad Cmleslinum, l parl. concil. Ephes. cup. Nestoriuin, qiiemadmoiiiiin in eadem caiisa legimus
14). Unde Cassiaiius(Lift. de Incarn. cap. 3) : Inler- (Inappend. ad Cod. Theod. n. 6) dalas duas, alte-
cessiunibussuis Pelagianorumquerelas fovet, el scriptis ram ad Aurelium Carlhaginensem ah Honurio, alie-
tuis causasillorum asserit, quod sublililer liis, vel, ut rani ad Patroclum Arelaiensem a Yalentiniaun Cse-
verius dixerim, subdole pairocinatur, el consanguinem sare? Ne id credamus obsiai, quod inter evolvendas
sibi improbilali improbo suffrngatur affeclu; sciens imperiales leges, animadverlere lie.eal, eas sntas ad
scilicel cjusdem se esse sensus, ejusdem spiriius, et episcopns directas, quarum exsecutio muneris eccfe-
ideo dolens cognatam sibi hmresim ab Ecclesia esse siastici forei; ad_ prasleclos, quae viin coercendi
disjiiiiciam. Unde etiam saiicius Ccele.siinu*(In ep. pcenis crimiuosns pnsiulareui. Praeceplum vero de
ad Nestor. i part. conc. Eplies. cap. 18), Hos hmre- quo nunc agitur seeundi fuisse mndi verlia Mercato-
ticos sedibussuis injusla dicentes expulit jusla damna- ris declarant. Quas vero lex dicitur a Valentiniano
tio, quos illic invenisse requiem, non putamus esse directa Patroclo, dala est per se adAmacium PF.
mirandum: invenerunt enitn impiam prmdictttionem, Galliariun; sed ita ut per Patroclum Amaciiis con-
cujus comparalionese wslimentinnocentes. El paulo veniendos cnrarel episcopos, qui sin minus eccle-
posi : Quid feciim facitint, qui sunl hmc negando n sia-lica raiione emeiidareniur, post vigesimum diem
damnali? numquamsine suspicione, qum sibi sunt ad- suis ex sedibus ejecli praifecii ediclo cogerentur e
versa, conveniunt; ejicerenturdenique, si tibi quoque Galliis exsulare.
similiter displicerenl. f Sequacesejus legil Norisius, qui hoc MariiCom-
h Monacbisniiiiirum el laicis, sed prsesertim mo- moniioriiiin ex Palaiino codice descriplum evulgavit
nacborum Pairibus, sive Archimaiidritis, qui plurimi iu Hisi. Pel. lib. u, cap. 6, el omittil V. C. GAL-
erant Constantinopoli, et in locis vicinis : omnibus LAND.
enim insidias ponebanl Ccelestiani, ut sin minus in- s Julianiis nomine oclodccim episcoporum scri-
camos iraherent in suas parics, saliem, socieiate psit ad Zosinnim siirnmum poniificem libellum fldei,
cutn viris religosis, capiarenl opinionem pietaiis. queni nos edidiinus in lucem. Scriiisit etiam enrum-
Vide quae scribii Gennadius (Lib. de Scripl. Eccl. dem noniine epistnlam ad RiifumThessalonicen-em,
cap. 45) de Juiiano eleemnsynis multos religiosorum quam Augiistiuus refellil trihus poslerioribus libris
illecios suse hrDresisociante. ad Bouif.icium. Ex eo numero seplem videntur aliU
e Theodosius junior, quem Palres Ephcsini no- praesiilisse, quippe quoriim nomina meniori.Bprodita
vum Constantinum nou semel dixere, cum miro sunt: Julianus, Turbantitis, Flnrus, Oroniius, Fa-
fldei caiholicse studio flagraret, legem dedit Con- bius, Persidius, el Marcellinus(Epist. i et 2 Neslorii
stanliiiupuli ad Florenliniii PF. Orientis 5 kal. Jtin. ad S. Cmlest., i parte conc. Eph. cap. 16 et 17, et n
Felice et Tanro coss. (Cod. Tlieod. lib. v) adversus parle act. 5, in Synodica ad S. Cmlestinum).Sed et
omnes haereses, Nestorio quidem, ut credittir, au- inter islos quaiuor nobiliores fuere, Julianus, qui
ctore, scd simul per summain impietalem abuiente ductnr agmiuis; Turbaniius, ad quem scripsit Ju-
pii^simi priucipis religione. ut lueresi suas per alia- C lianus qualuor priores libros adversus S. Augusti-
rum siragem viam faceret (Vinc. Lirin. in Cotniii.). niini; Flnrus, ad qiicm missi siinl octo postermres;
Oigntiin vero aiiiinadver.-ioiieesl, inier lot liaTeii- Ornniius, CIIJIISimpiilsu Auniaiius inierprelatus est
coiinii iioniina, quol in lege nuiiieiarilur, non appel- octo prinres Cbiysnslnnii hoimlias in lVlatllinMim.
lari Coe.lestianos.quos maxime taiuen (iportuerat, ob Ex bis Turliaiiliiiin ad Ecclesiam rediisse, ahjmata
pristh.am ab Atiico ci>iidemnaiiotiem in ipsruncl ba>resi, tradit Aiigtistiniis his verbis (Lib. i Operis
urbe regia; sed non immeiiio creditur Neslorius per Imperf. cap. 2) : Ulinam imiteris Turbantium post
se ila iniormasse iegeiu, utamicos et utiles luturos illa lua scripta, et posl has tuas laudes, qnibus eum
exciperet. dicis mugno viriutum fulgore conspicuum-aves ro er-
d Inciilit consulalus ilie in annum Cliristi 429, rore liberaium. (Juo ex loco infero Tiirbaniiiim eo
Ccelesiinipapae7, Theodosii 22, Yaleniiniani 5, ut lempore liberaiuin ab errore, quod imer seriptio-
consiat, tum ex fasiis consiilaribus, ttini ex liismria nem operis posiremi a Julian», et respunsiouem
teiiipoiuni. Sed dubium orilur, nec illud leve, obla- Au^usiiiii intercessil. Neque enim. Juli.uius tantis
lumne dicatur Cominoniioriuin Theodosio his pri- laudibus ornasset hnmineiii qui jam reressissel a
mum consulibus; an vero tunc laliniiate donatiim, (ide, ut aieiiat ille, catholica, ad sordes Maniclia-as.'
cum aute plnres annos oblatum fuisset Gra-co ser- 11Juliaiiiis cum suis dainnaius est in toncilio
mone, et iinperaiori el Aitico Cousianliiiopnlis epi- ceciiineiiico, cum prius a scliismaiicis dicaiur ahso-
scopo. Piiorcm seuteiiliaiii secuti sniiius in prima lutiis. Ahsoliilionis illius niennnil Gregorius Magnus
disseriaiinne ad libelliim Juliaui; pusterinr lamen (Lib. v Regest. epist. M, et lib. vi episi. tii. lib. \n
non iinprohabihs videtur. ln eam vix uun iivm, nisi JJJepist. 48), sci ibiique a scbismaiicis deliniluin de
me Mercaior ipse relinerel in priore, qui (Comm. Aila' ariina, quia iu peccalo mortua non fuerit, eo
eap. 3) «uni Inquitur de The»doio Antiocluai episco- quod diubolus in cor hominis non ingrediaiur; et si
po, funciuin fato signiiicai. Obiit auiem anno 4-28, quis hoc dixisset, analhema esset. Historiam hanc
ut tradil Thendiirelus (Lib. v Hisl. Eccl. cap. 39). alibi prolixius narrat, Iraditque, in mullis codicibus
Sed seliemenlius urgent secuiura mox verha, in acia catliolica scliismaticis ila fuisse confusa, ut
prmsenii; ostetidunt enim factam tempore concilii multis errorem crearenl. Verum in actis, qualia.
Lphesiniinterpreiationeni Latinam. nunc habentur, nihil tale invenitur. Id lotiun in
e Non exstat, quod sciam, praaceptum illud; ne- secunda parle operum ostendemus, cujusmodi fuc->
gue enim in Codice Theodosiano reperilur, neque rit, et popularemsuper ea reoplnlonemconvellemus.
(J7 MARII MERCATORiS 60
Ephesiensi»duceniorum septuaginta
,•- quinque episcpporum sententiapostmodum*in , pra>-
senti dtimnati sunt.
CAPUT PRIMUM. A edilus, discipuhis et audilor Pelagii, *?ante viginti
pltis minusannps egressus f ex urbe Romana Garlba-
De causa Vcelestii,quomodo acla est Carlhagine, Gon- ginem Alrica; totius metiopnliin venil,
stantinoptdi et Romm. ibique de in-
Ira scriptis rapitulis apud Aureiitim episcopum me-
1. e doeleslius iquidani., s1eunuelius matris utero moratx iirbis per lihellum a quodam e Paulino
CASTJGATIONESET NOTJE,
? N.oja nnnjerum Palrum Epliesi cpngregatoriim snb Anar.iasio, quemadmodiim insiniial Marius.Cnm
ha.filcjiiis ir.iceri.iini.;nec a se ili-seiriit Mercator, etgo Anasiasiiis vivere desierit anuo 402, ei anno
ciini" iii ;pra'faij(i|ie *"! sermpnes Nesjorii ailversiiji 429 Mercaior scriJierel, atuii viginti sepiein inter-
Pjsiagianos, il.uce,nipsduiniaxat sejiiua^iuta /pialuor fllixissenl. Adde quod Coelesiius conira peccali ira-
l.iiiineral t ii,a|)iitj<'ilepoliiil iii ajieruljuiii ipeuiu ir- ducejn scripseril ante elabnratas a Pelagio breves
reperij error, iiicjiria liptarinrum qni vel in dnp I exposiiiones in Panli Kpislolas; lesialur enim auc'or
pipis.eijjjl. Vpi in aiieip i ppsueiiiii anie y, Pra-desiinali (Lib. i limr. fc.8)Pelagititn in Cosleslii
JieTragaij frjirjii-nyidtjii ppssil Merealori, iurn Cre- sciipla iniendisse, cuni referrct arguinema inipu-
sepnjaiia ciijje.ctip, in qiia niiiiier.iiitur 190 Patres; giiaiiiiuui pe. cali Iraduceni, Has vero expositiniies
tiijn yiilgaris fpneiboruu.i ediiio, in qna 133 dtin- a"b«ilvisse Pelagium anie uriinain vaslaiioheni Urbi?
laxjil sif.hs.C! ipji leguniiir; luui syiiotlales cjiisioiifi, scrihii MfrcatiT (Comm. cap. 2). Cnm ergo prirna
qiige i(j uii.ii;»i.(iiciijit, cptjveuisse epi-cppps supra R liaec>astarioUrliis cni)iigt>ritanno 409, secunda anno
"
dureniosi ,UH1 jiclajouciiiiiruui poste.rinriiip, tibi fjt coiiseqiiente, necesse esi faieri Ccelesiium adversus
Qijenliod,nc.eiiior.i,ioij)unijii>ai. Sed Cyrillus'Merc.a-r peccaiuiii origiitale ante b:ic lempor^ scripsisse, at-
lori favet in epistpia ad Alexaiifirin.iS, euni ;>it: que iia riiitiiiieiiiiiin ha>resis louge antea posuisse.T—
Sumus hifi (ffnjgrfH&iepkcopi nfirq 'ducejilos, fere Ante viginii plus minus annos discipulus el auditor
pfus 'rnimi?trfc§!i{i'[n pgr!, cqnc. Bplies. t/cl. 1), JNc- iPfiitigii egressus. Ita uos reposuijnus, secuii auct rir
que ipse sihi piignai, cum in epistoia, ad cterum taieiu vcleitiui lilirnriim et exenipluui duortiin prio-
Coijslai|)in,ni)n)i|aniiuis.erihit in lisecve.rba: Episcopi riiin ediioruui. Gariierius exisiimavit mu andum psse
autem. aut l.wiicin tlluin tulimussenXentiqm,umplius ordinein hoinni verborum, el iiaedidit: discipulus.,..
ducenli terqiu3i.sUbidem), iSam coni depp^iius esl Pelagii, qnie annos egressus. BALUZ.
Nestoriusaciione 1, noiiilnin adveueraui sedis ap<v f Egressus est cuin Peiiigio anie nb essam Urhem
stplic* Jegatj^ jieiiue ex Oiiemaljbus >chisi]ial'icis ali Alanco, el pinnide circiier incnsem Maiuin anno
niii|,li tra.iisigrani in nanes c.ifhoi-cnruui, exiquibtis, 409. Urbs «Miiuicapta esi die 24 Augnsii; neqtie la-
siye recei.is .arlKepie.iiijius, sive redeiuii btis ad ii- men CtBie-tiuslecla yenil Carthagiuein, sed d-verltt
deji), .cpnfl.arii>()luji.uiiiJierilsepjspojjornni sub Ihsem in Sieilifnn, iniiiin (iiii in ea stihsiiiit, niullisque sunjj
coiicilii ,cflj|'ii?.esconffcViiM1!!'!- Sed iteium iiac de ernnes jiejsuasii, donec Carlliagineiii leud.Tfl, quo
qugesiifine diee.liii'ad praefalipueiii iii seiinunes JSe- prnis iinn peivenii, quam .celebns illa cailinlicbriiu)
Siorii o.onira 'pehigianns. cuni Douaiisiis ollatio, aui liaberetur, aul )iahe>da
h Ex hiij yeibi.s ,ciiJligo?ut nipx jfJicliim, Cpninio- adcniisiitiiiuni (li>'inexspeciareinr. Senbii enini Au-
hiiorjiipi Jepipore ^oucil.ii E))lijibiiii <x Gr*co in gusiijius (Ltb. de Cest. Palmst. cap. 22), eo letiipnre
LaliniHn fiiis-e yersiiin, ni iiiiiiiruin legaiis sedis i(j visujn sijii Pelagittiii; ni;c dnbiiari ptiiesi quin anibp
apo-'loiic,ie, ipsi.gi,i,eB>ssulai Cariiiagineiisi diacouo si.iinl venefiui, ibique yiiBqjiideni. non lajricn erro-
d,;]relur ijijlei-eiiijuiiilij iiaiiani el ni Africani,, una ris, sucietaieni snlvcrijit: Peiagio si.iuideni ip liaus-
Cuin Jiil.eris ej iL-a.i.ioiiilius Ejibesiiia?syjindi. liinfina, iii Ijiqiiiiur Angiisiiiius (Ibid.), id cst, in
s Tjiiatii liuju^ honiiiiji Jiistonaiii texniinus in dis- P:il:es|iiia;ii prnfecln, CoelesuusleniansilC Tihagine,
se.r!.aii|]iijede aiiclpnljiis ei. (.Icfeiis^iribushieresis suostjiie subrepeiidi ad pre&byieraluiu conaius ex-
P^lngiaj.ij»,lo.wijnpfj.tajile( Di>seri:2). s'1-ruii.
"s
a
*,dIlprpiii hj Jbsrrai.ore •iici.thf;(inprmf ad Sub- Uaronio videiur, nee sine gravissiina ralinne,
nqt ) : PiiagiP (idlimsilCcflesliits, liqbittsnulu qnidfini, iijem csse Pnilinus .|'ui Coslesiium accnsavii, el qui,
el lun.c tempaiis ffu.diloriulisschotasticus; sed nnturm p'teiite Aiigustiuo, Tnain S. Amlirosiiscripsil. immo
viu§ eunuchas m,alrisutero eqiiu.s.lilud ve.ro.eisi liacT qiii .iiiiii 401 Ca thaginem niissus est a Venerio
CjHiljnjiari tainen ijotesl aiiclofir Medipiaiieijsi episcopn a>lAureiiuui, qui ex couciiio
i.ejilis i)i i,i)ilil}.iil.!.,
i/iip firp.sii iii.A]).p!pgi.a srribeniis in ii';i'Cverba [Cgp. C;irthagiueiisisi'Ciiiiih>pe.l.ier..lab An.isiasioRniiiann,
12<noatrmpdiiiouis.)."El mu:-ilu~no.-ter,iaivis\n froule, et Yenerio Meiliolaii.iisi ex llalia subuiitii clericps,
dimililiiulinns,non p.ecessminmsibi exisiittiai munimen nd su.pplciidain Afiic.iiioriiui inopiain. Ex^jar apud
in fftj) te, ijui possibilitateiit picesumit in cqrne. Hiiuc B>ri>iimni(Ad ann. 418. nnm. 7) libelliis a Paiitino
|^f.j)ji) ti'fi('!ayi'i"ns cppipfiu.s ii.i ^jaseri ti"ne innx Diacoiin Cnelesiii avcusalnre niissiis ati Z>siiiiu!>i,
cjiaja, C.erj.e virces isl*, muiUus et Imvisin. frqitle, cujns ex slylo facile i|iiis>|ius iiilelliget iiniitn etun-
iiiiijcaiij,'^ijjiiijijijiiii,quauiqiiajii iiotiiiulja subesi ilil- deu.n|ue esse qui et Viiam S Ainhrosii scripserit, el
ficiilt s, qtufi S.o'0j 10!diefo §(ii¥'iitir. r, Cqeiesiiinii ad judtciuiji Aundii vocaverit. Unde
"?, Siii.ipiJWis atJJiiJieajnr CD.rreciioqune appo<ila euieinles Isidorum. > quo Pauliuiis diciiup presiiy-er
e»,l,,,sed iia '/«gaiiji;,,irl jssj,iii iitrthjiie uianuscripin (Lib. de Scriplor. Ecxles. cap. '&.).Ce.iie lunge eiiain
Cieiestvisquida-meimtfcliu.smqirisiitero editus, pusi vitaui Ainbriisii -ciiptatn , ;,ppeilaiur adhuc a
C.o.(lic.e.:
ante pigin.i plus..miiiu.smysigs(iisopufjis ei iindilor Pe- Znsiinn el ab A.ugusiino diaconus; au vero injsstis
lagii e,gressm,^\f,,. iiiceriuni e.rii,'.an.'.;HJ •'grys-uui ex sil Cailhagi.ieni a Vcnerio. no.n p.-iiniJe p.itei. 15a-
Urbe'ptfrijiieal, aiiJioruin, iitjjiierjjs, aij.jijl Ccelesii| ronii cnnjecluram evenere vjdejur' Pra-desiinaii
suli Pelagi.o.jfiscipijiiajii.Aij Jispc reiullt •'.rudiius 1', ajictor (Lfb xlimr. 88). qui defensoremet procurato-
Lybheijs, qtjiii 4eingiaj)ila |''i:lj)!ne qiiam in inanii- rem vocgl Ecclesite Medigliineiisis. Quamquam haec
Ecripijs, iijveii.njjit noii .pqgiiavji, Ego Ci»ii|.ranon Verbasjne niaina vliralii possuut ad tenipora qtiijitis :
ijiibilo quin ad egressiijii ex X)r\\p'.spjjcieiil.yerha, et Paujinus .procurabat res Kccicsie Mediolanensis, et
jemenduri lexiiis djjjijieril; naiji f oejeslius Pelagio censebatur iiiter diacbhos S, Ainbiosii; non ileiii
jain lurh giihiiiserat, cum uteiqije yersare ur llpni;e, ad ea quibus Caifliagiiiensi plero alleclus pos);jnis-
et 9 Rjifino Syrp docereiur qiiotiirgdux peccqii non sipjiem Yenerii, Cffllesliuiri accusabaf.
fsset(inprmf. libri Subnotatiotmm). Id vero conligit
69 COMMONITORiUM SUPER NOMINECOELESTli. ?6
» Diaeono saiicfa?membria; Ambrosii Mediolanensis A Quoniam neque per mortem, vel pfawaricationem
episcopi esl accusaius, sicut gestoriiin confeclio se Adae, omne genus lioininuiu moriiur; neqne per re-
liabcl, quibus idetn libeiius inserliis esl (quorum surrectionem Christi omne bominum genus resurgit
gesiorum exemplaria habemus in manibns), jam- [Bal. resiirgai].
quam boc b non solum ipse doceret, sed el per pro- Quoni.im lex sic mittit ad regnum ccelorum, qup-
vincias conspiraiites sibi diversos, nui baec per po? mptb) evtEyangeligin.
pulos disseminarenl, misissei, id esl : Quoniam el ante advenlum Domiui fuerunt homi-
Adam mortalem faeium, qui sive pecpare.t, «ive nes impeccabiles, id csi, sine peccaio.
non peecarel, moriturus fnisset. 2. De qiiihus piniiibiis capitulis, tit constal ex
Quojiiampeccalum Adaeipsum solum Iqpsit,ct noR suprascriptis c exemplaribus synodaliutn gestornm,
d Palres et episcnpi regipnis illius resiileruiii Cce-
genus humaiium.
Quoniain parvuli, qui nascunlur in ep stalu sunt lestio, et jiissenifit Ut eadem cojideiiinaret, quia
in quo iuit Adam ante pravaricationem. essent Ineretiei sepsus, « Sed Coeiegtiusnullo modo
CASTIGATIONESET NOTJE.
« Angustinus mnltis ip locls (Lii, de.Pccc. Orig. IB men malumus eos in Ecclesim compaqe sqnaii, quam
elsalbi passim) niemiiiit Paulini flJiaconi, nec.laitien ex illitis corpore, velul itisunubilianienibra. t esecari, _si
uspiain aiicruit Cili Ecelesia; niinislraveril Me.miiie- taineit hoc permiltil ipsaneces4ltts; ihnendinu e^lenim
rai sane Pra:desli)iaii aucmr ( Lnco mox tiiaui) cum ne pluru putrescani, dum puirilnts piircitur. lii cain-
scribeie! : Re.stinlei (Code>iio) quitlam Patilinus deni fere seinenl.iaiii llieionyinns (In prmf. lib. iv,
Diaronns defensor et procur.uUtr Ecclesim Mediola- -iii ieremiam) : Hmresis, inq.il, cmpi' remvhcere, et
neusis. Pe.riit quidem aceusatorijis l.be.UiisP.mliiii, non solum in Occtdemis.sed eiiam in Qrtentis parubus
sed remaiisii iiieninria, liini in libeiio quein id>'tn sibilare, el in qurbusdamitistiln, prmcipuequcSttilim
Pauliulis iiiisit ad Zosimum, ituil aptui -\Jigu-4'iiiiin, el Rltodi, macidure plerosqne, el crescere per dtes siii-
qui nonuiilla ipsius fraguieina rfeit (Lib. de Peec, gulos. eie. Vide qurje proiixc. dis;sciujinus jje aiiiliiis
Orig.cap. SetA), nonmillo lajncn disciiuiiiie; nain rVlagiaiiormu iid liaK-din SIIJIIII Sjiaigetiil.iiii(In dis-
aliqiiamlo seKiuui oiiiiittiur, quod de irin>eccautta «erl. 13qd litiell. Jtditnii c.p.o).
quojiniidani li.iininuui esl (Lib. de Pecc. Orig. cap. « Capilul s stiprascriptis seplemparibustsyno.dalium
11); aliqnaiido loiidein rcieruiuin' qiihiem, scd Labbeus edidn exemplarrbus. lia elijiiii tiarncrius,
ortline jjaruniner inverso (Lib. de Gest. Pnltesl. cap. qui praeterea ;ie. loeinii inierpnlavii ni.^eiJerei: De
JI ); aliqii.iudo alia iusujiei- deceui receuscuiiii' per- quibns omnibus cnpiuiis, ut constdt exrts,upradiciis
linenija ;iiJgratiain libcsiiiiiqiie arJiiJrjuiii. et divilum exeinplaribus.Nuri-ius .reii.iinj.ilccijouei.n jibi-j Va'i-
saluleni (Ibid., cap. 55); de inipecc.ijiiia yero vel cam, nisi quod po sepiem panbtis scripsii iijsertis
sile.iilijiinest, yet a'i>i ji.iminc. agilur. E\ bi- porro partibus. ISossecuii suuiiis CDnsensiiinyeiciuin iihro-
sex prinrji quauior perliuehi ad pecealnni «riitmale, p^. runi. l'ieri ahiein iin.te.stijl scptciii paria gesla dixe-
rehqua dtio ad COinparalioiienilcgis el Evaugciii, ril Me.rcalor eo mod-i quo yet.rps dixerjiut 'JNiluin
honiiiinmquefi iamsuhJegeyiveiitiiHiriinpeccaniiani. sepleuigemiiuiiit ei sepiehjpjiceui,, siatuaiii sepiciu-
h JNonJongunileiupus jnisuii Coeieslius in lirjicniio pedalem, ciypenm sepieuipiicein, ei Isiiuni iieui se-
Pelagij;se,d JIIOXJMIHI juagJStrisui aut cautiori-. atles pienipJicein. liALtz.—l-te locus hiciidosus .fi/edjius
a.ul 'jijijdiofis indoleiii nou ferret, iniiiis agiuinis esl, alijue a v.tjs erudiiis qui Merfaicris Coiii.iii.niij-.
diioaliuji arrjpuii, boininesque misii in provincias, ''tnriiiiii piiini viilgariuii, varie edjips, Veieiuiii Ji-
qui .non Janluhi jji vulgus, iiiimo nec ttaniinn inier briiriun Jcctioneih. qnia jiic iuier s,c cnuseniituif,
iCJeia<iOi, eiTorein spargensnt, sed ipsosquuque->ma- -lediJiflilci. Baluzius. Sihii, opiiiamuf, vojiii! M.erca-
joFiun sedium episcopos lentarenl. Unde Augusiinus tof, nisi 111iiiteliigerii'»us de scpteiii capiinJls C03-
Hifarjn RcripSiideCoelestio quaefaciunl ad linnc lo- leslii silia fu'sse coiili-a ipsuiii pari nuincYocuiniiia.
ctnii (:E',)ist.89) '. Fuenwl, iuqiiii, etiam apud nos, Ceiie capilula Coelesliisejjtcni 111altej-.iCoijiiiio.iiili.iio
jquiiibicuntque poiernnt, hmc sui erroris noua sennna Mc.reaioiisreleiiiiituisiipra p. 3. Kxiisiii>uii>h p.^iiiis-
sp<trge?eni,qwm n noxniilios p.erminis'erium nosirum siini a'li|ir'ari'i$,sciiic<''.i '.QiiQniqminfanles.eliamsinon
fmirnmque upslrarum miseiimrdiu Dmnhii aii iita bapiizeitlur, habeni vilnni miernam.'Ii.EN|£p, in App, ud
parie siinavit.Nec lamen liic deef.setiliquos arbiror, -lom.X opp. S- Ang. p. 6U..-r-'l:.icaiild.-ni sci.itcniiaiii-
maxiine apud Curllutgiiiein,f,cdjain occuile mu^sitant, pfaiiveiiiiCoiclcrius Moti.Ecc'1.Cr; l.iin.,I)|, j). (30J,
li.i.enUs Ecclesim jitit{lat)ssiii.iainfidem. $11111 «««« qui lo.enni, aiia aijliiliita iiiiefpi-.iaih.iie,'sic jvfeti.:
£ormn noitijjeCoelesimsin lejusdemcm<alis Ecclesia, Ue quibus omnibus capilulif svprgsc.rjpiisseplem.pfi-
jam ad i>rd.b.y'£rii honoremswbwperecozpera';-sedfi-de- riints ( tibaudi sejjtem capitulisj synpti.diuniggsiOiuai,
hssimii tibe-.fete (ratrum, ipro.pier Jias ipsas -conlmD Pauvs el episcvpi reyioipsjliitis rgstilerukl CwleMio.
Chrhti graliiim dispntati.unesusque tid judicium epi- GALLAISP.
scopale pcrdiiclusesl: tcm.i.eu MHMUS esl coiifileripro- d Piilinm pomine iniclligiinliir primaies, sivg se-
pter bitplizttti.dustparviilos.quod ,et ipsi.iredeuiptio sit liioresprovincjaru.n cpiscnpi. !3ic Auguslliins Viclo-
nece-.saritt;)tbi qnainqitainmoluerit dcpeccaio tiriginuli riiiuni'Niiinidiio seiii»reiii ajipejl.ii piiiieiij; idem
atiquid •xpmssiusdicere, lntnen ipso redemplioitisno- eiiuii seiuor eral el.priinas iu |it-oviii.Oii-Afric^ aliis
mine non piinm sibi firtescripst. U>nde.eiihii redimendi a iirociinsufaii, iii qua Ca.nhagiiiejjsisepsp' pus,pri-
suitt, Jtisi n Mab.olip.utesiule.in qaa esse non -possenl, lliatuiii lcihhai, IIOJI;i>lalisux, sed Sedi ajldictiilli;
nisi originatixoblUjalmnep .ccaii? atil quo prelior.di- ctim ip M.iiiriiajiia Niiiui<lia,etc,,qui nijinus oiiinjijm
inunlur.nisi Cliristi mnguine, de quo aperlissimescri- ejiispnporiuij oniipaius Inerai, enjii.scuiiKiiietapdem
pttim est,tjudd in mmiuionem<-4fttsussiipeccuiorum'? Civilalis sedeni obijjicre.i, pric-i:dc.feliiliis, C0J'V'uia-
Sed qitia.ma.gis co.n.viclussl ab EcAfhia delesl:.tus, rei conCilia, ferret seiiiciiiiain, clc,, :il(|ue l.iinc.so-
quam_cor.recli.isel •pacalusabscessh,verilus sttm ne fvtte lilus cssei vocari sencx tinde I.nnoc.entiiisresciibens
ibi Mt ipse,iqui v.cslrjtmfideinper.luvbarecoualur; idep P.airiblis cpncilii Milevilaiii e|iislo|api jnscripjl, $i_l-
iwininis ipsius mmmemoralionem-ipw-aviesse facien- vaiw senj, eic, {ApudAugnst, epipt. 18) ;.
datn. Sed sivejpseisit, sive ahi .consortesejus errofis * Eadeiji iiarrai yro.sliis jii Apologia. fo-
Exppsjii
(plyr-gsenimmnt quam spenare possumus, et ubi non ronm vestrmbreviter, ut pqtni, Cpelestiumjfiinad hgnp-
redqrguunlitr itiam nliosmdsuain<sectumsediicunt, et rem presbyterii subrepeittem, apud Carlhagihgmplu-
sic crebKscuntnaimciam quo sinteritpiuri-), nos ta- rimis episcopisjudicantibus, prodituin, audiiuin, cohi
71 MARII MERCATORIS 72
acquiescens, qtiin immo resistens actis eisdem [Ral. A Romani episcopi examen credidit appellandum;*qua
add. quibus frequenier aiiditus est], ecclesiastica mox idem ipse appellatione neglecta, d Ephe-
« communione privaius est. h A qua senientia ad sum Asise urbem coniendit, ibique ausus
CASTIGATIONESET NOTJE.
victutn, confestum, delestatumque ab Ecctesia, ex condemnatione locuttis est, de ea nempe qtiaeexce-
Africa profugisse (Apolog. cap.d). Nota,Cuelesiiiini
plurimis pii sparsum a Britanno colubro venenum, et quas
episcopisjudicantibus; inde eiiun constat tunc fieret :
in synodo, eaque copiosa daninaium, quod annotasse Talia cumdemensfate ditltinde.reterror,
condiicibiii' esl.(Vide disssrt. deSytiod., ad i synod.). Commenlisquerudes traheret lulhalibusaures.
a Mox idipsnm testantein Orosium audivinius,
Orosioijue conseniii rursum Mercaior ( Comm. cap. Erit forle qui ptilel Pfnsperum parach onismn pec-
i ) niini. 6. ubi iradil Cnejesiiunia Znsimo vocatum casse, senientianii|ue Innncetiiii synodi Diuspolitanae
ad plcnioremaudienliam, ut qumpromiserat festinaret actis prneposuisse. Sed qui potuit id peccaii ciunmit-
implere. id esl, ul damnatis prmdictis capitulis, sen- lere vir lanlte diligentiaein tam recenti meinnria?
tentia Afrorum pontificum, qua fueral communioue Opinor igilur nndum hacienus in scirpn, quod aiuiit,
privatus, absolveretur.Consentiunl reipsa Palres Car- qiuesilum; siquidem noiiiil Prosper priiis a sede
Ihaginiensis cnneilti (In synodica ad S. Innoc.), cum apnsiolica damualam lieeresim quatn ab «liis episco-
detestaiumsciihunl. Noiiimllis videtur ipse qunque pis, id enini aperle falsum; sed facta collatioiie in-
cniisentire Augiisiinus propter hcee verba (Lib. de ter Occidentem ei Orieniem, binc a tiriina Pciri sede,
Pec. Orig. cap. 7) : A vincutislamen excontnwnicalio-3^ quse llomi' e.-t, inde ab Orieutalibus Pairibns, qui
nis nondum visus est (Zo>iino) solvendus(Cuelesims), Dinspnliui congregati, compressam es-e. Noluit quo-
sed interposiio duorum mensium tempore, donee qtie Facnndus Innocentiiim prinium ex oinnibus epi-
rescriberetur ex Africa, resipiscendiei locus sub qua-. scopis, eed priuiuiii ex summis poniificibus, con-
dam medicinali lenitate concessnsest. Verum allata demnasse PeJagium, quod omnino verum esl.
verba non faciuni ceriam fidcm. Quid enim obstel ° Animadverie, 1° Ccelestium in concilin provin-
qunminus po»sint, iinmo forte debeant, inieltigi de ciaeproconsularis Carthaginecoactodainiia'!!!!! fuisse
eYcomniiinicatinnis seiilcnlia ab limocenlio in Pc.la- propter ha;resim eo b'Ci dUse.miuatani, etimque id-
giuiii et Cceleslium lata, non item de i la i]iian prnts circo judicio Aurelii primaiis obnorium fuisse; 2»
lulis-,et Aurelius. Id enini cuufirinaiii P.iires Africaui, etimdem cointnuniune privaium a legtliino concilio
cum aiuni, refereiue Prospero (Lib.. Cont. Coll. cap. appellasse apnslolicatn s-dem, nec Patrcs Africanos
10)! ConsiilutmutIII Pelaginm etque Cmlestium.,p?r adversus appellatiouis furinam quidquain excepisse;
venetabilemepiscopumInnbcentium, debealissimiPari 3° iinmo Patres Cariiiaginensis et Milevitanae sy-
sede prolatam manere sententiam, danec apertissitna nodi, ipsosque totitis Afiicte pr,i'Staiiiissiinos quin-
confessione [ateantur, etc. que episcopos petiisse Ltleris synodicis ab Innncen-
b De appellatione Ccelestiiad sedem aposiolicam tio, ut post cogiiiiani R.nna; causam "nica prolatam
silent qnideni llieronyinus, Augusttnus ei Orosius ; iu Aliica seuteniiaui auctoriiaie sua lirmarei; •)*
sed, praeter Mercaioreni, te-tis esi Znsirnus alloqucns quinetiam ut ex Drienie Pelagitim evocarcl, et, syr
episcopos Afiicse( Epist. 3 ad Africaiios): Vobtscum, nodi Palaestinaege-lis renacialis, videret an jurevel
inquil, volumushabere tracialum de illo, qid apud vos, Q iiijtiria absolutusesset; S° Coelesiiuma suinnio pnn-
sicut ipsi per litleras dicitis, fueril accusatus, el od tilice, posi appellationem lapsu lemporis peremptam,
nostram, quo se assereret innocentem, non refngiens resiiluiuii) ftiisse iti iiitegruin, acciisatoribusqiie ad
judicium, ex nppellalioneprisiina venerilsedem. Testis consiiiuium diem quo se sisterent sedi apo-toiicae
etiauf Paulinus Diucmiusin libello ad Zoshnum (Apud condictiim, neque tamen Paires Africanns inandatis
Bar. ad an. 418), cum ratioitetn reddii, cur judicio poutificiis opposuisse (piidquam aui jubenleui usun-
non affuerit, licet a Basilisco Subdiacono vnciuiis, pai;c aucioiiialis accusa-se; 6° causa ad summuin
propierea quod amicipassei Zosiiiiu->judicium : Apud judicein delata, nihil penitus in Afrira tenlalum ad-
tedem, inquit, apostolicamnihil agere potui, quia is versus reos, pr;cter lioc uiium, quod Innoceutii sen-
quiadeam sedemprovocavernidefuil, quem oportuerat tenliani ilbesam iniegramque seivari conslilntum
Uliquesum appellalionismerila prosequi; nitixitnecum, esi; 7" contra errorem octo quitlem canones iu cou-
ttiltil agente appellatore, lecundum eliuni hnmanas le- cilio plenario sanciios, sed quilms solu< error peie-
ges, superior sit semper itle qui semel vicit. Testis de- reiur jamdudum ab Innocentio pro-criptus, personsa
nique FaCiiudns llerniianeusis (Lib. VII, cap. 3): ne atiinsereinur quidem, qiiatuui causa apud suiire-
Quem Ctelestium, inquii, in Ecclesia Carihaginiensi mitm Ecelesiae caput dUcepiareiur; 8° epistolam
convicttnn alqtieappellaniem apostoltcamsedem, ipse Zosiini, qua simul error Pelagiauus ei ermris defeu-
(Zosimn>-i)gestisdiscusserat. Hoc Facundi lesiiuionio snres dainiiareniur, exceplamah Afiicauis, tainquam
usus est erudilissiiiius PetaviU';ad solvendam difii- foimuiam fidei abotunibtis eiuscopis suhsciibendam,
cilem quicslionem, quomodo sedes aposiolic.i prima, qui se caiholicns proliare velleni; 9* deni |iie comi-
ut ait 1'rnsper (Tomo III Dogm.), prininsque Inno- gisse haeeomnia quo lempore majur fuisse creditnr
ceulius, ni scribil Facundus (Lib, dc Hmr. Pelag. c. D q;is;siio Zosimiun inter el Af icanos de appellatimii-
i, num.AS), damnaverit Pelagianam h;eresini, cum btis in caus.i disciplinaB. Adeo consians fuii lunc
eam Aiirelins quinque anie annis Carthagine pioscri- teinpnris, el apud oinne.sin ronfe.sso, quod ^cripsit
pseril : vuli enim senieutiam Aurelii appellatioue S. liinocenliU'-):Quolies fid i ralio ventila'ttr, nonnisi
Coeteslii luisse suspensaiu , idcoque babitam pro ad Pclrum epbcnpos. id est. ad sui nominis el Itonoris
nul'a, iium pemlerel judicium. Veruin qutd fiet Dio- auctorem, referre debere (Epistola ad Paires Milevi-
spoliiana synodo, qua; qtiatiiordecim fere mensihus lanos. d quce 181inier Augusttniaiias).
senieiitiaiii Iiinoceniii aniccessii? aul qimiuodo sen- In liuiic iisijne dieni id solurn innotuerat ex epi-
" teiniani Carthagiiiieusis syundi suspenilil appetlalio, stolis conciliorum Caiihagineiisis et Mileviiani ad
qute vel neglecia ftiit, ut iradit Marius, vcl cene la- S. Iiuioceiitiiiiii, profugisse in Asiam ex urbe Car-
psn lcmpons pereinpia est, cum a sentemia Aurelii thagine Ccelestium, ibiqiie ail presbylerium perve-
ad innoeenlii decreitim plus quinque annis efflnxerii? nisse, lalebat vero qua m Ecclesia pervenissei. Docet
Alia igitur ralionc solvendus hic nodus. tiarnnius(A<i M. Mercaior pervenisse in Ephesina. simulque salis
an. 412, num. 36) confugit ad Joviniani Rufinique demonstrat ordinatum ab Heractide Memnonis prse-
condemnalionem ablnnoceniii pracessoribus factam, cessore; tunc enim lemporis Ephesinaj Ecclesia)
quasi surculus in radice excisus a Prospero dictus praeerat. lnde autem lucera accipiunt versus Prosperi
*H. Verum Prosper de alia longe diversa a posteriore (Carm. de Ing. cap. 2), quos multi etiam eruditj
75 COMMONITORIUM SUPER NOMINE COELESTIL 14
est per obreptionem locum a presbyterii pelere. A petiit, ubi in similibus detectus magno sludio sanctl
o.b In.depost aliquantos annos, sub sanclse memo- illius viri ex prsedicta alma 'jrbe detrusus est, lit-
rise Ailico episcopo, urbem Constantinopolitanam teris super ejus nomine, et in Asiam, et Thessalo-
CASTIGATIONESET NOT^.
non -sinevitio parachronismi interpretantur de con- utrumque Zosimi jtidieium, id esl, non tantum se-
eiiio Epbesino generali : cunduih, quo Coeleslius aperic damnatus est, sed
etiana primum, quo pontificis summa lenitale versi-
Pratereo quantofuerit bene mota tumuJlu pellis hajreticus videri potuit aliquatenus absolulus,
ClaraEphesos,non passa suisconsistereJectis
Vasair«, et morhiflalus, et seminamortis. s indicant Mercaloris verba (Comm. cap. 1 num. 5 ):
Prmdictus tamen Cmlesliuseliam liinc ( Constantino-
Cum enim sermo sit de Ccelestianis per lumullum poli) ejectus ad urbem Romanam sub sanctm memorim
•ejeciis ex urbe Ephesina, anle morlem Augustini, Zosimo episcopo festinalione perrexit. Post haec enim
fiure contigit uno fere integro anno anie concilium de primo judicio Zosimi sermonem facit, deque ila-
Ephesinum; oportet lumulium cujus meniio flt vi- tis in Ccelestii gratiam ad Africae episcopos litteris :
venie Augustino concitattim fuisse : nam carmen de unde concluditur, Attici judicium eo factum inter-
Ingratis coinpositum fuisse cum adhuc viveret san- vallo temporis quod a judicio Aurelii ad jtidicium
clus doctor ostendunl consequentes versus, in qui- Zosinii iiiterfluxii. Cum illud ergo babitum sit ann.
btts Augustini viventis menlio fit: 412, sub initium, islud an. 417, circiter mensem
. Maium ; profecto inlervailum temporis fuit quinque
Analiuminfinemposselprocederesanetum
Concilium,cui dux Aurelius,iiigemumque » annorum et quorumdam mensium. Immo ctim Cce-
B
Augustihuserat?quemChrislideditgralia cornu lestius Constantinopoli ejectus tola festinalione sub
Uberiorerigans,nostrolumen sevo, Zosimo Romam perrexerit, cumque Zosimus sedere
Accensumvero de lumine.Namcihus illi, coeperit die 19 mensis Augusli, ut vuli Baronius
Etvila, et requies, Deus est; omnisquevoluplas (Ad annum 417), vel qnod alifs potius videlur, die 2
UnusamorChrisliest; uhusChristiesthonor illi. Aprilis ann. 417 (Marlyrol. antiqua Bed.), necesse
El dumnullasibi tribuit bona, fil Deusilli est judieium ipsum Attici, aut sallem ejeciionem
Omnia,et in sanctoregnat sapientia templo. Ccelestii incidisse in primos menses sedis.Zosimi,
Accedat quod tumultuatum sit Epbesi eo fere lem- atque, ut opinor, in mensem Aprilem aul Maium.
pore quo Atiicus Conslantinopoli Coelestianosexpu- Visa sunt ista erudito Labbeo (Tomo II Conc.
lit, quoque deturbati sunt ex Sicilia. Sic enim canit general.)i superare fidem, propterea quod credidit
Prasper (Loco mox citato): allata Cceiestini ad Nestorium scribentis verba intel-
QuidJoquar,et curammagnaqdamgessil iu urbe ligi debere dc actis ab Attico niissis ad ipsummet
Constanlinopoli doctobonusore sacerdos Catleslinum, qui sedere coepitann. 423, quamquam
Atlicus,anliqualegatoshaerelicorum poluil in haecverba scribere pontifex, elsi acla fuis-
Confutandofide?de qua lunc impiacorda, sent olim ad sedem apostolicam niissa, cum in ea se-
Quamvisse obductretegerent velamiueformse, derenl decessores. Sed duo certe uiihi longe majo-
3udiciiet tacilselulerunt tormenlarepulsse. rem difticulfalem faciunl : alterum, quod nulli, vel
Pra3tereoquantofuerit bene motalumultu episcopi de suis sedibus, vel alii ex civitatibus ejecti
CiaraEpbesos,etc. propter bseresim Pelagianam, anle consli-
QuaquefidetelluseliamTrinacriafervens (p^ legantur
tutionem Honorii dalam Ravennaj pridie kal. Maias
Agmenvipereumpropriisexegerit oris. Ilonorio xn et Theodosio vm AA. CC., id esi, die
Quare cum utraque expulsio contigerit, ut nemo 13 Aprilis ann. 418; alterum, quod si acta judicii de
•difiitelur, aniequam Augustinus e vivis excederet, Ccelestio habiii fuissent ab Attico missa Roinam,
obiit enim Aiticus quinque annis ante Auguslintim, immo et Cartbaginem, el ad alias sedes anle causam
tumullum quoque Ephesitium ad hoc tempus referri a Zosimo finitam, non jippareat ratio, cur Paires
oporiei. Quid quod nullus velerum memorieetradidit Africani, qui undecumqueargumenla damnandae hae-
cjcctos Epheso per tumultum Coeleslianos tempore resis cqnquirebanl, cjusmodi actorum lantique praj-
concilii, immo cuin Orientalibus Nesiorium abducen- judicii non meminissent; quomodo ilem Augustinus
libus sua sponie recessisse : binc coliigere est quod actorum Attici non prius ineiiiinnem fecerit, quam
cum Neslorii fauioribus socieiaiem inivissent, abso- scriberct adverstis Julianum aTm. 422, cum tamen
Itilionemque ab bis cum nonnulla sui dogmatis con- dicendi soepeopportiinitas sese oblulerit.
lirmalione obtinuissent, ut antea diximus. Verum de Unum video responderi posse, non statim babito
Iiis" consule disserlationem de synodis. judicio, seriptum fuisse Constantinopnli ad alias Ec-
Norisius presbyterorum.GALLAND. clesias, sed, ut non raro coniigit, post unum aut al-
I>Epbeso posl aliquoi annos Coelesiium venisse terum annum; sic enim omnia non dilliciii negotio
Conslanlinopolim, in eaque damnatum ab Atlico, conciliari possunt.
tradit Mercaior; utinam numerasset annos! niirtim llac vero stabilila raiione temporis, dicendum
qtianlum cbronologiam hujusceniodi historise juvis- reor Coelesiium lugisse Cartliagine in Asiam ann.
set. De Cuilesiii condeninaiione ab Attico sunt ver- D ] 412; aliquamdiu substilisse Rbodi ad disseniinandum
sus Prosperijtiuos anie retulimus. Suntetistaverba errorem , quod innuit Ilieronymus (Prmf. iib. iv
Augustini (Lib. iu adv. Jul. cap. 1): Absit ut ad inJerem.); inde Ephestim circiter annuin 414 pe-
monomachiamvos provocem,quos ubicumqueapparue- tiisse, ubi presbyterium adeplus sit; Epheso Con-
ritis, ubique diffusus Chrisli debellat exercitus, qui sianlinopoliit) posl tres annos profectum, ex eaque
debellavilapud Carlhaginem Cceteslium, quando illic ejectum posl sentenliam Altiei ann. 417; Constanti-
ipse non eram, el rursus apud Conslaminopolim tam nopoli Romam tota feslinalione tetendisse sub ini-
longe a regionibus Africanis, qui debellavit in Palm- liurn ponliflcatus Zosimi. Sed de bis copiosius in
siina Pelagium, etc. Stinl denique haec Ccelestini ad d.issenatione de Synodis.
Nestorium scribenlis (ipart. conc. Ephes. cap. 18) : c Opinari quispiam possei, missas ab Allico liite-
Cur ea qum in hos (Pelagianos) lunc sunl acta, qum- iras fuisse ad reeensilas Ecclesias piivatis quibusdain
runlur, cum ccrlumsit itlinc ad nos a calhoiico tunc 'de causis, el in Asiam quideni, propierea quod in
anlistiie Allicogesla dirccta? cur non sanctmmemorim Cilicia Theodorus Mopsuestenus eadem cutii Coele-
Sisihnius ista qumsivil? quia ulique sub prmccssore stio dogmala docebat, quippe ipsitis quoque Pelagii
«Moprobaverateosjure damnalos. liiagister, ui iradil Joannes Maxentius (InConfess.
Verutn qno lempore habuerit Atticus de Ccslestio secuiida fidei), cui consenlii Mercator noii uno in lo-
judicium, difficile est definire; nain lia.buisse ante co, ut dicetur ad prailationem Subnoiationum; Th§s«
f AJROL. XLVIHi - 3
78 MAR1IMERGATOniS 16
ntCaiiVcVGaftliaginemad episcdpiisi.nissisj quarum A Gondemnarese illa capilula de quibus apudCartha-
exemplafia babehtes proferre sunltis paraii., ginem fueral accusatus promillens. ld cnim et * ih-
4. PfaSdielustanien CtBlesiiusetiambincejeciuSi Stantitisjubebatur [Bal. add. ab eoque vclieincniius
ad iirbcm Romanam sub sanctse memori^ Zosimo ut id faceret exspeclabatur,] atque ob hoc
actis ipsum
episcopo lot.a festinatione perrexil; ubi (quo- ? nonnulla illius sanciisacerdolis humanitate dignus
rum exetnpiariajiabrtmus) ihtef rogatus, ciiin ab illb
est habitus; el sic d epislolalli quamdam beriighiialis
cognitore aliquatenus terferetur, crebris responsio-
niJjuset Jjroiegtitititiiljussuis spem * prsesCihinavit, plenam ad Affbs episcopos mefiiit; c qua ille abusus
C^TTGATiONES ET NOT/E.
ialoiiicaiii veffi-, cui praefe&sei Rufiis, afl quem rio- titis crcbrofprofes$ionibus; rqboravil; et poslea : EcpC
-
jfniiieileceriiet bcidepl copofhhi juliahus sua calli- epislelamliierosoltjmilgiiiepiscopiPraylii, qui injo-
ailatfe fehiahdum i C'tsi fieri pbsset, ail snas paries9 Ciini quondmnsanai Joannis e.piscopusesl ordihatus,
tfadticeiiduni scftpsefat^ iit atit AtipstihuS {Lib. i.i tieeepiitiiiS, qui caiismPeldgii enixiusaslipulaior iitier-
adBbhif, ctip. 1); Cafihagineih dehiqiie iibi prihiuffi i vinit. Lilteras qupquesua.sideynPelngius purgaiiohetn
Uamriatusfiiissiii C&leslitiSiet tiride forte, quod ad-- cpiitirientesabiindantissimemi.sit;quibusel pfofessibtiis
riioduni cfedibile e'#, Atiiciisiitteras acceperat:; Ro-- jg ; sirH;fidemquid sequereiur,qttidved.amiigrei.sine ali-
tjmsbet.iestiiFiCablestirius
iii'iijh.^'»i6qii.fe"iiiife'sa^"vide'H' i quo fuco, ut cessareitt totius,.inlerprefationisinsidjm,
(liiMjnit. tid Nisiofiufn)^ vefbis j)Ml!datJlea felatis. cumulavil.Harumreciialiq publicafuil: bntnitiquidetn
Vefuhr, ut id eaiislc valuerii nrtriiiibil, aliiid laiiiCfii paria, el Cbdemsensii,scnieniiisqu& fbriiiatd, quaiCm-
quifefehdiimliqh est, ijtiaiiiqtibd iri illis Idcis hiajo- leslius ante pfolulergi, Tontihebdnt; et paulo post:
res io-retiiqiiaedaitisedes; :id ijilas ihOfe ecclesia- Qumadtniratio. singulbriiintdles eliaih absbiutmfidei
IticB-ffiflgeuantiiraeia judiciofUii),qubriiri) cc-gnillo i infamari poluisse?eslne uitus locvsiii qiib Dei.gratia
jnlefcssei toiiflS-JEcfeiesIiie; ffef Cpistbjas uenuiiliato- vel adjiiwfiiimprmlermissumsit ? Tuin vii.iisaccusato-
fias, ile qiiibiis flicenius ad^cajiut.lCriiuniv rum hlijeciisj repfehensarjue Arforum fesiinatiohe :
a Iii» fieiied; pbst Baluziiim. At NorislUsyprosii- Sil vobis,iiiquit, gaudiuiiiebs 'qiibsfaisi indicescrimi-
rnihwoit: qubirj' fdftasse feciius. Et riiox beniqhiiaie. nabanlur agnosceted iioftfb cbrpbfe el caiholicaveri-
GALLMID: ,. tate niitnquam ftiisse divulsos.Gerte quod noslra ex-
b JSIefcafbriconsSiiUiPaiiliiiiisin libellrj anlea ci- spectatiodesidefabai,etitxit,ut damnandn damnarehi,
iatrl, iii qiiofefefiiiituflisec VefliiiufgeiilUCfeiestiriiili el sequenda.sequerehHir, lienique,.jac;a pieniione
Zrjsirhi (Ajiuti Bar. ad aii, 118, niiin. 32) : Dtimiias : evangelici patris in filii redj.iu exsuitantis (Lvc. xv,
ergd iila omiiidiqumihtibkllo Paulihi conliheh.iir,1ioc i 21) : Quanlumlimc, ait, uberior exsuiiatioesi fidei,
est, Wegu&siiantbus?e't jti:alib loco : Cognovisliqim- non inOrhibsesse, nec ))Hi"iS5>?, de quibus falsa vuigata
les iitiwds se'des apdsldlicdad frdires et; coepiscopos sunl?
Africatimjmiciheim miiWii? Damiidsiild biniiia qtim Sed non abs ri) fiiefit objtef iioiafeduh : ajieriim,
ariiiinatiiiiiiis,:'el ienes qiim ienehnts-?Et ilCrljn); lllct C; ., epistolam secundam.daiam jegi il kal. pctpb., ier-
*-
brnnid ddiiinAsqum jdcittid siiril d.etibinine iuo ? iipto liam 12 kal, April. Honorio au'g. xu consiile; pri-
hbs circuiiiiilucdsj; dairihas ea bnihid qiim iibi objecla mam vero Cafere ndtii mensis"et diei; solosque ba-
aPuixliKb, iive-p&'Ja'ma%jmi&a-s\iiu7 bere cnnsules Mon.oriunixi et Flaviuni Cbnsianiihm.
tjtfiqiie Siitiih addtt iesiifllohiijiii Aiiguslihus : Quid aulem causrje est Cuf nota eafeal? ari quia
Hunc,'.iiiijiiitiLit. rie Peic: Qriij:bap. 6)1,Seiisumiio- reipsa nulla fuii repefta iri cbdice Vatieario? ali qurje
bis aperirc Peldaiiisiel iihiiiii, iel eriibitii,cjueiiidisci- forte fiierat, omissa est dei|)dusiria,propiere'a qupd
ptiluis ejtts pqiqtii siiie iiiliui bbscuriidiis ainbdgibiis jhcommodarct sententiie Rar.oniide obitu Iiinoeeniii
iipiid 'seaeinapostoliidmprofilen noniimi.it, hdc eru- el ingressn Zosimi ih alieniim tempus conjecto ? Ai-
biiii; sed inidifim,misericbrs iiietnoraimsedis aiiiisles teriim, tres illas epjstolas^ quai primiim cx Valic.ino
il&m"- cbdice ediloe sunlin Annalibus ajd aurt, 417 et 418,
iibi euih,'tltef££-JlieiYi^iSi»l»>f>VussUSi^iifdii^ils'j>>"*^i»pffe'j|f
guttm'furetii'eni;dbiieii,si pbssetfieri, iesipiscerel,md- Cappelto (In lib. de Appdlationibus) videfi poluisse
iuit eiimsipnsiiiisiiis ihfefrotjoIfShifciits et iilius respon- suppOsititias; sed:nunc fidem ipsis idoneam astrui a
iibiiibuscotligare,'qiiariidisiricidmferendbseiUehlidm% Mereatore, ut non opus sit prselerea confugere ad
Jii iilud tibhipiuih,'qiiojahi propenderevidebaiur,iih- impbrliiiias vindicias Vossii capianlis lioc in loco
pellere. , (Lib. iHmi: Pelag.), haareticorummore, occasionem
c AiiSiisiihiii(tbid. eap. 7): VenerabilispdpttrZbsi- yellicahdi sumnium caput EcciesirficaiiiolicDi:quam-
iiitis egil citm lictidriequeihfalsw dbclihrmveiiiusih- qtiam adversus Cappellumdispuiabimus in djsserta-
pdveral, iil eh qiia)illi d tiiaeoiioPtiutiho fuerani ob- lione de Synodis, ubi Htteras Zosimi exliibebimus
jecia, damiidrei; ujqhe iii sedisdpostolicbiliiteris, qiice pufas a meiidi':, quibus anlea scateb3nt.
a sanctrnmemorimsuo prwcessorempiiaveraiu^pfmbefetJ) D •?Perlihax ille juxtaqiievafer brjereticus,quanlum
•arss'ensit'm. diacohi objeclddam- cuh^queet eeclesiasticiset imperialibus decretis ubi-
M iile: noluij ^iiiiftem.'
irark, sed beaii ptipmTniiOcehtiiliiterisiibiieit dusiis qiie fere lefraflim prOscriptusesset, causabaliir ta-
obsisieie; hiiino ie bihnia qum sedes ilia dainnaret, iheii se pali iiriineritarupro fidc caibolica, perSecii-
damhaiurum esse'pfomisii,atqiieiia veliit plireneiicus, liOhem; quippe qiiia Zosimo^prrjeserisaudiius fuisset
iit requiesiefeiiatiiqudmtmiief foius, a vihculistbmeh iii legitinidcdnciliO;in quo et accusatofes sui rejecti
"excdmmuhicaiibhis nbudumcsi ircdiius ess'esblvehdiis; esseht tairirjuauiiiifames etriiendaces; et reprehensa
sCdihiefpbsiio.dubfiihi irieiiSiufnlem'p6fe\dmteb re- cpiscopoilih)Africseseifternia^vetuti canonibuscoh-
icribereiiircx Afrita, resipiisiehilie'i Idcussub quaduih lraria ac per Se pftecepss et sua fides absplula, libel-
inedicihaliseniehiimiihiiaie concessiisest. lusque pronunliatus cathoiiciis; et inissae de re tota
d Pfimamiie signilicfetauctbf an secuhdahi de tri- ih Africim liiterse quas exbibebai. Respondebat
bus quas in causa PelagianOriimZosimus ad Africae deihtie ad eii qtiae'postea coiitigerunt, gesia-omnia
episcopos dedit, iioh est pperas pieiiurii chribkius pef sUbieplionem, factione potentum,- et incusso
ihquifere , cum utraque plufihium faveal Coelestib, Clerieis Rohiahis melii; ipSiim qhoque summuni
Sed secunda hiagiSj licel sefipta in gratiam Pe'1'ag'ii. pontiffeeihZosimunv,factibsorum consilio vel poiius
Qiiid eniin istis verbis potius e re Coelestii? quid o;i- vi, pfrjevaricaium: lalani in absentes senlentiam ul-
pofluniiis ad jtivahdas ipsius aries? Posiqiiam, iii- liiham, parliih proprio ponliiicis metu, partim Afro-
ijitii potilifcx (Episi. 2 ad Afric), a nobis Cmleslius rum artibus, qui pcr Alipitim, non tantuih aulicos
'pfesbijier audilus esl, ct qitid defide setlliret.evidenter largitione iiiuneriim corrupissent, sed etiam preci-
"expressit,eademquoqueqttmiii tibellocoitlulerat,repe* ?nts, ui efanl tempofa, formidolosis fatigassent Ho-
?7 COMMONITORIOM SUPER NOMINECOELESTII. 78
est, yel adbuc abulitur ad multorum ignoranlium A tiam pleniorem, ut quaeprqmiserajt festinaret imple-
deceptibnem. , re, id est, ut damnalis praedicfis capilulis, senieritia
S. Episcopis * vero ex Africa rescribenlibus, om- Afrorum potiiiflcun), qua fuerat communione priva-
nemque causam quse apud eos facla fueral exponen- tus, absoivefetur, non solum non adfuit, sed etiam
tibusv b niissis etiaro geSlis exihdfc qifse fiferarit lunc a ex memorataRomana ufbeprofugit, atqueob boca
'cwrilllo vel Se iilb cbrifecta,° vocatiis ad atidiett- Tieatabmettiiji-iajprfMicYbZbsiinb e]piscopoe "SOTiplis
|- CASTIGAfrONES Ef ftOt-JE. ,
Ttiofiiim,riiliil tiiric hori irietuetttetti ex Afrieii vixad- quEe.pefiinent ad totiusttegoli.i.lristpfiam.5' Exjejtis
iiuclierie a Stilicqrils el HefScliani mbiibus quies- ab Aurelio cbnfectis cum. Coelesiioad ann. 112,. Ro-
•cerite.Quid ista,.v'alueVirit-,eiiairi Gdhstantinopoli, •mamque missiSi rem a Zosimq dijudicaiam.finitarii-
"Spud aniriibs nYullbruih, pfa)'seflim itt aula, doceht jque magna eXfpafte, qtfod etiain leslatur Pauiinus
Mstofii ad Gcelesiiriiiittiiliefje; de quibus anlea di- djaconus iriiibello. i* jCajlestiumea callidiiale utsuiri,
'fctumest. •• , . ut cbntenderei se Innocentii litieris gerieraliter as>
. -4Vide 'August.lib'. ii corilra duas EpistOlas Pelagi Bjseniire; nec opus esSe aiia,ex;pressipre scfipforum
scap. 3. GA.ritANi). tlaniiiaiione, praesertim libelli iquo suam.senlenliam
h Gesta disiinguit auctbrdhqfum geherum, alia qfile explicuerati, quippe cum a Romana sede callioiicus

_cSmiilb, alia qhS; de illp cbhfecla essent. Quaecum riictus Tuisset. 5° Africanos.restiiisse fprlitef in cori^
iiio, periiiieril ad eonciliutri Carlliagiriense anft. 412; trarium, atqtie eliam petiisse ut cogeretur apert?
miae de illb, ad GariliagliietiSealteruhl et Milevita- qua) in suo libello prava posuerat anatheinatuafe.
riuiii arih. '416; :GMeslihs eniiri Gaflliagirieiisi prihib 6° Zosihram :de concilio. Afrorupj.vocasse bqininem
iriterfuit; ih aiiis ex solis Erolis et Laiafi sive libel- ad audientiam, acrilerque, etiam per se ipsum, cre-
Jis Siye liliefis •juaicaliuii teiiahlur ipsiriiet Patres tiris et pressis ihierfogatibnibus instilisse ut certis
^af ibaginerisis cohCilii '(Ih syhpdica ad S. Innbc.). ac dilucidis responsionibus mentem aperirei; Coele-
Quam judicii fatibiiem aCeiisare videluf Zosiinrus •stium vero, ne id priestaret; vel cifugisse Roma, yel
\Ih_i biQepist. udepisc. Africf), lairiquarh cauonibus ementita fuga laliiisse apud suos. 7° lnnoc.entium
coriifafiaih. Cuhigesiis porfb, iriissus esl eiiani li- rdqgmata Peiagianorum in ipsis et cum ipsis dam-
belius Paulini, quo GdelesliiaccusalioCOrilihebatur, riasse; quse fuit u.na primis lemporibus forma d»m-
ut cbriSlai tiriri ex Aiigiistino (Lib. de Pecc. Ofig. •nandi tareses, tanto melioratquesecurior , quaiitb
~idp. 5 ei 6), lurii ex Paulirii aliolibello ad Zosimuh) alia qua prbpositiones proscribuniur, si licet.ita lb-
fEpjtt. 5 Zosimi ad Afros). Perlator omnium fuit *qui, in abslractoi minus uliiis eSt ad impedieriduiti
fefceilinus Gaftbaginerisis EcclesiaJ subdiachiins.-— •ne suis exceplionibus hajrelici pergant.i.lludere mi-
iSpfisiiis, anie, cuiiiiilo Videlicettleillo. GALLAND. aius ihtelligenies, aliosque tergiversando faligare.
c Eamdeih bistbriam harriit Augustiriiis : Tbt, in- Q -Gohsule qtia; diximus in disseriatioiie de subscriptio-
qiril (Lib. n ad Boiiif. eap. Z)-,ieltaiilisrinter aposloli- nibus {Dissert. 5 de Subscriplionibus in causa Pela-
cgm sedem et Afros episcoposcurrenlibus, el recurfeii- -giaiia). d Dixefat Auguslinus, Coelestitim.,se nbgasse et
'iibusTscfijj/isecelesiusticis, etiam geslisde haccausa
'apiid ilidrii sedem 'Cxtesiio pfmsente et respdndehte subduxisse examini : addit insupef Mercator,-pfofu-
'timfeciis.liilefis betitmmemorimpapmlnhoceiaii, qui- gisse Roina : Pauliinis diaconus idipsum leslattir
Siis de litic re dubiidtio ioia subtata est, consentire quod Augusiinus : ibi tuhc. inquit (LibelloadZosim.
'tespbitdil; el lioc ul pietiius et niahifestiiisfieret, ex- -papaln), id est, Romie, niliil agere polui, quia is-qiii
'ipSciabaiut•veh(uf'is'exAfriba litlefis, iti qua pfovihcia •adsedeih uposloticaihprovo'cdverdt,.defuil,quemopor- '
rejus aiiqiidhio callidiias evideniiils'iniioluerat : qum -iiiefat uiiqueineriiasuceappellalibnisprosequi.
Rbniain liilcfm pdsJedqiiamveneriint id coniinentes, •? ilis scriplis «pistolam signifieat, quam.cap. 5
ii'bnsufficefeiiPmiiiibustafdioribus et splUciiwribus, tradioriam vdcaturiis est. llla.non exstai ihlegra,
guod se gehefdliter Ihhocehlii ephcopi iilleris consen- -saliehi lioiidum publicala esi. Supersurit fragmeiila
iire faiebaluf; sed dperie eum debere ahailieniaiizare, qiiaidaii)apud Augustintim (Ejhst. iQOad Oplalum),
qiicein sjublibeilo prdva posucrat: he si id hon fecis- 'c-t in appendice epistol;»; Coeleslini.:ail episcopos
sei.inulii pafum iiiteiligeiilesniagis in tibello ejttsilla Galliarum. Augustinus ita scribit ::Vtvefbis ular,
fidet vehend a sede apostolica crederent approbata, -qjifjsin ipsd episidla beatissiihiahtistitis Zosimi leguh-
pfbpterea cfubdab illti diclum efdt, eilm iibetlumesse tnr,: "«Fidelis iDominusin vefbis suis, ejusque bapli-
'c&iliblieutn;quafaeiiiendaia.pfopler iUudquodse papm sinus reuc verbis, id est, opere, cbnfessione,,-.et
' Ihhbceniii reniis-
titleris cphseniife tpse respbnderat. Tuvx siohe peccdlorumin bmni sexu, mtute; condiiiohe.ge-
ergo cum ejusprmsentiaposcerelur, tiiceftisac diluci- D -jierisliuinanieaittdeinpletiiludinemienel. Nuliiis enirn,
'dis fespbhsibhibus, vel aslulia hbmihis, vel cbrreclio hisi qui peccati servus est, liber efjicititr; nec redeni-
'dHucescerel,el hutli ambigua fethaiiefel, se subtraxit pius dici potesl, nisi qiii iiere.pef peccalum fueriiattte
et iiegavit exahiihi. Nec diffefeiidutnjam fuerat, sicui captivus, sicut scriptum estt Si vds Filius liberaverit,
faciumesl, auod aiiispfodesset,si himiuihpervcrsoruin vsre libefiefUis (Joun.mii.Sfy.Perripsumenimfena-
"pefiindciiedefnentimquehon pdsset; sed si^quod absit, sciinur spirilualiler;'per ipsum :Crucift"gimur mundo;
iia tithc fuisset de CmlesliovelPelagioiii Romdna-Ec- ipsias morleniorlis nbAdutiioihhibushobis ihiroductm,
'clejsiajudicaium, utilla eoruin dogihuiaqumin ipsis et titquc transmissmunivefsce animm, illud propagalioiie
ciim ipsis Pepa rnhoceiilius dainnaveral, approbanda conlracluin cliirographumrumpitur, in quo nullus onh.
el tenenda prqnuntiarenlur, et lioc poiius esset prmva- itino natbrutn, anlequain per baptismum libefelur, non
ticaiiohis hbla Rpinahis clcricis ihurenda. Describen- lenetur obnoxius. J In Hppendiceepistolse Coeiestini
' dus visus e"sttbtus liic locus, licet paulo proiixibr, sunt boecvefba : Quod omniasiudia,:et omnia opera,
qiiia ex eoplura discimus : 1* Ex quo coepit Zosimus ac merita sanclofhm, ad Dei gldriam laudinique refe-
Ccelestii causam recognqsGCre,qUamiiniiain ab In- rcnda sunt; quia tiemoratiuiideipsi placeal, nisilex eo
nriceritioAfricani dpihabantur, binc inde missa, cum quod ipse dbhaverit. Ih quam hossenlenlidm dirigit
; ^scfiplapluriiria ecclesiasiica privatorum libminum, beaimrecorddtionispapm Zosimi regularis duclbrilds,
'
ttiiri-gestasyhbdorum, quarnm vix quidquam super- cutn scribens ad totiiis orbis episcopos.ait : « A^osau-
• "est. 2* SiibsiilTsse, ut quidam putant, Carlhagine tem instinclu Dei (omnia enim bona:ad auctorem-suum
cbntihuari)quamdam syjiodum episcOporumtoto fere referenda sunt, ttnde nasciintur) ad ffatrum el coepisco-
anno, ex quo rieiripecqepit agitari causa, donec fan- poruin noslrorum conscienliam universitmreluiimus.>
deiri peffecta,'esl, missa Zosiihi tracioria, qua Pela- (Appmd. epist. Ctelesl. ad episc. Call, cap. 8). %l
igiuset Coelestius daihiiarehtiir. Hac nolatione opus postea (Ibid., cup. I) : Cuin ad toiius orbis ephcvpbs
eit ad niulta vcl conciliaiwlavel ctiarn jfltelligcuda, idem doctor de diviiia gralim opitulatipne loqueretur ;
79 MARII MERCATORIS 80
aiiiplissimis vel longissimis perdantnalus est, in A ral cohiinentur, et omnis causa, tam de Cosleslio
quibus et ipsa capilula de quibqs aceusalus fue- suprascripto quam de Pelagio magistro ejus pra-
CASTIGATIONESET NOT^.
• Quod ergo, ail-, tempus intervenit, quo ejus non ri ad Bonif. cap. 5J : nam cum dixisset, ingenia illa
egeamus auxilio? In omnibus igitur aclibus, causis- (Pelagii et Coelestii)quamvisnefando errore perversa,
que, cogitationibus, motibus, adjutor et proteelor non tamen contemplibilia, sludiose corrigenda polins[
orandus est. Superbum est enim, ut quidquam sibt quam facile damnanda visa fuisse, aique idcirco oH-j;_
natura humana prasumat, clamanie Apostolo (Eph. quanto lenius quam severior postulabal Ecclesim di- r
vi, 12) : Non est nobis colluclalio adversus carnemhtt-
et sciplina tractala esse; cumque exposuisset conlinuo I
sanguinem, sed contra principes el poleslales aeris omnia quae inter Zosimum el Coeiestiumgesta sunt? \
jus, contra spiritalia nequiiim in cmlestibus.Et sicut tandem conelusit in bsec verba : Cum primitus bea- \
jpse iterum dicit (Rom. vi, 24 et 25) : Infelix ego tissimi papm Innocenlii liiterm episcoporum lilleris
homo, quis me liberabit de corpore morlis hujus? gra- rcspondenles Afrorum pariter hunc errorem, quem
tia Deiper Jesiun Christum-Dominum noslrum. Et conanlur isti persuadere,damnaverint; successor quo-
ilerum : Gralia Dei sum id quod sutn, el gratia ejus que ejus papa Zosimus, hoc tenendum esse, quod isti
in me vacua non fuil; sed ptus illis omnibus laboravi, de parvulis senliunt, numquam dixeril, numquam scri-
tton ego aulem, sed gralia Dei mecum [lCbrintli. • pserit, insuper etiatn Cmlesliumse purgare molieiitein
xv, 10) ». . ad consentiendumsupradiciis sedis aposlolicmlilteris
B crebra interloculione constrinxerit; profecto quidquid
DEFENSIO ZOSIMIPAPJ2IN NEGOTiO C0ELF.STII. inlerea lenius aclutn est cum Cxlestio, servata dum-
taxat antiquissimccet robuslissimmfidei firmitaie, cor-
Opportunum fuerit, opinor, hoc in loeo, de ipsius reclionis fuit clemeniissittta suasio, non approbdtio
Zosimi causa cognoscerc, cum ab aliis vehementer exitiosissima pravitatis : et quod ab eodem sacerdole
accusetur super Ccelestii negoiio, ab aliis defenda- poslea Cmleslius.et Pelagius repetita auctorilate dam-
tur, non tameit ab omnibus pro dignitate. nati sunl, paululutn intermisswjam necessario profe-
Qtii Zosimum accusaut, qualuor objiciunt, eaque rendmratio severilatis fuit, non prmvaricatio prius co-
in speciem gravissima. Primiim, quod hominis ubi- gnitm, vel nova cognilio vcritalis.
que fere lerrarum, certe ia septem provinciis dam- . Verum isla excusationis ratio, quamtumvts absol-
naii, Carthagine, Diospoli, Anliochiae, Constaniino- vat Zosimum crimine hseresis, immo et praevarica-
poli, iicruni Carlhagine, in provincia Numidiae, et tionis alque imprudenlis lenitatis;omnibus nondum lamen,
Romse, posl peremptam appellationem, post tenta- ut ingenue falear quod res est, numeris
tum orbem iraudibus, post detectas artes nefandas, perfecta est, cum neque faciat satis sin?ulis quse
negiecla sancii decessoris sententia, causam retra- objiciuntur, neque objectorum argumentis respon-
ctandam putaverit. Alierum, quod libellum quo Coe- deat : quare nonnullum erit operce pretium, rem
leslius aperte peccalum originale negabat, gratiam- tolam accuratius pervidere.
que Christi maligna perpiexilate dissimulabai, ca- Ac primo quidem vilio verti non debet sancto
tlioiicuin pronuniiarit; immo uiriusqtie haereiici ponlifici quod audientiam indulserit Ccelestio, quod-
personam absolvere visus sii. Tertium, quod Afrieae ] que Pelagii litteras et libellum susceperit; quando-
cpiscopos, in quibus sanclissimi doctissimique totius quidem et si utrumque Innocentius damnasset, suam
orbis praesules eminebant, Aurelius, Auguslinus, lamen senlenliam temperaverat ita, ut juberet ex-
Alipius, Evodius, Possidius, aliique, durioribus epi- presso sermone (Epist.50) ut si umquanisani,deposito
stolis insimulaverit, inconsiderati zeli, curiosiiatis pravi dogmalis errore, resipuissent, damnassentque ea
inteniperanlis, violatorum canonum, credulitalis quorum se ipsi prmvaricalionedamnaranl, eismedicina
erga accusatores indignos, prrjecipitisjudicii, et Jsesa) solila, id est, receptaculum suum ab Ecclesia non
cliaritatis. Postremuin, quod duobus sanctis Gallia- negaretnr. Fas ergo fuit, immo oportuit audiri
rum episcopis Pelagii accusaloribus Eroti et Lazaro, homines, qui et errorem se deposuisse dicerent, et
forte perseculionem pro justitia passis, cerle per Innocentii litteris consentire, et ab Hierosolymitanse
vim sedes suas relinquere coactis, atrocia crimina sedis antislile lestimonium alferrent, et appellatione,
iracundioribus verbis inlulerit (Epist. 2 ad Africa- licel legiiimo tempore non prosecuta, in integrum a
nos), qu'asi forent lurbines, el procellm Ecclesim, ge- summo juris ecclesiaslici principe resiituerenmr; et
starentque nominafaclis el damnaiionibuserubescencta, denique a niitioribus sedibus, episcoporumque con-
quod alter calumnimconviclus aliquando fuissel, et irt ciliis damnati non forent definitiva, sed ex arbitrio
sacerdolale solium innocenlis sanguine pene respersum summi pontificissuspensa constiluiione.
irrupissel; alter conscius cmdis, conlradicenlibus sibi Deinde libeilus Coeieslii, qiiamlumvis aperle pec-
presbyleris vincula injici fecisset, uterque tyrannidis catum originale oppugnaret, de quo siluit Pelagius,
Consiaiiiinianmdefensor exslilisset. >. quanlumvis eiiam perplexum coniineret de gratia
llaec non dilfiteutur ipsi eliam, qui Zosimum ex- Dei sermonem; ea tamen raiione visus est Augu-
cusare conati sunt; inter veteres Aiigustinus, Mer- D slino potuisse dici catholicus (Locomox ciiato) : quia
cator, Facundus, et si qui alii; inter recentiores callioticcemenlis eral suam, sive dubilationem, sive
Baronius, qui lilteras Zosimi, quasi accusationis scnteniiam,sedis apostolicmjudicio corrigendamsubji-
lesles, produxit in Annalibtis, et reliqui vulgo, qui cere. Audiendus primum ulerque haerelieus, lum
Iiocargumenluu) traciant, si tamen eos excipias qui- Augustjnus.
buslillerae supposilitise visoesunt. Pelagius (Jii libellosum fidei) : Ilmc est, inquit,
Factmdtis hancaffert excusationem (Lib. vncap. 2), . fides, papa bealissime, in qua si minus perite aut
nequc Palmslinos episcopos,nequeZosimum, limreticos parum caute aliquid forie positum est, emendari cupi-
ab Ecctesia credi, quia de hmreticis bene senserunt; mus a te, qui Petri el fidem el sedem tenes.
sed polius pro nterilo sum fidei cailiolicosjudicari, et Coelestius (In suo itetn tibello) : JVonego quasi au-
- honorari, quoniam non debel critnini depulari simpli- . clor alicujus dogmalis definila hmc aucloritale statui;
cium non intellecla versutia malignorum. Sed quid sed ea qum de proplietarum el apostolorum fonle sus-
accusare tandem est, si hoc excusare esi ? nam ut cepi, vestri. aposlolatus offerimus probanda judicio :
Zosimus haereticus non fuerit, quo nomine reiiin ut si forte, ut hominibus, quispiam ignoranlim error
nemo hactenus fecit; at summi pontificis faclum, obrepserit, veslra sententia corrigalur.
judicisque retractantis causam tot praejudiciis nobi- • Augusiinus (Lib. nCmlestiusin ad Bonifac. cap. 5) : Cuin dc
lem, non satis, credo, absolvit simplicilas. peccaioorigitiali Itoc suo libello posuisset,
Longe meUow exceptionQu.titur Augusliuus (Lib, inter ilk dumlaxat, de qitibus se ffd.huctk^ntare et »»»
'
81 COMMONITORIUM SUPER NOMINE GOELESTIL 82
Viihres a videtnr eSse narrata; quofum scriptorum J\ talcs Ecclesias, ^Egypli.dioecesim, et Gonstaritino-
Ct nos Iiic habemus exemplaria, i> et ad Orien- polim, et Thessalonicam, et Bierosolymam, similia
CASTIGATIONESET NOTJE.
slrui velle confessus eSl, in hotnine acerrimi ingenii, pms umbra sacerdolii, donec lyranno staret imago im-
qui profecto si corrigerelur plurimis profuissel, volun- perii, quo proinde loco post internecionem patroni
las cmendulionis,non falsilas dogmalis approbata esl: sponte se exuit, propriaque cessione damnavit. Verba
el propterea libellus ejus catholicus dicius est, quia et sunt S. Zosimi (Ibid.).
hoc catholicm menlis erat, si qua forle aliler sapit Eros sancli Martini primum discipulus, deinde
qttam verilai exigil, non ea cerlissime definire, sed de- partium Constairtini defensor, eadeittEccLesiamgratia, qua
in-
tecla ac demonstrata respuere. Lazarus Aquensem, ipse Arelatensem
Jam vefo quod attinet ad lilteras Africanis episco- vasit, repugnanlibus invadenli presbyteris, cleroque
pis scriptas, polerant illae, fateor, babere aliquid generose obsislente, quem lamen, plurimis in vin-
lenilatis, quae ipsi quoque hseretico impendebatur : cula el cnstodias conjeclis, coegit tempori sibique
non tamen diffitendumquin magnam habeanl justitiae servire. Consianlinurii jyrannum, rebus affliciis,
Bpeciem, si quidem ab Africanis peccalum injudiciis post depositam purpuram, presbyteruro ordinavil:
merilo quispiam opinetor. An non enim Aurelius sed mox Constantino comite vi potito Arelatensi
appellata sede apostolica dare debuit appellanti Coe- urbe, lyrannoque in via, qua ducebatur ad impera-
lestio apostolos? non dedit tamen. An non oporluit torem Honorium, occiso, ejecius esl a populo de ci-
acta Roraam continuo dirigi? direeta fateor, sed viiaie, et in ejus locum Consiantii favore suffectus
nonnisi post totumfere quinquennium. Deinde si Patroclus.
quid ir, concilio secundo Carthaginensi de Pelagio ; Magna intercessit inter utrumque necessilas, sed
judicatum esl (quod mulli putant, nec improbabiiiier n incertum an propter communionem patriae,socielas. an alia
colligunt ex verbis Patrum scribenlium lnnocenlio), de causa; magna et coniinua quaedamrerum
ex Solis eerte absentum accusatorum lilteris, aut An non ejusdem quoque Martini discipuli? Cerle
etiam Orosii relatione, instilulum est judicium ad- eornmdem consiliorum participes, eideiu tyranno
versus absentem Pelagium, et in Africa numquam sttiduere, ab eodem Proculo, inviiis Ecclesiis, ordi-
legilime auditum, qtiod Cyprianus ipse, quod anli- nati, eodem lurbine ejecti de sedibus, eadem mente
qrii canones, quod Ecclesiaeconsueludo nefas duce- . ullro citroque navigarunl, ad conquirenda suffragia,
bat. Quod si judicalum nibil sit, sed relatum dum- utique impatientes abdicaiionis, iidefti aecusatores
laxat ad sedem apostolicam, quod vix suaderi po- Pelagii, Diospoli primum absentes et per libellos,
lest; aut approbata fuerit lantum Innocentii senten- tum Antiocliiae praesentes , landem apud Patres
tia, quod longe cautius faclum animadverlitur in Alricanos per lilleras ab Orosio delatas.
concilits quibus interfuit Augustinus; nihilominus Qtiid ipsis factum sit, poslquam in Palaestinam,
vix excusalionem palitur, vel istud unum, quod ne- forte solum natale, confugerunt, neseiri credo. Hoc
mo missus sitRomam, ne Paulinus quidem diaconus, unum constat, eos plurimum, sive lidei studio; sivo^
qui pracsenlem Ccetestium idoneis instrumentis con- alia causa Ecclesirc profuisse, cum haerelicos duos,
vinceret. Quid quod potuit pontifex factum inter- Pelagium et Coelesiium, incredibiliier dolosos, et ia
pretari, propler quamdam animorum vel alienatio- calliolicorum numero latere conantes, detexerunt,si
neni vel saltem commolionem ob negotium appella- jtidicandosque Ecelesiae prodiderunt : nec tamen,
tionum tunc temporis exortum. Adde quod nonnulla Providenliae divinoe hac in parte inservierint, vera
specie veri potuil Zosimus nimii cujusdam fervoris esse desinaut qnae sanctus Zosimus scripsit, lurbines-
praccipilisquezeli Africanos accusare, qui in re tanla iG et procellas Ecclesiae exstitisse, factisque ei damna-
quama est cum agitur de catholico dogmate, cre- ; lionibtis erubescenda geslasse nomina; saepius enim
dulam dedissent fidem Eroti et Lazaro, hominibus a procellis et tiirbinibus impii projecli sunt in mare,
vagis, episcopis siue sede, aposlolica sentenlia com- Quamquam ila perpiexa est ejusmodi hoiniiium
munione submolis, propier sacerdotia per vim, ty- causa, ut a gravissimis viris inde aceusentur, hinc
ranni favore, coniradicentibus presbyteris, clericis excuseniur. Accusavit primum Joannes Hierosolymi-
in vincula conjeclis, tradita civitate, etc, occupaia. tanus in synodo Diospoliiana, sed eos continuo ex-
Denique quod altinet ad Erotem et Lazarum, cum cusavit Augusiinus non levi oratione; suntenim hsec
obscura sit uiriusque memoria et causa, cumque de ipsius verha (Lib. de Gest. Palmsl. cap. 16) : Quid-
Lazaro allum sit apud hujus aeviscriptores silentium, quid dixil episcopusJoannes de absentibus fratribus
malrm.ego de Eroie sttmmo pontifiei credere, pr^e- noslris, sive coepiscopis, Erole scilicet ac Lazaro, sive
serlim in eo quod toti uni dioecesi scribit, quam de presbytero Orosio, sivede aliis quorum ibi non sunt
Prospero chronographo, qui fortasse, immo procul ttomina expressa, credo quod intelligal ad eorum prm-
dubio, diversus est ab Aquitanico; et ut non differat, judicium non calere. Si enim pmsentes essent, possent
poluit, quemadmodum erat crga Africanos Peiagii- euin fortasse, absit ut dicam, convincere de mendacio,
que damnatores propensus, voluntalis poiius incli- sed forte commetnorarequtd fuisset oblilus,studio atti in quo
naiione quam rei examinatione diligenli impelli ad eum fefellerit Latinus interpres,.el si tton men-
id quod de Eroiis sanctilate jactalur suo Chronico tiendi, certe alienm lingum minus inletkclm nonnulld
inserendum. difjicullale
Verum, quoniam ad purgalionem sancti Zosimi a Magis placel lectio Norisii, videretur esse, narra-
multum conferre potest bisloria Erotis et Lazari, seu
polius perspeela utriusque viia,,eonjiciendum puiavi lur.b GALLAND.
in hunc locum quod sparsim apud auctores inveni- Recenset Marius primas sedes, ad qrias so-.
tur. Erant duo illi episcopi, non origine, sed sede Iemne fuil scribere, quae toli Ecclesiaesianificanda
Gallicani : cum enim alienigenmforent, episcopatusin essent. Omisit Romanam , in qua sedebatZosimus,
Galihs occupavere (Epist. 2 Zosimi ad Afric.); Laza- et Carlliagiiiensem, ad quam speciaJes litteras mis-
rus Aquensem, Eros Arelaiensem, uterque turbulen- sas tradit Augustinus; suntautem primse sedes, Ro-
lis temribribus,uterqueConstanlini tyranni potentia. maifa, Ale.xandrina, Antiochena, Hierosolyniitana,
: Lazarus, propler illatamsanctoBritio calumniam, Conslanlinopolitana, Carihaginensis et Thessalorii-
damnatus fuit in Taurinensi concilio a Proculo, a censis. Sub Romana Occidcniales, sub Alexahdriha
quo tariien posiea, ignoium quibus de causis, ordi- ^Egyplii, sub Anliocbena Orieniales, siib Hierosoly-
natiis Aquensium episeopus, in sacerdolale soliiun, mitana Palaestini, sub Constantinopolitana Asiarii,
peiie adhuc ihnocenlis decessoris sanguine respersum, praeier Ecclesias aulocephalas, sub Carlbaginensi'.-
[reitis iyfanni patcocinio irrupit, steliique in eo hacle- Afri, sub Tbessalcnicensi Macedonii coniinebanlur»
83 MARII MERCATOMS 84
eademque scripla ad episcopos transmissa esse sug- A quorum amicilia praesurnobat; 4 expianare autem se
gerimus. pulavit singula Apostoli verba vel scnsus. In Epislola
CAPUT II. igilur quae est ad Romanos, cum ad illa Ioca venis-
De Pelagii doclrina, cujusmodi cognoscilur ex ipsms> set ubi vas electionis ita loquilur : Propterea sicut
,.-- scripll$, perumun liominemin liuncinundum peccaluminlravit_
f. pt autem qt Pelagiiis ciim inso [B.at.islo] pari- et per peccqliun tjiprs, ct itq in Qmneshppihies mor-$
ler ijaniiiareiur, isfud in causa pst. Arisus est riieniq- perir,gnsiil(Rpm,.%,1.2);Iiactenus c.fedirjjt
.expone.n-r
raius ante a yasialionein urbis Romge in apostolum dtim.e Qtiem librum ejus habemus, et proferimusad
Pauluiri 11comirientarios Cqndere, <•*
1et' bis qdere, de convincendum inimicum eiris efforeri).
C|STJGATffiNE§ ET NQT.M,
dtffcuUai.e,prms[erU.mqjitq to.ttfmm geslis, ggiiqtur,; est enitn vir.infideiis, elc. .(I Co.r. \u, li),: aut sic csl;
qum, improbi pe me_llianluy_,bbniqutem tte q.liqitid inquit, accipienduni quema.dmodumelnos alibi, el Pi-
ojbljvisegnlur,utililefinslitutasuiit. S.i quis qutemnie- lagius.cum eaindemad Gor.inlhwsEpisiolam imctaret,
htqmtis frqlribus nosiris ex lipo qiiquid- qiimslipnisin- ex.po_siiU,elc. Et alio in libro (Lib. de Peccat. Orig;
{ulerit,,eosqne qd judiciuni episcppqleyp_caveril,sibi,, cap, 21).: Alia quoque ipsiu.s.,quai-l_itier,is suis quascon-
%$pfttei_Uhi,qdMhHli nobis Igborare^qiiid gpys esf , scripsilper q_:b.emcajh.oliciiin.cotiferendas papdZozi-
qimndo.ne ipsjquidem.judices pgst cp.episcopinpslri tnus.. ezsecwnda., sicul legere poteslis, altexuil; itbi
ngrratignem (tliquidind_z_p!_gnjmtifij:e vgluerunt. Pelaghis Ep'stolam Paiili ap.osloliad Romano~svelut
Accusavit deinde Zosimus liiteris afl Africanp.s, ut expqjietisargunienlalur el dicit: Si Admpeccqtumeliam
lidjmus ; ex.cusavit P-fpsper in Chrqnicq , saltem tioii peccqhlibusnocui.t,er.goelClirislijustitia• elititnhon
Ero|eni, hqnqrificeniissimis yer|)is ':'Erj)s, inqiut; crediahjibusprodest. Et cmtefd hujusmdjdi,qumotniiia,
1# sqnctus, el beqli Mgrlini djieipvtus, cum Arelgiensi . Dgming qdjuvante, ih libris quos scripsimusde bnptis-.
gppi.doepiscopus prmsideret., q populp .pjsiuscivitqtis "> tiiopgrvutofuin (Lib, de peccato.r..Meri-l.et Reniiss.%
insgiis, et hullis iijsimuiglionibnsobnbxius pulsjis est, refulaja el dissolula sunt. Et ea quidetn in ipsis quasi
ingue ejtistqcum.Pqirpclup gxdinatur, ginicus,ct fajni- exppsilignibns,npn ex sug persond est ausus objicere:;
(iqri_\ Gp,nsiqiiiij,mqgistriniilituin, fwjjif MX-ipsunj sed jU hoc djcebal, ubimjillis nolissimus erat, eiquid
cjmlia qucerebqiiir,egque res intpr epispqpps regienis sentiret tic diccret, taterenon potefaU Et alio rursum
tlliiis magnarum- discqrdimum cgtisq fuii. libro : Invenisse te pittas (alloquitrif Julianum) quaie
8 In.fra(Cgp. 3).; -PosiRomanje urbis vqsfalignein, infgns baptizettir, djc quare 'exsnfflelur: certe Pelagii
in Pgimlinq degebafPeiagius. Agitnr jie vasiaiioJie aucloris vestri ntggna eiinvictg est pjntalasenienlia(Liib;
Crbis quae contigit siib''" Alarico
' rege Goibofum anno 1 OperisImp, cap. 5.4). Si Adae peGcatumeiiam non
'"' ,.
.Chris.liA.ip. pe.ccaiitibrisnocuit, ergo Christi juslitia: etiarii non
j Habentur' illi VIII tpmq p.perumHierqnyipi edjt Cfedentibiis prodest. Sunt et alia rnulla hinc inde
tiqn.is ViclQriansp,diViqueyisi sunt, saliem riiinus sparsa apud Augustinum, qua?.in ejusmodi commenr
peiiiatis, perlinere ad sancium dqctqrem, credp, tariis Jeguntur; non est lai.iiei)praeiermittendijs isip
prqpigr prsejfatipnen),quaro riqnnulii piltanl, Jicet Iqcus adiuod.um exp.ressus : Sunt, inqiiil Augusliinis
imroeritOvipsius ncimenpraeferre. f qeijunt e.iiam qui (Lib: de Gest. Palmst. eap, 16), qumdatn exposilimies
Erimasio quoque Seiiulio.quetribuerent; verum ex^ epistolmqum scribitur ad Ronianos, qumipsius. Petagii
ol.evii iiaec qpinio. Nemo eriini nunc er.iidilus dubilat esse dicuntur, ubi hoc qyod scripluth est, No.nvolentis,
cfluinsini, non hominis fanlum Pelagiani, qtiod visum nequecurrenlis, sed misirenlis est'D,ei (Roin. ix, 16)^
^eljafniino dqjriisque alns, sed ipsiusmet Pelagii, von ex persona Patdi qsserit djctum, sed euni iiocein-
gup,dapprtej praeler Mefcalqrem, dopent ejusdem (Q lerroggnlis et redarguentis usum. fuisse, cutn iioc dice-
sevi scripio.res duq, qui se eliam legisse tesiantuf. r-el, lamqitaipdici utique no_ndeberet.
pfae.destiiiati Auctor : lpse, inqtiit (Lib. 1 limr. 88), c Quam timide suam nientem
aperiret Pelagius,
Peiggius itq in commcntqfiqsup nd Rptngnos spribii, . «.estis imprimis locuptes Hieronynius (In epUiola ad
ttoiyfggewi illwn fgcuin, qiip ail Aposioliis: Quoniqm Ciesiph.) : Eutiomiqpi, Ariani, flqcedoniam, nomini-
per iitium,itqminemiii lijfjic.nijuidjtmpeccatum inlra- bus separati, impjetgteconcordes, nulfum nobis labo-
vjl, et per peccaiumftiors, ei itg iti otnneslioniinesper-, reni fgciunt : ioqumiur ehim quod senliunt; sola limc
irgm.il, inqup. pmnespeccqverunl(Roin. ly, i2). 2'a?J- limresi.sest qumpiibiiceeritbescitloqui qtiod secreto.dor
geijs iQpelesjtiuin, qtii cgnti.a imducen) peccgii primiis cere non metuii. Magislrorum silentid pr.pfert rabies
scxipsij bjisverbjs, git: t Bi qui cop_.ro. baducem ye- discipidoruiij. Vi.de qtiae djximus in dissert; de COHT
niuntyita illam iiii.pjigngrenilunjur-; %Si Admpeccq?, stiiuiionibus priricipiim (In appendice dhseri.i).
€ lum ejiam ngn peccgnlibus obfuit, ergp et Cftristi 4 Vide Aiig. lib.ide peccai. Merit. cah. 1 etseq.,
i grqjiq etiqni nbn 'cxedenjibusprodest. \ Addujil eiiqm et lib.de peccat. Qrig. eap. 21. GALLAND.
hgc : i Si bqpltsinustpliit qrjginale ilhid peccgiujn,de * De hoc l.ibrpCassipdorus : Oeigvus, inquit (lil?.
i duobus bgpiimijs nati depsnt Itp.ccgfere pcccgtq. de-Djvin, Leet. cgp. 8), cojkx, cqnomcus, Epistglqs
I Qqoinpjlglenjmmjiluntgi pffsterg.squpd' ipsi rafnimg cpntinel qpostglpj-ujn;se.din Epistblis iredeeimsgjicti
j hab.uerinitr Hgic sijcut'ablps.oPeiggio stmt scripia Pauli qnnotqtiones cgnscriptqs in, ip.sg,riiitiotnem,scfi-
ftftsuimus. Augusiinus : Post paucisshhos dies, inquit plionis inveni, qum in cunctorum manibus ija celebres
(Lib.indepecc.Meril.ct Remiss. cap. 1), legi Pelagii habcajitur, ut easa sqnctqGelqsio p.apa, urbjs.Rqmm,
qiimdqm scriplq, viri, ut gudi.g,sqmii, et tion,parvo do.ciissiniiviri sludig, dicerehtfmsse conscriplas: quod
pfbfectu Clirisiidni,qumin Pauii apostoli episiqlas exj. ]D solejit fqcerequi resvitjqsas cupiunt glqrigs.i nominis
pqsjlipnes.brevissiniqscqnlinereiil, qtque ibi cgmperi, gucioriiate defendere. Sed npb{sex prmccdeniHbusie-
cura qdillmnvetmsei Ipfiumubi dicii Apgslolus, Per cliojtibus diligenliretrgciaiione patuerujjt, subtjiissimgs
upurn libminem.veccaluminixgsse iji tngndiitn, et. per quidpinesje ac brevissimas dictigne, sed Pe.iggiatjief-
ppgcalumvibftem,'qtqueilq in o,mneslignitne's.perirgns-t r.pris venengiilic essesenjinalq:e{ ift procut q vobi.S: fie-
isse:, ','quqf)tdqm eofiitn qrgyiitinlqiipnepi,jjuj neggni tet errbfhqireticiis, priniqm Episiglgnj qd Romqnos,
pgiivuipspeccaiiinioriginaie ge^iafe.-Ej:poj>tea (Ibid', gua pphij curipsiiqte, purgavi; reljqugs, iji chgrlaceo
fcap.8) expiicaris ve.rba Appsioli qtiibus aii : 'Adqrn. cbajce cpnscripias,vobjs emeg.dqn.dqs, reliqni; qugd fa-
igxmajn.ftituft,'Ipse Pelggius,ihqu% ngn ttno tngdg ciie subjacebit, qugndo prmcedenli
ad' ' exemptq,audqciot,
]\dexpps0:JE% hspc yc/bii Apqsloli 'Sanptjftco_ijis .rjfddiiursequentisimitqlip.
. *:HiCommei)tarii,ut jam memorayimuSihabenlur in Pis.cimus inde primiin), has annolaliones in mulA
riosjrse Pilrol; tomo jtrigesimo, undecimo;vero pperum torum inanibus fuisse tjinc temporis pfopier brev|?
ffliioiiiw. Mw-; faleni et subtiliialerii; dciude iributas S. Gelasip
88 COMMONITORIUM 'SUP-Eil NOMlNE COELESTII. 86
2. Ita ergo Uem ail : » Per unum Iwminempecca- Acbnlrario, Iioc est [Bal. add.wl], sicut ille caput
lum intraviiin tnundum, et per peccatumtnors; Exem- peecati, sic eliam [Bal. omit. etiam] iste caput justi-
plo, inquit, seu imagine usus est, quia sicut cum non tiseest. »
csset peccatum, per Adam subirilravit; sic et cuni 6. i Sed non sicul deliclum, ita el donum (Ibid.
nqn remansisset justilia apud aliquem, vita per Cliri- 15) :Ne in forma, iiignil, reqiialitas puiaretur. »
stum reparata esl. » 7. t Si enim in unius prmvaricationemulli morlui
,5. t El in omnes homines mors pertransiit: Cuiri sunt,mullomagis donumel gralia Dei peruhum homi-
s\c,inquil, qui peccant similiter et moriuntur, neque nem Chrislum in tmltosabundaviiflbidenij.bVlus
cnim autin Abraham, autinlsaac, autin Jacob mors valuit, inqpit Apostolus, gratia in vivificando, quam
pertransiit, de quibus Dominus ait: Huic [Baj. /«'] peccaium in qccidendp : quia Adam non se soium,
omnesvivunt (Luc. xx, 58). Hic aulem, inquit, prb- sed et suos posteros interfecit; Ghfistris yero ct eqs
pterea dicit omnes moriuos, qiioniam multttudin.e qui tunc erant in corpqre, et cos qui pQStea fuluri
peccatprum non excipiuntur pauci jusli, sicut et ibi erant, liberavit, >
inquil: Non est quifaciat bonitalem,non esl usquead 8. Hic sollicitus catholicus lector notel quid di-
unum (Psal. LH,2,4). Et iferum illud inquii: Oninis cat, i Adam,, non sibi soji, sed et .pq^eris suis nq-
homgtnendax (Psgl. cxy, II), auf eerte in il.losprones U cuiss.e.» Tene s.iiperiorcindelinitiQnemejus : posle-
pertransiil [Bal. inquit], qui bumano ritu, non coe- ros enim hic.dicit non omnes ubiqueet omhinototQS
lesii,sunt conversati. » [Be.ltov.non omnespmninb et ubigue totps] ripmines
4. Et pqst pauca : < Sedregrtgvit mprsqb Adqni la'Sos illius pqccaio, sed .illosjtantjini qui per iinita-
usguead Jloysem, eiiqm iu epsquingn ? prmvaricave- tionem sjmjliter suispeccatis et propriis factis sunt
ruht in simiiitudinem prmvaricalionis Adm (Rom. \, rei praevaricationis, sicut Adarii; c qui sine dubjp ii
14): Sivecum npif esset, inguit, quiinler juslumgt ip.sj prqneppies ejus, et ppsteri esse iriyep.iuntur.
injuslum discerneret, putabat mqrs se qmnium doml- 9.«5'H|, antem,ln(7i(il,qui .conlra traducem peccati
nari, sive in eos qui mandatum tamquam Adam prae- senliunt, ?.acriter eos qiii defendurit Ifaducern, im-
varicatisunt, hoc est, de fiHisNpe, quibus prajceptum pngnare conanlur: Si peCcgtum.,inqm^nt, ^q; etiqiii
est ut animam in sanguine non manducarent, ct de tion peccqnlibusnpcui(,ergpel Cbristi.justitja.non ere-
dentibus prodest; quoniam similiter, immg plus dicit
filiis Abraliam, quibus eircumcisio mandaJa est; sed
Apostolus,per unum liberaxiqudmper unumante pex-
[Bgl. qdd. etj in eos qui, prajter mandalum, legem iefgl, Dejnde .dicunt : Si bgpiisni^s yiundat qntiquum
contempserantnaiuralem. » itlud veternosumquepeccatum, qui de duobtis baplka-
5. t Qui esiformq futuri (Ibid.) :Quoniam, inquit, lis nati fuerint, debent hoc cqrere pecpglo; npn eiiipi
Q
sicut Adam praler coilum a Deo formatus est, sic et polerunt ad pqsleres trdnsmiHere,quqd ipsi minitne
Chrislus a [Bal. ex] Virginq, fabricante Spirilu san- habuerint [Bal. /ia(i«>?rii»!t]. f In hoc addunt: Quoniam
cto, processil; siVe, sicut quidam dicunt, forma a si anima non est ex irdduce, Ksicnt nec esl, .sed splg
CASTIGATIJONESET NOTiE.
Urbis episcopo; deniqueab ipsomet Cass.iodoroma- importuni cujusdam episodii instaresseht, el ajiunde.
gna cura ab erroris Pelagiani veneno purgatas, quse plena forent haereticaeargumentatiqnis;""'
sunt in Epislolam ad Romanos, ut reliquas corrigendi c Norisius quia : recte,ui videtiir. GALLAND.
exemplum suis praeberet, qui utrum id prcestiteririt, 4 Eadeiriverba refert Augustiniis(Libs iil de pecc,
incertum est. Fruslra efgo requlrurilur in editioni- Merit. cap. n); refert qtKiqiioPraidestinati aiiciqr
busvulgatis, quaePelagiani erroris plena referuntur (Lib. itimr. fc8),cujus notahda liiaecverba;":'Tdiigens
ab Augtisiino, Mercatqre et Praedestinati auctore; Cxleslium, qui contm traducem peccatipfirnus scripsii,
siquidem credibile est vulgatas ediliones a'biis exem- Conseritit enim Vinceniius Lmnensis^Ih'Commoiii-
plarihus acceplas, quae siiis monachis CassiQdorus, torio). Quis bnte prodigiosuni discipulum ejus Coele-
monachi posteris tradiderunt. Suspeclum pariier est slium, reatu prmvaricalionisAdm, onine gehus huma*
qnod legiiur in annoiatioriibus, cap. vn,-9: Si cum num negavit aslrictum? Negavit, inqiiam, sciiptb,
lex non esset,peccgtum niortuum esi, insaniunl qui de n" nam ipsemet Coelesliusin judicio Cariliaginerisi sub
Adam per iraducem gsseruni ad nos veiiire peccatuhi. AufeliolasVusesi,buncse erroreri)accepissea'Rufirib.
iiiiid enim aperlius pugnet fidei calliolicaj de propa- Ex his vero conclude libros quirique a Theodpfb
gatioue peccati ex Adamo ? aut quomodo qui tanfa Mopsueslerio coritra defensores peCeati brigiiiaiis
cura exppsjliones istius.Episioloepufgayit, vir appri- conscriptos, vel igriotos fuisse PraidesiiriatiauCiori,
me catholicus, lantaro impietatemreliqtieril? Fruslra Vincenlioque.Lirinei)si;velscriptpsposi"efidribusieiri-
vero sit qui dicat Gassiodorum, vel de peccato per- poribus,dequoviderimus'irinolis ad hqsipsos libfos.
sonali loqui, quod Origenianum (Jelirium; vql de s Aliter. Sic Norisius eum BaluziO.'At Gafiierius
propagatione alieni, quse iiat per traducem animae acriter. Mox verocum 'Norisio.et RB. rescripsiihus,
siruiilel corpqris, quceaperta quibusdam insania visa Si peccalum, inquiunt: quam iectioheffi cd'nlirh)arit
est: quare opinabilius repr, locum, qni a Cassiodbro quae paulo post sequunlur, Deihde dicunt.^.. in lioc
purgaius fuisset, a nolariq rursus aliunde fuisse in- addunt. At Baluzius 'habet--in.t7u.it. GALLAND.
quinatum. f In libcadduhl, inquit:- Quonium.Nbfisiris:Ila hoc
? Peccqyerunt, Jla codex B.elloyacensis..At Yati- addunt...qtiia si anima, BB.cxcitant in litmcioeumAii-
canus et superiores editiones hrtbent prmvaric.averuni. gustiniepistolaml90,adOptatum, num.22.GALLAND.
Sed nos pratuiimus lectionem libri Bel.lovacensis, s Norisius ejusmodi verba pareriihesi concludens
quia cpnvenilcum -Vulgata versione loci istius Pau- , alioque charactere describens, bsec babef: t Hanc
lini. BALUZ. Pelagii argumentationem, inquit, Si anima non est
P Quaesequuntur, desunt in edilionibus vulgalis: ex traduce (sicut necest), sed sola cgfo habetJradu-
i71!Cdubiuni auin a Cassiodoro deleta-sini. ut .qiise cem peccqli, sola et posnammereiur,Ita descripsimiis,-
87 - MARII MERCATORIS 88
caro liabet traaucem peccati, solaet pcenam meretur : A ptione solvalur : juslus ergo justum gignere debuit.
injuslum est ettim ut hodie nata anima non ex massa e Si parcntes, inquit, post conversibnem propria pec-
Adm iam anliquum pcccatum porlel alienum : quin et cala non laedunt, multo magis filiis eorum per eos
ralionabile esl ut Deus, qui propria peccata dimittit, nocere non poterunt [Bal. potuerunl]. f Si priorem
a npnimputel alienum. » Iiominem contigit causam mortis fuisse[Ba/. fecisse],
! 10. Et iterum L in alio sermone suo idem Pela- ergo per Christi adventum mori jam non oporiebat.
gius : c c Si peccator, inquit, genuit peccatorem, ut e Si per peccatum Adaemors orla essel, numquam
parvulo ejus d peccalum originaie in baplismi acce- posi remissionem peccatorum,quam nobis liberatoi
CASTIGATIONESET NOT.E.
nt assertio ibidem per parentbesim inserla, non Pe- fateor, reperitur in codieibns vulgatis; quoniam, ut
lagium, sed ipsum Mercatorem auctorem habeat. dixi, Cassiodorus niramque delevit, sed secundarn
JNam.Aiigustinus lib. m de peccat.; Mer. cap. 5 ila ila, ut hsec verba : Insaniunt qui ex Adam per tradu-
Pefagii verba recitat: Si anima non est ex traduce, cemasserunl ad nos vehire peccalum, non usque adeo
sed sola caro, ipsa ianlum Itabet tradhcem peccati; et oblilterata sint, qtiin abindocto notario lccta descri-
cap. 10 inde hisce Pelagium commendal: Atlende, ptaque fuerint.
obsecro.te, quemadmodumcircumspeclus vir Pelagius B o Non eo quidem inficias quin liaec ipsa verba de
(tiam ex ejus iibro hmcqucsmodo posui, verbairanscri- quibus agitur reperiantur eliam apud Augustinum in
psi) sensit quam in difficilideanima qumslioneversetur. secuhdo libro de peccatorum Merilis : unde.posset
Nqn eniin ait, quia anima non-est ex Iraduce, sed si aliquis conficere aliunde sumpta fuisse quam ex
anima non est ex traduce; additque, cunclanter toqui Commentariis, cum eos Augustinus anle finem impo-
polius quam fidenler. Et quidem sine illa parenthesi situm isti libro non legisset. Sed inde colligo faten-
in litteris encyclieis Zosimi eadem Pelagii seiilentia dum e duobus allerum, vel ea scilicet quae Mafcel-
damnata fuit, leste eodem Augusiino epist. 1S7 linus Augiistino discutienda tfansmisit magnam par-
(nunc 190), ad Optatum : Nam ^Pelaqii, inquit, de lem ex Commentariis Peiagii in Epistolas Pauli
hac re argumenialio qum inter alia ejus damnabUia excerpta fuisse, saltem quatenus originale peccalum
etiam litteris apostolicmsedis adjuncla est, ila habet: tangunt; vel vitiosam esse Mercatoris leclionem, ita-
Si anima, inquit, ex traduce nbn esl, sed sola caro que emendandam, et iterum jam sermone suo Pela-
tantum liabet traducem, etc. Ex quibus patel, Merca- gius; quasi diceret, hactenus alieno sermone, jam
lorera in ea de animae origine qiiaestione, quae ea suo loqui Pelagium. Quamquam Atigustinus non
setale celeberrima erat, cum Hieronymo sensisse, multum favei lmic emendationi, qui aliena persona
nempe creari a Deo omnium liominum animas : nisi locutum semper Pelagium his in Jibris doceat.
aliena manu ea verba Cominonitorio infarta dieamns, c Atiguslinus (Lib. n de pecc. Merit. et Remiss.
F.uit enim Mercator AugustinianrjB.doetrinae smdio- cap. 9) : Frustra ilaque hoitnulli eornm ila argumen-
sissimus. Quare in ea difficuliate assensum poiius ianttir, ut dicant: t Si peccaior genuit peccatorem^ut
cum_ Augustino' suspendisse crediderim quam sen-( Q parvulo ejus reqlus originalis peccati in baptisini ac-
tcntiae de animarum creatione adhaesisse. » Hactenus ceplionesolvatur, etiam juslus justum gignere debuit. »
vir doctissimus ; cujus sententiae accessit Tillemon- Cumque postea (Ibid. cap. 25) relulisset a Pelagia-
tius t. XV, p. 857, not. 2. GALLAND nis inde concludi opus non esse baptismo Ddelium
a Vnutn imputei. Sic edidit Henricus de Noris, ut filiis, addit hsec ipsorum verba : Cur non in lumbis
est etiam in libris anliquis. Labbeus et Garncrius patris sui potuit filius baptizari, si secundum Epislo-
reposuerunt non imputet. Veterum librorum ieclio- lam qum ad Hebrmos scripia esl in litmbis Abralim
nem confirraat Augustinus epist. 157, ad Oplalum, Levi poluil decimari; eienim, siculail Apostolus, ftlii
ubi referens haec verba Pelagii sicscribit: quia nuita veslri immundi essent, nunc autem sancti sunt, et ideo
rqtione concedilurut Deus, qui propria peccata dimit- fideliumfilii jam baptizari mininte debuerunt.
tit, unum imputet alienum. BAIUZ. I d Augustinus lib. n de peccat. Merii. cap. 9 refe-
h Vix conjicere licet alterius sermonis men- rens lmnc locum, pro his verbis ponit realus origi-
_ cujus
tio fiat, nisi ho.c nomine inlelligalur alius Commen- nalis. BALUZ.
tariorum locus: nam ex omnibus libris a Pelagio> e Augustinus (Ibid. cap. 27): Neque illud fallat:
ante hoc terapuseditis (editi sunt vero prseier Com- « Quod si nec parenti post conversionemobsuni pro-
mentarios, quattior aut quinque, Opus nimirum des pria peccata, quanto magis, inquiunt, filio obessenon
Trinitate, epistola adPaulinum, iibellus Ad viduam, possunl. J
siye unus fuerit, sive duplex, liber Tesiimoniorum,, . f Auguslinus (Ibid. cap. 58) : Quapropter illi qui
et forte liber de Natura ), vix ullius argumenlurai . dicunl: t Si primi hominis peccato faclum esl ut mo-
patitnr, nisi per inepturo parergon, ejtismodi maie- ** _. reremur, Chrisii adventu fierel ul credenles in etttn
riem tractari. -t .... , non moreremur. » El addunl quasi ralionem dicenles :
Hanc conjecturam juvat Angtistiniis (Lib. ni de\ t Neque enim prmvaricatoris transgressio plus nobis
pecc. Merit.), qui absolulis jam duobus libris dei nocitit quam incarnatio vel redemptio profuit Salva-
Mprtaliiate Adami per peccatum,,deque Baptismoi toris. >
parvulorum et quorumdam boroinum impeccantia,, s Augustinus (Ibid. cap. 33): Qui aulcm dicunt :
Marcellino scribit in libro lertio (Cap. 1), se legisse: i Si peccato mors isla corporis accidisset, nOn uiique
post dies paucissimosPelagii qumdani scripta, qua, ini post remissionem peccatofum, quam Redempior nobis
Pauti ApostolirEpistolasexposiliohes brevissimascon- tribuit, moreremur. >
tinerent, atque ibi. comperissequamdam eorum argu- Quscret forie quispiam, cur non sua eadem verba
mentatione.mqui negani parvulos originale peccatunii. Pelagii, apud Augustinum, qnae apud MerCalbrem,
gestare.; Moxque refert haee verba : Ili auletn quii licet ulrobique sit idem sensus : credo equidem a
contra iraducem, elc.,, quae sexconsequenlibus -capi-- Mercatore exscripta fideliler Pelogii verba non ad-
libus-confiitat (Cap. .2-7).'Conlinud tribusaliis cilatt modum eleganlia, quorum senleniiam melioribus
ea,quae (radit Mercator in aliosernione Relagii eon-- • expresserit Auguslinus : quo in loco dissimulare noil
tiheri, ipsaque.refellit, nulla,alterius libri meinionej possum quod saepe mihivenitin metilehi, episioiahi
ficta (Cnp. 8-10). Nisi ergo mea me fallit opiriio,, ad.Dometriadem, aliosque consequenleslibros, sensu
Pelagius non uno.laiitnm in loco cxposuit argu- quidcm Pelagii, sed vel Anniani vel Juliani verbis
iuenta oppugnantium traducempeccati, sed semelI esse compositos.
cap, 5,.-ij) qiiod' prima pars objectionum; conjeciai ln eam me opinionem addiicunt veterum testimo-.
ioQrrjl; 'iierum" cap. 7, jn quod secunda neutra,, nia, Hieronymus enim Anniimum scripsil (Episi. 25|
83» COMMONITORlUM SUPER NOMINECOELESTII. 08
donavit, moreremur. Plus ergo valuit peccatum AdaeA. serlim, tum a Romanis ponlificibus tnnocehlio et
omnes omnino horoines occidendo, quam Christi Zosimo, tum a Patribus Diospolitanis et Theodoto
graliainsalvando, qusenon omnibus.sed tantumcre- Amiochimepiscopo.
dentibus profuit: neque enimomnes qui nascunlur ex
Adam, iietiam renascunlur in Christo. > Etreliqua. 1. a Quae omnia suprascripia capitula, ul jam
CAPUTIII. superius diclum est, continet illa beatse memorirc
De condemnalionePelagii et Cmlestii,el Pelagii prm- episcopi Zosimi epistola, quoeh TRACTORIA diciiur,
CASTIGATIONESET NOT.-E.
inler Augusl.), copiosissimepaslum fuisse, ut alienm. tentiam, toto Chrisliano orbe damnali sunl. De quibut
blasphemimverba iinnula subminislraret. Et vero in- exempla recentium scripturarum, sive qum specialiler
doctam Pejagii eloquentiam irridens. non levem facitt ad Afros, sive qumuniversalilerad omnesepiscopos,
suspicionero emendicalae ab aliis Lalinitalis. Duo,, de memoralasede manarunl, ne forle ad vestram san-
alloquitur Pelagium (Dialog. 3 advers. Pelag.), capi- ctitalem nondum pervenerint, vobiscuravimusmilti ab
tula oialionis et laudis soles cutn luis jurare discipu- eis fralribus, quibus et /las lilteras, ut tumvenerationi
lis, non esse tua, cum perspicuein eis styli lui splendor dirigerenl, dedimus.
eluceat, et lanla sit venustaseloquii, ut, tesludineoin- g Hi autem non ideo sunt hmretici, quia dicunt, ani-
cedens gradu, qum secreto doces miltisque venalia, mas originem de illa printa peccatricenon ducere, quod
publicenon audeas profileri. O te felicemI cujus, prm- vet aliqua forlasse ralione vera dici polest, vel sine
ler discipulos, nemo conscribil libros, ut quidquidvi- fidei labe nesciri; sed hinc conantur cfficere, unde
deris displicere, non luum, sed alienum esse conten- omnino aperlissimihmreticijudicanlur, animasparvu-
das!, el quis ille tanti erit.ingenii, ut leporem tui seriI lorum nihil muli ex Adam trahere, quod sit lavacro
mbnis possit imitari? Et paulo post: Ali! nitnium regenerationisexpiandum.
disertus esse cmpisli, ut non dicani eloquens,postquam Nam Pelagii argumcntatiode hac re, qum inter alia
discipulitui versisunt in magislros. ejus damnabilia, etiam litleris apostolicm sedis ad-
Atque liinc Beda (In prmf. Canlicorum)non dnbi- juncta est, ila se habet; t Si anima, inquit, ex traduct
tavit Juliano iribuere libruni ad Demeiriadem viigi-' non est, sed sola carp habet tantum traducem peccali,
nem Christi de Inslitutione Virginis, cujus et ini- sola ergo pmnammerelur : injustum est enim, ut Iwdie
tium refert, et sparsos hinc inde errores reprae- nala anima, non ex massa Adm, tam anliquum pecca-
sental. tum portei alienum, quia nulla ratione conceditur, nt
Sed omnium clarissime Orosius (In Apolog. cap. Deus, qui propria peccala dimiliit, unum imputel alie-
20) : Nam eiiam in epislola lua illa lucubratissima, num. > Si ergo ita potes animarum assereresine uitoi
Pelaginm alloquitur, hmc ipsa intelligere vix polui- propagatione novitatem,etc. Namutjam verbis ntar,
mus: ista, inquatn, ad Demelriadempuellam, ul au- qum in ipsa epistola beatissimianlistilis Zosimi legun-
dio, sacram et sanctam, homo verecundissimusscribere tur : i Fidelis Dominus in verbissuis, ejusque bapti-
uon erubuisli, docens, ut credo, reverentiamcastilatis, snius re ac verbis, id est, opere, confessione et remis-
sub stropha Joseph luxuriantisdominmsum,ubi dixisti: 'C sionevera peccatorum,in otnni sexu, mtate, condilione
t Contemplafrequenter domina, propiores adolescenli generis humani eamdem plenitudinem tenel; nullus
tendil insidias, secretumac sine leslibus tnanu impu- . enim, nisi qui peccali servus est, liber cfficilur; nec
dens apprehendil, » inopporlunam hisloriam obscmnis- redemptus dici polest; nisi qui vere per peccatum fue-
simo sermone contexens; quamquam hoc, quod neque rit ante caplivus, sicut scriptum est : Si vos Filius
apte, neque decore dicilttr, tibi impulare non debea- liberaveril, vere liberieritis (Joan. vm, 30). Peripsum
mus, cui neque natales dederunl, ut honeslioribusslu- enim renascimur spiritaliler, pef ipsum crucifigimur
diis erudjwis, neque naluraliler provenil ut saperes; mundo;ipsiusmortemorlisab Adam omnibusnobis in-
sed illis diclatoribus tuis, qui miserum sensumtniser- troductm alque iransmissmuniversmanimm, illud prb-
rimo sermoneconscribunt, et te legendum cachinnis, *. pagalione conlractum chirographunirumpitur, in quo
quasi lilulum confessionis,exponunl. nullus omninonatorum antequamper baptismutnlibc-
Sed ut deficerent testimouia hsec tam manifesta, retur, non tenetur obnoxius. » In his enim verbis
ratio tamen experientiaque id demonsiraret. Nain apostolicm sedis tam anliqua atque fundata certa et
primum, nihil fere infantius Commentariis in Pau- claraest calholica fides, ut nefas sil de itla dubilttre
Juin, nihi! disertius epistola ad Demetriadem. Deinde Chrisliano.
alia saepe in Commenlariis lectio Scripturse esl, alia Ex his vero, sive quae nunc ex Auguslino, sive
in epislola, quam qui conscripsit torquet saepe, et qurjein lextu exMercatoreallaia sunt, discuntur ista
componit verba Apostoli. Postea horrent Commen- .f' non mediocriier ulilia ad hisloriam Pelagianam :
tarii nonnumquam soloecismis, purior in epislola, 1° Dubitasse Augustinum, nec imiherito, an Pelagius
iil illis temporibus, Latinitas. Denique Coromenta- TJ ] et Coelesiiushaeresis sibi cognominis auctores fo-
rios homo ingeniosus quidem, sed barbarus scripsil; rent, an defensores lanlum, licet noiissimi atque
epistolam non lantum disertus orator, sed eliam acerrimi; 2° hsereticos istos idcirco qusestionem
eloquens : ut merito dictus sit Pelagius hominum movissede origine animarum , quoniam ex eo quod
mendacissimus. Nam et nomine menlitus est, cum anima non foret ex traduce, sed caro sola, videban-
se ex Scoio Latinum fecit; et vilae insliluto, cum tur sibi concludere nullam esse peccati originalis
essetquasi monaclius; et persona, quam pro tem- traducem; 3° ipsos a duobussedis aposlolicaeanlisiiti-
paribus diversam induil; et verbis', quibus ambiguis bus damnalos orbe toio, quod cum de nullo alio judi-
soiebat uli; et librorum litulo, quem, ut ait Orosius, cio asserat Aiigustinus, tanta universaliiate damna-
alienum apposuit. tionis significat suprcmam auctoritaiem sedis apo-
a Mercaiori consenlit Augustintis scribens ad stolicse; 4° epistolam Zosimi ad universos orbis
Optatum (Epist. 190). Locus, licet paulo prolixior, episcoposin causa Pelagianorum prolixam admoduro
visus est tamen lolus, rion sine operaepretio, exscri- fuisse, et in primis didaciicam, ut qiiae haereticorum
bendus, cum multum fidei lucisque possit buc afferre: argumentationes dogmalisrjuecatholici rationes con-
Hmresisnovmvel auctores, vet cerie acerrimi noiissi- linerel; 5° verba de qUibus fuit huc usque sermo,
miquesuasores, cum Pelagius el Cmlesliusexslilissent, velut ex Pelagii eommenlariis excerpta, adduci a
concilitirumepiscopaliumvigilantia in adjulorio Sal- Zosimo,-Augusiino, Mercatore, et Prsedeslinati au-
valitris, qui suam iuetur Ecclesiam, etiam a dttobtis ciore scribeiilibus eo tempore quo adhucviveretPe-
venerabilibusantislilibusaposlolicmsedis, papa Zositgo lagius, Coelesiitisqueturbaret. ,'.-.>
et papa lnnocentio, nisi correcti eiiam egerint pditi , b Traciaioriani scribi malebat ertiditissimtis Lab<
"
9t , MARII MERCATORIS ,r >. O*
: '^':*;f '-;;';
CASTIGATIONESET NOTJE.
lieus, nequc mulium repngnarem, propter fqrmam A J ambo apprime docii, in veram senlentiam reduci,
didaclicam qua Mercator, immoet Augiistinus, epi- quoad uirumqiie epistolarum genus; e'l quoad excu-
stolam dixit a Zosimo scriptara, nisi ea me ratio in salorias quid.em,partim a can. 76 EcclesiseAfricanae,
conlrarium impel.lere.t,quod traclalorise episiolse in partiii) a capitulo 20 libri.yii.C.apiliji. Caroli Magni;
nullo usqhairi loco npri mchdoso merilio (iat a vete- nam utrobiqiie imperaiur, ut ipsimet traciorise excu-
ribus, fiat vefo frequenter iractofiae. saiio subscribaiur. Slc Africanus canon : Placuit ut
Non abniio quin epistola Zosimi alia ratione dicla qupliescumqueconciliumcongregandum est, episcovi
stt tracloria, quam qua solet accipi nomen istud, quineque mtate, neque mgritudine, neque alia graviori
vel in Codice (Tit. de Tracloriis ct Stativi.s), ubi di- necessiiate impediuntur, compelenter occurranl, et
pioma publicaeevectionis , ipsaque eveetio anoona- pximalibussuqrum quaruinque prpvinciaruminlimelnr,
ria, elepistpjae. dimissprifjeac testimoniales mililuiii, el de universisepiscqpisveldumvel ifes Itirmmfutnj, ac
tfactbria^ riominaniuf; yelin jure ecclesiasijcq ubi de singulis iufniis vicissiiii,quotqiiqi el.ectifuerin.t. ad
tfaclbria dleitur, qua episcppi ad Syno.duhievoca- dieiiiconcitii instgntissiineocc.iirfani; qu.odsinohpg-
baiiiiir a primaie : fuit eniiri, toia quanla efat, et tueritjt occtirrere, excusaiione.ssugs IJI trgctgrig cqn-
deereialis dedogmate, et dCriuiitiaioriasenieiij|ae ia scri_bqtii,ve.l sippst adveiiiumirgc.t.prim gtiqumnecessi-
Peiagiuiri el Coelesiiiimlat*. Qubd utruriique gerius tqi.es.repente.forsitah ortm fu.Crii.it,jfisiralioiiein itn-
olim appell.atum fuisse Iractofire nqmine, ceriis pedimpnliqpgd sv.umprimaiem:reddiderint, Ecciesim
yefefurii lestiriipnii.sfdcile appi-qbaliir(Apu i August. sita.'coiiiin.unione kebere csse cohientps.
epist. 217, conp. Afric. i, el aliis in Ipcissitpassim). Iftec verbrj. : Excus.alionessugs in trgctoriq cgn-
Naih qupd "decfctalis episio.ia dicta iractoria,,.,•r. scribfiiit,vel si pbst.adveniujn tractorim, pricteTmisit
apertuin e.st, quod affefri sqlct ex cqnciliq Tele- iiHcrpres 'GficcuX,'sed aburide restiiiiit, aul explicuit
plensi, in qtibciim agereturile epislpla Siiiciipapae, poii.iis capiit 20 ciiatum.;llajc c.iiim cqntjnet : Plq-
cpiscopi eVixerurit: Recilentur iiitercevenergbUisme- cujt tit qitvties.cumqueconciiium cpngrcgandutn est,
m.orimSiricii,ut neverimus quid eqrutn iextjts cojili- episcopjel pYesbjjieri,qui neque ml.ate, nsqtte cegritu-
itegi'; cugiqjje,lxgder.en.tur,Pjipglus np.tpriijsdixit,. dine, aiilaliagftiviorinecessilatei.iiipediuniux,cpmpe-
exempluni iraclprim Sirjcii 'epjscp.piufbis Bomce, cic. lenler occuirgijt.;quod si occiirrerenqn poluerint, ex-
(Tom, II Cpijc, geh. ediiionis Labbegiim.,pag. I577J. ciisajipn.essgcisin ira.clo.riaconscribgnl.
HaVpqrro ii.tterae quas Patres legi jusseriini, neque Puterai eiiam, qupad dentiniiat.orias lilteras tiier-
tfaiit eyocatoriaeepisco.porijm ad synoduiji; neque que sua qjriniorie.dimoyeri; el Labbeus quidem ab
•Jenuntiabanf senieiitiani "|n reum dieiam; neque utroqiie manuseriplo Mercaloris codice, Yalica.no ct
ti.erlcqrum diraissoriaeeraiit aut commendaiitiae; sed, Bqllyvacensi; Ferrarius vero ab ambobiis apud
:onjIiiebant stairita rioyeiri sedis appsiplicae, ,e? Aiigusiintimiestimpniis in causa Donaiistarum aiuea
conciiio
' Romano a.d episcqpQSAfiicse oliri).riii.ssa. relatis, qute in cQdicibus riiss! meliqris nolae (Ccd.
Jai)) yero quod deriuntiaioria eqden)iraciqriae no- Tli.eod,de Tractoriis el Staiivh), iraclatoriam nori ha-
mine voeata sit, du.o Augusiini testimonia p.er's.i beht, sed tractoriam , quod iiolavii Jacobiis Goiho-
saiis maiiifesla bslendunt. Refert enim senfcniiani a fredus.
Maximianistisin Primirihrimiatam liis^^yerbis(Cojic!pji, Sed priusgua.rodiscedo ab boc argumenlo, mo-
2 in /?sai. kxxvi) : Cgiiducibi.ieexisliingvijhus ojnnes nendum puip iectprem : is TraQtpriamrion a; tra-
sgnctpscgnsacerdotes,et.qnmesclericos,el omnespopu- heudp, qtiod opinaius Ferrari.u.s, seda tractu viae
tps, qui se Chrislignbsineminerint,hap iiosirq IraciQrig ! C pu.blica!, qua pergebant, qui diploma publicae eve-
cpmmgneri,ut omflcsejus cpmmuiiionem,uipple danj- ctionis haberent, dictani fuisse; el certe cum yox
ngli,dilitjenti;curq hqrregnt. Ipse eiiitn de suq interiiu!. tfactoriae a foro ad ecciesiam transierit, qua taiideni
rgliqncnt.reddet, qui hpc nqslrum decrelum non a?'- ratione imperatorum iilterse, vel dimissorise, vel
diendgientgverit viglqre. Piqcujl sanenpbis et Spirituii lesttoooiaies militum, ea rationc vocari possent
saiictq, quod lempus Igrdis qd pmtiilendunireservelur i.ractbfise?2° Temporibus HincmariRemensis tracio-
subeq, ut qui cpnsqcerdgium,vet clericprumsum salu-.: riaruni nomine appeliatas fuisse ipsas quoque prp-
tisimineniores q die daninqiip.nissupradicli.Prinuqni, , curationes quse ab cpiscppis dareiilur presbyieris,
id esi, q die 8 kai. jfa.it.sin niinus a Primiani damngii, i ad s.uas vices ageridas iri syriodo, si qiiando ipsl per
communione recesserint, taii senleiilia conslringgn^ se. adesse non ppssent (Videinler formulas anliqnqs
tur, elc. cpnjefiiasip fijiem \\\ tom. Conc, Gjdl. undecimqmet
Scribens autem ad episcopos Doiialistas, sic aitt ducdeciniam, p. 654 el 654). 3? Eodem.nonrine nun-
(Episl. 43) '• Qujd sihgc non fecerinl, ibi eliqmeqriitni cupatam. aliquandp eliam epislolam qua episcopus
pravitfls elperversilas itinoiescet, missqgue txqcloxia, i. ad syhodum vqcatus, cum adesse non valeret, spam.
super epruin tiomineper tojitm.orbem tejrqrunj, qua-,-, synqdq sentehtiam scfiplo dicebat : isliusmodi; est
cumqugjqtji Chrisli Ecclesig dilgiala esi, qb.pmnibust traciqria Prudentii Tricassini, qui qfdinationi jEneaj
Ecclesiiseorumcpjnmjinip,prmcidetur, neqtiquis errqr parisiensis episcppi inieressc non poluit. 4° Be-
itjcaihedraEcclesim CdTlijgginisorialiir. nique scripsisse Goiliofredumiocq prius cilato, ubt
, Non ignoro, in utroque loco iinpressos codiqes. \ Fei;rarium arguere vojuit, episcopp.s, cum iracioriis
pro iracio.riarhabere tractaioriam : quae causa impu- D ad syiiodum evocarenlur, fuisse quidem a fidelibus
lil Franciscum Bernardinum Ferrarium, ut in supde,i, Cbristiana charilale accepips in via; sed id tracioriis
aniiquis ecciesiasticis episloljs opere, libri secundii neque praeceplum, neqne comprehensum, immo liec
capnt secundum inscriberet de Tractaloriis, diioquei id ex ulio.adhticloco satis probari. Non yiderat certe
facerqt ipsafum genera : unum excusatoriarun), librum^p,iui:nuniRqip.anum, iii qup cpnti.neni)jirfoj>
quibus,, qui per tractoria.mvocalus e.sset ad synodumi- niulae duar-iim ifactofiarum, quaruro altera missq ad
a priinate, apud eum aiit valeludinis aut alierius im-. hegoiia ecclesiastica, ailei-a redeuntibus ab Urbe in
pedimcnti excusatione uteretur; aiterum denuntia- patriam, a summis pontilicibus sojeret dari: ex. bis
toriarum , quibus adm.Qiie.ren.turaliae Ec,ciesi;e de! enimi cplliger,e i.psi licuisset non imprqbabiliter quid
senlentia : iif aliqtiem in ecclesiaslico judieio lata, de vocatis ad syn.Qilumsentife debuisset. lpsas poiro
Ferrario, cpnsehsit eruditissimus Labbeus (Tqm. il[ fpfmujas, quia nondtim, qupd sciam, yiderunl lucem,
COHC; gen. pag, 1517 et 1577), eaque de causa , crira exscribeiidas putayi ex manuscriptq cqdice pciin-
in concilio.Teleplensi, tum maxiroe in Commoiiiio- gentofum, ut conjectura est, annprum.
rio MercatoriSj' traclatoriam voluil scribi, potius, AB ECCLESI.ASf.JCA
quam tractQriam, co.ntra lesiiinoniuin lidemque raa- PlilHA.TIUCTOltU '"' DATAMISSQ
iiusctipiornm omniuni jeodicum. isriGqTiA.
.Poiefat^iiterque nori difficili negpiio , ul erant Ecclesiasliccccaussenon rccipil utiliias:lardilatem»
'""'
S5 C0MM0NlT6ixrpl|yPEl\ NQMlNE COELESTlI. U
e
^pta Gfflles.tiusPeiagiusqiie damnati sunl; quaect A Julianus, 4. ei reliqui cqmplices subscribere de-
ConstanlinQPQj.ini)£i " P.6r lotun) qrbem lnis.sasubr .ircctanies, CQnsentaneosquese nolerites iisdem Pa-
scripUonibtis sanctbrum Patruiiih est rpborata; f eui .trib.us fac.ere,,pqn goi^.limpCTijliBjisl%ibus, sed
CASTIGATIONESET WTM.
ideoque apud excellentissimum filium nbsiriira re- lianus petil, vel causam non urgeri, qjiod vocat non
gem nqlarruro sanctae nostrae Ecclesice desiinayi-. C.qiicitBjri scandalura, etpacera Ecclesiaa turbari; vel
mu.s. Exliqrtamur ut ei caballos, cum quibiis ad yi- dafi audieriiiam plenariaj synodi (Dissert. 6, de Libel-
.ciriam ciyitatem facile pqssii qccufrerp:?'_cjiafitaii iiseditis ' d ddefeiupribus limfesisPelagianw),''
vesifa sirie niofa faciat pfocurafe', •qtiaieniis actiq Iritelligif septerrideCimalios episcopos, quorum
quae _eiinjuncla est cum diyinq fayqresveslrqque s'o- nomine scriptus est toties appellaius iibellus. ilos
'"''' '"'''; a'ulem,'sin ininus'"oirines,"Saltern magria ex parte
iarfocbiefitef merealiif'efetum,'
Sicitibs fiiisse 'dubitarefix HcetV cuiri" id demoii-
SECCNDA TRACTORIA DATA REDEUSTIBUS A LIMINIBDS streht aperte extfertia. verba s'ubjunctse'libelIo clau-
APOSTOLOIiCM 1NEATRIAM'. siilae, Esplieit libellus fidei sic. Qtiis epim ribri videat
Praesentium latores, pro sua devolione liminibus tribusistis litieris S".I. G. sigiiificari bfeviatumali-
beaiorum principun) appstolorum prrjesentati,,-'p,ejie- qijbd riqriieri; nec. aliud posse quam Siculofum', si
furifufa riobis felaxalfyalearit ad pfbpria feirieare; " riibdd, qtiocipf oeliviuis est opinarij trcs ijlaelittefae
ideogue prKcipimus,.quateiVuSsirie iiripqdim.eritoso- in unam syllabam cqalescaht ( Vide dissefh %,-in
lailurii eisac corisuiiuiri imperlienies, cos absblyefe elogioJulia'hi)T '' -. •.-:.:-;-
jpebeatjs, yidelicet ut ex yestfa subveniione refectT; ? De subscripiionibus in causa Pelagianorum sua
Sqspltes:yaieant et insonlris ad pfopfia repedare. Ad est sub fiiiem,' ut• di,xi, ' disseftalio,
"" '""' ' ''• riisi
" " eaqiie, ''-] fallor;
-'':
ebfririY vefQ sustehtaiiqnen) itiriiris adjiihVeiiinm acciirata.""
atque yifos; impeririite, yicissiludiriem vobisa re- f Coristans. fnit Ecclesiae consuettido, ex quo
h)uneratore qmniiirii bqnqrum Deo imperlieridam r ''* asserta est in libeftateni a christianis iinpefatqfi-
"absjjqe duEio praestolantcs. bus, rit partip) ad exstirpiindas liaefeses, si' 'quaridq -
» (JperaCpfeliuiri e.st cqnsulere guje de tractoria pefiinacius durareiitV' pariihi ad Goefcehdijs" siVe
Zqsiriiidic.eihrisiridissef^ auqtores sive palroribs liaeresewi), cuhl parles Uce-
(pisstirl. %,o"pp,eHd., 2), utii post lrriiic ipsiiiri Ipcurii rent,' uiratjuepotestas a'Ded bfdinata,'e:ccle'siasiiCa
C.taiiiiln sUperiqreiri' feiatujrif quo"cpnfiCitUr ribi) nimirum et imperialis, cririspifafet."'""'"-' '''"r ' ' ''
alLamTiiisse'SuHscrjbendiiri iri caifsii Pelagianqriinf Marius pqrrq cum scribat.hq.s ppis.cgpqs tum le-
fdfmuTari)'fidei quairi Zosimi iracioffarii, queinad-: gibqs,, .tunistKtuils^depositbs' altque' 'detyrbatos ex
m.odum nec •alia fuerat in causa Eutycliiaribrqri) omni Ilalia, mariifeite 6siendii'rse Sbqrii de una
quan) epistoia Leqnis Magni ad Fiaviarium, ex dtVo-. Zosimi tfaciqria, * unaqueaut''• altefa ' Hbriofii
' ' '": sain-'
biis'Vj(ar|i teslimoiiiis sbx qtiaedari)'coiliginius, qui- clione. '''•*.
bris consenvanea scripserunt quiriii saeculi auctqfes, Ilis utriusque poiestatis yiribus cqnjunciis instru-
e,t prfe"ertim AugusVihus. ctus Boiiifaciiis"Zqsimi siiccessnf, eos°qui"obs;tihiiie,
}>.fiinc discimus qiiani anliguasitcQnsueludo, curii <; Vel seijuerentiir vbl fo.ycfetii: liaer.etic.ps,'exaricfora-
aliqua enVefgefctJi.seresis,^stibscriptioneiricpiidenl- vit aiqtie ftalia expulrt^tiride'"Tf6sper:(''Li6V'(;bi?it
hatioriis exigere, saitqni ab eiriscbpls, par.tini ad Coll. cqp. 41)' l:Tunc isfqrupi tnacliijim ffactm sjitjti
probandarii uriiyscujusque jfideni, pariiin' ad seriteii- iunc in supefbjqi" sgciis qc .principjbus' cpfrucmht
I.faifl.superipris sqdjs aptjd pqp.uluscofi'pbqrandam. (Semipelagiani),':quando sanctm meihorim ptipgBbhi-
c Niiric priiri.rimacjeedjtad Jriiianuin, qiiem posiea facms^piissimoruni imperatorum 'devojiphe-ggudjbgt,
yeliementef insectateus. est. Nqs deyila fet rnqribus et contrq ihimicos grqtjm pef,'non-'spluhi ' '"~" 'qposiqiicit^
gesti|qu'e iriiprbbi hsereijci ripp in|ratuiri eruditis sed eliam feqiis utcbqiuf edictis:' "'"":'''"'-;,f
lectoribus caprit scripsimus in disseriaiione de 4u- Mphent uie Prqsperi verb.a ut, quod spero npii
ciqribiis'et Pefensoribris•iV^eSJjsPelsgi.ana^. (Bts^i;)!,- fulurum leetori ihgraluiii ,• bfevilef feceriseam' quae
2', append..%). LQCUSinqri sine aliqua uiiliiate cpn- ali imperatoribus, cqhstjluta sunt advefsus Pi|agjh-
siili jVoiest:sed'id in aritecjessum riolare prqderit ex nsim hocfesi.m, ex quq ienipqfe riasc.i vi§a est,;:'ad
Mercatqfe (Ljk. Subpgt.cqp. C, n..9).' iljud usque quq credi pbj.iij.tvel Cxktiricta periitiiS
; Juiitinus epistalam tid sederij qpqstqticgm illp tept- vel pibstrata,", pqst concilium ' EplVesiiVuii),'
' •'""'''',; quandq
''
pore djisus esi mitiere, quando ctigvenlus detrectgvit Ecclesjse pax reddiia est.
cnm universq Ecclesig per iolum ofbem Peltigittni Primam cqnstilutibnem dedit gono.rius ad Palla-
Cmie&iijmquedgmhgfe\pjsse,rt, § cq.p. 46), jii ea dium PF. P. Rayenriajpridiekal. Maias,::HoribriO
nbmirie octpdecim episcbpbrum causas reddebai xii ei^^TheodqsIoi viii"AA. CG., d^ pelleirciise_x.IJrli.e
beg^jae^^ su.bscripiiqn.is;"efeyero reddidit. quas sQlerit episcraridi d,o^^_aXi.¥jd%jp)i>)jiB"iu(su ^i^^Sjjife,^''^:'3oslp§ti*>»'
: ,
qiil Eccjesiae'auciqfitaW!P riQriyefentrir niinifiiiri,. } deqiie sqqqacibus pef "qfte.i^eu^jn^B^-jRertral^
quodhqiriines tle, qmbris da.mnai|i ^,qgm;i,ia'jiqta? coiripeienteiri judiceri), ac pOsl legitiinairi pfobatjp-
feritjir, Taisq sibi qrijectS libeijis pfqpfiis damnayis- nem " inexpra.tj exsilii depprtatione damnandis.
seni; qupd "absentes ef inaudili immeritam seplen? Secuhdaro direxjt jdem IlOriorius, adAhfeliuni
iiaai pertulissbnt; quod rie ipsi quidern accusiflofqs Garihagrhensem episcqpjirii,'Rayeririaev; id. Juiiiasj
adfuissentjirdicio, nec reis datus lriissel lqcp.s causae Mqnstxip.'ei Piinla cqs^l.'-de":qxi|eiida; abbmhibhs
adyefsiij accusaiofes. flefendendae;; "qiipdj'suromus ep.i.scppis,'quairi ijonKulli'pertiriaciief' fecii.sVibaiity
pqntifex studio paf tium, el per lubreplipnerii caur subsrifipiiorije.(1amfj,atio,tiiTPfeiagii et Gqelesfii'jairhdW-j
saniijudieassei; qiiftd Cum snbscfiptiq facta faiiqnerij diiiri factac, "deqriVqrislTria^ ; ahiissiorie
Iiabeatfyej testirijqnii yel jwdicii cpAtfa reuh);, cpriT nVuiciartdls;etsria singiiiis se4e-j5»k?f<iictaiii "" ' i'p^efpe-j
icieriija prqptef tjfiiprem I).eiepiscppis nqu pbrriiit- fiium Comrilunionejpfivandis. ''""'.
tatcbrijra lna.udiios,siyg te|limon)iim dicefe, siye ;" f eriia ¥st EqhstantiVirogeraloris ad Ypiusianjirii
jiidicfrim exefcere; deniqufequod rigfas, sif temefe W.r\J, tie^pei!feiid(j;tjrije Ctxlrisiio, r|e ciijjis) ""'•lifejP
"''*''
judicare deThbnVinibiis qui se 'catlwiicos dipOnt, j})- pofe"ei jbcqriblileyls cqiitrqyersia cst;'' "?.
jB.ente"pr»spf.iiro cliarilate, ui i,ndubiis de uribquo- Quafl*aYajeriiiniani Caesaris AinaciqPFvG., Aqui-
que mejipra senliarituf, qt Apqstqlo episcqpis |i)di- leisevii id. JhK/TnCodrisip augiisio~*xiie yalenii-
caudi reguiam*sancienie, cuiri ait: Adverstisprpsbij.T ntapq csej5,arecoss.., de cQrivenieMlspef Patrqcjurii
{etu_m.'o^^a;i\ofl^yi>\blirep_\p^ef^, nisi sub.djipbtis tih{ AVelateVVseriV diyersisCpiscopis;riehiririiri;Pelagiar|iet
'iribusiesiibus(ltmoih.'\, 19). Vide episiolan) i'P4§$j iCfl^ieiiiahl<5ogfnaliserroreiVi iVeqJiei)tibiisvqVurijsi
4 noi)js .grimuni.edi.tajPjin qna bajrcUco s.pirilu Ju- iritfif ^ijgiriii difes,"jntfij qrios ileiibeijrii|i ftjciiiiiai
"
U MARtl MERCATQRIS ". y 88
eta sacerdotaiibus slalutis deposili atque exaucto- /\ 2. Praedicli sane Cofelestiuset Pelagius, c non lunc
rati, et [Balux. exj omni Italia deturbati sunt: ex primo a sanctse memoriaBZosimo videnlur esse dam-
sed ab ejus decessore sanctae recordationis
quibus plurimi b resipientes et a praidiclo errore nati, d
correcti regressi sunt supplices ad sedem apostoli- Innocenlio, a quo et Juliam$ fuerat ordinatus,
cam, etsuscepti suas Ecclesias receperunt. quique post illorum damnationem,e usque ad prae-
CASTIGATIONESET NOTJE.
tribueretur, errata correxissent, Gallicanis regioni- norum, dicique imperatorem secutum fuisse ponli-
bus expellerentur, amissis sedibus, in quas alii flde- ficum judicium, quod Ecclesim Dei calholicmjudicium
liores subrogarentur. vocal.
- Quinla Theodosii post acceplum a Mercatore c Orditur Iiistoriam damnali a S. Innocentio
Commonilorium,de qua dietum est ad titulum Com- Pelagii, narralurus continuo quid cum eodem haere-
monitorii. Porro has oranes frustra quacras in tico Patres Diospqlitani egerint: ubique vero con-
Codice Theodosiano, sive quem breviavit Annianus, sentanea scribit Augustino, quod nemo per se non
sive quem mirum in modum sex lomis amplificavit facile intelliget, cum vulgaia sit utraque pars hi-
Gothofredus. Sed de his iterum sua fulura est pro- storiae.
d flinc primum discimus a quo fuerit ordinalus
pria dissertatio (Dissert. 4, de Constitutionibusprin-
cipumin causa Pelagiana). Julianus. Gessisse episcopalum Augustinus,Prosper,
a Mercator de una, ut dixi, Zosimi tractoria ser- _. Gennadius, Beda, et qui non alii tradiderant; sed de
monem facit, vel etiam de Innocentii decreto, cujus " ordinatore siluerant omnino, immo e£ de sede pu-
promulgatio quaedam fuil ista tractoria, ut patet ex. gnarevisi sunt. Utrumque docet manifeste Mercator
Gennadio (Lib. deScript. cap. 43). Mirum tamen (Consuledisserl. de Vita et Moribus Juliani; consule
spatio novemdecim annorum, quo Pelagiana liaere- item e
notasad prmf. Mercalorisin symb. Theodori).
sisvisaest habere aliquid vifium, plures viginti De anno quo S. Innocentius excessit e vivis,
quatuor habitas synodos, de quibus erit singularis nuliam quaeslionem movent chronologi. Constat
dissertatio (Dissert. 5, de Synodis habilis in causa enim fuisse superstitem vi kal. Feb., cum respon-
Pelagiana temporibus S. Auguslini). In aniecessum deret duabus synodis, Carthaginensi ac Milevitanrje,
visa est apponenda hoc in loco suis lemporibus dis- et quinque episcopis a quibus lilteras acceperat, post
tincta synodorum synopsis. consulalum Theodosii vn et Junii Quarli Palladii V.
C, ut habent Corbeiensia exemplaria; sive Hono-
PERIOCHE NOVEMDEClM ANNOItCM. rio xi et Constantio n coss., ut est in quibusdam
1° Synodus i Carlhagiue in causa Coeleslii (Ann. impressis.
412). 2° Convenlus Ilierosolymitanus sub Joanne Conslat etiam Innocentium non fuisse supersli-
episcopo (Ann. 415, die 50 Julii). 5" Synodus Dio- tem vni kal Octob. ejusdem anni, quo tempore Zosi-
spoliiana (Eod. an. meme Decemb.). 4° Synodns n mus successor secundam epistolam scribebat ad
Carthaginensis (Ann. 416, tnense Sept.). 5" Synodus Africanos episcopos. Sed non perinde apertum est,
Milevilana (Eod. an., mense Octob.). 6° Synodus v quo mense et die obierit, cum dissentiant auctores.
episcoporum Carlhagine (Eod. an., menseNovemb.). Certa nihilominus temporis nola opus est ad histo-
V Synodus Romana prima sub lnnocentio (Ann. C riam Zosimi texendam : quare conandum estaliquid,
417). 8° Synodus Constantinopolitana priroa sub qua rationibus, qua eonjecturis, constituere.
Attico (Ann. 417, subfin.), 9° Anlioebena sub Theo- Sedere coepisse Zosimum ante pascha ann. 417,
doto (Eod. tempore). 10° Synodus Romana secunda concluditur ex his Paschasini Lylibaetani verbis ad
sub Zosimo (Eodem anno). 11° Synodus tertia Car- S. Leonem (Inter epist. S. Leonis 63): Ngn ergo una
thaginensis ( Eodem anno ). 12° Aificana universalis dies longius posita lerreat. necumhoc evitamus, incur-
(Ann. 418, kal. Maiis). 15° Romana in sub Zosimo ramus errorem, sicnt temporerecordationisdomini mei
{Eodem ann. mens. Julio). 14° Afficana n universa- prmdecessoris veslri Zosimi, consutalu Honorii Au-
lis (Eod. ann., die 17 Julii). 15° Africana m univer- guslixiel Constaniii n. Tunc enim cum declinaretur,
salis (Eodem ann. mens. Aug.). 16° Africana iv uni- ne x kal. Maii Pascha tenerelur, celebralum est viu
versalis (Ann. 419). 17° Synouus in Cilicia adyersus kal. Aprilis, id est, pro embolismo communis annus
Julianum (Ann. 423). 18° Synodus Romana IV sub tenlus, et error gravissimus est orlus : in tanlum, ut
Ccelestinb (Ann. 424). 19° Synodus Constanlinopoli- tninislerio cerlo,quod donosancli Spiritus ministralur,
tana n in causa episcoporum ex Italia ejectorum hmcverittis probarelur.
propter haeresim Pelagianam (Ann. 425). 20° Afri- Quandoqnidem igitur ann. 417 Pascha vilio cele-
cana v universalis in causa Lepbrii (Eod. anno ). bratumesldie 25 Martii, cum tamen deberet die 22
21° Gallicana sub Horibrato (Ann. 427). 22° Angli- Aprilis, cumque hoc vitium conligerit tempore
cana Verolamii (Ann. 429 ). 23° Romana v sub Coe- Zosimi, ul tradit Paschasinus, Zosimus cerle sedere
lestino (Ann. 430). 24* Ephesina generalis (Ann. coepit ante diem 25 Martii, atque ita Innocentius,
451). , non die 28 Julii, ut Baronio visum est, et a multis
b Possidius (Ju Vita S. August. cap. 18) : llli tan- D creditum, sed die 12 Martii mortem obiit, quemad-
tm sedis apostolicm(Innocentius et Zosimus SS. PP.) inodum habent Beda, Ado, velus Martyrologium
:/ sUis divcrsis temporibus eosdem ( Pelagianos ) nolan- Romanum, etc.
t tes, alque a membrisEcclesim prmcidentes,dalis lilte- Quid quod reperilur epistola Zosimi de privilegiis
f ris ad Africanas atque Qrientis et OccideritisEccle- Ecclesiae Arelatensis data xi kal. April. Honorio xi
"i sias, eos anathematixandos et devitandos ab omnibus et Constaniio n CC, quaecerte suppositiiia non est,
; catholiciscensuerunl; ethoc lale de illis Ecclesim Dei ut constat, cumex Baronio, qui eara inserit Annali-
calhoticmprolatumjudicium, etiain piissinins impera— bus, confirmatque auctoriiale Gregorii Magni; tum
tgr Honorius audiensac sequens, suis eos legibusdam- ex Sirmondo, qui eamdem contulit in I tom. Conci-
nglos inter hmrelicoshaberi debere constituit. linde liorum Galliae,addita nota temporis, quoe forte tam-
nonnulli ex eis ad sanctm matris Ecclesim gremium, quam incoromoda praeierraissa :est a Baronio ?
unde resilierant,redierunt,et adhuc alii redeunt,inno- Zosimus ergo dici debet sedisse arile diem 24 Marlii.
iescente et prmvalescente adversus iltum detest S.jtem Sed qua die, magna et difficilis qusestio est: nam
errorem reclm fidei veriiate. primum Anastasius scriptum reliquit vacasse sedera
Observa Possidium,. Calamensem piscopum et Innocentii diebus 22; qui potuit igilur Zosimus
S; Augustini familiafem, non iriinimam fuissepar- sedere ante diem 24 Martii, si Innoceiilius obicrit
tfim conciliorum Africanorum, et ab eo tamen tribui diel2?
jjiedisapostdicse ponliticibus damhationem Pelagia- Deinde tradit Prosper Zosimi pontificatum fuisst)
97 COMMONITORIUM SUPER iNOMlNEsCOELESTil. 98
dicti Innocentii [Balua. add, episcopi] excessum e A 5. Ut autem a sanctae recordaiionis Innocentio
vila, ih ejus communione permanens, et perseve- damnarentur, talis exstilit causa. c Post Romanae
raus in sincera senlentia, et communicans damna- urbis vastationem, in Palaestina degebat Pelagius. s'
tori praediclorum, ipse quoque sine dubio Pelagium Invenli sunt a quibusdam d studiosis episcopis e libri
Coelesliumque damnavit, a et quid nunc desiderat, ejus, in quibus mulla et varia adversus lidem calho-
aut de quo querilur, L ignoramus. ] Ilcam conscripla esse videntur. Hi cum litteris in
CASTIGATIONESET NOTJE.
anni unius/mensium 9 et dierum vel 8, vel 9, ut Standum igitur reor sententiae Prosperi tribuentis
habent varianles codiccs. Hunc ergo inccepisse opor- ponlificatui Zosimi annum unum et menses novem;
let die 27 Martii, siquidem Zosimus, quod apud sed in dierum numerum oportet irrepsisse errorem,
omnes in confesso est, obiit die26 Decembris. alioqnin dicendus foret Zosimus die27 Mart. ponli-
Postea docet Mercator Juliarium a damnalione fex factus, quod Pascbasini ipsiusque Zosimi lesti-
Pelagianorum per Innocentium perseverasse, usque monio refellitur.
ad ipsius obitum, in sincera fide, et in damnatoris Quare suspicor injuria notariorum omissam deca-
communione. Quam egregia vero laus perseveran- dis notam, et ix positum pro x>x, hac enim facia
tiae, non reccssisse a fide perdies 45 aul 44! neque numerorum emendatione, omnia facile constabunt
enim plures effluxerint a condemnaiione facta ni alioqui penilus «CWTKTO. Nam primo Zosimus se-
kal. Feb. ad diem 12 Martii, quando obiit lnnocen- dere ccepisse invenielur die 17 Marlii; deinde non
tius. arguetur falsi nota lemporis afflxa episiolae de pri-
B
Postremo omnes Zosimi epistolae, quoe pertinenl vilegiis Arelalensis Ecclesite; tertio constans erit
ad anri. 417, si unam excipias de privilegiis Ecclesiae dies obitus Innocentii, propier cujus demonstralio-
Arelatensis, et primam in causa Ccelestii, datoe re- nem tota haec dispuiatio instiluta est; denique popu-
periuntur mense Septembri : unde quispiam lorte laris opinio refelletur, facia quam merentur Bed;c,
suspicetur tam actuosum ponlificem non diu ante hoc Adoni et anliquis Mariyrologiis flde, a quibus me-
tempus apostolicara sedem tenuisse. moria S. Innocentii ad diem 12 Marl. celebraiur.
Ut aperiam quid conjiciam super ea re lam ob- a Videri possunt isla consonare verbis Nestorii
scura lamque implexa, credo primum, ex epistolis scribeniis ad S. Coelesiinum de Pelagianis (i part.
Zosimi nihil fere ullius momenti ad praesens nego- conc. Ephes. cap. 16). Julianus quidam, inquit, el
tium colligi posse, quandoquidem plurimas et om- Florus, el Orontius, et Fabius dicenles se Occidenta-
nium celeberrimam tracloriam periisse constat; et lium partium episcopos,saipe et piissimum et prmdica-
quae nunc habentur, in solis Galliis cum majori ex lissimum imperaloretn adierunl, ac suas caiisas defle*
pane collectae sint ex Arelatensis Ecclesiae arcliivo, verunl, tamquam orthodoxi temporibus orlltodoxis
cum aliis manuscriplis conferri non possunl, ul de- persecutionempassi; smpe cadem ,et apud nos lamen*
prehendatur peccatum, si quod sit in temporis noia. tantes, ac smpe rejecli, eadem facere non desierunt,
Opinor deinde non plus habere roboris argumen- sed insistunt per dies singulos,implentesaures omnium
tum ex Mercatore acceptum. Nam licel tres Inno- vocibus lacrynwsis. Et in epistola 2 : Smpe scripsi
ceniii litterae de Pelagio et Coelestio in Africam beatiludini tumpropter Julianum, Oronliumel cmteros,
missae sint sub flnem lnnocentii, nihil lamen obstat qui sibi usurpant episcopalemdignitatem, el celeberri*
quominus concilium in quo summus ponlifex adver- iG mairt adilionem apud piissimum el prmdicatissimum
sus utrumque haereticuin judiciura instituit et sen- imperalorem faciunt, nosque concidunt frequenlibua
tentiam tulii, tribus anle mensibus exactum dicatur, lamenlationibus, tamquam tetnporibm orthodoxis de
cum ad sedem apostolicara ab Africanis litlerae sub Occidente projecli, etc.
fmem Oclobris venerint, aique ita per quinque fere b Norisius ignoralur. GALLAND.
menses Julianus.invitus licet, continere se potuerit, c Consule dissertalionem de Vila et Moribus Pela-
nec clausum sinu venenum evomere. gii (Dissert. 2 de Auctoribus, etc), ubi oslendiuius
Immo, ex his ipsis Innocentii litteris pulo asser- ipsum Roma egressum, yel ante obsidionem, cum
iionis nostrae de tempore quo sanctus pontifex obiit maxima esset in Urbe trepidatio, vel post soluiam
conflrmandoe ralionem assumi posse. Cum enim obsidionem, sed ante utramque vaslalionem. Roma
Gennadius doceat ab Innocentio ad universalem Ec vero in Siciliam venisse; iutle postlriennium Hippo-
clesiam contra Pelagianosscriptum fuisse decretum, nem, atque Cartbaginem, quo tempore parabaiur
quod suceessor promulgaverit; concludo non diu su- collatio calholicorum cum Donalistis; Carlhagine
perfuisse Innocentium post datas in Africam litie- denique properasse in Palaestinam, ul docet Augu-
ras, sed morte subsecuta impeditum ne decrelura ad stinus (Lib. de Gesl. Palmsl. cap. 22).
d Erote et Lazaro Gallicanis episcopis, illo Are-
alias Orientis et Occidenlis Ecclesias mitteret : et
vero superfuisset profectosatis temporis ad id prae- latensi, utantea diximus, isto Aquensi; de qtiibns
standum, sin minus obiisset iv non. Mart., ut habent opiniones veterum lam varine sunt, ut yix acne vix
anliqua marlyrologia, sed v kal» Augusti, quod quidem dignosci possit veritas, sivo id artibus Pela-
placel Baronio. n
-" gianorum Jaclum sit, sive ipsa causae perplexiiale.—
Quin et sentio, si quando Prosper et Anaslasius- Erote et Lazaro episcopis secundae Narbonensis.
sibi muluo coniradicani, potiorem fidem deberi Pro- Vide illustrissimum virum Petrum de Marca in dis-
spero, qui de rebus scripserit, non sui tantum tem- sertatione de Veteribus Colleciionibus conciliorum
poris, sed quas haberel positas anleoculos, eosque p. e361. BALUZ.
admodum curiosos, quam Anastasio, qui plus qua- De scriptis a Pelagio ita Gennadius (Lib. de
mor saectriisabsens, quae scriptis mandavit, nec di- Scripl. cap. 42): Pelagius antequam hmreticusprode-
ligentissime, nec probaiissimis ex auctoribus descri- retur,scripsitstudiosislres necessariosde fide Trinitalis
pserit. libros, et pro acluali conversalioneEulogiarum ex di-
Quam ergo eruditi solent, et ipse praeserlim Baro- vinis Scripluris librum unum capilulorum indiciis in
nius ubique passim, derogare fldem Anastasio, hanc tnorem S. Cypriani prmsignalum. Postquam hmreticus
ego abnuendam puto hac in parte, qua Prospero de prmdicgjusesl, scripsit hmresi sum favenjia.
lempore vacantis post Innocentii obitum sedis Ro- Haecnon sun.t omni ex par-te vera, nam plura
nianac puguat. Immo satis mirari non possuin quara seripsit antequam proderetur h«reticus, eaque hae-
ob causam docti quique lani facile honiini lioc in resi faventia : scripsit enim praeier Opus de Trini-
negoiia assenserint, qucm nulla fere iu vita ponlifl- tale et Eulogias, libros Exposilionum in Epislolas
sumfalsi non accusent. PauIi,nluos lil>ros Ad Yiduam, ej epistojj.ajpa,dVm<
pd MARHMERCATOmS ibO
Africa.mPalribus cl episcopjs.missi sunt, ubia tribus: A %• Adbucbiiam HiefosoIymjscbnsUtuitis Pelagiiis
conciliis congregatis memorati lecti sunl libri. Exinde -h accusatiis fult apud syhbduiri, et pfitho quidem
relalionibus Romam, missis, ipsis quoque libris pa- -tergiversahdo, « ambiguis quibusdam sc prbfelsib-
riter deslinalis, apostolica sehlenlia rcscribetitis a"d hibits i'e!gehs,et pfoseqriehs flubia, vel fespbriderii»,
praedicla cqricilia emanavit, quae eosdcni ipsos, Coe- illairi trinc videtur episcopofiiiii aiidieritiairi delii-
lesliura Pelagiumque, ecclesiastica communionc pri- sisse.
vavit, quorum scriptorum excmplaria habemus in 5. Sed poslmodum evidenler deprehensus, d in-
nianibus. sisleniibus accusatoriCus, a %posleriore synodo; cui

CASTIGATIONESET NOTJE.
lirium; siquidem proditus rioiv fiiil haefeticus, riisi apud tiieodbiiim. AiiiiQcliiiriepiscbpiirij, u^Dfbljib-
post vasiaiibnem Urbis, anlequarii isia edidit. Quih liiahuln. jijdiciuri) de persbna Peiagii felraciafetur
jmmo Hieronymus (Dial. 1 adveisus Pclaq.) ilon \Aug. lib.de Gest. Pgltiist.cBp. 1).
pauca ex libro Eulogiaruin adducit, quibusaperie Cef.tedrio jlji episcopi.turic adjiuc yefsalia'ntu,c iri
JiaeresisConliueiur. Angiisiinris etiairi (Lib. de Gest. Pfirinte,ciiirn,Ofbsi'us ,iiiAfricahif edifeiariri.ilO.Hirie
P.ai.cap. 3, 4, 5, 46.) ex iisdciri Eulogiis librisqije eiiirii pef Ipsiiriiliiteras dedefrjThtad Patfes.Airicahbs,
Ad Vidubm decerpla esse testatUrj qiise Gallicani T. quafuii) irieiiiio apeita jfiiJiVsyAddica"cbricilii fcaftha-
"
episcdpi damnauda bbiulefunt Dibspoii (Vide dis- girieilsisadS.Irinbcenlium.CUHVexhiofeadCdrlhgjji-
Sert.&de Pfih.is Aueioribus_£\'c.). nensem Ecclesiam veniremus,atque ex diversis.causis
L a Duolanlui.) videhluT liabiia fiiisse iii Africa,, fohgregglq ex ijgbis Syiiodiishffberetiif,. cqmpfesbjjter
Carthaginense et Milevilaiiumi iri quibiis antb latairi "iibsier'OrbsiusiiPbisiitiefqs sahcipfumfraifuih ei.cbtt-
ab lnnoceritio sentehtiairi legi poluerinllibri qubriiin "Sgtetdpluninpstrbruni dedit, Efpiis et Laztifi, quarum
liicmenlib lit. Noii alia fatiohe dissblyi pbtest hic fofniqinhis cprisiiluiihusessesubdeitdgm:liis efgoteciis
Jiodus, quam si duobus fecehsilis coriciliis aririririie- Peiagiuih et CMesliuhtquciqfes nefarii prorsixset ab
rctur convenlus quirique episcopbfurii, qiii priv.ilis oninibus, nobis dtidlhethdliigiidi efjpfjs, ddveriimus
litteris ad Ihrioceiitium scri]pser.unt. Narii ad lios '(Epist.it) intefEpisl. Ihhbceniii hbsirb.tbhi.XX).
quoque est epistola rescfiberitis Ibrioeerilii : et Fit eliain meritib iri synbdica cpiicilii .Milevitani.
quinqo.e illi episcopi Ibiiiis Africae doctissiini nbri Peiagius, si.cul a qiiibusddniffdtribusjibstfh hiissm
jmmeritb v-isisiiiit Mercaibri habefe poridus *eiaii- Toqiiuniurepisiolm, Hierpsblyihis cohslilutusneiriiiul-
ctofilatem concilii irilegri (Videdisseri. 5 deSyiibdis ios fgllefe qssefitwr (Ibid. ejpist.27) ..,,; t ... ..,.•
incausa Peiagiuhtihabiiis). —-Tfes iiidead Ihiiqceri- Iinmb adiiric ibideiri iiiprabahtiir ahrio sequeriie^
liuni scriptae synodieae episiblrjeqnse ihtef Augusti- Cumscribefet ZosiiiiiisadAfficaiios: AdVitieftisErbiis
nianas sunt brdihe 175, 176 et 177; quairiquariVhaec eiLazari pfiori relqliahe desitriaid,eqmdeihlioc fervbre
jioi) pfoprie synbdica s sed faiijiliafis est epistbla. fidei prmfestiiialiiih esse proihptissimum,esl_(Episl. i
GALLANI). _'- .. -: .... tid AfriCdnos),Et iri alia episibla (Epist. 2\adebsdem)z
, .V»DiospolHanamiriiblligip quatubfdecirii episcbpb- Gfavefuil Lqzgrq el Efpii lilleftirum suaruin pedisie-
rum, qtibs feeeiisetAugustihils (.tio. 1Jh Jul. ctip.S G quos esse, Aiihesciebaiiidilectipiieihvesiramddscdcht
ei 7). Habita est Liddae, quae est Dibspolis, irierise gptistolictimreidluram? liuc calinhnice cdmpehdiblia-
Deccmbri, ann. 415, tit denionsirat epistbla LuCiani vigqsseht. llbi de episcbptiiuqbdictiiidb qgiiuf,jr.afia
presbytei'i \De iri&^riiibne feliqiiiarum S. Siepliahi). iri "ierrtisqueiiisirahl, heculia.suffrdgia prmlefnitiiuni^
ea, praesidehie Eiilfigib Gaesafiferisi,leciiis ebt libel- ifbi vefoihnpcehtiuin faiha pefceliiiuf,otfpsiet'delicdtir
4us Erotis el Lazari episcopofuh) absentiuh), qUo sive accttsaioVes,sive t.esies,ihcubilibiis et. ieclulissuis
Pelagius accusabatuf;sed versipellis haireiicus.sic liileiis Mbiiiuiiihr, ,el ibiaih Afficatii uhmefsiihique
illusit per infidiith intefpfeteri), Patribhs' Latihi ser- ifdncjuiiiuihciiiliqlicmsefeniiaiis ihhubiiahl a'd libidi-
monis noh saiis scientibiis, ul ipse quideih sibi ab- nes suas dum ppsies.. .. ... . .
sotutiohem suffuialrissit: inipia vefq dbgriiaia;sive , e ilaiVcqii.ifabriiinallraappeliaV^^^ riehiiriem ine-
sua; sive Ccelestii, analhehiaiizare coactus fiierit, riiijii ihielegere, .prrriief MafiatVuiriyictbriuiri (1«
-^ Haiic syiibdfim qrii coiifuinluht chm coiivenlii pfrnf. tid epist, Hieroh. ad Clesiphohtem),quairiqiiam
HierOsOlyihitahbpresbyibforum habitq a Joiinile epii- fdfte jiiitioc/ieiiufBcdriciliurn prb Dipspoliidiio po-
scopo, die 50 Jriiii ejusdeiri 'anrii^ rirJeilji qscitaritiei' sriit; aitjeriim.;.Hmcet aH&.e^oifieiisjjPeifl^fMs,CKJM O
legCrhiit librum Aiigiisiihi de gestis Palaestinis,' !et miillis ddmbiiefelur, duintidiibiiehiiimehs, fecahitivit
apqlogiam Ofosii: harii AugusiitiuSO.rbsiutrifesiatur pfihiq; impxJMfstisad eddein pejdfacfuefelapsiis, ab
non inierfuisse syhodb; Ofbsius afflrinat iHagnaih sri Ahiiocliehakijnodo,iieinlhnbiehiio bnmo, ZosiinPque
parlem fiiisSe CQnventtis. sumiiiis ppiiiifiiibus danmdlus est, elc. .
-Non efudite igiliir Jansehius iprensis {tAb. iM Facit taiheh riieniibneri) nqri bbscrifarii Phbiiiis,
Hwr. Peldg:) arfipit Iiihc bceasiqrieri) cafpendte apiid quain locuisesi, qui si emerideirif, ,rit pfbfecib
apblbgiaeOf osii, ac si ab aliqii'6 reriiin Iinjus terii- D debei, Mefcatbris dictum certb probat. Sic eiiih) lia-
poris igiiaro conscfipta sit; sed ibausaccusaliorieinj bet [Bibliqllieeq.cpd. 54) j.Pprrp lirnc 'qiiideih Pela-
simulque Vasielli Cxceptiories non aptissimas; hec gjahaseu, Cmiesiigiialimresisiion iii Ofieiite dumtaxal
satis firmah) Joanriis HiefosolynVitain.)dblerisiorierii vigiiit, 'sed'eiiahi'0,cc,ideiiiempefvd^t,'etCgrilidgiriein
Siioloeo diluiihus (Dissefl. 3 ile SyfiSdis, eic.). Africaab 'Aurelip..atqueAugusiihbdepfeiieiisa et cbn-
0 Quid enimvobis prodest, inquit Angustihus ('£«6. iiicia, variisque piibiice cphciliisdathijgia. Ejccti vero,
l advers.. Jul. cap. 5), qiiod nesciq qutis ansas dtque Tjiiicupi liis sehlirenl, iainiquaihlimfeiiciexifa.Ecble-
uncos ariehescio cujus pefplexiititisinnectiiis, jieshh- siani, teif.ppribus episcopbruih Tliebpiiili Aiexdndrim
plicitipateahi ei; cl.tifa liicednt? Et paulo post: llis et iiliiocehiii ufbis Roirim,ttith d Rohidhisquam Affi-
nebulis illtifd'juUiciuiKEibspoliluhumse plilgl illtisisse cqnis cmierisque Occidenlis episcopis, Nam ribi iri
Pelagius_ vosqtiead lioc hefas tolo icapiie ahnuiiis, cl jSfaeco. habelur,. lii TOIJ;'^povoir TOUBsoyO.ouTOU
toi db illo episcoposirrisbs esse fiMctis (Vide disseft. %li%uvdptw::,legeiiduin esl, si.iptf ^povotfTouQsro-
5 de Subscripliohibus,ctc.)v SOTOU TOO 'Kiflioyjias. i\eque eniii) iieri pbtui.lit ,eji-
"J GalliCaiiisprocul dubib ep^scopis, Erbte et.L.a- cereritiif ex Edciesia ih ^gyplbThebpiiiii leiripbfibus
zaro; qui Cuiri solb:ahtea libeiJo accusassehl. Pe.la- Peiagiaiii, qui yix iniioliiefant in Occiderile'arin. 4"i2,
gium in synodo DiospolitariaV(hec eniiri iiitrfessc qrio Cyfillus Tlieoptiilb successii : ciim tameh a"d-
licuit propter altefiusrjegiiil^diiiero ) etiiiique Palri- iiiifabilitei' ista quae dicurilur Tlieodotq Aiitiocheiio
bus illusisse imcllcxisse;^, per ss postca iustileruiit conveniaBt quippe qui membrautm a Mercatore sy-
:•''• i .
{Oi COMMONITORILIM &UPERNOMINECOELESTH. j.01
sanctae memorjae » Theodotus .Antioeliiie pralsedit * eidem turic Pelagio bbjecta.sUnlv eliam bob conline-
episcopus, atque deleclus, a sairetis quoque el ve- batur, cum aJiis exseSrRndis, S quoe discipiilus bjus
ne.rabilibus flierosoI.ym.briim locis "cst deturbaius. Gcelcstiusseniiebat: id est, c Iiifantesi eiiamsi non
•Quodejusdem [Baluz. EjusdemqueJ sanqli Theodoti baplizenlurj liabere vitarij cctefnam. •»
ad b reyerendissimum urbis Romae cpiscopum, et 2. IJIud quoqiie, quod Sup'eriuS;po'situmfeslcaipi-
sanctae recordalionis e Praylii Hierosolymiiani.epi- iulum; senliri a Ccelestio, et esse cqnseiitahcum
scopi missa scripla lestantur, quorum exemplaria ad inagistfi sui doclrinaeroemoriiyimus, id es.t, « Legem
documenlum babemus in manibus. sic.mittere ad rcgnum 'ccelorumjsicut•.Eva.njgelium;»
CAPUT -lVv Pelagius quibtisuam scriplis suis aperle coijfirmat
De coniiriUniuiriusque hmfeiici seniehiia Silquepronuiitiat.
et cpndeinnalione." : .3. Denique lilellus est. ejus > quem: habemus in
K. In ipsa auteni accusalione capitulorum , quae nianibus, ad quamdam « Livaniam viduam$ sermo-
CASTIGATIONESET NOti£.
riodum endem fere anhb liabuit, qub Cafihagihe et Adse ipstiirisbluih laesbfit; et hbh geriiis nuriiiitiifhi;
Mileviad Innoeentium Africani scripsere ( Videdis- "T> , 3° quoniaro lex sic mitiit adregnum, quemadmodum
sert. 3 de Synodis). JEvangeliflm; ;4° quoiiiam anle adventum Christi fue-
a Celebris hic esl lolo Orienle Theodolus , qui runt homines sine peccalo; 5" quoniam inlantes
ann» 411 in episcopalum Ariiiochenum AJexandro iiuper haliih illo stalti sunl iii quo.Adani fuitante
successiJi vir mansueludineinsignis,inajgariia conti- prsevaficalionem; G° qiioiiiam neque. pef jnoriciri
nentijt:,accurata viim jnsliluiione egregie exornalus , vcl praevaricationemAdaeomne genus hominum.mp-
ut ioquitur Theodorelus (Lib. v Hisl. ctip. 37). llle rilur: neque per resurfcciionem Ghristi oinne geniis
Apollinafistas reduxit adEcclesiam, ex qua Messa- hbminum resurgit. . - ..
lianos ejcci.i-sine.spe reditus,ih coneijio Cohslanti- . Ad Iiaecsibi objecla Pelagius dicitur ab Auguslinb
jVopoiiiano,Qbiil ano,, 427, ies.te Theodorelo ( Sub ita respondisse: De eo quod fiieriiit arite adventum
fin, tpiius iiis!.), post decimuiri jSexium anniira Dotnini liomines sine peccalo, dicinius ttos quohiam
episcopatus; unde rcdarguas. Nicepliorum, quatuor dhle ddveniuinGhristivixcriihl quidaih sancteeijuste,
dumtaxat anhos ipsi .triljuentchi. De syijodoeui prae- secundum Scriplurarum sanctaruin tftiditionem. Reli-
seditin causa Pelagii abunde disseriavimiis. qka vefo, eliam secuhduhi ipsofiim teslinionium. a me
_b Ad Inn.ocentiumquidem,.ut opinor, missa sunt dicla non sunt,pro quibus ego salisfacere noh debeo;
•ea scripta de quibus agitur, sed a Zosimo accepta , sed tatnenadsatisfaciiotiemsanctmsynodignatheinatixo
ptist nipriem Innocentil (Disseft.3 de Synodis), Opi • illos quisic teiient',aut aliquando tenueruht.
nionis haeccausa est: Zosimus duas, ui saepe dictum Quibus SrerbisPcl.rgitis vidctur Mereatorcm refel-
esi, seripsit Africanis lilleras, in gratiam Goelestiict lere, qui ipshm eonsensiouis cuiri Gcfilestioin hac
Pelagii«,eo .-.an.noquo s.edere ccepit, nimirum 417 j proptisitionei, Lex sic tniiiiiad 'regna ceetPrum,sicitt
pnas primuni iiicertomertse apud Baronium, alieras (C Evangeliuiii, accusat. Sed ulvest iri pliiribusiunc
poslea, xi.kai.,Oclobris- Iri posiefioribus lueniihit. jiieiititus, sic in eo quoqiie ntendacii conviriciluf a
accepii a Pelagio libelli cura liiteris Praylii com- MercaiorC, ui postea videbitur.,
))iendatitiis.;Missusestautemlibellusadlnnocenliura, Verun) iniratus suni aliquaiido veliementer , quid
quein lioiidjim Pelagins sciebat defunctun), tesie causoefucrit ctfr Augiislinusnusquain; quod ego roc-
Augusiino(Lib. de.Grat:. Ciir. cap. 30). Cum igitur miherim, proposiiionem lialie, Lexsic millitadregna
par sit crcdere Pelagium noh aiio misissc consilio ccelorum,iicutEvahgelittm, ybcavefit ad exaineh. An
iitt.eras.et libellum.quaiii ad occupanduin Innoceuiii quia non piuatur continere errorem magni momehti?
anirouro , ut, si quid contra Diospolila.namabsoiu- Cur ergo tam acriter arguitiir a MercatOre'in:Corii-
iionem lenlaretuf in concilio, qnod yidebal a Gallj- monilorio , quod nonnisi gravissitna quaeque cdm-
canis episcopi.sapud TJieodotum tirgeri, Romacnon prehendere debuil ? rin quia non discrepat ab ista
reiraclaretur factum de persona Diospoli judicium ; quae prolixe examinattir, Etiam in veleri Tesidinento
nierito censeri possunt pos.lerioraPraylii et Theodoli promissumregnuin cmlofum(Lib: de.Gest.Palmsl.cap.
scripta ad eumdemInnocentium.cujus mors inOrien- 5..)? ilacc probabilior sblutio; Nam quod queritur
te noiidum innotuisset, fuisse directa. Biercator a Pelagio sequari legem,Evangeiio:_idip-
. ,,•?Theodorelns (Lib. y Ilisl. cap, 57) : Hierpsoiy- suro AugUslinusjpost dispuiatioiiemsatis pfolixam,
tjiiSjposlJoannem iliiiin qdmirgbitemjnortuum,Pratj- Ijis verbis exposluiat (lbid.): Qiidmodo\ergouonme-
iius vii-,- qui jiomiiti sugpuichre respondebai; illius rjlo commdvcfehlurfitii promissioiiis,filii libeimJeru-
Ecclesim rcgimen capessivil. Zosimus (Episl. Qj.ad saleinin cmlismternm_ cum ista: discreiioapostoiicd
Africaiws): EpistolamHierosolyinilgiiiepiscopiPrdy- _." alque calholica Pelagiiverbisvidereiurauferri, et.Agar
Hi_qui in Iqcuinguondqmsanclij pannis esl episcopusJ quodainmodo Sarm crederetur mt.uari? Et :postea :
vrdiifglus,ticcepimiis,_qiiieausm_Pelggii enixius aslipii- Quaprcpter ul de liac re quod ienlio; qua possuhi bre-
laibrintervenii, elc. Quibusverbis lilercatori fide.reiur tiitaiecompleclar; sicui veieri.Tesiainento, ,si esse ex
pugnare,, nisi ,-prius, facta, mentione Anii.ociifinaj Deo bonoet summo negelur; ila-et novofiiinjuria, si
synndi, iihas a Praylio ih causa„ Pelagii ad sedem veicri.mquclur.
aposiolicam scri.ptas,jilieras dixissemus . qtiarum . * llaec estvidua^cui adulatorie Pelagius scripsisse
pripres menVorireprsecessoris Joannis , postefiorcs accusalus est ab llieronyriio primurti (rDiaibg.Z ad^
yeritati daiaesinl. .._ Pelag. sub fniem): De hoc superbim luinofe , cl
».«r.*;:
Joanne5.porr.q. cui.Praylius succe.ssit, obiit die ,10 illa orandi prorumpit audacia, qtiascriberisdd viduam;
Jaiiuarii.ann.,417,dubiamquesui memoriam reliquit, quomodosancli debeanlorare pfqnhnlias: i Illeenim,
quanlumyis a flieodoreio admirabiiis dicaturj idque ihquis., merito ad Deum extollit manus,t. eic. Et
duas prrjBsertiraob causas : nam <)rigeni Pelagibque posiea ,: tdem adulans vidum, non erubesch dicere
liiinium favere crpdilus est, et cum viris sanctisslmis pielalem,qum nnsquamreperitur,.e,lc. , . .. ;...-.
jMi.ero.nymo,.Epiphanioque inimicilias gessit, aiil po- - Tum Diospolitanoin concilio (Lib,deGesi.PalessL
iius oiiia planc iinmerila.i,.. ,, cap. 6) : Posl hmc objeclumest, quod Pelagius iti co-
^ Objecta sunt Pelagio Dios.po.ii(Lib. de GesUPa-. dsin libro suo siripseril, posse Ii6i_iihemi,.si.velit,esse
Imst,cdp. ii) e.adem.qua)Garlhagine prius Coelestio: sine peccaiO:;,ctquod scribens tid viduatn adulatorici,
1° Adam raorlalem faclum , qui.sivc peccaret, sive tlixerit: i Inveniat apudle pietas, elc. i Adhmcautcm
aonpeccareti nioriturus essct; 2' quoiiiampcccalum Pelagius rcspondens ail : * Posse qitidemhomiitcm
403 JMARHMERCATORIS iOt
nem conlinensexhortatorium , in quoita habelur : A-omnis simplex benedictuc est, ergo simplex ille est
i Simplicitatem, inquit, sequi Chrisii famulamdecet: qui omnia praicepta J>legis impleverit. »
non iianc quse stultitia magis est quam simplicitas, • i. Asserere hunc iliud, quod toties jarii superius
sed illam de qua scripsit [ Baluz. Scriptura dicit J : dictumest, t Ad fegnrim coelorum libfbs Moysis,
» Benedicta anitna otnnis simpiex (Pfoverb. xi, 27, sicut Evangelium mittere, > nullus catbolicorum,
sec. Sepluag.); dicenle alibi Scriptura : Maledicfus quihoe capilulum legerit, dubilat, nec intelligendo
omnis homo qui nori permanet in omhibus quce scri- difficultalem aliquam pbterit susiinere. Et quia in-
pta sutit in libro legit, ul faciat ed(Deut. XXVH,26). discrele legem in eoderii -mpiissimo capitulo nomi-
Hinc, inquit, ostenditur non essesimplicitatem veram 5 navit, quod si Mosaicam, cujus lestimonium male-
quaeDei mandata inscnsata securitate conlemnit, sed dicti posuit, = aperle nos in Judaismum allrahere
cam quae legis praecepta sapienti timore cuslodit; tental; quod si, ad tegendum se per fallaciam, legis
dicente enim, maledictumcsse eum quinoh permanet nomine Evangeliuni se dixerit nominasse, d in eo
in his qute scripta sunt, a conlrario benediclum esse quidem quod legem Evangelium appellat, non errat.
non vult qui non omnia praccepla seryaverit. Et si e Sed in eo est impius, in quo sub f simili el acquali
CASTIGATIONESET NOTiE.
sinepeccato esse, et Dei mandata cuslodire, si velit, ',B ex quo Mercator sua decerpsit: non erit autem in-
diximus. Hanc enim poisibilitatem Deusei dedil; re- gratunilectori si utriusque fragmenia repraesenten-
liqua vero , qum subjecerunl, neque in libris noslris lur, non hic quidem, ne violelur lex notarum , sed
sunt, nequetalia umquam diximus. » His audilis sy- iri ndisserlatione de vila et moribus Pelagii.
«odus dixit: t QuoniamnCgasle taliascripsisse, ana- Habel edilio Vulgata, anima, qum benedicit, im-
theinatizasillos, qui sic iencril? » Pelggius respondit: pinguabitur, et qui inebriat, inebriabilur (Proverb.-yj,
t Anatliemalizoquasi slultos, non quasi hmrelicos, si- 25). Sepluaginta, •tyuyjh Tcoitra.
e\i),oyo-op.hn aii),i), «v«/>
quidemnon est dogma. » Si SuftwSvjf id
OUJ;sitTyjbfiav: esl, anima benedicta
Augustinus (lbid.) : Nos sane eum hanc Petagii omnis simplex, vir autem animosus inbonestus est.
defensionemin illa , quam prius accepinius, cltarlitla Hieronynius (Apol. advers. Rufin. sub finem), anima
legeremus,aderanlquidam saiicti fratres, qui se Pelagii benedicla, omnis simplex vir, animosusinhoneslusest.
tibros exhorlalorios vel eonsolatorios ad quamdam vi- Editio Vulgala longe consonantior textui He-
diiam conscriplos,cujus nomen non esi expressum, se braeo esl.
habere dixerunt, et admoriueruntrequirendumulrum b Nomine legis Pelagius Mosaicam intelligebat.
illieistaqum suanegavit essent forie conscripla, qup- Nam quod leslimoniumadhibuitex veteriTestamento,
niain hoc el ipsi ignorare asserebanl. Tumvero cum illud Aposlolus dc lege Mosaicainterpretatusest (Gal.
iidem libri ab exordio legerentuf, qumstia et inventa iif, 10). EtMercatoripsecoiilinuosubdit:Asserere/iu,ic
sunt: affirmabantaulem illi qul proiuleranl codicem, illud, quod toliesjam superius dictum est, ad regnum.
anle quatuor fernie ahnos;, se islos lamquam Petagii cmiorumlibros Moysis, sicut Evangeliummittere, nut-
libros habere cmpisse, ncc umqnam utrum ejus esseni 'p lus calholicorum,qtii hoc capitulum legei-il,dubilat.
ab aliquose audisnedubilari. Considefantesitaque nobis 'l Quamobrem cum benediciio maledictioni contraria
oplime servorum Dei cognitam fidemde hac re hon sit, nec aliud omnino sit maledictio quam ira Dci
posse menlifi, rcslare videbalur ut Peltigium potius punientis violatores legis, benedictionis nomine si-
in episcopalijudicio crederemusfuisse meniitum, nisi gritficari debet benevolentia Dei compensantis ob-
fieri poluissecogilaremus,etiamanle annostam mullos, servatores legis ( VideAug. libi dc Gest. ctip. 5 ).
c Nam si malediclus est oronis qui non permanet
aliquid stib cjus noniine, nontameh abitlo, [uisse Con-
scriptuni. in his quaescripla sunt in lege Mosaica,nulla profe-
Ex lris notanda quaedam. Primum viduae nomeri cio pars legis est, quae non debeal eliamnum obser-
non fuisse expressum in codice , quem coram se vari. Quod si ita est, totius jugum nobis adbuc fe-
Augustinus legi fecit; sed ut in uno deflceret, poluit rendum cst, cum tamen Apostolus clamet, nos a
in aliis Contineri. Alterum vidiiaih-hancforle appel- maledicio legis redemptos per Cltristum (Gal.
iatam revera fuisse Livaniam : fofte-, quod opiuatus Iii, 13).
est erudilissimus Labbeus, «vaypa^aw.wi-, Julia- d Sententia auctoris latn antiqui nolanda est ad-
riam , eamqtie vel Demetriadis niatrem exslitissc , versus quosdam novatores, qui Evangeliumnegailt
quod minus probabile; vel, quod credibilius, Juliani habereveram raiionem legis, Christuraque vere esse
Eclanensis parentem; .eo enim nomine vocatam te- legislaiorem.
stalur Mercator (Lib. Subnol. cap. 4). e Diflicilis locus, nec fere aliter exponendus,
CiaudiuS Menardus, qui in prima editione Gesto- quam qui ab Augustino lib. de Gest. cap. 5 tracla-
rum Palaestinorumvarianles ad marginem lectiones tus esl (Vide notas ad 42 anatheinalismos Rufini
scholiaque apposuit, credidit fuisse celebrem illam ]D Syri). — Norisius, ad agendamsemperfallgciam,le-
Melaniam qiiae senior dicla esl, qtiaequefovit Rufini gisitomineEvangeliumappellat, non errat, elc. Inter-
Aquilegiensis partes. Sed quo argumenlo potuerit media, ob vocem Evangeliumrepetiiam, exscripioris
opiiiionem suam firmare, non satis intelligo : ipsam vel typothetaevitio videntur omissa. Neque priorum
certe infirmant duo; nam Hieronymus (Dialog. 3ad- verborum lectio nobis probalur. Cacterum hic BB.
vers. Pelag.), cum meminU hujuSce viduae, Melaniae secuti rescripsimus, in EOquidemquod legem, etc,
jioinen neutiquam siluisset, siquidem ad ipsam scri- ubi Baluzius habet iu ID quidem, etc. GALLAND.
ptus liber esset. Et Augustinus (Loco de Gest. cit.) . f Similimtaiequali nos malediclo. Ita omnino ve-
testalur-in eo codice quo Pelagii libri, sive exhorta- teres libri; sed oinneS editioncs habenl simili el
lofii, sive consolatorii coniinercntur, nbmen viduae mquali, ex conjectura janlum. Viderunt enim viri
non fuisse expressum : exprimendum utique propter doclissimilocum esse meridosum, uti vere iriendosus
nobilitatem feminac facluram pretium libro, si Me- est. Nos arbitraii sumus retinendam esse veterem
lania fuisset. lectionem, cura fieri possit ut vocabulum similieias
Porro duos Ad Vjduam Hbros scripsisse Pelagius ita olim effictum sit sicut efficta sunt isla, filietas,
videtur : unum consolalorium, exquq dcsumpia sunt esurietas, nimietas, et similia. Similietate taroen faic
quae vel ab Hieronymo in dialogo, vcl in concilio viderelur scribendum, licet repugnantibus antiquis
Piospolitauo objecia siiut; aHfljwm exliortatorium, excmplavibus quo modo scribendjumest filietast licet
»CK COMMONITOMUMSUPER NOMINE COELESTII. 108
nos, qui sub Evangelio sumus, maledicto constituere A. latius eum cbmmendat. Post riiulta enim ibideiri ait:
non pertimescit, exsequans legi cireumcisionis et « Odisse, maledicere, et invidere, mentiri, detrahe-
omni Judaismo evangelicam gratiam : uude etiam re, et detraheniibus credere, leveaut nulliim putalur
discipulus ejus Ccelestinus aperte ausus est pronun- esse peccaium; sed hi qui hoc putant, obliti sunt,
liare: c Legem sic mittere ad regna coelorum, sicut c quoniam et levis praecepti obnoxios gehennae legi-
Evangelium. » musesse mancipandos. Dixisseenim, inquit, Domi-
5. Manifestum est enim , secundum Pelagium , num manifestum est: Quicumquedixerit fralri suo,
quia si sub eodem vel simili adhuc sumus vinculo , Fatue, vet Racha, reus erit gehennm.t
eiiam sub Evangelii tempore; a et si quid tamquam CAPUT V.
bomines erraverimus, aut unum de praeceptis Evan- ConveniturJulianus, el invilatur ad resipiscendum
gelii non impleverimus,b esse nos maledictos. Quod exemplosociorum.
si iia, quod absit, tamen ut ille vult sit dictum, ex- 1. Hos igitur in ejusmodi impiissimis erroribus
sequatum est legi veteri Evangelium; et ubi erit di- deprehensos, Pelagium scilicet et Coelestium, d ad
clum Pauli Apostoli : Christus nos redemil de male- satisfaclionem Ecclesiae Julianus, et caeteri sui par-
dicto legisfaclus pro nobis maledictum,quia scriptum ticipes, e vel modo condemnent; et si quos confidunt
est (Deut. xxvn, 26) : Maledictus omnis homo , qui B adversus catholicam fidem non recte sentire, nomi-
JIOHpermanet in omnibus quw scripta sunl in libro naiim designare non dubitenl, et f ecclesiastico or-
tegis, ut fapiat ea (Galat. m, iO). dine a nobis accipient pro nostra possibilitate reT
6. Quinetiam subdescendens liunc ipsum sensum sponsum, s aut ab eo certe, quem dicent a sensu ca-
lalius"in eodem sermone libelli hujus exsequitur, et tholico deviare.
CASTIGATIONESET NOTvE.
alicubi in codice Vaticano scriplum sit -filimialis. ris lestimoniisconfirmatimeluimusin absentumetnobit
BALUZ. — Simili * mtate quali nos maledicto. Sic Ba- inauditorum capita dictare senlentiam, nisi cum prm-
iuzius veteres codices secutus, ut videre est infra in senles fuerinl confuiati, etc.
ejusnoiis. At Norisius cum BB., simili et mqualinos e Juliani parlicipes jam lotos fereundecim annos
rnaledicto.Cotelerius vero Monum. Eccles. Gr. lom. perlinaciter recusabant subscribere tractoriae Zosimi
III p. 581 sic legit: Sed in eo esl impius, in que sub summi pontilicis, id est, condemhationi Peiagii et
timili mlate (hoc est, tempore) mqualinos maledicto, Ccelestii. Tunc enim, leste Mercaiore (Lib. Subn.
ctc. ( sub .*equali malediclo nos qui, elc.). GAL- cap. 6, num. 9), convenlus est Julianus, simulque
LAND.
a Ut si quid tamquam. Sic Norisius cum BB. Sed reliqui complices, cum scripsit epislolam illam ad
- Znsimum, quse ab hominibus fidis per tolam pene
Baluzius relaiivum quid omittit: minus recte. GAL- Italiam ad commovendos aniinos circumlata est,
LAND. _ ptiusi|uam perveniret ad summum poniificem (Lib. i
/
_ ^
b Locus liic per se admodum obscurus est, neque Operis imp. cap. 17). At Juliauus ipse testatur se
id mirum. Continet enim, nisi fallor, errorem, sed prius Zosimo scripsisse quam libros adversus Au-
communemMercatori cum Hieronymo ; quare lucera gustinum exorsus esset: orsus est vero anle ann.
accipiet ex his quae ad primum Rufini anathemalis- 419, ul demonstratur in dissertatione de libris qui
mum fusiustractanda sunt. Nunc breviler in "anteces- toto tempore quo vel haeresis viguit, vel Augusiinus
sum observa, Mercatorem fuisse in sentemia S. Hie- superfuit, de quaestionibus Pelagianorum confecli ~
ronymi de cliristianorum qui, cum veram fidem se- sunt (Dissert. ullima de tibris scriptis a defensoribus
culi sint, in peccatis lamen moriuntur, purgalione fidei adversus Pelagianos,_viventeAuguslino).
landem ab igne, et salule post diuturna tormenta. f Ecclesiaslicum dicit ordinem, quem Ecclesia
• c Unus Norisius, quia ob levis
prmcepiitransgresso. praescribit, quem iradiderunt Patres, quem servavit
res'obnoxiosgehennm esse mancipandos; cum, inquit in hunc usque diem quisquis vere fuit catholicus, ut
Dominus, manifestumesl: Quicumque, elc. GALLAND. nimirum apud idoneos judices, servala justiiiae forma,
d Hac loquendi forma significat Mercator subscri- illacsa charitatis lege, sine contentionis siudio, sine
ptionem tractoriae Zosimi faciendam; satis enim fa- maledictis et. caluinniis, sine artibus tenebraruro,
cere Ecclesigenemo potest, nisi qui praesliierit id, sine proximorum oflerisione, manifestis agentium et
non lanium qund ipsa exigit, sed etiam qua ralione defendentium nominibus, reciproco verilatis amore,
praestandum jubel, ut catholicos ab haereiicis cerla etc, causa agatur el finiatur.
nota discernat. Exigebai vero tunc temporis Iiujus- s Marius erudilissimo Labbeo visus esl Iioc
loqui
cemodi suhscriptinnem, ut hactenus scepe indubitatis in loco de Augustino, cui supramodum infensa erat
Patrum teslimoniis confectum est : sufficiat nunc D 1 tota Juliani faclio. Opinandi causa fuit quod lectio-
unum ipsiusmel Juliani ad S. Zosimum scribeniis nem Vaticani codicis ex Bellovacensinon correxisset,
nomine ociodecim episcoporum damnaiionem Pela- nec legisset, dicent, sed dicunl. Nam contra ipsius
gii Coelesiiique subscribere detrectantium. Sic enim opinionem facit hoc aperli-sime, quod, licet Marius
loquiiur (Libell. parl. IV, num. 5; vide disserl. de li- Commoniioriuin obtuleril Theodosio ante concilium
bellis Pelagianorum): Illud autem sanclitatemvestram : Ephesinum, illnd tamen non ediderit, saltem Latirie,
.specialiter admonemus,ne ad vestrani reprehensionem nisi post idem concilium vel inchoatum, vel absblu-
factumpuletis, qttodsic absenlumdamnationem ob Dei tura. At tunc ignorare non poiuit,: obiisse Augusii-
. timoremsubscriberenon audemus, docli per Scripluras, nnm, cum id teslareiur epislola Capreoli Canhagi-
humanam volunlatem prmceplis Dei non debere prm- nensis episcopi, eo lempore lecta in concilio quo
ferri dicentis(Exod. xxm, \ , juxta LXX) : Non cre- rem agebat contra Pelagianos acerrime (Part. it
des audilus vanos, nec consenties cum iniquo fieri le- conc. Ephes. act. d), vir alioquin, ut amamissiriius
ttis injuslus. El postea (Num. v) : His igilur et cmle- Augustini, ita curiosissimus eorum quae ad ipsum
* Licetse dicat pertinerent. Quem ergo speclant verba Marii?nuK
sequi Baluzium, Jmjus tamen sensum! lum definite, sed indeterminate, qriem Pelagiani di--
nonbene comperissevidelur Gallandius:nam ponit simili; cent a sensu catholico deviare. — Reoonit dicunt
atate duobus verbis, cumuna yoce scripserit Baluzius. Baluzius, et post eum BB. et Gallarid.
Ewt.
PATBOL.XLVIII.
107 „ MARII M^RCAT0RI5 408
2. Sicuteniih asuperiuspfsefatisumus, jammulti A tentes, et ppenileresuper hisqijae Hiaiesenserant pro-
qui Cceleslium et Peiagium cum eo fuerant secuti, fitentes, a sanctis Palribus digni habili miseratione,
juliani quoque participes et socii facti, dereiicto eo, suscepli sunt.
Pelagioque damnato, i>sedi apostolicae se submit-
CASTIGATIONESET NOTJE.
a In supernis, id est superius, ut edideruiit Labbeus synodalia loquuntiir slatuta damnatum; reliqui, quos
etGarnerius. Sic Fran.ciscus Turtianus.vocemavw6sii cupi hoc sentieniesin communioneecclesiaslicanon ha-
veriit de superhis iii ffagrtieiito Pauii Saroosaleni betnds, cjiciantur de citiiiatibus suis, el se in nosiro
seu potius DiodoriTarSensis,qaod exstat apud Leon- toliegio noveriht noh fuluros, nisi secundum ecclesia-
tium Byzantium inlibro tertioadversusNestorianos. sticum et chrislianorum principum constilutum; dam-
BALUZ. nalacum auctoribus sociisquedamnantes, se profiiean-
I>Vide quaedicta sunt ex Possidio in notis ad cap. tur catholicossacerdotes : quain formam eliam circa
5, qhibtis adde vefba Ceelestini scribeitiis in hunc ebs volumuscuslodiri, qui subrepe.ndumin ecclesiasli-
modum ad synodum Ephesinam (mptirt.conc. Ephes. cis causis chrisiianis principibus cfedtderunt, et alio
cap,-20)::De his ajilem qui cum Neslorio videnturpari ordine rursus Ecclesias occuparunl.
impielaie sensis.se,atque se sociosejus sceleris addide- Non erit inuiile, praecedenlia quaedam verba san-
futil, quaniqudinlegdtur iri eos nostfa sentehiia, ttimen cti pontificis de Regibns Cliristiatiis scribeiilis decu-
nos quoqiiedecerhimusquod videlur. Multaperspicien- j, menicae synodo huc refef re: Tantm causw finis, qui
da sunt in talibus causis, qum aposlplka sedes semper " superest, aclibus vestris, qumso, respondeat; quia no-
dspexil. Quod loquimur, Cwlesltanorum testantur lumus in modico vos deesse, qui maxima peregislis.
exehipta, qtlt spem de synodo ItuC usque gessefunt. Adjulorio apud reges terrm liis esloie qiim scripsimus.
Habent, si resipiscunt, copiahi reverlendi,quodhis solis Norunl et ipsi quid suis debeant prmstare lemporibus:
non permiuitur quos proprie cum auctoribus hmreseos sciunt qupd catholicmfidei fundamento sua regna sub~
omnitim frairum constat subscriptione damnatos. Per sislant. Pura ab limredibus sanclis paternm el avitm
Dei namque misericordiam aliquos ex eorum nuniero credulilatis veha servalur. Fluit ab illis incorrupia per
ad nos jam rediisse gaudemus. Quod hoc consilio fa- posteroSytiechanc in his aliquis mhquam limus infecit.
clum esl, ut quos conscienliamixla non potergt, saltetn Cusloditfortis sui fideiiscursus exordium, cumid quod
tetijeulia separaret. Hoe, moneo, vCstra fraternilas in origine acceptum est videtur in prole.
sequatur exemplum; sil caput sceleris, cum his quos

ADMONITIO
IN MARIIMERCATOMSLIBRUMSUBNOfATI0NUMSEQUENTEM.

Opus hoc secuhdum duas in partes distributum est a Mefcdlore. Altera nomenComtitpjiiloriiad Uclortm acce-
pit, qiiia pfmfatioriis locoest; allera Subnolaiionumad verba Julitini, qitod eslipsummel Opus. Vtraque mulla
pltine eximiapoinplectiiur; sed prtma polhsimum qumad histofiam specient; secunda, qumad dogmala, quatn-
qiiain et isia prodat de Juliano qumdarnad hunc usque diem iijnola.
tJna hic pef sequmslio iractanda proponilur, de morlalitaie Adm per peccatum: qlim velut qppendicts altin-
guntuf, de peccaiopfiginali, de baptismaet redemptione parvutofum, etc, Unde Mercalor (In Commonitorio
seu Prologo liujus libfi parte i): Tola summa inepii et n)3gis iittpii Juliani laborls ad nnam pravam redigi
•videlur sefiteritiairi, AdaevideJicet et Evae transgressionem eps nori fecisse mortales. Ei postea (In fine libri
$ubnot.): Seis iri ista, qiiae inter nos verlilur, quaestione de mOrtaliiaie, sCilicet generis humani, quse per
pfifrios tfahsgressbreSdivirii mandati generaliter per seiriiha percucurrit, et currit, et in finem usque cur-
sufa est, totam profsiis Causam tuam construi.
De temporealiquid liinc ppinorcoiiigi probabiliterposse. Scfipsit Metcaior posifheodpri Mppsuestenimorlem,
vt CPnsiaiex his vcrbis (Initio Prolpgi seu Cpmmoniforii): A Theodoro quondam episcopo oppidi Mopsue-
sterii; itiimo pOst obilutn$. Auguslini: Sancteerecordationis AUgiistinusepiscppus diverSis teroporibus, elc.;
aique eliaih post vulgtiltimipsius responsionemad opus postremutii Juliani. Sic enim Mercalor (Ibid., sub fi-
nem): Sanetus AugustiriUs sex suis libris qualuor priores ii.ljus eveflii, octo quoque posteriores singulis re-
ssponsionibus suis ad singula capita subjectis: quod utriusque Opris ciim in manus nostras venisset, elc.
Cuih igiiurTheqdOfui e vilti excesserit ann. 427, AuguslihUSann. 430 (Tlieodqretust» fine Hisl. Eccl.), et
ad Mercatoreni iri Oriehle pqsiium pervenire vix potuefil Optis tmperfectum, priusquam Ephesum adveniret
Bassuta diaconus, qui, ut cfedibile est, una cum lilteris Capfepli Caithqginensisepiscopi qtlutil hoc Opus, tam-
quam sacrum stirictissimiviriih defensionegraiim morienlis tesldmerilUm;tjoti videtur prpcul a vero Subnotg-
tiohes facias quidem a MercgiOre, sub finem ann. iol, quo habilg est Ephesi synodus, sed in: uhum librum
tollecttis impulsu Pientii, ahrio consequente; Mercalori quippeid procpi dubiq gcciderit, quod curiosis solet,
Opus diu exspecttitumavide legerit, cumprimum aceepit'; iecturiisubholaverit, et suo lempore Subnotalionesin
untim congesserit.
Interest lectoris tria hic qbservasse. Primutn, nos quidem Subijpititiqnesih octg capiiq pqrfilot fuisse, sed
iecutos hac iii re Mercaierem, qui toiidem excerpta ex Jutiahi libris examinanda sibi proposuit; variis nunieris
tingula capila, ipsUmqueComrhoniioriumdisiinxisse, ut si qiia nobis aliquando citanda sini, Iqnlo faciiius repe-
rianlitr, quanto piufibus iridiciis designala fueririt. Alterum, ad singiila Juliani excerpta Augustini respohsio-
nem (a), eisi Mercalor nori apposuerit, a nobis tamen subjunctain, ut utriusque dqctoris responsiones inier se
compositmmuluam sibi lucem refundanl. Postremum, nusquam, vel apud Mefcatorem, vel apud alios ejusdem
osvi auctores, plura per se qrCana, gum qd historiam Cmleslianampertineant,
' contineri,
' ut merito quispigm hoc
opusculutnidcitco vocei, Mystefiuiri hseresis Coelestianuerevelatum.
(a) Ad calcem relegandae visaesunt nobis[hae responsiones, quo expeditior textusevadal. EBIT.
109 LIBER SUBNOTATIONUMIN VERBA JULlANi. PRiEFATIO. lifj

MARII BIERCATORIS

LIBER SUBNOTATIONUM
IN VERBA JULIANI.

CUI TITULUS EST IN ANTIQUISEXEMPLABIBUS


* Commonitorium lectori adversus hwresim Pelagii et Ccelestii, vel etiam scripta Juliani a
Mario Mercatore servo Christi.
1. Quaistio contra calholicam Gdem apud b non- A occulte [Baluz. omtl. occulle] roditur,f necea palam
nullos Syrorum, et c praicipue in Cilicia a Theodoro proferlur; sed al>ipsis qui de ea e cornicantur, vel-
quondam episcopooppidid Mopsuesteni f jamdudum ut catholicis h intra Ecclesias, interim retinetur.
mota, nunc usque penes paucos eorum admodum t * Progenitores videlicet humani generis, Adam et
CASTIGATIONESET NOT.eE.
a-Vox commonitorii, quse in superiore opusculo magister.videtur venisse Romam ann.399, siquidem
pro instrumeiito liiis sive indiculo sumebatur, nunc " fuerit ille quem Hieronymus in Occidentem misit,
admoniiionem ad leclorem el.prologum in libruni ut poslea demonstraturi sumus. Dixit el nunc usque,
Subriotaiionum in scripta qusedaro Juliani signi- id est, ad ann. -451, quo liber ille conscriptus est, ut
flcat. monuimus in pra?f>tione.
•J>Syrus certe fuit RuQnus ille, quem Ccslestius in f Fuit hsec Pelagianornm ars frausque pene per-
concilio Carthaginensi lesiatur se audivisse Romae peiua, ut sua mysteria committerent fidis tantura
apud sanctum Pamroacliiuin, cum dicerei, <7«iotra- auribus, palam tegereot verbis in speciem caiboJicis.
Aux peccali non erat (Apud August. tib. de Pecc. Hinc Hierbnyiriiis conversa ad Pelagium oratione
Orig. cap. 3), ut mox referet Mercator (Num. 2). (Ep. ad Ctcsiph.) : Nosti, inqnit, quid intrinsecus
Fuit quoque Theodorus Mopsuestenus, qui oriundus discipulos tuos doceas, aliud ore commemorans,aliud
Antiocliia, undeaPbotio Antioclieuus vocatur (Cod. celans conscienlia, nobisquealienis et indoctis loqueris
38). Fuit deniquePaulus Samosatenus,ex quo primo B per parabolas, iuis aulem mysteria confileris. Et po-
nata est haeresis Pelagiana. stea : Loquere, quod credis, publice prmdica quod
c Haeresis Coelestiana, ut mox insinuaturo est, discipulis loqueris; aliud qudiunt cubiculorum tuorum
originem dnxit, si non primara, saltem vicinam a sccrela, aliud roslrorum populi, etc. Et paulo post:
Theodoro episcopo Mopsuestise, quae civiias Cilicise Sola hmc hmresisesl qum publice erubescit loqui quod
secundse. Hunc parec em indicavit Mercator aper- secrelo docere nori metuit. Magislrorum silentia pro-
tissime, quippe qui etiam Theodori fragmenta re- ferl rabies disciputorum.
fert, quibus bteresis illa conlinelur. sBaluzius, flde veterum exemplarium, fornicantur:
Joannes Maxeniius Mercalori consensit (Confess. falettir tamen Garnerium « optimo sensu » posuisse
II lom. Bibl. PP.) : Quod malum et pmnam mali in cornicantur. EMT.
universum eredimus transisse genus humanum. Nec h Praideslinalus (Lib. \, hcer. 8.8) :
Pelayiani seu
enim morlem corporis lantum, qum pmna peccali esl, Cmleslianicatholicm plebi permixti sunt, quia Eccle-
ticut quidam dicere volunt,sed et aculeum morlis, hoc siam aliamnon habent;el ideoubi eis evenerit, com-
est, peccatumingressum in mundum; quia non islis, nmnionem non renuunt. Dicunl enini unius confessio-
sed Apostolopolius dcquiescimus, qui et peccalum et nis esse in hac parte in qua eucliarislia conficilur. De
morteminomnes hominesperlransisse lestatur dicens : qumslione enim, aiunt, ngn de communione discer-
Per unum hominempeccatum intravit in mundum, et nimur.
per peccalum mors, el ita in omnes homines mors per- Hanc arlem animadvertit Hieronymus, cum scri-
transivit, in quo omnespeccaverunt(Rom. v,22). Pro- berelin baec verba (Episl.%Q\,inier Augustin.): Hmc
plerea recenlesab utero parvulos, nontantum ut ad- /-i perniciosissima hmresis^semper simulat pmnitentiam,
optionemmereanturfiliorum, autpropter regnum cmlo- ut docendi in Ecclesiis habeal facullatem.
rum (sicut Pelagii et Cozlestii,sive Theodori Mopsue- Augustinus (Lib. de Pecc. Orig. cap. 17) : Multi
steni discipuli, qui unum et idem naturale el originale eos proplerea sectabanlur, quia calholicm communioni
peccatum esse affirmare conanlur), sed in remissionem videbantesse socialm.
peccalorum eos credimus baplizari, ne pereanl in mter- Sanctirs Coelestinus (Parte in conc. Ephes. cap.
num. 22) : Obsistal illis per te Spirilus sanctus hominibus,
Consentit quoque Photius (Cod. 177), licet paulo qui ad quascumque consntur protincias pervenire, uf
obscurius, cum loquimr de quinque libris a Theo- eorum impia prmdicatip resurgal. Obsistitp eis-; ila
doro Mopsuesteno composiiis adversus eos qui ho- enim ut damnentur, quocumque perpeniunt innole-
mines natura dicunt, non volumate, peccare, quo- scunt; et lamquam non illis sentenliu lolies repeltta
rumque auclor nomine appellalur Aram, dissimu- sufficeret, longinquas terrqs remolasque provincias in-
lante Theodoro sub hac larva catholicos peccati quielant.
originalis defensores, Hieronymum et Augustinum. Sanclus Leo (Episl. 86) : Agnovimus quosdam
d Mamsisteni.Iufra p. 559, Mamsuesleni. Ita vete- presbyleros, diaconos, ac diversi ordims clericos, quos
res libri et editio Gerberonii. Atque ita aut Mom- Pelagiana seu Cotleslian.ahmresis Imbueril impticatos,
ptue-itenivulgo Scribitur istius oppidi nomen in an- ita in veslra prbvincia ad communionemcatholicam
liquis codicibus manuscriptis, non solum apud Ma- pervenisse, ut nulia ab eis damnalio proprii exige-
rium Mercatorem, sed eiiam alibi. Verior est tamen retur erroris; et pastoraiibus excubiis nimium dor-
lectio quam in ^hunc locum intulit Garnerius, qui mitantibus, lupus ovium pellibus tectus in ovile Do.
edidil Mopsuesleni. BALUZ. D non
e Dixit jantdudum, id est, saltem ante iriginta minicum, 1 Ikeresis depositis besiinlibUfSanimis,introiret.
Coelesliana contra fidem calholicant
a&uos. Nam Rufinus ille Syrus. Pelagii Ccelestiique peccati originalis longe notior fuit Orienlalibus Ee*
111 MARII MERCATORIS li2
Bvam, mortales a Deo creatos, nec quemquam po- A ita continefur : Proplerea sicul per unum hominem
sterorum sui prsevaricatione transgressi laesisse; sed peccatum intravit in hunc mundum, el per peccatum
sibi tanlum nocuisse, seque mandati reos apud mors, et ita in omnes homines pertransiil, etc. (Rom.
Deum fecisse, alterum penitus nullum. > v, 12), ibidem eos tantum reos dixit, atque obnoxios
2. Hanc ineptam et non minus inimicam rectae , illa prsevaricatione teneri, qui bunc in praevarican-
fidei quseslionem, sub sanctce recordationis Anasta- dis Dei mandatis voluerint imitari: non omnes, qui
Bio Romanae Ecclesise sumroo poniifice, Rufinus a ex ejus sunt per successionum seriem semine gene-
quidam [Balus. quondara] natione Syrus Romam rali; atque hinc laiius de sequentibus Iocis hujus
primus invexit, et ut erat argutus, se quidero ab ejus Epislol.sedispulat, et pronuntiat nullum hominem
invidia muniens, et per se proferre non ausus, b Pe- [Balux. homiiium] prorsus per generationem lsesum
c
lagium gente Brilannum monachum tunc decepit, fuisse, nec laadi Adacpeccati transgressione; t Sed
eumque ad prsedictam apprime imbuit atque insti- imilaiione, inquit, quia prior illa in genere humano
tuit impiam vaniiatem. peccavit, et illum reum et obnoxium fieri, qui bunc
! 3. Hic [Baluz. Quique] mox ausus in apostolum propria voluntate, non nascendo, sed peccando fue-
Paulum Commentarios d condere, cum ad illum lo- rit imitatus. >
cum nolissimum ad Romanos venisset Epistolae, ubi , 4. Huic Pelagio adhtesite Coelestius, nobilis natu
CASTIGATIONESET NOTiE.
quam Pela- B cilurcHinc ab Augustino (Epist. 186, ad Paulin.) di-
clesiis, imriio et aliis vulgo fidelibus, Biito : Pelagium, inquit, quem credimus, ut ab
Christum inimica. Unde impe-
giana gratise Dei perconstitntione
rator Honorius in ad Palladium Ra- illo dislinguereinr qui Pelagius Tarenli dicilur, Bri-
vennac data pridie kal. Maias, Honorio xn et Theo- tonem fuisse cognominatum,quod ul servuni Dei di-
dosio viu AA. CC, de pellendis ex Urbe Pelagio et texeris, novimus ; nunc autem quemadnwdum diligas,
Coelestio, solius Coelesliani erroris roeminit. ignoramus. Ab Orosio (In Apolog.) Briiannicus ; Do-
Et certe nata est pestis illa in Orienle, et liinc minus Christus summo prmmiofidei dignum judicat,
quasi lues pervasit Occidenlem, quemadmodnm in si quis hmc Fitium Dei possecrediderit, el Britanni-
dissert. de Auctoribus, etc, ostendemus ex Photi» cusAnoster, mox ut voluerit, se posse confidit.
(Cod. 54) : Jpsa, inquit, in hmresissive Pelagiana, sive Prospero [Carm. de Ingrat. cap. 1), coluber
Britannus :
potius Cmleslianaviyuit Oriente, el in Occidentem
quoque propagata est. Dogmaquod autiquisatiatumfelle draeonis
n Opportune lioc in loco confutanda esset po- Pestifero vomuitcoluber seimoneBrilannus,
pnlaris opinio, quod adversum fidei dedidicerint peccato Hac primoshominescrelos ditioneferebat,
Ut seu praeseriptum
originali dogma Pelagius Ccelesliusque mandaiumtransgrederentur,
a Rufino Aquileiensi; sed lex notarum jubet Sive ineulpaliservatalege manerenl,
Moitemlislam prorsus, qua carnemvitarelinquit,
prolixam disputationem rejicere in finem, ubi de Oppetefent, quasnon peecaloparta,sed ipso
Pelagianaehrjeresisdefensoribus, immo et de paren- Inslittiente
instituetur. Porro autem Ana- Deo, comesessel fixacreatis.
tibus disscrtatio quo
slasii Clirisiique anno Rufinus, de quo agitur, Ro- G Ab Hieronymo (In prmf. primi lib. in Jerem. et
maro venerit, facile potest colligi, si modo idem est, in prmf. tib. lerlii), Scotorum pullibus prsegravalus,
ut revera esl, quera Hierouymus Mediolanurii misit atque Albinus canis. Sic enim corrigenda vulgaris
ad Venerium. Misit enim cum epistola ad Ruflnum lectio, quse habet Alpinum canem; nam Britannia
Aquileiensem; epislola vero Romam aliata est, dicta est olim, et Scotia, et Albion (Buchananus in
postquam Aquileiensis ex ann. Urbe in patfiam seces- Hisl. Scotim). Hanc vero insulara semper aluisse
serat: ergo cum secesserit 2 Anastasii, aut sub molossos toto orbe notissimos, nemo nescit. Hac
finem primi, necesse est Rufinum venisse Romam auiera occasione animadverte, lector, falli conje-
ann. 2 Anastasii, qui est Curisvi 599. Verum id fa- clura eos qui existimanl noroine Albini canis signifi-
cilius concludetur ex: Apologia secunda Hieronymi calum fuisse ab Hieronyroo CoelestiumPelagii disci-
adversus Rufinum. Cum enim de hac ipsa episiola pulum; constat eiiim illum, quem ait Hieronymus
loqueretur, hanc ail ab amicis habitara fuisse Romae (Loco mox cilato) lairare per Albinum canem, non
anie iriennium. Cum igitur scripserit Apologiam alium esse a Rufino. Sic enim liabet: Irtslar Cer-
anno ultimo Anastasii, et Anastasius obierit die 27 beri spiriluali percutiendus est clava, ut mterno, cum
Aprilis ann. pontificatus 4, Cbristi 402, oportet Ru- suo magislro Plutone, silentio conlicescal. Quis au-
finum cum epistola venisse ann. 399, qui secundus v lem ignorat Grunnii, Calpburnii, Scorpii, Asinii,
Artaslasii.—De Rufino Aquilegiensi hunc locum in- Plutonisque nomine—Rufinum identidem ab Hiero-
terpretatur Gerberonius, Garneriusde Rulino Palaes- nymo appellatum? Briitanum. Secuti sumus scri-
tino, Hieronymi discipulo. BALUZ.— Hunc (Rufi- „ pturaro ilalibrorum manuscriptorum. Sciunt autem
num) nonnulli perperam confundunt cum Rufino u cibus. erudiii ferme scribi hoc nomen in anliquis codi-
Aquileiensi. Qua de re fuse disseril Fontaninus Hist, BALVZ.
lilt. Aquil. lib. v cap. 18, § 4, p. 415 seq., ubi et . d De Commentariis vide qiue prolixe annolala
lninc locum Marii Mercatoris illustral. Videsis et S. sunt ad caput 2 praieedentis Operis, simulque ad-
Augustinum lib. de Peccat. Origin. cap. 3, atque ad verte Iiac vocula, tuoa;,sed non signilicari maximam
euro locum notam BB. GALL\M>. temporis propinquitatem, consecutionem solam,
h Hinc constat Pelagium Anastasii temporibus neque enim Pelagius, ubi primum a Rufino venenum
fuisse Roma) \Apud Augusf. lib. de Gratia Christi hausit, illud continuo suis Commenlariis inclusit,
cap. 35). In ea certe erat ann. 405, cum scriberet sed prius docuit Coelestium, qui et ipse adversus
ad Paulinum cpistolam (Epist. 95), cujus ipse me- N tradticem peccati scripsit, anteqnam Pelagius Com-
mi.nit in liiteris ad Iunocentium datis ann. 418, di- mentarios eluctibraret, ut confectum est cilalo loco,
ciique scriptam ante 12 annos. Cene Angustinus parlim ex Prsedesiinati auctore, parlim ex Merca-
(Lib. de Pecc. Orig. cap. 2) Pelagium in ait diu Romaj tore, qui ejusmodi expositiones composiias fuisse
vixisse, immo diutissime. Nos vero dissert. de scribit ante vastationemUrbis.
c De Ccelestio tria traduntur a Mercatore, quod
Auctoribus, etc, osiendimus co yenisse jjam inde' a
teroporibus Damasi, nobilis natu, fu.erjt, quod auclitorialis schQlstsiiciui*
H3 LIBER SUBNOTATIONUMIN VERBA JULIANI. PR^EFATIO. 114
quidem, et iilius temporis auditorialis scholaslicus », A 5. <•Ausus quippe est palam publiceque liis ver-
sed naturse vitio eunuchus malris utero editus. Hic borum sententiis ejusdem sensum passim dissemi-
a Pelagio inslructus sensum isium impiissimum me- nare per populos: id est,
racius imbibit, ac b multos incredibili Ioquacitate td Adam mortalem factum, qui sive peccaret, sive
amenlise hujus stiseparlicipes et complices fecit. non peccaret, fuisset moriturus.
CASTIGATIONESET NOTiE.
quod naturaevitio eunuchus: ea fuere in hunc usque detur ut Mercatbr inter auditoriales scholasticos, et
diem incogniia; emendant vero quae vel a Gennadio Romre quidem, militaverit, eamque ob rem Coelestli
scripta sunt(Lt6. de Script. cap. H), vel aiTerri so- consors singula quseque lanto disiinclius noverit;
lent a receniioribus, ut quod Cceleslius Scolicse quanto propter societatem officii frequentius, ut fil,
genlis fuerit, quod ab adolescentia monachus, etc. in ipsius vitam moresque inquisierit ? Et certe raiib
Major enim fides adhibeuda est Mercalori tesli ocu- agendi quam sequitur tota mihi videlur de foro;
lato, quam Gennadio aut aliis majore temporis in- quid enim Commonitorio exactius ad regulas foren-
tervallo dislantibus. Hrjeporro voces, illius temporis, sis accusationis ? quid Subnotationibus conformius
non improbabiliter ostendunt Cceiestium adbsesisse consuetndini, qua solent ejusmodi homines libros
Pelagiojam inde ab Ariastasii temporibus. —- Si annotando legere?
constaret ilieronymum loqui de Cceleslio in profa- Nec omnino a rationc alienum videlur exislimare
nalionibus libri primi el libri tertii Commentariorum _. Marium Mercatorem Roma oriundum, vel, quod ma-
in Jeremiam, facile assentirer Baronio et Usserio " gis opiner.e Campania; atque ila fuisse Coelestiinon
censenlibus Coelesliumfuisse natione Scolum , prae- tantum muneris sociiim, sed etiam palrise consortem.
serlim cum constet magistrum ejus Pelagium fuisse Ccelestium enim fecimus Campanum in nolis Com-
cx Britanniaoriundum. Garnerius suspicaiur aut Ro- moniiorii, neque leves habuimiis faciendi causas.
maniimaut Campanum fuisse, certe oriundum ex pro- b Vix credi potest quam multos suas in parles Cffi-
vincia Latini nominis. BALUZ. lestius traxerit. Angusiinus de ipso scribens ad Hi-
a Scholasticus, qui vocatur a Mercatore auditoria- larium (Epist. 1S7): Consorteserroris ejus plures sunl
lis, a concilio Sardicensi (Can. 10) forensis dicitur :^ quam sperare possumus; et ubi non redarguunlur,
Si quis dives vel forensis scholasticus episcopus fieri etiam alios ad suamsectam seducunt;elsic crebrescunt,
dignus habeatur, non prius consiitualur quam lecloris ut nescianlquo sint erupturi, etc
el diaconi et presbyleri ministerium peregerit. Diciiur Paires concilii Carihaginensis : Multi qui eorum
et ab Augustino (Tract. 7 in Joan.) legispefilus : perhibentur essevel fuisse discipuli, hmc mala, quibus
Qui habent causam, elvolunt supplicare imperatori, fundamenla chrislianm fidei conantur evertere,quan-
qumruntaliquem scholasticumjurisperitum, a quo sibi lumcumqueaffirmare non cessant (Epist. 175).
preces componanlur. Scholastici ubique metitio est c CoelestiumPelagio audaciorem fuisse in proden-
apud veleres. Advertendum autem advocatum cau- da sententia, testatur Hieronymus (Episl. ad Cte-
sarum publiearum.ecclesiurumqueet civitatum, defen- siph.) : Silentia magislrorum profert rabies discipulo-
sorem scliolasticum nominalum fuisse (L. n Cod. ' ruin. Augustinus (Lib. de Pecc. Orig. cap. 22) : In-
de Advoc. Concuss.), et a civitatibns appellationem ler istum et Cmlestium in hdc qumstione,de parvulis
accepisse. Sic Eusebius, qui postea fuit Dorylsei epi- C | propter peccatumoriginale baptixandis, quid dislat, nisi
scopus,cumNesiorioresisleret,fuisse dicitur a Theo- quod isle apertior, ille occultiof fuit; ille perlinacior,
phane scholasiicus regiae urbis (Can. 97 Cod. Afr. iste mendacior; vel certe ille liberiorj iste austerior?
Eccl.). Sic Severus, cui scripsit Ferrandus epistolam Illeenim necin Ecclesia Carihaginensi damnare voluit
(Pag. 132 edit. Divionensis), cujus argumentum est : quod in Romaria poslea se tenere confetsut ett, et cor- [
Quod DominusnosterJesus Christus situnus de Trini- rigi paratum se esse professusest, st ei tamquam ho-
tate, appellatus est scholasticus Constantinopolita- mini error obrepsit. lste autem et illud dogma dam-
nus, etc. ' navit lamquam conirarium veritali, ne ipse a catholi-
=lllse autem voces, auditoriatis schotasticus, modo cis judicibus damnarelur,etid sibi defendendum po-
conjunctae usurpantur a scriptoribus, modo diviste, siea reservavil, aut mendaciter damnans, aul callidt
una tamen eademque signilicatione; divisarum pas- interpretans.
sim exemplum occurrit; conjunclas adliibuit Au- d Vide, leclor, quibus capitibus Mercalof conline-
gustinus (Lib.v advers. Jul. cap.i), cum Julianum ri dicat haeresim Coelestianam; vide item quibus et
alloquens, Audiloriales, ait, scholasticos tangis, et di- Auguslinus (Lib. deGest.Palmst. cap. 11), et alii ejus-
cis contra me clamaluros, o temporalo mores! etc. dem aevi scriptores.
Et alio in loco (Lib. n ejusdemOperiscap. 10): Num- Anctor librorum hypognosticon (In prmfat.) : Cu-
quid Irenmus, Cyprianus, Reticius, Olympius, Hila- jusmodi dogritalisista eslnefanda blasphemia,'Adam,'
rius, Gregorius. Basilius, Ambrosius, el Joannes de ' sive peccasset, sive non peccassel, mdriturum fuisse;
plebeia fmce sellulariorum, sicut Tulliane jocaris, in item peccattim ejus neminem nisi solum ipsum no-
vesiram invidiam concitali sunl ? Numquid mililes? n cuisse; iterura posse hominem per liberuiri arbitrium^
numquid scholasliciauditoriales ? numquid naulm, ta- tamquaro per se sibi sufficienlem implere quod ve-'
bernarii, selarii, coqui, lanii ? numquid adolescentes lit, vel eiiam meritis operum a Deo. gratiam. unicui-
ex moriachisdissoluli ? numquid poslremo de quali- que dari; libidinem naiuraleesse bonum, nec in ea
cumqueclericorumturba istisunl? esse quod pudeat; parvulos baptizatorum filios non
Non possuin silere quid ex bis verbis conjecerim, traliere originale peccatum, neque peritufos a vita
nec forte improbabiliier, Julianum nempe, dum isia ceterna, si sine sacraniento baptisnii ex hac vita
diceret intendisse, in ValeriumComitem, qui vir mi- : migraverint. ;,
litaris; Constantium, qui vicanus, et infima ex plebe; Auctor libri qui Praedeslinatus dicilur (Lib. i, hmr.
Marium Mercatorem, quera sCholastici audilorialis 28) : Tuncilti. (Coelestio)pbtulefunt libros tuos,ubi '
nomineintelligat; Jacobum et Timasium, qui adole- dicebat, ipsam sibi hominis ttaluram ad perfectiohem
scentes monasticam vitam professi, et Paulinum Coe- ' posse sufficere; hoc esf, tantam potest hbnib exercere
lestii accusatorem, qui inier diaconos merebatur :' justitiam, ut etiam sine peccatb possit esse, si velil;
omnes acerrimos haeresis Pelagianse. insectatores, Adammortalemfacturo,quisiyepeccafet,sivenoiipec-
omnes singulari aliqua necessitate Augustino devin- caret,esset moriturus; siclegem misisse ad regrium,
ctos, omnes a duce agminis catholici adversus fa- sicut Evangelia; infantes in remissionem peccatorum
ctionem Chrislo iniroicam inslruclOs atque immissos. baplizandos esse propler solam regulam universalis
• Quod si haec
conjectura non omnino contemnenda Ecclesia3;nihil obfuissegeneri bumano peccatum Adaj.
estj ut certe non est; an non ex ea consequens vi- Illiautem,sive anlequamdamriarenturabuhiverialiEti-
113 MARII MERCATORIS 116
t Quoniani peccatum Ariselpsum solum Isesit, et A. < Et quoniam sic lex mittit ad regnum ceelonim,
non geiius humanum. sicut Evangelium. >
t Quoniam infanlesqui nascuntur,in eoslatusunt, 6. Haec atque alia ejusmodi ipsi etiam Juliano et ,
in quo Adam fuit ante praevaricationem. cseteris ejus commanipularibus placuere. Quse, cum
t Qubhiain taeque per moftem Adae omne genus cognita atquedelecta,ecclesiaslica fiiissent
cumpraj-
liominuri)moritur (Baluz. moriatur], quia neque per fatis personis auctorilate damnata, h librorum
quo-
ressurrectionem Chrisli omne genus hominum re-
' que numerositate c ab eodem Juliano defensa sunt,
surgit; ei cum Pelagio etCoelestio * in damnatiri-
« Quoniam infantes, eliamsi noh baptizentur, ha- placuitque
befii vitam seternairi. > ne iestiuiri mimerari.
a Quie quinque capitula rinairi 7. Tunc contra pueriles ausus ejus sanctse recbr-
iiripiissimam et rie-
fandam sententiam generant. datibnis « Auguslinus episcopus diversis temporibus
AdjeCit prsetefea t posseesse hominem sine pec- diversos condiditlibros, ex quibus omnibus Julianus
cato, et facile Dei mandaia sefvare, quoniam arite f unum de diibbus pririio tempofe ad « Valefium
Christi advenlum fuerunt homines sine peccalo. edilis elegit, cui quatuor libris a sead^Turbantium
CASTIGATIONESET NOT.,32.
clesia, sive posteaquahidaninati suni, non cessaverunt B adversus eosdem hrereticos in conciiio universali
scribere pbsse hominem sine peccato esse; et nihil ediderunt. At ipsos posiea daronari numquam acci-
obfuisse Adam generi huroano; et legem sic misisse dit, quin annumeratus sit Julianus. Damnatio priroa
ad regiium, sicut Evangelia; et inlantes non ideo continetur aclis a sancto Ccelesiino in Concilio Ro-
baplizandos, qniahabere possint originalepeccatum, manb adversus Cmlestium, Pelagium el Julignum,
et natUram tam bene factam a Deb, ut sibi sola suffi- quse lecta sunt atque approbata in concilio Ephesino
ciatad hoc ut possitcarerepeccatb. (n parl. coytc. Ephes. acl. S, in synodica ad Cmlesti-
a Hanc nempe : Nulluin esse
peccatum ab Adamo num papamY.Secunda est in epistola Gelasii ad epi-
traduclum in posteros. Illud ipsum porro, quod snb- scopos per Picaenum constitutos (Epist. 7) : Pela-
lijiter in qtisestionibiis de peccato originali Mercator gium, Cmlestium,Julianum, cmlerosquecompturesora- ,
fecii, prsestilit Prosper in qusestionibus eiiam adgra- lorim facundim viros in hac assertione probavimus
tiam pertinenlibus. Sic enim all (Epist. ad Rufin. fuisst conviclos, et tam ecclesiaslicisconstitutis quaht
deLib. Arb.) : Pelagianu hmresis, quodogmale calho- imperialibus eliam percussos fuisse prmcepits.
licam fidem deslruere adorta sil, etquibus impielatum Hsec verba, tam ecclesiasticis quam imperialibut,
venenisviscera Ecclesimaloueipsavitgliacorporis Cliri- etc, maximam lucem Mercaiori fidemque faciunt;
sti voluerii occupare, nptiora sunl quam ut opere nqr- namniillum reperilur imperiale prsecepuim adversut?
raiionis indigeani. Ex his tamen uha esi blasphemig, Julianuri), nisi illud, ciijns a tbeodosio facii, post
neqiiisshnumet subliiissimumgeftnen aliarum, qua di- oblatum.Commonitorium, Mercalor mentionem fecit
cunt gfatitim Dei secuhdummerila hominemdari. (Vide notas ad litulum Contmgnii.). Terlia reperilur
Uirique discipulo praeiverat magister Augustinus, {, 'J apud Pholium (Cod. 54): Damhavit et Jqannes Alexan-
nbriverbo tantum quOd pluribns teslimoniis probari drijius episcopus in Apologiaad Gelasium urbis epi-
pbsset; sed facto magis, cum ad Albinam, Pinianum scopum, noh solnm Pelagianam hmresim, verum tdtim
et Melaniam duos de tnta liaeresi libros conscripsit: Pelagium ipsum atque Cmlesliumuna cum Juliano,
alterum de Gratia Chrisii adversus Pelagium, alte- qui in liac ipsis secia successissedeprehensus est.
rum de Peccato Oiiginali conira Ccelestium. Qua eCum sanctusfideidefensorscripsissetlibrumunum
partitione id etiam oslendit, quod srjepe monuimus, de Nupiiis et Concupiscentia ad Valerium Comilero,
uirumque heefeticum totam impielalem defendisse respondit Julianps libris qualuor, ex quibus excerpta
quidem, sed ajlerum magis alteram partem, qiiasi qusedam sibi a Comite missa confutavit Augustinus,
suam susceptam. libro altero de Nupt. et Goncupisc. cum ea pularei
> Numerositatem dixit, non absolutam, sed compa- esse fidelia; sed curn accepisset libros ipsos, excer-
rativam, ut aiunt, qtiaeajsiimatur liabita ralione argu- ptaque non saiis )'espondere libris intellexisset, ppe-
menti- Nain prajter libros quatuor quibus Julianus co- re,uiait, elucubratissimosexlibrisad qualuorJuliani
natus est respondere libro primo Augnstini, de Nupt. respondit (Vide lib. nRelract. cap. 53). Julianus in-
et Concnp., ut statim Mercator dicet, etalios octo, terim octo alios secundo Augustini reposuit : re-
quibiis secundum ejusdem liiuli librum oppugnavit, - spondit rursus opere posiremo sancius doctor mori-
iiullos videtur de hac qusestioriescripsisse; nisi quis bundus, quasi cygnaea voce. Verum de libris Juliani
liiteras ad Rufum Thessalonicensem inter libros nu- diligentius quiddam afferetur in dissertatione de Pe-
merare velit, aut certe respiciat ad librum de Amore, lagianse hseresis defensoribus : nunc id unum obiter
CommentariosqueinCantica.etlraclatnmdeCoustan- nblandum, libros quatuor ad Bonifacium contra duas
tia, quorum meminitBeda (Inprmf. Cantici Cantic). J) epistolas jPelagianorum scrjptos ab Augustino vulgo
0 Quod ait, Juiianum cum Ccelestio et Pelagio in credi conlra Julianum, quem ipse quoque pulavit
damnalionelertium numeralum esse, spectal, opinor, Augustinus utriusque epislolrjeauctorem; revera ta-
adconcilia duo, Romanum scilicet, cujus actaCoe- men primum conlra Ccelestiumfuisse, ut qui scripse-
leslinus EplVesummisit; et Epliesirium universale, ritad clericos Romanos epistolam quaa refeliitur;
' quod adversus Nestofium ejusque faciionem celebra- tres alios contra Julianum, qui licet fatealur suam
tum est. In his enim Julianus primum legitur nomi- esse.qute est ad Rufura Tiiessalonicensem, aliam
naiim damnatus cum Pelagio Ccelestioque, et aliis amiegat, nec Auguslinus Aif&lelur(Lib. i OperisImp.
episcbpis ex Italia ejectis. Vide synodicam ad Coe- cap. s 17).
leslinum {iip.conc.-JEphes.act. 7), etobiter corrige Juliani opus prlmum, libros quatuor continens
huriciocum : Cumipsisetiam PelqgianielCmlesiiani, scrlptos contra lib. i de Nuptiis et ConcupiscentiiSi
ac nonnulli de iis qui tx Thessqliaejectifuerunl, legen- GALLAND.
dnm enim, ex Italia, Ut ostendimus ineiogio juiiani s Comitem. Meminit autem istius rei Augustinus
(pissert. 2 de Auctorfbus, elc). , , lib. n Retracl. cap. 53. BALUZ.
','a, In tractoria Zozimi, qure damnationem Pelagii .^Fuitille quidem episcopus, sed incerlse sediSi
Coelestiique conlinebat, nulla fuit menlio Juliani, qui cum adhresisset aliquamdiii Juliano, rediit post-
liulia quoque in octo canonibus qnos Patres Afficse modum ad calholicamfidem. Unde Auguslinus (Lib.
M7 LIBER SUBNOTATIONUMIN. VERBA JULIANI. PR.EFATIO. 118
absolulis contradiceret: » sequenli verp uni oclo Asuper hac re alios elabbratos pehilus ignorare.
ullimis voluminibus ad h Florunj emissis respon- 8, Quibus «• bctb ullimis 9 horrida loquacitatc
disse se jactat, fingens multos ejus sancli, viri eyagatusjdisferiuiri se ihagis osteritare, ei scibluin
CASTiGATIONES ET NOTiE.
i QpefisTinp. cap. 1) Juhanum alloquens : Dlinam dero, si tres nqn supervenerini, dispoho, si Deus volue-
imilefis furbahtium post illa tUa sctipld, et post has rit, et qgm pqspi.sincipere, simpl pgens.ulrumque; et
tiias Uiudes,quibus cinn dicis magnovirlulumfulgoie hoc scilicel, et iilud de retractatiohe opuscutonim ng--
consp'icuum,aveslroerroreiiberalum.. slrorum, nocturriis el diurhis iempbribus in singula
a
'. Opus'ejusdem Juliani ppslremuni librorun) oclri distribuiis. .:;:,-
confra iib. u de Nupliis. GALLAND. Quibus ex verbis cpncludere licet sanclum doclo-
h Eiiit' et ille quoque unus de episcopis Julianl rem tres Juliani posteriores ljbros npndtini accepisse
sociis et sede pulsis quod detrectarent subscribere eo tempore quo, resporisione ad quartunV incboata ,
formulae firiei a Ziozimoprjjescriptse.Nunjeratur en.i.ni scfibebat ad Quodvultdeum. Scribebat Vero post ab-
iriter eos quos Epliesina synodus a Coeleslino dain- solulos duos Reiractatiouuii) libros, nt ipsemel icsta-
nalos lesiaiufv et iterinn daniriat: Perlectis U's qiim tuf. At eos vix-abspjverat, ut tradU Ppssjdins (Jji
de impiorumCmlestii,Pelagii, Juliani, Pefsidii, Florii, vilaS.August.cap. 28), cum Vafidaii in Africam
Marceliini, Qjonlii, reliqugrumque eadem cum illis irruperum, cunctaque ferro et igne vastaiites , nbri
sentienlium, depositiqneo pielate luq islic decfetq et lerram tantum , sed etiam mare infesturii habuere.
constitula sunl, jitdicuvimus<Cinos quoque ea solida Cum igitur Vandaji in Africam Jtrajeperint 3rin. 427,
firmaquepermdrieredepere (u part. conc. Ephes. aet. Bonifacium fuderirii ann. 428, illeque se Hipponem
5, cj» synodica gd Cmlesiinumpapam). Regium receperit, Urbemmunitissiriiam tbtius Alricse,
Opus quod Coniineiur octo iliis libris, Jmperfe- inlerim dnro Vandali totam Mauritaniarn Numidiam-
ctiim dicebaiur, cUri)a v. c. Claudib MenardO editi g' que depopularentur, clausumque Hipponis portum ,
fujssent dnQtanttim priores libri (Au. lt>27, .Paris.)_ tenefent; curtique tertio mense obsessi a Vandali»
nunc a multis post quatuor aljos 3 v, c. Hieronymo Hipponis Regii fato functiis sit Augustinus ann. 430,
Vignerio additos (Ann. 1655, Paris,) Pej-fectum ap^ v. kai. Septerobris, adniodum probabile est, si nori
pellatur.Mallet VosSiuS(Lib.ideHmr. Pelag. cap, 6) omnino certum , interclpsp comineatu non poluisse
vocari librum Altercationis propler Gennadiuin, cil- posteriores Juliani lihros ad Augusiinum perveriir.e.
jus sunt haec verba (Lib, de Script. Eccl. cap>46) : El certe ante obiiuro sanctus fidei defensor librum
Hmresim Pelagii defendere nisv,s scripsit adversus Au- de Hseresibiiseljicnbravil, quem tamen non alia con-
gustinum impugnalorem illius libros qudtubr, ei ilerum diiioiie se scripturum proroiserai, quam si tres por
iibros septem. Esl eliam liber Aliercalionis amborum steriores iibri, quos in dies exspectabat, non affer?
suas paries defendcnlium. rentur.
Vetefem appeljatjonem retinendai.n suadent verba Quid quod inspeclis attenlius libris a Vignerio edi-
quse sunt in indiculo Possidii edito (Ann, 1564, LoiJa^ tis, non absurde quis opinalurus sit, vel Augustinum
nii) ab Ullimmerio: Conlra secundam Juliatii respbn- quinto Juiiani duobus suis respondisse, vel qiiinittni
sionemImperfectumOpus (Inprmf. ad poslremumiUud et sextura Ariguslini jn unum posse conjungi, Na.nj
Opus Ajigustim); qiiseqiiefrustra inquirasin aliis vulr cum singulis Juiiani librjs suus sit ab UJSO in allerum
gatis editionibtis. Uude mirarisobiit oliquando, cuf transitus satis maiiifestus, in boc vel uulltis esl, vel
Vignerius liane appellalioiiein arbifratus sit factam paulo obscurior.
lantum post cditionem Menardi, atque ita in indicu- Yerum omnes octo perveftisse rid Arigustinum,
lum Possidij irrepsisse; cdiiio enim Uilimmerii pius aliquis non incredibiliter hiiic CQriClridat;'primum r
COannis ediiiojiein Menardi antecessit. G teste Prospero ejusque exscriptQfe Genriadjo, credV
Sed juyat paulo cuiiosius io hanc rem inquirere, tum est, in hunc usqiie diem , pbiisse Ajigustinuja
et pisi fallor, liquido deraonstrare, retinendarii om- inter respQnderidum Julianb. At si Coristet pnor opi^
nino Possidii sententiam; quippe cuiri Augustinus, responderit sarie duobus fere integris aiinis ante
vel solos quinque priores Jibros JulianJ acceperit", riio, obitum. Deinde sextus liber jion iia caret prsefalione,
iiiipedientibiis bellicis tuinultibus, «e alii mittefeii- quse in aliis apef ta bst, qiiin satis discerrial.ur a quinto,
lur; vel si omnes acceperit, inier respondendiim iitjfacile intuenli patere pOtest. DeriigribSi uni quinU)
sexto mortem ohierit. Sic enim verum erit, et qiiod Juliani quintus, et sextris Augusti.nifiespbndeanj, vel
Possidius scripsit, Opus istnd esse imperfeclum, et singulis Juliani libris suos siriguibs Augiistious noji
qnpd Iradidit Prosper chronographus {ln Chrohic. apposrierit, quod bifihino prsestitit iri pfibribus qua»-
ad coss, Theod, XIII^et Valentin. 111),Augmlinum in* tubr; vel quSriitls et sextus coalescere debeant in
ler impetum obsidentium Vandalomm ih ipso dierum tthuri), qul hoc pacto excrescet eo usque, ut duplp
suorum fine libris Juliani respondentem, el gloriose iri ferfe superatufus sit riVaxittiumaliofuri),
defensione christianm gratim perseverantem moriuum His arguirienfls ,sua,"est nori iinprobabilis soluilo.
esse. Nairi lestimoniuirilProspbri bleiyataubtpritas Possidii;
Augustinus igitur ad Quodvultdeum (jEpis*. pmfi- ille enim lbiige positus qiise audiVit, iste quse prse»
gitur Operi Imperfeclo): Respondeo, inquit, librts Ju- sens usufpabat oculis, 'meroOfiaeittaridaylt»'Deinde si
liani, quos qctoedidit post illos quatuor quibus uniia quid valeat securiduri) afgumerilujri, epde.in jure sexr
respondi; hqs enim cum Romm accepissel frater Ali- tuiri librum in tres partlfi bpprtuefit, bfeves illof
pius, nondum omnes descripseral, cumoblatam occa- JJ quidem, sed sua tatrien prsefatiorie atp^ argumenti
sionemnotuit prmterire, per quanimihi qmnque irans- varietate satis distinctos. Denique U qujd yirium ha-
misil; promiliens alios ires cito se esse missurum, el beat ratio ab infjequaiitaie librorum petita, sextps *
mulium instans ne respondere differrem: cujtis insttin- quinio secerni no.ridehel, ne quinjlus pierse solus vix
lia coaclus sum remissiussemper agere quod agebdm, superet diinidiain parteiri securidi.
utpperi utrique non deessem,unidiebus, altefi hocti- Utut sit, excepefit octo librbs jiugustinus, aiit
bus, quando mihi ab aliis. hinc aiqiie qiiinque talitum ;"fesbooderit; srix tejisj;an Jiseseritin
hinc venire non desistentibusoccupdiiohibus
parceretur. Agebqmvero sexio: cohstat profecto ribP.fespbri.dl.sseoinnibus,
rem plurimum neccssariam, riam retraciabtim Opiiscula nec opus absolvlsse, atque iilrid riVeriloImperfectum
mea... et duo volumina jam absolveram.,. restabani a Possidio dicturij fuisse. Qiiare riec rilla-.fijit causa
epistolm et traclatus populares, quos Gfmci homiliqs idoriea cuf mutaretuf appellatio Qperis Imperfecli,
et
vocanl, piurimas episiotarum legeram, sed adhuc nec ulla ratio cur afltiqua non retineatur,, nisi forfe
nibil tnde dictaveram, cum me etiam isli Juliani lif>fi cum Gennadio Aliercaiionis nomen, propter dispu.*
fcatpare cmperuni, quomm nunc quarto respondere laiuli iormam, inagis placeat.
•<*pi.Qugndo vero id expiicaverq, quiriioque respori- a Augustirius (Ih pfmf. Hb. n Op. Imperf.); F#*
!*9 MARII MERCATORIS 120
volens, post innumerabilia R conyiciorum probra,, A nec noxam eorum ad posteros origlnana succession*
quse in sanclum supradictum virum est jaculatus, transisse; sola autem imitatione iilorum, qui divina
ha3Cimpudenter, immo jam impie defendere [Balus. mandata contempserit effici reum. >
add. ausus est], quse a Pelagio Coelestioque eum in 11. Hoc ergo, ut dixi, «lotum opus, cum studio-
perniciem suam didicisse superius memoravimus; sius perlegissem, breviter pro nostrarum virium fa-
quamquam sicut jam prioribus quatuor libris h ea- cultale, * Subnolationibus [Baltiz. add. ex] libris
dem et seiriper eadem volvens, et nullum prudenler ejus, ubiubi opportunilss exegit, apposiiis, ego quo-
inveniensexitnm, injuriisetcontumeliis magismem- que respondi, quo lector post lanti patris et magi-
branas seu charlas quanl ulla fidei rectse ratione stri lubam, nostram etiam palearem fislulam non
complevii. Et cum hajc summa brevilale et Scriplu- aspernatus assumere, tota intelligat brevilate Julia-
rarum sanctarum atque divinarum auctoritate esset num in elaborandis numerosissimis libris inanem et
qusestio perlraclanda, plnrimam sibi distortam et plenam potius jactantise cum summa impietate ope-
omninonon necessariam loquacitatis conscripsit ma- ram impendisse.
teriam, de qua et impia cuderet, et prorsus ageret 12. Sane quoniam easdem ipsas quas dixi Sub-
nihil. Nihil enim agit qui impielati operam navat. notationes in unum corpus redigere me debere tu
9. Sanctus [Balux. add. tamen] ssepe dictus epi- B quoque , s venerande presbyter Pienli, jussisti,
scopus Augustinus » sex suis libris quatuor priores parvi imperatis non ignorans in maledicta el effre-
illius avertil, octo quoque posteriores singulis res- natseillius linguse nos convicia incursuros. Sed quid
ponsionibus suis ad singula capiiula subjectis, sic jjjossunth extra [Baluz. add. Dei] Ecclesiam alligati
vanos ejus et plumbeos pugiones malleo catholicse rabidi canis lalraluS; Gloriemur nos * tantis viris,
veritatis obludit, immo confregit. tantisque ecclesiasticis doctoribus tolo plane orbe
10. Qttod ulriusque opus cum in manus nostras fulgentibus, in quos ille tam inaudita, tam nefanda,
venisset, studiosius perlegi el intellexi [Baluz. omit- lamque obscena atque atrocia maledicta jaculatur,
tit siudiosius perlegi et intellexi], quiatota summa parlicipes ac socios fieri.
inepti et magis impii Juliani laboris d ad unani pra- '. 13. Scio sane quod eiiam de ordine capitulorum
vam redigi videtur senlentiam : < Adsevidelicet et succensurus sit nobis, et plus loquendo quam solet
Evae transgressionem eos non fecisse mortales, inanero conlra nos strepilum verborum moturus,
CASTIGATIONESET NOTJE.
clum Sst, inquit, ut sub eodem titulo eliam secundum taste correctus esl,quodutinam ita til! sed tam multis
librum scriberem,contra quemJulianus alios oclo ni- quibus loquaciler contendenlibus, et infirmas atque
hiia loquacitate conscripsit,etc. Unde concludere est iherudUas animasvelul convictas iralientibus, firmas
bctopostremos Juliani libros non fiiisse conscriptos autem etin fideslabiles ipsa contentionefaliganlibus,
adversus primam responsionem Augustini sex libris usquequaquejam plena sunt omnia.
comprehensam, quod nonnuUisvisuin est, iisque non c Sic recte BB. At Baluz. edit. mendose, ex suit
parum eruditis; sed adversus secnndum librum de G C Ubris. Innuit vero auctor primum Auguslini opus
Nupt. et Concup. quo missa per Valerium excerpta contra Jiilianum, sex libris conslans. GALLAND.
Confulaverat. Duobus igitur Auguslini libris non pro- d Ut unam per se partem haeresis Pelagianae Ju-
lixissiinis Julianus
' quatuofdecim reposuit sane non lianus in suis libris defendendam suscepit, ita unam
brevi^siiiios. Mercator oppugnandam putavit; de qua nempe una
a Aiigustinus (Lib. i conlra Jutiqnuni) : Contume- consuluit Angustinum, ut colligi potest ex responsio-
_
lias tuas el verbamaledica, qum ardens iracundia libris nis ea parie quse habelur (Post prmfat. generalem).
quatuor anhelasti, etc' Et alio in Opere (Lib. n Oper. e Subnotaliones lamen conscripsit in duos tantum
Imperf. cap. 58), cum impurus hsereticus lurpe quid- priores libros, non alia certe de causa quam qubd
daro el obscenum objecisset sanctissimo viro, respon- his solis tractatur quseslio demorlalitate Adami.et
det ille per snmmam modestiam:Non expavescisquod peccati originalis exslanlia, quam unam agitandam
scriptum est (I Cor. vi, 10): Neque maledici regnum susceperat Mercator, nihil adroodum sollicilus de
Dei possidebunt; neque enim tam fmdaconvicia nihil reliqnis ad aliud arguroenlum pertinenlibus.
adjuvanliu, nisi maledicendilibidine loquereris. s Subnotutionibus,id est responsionibus quse sub-
b Hoe ingenio fuerunt, eaque arte usi sunt, cum jeclse sunt verbis Juliani sicut fecerat Augsninus.
omnibus reiro sreculis omnes liseretici, tura praeser- BALCZ.
e Mosfuit illis temporibus, ut cum presbyter pre-
' liin Peiagiani, Hinc Augustinus (Lib. i conlra Jul.
cap. 1): jPnmum abs ie qumro (Juliaimm alloquiiur) sbyterum alloquerelur, vel fratrem dicerel, vel com-
cur librg meo saliem specie tenus te respondissegloria- presbylerum; quareex hocloco non imraerilo licuit
ris, cumluis tibris qualuor unius meiparlem, nec quar- j)' concludere. Merealorem tunc cum hsec scriberet,
iam reprehendendotetigeris,eosque saltus in prmler- neque episcopum fuisse, neque eliam presbyterum.
eundis tneis dispulalionibus feceris, quasi omnino de- Scripsit veropost obitum Auguslini anii. 431, aut
sperares uiriusque operis, et mei scilicet,el lui, quem- etiam 432.
quam esseposselecloremqui ista deprehenderet.Deni- h Id est, conlra. BALUZ.
que etiam pauca ipsa, in quibus vix est, ul dixi, quarta 1 Augustinus (Lib. cont. Jul. cap. 5; vide eliaml):
pars voluminisniei, qum velut infirmiora existimans, Tantumne apud te (Julianum affatur) possuntPelagius
quatuor tuorutn grandioruin volumihumstrepitu, quasi et Cmlestius,ut a solis orlu usque ud occasum, lot ac
quadrigaruminjpetu prosternere et cbnculcqre molitus tantos fidei Catholicmdocloreset defensores, aniiquos
non
es, consideralionemulto plurium cmteforumqum altin- el nostrmmtatis contiguos,dofmientes et manentes,
gere timuisti, inconcussd manere monslranlur, quod solum deserere,sed etiamManichmosaudeas appellare?
ostendere pehe superfluum est. Admonendienim sunt Miror si hoc aliquando ex luo poterit ore procedere,
potiusquihocnossedesiderant,ulnoneospigealutrumquei quod te lamen ctamare pravitas tui compellit errorit:
tegere; etquod scripsi, el quod respoiuierevoluisli. sed mirum si in facie hominis tantum inlervallum est
- Quinque episxppi ad Innocentium (Epist. 177 inter inter frontemet linguam, ul in hac causa ftonsnon
Augustinidri.):Nbnagitur deuno Pelagie, qui jam for- comprimatlinguam.
121 LIBER SUBNOTATIONIJMIN VERBA JULIANI. IJS
accusans videlicet ordinem contra se nostrorumnul- Anos cum ingenii tenuitale, fide christiana fundata, a
lum esse dictorum. Subnolationes, ut jatn diximus, mundi sane sapientibus Ionge semota, et exprobra-
pravis nos ejus sensibus partim [Balus. sparsim] ap- tiones ejus cum Patribus nostris et,magistris patien-
posuimus, vel admovimus; a non ullum adversus eum ter excipimus et exorbitationes illius a catholica
condidimos libruni. veritate, divinis Scripturarum [Balus. add, nostra-
14. llle sane curet de nobis rum] eloquiis,i>non sophismatum arte, confuiamus,
Medioceras implerecapaces convincimus et deflemus.
Quadrivio (Juv.Sal. 1.) t
CASTIGATIONESET NOTJE.
11Libri nomine Mercator appellare noluit Subno- cbnspectuexeri audebunt? qumabs te arma non fugient,
tationes suas, Commoniloria, et quse sive ex Graecis nudumque destiluenl? Et alio in loco (Lib, ni cap. 2):
interpretatus est, sive quse ex Latinis decerpsit, qui- Uhi est acumen tuuni,quo libi videris et categoriasAri-
bus CoelestianiNesiorianique corivincerenlur; eaque, stotelieas asseculus, et aliam dialecticmartis aslutiam?
ut opinor, causa fuit, cur inter tractatores ecclesia- Et iterum (Ibid., cap. 7): Vides quam dialeclicenihil
sticos neque a Gennadio recensitus sil, neque ab dixeris, el nulla quidem culpa dialecticm disciplinm,
aliis tum antiquis, iuni receniioribus scripiorura tu quanlum a-lramile ejus exerbitaveris. Videris illius
ecclesiasticorum nomenclatorjbus, ideoque pene obli- B artis verbis ad hoc uti, ul eis infiatus altonitos facias
vione consepultus fuerit, ne ipso quidem nomine, si imperilos, volendo videri esse quod non es : quod etsi
Augustinus siluissei, memoriae consignato. Quam- esses, ad eum modum, quo isla dispulanda tunt, nihil
quam uta Gennadio prsetermitieretnr potuit alia esse esses, sed plane nunc el ineptus, ei imperiius, tunc au-
causa, nerope odium Mercatoris in Pelagianos, Gen- tem ineplus arlifex esses; et tamen diatecticorum quasi
nadii in eosdem studium. oneralus acutis in cerlamen procedis, et jaclas
b Nemo veterum non exprobravit Pelagianis quod jaculis plumbeos pug\ones. Et alio in loco (Lib. III Op. Im-
arle logica abutereplur, negleciis Scripturse sacrae perf. cap. 32) : Isli sunt quos urbana exagilatos dica-
testimoniis, quibus tamen in dirimendis fidei conlro- cilate, vel potius vanitate, contemnis, quia non possunt
versiis opus esi. Augustinus (Lib. i advers. Jul, cap. secundumcategoriasArislqtelisde dogmalibusjudicare?
1): Itane nos, fili Juliane, Manichmisuinus? rogo, quasi lu, qui maxime quereris examen vobis el episco-
quid respondebis?quibus tot sanclos Patres oculis in- palejudicium denegari, Peripatelicorum possis invenire
tueberis? qum libi argumenta succurrent? qum Arislo- concilium, ubi de subjecto el his qum sunt in subjecto
lelis categorim?quibus ut in nos velut arlifex dispulalor conlra originale peccaium dialeclica senlenlia projera-
insilias, videri appelis elimalus? qum luorum argumen- tur, etc. Si dialectica ista, qum te non mdificat, sed
torum vel acies vilrea, vel plumbei pugionesin illorum inflat, el lam ridiculum quam jaclaniiculum facil, etc.
i i i

INCIPIT LIBER.

CAPUT PRIMUM. G quidem innovat creando, sed non omnes renovat


nisi eos tantum de quibits ipse ait:
Nunc verba Juliani ex libro ejus primo ad Florum regenerando,
a capilulo CXI, ila. JVisiquis [Baluz. qui\ renatus fuerit ex aqua et Spiri-
iu sancto [Baluz. omit. sanclo], non potest intrare in
f Sed currant ad eum, qui clamat, Jugum meum regnum cmlorum (Joan. m, 5). Seu ut idem ait: jVisi
suaveesl, et onus meum leve est (Malth. xi, 32), qui quis natus fuerit denuo (Ibid., 8). Unde suspeclus es
el male agenti veniam pro insesiimabili bonilate lar- fraudis et doli, quod nusquam in toto Opere tuo re-
gilur, et innocentiam, quam creat bonam, facit inno- ndvalionis tibi visa est mentio facienda; sed inno-
vando h adoptaiidoque me!iorem.> e vationis tibi serroo semper venit in mentem. Nara
1. Ad hsec. Prseler responsa sanciiviri, omnes d certurii est inter innovationem et renovationem plu-
CASTIGATIONES^ET NOTJE.
a In editione Menardi et Vignerii eadem est capi- tum in adoplione filiorum
baptkantur; habet enim in
tulorum parlitio, ac erat olim , cum Mercator Opus eisgratia quod adpptet, nen habel unda quod dtlual :
Imperfectum Augustini legeret, id est, stalim post propter solam vero symboli formulam, ut tradila con-
mortem sancti doctoris. Neque mirum id videri de- suetudo servelur, tingunlur in remissionem peccalo-
bet, cum Iibros singulos suis singulse capitibus Au- rum, etc.
guslini ad verba Juliani responsiones distinguant. — c Post hsec Garnerius addit responsionem Augusti-
Cap. cxii. Ita veleres libri et editio Gerberonii. ® ni sic sehabentem : « Augustinus : Ipsi sunl homines
Verum quia in editione librorum S. Auguslini ad- quibus invides liberalorem , quos habere malum a quo
versus Julianum legitur cxi, Garnerius isthic ita liberentur negas: quomodd ergo constanierfideliterque
quoque emendavil. Sic eliam paulo post p. 8 repo- respondes quod iwn invideatis liberatorem hominibus
suit xvi pro xvn, et alibi. BALUZ. DominumJesutn Christum, cumpolius pertinaciter et
h Referuntur hajc ipsa verba Juliani iterum a Mer- infideliter agas ne ab illo fieri credantur parvuli,
salyi
calore (Cnp.8 hujusce Operis)et ab Augustino (Lib. 3 sicut salvum facit populum' suum a peccatis eorum
advers. Jul. cap. 3 ); neque vero singularis ista lo- (Matili.i, 21), propler quod Cum,Evanqelio loquenle,
quendi formula Juliario fuil, sed omnibus aliis Pela- didicimus appellatum esse Jesum, Non igitur docere
gmriiscoiramunis.Undeaiiclor librorum Hypognosticon poleritis liberalorem Christum vos hominibus non in-
cum Pelagiano ita loquitur (Hypog. lib. v, sub fineih): videre, quia panules npn essehemines nhllo modopo-
Nos, inquies, sicul aliquotiesa vobis audivimus, in re- teslis oslendere. > EDIT. ,
missionempeccatorumlam majores mlale quam par- d Cerlum tamen , non semper Patres usos fuisse
vulos baptizamus; et cum vobisita contradictum fuefit tanta kxpiSda ; nam et Augustinus adhibuil, innova-
a nobis: ergo est peccatum in parvulis quod eis in sa- tionis nomen, cum diceret : Sicul ergo ut animajany
cro baptismate femiltatur. Respohdetis mdlum. Tan- existens creatur innovatione juslilim , sic jam existeni
123 - MARII MERCATORIS 1JJ|
rimum interesse:innovatum enim, sicut oronibusest j\ non sit genus electum, non regale
sacerdotium, non
notum, intelligi potest quod numquam fuit, et novi- gens sancta» non populus in adoptionero esse me- ,?
lef exslitit; rfenovaluiri vefo id qriod ulique janj reatur, f:
erat, iri vetustatehique pefvenerat; quod sl renoye- S. An dicturus es forsitan et jussurus ut [ Balm. I
tuf, dlcitur renbvatum. om. ut] majores tantum homines, qui de tenebris in i
% Sed riec pf obari iaclje pbtefit« divinam Scri- illud admirabile lumen
tamquam peccalores evocan- ,
ptufairi usam esse hac locutibrie, irinovatione vi- tur, ipsi tantum fiant populus Dei; parvuli vero ab
delicet; sed de renovatione ei creberrimus sermo ipso ortusuo in lumine constiluii, expertesque tene-
est. brarum, quia tantum, uUu vis, innovati sunt, non
3. Audi invitus Aposlolum Paulum dicentem: autem reuovati ex aliqua vetustate peccati, non sint
Sicuti esi veritas in jesu depbnere vos, secundum pri- ex populo Dei ? Quis te ehrislianorum ferat ista
stinam conversationem, veteremhominemqui corrum- loquentem ? quis le^ non exhorreat, et tamquaro
pituf secundum desidefia efrofis; fehoiiariiirii auieth lelhale virus non [Baluz, om. nott] fugiat hsec scn>-
sensum [Raluz. sensu] mehHsvesifm, el induite novum bentem ?
hominem, qui secundumDeum crealus est in justitia CAPUT II.
sdnciilatis et verilalis (Ephes. iv^22). Itert) ideiri : B Item iri iibfo II ctipituloXVI verba Juliani.
Gum autem benignitas et humtinitas illuxti Salvaloris t Verum imbecillum luae [Baluz. csecae] opinionis
Dei hotlri, nori ex operibusjustitim, qum nos fecimus, patroeinium multiplicat peccata, non minuit. Hicigi-
sed secundum suain mkericordiam salvos nos fecit per tuf miserbrum pruritus etsponte decresceniium fiul-
tavacrum regenefaiiohis et renovdtionisSpiriius saiicli, ltim contra ipsam veritatis rationem valet pondus af-
quem diiissime effuditsuper not in Christo (tit. »i, ferre- Sed quia nonnuilis Scripturarum locis, et
S). Item jdem : Etsi cxlerior noster hoino corrutripi- maxime apostoli Paulj, confirmari asserunth hatnrale
tur, sed ihiefiof renovatur de die in dtem \ II Cof. iv, peccatuiri, etc. » °
12). i. Ad hcec. Nerao dicit nalurale, vel naturam
4. Deinde audi qui etiam adoptentur; audi, in- esse peccatum, sed originale; et id in natura esse,
qiiam, non me, sed apostolum Pelfuiri : Vos, inqult, ribn a extra naturam ; hec absurde iainen , aut
genuselectum, regale sticefdptium, geris sahcia, popu- [Baluz. om. lamen, aul] abusivc dici posse naturale,
lus iri adoptionem, ut virtules Dei annunlielis, qui vos non tamen naluram : nam deceptusipsedecipisquos
vocavit de tenebrisin admirabile lumen suum (I Pelr. potes [Baluz. add. Et lamen]. Inter originale et na-
n, 9). Audisne quid dicat ? senlibne quid pfseilicet ? iufale bst uonnulla distantia ; et quamvis quod na-
illos adoptari videlicet, ut fiant in adoptionem po- G turale est possit et originale dici, non laiueii quod
pulus Dei, qui sunt de tenebris evoeati in illgd ad- originarium est, naturale quidquam [Baluz. et natu-
mirabile lumen: unde consequens est ut nisi quis rale] cogit faterj. Et accipe exemplum : natura est
fuerit de tenebris evocalus in illud admirabile Iumen, omiiis hoirio, cuiuslibet rjetatjs, sexus, atque condi-
GASTIGATIONESET NOT^I.
fingitur et tonformalione doctrinm {EpisU 166)». Usi Manichseis, qui irialam asserefeht hoiriinis riatiiram.
quoque Miievitani Patres..(/« Synodica ,ad S-. Inno- Pelagius (In iibello Fidei num. 7:) : Absqne sola pec-
ceniitim) : Puefos, iriquiunt, etsi nultis innoventuf cati macula, qumnaluralts non est. Julianus (In li-
cltristianm qraiim sacrameniis, hdbiturbs vitam mter- betio Fidei paft. n, num. 10) : Quoniamigilur prmmi-
nam nequani pmsumptiime contenduhi. simus d'e boriohtiturmet benedictiohe,ei iionore co»J8-
Neque Jujianus abiiorruit a ybce regeiferaironis, gii, consequenterrenuimus nalurale peoeatum, vel si
ciifri agerel de baptismo, quam tamen Mercator yult quo alio vocabulonuncupatur, ne crealori Deo ohmium
esse pafis ciirii fehbvatiorie potestatis. Sic enim 10- ifrogemus injuriam , dum aiiquid ab illo cum peccato
quitur (Lib. v Op. Imperf. cap. 9) : JVOS vefo fenasci fieri poluisse conlendimus, el iesiimonia Scriplurarum
omnes baptismate debere, et opere noslro, cl sermone ejus falsitatis arguanms.
leslamur; sed hoh ut hujus impertMorie benefitii di Cum julianus dixisset: Confilearisnecesseest nuiu-
jure videahiuf diuvoli piagiaii; verumut quisuiil gpefq j) rdle, quod Manichmus fiitxergt, sed lu nomine com-
Dei, fiaht pigridra Det; ei qui riascuiiiur viiiier, nOfy mutalo ofiginale voctis, inleriisse peccatum, cic, ;
tariien hoxie, reiiasiariiuf pfeiigse, non itimericalum- respondens Augustinus (Lib. v Op, Jmperf. cap. 9):
niose; quique prodeunt ex Dei institulis , proVelianiur JVOS,inqilit, origiriak peccalum pfopterea significan-
mysteriis Dei; el qui aferimt opera naturm, doria gra- liiis quam ndiurale dicimus, ut non divini operis, sed
tim iohsequahtuf) ac DomitMssiius, qui eos Jeiii cbn- humanm originis iiilelligatur, etc. Hoc est quod vulgo
deridb bgnos , facidt innovahdo adbptandbque me- dieurit in scholis, maculam peccati dici non debere
liores. Adami posieris naturalem, si iiatura sumilur pro
* Nori est iisa,
qubd sciairi, quarido foit sCfiiiode substantiaj quaeDei opiis est; licet vere sit naturalis,
baptlsmo; sed de pfjenitentia dixit David : Cbt mun- si natura pro origlne ponitur, nascendo enlm con-
duih cfia iri me Deus, el spiriiuih rectuni irinova iii iraliitur.
viscefibus hieis{Psal.h,\^j. Dixit et JCremias: Coh- c Responsio Augustini apud Garnertum : c Augu-
vefte hos, Ddfhirie,et Cgrivertefhuf•ihhova dies nostroi Stinus : Quare non faleris gb omhipoieniejusto grave
Sicuta priricipio (Thrin. v, 21). jugum super filios Adam a ilie exiiui de ventre tnatris
h Pelagiani cum adyefsiis CaiboHfcosde eoruin (Eccl. XL,1) sine nilo peccati merito non potuisse
prdpaga-
tione pfeccati ahAaamo iri posterf)Sdispiltaferii, peb- constilui. > Omiltit ut siipra Baluzius. EDIT.
catura illud maluerunt dicere riatttiale quata origi- d Extra natum. Ita veteres libri ei editio Gerbe-
itale, ut lanto iriaiofera facerent apud minus eruditos ronii. Garnerius reposuit exlra naturam. Verum haee
hbmiries catholicOs iiividiam, quanio yidfefenluf pro- emendatio rion erat necessaria, cuai sensus absque
pioferii habefe, saltfeihyerbp 1'e.nus^aifiriUatefticuro ea sit ulanus. BALUZ.
125 LIBER SUBNOTATIONUMIN VERBA JULIANI. »2B
tioriis; origo vero [Valuz. conditionis origo, ut ] cst A [ Baluz. permixtione ], [Deum quoque hominem
Behator, curlalis, servus, colonus, bafbarUSqueiquse factum, et per aetatum incremenla ad crucem fuisse
non sunt naturse nomina, sed originarise conditionis. perduclum : quod quia humana ratiocinatio nulla
Ita nos non dicimus naturam aut naturale esse pec- consignai, per fidem divinorum eloquiorum aucto-
catum, sed originis causam addictse serviliter per ritas viiidicat.
peccatum. 2. Ridendum ergo, iromo flenduro in te est, quod
2. Quamvis, ut jam diximiis -, prseter naluraro in ais : < Quod ratio atguit, tton polest auctorilas vindi-
qua sit, esse non possit, riisi dementissime quseren- ctite. > Qiiis auteiri numeret [Bdlus. humeratj tarii
dura id exlra hanc exislimes : vel [Baluz. om. vel] magna et ita freqiientia cbntfa itanc miseram decia-
suapte sitpropriam habens substantiam vel naturam matiunculam luam teslimonia Scripturarum, in qui-
el te ila sentientem devoret Manichseus,qui mali na- bris, quia fatio investigafe nihil pdtfest, ad fldfeiii
luram sui juris, sui status et originis principalum recurritur, ut ejus auctoritate salus sfetefnaquseraluf?
tenere ac liabere cum impielate delirat.
CAPUt IV
CAPUT III.
Ilem in eodem ctipitulo paulo infra verbaJuliani. Item in tibro secundo capilulo JLVlH verba Julianh
a < Ostensum est igitur nihil posse per Seriptiiras B < Aut si forterquoniam aliter dogma tuum stare
sanctas probari, quod justilia non possit tueri: quia hon potest, riisi Adam fexse ebncepisse et peperisse
si in lege Dei fest peffecta foriria jiistilise, nihil pef respoftderis, Apostolum quideni ribri hoc sensisse,
eam adversaria ejiis, id est, injustilia sinitur virtutis nulli dubium erit. Tu vero quid sexiii trio vblueris
aequirere; ac per hoc, h quod ratio arguit, non po- evenire monstrasti. > d
test auctoritas viftflicafe. » 6 1. Ad hsec. e Erubesce, infelicissime, in lanta lin-
1. Ad hsec. Vellem probares tua rraiibrie piierpe- gusescurrilis, vfelpotius miiriicseobScfenitate.Vulgares
rium virginis, vel conceplura sine virili commixtione itu dignus audireacclamaliones: 1Unris tu,unussPhi-
CASTIGAfIONES ET NOT^E.
a Osteritumergo. G&rneriUSreposuit, Ostensurilest
5). Quare hoc in capite* immo et in consequfente
igitur. Fatendum esl hoc discfimen fessfeparvi admo- mulla prodit dOmestiCa Juliani afcana, mulia quse
dum momenti. Annoto tameri, quia curo leciio lioslra ad corruptos hominis pietatera Siiririlaritis iribres
feperiatur in amiquis fexemplaribus Meffeaioriset pertinerent, multa quse pudorem imponere possent
apudS. Augusiinurh, nulla fatio efatroutandivOcfeiii fronti non durissimae.
ergo \n igilur. Bkttz. * Hajc acclamaiilium fbrma et applaudentium vox
h Difficultatem Ifectoricfeat Mercator I haiii Vidfe- ffequens fuit, bliitt fetiairi iri laudibus honfesiis; de
lur, vfelnon asseeutus mferitem Juliani liegaritis, n Patribus Ephesinis posl lectas S. Coelestini in con-
auctofitate vindicafi posse id qudd falsitatis fatio af- cilio litteras hsec habeiiiur (Coric. Ephes. patt. n,
guefet; vel sententiam legissecum negationis hota, aci. %,ptig. edit. Labb. 618 )'. Omhes feverendissimt
huhc fere in modum : Quod rtitio rion dtgiiii; id est -, Ephcopi simul acciamavetunt hoc jusiufn jtidiciuiih
nori prdbat, nori poiest auctorilas Wndicare. LeCtbf Novo Paulo CceUstino,hovo Ptitilo Cyfitld, Cbelestlnii
facile advef tfet,si taiitispef animiifriffefleciat, senSuni cuslodi fidei, Gmleslihqiufh syhodoconcotdi, CPilestihb
affifmaniferiifavefe magis Julianb, negaritfeiriMerca- uhiversa si/nbiiiisgttiiias dgii; uhus Ccelesiinus, Wins
tofi. Cytillus, uha fides sijribdi, uria fides otbis ierfarum.
Quamquam Jiiliahijs ipsfej ilt festapud AuguSliriurii Nimirnmmagna laus est, aliquem ita ititer alibs excel-
(Lib. i adbets. Jul. cdp. 7), qiibties aliquid pfobari- lere, ut alii praVipso riulli cettseatttuf. ,;
dum Occuffefet, voluit hutie bfdirieriV afguniehtb- B De PhilisliOnfettnimographbi cujus HiefbhyjriUs
fuiii sefvafiLut primrim ratio, tum Scfipiufa, dfeiii- riiemiriit.(Apolog. Vtidvets. Rufinurri). Scaliger ad
que auctOritas sanetornm adhibefettif. Sic feniiji nseCvefba EuSfebii(ln miis qd Euseb. ptig. 64, Col.
loquitur : CKIJIigitur liquido clafegX'htinc Saridine't 2, vetbp Philislion): Philisiib mimoqtaphus ndtione
vetam esse sententiam, quam primb ioco faiio, deinde Mtignesidhus tlgmm ettifus habeiuf, obsfefvavii "riott-
Scripturarum muniiiil aucloritas, el qUam sahcjdrum ntilla quse desCribi bpefae pfeliuin fesl: DiiOvidenlUf,
wirdrimi.iemper celebravit erudilio, qui idnien verilali iriijuit, fuisse Philistiones, toribr seriptof riiiirioruiri,
auclorilalem non suo tribuere consenSu, sed tesiimo- lesie Suida. Ita enim inierpreiandam est, xM^MSiaf
nium el glotiam de ejus suscepete coAsdriid; huilufn Pi&oyix&s,riahi ^ioUyoisurit miitti.fctactbfes ridiCu-
prudentum conlurbet laf um fabularum, quales Atellanaj apiid Roihanos.
<=Apud GarneriuraCoiispifatiopetdiloriim. D
: t Auguslihus: Uriicam adhi- Friit aritem Prusiettsis, vfelNicainus, rit tfestatur epi-
buii toti coniinenti sentetitim responsionehi; quippe grainma in eum:
mtigissollicitus dredoghiate, quid pet se iracttihdum
foret, quam de iricidentibus voculis quas Marius ad 6 TOV™o7.uffr£votxTOV plov
avfipAiiuv
subtilius fotte iriotosiusqheextimen vocavit. > EriiT. Ti).toTi Nixa(U5
xepao-ac OLXtffrluv
a In Garnerio : < Augustinus: Non txpavescis I^VTau&o:
xctiAat K*VTO;
J.tl{>avov ^lov.
quod sctintum est: Neqhe maledici reghum Dei possi- rio^axij
a SSi8'
TtouavfljV, ouoi
vCMeu.
debuhi(iCor. xi, 10). Neque eriimitim fmdacohvicia,
nihil teudjuvtihliti,nisi malediceiidi tibidine, loquete- Vixit tempore isbpfatis, aut, rit alik fexenlplafia
rit. » Eriif. haherit, Sbcfatis, teste Suida. Altfef friit ttatibrie
* Tam obsceriilin Juliani convicilim
impatifehtius Magnesius, etipse tam scriptor quam actor miiiio-
lulitMfercatof qiiam AtigiistinUs: qriare iftflamiriata ruiri, de qlib hic sseririottrincfest, CrijusirifeininitMar-
, bilfe prOpterdignitaterii sanctissimi seriis Violatairi, tjaiis , mimos ridicufi Phiiisiiotiis. Epiphariiijs iri
' et ab eo qui minimfeomnium debef et, cUm fuerit ab Ptolomseura(Hmtesi 53): OuireyapT5VirataciGvTpKyta-
Arigtistinosui parentis amico sihgulariter dilectus, et (tojrotiM» ZK, ours o! xaTi^nsp.tii.nlt.1•cmiT/iojrov'pt ftspi
eaimpudfenliaqUaeriehoniinem quidem defeefet,mrillO JiiitrTttuva, llya, -/.«.iAtoysv>j TOV ta awtfffay/Ja^avra,
minus episcopum; respoiidet siulio secundum siulti- ete. Meminit et alibi nori sfemfelMarCellinus libro
tiam suam, he sibi sapiehs videtelut i PtoVetb. xivi. xxx: Eiiudices paliufitut doeios ex Philisiiqnis e(
127 MARII MERCATORIS 128
listion, unus * Latinorum Lentulus, unus libib Ma- A 2. Te verissime a Ampsanctinse scaluriginis -.
rullus comparandus; namquec Marlialis et Petronii conregionalis tuse telerrimus fetor, te f Averni lactu
solus ingenia superasli.
CASTIGATIONESET NOT/E.
JEsopi cavillationibus, quam ex Aristidisillius jusli et pestilenlem emittnnt halilura, ut propius accedentes
Cationis disciplina productos. Hieronymus in Ruli- eo enecentur. Cicero: Yidemus, inquit, quam sint
num : Et quasi mimum Philistionis, vei Lenluli, ac varia lerrarum genera, ex quibus et moriifera qumdam
Marcelli [Corrig. Marulli] stropham eleganti sermone pars esl, ul Ampsancli in Hirpinis (Lib. l de Divinat.).
cqnfictdm.Sidonius epistnla 2lib. n : Absunt ridicuii Virgilius Ampsancti vallem describit liis versibus
veslitu, el vultibus hislriones, pigmenlismuiticotoribus (Lib. vu jEneid.):
Philistionis supeileciilemmenlienles.Cassiodorus epi-
stola Sl lib. iv : Mimus etiain qui nunc ianlummodo
derisus habetur , tanla Philistionis caulela repertus Est loeusItalisein medio, sub monlibusaltis
Nobilis,et famamullismemoratusin oris,
est, ui ejus actus poneretur in litleris. Ego pulo eum Ampsanctivalles; densis hunc frbndibusatrum
Ntwtia, in quem exstat epigramma supra a nnbis Urget utrinque latus nemoris,medioquefragosus
productum, eumdem esse cum lioc; et Suidam falli, Dat sonitumsaxis el totovorticetorrens.
qui sevoIsocratis aut Socralis illum vixisse scribat. Hic specusiiorrendum,et saevispiraculaDitis
Nam Nicaeacondita est ab Antigono post morteni Monstranlur,ruploqueingens Acheronteyorago
Alexandri, ab eoque Antigonia, deinde Nicsea vocata, Pestiferas aperit fauces, elc.
multis annis post Isocraiis et Socralis morlem :
quare non dubium est unum miraologum Pbiiistio- Servius ad hunc Virgilii Iocum : Habet Ampsanclut
nem, nonduos, fuisse. Ita Scaliger. aquas sulphureas, ideo graviores, quia ambiunlur sil-
Epigramma Graicurii extemporali Latinilale ila ip uis. Ideo aulem ibi aditus dicitur inferorum, quod
donatum: gravi pdore juxla acccdenles necat, adeo ut viclimm
circa hunc locum non immolarenlur, sed odore per-
"" Nieaenus ille miseriashominumgraves
Condirerisu callidusPiiilistio
irenl ad aquam applicatm. Victimarum meminit, quia,
ut habet Plinius (ti6.ii, cap. 93), in Hirpinis Am-
Cinisbic sepultusjaceo: ssepenlorluus psancti ad Mephilis mdemlocum, quem.qui intravere,
Vitarnper omnem,morte sed tali haud prius. moriunlur.
Nicaenusille patria Pliilislio Allaia sunt ista, ut restitueretur Iocus admodum
Oui lemperavimiseriashorninumjoeis, corruptus, ubi Julianus impudenter bacchaius in
Hicjaceo, vitsequidquidest reliquummeas, S. Aiigustinum ila loquitur (Lib. i Op. lmperf. cap.
Exslinclusolimssepe,mmiquamafiasita. 4) : Hic tu, sacerdos religiosissime,rhetorque doclis-
Nicsenuspotui miscerePliilistiorisu sime, exhaias tristius et horridius aliquid, quam vel
Vitamhominum,et lacrymisconsociarejoeos. Conscen. (apud Menardnm; Conscensis apud Vigne-
Nuncjaceo seteruumexanimis. Quod enim ante thea- rium et Paludauum) vtitlis, vel puteus Averni; immo
Ssepedabat, lumulusdat sernetiste,, mori. [trum. sceleslius quamipsain his locisidolorum cullura com-
a Diibitavi aliquando, an non potius legendum miserit. Ubique mendum est, legendura nam enim vel
Ampsanclinavallis, velputeus Averni, etc; apud
foret, Latinorum Lucilius, cujus meminit Hiero- vet.eres nulla menlio est neqire Consentinse, neque
nymtis his yerbis (Episl. 80): Mordetur et Lucilius, Conscensis aul Cossensis, immo neque Compsanse
quod incomposilo currat pede; sales ejus leposque vallis (quamquam Compsa urbs est apud Hirpinos),
faudantur. llic estqui Luiulentus poeta ab Horatiq lG ex qua teirum quiddam exlialaret, et idolorum cul-
vocatur, quique primus nasi styium acuisse a Plinio lura infanda quaedamac horrenda commitleret. Fnit
dicitur : quamobrenia Quintiliano saiiricorum prin- vero prope Ampsaneium lacum templum Mephilis
-ceps appellaiur. deae, quoqui accederent, enecabantur; fueruni Ani-
Dubitavi quoque nura foret a Mercatore indicatus psancti valles, qnarum meminit.'VirgHins; fnit et in
Lucullus ille iambographns impudirus, cujus memi- vallibus puteus Averni, sive specus prope temptura
nit Cicero ad 4tticum (Lib. i epist. 16); sed dubium Mephitis; fuerunt deriique liorrenda dece Mephitis
omnino sustulit Hiefonymus, reiinerique lectionem sacra. Qijse omnia mirum quanlum faciunt ad com-
jussit his verbis (Apolog. 2 advers. Rufin.) : Fieri paralionem qua Julianus Augustinum, post illatam
potest ut etiamsi a me verum audisti, alius qui hujus sancto doctori abominandi sacrilegii et deteslandse
rei ignarus esl dicat a te esse compositum,et quasi mi- blasphemise calumniaro, ait exhalasse irislius quid-
mum Phitistionis vel Lenluli, ac Marulli stropham dam et horridius quam vel Ampsanctina vallis, vel
tltganli sermone conficlam, puteus Avernl spiraret; immo sceleslius quam ipsa
.', Verum quis ille lande.m Lalinorum Lentulus, qui in his locis idoloruro cullura commiserit.
cum Graecorum Philistioiie confertur? an ridiculus 0 Ampsanctinam scaiuriginem dicit conregiona-
illo histrio Spinter, a cujus nomine vocatus est apud lem Juliani, quia Esculanum, sive Eclanum, cu:us
Romanos Lentulus Spinter, quod ejus similitudinem urbis episcopatum lenuit Jttlianus, vix paucis millia-
maxiroe referret, cuique postea Lepidi nomen per ribus dislat ab Ampsanclo lacu; atque hinc, auciore
lepidam vicissim et ingeniosam " quasi versuram fa- . Mercaiore, refellitur opinio eorum qui alterius cujus-
clum esl? -, Ioci episcopalurii Juliano tribuerunt.
h Locus Hieronimi antea citatus legendum docet, p. cumque f Nulli ignolum est Averni.nomen varia signiflca-
Marullus. Fuit autem hujus nominis inimographus lione siinii solitum. Proprium fuit lacus Cnrapaiiise
eo usque impudens ut Antoninum imperatbrem in- prope Baias, ex quo exhalationes sulpliurese feruntur
cessere solitus esset, grammaticse vero regulas de sursum, adeo vel peslilenles, vel lenues, ut prseter-
induslria coritemiiebat, ut risuro auditoribus mo- volantes aves aut enecent propter vim malignam,
verel. . aut suslinere propter tenuitatero; unde
c Ille "epigrammata, hic satiram scripsit; uterque factum nomen nequeant
Avernus, quod inde transla-
flammis digna opera'.: ui mirum sit ex hoc stercore tum est ad. significandumaopvog, quemlibet terrae hiatum,
colligi gemmas a chrisiianis, famamque eruditionis ex quo, velut ex inferis, fetor noxiusque halitus vi-.
ex eo conquiri, unde mprum sanctitas violatur. talem auram corrumperet, et hominibus perniciem
d
, Aropsanctus lacus est in medio Italise apud Hir- crearet. Hinc Julianus ipse, loco antea emendalo, ]
pinos, ubi scaturigo aquarura sulphurearum, quse puteum Averni dicit pro hiatu, ex quo prope tem-
quod undi.qiiesilvis arigustiisque claiisae sunt, tara plum Meptiitis erumpebat tetri odoris vapor.
J29 LIBERjSUBNOTATIONUMIN VERRA JULIANI. 150
nocentissimus halitus, le poslremo a Atabulus pro- A 3. Quis scenicus d turpio, quis ° durio, Vel« san
vincise tur» pestifer h halilus inflavit, c quibiis lot nio professse licentia turpiludinis publice ista pro
morbis turgidus et ma^esanus, immo insanus effe- ferret? tematronse castse, te honesti et ornati vir
ctus, hseceructares, hsec evomeres, hsec exhalares; legant? sed si lionestatis sint memores et pudoris
atque utinam ! quia hoc libi fuisset iitilius vitalem exhorrebunt, et veluti monstruosam viperam, ut fer«
spiritum exhalasses, antequam tam obscena, tamque tur hydra fuisse, diffugient.
plena dedecoris, pleno ore proferres. 4. Tune sanctse ac beatse recordalionis e Memoris
CASTIGATIONESET NOTJE.
a Hoc in loco indicat Mercator, quod aperte docet dicere plus amo quatn te, quia nec veraciter dico. Sed
Augiistiiius, Julianum in Apnlia natum;etiam Atabulus tamen audeo dicere, plus desidero quam le. Mirum
enim ventus est Apulisepeculiaris, unde Apu- videri potest, quemadmodum quem pariler amo am-
lus appellatur. Meminitfloratius his versibus (Serm. plius desiderem; sed hoc mihi facit spes amplior vi-
lib. ii «alir. 5): dendi eum. Puto enim quod si ad nos, te jubenle, vel
notos mitiente, venetit, el.lioc faciet, quod adolescentemde-
Excipitex illo montes Appulia cel, maxime qui nondum cutis mqjotibus delinetur, et
Ostentare niihi, quos torret Atabulus, _ te ipsum mihi expedilusappottabii. Ex q uibus videre
•"
etc. Quem locum explicans Porphyrion Atabulum est improbam vesani hseretici indoiem, qui lanli
diclum ait irapa TOTI,VKTDV j3«XXetv, hoc est, a noxa viri, tantae atnicitise, lam leneris vocibus lestatse,
inferenda. Est enim frigidissimus, tesle Plinio (Lib. nonnisi per coniumelias et maledicta respimderit.
xvii cap. 24), et si flaveril circa brumaro, omnia Verum hic nativus est hseresis spiritus, cum flde
exurit, frigore arefaciens, ut nullis postea solibus omnia jura vioiare. ,
recreari valeant. Vide Gellium lib. n cap. 2. Vulgo credimr Memorius Capuanam Ecclesiam
h Flalus. Qure paulo ante dicta sunt de Atabulo, rexisse; taniae credulitalis vix alia ratio affertur,
ea confirmant lectionem noslram, quam accepimus quam quod ita visum Baronio et Bellarmino, qui et
ex codiceBellovacensi. Aliseeditiones habent halilus. ipsi facile adhibuerunl fldem, sive Prospero (1n epig.
BALUZ advetsus obtrectaloresAugusiini), qui Campanum Ju-
° Memini me aliquando apud Auguslinum legere, liaimm, sive Gennadio (Lib. de Script. cap. 45), qui
Julianum infirma valeludine usum fuisse, morboque Capuanum episcopum facere visus est. Hinc enim
confliciari solitum : causas morbi, immo qualitatem cousequens suspicati sunt ul Memorius, quemadmo-
docet Mercator. Fuil enim leucophlegmacia ab lialiiu dum erat genere nobilis, ita nobilem Campanise Ec-
maligno, sive Aiabuli vejiti, qui ex Apulia Hirpinos clesiam reserit; immo et filio prseiverit tum munere,
infestat: sive Ampsanctinsescaiuriginis, qui calorem tum sede episcopali. -
insitum minuit, ac paulatim exslinguit: unde viia- Verum qnam leves sint conjecturse hujusmodi,
lium paiiium imbecillitas, stomachi ructus, vomi- nemo non faeile videre potest. Nam primo Gennadii
tusque, et a crudis alimentis putres halitus, ut tra- variantes codices certam' fidem facere nequeunt.
dunt medici. C Deinde epigratnma Prosperi in obtreclatorem AugU-
d Vox illa, si non flcfa sil, ad significandum hi- stini obscurum habel sensnm.quem aperiemus suo
slrionem turpia loquentem in theatro, quod valde loco (Dissert. 2 de auctoribus et defens. hmres. Pelag.
opinor : corrupta videri potesl, quasi Turpio posiius in elogio Cmleslii). Deinde Julianus ex Campania ori-
sit pro Turpilio comico, qni vivere desiil, quo die ginem non duxii, sed ex Apulia, ul docet cuni Au-
coepit Cicero. Turpio, qui turpia loquitur, ut recie gustino Mercator. Deitide Capuanain Ecclesiam non
explicat hunc locum vir dociissimus Carolus Dufres- . letiuil in Campania, sed Eclanensem in Hirpinis, ut
nius Cangitis in suo glossario. BALUZ. lestatur Mercator. Quid quod ex Paulini versibus (In
• Vel ficta quoque, est vox Durionis, ad indigitan-- Epilhal. Juliani el Jm.) nonimprobabiliter quis confe-
dum hominem perfrictse frontis et durioris, qnam cerit, Ecclesiam Memorii sub Beneyentana fuisse,
ut possit a pudore molliri. Qtiid si pro Durione Cu- cui profecto numquaro Capuana subjecta esl. Nam
rio repnnendus sit? Fuil vero Curio, ut lestatur Va- sanctus poeta cum e ccelo ingeniose jEmilium Jae
lerius Maximus (Lib. ix cap. 1), optimi parentis ne- : parentem evocasset, qui conjugibus a Memorio Ju-
quissimus filius, qui sexcenties sestertium mris alieni lianl palre deductis ad altare benedictionem ccele-
conlraxil. famosa nobilium juvenum iniuria. Quo tem- stem irnperliretur, ita canit: .
pore in iisdem penatibusduo smculahubilarunl: unum Surge, Memor,venerarepatrem, complecterefratrem,
frugalissimumpalris, alterum nequissimumfilii. Non Unoutrumguetibi nomeniu yEmilioest.
absurda cerle fuerit comparatio Julianum inter san- Junior et senior Memorest; mirabile magni
cfi Memorii, ei Curionem probi parentis lilium. Tlu- MunusopusqueDei, qui minor, Jiicpater est.
rio, qui dura est el perfricta fronte, iinpudens, ut jup. Posterius natus, senior,quia sede sacerdos
legitur in eodem glossario. BALUZ.—Durio. Ssepe Gestat apostolicampeetore canitiem.
evenit ul c et I in unam coalitse d formarint. Ita Filiusest fralerque Memor,Jsetaturadesse
Communem sibimet pignoribusquepatrem.'
hic, Quis... durio? ubi Garnerius miris modis sestuat.
Tu si clurio aut cluria legeris, plana omnia videbis, Quse verba satis manifeste oslendunt jEmilium
Cluria el clura est mBwAos in glossis : inde vero no- setate, minorem fuisse Memorio, sed majorem sedis
lissiniiim in omnes corpore et animo pravos convi- prserogaiiva. Primates enim ab aliis suae provincise
cium est, ut simii clurinumquepecus appelienlur. Sin episcopis patres appellalos fuisse, non tantum iu
amem hoc nolueris. durionem liiiminem duri oris el Africa, sed in aliis quoque locis, anle probavimus
y£).taTojroi6v, qu| in scena se objicere alaparum cori- (In notis adcap. \ Commonilorii): quare si conjectu-
tumeliis assueverat, intellige. WESSELING. ad Vet. ris indulgere liceat, ubi silent aniiqui auctores, qui
Rom. Itin. p. 585. loquendi occasiouemnacli sunt; Augnstinus
f Cicero (Lib. u de Orat.) : Quid potesl esselam ri- majorem
et Paulinus, vix non opiner Memorium Eclaueiisi
diculum, quam Sannio est, qui ore, vullu, imitandis Ecclesise prsefuisse, flliumque patris in locum suc-
molibus, voce, deniquecorpore rideiur ipso?—Sannio. cessisse. Erat enim Eclanensis civitas suh Berieven-
Miiriorumgenus, qui et gestu et molu et voce popu- lana, nec alia videtur fuisse causa cur Julianus cum
lum excitant ad risum. BALUZ. tanta foret i.n opinione doctrinse, lam ignpbili Ec-
« Inler epistolas Augusiini una (Epist. 101) scribi- clesise prseficeretur, nisi quod in ea jam meruisset
tur ad Memorium episcopum patreni Juliani, in qua sub palre.
haecinler alia de Juiiano : Quem quidem non audeo Aniequam ex hoc loco discedamus, juvabit anno-.
m MARlt MERCATORIS 132
episcopi filius ? lu R Julianse primarise feminse, et . verit, tutimque sermonem in scriplis hisce [Bqlus.
qua nihil honestius inter reverentissimas malronas hisque 1 prudenter inspexerit.
invenias, ulero editus ? absil, absil, ut tihi istud cre- 6. Quorum sane post obitum sanctorum liominum,
dere ausim. b Vernularum te eorum potius credide- lu meriloc duas sorores tuas A talibus discipliriis
rim filium, suppositumque illis, ut ssepe dictum fa- lui oris erudisli. Novimus, novimus, quid tibi una
ctum, etquod tupotius tanla oris tui petulantia et earum, cum tu nimis severus in ejus ruiiiam pudoris
obscenitate approbas; aut si id non erit, degene- insurgeres, objecerit vel exprobraverit, atque tu
rasse eos in te nulli dubium erit, qui sanclos illorum routus illico non ausus es ulterius censurseluse ullas
homintun mpres, sanctam vilam, institutumque no- dolori ejus inferre molestias.
CASTIGATIQNESET NOTJE.
tare Julianum non duxisse uxorem ante anii.,408. castilalis virtuteminluenles, ut Paulus, corpora vestra
Duxit enim post obitura jEmilii Jse parentis : vEmi- casligarelis: immo impudentifronte lascivientes, cjus
lius vero adhuc erat in vivis ann. 407, si modo, ut motum sic procaci lingua laudatis in publico, ut cun-
est admodum verisimile, non differt ab eo qui a clis pateal quid a vobisgeratur in sectetq, si tqmenqum
sede aposlolica Constantinopolim missus est in causa laudare publice non pudeql, etiganl vel secretum. Et
Joarinis Cbrysosiomi, quemque Melaphrasies Bene- Paulo inlfa : Libido calor bonus est genilatis, nec est
Ventanum episcopum dicit. B in ea quod pudeat; quiq si malum esse dicatur, nuplim
* Hinc primum innotescit nomen feminse, quse Ju- jam damnabunlur, sine illq enim non poterit prolet
lianum peperit. Non absurde vero senliat aliquis exislere. Ex hoc adverlant dileclm vestrm, caslissimi
eatn ipsam esse viduam, ad quam post obilum Me- expugnatores, quanlum libet, quod lanlum laudare de-
morii librum consolatorium scripsisse diclus est Pe- lectat; autsi non libet, cur suadelis ul libeat, et casti-
lagius (Vide nolat ad cap. 4 Gommonitorii).—Julia- las expugnalur avobis? cur bonumprmdicalis, quod
nm. IUam Garnerius suspicabatur eam ipsam esse in vobisadversumesse sentitis? rogo, erubescite.Nemo
vidiiam ad quam Pelagius scripsit librum consolato- umquam quod sibi est inimicum, bonum dicere dele-
rium. Sed posiea, re melius perpensa, hanc opinio- ctaiur, et landum prmconiisadotnate.
nera deseruit ut eam amplecleretur quse docet vi- Eo eliam pertinet quod referl Beda (Lib. i in Can-
duam ad quam Palagiusscripsitesse JulianamOlybrii tia cap. 5) ex libro n Juliani de Amore, ubi de na-
conjugem. Qua de re nos pluribus agemus infra ad tura lactis foedissime pbilosophatum ait, ut totum
pag. 140. BALUZ. ponere horrori fuerit.
, b Subindicat Mercator rumorem aliquando spar- Immo Hieronymus Pelagianis exprobrat nimiam
sum fuisse in vulgus, nobilibus parentibus pro le- cum suis, ut loquitur, Amazonibus consuetudinem :
gitima prole vernularura Dlium supposituro fuisse, Decepislis,inquit, plurimos, maximeeosqui adhmtent
Julianumque suis moribus rumorem approbasse. Eo mulietibus, et sciunl sepeccate non posse (Dialog. i).
cferlenihil fuilautmaledicentius,autconlumeliosius, Qua occasione duo notanda pulo : alterum videri
atque insolentius, quod vitiuni, ut vernulis facile, ab Ilieronymo subindicatum Cceleslii eunucbi-
ita nobilium filiis vix adhseret. —Garnerjus hic, Q smum; alterum ab Iprensi notatum Pelagium in-
et infra pulal subindicari a Mercatore rumorem ali» lemperaniise in consectandis epulis, et adid pro-
quando sparsum fuisse in vulgus Julianum fuisse bandum adduclum Isidori Pelusiolse testimonium,
suppositura parentibus suis. Verum alius, ut ego qui tale quiddam olim exprobrabat Pelagio mona-
qiiidem arbitror, est Sensus verborum Mercatoris. cho jam cano; sed quod solet Iprensis in Historia
lllud eiiiiii tanlum ait rlietoricando, ita diversos Pelagiana, quoliens non mutuatur ex Usseiio h.ere-
esse Juliani mores a moribus parentum, ut suspicari tico quaescribit, hoc in loeo bis peccavit. Semel te-
liceat supposiium illis fuissfe, ut ssepe dicilur fa- meritate mentis, qua unicum fuisse lunc temporis in
ctura, aut siid nonerit, degenerasse illos in filio. orbe Pelagium monacliumjudicavit, curo claroet Au-
BALUZ. gustinus (Epist. 186) allerum qtioque Tarentinum
c Casle vixerant sub sanciissimorum parentum ejusdem noininis qua pu-
toti familise bene tavit fuisse.JterunJKVto-Topijo-ia,
discipliua. Unde Augustinus ap- Pelagium, antequam damnaretur, iri jEgypto
precalus, tamquam verfe domo Dei: Habileiis, in- aliquamdiu versatum esse, quod omnino pugnat
in
quit (Epist. llb), omnes in mtetnum adjutorio Al- temporum rationi ex Augusiino deducise.
tissimi, qui habilatis unanimes in domo, paler ma- Adducere poterat lestem longe certiorem Paulum
terque, fralres filiprum, el cuncli unius palris fitii Orosium (In apolog. cap. 27), cujus sunl hsec vferba
memores nosiri. Veruin post obitum parentum soro- ad Pelagiura : Sed tibi specialis inde potlandi onetis
res exempluro fratris post longam dissimulationein fottasse fiducia est, quod balneis epulisque innutritus
jam suo ihgenio viventis seculse, a doraestica san- latos humeros gestas, robuslamque cetvicem, ptmfe-
ctitate degenerarunt. retts etiam in fronte pinauedinem, stcui:scriptum est:
D
d Jutianum non castissime vixisse, etiam soluto Tetendit enim adversiisDeummanum suam, el conlra
matrimonio, et episcopaius iempore, prseler Merca- Onmipoieniemroboralus est. Cucurrit adversum eum
torem insinuat ipsemet Augustinus his verbis (Lib. v ereCtocollo, et pingui cervicearmatus est, Operuit fa-
advers. Jul. cap. 12) : Secitnduw te, cum concumbete ciem ejus crassiiudo, et de lateribus ejus arvina de-
desliterinl conjuges,jam non erunl conjuges;. qupd ne pendet (Job, xv, 25). At illi ttiles esse non possunt,
conlingal agant, sicut possunl, decrepiti quod juvenes quibus semperin corde loquilurChrislus (Luc.xni, £4):
agebanl, el ab lioc opere quo etiam continens nimium Contenditeper angustam viam inlroire, lata est enim
deleciaris, nec effetis mlate corppribus parcant. Et qum ducit ad niottem. Et Paulus aposlolus monel :
alibi (Lib. 4 ejutd. Operiscap. 11): Vos pro suscepta Cutuni catnis ne fecetitis in concupiscenliis (Roiti.
vestra (libidine) tam fideliler laboratis, ut vim patia- xin, 14). Est in me verilas Cltristi, quia tnultum
mini, nisi eam, qualis nunc est, eliamin paradiso coU doleo pro vobis ; juxta senlenliam enim beati Patris
locelis: non ibi de peccato dicentes talem factam, sed mei Augusiini, Non est sani fiducia, sed insani.
talem.nullo peccanlefuisse mansurant, cum quajn illa Veruui vidil Jansenius suse Se causse incommoda-
pace dimicarelut, aut ne dimicaretur, quoliescumque turum, si Dde Orosii aticlorilateih Orosio faceret,
surgeret, explerelur. 0 sanctas paradisi delicias! o apologiamque reciperet quara, quia suis rebus con-
frontem qualiumcumque episcoporumi o fidem qua- traria est, pro suppositilia habet, illorum more qui
liumcumquecastorum! ab Hieronymo et Auguslino accusaiitur libidinosi
Auctor librorum Hypognoslicon (Lib. iv): JYOII cujusdam judicii, quo ipsos quoque Scriplurse lihros,
tnim naturale tstt bmum libidincm prmdkarelis, si sibi non faventes rejiciebant.
!3S LIBER SUBNOTATIONUM|N VERBA JULIANI. 134
'_:;.-. ';.. . fiAPUT V, .'.' . A. divinKScriplurse.npn ut tuvis,libidinemsol«nt,sed
Item in epdem libro capitulo LIX verba Juliani. carnis conciipiscentiam nominare, de qua illud im-
c Non enim dictum est, Erunt duo homines in plerent: Crescifeet multiplicamini, et replete lerram
uno homiue , sed Erunt duo in came unq (Genes. 11, (Genes. 1, 28). Et illud : Adhmrebit uxori JSMCB, et
14); quo unilioiiis nomine voluplas illa coeirnlium erunl duo in carne unq (Genes. n, 25). Sed si manda-
et libido, qiiieseiisum afficiens membra consternat, lum diviriuih seryassenJ, noti eis futura erat [Baluz.
ac sicut ille prudens intellexit, unam carnera gestit fueratj immodesta stimulatrix, infestaque, et ini-
efficeffe-,a Dep instituta, et cprporibus ante pecca? portuna instigalrix [ Bqluz, insiitalrix ], cuni non
tum docetur inserta.:» *. . quseritur ppus ejus, qualis nqnc est, trahens vi
1. Ad hsec. h Eleganler, scilrra loqueris more tijo, sua, et magha yasa plprumqpe de castiiatis arce
ct more quo c theatrum d Aibitri Valeriique detristi. dejiciens, Ergp s| lalis npn est, sicut nec est, qua-
Constat in illis prosatoribus generis humani fuisse lis naluraliter soboljs tanturii Causa diyinitus fuerai
* Jibidinem jnsitam eorum naturae, quam quidem data, vitiaia est: f quo vilio suo cum
gerierat,
CASTIGATIONESET NOT^l.
..* Responsio Augiislini apud Garnerium : « Augu- B A«g»slinus tamen Cicerpnem imilatus , numqnani
stinus: Si ut essent duoin cgrne iina, faeere nisi libido quod ego quidfemmeriiiiiferim, usus est Iioc npmine
noh posset (quam susceplahj tuam, qualis nunc a te in bonani partem; neque vefo potuii, eum libidi-
laudatur et expughatur, quam pudendam confiteris, et nem delinierit gppeiitum animi, quo miernis bonis
sine pudore sic diligis, audes etiam paradisi posses- qumlibet temporgljq prmpontintur (Lib. de Mendqc.
sione dotare), nullo modo eiiam in Christq ei in Ec- Ctip. 7). Unde alio in I0C0ait: Cum igitur sint mul-
clesia posset tnieiligi, Erunt duo in catne und. Neque ttirum libidinei rerum, iaihen cum tibido diciiur, nec
enim tam longC exorbilasd veritatis viu, ul etiam cujus rei sit libido additur, rion fere solet animo oc-
conjunctioni Christi el EcclesimItanc audeas imputare Currere, nisi illa qug. obscenmparles cprporis excilan-
libidinem. Porro si possunl sine isiti esseduoin earne iur (Lib. xiv de Civit. cap. IS), elc. Ei alio in loeo :
una, Christuset Ecclesia, potuerunl etiam vir et uxor, Quod cibus est ad salutem hominis, non esl cancubilus
si tiemo peccassel, non puaenda libidine, de qua eru- dd salulem generis, et utrumque non est sine delecta-
bescit, el qui eam laudare non erubescil sed merilo lione carnaii, qum tarnen modificata, et temperantia
laudanda charilale conjungi, et filiorum procreando- reftenante in usum nqiutalem redacta, tibido esse non
rutn causa esse duo in catne una. Unde Dpminus cum potest; quod ideo dictum est, quoniam libido non est
dicil: Igilur jamnon sunt duo, sed unacaro (Matth. borius et reclus usus (Lib. 11Relract. tap, 22).
xjx, 6) ; non utique dixit, Non sunt dum, sed una . f Traducem peccati originalis esse concupiscen-
cgro. Quid ergo non sunt duo nisi homines? Sicui tiam parentiim, quse per inobedieniiam primorum
Cltrisius et Ecciesia sunt, non duq Christi, sed upus hominum efferaia est, ei instar hsereditarise cujus-
Chrislus. Unde et nobis dictutn esl: Ergo Abrahmse- C 4am segritudinLs propagatur in posleros, opihalus
men estis (Gql. 111,29), cum de iitp diclum sit: Abra- est cpnstanter Auguslinus cum suis,
ham el semini tuo, quod est Christus (Ibid. 16).IEDIT. Fulgeniio, Reda et ajjis. Quoinodo vero Mercalore,
> Iterum hominem dicenlem quse non debet cogit piscentiam , quse in parte animi inferioreper concu-
ut est audire «luci est, ira-
Mercator, non vuli. possit culpa originaljs, qnse in superiore exis-
c Non memini apud poetam quae
me legere aut Petronium aut Mar- tit, recte Mercator expljcat liis verbis , quse ex Ati-
lialem comcedias edidisse, sed ab altero Saliricon, gustino mutualus videtur : Si talis non est, sicut nec
ah akero epigrammata conscripta. Speclant igitur est (camis concupiscenti.i) qualis naluraliier sobolis
terba Mercaloris ad istorum hominum libros, et tqntum causa divinitus fuetat dala, viliata est • quo
praeserlim ad primum Martialis, qui ab amphitbe.atro vilio suo cum generat, quod nascitur ex vitio, vitiaiuin
iiomen accepit. Maluit lamen Mercalor Iheatri men- ,esi, el juye medicg et tedintegratore indigel Ghristo.
tionem facere, quam amphitheatri, quia impudicum Veritati per s.e npn ita forle omnibus manifeslse
hominem conveniebat, et theatrum. propria erat S. Thomas afferre potest lucem, cujus iisec docirina
jmpuriiciiise scena, quod egregiedocet Teriullianus est (1-2, q. 81 et seq.). Duse fueruijt partes jusiitise
liis verbis (Lib. de Spectac- cap. 20): Numquid ergo priginalis, qua Deus hominem, quem reclum con-
exlra limites circi furori sludemus; extra cardines dere yoluit, ab iniiio gratis donavit :-una., qua
pars
llieatri, impudicitim; insolenlim,' exlra sladium; im- aninii superior Deo ; altera, qua inlerior supeiiori
mitericordimi extrq amphithealrum'1'etc. Si quishor- tamditi stibessel, quamdiu ipsa adlisereret Deo; ista
rere yoluerit ad impuritatem veteris ihealri, Jegat frenum concupiscentjse fuit, illa charitas; uira-
caput 17 ejusdem librj.—• Garnerius hic ait non ine- que gralis Adamo collata, ulraque gratis posieris
ininisse se iegere auiPetronium autMartialem comce- D etiam confereuda , si Adainus absiiheret ab esu po-
dias edidisse : Itaque hsec verba speclare ad istorum mi prohibiti. Hsec conditio, qua parte voluatatem
hominum libros, et prsesertiro ad primum Martialis, Adami speclabat, debitum quoddam fuit; qua divi-
qui ab amphilhealro nomen accepit. Rhetoricatur nam, mandatun); qua ritfamque, paciiim, Pacli vero
auiem hieMercaior et nomen generale huc iranstulit, hujusce meminit sape Aiigustirius; praBsertim cum
quo usus est cliamMarlialis in prsefatione libri primi: peccatum oiiginaledemonstraretex eoGenesis loco:
Intrel Cqto ihealrum nostrum. BALUZ. Masculus, cujus prmpuiii caro circumcisa non fuetit',
d Utroque nomine
intelligit homines impurps, delebilur anima ilta de pppulo suo , quia paclum
quorum anjea meminit, Peironiuro ,et Martialem. Illi meum irritum fecit (Genes. xvn, 14).
enim Arbitri cognomen, isii agnomen Valerii fuit: Hujus pacti doctrina, quasi traditione, a Palribus
quamquam apud Romanos, si Valerio Maximocredi- ad scholasticos pervenil, quorum nemo.sine temeri-
mus, Valenlinus quidam exstitit Valerius, qui amato- tatis nota ajit.er sentit. Hujus inleiligeniia vauas Mi-
rios versus plenos impudentissimse licentiisescripsit. chaelis Baii de sublimatipne liominis iii consoriiiint
e Non sumpsit auctor nomen libidinis in malaro diviniiaiis naturali delirationes catholicfe confutal.
parlera, secutus exemplum Sallustii, cui valde slu- Hujus denique veritas scholse repreliensores, vel
det; sed illud posuit ad significandum insiium ho- oscitantise in legeiidjs Atigusiini libris, vel tardi-
lninibus procreandi appetitum , qui cum per se sit laiis iii intelligendis, vel malaj fidei in
inlerpre-
indifferens, inter bona aut vitia censelur, prout landis convincit.
freno vel relinelur, vel solvitur. Peccatum igitur originale, cum sit defectus |ustt-
155 MARIl MERCATORIS 156
quod nascitur ex vitio, yiliatum est, et inde [Baluz. Iv semina, sed morum vitia persequentem.» Tamquam
juri] medico et redinlegratore indiget Chrislo. jubeas potius quaiti doceas nullum esse roortuum,
i CAPUT VI. rieque mori, nec moriturum, nisi qui Adse prsevari-
Itemin eodemlibro capitulo utmverba Juliani. cationis exstiterit imitator. Non pudeat tanlie vani-
t Ille quippe non dixit, peccatum transisse, sed tatis? Itane nuilus fuit, vel est futurus, vel est, sal-
moriem; mortem ulique judicii illaiam severitate, lem h secundura magistri tui Pelagii definitionem,
prsevaricaiionis ullricem; non corporum semina, sed quse a te tot libris defensa est, qua ambo decernitis,
morum vilia persequentem.» a i posse hominem esse sine peccato, et facile Dei
1. Ad hsec. Bardissime, luo te pugione feristi: vis mandata servare?» Ut ergo dicehamus, vel secun-
enim non peccatum, sed morlem transire per semina, dum vos ipsos, nullus fuit per lol ssecula, qui, alienus
quam tamen ais c judicii illatam sevferitate, praeva- hujus vestrse iraitationis invenlus, hanc in se Adse
ricationis ullricem.»Referatur igiiur tibi de luo. Quid poenam non mereretur excipere, quam dicis i prseva-
hoc ad posleros, qui omnes omnino mortui sunt, ricationis ullricem, et quse non semina, sed morum
mqriuntur, atque morienlur, illa utique morte quse vitia jussa est persequi. > Et cerle hi quos dicitis
per omnes homines pertransiil, ultrixque prsevarica- < posse esse sine peccato, et facile Dei mandata ser-
tionis, ut dicis? Nam illud aliud ridendum est, quod B ; vare,» esse sine vitiis debent. Postremum tot millia
ais, moiiem, quam poenam esse dixisti peccati, solam infantium absque vilio ullo secunduin vos nascunlur,
.transisse in genus, absque illo quod hujus lanli mali nati sunt, atque nascentur. Cur itaque hac [Baluz.
exstitit causa. En egregius justi judicii Dei defensor, hsec], quse judicii severitale illala est ultrix prsevari-
qui poenamprosatoris transmiltas in posteros, poense cationis [Balux. om. prsevaricationis], morle plectun-
ejus causam non habentes ! tur, quam nec causa sua secuta est, nec, ut dicis,
2. Delectat autem quod subnectis: i Non corporum transiit in quemquam c ipsorum?
CASTIGATIONES ET NOT_E.
tise originalis, quemadmodum definivit S. Thomas, lificibiis opinionem , Quod consotlium divinm natutm
duabus oportel constare partibus, una materiali, sit homini natutale, pertinaciter tueri, ul fides pec-
qure concupiscenliae effrenitas; allera formali, quse cati originalis vix non perverteretur in commentum
charilatis privatio. lllam vocat Augustinus vitium , suppar blasphemise Ulyrici ? Quid explicaiius sen-
morbum, languorem , et malum naturse; istam pec- lenlia S. Thomse, cujus Summam Jansenius, Au-
calura et culpam. Culpa sacrainenti viriute tollitur, gusiinum contractnm, et certa proportione rationi-
vitium relinquitur ad agonem: etsi vel peccando bus naturalibns alligatum vocat?
crescit, vel bene agendo miriuitur, quanto magis "p a Responsio Augustini apud Garrierium:
«JAugusti-
aut peccandi consuetudine creaiura, aut Deus bene nus : In eo quidem loco, ubi dictum est: Pet unum
vivendo dulcescit. Quemadmodum arabse partes ju- hominem peccatum ihltavit in. mundum, et pet pecca-
sfniae originalis -ita connectebantur mutuo, utfue- lum mors, el ita in omnes homines perlransiit; utrum
rint olim in Adamo innocente, futuraeque essent in peccatum, an tnors, an utrumque per omnes Itomines
posteris innocentibus unicum beneficium ; ita ulri- pertransisse dictum sit, videtur ambiguum. Sed quid
usque partis vacuitas, ut unicum fuit in Adamo pec- horum sit, res ipsa jam aperle demonstral: nam si
cante damntim, ita sunt unicum in posteris raalum, peccatum non pertransisset, non omnis homo cum lege
donec renascantur in Christo, et novi homines peccali, qum in membris est, nascerelur; si mors non
fiant. _ pertransisset, non omnes homines, quantum ad istam
:<*Justusergo cum procreal filios, quia ex eo gignit conditionem mortalium perlinet, inorerenlur. Quod
qnod relicium est ad agonem, peccaturo cum vitio autem dicit Aposlolus, in quo omnes peccaverunl, in
traducit in filium ; suis enim principiis similia sunt quo intelligtiur? ttisi Adatn, in quo eos dicit et mori,
quse ex ipsis orta sunt. quia non eral justum sine crimine transire supplicium.
Eo.perlinent tum simililudines quibus inlerdum Quocumquete vertas, nullo modo caiholicm fidei fun-
utilur Augustinus, lum vocesmetaphoricrje quibus damenta subvertes, prmserlim quia et lu ipse tibi ad-
hanc rem explicat. Ait enim viiiala esse parentum versaris, qui nunc dicis, non peccatum transissc, sed
semina, mgros otiti ex mgtis, incitcumcisosex citcum- mortem, cum superius dixeris, Apostolum ideo non
cisis, ex oleis insilis oleasltos, ex justis peccatotes, duos homines, sed unum inculcasse, ul docerel imila-
cjuia generando traducilur caro, qua., expers freni lione transisse, non generatione peccatum. Quid esl
justitise originalis animsm, excipit carentem altera D quod nutic dicis, non peccatum transisse, sed mor-
justitise parte, quse charitas, donec eam per sacra- lem? i EDIT.
menlunj Clirisii recipiat. b Notandus in primis locus, ex quo eonstal multis
Auctor quidara mullum laboris hac in parte po- libris a Juliano defensam fuisse Pelagii sententiam
suit, et vix tamen hiluin profecit, proplerea quod de impeccaiuia horoinis, et viribus naturse ad ser-
maluit aliquid dicere, quo doctoribus scholasticis vanda Dei praecepta. Quibus aulem de libris loquiiur
contradiceret, quam consentire sanclis magistris Mercaior? neque enim boc argumentum aui in prio-
Augustino el Thomse, de pacto Deum inter et Ada- re, aut in posteriore Juliani Opere adversus S. Au-
mum inito. Quare coactus est adabsurdas quasdara guslinum tractatum est. An Juliano iribuenda est,
conjecturas venire, de cottupto patentum semine, de auctore Mercatore, epislola ad Demetriadeiii ? Au
vitiala pet peccalum Adami lempetie, de occulla mot- liber de Natura, et libri tres de Libero Arbiirio ,
bosaquequalitate a setpenlis halitu immissa, aliisque aliaque ejusmodi Opera, quse Pelagii sensu, verbis
similibus figmenlis, quse per summam injuriam Au- Juliani composita sint ? An (ribuendus quoque, quod
gustino affingunlur. ,- aliuride augurati suraus , liber Ratiocinatinnum , in
Sed quid opus fuerat quaestionem, cum primum quibtts quaestio utraque agilatur, et seeunduin Pcia-
nasceretur, paulo quidem obscuriorem, sed docto- gii mentem definitur (Vide dissert. 2, in elogio Peia^
f um postea labore Ecclesiseque sensu illuslralam , gii)1
iierum offusis nebulis in pristinas revocare tene- c Quemquam lapsum. Ita veteres libri et edilio
bras? An tauti erat daronaiam a tribus sunirais pon- Gerberonii. Sed Qarnerius reposuil ujsoriim. BALUZ,
437 LIBER SUBNOTATIONUM 1N VERBA JULIANI. 158
' 3. Hiclibi de
manibus, ut ita dixerim, ceciditjA.et disertunTiion intellexeri.m, dicta sint, quod et lu
lllud condiscipuli tui Coelestiiegregium definitum: sine ulla dubilatione jaclabis; ubi si hoc'tibi persua-
s Quoniam peccatumAdse ipsum solum lsesit, et non seris, plurimum le [Baluz. otnit. te] falles, Ego enim
.genus humarium. > B Hic est Coeleslius unus ex illis te intellexi, et quid contra fidem tenacem recti
-quibus in tui operis libro primo de quatuor ad Tur- ineplissime senlias novi, et quibus verborum fiic
hanlium hsecais : « Doctores nostri temporis, frater modo utaris ambagibus memoria teneo, et paululum.
ijeatissime Turbanli, et nefarise, quse adhuc fervet, nos patere, hsec pfobabimus.
seditionis auctores ad hominum h quorum sanctis 5. Abuteris videlicet Christianorum simplicilate,
sludiis uruntur, conluraelias et exitium decreverunt qui in hos libros tuos legendos inciderint: tua verba
.perruinam totius Ecclesise pervenire, non intelli- ista sunt nempe, i In omnes vero homines non pec-
•genles quanlum his conlulerint honoris, quorum catum transisse, sed morfem, illatam utique severi-
•ostenderunt gloriam, nisi cum calholica religione, tate judicii, prsevaricalionis ultricem.» Hic hic inte-
iibn posse [Baluz. poluisse] convelli.» ltane oblilus rim te aliquantulum teneam; hic tecum irioras,ali-
amicitisees [Baluz. amicitias]? itane consuevisti de- quas utililer teram; rogo si simpliciter, el non « di-
fendere? an nunc tibi ipsi patrono opus est? et de- lemmatus, d tamquairiad Crcesumet Pyrrhum Loxias
cepli sunt qui le sibi paraverant defensorem? B (unus etenim erroris spiritus [Baluz. un. et iu nunc
i. El hsec a me, lamquam qui te nimis callidura err. spiritu]) loqueris, quomodo non e et lu tradu-
CASTIGATIONESET NOTJE.
8 Verha qusesequuntur digna sunt quse observen- quod bonum pro cerlo noveris. Qui minas, injuriam,
4ur paulo sludiosius. Oslendunt enim quanti se suos- paupertatemqueferre non possumus,quomodoflammas
que facerent Peiagiani. Ea vero non reperiuntur Babytonis vincemus? QUODBELLUM SERVAVIT, PAX
apud Augustinum libro tertio prioris Operis, qui re- FICTANON AUFERAT. JVOJOtimore perfidiam discere ,
spondet librp lertio Juliani ad Turbantium, sed in cum veram fidem memChrislus reiiquerit voluntati.
c Haecyox legitur in libroRufini Palaesiini de Fide
Oibrosecundo de Nupt. et Concup. cap. 5, dicuntur-
<jue excerpta ex prsefatione. loiius Operis. Ita vero cap. 55: Cum nos, ait, inlerrogaverint utrum Deus
se habent: Doctores, iuquit, nostri temporis, frater . procreaverit Fitium, necne; et acceperinla nobis re-
beatitsime, el nefarim qum adhuc fervet sedilionisau- sponsum,procreavil: slalim adjiciunl inlerrogationem
ciores, ad hominum, quorum sanclis studiis uruntut, hujusmodi, quam Grmci dilemmatamvoctinl, Invitus,
conlumeliaset exiiium decreverunl, per fuinam lotius an sponle? elc. Porro cum vox ista apud alios au-
Ecclesim,pervenire,non intelligentesquantumhis con- ctores non reperiatur, quod sciam, veliementer ad-
lulerinl honoris, quorum osienderuntgloriam, nisicum ducor ut credam a Mercatore librum Rufini Latini-
calholica religione, non poluisse convelli.Nam si quis lale donatum. Verum liac de re prolixius alias (Dis-
aut tiberum i» hominibus arbitrium, aut Deum esse seri. 2, de auctoribusel defensoribushmresisPelagianm).
nascenliumcondiloremdixetit,Cmlestianuset Pelagia- d Locus ille mendose -Jegitur in codice Bellova-
nus vocalur. Ne igitur vocentur hmrelici,fiunt Mani- censi: TamquamdilemntalusAcresum et Phirum loc-
chmi; et dum falsam verenlur in[amiam,verum crimen cias, unus et tu nunc spirilus erroris, etc. Correctus
incurrunt, instar ferafum, qum circumdantur pinnis, ut n" est tum ex codice Vaiicano, tuin praecipue ex Hiero-
coganlur in relia. Quibus quoniam deest ratio, in ve- nymo ad Pammachium et Oceanum de hsereticis ita
rum exilium vana formidinecontendunlur. scrihente (Epist. 84): Si quando urgeri cmperint, et
h Illud ipsum querebalur Pelagius adversus Hie- aut subscribendumeis fuerit, aut exeundumdbEcclesia,
ronymnm, qui in prsefalione Dialogorum tunc tem- miras slrophas videas; sic verba temperant, sic ordinem
poris, opinor, scripta, cum Joannes Hierosolymila- verlunl, et ambigugqumqueconcinnant, ut el >nosiram
iiusiinposiierat utrique parli silentium, vetueratque el adversariorumconfessionemteneant,ut altier hmre-
alterum alteri crimen liaereseos objicere; immo ca- ticus, aliler calhblicus audiat, quasi non eodem spiritu
tholicos invidiseerga Pelagium accusaveral. Sic ait: el ApolloDelphicusalque Loxiasoracuta fuderil Crmso
Adversumeos qui me dicunt hoc Opus inflammatum et Pyrrho, diversis temporibus,sed pari illudens~slro-
invidimfacibus scribere, breviterrespondebonumquam pha. Exempli causa pauca subjiciam: Credimus, in-
me hmrelicispepercisse,et omni egisse sludio ut hostes quiunt, resurrectionemfuluram corporum.Hoc si bcne
Eeclesim mei quoquehostes fierent. Helvidius scripsit dicalur, pura confessioesl; sed quia corpora sunt cm-
conlra sanctm Marim virginilalem perpetuam; nunir leslia et lerreslria, ul orthodoxus corpus audiens car-
quid ut ei responderemductus invidia sum, quem om- nem putet, hmrelicusspirilum recognoscat, etc.
ninojn carne non vidi? Jgvihianus, cujus, o Pelagi, a Loxias vero idem esl quod Apollo, qui cum ambi-
te nunc hmresissuscilatur , Romanam fidem, me ab* gua, flexiloqua et obliqua daret responsa, Loxias
sente, lurbavil, tam elinguiset sermonis putidi, ut ma- dictus est. Nam apud Grsecosli%ogobliquum signi-
gis misericordiadignusfueril quam invidia. llli quo- iicat: quamquam et alia ab aliis appellationis causa
que respondi,ul polui garrit unusquisque quod afferlur; qua de re consule Macrobium.in iibro De
sentit, ego totut sum qui cunctorum gloria mordear; D Diis. Quidvefo Delphicus Croesoexpeditionem Per-
et lam miser, ul tisquoque invideam qui non merentur sicam meditanti, quid Pyrrho adversus Ronianos
invidiam: unde ul omnibusprobarem me non pdisse movenli obliqueresponderit, obvium passim esl.
homines,sed erreres, nec aliquorum infamiamqumre- e Hoc nomine Pelagiani soliti sunt omnes quidem
re, magiique dolere vicem eorum qui falsi nominis peccati originalis defensores traducere, sed Augu-
scienlia supplantanlur, Attici et Crilobuli nomina po-. stinum maxime. Nec illud convicium solus fecit Ju-
sui,per quos el noslta pats ei adversariorum quid lianus; sed Annianus eliam in utraque epistbla, qua
sentiretexprinterent 5»'guis autem falsum se infa- prselatus est ad homilias Ghryspstomi in Laiinum
mari clamitat, el gloriatur nostra senlire; tunc.verm sermonema se versas; scribens enim ad Orontiunv
fidei probabit atsentum, cum aperle et absque dolo cui homilias in Matthseum mittebat, post laudatam
adversa damnaverit,ne audiat illud prophelicum: Et tauii docioris eloquenliam, sententiarumque cum
in omnibus iis non est conversaad me prmvaricalrix Pelagianis dogmalibus, ut mentiebalur, consensio-
soror ejus Juda ex tolo corde sup, sed in mendacio nem : Quanlumnobis, inqnit,' consolaliotiisexoritur,
(Jeretn. m, 7). Minorisquepeccali est sequi mtilum, cum cernimus tam erudito lamque illiislri Orientisnia-
quod bonum putaveris, quam non audere defendere gistro eam quam in nobis Traducianus oppugnnt,aslrui
PATOOL. XLVIH.
130 MARIl MERCATORIS 110
ciatius es, ut libi 1'ibet,el adhpe licet, nqmen impo- 4. qtioniam, pepcatum;Adse ipsumsoluin lsesit,: et non
riefe Catliblicis^Chfistiariis? Neque feiiiinsajtem mqrs genusrh'umaniin).4et quftdJnfante&in.eoistalu sint,
jpsa, qriariitfibujs", aliief ut; eiiam tibi placet, riisi In quo AUara.fri^^
pef ifaiisiiuih' seri;lraducein, venit, atgue yenlura 8. Undejllud qjioque, natum est.ultimum vpbis,
est, quairi kt'tu vjspoenairiesie sine mefitp poanse. quod,in, iflaluni ves,tr.uin npn- timujstis, emoyere:
6. Ad lias igituV tu effugiendas an^usiliis, quas «„Iiilantes.,, eliamsLnon baptjzali mprianlur, habent
tifii; lbquax magis quam'di^Musj,''jgse7ecisij', repli- yitaiiv; aejernam,,» Et, illud plusquam? sacrilegum
cas inconsequeiitibus, ac disseris cle illate.ihbfte $!?!%%•safiri!egium]j.«,Nequeper.morJtemAdsepmne
hic dixissfe, qua riirilciaius Auam est post' pfiriyari- genus.hp.minuri)mo.ritur,,quia, necper r.esurrectior
catioriem, qiise'ljbii: cbfpbfa pe.rimit, sed quse pfer neni.C.hrj|.ti onane genus. hpipinum resurgit,»;
scelera, corileiriptu^Dei,fit iri aniina, el"est «lerija? £j, Ijtsec.suh,tvnerope, magisterii vestri: magnifica
1
quippe ad selfefriuri)suppiiciriiri tfaliit, qiiam etiam spita,,iirjEpe.riJditionis^ul diciiis,.Cl)ristianse^.sed,nos
Scriptufa sacfa sigriijicat1: Viduq, inquieris, qum in Clirisliani.non dicimus, dQgmatayeritatis?
delieiis dgens vivit.'[Raluz. deliciis agji], tnoriuq est Ad^populum.p^leras.tEgo.te.intus et.in;cuie,noyi;
''"""'' sai. 3.J"
(ITini. v, 6). Ef iii Evaiigerib : Sine tnorluos sepelife (PEHSIUS; '
Luc Et hanc R Qriiditibi:prodest, ut'idem poeta alf;
ihoriuossubs(Maltli. yiil, 22; ix, 60). Aslutamivapido sef vafeiin peclorevulpeh)?
talfemdixi, iiiqUies,ifarislsse, ei fransife in posteros -- (Idem,spl; S.).
Adoe,nbhbmries' oriiriiiiP",sed illbs laritiim qrii imi- b' Ego le sane effossis torluosissimis el felidis foveis.
tatores pracvaricationisejus, divinorum;fueriril.sicut- tuis, diligebli invesiigatione in lucem pertrahani
et ille, imniemores mandatorumi Ca;terum. iila,.inr GhristiaiiispQpulisi exporieriduifii.
quies, quse resolulio COrporis;fest, velahiihseacbfpor.fe i&i. Audi: ttiiitc';'ej, tii,;,,et qiii: 'ip,e,,e'lle. digiianter
5
sejparatio; fuissei iiV Adairi,. etiariis! ribri,peccasset. Iiaijyerintjlegpreii quid,:contra<;huncsensum- lnuni
J 7.'
Unde,illa.[Baluz, add. tibi]:Commaiiipularis,,et impiissiraum, pravissimumi impudeniissimuri), pfetu-
condiscipuli iu"rCoelesiiij-et utriusquCveslrum riia- laritissiihrirn;qtiiApliibriipsfeprbh.ii.htiayef js,.c iri epir
gistri Peliigii. egfegia:definita;;sunt,',> qpse cp.irip.fef- s^tpiaivideii^et',(uaf,squara
sbnis dudHnJ, ibtb orbfe. ecclesiastica auctpritate teinpore^ ausus>es'mittere,d'quaiidb>i!onveiilus: dfe-
1
damnala sunfc: < Adam.morlaleiri' factum, qui sive tfectasti cum' univfefsriECclfesia p;ef tbtuiri ofbfem
peccaret, sive ttori pec.caret, esset moriiririis'; efL Pe,|agium(C6Jlesiiujmqu.e;damnar
CASTIGATIONES)ET NOT-^i
veritatemi quqmcerie bealusJoannes, eisin ohinibus G guSiilluS';(X,:ifr.'i corilt.d-Julic'ap;5)t Qiiid vqbis.pro-
libris suis; itgqppque.abmiini inunilamiuierecusiadit% dest, qiiod~iie'scioqua$:tinSds tiiqueuneos dfiejiescio
ut
armat, accendil, videgiur non lam pnetenles infor- ciijus-perplexii&iisMneciiii^
mqpediscipulps-,,qnamriobis,contr.apermpdemppugna- ciatdluegdhl ?retc>liiifbceritius (Episl.ad PaJfisCat?
tiqnemauxiiiq.pr.mp,arasse;;,quanlus:enim Uleadversws tlidgi,dericiU): PeffersW iiislfiicii, inipiodisifucli vef-
necessilalem•!.qugntus;,prg libmorsiirqit:arbitriohquam b'or<dhidtguiiis\sub''imtigihe'ctiifcgiicmfitiei-disputah-
nosirorum-.libris ubjqufi cqncinens,voluntatisjure ser- lESjifehutfestifetu^WixhtilahP.viftisi
vato, divincegralim prmsidiai cdihmendaiTquam.con* e Fatetur Juiiariris^po;- 1 f>pM Imperf: cap;.\Tf
ird omniumviljorutn, letiebras;,quamipro- cunctarUm duas sfe'3'd' papairi-ZPsimurft;fepisiolas'riiisisse1, sed
speculo.v'irlu.lum.,spiendidissimuiij:V:as:electionis expo-- negat Sliamj quiBSesfad cleficoS^Rom&ribs, a se scri-
nit! Et.panlp po.stV.ex-ponens singularPrahomiliarum piaiflv.nequfevero:Augiistiiius- adiribduirifepughat;
argumenia : Se&p,jnqml, seivendpomnesitlas qum- qriairivjs:feam.aritfealairtqriahiriVIriliaribsfefiptanVre-
siipnes, quibuStTrai_lucianus\pbniiens\ beatutn.Paulum futassetiri libfo primbM^Bbriifaciun).
' vitiorum offuscationecqmmticulqV, ut scilket fidelibus diHiiic-coristaVqrib'tempoffe data sil lisec epistOf
sgis apostolicq.exeinp.lorpecCalaconcilietiAi\uiiiVsci\i- la>,quohimiriim cqrivehtusJulianus detfetldvii ciith-
cet adid_(Augush tjb. ladBpnif.cap.. %_ellib. iu univetsti^Ecclesid Peiagiuhi CMesliumque:dtihinafe.
cap. S) quodjcaiiiinriipsePelagianiiobjicfircsolebaiil! GoiiverituS-est-aiitelri pbsf^.iriissamad-briiries bfbis;
catholicis, quasj aicereiit apostoliim. Paulum-, vei' e^iscopos-tfactbriairi' Zbsihii}"pbst' rijehseriVJlaium-
onines aposlb.lpsiromoderatalibidirie luissepolluioSi; ann;-M'SiGuri)iigitur-Zfdsiirius'vlderit-Julianiepistb-
Nota perpeiiiam.GoeJestiiJulianique calumnianrin •i-j lam-jutHrariitiMercaibrjei^ZpsiSiris^dieriisuumobife-
cathojicos d'oetores,quodi5uissenteniiisfovereriicor- rit,26;DSefembfis-ejusdfeij)iinrii,;rit cbristaris>esi'oni-
rupielammorrim>etconcupiscehlia3fieiia:reri)ittferent;! niiifflopinip', fealriiritefri)edib;tfeiripbfe
:>.-••-,;.•..•.:•'• ;••:'. missam
;•.• Jaieri'
a";dsiendiiiiusii),caiiisa;P.elagii-,etGoeitestii{In.dis- necfesseesii
sert, S),;p.efsonaruro,magiS;qiiaffl:dogmatumi_dan)iiar. eDe- epistolis-missis'ih prbviriclas/a' Pfelagiahis,,,
lionem, debuisse suhscribi:;;formam; subscribendia, atisimpli&brurii-ahihibs1aniicipalispfsejudiciis^^bccri-r
summo poniifice.i:iege.m:ab-,imperatoribusiprieseri¥. pandbsj-et impruderites refurii' fallefidbsVprseter^ea
piam^ nec ea;iege, clericosjroodo;, sedlalcosi eliami qurjehic-scfibitMercatbfj lricrileiiia^sunfiii hiiiic;re'm
olisirictos;,o,bedie.iitiaMi.ilai religiose.abpiririibusvere; testirooma"-Hierpriyihratqrie^Augustiiii^Ei 1116401-
'caijiriiicis".'prses.iitam:,uti roefito cecinerit Erosper demi'(lti !dia:lqgV 2 teciBiW'*j''Ps>fiJi^fe:
)»f-'Si»>s(6lf&.,.' inquli;-
(Cflnjijn. de.Jjtg.^^!^;;S).>liajac;hieresim.co.riri/i«mHm-. WMnCB^oiitflilit tftiris}fluinvfitiEihiopiti; ^eicii Et-aliO'
digue,\mann,fuisse,,daron'<i.ta;ri)jr miam'(Prmf.in'ni'lib. iri Jifem.^i MitiiHnutniefsuhi-
^Puit! hrjec.in(lples iptius^PelagiahBe/factionis;,uti driem episloias bibttnas pfiusfauriferds\ huhc hialedi-
de,;re,s|ia riihflisine,,ifnc.Q:etjar|p;perplexitaiisjdicen^; cas\el'~palieniiamyri6sifdm^dehum.ililM
dj.iriV; sibiiputaveriti hJ!objecJl-(anie<.Mefcaiorem(Hie-;niehlemmtiimrcoiiieieriiim^ighuW^
rpnyri)USi(/riepist_,:qd:G.tesipJ_i_)i Eunoimahi, Maceh. mulus•latttit pet Atbiriuiii-canemi
1: Iitfe- vfefof(Lib.de -
dqhikni.,Ananr,,nqw Gesf. Btilicsii:capi 5) Perveriit>ih mtirius-jiostrtis-
des, nuliuni tiqbis iqbgrem.faciuh.t;,toqumiun eniirit ndnrtultaiepistoltiqumipsius'PelagW dicetettirlbiinter sttiben-
qtiod-.sehiiunti;,,sglq:fy liiadiamicttnisuuntrquemddmptes^y^
bescilioqui-,qupdsecrc\6,dp Au^ cmtetti: « QuatuPfdecihi-iriquiifepiscopo1'umsehien-
"""' "~
,;i. LIBER SUBNOTATlOi^UMIN VERBA JULIAM. W?
in manus sanctse illius Roroanse Eeclesiaj veniret V A resurrecturum esse,, sed, tantumraodo justps et san?
anlistiiis, te agenie a nonnulljs a ic; de.ceptis.per ctos,, qui Ghristi justitiam etsanctitatem fuerih.t
totam penellaliam circumlaia [Baluz. add: esl], et, imitati;,1', curii.cousle.lpmnes, omnirio resurfectufbs
tamquariimagnum aliquid;,multprum. auribus insi- esse,pef,Ch,ris.iiiiri,.quamyis a.lipsad regnuib., aliQSad
nuata: cognoscttur. lbi namque in.iercseleraitaajs : jjidiciura. Et.a.ddis,:«Jure jgjt.uf improbalrir, qui liuic
« « Qui.estigitur assertor, qpod nequeperrmortera s.enlenlise.cohtnadicet [Balpz. contradicii], quseait, Per
Atiseomne genus hominum. morialur, neque per hominemmojs, e.t per,honiin.emresurreclio.thorluorum
rfesurrfectionemChristi omne genus, hominum res.ur- (l.Cor. xv, 21) i.;item :« Qupd.peccatum Adse.ipsiim
gat, contra; Apostolum sentit dicenlem : Sicul in solum lajsit,,et,nongenusliumanum: et h,secgfentenlia,
Adnm omnes tnoriuntur, ila: in Christo'omnesvivificar inquis, a nobis merito. refellitu.r; non eriimsoli ipsi,
bunlur (lCor. xv; 22). >• sed,generi, humano obfuisse.cr.ed.end^um est,»
11;.Hicquafraude.etiquo dolo, quosomnesdicas 12.. e El hic q.uidagas, salyo iibi, ut.putas,. sensu
et.seritias novimus ettenemus; videlicet-non omnes tuo pravissimo, et lortuosissimo, latere, nps non pp-
omnino honiiries-,lioc est, totura genus humanum, tuisij: quia ipsi,. ut vis, doc.erc, quaihyis pauci, in
sed iiosomnes qni. imitatores Adse esse voliierunt.: cpmparali.onetoiius generis, hum.anum sunt genusr
et.pec resurrectionem: Chrisii, quod ilje Apostolus B Item : < Qu°d infanles, inquis, instatu siqt in. quo
dixit, omnes resurrecturos;, similitersine dubio dicas fuit Adan); ame prsevaricationem,, inte.r,a indiscipli-
riecesse estj, non omnfe prorsus; genus humaiium natas, aisj repmo qusestiones. ftpn.enini per ompi.a
CASTIGATIONESET KO«.
tia defihitiohosird coiiiprobalaesl. > Efpostea: Hmc neraicm-in Adamo ruinam, ut ne ipsi quideiri hoere-
epislola cariialisveiitosilatis ei elalionis volat, et; ge- tici iii contrarijim. lbqui ausi, fue.pii.it-aperte , sed
slorum larditale procurata, celeritate prmcedens in adhibita dislinciione quadam inter omnes omnino,
manus hominum prmvclal, ut qualuordecim episcopis- sivfe«7rj,'5f,el omnes in aliquo genere, sive KKTK n.
Orienialibus plaaiisse dicalur. Et postea : Ut sola in h. Gonsiet, hiqiian), apud, catlioljcos. Narn Theor
epislota legalur infelix. el seipsam decipiens, velut. viV dorus, Mopsuesieiuis yidetur in, conirarium sensisse
ctrix, humdna superbim. Qnaoccasione nofa id^prh- (Cap. i Fragm. ex lib. v advers. Auguslitium).Quis_,
mum:ex tribusPairibuslatidatisi Pelagiaiioruni frau- iriquit, ita demens. ut tuptum bonum (resurrecilonis)
dulentari) pariter ac! superbam induslriam, in opu- credal maleriam fieri resurgenlibus infiniij supplicii,
sCUiisssuisnonspargeiidismodo.sedeliamextoliendis quibus ulilius erat onminonon surgere qiiaintantorum
in coelum, perinde ac si furent inusilata quaedam el laliutn malorum pqst resurreclionemsub ipfinitis
miracula-, femsque5singulares; eximiorum ingenior pmnisexperienliam_sustinere.
rdnV, prsestaritisque docirinseiet.pielalis vfere Ghri- c Aiiiiiiadveriit S. Leo (Epist. 8) perpetuam hanc
stianse.'Nbta et liocalterum, dainiiata fuisse nomj- Pelagianoium fratidem, moniiitque Nicelam Aqui-
naliriVa sede aposlolica iuitracioriaZosimi q.uinque leiensem ut ab easibi caveret j.n recipiendis liomi-
d&gmalaGoelesiii:i-° Aiainjnortalem faclum,qui • sive nib.us.qui ab hac. haeresi ad, Ecclesiam caihclicam
peccarel, sivenon peccarei, essel moriturus 2° pecca- redire se y.elle diceient: Damnenl,, inquit, aperiis
tumAdmipsum solum lmsisse,el noii genus liutmnum:; professionibussuisuperbi errorisauclores, elquidquid
5° infanles in eorstalu esse,inq.uq Adam anteprmva- r in doctrina eorum uni.vers.alis. Epclesia exhprrMitdete-
ricalionem; 4° ihfnnles' etiamsinoh baplizati, ntorian- sleiuur : omniaque decreta synodalia qum ad excisio-
lur, habere viiammlermm ; 5'' per morteni Adm lotum netn liujus hmreseos aposlolicmsedis, confirmavit.tiu-
humaiiumgenus. nonmori, quia nec per resurreciip- clorilas, amplecli sc et iu omnibusqpprobare, plenis
netn Chrisiiomne genus hominum resurgit. Nota-de- et apertis ac prppria mattu:subscriplis prolestationibus
nique Julianum, ut lantse damnationis-invidiiim a se elqquanlur. Nihil in verbjseqxum obscurum, niliil in-
eta>suis averleret;- epistOlam dedisse- ad suminum venialur ambiguum, quoniam novimus hanc istorum
pontiflcem, quam sparsiteijam in publiciim, eaque esse versutiatn, ut in quticumque partieulti dogmatis
contendis'se,,auf vanam-ess.ehseresim quse tiiiito mo- exsecrandi, qua se a diirnnatorum spcielate discre-
limine proscripta essel;; aiit a; suis rion assertam , vetint, nihil sensuuni suqrum existimerit esse non
qui de quinque pfopQsitionibus longfe ajiter seoli- sgtvum: cumqtteoninesdefinkionessitasad subrependi
fentv ac qui. damnarenlur. Quaiuor ex, his lantum facilitatemiinprobare se simulenl, alqtiedeponere, hoc
soa in epistola explicuisse.Juliaijura.Mercator obser- tibi tota arte fallendi, nisi intelligantur, accipiant; etc.
vat, et ita quideni'ul videreiur-ad< sensum calholi- Hanc admojiilionem, tanti, momen.ii"ducebat, san-
cumaccedeffe"; sed siinul-m.onet, niliil-dictutnom- Ctus pontifex, ut commiuarelur lantse sedis episcb-
riino de quarto'dogmatfe,. quod tanien prsecipuura po, ni caveret, seyerius: se animadversurum : Nan,
erat,cum ad baptismf necessiiaiem pertioeret.: NQ- inquit, dubtiet.diieclio,lua, an. si, qitod noh arbitra-
tasse; contentus silentium,, causam' uori aperit; ia mur, neglecta fuerini qum pto cuslgdia canonum et
proinptu taraenest: nonpolerat interpretari Julia- pro fidei iniegrhate:decetnimu:S,.vehementius commo-
^IIUS dogma ilJud, quin confugeret ad distinctionem vendos; quia inferioxum.o.rdinuitt: culpmad_nUlbsmti-
vitm mleriim'el regni cmlorunt, qtia riihil erat invidi.o.-D gis. referendm suni, quam: addesides.negligentesqiie-
sius apud (ideles, Cujusque invidise;declinandoegra- rectores, qui multam smpenutriuni.peslilentiam,, dum
tia fatcbalur Pelagius (Lib, de Pecc. Orig. oap.W) austcriqrenidissiinulanl: adhiberemedicindm.
se seifequo noh eani infantes:&ihe-baplismo., nescire d Desumpia est isia formula ex epistpla II ad Ti-
quoeant.NeTiim quid a Pelagianis; vitse seternsere- .moiji. ii,; 25:, ubi monens Appstolus discipulum :
gnique coeloriitn rionJine intelligeretur, e.t utrum Skiitas, in.qui.t;,et. sine disciplinu:qumslionesdevita,
aliud aliis temporibiis, videbimus postea. sciens quiq.qejtetianilites;.etc. Mirum vfero,qnaiilum
•«'Idem Juiianus (/» libello sum Fidei): Graviler Juliano piacuerit;vojjiiudisciplinatarum qusestionum,
delesiamut quicuniqueasserit-quod neque pjer Adam ut freqiienter usurpaia. sii (In tibelh Fidei parte ni,
omne genus hpmintimmorialur, neque per Cliristuni num. 22) : §i,qumsint,iaiia;m<\mi, qumtet contta
omnegenusresurgat. fidem catholi.camveniant, vet ad ihdisciplinalas pefti-
Animadverte primis Ecclesiae temporibus ita fuis- neanl gumsliones, simili exsecr.atio.ne- damnamus:
se in confesso apud omnes fldeles generalem in Nullus porro erudilorum nescit quid discriminis
Chrislo reparationem humani generis, sicut et ge- a veterihus inler dogma et qusesiionem posjluih sil,
,45 MARII MERCATORIS Ui
in eo statu sunt, qtii nascuntur hodie, in quo Adam A deflnita : audi iterura, quid verbis tuis in tuo libro,
fuit anle peceatum, quamvis et iilas [Baluz. istos] de quo agimus, lenealur.
opus Dei esse, sicut et ille negari non possit.> CAPUT VII.
13. a Quem et hicsialum dicas et seniias, salvo, Ilem ex eodem libro capitulo LXVIverba Juliani.
nt arbitraris, libi sensu luo, optime novimus, b non t Intravit igitur, secundum Apostolum,perunura
animse videlicet ante peccatum, sed exiguitalis et hominem peccatum, et per peccatum mors, quoniam
parviialis^ in qua nascuntur infantes. Memento sane, illum, et reum, et damnaiioni perpetuse mortis
iiiiiil te hic modo dixissfede parvulis non baptizatis, d obnoxium mundus aspexit. > Certe aliud mox
si fuerint in morle prrevenii, habere eOs vilam [Baluz. om. aliud mox] dicebas, et negabas in hunc
seternam, quod falsissimum est: quia hoc non vult mundum per illum unum hominera intrasse pecca-
Chrislus, riec voluit, sicut tua vecofdissima temeritas tum, cum nunc confltearis intrasse. «In omnes au-
jubet fet docet. Item subnectis : « Adam etiam mor- tera homines mors periransiit, quia una forma judi-
ialem lactum, qui sive peccaret, sive non peccaret, cii praevaricalores quosque reliquae coraprehendit
fuisset moriturus [Baluz. fuisse morilurum];> nec selaiis. Quae tamen [Baluz. add. ais] mors, nec in
hoc esse dixisli ratione subnixum.« Credendum est sanctos, nec in innocentes ullos, ssevire permiltilur;
cnim, inquis,c immortalem quidem factum, sed qui B sed in eos tantum pervadit, quos prsevaricalionem
si non peccasset per gusturo ligni vitse, virlutem pos- yideril semulalos : quse prsevaricatio, licet non sit
set immorlalitaiis adipisci; > male igilur dicium est, facta naluralis, fuit taraen forma peccati; atque ob
« sivepecearet, sivenonpeccaretjfuissemoriturum. > hoc, licet non aggravet nascentes, tamen accusat
14. Calumnialum me tibi, ne velquisquam, vellu imitanles. Mors autem judicialis transit in eo in quo
ipse dicas, contra lisec te postmodum non sensisse peceaverunt omnes, sed libera volunlate. > °
CASTIGATIONESET NOT.E.
nlterumque alteri sic opponi, ut per fldem catholi- si non peccasselpet gustum ligni vitm,vittutem posset
can>liceat in utramque partem de qtisesiione dispu- immottalitatisadipisci.CoTTeclionemejusmodi postu-
lare, de dogmate non liceat. lal Pelagiannrum dqgma : Adamummotlalem faclum,
Observavi a Pelagianis olim id prseslilum quod qui sive peccatet, sive non peccarel, esset moriturus.
nb omnibus solet bscreticis : ne viderentur Ecclesise Verum reiinendam puto utriusque codicis lectio-
pugnare, menliti jaclarunt rem sibi nori esse de nem. Primum, quia patilur sensum non incommo-
riogmale, sed de qusesiione lanlum. Id ausus pri- dum, immortalem nempe factum Adamum, sed
mum Coelestius in jtidicio Carthagiuensi, ut refert eatenus tantum, quatenus, si non peccasset per
Auguslinus his verbis (Lib. de Pecc. Orig. cap. 4, gustum ligni vilse, virtutem posset immorialiialis
elc.): Nunc illud oporlet exculere, quo voienteshm- adipisci. Deinde, quia ex Augustino discimus non-
reseos ustule invidiam declinare, asserunt islam prm- nullos Pelagianos vi argumentorum a catliolicis in
ler fidei periculum esse qumstionem; ut videiicel si in eas ahgustias Coaclos fuisse, ut non lanlum fassi
ca fuerint exorbilare convicti, non criminaliter, sed siiit Adamum immorlalem a Deo factum, dicente
quasi civililer errasse videantur. Sic enim Cmlestius'G Seriptura,Z)(!i(sfecit homineminexferminabilem(Sap.
apud Carlhaginem geslis ecclesiasticis esl loculus. ii, 25); sed etiam quia obstinaie vellent pefmanere
\ Jam de traduce peccali dixi quia inlra caiholicam in sua de pari infantium alque Adami exorlu opi-
Ecclesiam conslilutos plures audivi desiruere, necnon nione, admirabilius quiddam assererent, omnes ni-
el alios astruere, licel qumstionisres sit ista, non lim- mirtim Adami posteros immortales nasci, neque
resis. > Et vero in libelloRomm dato : « Si qum prm- inori, nisi peccalorum meritis, quemadmodum et
lerfidem qumslionesnalm sint, de quibus essel inter Adamus.
plerosque contentio, non ego quasi auclor alicujus Locus Augustini aliunde obscurus, et a paucis
dogmaiisdefinita hoc aucloritale stalui; sed ea qiidide intellectus, cx utroque Mercaloris testimonio lucem
ptophetatum el aposlolotum fonte suscepi, veslri apo- accipiet. Ilic vero ita se habet (Serm. 1 de Verb.
:stolalus offerimusptobandajudicio. > Id vulgo jactas- Apostoii cap. 6): Aliqui ipsorum ita disputant, sicut
se Pelagianos omnes testis est auctOr Praedestinati: audivimus: t Prorsus pro merilis suis omnesmoriunlur;
De qumsiione,aiunt, nonde communione discetnimut non enim esset mprs, nisi veniens de peccato. > Opti-
i, hmt. 88). me quidem, et vere dictum esl : non essel mors, nisi
-(Lib.
a Aperit Mercalor impudentissimam Juliani cavil- veniensde peccato;sed ego cumhmc audio.ideo laudo,
latiouem, qui in re taro seria, cujusmodi est,red- quia illam primam morlem inlueor, el illius primi ho-
dere rationem fidei suse summo Ponliflci, et scri- minis peccalum. Audio enim Aposlolum : Sicut in
pto quidem publico, totaque Ecclesia exspectante, Adamo omnes moriuntut, sic el in Chtisio omnes vivi-
lusit tamen inepta vocum ambiguilate, habens sci- fictibuntur(I Cor. xv, 21). Per unum hominempecca-
Hcet in ore catholicum dogma, et ridiculum quiddam tum intravil in mundum, et per peccaium mors, el ita
iii corde. An num de ipso quispiam dixerit, quod de D in omnes honiines pertransiil, in quo omnes peccave-
Pelagio Augusiinus? His nebulis judiciumse pulat runt (Rom. v, 12). Omnes enim unus fuerunt; sic te
illusisse, vosque ad hoc nefastoto capite annuitis, et audio dicenlentmortem liominisde peccaio esse. Non,
lol ab illo.episcoposittisos esse tidelis (Lib. i advets. inquis; et quid dicis : omnemhominemDeus intmorta-
Jul. cap. 5), lem creal modo? tnirabilis novitas! Quid dicis? Pror-
b Non Admvidelicet. Ita nos restituimus auctori- sus, inquis, omnem hominem Deus immortalemcreal;
tatem veterum exemplarium seciiti.Nam in editio- quare ergo moriunlur parvuliinfantes? .. . Responde
ne Garnerii scriptum est non animm : quam Iectio- tnihi, quare nioriuntur, si omneshominesimmortales
nem esse falsamostendunt verba Mercatoris, BALUZ. nascunlur, et quoniam peccanl, ideo moriunlur? Quid
c Idem legitur in Vaticano aique in Bellovacensi putatis dici potuisse? Qum aures feranl? Peccaverunt
codice, immo et ilerum apud Mercaloreiri (Lib. el ipsi . ;. nam si non peccarent,ihquis,non more-
Subnot. cap. 8), ubi plura Juliani vferba referuntur. rentuf, etc.
Videretur tanien exigere series orationis ut niorla- d Destinatum pro obnoxium ponit Baluzius cx fide
. Jis' pro immortali reponeretur hunc in modura : veierum librorum. EDIT.
Gtedendum est enimmortalemquidem faclum, sedqui, s Responsio Augustini apud Garnerium : « Aft-
m LIBER SUBNOTATlONUM IN VER.BAJULIANI. 146
1. Ad hsec. Si jndicialis est ista mors [Baluz. om.. A.verborum crepiiaculis magis qnam ullis declama-
mors] qua mulctalus Adam est, et ipsa est quse tionibus studium inane dependis.
transiit et transit in posteros, non, ut ais, omnes 2. Vellem autem le pressius interrogare, de mor-
omnino, sed ad solos imitatores; quse vel qualis erit te cujusquemodi quid sentias, qui eafum unam
illa alia quse animam a corpore separat ? Hic arcta- quamlibel saltem transire permittis. Velim ergo di-
tus : < Naturalis, inquies, quia Adam sive peccaret, cas mihi quid sit mors, quic tuo judicio transit. Sub-
sivenonpeccaret,mortuus fuisset. > En slemma Cbri- stantia est vel natura, an res aliqua accidens?
slianum! "enecclesiaslicaanliquatraditio! Sedvides b Meminimusenim tempore quo prsesens in urbe
nerope, quomodo te ipsum, in dictis tuis contrarius Roma, cum c principibus hujus amentissimi erroris
[Batuz. contrariis] tibi, tamquam vipera lanies, cum tui, in lionnullis siroplicioribus Ecclesiam venlila-

CASTIGATIONESET NOTJE.
guslinus : Hoc loqueris, quod objeclum hmresiatchm nio quod ex alio Opere salis perspexerat; visus.est
veslto Pelagio in episcdpali judicio Palmslino, quod tamen eo inclinare, ut alictii potius sectatorum qiiam
ila factus fuerit Adam, ut sive peccaret, sive non pec- jpsimet Ccelesiiotribuerentur.
carel, tnoriturusessei. Hanc enim mortem, qua omnes In hanc ego posteriorem sentenliam non admodum
morimur, de qua diclutn est : A muliere initium fa- invitus abeo; sed addo prseterea conjicere me a Jti-
ctum est peccali, el propter illam morimur (Eccli. liano scripias. Nam et ipse sectalor Coelestii fuit,
xxv, 53), non vis expeccalo in omnes fecisseorigina- x»qualem volebat auclorem Augustinus; et Siculorum
liter transitum, ne cogaris faleri simul etiam origina- amicus, quos inter vulgaius erat liber; et ab Augu-
liter transisse peccatum: senlis quippe quam iniquum stino vel cognitus non fuit, vel poiius nominari non
tit sinemeriio iransisse supplicium.Verumlamen tam debuit, quia necdum se palam prodidorat; et ratio-
catholicum est, quod expugnare conatis, ut hoc ille, cinaiionem qua de agitur, non absimilem aliis quru
cui, sicut dixi, objectum est, nisi damnatset, ptofeclo libro conlinenlur, instiluit; et a Mercatore non raro,
ex illo judicio damnatus exiisset.Mots etgo et isla qua frequenter ab Augustino accusatus est, quod in tra-
tpitilus a corporeseparalur; et illa qum dicilur secun- ciandis qusestionibus dialeclica methodo uti amaret.
da, qua spiritus cum corporecruciabitur, quantum al- Usus est autem, eaque plane exacta, auctor libriDe-
linel ad merilum generis humani, in omnes homines finitionum : nam primo proponit qua de re quseslio
pertransiil : sed gratia Dei, per eum qui venit ut mo~ vertatur, an homo possil esse sinepeccato; deindesex-
riendo regnum mortis auferret ea resurreclione cujus decim ratiocinalionibus partem alfirmantemconflcit;
in illo prmcessilexemplum,morlemregnare non sinit. postea testimoniis Scripturae confirmat quse ralione
Hoc lenet catlwlica fides, hoc tenentjudices quos Pe- confecerat; denique caiholicorum objectionibUs re-
lagius formidavit, hocnon lenent hmrelici quos Pela- spondet, et quasi pro coronide nonnullas qusestiun-
gius seminavil... Et si tu obliluses gravejugum quod culas proponendas suis, ut ait, advcrsariis exponit.
aggravat natcentes, nos te tamen non desislimuscom- Conjeeturam augentduo : alterum, quod tolis his
monere Fruslra recla verba torquere, et clara sexdecim raliocinationibus, iromoet subjunctis Scri-
cbscurare conaris : in eo peccaverunt omnes in quo pturse lestimoniis, id unum efticitur, hominem posse
moriunlur omnes: ipse est Adain, in quo si parvuli G essesine peccato. Al hanc ipsam Pelagii definilionem
non moriunlur, profecto nec in Christo vivificabunlur; libris editis a Juliano defensam fuisse tradidil Mer-
sedquoniam sicut in Adam omnes moriunlur, ita el in cator (Cap 6 illius Oper. num. 2) : Secundum magi-
Chrhto ontnes vivificabunlur(I Cor. xv, 22), ideo qui stri tuiPelagii definitionem,qum a.le tot libris defen-
volunt hmc verba perverlere, ipsi, eis manentibus, sa est, qua ambo decernitis posse hominem esse sine.
everlunlur. > EDJT. peccalo, et facile Dei mandata servare.
a Idipsum prolixius a Mercatore postca repelelur Allerum, quod nulla fere sit inler sexdecim illas
(Cap.% nuin. 6). Dixit vero per ironiam ea quoeex- ratiocinationes quam non a Juliano factam referat
plicamus, ut castigaret insolentem Pelagianorurii . Augusiinus, nullum testimoniuin Scripluraequo Ju-
jaclantiam, qui cumtoli essent in novo dogmateper- . lianus non fuerit aliis in locis abusus. Quid quod ra-
suadendo, se nihil tamen doctrinse tradere menti- tiocinatio, de qua nunc Mercalor agit, est quaria ii»
rentur, nisi quod a majoribns accepissenl; immo ca- libro Definitionum, hoc tantum discrimine, quodhie
tholicse lidei defensoribus, per intolerabilem ca- fusius, cbntractius ibi proponilur. Sic enim se habet
lumniam,noviiatera objicere non erubescerent. (Lib.de Perf.Justil.raliocinat.4): Qumrendumest quid
Ita Pelagius (Lib. de Nal. el Gtai. cap. 61 et seqq.) est peccatum,aclus, an res. Si res est, necesseesl ut au-
suam de iropeccantia opinionem acceptam referebat cloremhabeat, el si auctorcmhabere dicitut, jam aller
Lactantio, Hilario, Ambrosio, Chrysostomo, Sixto prmler Deum rei alicujus auctor induci videbilur : at si
pseudomartyri, Hieronymo, et ipsimet Augustino. hoc dici impium est, confileri necesseest peccatumotn-
lla Coelestius (In libello Fidei quein sedi aposiolicm ne aclum esse, non rem; si igilur aclus esl,inimo quia
oblulit) ea qusede prophetanjm et aposlolorum fople •" vere actus est, vitati petest. Affmis qupque est deci-
suscepisset, Zosimi apostolatus probanda judicio of- mse quartae: Qumtendumest, si naluta hqmihisbo*a
ferre se jactabat. lta Julianus (Lib. i Opet. Impetf. est, quod nuilus negare nisi Marcion aul Manichmus
cap. 59) novitatem exprobrabat Augustino : Non est audebilj qitomodoigitur bona est, si malumei ctnere,
hmc fides (qua credilur peccatum originale), antiqui- noit esl possibile?otnhe enim peccalum malum esse,
tus tradiia atqtiefundata, nisi in conciliis malignan- quis dubital ?
lium, inspirala a diabolo, ptolata a Maniclimo,cele- Animadverte hoc in Ioco Marcionem cuin Mani-
btaia a Matcione, Fauslo, Adimanto, omnibusqueeo- chseo jungi, quod sbleta Juliaiio, utconsiat turn ex
rum salellitibus,etnunc a tein Ilalia, quod graviter superiore nota, tum ex alio loco, ubi Augustinum
gemimus, eructala. hsereticus ita compellal (Lib. iu Oper. Imperf. cap.
h Occasione hujus loci non erit imporlunum ali- 55) : Quis tu es, qui Mgrcionismsluconcilalusin exci-
quid disserere de auctore Iibri Deflnitionum seu Ra- dium mquitatisirrumpas?qui sub censurdmlingumlum,
tiocinationum, quilms respondet Augustinus in libro mysteriis adhuc Manichmoruiniubricm, Dei lam judi-.
de Perfectione juslitise. Dubiiavit aliquando sanctus cia quam prmcepla compellas? etc. Et hsec conjectu»,
doelor an raliocinaliones illseCceleslii forent, an al- ra; coiifinnaiio est non contemnenda.
teriusex eadem factione : fatebaiurquidem tuncdici c Gerberonius participibus. GALLAND.
esse Cceleslii, nec putabat abhorrere ab illius ingo>
447 MARH MERCATORIS itf
bas, qualiter interrogabas :« Quid est peccatum, _A.de illa altera quse a corpore, animam separat tibi
inquiferis, maluriine aiiqbid, an boriulh? > Malum nulla flt mentio), substantia.est aljqua, vel natur.a, an
utique respondebafur tibi. Adiiajc addfebas: «Deiis- res qusedam substantiae .accidens? Tu si adhhcali-
"freMjusmali auctoret opifex? > Absit, absit, ex- qtiid in te luminis habes,.respondebis, etdiees, eara
•'fe'lBiriabaiur![j5flfM*.fexclamatur] tibi, longe, quarii riatursesubstanlise a.ceidi.ss.Q, ,nec..posse,dicisubstan-
Ibrigfe Sitista demfeiitia. Hocnec impiissimus prbfl- tiam, qusepoenalis dala esl ;primo transgressori,,et
'ffeflaususfest:Mariichseus, qiiiiriali aucVoreriibeum deinceps generi huniano; nemoque ,pruderitum,-in-
nfeesentii.TiecproTitetiirj^ed idproprium habere*a quies, poenam dixeritesse substanliam veltnaturam:
tBfeihpiterhbpriricipirim, propriam esseritiam, pro- ribi lu mox.tuis cassibus c.oncludendus es. Niillo.pa-
«pfiamque riatriram, sceiesiissime fiagitat : ubi mox clo mortem illam judicialem, quaequia.posnalis.est,
'tiinc ipsfe'quserendurijesse dicebas, < utrum pecca- [Baluz. add. quse] subslantia nulla est, quam lu in
lum substanlia esset, an natura, an res aliqua ac- posterossaltem imilatores Adaetransmittis, numquara
cidens. > Ubi cum padlulum hsereret Christiana sim- de substanlia in substantiam, vel de nalura in na-
.plicita.s.,taliter inferebas, « peceatum liiillo modo luram,qubd'pBato. -vel nalufa, quodj hoTOoest,
5modo;possejesse substantiam vel naturam,quia a sic ppsse iransire.declaratum es;t.
haberet [Baluz. hahet], aiebas, Deum opiflcem et B \ A. Yidesne, «egregie.perdilorijm magistcr, etdia-
aucioffem.j.nulla enim est natura quam noncondi- leclicedisputatbr, videshe quo-ceeidefte? sferttisne
dit0eiis.;Sed quiasupra constitit auctorem b Deum nunc salterii quantum a yferitatis iramiledeviavieris?
imaliinon esse, 11011 est "efgo';s'uhstanlia vfelriatura _Sedii]bi.intefim ,si velus ,[Batuz.,u\\us\ ;pudpr,est,
^peCcatrijri,quod.riialum esse apeftissimeelaruii;;et nunc istarsufficiant .; siaulem-Deusvitse commeaturii
quod substantianon est,;inquis, in.substantiamseu •iJederit, etadretractandoshos pptimoslibrbs ijios,
;naluram, ;qubdihomo fest, trarisire nulJo jurfe, niilla et ad.[B«/«2. om. ad].illam .sqpientissimam episto
ratibrifecrfedferidiimesi; > atquecoricludebas: «male lam tuam .r.elegendam «tempus indulserit, squando
igitur etjstuItetraducianumsexjAdamicredituriesse Deus 'volufefit,;a itibi' itefum resporidebimus. :Prbfe-
peccatum. JJ ram [Baluz. proferarous] Iriterim et alia ,lua, iqpse
3.:!Utfergo''supfa':diCeba'r)),,palereme, ut ego quo- .^urosmagna exsecfatiGne yiiemus.
qiie ,hac via.te ,et iisdeiri argumeritorum interrogeni
line3s,(Utnos doceasrespondendo.Mors, 'saltera hsec GAPUT VIII.
qrise*securidtiirianimara esi, et est riHerna, quamque Item ex'libro lettio^de quatuor ddTurbantium editis e
Adain tfansgressor excepit, et transraisit Vnrppste- prope. principid capituli ierlii ,verba Juliani.
rps.-quam.tiissolam ad quantoseumque,;non-iOmnes 'C i£ «'Gratiam baptismatis 'dicimus.ndn pro cauSis
oiririirio-horiiiiiesgeriferaliier,"sicutApostPlus ait, sed esse .mutandam,.qupd .ipsa dona sua,,pro,acceden-
ad;p'aii:Cbs,aduiodumimitatores trahsire deflnis^nam .liumicapaciiate.dispensat; iideQquesGhristus,ss -qui
iCASTlGATIONES;EJTNOTiE.
^Gallaridius^pPst Baliiziurii.poriit si pro.sic,;mo- hiti et ac6wcti,sirenuticoiitra'ltteteiic6sbellqgessethhf,
jjetqufe;GefbefPriiuhV^Mbere,quia -si'liabel-ndinrain.•' 'perfkhciffideiiter 'Sum'dispeiisdtiqriislabofe, inlpgcis
Erirr. , -. . posiea : An Janiaih.cqrisehsio-
h Pro fleum-cbrrigeridiiro -cum jubet in efratis_ gremibtiorriiieruni:'Et
nem sacerdpium cqtliolicorumconspiftiliohemdiclufus
Baluziris, -chjus'feriieiidatibriem' suscipit Gtillandius. 'esperditorumf.X) yefba'Eeclesise.Vmagislrn'digna! o
ErilT. "ddcuirierttuinomriibussseciilisutilc!
c ijuiianp fepbfiit;Aiictor'non.iniri)erilo, quodipse ia 'Vel auctor securiduri).querii .proniisit labdrem
priris !pfer"sumri)amiiijufiairi- caiholicis imposuerat non suscepit; vfel Opusuelab6ratum rion perveriit ad
(Libiicdnira J-ul. cqp.i), J'hisyerbis : Cum igiturii- nos.' Libros vero qups pefiroriiaro optimos dicij, in-
quido:claretii,'haiic-sariam-el vetam esie sententiath, tellisit octo pbslremos cohtfa secundum Augusiirii
ijukm-ptinioHpco-rgiio^d&nde lScfiptiiftirum!rriunivit "deNupt. et VCbncup., flueiriadrobdum feliaiii vocat
ahctPftitis;:eiqudni^dnciprm sapieritissimain ppistolarii, vquselicfel ad .suroiriiim
vit-eruditio,AquiHahien!veritdiiducibrilaiem honsuo Jjontificem 'scriptafpret, non ,pfius tanien.ad eun)
ifibuefeeorisehsu; sed^iesiiihdiiiiimret.dlofiqmrdeejus p.erveriitquam;per,t6tara'.Italiam Hdisihomihibus et
suseepete"'cbhsofiio-nulluiriprudentumcohiurbet con- ariimoruri) e rcaptaio):ibus irarisftiissa Mssfet.
ipiftitio perdiiofum. Quse"Mafius refert, ea 'iplidem .verbis ,'Aug'us»
'IndigriumW 'tinusadducit^libfoiii pfiQris;;Ppei;is-"cap. .5.."Alter-
gustimis c6ri!tiriUo -testatuSj^ait': 'Inqubrum conven- uirumlgituf fateri"opbfiet,.autiMafiun)j quseretiilii,
tum-p^ihtfdduxefim, cPnspice.^Hieest 'Mediblanensis^. ripn ex!Jiiliani, sed-ex AugustiriVlibris decefpsisso;
Ambfdsiiis,-qiiemmatiisler ticus-Pelagius larita prmdi- aritAugustinum ita respbridisse toti 'Juliani .Operi,
cdtiPheHduddiM?ht^dicefetiniibi^ utiibrura ijbTp,'"capiiiiiumcapiiulo refelieret.^Quod
dem lucefe~>Roiiitihani, qui~sciiptotutn,inler.Ldlinos loirge Credibilissiinum friihi yidetur, ,pariiin;,qula
figs quidam speciosusenituit; ita ut ejtis fidem el pu- Mariris ea quse surit apud, Augiistihum.parunipef in-
riisimumin Sctipturis -iehsiim reptelietidere nec ini- flexa, noii alio ri)QdQ-,refeft...quam ;quo spterit. ab
micus^aiidetei.^HicresteirCbnslahtinopolitunusJotin- aiicipfe ;iliigafi .sermorie 1pf.biixiore; .paftira ,quod
ties;!quehi'-tuiri^humeroefuditofunitic sarictoruin'ex- Augusilhus idnbri obschre iniinuet, .cuin ait.(JLt6.,i
celtenlimhiupiiriiliacipsa'iua,cuirespohdeo, dispu- Op. Imperf. cqp. 2) : Contra tuos itlos qualuor. libros
talidnepbsuisii. 'Hicest-Bastiitis; cicjuste Veibis,<cd sex libfi a hie .sctipli '.sunl.'Posl cqnimeniot.aiionem
idjjjubd-hiihc-Higiluihbn'pefiiriehiibus,'pulasti aliquid quippe catlidlicotuiii 'doclofuiii, quam duobus v.oluriii-
adjuvdfii'HicL'sunlet cmieri,'qUPruin le moveredebet nibus Cxplicavi,sequenlesguaiuot shigulos tuis.singulis
tanla cdrisehiio.Nqriestista,Jsicut slylo muledicoscti- reddidi.
bis, conspiratiopefdiloruin. In 'Ecclesia catholica do- "f 'Baluzius habet;|3j(!a,grflliflm.;Ei)iT.
clrinmsanm sludiisildrueruiil, spiriialibus drihistnu- "£"Ctirii.catholici,,'gratifef accusarerit Pelagianos,
1*9 LIBER SUBNOTATIONUM IN VERBA JULIANI. 150
est ppefis sui fedeihplor, auget circaiirajaginfemsuam A "'i. Vellem 'pfius -docefes -et .pfobares, ;parvulis,
coriUnua'lafgltale"bferielicia,'etqiioSffecferatriohden- q'uos=opus?Dfei
fatefis, cHiegasTeos^unde.illiS capli-
dobonos, fapitiniibvaridoadbJtaridOLiueiiieiibfes.Va vitasaffuerit, ut 'opus%abeaht'feBeiriptore:? nemo
{.GASTIGATIONES ET NOTM.
quod-Christumiinegarenl;pairy,ul.oru;mi r.ed.emptQrft111,;fjsdentptqr.ia^gefpircgmaginem,mg»i continua.largi-
curoquer.ea:accusatio;fidel.iym,<.animos,qut par.erat, tqie ,benejicia;.et quos fecetdt cphdendo bbnbs, fdcit
yeliemeiiter .cpmmoyeret, ffauduieiiirhomliies, rit irihovaridoddoptahdbquethUidtes. 'Haric igilur gra-
liairc-iilvidiaiTi'a'W'ajjVblirfeiVlur,"rion abhbffuefiiiVt tmm';perquanM.eis\veniamor.talibus:dqlux,qni-.ali.q^^
ab usurpanda voce redemptoris;immd[assi.s\ifiVbqp- bus-ijeggndqni-pulgt, qmmHmbonomm exsecralionem
ti%griinSgntesj_nremjssipneni^eccplprujp tnereiut. ".-.-.
men,.ne caus,am suam.yiderenjur desefuisse, ex fea ^ubinbilovefo d'ecliriarerit'''Pfekgiani^'afholicoruhi
cbiifessiorie eoiisfequirit iiifa'nies''qui';b'aptizafeiit:ur afguhifehla docet Augusiirips itumalibiApassin),, tumj
aicereritur+pecealb orjiginali infecti. jivy^,sub-fin?),.yQuod.ergp excogi-
h,iiS;;yprbiS;,(j5pist.
4R«Iagius.cum;,dJjrissgt,(^ cap, 1,8) taperunt ,-_cumhmc eos.qperiissimambies veritatis ur-
numquam.se yel.impium • ajjquem.haereiicum audi- gefet, quisriph Clitislitihusirficfeut,quairilibetversutis-
yjsse qiii hOc qudd proposuH' de parfviills 'dicefet, simuiricerriaii-Dicunl .enim'uefacile);quidem respon-
subjecit : >gwis'ehiihHla*evahgelicm'4eikionis-igriams dere-patvp.lpspet.ofaQeslgtttium,, in riemissionemse
est, quirJhocnon:modo:affitmateiConelur,,,sed:-qui._'oel <' crjedere^peccglprurn;non.tqmen qriia iibi xemittantur,
levi!er..dicere,_tiul,etiqm.1sen.tire.poisti?MM sed quid cfedtihl qiiodin EcClesiavelin bdptisinore-
pirit, qui pafvulosexsbftes fegiii Cmidfutnesse 'veiit, ihiitantur /tnquibusiriveniunlW
dum~'eosbapiiiiarfat%n(Ghr4tto-'fewsci:-ipu£at-?.&eia$esuni. Ac per hoc nolunl eos ita baptizariin remissip-
pqsi:iniei;,posi,tum..e.x :-Evaiigelio!,testimojiiuro,,qupd nepipeccgtoruin,laingupmiii.ejsfial ipsa remis.sio,quos
nisi renatus exVaqiia evSpifiiu sancio"regjiiiih "Ctii-13coriiehdunt 'nullum lidbefe "peccaiuin; 'se"dqupniain,
lorurij riiiJluspossitiritfafe iQuis ille,4nqg.it (lbid., licet 'siriepeccalo, in eo 'Itirhen-bapthmtile•baplizan-
C.-.19et-ffi)),:fajnMpius ;esi,iqui,cujuslib,et.mtgtis,par- tur,iquo ,'filiih quibusqueipeccatoribusxepjissio pecca-
vplo,interdi.cgtcpnimuhenihumani generii redemplio- tomm. .. .
rieth, ~etin pefpeiuarn: certdmque vittiinrehdsci-Jieiet Vfertimijislat Aijgustjnus : VFiimquijlem polest tit
eum,qiii nalussh:ad<inceriam? hmcvefsipeliis dsiuiia 'subiilius etucutius ex eo refel-
:Co3iest}ps_(In,Mbcil.Rpmm.Q.blgip).:Ipfgntes.de- Idtur ;-veruiiiidmerisecundum;istam.sutim>caHiditalein
bere 'baptizafi iii reihnsidriein 'peccdiofuhi,seCuiidum nqtj iinveniuni.qnid ad hoc,r,espqjia\eanl,quo_dexprci-
regiiiamwriiversalis^Eccleiim.r^tsecunduinsEvarigetii zariluir.etexsuffianturinfqntes,.: Iwc ehimptocul dubio
senlenliam confitemur, quia ^Dpminns.sialuit regpunt fgilacitef fii, si 'diabdlus'eisiripii'dohiitttiiuf; si auiem
cmlorumnonnisj baptizalis ppsse cbrifeffifquod, "qma ' doriiihaturYeiideonon'fdllactier;exorcizaM <ete-xswf-
mresri'aturm-iio'ri'ha'bent,c6nfefririecesse-esf-per-gralimflantur. Per quid dominaiuf,<rM 'pet.p.eccaiunt,prin-
largilalem. In remissionemauiem peccatprum bgpli- , ceps'peccaiqrum? Proinde si jam erubesctinl nec au-
»andos infantes, non jdcirco dicimus,,iii'peCcglumex 'denidicefeiimc in Ecclesia mendaciter geri, faleantur
tiriducefirtiiafevideamur^guodlongea caihblicosensu quddpefieratietiam4n'ipar.v.ulisqttwi'i_-; nequeenhn niii
aiienum est; quia pecciilum'riohcum^iomirie-
- riasciiur, propter{peccaliimiperierat,'quodm&per grtiiiam non
qudd.postmodumexercelur ab hoiiiine,-qiiia tionJia- poiesyqumri;-ndri.potestAiiveiiiri,i£te.
turmr.deliciumeii;sedvdluntgtis_essedemohsttdiur.Et a 'Responsio,AugUKtini:apud'iGa'merium : « ,'Augu-
illudetgo cohfileri'cdijgruumest/riedivetsd-bapiisnialis sliiius :iHocciheest<totumcut.vobisidebdplismatepat-
•tjeherdfacert videarhnr i-et.hoc pt_mmuiiitenecessa-„ vulorumfaeiendamhonexisliinalisinvidiani,.quasiquis-
-riuin,iie,:per mysieriioccasionehi, ad Creatofis iiiju- " quam jiostrum pps dixerit -hegare-.patvulosbaplizari
Tiari»,'hitiium,'ahtequam-fialrtiblipthihe;ifddidicdlur qpotiete?Nqneos\dicilis.nonMbet'ejb.aplizafi, sedpm
'homihi'perrialufdm. mgjjnitridim^dpientiwveslrmwesmimbiles dicitis:_In
Juli.mus (Lib.J-Op. Impeff. ctip.-M) : Norihte Sacramento:Salyatoris'l)aptizantm,;sed non salvantur,;
'ftxgitqriod cuni ,hmc:dieimus,fiUuilde nobfs dissenii- rediinuptui\,is^.noiiiiberdntur;',lavantut,:sedmoijdb^
riqiidumesse, quia grdiitim Chfisii.Dothiriiriecesshtiqrri iuuiilutpexbtcizariturM exsufflgnlur,.s.eda .potesltite
parvuiis rioq puieriius,guodCiirisiighOsptipulosltiudg- 'didboii.nohfetumilut. Hmcmnt}senleniiar.nm.por,tenta
'biliierretvehemetiierpjfehdit,si iatiieh dictiperse he- i>estfarum;4imc:inopintitaniystetmdogmaluriinovorum,
fariinon nos qrbitfdreritur auclores. Eo ehimmodo JimcipafddoxaJPelaqianorumlimfeticorum,:mirab.iliom
nec de frdifibus. suis"faisa eredetido Ctimen iriCurre- ;qudriiS tdicoruinphiloiophorum,jDivnim rhmcdicaiis,
fent, et stiidiososse citca.ahtoreirifideiedinprobateht': '-titiieiis'tiuriife.'Si salvahtur, qiiid.meis mgrotabqi?,si
rhunienda igiiutriqbisista-pdrs estxonltwimpeium-va- HibefahiUtiqnidweis setvitutis iiinculoienebatur? si
.hiialis, et confessiohebrevi subloqueriiium errbri 'cori- •abluurilurjquidiiieisdfltebaiimmuridum^sieruuntur,
•sulendum. Nqsjgilur in lahium graliain bapiismtitis *'qudpierilq-emni'sub diaboli polesiale, qui.propriairii-
"omnibUsuliiemrmtatibus cohfiiemut, ul cunclos qiti 'ifuitdie-rion-vtantrei, riisi :quitilirahunt, qugdmegatis,
'itlarij nqnrpeCM.safidjji;efiainparvulis.,puianl,mlerrio "Ofigiriaiepeccalum? iEiadJwc negalis,mon iil-eossal-
'feriamus angllieniate ; sed haric 'gtaliamlocupletem vosjiibefqs; imundos, miilli -hoiii subdiibs asseratis;
spitiltiiibusdoriiscfediinus,.qum:multisopimamuriefi- ~non eriiriidlijquidtis-opitulatur ^veslrrim tesiimonium
:bus,
' qc reverejidq rirlulibus,pi.o'ihfirrriittiium genefi- 'falsumMltejudicetnflvetum;sediUl;Mlisiii-tnala vetu-
el
bris, humahorum statuum divepsiiatibus, uhicti tam jysidie rrenjanerilibus, vos novam ^secteritinivanitatem.
retnediorurnrcollqirice,qriam muneriimirirluiemedica- 'Ndrieiiirhwstra,'ted-ittiusreslveraisehtentia,:quidixil:
iur ; qumcum ddniovetur, nonest riiutandaprocausis. 'Nisi quii^rehdtiis:fuerit?exaquael ispiritu, hon potesl
Jam enimipsa.dotiasuajpto accedentumCdpaciitile-dis- iritrarein regnum^Dei (Joan;>iu,;6). Wvr.tijn,vos ex-
pensal; sicut epim jqfiesonines pro divefsiiale-mgtp- ceilehtissimv^iriiatoresilliusvitmrqu,m':fulura esUmterna
riatumquas dccipiuritexcolehdaS,ipsmtjudque autde- cpm':CKristo,-nullampmhatn'putaiis ^sseimaginem Dei
Irimenladutptigineriiqpaliuhtur, sed'idem semper til- .irimiefnufhiexsularearegnp Dei^cum, siparvam pm-
queunomqdoseJitiberit^smuliipiicide^ nath esseWicefetis;ndn esset-hmctVOx,beati.amatoris it~
itq el secuhdtijnApqsiglurn,uhafides,.uriiihibaplisina Liius-regrii, sedmiseti cohtemptoris. Porro dutem, si,
el muliipiicariiur,'eidilatariturindPhis, jiecJamen in quod 'huics&fficitcausm,>pafvamsallem pwnam <fate~
.mysteriorummutanlur prdihibus. Sedhmc gralia non mirii.esse;qummagnaest.ut imago Deinonsihatur-.in*
dtiveriqturjustilim,_gumtiiaculas.eluitihiquilalis : nec trare in regntim Dei; obsecro,aperiie qualescumqui
'fqcit pecctilg, sed purgat, qum absalvil reos, non ca- oculos, et -videlequa yustitia.pmna itla infliyenda sit
iumniaiut irihocuos. Christus eniin, qui^est dperissni 'parvUlOjyuem-clautiwculitwrigmaiiobhoxiumjLega.i
151 MARII MERCATORIS 152
enim pi^etiumredemptionis imporliine pro libero pf-, A 4. a An forte dicas propter regntlffi cdelorum, et
fert. Ex qua eliam renovandi, seu, ut tu vis, inno- in fllios adoptionem? b cur enim talis slatus, lanta-
vandi sunt vetustate hi, quos esse dicis imaginem que postea actibus propriis vitse sanctitas acquisita
Dei, si progfenitoris Adsenon sunt, ut pulas, vetere servatse naturse, non eos [Batux. add. vel] ad regnun*
peccali fceditate turpati? illud admitteret, vel in filios adoptaret? Sed tam-
2. Sed te de baptismo parvulorum ad hoc magis quam ab sedituo quodam et pervigili prsesule irruen-
arctabo, ut te convincam definitionibus tuis illud tes audiant [Baluz. add. item]: iVj"siquis renatus fue-
magis sentire, quod eo opus non habeant, sed verbo rit ex aqua et Spiritu, non polest intrare in regnum
te tantum, pfopter eludendos simplices, baptizari Dei (Joan. m, 6).
oportere censere, re [Baluz. rebus] vero per dispu- 5. Sed [Baluz. Et] videamus baptisma ipsum, cu-
tationum sententias denegarfe.Qui enim secundum jus virtutis sit, quoive et quantas habeat vires et
te statum habent nativitatis immaculalum, unde eifecluum causas. Dicit de illo Paulus apostolus :
mundandi sunt, cum lavautur? et cum nullo, ut vis, Qui nos redemit, salvos fecit per lavacrum regenera-
originis susereatu nascantur obnoxii, unde liberandi lionis et renovationis(Tit. in, 5). Ergo et salus, et
sunt, ut vere et proprie Christus sit eis etiam Jesus, redempiio, et renovatio est. Nullane ergo poenaerit
quod in Latinum eloquium Salvatbr exprimitur? et B non baptizatis parvulis, non habere salutem, re-
qui nullum generationis suse vitium trahunt, uiide^|f demplioriem,renovationem, non postremo inlrart in
regenerandi ? i regnum cmlorum(Joan. m, 6), non erui de potestate
3. Postremo, innumerabilibus inlerim omissis, 5 tenebtatum, et
ttantfertl in regnum filii charitatisDei
illud adyersum te dicendum est, si hunc slatum, ut
\ (Col. l, 13), non manducare carnem Domini, et bibere
dicis, innocentise et purilatis, quem Adam habuit i De quo sacramento
anle peccatum, parvuli in suo orlu sorliti sunt, quos sanguinem ejus (Joan. vi, 54)?
vox Salvalorisest: iV«"si manducaveritiscatnemmeam,
nulla, ut tu fleGernis,ejusdem progenitoris aspersit i
! el biberitis sanguinem meum, non liabebitis vilam in
macula, contagio nulla fcedavit; si crescenles [Baluz.
ut credens] cum iibero voluntalis arbitrio, quod est ) vobismeiipsis(Joan. vi, 54); quod certe absque ulla
in natura usque ad ultimum vilse exitum, numquam tergiversatione sine baptismo nullus usurpal, nec fit
ab ingenitis vel congeniiis sibi bonis sunt delapsi, illius particeps sacramenti.
quid eis fuit Christi baptisma necessarium ? 6. c An jubes, ut soles, eliam liic tergiversando
CASTIGATIONESET NOT^E.
tis esse peccato. Oniillocommemorateqummala itthac G ( gno coelorum, dixerunlque baptizandos infantes pro-
ipsa iransiloria vila pene omnes patiantur infantes, ~et pier regnum coelorum adipiscendum, non item pro-
ijuomodoexpticeturquod dictumest : Gravejugum su- pier habendam seternam.vitam, quippe quam habi-
per filios Adam a die exituseorumde venlremalriseo- turi essent, quamvis morerentur sine bapiismo.
rum, Htsquein diem sepulturm in malrem omnium Christusenim,inquiebant, cumferretlegem baptismi,
(Exod. iv). Qumutique mala sub justo et omnipotente non vitae seternae, sed regni Dei mentionem fecit.
Deo non irrogarenlur ejus imagini, quibus malis in Dicebat enim : IVisi quis renatus fuerit ex aqua et
virlule exerceriinfanlilis mtas non potestdici, si nulta Spiritu sancto, nonpolesi inlroirein regnumDei(Joan.
ex parenlibustnalamerila tralierentur. Hmcaulem ma- III, 3). Ut hanc cavillationemfalsi revincerent sancti
la parvulorum, non ea qum habere negantur a vobis,, Patres, adhibuerunt verba Chrisii imponentis prse-
sed qumperpeti cernunturab omnibusnobis, tuprmter- ceptum de suo corpore manducando ei bibendo san-
millis omnino, nec respicis; exspatiarisibi, vir diser- guine, nbi meminit vilse : iVisi»iand«cai)eriltscarnem
tissimus,et exercesingeniumac linguam tuatnin lauch Filii hominis, et biberitisejut sanguinem,nonhabebi-
naturm. Natura isla in lantas et lam mqnifestas colla- tis vitamin vobis (Joan. vi, 54). Hoc vero prsecepturo
psa miserias, salvatorem, liberatorem, mundatorem, ostenderunt nec impleri posse nisi a baptizatis, nec
redemptofem Clirislumhabet necessarium, non Julia- ad solos adultos peninere; atque ita concluserunt
ntitn,non Cmlestium,nonPelagiutn laudalorem.Quam neminem posse aeternamvitam habere sine baptis-
quidem reditni non falereris in parvulis, nisi quia hoc mo, ut mox dicturus est Mercaior. Possel vero mi-
Cmlestiusapud Carthaginem geslis\iecclesiaslicis,ora raii quispiam cur in re lam facili lam laboriose ver-
Clirisliananon suslinens, fassus est. Cmterum,rogo le, ,p. satum sit olitn, cum ex cap. xxv Matlh. totalis dirimii
quomodopoteslinielligi ista redemptio,nisi a malore- posset, Chrislo regnum ccelorum ct vitam rclernam
diinenleillo qui redemil Israel ab omnibus iniquilali- habente pro eodem. Cum enim dixissetvers. 54 his
bus ejus? ubi enim redemptiosopat, inlelligitur et pre- qui a dextris ejus erunt : Venite, benedicli Pattis
tium. El quod esl hoc, nisi preliosus sanguisAgni im- mei, possidete pardlum' vobis regnum a consiituliom
macutali Jesu Christi? De hoc aulem prelio, quare si, mundi, ct vers. 41 his qui a sinisiris erunt: Discedite
fusum, quid inlerrogamusaliutn? Redemplor ipse re- a me, maledicli, in ignem mlernum, qui paralus est
spondeat, dicat ipsemercalor : Hic est, inquit, sanguis diaboloet angelisejus, sub firiem ulrumque dictiiin
meusqui pro mullis effundeturin remissionempeccato- colligens: Et ibunt, inquit,/ii in suppliciummlernum,
rum. Pergite adhuc, pergite, et sicut dicilis : in sacra- jusli autein in vkam mlernam.
menlo salvatorisbaplizanlur, sed non salvanlur; redi- h Perlurbatus hoc in loco videlur ordo vocum,
viuntur, sediion iiberaiilut; lavanlur, sed non abluun- - . islseeniiriservatmnaturm, prout collocanlur, miUuin
lur; exorcizanturet exsufflantur,sed a poteslate dia- --*.faciunttolerabilero sensum; facientyerocommodum,.
boti non eruunlur; sic. eliam dicile : funditur pro.eis-,' si restiluaniur hoc modo : Cur enim talis status ser-
, sanguis in remissionempeccalorum,sedimllius peccali : vatm natutm, lanlaque postea actibus propriis viia.
remissionemundantur.Mira suntqumdicilis, npvasunl . sanclitas acquisita, non eos ad regnum illud admiite-
qum dicitis, falsa sunt qum dicitis : tnira slupemus, ret,c vel in filiosadopiarel?
nova cavemtis,falsa convincimus.> EDIT. Itlem argumentum Iractavit Augustinus(Lib. dt
a Fuit illud Pelagianse nequilioeeffugium. Dis- Pecc. Merit. cap. 20): Auferalur, inquil, jam dubi-
tmxerunt homines maise fidei vitani,seternam a re- talio, Dominumaudiaituts, nott suspicionesconjeciu-
153 LIBER SUBNOTATIONUM1N YERBA JULIANI. xSi
dicere, hanc de carne et sanguine Domini siimendo A.exigam, et f parvuli ? Dices, etiam; sed audi, dicam
non esse sententiam generalem, sed specialem, ad , tibi, quo modo iste, et ut iia dicam, qua arte vivifi-
eos videlicet quibus praesentibus tunc loquebalur? cel? JDeusauiem, inquit prseco ejus et Vas electionis
Audiant, audiant, si ad hoc prosilieris, Christiani, et Paulus apostolus, qui divetett in mitericordia proplet
tibi referant hoc pacto Dominicam coenam, in qua multam charitalem, qua dilexil not in Christo, cujus
cum solis tanium apostolis a constratus, de eodem gralia talvi facti tumus (Ephes. n, 4). Quid nunc cen-
corpore suo et sariguine sacramenla observanda cbn- 3es? connumeravit et connuncupavit et parvulos. Au
debat. Ipsis solis esse mandatum, et ad nullum alium foris sunt ab ista miseratione et dileclione, quia non
qui vel tunc in illa ccena non interfuit, vel ad nos sunt morlui peccatis, et exspectant le vanissimuin
omnes posteros perlinere pronuntias? Videsne qui- janitorem, ut tunc eos admiltas ad misericordiaro vi-
Lus laqueis, quibus angustiis suffoceris, cum negas vificandos, quando a miserando cessaverit peccato-
originis vihculum, de quo omne prorsus genus hu- res, ut eos aliter quam alios vivificet? .
manunt, omnem seiatem, nisi per hsec sacramenta, 10. Sed transeamus hinc studio breviiatis ad aliud
in quibus lavacrum prius est regeneralionis et reno- voeabulum, quod salvator est. De [Balux. quod dej
vationis, Chrislus absolverit, magnum esse malum, Salvatore in Evangelio ita scriplum est: Natus est
magnam pcenam, et inevilabilem damnationem? B vobishodie Salvator in civitale David (Luc. n, 11).
7. Quibus collectis contra lantam et tam manife- Unde et Grseco eloquio, Jesus proprie, et apud [Ba-
stam impiissimam audaciam tuam, constat te magis, luz. ad] Zacchseum : Salut hodie domui huic facla
b ulpote sequacem Ccelestii, qui definivit,« infantes, ett,
quoniam et iste filius esl Abralim(Luc. xix, 9).
etiam non baptizaios, habere yitam seternam, > ne- liem : Venit Filius hominis qumrete et salvate quod
gare parvulos bapiizari debere; sed, ut jamdixi, petietat,e inquit (lbid., 10). Tu sine dubio, quia
c tantum verbis illudere, sensu vero aperlam a cum
parvulorum greges non periisse pronunlias, non sal«
paganis et Judseis impietalem tenere. vantur, non requiruntur : hoc audi, et de ove per-
8. Quod ut luce clarius probemus, audie quibus dita, qumsita et inventa, hoc et h de dragmate vel
a nominibus cum causis propriis, quse Christus in manipulo qui perierat (Luc. xv). Ilerh aposfolus Pau-
suis beneficiis humano generi contulit, parvulos fa- lus : ' Bumanus setmo, el omni acceplione digttut,
cias alienos, ipsumque, Dominum Christum Jesum quia CltrislusJesut venit in mundumtalvos facere pec-
horum nihil his debere, nihilque prsestitisse. caloret, quorum primus sum ego (I Tim. l, 15). Hinc,
9. Nempe, vis non vis, vivificator est Christus : tu [Baluz. om. tu] egregius magister, amolire parvu-
hic interrogabo, et animae, et corporis? Tu, invitus lorum catervas, ut ad hunc non currant qui vetiit
licet, ita fateberis. Repetam interrogationem, totius- C salvate quod petietat (Luc. xix, 9); qui ncn venit vo-
ne omnino tetalis ? Respondebis, lotius. Pressius carejuslos, sed peccatoret in pmnitenliam(Luc. v, 32);
CASTIGATIONESET NOTJE.
rasque mortalium. Dominum audiatnut, inquam, non Scriplurse sacrse aucloritatem delrabal, ut pagani;
quidem hoc de sqcramenlo lavacri dicentem, sed de aul Evangelium scriptaque apostolica rejiciat, ut
sacramentotanclmmentmsum, quo nemo rite nisi bap- Judsei. Ea vero sumpsit a nominibus quibus Christi
thatus accedil: Nisi manducaveritiscarnem meam, et beneflcentia in homines significatur; sed ita ut con-
biberitis sanguinemmeum, non habebilisvitam in vo- stet ea ad parvulos non pertinere, sin iuinns bap-
bis," etc. (Joan. vi, 54 ). tismo Chrisli egeant, quo abluanlur a peccati macula.
Habet coniilus Baluzius, conslitut Gallandius, qui e Recenscl Mercaior plurima Christi npmiha, qui-
subdit : < Mendosumhunc locum prseterit Baluzius. hus beneficentia ipsius in homines significalur. SuiU
Lege cum Gerberonio conlestatus. > EDIT. autem illa omniuo viginli duo, vivilicator, salvaior,
b Mercator Coelestium facit auciorem nefandi illuminator, redemplor, liberalor, mediator, propi-
dogmaiis, quod infanles, etiamsi non baplizentur, ha- tiator, medicus, reconciliator, circumcisor, miseri-
beant vitam mlernam (Lib. de Gest. Palmst. cap. 11). cors seu miserator, testator, consolator, advocatus;
Et vero Pelagius (Lib. de Pecc. Orig. cap. 12) Dios- adoplator, regeneralor, justilicans, translaior de te-
poli aperte negavit, id umquam a se dictum ; immo nebris ad regnum, mundator seu expiator, deletor
ad saiisfaciionem synodi addidit se anathematizare chirograplii, vita, reficiens seu relevans : quae sin-
qui sic lenerentautaliquando lenuissent. Augusiinus gula lestimoniis ex Scriptura prolatis explicat. No-
tamen osiendit, nnllam fuisse Pelagium inier et Coe- latu porro dignus est hic locus; vix fenimilluslrior
leslium in hac parle differenliam, nisi quod ilte aper- alius in hanc rem inveniatur apud Patres, cum una
tior, iste occulliot fuii; ille pertinaciot, iste mendacior; j) colligantur a Mercatore omnia quse ab aliis sparsim
vel cette itle libetiot, iste asluliot : illeenimnecin tradi solent.
Ecclesia Catlhaginensidamnarevoluil quod in Romana ' Garnerius habet in margine parvulm. EWT.
postea se tenere confessus est, et corrigi paralum se s Garnerius habet in margine : Corrige, inquis lu.
esse professus,si ei tamquam homini error obrepsil; EBIT.
isteautemel illud dogma damiiavit, tamquam conlra- h Legit Mercator Spaypia, non item ut est in yul-
rium veritali, ne ipse a judicibus calholicit damnare- gatis codicibus, Spayu-ijv,unde et mariipulum vertit:
tur, el id sibi defendendumposleareservavit, aut tnen- quamquam allius quiddam forie recondiiiusque la-
daciter damnans, aul callide interpretans. lere suspicatus esi, propterea quod in minutioribus
c Tantum verbis inludere. Edidit Gerberonius tan- olim quibusdam monelis fasciculus segetis seu ma-
tum verbis includere, sed legendum monel tantam nipulus eflingebatur; quod memini me aliquando le-
verbit includere. GAIXAND. gere apud veteres rei monetariae scriptores. Verum
d Hanc riimirum, quod Christi baptismo parvuli hsec subtilior yideri poiest quam verior conjeciura.
rion egeant. Dictum vero Marius probat argumentis, 1 Gr. I Tim. i, 15, mtrw, fidelis, seu verus e|
quoruni vim decliuare nemo qucat, nisi qui aut oroni . cerlus. GALLAN»,
15S . ?MAl\!l MERGATQRIS m
jguitoptixat.in tenjitiioriem:,peccgtprt.m \Act. ai, 38); yA/ si omhia ;persequariirir, rit possimtis bsteiVderebara- f.
qui..c»etfi,fl;^j'i.;fg^ Ihrumtuse variissimse impifeta^fisquarido .iini.emus? \
gma,(IMd,,-,$).,,ip\,tst,.m.anip.ulumqiiivpeiierat';>qui 'Unde commodius esse"afbitfor,.vitanda3pro'ji.xitafjs
^r^-.^et;cji(ori'i):j«_,'mo»;(t%*.rest>(i»Ccjr.(y,;3); squi fuiiit ;CauSa,jcbngererequarita pbssuri)us'bferieTiciorum.;np- ,
tqiwuinemjn j,emi$$ipminpeccalomm{(Epltes.,-,i.-7); '• :;riiina Salyatbris,^t'dfe paucibfibus"'epruin.rara rit :,:
qii.ipro.peccfltisthpminumtmdiiusest.-.(Rom.,vi,S5).; ^auea SCripturse testlmonia subdere, a qriibus tua '*
qui vulnetalusrest..ptqpt.et,iniquilgtesinqsir_as.(Isgi; idii, "iriipietas exbludere rioriafuririfarites,rit qualis quam-
5),; qui pMCcgta^nostrgrpgrlgvjtJn cptpqrp .suo super que;sis rioxius, sainfequeet fectsefidei inimiciis, bm-
,Ij)3nuin;;(I^!e/r..ii,,24),;vqui.tawquam lOVjsloc.cisionis ^riibuspateat.
jpro ,pe_cj:a(is Jtgslris ;jf'Balnz..,Qm. Jiosiris] .obialusrest 113. Qiibd iibefatbr estChfistus, quod medialqr,
H$qi .Liii;.7,).;iflrii 4etep.itichirogrgphum dcbitotum qribd propitiatoriiim; felim fdicas cansam.mediaiio-
(Col. ii, 14);.quJ.,;secunjlAiP,apostolum.Petrum,.j?as- TVISpfo;i»ryulo,"qi)em :caiisam habefe negaspffen-
:Sus,estJustps ,prp rinjusii$,i_l_nps.addmal .ad Deum <sset 'diceres etiam propitiaiionis aiiitum, quem nul-
-(] Pelr. IH,4,8;)J;,cujus^a)ijii«i;S., ssecundumjJpannem 1ain riulpairi, pfo qua a.remiss.a propitietur.rifeus ,
,evangelistam., pwggl mp$.gb,omni .deiielP(LJqan.X, hahere decerriis.
7),; qui, .cumjnfirmhessemustsecundumteinpus;:pto^ OJ 14. Quod medicus, qui nohriisi ,»)iale/ia(ienii6«s
jmpu$mqttpui *vs{,,iit,Pa.ulusdicit apostolus (flojji. y, ~hecesStifiusest(Mdrc.ii,*17).
,0)f il^ti ^i*^^jf?fJ"^?»* 1•^«i^Ji j?eccati:cfc^eccafiO-«^«m»- 'iS. Quod rfecoricilians,Paulum"atiiji .dicentem,:
i>s,
ngvit peccptum.in cgtne, ,ut jdem Paulus pst,testis Siehitri, cum iiiihiici essertius,feconciliali sumus.Dm
\{Rgnj.,yiii, 3)^;,qui .reconctiiqvitnos.ex affensa Deo per tnoriein Filii ejus, hiullp fnagis tecouciligli sgivi
JJVjjrj,ut^emsdenuo dicit Apostolus (Rom..i\, 10); •ctimusin vitajpsiut (Rom. v, 16).iltein idem : Deus
qui dpdit._semetip_sumrprqipe_ccatisnpstms,,etunus-pro etat inChfislohirindum recpricittanssibj, ncn rcputgns
omtiibiismgttmsiCtt, ut msetipetetde ptmsentitm- illis peccala eorum "(II Cor. y, .19). "Et [Bdluz. add.
,culb,imgfo,{Gal, i,&). Etquis.finis.erit, 5i hicojniiia post-paululuro] idfeffiipse :"Ndn sbtum aulein, sed et
recenseamps ,a sfluibus Jiic vdoctor .egregitis abigit glofitiiriurin 'Deo per' Doihinum rioslruiriJ.esum.Chfi-
irinun^rabilemjmuliiiudinempar.vulorum? •Uutn,jpetquentnuncrecdiicilialioriemaccepimus(Rom.
il. ..Qaodjlluminat nos.cJpannes apostoms.ita'ili- v,1!!).!Tu-ad•iiancirecoriciliaiibri.eri)qua.fronle non
cit,:fQ«oji si in dumine anibufaveriinus,'.sicutipse:est vis parvuIos;periineie?
jn. luniine,:$qciet_qt_ejn;hgbebimMs-in invicem,.etrsariguis ^Q. 'QuoVicircumeisor, in consequerifibus audies.
jetu Fjliiejus.piirgghit nosrdb\omnidelicto.(lJoan.ii, Irilefimila hriicirifanti pfaVpuliun), quod esse illl
,7). Rp50,,quibi4S;aiiribus,.quaTronle>.audis,!sanguineV "C'negas, 'ritcif cumcidatur.
iips Jesu,!lilii;.Pei ,ab -,omni;deliclo;purgari,:cum tu~ '17. Qucrdpastor, sfedriullamovem in ovile suum
uullum infantes delictuin habenles, ut.dicis,.abhoc •rpcipit, ;-quam prius non circumciderit : el hauc
sacrosancto sanguine arceas? ulique circumcidit,ijuse.raortua-est jn,delict|s [Bglus:
*18. 'JQtiodTedemptor est, aiidi: Gralitis, .iriqriit'• ;dIleciis].etpr.se.putio,carniSiSuse,^.qui euadsbvesi.per-
^VQiilQius,qgeriiesiDeoM Patri,,qui nos,idoneo$,,fe- -djlas'iyen)t',(Go/oss.<:n,; 16; 'Mtilt/i.-xy,>'%$).
iiiuin]p.ar.temrtiswncterumdnduniine,-.quiw i 'IS.^Qubd ifiisericors et miseratorest, audlPaulum
de polestate leriebrafuhi, eflrdnsldltl in regnum'fiiii'- apostoliim : Eramus, inquit,ietmps filiiJrm,:sicutet
•ihdftidiit srim,;ihguohtibehius r^empiionem^tremis- jcffiieri.iDejJSioutem^ijj^iijesiestinwiseficoriilia^propier
0nem^p,ecpglpmm'_(fyj,ii, :13). iRulasne rievigilabis> iriuiiaht -chainaiem-qug dilexii ,rios, et cuin.esseihus
^antpsomnodepfessus,!etaudies qriidflieat;et srin- ^ortuipecc.aiis,.conrivificavil_nPsClM'hip(Eplm;j^i).
ties quo 'pudbffe.tiiiisti.dbtpafvu^ «,,Clif|snis.qui1 :'19.-4JuPd.';teslator,;quod;consbrator,iquod-adyo-
est cpperis sji fredemptor, iHCumJiicitanius.-piaeeo > cator, qubd; adop.taiis vei ;adoptator^Qiiis qups, et
•dicat redeinptos et >rediltii,.qiii surit exlfacti, vfel 1 [Baluz. qui^qubs vel] quales ^'dpptetj.quja lu.:-nirais
cxlrahunlur 'jde pbtestiVtfe,tenehra"ruih>;et .transfe-" >ohsurduisii,;audiantcalboliciGhristiariiPeirriiri apo-
runtur in -regnu.mpharitatiSjEiliiiDei^sredemptio- ' stolurii-dicerilem ::Vo$ autein genus elecium, fegdle
tiisque.munus nisi :cum peecalorura remissione ribri\ sacetdplium, .gertt sancla, .populus.in adoplionein,iut
bbtinefi^Audiadhuc, yis .ripn Vis,, ritiiivitus i-QuiV pjaluz.-rie] vitttAesrDeiannunlieti$:eju$,,qui:vpspo-
dedil semeiipsum,ulnos tedimetet ab omni.iniquilaie,'
et mundafetssibipqpulum mmiildtorim-boriofuhiope- cgvit.detenebnsjnadnjir^
aO/jQuddrfegehefator, sfedhrillumrfegenefat, nisi
rum (Til.ii/ii).'Ahige^efgb'hihcirifanfes, quia.ab
iniquilaie, guam.non.liabent^iion ijpedimuni.ur;,necj iqui .viiium .Invpfima,,ofigine,[Baluz.. gejieralione]
uz: hene-sehaberit,
D)Uiidantur;.quia >unde>mundari,:,iit.difeis,rion"ha-_ -contraxit jv-iialiis[Bal alicui],*qiii
hent, ut'Derpbpuio oeiriulatofi^hbriorumppefumso-- cl, ril iilji placej,:in*[Baluz. oin.'iri]..generatione,
Cientur! et.in4§ip/qui^eoi^pjjtula.,..^«iliiiij^ijOioniJSy , .qusejuslarcausaregenerationisexistalTautquidesi,
vCASTlGATIOlSESET JNOTJ:.
=» ;Garneriusihahet in margirie, Gorfige, cujusre- ieronio meliuslegehduti),
" ' alioqwi'oenese habente,ut
missn-EDIT. 4i6i,-elc.''EDiT. .
h Baluziusponit aliquibene, monefverocum Ger- '"Ji'
.187 LIBER SUBNOTATIONUMIN VERBA J.JLIANl. jgS
quod in illa debeat eniendari, ,vel,cprrigi, .nisi quod,A hos Iaqueos eviles? Yideshe, i.mpudeiilissime, hostiae
fprsitan prayumest? , ljujiis,sanguinemn)undatprium,ess:e.peccatpwm,,re-
; 21. Quodjust'ificans .yei,iuslificat.pr;,est,,audiap,o- demptionem quoque;,ab;-.omni"siniquitate,per quem
stolum Paulum : ,Sicut.est verilqs in Jpsu.depqnere , sibi^praipararet pQpu]pm,a)muJalor.embojjor.umppe-
vos secundunt ptistingm .conversatiqnem veterem ,lip- .rum? Et tu irpiite ferrea,,„eucprde„sax«p, separas
minem, tjui-corrumpilur secupdum de$iderid..errotis. ^paryulps.apopulo Deij^qui,expiatus et,-i;pde.mpl,us,
Renovamini autem sensutn.[Baluz..sejisa]..pienlis ves- tot et taiibus divinis prsemiis gaudet.
trm, el induite hovum eum [Baluz. hominein],qui se- 25. Gniod deletor chirographi [Baluz. est], audi
cundum Deum creaius esl injustitia, et Sanctilateve- appstblurii'Paulura -Et vos.cum esseiie tnortpi de-
riM/ii(EpA'es.'iv,'25).^ licii$,,etIpfcepulio:dqrpjs .v.eslrm,vjvlfictivits,chm jflq,
esse,prpnuntias, jpid .facient, si >te :audi_ent-?;npn dolens quod adversumvo$etgt,ekito_gmphpm.M;$w-
caccedent adfreuovatofem, non eo-ihduenlur, pdep'o- 'teiitiis^ecrqlis.-qudderalconttdfiunivPbiSitbUensiilud
sita veiuslate, ut renoyfentur spiritu inentis srise. ~demediq, qffixit cruci, exiiins ;$e _cgrheni,^ffncipgius
22. .Quod de.tejiebfis transferriptur ad.regnum, .el_polestgles.,irajLiixit.:fidu^litef..fa
qui fuerinl baptizali, audiapostolumPaulum :>Gra- «lelipso(Co/:ii,^li).?Quid hifrastriies,(doctOEegreg,ie?
lids, inquil, agentes :Deo el_Patfi, qm~idoiieo$ nos '.B 'dfelfetin^bapiismo^feliaro^liirqgfapliu.iri parvulbrijnV'?
.in./u- Ap riuilum "habejjtes^cliiro.graphub),.Hec propfiun),
fecit in.parie ,sorii$ $.ancta[BaIuz.;.s,a?ic<or,i.ifli]
mine^quieripuil nos de.poteslaletenebraruni,.et'Ifahs- nec;paleriium,jadiiianc largitorisigriatiaminQnicuras
tulil -in regnuni-FUii chartiali$ sum, in quo"kqberiiup 'adrnittere^-Audiaut^hlc quid^seritiris rcatliblici1Glifi-
redemptipriem,r~eiiii$$ionem,peccatorum, (C6ios$.i, ,13). Isliari)v.ei,.q!jferii.tfe;fesse..Irilfe^
RQgo,;quO:Orp,;quapoli.usiihpudentia>isiaiibi aliter iperraitio.jiidicio.
-visa sunt consideranda,ne tantae; lucis yfeiilatcet ';26.iQubd viia-cst Chfistus, aridi Joanrieniaposto-
ralioriis Cbristiana3rpondefe preroereris?:Sepafabis iurii:'Et.lipc iestiiiio.hiumesl: c:quia';vtidfn;miertigjm
jgilur eliam abhpc; capilulo .par:Vul,os,jj)einsontes jfedit',jiqbi$_Den$,.ei.^
-secundumae,«trqui iniucesunt-merito innpceutise <Filium,:habelrvitmv;iq'ui.mriihab&
conslituti, exlfahi videanlur tie poleslate tenebra- vilamr(\ Joai). v, !11), 'setijudicium^Deimtinet^super
rum. a Sed, yecordissimeimorlalium, npn alilernec ^eum,[J,qaii. m,J36).',£ia^prbcepsliadmjiteWt^ine
j)rius-trausferunturin .regnumEilii charitatis Dfei, ;hap)ismo :;parvulusiiancihaheai: yitara.-IlaesJSti, iut
nisi prius extractiiuerintide pofesiale.ienebrafjjri), credo, hic, et in .eodem luto hserpndb^^-versurain
et nisiiiabuefiritredemptionem, remissionis scilicet iSipiyis.'.Si Igitur fiop 'habet ^.sine;i)bc,',s'acfajri,enjo
peccalorum.iEtnQta hic, redeiiiptionenvquanvettu 'Civiiaro, judicium-Jiei iroanet-iSuperieum.fiUrtdeiihoc?
dices;et concedes, sed nescio quam coiifictanj: sed ^NoriVnisero,-legeritium.'pruderiiia^iiifelligat.
[Baluz. et] alteram,^quam Apostolus.non .di.eitjesse .26..'Q;uo"id,,fefiCi,fens,et>'feleyan>^Rori)i^^^^
.principelqeq,.nisL:peccaloruma,emissionem. jgelio : ^entie.iidme^qmneSiquhltibprdtisjaut:[Biiittz.
23. Quod mundator seurexpia.lOrest, ajidi Uap- ei\ qnefatieilis, vtt egovo$:'iefieium'viaUilel!ju'(jum
lislam Joannem :-EcceAgnusDei, ecce.qui.iollitpec- pieum.iupet VQ$_,;et~discile.a':me'0ia;hilify^
cata,mundi (Joan.,\,'2$). Quid hic, .quseso,Ag«iis .jiiitisvcetde, et irivenietis xequiem aiiiingbus vestfii.
iste significat, nisi 'viclimam pro pecCatis, qrii,prO Jugumeninimeumsudveiest^ietoriusmeum^ieve^Biidz.
suis certe, qupsexpiat cumpblatus est.elb.quolidie aild. esi](Ma»/i.%xI,:28). i^riiquidet;iiic •ferilVilla
in. suis sacramentis. offertur,.remissionem >prsesiat 4ubi tafio, -I)ullu m ad.il1iiinCQncionalofjempr^pera re,
prseteritorum.-ettpraesenliumipeccaiorum? ;nisi''qu) .oneratus;jaliqua;sarcina,''laboresconilicilur,
^24. VJubfesne-igitur 'iit .tparvuli, bbnoxii'in .riullp tjua deposita, tbJIat Ieve;Juguri)-ejus/Supfir.stemitis
peccato, banc sibidicaht hostiam minime profuisse, j)l:liuriiilis rCor4p?tEt^
quse iiantum -pro ^peccalis, tvel spro ;;peccatoribus, sarcina)peccatorum?<qrise:q,uia, utitejdeleclat.iriar-
iriaclata cogriosciiuf?-qiiiri;'ari.diredebes qUid:prseco .viilis riulla est, nori ' audiarit ^liuric cpncibriaioreiri
prajdicet] ^ ^guem ,Gfa3ciEcc(fesJas'ien;riuri.cupari't),r,et
Jiujus viciimseiri cprisfeq,ueritib.u"S;>3pistblae InieUigefe
(lJ,cm.:i,7) vEisangttis JesuFUii Dei.muhdavitnos.ab iioncurferitviie.ioJlferidojmiiijetievijugpieius.quia
oniniiieliclo. 2llfem;[Bdluz.:idera]-;P-aulris*:-QuiWdit nuliura quoVI;jdeppnerentioniis 'hahufefe. -Hiriccirie
seinelipiuvi;pro,iibbis,,ul,rio$qb dmhiinfqutiale redi- .Chfistianbs apjlirfe ..ripn nefas ;esl? :ybsque ;a'dhuc
metei,et:PiundgteUisibipqpulum':mnjulaio.rtm bonotum p,ati:garrire ex,!jneglij3entia.-;sac,er.dQjum, ,iipn iultijma
epetum'{T4l.ni^A). :Quote veries?'Quoi:fugies, rit pbena.est? - .

,CA$TIGATIONES.Et^NO^yE.
jUsqupfadiyocero,'e.jie- fecerifipsinsnientipnen),
a::Inteigrumrripe,segmferitJJfh .,,,,,
btanim exciderat.iri pdilioiie, Garrierii;: re.sliluimris c:Et islaqupqrie ristpie ,ad rejfiisf«st.>exci(ierant;in
ex.Ba!uzio,(EDiT.
b tNola aniiquiSSimi scrjptofis ...jestjmoQiumrpro edilipne,Gariierii,-ut nionel.B;ii,u-zius.jEj)i;T.:
•^rld.estfejius.auges, ma,lii.m>misil:p aiidis.f.g«i.uz.J.
sacrMciOjmissse.prpjiili.atoiio.prpjpeccaiis prseieritis ,ie,'4iic.et..,panlo, infra.,ppiiilsJei»e
;B)iluzius,,;secjulus
etpr^sentibus.jQuaiweri.tas.jtaifuit in cpnfesso tunc cpdi<iem.)8e,llo v. IRBIT.
temporis, ut ijiullusrfere,hujus /SxculLscripipr sflQn
ijfc MARII MERCATORIS 160
CAPUT iX. A. 2. Adhuc laraeti necessafia consideratione ad su-
Reltaclalio qumslionisde motte pet peccatum ingressa periora a veniam, pressius explorans quid de pcena
in mundum. quam progenitorum prsevaricatio divino judicio me-
1. Habes, ut credo, quod le tangat et stimulet: ruit sentias; et ad hanc te qusestionem reducens,
sed si te iterum commoveris, scio quod, donante palelaciara iterum tuum haralhrum. Qua [Baluz.
Deo, ulterius, ut nori te comriioveas, arctius colli- qnse] enodala, cum fauces tuas divinarum auctorilas
gaberis. presserit Scripturarura, scies le h gcntilibus et Ju-
CASTIGATIONESET NOTJE.
a Teneam. Hsecestleciio libri Bellovacensis. Gar- profugeret propter imminentcs Gothos
(Vide notas
nbrius edidit tieroam, Gerberonius te ducairi. Quid si adComm. et Metc. ubique passim); adolesceniiam
iegamus tendam. BALUZ. in Sicilia , ubi per duos annos et amplius magister
h Idipsura prius Juliano exprobraverat Mercator et discipulus versati sunl; adullam setalem partim
(Cap. 8, num. 6), eo sensu quem explicuimus. Est in Orienle, partim in Africa alibique terrarum , ad
vero inler nupefos hisloriae Pelagianae scriptores, usque lempora Innocentii Zosiraique summorum
qui conatus sit quatuor Pelagianismi slatus distin- pontiJicum ; Teliquam ex eo tempore quo Julianus
guere, quorum alter alteri ita successerit, ut mon- deploratse causae pairocinium suscepit.
sirum illud, instar fabulosi Pro.thei, primum ethni- His ita constilutis, qusero primum qua notione
cismi formam induerit, deinde semieihriicismi, tum etlmicismum scriptor ille , quicum res modo est,
Judaismi, denique semicliristianismi. In primo, quave semielhnicismum , Judaismumque , et senii-
inquit, nulla omnino facla est gratise divinse men- •. R
J
" christianismum definire velit; an quae Iradita est a
tio; in secundo facta est quidem, sed gratiae, quae Patribus? an quse ad arbilrium ficta? Si quse a Pa-
a natura non differret; in lertio ad naluram adjuijcla tribus tradita est, vanescit quatuor siatuum dislin-
est doclrinae legisque gratia; in quarlo admissa qui- ctio : siquidem Patres ethnicismum definiunt igno-
dem est vera Dei gralia, sed quaeforet liberi arbitrii ratione , lum veri Dei, quae sanctissima Trinitas ,
pedissequa, non itera dux, ut par erat. Tres priores tum Incarnationis Dominicse, qua mediator missus
staius vult auclor iste praecessisse damnalionemiiae- esl; semiellinicismura ignoratione Christi., qui sit
resis a Zosimo factam; quartum damnatione poste- snbstantive Deus-Homo; Judaismum partim odio
riorem : illos a Pelagio excogitatos, hunc a Juliano. Chrisli, quem Judsei cruci affixissent, parlim studio
Primum in ipsis Pelagianismi incunabulis exstitisse, Mosaicorum rituum , quos retinendos juberent; se-
id est, antequam fideles allollenli caput errori ob- micliristianisinum denique cum Judaisroo confnn-
sisterent; secundum, quando primum hseretici, ob- dunl. Atqui Pelagianos Augiistiiitis numquam arguit
sistentibus fidelibus, conati sunt inani specie verbo- ejusmodi erroris adversus catholicam fidem, vel san-
rum fucum facere; tertium, post condemnationem a ctissimse Trinilatis, vel DominicseIncarnationis, vis
S. lnnocentio. Mosaicorum rituum anliquationis.
Verum, ut nihil estquod ingeniosis istis figraenlis Sed deliniantur sane , etsi a nemine Palrum id
placeat magis mentibus sui admiratricibus , nihil factum sit, quatuor illi slalus , vel inficiatione, vel
quod blandius aduletur superbis, nibil quod facilius confessione gratise divinse, quaero iterum ab hoc ho-
illudat sui amatoribus : ita nihil bac dislinclione mine, quam Dei gratiam intelligi velit. An summara
poiuit aut vanius dici, aut hisiorise pugnantius. illam, quse vila aeterna in regno Dei? hanc fateban-
Id vero ut demonslrera, quinque statuo, quse, meo G ( lur Pelagiani jam inde a primis iniliis. An singularem
quidem judicio , certa raiione temportim conslant. alteram, qua dalus est hpminibus redemplor Chri-
Primum, scripsisse Pelagium epistolam Paulino, Slus; fatebantur et istam, vel anle vastationem urbis.
ann. 405, et Demelriadi ann. 413, commentarios An qua baplizati in filios Dei adoplanlur? ei ipsam
in Epistolas Pauli ann, 403, sallem ante vastationem qtioque fassus est Pelagius longe ante quam Roma
Urbis a Gothis , quse -coniigit anri. 410 , librum de discederet. An qiia juvamur ad pie agendum reve-
natura ante ann. 411 (Dis$ert. de primis auct. elc, lalione veritatis? at Pelagius meminit illuminalionis
cap. 4). Secundum, de Ccelestio habitum judicium divinaeanle ann. 404, cum scriberet ad S. Paulinum.
Canliagine ab Aurelio ann. 412, dePelagio Diospoli An qua voiuntas agitur a Spiritu sancto, praeparaiur-
ahn. 415 , mense Decembri; de utroque Romaeab que a Domino , ul sancte agat ? Fateor Pelagianos
Innocentio.ann. 417 , mense Januario ; de ulroque hujusmodi gratise necessitatem noluisse confileri,
iterum Romse a Zosirooann. 418, mensem circiter sed eam contendisse, si quando deinr, vel ex meritis
Maium (Di$$ert.de synod. in causa Pelagiana coactis). a Deo dari, vel ad facilius tanlum prompiiusque
Tertium, Augustinum nilril scripsisse adversus Pe- agendum.
lagianos ante ann. 412 , sed prras tanlum sermoni- At rursus adversarium inlerrogo, quo tandem au-
bus et colloculionibus egisse, prout occasio sedabat, ciore putet, et quo primum tempore Pelagianos ita
Sed lacito noraine; eo tempore dixisse serhionem 13 sensisse de gratia. A Juliano, inquit, excogitata est
•de verbis Aposioli; ad Hilarium scripsisse ann. 413 sententia haec post condemnationem a ZosinVo, id
aul 41i (Dissert. de scriplis defensorum fidei, elc, esi, ann. 418. Sed quibus id dicit, et qua confiden-
, cap. 2). Quarlum, a Ccelesiio Carthagine oblatum •r. ' lia, cum tradat Auguslinus (non tantum Diospoli ob-
Aurelio libellum suse fidei ann. 412 (August. lib. de jectum Pelagio ) Coelestium scripsisse Dei graiiam
Gtatia Cht. et lib. de Pecc. Otig.; epi$t. 2 Zosimi ad secuiiduin merila noslra dari (Lib. de Gest. Patmsl.
Aftic.); similera Zosimo dalum Romse ann. 417, et cap. 2); sed eiiam illud ipsum objectum fuisse Coe-
euro iisdem fere verbis constitisse, quibus confessio lestio, cum Carthagine primum accusaretura Pau-
missa a Pelagio ad Innoceniium, et postejus obilum lino diacono, et damnalionem a Zosimo Diospolitana
reddita Zosimo, etvix nonapprbbala; nihil inhujus synodus duobus annis et amplius, qttinque tolis ju-
vel illius libello reprehensum ab Augustino , quod dicium Carthaginense antecesserit?
speciaret ad Trinitatem alque Incarnaiionem ; sed Quid quod Augustinus (Serm. 13 de Verb. Apost.
tantum quod pertineret, lum ad peccatum originis cap. 1,11 et 12) lacito nomine Pelagianos arguebat
aperle a Coelesiionegatum, tum ad gratiam, ambi- anle ann. 412, quo primuin coepit adversus ipsos
guis verbis a Pelagio explicatam ; laudatum vero , nominatim scribere , qucd cum gralia Dei dicerent
quod, CoeJestiusfasstts esset paryulorura redempto- facilitis id effici posse, quod sine ipsa taraen , licet
rem. Quinlum denique, incunabula hseresis Pfela- difficilius, prastari posset; atqui tunc leroporis nullq
gianse (si quse ;etates distjngui debenl), seu potius Aurelii, nulla lnnocentii, nullo Zosimi sententia pfse-
infantiam exstiiisse Rom», priusquam Pelagius inde cesserat, nulla Juliani mentio liabebatur.
16J LIBER SUBNOTATIONUM IN VERBA JULIANl. 162
a
dseis, omnibus libris tuis,_a arma ministrasse, sed j\. prosequeris, audienda, decernit. At tu aliud clau-
sane plumbea; non enim ad expugnandam in Chri- sum in pectore, aliud promptum habens in lingua,
slo fidem ullas vires habere poluerunt. novus atque egregius disputator, id nunc in isto-
3. Sed [Baluz. Et ] quse, vel cujusmodi sint, i(e- Opere tuo e post tam longum lempusf elaborato ii>
; rum [Baluz. iterum iierumque] videamus, in quibus Cilicia ingeris.
quis iste, quseso, error est inexplicabilis labyrinthi? 4. Necessaria igitur capiluli repetitione, quid mari
quffi inexsolubilia b Thebani monstri problemata? In exarato et Oriente lustrato novum inauditumque
epislola tua, quae, ut memoravimus, ad sanctse me- jnde altuleris, denuo perscrutemur. s « lntravit igi-
morisepapam Zosimummissa est, displicet tibi, eum- tur, inquis, secundum Apostolum, per unum homfo
que condemnas qui sentit Adam mortalem factum, nem peccalum in hunc mundum, et per peccatum
qui sive peccaret, sive non peccaret, fuissel moritu- mors, quoniam illum et reum, et damnationi mortis
rus. Et ais, nec hoc esse ratione subnixum; credo perpetuse destinatum mundus aspexit.» Etsubjungis:
enim esse. inquis, immorlalem faclum quidem, sed <In omnes autemhomines solamors perlransiit, quia
qui, si non peccasset per gustum ligni vitse, posset una formajudicii prsevaricatores quosque, eliam re-
virlutem immortalitalis adipisci. Adjungis eliam jure liqusecomprehendit setatis; quse tamen mors, nec in
improbandum, qui prscdicanti Apostolo conlradicit B sanctos, nec in [Baluz. om. in ] innocentesullos ssevire
dicenti: Siculin Adamomne$moriuntur,itainChrislo permittilur,sed in eos, jnquis, tantum pervadit, quos
omnes vivificabunlur (1 Cor. sv, 12). Moxque hoc prsevaricalionem viderit aemulatos : quaeprsevarica-
aliud leslimonium suhdis : Pcr hominemmors, et per
tio, licet non sit facla naturalis, fuit lamen forma
hominem resurrectio morluorum (Ibid.). Quse cum
Ghrislianus nihil nihil credens peccati; atqufeob hpc, licet non aggravet nascenles,
simplex audit, doli, imitantes: mors autemjudicialis Irans-
aflerri fallacise,c more quo ab apostolis doceri soliia tamen accusat
est Ecclesia, optimum et suum arbitralus [Baluz. t in id, quod-peccaverunt omnes, sed libera, vo-
arbitralur] magistrum, intentusque [Baluz. intentas- luntate. > Hsec inde sunt probabiliora et eliquatiora
que ] ad reliqua ejusdem Apostoli, qusein bac causa .sensa doctrinse; h illorum vero superioris temporis
CASTIGATIONESET NOTJE.
Libenterquoque sciscilarer ab inventore statuum, libris Dei legere , et populis Dei prmdicare consuevd-
de quibus sermo est, quid puiet esse societatis Pe- ranl. Eam ulique, -de qua dixil Apostolus: Non irri-
lagianis, sola illuminalione mentis gratise adjutorium tam facid graliam Dei: nam si per legemjuslitia, ergo
definientibus, cum Judseis legem Moysi datam cae- Chrislus gtalis motluus esl (Gal. u, 21 ) ; sine dubio
remoniasqtiedivinitus praascriptas praedicaniibus.An gralia ~i.qua juttificamur ab iniquitate, et qua salva-
Evaiigelium, quse doctrina Christi, coiifundil cum ' mur ao infirmilate, non qua creali sumuscum propria
lege Mosaica?An Judseos opinatur sola lege exterua C voluntate: nam si irttellexissenlilli episcopieam illum
justificari se, sancteque agere credidisse? An deni- dicete gratiam qugm eliam cuta itnpiis habeamus, Cum
que sibi persuasit Pelagianos, nomine legis, Mosai- quibus homine$sumus, negare vefo eam qua Chrisliani
cam intellexisse? Primum , impielatis esl; alterum , et filii Dei surnus, qufs eum patienter calholicorum
jnscitiae: postremum, awrropurLtts:oronia, incredi- eacerdotum,non dicimtx$,audiret, sed ttnleoculossuos
bilis negligenliaein operibus Augustini versandis. ferret? Quapropternor.iculpandi sunt judices, quia ec-
a Supra cap. 1 jam habelur, pugiones plumbeo$. clesiastica consuetudiruenomen gralimaudierunt, ne-
EDIT. scienlesquid'hujusmodi hornines, vel in sum doctrince
b Cum Julianus ambiguis verbis , et in speciem libris , vel in suorupi. solent auribus spargere.
calliolieistexerit haerelicum sensum, nec calholico- d Desumpta sunt liisecverba exSallustio, quicum
rnm tantum simpliciores, sed ipsam quoque aposto- corruptos suorum •teinporum mores describeret:
licam sedem illudere conalus sit, apte comparatur Ambilio,inquit (In iSatUinmConjural.), mullos mor-
a Mercatorecum sphynge, monstruosa illa fera, quse tales fal$o$ fieri $ubeg'it; aliud clau$umin peclore,
apud Thebas senigmata proponebat imprudentibus uliud in lingua promptum habere; amicitias inimici-
populis, deceptosque male mulctabat, ut esl in fa- tiasque non ex re, sedt ex commodomslimare: magi$-
bulis. Recognoscequse dicta sunt in notis ad cap. 6, que Diiliitmquam ingeriium bonumhabere, eic. 0 ge-
num. 9 et seq. non Sallnsljani tantum , sed alterius etiam
c Habel ita uterque codex, vix tamen ullo proba- nium, sseculi!
bili sensu; sic eaiendare licet: Nihil credens afferri e Ipsemet JuUaiaus: Oiwaid impendio, inquit,
more po-
fallacim, ab
quo apostolis doceti solila est Eccle- jrvjjoscisli, immo indixisti auclorilaie palria ( Florum
sia, optimum, et suumatbiltalus magislrum, intenlus- alloquitur Pelagianumepiscopum) itt libro tractatoris
que, ad reliqua ejusdem aposloli, qum in hac causa Pmni, quem ad \falerium Comitemvernula peccalorunT
prosequeri$,audiendadecurrit. ejus Alipiwsnuper detulit, obviarem; liinc mihi est
Simile quiddam legitur in epistola quinque episco- longior fctda responsio (Lib. i Op. Imperf. cap.6).
porum ad Innocentium, in qua, sub initium, de Pe- { Hi'.icetiam addiscimus, postreraum opusjuliani
lagio gratiae nomen alitcr usurpanle quam soleret adveisus S. Acgustinum elaboralum fuisse apud
Ecclesia, deque Pairibus Diospolitanis pro more Th^odorum Mops.'iesienum, hseresis Cpelestianseau-
Ecclesise inieiiigenlibiis verba quae dicerenlur, iia Ctorem, quod cum pluribus. locis Mercator docet,
scriptum est (Episl. 177 apud August.): In Orienle, ' 'tum prseseitim in prb^ogoSubnotaiionum. Vide notas
ubi degit, gestaecclesiaslicafacla e$$ejaclantur, qui-^, in eumdem loetini.
bus putalur e$$epurgatus; ubi quidetn, si episcopieuKn s Hsec ipsa discussa Si'int capite 1, habentur vcro
catholicum pronunliarunl, non ob aliud factum esse libro n Operis Imperfecti cap. 66.
credendum est, nisiquia se dixit Dei graliam confi. h Quo tempore nimirun.\ Julianus ad Zosimum
teri, el ail posseliominenisuo labore ac voluntuleju$te scribebat epistolam cujus merilio fit cap. 6 , num. 9
vivere,ul ad hoc adjuvari Dei gratia nonv.egarel.Ht$ et seqq. ln illa eriim contrafia sensit, saltem verbo
eiiiirt audilis verbis, catholici anlistites.nullam aliam lenus : Qui est, inquit, assettor, quod neque pet mor-
Chritti gratiam intelligere,pQtuerurit, nisi quam in tem Adm omtiegenu$homninummtfiatur, neque pet
tgfr KARII MERGATORIS) ifa
delinitprum facta jactura- est? Anest; lib|;aliquidda>jAknls-deflertdus•es tqtfaWtf' rideiidiis";Legehlibiis5le-igi-
- '
tpns; prpfui)ji.um>iqupd nobis forte a Bracbmanis,1; tiifj^'sbdiGliristiari'is;:fet"3pfudfenlibusr^; qtiid'dei;vahiiateV
GyfflnpsopMstisjj: vel.HyperboreJs:;;-vefsi- quse; sunt tua sentire debearit' permiitamtJs.;Qais;etVimrle 1n"
alise genteS;a- nolir orbis-sapifentiores;\sit exponeri',' supcriofe seiitehiia1 tifa vel Isu^picafr pbsset; alioi
dura? seniire qriam'ilIi;d;omries5qriI,: sanfeisfeirifernorise papa}
3s Vieijiarmusergoadr istnd-; rfecentius^efiriitum, Zbsifi)0*pfsesideiiffeiDersaCerdbtes«"'PelagiumCiie--
per.quodplacuitJntrasse perrrinum.liriihiriempecea2 lesiiuinpfe'ifeqrife-dattiriafurit;" sbper^his^ohinibris de-
tujfi,' efcperCpeccatunimortem ;in' omnesaiilefli''lio- Ad"amLcapifulis,.quse^a- te; ariiea-impfbhata;surit, et.
mines' inortem; sptamiiiodpl perfeansisses-Rpgb,-rie ciriideiririatay• efriuncj tariVquafriTecbllecta'et-feebn-
[Baluzy nolo] amiiarisltaTdiiate,.vei leriuitairi-ihgeriii dila, ih'fideiriuriari)recipi!n)feffierurit.'
mpf:'diio'qua3dari3 dicis;irigressa]'pfeCCa'(uiiietmbf- 6:: Dfeihde'sriprif h"ac=qusestibrife,mbftis'videlicet,
1 1
tefaj seil sblam visr,pertrahsisse>iri> lioriiiri'e's:;[Bii7!i3iyideariiu^ quid! Ecclfesia uriiyfefsalis-^quamGraccb
«mnesj,-.sed!nonidmfiirio oiilnes5h'briiiri'es,• irioftein\ se"friione!Caiholieamdieiih'Us');dicat^eisenfiai; suc.s-
perstulie, quia siintfavii'peCcalum^^et^ribri^pfefifariP quefiliGsdoceatiquariairi soiatiriofte'Adari):;efEvairi'
jit,, ubi remansit quod iritfavil? Crfedb'B':exspectari- post pririvafiealiorieiri'fiiisse inulciatos: Illarie' qiiie
'dnm;spcise;,'dffiuecexeat;; etilludfpefiVcWaliquPW* %'& cb'f[J0fevaniiriaiiVsepafat', quamqufe1cbiririiiinisbi
-gp.tip.Qupdsiseripagjmusiei>ridendum.deHahta;re biririip¥br'siis buiiiarip geriferi5e£ illo''rioyiiiiuse't;VI-
'jno.n.est,.seeunduni. le ipsum;. siiinirarp, p.otuit pec- (leirius?'Ari'illaLqrise^securidunV^animam dicitrir, et esfc
catum,,p,ef.transiit;.si,autem trajisire;nqn:!pQtuir,nec selfefria',dequa'sfefiptUri) est 1: FjdMa!g«ie'Mdelibiii
fritfavit. An ad lipc .in.irayit, ut.siarct?. Quod,si ab- p!gti_viiierismpfiiiaksi- (VTiiri' v, 6); et iieruiri : Si~
sufdirai.est eiiariVdicfefe, pertrarisiil ,.et qup, nisi,iri 'tiiie mdftubs^sepelirethofiuos-suds(Matth. viii; 22); et
biririfeslibMrifespbliiiiitfansif6 [Ba/««. perlransisse]? sTqua aliaad5\Bhluz;add:. haiic] irilelligeritiairipfo-
De'ind'6'v qhoiribdoMmiiataviih)',uttiiii placel',pecca- •refripossuiit? 1 f' Sed;diibiuih ribriest', uifaqiie"ePSi
tiuri' ifafiyRuirihaoii'ai!,felorigiriaife'ribnliabeat; nurit- esse' muictaios, fet'uifiqufe;Chrislurii'rfehifediuiriaitri-
qiiam potferis'explicafei,' Hicc' sibe cachiiiiib^imitio lissfe;Nam Cum:per:la'ya'cfum;regerierationisefreiio-
sine flelibus«legi non possunt, quia potiusGliristia-; yaiibnis; [Baluz.add. etj peccata remittai, el immor-
GASTIGATIONES,ET NGTaE.
resurreciionetriGhrisU6_mM.-^Ps]ihbthinttth'-r'i^r'gWf- cofurii pdssis invehirecdnciliuhijjiic: Isli episcopisunl
1
conlra; Apostolurii ieittif diVeriieifc.- SiMit: i'ri Adujii dobii, gf'aves',sarieii, vefithtii abertiihi defeMsofes
opiriesmbriuhfuf ,ritariiv CliHsW tidvcfsiis iii 1raliprie ,,cbn-
; briirie^viWficabiiriitif
'" "•'''" """" " ' " gaffillb$'vgiijtdies., qugrum
(lCm.xv, 22); diiioiie\ liberiuie_qucetftti•:bpntijudicitribuiSti,. nori
. n; BajtiziusdOrrigitHioslfj;,EpiT., poiUsiMfeiVirif qfiPd'speirig'siSi epjsCopalissyhodus,ex
h: Exspeciwdqr sociatri: Iii; cridice' Bfellbyaceiisf tbib qfbe cphgfe'ffqretur, hjifurii $i itiles posserii illie
primo scriptriiiV:fuif-exsyectdiidhm-SbcitiW,sedpb- G ( fdciiesedeiciot:• quighecjsliuiiqtehippfe.fuei_urii,,s.cd
stca\e'mfeVidatpm'fest*'iJli hbssffe^bsriirous;Gfefbfefpfiius fideles et miillW,eticetleiiiibfes'', paucoSdispehstitbres
edidU^f^^^StMasriiiiti^i- £oc'iuJii;:'igSjjiaq/jSdabHiebii.blieinrst.i(>s:Beiis'pefdipefstijfmtdiWienipprUmipcqfunique
nostrarii confifm^Vit. G^fri'eriu^-e dWluifiihs-,srcui.'ejrpla'ceitiiqueexpedifejudicaf, ipse
soi;iiB;;nulloisfensu;i'BAfeioz;:. 1 dispehkfy. Hoijiitque de' aliis"tiiqjie aliis lehipofibus
0 BalbzUVs^codibfem'. BfeilbVab^nserii- Oiierite el 0'Ccidehtecongregulos
''"'""''"^utris'
' ' llafiet' aiqii&reijionibusjdb
tegtere:rion:poS$hiiK:Ei>i'f; '''.'<' vides, npnin locum , qug nqviggre.c.oggnturho.mihes,
d Manifesttiiris.e>Vigifur lestimbriio' Mefcatbfisf, sMiriiibfuiiiquintiviggfepqss^ etc.
habiliim lri)ssfe'Rbriiajribiicifirim fepiscbpbrtiiri',pfse- *[ Upctis'is"ie,s^.splJaoWcnr^tjbssiet.iii>geriir>ai.
.d^mnjaV
sidentd Zdsltno;- feiex eb^iiiiiV^aiBt ad uriiyefsbsipfbis tiiiri' a Zbslriio!fuiyse"nbibiiiaiim iuliariutri curii aliis
episBopp'S"eT)isiola'iri:;'qb'Lfe;ti5taW'.Peiag^ dubbiisnisefeticik., riisf cx lilieljp.fidei,, eipisfolaque
4
causam' daiririairariemijiii?coVVtinVefet; Ariiiiiatlyefti aff Rtiiftiri^Tli>j^i3a.VpniH^i]riiii$lm;."sillis^iiiB'"'jxente'.
irifinitis,
porfov iqupd;disSimUTyf& riori p^ss\tiiri , iffinfegpiio;de siVe Jiiliaiii', siyfeAti^iisiinl, opefiirii ibCis qonlfa-
qup-nuhC''agiiriu§;nh'llahi"§iye:a^isiiirimi!rioM riiim paferet,: in ipsis'eiiii)i'lpngfe:aliiefyelille daiji-
sive a^baliis.irilijpftffi>s"ediui^reb!Vsc^ riatibhis"'stise' cdnscius , VeTi'sife"ejiisdem:publicse
riamhaiioriferii1:,iiisi iii( eiVis^opbiMiaV synbdB,(,Vidi sciens certiisgue lo.quereturs.Dicitur efgbdariinatris,
dissert. de $yngd. in causaPelacj. r.oq^lis).. yel^quif ideriivf^ips.a.seiiiiffer,qubd damriati:"; vel
Eic bis ariielii' iiifeJHge"' Peiagiaiibr.fiin;"qtiefelarii, qiifa;crira suspicibne liseffesislabbfafet',, cpaciris.fest
deejttidiia sribscripjlibnfe"as.aftfpi.jiMhuif;fepiscopis iri daiririafevscfiptp qiiaJ s.fedfes' apos.tblifeapfoscfipsisr

suisyocis^ederitibus;'sibexriiigfeg;ViiPiLie syhbui^ fetj) set, siiairiqtie. iiieiitfei)); siipef, liiS:de.clailare', Quod
r^potisioireiri^sihiul^A^psiii^^iiiX' .tv'aa!B*i?f. ejip:' curii' iirirVprLCslitisset,.sequej conlfariuiri caihoricse
«/&•)$dfc.pIriiMiftiiT;'H.^^^ 1 fidei, pertiuaciter. os.l.feIid.issfet,,pbstiea fexauctora-
nodi: dainna\isv a^cipieridbVrilfe^sse dfe syribLi.0^vfei fuSlfest/''
1
pleriariaacaiusiuhius dibeeesis?:,.qiial.i&efat'A.Kr.'c?.» ; - Nestorlus (SefiJi. %ad_ver$,Peitig*pafle3).: Ille\
Jii^lusW.c.iiy^I"tieMirierii^!tbti^;ci^^ iiiqult, qrii c_u^'-ni^f.faUtaii^.'g_fniidrefluctatus'esi, et
1
nivdd: eniiffJuTriirifiBris'aliir Ibci^ jhdicjSt AuguSi!h ex.rilrdque.il.iidniriioftdfilate tedeipif; dupleicienitnin
nusr^emPriStfat^eeH^li^ii^V^rsrisJ^^ hpsingrltifUaigrassabdluf, uriti quidem dccidehsmor-
«/t:)V«bi^pasValBiairi-e>c|nica'(aVriiiri^ ttitt expecddip fgctm,hg.iufm,,qlterq.qum.scieriiimab-
nensis, Cypriani Carthagine',lsis, tffeVicVTAugpsibdii-Seciicjie:cbhiirigii.Ignoftire•ehJiriDeum, ih$eij$ib'iliiar
nens_isv'0iyii.piiHispSnilP^aj>1i'1pic'taVil)sis^Gfp^ tfffhce.ex ritqfle evenii iiniilitudinefrigerti. tSirjusque
gorii Nazianzem, B^ifjy^^jr AMfbsli.Me- drpoffhWtis bpifex digbolus fdcius est, queni Chri$tk$
diolaneiisis^^Joaiinis-^Gpr^aViiiHirabliiarii^Innbc^iniii elidens,&' utftiqrie.vilairi hosirani mottificdtiorie.leva-
sammi.poniriiCis-.Hiefr^.p.j^^ vii> aiijmu'rii'videiicetpfmceplisvivificantibus.erigeht,
senieit-uatri;rie;quiriq;riey.i3it'tijiib!aipl:.arii, qiiKsUbrii- feiufreciipne, verp id quod' mofiaieest recregni tilque
Dusj-tisec;hariei: .Qi'MiW,:'0i'ihiMmeiqWir.is^- exa- rtoiiiuens* Imfiulspte enim.coUapso, quod ab eq imr
men vobw«i-epued'0ie
j__mim?dehegdfi, Pefipdiett- pulsuth fuerqi suffevdlur.
16.5 MARIUJERCATGUIS m
ialitatem per resurreclionem carnis, quam nunp in.Aspefqnte$ sutttus, mi$erqbilipressuinus omnibasliomi-
sp"e"pef'fideiii' teiIeirius,,.urio omriibus terappre cpl- ntbut : nunc aulenj Clmstus resurrexit amoHuit
Satrifus sif'; riori aliter prosaiprcs generis\ hum.ani [Ijaluz. om, a mprtuis],prirnifimdgrmieplium^qugniam
-pfsedicipscori.dfemiiatbs.fuissequam,gemina inorjte enim per hominemtnors , et per hominem-resutr^ctio
«f.fedeiiduriies.t,,'.eV.ingeou^.ulraiiaquetfansire^, mgtluprifmi et,$ic,ui iii,.Adgm,otnne$rmqrmntur;,:iia
'"'?. Sedquia lianc cprppfalemmorlenVeru.ditissir gntnes.in,Cljr,i$to.vivif^gbunlup,--un^squisqge;autemin '
anus hic magister.n^ sUPpr4ine,printitim,Cliristu$,M^ '.
ifesisepafiriibdb naturaleiri,. senlit ac, dp.cere,conatur., quiin adv,entum,ejii$> citMdetuitt.,:dpinde./Snis^cum
Miec, eam per, peccatiim aliquapclp.-, tfansissp.,. nec ifgdidetit tegnjinj. Dep.e.t;Bgtrif. opprtet_aufenv.itlum
ftfarisife posse pp.rr'.stimiiria,,.
vid.eamuS;,, ut.dixi^quid regpgre,dqpgcpongt otmiesiimmicqssub.pedibusejus;
>deea iiiteriri).Paulusnapp.stojussenserit.alque.praer novissimaauleminimicgd0ruelurmors([£^
idicayerlf.. A'd Cpriniliios^ha Item ideip..^i.^ut^.:..Eccormy.stsiiumiVdWs dico:
Tesurrepjjipne.'.' cprporjs ,, cui. conlraria; mprs isla omne$,q\tidem.r.esur.gemu$,:$edynpnomne$v
0gluz. cbrpprjs„ageret,, cuj, a..contrario mprs^ista mur, Innovissiinq tubax.cgneteniin, etmorluiresur-
•es*i],,idest,, resplutio. cprppris., vel sep,araiio,abep gentjncqrrupti.,' et.,np$ jnjniutgbjinpr :t oportetf enim
animse, esj,, ita. laiius: loquitur..: Notum autem.vqbis_%cor.rupfMlejipc.induer&incqw
fgcio Evfingdiujn,fralres,quqd prmdico.vobis,qupd.el induer.ejmmoj-tqlitgtem., [jBnluz:add: Gum.tiutem^mot-
accepistis,in,quo.$qlv.amini;,qpa,ratiqne.prmdiegverim tale hocinduetitiimmo0.alitptem]0uhc:liet:sefmo,-.q'ui
vobi$, silenelis, nisi frusirgicredidislis:.lTadidienint. scriptu$ eskjAbsorptg e$t mors.inyviclorim:;ubhest,'
vsfbisirnpftmis.qupd,etpccepi,, quia. Glirislus.inortnus mors, qculeits.iuus?:ubj._e$t,morsr
<e_st_pro. peccqtisnpsttis,secundum^Scripliiiras (I- Cpi% xiiij;14).?.Stimulus.autentcarnis pecealuin,mnusvetd
3Y,.1-5J,.a,Eia,deyi.e„ prpnuntia;,.si,audes.;, Cliristi; peccalilexxDeo!Uutem.grgiias\quidedtimobh)victotiami,.
mp.rle.iri.,,quiprp.pec.caiis,jiiprtuusest,.:adjpar,vplp.s,: pet Dominum:no$tmm'Jc$iim:Cliris(uin(Ibid.i-.M-b^).
>qupsesse.sine.pec.caiisidefendis^non.perlinereiaut! 8,:.Audistine., insanissi"oie,i;senlJsrie-;[j3B/i(«. nunc-
eqs..in morje,Christi non bapli?arL Etrquiarsepullus. saltein] .singulari, impiidentia<;etiflifore. rabidiSsime?.;
tsi, iiiquit, et.quia.resurrexilterliadie,secundupiScriy- Per liominemmor*;,inqiiit. Qiufe;hic-mprsrcst;:dicitD.v
pturas., elqiiia. vi$u$.e$lCephm,,et ppslthmcundecim: nobis, .quse,per>rhominempercucurrisse';pTsedicaKir.1*.
Deindevisusest pfusquam quingentis ftalribus.simul^ T.uane illa>,an,quaiii.'rioyit-ECclesia.jam;GliriSti\re-!
exquibu$,mulli,manentju$queadiiuc,,quidamaulem.el-, surreclione deviciain, in nohis eiiams:in"Iine'devjnr;
dqrmierunl. Deinde!Vi$us,est,Ipcpbp,,deinde qppstplisi cendam?:Sed.v.admoiied-,,prsebCraufemvetiaridiis-e-
cmnibus. Novissimeaulem omnium,lamqugmabqrtivp,.} C.quentia,: Sieut enim in Adam, inquit, omnes moriun-
visu$e$lelmilii;ego.enipi$uiiinjinirnu$apesteigrum,qj_i tur, ilq omnes,in,C/H'is(p,rijii,j^CL>,LJi(^
ngh.sujri.digntisvocgriappstplus',quoniam persectitus'-. dubitayit hic viyiiicaiibnem'uliamialiam,,!nisi cafnis;
suinDei.Ecclesiami Graliaautem'<\Baluz>.om. autehifi resurreetiohertVvin>oinnibris lioini.nibiisfUtiifa;m:,' in-'
Diitsumid qiiod iuni ,,eigrdtiaejhs ihjhieJVacua'ritiril l fellfexis.sri Appsibl|i,in'TJi.iliesn'^'igjtur.V^iblC.ad TOO(J?'ms
fiiit, ied abiinddiiliusilli$:.ppinib'u$.laboravi\,.nonegq,. pauci fesurgant, et in ipsis taiiluin.mprs, deyiciai.
euleni,:sed.:gratia.Dei:mecumi,Sive ego.enim, sive i/%> aiquein firie';vincendasif^quiiprajvaricaiitem/Atl.im
sicrptmdicaiimus, etita-cfedidisliS;'si autefriCliiistus' siritfBs/iiav riOriisViiit] _vel/fHeVfiir inilta.li,'in qiibs liia/
'
ptmdicgtuf quqdfesutfipta.mbftuis, qrioniodqquidaui i|ta.,r quia;iuaseniper dicendarest „ mprs.pbtuitf per-
dicunt in vobis quia.te$utrectip:.morluoruninonest? transirci et,ndn-)Oniiies:omninobomirieS'qni!ex'»Adain>
Siaulem resutrictio•ihortuorupi hon e$t;riequeChti- et-Eva pririiis'irarisgressofihus-riJpftalitatis;nbriiilis
slusresurfexil;SidutemChrislusnonfesprtexit, ihani$, .ingeniise„spd,per peccsituui,qusesji.se,,',origineiri?(iu-
est [Baluz. add. etgg]pfmdicatio,nostrai inanis.est e-ti, cunl>?;Et;quid;sihi.vulttanti.huius;pr(pco.ttiStam pror:
fides veslrti'[Baluz. nostra];•.inveiiimurtiuleiriel falsi Hva, saria''lairifenfet saliilaris 1, supef!hbFdocifiiia;;
testei, Dei, qgohiatri lestiitionjhnydiccimus., advefsjis)r vprbpruiri!, sitq lipyus;,.qfi^Dkh^^er'iMt.tM^(ti^\
Derimf,quqd$u$mai\eril.Glirj$ttmi; qriemnppsusciiavit, D addi erroris];;, spi.ritus.aiidiarisJr.i -JSec-.tibicalum-.
Simotiuv.nomresiurgunt-,'.nequeCliftsius-feshrrexii;- niai)di';i.obis'aditus>ullUSVpatebiti,^^ tairi%quam-dicariius'*
quod:$i_Chrisiusn6ri'fesurxexii, vtindesi' fides veslfa., ei);seriiibmiisj,sequrii^fesSrreV^ Vrijuii:
eiridliixcesiis iri.,p,eccati$_
veslris; ergp qut..dormierunU , jperiti, bmnilju^psse,prsesitodaiii,:;'<juiakdmiies,.,li-r,
in_Gh^t^-.peri_m^h.St:inihac'vilaitanlum4n--€hrlsio'< celdiyersOiexitu.unalampmofteiriVoriunturifBa^;

GA^TIGATIONES'" ET; NGT^fe,


a"'Occa.siQnem a.fripit-,Marius afferendi;. ad.versusi vocuiri-eos-eliamicomprehenditiquianteiadfeplumTJI*
Julianum.: afgijroeri.li,;ex_ hisvAppstoli verbis,: Ari liouis usum.haplismoinitiati fueranti AngustiiMis-.
iqnoratis quia quicmnque bgpiizat).:sumutt.in-Clirislo. itiitur ebdem-testimonio ubiqrie.passiBi,;(Liki-coni;
Jesuyin} mpfte?ipsiusr baplizalh $uriiu$? Genseptiili. Jul\ cap\ &_et:lib.,\i capf&: &&$lih.mOpet.; Imb
enimrsumusrcumjllo.perbaptisnium.w perf, c. XSZ-eimi);., ''
vj, 3:), etcr.Giimeni.mrApostoiusrRpmaiiosalloquere - factam fuisse;a:iPelag.iani>,
i>:Galumiiia!ii«aUiolicis
tur,;qiJorum,plurimi jamrihde abinfaiitia' haptisnii; perinde ac sir .sentifent oiniies<irivead.fejn;:corp.orisr.
sacramentumsusceperaiiljdieeretque niliilominus;: gloria resurfeciuros,'; quiaapropteri' eamasra-.omne* <*'
jjaifumijiuebaptizaiisumus; etp., tantagcneralitaie c«usamimotcren,tur,"iesiisifestAugnstii)USs*,
167 MARIIMERCATORIS 168
tux. moriamur ], cum cvidens Apostoli nos doceat.Anostra habere cerlum [Balux. fidem nostfam
serrao dicentis : Vnu$qui$quein $uoordine. El ite- coeptum] de duabus morlibus, de quibus superiori
rum : Omnes quidemresurgemus, scd non ornhetim- loco, ut potuirous, diximus -.unam, quse secundnm
mutabimur. animam est, Christum non habuisse, b quod oramus
9. Repetat, quseso, e proximo lector [Balux. Re- ut ne quisquam dementissime dicat et sentiat, quia
petat qttoque proxime lectorj superiora contra te dicta rion ita natus est, ut cseteriomnes homines, de vo-
nostra, ubi diximus prosatores nostros ulraque luptate carnali, sed nova in eo generatio ex imma-
morie esse mulctatos, et videat quid senserim super culala ante partum et post partum virgine «sine
isto capitulo, tuasque lapide illo angulari, tibi sane libidine affuit. Intende, lector. Illam autem alteram,
in offensionemet petram [Baluz. offensione et petra] id est, animse a corpore separationem, volunlarie
scandali posito, fauces obtrudat. suscepit indebitam; qui si scelere Judseorura non
10. Adhuc lamen audi quod te in majorem rabiem fuissel occisus, potuit fieri ut senectule longsevus,
contra nos et Dei Ecclesiam concitet : Sive enim quia hoc illi semel placuerat, sponte susciperet, pro
tnenteexcedimus, Deo; sivesobrii sumus, vobis.Cha- nobis, id est, pro noslro quod contraxiraus in Adara
rilas enim Chrisli [Baluz. add. inquit] urget rios,judi- fenore, et noslris propriis quse addidimus, indebile
cantes hoc, quoniam $i unut pto oinnibusmortuus ett, B ] moreretur. Quamquam magis omnium de illo prse-
ttgo omnesmorlui sunt, et pro omnibus mortuut est sagia prophetarum, et inferenda ei cruce parricidali
Chritlui, ut et qui vivunt,jam non sibi vivant, sed illi Judseorum furore, complenda fuisse, Christianorum
qui pro ipsis morluut etl el tesutrexit (II Cor. v, 13), nullus oranino debeat dubitare.
ut et vivotumel morluorumdominelur (Rom. xiv, 9). 12. Nunc i [Baluz. om. i] in malam crucem cum
Obmutesce, nullus , nisi per Adam, sed pcenaliter, ista verborum tuorum magnificentia, fugitive; riemo
mortuus est, neqiie morilurus est; iiiillus, nisi pef te rabiosum audit latrantem, nemo ab Ecclesia se-
Clirisium resurget, sed alius ad regnandum, alius ad quitur devium, nemo lam insano consentit. Nos super
poenas selernas luendas : Unutquitque, ut ait Scri- mortalitaie, quse ex progenilorum prsevaricaiione •
plura (ICor. xv, 25), in ordine suo, * duramodo, ut poena Immano generi data est, et in naturam per se-
ssepe diximus, et tibi cum Apostolo reclamamus, ut mina percurrit, et in finem usque cursura est, donec
nullus omnino hominum in onini prorsus seiate prse- divinse illius tubse clangore dlcatur : Absorpta est
ter Adam morluus, ntillus redivivus in carne fulurus mort in victoria; ubi e$t, mor$, acuieusluut ? ubi ett,
sit prseter Christum. mort, conteniiolua (0$e. xm, 14)? cum uriiversa Dei
11. Iilud quoque memineris nos tenere, et in fide Ecclesia,d cum pairibus nostris, illuslribus Ecclesise
CASTIGATIONESET NOTiE.
» Peflurbatse sunt confusseque voces liujus sen- G ( ^uam C/irtsl«s concipi noluit, fecisse in genete hu-
lenlire. Reslitui possunt in liunc modum : Dummodo, mano ptopaginem mali, quia Matim corpue, quamvis
ul $mpediximu$, el tibi cum Aposloloreclamamut, inde venerit, tamen eam non trajetit in corpus, quod
nttllus omninohominuin, in omni pror$u$ mtate, ni$i non inde concepil, elc. Et paulo post : Caro ilaque
in Adatn mortuus; nullu$ redivivu$in carne fulurus Christi tnortalilalem de morialitate inatris corporis
sit,h nisi per Christum. traxit, quia corpus ejus morlale invehit. Contagium
Altera calumnia Pelagianorum, quasi catholici vero peccali originalis iion traxit, quia concumbenti$
pro defensione peccati originalis iojuriosam quaiii- concupi$centiamnon invenil; $i aulem nec moi-Ia/ita-
dam blasphemiam in Christum evomerent; eumque tem, sei solam substantiam carnis de matre sumpsis
dicerent nascendi necessiiale pollutum fuisse _pec- sel, non solum caro eju$ caro peccali, $ed nec sintili-
cato (Vide qum dicla sunt lum in «o.is ad tibellutn tudo carnis peccati es$epoiuisset.
Fidei a Jidiano conscriplum, tum ad excerpta Theo- <*Qui Julianum Coelestiumque praecesserunt do-
dori). ctores, quique ab Ecclesia parentum el roagistro-
c In aflerenda causa cur Christus peccati origina- rum fidei loco liabiii sunt, unaniirii consensu do-
lis purus fuerit, Mercatori consentiunt antiquiores cuerunt, morlem corporis peccalo Adami ingressam
Palres, quos inter aucior librorum Hypognosticon, > in inundum, et in genus humanum transivisse cuni
libro primb; unus modo pro cunclis Augustinus reatu : ut propter inseparabilcm de causa moriis et
(Lib. v adtiers. Jul. cap. 15) : Quid est quod labora$ traduce peccali qusestionem, accipi debeal in hanc
magnis argumentaiionibus pervenire ad impielati$ parlem dicium illud Vincentii Lirinensis in Cbmmo-
abtuplum, ut Chfisii cato, quia de Maria nalus esl, .n"' nitorio : Quis ante prodigiosum discipulum Pelagii
cujus virginis caro, ticul cmtetorumomniam, ex Adam Cmlestium,realu pmvaricationis Admomne genushu-
(uetal ptopagala, tiiliil dittet a carne peccali, el sine nianum negavitastrictum? Traditionem veroPatrum
ulla dislinctione Apostolusdixi$$ecredatur eum fui$$e a lemporibus aposlolorum ad Juliatium usque fexhi-
missum in simUiludinecarnis peccali(aut nullam car- here operse pretium esl, ut Theodorus cum suo di-
nem esse peccati; aut si sit quia inde venit, inde scipulo Juliano convincatur. Paulus Apostolus :Per
etiam esse Christi conlendit hsereticus); imnw po- unum hominempeccatuminhuncmundum-inlravit, et
tius instas ul nulla sil caro peccati, ne hoc $it el Chri- per peccaiummors, et ita iri omneshominesmors per-
sli. Quid esl ergocarnis peccati similitudo, si nulla est tran$iit,iriquo omnes 'peccaverunl(Rom. v, 12). Et:
caro peccalil Sed hanc apostolicantsententiamme non Siautem Christu$invobi$e$l, corpu$quidemmqrluum
inlellexi$se dixisli, nec cum tamen exposuisti, ut te e$lpropter peccatum, spiritu$ verp vivitptoplet iu$li-
doctore nossemus,quod aliqua res possit esse siniili$ ficalionem; quod si spititus ejtts qui $u$citavitJesum
ei rei qumnon est. Quod si denxenlisest dicere, et $ine a mortuis habilat in vobis,'qui suscilautlJesum Chri-
dubio caro Chrisli nott est caro peccati, sed similis slum g mortuis vivificabilet mortalia corpofa vestrg
carni peccali; quid resltit ul iiitetliganius, nisi ea ex- propter inhabitantem $piritum ejus in vobis (lbid.,
cepta, omnem reliquam humanam carnem esse pec- TIII, 11, 12). El: Quoniamper hominemmors, et pe?
cali? Et hinc appuret. illam concupitcenliam, pet hominem resurreclio morluorum; et sicut in Adattt
169 LIBER SllMOTATlONUM IN VERBA JULIANI. 170
docloribus, in hunc diviriarum Scripturarum sensum, A pastorali clava ab EccleSia deterruit, proturbavit,
in hsec verba juravimus. atque confregit, etiam hsec a me, loto isto Opere luo
13. Salva sane reverentia et debita lionorificentia perlectb, sicut prsefatisumus, sparsim et ubiubi com-
sanctse ac bealse memorise Auguslini episcopi, qui te modum visum est, certis a fragmentorum luorum
CASTIGATIONESET WTJE.

ontnes moriuntur, ila et in Christo omnesvivificabun- mors introiit ac dominata fuit? Per peccalum unius.
tut (I Cot. xv, 21, 22). Justintis mariyr ,cum de Quid porro sibi illud vult, /n quo omnes peccavetunt?
Cbristo loquerelur (Dial. cum.Ttyplione): Sicut nec Illo lapso, el illi ilem, qui de ligno non comederunl,
ntisci. nec ctucifigi, quasi horuin indigus, suslinuil; effecti sunl ex illo tempore omnes morlttles, elc. Cum
sed humani generis causa, qttod per Adam in mortem peccavilAdam, lum et illius corpus mortale effectum.
el setluclioncmserpenlis conciderat, etc. Irenseus (Lib. est alque palibile, elc. (Hom. \%incap. 7). Unacum
v cap, 16, ex vers. Aug.) : Quemadmodumastriclum morle introiit affecluum turba. Cumenim corpus mor-
est tnorti genus humanum, solvalur per virginem mqua tale effectuinest, etc. (Homil. sequenle). Tlieopbilus
lance disposila virginali$ inobedientimper virginalem Alexandrinus. (Lib. n ad Autolicum): Dicat aliquis :
obedientiam.Adhric enim proloplasti peccato, per cor- Mortalisni crealus esl homo? Nequaquam. Quid igi-
teptienem ptimogeniti emendationemaccipiente, $et- lur? Ntim immorialis? Ne hoc quidem. Nam a pri-
peniit prudentia devicta per simpticitatem columbm,JJ mordio sum creationis nec morlatis nec itntnortalis
vinculis illis resoluti $umus per qum alligali eramus conditus est. Si immorlalem ab inilio eutn fecisset,
morli. Quemadmodumper homiiiemviclum descendit Deutn eum constituisset; si mortalem eum forinasset
in morlemgenus nostrum; sic ilerum per hominemvi- ab iiiitio, Deus $ane posset auctof hominum mottis vi~
ctoremascendamus in vilam : et quemadmodumacce- deri. Apparet igitut tiominem a Deo nec mortalem,
pit palmam per hominemmors adversumnos; sic ite- ttec immortalemessefaclum; sed, quemadmodum su-
rum nos adver$u$ mortent per hominem accipiamus pra sigftificavimus,ulriusqueqiiodtimmodoparlicipem,
palmam (lbid., cap. 21). Alhanasius (De lncarn. ut reperet ad immorlalilatem.servans inandalum Dei,
Chftsti): Qui de Adminobedientiaqumtlionenihabuit, et ut hanc caperet niercedem, ttindem et ipse Deus fa-
judicioque peracto duplicem pmnam in senlenlia sua clus. Sin autem conversusfuerit ad peccatum, inobe-
complexuserat, dum terrenoita loquitur : Tertaes, el diens Deo, sibi ipsi auctor fierel tnortis, eic. His ac-
in lerram reverleris(Genes. m, 19); atque ita pro de- cedat Nestorius, quamquam Theodori discipulus,
crelo Domini cofpus in terram ab$cedil; animmaulerit sed hac in parte magistro reverentior tradilionis
dixit, Morte morierit (Ibid., n, \l);alque hinc est ecclesiaslica? : Diabolris, inquil (Serm. 2 advers. Pe-
quod homo in duas partes discerpitur, et ut ad duo lag.), proferebal, quod est adversus naluratn, iilud
loca discedal, condemnatur, etc. Gregorius Nazian- chirograplium, quod scriplum est: Terra es, eiin ler-
zerius (Orat. 42) : Postquam diaboli invidia el ntulie- ram ibis; et instabat ex Iwc, generationes hominum
ris insultu, quem et ut mollior passa esl, et ul ad per- morle consumens, etc.
suadendum accommodalior'admovit (o infirmilaiem Alqtie illa ftiit Orientis Ecclesise tradiiio, quse
meam! mea enim esl primi parentis infirmilas) acce- TlieoQorum Juliani magisirura erudire debuit; lisec
. pli mandali oblitus ab acetbo illo guslu victus esl, si- C Laiitiorum, quaeJuliaoi impudentiam arguit. Tferlul-
mul el a ligno vitm,et a patadiso, et ab ipto Deo pro- •liauus animam colloquens (Lib. de Tesl. Animm
pter peccalum expetlilur, et pelliceas tunicas induit, cap. 5) : Satanant in omni aversalione, et asperna-
utitjue crassiorem carnem et morialem, primumque . tione, et delestalione pronunlias, quem nos dicimus
iurpiludineni suam agnoscit, el a Deo$e abscondit, at- maiitim angelum, lolius erroris artificem, lotius sm-
que hic quoque tainen morlem ac peccali prmcisionem cuti inlerpolatorem, per quem homo a primordio cir-
elucralur, ne malum immorlale sil; ita pmiia ipsa in cumventus, ul prmceptumDei excederel, et propterea
ini$ericordiamcessit. Sic enim Deum supplicia inferre in morlem dalus, exinde tolum genus de suo semine
censeo, elc. Gregorius Nyssenus contra Eunoniiuin infeclum, sum eliam damnationis tradueem fecit. Et
(Oral. 1) : Venit Dominusut qumretel et salvum fa- alio iii loco (Lib. de Atiima cap. 50) : Publica totius
ceret quod perieral : perierat autem non corpus, sed generis humanisenlentia, mortemdebitumnalurm pro-
- totus homoex anima contemperatus, et, si verius lo- nunliamus, hoc slipulaia est Dei vox, hoc spnpondil
quendum est,ante.corpu$anima perierat; naininobe- omne quod nascilur. Cyprianus (Lib. de Bono Paiien-
dienlia electionis, sive voluntatis, non corporis pecca- lim), cum exponeret seiiteutiaro a Deo l.iiam ih Ada-
tum esl: propria e$laulem attimm electio, a qua omnis mum reuni"violati praecepii : Quia audisti, inquit,
nalurm calamila$principium habuit, ul verbisteslalur vocentmulieris tum, et manducasti ex illa arbore, de
haudquaquammendax Dei minilalio, qttod in quo die qua sota prmceperamlibi ne manducares, maledicta
prohibitos fruclus teligerint, sine cunciationesibi mors lerra eril in omnibus operibus tuis : In irisliiia et ge-
cohmrebit.€um autem sit duplex.liominiscompositum, tniiu edes ex ea omnibus diebus vilm tum; spinas et
congruenler in uirumque mors duplicis vilm munere •p.tribulos ejiciet iibi, el edes pabulum agri; iu sudore
fungenlis suo ei qui tiiorilur privalionem operalur; vullus ttti edes panem tuum, donec reveriaris in ter-
corporis quidemmors est sensuuminslrumeniorumex- ram, de qua sumplus es, quia terra es, et in terram
sliiiclio, et iu cognala elementa dissolulio; anima au- ibis (Geiies. HI,'17 seqq.). Hujus sentenlim vinculo
tetn, qum peccaverit, ipsa morielur; peccatumautem coltigati omnes et consiricli sunius, donec' expuitcla
est a Deo alienatio, qui esl vera solaque vila. Muilas morte de islo smculo recedamus, etc. Hilarius diaco-
igilur annorumcemuriaspost prmvaricationeminsuper nus (In cap. 7 ad Rom.): Quomodo inhabitat in
vixit protoplastus homo, sed Deus non est mentilus, carne pecctilum,cum non sit subslimtia, sed prmvuri-
cum dixit : ln qua die coniederitis, morte moricmini calio boni? Quoniam primi hominis corpus corruptitni
(Genes. n, 17). Propterea enim quod alienatus fuit, et est per peccatum, ul possil dissolvi: ipsa peccati cor-
auerstts j"psea vera viu, et ipso die firmala rata fait rupiio per conditionem offensionis manei in corpore,
adversus eum mortis senlenlia; postea vero labentibus robur tenensdivinm senlenlim datm in Adam, quod
annismor$ corporalisAdamuin conseculaest. Epipha- est ,signum legis diaboli, cujus inslinctu peccavit
nius (Lib. n advers. hmr. hmr. 64 num. 24) : Pote- Adam, etc. Auibrosius (L:b.~ de Parad. cap. 7) :
ral inmternwn viverecorpus et immortale fieri, nisiab Mortis causa inobedientiafuit, et ideo homo ipse sifo
gustanda vita forel ptohibilum. Et poslea : Propterea . morlis e$t cau$a, non habens Deum sum morli$au-
niqrtalem illum Deus esse voluit, ac morte damnavit. ctoretn.
Hoc enimscariemillmtuni_cmsignificabanl,eic. Chry- » Baluzius ponit fragorum,annotatque hanc lectio-
- sostomus (Hom. 10, :in cup. v Rom.) : Quo pacto nem constanter proferri codicibus Mercatoris. E»IT.
PATROL. XLVIII. 6
*7i MAMI MEftCAtdfefe. TMftSLAfiqNfeg VARtORUMOPUSCULORUM. 172
capiluiis, in codicibusquos legi, apposita vel admota, Afesse chrisiianus pfudferisqufelectof advertfet, riihil
vel tu rioveris, yel qui voluerit, ifecioradvertat. tibi, sed prorsus niliil ulterius, quod vel in htinc
14. Nec libi de lanta Iiujus nostri opusculi breri- pumdem\Baluz. lilterius vel unde] riiutife debuefis,
tate erit ridendum, cum te de tam nuraerosis iibris, vel riiodo debeas, feriiansissfecbgriPscei; iibique de'
horridse magis loquacitatis quam ullnrtiiii refuhi, (Qlosermone tuo, quem summam esse eloquentiam
sallem consideratione dignarum , tu jaclare non de- jactas, magis illud competere aptiusque, quam de quo
Beas. Nolo iri haric pariem ignofaiitiahi fiiigas; scis dictiim esl, judicabit : l a SaiiseloquentiiBj sapien-
Ktaniqueiii ista quaestione, qiise intef rios vfeftiliif, tiseparum. Vastus ariiriirisiiriiiioderata,-ineredibilia,
de mprtalitate scilicet generis humani, quseper pri- nimis alta [Baluz, add. semperj cupiebal. > De sen-
mos transgressores divirii mandaii generaliter per sibus autera. tuis _ quibus vagus ac vanus atiolleris,
seriiiria pefcucufrit, et cuffit, fet Sh fiheiri usque allerius pfudfenssseciiliore proriuhtiahitj libique coa*
cursura est, quse tolam prorsus causain tuam consu- piabit dictum hpc : jPartiifissfete mehtes, uridij
milj tamquairiad validissimurastipitfemalligandum: nasceretur ridiculus mus.
quairi si inter lios csiusairi, imirio iri te, exstiriclaift
GASTIGATIONESET NOTJE.
Ex. Catiliria Juliarium Mercatof depirigit verriis B sed iiigehidiiiiilo pravoque; animiit audax, iubdolut,
Sallusiii, cpiemaUctoremJnlianus mififice depefibat, iatius. cujtislibetfei sihiulatortic ditsimutatof, ardens
el iri libris' aiiiabat subindfe laudaffe. Potefat verb iri iupidiialibus, satis eioqitehlim,sapienlim parum,
Marius plujlcula feferre, si oraiidftis iribaiis pernii- vtislus ahiriiui. ihimoderata, iiuredibitia^ nimis alta
Sisset, quairi apte eriim cohvenifebaritlia>coititiia : sehiperciipiebat(Sallusti in conjur, Calilinm).
Ndbili genere natus fuii, tnagndvi ahimi ei corpori$_

MARII MERCATORIS

TRANSLATIONES

VARIOMJM OPUSGULORUM
Quce Grcece scripta surit
m GADSA PELAGIANORUM.

m TRES EPlStOLAS SEQUENTES ADMONITIO*


Duo mihiqumtenda videnturde tribus islis epislolis: allerum, dricertum habeaht tiuctotem; tiliefum_a quo
tnterptett versmsint in Lalinum sermdnem.
Jure nemodubitare potestqnin omiiesa Neslorio scriplm $inl reipsa, qughivi$iiutlius habeatut iexitis Gtm-
cu$; earumenim itiemiiten.nlCmlestinus,Cyrillus, Cassianus ei Mafiui Mercator, quoriim aticlofitas certam
facit fidem. _ . _
Cmlettinus ad clerum populumqueC.onstaniinopoliianum (i p. cohc. Eplies. cap. 19): NestOfiuSdfevirgiheo
partu et dfedivinilaie Chrisli Dei et Salvatoris imsiri, velulejus reveffeuiipeet comiiiuriisoiunium salnlis
oblitus, iiefanda prsetlicat, vitanda permadei, sieut et ejus scripia ad lins"ab ipso, ciim pfopiia subseripiio-
ne, traiismissa, sicut eiiam relaiio snncti fratiis ei coepiscopi mei Gyrilli per filiumPossidoiiium dinconum,
ad me missa patefecit. El ad Joannem Anliocltenupi(Ibid., cap. 20j: Haecad iiOs, in.iiefeuledolofe lideliuhl,.
haec ad nos
pervenerunl. Ua:c libris, quos ipse nii'er;it, pnbiicsiia sunt. Ei quod niajoris i.robiitionis est, liceat.
missis episttdis, ipsa auctorisstibscfiptione muniiis, iia insiiiuata snut, nt dubiiare ultfa non Et ad
ips m Nesturium (Ibid., cap. i8): Diiiiumsumpsiinus epistolas tuas, quibus iii augnslo eic. uilnl polnimiis dare
responsi. Erant enim in Latintui.isermonem yerieiidL»: quod ciim, licet sero, facinius, Et ptiiiiopost :
NIIIIGcoiisideranies, ei querelam de te prsedicii fratfis, et iiiierpreiataS tandem epistolas luas _ apeiiain
hlaspliemiamconlinenlesi
Cyriltusad JonniieniAnticcheitumde Nestorioloquens(Ibid., cap. 21): Cnri«ulueram ijisi per litteras , ut
abstinerei a pravis illis per-.crsisque quaestioiiibus,et Pairum fidem sfeqiiefelnr: veriim fatus lisec me ex
odio scripsisse, tanium abftiit ni iilJam omnino rationem lialmefii iliitisqui hsecad ejus ptetateni ex ciia-
riiate prsescipserai, ui itasetiliens, etila dicens, in Rnniaiioruinqivqueaures insiiiii.iresfeposse, eisdein.-
que prsencctipaiesperave?.!. Eleniin proli.xa«'pisiolaabsurda qiisedatndogitiala cnmpleuK, eaque ad dniui-
num meumCnelestinumpiissimtim Eecle^iae Romnnaeepiscopnm missa , iuier caet.-raadvefsus iJios qui ab
jpso dissenliunt IILFC qiioque adjecit, «Gilra hurrorein sacram Virgiiiem Dei getiiiricem appellaiil ( Epist.
i parl. iv). j Misit prseier lisec, el ouosdaiu quoque suartim exegesenii qtiat'Tniones, elc. Et paulo posl:
Lectis in concilio episiolis, iisqtie majLimein qttilius non pniesl csse locus sycopliantise; coiitiiient eiiim
ejus subscriplionem. Et ad Juvenaiem(ibid., cap. LH): Arbiiratus aulein se |iosse KoinaiinihKcclesiam in
suam sententiam aitrahere, scrip»it ad dominum meum Cofeifestiiium, hisque fitteris suofuin dogmalum
pervefsiiatem insemii; misii quoque mulias exeqeses, etc.
Ca$sianus(Lib.i de Incarn. cap. 5): ilinc enim i.lud est quod interCessiohibusstiis Pelagiahistarnm que-
relas fovet, et scriptis suis causas illorum adju«al, Et atio in loco (Lib. n cap. 2) : Dicis ilaque quisquis es
ille, hseretice, qui Deum ex virgiue naium negas, Mariammalferii Doinini riostfi JeSu ChriStiBzoxmm_ id
. esti matrem Dei appellari uon pbsse, sed XPKTTOTOXOV id est, Christi tantum matrem, iioii Dei. «Neriio
eiiim, inquis, antiquiorem separit (Epist. I part. 5).» Et d'!diterum ioco{Lib.\iicap. 7:):S«cundaautem
iJ3 EPlSfOLE NESfORlI 1N CAOSAPELAGIANASCRIPf JL \u
pervfersitalis lure, Vei calumnia biasplieraalrix, ve) blaspiifemiacaiumniairix est, quia ais, « qpoiaios Pa- .
rieiili delifetesse iiaiivitiis, » riOridissimilis superiofi. Vefljis eilirii iiiagis tjiiarii fe et gferieffedivei-sa" cs>:
ctun enim denatiyitate Dei agaiur, idem dicis,- « potentioreii) ex Mafia rioii poluissfehasci; * qtlbd stip&.{
rius (Epht. I part. iv), « anteriorem npii pniuisse^getierari ».
Ceriumesiieriiatn episiolama Mario MercaloreLatinitate donatatn ; quwslio ad sola$priore$duas perlinere
ppleit, an CtiisiaiiurhiiilerpteteiHliabiiefihi, aii biohysium Exiguum, ari aliiim quemcuhique.
el
Pro Mario facil magna sAmilitudoLtiliiiiuuii iiiiet has epiitblai dutis ieflitiih: facii «iSiji,- qubd ea sen-
tentia, JJeitatem Unigeiiiii commoriificani carni, etc., reperiaiur iisdem verbis in litteris Gyrtili ad clericos
bqtittantiiiopoiiexisienies, quas Mqrtus ijjierpretatus e$t; facit denique.qupd in ii$ u$urpenlur vocesalioquin
MariOfamiliafeS,praditaliO, 'pf*'dicalissiiiiiis, elc.
Al pro CdisiStioest qtiodeasdemepisiolasd S. Leohetunc tifcliidiacbiidmitidi legetit; ei ib quidem tchipore,
qvo S- Cceh$iinu$$cribit interpreiutasi qmd ilem ex ei$ referal fragmenla, non atii» exptesta verbit qmm qum
nunc ieguhlur. . ". . ......
Essei foriiisieqiii uioiiyiid Exiguo liahc vefsioiiein(ribueret, frelus, ut sjbi videretur, testimonidlum Cassiq-
dori; liiiiiipsiushietDioiiysii^llle ehiriia DionysiocbhciiiuhiEfihesihitthLdiiriV.die ddfialiim'tcfipsii; hic ihsi-
nugl Cyrilli litletnet Ne.it.oriijtnpietatem ad sua usque ifemporaLaiihis igiioratan) fuissej eaqtfe de Causa
se.su'sce(iisseiiiierpieiand.amCyrilli synodicam. , ,
VeriihiLstinitdle doiidim sunt ejiismpdiepisiolm, ann. $,%$, i niriio 429, quandoquidemet summuspgnlifex^
vetsas scribil ante suarii tespOnsioiienidd liiterai Nciidrii, el SehleriiimihtegfmItguhiuf in dpe~fe~ Caiiidni, quod
his lemporibuselaboralumest, Dionysius tameti uno loto smctilopoUefiore$l,vixit eniinanrii 555. Deihde Cas
siodorus, quemadmodumel Isidqrus Mercalpr, iiomine concilii Ephesiui solaniintellexti epistplam synpdicam
Cyriiii, cuiriduodecirhajiqiliemaiismis.DeniqueDioiiysius,cum fiorueril post ipsam quoquequinlain synodum,
qiio ieihporejani dudtithEpiiesihQLtiiihti fticla ertii, titit pef iricOgiianiitiiii
vCfbdlapiiis eii, Ciiiiisupefidta scti-
berel. aui ad reviviscenteihsutstemporibusNestorii impietatemfespexit. "... in his
Htic igitur opinioneprmtermissa,inclimrem libensin parles Cassiani,nisi humililasdictionis,qum episto-
lis Latinisrepefnur, videreturnon satisconvenirecumexcelsipueei grandilale sermonis,qttmelucetin libris septem
de Inearnalionc, atque eliamin fragmeiitisiilis qumex sermonibus Neslorii Cassianus Latina fecil ; neque vero
qumin conirariumallaimsutu senlenlimdum sgtis probant rem qiw.deagittir, riariiex Gfmco iefbatim redditm
sitni, quomodoab onmibuspar esl iisdem vtitibus exprimi.
Neqtie eliain a Mercatoreversas puio; siquidemiunc cum vefleremut, Coritlahtinopolivertabatur, ubi Coni-
niontionumobtitlilimperaioriann. i-2'i, sub finem. R:$tat.igitur ut ab atio ignotoLalinm fcictmdicahttir:- heqite
lamenid obsislilquomiitusin hunc locuih referendmfuerinl; nam etsi duai priores in mis. Cdiicibiishoslrii rton
inveniantur,tertim niltilominusadjungeiidas\ratus $ums proptet coghationemdrgUmeiui; et edehdas emehdaiio-
res quam prius, ut possinta lectoribusintelligi; et iu commanevqlurrienOpetutii Netlotii fepoheridasjUt non-
nuili eruditoruincommodilatiserviaiur (u),
(ti) Pfsetermitfit has episiolas Baluzius. Erifr.

I.

NESTORII EHSTOL^ TftES*

* EPISTOLA. I A tibnfes, velut (vfera iriier ribs, securidtim ScriptufSs,


BESfOrillAhCOELESTINCM PAPAMuiiBisROMJ;. obtinente concordia) pugriaiuri in diaboluiii pacis
{. i> Fr.ilernas nobis iuvicem debeinus collocu- inimicum. Quorsum hoc antiloquiumf Julianus
CASfiGAflONES Ef NOTiE.
aDuas ipsiuspartes fecit Nestoriusi aiieram de doetfiriae'sUaeveriehum palarii fidelibus pfaebiierat,
Pelagianorum episcoporum cansa, aUeram de sna. miiltaqtie' feaniob caiisaiW, ut loquitiif, sristiiJuefaf
(Jtriqiterespondii Coeleslinns,sed secundse pTniixiiiSy certamina; immo et plures lum de-cMb, tiirivdfe
quia rem ipsainCoiitinebat propter qtiam loia epi- riionacliis, qua vi, qiia pfoniissis}coegefiit sibf cdn-
stoJa consoripta fuit; cattsam enim Peingianorum seniire, et rerum Consiahiiiippoll gestafuiti 1'am'a
occasioni fnisse tantum Gyrillus non oJ>seu)*doCet. laife:pef ofbem sparsa erat. Msee ye'^* eolViiiigere
Cyiillns prolkain ilixit, cuin scriberet ad Joau- noi) poiueruhi aiitfefinem primi;arin'i>qu'#SfedM,vei
neni AutiocJieniim, metiens, opinof, non lam ver- iniiium sequeiniSj qui: fiiii 4f9. Tffrie"igiffff epiistPla
btirum trainero qunrn argiimenii niagnitiidine, siqui- daia esi circa fesi» pasclialia-,et pef Aniioc.hiihVjllri-
dein brevi cnmpenilio coniinei lottiin omniuo Nesio- strern' virum S. GiSeleslinocum quaiernionibtis ex-
, riatise iiupietatis virus. Serip-it qnoque curii ipsa posilioiliim tradita.
niissos ad suninium ppiiiiliceni expositiontim suaium Cum in liriivcusquedifem:corruplissima''prodierit,'
quaii-rnioiies. quasi quosdam epislolse commenla- BOifsine labore CoHaiisvafiorum atiCloriiinef&is^
rios. Adjimxit denique, leclis Romas his litieris, siaui prscseriim brcis eo pferiineniibus,-cOrrecia est,-
cuin nullus, ob subscripiioneii) apeiitaro, caluinniLe sin miiius exquisite, qupd: lof le noi»liduii,- deJicieri-'
locus relinquerelur, a sancia Hoinan* synodo diser- tiljus Gra-cis'codicibusVsallera ita lolefabiiile)?,'ut
iam in NesiorHirolalam senleiiiiam. possit intelligi, quud Ivacteniisneuio' prsestiierai.
ijinc ipsaih Cassianusidcirco calumniam blasphe- •>•
Gprruptissiirius erat lncus hic-in edfrioue'vvulga-
roat.iicemvel iilaspberoiam cnliimuiatriceitiappellai,- o la : Fralernas nobisinvicem debeinus coUoc-uiiot(es,ul
quia fjesloriiis simul el catholieis caJumniam iu- una iitler nos secundnmobtinehte eoiiCPtdiapugiwiuri
si.ruii, quasi GiimApolIin:iri et Ario de Dotriinica diabolum pacis inimicum.Nonnulli eweiidiare'coiiaii
Incarnalioiie semirent, et blasithemiam evomit in posuerant iii niargiiie : Viianiinitet ifobitcuritobtinente
gaaclissiroam Virginem, quani nfigat ©EOTOXO»; concordia impugnqturi, eic. Nostra leCiio longe nie-
. (Jiio lempore data sit, ex eo coliigitur, quod Ne- liorem sensurii faGit: FraternaS riobit invicehidebe-
Stofius cum liaiic mitterei, muliisjam sermonibus ntus collocutionei,id est, relationes sinceras de hii
175 MARII MERCATORISTRANSLATIONES VARIORUMOPUSCULORUM. 176
hoc sesliment. Nam sectarum
quidam », et Florus, et Orontius, et Fabius dicentes A aliud quiddam quam
se Occidentalium parlium episcopos, saepe ei piissi- novitas nullam meretur defensionem a veris pasto-
mum et praedicatissimum impcfatoreni adierunt, ac ribus.
Suas cuusns defleverunt, b lamquam orthodoxi ortho- 3. Unde et nos non riiodicam corruptionem or-
doxis tempoiibus perseeiilioiiem passi. Ssepe estdera thodoxise apud quosdam liic reperienies, e et ira et
et apud nos lamentantes, ao stepe rejecti, eadem leuitate circa segros qbolidie ulimur. Esl enim segri-
facere non desierum, sediiisistuni per dies singuios,. ludo non parva, sed afflnis pulredinis Apollinaris
implentes auresomnium vocibus lacrymosis. etArii. Domiiiicaraeriiro iu homine unionem adcu-
2. His quidem ad eos sermonibus quibus oporluit jusdam conlemperaiionis conliisionein passim com-
Bsi sumus, cum negotii eorum veram lidem nesci- miscent: adeouletquidam apudnos rlerici, quorum
remus; sed quoniam apertiore nobis de causis eo- alii ex iraperitia, alii exhserelica fraude in se olim
rumnotitia opusest, nepiissimus et cbristiaiiissiraus celata (qualia piurimaelapostolorumtemporibuscon-
Imperalor noster molesliam ssope ab his sustineat, tigerunt) laroquam hsereiiti. segroient, etf aperle
nenOs, ignoranies eorum causas, circa negotii de- blaspliement, Deura Verbum Patri o/xov<nov, lam-
fensionem dividamur, c dignare nobis de his noti- quam originis initium de X/HO-TOTOXM Virgine sum-
tiam largiri ; ne vel quidam, ignorando justiiiam JJ psisset, cum templo suo sedificatum esse,etcami
veritatis, imponuna comraiseralione' conturbentur, consepultum ; eamdeiri carnem dicunt post resurrec-
veldcanpnicara indignationem beatiludinls tuse, quse tionera non mansisse, scd in naluram iransiisse
contra eos pro sectis religionis forte probata est, Deitatis. Ul in corapendio dicam , Deitatem Unige-
CASTIGATIONESET NOT^E.
quse-apud singulos geruntur, veliit vera internosse-id . saricta synodo commentqriis actorum in depositione
cundum Scripturas (Proverb. xvin, 19) obiiiienie, impiorum Pelagianotum et Cmlesiiaitotum,etc., qum
esl, doiiiinanle, v.pv.xo-bcins, concordia, pugnaturi in a pietate lua de ipsis decrela el consliluta snnt, etc.
diabolum pacis inimicum. « Neslorins certe in presbyteros et monacbos lai-
a Episcnpi ex Italia ejecii, quod detrectarent sub- cosque sibi adversantes non ira usus est quse modum
damnaiioni Coelesiiiet Pelagii, ut traduitt teneret, sed immani furore, quem Basilius archi-
' scribere
Coelestinns, M. Mercator et Patres Eniiesini (Parl. n mandrita aliique sancli monachi in supplicalione ad
conc-.Eplies..gct. 5). Fuerunt v.ero primum octode- Theodosium suopene sanguine deseripserunt (Conc.
cim humero, qnorum nomine Julianus sciipsit epi- Ephes. part. i c 50), Jis qum ab illo perpessi sumus
Stolnmad Rttfuin Tliessalonicensem, et libellum fldei muiii forlasse fidem non habebunl; etenimquoperfecle
ful Zosimiitii papam. Epistolam Aiiguslinus refellit edoceremur verane ea essent an falsa qum de eo acce-
tribns libfts posterioribus ad Bonifacium ; libellum '-^1 _ peramus, in episcopalepalalium iltiusjussu horlaluque
prinii viilgamus. conscendimus; setnelaulem alque ilerum in alind tem-
Ex iis episcopis Turbanlius ad Ecelesiam rediit; pus r.ejecli, vix tandem prodiens, qum, inqitit, vuliis,
credibile quod et quidam alii, si Possidium el Mer- ea paucis exponite. Posteaquam vero ex nobis aridivil
catorent audiinus. A Patribus Epltesinis, prseter qum docueral, ea rectm fidei consentaneanon esse, sta-
quaiuor meinoratos, Persidius el Marcellinus nomi- tim noscapi jussil; inde ccedentenos turba satettilum
nalim appeliantur (In epist. synod. ad Ccaleslin.). ad iribunal adducimur, ibidemque veluti nequam scele-
Quam Ecelesiaiii Julianus rexerit constat satis, rali denudamur, denudatique et vincti indignis modis
qtias alii, incertnm, proeter quam quod aut omnes ad palutn el slrali vapulamus, calcibusqueimpetimur,
aut magiiani partem Siculi fuerunt. Turbanlio Julia- Dcniqueejusmodi nos in ecclesiainjusle ab injusto illo
nns quaiuor priores in Augnslinum libros dicavit; perpesii sumus, qum,Jion dico clerici et monaclti, et
octo posteriores Floro', queraadmodum Orpnlio Ari- arclinnandriim; sed ne infimm quidem sorlis hothines
nianus honiilias Chrysostomi in Matlhseuroa se La- experiuntur in foro civili. Cmterumdiu multumque ibi
' tiniiate donatas. divexali, famequetabetcenles, sub custodia non modico
b Veius illa fuit ommum fere bsereticorura que- tempore fuimus as$ervali; neque illius furim-ii$ con-
fela, quatn referl et siniul reltitat Augustinus (Lib. i tentm conquieverunt, verum per quamdam imposluram,
civitatis prmfeclotradili $umus, ferroqneonusti ad car-
contra Julianum).
c Hunc liicum egregie illustrat responsio sancti cerem absirahimur : hinc ilerum extracli, caienisque,
Coelesiini (Part. i cbnc. Ephes. cap. 18): Aliquantis,. ul ante, impedili, prmtorio sistintur; cumque ibidetn
jnquit, diebu$ vtim nastrm, post nefandum et smpe da~,, nultus plane qui nos accusaret prmsto foret, rursum ad
mnatum dogma Pelagii alque Cmlestii,eaiholica fides D*reorum
] locum a salellilibus reducimur, hucque reducti
'
quielem habuil, quando eos cuin sum opinionis sequaci- denuo ab illo in faciem cmdimur; denique composila
bus telis unitm senlentimOriens Occidensquepercussit, oratione per fraudem assensus est, ul poslea paluit, de
eic. Et sub fineiii: Ho$ quoque limrelkos, de quibus ttaiurali Dei Filio, quod naius sil de sancla Uaria
nos, velut eorum qum gesta sunt nescius, consulerevd- Deipara, addens quonittmesl eliam alius filius. Aique
luisiir, sedibus sui$ injusla dicentes expulit justa da- in fliunc modunt tandem nos dimisit.
mnaiio. Et posiea : Cur eii qum in hos lunc sunt acla Co.rruptissimus erat ille locus in codicibus vul-
qumruniur, cum cerlrim sil iilinc? curad nos a catliotico galis, nec ullus poterat exlundi, nisi magno labore, J
tuiic antistite Allico gesla direcla non sanctmme- sensus. Sic enim legebalur, vel in ipsa eruditi Lab- j
triorim Sisinnius ista .qumsivil? quia ulique sub deces- bei editione : Aperte blasphementDettmVerbitniPatri
sore suo probaverut e.osjure damnalos. Defleant infe-: ojxouo-tov lamquam originis iniiium de XptaroToxwvir- .
lices tpese hominumfuisse deceptos,quibusjam poitdt gine sumpsisse, et eutn leinplo suo mdi/icatusesset et
pmnitentia subvenire. Scire carni conseputius, eamdem dicunt post resurrectionem
propier communionemsoltinescivisli.
de hi$ incipis, si qtxaante comntiscuissecarnem, sed in naturam transiisse Deita-
d lnde conlicimus (In disserl. desynodis), homines: tis. Vt in compendio dicam, el Deitatem Vnigehiti, et.
jstps damnatosfuisse, primum a Zosimo, lum deindfe ad oftginem conjunclm carnis referunt, et commorti-
a Bonifacio, deniquea Cuelestino, quod postremum ficant carni : carnem vero conjunclam Deitali ad DeU
aperte demonstrant verba synodicse PP. Ephesino- tatem transiitse blasphemant, in. ipso verbo Deifica-
>nm ad Coclestinum (Part. n act. t) : Perlectis in tionis.
177 EPISTOLiE NESTORII 1NCAUSA PELAGIANA SCRIPTJE. . 178
niti, et ad originem conjunctse carnis referunt, et A tam humanitatem conjunctamDeo Verbo, non propter
commOrlificanlcarni; carnem vero conjunctam Dei- parientem proponal, dicirous quidero hoc vocabulum
lati ad Deitatem transiisse blaspliemant, a nsi ipso in eam quse peperit non esse conveniens. Oportet
verbo Deilicationis, quod nihil est aliud nisi ulrum- enim veram matrem de eadem esse essentia qua est
que corrumpere. ex se natum ; ferri tamen posse propter ipsara con-
i. hSed etVirginem X/jtoroToxov ausi sunt moda siderationem, etqiiod solum nomineiur de Virgine
quidam dicere; hanc vero 6EOT6-/.OV vocanlcs c non hoc verbum propler inseparabile templum Dei Verbi
e
perborrescunt, quando sancti illi et supra omneni ex ipsa, non quia ipsa sit maler Dei Verhi; nemo
prsedicationera Palres per Nicseam nihil amplius de enim antiquiorem se parit.
sancla Virgine dixisse legunlur, nisi quia Dominut 7. Hsec quidem existimo prsecedentem famam si-
tioster Jetut Chrislusincarnatus esl ex Spirilu sancto gnificasse; f exponimus vero eliam nos quse conti-
et Maria virgine: et taceo Scripturas, quse ubique gejunt, et rebus osiendiraus qma fraterno animo
Virginem matrem Christi, non Dei Verbi, et per negolium eorum quos prsediximus nosse cupiirius,
angelos, etper apostolos praedicarunt. non desiderio curiositatis imporlunse, cum et nostra
5. Propter quse quanta certamina sustinuerimus , narremus, tamquam fratres fratribus, novilatem se-
sestimo famaro prsecedenlero docuisse healiludinem " clarum nobis invicem publicantes, ut sit milii prin-
tuam, lioc quoque atteiidentem quod non frustra cipium litterarum yerissimum: dixi enim, cum has
cerlaverimus, sed emendati sint gralia Domini d lilieras inciperem, quia fralernas invicem debemus
multi ex his qui perversi erant, discentes a nobis collocutiones.
quia debet esse parienti op.o\>o-io; nativitas; quia Dei Omnem quse tecura est in Christo fraternitatem
.Verbi commixtura nulla est cum homine, sed unio ego et qui mecum sunt salutamus. "
creaturse et humanitatis DominiCseDeo conjunclse t EPISTOLA II , ,
ex Virgine per Spirilum. NESTOIU) *D COELESTINUM PAPAM,
6. Si quis autem hoc nomen ©EOTOXOV, propter na- 1. Ssepe scripsi beatitudini luse pfopter Julianum,
CASTIGATIONESET NOT^E
» Docet hic locus, quam vere Socrates scripserit d Ncque ullum admillebat sensnm hic locus. Qnis
(Lib. vn, cap. 32) Nesloiium fuisse adraodum im- enim idoneus inile possit expiiini? Mulii ex his, qui
peritum, tantLequeimperitisecausam exstiiisse, quod perversi eranl, discedenlesa nobis quia propria, ei pa-
veterutn scripta perdiscere neglexisset. Palresenim riunt ofiouciocnaiivitas, cui viverecommissaesl: ilta
numquam abliorrtierunt a veruo Deificationis et si- in homine unio creaturm est humanitalis Dominica
milibus. Atqueut eos solos comineiiiorem quos An- ideo conjuncimex Virgine per Spiritum. Eniendatid-
tiocheno presbyieroet Conslaiiiinopoliiano episcopo C nero juvit Cassianus, c.um in banc episiolam respi-
ignorare non licuit, Patres Anliocheni concilii ann. cicns : Sed niagno, imiuit (Lib. \i de Incarn. cap. 15,
266 habiii, cnm scriberent Paulo Saihosateno: el lib. vtic. 5), perfidim atque impietatis argumento
Ziorttpv.aiTOix ?r_;UapBivov<r5>p.a, y^aprto-avirc/.vTO ad negandutn el persequendumDominum Deum ute-
Tr).npap.a zn; BEOTDTO? aaaativ.a;, TJIQtotmi KTJSETTTCLI; ris dicens, opLovo-to;parienti dcbelessenativilas.
fivazai v.ai ztttortoiyrat : Qtta de cattsa corptis ex e Gassiatitis banc sententiatn refert el confnlat in
Virgine, cum accepisselotnnem plenitudinem divinila- lisee verba (Lib. vn cap. 2): Ail crgo ad deslrnetidam
tis corporaliter, divinilati inconveriibilileruniium est sacrm nalivilatis fidem, sibilans in Dei Ecclesia itovus
alque dei/icatum. coluber : Netno anlerioreni se paril. Primum ergo te
Gregorius Nazianzenus ,( Orat. Sl, qum esl prior non solum quid dicas, sed eliam unde dicas, itescire
episl. ad Cledonium) : TO. yap «p.foTtpa iv TVJ arbiror : si enim scires dul intelligeres, uttde diceres,
avyv.pao-ti,6EOU p.iv ivavBpartvo-avzo;,avBpairov Si nequaqitam Vnigeniii Dei naiiviiatem morlalis opi-
StaBivzo;., r, i~a; av -zt; bvap.ci.osit. Quse Rusticus niuncutmoratione censeres; neqite ei, qui extra conce-
diaconiis ila verlil: Htec enim ambo unum commix- ptum liumanm originis nalus est, humanis definitiun-
tione, Deo quident inliumaiuilo, homine deitato vel culis prmjudicarelentares.Vide reliqua ad finem usque
quomodolibetquis nominel. Idem Gregorin* (Orat. 58 capitisv f Obscurum erat in vulgata ediliorie, quid signifi-
el iS.): izpozi.Bav§EGEOJ- p.?za Tij? izpoo^.rfjfta;iv iv.
3'JOrav ha.v-i.av, capy.o; v.ai Tzvtvp.aro;,tuv TOp.iv careni liae voees : Exppnimus vero eliam no$, qum
E6E'(OO-E, TO8E EOEWSJ?: Procedens Deui r.umeo quod as- ccnligerunt, rebus ostendimus, quia fraterno dni-
sumpiit, unum.ex duobtis conirarii$, carne ac spiriiu, t) mo, etc.
quorum alterum deificavit, alterum deificatumest. El s Nestorius hac in epistola, perinde alqtte in prima,
alibi (In Carnt. iatnbico): OUTM TOSEWOKV v.ai6EWI9EVpartim Pelagianoruin causam a>>itnpud suiiumim
tl; 6E6?,sic deiftcansel deificalumunus Deits. pontilicein, pariim suam : queriiur vero dalasssepius
Joannes Cbrysosiomus (Toni. v, homil. 162): a se super ea re lilleras, nec lamcn aliquid responsi
K)XKUTOU v.aivp-avfitrtv avotlaScmxo;, acceptum : qua ex querela, si modo veia sit, cbn-
jrpofvj/ia?eXSovTOf,
etc. Sed cum ipse ad nos cludere licet non binas tanitim, quas babeinus, sed
xat Qtavavzo;?6 Tzpbo-),ir_p.p.a,
venissel, ei nostrainnalurum assumpsisset, ei deificas- plures episiolas a Nesiorio ad Ctelesiintira missas,
set quod assumpserat,eic. imporlune niniirnm fiagilaiitibus Pelagianis, stiura-
b Erat iste quoque corrupius locus : quem enim que negoiium irrcquieio inolimiiie^periirgentilius,
sensum babent liaecverba ? Sed et VirginemXptrrro- Tempus, quo data-e»t, fitcilede|iielieiidiinr ex ad-
riv.ovausi, cum niodo quodam Qtoxov.ovdicere: hunc junctis : nam plures banc poslremaih pr;i'cesseruiit,
enim©EOTOKOV itocanlesnon perhorrescunt. quod sancli omniuinque prinia ann; 429 circa festa pasilialia
illi el supra omnemprmdicalionemPatres per Nicmam, scripia esi. Necesse esi igilurhancperlinferead flnein
nihil amplius de sancla Virgine dixisse legunlur, nisi ejusiiem anni: neque enim nltra difTerrfpiiiest, cum
quia Dominusnosler Jesus Chrislus incarnalus esl ex Mercatoris Coniinoniioriuin, Dionysio et Flbrentio
Spirilu sancloel Maria virgine. . coss., id est,ann. 429 oblatum, coniineal ibt-.imG<e->
«Haiic epistolse particuiam Cyrillus "refert, scri- lestii, Pelagii, et Jnliani, reiiqtiorumque episcopo-
bens ad Joannem Antioerienum, ut antea diclum est. rum causam. Qui enim, post CommoiiitoriumTlieo
179 MARII MERCATORIS TRANSLATIQNESVARiORtJMOPUSGULORUM. 180
'
Orojilluni, et C£tfefo§,quisihirisufparil episeopalfem,/\ hic cfelfehfabiriilffm •elabBrairiuserufere sordidisii-
ftgriilatferii, et crebefrimam aditiorieiil apiid piissi- rirarii iftipifelatfeifipessiilise opiiiionis Apollinaris et
triuiri et prsedicaiissimum Imperatoreiri faciunt, iios- Afii de Ecclesia Dei•:c iiescio eiiitn quemadmoduhi
*
que COncidtiritffequentibus lamertlatibnibus, tam- quidam dfeecclesiasticis, quamdam chhtemperaiionis
. qiiam (finiporibiisortbodoxis dfeOcfeidenteprojecli. iraaginem ex deitate et humaiiiiaie Unigeniti conci-
1 At hnc
usque scripia de his a tua veneraiioiie non pifehtes,segroteiit aegriludine prcediciorumIiaeretico-
suscepirous : qjise si liahefem, possehi eis respori- rum: dtirael corports passiones audent superftindere
dere, dafemque compehdiosiim fespohsum vocibus deiiati Unigfeniti,et imniutabililalem deiiatis ad na-
eorum. a Nunc enira ab ihceriis dictis feorum, nOn turaii) corporis transiissfe confingunt, el ulramque
habet quis ad quod se fcoiivfertat1 allis hiEfelicos feos lialuram (quse per conjunciioiicm sumniam et incon-
vocantibus, fetjdeO dfeOecidentalibus partibus pfo- fusam d in una persona Uhigeniti adoralur) contem-
jectos esse dicfentihus: ipsis vero juraniibus, calu- perationis mulabililate confundunt.
inniam se susliniiisse, et periculum pro ofthodOxa 4. Coeci,qui nec sahclortim illorum Palrum expo-
fide ex subrepiiotie perpessos. Quorunl utruih cer- sitionem meminfefuht, hec vident aperie adversus
tnm sit, riobis gravis est ignoranlia : naih cohdolere eosrfeciamanles: Credimus in tinum DominumJetum
eis, si vere hsefelici suht, crimen fesi; et iterurti nOn g Cliristumfiliutn Dei ihcarnaium ex Spiritu ianclo ct
- condolere, si calumniam suslirifent, durum et im- Maria virgine. » Hsecfenirovox, in Dominum, signi-
pitfm est. ficat uiramque naturam; elenim Cliristus est deilati
2. Dignetur igilur amantissima Dei ahima tua Pairis oftc.uo-tof : humaniias vero posterioribus tferii-
informare nOs, t)ui iid utfumque momfentuiri liuc poribus nata ex sancla Virgine, propter conjiinctio-
usque dividimur, id est, fet ad odihm el ad mlsefa- nem deiialis al) angelis el hominibus simul colituf.
lionem eoruro; docferiaiitem voluftius, quam de bis 5. Eum ergo, qui hic propter sectarum pravitatem
senlentiam Ifeheariiils. h Differiintis enim eosdem tot laboribus fatigatur, considera , quid ileruni pali
vifos pef dies slnguios dissimuiantes, spe et fexspe- nfefeessefesi, si hfegolitimpricdicloruhivirorum nfesciat,
ctaiione beaiitudiiiis luse. tinieatque niirtis, ne a.dditamentum hsereiicorum per
3. Non estehiiri, o veheraiidissime, siept nosii ignorantiam liic ppsitus faciat, Unde rogo, ut jindi-
res vjlis di.scii.ssiopise seetse : lifecpirva est probatio que sludiosum sit sahctai animse tuse, donare notU
eprum, qui hoc agunf. MuUusenim eliam npbis labor tiam prajdictorum virprum : riiaximecum Jltieraruni
CASTJG4TJP1SESET ROTiE.
dosio pblatum piihlicatumqjj.eCbnstaBlhiopplii Pfe- G eorrnperal, et quasi fascjno vansesanciitatis iiluserat;
storiuS SgjioraTpppiuisset Pebigiaporuiii caiisani2,Auj. rii quoruni fayore au.ciorifaiemdocendi cum sede accfe-
qiiid fJilsset, pnr pr<ici)lab riflie Roma nojiiiaiii exr pefal, eorunjdem poteiiiia sangiorum adversaiitiqin
peterei, qiiajji jdpnejs instrnmeiiji.s ppjnproba.lani si.bi ctinattis op)),rimeret: aula, ut fit, ejigeiitfe cq-
:ipiid sg Jiaberei ? gViit.ahiimpjeiaiero defeijdefe potius quani sjium iii
Inde auleii.i conjicere lipet causaiii, cur Mercal.or eiigeflilp errorem fateri.
C.onimpnHorijiniscripserit, ut nimir>tiiriet inipfera- " JDign.usiiQJiaj,ulocus, cum ssepe magno
possit
jprpjn doceret de jiegoijn Jtilianj et Coelesiji, qtiod esse docuiiienU); Siqifidehi,iit trailit Mefcijtor(Sub-
.celaipinyolebat Neslbrius; ej.oijjnjjjtisd.eiii.oristfar.e.i, npt. cqp. fjj, nuni. S), ojnnium bseresium, ohinibus
tjiiajn fujie.sto .errprj inimicus p.aihplicjae/idei ppem ifeiiip/iribtis, pronibusque iocis, unus est idemque
pra;siai'fit, spintu1;.
" b Ediiionls
Beddiia pst per Vfll.erium,cubicular«.im,Siciii «j vulgatse lexitis bahebat, defeciffiui,
prima pe.r .Auijpchuiij, yiros ,ex aula pfaesiaples, oniuiho mejidose. AppoSiium pst ih marginb conci-
quojuro jldejfi ej,JSjwioriuspec.ij,ni)spaijppfpjji re.dgi Jjorurii ediiionis Labbeanse, deiinemus, neqiip adliuc
iiierat, ei Pelagiahi suis ariibU'- corrnperahi. Antio- recte. i)ifferjf,eporrp yerlitini est, et acconimoiJaluih
clnis auitem HJe, .q.n.e.n)yiruro JJJus.tj-eijiappejlat jpco, et melioris Laliliilalis aue.ibriLnisprobatuih,
CoelesiinuS,li.uuc ipsun) JBSHP coiijlc.i.osqn.iauii. 43Q * Egebat eifieiidaiione texlus, cuni iiiiliuiii ierfe
Pncfecturapi prstorii, ,cons,e.qu,enie toonsiilaiiiij)piini 's.feris.timpaiereiiir editio yulga.ta . Ne$eipcipm quem-
Basso gessit. Conjicio pariter Valerium, qjii iiinc admp.dumquideih de ecclesiasticisquamdain cdntem-
tjeferrej.,,con- >p.pp-aiipnis iniqginetn deitale et liumanitaie Vnigeniti
lii.te.r.as.Nes-tOri.i
culijCi.ilariu.s,eraj,1,,c,u,[,n
sulattjm gess.isse'"«.iiinActio a.ri.i).432,- 'C'iiji.c|e,i)di qccipieniesmgrqtgnt mgriludine prmiiclorum hmreti-
ratio Jisec >esi,qtip.d ji.a,clempestate oporluil, in.t.er cprum, etc.
fiifeo.dpsium C.oflSiuj)>ii,iiopoli pxiste.nleni, ,e.iPla.ci- £ Noiandus diligenier hic etiam locus, fetahnume-
djain Valentiniati.i.terlii vjx.decejiujs .liiatremRav,en- randus relii|uis, quos in noiis ad secutiduiii s.efino-
iiEecpjniri.oraniem,consili.a.co.robMinJ.ca-l, JIQIIspripip ireni Nfeslofii iitttiliiiius : simuJ enim ostendil, el
tantuiii, sed maxiiiie p.er iljusijies yi.rps arpan,or,iim liom.itiis,peiplexa voeiimcatlioJicartim anihigtiitatfe^
conscios, et r.erum fgcr,e,i)d.animp.er.itos, B.rbaris ul Soicnt liseieiici, errorem suum tegentis suljdolam
: malignanique n.ieniem: et admoiiet CntlioJicnS
niis.erajjililpt' ilqniaiiiiiu i.mp,e,iiu,mdij.a.cerai.i.lib.t.is meii-
nam Eran.ci et feoib.i Gajlias, II)s,paiiias Vj^.ijgoilii, tesj .tejn.erecrfedendumnpn esse verbish;eielicoiiini,
Vand.al.i.Afiicampiipii.labaii.Uir;,d.u.hj;iqiie erai Aelii sed ad Certam coti.lessionis fnrroiiiam, quam E.C-
.uiriiisgiiejiiilitise magisli i fld.es,JJ.pefi.a,Co.iniiis,Bo- clesia prpponat, fidein ipsprum examinari et exigi
.nifacij,d.efe.ciip„ .suspRClaJiiuitQrumpptentum dfety- debfeie.
volunias.. .
raniii.de,.ctigit.aiiiJ,iim • 'Nullumsensuni admiltebat ista periodjis vnlgatse
Neque inii-.uiuyid>vri.dejj.ei,s,i yiri tam jllu.s.lres jedilionis : Hmc enim vox in nomine quod sigriificat
suam operajh .copjiiiod.iy.eriii.tlSestor.ip., indeferetidis ulramque naturatn, id esl, Christus esi' tteilati Ptitris
.Jiaei-is,, :Spij.nofl,Uniqu.e .qualei-fl.itinibps,e.t Pel.igiano- e/Apyo-fPj. Hnmaniias vero posterioribus iemppribus
j.iiOi'qu.e«;!is: yafer enin) ill£Ji$j^icu's.,Hprjii'squ.am riqia esi,ex s.anctaVirgine, qumprppter cohjunciionem
iTodcfet ih aperiuro impietatem, poieiiium ariinios deiiatis tib anqelis et homiriibmtitmil colitur.
481 EPISTOLj; NESTORII IN GAUSA PELAGIANA SGRiPTifE 181
seqiiesler fidelissimus * •Valeriuscubicularius possit A _ vfelCQntaminatorumcommunionem : quia et sanctis,
beatitudini tuae per se exponere molestias eorum. qui arite noslram selalem exsliierunt, gralse fuerunt
Omnem in GJirislo fraternitalem, quse tecum est, serumnae; elipsse quidem teniporales erant, veritas
ego el qui mecum sunt, plurimum salutamus. auifemseterna. Sic Joannes Baplista de peccato ar-
J>EPISTOLAIII guens Herodem, et quidem regem existeniem, capile
condemnatus est; sed non formidavit, Clirisium
NESTOmi ADCOEILESTIUM ? RESCRIBEIJTW. enim habebat caput quod non posset abscindi. \Sic
Honorabili et religiosissimo presbyterp CteLESTjo Paiilus hoc modo quoque et Pelrus sunt interfecii.
NESTOBIPS in Pomino saljitem, El qniil amplius dici opus est? f Ita aclum est sem-
J. Noli aegre ferre, yenerabilis, a perfcrens ah his , per, per diversas teiilaiiones pietnte currente.
qui ea quse inferuntur facere debent, el prseserlira 2. Noli igitjir a verilaie deficienseam prodere
asserentibus veritateiri, et refugientibus.? pollutoriim (siquidem s epistol-semjssse episcppis a cpncilio Oc?
CASTIGATIONESET NOTJE.
a Cubicularii nomen, si quando a probaiis aiicto- . conjccti in carceres, propter fidem calholicam gene-
ribus siinplieiter ponilur, significat prsepositum sacri B rose defensam.
cubiculi, cnj>ismndisuat, quos Gallice dicimus, les s Locus procul dubio obscurus coegit, ut prseter
premiers geniilshommesde la chambre. Porro cum morem verba qtisedam insereremus ad faciendam
cnbicularii anle Tlieodiisium fuisseiil quidem inler liicpni.
prim;is digniiat.es, sed lamen post pra?fect"Sllrbi et Insereridornra ralio ex his facile conslat. A CoeleT
prseiorio, eqiiilnmqiie magisir.os, et cpniites cqiisir siinp. iq Oecijleiiie coacj^ pijtRonise synodus, ex qua
siorianos, id est, comiies sacrartim largitionum fet siimmus piiniiiex lilieras dedit ad diversos antisti-
-reriun privatarum, qn;eslorem, et magfsirum offi- tes; ei ad Nestorium quideni co;iiininat>>riasdeposi-
ciorum, comitibus prscpnsiii snnt, tribtisque priori- tionis, nisi postdecimutn diem revocaret eirores; ad
htis exsequati, in graitam Macrobii, ui liabetur in Cyrillum v^ra prq.Gu.ratprias.,ut cpntiiipacem riie
lege data Cotislantinopoli a Tlieodosioad Fii.fentiuiii deponeret; atl Joannerii Aniiqclieiiupii eiJuvenalcm
P. U. yiii idus N>ivembris,Honorio xmet Tbeodosio HiferosdlymOrufflalias , quibus de fe'toiambrieren-
x AA. CG. Is est annus Clirisli 422 tur. litleris, Cyrillus coegil quoque Alexan-
b Par esl credere, scripsisse Nestoriiinj.Ccfelestio, driseAccepiis
synodum, unde et Joanni, et Juvenali, et. ipsi
non tamquaro uni amicorum , sed veiut duci totius etiam Nestorio per liueras dentiniiavit apostplicae
factionis, quse cuni multos li>berei episcupos , poter sedis seiiientiam, sed diiobVisaliiS episcopis , pfhis-
rat ntigere numeruni Orieuialiuni, ex qnibus Joannes qiiam Nestorio : uncle Joaniies nionenduni confestirii
Antiochenus coaptnrus erai pro Nestorio conciliabu- puiavil Neslbrium, lit silii provideret, el sporilariea
luip. Scripsisse cpnjicio posl Cpelestium imperiali reiraciatione Coelesiiiii sertieniiaih pfLfeveniiei; sed
ediclQ Coi)i,ianlinopoli ejecttim : ejeclus vero est iC iiionenlis ainici superbtis animiis coiisilium sprevif i
ann. 429, ut vidiinus in Cjqniinonitorio. igitur nomine cmicilii Occidentis inielligiturRoma-
? Igitiir opnriiijt litteras prius a Coelestioad Ne- num, cui prsesedit Coeiestinus : nomine Alexandrini
slorium dari, quilnis significaret, q.tiamsegre ferret Cyrillus, cum sua synodoj nomine tandem scriptq-
suara ex urhe regia expulsinnem ; et qnerereiur, ut rnm, litierae Cyrilli ud Jqannein , etjoannis ad N.e-.
opinor, se yana spe aiisolutionis cum reliquis sociis . storium. Hcfecaccipient liicem \''pariim ex sentenlia
laciatuin hactenus a Niisiorio ; jmnio flagitaret pro- Coelestini, partim ex verbis Joannis. '
curari s>bilulum reqeptui lociiin. Aperle igiiur cognosce, inqoit GoeleStiniisNesto-
d Dicta sinu ist.i hrrelicoiuni more,
quo solent riuni alloquens, hanc iioslram esse senlentiam, ul nisi
cnnqueri se ab ajijs pati niala, qiiaeipsiper summaro de Chrislo Deo noslro ea prmdices, qum el Iiqmanq, et
iinpri)biialeni caiholicis infeiuiit (iparl. conc. Ephes. Alexandritta, el omnis catitolica seiitii Ecclesia, sicut
cap. 30). Vide super ea re supplicalionem 13a-ilii, eliani sancla GonstanlinopolitanaEcde$ia, ad le usque,
Tbalassii, et aliorum sanctissimoium monacliorura optimelenuit, juxla expositaiiiin syngdqNictvnafideni;
ad imperaiorem Tlieodosiuin , ex qna cognosces, acnisi/iauc perfidamitoviigtem, quq hoc, quod yene-
quam imiiianiier furens liLcresiarcliain caiholicos rabili$ scriplura conjuilgit, nileris separare, intra deci-
Deiservos, aulicorum jnagistratuumque poteiuia abu- mam diem a priino iniibtescentislibihujus cpnyenlipnis
sus sit. die numerandam, deposueris, alque dperia el scripla
* Miretur forte lector, qui Nesiorius, cnm recte corifessionedamnavem; npverit le ab'universali$ Ec-
senliret de percnto originali, quod consliit tniii ex clesimculhoiicm communionedejectum, el ad pinnia
epi-aoja Coelestiniad Nesioiium, tum ex Nestorii serr _" qumcumquesacerdotali$auctoritdtis surit, minime idp-
' nionibus, quos anle recensuimus, pullulos dicat, qui neum.
a cuiumuiiioiie Coslesiii peccatum originale itnpii- Quia peccata itPslra, inqiiit Joannes, perturbationi-
se
gnaniis absiinerenl. Aji alludit ad eain solam Pe- bus tcclesiasticis ingeiis osliuinrpatefecetiint, ideo ea
lagianisnii panem, qna gratia Dei unicuiigueex me- cliaritali lum explariare cogqr, qum tjuperrime ex Ro-
ritis, ipsi eiiam Cliristo dari asserebaiur? Puiant tnaiia et Alexundriiia iirbe ad me perscripla sunt : ef-
eiiiin docl| quidam , in eo exsiiiisse lanlam cngna- enim clerici Alexandrini diversas de lua pietaie litleras
lionein lisereseondtiariim , ut Nesioriana credfpo- ntagno aii nos studio pertulerunl; itnas quidempiissimi
tueiil, qu;is{ quidara Pelagianse ramns aut infelix episccpi Cmleslitii,reliqms emriessancjissimi ephcopi
siolo. An quUi Coelestius cum adbsereret Neslorio Cyrjlli. Hafuin auiem exempla niitteiis , cliaritmem
veluii pairono, eoriiin socieiatem vitabat, quos vel tuam obnixe cttpio, iit ita eas tegat, ne qua Itinc gni-
Arii, vel Apolliiiaris impietale pollutos Nestorius ja- nii pertitrbatio cpnsurgal, ex qna conteniioitessedi-
ctaret? An piitiiis Coelestiuscum Nestorio, pari im- liohesque ' tidthoduiiirioxiip icepenunierp exoriunlpr,
pieiaiCi licet dispari causa , negabat beaiam Virgi- etc. :
nero esseQtorbv.ov?Id consequenlia veiba, prudenti- Ex liiscOnsiatNestoritim scripsisse Coclesliqcirca
bus ejusdem orthodoxm professionis hseretico sensu finem Ociobris , -aui iiiitiuni Noyenibiis aiin,; 450 :
scripia a Nestorio, conlirmant. pnStquam Joannis iifleras accepis^et,
f Loeum egregie tractal S. Coeleslinus sub me- scripsitenim
et aiuequaui ACnelcsiinoacciperei : nccepii yeip a
diam rpistole ad clericns Coiisianiinopolitanos, qui Ccelestino defereniibus qiiatubr episcopis vi id. De-
maxiiuam partem ejecti lueraiil Ecclesia , immo et ceinb.j nec a Joarine notuit accipere iirile roemora-
18:5." MARH MERCATORISTRANSLATIONESVARIORUMOPUSCULORUM. iU
cidenlis, etab Alexandrino, multis rescriptis mani- A • Omnem fralernilatem salutamus.
festatn nohis nostram fecere sententiarii), a pruden- Etatia manu : Incolumis et forti animo, et pluri- -
tibus seilicet ejusdem b ortliodoxseprofessionis: fof- mumoranspro nobis, doneris nobis, religiosissinn
sitan enim utile aliquid Ecclesiis rectse fidei prove- frater.
niet, Domino cooperanle.
CASTJGATIONESET NOTJE.
tum lempus; quandoquidem nec Joannes Ceelestini horum constat imptudentes es$e, traclamus.
litteras ad se daias , et per Possidonium diaconum b Hoc nomine appellal impietatem, quaenegatbea-
Alexandriain primum delatas ,-e'l hinc deinde Antio- lam Virginemesse Deiparam.
cliiam cum epistola Cyrilli missas accipere poluii, c Fratres vocat episcopos, aliosque Coelesiii fau-
nisi posl tres saliem aut quatuor menses. tores, qui nilhl nnn moliebanttir Conslantinopoli, ut
a Id est, stndiosis seu peritis, plirasi usilata apud Orieniis favore adversns Oceidentis judicium se iue-
auctores illius temporis : unde S. Innocentius im- reniur. Pergit auiem Nestorius miserum exsulem
prudentes dixit pro imperitis : Tunc enim , inquit, adliuc nonnulla spe decipere.
meliiis hmc exempla ponunlur , quando cum ii$, quos

II.

NESTORIIb TRACTATUS
CONTRA ILERESIM PELAGII SEU GOELESTII.

« PRJEFATIO MARHMERCATORIS. B deflnitionem d quamvis recte sentiret et doceret


i. Conira Pelagii et Coeleslii pravam et impiam Nestorius, Julianum tamen ex episcopo Eclanensi,

CASTIGATIONESET NOTJE.
De ipso prolixius dicemus in secunda parte Legimu$,quain bene ieneatpeccalumoriginale; quali-
Operum Mercatoris : sufficit iinprsesentiarura, quod ter ipsam naturam asseris debilricem, et cum mcrito
habet Vincentius Lirinensis in Commonilorio (Cap. debitumreddere, qui descendilde generedebiioris, etc.
16); Vt ttni hceresisumaditum palefacerel, cunclarum Vernm liaec suspicio non levis tantum est, sed
hmfeseonblasphemias insectabatur. Id enim lacii ad etiam vana : nam sanctus ponlifex Nestorij sensum
inlelligendum , quo consilio versipeJIis hserelicus, et de peccato originali re ipsa cognovit ex secnndo
inPelagiaiiosinvehereUir,licelin amicitiamreceptos; sermone , cujtis inilium est : Coniumelias quidem
et qua mente impulerit Tbeodosium imperalorem, hmrelicorum,elc. Verba enhn, quseadliibuii, e.xnum.
adsaneiioneinadver.susomnesh3ereiicos,impurasque 15 desumpsit, ubi Nestorius ita loquittir : Vl osten-
personas,edendam (Cod. Theod. leg. 65 de Hmret., et datiir benignitasjusla, non sine judicio passim el ,ul-
de Lenonib. lib. )i). cumque donala : proplerea Cbristut debenlis suscepit
Aniiuadverte, lector, si animus tibi fuerit has personam naturm, et per eam debitum tamquam filius
leges cohsulere, inter haerelicos , qui suo singuli Atlmexsolvit, oportebatenimdebitumluentemcx genere
appetlanltir nomine, nolari prsesertim Apollinaristas deduci ejus, qui id aliqitandocontraxeral, etc.
et Maiiichseos : sileri omnino de Pelagianis, quos 0 Qu.imvis brevissiina sit, multa niliilnminus, vel
tamen oporluerat prseciptie nomiroiri in sanctione , dubia confirmat, vel obscura illuslrat, vel incognita
quae vetera statuta renovaret, quippe qui, et ab docet. Duliium erat, quam civitalem Julianus rexe-
Attico -damnati fuerant, et aucioriiate imperiali rit; Eclanensem asserit : quot Palres cecuiiienieam
expulsi.urbe regia, feta Sisinnio, cujus fidem post G synodum conflaverint, ducenlos septn.iginta qualuor
Atiici obiium tentaverant , rejecli. Sed Neslorius numerai: in quo Nestorius cum Pelagianissenserii:
favebal Pelagianis , etjam lum cogiiabat animo de negat de peccato originali consensisse : obsciirum
facienda caiholicis invidia, quasi de incarnalione fuit haclentis , quod de Neslorio CoelestinusCassia-
Vferbisenlirent cum Apollinari; de gratia et libero nusqiie scripto tradiderunl; liinc lucem accipit :
arbiirio ctiin Manicliaeis. ignolum fuerat, quid Coelesliofacium post dainna-
b Possel alicujus animo incidere suspicio , an non lionem , ubi lerrarum versatus sit; ubi el Julianus
iHi ipsi traclaftis sinl, quos Neslorius S. Coelestino cum episcopis depositis : ignotum pariter quanta
per Antiochum transmisit, una curo dtiobus saltem foret Nestorium inter et Ccelesliuni necessittido :
sefmonibus de pariu Virgineo, quibusque suam sum- ignotum denique, Nestorium adversus Pelagianos
mo ponlifici probavit lidem circa peccatum origi-. traclatus habuisse in Ecclesia sua, et eosdem hsere-
nale. Nonnullos enim ejusmodi transmissos fuisse, ' ticos bis damnatos ab Epbesina synodo. Hsec omnia
tesiis est, non"solttm Cyrillus, sed etiam Coelestinus: nunc pnmum docet. — Hic necessario monendus est
Ne$toriit$,inquit, de Virgineopatltt nefanda ptmdicat, lector huhc titulum a nobis additum esse, quia in-
nefanda persuadet, $icut et ejus scripid ad nos ab ipso scriptio sequentis operis deerat in antiquis exempla-
cum prapria subscriplione transmissa; sicut etiam. ribtis. BALUZ.
relatio sancti Patris et coepiscopiCyrilli, per filium d ldipsum paulo post repelit Mercaior : Contra
Possidonium diaconum, ad ritemissa patefecil: quibus quorum, inquit, distorlas sentenlias, prmler propriam
omnijius recensitismaguamvilandamqueperversitatem impietatem,qumillumad damnaiioneinusqueperduxil,
impim prmdicalionis invenimus, eic. (Epist.ad Joan. •p. "
reclissime senliebat el docebal. Mercalori consenlit
Anlioch. epist: ad Juvenal. Hierosol.;episl. ud clerum Coelestinus, qtti posl verba mox aliala , pergit in
Constantinop.). Et seribehs ad Nesforium : Legimus Iiunc moiJum : Qui lecum faciunt, qui sunl Itmcne-
epistoiarum lenoremet libros quos, jlluslri h~liomeo gundo damnali? Niimquani sine suspicione ea qum
Ariiioclio tradente, suscepimus : in his quidem.a nobis sibi sunt adversa conveniunl. Ejicereniur deniqne »i
invettigatus, deprehentus el tenliis eit, eic. Sub fioem : libi quoqac simitiiet ditplicerent.
185 NKSTORII TRACTATUS CONTRA HJTERESIM PELAGIL 188
acunj participibus suis.hujus hseresisbsigniferumef X facile nosci potest: ut contra quorum distriftag sen-
antesignanum, c olim •ecclesiastica \Baluz. olim ab tentias, prseier propriam impietatem, quse iilum.ad
aposlolicajsententiaexauctoraiumaiquedepositum,' 1 damnationem usque perduxit rectissime sentiebat
in amiciliam inlerim censuit suscipiendum, spem ei et docebat, eos et amicos haberet, et spe vanse pro-
absolutionis promiltens : ipsum quoque Cojlesiium missionis fovendos et lactandos putaret : qtiique
litteris suis, quarum exemplaria subdidimus, con- cum patrono meraorato in Ephesiensi concilio a •
solaius est. ducentis septuaginta et quatuor episcopis f iterum
2. Quod utrum malitia an vecordia fecerit, non iterumque damnati sunt,.
CASTIGATIONESET NOTJE.
* Episcopis nimirum exauctoratis, Persidio, Mar- autem qui convenimus, ducenli circiter eramus, plus
cellino, Floro, Orontio, Fabio, etc, quorum fit men- minus. Quia vero dissimulafe neque poterant neque
lio, partim in epistolis dnabus Nestorii ad Coelesli- volebant viri dociissimi editum a Commelino fuisse
nuro , partim in actis Ephesinis. Porro Florus ille •itzipToufSiav.ocriov;, OmissisVOcibuswroufij riktiov;,
est, ad quem Julianus scripsit poslremiitn opus eam leciionem posuerunt in margine, bonam. fideiri
suum, adversus Jibrum secundurii Aiigustini deNupt. suam in hoc testati. Uestinatum porro fuit Lahbeo
et Conctip. quemadmodum primtim opus, quo pri- retinere varias lectiones marginales superiorum edi-
mumAugustinilibrum de Nupt. et Concup. impugna- tionum; ex eoque factum est incuria typographorum
bat, Turbantio dieaverat. ut lectio marginalis Roraanorum , quse est Comme-
b Mercalor : An decepti sunt, inquit, qui te sibi pa- lini, conjuncta sit cum ea quam Labbeus protulit ex
raverunt (Lib. Subnot. cap. 6) defensorem? Et certe codice veteri bibliotliecse Seguicrianse; sicque for-
. Julianus lib. i ad Turbantium, se cum Davide contu- _ matum est illud monsirum leclionis. Hinc ergo de-
lit , pro causa Dei pngnante : Augustinum cum " ceptus Gamerius, lum in remoiam a vulgari opinione
Goliath, giganteae iromanitalis porlentp. Locura Au- sententiam adductus auctorilate Mercatoris, insu-
guslini in notis ad Siibnot. attulirous. ac dissimulatis testimoniis Cyrilli etEpi-
c Jnlianus cum aliis damnaius fuerat anie annos perhabitis
scoporum synodi Epiiesinse, quibus, ut ait Baronius
fere duodeeim, propterea quod conventusdelrectaret, de hac ipsa re agens, maoj"sstandum esse netno non
cum universa Ecctesia per tolum orbem, Pelagium dixetit, testimoniis inqiiam episcoporum synodi
Cmlesliumquedamnare. Verba sunt Mercatoris. At Ephesinae, quse mnnifeste docent episcopos qrii ei
depositionjs sententia mandata fuerat exsecuiioni a interfuerunl non fuisse ultra ducentos bctodecim,in-
Coelestino, anle annos fere quinque aul sex, nempe superhabitis ac dissimulatis, conlendit episcopos
post edictnm Valentiniani m. Vide quse dicta sunt in ejusdem synodi fuisse fere trecentos contra fidem
notis ad cap. 5 Commonitorii de imperialibus edic- omnium sseculoruhi." Scio lectionem illam cui inni-
tis, et eortim tempore. Vide itera, quae fuseprpsecuti titur Garnerius repcriri ex parle in duobus codici-
sumus in dissert. de auctoribus et defensoribus hae- bus Graecis bibliothecse regise, in quibus pro virip
resis Pelagianse. zoi; SiKxoo-iouf,quse esl editio Commelini, aul aa-u
4 Hinc illa CoelestiniNestorio rescribentis expro- Sianbcnoi wTouf v riktiov;,quo modo edidere Romani,
bratio, quam paulo antea relulimus. flinc verba SCriptum est ao-tl Staxoo-tot-tixmv;« izltiov;. Nillilo
Cassiani (Lib. i de Incarn.) : Intercessionibus suis tameu minus arbitror illam Iectionem esse falsam ,
Pelagianistarum querelas fovet,, et scriplis suis causas quia repugnaf omni retro antiquitali, ul Garnerius
illorum asseril, quod subtiliierhis vel, ul verius dicam, ipse fatelur, et quia adversatur etiam codicibus
subdole palrocinatur; et consanguinemsibi improbitati G Grsecis quibus usi snnt Commelinus et editores Ro-
improbo suffragalur affectu : sciens scilicet ejusdem mani. Inducta autem est ab iis qui ea exemplaria
se esse sensus, ejusdemspiriius; et ideo dolens, cogna- concilii Epliesihi viderant, in quibus episcoporum
tam sibi hmresim ab Ecctesia esse disjunctam, etc. numerus excreverat usque ad trecentos aut circiler,
Iiitercessionura nomine significal litteras Nestorii iis nimirumsirnilia quse in manus Mercatoris venere.
pro Pelagianis, quorum consanguineani dixit seu Ridicula porro est lectio marginalis quam in edilio-
- cognatam Nestorianse haeresim; non qua Coelesliani nem Labbeanam intulitincuria lypographorum con-
negarentpeceaium originale, de quo lorte bene sen- jtingentiura lectionera Commelinianam cum liova a
tiebat Nestbrius; sed qua Pelagianislse asserebant, Labbeo prolaia. Quid enim magis ridiculum censeri
graiiam dari pro meritis,"ut constai, tura ex prsece- potest quam inducereCyrillum scribentem episcopos
deniibns Cassiani veibis, lum ex istis aputi Merca- in bac synodo fnisse supra ducenios, id est, fere
torem, prmterpropriam impietatem, elc, lum denique trecenios plus mtntis? Nam qui dicit supraducentos,
ex epilapliio Nestorianse Iiseresis apud Prosperum. dicit omnino fere ducenios, iia ul numerus ille non
Hac de qusestione prolixe dicluri sumus in seeunda - possit mulium supergredinnmerum dncentorum ; si-
parte operum Mercaloris..: cut Plinius lib. xiv, cap. 4, dicens vina quse facta
e Nuper in Noiis ad Vinceiiiium Lirinensem fuerant L. Opiniio Consule natali Urbis 634 durare
pag. 45i observatum est varias esse veterum opinio- adhuc ducentis fere annis, noluitdicere ea durare
nes de numero episeoporum quipriorisynodoEphe- trecentis fere cum ab anno 634 conditse urbis Romse
sinse adversus Nesiorium habita?.inierfuerunt, illam usque ad morlem Vespasiani, sub quo scribebat Pli-,'
atiiem videri veriorem quse ducentos aut circiter •pjriius, iniercedant lantuni anni 199 ut cuivis nolum
fuisse docet. Contra Marins Mercator et istbic et in- est. Eodem modo qui dicil fere irecenli plus minus,
fra pag. 152 eoruni iiumeruniTirofert mullo longius, longe post se relinquit numertim duceiiiesimum,
episcopos istius syriodi scribens ftiisse ducentos quem certum est comprehendi in trecenlesimo. tta-
septuaginla qtiatuor aut quinque. Hanc sententiam que ut ad id revertamur unde neceissario digressi
ut veram amplexus est Gamerius : et ut eam confir- sumus ad inquirendam veritatem, episeopos synodi
met, uliiur lectione veteris codicis Graeci relata a Ephesinse fuisse ducentos tantum aut. circiter hinc
Labbeo in tomo teriio Gonciliorum pag. 575, vizip etiam
TOiifSiaxooiou?, aosi -zpiav.ociov; «TTtu« riltia : quem
locura sic vertit idem Garnerius : Sumus hic congre- f Coelestiani non semel damnali sunt in coricilio
gati episcopi ultra ducentos, fere plus minus trecenli. Ephesiensi : nam praster epistolam synodicam ad
Sumptus est auiem ex epistola Cyrilli Alexandrini ad Coelestinum, in qua continetur ipsorum damnatio,
cleruin populumqtie Alexandrinum, in qua sicrepo- lecta sunt in coetu Patrum, et approbata S. Ccelestini
suerunt edilores Romani : T_p.iv Si"el o-vvi),Bbvzt;
lizi- acta, atque adversus quoscumque Nestorianis'. fa.
s-zojrotwacioV.y.OiTioi mxov; rj irt,tiov;, id est: Episcopi ventes, editi canones.
187 MARII MERGATORISTRANSLATIONESVAR1QR0MOPUSGULORCM. W
3. Ntinc itaque hic contra eos, eodem Juliano, A audienle, ? primus ejus liabitus estsermo, deGraco
cum complicibus suis, in Gonstanlinbpolitana urbe in Latinum a nobis, vcrbumde verbo, trauslatus.
cohstituto, et* eum iractantem b publice in Ecclesia
CASTIGATIONESET NOTJE.
eti.im probari -potestquod, ut leslatur Barpijjuf, in tiir ,exMprcatore, c.onse,quenspst ut sernio j.Lecoram
coj^eelbiije,Cr,e§i#!,iiiiJj:a^.iJiJiQiliec*Vaii.caiiiehonii- Pelagian.isin Ecclesia-CoiistahiinopoTitana"' anrio
" se-
'*
nanttir el numerantur episcopiqitt Epliesihm syhodo cundo Nestorii habitus sil.
interftteruntcentitmnonaginla, et i|ii"diilcin ntiuuirus Sed quoroense ,vel qtni die? uon nemo coiijicere
reperiiur in Grsecocodice bibliolhecsercgim a npbis p.OSselIiabi.tutniv TM'Evayytlia-pi.a rH; ayia; UapBivov,
lauiiaio in pagina 5t)8 tomi prirai novse Collectiohis ld est, dic AnnitniianlmVirginu,'qu& 25 Marhi. Pri-
Cohciliortiin. Adde quod M.irius Mer.catpr,cij,tn<de,- mum propter Jijec Nestoiii .yprba: }Tpsyideojq divi-
scriusisset i]ominaepiscopor.ii:i,n,qii;i senleniiam d imr nis rebus exleiitpshanc caperevoluiitafem,qum iri lot
nationis IUWUIIIaiiversuri Nesti..rium, ea cojligens feslivilqlumcircuitu non pbtorpescal, quqrum omnium
in .p;igiiia218, ait.cxciu ftjisse ep.iscppp?qtii jiuer- origp Domiiiicmbuitilaiisadventusest. Nam iilq inaxi-
fueruht synorio contra Nestuj-iunj,qui jnme.ii cxc nte Jieslo celebratur Poininicse boniiaiis adretitus,-
taninm illic reperiiiniur. Exquibiis omt.iibuscoiligas, Deiij.detolus fefe s,erpip positus est, partim in expIU
ut init.o dicebamus, illam .seijtentiaiiiesse yer.iorem canda saltit.ationeangelica, parlitn in copferendiS
quse piitiilppi-cnposEpliesini iCQ.iiciljjfuisse.dueenips b.entaeVirginis et Ev.-epariubus. Deniqne dies An-
aut circiter. BALOZ. nuntiationis recte conveiiil cujn jempore quo vicina
*Idesi. dncenlem in Ecclesia. Undfeyinceniius dicerel|irb:iplisn)j solemiiitas, Paschate si^lidem in-
Lirinensis (Gojiioi.omi, ,c/ip. 40), : Quqrumbealpruni cidente jn riiem 7 Aprilis, ut constat ex S. Cyriljp
Parum sanclum catliolicumqueponsepsum, ne quis (Ifpnf.il.\1 pgschqli),certp a feslo Annuniialionisad
$ibi temere forle coiuemnendumarbiireiur, aif, in 1ad b magpuinsab.liatum,quoeel,ebrabatiirbaptismus,duo-
Corinthios (xn, 28) Apo$lolu$: $1 quo$dgmquidem decim lauitiro dies inteices.sissent.
posiiit Deus in Eccletitt,prjtnnmApQst,qfqs,/]iiprtimipse Veruin duo an.cipitemfacere possunt hanc conjecr
iinus eral; secundoprophetas,quqkmin AclibpsApos- turam : altenim i:sl canon primus decimse synodi
tolortim tegimus Agabum; ieriio dqcjoret, qtti tr.aclq- Toletansejnjjeiiiis til fesiivitas Malris Dei, quse In-
toret nttncappeltaiitur, quos liic idein Appilptuspjiqm carnaiio seu Annuntiaiio esl, toia Hispairiaeelebra-
proplietasitilerdum nuncupat, e,pquod per eos prpphe? reiur xv kai, j;inuar., id est, diebus octo aii,teNali-
tattim ntysleria populisaperianlur. Hos ergoi.u Eccle? yilatem Domini:Quod tqtnen,inquit, jjec siheexempto
sia Dd diviniius per teipporqet ioca di$pen$alp$,qpisr decedeiilismoris, qiAper diversusmuiidi parles dignp-
qnis in sensucalholicidogmatisununialiqitidin Cliristo scitiir qbservari, videlur irislitui. III mullis itaiiique
senlientes conteihnseril,n.onhqminemcontentiiti, sed Epclesiis a nobis el spatio remotis et lerris, l\ic mq$
Deum. l)tin.im id legerent, qui dpctoribus scholas- qgiipscitprreiitteri. Quneeiiim Ecclesiaeremoiae spa-
licis caltitniiianlur. tio, praeter Orienlales? Quandoqtiidem et Abican.se,
P Inde apparet, sermon,em hunc liabilura fjiissjsa et Gallicanse, ei.Italicse Anntinliaiionis memonaih
N.eii.orio,non tanlum ante depQsitionem,quqxlppnip recolebaiii die 25 Mariji, ut ex Chrysologo aliisiue
jiue ,iiiiici;iiuslueril: scd £jiam ariiio fipiseppatus colligil.tir,Et yeroyix pllusyetenun qui aine sexltim
secuiid.o, ct eo qiiitlera tenipore, quo iiec^ujn Pelar saeculumyixeril, aperie loqtiilurde leuipore qpo fe-
giani fu.erant.eje.ttiex «rbe regia : siquidem £t ijli stupj Evayyt>,io-p.ov in Conslaiitiiiopolilana Ecole-ia
interfue.rerijccntiin licclesja, e.iISjJSip.riiis quia prioiibus iljjs teniporiiiusAn.iiun-
jai,nJIIM/JJS, agebatur,,11)1(1
fr.equenlibusque angorttm,iinbri.bu$inppfldiwn^S»}^i jjaj,ioforte iioiidiiincensebalur inler iaprfcv.vp.iaxat,
praeJiin.d.o lesiniiir, et iinmihebaitbapiismi solemniTG qtiibus liabehaniiir solemnes seu pan.egyric;»:oraiip-
las, nt -tra.dii.urnum- 12, jij est, in Q.uadrageslm.a,. nes; inm quia m.ajoresplim non pro eotiein Suine-
Gum ergo Socrates seribat (Lib. yii mp, 2.9), iXfestb-- bant, qupd nunc aliqui solent, Evayy^W 011delinila
rium, maxima omuiuin Jaeiitiactgratuialioiie, prdL- quadam die• conligisse, et annua festivitaie recoli.
iiaitum ifuisseann. 42S, iv idus Aprilis, hpc £,§!, die . Unde
octava; ciio)queanno ijio Pas.cha inc.iderit \n die,in
27 Pliarmuii, quoddoceiiCyrilkiSiBomit.pasc^gii^), i Primum intellige, non simpliciter inler omnes,
id est, in diem 22 Apriiis, qusedecinia lertia jijit ab s,edex iis quos Nesiorius de pcccaio originali dixitj
ordinatione"Nestorii, Jatenduiii est iiunc sei-inonero n.ajoipmniuii) omnino primus fuii decantaius ille qtio
liabi.ttim non fuisse ann. 428, qup Ciiesibriusantfe .i.jnpei'aioremThendosinm incendit ad pmnes jjaefg-
Pascha npn mergebatur jnagiiis angprujn imbribus, s,es profiigandas, adbibitis y,erbis quae npn perindfe
sed magna poiius oninium graiulalione frjiebatur, accepia stint ab omnibtis audilnriljus (quamquam
"Neque yerp rejici poiest gjj anp, 45,0, quandqqjii- laudabjlia forte videri poteranl,sin riiinjis ab liominfe
de.inPelagjaiji,qui Nestorinn)ih Ecclesia if;ictaniem adliuc hospite aique invidioso prolata ftiisseni). Ari-
apdi.eru»t, statiin posl oblaijim iropefatori a Merca diendus Socrates (Lib. vn ccp. 29): Neslori.ii, guani-
tpre Commoniioriiim, urbe Cpnstantinppo.liiaii.aex- qtiam a plerisque pb lcmperanliumlaude el prmdica-
pulsi sunt: oblatum verp est pbmmonitori.uin,annp iione efferebqlur, tameii qunlps prmierea ejus mores
429 (Merc. in tiluio Cppimpnilorii), fuerini,primus illius doclrinmexorsiisprudeiuibusviris
Hatic opinionem confirmat, n.onlaiitum ralio tem- sqtis demonstrqvil. Nam simttl pc episcppttslv idiis
porum |am explicala, sed etiam .consuet.udoEccle- jj Aprilis prdinq(u$fuii, Felice et Tauro coss,, cxlemplq
siae, qiia splebant caiecliumeiii,iiiltio.Quadragesinise cuni ortttionpmaptid itnperatpremhaberet, liaiic sen^
npinen dare, ut inl.er comp.etenles CBnsere.ii.iur, tenliam, qnm nmllis iii pre esi, coram universopopulo
quejiiadniodum ex coii.cilio.Laodicenocoiligere "esi. protulit: Milii,o imperalor, fei nim h.-creiicislu pnr-
Imino etargumenlum peiilum ex litferis, sive quas galaiti iribtie, et egp tibi eceiuni tetriliuan). Tu itiilii
Nestorius ad S; CosJestjnjimdedjt anh, 429 iiipaus.a iti projligiindisiiserelicissi.ibyeiij,et cgo libi jn pro-
Pelagianorum, sive qtias sanclus CoelestiiiusadNes- fligandis Persis subyeniami Hmc vetba, quqmvisilU,
torium rescripsit in idus Aug. ann.430. Serius enim quibus pdip hobebatlWf hmrelici, lubentes qudiverinl,
respondit, caususquemorse initio litierarnn) adducii; iamen his qui ex ofatiohehpvefuiitde iiitefiete mentis
et lanien jnter respDndendumperindp Pelagianorum cpgitqtionecpiijeclitrqmfacere, neque ejus animi levi-
meminit ac si vel adhue reipsa Coiistant.inopoli fas, nequeiracUndiq,nequeprmlereainaiiis glorim avi-
existerent, vel saltem.nondum schet ejepios. pum dilis (prmserlimcuih iieminima qitidemmora intetvo-
igilur Pelagiani ConstaiitJhpppli sipt ejpcti, a,ut tiiq ejusmpdi voeet tqm iemere profurideret)obscura
cxeunle ann. 429, aul iiieunle ann. 430, ut contici- essevoiuit.
'
189 NEStORlI TRACTAtUS CONTRAHiERESIM PELAGH. 190
SERMO PRlMUS. A.datus, atqiie hoc aptia memetipsiiiri revotyeris, in
Tractatus fii Aifcm iii ecciesiapubiice lidbiMs. veStraihrespifO airiabilbm audienliam. Abjecta fenim
Hahiliis fest a Nestorio,secimdosedis ahiio,ih maghai riKferofiiraSoUiciludinfe,illud qubd mihi ex vobis est
ecelesia, initio Qu;tdrage.simae,
posl discessionemcalholi-
in
corinii, niagiipsuorjjpifipepi,audienj,ij)us d.e recipio gaudittm, ijilo VOSvideo iii divinis rebus tx-
p.el.agjanis,
ptwiis hiitnanogciipri a Dep propter pecbaltiiiiAtliiuiiih- tferithshaiic c;ipefe volunialem tjtisein tot festivita-
pi.tisetlu^rnaiiDiiesolHlis^NiliilferediserJiVsapudiGrje- ItimcifCtiitu rioh
Cpsreperitur. Cpnimodeip diiodecimpartes (d).?!.r.i))U.iLur, oblbfpescat, bquaruhi omnium ori-
1. a Jilultis et frcqjiepter ang.or.un)i.nibribus in.un? gb Dominicseboniiatis adventus esl.

CASTIGATJPNESET WflM,

Unde Baronius (In keriyt. ad dian 25 Mqrt.), pjjjii scopus quidam Dorolheus nomine, Constantinopolt
nffirmarei ab Augnslinoasserj {£.'"/>. jy de frin. c. 5) eadem qitm Neslorins sapiens et $entien$,virndqumslris
Aninintiationem, seciindum 'lfadilioiienj rnajbfutri, cau$a adulalioni impen$ededilu$, linguaque tetile-
viii kal. Apitlis Celelifari, amplius quiddam profeclo rilalem u$que, ut scripium est, proipplus. Hjc dpip
dixil qnam Augnstiniis signilicet. Nam eo Loci nihil fregueps essei in ecclesi.qpppplus^reveren.dissiinpIfe*
aiiud scrjbij, qn.uii a yeterjbns Jtrajif
"" ea' Jie '' " 3B $!ofipin caiitedrqConsianlinopoliianmecclesimscdehie,
* factpirj,
angelo nuiiliante, Incarnajj.hriera surrexii,'ei tnagita elalaquevoceinclamareausus est :
Scio iribui Gregorio Thanmalufgo hsec verba Siquis MARUU UEIPABAM *IXEI)IT,ANAJTJI.EMA si?. Mpx
(Oral. 1 de Annuntiatione,interpreteCombefio): Ho-, iiigens universi populi clqntpr.ef discessipcpnsecutftesf,
die d.ivinaslaudegImtppersqnqpl mpdnlfUupngplprnin nqlebatil enim diiaius cuip eis cominuniohenihabere,
chpri, of Cltrffii(tftyeqtussplettdprfidelibuf,jllucescii. tjrii idli meitte taliqiie sensu prmdiii essehl. Quin el hoc
Hodie ImtttmhobisverChrisius soi jusliiim elaro hos ipsoquuqiteieniporeplebs CjonslqnliiipppliljJna (leaibus
lumlne'collusiravt, eic. Quibus' Arinuntiaiio videiur quibusdaiiipani$qpehpntinibtis, e,liis ,quijp$i qdplatir
verno lehipore collocari. iur dumlaxat exceplis) a sgnaxi absijnel; abstinent ab
Scjp et isia Clirysosioniiajit gsse, ajif saltem dici eadetnontritapene inonastefia, eorumqiie'afcliimahdri-
(Apud Combefiiihiin Pibiioth.cbiicioiiai.)': Vbi post \m; abstinil el macjnaquoque pars senatu_$,verenfes
frigidaih hieriieihverni iehiporis calidior iempeslasit- t\e ipsomelet illis quoquequps Anlipchip,dj$c.e^eq$ inde
luxeril, terra pnriler virenlem producil herbqtn, efp. sectpn pbdntf.erpi,quidvis perversuin evqiheniibu$}ali-
Age ergq quqndoet npbis fmlepteypy ChrUfus ex vir- quod ia fide deirimenlunitiCcipiaht.
ginqli exor/um'ulero','etc. '"Qtilii fet,'Eiisebius, etsi lunc teiliporis iaicus im-
Veriim nec Bfllafmihus trfis Tlnumaliirgi oratio- tum causas tigeret, ausus est .taro.eiipublicai))ady.er-
nes in Anniimbitionem ihdubilatas censet, ciirijj))ul: sus urbis r.egiLeepj.scop,uiiip,onies,tajtipnetn prop.onere
tuii) discrepent a genuinis operi',"*' nee S.jyiljiis in lianc furmam (Pari. i conc'.Eplies. cap.it>) : Qiii-
citalujiiCIirysqst.Qipiserniqnem.iiitercerios recfeiisetl cuirique schedairi Itanc accepluri sunl, eos pir sitcro-
Scib deiiiqueAtiiistaririmAri'tibc!ieiiiiiii
episcbpum, sattctam Trinilalem adjpro phtetfpnim 0 fanidcptepi-.
quiel Sinaiia diciiur (Serm. 1 inAnnunliat.), aptTte ni spppis,presfiylprfs,dhtcpnis,fepiqribust\ec npii et Iqicis
loqui dedie 2§ Mariii, qjiemadnfQdutpei Jjemippi quoqueCdnsianiinopoiihiibiiuhiibtisosleiidaiil,ejusque
imperatorem de verna tempeslaie; sed plerqueD.b-, exemplum,ad evidentemhmrcticiNesloriixotifusionem,
sleriorilius illis lemporibus vixit, de quilmVvix lilla iisdehi impeftiantur, ut qui eademprorsus sentiat, quai
est qua3-lio: agimus vero depriofibus el Nesioiii sfe- Paitlvs Samp$aienu$ante j 60 aniip§,fi cpthqiicisc.pi.
dem aniecedenlibtis. scppi$qiialliemqle.cpnd.eniiintus.
Allernm isfud conjeciuram dubiam (acit. Gtimhic Ae.c.e.datja.cjnro simplipjs illjji? m.opaclii, p.uj.us
sermo Neslorii totussitde capiieniGenesis, in quo meniipit Bas.ijig,sdi;,icoi)iisjej,af.cj|ii)ia'ri,(jri.t.a"'ih". siVp-
settieiilia Dei in Evam peccaificem conlitietur, hatoi* piicati.ine nhiaia iiriperaipri [Jfiifl. Cfipioj.)):peiij.qiie'
lus vi.leri debet inilio QuatlragesiniLe;qno lempore siniplexquidam nionpchus,'zefoyeliemiepti iiiiligaliis in
nimirum de initio Genesis tractaius fie.liantin Eccle- tnedium ecclesiaiprpgressits,citni synqxjs cileprdrelur;
sia, ut colligimiisex homiliis Clirysnsionii aliortim- iiitpielalis prmcpnern,qttoiiiimfeiicuse$s,ei_ab ingressu
que Pairuin Gfsecofuin.N;imliomilia prima io Gene- prqltibere cpnaius esl; s.e.dhunc tlfe imsiihi nitighificis
sim iia inscribitnr : ~).byo; Tzapaiyt-ztv.b;si; TAV etooSov prmsidibtisIradidit, flagrisqitedehno dissecium ei pu-
lnsiriJiiltir et lioinilia quae blice cwsum,prmconenpnabsque.clqmprepipjeuitte,ili
riis' ayia; zto-G-apav.oo-zn;.
pfiiqa sequiiursjepttiagesiinamseptimamin Geuesim: fixsiliiini pxpuiii, ejt.c. IJa-P .e.Jjin)mirum quantiirtj
iv apyrt -znSzto-aapav.ooiizri;ti; TOh apyjn iizomo-tv6 afJiciebant afiiihum ripiiiinis, .c.iijpsmodidfejijngjtur
6d; -zbvovpavbv,feic.InScribuuturet quaesoieni apud ab po.tletii Basifib, liis .qiiasi coiofibiis : Nestprius
alios repcriii, in Adum. cpiiiniinalioiiibus,insectalionibus,Cxsiliis,cqlljdis pfa-
Etsi hsec dtfficUiiateih facere possunt, dnbilalio- yisque mucluitaiiqnibtisperiertefache niplititr; el qup ,
neniqne nliqaam, opinari tamen par est eodem leiu- D ' suani insqniqth suaniqu^ impjeiqieip cdiifirmqliorem
pore celebratum olini Evayytkt<7p.bv Ctinstanlinopolii reddal, guqicuinqueexcogitqrippssutif, sjiie discrimine
quo Consequeniihussajcuiis; cum nulla muiationis aggrediiuf. Non Deunt limei; ntiilum Iipiiiinemyere-
faCtasit a vetferibusmfeniio, el pltira, uee levia, ar,' iur; nuihim episcppfimvenerqlur; nullum sqcefdPlem,
gumenta in hanc opinioneiiiittdiicant. gul clericum, aul stinclupi mqiitichurii,itril religiosuin
a* Cum hic sermo dictus sit.ann. 429, iniiio
Qua- laicumhbnoraijhiilfain pienqminiguis decteiqinformi-
dragesiinse, antequam a Proclo panegyrica oraiio de dgt; nitllqm ilaiiaite iegem hiinistrpritihirmdiviiim in
VifgineDeipara fieret, Nestorius eos videtur angores ejus provpctiibfes: sed superpig,'ijiiaqmiiesparyi pen-
tunfepassus, quos Gyrillus ad Gceleslinum-scribehs dii, elaths, pecuniisque el cgrthplofum quotumdani
memorat (Part. i conc. Eplies. cap. 14) : Erat epi- Jipmiiiumpoleittia freiu$,et, ut lipere qiiod res est di-
'
AnLequanitraetatibas Neslprii annotandis manum camus, veslra quoqttedpihinqiiqhefrelus hfpcfticit, elc.
adflioveathori hiiiius pietate quam 6fti(3ilioiiecoininen- h Hsecet alia, ut soliius eral, desinnpsit ex Chry-
dandus JCsuita, hLEcw,pauca priBf^luf:' « Neijueju- soslomojcujus sunt lisecyerba (fionyil.deS. Piiifog.):
yat, neque fas viiletur liominishsereliGisermpneroaliis Appelil jeslum omiiiutnfeslprumniqxihtevgneiqhd.im,
iliusirare npiis quam qiiibus vel historia iemppfjihlvel
Ecclesiaecpnsneludo,sigualaiigiiuf ait?pstor'io, 'patejic,')t treinenaitmque:quod $iqui$appf(!ei pmpiujnfesiprujh
magis: dogiualaeriimne puraqiiideVil.utIjitisuht altquS, meiropoiinji htiudqqqqktimaberret : qupji apfeni hof)
ab impuro fonte haurire velimctiinpufis'simi*apu'tf alios est.Chri$ti secuiidumcarnetn ysvifio^if, fib.hpc enint fe-
Patresapertisint. » EDIT. ttutn Epipliauiqium, ac sacrutn Pqtchq, Afcehsio et
iU MARll MERCATORISTRANSLATIONESVARIORUMOPUSCULORUM. m
2. Ante hunc in moerore etgemitu universum erat A 5. Sed illud quidem quod dictum est^ pariet ptiot,
constitutum genus humanum, sub sententise illius fecuiiditatis erat benedictio. « Creseiieet mulfipfi-
clamante contra originem maledicto : * Mulliplicaht catnini,et replete lerram (Genet. 1,28); genitrix enim
multiplicabo tristilias tuas et gemitus luos (Genes. m, est incrementi providentia. Jn moeroritusaulempariei
16). Propler hoc Dominiciadvenlus,et tanlorum bo- filiot; peccati fructus osienditur. Nam sicut edere
norum, ille primus est,gaudiique nuntius : Ave, gra- viviflcatoriumdonum est generi aCreatore collaium;
lia plena (quse vox ad Virginem facta est) : Dominus ante peccatum enim de cibo ad protoplaslum Dei
tecum (Luc. 1,28), proplerea quod ex te sanctumvoca- constitutio loqtiebatur : Ex otnni ligno quod esl in
bitur Filius Dei (Ibid., 55). Tecum, inquit, et ex te; paradito ad escammanducabi$(Genes. iu, 16). Sic in
lecum videlicet divinitatis [Baluz. deitatis] adventu; moeroribus manducabis, ex maledicto introilum ha-
exleautem, per formam susccplam humanitalis ex buil. Non enim dixit Adse Deus : Quia audisti vocem
illa. mulieris tuee, elquia manducasti, idcirco le damtio;
3. Quando igilur infantem, o genlilis, in prsesepio sed : Quoniammanducasliex ligno de quo solo prmce-
positum audieris et pannis involulum, noli in car- peram tibi ne mtinducares,proptereain sudore mandu-
nem qusevidctur offendere, sed illius infantis cogila cabis panem iuum (Ibid. m, 17). d Indolorise enim
digmialem, b mairem quse se genuit Deitate pro- ]B primse illse protoplasti fuere delicise,et Iaborum agri-
creantem, humanitus [Baluz. humaniiate vero] in cullurse penitus liberse. Sic et de filiofum proerea-
illa formatum eteam formasse-divihitus; involulura lione non absolnte ad Evam Deus post peccaium
secundum carnem pannis, Deitatis vero providentia dicebat, parie$ filio$; sed, in mmroribusparie$ filio$.
omnia coniinenlem; pro corporis natura lactari, di- 6. Nuplise namque divinse munus sunt bouitatis,
vinitate autem omnibus qui nascuntur lactis itutri- nbertas nalurse, machina repugnans conlra morlem
menta uberrime largientem. omnia consumenlem ; castitalis contra Iibidinem
i. Forsitan super tali munere Gabriel ad Virginem freni, inculpabilis voluptatis potestas : multiplices
ideo exclamabat : Ave, gralia Dei plena. Mox enim, autem gemilus in pariuritione feminarum, poenapec-
ut omnium Dominus Chrisius huic viise nalus est, cati est.
- oronium tristium 7. Et parere quidem non est maledicium; non
capiiulumdissolvit, rautansque na-
turse fetus maledictos, absolvit nativilatera illam enim benedictio in maledictum daretur. In trislitia
quondam in corporibus condemnatam; delevit quo- autem parere, hoc ex maledicto illo onus trahitur
qufeillius sentenlise edictum, quod naturse connasci- post peccalum. Parere namque naturara doloribus
tur, id est,. mulliplicansmulliplicabotristilias tuas et parluum punctam, angoribus tabescere, acerbi par-
gemilus 'tuos. In mmroribus paries filios (Genes. m, '2 tus metum sustinere, immaluros nonnumquam feius
16* excutere, excedere aliquoties prsegnaitles tempora
CASTIGATIONESET NOM..
Penteco$te originem ac fundamenlum ducunt, Nisi Nestoritts : Vl sciatis qnanla esset conjunctio di-
enimsecundumcarnemnatus esscl Chrisius, ncquaquam vinilatis, cuin eliom caro Dominicain infanle cernere-
baptizatus esset, nani id esl festum Theoplianiorum; tur; eral enim idem infans, et infantis Dominus. Lau-
nequaquatnfuisset crucifixus, nam hoc est feslum Pa- daslis'vocem, sed nolile eqm parum curiose laudare;
sclim; nequaquammisisset Spiriiutn sanclum, quod est non dixi enim, quod idem eral infans el infanlis Itabi-
fesluin Peitlecosles. liqque ab hoc, ceu fonte quopiam tator. Flavianus tameii Pbilippensitim episcopus, ctii
diversiorti fluvii, nata suiit nbbi$Itmcfesta, eic. Paires assensi sunt, his ei aliis similibus audiiis,
n Locns iste Geneseos cum aliis quse periinetii ad cum recitareniur a nolario dixit : Horrenda ac bla-
pcenampeecaii primorum parenium, a Juliano simtil spliemasunl Nestorii dicta, neque aurcs notlrcehitce
et Augusiino agiiauir, illo ai)Cloritatem Scripiura; ampliu$inquinari ferunt.
declinaule, isto graviier nrgehie. Unde Mercator : Quis eiiam, inquit (In contradict.
Julianus. Nonesl dictum ad mulierem: Orienlur in 12 anatliematisiniNestotiani), hpc ejus aliud delita-
te dolores, aut generabo tibi gemiius,iU post culpatn tnenlum mquo animo ferai, qtto ait, Chrisium Jesttm
sensus eofutn inslitui viderenlur; $ed : Mjtliiplicans suum ipsius Dominum esse? cujus verba $unl isla :
mulliplicabo Irislitias tua$; qtto oslendil jdm. esse in < Hoc autem dico ut noverilis quam snperexceltetuel
nalurali ratione, quod se in peccntrice persona, non stimma qumdamcoiijiinclio existebat, eliamin infanle
condere, sed muliipticare, proiiiiltil; numqitam enim ipso, cum Domiiiicacaro conspicerelttr. Erat enim ipse
mullipiicanlur nisi exstantia. Hoc itaque ordine gemi- infans el infantis ipsius Dominus.> Quisumquamsuus
tus parturitionum, qui $ecundum naluram fuerat, ita r. esse Dominus dicttts est? Sed Iticcum vuli et conatur
in hominum corporibu$,sicut in pecoribus, inslitutus, quartam inlroducerein sarictaTrinilaie personamalqite
non condiiitrin Eva, sed cre$cil,ulpeculiarigrandilate subslantiam, mirm sloliditalis esl el impielalis maculis
excitatorumaffligereturahgorum, elc. inquinatus.
Conlra Augustinus: Dolorem pariendi pxnam dici- « Baluz. rectius habfel hunclocum, scilicet:....
mu$ esse peccati, scimus eniin hoc Deum sine ulla am- benedictio.Genilrixenim est incrementi providen-
biguitttie dixisse; nec dixisse, nisi prmvaricatrici sui lia. Crescile et muliiplicamini, Ct replele terram. in
mandali; nec ob aliud dixisse, nisi quia irascebalur, mosroribu$, etc. EDIT.
suum ptmvaricalumesse inandalum (Lib. vi Oper. Im- d Ponil indolormlialuzius, subnotatque sequenlia :
perf. cap. i6). iVeleres iiliti habent in dolore. Sane in Beilovacensi
b Nestorius polerat pfopter lisec verba videri ca- seriptum est indolorie, sed litlera i exptracta cst
tholicus, nisi conslaret aliunde solitum fuisse sen- antiquitus. Indoloriam reperimus apud Sidonium in
lentiis in speciero orthodoxis hseresira dissimulare : prsefatioue epitlialamii Polemio et Araneolse dicli,
habenlur enim eadem fere in concilio.Epbesino, et Kquiverbura Ciceronis esse ait. Vide ibi Sirmondum
apudMercatorem, nec ipsaqtiasicatholicosensudicta, et Savaronem. » EDIT.
cuni Patres, tum Mercator acceperunt. Dixerat
195 JNESTORII TRACTATUS~CONTRA&ERESIM PELAGH. 194
partubus constituta etonus uteri diulius circumferre, A . 10. Acerbissima namque naturam sententia con-
contabescere ipsis ssepe fetibus, interdum etiam post stringebal [Bahtz. acerbissimse-senientiae consl.rin-
fetum solUcilamesseneforie quod natiim esl, lactis gebant]. Quid enim amarius ista sententia? Multi-
nuirimento, ex aliqua iuopia, non perfrualur, curare plicans muliiplicabo ttistilias luas et gemitus luot, in
ne adversi alicujus desiderium patiatur, ne doctri- mmttiribus pariet fiiios (Genet. in, 16); et denuo :
nam aliquam infruciuosam concupiscat, ne dsemo- Maledicta terra in operibus tuit; in mmrotibut man-
num incursione vexetur, ne morbo liujusmodi niace- ducabi$ panem omnibut diebut vitm tum (Ibid., 17);
retur qui sanitatem difficuller admittat, ne sub ali- et iterum : Spinat et ttibuloi ejicict tibi (Ibid., 18).
cuj'us amaro jugo paupertate aliquando rapialur : Quorum sirigula non aliter medicinam sunt conse-
horum tristium omnium naturse sermo magister est cuta, quam ut [ Baluz. om. ut] unicuique vulneri,
brevis: In iristtlta paries filios. quod erat proximum et familiare, a contrario reme-
8. Miserabilis est isia infelicitas : quod voiivuin dium afferreiur.
enim et optabile fuerat, fil postea fugiendum. Des- 11. Et respice omnium nariim tristium senlentia-
pondentur generandorum filiorum habentes cupidi- rum a Christo prsestilam resolutionem. jtfu/ltp/ieaiif
(atem.et bosin moeroribus pariunt.Desiderantfeius, multiplicabo tristitiat tuas el gemitus tuo$;' per hoc
et conlra mensiura quibus hi sustinenlur vociferan- B solvit, ubi diclum est: Ave, gratia [Balur. add. Dei]
tur decursum. Optant gaudenlque fieri matres, et plena (Luc. xni,-28).. In trislilia paries fitio$; solvit.
[Balus. om. et] eorum qui geniti sunt, slimulalse se- per id quod scriplura : Benediciut fructut ventrittui
pultiira [Baluz. simulatice sepulturam], diem illam , (Ibid.). Maledicta terra in operibus tuis; solvil per
- sui partus causam fuisse prsesenlis querunlur inoero- illud : Gloria in excelsisDeo, et in terra pctx(Luc. n,
ris; planctibus illud videlicet confirmanles, In mm- 14). Spinas et tribulos terra ejiciei libi; [Baluz. solvit
roribus patie$filio$(Gen. in,17).Huicsentenlisesot'iiim per] per spinarum coronam capiti tuperpbsitam (Joan.
est quod nascilur et qriod parit : unum eorum in xix, 5) (eradicatione enim dignse fuerant, quia tanto '
mosroribus pariens, alterum vero in mceroribus na- capili propinquaveranl). In sudore vultu$ lui mdndii-
scens.' cabis panem; solvit per id quod ait: Panem, quem
9. Sed miseralor Dominus non despexil illos na- ego dabo vobis, caro mea esi, quamego dabo pro smculi
turse fetus condemnatos; sed feminse in uterum vita (Joan. vi, 52). Solvit, quod adversum nos ser-
advfeniens, vertit iri illa matre consueludinem pa- penti dictum est: Tu ob$ervabi$ejut calcaneum; per
riendi, mutavitque in illa partuurn leges (parturilio- hoc quod dictum est ; Dedi vobit poteslatemcalcare
nes euim sanclae Virginis imrauries a moeroribus
n et i, 19). Solvit illaro,
prseparaverat), et naturse humanse malrem donavii super serpentes scorpios (Luc.
facta est, nuditatem, per resur-
innuptam, non spernens feius nupiiaruni, neqrie quse post peccatum
despiciens. Et hoc modo [Baluz. El post aliquanta reclioiiis glorise incorruptibile vestiinentimi.
ibi : Hoc modo] nalus Ghristus vitam tei'renam in 12. Horum omnium in nullo nulli pars est cale-
coeleslemconversalionem Iransferre dignatus est. .churaeno [ Baluz. cathecumino ]• Et a quoniam ap-
CASTIGATIONES ET miM.
a Hic me locus admonet dicere nonnihil de per- iltu$tremut. Chtistus bapiizatur, simul descendamus,
vulgata opinione quorumdam exislimaniium (Viceco- iti sitnul ascendamus,et caetera qusevnanavra minime,
me$tib. i de Antiq. Bapt. Ritibu$c. 19 et seqq.) duo- /baplismo Christi maxime conveniunt, opinionemque
bus tanltim diebus olira in Ecclesia baptismum cele- deponei,
brari poluissfe, Paschale nimirnm et Penteeosle; Colligb deinde ex oratiorie 39 jam.laudata,.cujus
cseterisinterdictum, nisi necessilas urgeret. Fateor initium est: Sfl.ictas luminum dies; ad qiiem perveni-
hunc mofem in Ecclesia Oceidentali, saltem cisma- mus, quenlquehodie divino beneficiocelebravirnus,prd
rina, obiinuisse; nec obtinuisse lanium, sed etiam principio quidem Chrisli mei, hoc esl, vermluci$ om-
legibus sancittim; at contendo in Ecclesia Orienlali, nem homineniin mundutn venienlemiliuminanlis, ba-
prseseriim Constantinopoli, aliter rem se habuisse, plismutn habel; meatn quoque purgalionem operatur.
tresque exsiitisse baptismi dies solemnes, festum Ju- Quocirca divinam vocemaudite : Ego sum lux mundi
minum, quse Epiphania, Paseha et Pentecosten. .j.
"
(Joan. vin, 12); et proinde accedile, illuminammi.
Id colligoprimtim ex oralione, quam Nazianzenus Tempus regeheraiioni$,desupcr gignamur, etc.
liabuit postridie lumina (Oral. 40), quaque in eos Cnlligo terlio,partimexPratospiiiiuali;Cap.214),
ex uno solemni die in alterum baplizaii differe- ubi flt meniio soiemnis baptismi in Epiphaniis cele-
' qui
bant, vehementerinvectus est: Hoc et illud causari$, brati, et miraculo quotannis divinitus comprobaii;
inquit, atque excusas excusationesin peccatis, luminum tum ex lelrasticiiis iambicis Damasceni in Epipha-
diem exapecto, Puschalis festum pluris facio, Penteco- niam, quibus prolijtissima fit mentio baptismi hoc
sten exspeclabo. Cum Christo baplizari prmslal, cum die fleri soliii.,'"
Chrislo in resurreclionis die ad vitam redire. Spiriius Colligo quarto ex eo quod. inter Grsecos canones
idventum honorate. Quid postea? Veniet vilm finis in nullus reperiatur, quod sciam, qui duos tantum dies
Jiequam non exspectas, et in hora quam igneras, etc. haptisrao tribuat; unde vix iiou bpinor variam fuisse
Juvai consulere Niceiam ad hunc locutn. variis in Ecclesiis pariicuiaribns co.nsueludineiii :
Si quis vero cum Pamelio putet (In notas ad lib. nam Basilius (Serm. exhort. ad bapt.) iradere vide-,
Tertull. deBaptismo),diem luminumfuisse imarzxmiv, lur non admodum obscure in sua Cappadocia duos
quam nos Puriflcalionem Virginis vocamus, qtiando tanlura dies servatos fuisse. Cerfe in Thessalia in
proceditur cum candelis, legat ille inilium orationis solo Paschate fas erai baptizare, quod, a Socrate
laudatse,"eamque conferat cum prsecedente (Orat. (Lib. y cap. 21) et Nicephoro (Lib. xn cap. 54),y
89), quae inscribilur In sacra lumina; atlendatque veliu abnorme quiddam et multorum saluti uoxiuro,
ad hsec verba sub finem, Christtts iltuminatur, $imul reprehensum est.
m MARll MEftCATORlS TRANSLATlONES VARIORUMOPUSCULORUM. m
propihquat bfptismi tempus, honum est [Batuz. add. A etiartl ipsi hifefgahltlf. Aufferet enim seenih tihiis-
et] hos breviter commonefe, tit rioii sfe talibtis pri- quisque poenalei!senteiiiias adversum hatufarii prb-
veiit muiifefibnS,tt raoiie prifeventi; quifi immo, rie latas : Monenim factus [BaluZ. om. faClus] estb paf-
quibtis; nlaiis obligatus Adafti fesf, ipsis et taniis tiCfepscQfporis fejuset sariguinis, qui per baplismum
CASTIGATIONESET NOm

Colligb qiiirilo ex eb paritcr quod ojrines canones ut liberiiisintereapeccarent.soluiinimirum legihus,


avifecqmjie tam diligeii.ter cpnquisiti, ut duplius tum religionis, quae sanclorum vilam prsescribit;
taniiim aiebtis conferri bapiisirium potuisse proba- tum Cbrisliaiii conjugii, "cujtis sanciitas violaia se-
Tfetur, ad sofaViiOcfcideitfis Ecclfesiam pfeffiheatii; yfefiiis vindicabatur; fiim poehiieniiii! de pecCatis
nec earo quidem loianl, sed laiiiuni cismarinam, ut posl bapiisintim admissis, quse, ut fercbani lempo-
quisque facile intelligat, si modo vei cnn^uluerit ra, durior et eral et videljatur hominilius non ad-
collectionem Cresconianam, in qua sunt decreta modnni piis.
Sificii ad Hiinitiferiura Taffacorierisem, Leduis ad Norirtiilli,fateor, ipsis qutique siiaderiiihus Palri-
episcopos Siciliae alqne Campanias, et Gelasii ad hus, se qtwdam veltil lirocinio proliabant excole-
episcopos Lucanise; vel ea perpenderit qtise r«(fe- baniqiie ad saiiciirooniam, vitae qnam in baplismo
runttir, tum ab aiiis pomificibus pra?scriptii, finii a tovefent : sed isti pauci fuerunt pr;e aliis illis quos,
cbiiciliis'Geruiideiisi(Crip.4J,Tb'!elario xvn (Cap.%), "« pfoptef ihdighiiatehi facti, vehemferilihiissa'peora-
Parisiensi u (Lib. i cap. 55), Mfeldensi (Cap. 44), licnibus insectali suni Palres, scd iniprimU Basiliiis
Triburiensi (Cap. 12), Moguniinq sub Rabaiio (Cqp.. Magnus, Gregorius Nazian?enus, G-reg-nriusNysse-
&).,et aliis, ntis, Clirysostomiis, nliiqiie plures, quortim tam
Coliigo dfehiqrie ex ipsis sanctofuni Siricii fet consoria est Oralin, hl noii temerfe qtiispiam cbn-
LeoniS epistolis, quibtis cum prohibere voliierint rte jecerii cmisequenles ex prioribus ea inuluatos quse
mos.Graecorum in Sicilia aliisque vicinis Italise re- altulerunt,
6 Ex hocetiam
gionibus gliscens, faiiiis serperet; immq ne ajier,1 locointelligimus, inmpre positum
Ibiige cofnipiiof, iriducefeiuf, cjuo iioniinHI ipsis priniis lemporibus, corpus et sangUinem Christi
quOque apostoloruffi roariyriimqiie halalitiis soleiu- rfecens baptizatis prsebere : ut qiiemadinnduni sa'
nem promiscuse multiuidinis bapiismum celebra- craniento (idei inEeclesise membra adoptati fuerant,
rent, agiioscunt procut dtibio aliud apud Grsecos ila sacrainento charilaiis sanctissime cOlligareniur
qtiatn apnd Lalinos jn lisii fuisse. jnter se, ei quasi adunarenlur, ut loquitur Augu-
Quod vero cuiii duobus tanium diebus baptizatum stiuus.
fuisse solemni rilu iu Ecclesia Occidentali dicerelur, Quaesuper ea re dixil Nestorius, tradiiione accepit
fexcepiaest cismarina. Id factum propler AfriCanatri a majoribus,, lianc eni.ni consueiudinem testantur
EcclesiamVih qua aliud aliis lemporibus ohservar Diojiysius (Lib. de Eccles. Hier. cap: 2"),Gffegofius
tum videtur, nqn tantum in diversis prqvinciis, sed Nazianzeiiiis (Orat, 40), Chrysosiomus (Homil. 20,
ili ipsa qffoqtifeEcCleSiaCarihagiheiisi. tertullianus ad illuniinand.), elc,
enim ( Lib. de Bapl. cap. 19 ) Paschatis lanluin et Grsecis cun^eiitiunt Lalin.i, Terluliianus (Lib. de
Pentecosies niehiinit, cum recensei bapiismi dies, C Pudic. Cap. 9, et Ub: de Btipi. c. 19), Ambrositis
imino reliqtios exciudit his vPrbis : Cmteturii oinnis (Lib: w. de Sacram. cap.'%,ei lib. de iisqui myilet.
dies Domiiii est, omnis hom, omne tempu$ habiie iniiian. cap. 8), Hierpnymus (Adver. Lucifer.).
bapti$mp. Si de solepmilate inlerest, de grqtia niltil Neque vero soli adiilii, sed infanies quoqqe re.
refert. At Victor Uiicensis (Lib. ii de Persecui. centes a baplismo iiiiiiabaiiinr saeris inystferiis :
Vtindtilicti) naitat ingens roiraculun) in baplismo hoc tamen diserimihfe, qUodilli sub utraqufespecie,
Epiphaniorum coniigisse, qnippecsecum revelalione bi sub sola yini coromuiiicabant.
divina raonitum ul illa die ad Eugeninra Carlliagi- De coinmuniune infaniium in Ijaptismosuperfluuni
iierisfeihp.fefgeret.Et episcPpuspostquam fonlem quo est aflerre iestiiiioniaPairuiiiGrapcorum;cum Oiien-
bapiizareiiiuf accederitesad fideih beriedixissel,Pculos lalis Ecclesia litinc nioreiii a majoribus accepiura
a htituta ClaUsoscon.ingerel, aique aqua ablutps ape- eiiariihum servet, ut videre est apud Jeremiam Coii-
tirel : quod perinde accidit qlque revetaliun fuertil, staiiiinopolilaniim.
uriiversis, qui ad solemiiem bapiismum confluxetant, E Latiiiis testis est Gfegorius Maghirsin Sacra-
tlupenlibuS ad latUuihniiraculunj. ihentario, OVdo Rpmanus,-AiiseJiiitis, yel quisquis
a
. Priscis illis leniporibtis, non slalim ab ortti est aiitis anetnr Cbiiinieiuarioruin in Lueain, Hiigo
CQnfefebaiur baptisraiis, ut litinc fit; sed diu saepe ViclQriiiiis, etc. In Sacranieutnrio Gregorii sinii h;rc
dilTeiebattir, noii lantUm ab adtiltis, qui stia spoiita verba : Ponitfett redit in sacrariuth, exs,peciati$,ul
accfedfebani;sed eiiaiu ab infaiiiuui pareriiibus,do- cuin veslili fuerinl infantes, confiririeteos. qui etiam
hfeGadiilti fiereilt. non ptohibentur lactari anle sacram cirripiunionem,
Omnes tamen interim, dum baptismi leftipus ad-; 'U si necessefuerit, eic. Eadem habeniur in Qfdine Ro-
yeniret, cerisfebaniiiriiitferCliristianos : adulti qui- mano
dfein,prnpief caiechunienoriiiil iuimen, qtiod profl- Qtia aulfeii)ralione minislrarfetur infantibus sacra-
lebannif; iitfaiues yferp, quia liioiibus Chrisiiaiiis meiituin sola spefeie viiii, discere- est, pariim ex
imbuebaiiiur a fideiilms pareniibus. Gregorio, Magntf et Ordiiie Romano, paftiiij ex Hu
Causa hoii impfiibabiiis diflcrendi, quoties peri- gonfeyicloriiio : nenipe recerts baptizatis, pfius.quam
ciiltnn nipftis iioii inimiiiehat, fuii ha;c una pro lactis quidquam Suniefferit,nisi in bunyiia necessi-
iiifaniijius, ui Chfisii juguiii siibireui volenies, taie, stiutii S;icerdos digiitin) sacro, calic0 iiiliucluni
ijltidqtie pbsiea taiitp religiosius ferre.nt, quanio pru- sugeridum dabat.
deniius elfegiSsfent.Eeclesia: tanieii posieripribus Vix certo delitiire possim quo lempofe desierit
teiijporibps vetuit, ne uiira coiisiitutuii) tempus mosistfe, queii) Victtirious priniariam Ecclesiminsti-
niora fleffef: qiiLBprovida luit erga infamfes pietas, tuiionem vocat, quemqufesua seiaie, dato pro sangui-
ne propter moram incidefent in (lericulum salutis. ne Doiniiiico iiifantibus viiio, abiogatuhi queriiur,
Ex adailisaliqui, quoruih efat in speclera lolera- pf reVocarioptat. Posset aliquid siipef ea re depre-
bilior fatib, ad ipsom quoqtie iiioriis peiiculum dff- Iteiidi ex yfeteribus rlluum iihris, post annum niil-
feffebaiVt,ut baplismp, quein inlellIgeba"ntab omrii lesimum, quO ndndum liic rittiS aiitiquatus fuerat,
reatu pufgafe, inter iriofieiidiirij susrieptb, secuiio- conscripils.
Cfessalriits ex hac vlta migrheul. Ditijiifebsiiitalii
197 NfiSTORli TRACTAfUS CONTRA HiERESIM PELAGIL im >
bas «erilenlias sPlvit, et figuraruih socius [Ba/iiJs..A A.autem quse non vocantur tamquam jam vocarentur.
Hori facius veibfum] factus, non vferOfunlexeitipla- 5. c Oquantorum donorum gratiaruni actionem,
nOh Adam, Deo meo [Baluz. om. meo] non reddidisti!
riorum, replfehitur perfruilione.
* Et ffeliquaadrem pfaeseiitemmiriilriepef tihentia. Fictus es ex pulvere, in paradiso habilabas, in
abundaniia deliciarum degebas, expers dolprum yo-
SERMO II. lupiate fruebaris, absque cura ulla libi divitrae in-
Um ejtiidem irtidatut tiliits 6d pdpulum ih Addm. iluebant, Dfeiquoque dispipulus eras,-[>3a/u*... eras.
Etpost paucaibi: Conscriptor ] conscriptor primus
CurbicsermosecundoJpcpreppnalur, pumquartus sit
sefinoheiii. iiominiiiiifacius es, astitit tibi fera besiiarum nalura
dicetuf ad sequeiitfeiii
in eoditieiiiariuscri[i(o,
Haliitus videlur eodeftianlioet eodemlocoac die tioitiU rafionabilibus obedieniior, legem lulisti in nomini-
nica, cumsnperiprsalibalodiclussil prsecedetis;sediidem sermone cum Creatore
aufliefuritPelagiahi,de peccaldAdainiloluiiigeiiusSutfti) hns animalium imponendis,
obligantis,etde advenluGhristiloium repafantis disse- muluo ntebaris.
renlem, Sermp disertus est, licetsub finemlevieratque ' 4. d Et potl aliquanta ibidem. Angeli ad peccato-
juveiiiiidf.Gapite caret. i
Diviclituf n dupVJeciih
partes.
riim offensi corruptelan), pcenam nostram differri
1. Et auditorum me, qui exspectant [Batuz. me [Balu*. nostrara ut disficile sentieiites] seiilientes,
expeteniium] doeliinam, desiderium moyet et im- B \ non mediocriter movebantur, el adeuntes peum
becillitas ad silentium magis impellil; atlamen vim clamabanl : Vit euntes colliaamus gjzqnia(Matlh.
segriludinis sacerdolalis olficii debituin vincil. xui,28)?
b
2. Moxenim, mandato priecedenle, tamquam ex 5. jpsemones nihilominus sperabant, aut [Baluz.
eo ostendens nalurae huroanse in sapienlia profe- velul] Sodomilicam totius mundi conllagraiionem,
cturii, aitert Adse conspectibus anininlia, qui, ad aut diiuviuro, rit [Ba<u«, pm. ut] Noe tempore, ve-
uniuscujtisque naturam, singulis ex tempore voca- heinentitis exspeciabant, * Diabolus autem profere-
btila imponebat, et fontes noriiiiium, scatilriensquo- bat, qiiod est adversiis rialuram, illtid cliifogfa-
dammodo, feffiiridebal.Et ferat quidera Deus vocans phum, quod scriptuin est :{ Terta e$, et, in tertdtri
qumnon eranl tamquamqumessent(Botn.iv,17).Adam ibit (Genes. ui, 19 ). Et instabat ex hoc , g.e-
CASTIGATIONESET NOTiE.
» His verbis Mercalor aperte satis leslatur se non offmoi copio$aptomissione ftuslrata, ad divinilatem
relulisse inlegrnm sermcnem, prout a Nestorjo di- non potuitpervenire,e.tc.
ctus est, quemadmodum nec tres alios sequentes, Locus iste, licei longior, yisus esl afferendns, par-
sed ex singulis ea delibasse quse ad rem snam per- tim quia liujus temporis opiiiionem coutiiiel t|e gra?
tinerent, id est, ad confulandam iiseresiiii Coelesiia- tia orationis; parlini ut catholica veritas non ora
nam, de mortaliiate Adanji. sacrilego Nestorii, sed sanctiore sumrai Ponliflcis
Suspicor ea quse . praeiermissa sunt, a Nestorio, G C traderetur.
Chrysoslomi, ut erat solitus, exempluin secuto,ad- d Videlur interposita fuisse hisioria, tum peccaii
versus eos qui baplisma differrent dicia fuisse. ab Adamo inobedieme commissi, tum latse a j)eo"-
11Mulia proeul dubio desunt, eaque speclamia, vel sententise, noii lanliiiii in reosipsos parentes, sed
ad formationem homitiis e limo terrse, vel saliem ad etiam in filios irsenaturse exstittiros ; qtiam lamen ob
ejusdem collocationem in paradiso volupiaiis, vel senleiiitiam iioii contiimo mortui sunl homines, sed
etiam ad imposiium a Deo mandatuni abstinendi ab moriales evaserunt, eo quo. ssepe dixit Augustinus
arbore boni ei mali. Horum eiiiro irium menlio fil, niodo.
non solum cap. in Genes., anle narratioiiein addu- e Post menlionem faclam dsemonum, diaboli me-
ctorum aniiiianiinm ad Adam, sed eiiam nuro. 5 minit singulari ntiniero, more sancioriim Pairuro,
islins serinonis, ubi Nestorius, conversa ad Adanium qui eo nomine appellare solent iiniim ex pra^varica-
oralione : Fuclus es, inqtiil, expulvere, in paradiso loribtts angelis, quem,Chi:isiuj (Joan. xn, 51; Luc.
Imbitabas,in abundanliadeticiarumdegebas, etc. xxiii. B3; Marc.t, 15; Maltli, xxy, 41) principein
* Gelasiuspapa posi explicattimdiaboli supe.rbien- liujus niundi, ppleslateinienebrarum, et Satunam ho-
lis lapstim, conceptanique invidiam erga honiiiiem , minavit, cui ei angelis ejiis paratum dixit ignerii, iti
qtiem secnndm condilionisimaginem Dei vpcat: Iis- qtietn nialedictos ire jubet, cum forn)am supieini ju-
dem nwiibus, inqinl (In opusc. conl. Pelag. ), aggre- dicii reprseseniMt.
dilur iii sscurilatedegeiilent,qitibusde summis ad ima EuiroieiiiAugusliniis vonat principemimpimcivitq-
muleconfisuiipse decidetat. Hitic illa felicitusparadisi iis,aiqueimproborum capui; viilgo tucifer dkiiur,
primis hominibusconslarenon potuil. Dinc tlla primm JJ i crednurtpie tenere in reliquos dannones p.rincipalum,
condiliouis inleqrilas, dum ita de se fidit, lamquam sive privil.'giii antecellenlis naiurce, siye quadaui ty-
ipso, qiti condiderat, non egerelj nec de percepiis agit rannide post iniquara aliorum, quos sbliiciiayit, de-
gratias, quod nusquamfecisserhemoraiur; nec de con- fectionem.
servandisqttm sutnpserql, poscilauxilium; necadeum Crediiuf et parentes humani generis, coilecla in
etiam pulsala lentaloris accesstt, devota concurril el Dei ultoris imagineni rabie, per se tefatasse, cuhi
consttlil, sumquese credit inter prospera voluiilali. alios soleat iiiinisierio dsemonuin,ul Palres tradunt.
FaCilesine prmsidioCiealoris patuil deceploris insi- Persequoqiie diciiur, praeiiividenlia in ileserioGhri-
diis, el in prmvaricalionemfracla consequenlerilliciti, stiim aggressiis et in aiiimau)Judse iraiiiisisselradendi
condiiionemprmfixmtnorlisinvenil, meritoqiieestcom- Domini consilium, elc,
pelenli tnbjecla vindictm;quomam uec de boms fuerat IlJe esl, quem specie draconis cum Michaele veiut
devota reltnendi$, nec malum prmcaverat ant.eprmdi- jcmulo pugnasse, ei a victore alligaium Joannes A-
clum, dum per majof>$gmbitum pQte$tati$_Deuin sei postolus inducit (Apoc. xn, 7 /, qtteinque ait accusa-
$Micet fore prmsiimentis, foveas lio$tili$persuasionis torem frqtrum nostrorum aiite cpiispectumDei nqstti
incurrit; el qum,$i sup ordine mansissetgrata faclori, :die acnpcte (lbidi 10), atque hinc diaboli nomen ac-
perpeiuumstimmmcommerciumdeilaiit poiuistel ap- cepit. * Notant Paires, statim prolaU insefpentem vaa,-.
wehendere; competenler,$inedebiio$ummm- divinitati
199 MARII MERCATORISTRANSLATIONESVARIORUMOPUSCULORUM 200
nerationes nominum morte consumens. nioriiflcationem [Baluz. justificationemj quse per
6. Inlaiifa itaqut> rerum difficultate, cum esse- beatara Mariani generi obvenerat referebal; illeob-
mus spebus melioribus deslituti, fit naturse recon- tendebat [Baluz.referebat; intendebat] in, paradiso
ciJiatioiium roaxima copia. Nascitur enim Medialor escse incontinentiam [Balus. escam incontinentium];
orbis et Dei,non sicut Jeremias, aut quilibel alius Chrislus a contrario aceto potatam in se humanam
prophetarum, qui contempli sunt, sed qui habet naturam nullum ob peccatum esse monstrabat.
liorum qusevult datricem .conjunctam sibimet Dei- 8. Solvitomnia qusecumqueadversum nos diabo-
tatem; non unius gentis mediator, sicut Moyses Ju- lus allegabat, el caUssehujus victoriam prsedicabat,
dseoruni; sed, sicut Paulus inquit: Vnus Deus, et dicens : Nunc judicium huju$ mundi e$l (Joan. xn,
MediatorDei el hominum,homo Clirislus Jestis. aHo- 51). In me, inquit, judicalur hic mundus, demea
mo persona, qua videtur et parel; Deus autem con- Incarnatione superatur. Nunc, inquit, judicium ett
juncia Deitaiis natura; mediator pro natura nostra hujus mundi, et princep$ huju$ mundi mitletur foras
adversura diaboluro suscipiens causam.. (Ibid.), tamquam de judicio.improbus Calumuialor,
7. Ille peccatum ex Adam tamquam chirogra- exsolutum cliirographum proferens, et in non de-
phum proferebat; ex[Balug. et ej diverso Clirislus,. 3] bentes infestus insiliens.
ex carne sine peccato debili hujus evacuatione nite- 9. Sed hoc beneficiumomnibus conferi lavacri salu-
. batur; ille condemnationem quseper Eyam advefsus taris necessarium sacramentum: qui enim ablulus est
totam naturam proeesserat relegebat; Cbristus vero baptismo, fit illius domesticus, et concorporatus, et
CASTIGATIONESET NOXE.
ledictiorie, qua jussus est ferram comedere, dictum Nestorius autem rescribens Cyrillo (Part. i conc.
homini a*Deo; Terra es, elin terram ibi$; ut allego- Ephes. cap. 9) verbis catholicis videtur loculus. Quia
rictis verborum istorum sensus indicaretur, homines enini, inquit, mortis factutus erat Apostolus menlio-
nerape a diabolo absumi perdique propter peccatnni, nem, ne quis hinc DeumVerbumpaiibileesse colligeret,
non animo lanlnm, sed etiam corpore, quantum Deo subjungit nomenlioc,Christus,quqdutramquenaturam,
permiitente licet. Unde Nesiorius alios interpretes palibilem,inquam, et impatibilemin unica personade-
seculus addit: Et inslabgl ex hoc generalioneshomi- notat, quo idem nimirum Christus palibilissimuset im-
num morle absumens. cilra periculum concipi queat; illud quidem
a Possel aliquis suspicari suam Nestorium prodi- patibilis
secundum humanam naluram, hoc vero secunditmdi-
disse hoc in loco hseresim, qua duos in Chrisio filios, vinant.
duasque asscrebat personas, solo hiorali nexu con- Et paulo post (Ibid. num. 2): In eo autem laudo,
junctas. Videtur enim humanampersonam admittere, quod distinclionemnalnraruin, secundumdivinitaliset
qua Christus cerniiur et paret, dirisiumque sola humanitalis ralionem, harumque in una persona con-
conjurictionecum deitale, Deum dici; qui purus Ne- junctionem prmdicas, quodque Deum Verbum riliere
storianismus. Vferum potuit dictum illud catholice .exmutiere orlu mininteindicjuisseaffirmas,el qued di-
intelligi, mediatorem scilieet vere esse et hominem, vinilalem pali non potuisse diserle pronuntias; limc
propter indutam a Verbo formam hominis qua nobis enim reverael orihodoxa,et vanisoinniumhcereticorum
appareret; et Deum, pfopter formain seu iialuram circa Dotnininaluras bpinqtionibusquani maximead-
Dei fofmse hominis conjiinciam. Credibile lameii n versa sunl.
est, hseretico sensu vafrum hserelicum locutum Veruni facilisest totius dilflcultalis solutio, si mod
fuisse. observehtur duo : alterum, nomen personae accipi
Proderit tamen hoc in loco nonnulla cum Cyrilli, posse, et reipsa nonnuinquam accipi- a Pairibus,
tum Nestorii dicta explicare, quas sua vel insolentia, sensu, si licet ita loqui, theologico, pro liypo$la$i
vel obscuritate facere possunt negolium. Videretur nalurm ralionali$; noiinumquam sensuquasi forensi,
enim forte cuipiam minus oeulato in his rebus, a pro eo, qui jus habet atque aucioritatem res gerendi;
Cyrillo Nestorius in eo reprehendi, quod ipsamet est allerum, differre pluriiiiura id quod est, conjungi
• calholici dogmaiis formula, ac quasi tessera; et a naturas, vel assumi nattiram, ab eo quod est, cori-
Neslorio Vicissim approbari, suumque dici, quod jungi personas, vel assiimi personam solam : si con-
Cyrillus v.aBolt.zaTona;pTonunliat. junguntur personse, vel sola persona assumiiur, ne-
Cyrillus igitur cum Neslorii sententiam exponeret: xus esl, ut aiunt, moralis larittih); si vel naturae con-
Cmlerum,inquit ( Lib. de Bect. Fid. ad Regin. num. jungnntur, vel assumilur natura, intercedit nexus
13), nomen Iwc, Chrislus,, quidam ne$cio quo modo eiiani substanlialis. Utautemassumaiur alicujus per-
Dei Patris Verbo, etiam seorsumac per se, hoc est, ul sona, salis est si species ejus induatur, ejusque
exlra carneihpositummenteconcipitur, convenireas$e- paries agantur et locus leneatur; sed si natura vere
runt ; moxvero in illum qttoquesimilitet illud compe- dicehda sit assumi, necesseest accidal,Zvacn;'yvo-tv.n
tete contendunl, qui ex sacra Virgine hatus est, prout v.al ovcjtaiin;.
hic quoque per se separalim subsistere consideratur; Nestorius igitur locis?anlea citatis personse nomen
poslremo ambobus simut, perinde ac uni,' congruere accepit forensi more; quare, licet reipsa conjunciio-
tradunl, ratione nimirum cbnjunclionis,ul ipsi loquun- D nem natuiariim faclam dieeret, secuudum soium af-
iur, in unam illos personam colliganlis. Nam vere il- fectum en v.oivaviavrH; abBtvria;, nil mirnin lamei)si -v
lius secundumnaiuram unioni$nulla apud illo$ habe- faciam simul aflirniaret in persona, Verbo scilicet
tur ratio, eliam$iunam hanc mysteriihujus viani pla- induenle formaro hominis.,eique dignitatem commu-
nam, el ab omnierrore lutam propositam habeant, et nicaute; nil miruin quoque si ea de caus.i reprehen-
hmc illatum timulata confessionon est sincera, sed sus fuerit a Cyrillo velut hsereiicus. Laudandiis alio-
alti veneniimposturmqueplena, etc. quin lamquam calholicus si nomen persorise, ut
Et strihens ad Nestoriiim (jEpi*!.2), cum caiho- Cyrillus, more iheologico sumpsissel. Deinde voluit
licam senlentiam expOrieret:As$erimus,ait, Verbum coiijungi personas naturarum duarum in Chrisfo,
unita sibi secundum hypo$lq$imcarne, animala ralio- eamqne conjunctionem vocavjt •jzpoo-amv.-hv tvao-tv,
nati ariima, inexpticabili incomprehensibilique'modo propterea quod una alterius jure el honore fr-ueba-
horitinemfactutn, et hominis filium exstitisse, non per lur; sed hoc conjunctionis genus, quam crvvafeiav
solam voluntatemaut beneplacitum,»u5t u; h itpoir- dicebat, Cyrillus pro eo ac dehuit, acriter insectatus
ptovuu,etc.
ixij/ti itpoo-inzov est.
^ NESTORII TRACTATUS CONTRA ILERESIM PELAGII. ,202
301
familiaris, qui illud chirographum solvit, et curti.A haptizata natura : Coexcilavil nos, el consedere fecii
'ipso coelorum efficilur Incola : ubi enim ego, inquil, in coslestibusin Cktisto (Ephes. n, 6), cui est gloria
iiMe et minister meus est (Joan. XII,26). in ssecula.
10. Manet autem debitor catechumenus, tamquam SERMO III.
evacuavit alienus; a cujus Ilem c ejusdem ttactatus m d ecclesiapublice habitus,
f.-ijjus qui chirographum,
tariima cum de carne migraverit, angelis perduclori- cujus initium est, Sol quidem, etc.
Visum est hunc sermoueni,quemadmedumet sequen-
•bus animarum se interponens diabolus, Hanc, inquit, tem, exscribidebere primum,proutreperiturin excerplis
rmeannexstanlem cur eripitis animam? Meum jus, Marii; deinde"integrum, ut habelur lomoVII Operum
editoruma Savilio: nonnihilenimdiscriminis
raeara invaditis possessioneni, meos invaditis debi- Chrysoslomi
intercedit; quod conjecturseposteanon improbabilioeca-
toresi et si etiam id videtur, quod fit apud [Baluz. sionerodabit.
«iosteiiam videtur apud] homines, melior hsec de 1. Sol quidem supra terras altior factus, et ad nos
dWiechumenisoralio obtinebit, addente [Batuz. obti- usque ex Oriente discurrens, noctem mutat in diem,
•wei, hsec addente] diabolo: Illi eis in terris ecclesia- somnum [Baluz. somnos] excutit, et nos operibus
'rum januas claudunt; vos aulem ad eorum susce- reddil; lumen autem scientise Dei de somno desidise
•ptionemde coslis occurrilis. Juri meo, o angeli, vim animum suscital, cogitationes illuminat, et eas eri-
iinferre conamini. B git ad virtutes. Hanc nobis lucem illucescere erit
11. Quid enim vobis cum catechumenis videtur semper optabile; et solem quidem islum visibilem
esse coramune? Non sunt renati ex aqua et spiritu, si quis non videat, vivit, siquidem vivit et [Baluz.
iit perducaniur a vobis ad regfta coelorum. Hsere- orn. et] csecus, auditu tantum solis notitiam habens;
riilali, quaeobnoxia mihi est, non renunliaverunt. auimse vero, si ignorent Dcum, sine sole surit pror-
*>Evectiouem regiam non habentes, cursu regali iter sus mortuse, tametsi quispiam eas vivere suspicelur,
quo pactoconOcient? de quibus eiiam Dominus ait: Siniie mottuos sepelire
1%. Sed hse nunc diaholi adversus naturam olj- moriuos $uo$ (Matlh. vin, 22).' t
mutuere allegationes, cui cura iiducia reclamat illa 2. [Baluz. Et post aliqttanta ibi:] e Sed ille qui
CASTIGATIONES ET, NOTiE.
'• a Haec
pene poetica fictio plus habet artis orato- nuus, in duos apud Mercatorem dividi: apposifum-
Tise, quam sincerse iheologise, quamvis rion absimile que fuisse siium posteriori exofdium, aliaque non
^uiddam legatur etiam apud auctores Nestorio me- psiuca, quse in Grseconulla sunt. Opinor tamen non
iiores. improbabiliter dici posse, vel a Mercatore, vel po-
t> Alludil ad ea quse hahentur lib. xn Cod. Justin. tius a notario, posterioris sermonis fragmenlo sub-
lit. 51, et in Cod. Theod., de Cursu publ. angar. junctum fuisse prioris excerptum, quse pars si suo
et parang. Esf aulem evectio licenlia cursus publici-C corpori reddita sit, ut cerie debet, toiam auferet,
«surpaiidi, data vel a principe , vel a prsefecto prse- vel perturbationem, vel dubitationem. Observa de-
torio, functis dignitate civili et miiitari. Cnrsus vero nique sermonum titulos , sive oscitanlia, sive impe-
publious, quem flscalem Sparlianus, Nestorius rega- ritia notariofum, ita confusos esse, ut sin minus ex
lem vocat, eral bbsequium ceriis. locis, in publico aliis locis atque etiam conjectnra reslituanttir, per-
ithiere, ad publicas necessitafes expediendas, consii- petua perturbatio futura sii. Duos igiturin Adam di-
telum. Hoc qui curabant in provincia, curiosi dice- ctos a Nestorio sermonesreor; duos de lucia Christi
Jwniur; qui in singulis locis, slalionarii; qui in ipsa cum diaholo. Primi hunc esse verum tilulum : Tra-
Via, deductores seu custodes. Confert igitur Nestorius clatus in Adatn in ecclesia publice habilus, cuju$ in-
ibapUsmo collationem cum evectione, transitum ad itium est, M.ultisquidem, etc; secundi : Item ejus-
aneliorem vitam cum cursu publico seu regali, ba- dem tractaius. aliu$ ad populum, in Adam; lertii:
Tptismo tinctos cura dignilate prseslanlibus, angelos Itetn eju$dem,lractalu$in eccle$iapublice habilus, cu-
ranimarum custodes cum deducloribus, diabolum cum jus initium istud est, Sol quidem, etc.; quarti deni-
•curiosis. que : Itent ejusdem in id quod scriptum est: Hsec
11Hactenus quscsitum fuit quem hic tractatus ha- omnia tibi dabo, si procidens adoraveris me, cujus
beret auctorern. Savilius post Fronlonem Ducaeum initium islud e$t', In alium sermonem.— Ila Garne-
sensit quidem supposittim Chrysoslomo (Tom. vn rius. Cui assentit Baluzius, nisi quod habeat in li-
Operum Chry$o$t.), sed non aperuit cujus foret. tulo tertii sermonis... tractatut in Adam..., ac desi-
Astferium parentem dixit Combefius (Tom. ji Bi- deret Garnerium non indicasse qua auctoritaleasse-
tlioth. Concionatorim),propter similitudinem dictio-•TJ ' ^at Mercaiorem in Ecclesia aufuisse cum diceretur a
nis; Mercator Nestorium, nec dubiam facit fldem, Nestorio. EDIT.
quippe qui et adfuerit, cum diceretur, et editum in- d Id est, in basilica S. Sophise apud Constantino*
terprelatus sit Latine, et ex ipso excerpserit non polim, quse aliquando magna, aliquando per excel-
pauca, quibus ipso paironi tesliinonio haeresim Coe- lentiam ecclesia dicebatur; in ea enim solebant epi-
lesli; confutarel: quamquam, ut laiituni Mercatoris scopi orationes solemniores habere ad populum,
lestimonium deficeret, polerat ipsa per se oraiio unde el ipsse inscribuntur habitae in magna ecclesia.
suum satis auctorem, sin minus prodere, saltem ac- Hunc lilulum prsefert oratio Nazianzeni ad Patres
ctisare Nesloriansc impietatis; siquiderii de Cliristo primi Constantinopolitani concilii; prseferunt et
loquitur non semel lamquam de puro homine. Quod multse, tum Chrysostorai, tiim Procli, elc- f-
cum bene animadverteret Combefius, miror qui po- e Christum inlelligit, qui utramque mortem, Ada-r
tuerit Asterio tribnere, viro apprime catholico, ser- mi peccalo contractam, superavit: spiritualem ni-
monera tam impium. Observa prirarim, lector, in mirum, quae Dei ab anima separaiio est; et corpo-
Grseco textu Saviliiea teriore continenie conjungi ralem, quse animse.a corpore solulio. Nolanduiti vcro
quae apud Marium disjunguntur, inierjectis solem- priorem non charitalis, ut oportebat, sed scienlise
nibus excerpentium vocibus : et.po$tea, et posl ali- privalione a Nestorio definiri: Animm, inquil, ti
quanta; quamquam fnterjici poiuerunl crebriusquam ignorent Deum, sine sole sunt pror$u$ morlum, ta-
oporteret, solo notariorum vitio. Observa deinde mel$i q'jti$piam eas vivere $uspicetur,etc. Et paulo
sermonem, qui apud Savilium unus est alque conti- post : Duplex enim in nos morlalitat grassabatur:
PATROL. XLVIII. 7
20S MARII MERCAT0RI5 TRANSLATIONES VARIORUMOPUSCULORUM. 20«
•ijCiimmorta italis genitorev luctatusijest/jexfutra.quers!AferfiuQriiam]nexiMdMitate et esca corruerat, ribft
vitam mortalitate
.:.::A\a.'ra'lw,>.ots [Baluz.
->:-..h.« et ex-iitranue
'u. i)ta>*.>..t: cht..,:tt vila morta- M& W, ^^^lM^^MW: ^iWlMCjisseM; tyeniens
tasxri^i,-
, litatem] redemit. Duplex.enirii in nps morta\itas,gras- Cjirisjus' ,a fljje et,contiheriiia;i^atas.;ad iidem eta
sabatur; uria quiderii accidens irioftali ex peccato Tfa- .coriiinentJa] Jneipit: ..pde.iherat collapsa natin-aj,
ctse naturse; altera,,qu».j|eiemiEe abjectibne coritin- '""" efa.m"inde'" resVa^raijs, ,' :' . " ' .'-,'*-. :
eit. Ignorare enira bcum, insensibililalis quse.ex '"'^fSER.Mp.ijW. '.' "'.' ..:. :,
morte evenit;ysjmjli,tudjnem .jgerit,•,JJinuSque ergo
limiiieju^dem,-,inM,quvdscriplumie$l (Matih. iv,9):
-mprtis >ppifejX;,diabo!.us. faeius.esj;j qn.sm.CJirislus.reli- $fF -°:mmallPhfcbPi>.Phi^i&t$P adorav^ris roe,
'aShsVexitii^ eujufiijjiiiitn i$ttid Iri
'es\, .alium'serm.oiiem,' etc.
tu:ns:'o Jiv oentflJiflirtc,'L'ii jUiOT-.jri ciwisij :;;J.Uj
>:fi.cat;ipji;e>leya^yit^.-animam;y!aelicc.t;ipria^ceptiSsyiv;ni- ..'i.. In.alium sfejcmpn^-^ngga^ru^epte',, reprp-
"caritibus^rigerisV fesri^e^ioite^vefo^ia^Bafiii^Jet jjlssipnun) .jngarum,.« prajccderasrmagister .smerop,r,;
pro id] quod niorlale est recreans atqii.e re,siiiu'ens. .Ji.ucta.iri me £vphis^oniiiiicain debpr^!::subjiipn,ui|,;,et
ijSipii1srfrecSiiiftV fc'oliap's'0,
" '' (juodaij ebiijiipiilMiTiTiie- .adhujus.rcdli^jiionem;^^^ l
fa|'shulevaitif. "V ,?.:,[p.aluz.Jnler;;cm)era,pt iinfta.-•;]:IIab1eo.graiiam
%''ifu}hslBA\m.'LEtpost atiqhtintaW :' Hujiislib- ^Qmniqhenti-^a/w^^om
hisj ^tuctaminis vifse imagofeiicia 'est. t3Brt'[Sa/M». Bjionejdebilirmggnara^
libi ;Iianc ^Bplu^ iip- graphum peccatorum pro nobis exsplvitjLsrseddetpro
'"pm.c ?]'ftegpice'' hi;aeseftb.*Ibi
riii;nfein'j*elevayit:'fiivjiia'nafiiVaV^yrapniciflainiagine ,m,ejquogue,agjid,L,voscpnl,rijclJiiii ^ie -eojlera lucia-
ijranbhWpV^ mine.;deb.itjim.pi.euiii. :
i'.*Itjim 'post aiiquqftta ibjdeht:,"DeclitVjuideih""Iip- _,,J.,.|/leni^pg^aliguqnta j*j%m.:,Cum..caiPrijm.iidei
lriiriinus yfctiVrii'pef"cfbQS, et"cpfpofi' slabiKtalein (iiabol^us.m ..cgrde.jperfpexi.t,.;iujnc^iocivijSilapjdalor
"pef'escain T^ .aggredj.tur, .*t;»octurnaryisa machj
fb*feriih''riatuf^ dormientis sensum dormitatione;fess.atura,-«i.a{iiqHam
.jry .• ;et ftua"
Cis~clamantis"diviriiB,fameni .desefiaiibmineS ribn _angejusJ;Q:'?iSs.aJA<)JWiurf,)i%m jaflQfVigilaiiJtis.ocjjlis
} z?,vr?,SMssiwr;
forraidare, sed etiam ibi hoc resppndere ,-debe.re: $}}ih}P%h$ig$&$£f M<^m•.qupquejperfa.erefflj^ini-
'Fferat operii Deus,"et'pefeat pariis, qiiia elTarii"sine ,serat.clariprem, rectum, inquiens, o homo, judiciura
cibo vivificator est Deus; absqne esc'a'-qubque'vivet "bfei,,'tiiesaufos'accipere.
"ciiro, siifeami;Vivfefei:pfa3cifiiai; Dfeiis';;'Mc' ihqiiijeiis, ^. .',/iem',p.p§ifilj^uanLmb,i0)nVr^yem sari.ersuspi-
.ScfigirihiP^ _catii.si'e.s.t.;qriod.-pptuisset<;eliamr:Bominum feiffitare.
..^jqu,ijs.fid,MC;iari) ;igerei)s,,:necriexspectPSyita:n);'iquse Erant autem illorjum pmniuni^prsesentiura quse'"'uiriri
''""'"
-fex«s.blo
' * il>o'dorii'Tn|it. "'.;*''."
^'°5."Ifejii0si'q^i0aidq',jbideni.:^Ppr<^ijse io|jfemljt Cfuin,letsEcclesiffi.isediflcandse.munimina.Sicut;enim
^dam^pcrt iise.G;iiPfifl!ipi:Ii?it J3ljrislMSioQuond:amj'[iBa-iniAdarirlidriiittiihi natrifa.'•acejpieh^
'
iC^^il^fioN^ilEXiiNOaW.
^ina quidem:dccidehsmot^U^ex^fetxatolfatlm^ 6lMagisifi riom]ne'^^
'''„ r'ilr' ' iri:i^Cle^iW'i^jrai^
iikeralqtimiSiiiehtfm^fectionW "Srtii^,
; illiricsmilii igravis j'USedaWMs'pi§ib»siibpf-l,aest: ifibiieriii'fexiSpfefie iblfla' .'ferat'lirfevliij.epi.seopi*. pfailp*,
-NestorimiVideipeccaVoPrigiiiaiiiM)qriatferiuS'&is"Sferi- ^el- app^bbarijS^^iioiaj,'qtfbd .Tr'ei}iii3ritiu.s^,; ; " ''"'.Vei -casti-
' "
-sisse">3iPeJagianis,'>'deigraiia-5riTerior"g;1Qhinin gyntisiV^uMVn.tferdrimaccfdfebaj.'' '":
•serisisseJ.Cufriaeniriifai;'siis fessei^ialiVWi*)! 1
liffmafVajri r'"_Eirat!flfe'Vi™afvsvd.f^u.t'pTtfrjWijm iiririsae.piesbyte-
•.exipecqaloHtfactairi^TriPfialerii,^liiibolprii'"urriusqiiri ris.'Sicl;Clir^spstotetfs fcbfam.Fl.ayja.nb Arifioclilae^
-mortis bpificeiri,'aet-jhWrtafitaUS^ghft^fMft'^ Ipbtl 'si6' =MstbritiWftidcriVcofarii "»Tbfeoilplo';..sic'.Cqnftan-
-ferat cattioMQuni,ex 'ritrarqiife.tameh^^ortiBcatibrife lihppbli :i\riasiasiris "cofam iVestbrib ;" sic Aujgu-
^ .assferuitilevatani^aiCliriSTofyitakihPstfariiV^ffsec stinus Hippone,,corani Valerip, '''"' dQcendse.plebis
r'"-•'•'"' mri-
ariimam lyiivificantibus '''"""''""'
;6figfefitev;resriff'eeiibrief'cpf'- rifefe'fbri(itrisfest;!i
' '";
pus^esl^WucnlejSiioquoLvidefifpSfestVq ^lp1sb^)'i:'iairifen riiinbr.um .setli,ii,mra1iqiiando.jn
liiim omniiirffesti-gratiara^Dei-iriSoiaiegeffel-dbcffiria •fejdfibiVs fecclesiis!!cO'ram"episcq'pp.|iririi"a*te doc.e-
constituere. '.E'tivfefov'p'efleclis:ililigg'iiter briVTiihris B&t plehein •'iia;^
'ip-rius^siversemoWibuSvsiWlib^ riririifeiite"Arirelibj ^eljfiljnn.>^ji' .vFJ^oSW
STjeij^lt';'^Via re tua
hiisoecuf fit^ood3pr.b.;vrira6Dei ^r^lia'facefet^ptrir ifna ^nlio!ciii&V'ffebjari)": ^Jparitfe; 'Pfpcius'VCyisiceiiusVet
(•'-'-:J. ^
quse pugnarent, ut suo loco pbseryabiltff." Dofbtiietis ^&TjfXi^tvbli ld3&ui^ ' \V^^n^~t?n
•' "' tiii Qj^oli
''"" J "'' /^pir^bB^i—
' ' ''
SIiiiGJ^secbhs,be.taiHa'rpia'_ i a^eSt.-vivfenMbuS , 'seu de n
' f^ HNesiori p'V ''elcl;: v
moEtalibus; JjSibjreri'.ira4Viq'uandp';i'ii;of t'aie's, et; iirii p ^,uiri3'iSm'iritefHum.alii riltefi'us"qubhnfe,.dibecesis
luanum; jgfentisviquod;iniviVis' feltvMgftiubSt'?(jbfem"'i*n episcbji vprba,Jfa^cieMiit
sensiim.scripsitsailiitor libri;>deMiiridP,:'quitfibuliiir Cbnsfaritinppii.'^
Arisfoleiif '.avvintp.apTtiftZ §i'<MaV-& jSios ' aKbi;', 'jnv sdvd m1/,;|)fsesei)te /J.ba,nbfe,.:'^^
X&pav a9TOSw?3©sS,: id eSt^Ss^eiitiuhtufpirinfesriibf- ""' Slexaritlriije'!cpj^;,,,^p!b'::!''4t peljufi^ttinc .feiiajii
lalesv^uhlimcm^ffegiorifimiribufefiffes'© flfe:efri't'bratiO 'Jptriekj-djahti's siiitistitisVijuffi'-.s.erjiibne.m
'l h Annomailudita^d mirias^febiiVhipli ferga!se._prb)iler libSpiiis JcpnSequSre^
impietatem "pTjpali? 4Ia'rum jrtjejrifionerti' I^cii-jhltio db'ceV;'itim'JparihH^ '""""''
sermonisiiiJitis-:cohiraTealthbliCPsV tftij'tf4seSi-'in,ifi5m!>: lNfi%riiTfbfeJiirifafpigiiijs^exelriplui)!. .'.'...'
1'
Gotitumelias'quidehi".foWeiiCbtumih me atbitror 'iairi- 1 "'d 'trireiire:' Cafri^f'P,'- ^iHQi^f^refpre.-flriJaihli'
quamdnfantiuhi cdchihhSi:,'eV'Ko'rrim''iri'ihar4'cOM brb Beflbyacensi^^ 'scfiptum^est^jriiafi. Nps.reposui-
natas 'subinet.siones,'itpetlrirbaiidhiCht ''guoqrie "destde- nVjis- ijfi;efff-e,
-r|iiji.a°in'Val£ieia'no 'IggVt.ur: ifjriiirjfi^Neca.b
riajetiperseculidhunitWia^qrim^ autfeth; ribri.viafeX''e^
rr.= --- :• v"' >?:? ,.>"»;,<> 'v.w,.-. BiiMzV""''"'''' >• "f.'^:^-"-;'" =»;-"i>"--.-t'•;""-••"
ntii etci"
205 NESTORII TRACTATUS CONTRAUJERESIM PELAGII. 200
ejusdem fundamenii ruiria cbllapsa fest, feffacta fesf t A jacebamus, nps aritealabantesetinipulsi, stabimns
"stibmanuni et potestatemdiabdli, quidfejeeit Adam;; 'deineeps ef efigemur. ' > -''; ->::"
sic"Domirium-ChfistrihiEccleSiajfides1liaibertisfunda- '%. Htijus pughse, quamChr-istusiiniiti!Cuni'Uiab6lb,
mehtrim, manfet ejusdem furfdamehtfviftus Iirimo-- 'humsinogenefi-^moritiri^fehiurii^i^iinago reiiclase"st^iit
hilisVel sfeciira,atque')ririorie"us'sarsuicapitis.firriVi- "Iri eairiiiiuierisvifesfefariimoswigat^IIbi^ritfeiri-fest
tate, quse divelli nori possit. :5hiago:iila*?Desefirimaspice;"illain%niiii-ihiVgfat1a
' b.^itein
ejiisdehi ibitieiifihiet cceleraet infra:'Hmc: !velut appehditVafrtamquamWtabfel^
bninia, inqiiit afl 'Domihnm, iibi dabo, $i procidensj -ntim, elaseineremb perterfitrirasfexhibefi-Areiiam
ddOraveris^me^Mdtlii.iv,^). ExdiiTiidioihvituspfse- . 'igittir •viderrius,aesefltim; 'piigilem^ferbV-diahbluhi,
divihas, diabole; rfeddes :eriim 'muri'duhl"!iDb'minb, ^famem Cbrisii profilaiitemVirfes yeriique ^Chfisfi
quem iniqu«3'til)iaddixeras iri sfervilutem,:sfedver-. :cum hosteiibrigfessus', tfia fespbrisa.Viege' pugrise,
heratus, riori adofaitisVNe te"afbilffefis cbm';A'dami 'qusenibnefutpugiles' tfef"mi»ritis;;cbriseratit'.;"'"-':'
habere serriioiiem, prbraissibrie 'eriiiri illfexit Adarti, '" "i. Age tfero,'triplicerii liiclarii^recerise. 'SilFiliut
ac suasii"Deiihi'Iflflm fessefuiurum, fetliac persua- 'Dei e$ ', 'dic UtHapidesisli panes:fidrit. HincsiiiHiurii
siorie dejecil: mOclOquoque Chfisto oriinipotenii.irii 'pugnse cum "Domino-diabolus 'fecit. •Crii iGhristtfs':
pTomiltebat, qub'd'sp'e'altitudiriiKeum "dejiceret,ar- ^"Woh ] in solOpane'vivittiomp ; 'slc•'tutuiri;sfe'ab:'hostei
*bitfans; sfed dignariirepiiisa' riiferUitfesponsionehT: "iJlsesumqueprseslitii.;Si'rJ'V7iMs;i)eJies,ihiiti.eHe:idedt-
Tade relro, Sdiand, bbihiriuih 'Deriniiuunt: dddrabis, sumien sfecunda diiibbli cbrigressiPVNon. letttdbit
eiillisoii servies (Ibid.W). ^DpmihuinDeum luuih ^elusere-vbcesfillse^vhn fet-pfer
6. Ilem ibidem iiiter cmlera et infra: Et ecce, fn- iitibrieri)'advefsafii.';'flwc'bm)ijV'iifc cddens
ddoraveris we^EicMucta^cbapla est^riiri 'teftio 1;!iri
quit, tingeli i2CisSssefiJ)i(,''>it'inf)ifslfdi'd>it'et':(!f&i(/Vil).
*Etrios'igitur cuiri arigeiis Doriiiribsefviiiuiri fleperi- qtia Dbiriiiiris,Tit' pfefitrisatJilfeta, rooleSluiivietrrisiie
"damus: exsiliamusin CoMum,ministeriiuriIn lerris pugnaceiri adversarium -diabolum, ex'afeha -cairipb-
lir.plerites angfelicura, indefessis siliisariirifamsiible- qufeceftamiriis expulit: Wndeposi mefSattinafsM-
yeinus [Baluz. subjifeiamus]; eum ; qui cbllapsam ptumest, DominuinDeuin tuum 'addrtibii, eiilti sdii
effexii noslram riaiufam, tota'viflrite fliligamus1; servies. .-;';!;.>.";>.,. "
>>•...
'adofemus eum qui riOslfuhi inexorabileitiitiiroiciiiri S. Iia 'coritemplareliancluciam.rit lufetariipse
: .>••;••- --••
'dejecit atque prosiravit; 'quoqufediscas,' fiasque e:specfatbre:diseipulus.;Pfiiifa
'Cbfisti eum-dsemohe pugria, -coritravoiuptates -lie-
sAMERA ;V.ERSI0-§ERJM0N€I\UIIVE-TM 'piigriare te'docet; Pamesi'e'riiirieeftalriiriibus 'ofigi-
INTJNOlfEDitCTORCM. : -G
.( "hem«t ansarii deiJit'•;;fames,:iriqii'aniV'dufailla, im-
"JHhmc verba: Si Filius Dei e.s. rriitie .le deprsum. potenlls-tyfanriiiTiPreVcupiditasVfamfesvoluptatuiri
'''Mdiill^W; "' •'"'" '" '" "v -r:r':r >.: .-.'>:: V->":
"qusereridafiihi causa et capiii: :Cibifeiiiriiappetentia
ltem'in 'limc: Assumpsit'eum "'diahblrisin moriterii ireni patieris riori'est'; curii scilicet vidfet veiiter!de-
texcelsumvalde, etc.iiiia': , "lectalibiiem propbsitam ejtisriiodi,'qusefecusafi sibi
1. Queniadinbdum sbl sujpfa tefras se attollens, ;et non possit: quam qiiia'riVtilli modfefafi:ifet:coercefe
ah.Orieriie currumatl rios"agitriiVs, ribcteri) fiigat, 'ribn potuerurif, eo^sunt'adacii- u't:pfbvidcniiamrie-
dpfm.ientes eicitat, pperibusque feapTt, sie 'divirise gafeiit esscperiridejicSi^Deus eiufieritiurii 'cufririi
cognitionis jubarlrieniem "velut evigilafe jubfet, cb- "iibh gei-erei.Ad^huric^ebptilhri) 'diab&ios^hfisVuiri
.giialionibusluceiri"affundlt, et nos.aclviftulfesexcitat. inipellitVea' spe ducfuS;foffeiifhoniiriis'
mbfe^airie
Atque hancquidem'luceriV rioliis, quam sblarfeiriil- '.'StiriVulaliad iilum"'facile aliiSefetiirV'"'Deiihi uq'iiippe
lucescefepptabili.ils e.st'':possls eriiiri, iahifelsicareas tiiiituth hbriiini nesciehat;:rietjue vefbad^DCuriiHit
aspectu sblis, yivefe'(uti reipsa cseci viyurit, quTso- •fesufiehteri)'accessissel : ;qub 'feriirh''paciby-qiifeiTi-
jen, audiiu laiilum norurii), "curiie coiitra quse diviiiae Deiimesse nbsset, de crbriihterpfellasset, <qtil'sriarii
scierilisesole rion cbllusifaiitur aninise, nidrluEcsirit, ipsius fiaturam famis fexperteiri'fessfe'ribSit':?:;Quein
licet vivere yidearilur : de qriibus est etiari) ea'Do- ^igiiiif videbat iitiioniiriem^ eu'm'denitii::hoiriiherii
"" mor'tuo$
ri)iiiiyox:Sinile $epeiife.mo.riubssuos(Mqit)i.
'"'"' " -"'-'- "' -"'•-,•-"- allbquiliif": Si 'Filittt 'Deiies, dicui Itipidei 'tsti ptihis
'yiii,' M). y••- jiant:. bjvihse adpptiohi^iri^Ciiristb cufibsris' fexplb-
2. Sed nos hac uiraque inorte liberos iile fecit, f albr, "prbVisof cibifartife ipsd :p'ejbfis,iVWli[ri;spem
qui ciiiri aiictore mbriis ac pareiVtelUciaiusfesl. Dii- 'falsam ciiyinixaiisp:er'v6tiii':Iig[Vi-iVucttim;assequferi-
picx.qiiippe mbrsiri nos eadit:' aliefa, 'qiikfri-secum 'dse', hoViiIifibus' iri]ecefatb;''ritific'ideifilCiifiSii"fameih
allert mbrtaJis riaturse coriditio ; alifera quani ifitert profiiat, osiehdeiisdesefliirirjii qtib pfaeieflapiHes
djvinseaiiiissio cognitipiiis, qusfeiios bmni coftlfestium fiiliii erat : ut"iocus:jpse;Inyeriieridafutti'''escar'rihj
'rferum sensu.desiituios, adebquemofiiiis siriViiiirilbs desperaiipiierii aiigfertsVdiffidehtise'peftufbatibrierii
eflicit. Hiijus titriusque rieCis''diaboius aftiffexfest, " iiijiCerfeiejusariihio,' filiique^^affectums'efga'parfeiitein
' '; " '"'"'" --''''"- ''"'
ijuem ubi jChrislusfregit elisiique, hanc ulfamque Deuiri adimefet. :"'' .•;
jriortema nalura depulit: ahima quideri) salularibus <3.Sed age,'ientatorem corisidferemus 'et qtios^o»
docujnerilis erecta; corpore yero moftaii resurfe- tidfem yerbis:Iaqucos 'lendaV, iiispiCisimtis,^Si-Dei
"ciibriisope reparato. Sic"eo prbslralo, a quo oppressi 'Filius es, in({ii\t,:dicui'ltipides''isii ptine$-fitirii.'""Dei
207 MARII MERCATORISTRANSLATIONES VARIORUMOPUSCULORUM. 208
FHius, ail ille, nuper appellalus es, cum es baptiza- A
J 9. Ita Christus, ad gratiam Dei nobis concilian-
tus. Audivi prsedicantem vocem : Hic est Fiiius tneus dam, iisdem rebus usus est, quibus Adam peccavit
dilectiis, in quo mihi bene complacui (Matth. m); in Deum : cum enim hic infidelilate et cibi vetili esu
quam ego compellationem ut adulationis et magnifici prolapsus in crimen sit (nam ob incredulitatem et
joci plenam, atque ut operse pretium honoremque gulam corruil), Chrislus, qui naturam. reparalurus
uane leviculum irridebam. Tu interim gaudebas in venerat, a fide et temperantia ducit iniiium. Quare,
sinu, tibique jam persuades esse te dilectum illum, deposila veluti larva, bellum aperlum illi daemon
ac prsefidens exsultas, sic tamquam in ccelo ipso sis, solitis artibus inferre meditatur. Anlequam essel
ac Deo prse cseteris acceptus et in deliciis. Ecquis hic editus in lucem, inquil secura, insidias parlui
autem pater ille censendus est, qui esurientis filii per suspicionem adulterii molitus sum; ea spe fru-
curam nullam gerat? Qualis patronus ille ac lutor, stralus, eumdem jam naium Herodis opera circuro-
qui clientes non pascat? Tu vero jam dies quadra- veiiire atque opprimere tentavi: hac quoque pane
ginla jejunus produxisti, palre de tua fame niliil in- elapsa mihi prajda est; victus sum, quamdiu aliena
terim sollicito, et multorum dierum esuriem nullo pugnavi manu, nunc per me ipse bella geram. 0
commiserationis sensu otiose contemplanle. Paren- csecam pugnandi cupiditalem! A quo vixdum nato
lem sane filii amantem, qui ne panem quidem esu- B ] victus est, eum nunc virum factum aggredilur.
jienti proli largiatur! Egregium fllium, quem ne Adesdum, manum cum viro confer, o dsemon; expe-
pater quidem alat extrema in fame! Charilalem in te rire iterum, et periculura illius virium rursum fa-
suam oslendat, panemque porrigai, nutriat esurien- cilo.
teni natura in deserto. Lapides mutare in panes po- 10. Jam quidem domitus et fractus fuit in primo
ie.st: id modo ab eo pete, jam prope enectus fame. congressu, cum ad esurientem accessit (quo pacto
Hoc benelicium ab eo si exoras, nihil recuso quo- viclus fuerit audivistis); nunc autem acceptse cladis
niinusFilius Dei sis, eoque nomine merito glorieris; resarciendse cupidus, vires audaciamque duplicat. Et
,id vero priusquam consequaris, noli tantum libi quia primo artificio inani usus est et irrito, nequa
noriien arrogare. famelicum deeipere poluit, alteram adhibet machi-
. 7. Nse bonorem veri honor.is expertem, humani- nam. Nihil aclum est, inquit, mihi prima illa fraude,
tatemque inliunianissimam ! miseretur, ut occidat; quse tamen Adamum profligayerat; hanc deponam,
curamsirouiat, et exitium slruit, laudumque poculo etomitlam eum inescare velle cupiditate cibi. Vide-
dulcissimo venenum propinat; Christum ad diffi- tur enim voluptatum esse potens, qui proposita de-
dentiani veieratorinstigat, provocat ad cibos peten- lectatione vescendi, ne induci quidem potuerit, ut
dos, nbn ut esurieniem sublevet, sed ut inescatum 'C panem jejunio raullorum djerum levando posceret,
ct ad petendum instigatum, mox tamquam diffiden- carneis istis armis yinci nescius. Inveni callidiorem
tem, impellat ad peccandum aliquid in Deum; ut decertandi viam, suppelit mihi hamus dulcior glo->
qui Iisecolim fjilso dixisset : Hic e$t Ftiius meus di- ria, qua nihil sectari jucundius mortales solent; in
leclus,inquo mihi benecmnplacui. qua non lantum inest illecebrarum plurimum ad eos
.8. Quid ad hsec Christus Dominus? non staiim illaqueandos, sed est eiiam duplex operse pretium,
Deum in se latentem prodit, ne prsedam absterreaf, utpole quse inanilati suse dementiam ac temerilatera
sed ut aliquis de vulgo hominum, reponit: Scriptum adjunctam habet, cum fere qui cupiditate glorisc in-
est_enim, inquit, non in solo panevivit homo, sed in cenditur, ad fasium sit elaiionemque prseceps. Est
onmi verbo quod procedit de dre Dei. Nihil admodum, auiem unde is.teglorise videatur esse debere avidior:
inqnii, perlurbat me cihorum inopia; non mihi mi- proclive quippe est ut qui jam tot dies jejunus per-
rum aut inexspectatum accidit, quod hic esuriam in stat, de se sentiat jactantius aliquid : hominem titil-
deserlo; neque ut existant panes e lapidibus, oro. labo; accedam sic iamquam ad virum aliquem ju-
Multse sunt quibus iOeus nobis provideat via); neque stum, et ansam inanis glorise subminislrabo, aliqua
unius generis modi, quibus indigenlise nostrse con-;_ psalmorum sentenlia, quam ejus causa multo ante
sulat. Cibos ad vescendum dedit bominibus, fercula J pronuntiatam esse fingam; sic interrogatione sub«
scilicet carni et corpori congruenlia; eumdem vero dola inescabo. Ad interrogationem porro faciendam
natura) terniinis ac limitibus iion circumscribi, sacra appositus erit locus aliquis prseceps, arripiam eum
ine pagina docuil; neque excidit e memoria divina et protrahara in templi pinnaculum, cumque sumrao
illa vox horaines admoriens, de fame solliciii ne sint, fasligio insederit, lum ego suggeram istud oppor-
cura Deus id abunde curet. Quamobrem parce ge- tune : Si Filius Dei es, milte le deersum; scripium
rere ciiram esurientis, aut mibi desertiim ostendere, est enim quoniam angelis suis mandavit de le, et in
uf ad desperationem me adducas; providerit ulique manibus tellent te, ne forte offendasad lapidempedem
Deus, lametsi panes ipsi nulli prsesto sint. Enim- tuuin. Omnino allerum conlinget e duobus,ut aut
vero sine cibis vitam ille nostram tueri poiest, et verbis meis credat, aut ea repudiet : sibonam in
absque caraali edulio caro vivet, cum eam Deus partem prationem meam accipiet, ac sibi tamquam
«ivere jusserit. Sic scriptum est, inquit, sic credo, justo adulabitur, pronum erit ut, sicuti proposuero,
divinis verbis fretus; neque vitam meam ex unis det se prajcipitem : ita projiciet corpus e Summo
sptam esse cibiSj suspensamqufe reor. apice, etjsiquishjm interierit e lapsu, mortuum deri-
209 NESTORII TRACTATUS CONTRA IMERESIM PELAGH. 210
debo; sin vero etiam postea superstes fuerit, id ha- A _ tametsi mortuus jaceret ac fetidus; tu instar leonis
bebit saltem, ut a me inanis glorise plagam accepe- illius mel e Scripturis depromplum. stillas ab ore,
rit, inductus videlicet oratione mea, ut se temere idemque responso Domini subinde prostratus jaces:
daretprsecipitem. Jam si recusantem et abnuenlem Scriplum est enim, inquit: Non tentabis Dominum
videbo, vocabo illum in irividiam et odium apud Deutn tuum. Neque renuil Christus projicere se, ne-
Deura, utolimJobura, divinse adopiionis dignitatem que annuit: si enim abnegasset prseeipitare se, de-
et beneficium ab eo violatum obtrectans in hunc mo- disset ansam diabolo accusandi sui, ut qui Dei verbis
dum : Recitavi illi scriptam a te sentenliam, dixi ea diffiderel; si vero annuisset, visus esset arfogantior,
verba quibus certam illi salutem spondebas, et dubi- et ad ostenlationem proclivior. Eam ergo responsio-
tavit tamen projicere sese in subjectam altitudinero. nem dedit, qua nec assentiri nec recusare videreturr
Apparet eum promissis tuis nequaquam fidere. Quo- Non lentabis, ait, DominumDeum tuum. Nequaquam.
nam ergo pacto eum qui tam parum fidei tuis liabet ait, Non tentabi$ me Dominum tuum: hoc enim sB
verbis, filium appellasti ? diabolns attdivisset, non adortus esset eumdera wt
11. Quid sirueret adversarius, Chrislns non nesci- hominem pnstea hisce promissis: Hmc omnia ttbi
vit. Permiitil illi sese trahendum, et non secus aique dabo, si cadens adoraveris me, Quid ergo. respondft?
homo hominem, scquitur : ubi vero fasiigium institit, B ' Psalmorum, inquit, voces, utpote veras, ampleetor,
tum dsemonproferre raedilata verba : Si Filius Dei prorsusque spera habeo in Deo, qui se auxili». noni
es, mitteie deorsum. Respondeamus dicenti diabolo : defuturura spondet. Scio angelis demandalam esse
Si hoc esse proprium hominis iilius credis, qui Deo hominum curam; at non ita si homines dent se in
Patre gaudeal, ut in ipso periculo casuque maneat caput prsecipiles, non si sibi manus violentas affe-
omnis damni ac periculi expers , habes unde istud rant, non si temereDeum tentenl.
pateat quod quseris : hoc enini ipso appareteum esse li. En igitur victum fusumque secunda vice dia- "
Dei Filium, quod illum qui tibi est ad latus, et sub bolum : ad tertiam tentationem insurgit. Hujus quo-
iclu ac manu, non delurbas tamen agisque prsecipi- que lertise teniatibnis seriem vpbis de.bet explicare
lem, jamdudum deiurbare gestiens : sed aliud niliil sequens oralio, quam si absolvero, debjtum omnev
poles scilicet qnam horiari et suadere lapsum, impel- quod meo promisso, quasi chirographo, firmavf,
lere non pbles. Quid est, inquit, non sponte das le reprscsentavero. Cirjus quidem debiti persolulio, ut
!ri prseceps? At age, projice te nihil risesitans, tnille milii vobisque perjucunda, sic.uni diabolo acerba.
\z deorsum: $criplumest enim quod angelis sttis"man- estetinvisa : quippe cui pretium suse lemeritalissua
iavit de le, ne forie offendasad lapidem pedem tuunt. sit ipsius clade persolutum. Mihi quidem certe video-
^ jam esse duas promissse orationis solutiones
ftuse dum hoslis diceret, osiendif se nescire illusn faclas r.
quera alloquebatur Deum esse; si enim Deum esse restat pensitanda terlia, cseleris, ppinor, gravior a&
nossfet, non ad lapsum e summo fastigio incitassel. difficilior; de tertio scilicet artificio diaboli, quotl
Noral Deum neque allitudine ulla depressiorem, ne- ordine quidem terliura, astutia et gravitale priroutm
que ulla planitie non palentiorem esse; sed eumdem, est; ultimum numero, ejusmodi tamenrut inler cseit»-
ut assurgere cum summis quibusque rebus, iisque ra ob vafritiem primas facile ferat:: in superioribus
exsequari, ita cum sequalibus et planis pariter pro- enim teniationibus ferenda erat illius malitia. Non
tendi, adeoque omni offendendi periculo vacare; et solliciiabat ad manifestam a Deo defeclioriem; sed
impingere pedem hominis, non Deum ipsum posse. divinis lantum abulens monumentis ac Scripiuris, et
Argumento sunt igitur hsec diaboli verba, non eum hsec verba, Si Filius Dei es, Clirislo oggerens, ita.
egisse cum Christo ut cumDeo. pugnabat impie contra Deum, uj artem tamen dissi-
12. Jam verborum senientiam et mentem audia- mularet per speciem causamque pietatis. , , .:
mns. Dicebas modo , inquit: Scriptum est: Non in 15. In hac tertia lentatione nudam rabifim et mav
solo pane vivit liomo, $edin otnni verbo quod ptocedit litiam aperit, nullisque integumenlis personatam>
de ore Dei. Neque non ipse laudavi tuam in Deum • nequitiam prse se fert; adorari se postulat ab eo qui
" abomnibus
fidem; sed, siquidem altera Dei vox ea est quse testa- adoralur, et ex iis quse jam audivil a:
tur quod angeli$$ui$mandavitde te, ne forte offendas Christo, in eam spera venit, ut adorationem extor-
ad lapidempedetn tuum; ostende te Dei verbo fidem quere seab eodem posse putet. Cbi.eniin vidit exi
adjnngere, leque demitte securus omnis detrimenti oraculis fidfeiomnia loqui Dominum, et negare Denwn
ac periculi. En commodum Iocus prseceps qui le Fi- esse lentandum, pulavil illum pronuniesse ad ere^-
lium esse Dei asserat; en lapsus qui Dei curam de dendum, neque admoduro laborare in cxplorafidis,
te comprobet: si enim hinc prsecipitans, erigeris anxie prohandisquc rebus quse sibi proponerentur»:.
deinde salvus et incolumis, vera procul dubio erit Igilur coroposita rerum specie pulcherrima progre-
illa vox, quse te Filium Dei prsedicavit; siquidem ditur, sic lamquam spectaculi novitale aiiimum
Deus hoc tibi antea spopondit, se curara tui deman- illius oculosque perstricturus.-Assumit illum diabo-
daiurum angelis, ut custodiant te in omnibus viis tuis. lus, inquit saera pagina, in montem excelsumvalde,.
15. Ex olenti yasculo profersunguenlum, o dia- et ostendit illi omnia regna mundi el gloriam eptnm..
bole, veieremque renovas historiam. Leo quidam a Fictitiam adumbrat imaginem, et eas quse fiuni eic,
Samsone interfectus, mellis favum gerebat in ore, aere picturas rerum et formas imilalus. comjionit
2H MARH"MERCAlk)RIS TIIANSLATI6INMVARRfetM OrUSCULORUM. 212
jmuhdi molfein fficbhipositariij et.umhratilis. regni A e.t .quisemoderatorem orbis.ac arbitrum decerent,
deeofa fabficafuf; faiiis"riimifrirohrijus imaginis iria- yerbis,.mendacia raagniJicablaterat. Hmcpmnia libi
aifcsplehiMe GliriSfij^ered indu- dpbq, si. cadehs. adqrqpeft$ine, Noii intueris, inquit,
rpeiiriam iri errbrfeiri.-Etsi rife iriifeiligit,quidem se q.liomb,...ampiitudinem.orbis?. non . cernis qupt et
pontra' seipstiita"pugnarfe, duiii Chfisitirii ad 'hanc quantse possessiones islse.:sini?.npn fremis.ad.aspe-
adorationfeiri:Tnsfigat. Mlicfefe; poiius illi .mundi ctiirii inJinifofuin prope r,egnoniiii?.Jioruraego do-
,opes .briiiies,;rie' cadferis!:tfeadoret. Piergit tamen : riiiriussuriV:Iiaecpalalia pro:ar.bitr.io„mep.inter ho-
Hmc omnia Jibv Wbo, stcaderii adorttveri$trie. Qui ftiihes 'a ri),e,dividuntur,, et habitanda concedunlur;
Paulo assererili av&rumesse criitoreiii uibipfum non <cseteris\egple Jfacile antepono,. dignumque. judico
credit; audiat! idblbfuni pafeiriferiiPauli vefba yera qhl bfbfesbrris tblo regnes":.a.rije accijje potestaiem
«sse coniesiahfem:: Qiii l))feadbraverit,; inquit, liuj.e el fohiif, qub itirindb fegeridq parsis: hoc.unum tu
aliehadabo. tfhnbri igituf qiii alieria possidei,.,'dia- yicissirii pfo iahiis dbhls repende mihij adbra me.
Jbolicliens ef assecla festl ipsfefeiiiraalieria se dona- Hmc omnialibi dabo, si cadeii$aderavertstne.
lurtim polliceiuf iiia dbriad aiiis,ut aliis noceat, i&. Ex parfe proplietas, inyitus licetj b diabole :
necnjsi furiasua lafgieris. '•'"• ffecldes'lu quidfemiriundum,^f™,ind!?.na scryituje
;i6iHue autfem sjifectati'iliiis-isla' liberalitas in B bppffe.ssisti;at non'iteiri auferes adbfaiioriis.cuitiini,
Gliristiim; Titfenriiad tVfbeideridurii ribfarii~se, taiito- sed ilagellbfiiiri pcenairi.'Noli eriira putare tibi esse
«um donbrUTflpolliciiaiibrie fertitef iriducai. Voiu>- cuhi;Adarilbcoilbquium;,Adari)u'riV qtiippe illexit spe
:Jtaie cihofum isVfe' duci'n6ri^oiesi:,iiiquit, veiinanis diVinitatis, fetinale pefsuasiim pfessrimdedit: nunc
glbriaetiiiliafi stigvitale; JSuifqfiaiV iiiiiii surit adpur pariifef biririium.feftim iiifperium ac. princijjalum
gnandum lela ceffissiriia;, iHiHrfegit;qusferidunii Clifisib delffert,quem amplitiidirie pfbriiissibnis per-
.ailud; inihl teltiift ppleritius. Trifestornrifbus lioiriini- suaderiduri)ac pfblapsurura iiiderii speraf. Respph-
^|;d<i>iirijlan"di''libidbr:''''<q^»s%:&i :e't' ffeih Jfacere,,'si stiin (juod tijferfebairir
abstiilit :\udep6si me, Saiaha :
iferatoccasib, feciMt ririlJus-;avafiiia,. pmrimm anir- 'sbripiuihesteiiini, DPihiriuhiDeuihiuuin ddorabis, et
.misinfixurii velutiqupftdarii vulnus est. iianc sagit- iiti soli seivies. Recede, Saiaiia. Rfecieliic omriirib
tam depromam phafeira.IJbi poffp figafnhbmiiiern? Saiariani iliiim hbiriiiiaiiirivocat, lit heriis qriispia.m,
.quis>jfdjuvaMtcorisiliiirii locris? OiihariVcoiigressus qul sfefyiiriise pccu.llariteinde nomirie yocaris, hoc
tsssem cuhv illo iti fediio ialiijifo'riipnie! Dat situs ipsb; indifeat"feririiribri eisd cisim'.Apage ! milis }isec
gditipriacileiri Iffospecium iri biriiveriipartem: inde et mansiieia vox esi, af coroJriiriiuitisfairierij.iif vi-
IJUIIPaiegotio^iJariipbfum ubefiatem siibjecissem defferest, ef vfeiutiridigriaritisbbmihi, pefinde ac si
ilJiusriculis;6bMiSsehi spectaridbsfeguriitlifesauros;G 3iccfet: Ffustra labofasti iii "ffegeiidafratide tua,
vUsopompairi Pirineiri ev fastum siib urio aspeciu ijfeifacta est liia tibi lafva"; afespfefasiivicib.riarii;'
posiiissfemiriliaquideni/ h't fgipsSSiint,* osieridens, nuricdeniulcfefeirie Visset fejbiaridifidbriis,jammeam
itfia-perarlehi efOngeiisLCuin nbiriintihi natufa tam vfehdiiioneiriagiias, jarii pfpdiloris usufpas voces.
fieile mttneribus et lucf6 ifffeliatuf, si viderit quse Iritfempesllviiiheriieiidi ftifeicorisiiium iriiisti, ei-
""unt.iriorhe tfefrafuiri spieridida ei il|ustfia, siatim ipfecia cbrisbfterii luum, ef pactioriis ,ad"miiiisirurii
ad fca.pbssidfenfla fexsiliei; bsteiitatas divjfias arfipiet Judairi; ffecfecle mbdb, drim cfucem^^^qriae nie"riianiet,
sivMusy-iheasqufe habendas fetipiditaiefereiuf incf- suhearii; reeedfe', Iriijiiarii,. ihfe gtiippe riibdo Uon
tatissimaV uiiihram' accipiet pfb;\;efitaie,'et solus eiiies. Apage! ^efyii aoriatua prpditbry lioc Jjnurii
rerum atsppctus fldetoTioiriiriifaclet, csetefogui ad a rire riiificiiabebis : boiiiiiium Deum.iiium ddbrdbh,
cfedend&m uridiquevers'atiliVPosce' paiifenV|inquie- et illi $oli $ervie$. Ne liominum bhsequia .paftiri
bam; respuitfriihli^duBiians qufria Deb eiiam.sine curti DeO, et vindicafe tibi velis ; illi soli' debltores
paneipascefeturi PfbjicecbfpuS debrsuni, ufgebam; siiiiK .. , ..
discBSsit^^ hlEC vBfliaV cum Deurii esse teiitanduni i'9. Turic, iriqiiit, receisiidbeb diabolus. Magba
fiegaret.' Adiho jarii' ffltiai Cuiri liacViriarii speeie 'J_ssm%Clifisii fuit liac in exlrema.lucia pf insignis
rerum-etporiVija^b&riiho' iiriijoriim iili, et' pefsua- D ffjSipTJa.IJf eniih gerifefosrisac fbftis pugil siibiimem
debo Bt procidSl-riiihi ad gerijja',laihquani si a Deb advefs^fiurii attbllit?( riioxqiie ex alfb pfsecipitat ac
ipso:tehtarpftif: <;fedfet;'iri'quairi,lioriiriVad^cfederi-' efidit; ita, Chfistus feiJminusVdiaboliim, deducluiri:ii;
dumriiinihie'maWSet itiorosufV Mbx utfl deCeptuiri m.bnterii,erspfe inaril sublatum, ab eadein excelsa
irrisefo, ihisSurii''ill'uiri:fa<iiamy spfedfetufbaiuiiV ac dejecturiiiperfregit. ...
; 17. HbjuSce' pfifeclafse Mibefaiibhis cohscjus' 20. nujusVadniiratlo. viclorise stupentes ..angelos
GhfiSVus^effehafciim fepiri rilonterii excelsrim. Ble- excivif, etadstiparidum.ctelesli satellitio victorem
dil:Ma1slfratfde'sfe'xpC^ corigffegavif.Ecce ehiin,.iiVquit,'angeii accesscrunt,el
iWuffi'llciltiaiii''iiriaglrieriibculif bbjicit. Neqrifeai'ti- mihisirdbaniei. Nbs arigelosimifati, pareni cum.iljis
iT@risain;C'allidita!tetii'Cb'ris^^^^^^ Cbristo cullurii ric qbsequium, exhibeamus, sludia
se^ veluftiIfaudis nfescius coritehiplaiiir. Ille vicisse rioslfa coelo.probemus,beataruinque minfsleria roen- -
dolb e"t s^ectaculi fallacia ;faiu's, adyersartumque tium in terris obeainus; animam nostram depona-
dhlata fepecie captum suspicahs, ac veluii ceriara mus in iis njariibus qusevinci hesciunl j.nalurse lapsse
de^ffeliqiiavlctbfia conjeciiifarii facieiis, exaggefatis, ffesiauratofem diligamus; amplectamur eura qui
213 SYMBJPJJUM THEOPPRrMQP.S.UESTENlET„ EJUS,,REFUT.ATIO. 214
epm.munjsinimici yipes ac neryos incidjt, et'jtigi-.A exclamemuS;,:'Dotiiinuin,D,eu,m,luum,ndorabi$,, et illi.
menipria yi.ctoriam.glprise npstrse yindicenvprpse- so/tisentiies.rlpsigloria ,etjpotestas.in ssccula.ssecu-
quamur; prostrajo diabolo insultemus, eli.i))p,u.dens. lomta,, -;. .
caput convellenles, uno ore, omnlbusque prsecojr.diis.

rti. ;"

,ET EJUS REFDTATIO.

IRJEFATIO ^ARIl M|RpA^QRIS. j^p.rayura ejusVdp.d5sgerisatibj)e.Dbjriin.iCa,et^a fide


VMARIPS MERCA.TOR Christi SfirvjisLKCTOIU caivser-vb catholica aTienum, ae; saii.s.:eX;lQrrem-:se.nsum,: quo
suo salutem» Nestorium Constantinopolilanse urbis quondam epi-
I. c Grsecus serpio Theodpri esl, 'qtioridari),epi- scopuni sec.uriiniaife,dfeSefjrt,;I&tiiiik.yOidiis';aiiriBbis
ncopipppidi Mopsuesteni, d prpyincise.Gilicise;Hunc insniuaroy, cavciiduni>niod.is,oriinibus, nbri sfequeu-
efgo pro facultaie, qua vaiep, iii Laliriuih sferfifo- duiif';
nem, vefbuni de vefbb; transferre .cbriajiis !siim; I, $5iriiii?adhipriere' vbleiisV.6 Jriliaiium; e'xyfe"pi-

CA^liGA^iMES ETTNJ3TJE.
* Diciiis festille Alexari^-
aiiquarido Aiiiiobbferius'a paifia, CasTahaia1^ Epipb.ariiaVFlaviiis'VD'eri'bl)b'lisv
ssepius Mppsiiesienus :a sedfe,quam 'tfeiiml.tEst au- de'f;Ros:s'ns;'ef'Mbp'svife'si5iV'rritr- cbrisVai;6X>coTtciliD
tem Mopsuesfia bppidurii 'Cilicife sephijdaVsiib Aria- Mbpstiesieiib,qribd'JusViiilari.irirandatb' liahitiim est.
zafbfenairielrbjVoli;et dioecesiAhtibfcliena.)Usus esj. a\\Tt':-!&ffi'(Rcfir'(ufcoliai.'''8-ifa
faroiliaritfefJoanneClirysosibmb j)fbptferepifimuiiib- 6 De Jjiliano dicturtviri.riblis"adij)fsefeedeiiliaopu-
lVempatrise,vitLcquej'eistudibroirisubMpdbfo TarV sfculfVCfe' sed.fe;qu.aridoquidein'res''' ii^quse^iionerii;vb-
serisi. KpiscbpatUm ieniiit fr igjrita sei aiirios, ,'ob'fit cifiuf, rioViriiliil; nbiai)dum.|.Tt'ibu'turi)"Prri'spfero Gbro-
ariri. 428. Piufiirips iiabuit diseipulOs, sed jibniiriti- niciiin','ubfloqiiftufrie JulitfiibValiasliabereiin aliis;
tissimos ires; Joarihem Aritibeliise.,'NeslofiomCbii- 7jrinpif4et!
P-otit"a'CU?'In ,noiJs-r
' rgdiiiiHeiy^ef.iiilite
c^Jdi|ciliii"s 1
sVariiinbpoiis; Thebdbfeium ;Cyfi episcbpos.'
6 Multa dbcei hbfcin pfbbemioMefcatbr, ; tiivilefatStiiihUt'dj3episcopatii Juiiaiiisiiori';uharfuerit;
sed tfia G efuditgfum bpiriib; vafiam ysifi)s leciiOhem'sequen-
prsesefliii)rii liuiifcrfsque difeiiivel dubia; vfeligtibTa: iibiisi:Nosl'aliq'uoiriodo briihfes-re^diisimijisihconcor-
priinuVri, synibpiuri) ;qUod ihiferpfetatiif vefe fesse diani, salienr veteres, duce Mercaiore (DisserX.rQ-de
Theodori, "quodriegavit Facuridus,Hefnilarifehsis,riii- auoiofiprii, 'lei!a%fmibribus^iWr^'.f'e^q^'.)'i\
" Dixi yfitfefesVheque
noris iiac ih psfiequairi Mariiis fidei; allfehihi, Jii^ ehifiicbhfeiliafipotuferuni.qui1
liaiiumfriin^uls SofeiiSad Tlieodoruhi Mbpstiesfehiirii efebeVitibfibiisVA;elciim dbctrissimo'>CliiIleii"Oi(i?flu7JKi;
perrexisse , ui ah eo sic iaihqiiaih a iriagistro, aut i//uslfalipatl. \i,'Ctip.29)',JiiliariunvfaciunlAteilanen-
ppiiiis. parferitedogiiiaiistloelesiiarii; •erudiietiif rid- serii episcopuriVvyel-eoraefuditoJVigneifio:(/nj5r<Bfaii
verstis Augtisiiriiiriieathblifcsefidei acef fimurii deferi- ddit!pdtleih supplemehtiopeHm S:A'«igi«siiBi)j';Cseiia,-
sorteibvpfiusquara'seburtdhm Opus felsiBofSre.i;pd'* neiVseih.-.utique'.cOhlra''iidem:,meliorum:jcodicu.ra, et.
strfeiriuin, liabitaib iri secunda Ciliiiia.s^ribduhi; iii apfeftu'm:Mfefcatorisv oriinium"auctorum>hac ,incausa
qua irtbx ah'excfesstifex^i^ovihciaJbliarius 9airiVialu§ fidfefligiYissimi;'testirootiitim;;
Sit ab ipsdriiei Tliebdbfo. Utrigue adversus Eclanensem episcopatrilri:,'quem
c Haecprsefatio 'Videfi pbterat hbri
disjlihgtehda-a infdissfefiatiohe steeubdaderiionstraTnusj^ adhibeht
siiQsefmone,- fet iirbiridfeCPriffereridaTrf secritfdftm afguiriieritijinVufmibi' yidetur; non-;valid.isJsimum:.
paftemOpef um Mafii •Mercalofis,fid-quam pfertinet JiliVquod' JOliatius;a; GennadiovKrPspriro.;et :B.e,da:
syriiholumTheodofi MbpsufestferiiV
"riiriise taihqtfariv NfestP^ Cairip"anuSJdicaTuf;;isti-V quod iderii^ab.Augu.s.tiiioin
iiripietatis fonS -:debuit taitifeh, ^mfeojudicib^ A'pulia:riatus: scfibatur;'hcque;. iameri; JBplajitim>.in
in priraam qpqufe pariferiifefeffi; qii'aiTdo>q'UideriiApiiitasitv heqyp-iri Ga'mpa'nia,,sedrariudi Hirpjnps*
cbirtpleciitilf hbfi paiifea ad- JiiliariuWi liisldriairiqufe: p Sil yfero>;yel'Aiella;ih' Gainpaniavvel in;ApuJJSiPeu-
Pelagiariariispettanlia, iiriiiiolohge plursi quaui qttx: CfehyhisGailiai' ,.
s.int Nestoriani negbiii1.Ne vefo •siia''Ufeessiet' sirigiili& VpfuiriJfeveieStarguriientum-.qubdiatpatria.Jriiiani
paftihus riiStferifes propria-, riiliil riuiicbbsefvaiidum pfetituf,=;qiiQlusquisqueenirii; episeopiiS:apjj.d.SROS
in notis putaVi, nisi quod ad rfehi Pfelagialiahipfefli- facfus est? Nonr-erat' cerle.natus, Hipp.ojierAugusii-
•neret, iiiis'; riO"ri!'Aiirelitis'>Garth'agine:;:rion>RofliaeInnpcen,-
Ilabet yefo >priB'fati() paflesPriibinS ^jiisiltior: in tiiiS'>atqiiei:Kosiriius;':non-'Eaulinus;>Nolse; np». alii
pfima "suum Mferealof iiv iiJterpreiiVridOThfeo^dGfi tUrifetfeiripprisiilristfes" episcopi;.in->urbibuSiquar tiiri
sermone Grsecoconsiliura aperit. Eriafrat iri sbciihdi EecleSiait)feicertint..''
rieregririaiionehT-Jul.iarilirtCJilieiana^ tet^a^de-eausa WQnipluS.rooTnetiivliabfet.quodiSumUurra vfefbis.i
Tlieodbfiiiri-cphyeriferii:'Facit in:tferii'* mentibrfein Vel'Genriadii -(Mb.:de Scfipt.?Ecct. cap^i^)': J.tdia-
damriati ejusdfeinJuliahiihsyrtodo^fhVJriciaJGilMjit ttu$<episcdpu$Gampaiiu$4vir acerAnqeniq,,;felc.; vel
secundse. Qiiafta ibcurfiteiiet epilQgi. P-foSperi{#p'j3fflm.in, ObltechSvAuiii):
De tferiipbfe;'uiio vtel fepistoia ipfoeeriiialisscfiplk
est, vel ediium Latine Symboliim Tlifebdbfi, diefeliif ,pay"er'e
Aut..huiic.,lT^^.^!J4..>^qQPXjJ;j '
.Briiarijii,,
"L^uf: dijtrd
"grjalaaiWe'
VAIc;C.^fti'jp^iib"' sl
iri.secuiida parieOperuiii.Mafii MfeTfcatofiS.
.-i Securtdiejiiiiiiifiiiri,iuxtiaidivisioiieih abihipfefa- vel:>Bedae'(lriprmf. ,dd\ Canlic Cani.it.),: Opuscula
tbrfe Goiisiahtinofaciam : iti liafeprPvihCia sub Ana- Juliatii Celaneiisis,episcopide Gamptiniti.-.
zSrbO^rieirbpolij-qbseet-tiosimodiihi difeiaesi Justi- Nam,prim.oV.vujgaii: codjcijsiGeii.iia,dii h.anCjyoceiri
iiianopolis, octo ceiisebaulur episcopalus, ^lgea, noii liabent, Campanus; sed istani Cflp««nus; neu-.
US MARII MERCAfOWS tRANSLATIONES VARIOKtJilOPUSCULORUM. H6
scopo oppidi Eclanensis hsereticuriVPelagianum, seu \ 5.-Agnoscai •'jgjtur supradictus Julianus ex hari
Coelestianum, liunc seculum esse Tlieodorum, a ad translatione, •si legere rion fastidierii, marienle aprid
quem peragratis terris, et exarato raari, atque memoratuEO Theodorum illa qua euni dixiirfusmala
Oriente luslrato, cum sociis et participibus, et o-uv- fide seciMr_ Nestorium
ad christia- decepisse, etiam sibi magis
talantmpoi; suis, raagno nisu, tamquam suoqua 'uogmati, de"quo male turgidus et malesanus
nofum dogmatura prsedicatum magistrum, tetendil;
lihros; «onfecit, esse conlrarium; seque etiam, post
; ut de hseresi Pelagiaria, seu Ccelesliana, quam b de-
fendendam et sequendam suscepit, ab ipso conflr- de CiTiciaabscessum, ab eo,«in episcoporum pro-
maretur; atque inde, velut instruclior, octo contra ^incise suse conveniu, anatheriiate esse damnatum.
fidem catliolicam poiitVsqtiam Corilrasanclaeinerao- '. 4. Non itaque irascatur vel succenseat nobis, si
rise Augustinum volumina illa, ul putat, prudentis-. eum cum Theodoro, d cujus in libris suis infinilas
sima conderet. Daudes exsequitur, cujusque se niti auctoritate sen-
CASTIG.ATIONESET NOTJE.
tram, ipso teste Chitletio, Corbeiensis et Ju.rensis : Qumriiur a nobis cur non assentiamur naturale es$e
immb in Corbeiensi legiluf : Jutiattus vir acer inge- _. peccalum. Re$pondemu$,quia hullum Itabet veritimi-
jiio, fetc; in Jurensi: Julianus episcopusvir acer in- " Htudini$, nedum veritali$; nulltim justitim, ititlltim
gento. pielatis colorem; quia diabplum condiloremhominun
Deinde, unde cpnstat, Prosperura, si tamen Pro- facit videri, elc.
sper est, in versibus allatis de Juliano loqui, et non c De convenlu episcbporum secundse Cilicisemi-
potius de Coelestio,qui forle Campanus exstitil? Fe- rnm silentiura in hunC risque diem; quiiJuec ullar
runtur enim duo epigrammata, in Cassianum, velut mentio est apud alium quemvis scriptorein, nec ad-
in.oblrecialoremsancti Augustini,scripta, quibus Cas- modunvprolixa apudiMercatorem. His enim pauculis
siano societas alicujus creditur iobjici. Atqui verus verbis-attingilur, Sequeetidm, po$t de Cilicia ab$ce$-
Prosper Cassiano nihil admodum exprobrat societa- sum, ab eo in episcoporum sum provincimconventu
lis cum Juliano, multum cum Pelagio et Ccelestio. anathemate esse damnatum. Utendum eigo conjeciu-
Quid quodpoeta, quisquis ille est, obirectaloreni' ris ad investigandum lempus, causam, locuni el. Pa-
accusat superbise, in oppugnandp viro lotius orbis. Iriiin nomen, quod suo loco noii improhabiliier proc.
nobilissimo. Scitum est verb Ciceronis deCampanaj slitum esi ,(Dister.t."Zde synodis in causa Pelag.).
superbia effaium; non igitur de Juliaiio Apulo, sed. d Julianus in Operepostremolaudatquidem Tliesn
de GoelestioCampano.sermpest. dorum, sed breviler, euroque SS. Joanni Chryse-
Denique Beda dicere maluit Julianum episcopiim, stomo et Basilio Magno accenset his verbis (Lib. u\
Eclanensera de Campania, ^juain de Hirpinis; par- Op. Impetf. cap. 113) : Omiltoea qum lam Scriptutai
tini quia conteripinse sunt proyincise, Campariia et sqnclmqua$ proplielm,quas evangeli$tm,quus apostoLi
Hirpiiii, vixque iion est in ipsis uiriusque confiniis: protulerunl, quam disputalores catltolicatanitate ful-
posiium Eclanum; pariim , quia longe notior erat".C gentet, Joanne$,Basilius, Theodorus, el hotum $imh.
Ilirpinis Campaniaj immo Cainpanise nomine, cum> les commettdaverunt: niullo esse majotem laborem
Iatiore significalione sumitur, ipsi qupque Hifpini commiltere cfimina quam cavere. Quibus Augustinus
censentur. , .. ! ita respondet : Vtinamhorum fidemtenetes, peccutunf
- u De tempore profectionis Juliani in Ciliciam agi- in pnrvulis non negares. Quibus yerlsis sancitis do»
tur abunde in dissertatione mox citata, ubi ostendi- ctor videri potesl theodbrum poriere inler defenso-
tur incidisse in ann. Chrisii 425. De consilio quo res peccaii orrginalis, nec adhuc scivisse quid scri;-
suscepla est, Marius Mcrcatof, cura in. Iiac.'-pi-asfa.-' psisset super ea re adversus lidem catholicam.
lione, tura inlibro Subnotationiim (Coj).9.,'num. 3)» Quamquam totus hic locus laboiat apud me nom
aperte satis loquitur; sed in posieriore loco additt levi suspicione, pariim quia Tlieodorura adlmc vi*
ihsnper Opus postremum a Juliano adversus Augu~ ventera adjungit duobus aliis Palribus , jamprideiiv
slinuin elaboratum fuisse in Cilicia, et inde in Iia- vila funciis, quod vix coiiiingit; partini qnia non>
liam relatum ac edilum : quaetria primum ex Mef- erat Tlieodorus his eiiara temporibus lam integes
calore discimus.: ' . famsc in aliis fidei partibus, ut sine aliqua cauiione;
t>Julianus apertara hseresis Coelestiansedefensio-- debuerit ab Augustino commendari.
nerii professus est primum in libello suse Fidei (Dis- Monuit eruditus Vignerius legendnm forte pro>
sert. 6 cap. 6). Susceptseposteacausasaperuit duo- Tbeodoro Theodorelum,; verum ctsi Theodoretu»
hus prseserlim locis,et. primo quidera (Lib. nOp. sanam fi.dem de peccato priginali tenerel, quod in>
Itnperf. cap. II): Nunc poslquam, inquil, prq niedi- qusestionem nunc non voco, satis lainen videre noro
camiite cmpitofferri, et delectalioniaccessitaucloritat, -rvpossum quomodo episcopus recens.creatus, necad-
ut concessupenemundi membripolentregina mentium,' modum setate provectus, cerleadhuc inter jnoriales^
expugnalrix lionestalis, el invicla animorum omnium tantis viris tamque sanclis docioribus jampridemi
captivatrix lurpiludo baccharetur, nobis quanlo hone- vita functis, jure annumerelur.
slior, tanlo durior, tuendmverilatis causa facla esl : Quid si Diodorus pro Theodpro legerelur? siquiV
quia conlra prmcipites.populos,et $ui$remedUsirifen- •dem ille et olim ohiisset, et magna doctriuse faiiia>
so$, non mulitiinvalet rtirila$ ralione medicattlium. adhuc floreret, et de ipsius scriptis nondum essep
Quid igilur? Horumhe ihtutiu receplui canere debebi- nnota qusestio, et ad Augustinum nihildum prseter
mu$; ei contumelia$no$traiulcisci silentio, acde con- nominis celehritaiem pervenisset, scriptis iioiiduiiu
scienlim porlu aliorum ridere ntiufragia? Verum con- Xatinitate donaiis.
tradicil huic odio ptimum benignilasquam genefi de- Quodsi;cui placeat conjeclura ista dc nomjne, per-
bemus huntano; deiticeps et fides.quam. habemusin jgaljile conjicereipsum quoqueTheodorumaDiodoro-
Deum quid exlra id, quod (tequehtet desperanles anagisiro accepisse hajresim, quam Juliano, peralios.
temporutn levavittuinas [Fort., \etiam$ifrequenlerde- jirimum, poslea per seipsum tradiderii. Verum de
sperata$ temporumlevavit ruiiifls], con$tanliamiamen Jiac re viderimus paulo diligenlius iu secunda parle;
(quam uique ad morli$horam exercerivoluit), $innul- •OperumMercatoris.
lum imprmsentiarunisequeretur effeclum, mterna re- III"larila rei ambiguitate, donec affulgeat nova Iux^
muneratione donavit. Hac igilur fidei consolalione xelinenda est vetus lectio, saliem propief auctorita-
gaudenles,immineqmuscmptooperi, etfc. tem Mercatoris Theodorum a Juliano inliniiis laudi_
In posleriore vero (Lib.' iu ejusd. Oper. ctw. 10): J)us affeclum tesianlis. Drsesertim ciuii Merrfilorf
I ^"-" . ': 'Y ._ . . ; . '-
817 SYMBOLUMTHEODORI MOPSUESTENIET EJUS REFUTATIO 2H$
tentise in suo errore glorialur, alienum a fide catho-, A Omnis qui conira hsec sentit, anatliema sit. (Exci-
lica esse, justeque damnatum delegimus, convinci- pit refutatio Metcatotit :) Immo nos tibi catholici
raus, atqne deflemus, quia magis deflendus quam dicimns, qui laiia ore impurissimo et lingua scele-
ullo odio persequendus. stissiraa protulisti, incessabiliter anaihema, et om-
nibus consentaneis suis, elc. (Tum pergit Mercator:)'
EXPOSITIOPRAViE FIDEI THEODORI.
Cujris autera perfidise sit etiain prscfatus Tiieodorus,
Qui aul nunc primum in ecclesiasticis erudiuntur ex scriptis ejus, quse de Grsecis transtulimus, ap-
dogmatibus liquido cognoscendis, aut ab hseretico probemus.
errore converti decreverint ad verilatem, doceri eos
oporiet quoniam credimus. (Et cmlera qum pattepo- EXCERPTUMPRIMUM« THEODORl
sleriore referuntur. Sytnboli Itmc pottrema vetba :) De secundo codice, libro quarto, folio decimo, conira
CASTIGATIONESET NOT^E.
consentiat texlus Juliani ab Augustino relatus, si Ea disputaiio quinque libris absolvitur, quos ad-
accipilur prout est in libris impressis. Ostendit enim versus Occidenlales hac labe infectos scripsit. Inde
qnomodo et Julianus Theodori senlentimnili $eauclo* enim oriundura hseresis hujus auctorem, in Orienlis
rilate intuoertore gloriatur; et inlinita est laus viri modo regionibus versari, librosque de recens ab se
connumerari Chrysostomo ,et Basilio. Interim corri- j, excogitata hseresi corapositos ad populares suos in
"
gendus Vignerii textus, et pro verbo perluterunt, re- patriam transmillere, narral; ut jam ibi multosper
ponendum prolulerunl. hanc artem in suam pertraxerit sententiam, inte-
* Theodori Mopsuesteni,.... libro quarlo conlra grasquc adeo Ecclesias absurdis illis imbuerit opi-
Augustinum et Adam per lransgres$ionem.— 1. nionibus.
Theodori Mopsuesteni. Intinita prope seripsil', sed Aram vero illorum librorum auctorem (sive no-
duo prsesertira plena errorum; allerum de Iiicama- mine, sive cognomine incertum) appellat. Hunc
tione Verbi quam revera suslulit; alterum adversus etiam quintum Evangelium fictitium adjecisse, cum
S. Augustinum defensorem catholicse fidei, qua fingeret, se illud in Eusebii Palsestini biblioihecis
creditur peccatum originale. Ex secundo Marius ex- reperisse. Rejecta prseterea divini ac veteris Tesia-
cerpsil quae nunc eduntur. menti versione, quam sepluaginta interpretes simul
Cum vero meditaiius inspicerem totum lioc opus- convenientes ediderunt, ut et Symmachi, et Aquilse,
culuin, inlellexi me versari in argumento valde ob- aliorumque inlerpretatione, propriam qUamdam
scuro, quod neque communiter notum sit, neque vel suam novamque. conQcere ausum : cum neque He-
auditum ipsis eliaro historise Pelagiansescripioribus; hraicse linguse, ut illi, a puero assuevisset, neque
quamobrem exquirenda putavi, elsi laboriosius, om- mentein sacrae Scripturse didicisset; Hebraeis lan-
nia apud probatos auctores, quse lucem huc afferre tummodo quibusdam abjectse sortis in disciplinnm
possint. Neque vero spem labor frustratus est, sed se tradidisse, aique hinc propriara sibi edilionem
diligentiam incredibiliter vicit. Collegi non pauca, conscribere aggressum.
quse licet nimia forie videantur, pro re ei loco; cen- Secise vero illius summa capita hsec fere sunt:
sui tamen proponenda, et quidem non disserlationis C Homine$ naiura, non voluntate peccare. Natura, in-
modo, quod nonnemo suasisset, sed adbibilis ad sin- quam, non ea, qua prseditus ab initio conditusque
gulas tituli voces observationibus, qno simul et bre- est Adam (illam eniin bonam, et bonum Dei opus
vitati consuleretur, quantum fas esset, et niliil prse- csse asserunl), sed ea quam post peccatum adeptus
termitterelur quod notatu dignum forel. Boni ergo sit, quando per prsevaricationem atque peccatum,
consulatjector, non parvas ad parvum tiiulum no- malam pro bona, mortalemque pro imroortali com-
tas, legendi fasiidium proculdubio rei novitas de- mutavit. Hac quippe ralione natura quoque impro-
trahet. hos effeclos, qui antea natura boni fuissent, in ha-
2. Libro quarto. Hoc Opus quinque omnino libris tura jam, el non in voluntate peccalum sibi acquisi-
conlinebalur, quorum lamen terlium et quartum visse.
Mercalor memorat; neque enim censco diversum a Alterum deinde caput ex illo deducliim : Infantes,
quinque libris, quos a se lectos scripsit Pbotius, hoc tametsi recens nato$ , peccati immunes non e$$e, cum
titulo : Theodoti Anlipcheniadcer$u$asserenleshomi- obAdm prmvaricationem,nalura in peccali$consliluia,
nem peccarenalura, non voluntate, libri quinque(Cod. ai otnncs ejus posleros peccalrix (ut ipsi loquunlur)
177). Nequeetiam dubito quiu ad Jibros quinquea naluta ptopagetur. Afferre autem ipsos et illud aii:
Phoiio lectos perlineanl excerpta quse reperiunlur, Ecce in iniquilalibu$ conceplussum (P$at. h, 7), et si
lura in Constituto Vigilii, sine appellatione librorum; quse sunl generis ejusdera; sanctum ad lisec ba-
tum in quinta synodo collatione quaria, lioc titulo plisma, sacrique corporis communionem in peccato-
(Tom. I Conc. Gen. edit. Labb.) : Ex Theodori Mop- rum reroissionem, etiam ipsis infaniibus, collala,
suesleni libro, quod Deus mortem inlroduxerit, et ex _ hsec prsetendere ad proprise opinionis conlirmaiio-
libro quinto de creatura, seu quod Deut bona et mald " nem.
fecerit, etc; lum denique apud Leoiitiura Scholasli- ; Neminem prmlerea morlalium esse juslutn. Quod
cum ( Lib. m adversus Neslorian. et Eulychianos ipsum item ex eo, quod inilio posuerunt, consequi-
num. 28). tur : Non enim justificabitur, inquit Propheia, in
Quare et integrum Photii codicem, quia plura conspecln tuo oinnis caro (P$al. CXLIJ,2), et liis si-
seilu digna compleclitur, et excerpta, qusedixi, duum milia. > . k .
generura afferenda pulavi, quasi fragmenta non tan- Quarlum : (o blasphemas voces et impias!) Ne
lum Marianis cognala, quod tamen salis esset causie Christum quidem Deum (attumpla himirum peccatit
cnr afferrentur, verum ut complemenla qusedam, infecta natura) sceleris purum esse. Quainquam et in
unde magna lux, sive Marianis, sive hislorise af- aliis ipsorum blasphemiis observare licet, inquit ille,
fulgeat. non vere hos et natura, sed ligura dumtaxat liuma-
EXBIBLIOTHECA PHOTH COMCECLXXVH. nam ipsi naturam ailribuere. >•
Quinluin : Matrimonium, vel certe cengrediendi cu-
Lectum est opus Theodori Antiocheni, qui Mopsue- piditatem, et semini$ missionem, omniaque similia,
slenus episcopus est, ut ex ejus quibusdam epistolis quibus successionegenu$ humanum propagalur, asse-
colligimus, Jioc titulo : Contra asserentes homines runt es$e opera perver$mnaturm, in quam per pecca-
peccate natuta, non voluntate. tum laptus Adatn, ridturcemox vilio nin/oniin pmmutn
.*$: :.,:: ; ; rWirVRnipRCATOja^ 210
:&i^iim-:.A^ Aexterra fofriiatrim, ut itibftals ^ROfsUS.cxisteffetv
' idihdlice efga ciburit' pfojfiuifi vbluit occupafe lefnvorieni^
disieieriieiii,' .*'-."
i. «'Tarifo ^taniV^^ nec exinde J>valens advertefe vefitalerii, pro db-
:';..:GASTIGATIONES Ef Mf^,
;:•;>!:
^iSiilJ^iift^^&t^^j^t^^Hgel!' Se!6l's0ri''iraSi!tfb|f»Sa^i^i"nf: iii.pecciifprunienim fimcreniissjpneniconferunturiy.e^
Por.ro Tbeodorus hic recie quidem facft,,quodhsec rriifi ppbftfebat; et iiiufir dribitatibrifeiii,ijiifltas alib-
ipsa detestetur ac rejiciai, inlerdumque pplime ac <ju1habfeiiteivi^:>disktilve4htli!viris;MbMbdo dis"solve'rfe,
valide..lpbfum>":ah^^ -;^})j)|$
>.^£Uf>d.iS4.>iJ^!-.-tl<Jll^ a4j..i|>>i>{<9<g-->B^i^l>ftiwni.T>ew
refellat. iiec. nqn,sacrse gcripturie.io.cis,,quibusijli ^idp^jm./^j^^^^Dj.jui," ^c^sideraViSg.ijihU^ejpsropjli
ahusrstiiitv|ifopfjbs 'sfeViiiisadajjtando, uf Pmririib pfbSigibse cMfirigefe.'
imperitos redarguat. Verumlioc ei perpeiuiinv nop. s -Hactenus Phoiius. Quae sequuntur fragmenla sex
est: n_tnvel Nestorii sectam in multis parttifife"ho- &uiripia suiit ex collalione quarta synodi quintse,
his jfisus,estv;et;0rig,ej)is:;. Baltemde liiie suppiieio- in, qua: prseier. inipiuh) Sfheodori symboljim , et
rumj iijusBilare-:Seritfejitiam.: :. Vuc-.r r;..; ur excerp:ta.d6.rLibf>iS':S.:Gyrilli &dyersus;eumderiJj,.par-
3;Qriodatitenj.asseritpijaetereaviAdarafamande qui- pitasepluaginta .et.Mnum:>ex variisipsins opefibus
>Bem;ah.inJi:JO'jfpwnatiim ess*ermorialem;,,sed Deum>,T *R isJllectavblasphferiiiiBqueiplebairiumeranlui:.
.utpeccaturoiodissenitisvte : "fhebWri •['ex: librd -teriip cbViiW^niJ: a% jSfeiVlum,
catop.o&nselocbriiPiSL;impositaJhefit,.>miliisanere- qridd -Dafffeecufuiri ilecuiljiit 'mWietriinjrb'dh'xit
Ctaiti sentBntiam=riiillamrafferre: videtuf, <sediimultis (Num. 56). .".j,V!i" >. :.;..,-: '.
BPtiujivPbjeciunjJiessecriniinationibus, si quis ratip-
nes exigere velit, videtur : quamtumvis, ut.ipsequj- .-,'«^Jllupiii^niVaulerii riori'^bljau^ijt^3am,/JRe]ifl3ciJSJuI>-
denirJpfte dteerit-,' isatisraeriter hiijusiiiodiopinio ad- ^ilusesimQjli; et-feciu^
yersusjiaifeticos ;pugnet.;:Noii;enimrsiyquidicum de- 3iehXiam,,iquQd et; Citfairi
Cfealofe factuoi rest, edocti.'«umus
teriprtpugrifet; continuo bonum est: etenim malum tateriv nostrijVi|a :.... ,',. - >',..,- '.
qagqufeiSfecuiriripsumrpughat.js.^^^^^ skquid: rpctae rsi- piiiries^eccajuiii-:».".'".;_,-
JWi)i:SorisentaiTOutoiiVariifestn)riqrie.isJt's^ MjusdemTMbdpri.exlibrOsquqrto et iquintpcpmhienli
ijlridfcdemuiivrrecipieiidum^tametsi riiilla hseresis ei de ctealuta, in quibu$ elbonaM mala a, DePfacla
Senijeniise^sSsJererafldeatti.,.;,.-.,'-;,_. ;.-_'>.*<>.•;>-,.':-rmse:dml:(Num.5fy; .,-:
j. ISecjillud^teinsegp curiQse>diGtum.:etEcclfesiseDfei . -:{i^ec'igltuf fribrteiri. hbri^spbrite,ret fifar:tfer ju8I-
inauditum;, ;in&veritatfs; dogmatibus nuineraverim•',, cium :s'iibm; IIIiulii, lijpniiiiiljus;|'rifequepeccrilb adi-
cumduas esseipeccatoruitfirreiriissionesassefitfalte- •tiiriiiia'.''Mu1famT!jfiiilii>afem'':dedi;t.Kec eiiira hoC-lifefi
rain quidemiieJcomiriississaltefani:vero (quam rie- riblens ri&rfpbterat; setlqtibriiarii scifeTSat ;ulilfe'fesse
sclp flul;-r>emissio'nem qtiisriiamyiut.ille lamferiioqui- Ml)1s| ma^fsvaute^
tuf jiiSippeilaTe:possit.) impeccahtiam: >ipsam,;slvfenori demVrialbrririTfetrietefibturii-^
amplius peccare. Oportet enimnbSj ut appafetv plti- leiii! ilelief^guiQeiil!liLfefe;V iiitfbduci ahlfem'iWfelibfa;.
rihus; explanantibus vocabulis uliy>ut riovanvill&m C ^ ldeb iii dubs sfafris-diyisitlifeusi cfeatufarii,.pfses"fe'rii-
peccatoruiri .remisMonemrideclaremus;; Quod enihi tfeirijetfStrifiriii Vjiriillb quiderri 'M iniiriortalltateiti
jeetaiiQquendi ratiotimpeccaniiamnominaiyillepec- ertiriimipa^)iaiem'%iiriiia.:ducliif iis ; 'ih priSserili verb
caipruin'iyeniaia! perfectamj ;et;:riiaxime'faiatri| intfe- iii^mb.flbmfeVM aimilfeiis.
piiinijiue:appellatpeccatiinteritiim;> . = Wam «itjiiidem :rib iniiibiiiiiiioftaTes fiibs •ffeeTssfet ei
':Ecqusenam igitur rhsecLpeccatorum-Temissto.fet -ubi iriffiiutapes*, ririllani SJilfefehtiain ;ad *irf&'iionaMlia
iacta.kMrideq.ue originem rduxil? Coepitquideni' •illa haheieVriuS,pfbpffuVn::ne|eWfes'^ttiiti'm'i'M|ihoVa'riiei)
inanife'sl>ate>s^,.aitjj.ex qupiGhristus^Oomirius'carriehi aulfeiri-''MutaliiJita.teirri. 'iihihutalVjliiatis•igriiiriibaiii»&
induit.et arflialionis locose nobis tf adiditJrPeffecie bonum :. nescientes rabrlem, imraorialiiaiis lncfiiui
^er^atuf,rcum>prO'tonis.PpefibusV;tumdn:iIJaiiisra!i- riesCiebamus;;igiVbfaiitfes>: coffriptibriem, iion biuQa•
ratione, quse posl carnis resurrectionerii futura esi'" BaiviuSfinKbrf"iipiibneiriL: Tiescientes i-passibiiuih^ra-
fluariTt.j^timur.;to vairie;rt!ViiriP,Ss's'ib',ilitateri)ribiVri)ifabairiiVf;.,Gbn)pferi-
baptizainur. Satis quidenVillajrquoBidfcia^sPhtUiacle* Qfose5Mi^aifiV iiecvI6iiguriY.sefh^.hifem;facia^
nus;..praeoiafa..et!;^^ . rfes.jhaiofiifti ejiJjeriirifeiil.iiraV 'bbiirifuh) "illbfurii iVefe
jubeant.rKBie ergo ;deinriepsv et quid rlfoG.rei?atires pbtera'mu¥"!3Meii'tiam Vrieffefi,":»' ;\
enim tilri arrectas prteh'enitis:>qaa?,namy iiigiiiim, iisec
fistrpejcfcaiMranrp^ .Ejus.demiiiims.d^inyehqtig.eia_s,i^
quis^pbsfcreSurfectioiTeni peccabiriitis. Quairi sarie .:, ,,$iintiitef)nqio:S',e.s$e:d}cenjis.0
ab ingentiispeiios'delurbastiI uteniffl iitirifeqriaefefe :lt'N.feceise^iitfemfesty.bmriia4lfiSUl'TaliSiia'biliaV-h».-
pmiilanv, qubnaiiiidrmododiGere 'liceaf peccatorrim jD Yisi¥ilia Uicb^et>riQs,iij'soS ,•quibus •-ri)Qfia|e:qhlVleriV
remissidnem vUlirid'tantum' teeviter. fogabio;>Vitlfe Ist^ corpus, 'ariiiria jauten)-pef roniriia/siBiiJis -feisdfeiii
quid dicas. Proptereane Ghristus tibi videtur hoiiib Irfrisihillbus fet''ra*libii«libu'ssiibstahtiiS^ fliic:qtiid6Hi
factris.iet crii.ci-affixusiwfe^ trfibipostrfesUfffeCliobeni |jfjeseritetoi®uiahilitafeitt'piifi,-:'ut-P!plim
pecces?;Peccahautne igituf IlliG^quf--vitaspritis ablei ;-, ::*:; -...:-.. -'doeiiriha
ruhtjr-quftminmundumGlMstrisyienTfev? et 'siTdfle
fOn:$ablizfeiriur,'vide"mur-.iibt^etsavui-i^iijbii vattlftitgj^i ^iPf^mlsefat^pfbeul^duhfo Weodbf"us-argiiihfciiia
nos et infantes, quid? infidcles omnesnifsumriie. iri- tf:Tbf!maiJ"brie-hoii)iiIfsre!xLl'imP:rte'fr^
turb isseculo et forabunliiry -sCvJiATrilji^rfnfu^-iUj^ie- re§bliibilisEatqiieitri >^oftilis!Si'aj%'_*'ie^S<fih"ojjiSii<ein
qiifivageritvac lalrPciiiivhuiituf;,omvieb^que'adfeosrii •pfdbafeti-MiJsius :^i>iri'''aishi(j"rili',4ivi%gislfi'appfi>iiib
«esideriit:inequijfiam.adiiBpiebunt)?'''NQri fetfiiii-iustas s'fe'^uab"e"s, /lbciirii 'litihc •JS'eri"feSis';",«v^iiiri"e^:ri? sftliii
saiiS|!ryelieor-ujritquoehic;Apdm'iniH^r-Dh1t;'l^'afiiiui^yi^ ^Lmt, taitiifuariipriiveipiuni^dispwiativ^^
^faviisimas poinasirepfefias : sed Jam ostendi «aiis, Syrus in libello Fidei "(Cap..S9et seqq.), ita Juliaiius
cur istam ipsius peccatoruii ffeinissioiiem pfobafe Opere posti«mo-ii),:iS;,Augusiuijiri)-iflLib.rM.fiP\'"'"
•ooitipossintv -"'.'" -'y--': :-':r.. petf. cqp. 50), quod iio.ii.:ibsurde.appellaverinilibro-
,««Sed:iorlassepve ipsesquMfemyplfehs,'hucdeductllis fuiii'quiiiq6fe''Tliebiabri'vfei^medulIamv^^el^StiCCum,
«tviantuniiUtdissolVatuiihioS iia iiiiserferiliuriiiio- :in;Cilicia tfriridipsuaiThebdbfririi cbhfeciWiii^'!!!*!'-
(Los; Quare pueri sanelisiimismysferiiifomihrihicarii? cdidfi"lib.-Subnot:).
viipii fec- 1 Henricus de Noris edidit iiolehs, ritfest^incbdic^
'tuhl&pilSihaieWgmjuW
catis abundant, insitojam in nattiranj ipsam peccaiQ? Valicano, quo usus est. BJ-LUE.
221 SYMBOLUMTHEODORIMOPSUESTENIET EJUS, REFUTATIQ. 228
CASTIGATJONESET NOTvE.
clrinareligiositatis, et adbenevolentiaminsiitua^ A.illtid-Tlieodori Origenistas impugnare; nam esedem
mur. i adVfefsus; ipsos rationes valent, et Origeninumquam
et dicehlii bbjectum'est;,7immb,>necbbjicipoiuit' vfelahirividjo-
Ejutdeniinletimehlis jtidiciutri, qubd'tn^- a Mopsuesteiio
tabilia etmdrtalia othhid facla $uhl; ei- iiirurii-bm- -sis.iulliim.de.quihqufe.dogknatihus'
nia immutabilia et imrhorialiti'itatihi poii resrirre- ceprehensis.;!niSi>&Tsitari>securidbrii!qP'iod!cumfeiitho-
ciionem crunt, tecundum timililudinem Gliiiiti . licis.'.defendebat,.sedrioricatholicej-propterrirsejudi-
(Num. 59). caianir.suamiderpfsecipiiatToheariimPrtiiiiirffergastrila
'"'..-: eorpoBum^,adl luendas: ariteced-entiuriipfecCSlbfum
t Qiiod qtiidfeiriplaCuit De.b,lio.fiefat'iii. diibii.stia- pbenas;!>opinioneiri,-. ;
tus diyidefe cfeafuram : unurif qtiidkrij, qui,pfse'sehs . Certura pariter.cum adversarius MopSiiestferii.dfe-
esl, in cjriomuiahilia birinia ffecit;'alfdrufll aufem, s.cr>ibitiirr,> Hierbnymiuii octOJapertissimls-noiis ihdi-
quifuttirus est;cuhi feriPVahs dmriia adihvmutsibjii- cari. DiCituf: enlra) iri Occidehte: naais,' ppsitus in
latfemtrahsfferet: qubfurii pfiocipiiitiYnqiiis'o^ierijiit Oriejile.. irfde libros mitterfe ad;populares, quirftum
ih dispensatibhfe'DoitiiniJesu"Ciifisti', (fueniex.nqbis Evangeliura confinxisse ( quod nempe: secuiidum
aiistferiteihfesuscitavit ,ex ihbfitiis, et iriiiripfiaTem Nazaracos),:illudin Eusebii .biblrptheca'iiivferiisse,
uofpofe, et.immritabilerij fecif ariima; pef quoij de- novain veterisTeslamentiiritefpretaliioneirf'tfenta:sse,
monstravit quia cifca liriivefsatri'cfeatufani libc"fur- Ilebrseselinguse.a>priina setatfe> iion: fuisSfe 1 isvihutus
turum estv > scienlia j: hanci didicisse ab HebrseoinlittVcespflis,
Ejusdeih ex quarto• jibro cpmmenli de Barchaba^sciliceli,
creaiura (Nuiri. 60). T»; Gertumdferiique;dbgmata quinqueqiMeTli^odofiis
€ Ilio certo constitulo. quod quehiadnvodubvriohis adyersario.suo ohjicit.Lillaiipsa esnfe.qn& cdlholieis
per resurrec.lipnem, ei corpus incorrupiurii, el-im- peccali'originalisrdefensoribus saiictoqiiel ift priiriis
inuiabil.isanima eritj ebdem mbdb et ihvisibilibus et Augusiino-,: lestiarii
partim'Vfere,.parlim;per.,ea"lrf»iiiia'iri'•Coe-
iunu-
ralionalibus naturis immiitabilitatem niereri coriliri- tribuebant, Hontine$pectatriitt^i'<ib'efed
geljnunc quidemaccipientibus cdnversibhfera,siciit ra, non ea qum a 3'eo condita e$t!,-sed':qutd d- frimo
yersa mullotics deCemmillia dsemonum-ostertdtint; parente .vitiaiai;, infaniei in,rehiit$ioneni 'pecdatorum
tunc autem in immutahilitalenvnobiscum fuiuris. > baplizariz.neminem.nioflaiimi.esseyuSlum^
peccaio;..GIif.i$tumip$dm peccalvwonfuiise'experleni;
Ejusdemex qUiiitblibto coihineniic\e cteritufd, qiibd malrimoniumejusqueusum petveisd ttatutm'e$$ebpus.
scietisDeus expedire hbmhiibiispecctituih, liac jieri > Minus certa stmt quse sequunt-ur. Opii)6r-> eniri),
di$pasuil(iNumi6i)f. 1
prirauni, Opus:Tlreodori tuhfeconfectura fuissfe;,cutn
«Nam sciebiatquidfejhqiiod peccabunt omni modo; Juliarfus in.Gilicia.mofaretur:;.mejititUmvefo TlifeP-
cbhcedebat vfeio:hoc fiefi, expedire ejs cbgnoscens.: dorum, et de temporey quasi:scr"iberBtyiv>6rile Ilifefb-
quoniam rffecfefaipbssihiie eum, qui cuhvfeceril nbn hymoi, etde advensario' quem tribtis'dfe'Causis!5liurii
exstariffcs, feitaritofiirii quidem aemoiisiraverit, do- ahAuguslino finjcit,neinpe iitJuiiana iaverety prse-
ihinbs, tarifayefb bori.apro.posuei;if,ul eis fruantur, judicium Tlieodoriapiid siios adhiheivti';ret iie: sibi
riori' pfoliibefe peccati adituni, si expedire eislibc cpnciliaret odium lotius Ecciesise:;a qua scifebal-Au-
cognbsceffet: sfedehiiri riqn, erat possibjle nos aliier guslinum magni fieri; et hon irritarel' utriusque
discfefe"peccathriV,fetrprissiopummolestlam, ef delfe- . imperii' aulara,; apud quainAugustiniira valfere:pluri- •
f ibfa,- ef libstfaiij.ihfifhiiiaiem iii liis deinonsiEa.n-C mura.gfatiainteUexeratvyefex ipso Juiianoi •
darii, ad bstfehdfenflarij magriiludiiieiniriiiniitabililaiis ! Opinor. deinde>, ltoccc Opus>iiiscriptura fuisS'e,
qiisiiripqsjea nbBiSessk.dbnaiufus, liisi' sic abinilio Commeiilumde creatura, .contra asiereltles feccate
fisecfulssferiia"Bfebdisppnsata, ui cbJIatio.neet expe- hopiines natura,. non voluntaie';<ralteramqtie> inScri-
ririieiifo", irifirijtbfiiriiillbfiira honbrura posseinus ptibnis parlem ; ei quinta^synodo;:alteram fex:Plib-
icirfe iriagSitttdirifefn ;.fet liujiis gfaiia,, utpote prpfu- tiodesumendam'.
tufuin ribbVs.peccattimi,rifrafedimiiiens, magniun in .: Opinor e,tiani,<ex. quinquelibris; qtiibtis constabat
•jtis bfellbauxiliurfV jhyeriif, > , , Opus integrum;.po"situiiifuisse>;i primuriifti fexponeri-
Lebiilius, pbsfqriariv iriulia .objecit TheQribrp,: diS:dogmalibusquse.TlieodorusopbugiiaridasiVsfefepe-
Ptifvdhmc; inqoit (iiift,.jii CoiiirdEuiycftiarioset,Ne- rat, eorumq.ueiauc-torejier caluimiiam>traVlucfeiYdb ;
$toriah%i,.tpm.Vi Anijg. Leci. Cdhisii pdg.ltj-: secundum,-ii)ilaudibus>tuih cfeatpris.Dfeii;. t uini cffea-
tu tetoddcVe hiihi, ficium e$$epeccalumAdm, idque turce.:fatio.nialis;,leftium in-.congeretVdisi argumetitis
Deo attclore, utjtidiciutn .iniq'ui$$imuhiin, Adain„qui adversus mortalitatera liominum peccaio prrini pa-
non peccdsset,sfd .per.Cqlutnhidfitdtifnhaiu's;fuissel,-.et renlis; conlractam'-, quartum in. oppugnarida'.fide
ixtiiiifnki depfeluhijjiisid eipifobqiiUsctiu$nredimeiidi .calholica de: peceato.originisv.et causa<cur pafivijli
niunilzmfiefei. Aitiiqn,pfoplit,/ifiiicrddipemmalorum» haptizeniur;quintum'.in>soIyendis;calhblicbftirii>ralib-
el reUqdxdbincepsmtpietafisliqminutnfilirisius.v.ejifi/, nibus, pra3.serlinT,pro.peccatoorigiiialfi In eahpppi-
tit Adam oveiiiq cqmpdsCjldcehihmtibduclairiel qbet- •nione.madducor,r parlinvquod illa melbodus per Se
rdtd^it^qulihifpii^j^astor. $alyarei?. ',. ;. ..... ,, ,> ajpta.yideatnr,.et possit:,ex iis'quse> liijbentUT.npn
Cifcaea qtite ex Plibiip, JL.,fepritib et.quirita synodb dispu-
felatisurit, qu». a'ileritras sjiigtiia pefperidpris,,yei tj.obscure:CoUigiji.par,lim-.etiam-iiubd:C(rilestiani
tatio.nemsoliil.essent a.lauiiiJjus- Creatoris^CTeatti»
conjecerira,' vfel fatibhfe Cbiifeceririi,paucis p"ef|tri'i)T rsequeiiichoare5>:p6rtim>quia:ex'iibr.6 ter.tio-Mfefeator
gam. Sunt autem illa mihi partim cefla.> paflirii qrise^ajlmortaliiatem liomjnum. speciantv eixiquarlo
>duteiav.:_ dfetii-
- Certurii est, efsi fcbriiranvulii seriiiunf,,Th.eod.bfu)iv qusead peccatum originale, excerpsii; pariim
quia quseiivquinlasyhojioreferuntur ex libro
nbn sefipsisse.dpus.quq de' agiluf ^dyersus Mani- qpe, qiiiuto, quseqpePhptius ex fine libriv>pefiinerit nia-
chaeds, qiii maiarii dicuiit .homirirfmesse naturam.. nifeste.ad dis$plvendo$qpmmitiunvnodo'$i ut loquituf
ScFipSiteriimadvfefius Occidferiiaiestrijffectbs ea iifie PliptiuS,..- j : ., ...-: . . >>
quiiriVlrapughat, ciijus aiicior in Ocbidente pafriam. >.,3.,Co«frflSiA»3»sfmi(ffii>elCiRec]amiat in specifehi
habefei, iri Ofieniis fegibnibus etiari) ,iuhc yefsafe- Pjiotiusi, ut mpdo dictum esty yideturqrie tradeffe a
tuir,_ integfas ih suain seritenliairi Ecclfesias per-, fheodoro, potius Hierotiynwim,quam Augiistinum
ffaxissel: Hsecct alia plura consequentia ManiclVavo Aram dictura,: id est, maledictum; vel.maledictbfem;-
noncorifeniunf, ut qul in Orifenle natus jamdiidum S.edyidetur tantum,; I\'ecenira ipsius verba prsesori-.
pefiissei, iiiillis irt Ecblesiis integfis piobarelur, bunt, adyersns opinio.hem Mercatoris. Quidniiehiirf:
etfe.' et theodoi;us:iiieniiius sit, quod jarij dixi ? Quidni
Certum quoque falli eos quibus visum est Opus ut meulitus non sit, eosdem libros primum scripseri
225 MARII MERCATORIS TRANSLATIONESVARIORUMOPUSCULORUM. 22|
gmate vero, a seductorio ex nieridacio, advocatibnenv A 2. b Non ait Deus, Moriales eritis, sed Mortt mo-
jungeus, elc. riemini (Genes. u, 17); prorsus existentibus naiura
CASTIGATfONES^ETNOTyE.
adversus Hierbnymum, dum adhuc viveret, et qui- Terliam denique conficio ex his Mafii verbis:
dem siatim.publicatis dialogis tribus, deinde pafum- CMJMS dutem perfidimsit etiam prmfatus Theodorus,
per imiriutalos ediderit contra Augustinum, postquam ...ex scriptis ejus, qum de Grmcis transtulimus, appro-
a Juliano conventus est? Quidni denique duas uni bemus. ,
Operi,.aui formas indiderit, aut inscriptiones, sub i. El Adam per transgres$ionemmortalem factiim.
qu.arum una Mfercatorivisum sit, sub aliera Pbotio ? Unam, ut stepe dixi, qusestiPnemyehementer adver
Et. vero cum uterque sanclus, Hierbriymtim dieo sus Pelagianos urgere voluii Mercator; de hac vel
et Augustinum,. caihplicara fidem non solum uno sola yel maxiirie inteirqgayit Aiigusiiniiiii, ab eoque
spifi.iu, sed iisdera quoque siye testimbniis Scfiplti- " obtiriuit responsum; neque ex libris Tlieodori,. aut
rse, siye argumentis defenderil; quisquis fidem oppu- sernionibus Neslorii excerpsit alia qriam qu_e ad
gnayerit, non. immerito dici potest in utrumque eamdem periinerferit: ad hanc velut, ad suramam
, disputias.se.. fedigit, fetmerito quidem, totum Opus posiremiini
Certe Hieronymus, cum aliquando gratulatus esset Jiiliani contra S. Augustinum ; denique qualiior
Augustino odiunv aPelagianis, ejusdem se pariiei- excerptis qu.sehabemus prse mauibus id unum con-
pem gloriabalur, tanta ferat doctorum Ecclesise so- B tendit, Tlieodoruni sic affirmasse liominempeccato
cietas, tanta bonorum vere evahgelicorum commti- morlatem non esse faclum, ut simul assererel calholi-
nio : Macte, inquit (Epist Ii»S, apud August,);vir- cum dogma, ex Scriptrira male concludi, excerpto
tute, celebratis inprbe:: calhoticitecehdilpremaniiquce I; divinse justitise piignare, exCerpto 2; et adversus
rursum fidei venerantur alquesuipiciunl; ei,quodsi- leges sapientise peccare, excerpto 5.
tjnum majoris glorime$t, omnes hmretici detesiantur , 5. Caiholice dis$erentem.'Usus fuerat Augtislinus
etmepari pertequuntur odio; utquos gladii$nequeunt, (Lib, i de pecc. Merit.cap. 2) celebri Scriplrirae lesti-
. voto inlerficiant. , moijio, In quacumque die comederitit,, niorle tno-
Posset afferri alia etiam conjectura, quse et per se riemini (Genes. n, 17), ad probandam morfaiitaleni
sit probabilis, et alleram jiivef: scriptos scilicfetre- hbminum ex peccaio lJuxisse. Coritendit Tbfeodorus
vera hosiibros adversus Augustinum post elucubra- primurn, Augustinum usuni esse perperam ejusriiodi
tos libros de peccaloruhv Merjtis, et RemisSiohfe, .tesiimonio : quia Deus, inquit (ii parte excerpti),
quodrecte inleilexisset Mercalor; edilos iameriv sal- • nori aliter dici debef mjnatus Adamo ihobedifenti
tem in Orienle, postea, mentita specie contra Hiero- iriorterij, quarfi qubmodo et ipsepostmpdum Judseis
nymuiii; tuni quia ceiebfibr erat in Orienie Hierp- -in lege, et homines yulgo solent peccatoribus mi«
nymi fama quam Augusiini; lum qiiod Grsecrim iiari, id est, rion ipsam pbssibilitalem morieiidi,
Opus Jacilius recipiendum foret, Iegendumqiie ab quam quisque hahet ingenilam, sed experieiitiam
liominibus Grsece scieiiiibus, prajserlim in iis locis nioriis, quaiii omnes exiiorrent. Deinde senleniiara
in quibus Hieronymus magni quidein erat nomihis', Deifeum condemnaritis eodem sensu accipiendam
sed non mediocrilfer invidiosi; partim apud quosdara p pugnai (Parl. iu, 4 et 5) qua parle periinel ad mor-
iiipnachos, lum Origenisias tuin Rulini semuJi seela- u tem, quairi qua ad laborem et lerrae culiuram, At
tores;paftini, et maxime quidehi, apud presbylferOs posteriore isia propul dubio non significai Adamum
ac episcopos Joannis Hierosolyinitani ahiicos; par- tum primum addicluin labori ipsi, sed Jahori sudori-
lim eiiam apud viros:alioquiri bonos, sed Pelagianb- bus noh respbndenti. Nam siatim a cbhdilioneposi-
rum causamelevanies, quasi vehemeutiiis quam pro lus legilur i"nparadiso, ut operaretur et cusiodiret
rei mohiento agitare.tur. > eutn (Gehes. il, 15). Ergo neque pfiore indicat bomi-
Opinor igitur Theodorura conscripsisse hoc Opus, nera slalira a peccato factum obnoxiura niorii ips|,
Peiagianoium rogatu, adversus Augustini Iibrosde scd morii violeniLe,etante diem patiendse : siquidera
peccatorum Merilis ct Rem., primura prsesertifn fet et liomo ex terra facius, etfatali nceessilale in ter-
teriium; edidisse vero, licet forte.aliqua paf te irainu- ram reversurus est, unde dixit Deus, Tertaes, elin
taios, ut dialogis Hieroriymi episiolseque ad Ciesi- tettain ibis(Gene$. ui, 19), nbn iifem, Terra eris, quia
.plioii.tem-resppnderet. Quin Ptiam vix iion asseVo peccasii, dicliirus ritique, si lunc primiin) mprialeiK
Mariura Mercalorem non fragmenla lantum, quse fecisset, quandoquidem iu connnulii sermone, idein
qiialuor exliibemiis, sed etiairi tofum Opu's;< saltetri ea omninb est, terrarii esse,'quod resolubilem esse,
formaqua in Aiigustiiuiiiipugnabat, e Grsecistraris- alque adeo mbrtalfem.
-lUliSSew: >.'..':<:':.: a Carpere videtur Augiistinum, perinde quasi pro
Priraam opinionis nveseparlem, quod adversus verbis Dei verba diaboli sumpsisset. Si cnim consu-
Augustirii libros de peccatorumMferitisfelReni. Thfeo- latur Hebraicus textus,. lectioque Latina vulgata ,
dorusid labOris susceperityprbbat tiluJusMercatofis: immo et GraecaSynimaclii, usus est tentaior plurali
Theodori >Mopsuesieni desecundo codicelibro quatto " riumero, cum suaderfet peccatum; siiigulari Deus,
folip decimo; contra tanctuhi Augustinum, fetc. Et Cum daret maridatum abslinendi ab esu frucfus.
verosuo, pfimo tertioqueiibfo Augustiiiiis qusestio- Quamquanv Septuagiiiia plurali quoqufe numerp jn-
nes de riiorie Adami per peccatum, de ofigiriali pec- terpfelati sunt Hebralcum texlum, quo ih loco lalere
caio, et baptisino infanliuiri pertraclat: - Photius arcantiiri''"quiddairi credidit Ambfosius (Lib. de Pa-
autera iibros quinqiie qu6s:lfegitfuisse tradit de pec- rad.ctip. 5).
ca.tp baptismoque infantiuht,: et adultofunj impec- 1 Ex hoc Genesis loco conclusit olim Augustinus
cantia. (Lib. de pecc. Merit. cap. 2), morlenv corpoiis pec-
Secundam, quod edili fuerint adversus Hierony- calo fuisse coritractam. Qui dicunl Adam $iccreatum,
mum, licet forie aliquatenus immutati, indicant satis, ut eliam sine peccati mcritp moreretur., non pmna
lum yerba Pliotii de auctore.quemi ertventitolioiiiine cutpm, $ed necessitatenalurm, profecto illud quod in
Tlieodorusimpugnat; tum qupd cerlo constet Pela- lege dicium est, Qua die ederitis, morte niorietnini
giauos, et epistolse Hiefonyini ad Ctesipllohlfem, et (Genes. ii, '1'7), noh ad ihorlem corporis, $ed morlem
tribijsdialogisrfespondisse; fuiteriimapud faClionem aninim, qum in peccato ftt, tefetre conanjur, etc. Le-
ejusmodi, sivein. more posilum, sive legis instar genda, quse habentur in eaindem rem lib. xm de
conslitulum, nihil scripti, quO peterentuf, sine fe- Civit. cap. 25, et Iib. xi de Genesi ad lilteram cap.
sponsadimittere; immo adversarios vel responsio- 23. Porro Symmachus ita vcriit 6VIIT6>; tan, motlalis
hiira niiiiis a .scribendo deierrere, vel, sin nlinus eris, quam versionem cseterisanleponilHieronymus,
possenl, liiultiuidiiie librofum prosternere.
125 MBOLUM THEODORl MOPSUESTENI ET EJUS REFUTATIO; , 226
morlalibus, inferre mortis experienliam comminatus, A &•Unde ad posiremum consequenter adjecit, quia
quam etiam juxla morem proprise benignitatis ad lerra es, et reverteris in lerrani ( Genes. m, I7);hinc
effectum perducere distulit. Sicut enim cum dicit: etiam mortalitatem naturse significans; non enim
Qui effuderit hominis $anguinem, $angui$eju$ pro eo , immortali, et nunc primum incipieniisententiam
fundetur (Genet. ix, 6); non hoc dicit, quia qui oc- moftis excipere, sicut sapientissimi defensores pec-
ciderit hominem erit mortalis, sed quia dignus est cali originalis, immo potius. patres peccati mirabi-
lmjusmodi morle damnari; sic et in prsesentiarum les, asseverant, vocabulum huic terrm coiriposuit;
dixit, Morle moriemini; non quod tunc mortales fie- sed ut ab exordio naturaliter effecto morlali, appel-
rent, Sed quod digni essent qui mortis senlentiam lationem hanc congruere indicavit divina Scriptura,
a per transgressionem referrent. hoc de hominibus vocabulum ad ostensionem cor-
5. Sed et divinam seulentiam quam post peccatum ruplibilis et resolubilis eorum naturse ssepius assu-
Deus Adse inferre videtur adverle. Sic enim dicit mens. Nam recordatuse$t, inquit, quia pulviitumus;
(Genes. m, 17) : Quia auditti vocem uxori$ tum, et hpmp, ticut fenum, dies ejus, et sicut flos agri, iia
comeditti de ligno de quo prmceperamtibi de hoc tolo florebit, quia $pirilu$ perlrdnsivit in eo, et non erit
non comedere,ex eo manduca$ti: maledicta terra in amplius locus ejus (Psal. cn, 15). Vult autem dicere
operibus tuis, in trisliiia comedeseam omnibus diebus B quod corruptibiles et resolubiles omnes sumus, in
vitm tum; $pinas et tribulos proferet tibi, et comedes modum feni parumper florentis, pereuntisquc post
fenum agri, et in sudore vullus tui comede$panem paululum. Nam ad breve quidem tempus vitam du-
tuum, donecreverlarisin lerram. Hoc aulem per hsec cimus; ad non existendum vero deinceps omnino
comminatus est, quod sertimnosam vitam habiiurus pervenimus. Sic elAbraham : Ego sum, inquit, terra,
esset, cum labore deinceps fructus dfeterra stimptu- ac cinis (Gehes. xvm, 27), pro eo ac si diceiet, Non
rus, quibus aleretur et subsisteret, nequaquam ha- sum dignus cum tanto Deo colloqui, homo factus e
bens, ut pridem, tanlam propositam largitalem, terra, et omnimodis hoc futurus. Magis ergo dicere
quanla ex paradisi copia fruebalur. Non enim ope- debuit, quia terra eris, el in terram reverteris, siqui-
rari^terram pro supplicio dedit Deris, quasi ex im- dem nunc piimum fieret nalura morlaiis.
mortali nalura in mortalitatem homines transferens, EXCERPTUMSECUNDUMTHEODORI.
quandoquidem et paradisum ei ut operaretur et cu- Ex secundo codice, libro tertio, anle qualudr folia
ttodirel, indixit (Genes. n, 15 ); pro lanla vero pf.i,- fini$libri.
siina largiiale et voluptate paradisi, serumnosam 1. 9 Sed nibilillorum perspicere [Baluz. prbspi-
ejus fore sustentalionem de terrae fructibtis com- cere] potuit d mirabilis peccati originalis asserlor _
minatur. Nam prorsus b raorlalis faclus, et tunc pa- C quippe qui in divinis Scripttiris nequaquani fuerit
radisi fructibus indigebat, sicut nunc lerrse fruclus exercitalus, necabinfantia, juxtabeaiiPauli.vpcem,
inquirit; etpro supplicio prisiinis fraudatus deliciis, sacras didicerit lilleras (II Tim. m, 48). Sed sive de
hac seruinnosissima laboriosissimaque conversaiione Scriptorse sensibus, sive de dogmatCsse^e declamaris,
mulctatur. mulia frequenler inepta e proprie communiterve, de
CASTIGATIONESET NOTiE.
a Baluzius habet pro transgressione. EDIT. tatem; idque sapienler a Deo constitotum, quippa
1 Habet «I ntorialis Baluzius, subnotatque : < lla cum utile sit nobis ex mortalilatead iminorialitaieiii
veleres libri. Garnerius omisit vocem ut, Noris eam aspirareritautprimum lerreni etmorlalis Adami,tum
muiavit in ito. > EDIT. deinde coelestis et immortalis imaginem gerairius. El
• Catholicum dogma de morlalilate hominis oppu- vero Chrislus ipse ex imperfeclis ad pferfeclapfogre-
gnat Tbeodorus, vel eo maxime quia iniqua foret diendum esse, exemplo suo monslravit: nani primum
senlentia Dei, qui tantam poenam ejusmodi peccato se riaturse legisque necessitati submisit, nascfens ex
irrogaret, cum unius culpa lueretur abomnibus; muliere, augescens cremfentis, circumcisus, oblatus
quod justum negat Scriptura. Levera culpam,'nempe in templo, pareniibus obediens, et tandem mortuus.
esum pomi, gravis poena, mors nimirum, sequeretur; Deinde rialurse legisque Dominum se ostendit, cum
quod sequitas velat. Ad omhes , quos inter plurimi irambrtaiis surrexit sepulcro, et ad dexleram Patris
exstitere sancti, Noe, Abraham, Moyses, David, etc,v,_ consiituius omnium potcsiatepotitur.'Ad hsec con-
ira Dei pertiiieret, frustra obsistenlibus lot lanto- " tendit, ex eo qtiod Verbum cumnalura mor'aiiiaiem
rumque viforum meriiis aique virtutibus: quod divi- assumpserii, nectamen assumpserit peecamiii, cori-
nse cleraentise repugnat. Primus juslus Abel prirfiam fici raortalitatem in nalura esse, peccalum in sola
excepisset aliense injustitise vindictam; quod cogitatu yoluntate.
nefas est. Diabolus peccati primus auctor atque in- d Incerium, ad quem e duobus doctoribus speciet
centor, perstitisset nihilomiiius iraraorlalis; quod a oratio. Exprobfaiio enim quse sequitur, nempe quod
ralione alierium est. Enocb mortuus non esl, cuiri asserlor ille peccaii originalis, ab infanlia sacras lit-
sif lamen viriuiibtis longe inferior Moyse, prophetis, teras non didicferit, ut tangere possit Hieronymiim,
apostolis, cseterisque a Paulo celebratis marlyribus: quemadmbdum patet ex Pholio, melius lamen in
Quibus dignus non erat mundu$ (Heb. xi, 38). Quse Augustinum cadil, juxta mfenteni Thfeodori, aut im-
igilur sequilas Dei, aut quomodo apud ipsum non perite aut maligne poiius loquertlis: sicutet illud do
foret accfepliopersoriarum,' cum ex posteris Adami poientise molu inientato. Nam ulrumque maxima
nnus quidam minus sanetus eriperelur morte, sau- sanctissimo doctori per calumniam objecit Juli^nus,
clioribus damnatis? Si mors poena peccali est, Chri- qui ad Theodorum de Augustino, sCriplis primura ex
slus, potius qui sanctissimus quam Enocli, qui mino- Oecidenle, deinde familiari sermone in Cilicia retulit,
ris justili*, debuerit a comrauni necessiiate eximi, e Noris, proposuit, contraria videlicet ipsis Scriptu-
juxta sapientise divinseleges. rm dogmatibus, qum pluribus impudenler expromp$it,
Inde concludit naturalera esse hominibus mortali- BAIUZ
227 MARII MERCATORISTRANSLATIONESYARIORUMOPUSCULORUM. S28
ipsis Scripturis dogmatibusquepiurimis.impudenter. A.bomitius : 'Dentes eerum, 'tfdi tnanducaverintuvam
, exprompsit: 'V.nanv:potentise-:moius|Bate. tirietus] acet.bain,obstupescent<j(Ezech,ptyiu:,2); $siend.;iis
*
nullumscontrasjnebateffari, sedtaiilumniodostaciti, per hsec.quftdia.lterumpirO .allerq,, jtixla quorumdam
qui divinaruiiTScriplurarum ihabebant iiotitiam, de- errorera, .Peus pjnnjpQ.no.nppniat, sed^imusquisjiiift,
trahebant...biNo,yissimefyerofjnhancdogmaiis exci-r projdelictis suis rpddUrfrss•^jt.ratipneij].
dit^jga/jij^rfiecidi^inoyjtaiem,tqua dicerfet quojlin • >2.'His iconsona heatus fquoque Pajilus tinnecjil.:
iraf.a,tgueifuxQrfsPeus Adam .mor.talepilesse iprsece-. D.eus,inquit, ,quitreddet'mi.cmque,$.ecmdu_mt_yera-suq
pritjet.jj.ropteriejusiinumdeiictumpunciosijietiam (Rom. 11,-6);.et, 'XJnusquisquemoMwm. onus puuni^potr
ne.cdu.m.natos(ho.ini»Bs^-mo:fte>miilciaverit.:Sicautfem tabit:(Gal.m, &)>_- et, 31«rquidjudipm$ffatr,em>tuujiy?
disputans:npn mrfim, iuec .confgnditur, ,ea :sentire aul lu quatesspernis,.fr,air,em4uum?_'.0mns$,_enimqitq.-
de DeOjnquse-jiisc de.homiiiibus sa.nuirfsapientibus,, bimusante tribunat Ghfistiffiojij.jay,, _lft)..r
el aliquaippstitiffiifiuram^ercntibus, umquam quis - 5.;Sed vir imirabilis., pr.opj,er fiinius ?,j>pp§atum,
«fljstimaresieniftvit;^sed neciillius divinservQcis.re-; tarilo (ftii\o.re>cpro:mojum arbiji_a.tus.e6tJDeuni,,u.t>«t
corcfatiis.pst, qjio.dn.ondjcerefut ulteriu$ islaparaboia [Baiuz. om. iet]uHum airocissinuB poense sjtib.decety
iti°I$Mel<: Pjttws 'jmndjtc.tivetuntuv.am acetbahi.,tej etcad uniyfersps.omues .ppsteji.os^ejqs^par*m.senjeii^
^mtmvdmt^i^bs^u^^y^t^-hm .dicit Adqnai JB liam •promiilgaret [Malm. udd, el]:,interfl(ios-;qua.nti.
'CASTIGATlOfiESJEt WJM.
.? Ad Jaanc .cjuerelam 1 calumnjanlis Jjiliani respon- iiqm., in guq inobedieniiq}pmnq similis reiribuia est,
def Augtislfriiis^vferBis ribtatii 'diiiiiSsirfiis":'Ne"drgu- hdscefeiuf^irdhefei diigiriale''peCctituth,yrid^itdittWd-
iriehWiniseWimb '•Wahiiiiifquo'liniilirsVdluiiiur'ririre- MfrperWi-dreS-dOlpi-esqui^diversos^diilud^xCr^mum,
lici,jjups (<i;
ipernicipsq~i,icen_ia: fegesijnpetatpr.um<Ghtfc cum desettpribiisqngelis„mliatqribus et, ppssfssprj.bus
siianontmfeprimunt. Omnesfitiippphujusmodidic_jt_lr, etfpnspflihus_sui$,,$inejmesupp^^
qtibd ipse dixisii, labotdteittam partemiiibpitirglibhis, lioiiiiiiein'peccaiuhiiiiiraiiii iii hiuhUiibi, 'eifer, peeca-
ijrikim^issefendblicuhfleifofem 'titih'tribrsf'et~-imiriomneshomihesfemansiiifin quo
ptudenlibtts impetral, <$edL fmcumM meticulosis pxior- omiies'peccavemiltt(fip)n.\,i%).- Mundum qitippe_a_pf
quel-.qssehsujti; jte.tlavti;eplopp Ap.p$ioly_$.,uiiiy.ersum:genu$ /juinajiuin..'
'**>fjjueiri'fahdem in fibruiri iiilendebat Theodorus, Sarii prinib aflatis^yfefbls^febritiijetuffef'ifa^jvJeS
cura scriberfe'f,;;hPvlssimce iW^^ miriaritig'^1"piiriieritisi-yiiidicta ;-pt'-uhi^ersQs°laTLi>
prseira Adajimminqbgdi^ ahortis isententia. rDeindeJEnGhirjdjpn compps.jtum
ros.mprli adqixis.se?Anjii iracfatuin 14, in Joannem, _est ab Augustino p.ost pbitum ,Hierpnymir, >a.tque
adhsoc \if^''i itu^1)^ia.tte_fsi_^eyMm;ubiaii iOm- G adeo post aiiii.' 42U.'At "libfbs qujhque tl.e"|qu.ibii>s
nes qui nascuntur haberitittihvDei; sedguam iram Dei? ritincagiiiirislPbeOdbrusridvcrsusAughstihura.s^^^ ' ' .''•
qutdii<':bxcepti''primtis'Addnt.^ic<'enim<peccavit prinius ifeirCiter.aTin.M®- .
hemo,:,Telaudjvil.,!_Mprlf-mprjeminj ; -facttis.•£$t*nwtiii(i_s ..p^tjfis.ifjBstimatet, BALUZ.
ilt.e,.etf_ge.piinu$:nasci.mqriqles, cuniira Dei.iaii $umu$. ..'•*Testimbnia.quseaffeft Tlieodorus (PqtJ,.i\,jium.
\&iLpoiiiis::.in.^^rratf>6Vifei>ri:'.Ps^ii^ir,v;i, :ad lisecYfefba: 'Wei'&). "sivfe pfdpbeiaV, sive' ;Apostbl'i', adhibuit
frfei.jVif.
_4''fisti»<i3' r/ttiiyS^Ubi^SU^^dguSJtiiiuSiJiiliailhs'ih libfellosuse .Fidei, curri -dispuiafet;ad*
fnlstfgfnisjilidnis
al'Jo.p:ens.:.#p«asesJ,>;iin.quJl,'!!'? iMq^D.pminefiri, Adami: yiersus:,pec.ca;tu.iri!Oi:igii).aJ,e._,S,ic..,enim ait: Qupniam
irq, cujn fjuqpjiiijes.najiIsymuSi.cui.tfQsc/nidg.coltjBiii-igitur .prmniisitnusde.bonci.nqlurJm, el behedictipne1,et
"nfus;'ird'deptopdgiheiniqmialis';'ira de massapeccdii, lipiiore 'conjug'ii,cpnseqrienteryeiiuim
securiduth^qlidWWcii^Ap catum, vel si quo alio vocabulotiuncupaluf.';:mccrea-
quando ftlli irm, sicut et cmieri (Ephes.,ii,'5^;ieiiundB MdrliDjiOiPninium irrogemusittjuriam , dum aliquid ab
dicii,$on.iiiius;IrfaDeijm ui,,35). illo cuin peccaiqfienpjituissecqniendiinu$.,:etJeslimo-
\£n.tti|n.d^m;irippmme^ ,xxxyii;,ribi ait: tjia Scripiufdrhm efus.filiilftj-iiqj^uariiuifq^u^d^c^nt
Nfiiufiq.rigbis-jfacify in\vker.iSestatiieiijp:'^:ori[didr^ttj^pctlf^'^to'\^jifp_t
mod,erat'pmha.^ ei filil iioh morieiiiur'prdrpairtbusykn^utyjifpjsud.tie-
tfutmw effiofffi^ '" ' ' '''"'-'"'" "- lietojnpriftilur .(lY JS.eg.xi.v„ 6L):EiuliUs.'pr,qp"he(ri:
4jctQ!n\,etc... ,' .'" Qititt' vqbi$:pafabpljt_iM
''''•Vjerjup^e^t^p.cs^lsta 'indicaiit,, .aTjquaten.us.irani 'Paire$ hiaiiiiucdverdntiiVamgCej^banffeidreriietfftw-
illairifPei,'qjia^^heod.OT •
D rumvfolupueruhi. fiv^igp^fditit fypmifiui^iiunf-
yoci>,(ngwifsijj^i;Cp'ngriiiJnt,;si''aileiidaiiliir !feri)ppi;a $fy$ diceliif.pqitib6ia.limt'iii Isrxjel, •jqmnTahi.pnMes
'sprib.enjis^hebdorils.^am aitihm $_•/£sitiit,.,'quemddmodnnidhiihd^paltts^iiti"e}
irai^iusiiv,Jp.arii)^m 'piiiintijiiii ', oihnesiriem'suh.t: 'tinima'Jjhm^ecCqmrii^
^iij,. %nie''jexoptam'.'-)'P<ei^iV^ ipsa.iiatieiiit(Ezecli. xyiii ',%)'IteqiUli'": Ft'iiu$'ripn
rinie.etabpral,0S:j'lres,.librbs",'de,-pecca'lonjnV;;]Mferiiis; 'dcpipjet^i.h)h^itimnipciiriS.$iii,4iec_ptiiei uceifiiefirijfc
-
prim tam.eri'Thepjionus^ecLifJeritrPpus,'cujus.ex>eerpia'siiiitim,'fifii'$u%'.justjiiq"jxHsti $upef ipsribteriifiuid.
,prsenjauyvus.ljabemus dubdeciiri " circitfef >
' an.nis'posit 20)1'Jlfiiii'.iliic..piiiiinqueiiique\secti.iiduhi"titimipsijis
ejusraodriibfofbnv^eililibnerii. : jiifticdlrpjips,)dqihusffrael,, diciifibntinuffibid:^.
•Respexit ^itjii;, nisi .faljop, ,in JEnchiridi.op -ail 'mkbosipiui. fi)mne,s:hb'smqjiifeiitifitipbrieitintfiri-
iLarireivlijiri)',..'T'ij^i^_
-,f^gi^tj>iji>f,1iwcI':'^r^a=l^._&BpV^5-}r: 'b!uhdi,Ghrisii^ui'fdfe^
Mptjj$'(f^ijipe'',iuppiici'^m,'pfiinihui Jipmitu cp.mnij- prpiit gesiii..,sive.bpiium,'sjfehialichi'(11Ciir.JfPl)..
tialtis^fuejM- .«zpeccgiet„ Vsic.'eufhtrij_nffari$'iibetfi item.idem: .linusquiiqite iibsifumpfp:iefc_iiPiienireji-
fifbtt'fjpf',''uj)tij^eri del^XMOm. X^i ^Q:)' ifef^^.^^?^"'^*":•""*" J^
altfueAripqfpfrjsi^ str.uhikuuiri,6hu$pbiidbii }\G.ql.yv,%).'
""''"'•'",'•'•-'
unde'iju$}iiia',^ <' '" «•-• M Ita 'ribdexBeiioyacfeijsis. VaticV, pbitipuerunt.
locavit. •';•• > o-"'"
'JJbris",'obiiupescuiiifikoi Vaiic.j ^lfp^benJ^BiLrsi;
;-Ri>_cpq$.tye_cfflflty.tf3i%ffi.. eff.ecij.is,(C,OJJ..26.), stjr- "fPectalririirie ianiti, Vetefes lihfi':siic,''habent'rifi
-jpem, guoque-suqfli^qjidifC^ J.n.ie' Jqjnquam'i\j nbs edidipius. Heririclis.d.e.':Nbris^fep,q'sui't't:''p^jBaf«!B
rqdiceyjjwvndi^pm Adm Deum ttitjtp '.fuford cotnrjfpiupjdtbiitdiui "eitr
jcj},,tit''q'uiqfl'uid.\jprptf^ liahmaia'per ui vetiei 'illum dtrpci pmnm suildej;e,,Garriefiiis •> ..vefP,
eic. BALUZ, .
quam,peccdveratcoiij.iije,,pet.'fajjiatem cohcitpiscen- peccdiumianto,
829 SYMBOLUMTHEODORIMOPSUESTENI ET EJUS REFUTATIO. 230
«jijstifuerint, non fsfcifeutimerafe quis poterit; /Ex';A-ctor oriiriiumbonofumiJPiriiriibus.factus est, utslctit
quibus.icumrjriaxime cpnsid.erare jcpnye.nerat,,quod Adam p.rimi etTmp^
.yalde v.iderej.urincqngrn,unv,>:Np,e,.Ahrahapn, J)ayid, et ip.s.esecundi .fttiimjiiQvifilig ^al!u^^xi^>gp,^ixii^|a/.ftrv'
|Ipys.en4 >et reliqups innumerabii>es.,justQS pbnoxios priipitus Adseipri.oris^natujaliai^jis^^ret; _4,um;.]nar
jpense.red.ditos a1'Ob.'uni.u_.f.d.eJifetuin,.:jet.unum latque scitur ex .niuliere.; duni ^pannis.-jLnyqly-itiir,, ,ctjpaula-
$x >gusiU!arh,o.ris<p,eGca,tuni:{fi«/u«, !aTbpris>appjqba- .tim^.tat.iSiincfpnierita.sortitiir,:* J[esws^Hi»ja.iiiq>a.it,,
ium];,et..quod:sic,,:uItFainodum justitlse, iram>suam ptfifkifktifMate,^}sqpicnUq,\fit grqtia.cpxatn jDep_,<el
Deus,exiendefetrtfifiju%.sxlenileri.t], >iIjjfOjfJ_*_Qt jusjp,- hpminipus(Liic.\i\, ,§2); 4um.>circuincis,iqn.ein ..susci-
ju.m yirtutes fiunctasaabjicer(.t_ .eosqtife,,prppj£r.;uMus pit;, ,dum>juxta.jlegalem.cqnsujiit.udinem .I)eq.astjtit in
p^cajtum>Adjs,4anto .suppl.iciOin3anGip3r.et., : templo, parentibusque siibiicitur, et conversationi
>' k. Mamrelsiiiiihil:aliud>:uie.i!te_p.erpe_ndpn£<,3salj.em legitimsemancipatur. Sic etiam, ad expletiohem reh-
de Ab.el;[Bflte.:aliud,:sal.tera jde A.b.eimen.le]con- quofiim,"el rhoffem, iitpbte riafurai tfibiitiinj, posife-
wenienter seslimaredebuefat, quirpruPHSJ!islu,sexi- mo susCipitV'rit 'sfecuriaiVhi iegerii 'humaiise nafufiaj
s_tens,'primijsrnortuus est,fi.t.siquidem.niQriemDeus iribfiferisVet a*ir)ortuTS;'dmna'Tiftute teyiif>geiis,"ini-
staluerat ad.poenainrliomi.num:.quoniqdp,iipnrinipJ!e-- tiurii cuhclis iibmih1bus,iqm(iri'oftefri«sfeCtiridriifirifb-
ttatiseratextremse, >vi,\:ei>e qiudem euni.rqui.fui.t.catisaB -priamrnaturam >-suscipiuht/jfifer_)'t,siit'aiirioftuis sur-
pecca.li, >vi>yere>etia>hi'cuni il!p,e.t>EyammalUia:,re,- gant,>,et.adfin)mortalem •subslantiamticpnTmutenliir.
perlricfero.?sj?>rseteririitip.aitteni .diabolum ,in4inmpr.- :8.-:S.i.cut,j3niti.i.rcojjformes:Adse.secundiim *felatum
talilatehactenus perduranlem; primnm autemjustum prsesentem sumus omnes effecti, sic .GlirisJp.-D.Qinjno
repertoremque virtuiis, primumque divipi culliis CUT JBatuz. jiixtafarnem] conformesefficiemnr in poste-
ram gereniem, anje:.Qji)nes.,e^ua^tjfeaiiuaV^ene] rurri: frqnsfigufabit.enim cpr^us humjjilqlh no$trqi
pe«.caiili,unT.fuissepexcu!.s.uni.. : ..','". cpjifgtmes^_i^^'f_^s.^dmiium\.^hi^ ,JIJ,,$l); ej,
'
c5.Opoftehatiaiitem', sapienlissimum vir.umet de Qmli$terrmmiiale$ielderr.enh;ietqmti$cm^^
Eiibcli,
-.'::? biii
i-'.-:? ribn festWofliiuS,'
-::"=:>>>:•>: VliJiEeiifer>fexpfehdefe.
M:: -;' *>,•> •-.'•; et cmtesies,;et siimi^qrtf^mufi^^nkhy ieirehi., rppr-
-,^o>-; :cv>:<<J
Non.renimtanta yirtute \^l!p[eitale,j)f.a3ditus.fijit,,.tit 'teiijiii-Cliqin''jmagjheih {cfeUtisJkCfifi xy„,48~eij__,9)^
nifeliQromnibus existeret, jMoysfe qdicojet prophelis ostendens quod primi slatus Adse<participesifacti,
a^.bs"tVlisqUy"VJSI.Jreliqul_s';b"m'nibu'S'ye' 'quibii'sait bea- heceSsario'eliariV^
tissimus 'Pauius : Quibjjs 4ifj)ih$ Vipif.et.at ntiindiis dum'cXrhem,!fufurisk
(Reb. xi, 58); ita ut, illis mortuis,-ipse solus sine ujpot.erquiftxhap.eademinatura eQnstetexPrius,>etcun-
moriis experientia-perduraret.-Sed. jam _abMtio-hac , .-cla,quav-fuerantnatufae,-susceperit,;-etideo-susiinue-
Dens [Baluz. Deus boc] habuit apud se definilum,^C Tvi.t .ni.oriem, ut m.orlemriatursesuscipiens, et a mor-
ut primumquidem morlales:fle_r.en't,:pqstnVqdum vefo yriis i^^ris,^atiiram liberam raorte perflceret.
immortalitale gauderent, sic ad ulililatem noslram 9. Et morlem quidem propterea suscepit, pecca-
fieri ipse disponens. tuhv veroiiequaquam, sed ab hoc immunis permansit
6. Et postpauljilum.Jilanifestius,inquit,hxc eadem pmni.no,Quod.enim erat naturie, id est., mortem ,
Deus osiendil, .CutiiLtransfertEripcji, -et iininprtalem iridubitanlefJqssumpsjt; jpeccaiuiri ivfefq, quod non
facit. Nam si per peccalum causa supplicii Deus in- erat naturae, sed voluniaiis, nullo pacto suscepit.
tulit morlem, nec olim definilum hoc babuit apiid e!Quodsi fuisset in natura peccalum, juxla sapieniis-
se, ineffabiJifer.pro •iibbis,,-juxtapropriara sapiqn- >simi•.lu)jus,elq(|uiun);,.peQealum;in .nat|ira ,:prpr>siis
tiam, cunci.h;dispehsahs,>nequaqiiamEnoch quidem isexistens,•necessariQ. suscepissfet.,,
immortalis exisleret; Dominus aulem Christus ad f EXCERPTUMTERTIUMTHEODORl
morlis experieniiam perveniret. De codice$ecundoex libro tertio, folio decintooctavo.
7. Et post pautulum. Idcirco, inquit, Dommiissau- : d, B.Si, inquit, peccaturum Deus vere sciebat
.CASTlG,ATIONiS,ET NQTJE,
a Sic Noris : Baluzius vero cum omnibus, ui'.a,it| D.cati', arit ,si Sil, qtiia iricle veriil, irideetiam'essri
" ''" '"' " '
libris , ob ejus. EDIT. ''Chfisfr, cbritendit bserelicus); immo potius inslas ut
''veteribus Jn Ja- ::nuUa\sit;Cqf,p'.p,ecc_qti.,,ne.fo
i).fl3ec;eSt:lfeciio';exeinplaris;Bellovabehsis. ,.
licahb scriptuiri est^-s/ius-ijnorMm.,E-xquo •JNoris :ef- iTiieodofu.sapu.d•P!ioti_nm:,(^o^.'d77r),': Qiiaffjmi
' • {pblasphemas,vp.ces<ef impiqsj),vne Chrisiu^gufdehi
''IfecitpbsfefiafiJjn.iBAtuz.
^'Cbffigit'•pene BaJuzius, suffragantibus^antiquis ' Metim ,. _a$suqrpia^nimirurn ' n .pecpalis^ifieciq^jifiliirk,
'
libris, EhiT, .sc_%leri$r-.purume$$e. , "... '•".. : .,"".
d Male Lucas «iiw dvabet editio Jtalipa -rin-qua ^KG.o.niieudii tTiieodprpsi.ja .nemj^etpqsse^fji'49,!_itgr
mox exiderunt et gratia. BALOZ. affirmari quod' ulla' fuerif Cei*voiuiitas de iriiiTior-
. e. Non alioaraMocinipicQnclq^ebant.pppugna.tor.qs' talilate statirnab,qrtu Ad.amo.concedei!da,:si.mo.do
.peccati originajis, {Jhristuni rion cariiisse peccaib; D'eus'oriiiii'uin',;SigV)ri''ii!a''p'eccaVii!al)'' AdariVo"cofn-
D'e Juliaiib"Augiisiihiis'('Lib. T'ridversfJnircdp;1^; mltferidiVpfsescius-^eaturf-icl"eriiiri' vfei'Sapifeiifise
alia$15 ): Quid est, quod laboras magni$:afgumen- /divinsei, -yel .polestaii deroguret. Cnjus enira est
ttqUqnibu$pervenireqd.itnpjelq.tisqbrupiuiri,.ui Cfiristi "s¥pieritise,''inguil,,concedere aliguid tamquani. exi-
cafp, fliiia.de MaHq'ndtjts'e$t;\ctiju$WitgiiiiSidfp, niitiriV'hfener)bium%ih:.seSWari'trih) hprs(s,?-*aut''ebjus
jicut cmiefpritm-ornriiitik;W%dqfy'friefrii\prfy laritse pPie^tatlS',iyfellesferio^^libmirifeih-fesseiinjjVpf-
siihil diiiet a-cdrhe rpeccaif, ersini^.ifflbmMntytone: talfeii)*;"riecrirt)iiedirerqtioiriihri"saldiftblo^in
'-• '''"'= ''•*' mdflein
Apo$ioiu$dixisse creddtur^eiitriftiisie "niissum iii"si- tfa'liai'liit':?' "' ."•'"?"'}' !';'>-">;<lft '•-'' :-«!«">''>'
iituliludinecqrnis,;jccca(i,(aui_nu.'llairi''fearheii^ BPfociildubib perlurhafusesl^bcris vitibhotario»
251 AD PRIMAMPA-RTEMOPEIUJMMARII MERCATORISAPPENDIX. 23*
Adam , sit nOruirisapientissimorum [Baluz. add. ei] A •' EXCERPTUM QUARTUMTHEODORI
ista resporisib, quod hoc insanissiirium est, vel in Secundo codiceex libto lerlio, folio vigesimoquinto.
cogitatione percipere, maniffestuin est, quod et \. c Non enim, inquit, his qui ab Adam usque
peccatiirunv eum noverat, et propter hoc procul ad advenlum Cbristi Domini in tantis fueruiit im-
dubio morilurtim. QUomodoergo noti est exiremse pietatibus et iniqnitatibus quanlas beatus Paulus
demeniisecrederc quod primilus eum n immortalem propriis verbis expressit, ut in superioribus ex
iri sex horas [Baluz. horis] fecerit (nam lantse fue- ejus declaratum vocibus, lamquam magnum quid-
runl a coriditiorie ejus usque ad b commissionem, dam resurrectionis collaturus esl prsemium, si eos
quandoquidem sexto die factus e lerfa, et come- suppliciis quibusdara sine fine et sine correctione
dens contra divinum mandalum, de paradiso pulsus tradiderit. Nam ubi jam loco muneris resnrrectio
esi), mortalem vero post peccatum monstraverit? puiabilur [ Baluz. eomputabitur], si poena sine cor-
2. Certunv est enim, quia si eum immortalem rectione resurgenlibus inferaiur ?
2. Et paululum. Quis, inquit, ila demens, ut
essc_voluisset, ne ipsum quidem intercedens [Ba- tantum post bonum credat materiam fieri resurgenlibus
tuz. nec intercedens] peccatum Dei sententiam com- infiniti
supplicii, quibus utilius erat omnino non
mutasset; quia nec diabolum fecit ex immortali B surgere, quam tantorum et talium malorum, post
mortalem , et quidem cunclorum malorum exislen- resurreciionem, sub jnfinilis poenis experientiam
tem principium. sustinere?
CASTIGATIONESET NOTiE.
rum : ita vferorestituendus : Numauid peccaturum e Theodorus, opinor, quasi miraretur pro ini-
Deut netciebalAdam? Sed cum tit hbrum sapienlissi- morlaliiaie Adamo innocenti asserenda Aiiguslinum
morum et isla responsio, quod hoc insanissimuntest, tanlis viribus pugnare, conaius est probarc iinmor-
vel.in cogitationepercipere, tnanifeslumest, etc. per se numerandam non esse iu bonis,
a Licct agnoscai immorlalemveram esse lectionem, talitatein
sed inter«St«>j)o_o«,nec magni faciendam , nisi con-
rfetinetlamen Baluzius morlalem, quam habent ora- jungaturcum impeccabilitate fetbeatiludinis prnniio;
nes alii libri. EDIT. ipsis quoque impiis coinmunicanda
b Ita codex Vaticanus; at Bellovacensis liabet quandoquidem
cst, ad incrementum supplicii; non comniunicanda
commixlionem.Henricus de.Noris, putans aliquid uiique, si tanium esset bonum quanlum a defenso-
deesse in hoc loco',' addidit voceni. peccati. Ego fa- ribus peccati originalis dicilur.
cile crediderim legendum esse conte$tionem.BALUZ.

APPENDIX PREMA
AD PAllTEM PRIMAM ^

OPERUM MARII MERCATORIS,


Complectens:
JLpistolam Anaslasii papce ad Joannem Hierosolymitanum de Rufino Aquileiensi, et Fidci Pro-
fessionem duodecim anathematismis conslcmtem quam Ilufinus quidam edidit.

aEPISTOLA
ANASTASIIROMAN/EURBISEPISCOPI AD JOANNEMHIEROSOLYMORUM EPISCOPUMRESCRIBENTIS
SUPERNOMINECOELESTII.
Quamvislimcepistola nihti contineat affine hmre$i$Pelagianm, hobel lamen multa ob$ervaiudigna, et ad
hisloridmnon parum conducenlia; ideoqueiiisa e$inon abjicienda omnino, velul extranea, sed in hune postre-
munitoCumrejicienda, licel itt manuscriptis codicibusprimuin obliiieal. Nec eiiim ipsam opinot a Mercalore
stiis bperibusprmfixam,quippe qum ad rem sive Pelagianam, sive-Nestorianani faciat; $ed u collectorealiquo
non eruditissimo, cui cum nullus Rufinus prmter Aquileien$em,nolu$ foret, tlatim ac occurril Rtifini nomen
tinaihethaiistnitprmlatum,utrumque opus adunum e