Vous êtes sur la page 1sur 727

Migne, Jacques-Paul (1800-1875). Patrologiae cursus completus, sive Bibliotheca universalis, integra, uniformis, commoda, oeconomica omnium s. s.

Patrum, doctorum
scriptorumque ecclesiasticorum qui ab aevo apostolico ad usque Innocenti III tempora floruer.... 1847.

1/ Les contenus accessibles sur le site Gallica sont pour la plupart des reproductions numériques d'oeuvres tombées dans le domaine public provenant des collections de la
BnF.Leur réutilisation s'inscrit dans le cadre de la loi n°78-753 du 17 juillet 1978 :
*La réutilisation non commerciale de ces contenus est libre et gratuite dans le respect de la législation en vigueur et notamment du maintien de la mention de source.
*La réutilisation commerciale de ces contenus est payante et fait l'objet d'une licence. Est entendue par réutilisation commerciale la revente de contenus sous forme de produits
élaborés ou de fourniture de service.

Cliquer ici pour accéder aux tarifs et à la licence

2/ Les contenus de Gallica sont la propriété de la BnF au sens de l'article L.2112-1 du code général de la propriété des personnes publiques.

3/ Quelques contenus sont soumis à un régime de réutilisation particulier. Il s'agit :

*des reproductions de documents protégés par un droit d'auteur appartenant à un tiers. Ces documents ne peuvent être réutilisés, sauf dans le cadre de la copie privée, sans
l'autorisation préalable du titulaire des droits.
*des reproductions de documents conservés dans les bibliothèques ou autres institutions partenaires. Ceux-ci sont signalés par la mention Source gallica.BnF.fr / Bibliothèque
municipale de ... (ou autre partenaire). L'utilisateur est invité à s'informer auprès de ces bibliothèques de leurs conditions de réutilisation.

4/ Gallica constitue une base de données, dont la BnF est le producteur, protégée au sens des articles L341-1 et suivants du code de la propriété intellectuelle.

5/ Les présentes conditions d'utilisation des contenus de Gallica sont régies par la loi française. En cas de réutilisation prévue dans un autre pays, il appartient à chaque utilisateur
de vérifier la conformité de son projet avec le droit de ce pays.

6/ L'utilisateur s'engage à respecter les présentes conditions d'utilisation ainsi que la législation en vigueur, notamment en matière de propriété intellectuelle. En cas de non
respect de ces dispositions, il est notamment passible d'une amende prévue par la loi du 17 juillet 1978.

7/ Pour obtenir un document de Gallica en haute définition, contacter reutilisation@bnf.fr.


PATROLOGLE

CURSUS COMPLETUS
SIVE
BIBLIOTHECA DNIVERSALIS, INTEGRA, DNIFORMIS, COMMODA, OECONOMICA,

•nnm ss. PATRM, DOGTOBVM SGRIPTOREMQDE ECCLESIASTICORBM


QUl

AB MYO APOSTOLICO AD INNOCENTII ffl TEMPORA


FLORDERDNT;
RECUSIO CHRONOLOGICA
OMNIUMQUiE EXSTITERE MONUMENTORUM CATHOLlCiETRADITIONISPER DUODECIMPRIORA
ECCLESIJE S^ECULA,
JUXTA EDITIONESACCCIUTISSIMAS,1NTER SE CUHQDE NONNDLLIS CODICIBUS HANUSCRIPTI9
COLLATAS,
PERQUAH DILIGENTER CASTIGATA ;
COMMENTARIIS
DISSERTATIONIBITS, LECTIONIBUSQUE VARIANTIBUS CONTINENTER ILLUSTRATA
;
OMNIDUSOPERIBUS POSTAHPLISSIUAS EDITIONES QVJETRIBUS NOVISSIHIS SAXULIS DEBENTURABSOLUTAS
DETECTIS, AUCTA;
INDICIBUS
PARTICULARIBUSANALVTICIS,SINGULOS SIVETOHOS,6IVEAUCTORES ALICUJUSMOMENTL
SUBSEQUENTIBUS, DONATA;
INTRA
CAPITITLIS IPSUM TEXTUMRITEDISPOSITIS,NECNON ETTITULIS TAGINARUM
SITJJGULARUM MAB.GINEM.SUPERIOREH
DISTINGUENTIBUS
SUBJECTAHQUE MATERIAH SIGMFICANTIBU':, ADORNATA;
OPERIBIJS
CJH DUBIIS
TUM APOCRVPHIS,ALIQUA VERO AOCTORITATE INORDINE A»TRADITIONELT
ECCLESIASTICAHPOLLENTIBOS, AMPLIFICATA ;
DDOBUSINDICIBUSGENERALIBUSLOCUPLETATA : ALTERO SCILICET RERUM, QUOCONSULTO, QUTOQUID
UNOSQUISQUEPATRUMI N TIIEMA
QUODLIBET SCRIPSERIT UNOINTEITU ALTERO
CONSPICIATUR;
SCRIPTURJE SACRJE, EX QUOLECTORI COMPERIRE SITOBVIUM QUINAM PATRES
ET IN QUIBDS OPERDM SDORDH LOCISSINGULOS SINGULORUM LIBRORUM
SCRIPTUR.XTEXTUS COMMENTATI SINT.
EDITIO
ACCURATISSIMA
, C-ETERISQUEOMNIBUSFACILE ANTEPONENDA
' , Sl PERPENDANTUR NITIDITAS
! CIIARACTER-UM
CHARTiE QUALITAS,INTEGRITAS TEXTUS,PERFECTIO CORRECTIONIS, OPERUM RECUSORDM TDMVARIETAS
TUHNUMERUS, FORMAVOLUMINUM PERQUAM COMMODA SIBIQUE INTOTOOPERIS DECURSU CONSTANTER
PRETIIEXIGUITAS,
SIMILIS, PR£)SERTIMQOEISTACOLLECTIO, UNA,METHODICA ETCHRONOLOGICA,
SEXCENTORDH FRAGHENTORUM OPUSCULORDMQUE IIACTENUS IIIC 1LLICSPARSORUH, /'^""/VN
PRIHUH AUTEHIN NOSTRA UIBLIOTIIECA, EX OPERIBUS ADOMNES .BTATES, / J-^fo,
LOCOS,LINGUAS FORMASQUE PERTINENTIBUS , COADBNATORUM. / fm\*i
SERIES PRIMA, L[ "&S
IN UUAPRODEUNTPATRES,DOGTORES LATlNiE
ECCLESI^E
SCRIPTORESQUE t—i ^
A TERTULLIANOAD GREGORIUM
MAGNUM. W \':'^SL
ACCDRANTE J.-P. MIGNE, \'L*\ W
cuBSiTon
cOMM.rrnncM
m SINGULOS
SCIENTIJE
ECCI.ESIASTICB
IUMISEDITOM, \- »\ «#

PATROLOGI.E TOMUS LXIII.

ENNODIDS, HORMISDA PAPA, TRIFOLIDS PRESBYTER, ELPIS, BOETIDS

CJETERORDM TOMDS DNICDS. — BOETII TOMDS PRIOR.

PARISIIS, VENIT APDD EDITOREM,


LN VIA DICTA DAMROISE, PRES LA BARRIERE DENFER.
OU PKTIT M05TROUGE.
I8V7
BOETII,

ENNODII FELICIS,

TRIFOLII PRESBYTERI,

HORMISDJE PAP^E, ELPIDIS UXORIS BOETII

OPERA OMNIA,

AD RECENSIONEMBoETIANARDMLUCDBRAlIONDN FACEMPR*KERBNTIBUSEDITIONIIIUSVARIIS
QUARDMDNA, LIBRORDMSCILICETDE CONSOLATIONE PHILOSOPHIJB,AD DSUM
DELPHINIACCDRATISSIME EXCUSAEST; ALTERA,INTER OMNESAMPLITUDINE PRINCIPEM
LOCDMOBTINENS,MEMORATISSIMO GLAREANINOMlNEPR.ESIGNATUH ;
TERTIA, QVJE EST OPDSCDI.ORDMTHEOLOGICORDM, ERDDITISSIMUM
VALLINUM
AGNOSCIT AUCTOREM;QDARTADEMDM,NONNDLLA
MONDMENTA INEDITAEXHIBENS.ILLDSTRISSIHOCARDINALL
MAIO DEBETDR;
C.ETER0RUMVERO AUCTORUMEXEMPLARSDPPEDITANTIBDS GALLANDIO,MANSI NECNON
ET BREVIABIOROMANO.

BOETII TOMTTS PRIOR.


CifcTERORDM TOMDS DNICDS.

PRIX: 8 FRANGS.

PARISIIS, VENIT APDD EDITOREM,


1N VIA DICTA D'AMBOISE, PRES L.\ BARRIERE D'ENFEU,
ou PETIT-MONTROUGE.

18H
ELENCHUS OPERUM

QVJE IN HOC TOMO CONTINENTDR.

ENNODIDS.
Epistolaruin libri novem col. 13
Opuscula decem 167
Carminum libri duo , 309
HORMISDA PAPA.
Eplslolae et decreta 363
TRIFOLIDS PRESBYTER.

Epistpla ad B. Faustum senatorem. 533


ELPIS DXOR BOETII.

Hymni duo in honorcm SS. Pelri et Pauli. 537


BOETIDS. — OPERA PHILOSOPHICA.
De consolatione Philosophiai libri quinque. 547
De unitate et uno 1075
De Arilhmelica libri duo. . 1079
De Musica libri quinque ... .. . . . 1167

ERRATIJM.

r.ol. 1281, tilulus rapitis XVI sic legendus videlur : De superius disposita modorum
dcscriplione. — Col. 1284, in Hlulo capitis XVII, pro descriplio lpge descriptionii,

Imprimcriede YKAVEX
POPU.— DEScnct, rug de Sfevres,JsI.,
ANNODOHINIDXXI

MAGNUS FELIX
ENNODIUS,
EPISCOPUS TICINENSIS.

PROLEGOMENON.
(ExGallawl.)
I. MagnusFelix Eiinodius Gallum prosapia (a), et A persles exsiitit. Nam ex ejus epilapliioa Sirmondo (o)
quiilem illusiri admoduin, naiumque Arelate se fuisse aliisque relato, ipsum ex hac viia in ccelumemigrasse
lestatnr (b): qnx est seiitentia vimrum eruditorum, inlelligimiis xvi cal. Augusti Valerio V. C. comule,
quihus Gatlicam hUloriam liiterariam acoeptanrire- quo die in Ecclesiaelabulis ejus memoria quotannis
feiiraus (e), licel Sirmondus (d), Sollerius (r) aliiqne recolitur; adeoque anno Domini S-21,annum agen-
hac de re ambigere videantur. Ejus ortus anno Chri- lem 48. Hujusmodi autem clironica notstio ex eo
sii 473 illigandus comperitur, quippe qui anno 521, desnmitur, quod sanclus prassul annorum ferme 16
«talis 48, e vivis excesserit, ut infra manifestum Qet. esset, ut ipsemet testatur (p), quo tempore in Italiam
Lilleris primum humanioribus Mediolani a puero ingressus est Theodericus, anno scilicct 489, qui
excultus (f), deiuceps vel ipsa sludiorum liberalium quidein astalis annus si cum Valerii consulatu com-
nomina se fuisse detestatum profitetur (g). Postmo- ponalur, quo currenle depothus fuisse describitnr;
dum anno489, xtatis suae i6, amitae quae ipsum annus Ennodii postremus fuerit 48, Ghri.'li 521, ut
aluerat solatio deslilulus, nobilissimam ac prsedivi- recte arguit Sirmondus (q).
tem uxorem duxit (h). Al paucis post annis sxculo g II. De sancti hujiis prajsulis Ticinensis litlerarum
nuntiiimremiiiens, ecclesiasticxinililiaenomen dedit: monumenlis phira eriidite obserVanlaccurati Gallicx
atque ab EpiplianioTicinen-i antistite diaconus ordi- Histoiiae litterariae scriplores (r), quos proinde con-
natus ('), religiosi propositi consortem quoque habuit sulere operaepretium fuerii. Ne vero pciiilus olficio
uxorem (j). Clero addictus, Servilione magistro usus nostro deesse videamur, buc afferre libet de iisdeni
est, a quo sacris institutis fuit imbutus (k): ut pro- doctissimi Sirmondi judicium (s):« Si quid limi, ait,
pterea minus recte censuerit Sollerius (l), Ennodium Ennodio sua setas aspersit, non idcirco fluentem in
sub Servilione liberalibus disciplinis operam dedisse. ejus scriplis ingenii eloquentiaequefoutem possumns
Intcrea in legalione Burgundica qiiaein annum inci- non amare; aul quia in ejtis poematis claudical in-
dit494comes addilus episcopo suo Epiphanio Enno- terdum versus, rectam uliique sententiam et acumen
dius perhibetur (m); et quidem duni diaconi munere noti amplecti. Quidilla, propter quam infimaequoque
fungeretiir : eo enim in gradu diu ipsum constitisse nolaeauctores expeti solent, lemporum notiiia et illu-
illud suadet, qn<<danno 513 egregium Apologeiicum stratio? Quis enim est qui in epistolis Ennodii,
prn synodo Palmari adhuc diaconus conscripserit: - Sjmmachos, Hormisdas, Caesarios,Faustos, Boetios,
qua de re Pagium consulas velim(»)• Qu°neliain forte Liberios, Aratores, Elpidios el reliqua ejus aetat s
haud uitra eum gradum processerii usqne ad anmint lumina non libenter recognoscat? autquem in uno
510 ant 511, quo, Epiphanii successore MaximoII Theoderici Panegyrico, vel in una Vita Epipbanii Ti-
vila functo, ad EcclcsiacTicineusis episcopatum fuit cincnsis, varia rcrum illo saeculo in Ilalia, Gallia,
evectus. Multa praeclare gessit in calhedrali sede Germania, Grxcia geslarum conunemoratio non af-
constitutus; ejusque imprimis eniiuit speclata virtns ficial? Dictiones quippe declamationesqoe praeter-
et dortrina in gemina illa legaiione ad Anastasium milto; qnae mea quidem sententia sunt ejusmodi, ut
impera'oreni, quam sub Honnisda papa orlbodoxae cnm postremaeoninium apud Latinos naiaevideantur,
fldei causa suscepit annis 515 et 517, licel utraque cum primis mediisque conferri possint, et tanqiiaiii
veteratnris principis artibns ad irritum cesserit, ut ex rosae alienis mensibus ortae cariores esse debeant. >
ecclesiasticisDaroniiAnnalibusconstat. Ad Ecclesiam Et alibi (t): < Ennodius ea ingenii fama floruil et
snam reversus beatus anlisies, hand mullo post su- doctrinae, ut non solum in pretio essent quae sua
(a) Enimd. lib. i, epist. 2. D (k) Id. lib. v, epist. 14.
(fc) Id. Iib. vu, episi. 8. (() Soller. I. c, pag. 272, num. 2.
(r) Hist. liiteraire de la Fiance, tom. III, pag. 96. (m) Enuod. Vit. Epipli., pag. 163, e.
(d) Sirm. Vit. Ennod. opp. ejus prasm. (n) Pagi ad ann. 502, §§ 3 et 4.
(«) Soller. Act. SS. lom. IV Aug., pag. 271, (o) Sirm. Vii. Ennod.
aum. 5. (p) Ennod. Eucliar., pag. 160, e.
(f) Ennod. Euchar. infra, pig. 159, c. (q) Sirm. ad Ennod. Eucliar., I. c.
(g) Id. lib. ix, epist. 1. (r) Hist. littcraire de ia France, lom. III, pagg.
(*) ki. Eucliar., pag. 160, e, a. 100 seqq.
(i) Id. Vii. Epipli. pag. 196, 6 (s) Sirm. cpisi. ad opp. Ennod.
(j) Id. Eucliar., pag. 160, d. (t) Id. Vii. Enn>d.
PiTBOL. LXIU
H ENNODIUSEPISCOPUSTICiNENSlS. PUOLEGOMENON. 12
sponle scriberel, sed amicnrum quoque qiios impen- A cienns ilte. Ilic veo recensitis «bi'er a Raiiniove-
sissime coluit, rogalu in diclandis aliorum nomine terum potiiifictimde Ennodio testimoniisSinnondi
oraiioiiihus,cpislolis, epitaphiis ac diversqrtim rerum opera primum collecii-, adderc libct ex eo.lem Baunio
epigrammaiis, assidyqm operain dare cogerpitir. et istud iiisigne auctoris, srreulusexto ciiciier medio,
Qu > in.genftie nmlta sanc ad gloriam Ennodio illu- Floriani scilicet ex monaslerio Romano in epistola
slria fuerunl; sed niliil illuslrius Apologetico et Pa- ad NicetiumTrevirensem epi^copuin, quod sic se
negyrico, quorum aliero Theodericum regein piibiice babei. « Vide ergo qiiauiis adjutoribus uteris, cmn
laudavit; altero Symmachipapnesynodique Komanae pro me cceperisobsecrare sanctnememoriacdominuiu
causam tanla cum approbatione defendit, ut a synodo Ennodium ponlificemTicinensis Ecclesia;, qui gene-
imiversalionoriliccniissimoelogiodecreloque ornalus rosi sanguinis nobililatem bumilitale praevexit ad
sit. > llactetius V. C. . gloriain, ut in coalestispatriac scnatu fieret ct ilii se-
III. 1'orro bis de opusculorum Ennodii preeslanlia naior; cujus incomparabilemdoclrinacfacundiamnon
ilclihaiis, illud poiissimum animadverlere praestai, solum tcstatur Occidens, sed el Oriens instrucia mi-
non nemiuem exstiiisse qui sanclum Ennodium de B raitir. Neslorii fulmen, Emychis exstinctor gloriosmii
uraiia et libero arbitrio disserememFausto Reiensi ac dominammeam iuviolabilemqueMariamCliri>lotocoii
Massijiensibusaccensere ausus fuerit (a). Al iniquam el Theotocon, apostolica auctorilaie perdocuit. Ipse
criminationcm viri doeti solide propulsaruut (b). ergo mrus est pater ex lavacro, quem crcdo apud
< Cerlc quidem, inquit eruditus Sirmondianorum aeternum Patrem per Filium inlervenire pro (ilio. >
dilor (c), sententia episcopi doctjssimi ac sanctis- IV. Variaecircumferunlur scriplornm Ennndiano-
simi, ct ingentiljus crga Ecclesiam merilis clnrissiiiii, riim editioncs. Earum primam exiubuerc anno 15G9
i|uifidemoriliodoxam lum inOccidentetum inOriente Onhodoxograplia linsiliensia, qua lauien niliil depra-
tlrenue propugnavil, qucm illu.-lri elegio ac decrelo valius, niliil inqiiinntius in lucem exiisse censent
Knmanasynodus omavil (d), quemponiilices summi, eruditi. Porro, ut eas practermittamusquae deiuceps
Hormisda (e), NicolausI ((), Joannes VIII (g), Gie- bibliothecis Patrum, Coloiiiensi, Parisiensi ei Lu-
gorius VII (/() magnis praeconiisextulerc, qucm I c- gilunetisi ficruni inlexlac, sub inilium saeculisupe-
clesia sanciis confessoribus ascriplnm annuo culln rioris, nno et eodem anno 1611 gemina prodiit En-'
piosequilur; lanli, inquam, nntistitis senlentia (dc E nodii txSoo-if,altcra Tornaci curante Andrea Scholto,
mbilrii libcrlate) nou polcst mngni apud omnes ca- Ltitetiaea'tera quam Jacobus Sirmondus ad duo spe-
tholicos ponderis non esse : ul mirum, imo indignum clMaefidci exemplaria, Vaticanumel Nicolai Fabri,
prorsus ac miuime (erendum sit, Ennodium ad Se- diligenter exegit, enriimque ope I.icunas quaemullao
mipelagianos alque ad Pelagianos nostro sacculo a et masimx erant implcre, ac pravc deliTla ct ir.ijr-
iioiinullis ablegari. Quasi vero Pelagiana am Scnn- c'a sirs locis reponere studuii; omni que demiim
pelagiana, ac non potius bis plane coniiaria, siut opera ex prlstina perlurbaiione in cerios ordines el
isia : (i) Ne.modubilat, nemocondemnat,quod auclore quasi classcs digesta, ut ex ipso intelligimus, exqui-
gralim praeslante, et ipse. aquitatis hominibusca.Ht silis adnoiaiiinibiis iilusiravit. De liis aulem duabus
aperitur. Dux enimbonorumet pracessor,gratia. Ergo cditionibus adisis viros eruditos suhimle lauda-
itebemutgraiimquod vocamur,quod occultis ilineribus, tos (j). Prxclaram ilaque hanc Sirmomli edilioiiriu
t/isi lestslamiis, sapor nobis vilalis infunditur. Quain prelo commiil:ndam consignavi i us. Notis V. C. ani-
diserle ibi giatiae, et quidem interioris, necessitas madversiones liartliii subjecimus quas ex ejusdem
asscritur!.... Attamen vir maximus a qiiibusdam [f Adversarioruin libris excerplas ad c.ilcem voluminis
velnl haereticaedoctrinac defensor traducilur : cum prinii Sirmondianoruni rejecit Baunius : atque np-
coiiira ob illam ipsain causam orthodoxis omnibus pendicem adjecimus e\ novo Tbesauro Aiiecdotoruin
i;ebeat esse priccipuo jurc coniinendalus; qui con- Marlcniano (k), Ennodii scilicel Dictioncm in nninli
tnlaverit pcsliferum dogma, quo leligiouis omnis ac Lnurcntii Mcdiolaneusiscpiscopi, una cuin ejusileii.
inorum di ciplinae fundamenta convelliiiitur. > Ha- Epistola Vcnaiiiio cuidam inscripia.

(n) Du Pin Bibl. tom. VI, pag. 27. (g) Jo;in. VIII,episl. ad Bercar. abb.
(6) Suller. I. c, pag. 275, num. 13,14. (h) Grrg. VII,in Dxlalu.
ic) liaun. pracfat.ad lom. 1 Sirmond., § 1-2. (i) EIIII.MI.lii'. n, episl. 19.
(U) Concil. tom. V, pag. 501 edit. Ven-Labli.I. (j) llisi. litleraire de la France, toin. III, pag. 101,
(?) llornii-d. epi t. ad Anasl. imp. noi. I.
(/) Nicol. I, episl. 8 ad Michael.Aug. (k) Marien. Thes. Anecd. toin. V, |ag. 61.
13 ENNOMI EPISCOPI T.CINENSIS EPISTOLARUMLlflElt I- U

MAGNIFELICIS ENNODII

EPISTOLARUM
LIBRI IX.

LIBER PRIMUS.
LPISTOLA PltlXIA. A menta aemulari : vincere posse, sicut nemo credidii,,
ENNODIUS JOAHXI. ita iiiillus oplavit., Vides quanltim ad ungueni polita.
Dmii salum qiucris verbis in stnlione composiiis, conversalio prctiis bene uascenlis adjungat? Qnod.
el incerla liqueniis elemenii placida oratione descri- jubar sanguinis prarsiilit, siiperavit induslria casti-,
bis : diim sermonum eymbim inter loqueiaescopnlos gantis. Credidi voiorum summam fatigari, si le naia-;
rector diligens frenns, et cuisum artificem fabricatus libus rcddidisses; illtid non expeiidens,t|uid claiilati,
irutinator expendis, pelagus oculis ineis, quod aqua- lune coliabiialor infuderet. a Sil forle in aestimaiion»',
rum simulabas,eloquii demonstrasii. Deus bone, a n arb trii mei defraudaia cogn't:o. Ncminemcredidi ad.
quantos se usus dives Ifngnadispergil! Cum voluerit, Olyhrium pervciiire : quei» vicinis calcibis pernix,
sae.il nt besli;i, ciuril ut fiuviiis, lluciuat ut profun- inseculor adjunges : bcaium faciurus nempe, si vice-
diun : et qiiamcuii(|iie fiic.iiis vetborum iniaginibus ris. Deiim precor., ut adolescewi» in le, quac (perfe-,
pingit speeiem,veri asiipiilaliuue reprxseulat. Tuncre ciionein) primordiis nioiisiram, bonaeIrugis germina,
le scriptionem, qimsi f onle tener, insinuas; duni de- convalescant. Domi habes, imde exhorlationis, nieai,
eiamatiomim | ompain refoga laudis deposcit asser- JJ I viva sumas exempla. Te paler morum Irnnquillitati',,
lio; ct (itavara gloriae,dum pudori parceie -e osten- socer eloqiientia similem produeal. Si me vol^ireiim.
<lii,percgrinam mentita foriiiidineiu.Agoat uchabeo f:icer,e ccelestia regna dignanlur, unum precor, 111
graiias, quod uobiha ludmcnta i;icunili:e tune in mei nieniinissedigneris : ne illius,ciijus perfeciionem.
amici, b (|iiiinium.Tslimas, pracconiisconsecrasti. Et inter dicendi simnlicra ineditaris, oblivionis.quoque
licet ntfn agnoscam mea ess» quae lnqncris ; religio- par csse conlendas. S. d ad epistohe morem revertar,
iicm tamen narrantis amplerlor, diligeniiam pectoris qiiain affectio tua iu longum produxi!. S.ilve, mi do-
lamlo, qiiam graiiae pcr siidum rnlilantis luce dedi- miiu!, et aniunteni lui frc(|ueiiiLhtis,coIemuniis liile-
•asii. Tibi fax ista pralcndiliir, quam in opinione rarum; ne ainoris couieslatio sola sicnt splet in qui-
niea blandus elocuinr accendis : ego noctem con- biis.lamesse,e pr;«vii in te puietur exsiiiissesermonis.,
scienti:eme;c, eisi non fugio, c novi lamen acsiimare. EPISTOLA II.
Graves liiatus patilur aliemc graii:e commissa credu- ENNOEICS FLORO.
litas : qiMiiqimmomne crimcn iranseal, qui vult de- Novi me duram cepisse provinciam, e( gravem sar-;
cipere confidentcm. Gaudia timen mca de le epislo- C cinam humcris infirmis aitollere, qui.subliinitaiem
laris alloquii doiibus :idimplesii; dnm novitalem sen- tuani, quantum ad me, quiclam veiborum stimulis
siiummonstras serenitatesermoiium, ct velerisdecora exciiavi. Sic minaces dentes bestias invalida lacessit
posapiae novelli vincis nitore coiloquii. Sat fuerat adol scentia : el ditm majora viribus pruvocai, quod
parentum luoriim desidcriis, seniora le familiaeorna- evenire optat, spectaculum putatesse, n-m pnelium.
1 Magni Felieis
Ennodii] Tr a haec nomina Enno- modo in tilulis omnibus librorum, in marmoribns,
d.i, qua: iu amiijuis cxcinplaribus legiinliir, non i|iii- aliisqueillorum lemporum moiiuuieiitis,quandnplura
drm in froule operis, neqite p:iss 111per onines litu- uuius hominis nomina occurriini, dubium non est
los, sed in eo dunluxm IJKIpn-fixus cst Yiias bc:iti quiu verum ac proprium id ejus nomeii sit, quod ulli-
Aiitoiui. In caeieris salis habiierutii ar.tiquarii prio- miim colloc.itur. Quae niinc paucs admonnisse sit
ribus omissis terlium, <|uoilveriiin et proprium aur- saiis : quia justam liuic rei diatribam * alio, si Deus
loris nomen erat, adnoiare. I ropriuin inquain. Nam- volct, loco destinamus.
Kiiifnlii aiiliuc aovo mos diiraua;, ipii apul L tini » In quantos se usus\ Leg. in-quanlos se visus. Nam
qiioiidamoris gentes, alque adeo in Urbe lanilem velui ob ocuios poni res ipsas desciiptas ait : qiiod
ipsa posi ev>'isam remp. obiinuit, iitcnm tiilius fere ni omnino piiscmitquaesequuiiliir. BARTUIUS, Adversar.
«liiaiuorvenoinitiibus iiuliiiiores iiterentiir.propriiim Up:.g. 945.
latnen uiiiim cujusque nomeii esset, quod posiremo b Quanium ast.\ QUEMaist. ID.,ibid.
semper loco post coicra staluebant, et quo unico, o Novi tnmen wslimare}Omnino rediiccniluin esl,
si pluribus absiiitere plaeuisset.singiilos designabant. quod in veteri edilioue etLextimare, (|ii:isi sejungeio
Verliigratia. M. JUNIANI JUSTUNI (sic enim breviato- a nimiis pracconiis, ne pluris sibi videalur quam sii.
rein Trogi Pumpeii appcll.it eudex Yalicanus) pro- lu., ibid.
pruitn nomen ftiit Jusiinus, et FADIILAIHENTH MAIUI d SH forte in msiimaiioiie]Non debuit mutaii vete-
VicTOiii.\i,quae in egra esl uomenclalio clarissimirhe- ruin editionum lcctio exlimaione. hoc est sequesira.-
toris, qd in Ciceronis libros de Arte rheturica scri- tione. I'..tpmo legi deberc : Sil, fero, in exiiinatioiie, '
psil, proprium item nomen qu d poslrenmm. Id ipsum etce ID., ibid.
in Avieii", Liberio, Symmncho, e! aliis ad quos En- Praiiii in U putelur] Prareii sine re put. lu., ihid
nodius scriliii, suis iecis ostend-.-inus. Eodemqtie • H:il):'Sin edil. Siloniipoil prmfn.
15 ENNODIIEPISCOPl TICINENSIS 16
Sie mens congressioni»Ignara certamlnibus ante pe- A stitistis, etiam illassus incipiam. Deleniflcamalli-gs-
riculum debet affeclum. Leonis rabiem, et quam tionem amplexus epislolaris eloquii, ago atque li.iheo
Libya alit bestiam, quam te, lingua censeo mitiorem. graiias, quod me diu ttistium noluistis esse pariici-
Qux me praecipitavitinscitia? qui animi fervor a cc- pem : fecistis lioc forsitan voto et sludio ronsnlcntis.
gntione (ui peregriiiantem duxit in devium, ul nesci- Sed ascribo peccatis meis, quodmajoribus, dum lem-
rem quid inlentioni lacessilus deberet, qui semper peraiis alloquio, sum jaclatus angoribus. Mihi uni in
contumelias primus incipil, qui injuriarum gymnasiis adversum provisa contingunt, dum graviora sempcr
nunqnam raeruit posthaberi? Clericorum certe exer- in nioeore acsiimo,quaelacemur : quia crcdo quod de
eiistissimus maledictor; qui ad eos semper novelliet mediocribussoepecoinmuiiicetiitirverba languoribiis,
leuti dentis morsus exhibuit, qucm evadere ad un- cum proximitas funeris imperel sileniia cito ruin-
guem ducia vila non meruit; cui cessit omnis erudi- penda. Deo graiias, qui ea quae dura 3cslimaniur,cl«.--
tio; et quasi cometem sidus religiosorum fugit uni- nieutia beue vertil, el quas ex meriio nostro ventum
versiias. Ilunc ergo improbus et fronle debilis exci- collegimus, ex sua facit miseratione transferri. Vo-
tavi. Ilac flducia provocassemventos ad flandum, ad luissem lamett, lalem eirca parviiatem nieam digna-
cursum flumina, Faustum meum ad facundiam, qua lio veslra tenuisset affectum,ut quem comiiem siepc
te ad gnrrulitatem loquendiparcus ferratis verborum B gaudiis adhibuisti, cum eo elegissetis eiiam adversa
ealcibus animavi. lgnosce,quxso, etquod in aliis vi- par.iri. An pulalis tale beneficium in acceptum nic
tium putas, tacilurnilatem amanlis sperne : absline «sse relalurum, si ab aestibiispectorisveslri, lauquam
a responsis, provocantem damna contemptu. Tecum male fidelis excludar? Non est, ut video, apud vos
decertet de mediis curiae finibus eductus, circa Gal- mei ralio dispensata consiliis. Ego inihi perirc gra-
lum prcsapia conticcsce, silentii tui, si prasvales, tiam pulo, nisi eam rerum omnitim vobiscumcom-
lalione mulcemur. Cave, mi domine, ne incipias mi- muniratione nutriatis. Desiuile, quaeso, in hac mihi
vestra impendio verba cupienti. Cui
norem loquacitate provocando humilisaeslimari.Qiiid parle consulere,
si votivi negentur affalus, faiiscam, ul lerra cui ca-ln
•nim lalvoris est, jaceniem in ea parte superare, el nihil
sc ante conflictumim- liquitur, nec venas suas succo bibuli Immoris
iriumphum deeeducere, qui
tamen dominum infundit, unde innatisalimentaculmisexhibeai.elad
paran conflletur ? Esto mihi apud falcem arislas adducat. Ll piscis aqua abs-
Faiwtum amoris mei fibula, si qut-relas, quamvis an- tractus gravidas vitalibus indumeniis privattis cxsiinguitur,
jusias, el rusticas, studes evadere. sic ego subductis alloquii vestri flneniis inierimor.
EPISTOLA III.
* FAUSTO. Qiiaeraiitalii quod delectel : ego res ad animam per-
ENNODIUS
C tinentes expostulo : milii non tam delicias verba ve-
Acta est causa desiderii mei benelicio querelarum :
stra pariunt, quam salutem. Rtm fatcor nullis co'o-
meruit iinpudentia, quod negabat urbanitas. Diligen- raiaui fucis, nullis nebularum
depctam niendaciis,
liam sancti pectoris quam artifex silentium tegebat, iion sum simulandi ariifex : decerpinm aliqtiid
ad fomenta ardoris quia
elicui; lacituriiitatem quae >ei viiaemcac censui, dum lacelis. STalevos fulelesasse-
pirata fuerat, terminavi : prorogando viles paginas, riiis, si ad aures meas
vincenlis Sic usuram cultori vexalis generaliler deflendn per vos
prclinm acrepi, deferantur incommoda: qnasi ncscire alicui Chri-
reddit terra cespitibus, et feturam nobilem de singu- stiano liccat* malum, cui Roma succumbii. Barbaras
laribusparturilgleba germinibus: sic ad yocem uniiis nationes, et a no'stro limitc toto pene orbe divisas,
hominis montium secreta respondcnl, ct dum angu- conlinuis haec
conjicio lamentis ingemiscere, et ad so-
stus elamor vincitur, valitudinein suam elemcnta lalinm noslrum
liicrymascommodare. Hujus rei ma-
manifeslant. Evangelicis(Luc. xi, 9) tali facto obse- vestra adhibere se indicem fugit, nt in pcr-
gnitudo
eutus oraculis, fruetum de prxcepii sum veriiate niciem meain fallacium nuniioium diabolica cum
sortilus; cujusdeclarat insiruciio, quod pulsantisacpe securilale vola mentiantur : ut non sit, ad
et si non vel cujus ve-
surgat Deus, tribuat, propter meriium, ritatem post fabulas redeam. ncc qui aniinum meum
jtropter importunitalem. Facessat posthac infidetium veri dcmoustrationesustentet. Cavefaxis,mi domiue:
male cauta discussio : integritati sentensiaepericulis rj vobiscuramihi alia res est: aliud fori
jus, aliud tri-
pracsentibusidoneus mibi testis astipulor. Frequenli cliuii. Audial le
quac in conversatioue publica di<!i-
oraiione optata promerui -. concessum es' precuin familia domesiica rctexeniem. Subjecioruiu
assiduitati quod negabatur examini. Debeovobis ami- ceris, et
animos, fideles, ut putatis, mcntes relniioiium ve-
eiiiam, queriinonise meac : quas, dum voiis effectum sirarum cibis alite, ne jejuna amicorumcurda lahbu-
iribuilis, plus amabo. Fuerit licet origo vestra a justo feiculis impasta morianiur.
dolore veniens; frequenter a vobis, postquam prac-
1 Fautto] Nullius nomen in operibus Ennodii sae- Chrsli 483. Qui Aginahlus Fausius dicitur in tumiilo
' pius occurrit quam Fauili: cujns consulatum, quae- Maudrosx-.Ailer Fl. Fiiu-ius junior : hic fortassc.
sturam, praefeciuram, patricialum variis locis com- de qiiu agimus, qui scptinio post superioreni aun.i
inemorat. is est Fauslus exconsul, quem proSym- constil fuit cuin-Longiiio.
niaclio papa in Laurentii sclnsmate stetisse, atque 1 Maluincui Roma tnccumbil]Ob fictionem vide-
adversus Feslum et Albinum item exconsules, qui licet schismaliS l^aurriutiani, gravesqtie contenlio-
Laureniio favebani, forliter pugnasse, auctor esl ncs, pugnas , cuudesex ea natas , de quibus in Syni-
Anasiasius. Sed Fausti cousulares lioc tempore duo maclii Viia idem Anaslasiiis, ci Ennodius ipse in
fucrunj. UUHSconsulatu sine collega fuuclu»anno Apologctico.
17 EPISTOLARUXlLIB. L i0
EPiSTOLA IV. A quod cum pudoris dispendio venler aoquiril. Vilia
ENNODIUS FAUST0 fuerinl forlc quae suslulit, nul negligcntia, aut usu,
1 Anagnds(ici fidem seciilus, cl suavis oraiiuiiis aut tempestate peritura : non fuii culpa vacuus la-
sapore provncatus, rieiie vitiuni * credidi rem esse men, juxta Aposlolum(Rom. n, 21), raplor : carnem
virixis; et dura plus geruiouuin diademala credo quam aniinam plus amavit. Tobias propheia liiijus-
'alere quam conscienliam, culpam qunm mens non modi commissoribus occurril, et divina voce tcsialur
agnntcebat, incutri. Non sic »scrvis sibilo anificibtis dicens : iVonlicet nobis aliquid manducare fiirtivuni
insidiis blandus vgnaior illudit : non ila pinnarum (Tob. II, 21). Cum dixissei, manducare, non dixit,
mentila formidiVem discoloribus fucis tillro expe- Non licet nobis aliquid lcclilare furlivum. Josiam, ut
tenda relia ma/ius magisira eompniiit : quemadmo- narrat hisloria (IV Reg. xxn, 11), subicpta papyrus
dum ne captuim, et sponle capistris ora porrigenlem instruxit. E.o homunciohoc non facercm, quem vos
inagn ludinis vestractenuere sermones. Commiss.ie- contra ingeuii vires ad scientiam diligendam verho-
scius.vobis impugnanlibus,diu ulrum essem innocens rum stimulis fodiiis?Sed revertorad virum optimum,
inquisivi.Aliud senliebam de episiola vesira.aliud de prafati, quanium scribitis, sceleris admissorem : qui
proposlorneo. Quisrogo fuii palrandiscelcris lam ve- in utraque parlc fidein violans, nec vos securitatc,
imstusaAniissor, qui purgationem crederet, si alieno B nec mc facti, si scripsi, perfectione donavit. Contin-
se fatewfcurpmecepto suo militare flagitio,cum nemo gat mihi, salva mngniiudinc vesira, coram posito se-
de se confesso justc credere possit crimen alienum? cundum mandata Dei, tanti viri, prout habel aiiimus
Sedcredo jiiriscl lcgumcxpertcm fulssepersonniN,et meus, lerga multare.
solae*l!idi:ale eomposiiain: cui eiiam imitandiin scri- EPISTOLA V.
piione aliena imaginem veritalis (usus) indulgeat et ENNoDlUS FAUSTO.
* Abiiiidautem Dei inisericordiam prccatus rora-
proprietitis simulacrumlenocininpudendaconcilient.
Nolo cujusquam nomen iucesscre. uec coulra coa- mendo ipsi anni felicis auspicia; et bencficiorumcjus
scienliamaccu>anlissubire personam : sufficit pudo- muneribus subtimis jam consularem virutn qu.tsi
rem meum in statione constiiiti : alios jacieut inceria aequalisaggredior. Ilactentis Irabcalis colhurnipom-
venlorum. Ego tam.-n. etsi impcrare talia calcari- pam lamiliicnoslraeperegrina ornamenla iribuebant,
lnis armataelectionis adigcrel, patriarcharum me imi- el pertinere nos ad enm magisaffinitate quam gcnere
latinne defenderem. Furlo Jacob primogeniti fratris gaudehimiis, qui anno nonien imposiiil. Mun'uscr.it
vicit aelalem(Gen. xxvu): cujus henelicio principa- non debitum, quod inler ciiriiliiim posscssorcs dil:-
lum obiintiit, quein uaiuia non dederat. Daviddnm gentium f.ibulis addebamiir. Quoliens nos obnnxio*
lostrarei (f Reg. xxi. G)devia sludio fngaeet angusla C sihi fecil lin^ua, quse apud alios exahawl, nl com-
lerraruni, ptoposiiionis pauibus famem depulii; et mulato rondiiionis ordine alienis nostrac nobilitatis
contra legis vetiia quae minores habet aculeos, esu- iusignia deberentur slipeiidiis? Ai nunc facessat in-
riem corporis effugavit. Ego inediara quam dedivinis vidia, velusiorum reparalor fascimn novellus consiil
Libris anima impasuis conceperam, marcentibus diu illuxil, et diguiialiim nostrarum cariosas fores rohu-
debui tolcrare visceribus, donec concepta lues ad sius reseravit impulsor. Ad redivivam valeludincm
vitalia secrtla percurreret. Daniel propheta divina Iremehunda marccscentium cardinum limina juvcne-
dogmata regiis subduxit peneiralibus; qnacadjnslru- scunt: quaenullis credo, Deo auspice, quia posibsrc
c ionem suam pudicus el imiiandus raptor adjunxit. obicibus claudenda patuissent. Nam Avieni mei non
Quid jtival ire pcr singula, cum ad munimen impu- iinus, sed primus est consulatus. Stirpis suae grsia.
gnalx una sufficiat de numeratis pcrsona conscien- tura aqiiilas agmina praeviusantecessit, et ad princi-
liac? Quaetamen verecundiaesuac, et nalurali nt ita palem miliiiam iter virtmis ostendit. Si qua esl s;r-
dixerim debilitati.anle necessaria pelitinne prospexit. rularium reverenlia dignilamm, si quis hotios cst ho-
Nam et si snm post negationemqui me reum fecerim, minem vivere posl sepulcra, si quid providit astuti <
.x-stimate.Doctorem Libycum asser.iis sublata a se velerum, per qtiod ab hominibiis anui viiicniitiir
• pyri poma flevisse. Merilo Iamenlis expiandum
est, 1) adulli: jure faslos htijuscemodi putaulur inveliisse
1 Anagnosici] Epistolac tua>. Lib. vm, epist. 5, * Abundanlem]Et sibi cl Fauslo gralnlaturob Avieni
Fausl. idein, iteanagnosticiprolixilatefaslidium. Avay- ejus fihi cnnsulaium. Fnusio quidem, quod f.isees
vuerrtxovGraecs id omne esl quod legiiur aut ieci- per filiuni in ejus familia coniinuenliir : sibi verii,
tallir; sicnt ur.piuuoL quod auditur. Ilsique quod suncpcreuindcm posilimiiiinredilantur. Eniiodii
el axovo-jxa.
iil acroama e iam Laiini iisiirpuriinlpio diclo, seu re eniin ennsanguine»cral mmer Avieni : quare ad En-
aliaqu«aiirihii.scxcipialiir;siean.ignosticiiin,proepi- noilii d-.miim pcriinere Avieuusvidehalur. In Fausli
stola init scriplo quociiuque. Dicictiani possel ana- ergo familia interpolnius consuliiinordo noii fueial.
gnosma. Nam et coiisulatum Faustus ipse gesserat, ut dicluin
' Credidirem\ Malelibri omnes crediderim. est, et ante ipsum pater Geunadius Avienus, Valcn-
' 1'gri
poma\ Sic restitui pro peripoma,quod in liniani principi< collega nnno Chrisli 450 ci nnte
antiquis eliam hhris legehatur. Emendaliniiisauc or Avieniimalii noit intercisn seric. At in famitia Eimo-
Aiigiislinusi se drt quo hic ser.no, qucm Lihycum dii scries inlerpolnla et abrupla, » c ullus furla-se
dociorem appellal, lih. n Coiifci-sioiiuiii,cap. 4 : Ar- consul fuerat posl Magmiiii Eiiimdii, ut nostra rsi
bortrat pyrut in vicma vinecenoslimpomitonnsta, nec conjecmra, propairuim; qui collt-gamhabuil Apollo-
forma nec tap re illectbrosis. Ad lianc eieuliendam niuin anno 460.
atqueatportandamntquissimialbletcentuli perrex:mus » Scrvis]An cervis?
nocteintempetta.
19 ENNODIIEPISCOPI TICINENSIS 20
consilia, quortun lbngacvitasct senecluiem refiiltit et. A scclando masculacilicttonis br.ich is aftqualesnd eer-
termintim. Deusbone! quanium csi.unitis voeabuliim lanicn etluxit. Sed quo;inu rapial proeessuSaffcciio-
hominis impensum ' in dictandis leyifanslaborcm vel nis ler:i1iiium refulautis, agnosco : divisus proposiio
stabilire p*osse,L vel solverc? Macte insiguium ado- consulcm crudiium ingenio inipar appello. Ad vos
lesceris virlulum, quioblilteraium maierni stemmalis reverlor, cum quibus iuilii comimune gaudiiim, par
Callemvitales honorum securcs attulisli, quibus an- desideriiim, u-qualis stipplicalio' csl. Oreinus Dcum,
nosas, ne posterilatem tuaih retinerent, splendidis- quia voia nnstra modiim refnlaii i, ut ipsc facai |ic-
simiiiineris obices ampulares. Cedant huic priscorum renneesse quod tribtiil : nec unqtoam eirca nos mu-
faudeS, quibus nobililatem tloctorum commenia pe- nCiihiis snis lerminum poual, qui 'Jargiendo damna
pereiunt, quac phaleratis verbornm superciiiis meri- non sentil. Vos gaudcte lamen vestrojnm cxce/lenti
luih a relatore nierctfntur. Necesse enirii est exilita- bnno, quibus fas esl po.-t trabeas suass|iabere ilium
tem thematis narrantis opibu* ampliari, ut dos quae iii ol>sequioconsularem. Si tamcn in s viiitentiainCa
iri maicria nmi invenitur, siyli processionibusinsera- ccelesiisvigor operntnr, el toia mcns Iiunnanisdciictis
tiir. TJt laceam Fabios, Torqualos, Camillos, Decios inclinata uon subjace', fidelium oraiionum v>sintrum
fuisse snpcratos; le ipsum, mi domine, qni univcrsos reiribuiio est cirea sobrilem diguilns im|iwtrat:,. Urhi
vxisii, ejus primordiis existiirio \oiive ce^ isse. Tu B stifficereiil qunntos lialiet doiiius utia prcc;tores. Fe-
*
per duralum proiivoruth avommque scipionum tra- lix inater tol iinperntormn domiua; vos n;jud leiim
n itein jam grandior, pcne praccedentiumconnexus prccibits suis maironn fortis atlollit: per l.^os re-
laleribus ambulasti; ita utsub conjunctione nunqiiam giiiiui roslesie vim patilur, quorum merilis J diviia
intcrpolataefeliciialis ineedores. Ad Avienimei adluic clemeittia qiod po-tnlatur, exigitur. Scriptnm enim
lencri virtutes perlinet, et luo generi con inuare meminimiis, dicente Dominodiscipulis : Si convenerii
fasces, et nostio reddere. Ago grntias inicniioni in duobusaut tribus veslrum, quidq id petiiriiis impelra-
cnmmune augmentum profiiiurac: per quam cuiu Dei bitis (Mdllh. XVIII,19); Credo Redctiiplorem, justo-
benelicio naialium bonorum claritas hacteiius inicr- rtim rariiat; |iro?pecta, pro iiiundi salnte petiiurcs
clusa resplenduit: per quamdiem sunm lucidus s;m- dims dixisse suffirere : licet cnujeciurn perpendi, si
guis aghovit. Quam voluissemvolorum meOrnmsum- possit Iribns aliquid denegari pro siioriiiii uiilitate
iiiiim coram posilus inttieri, si non peccaton.m ma- po-ccnliliiis. Ilis ergo spchu- auimalus, et jii-li-rum
gniludo muiius ccelcste, quod non potuit desidcriis, cogn .tione sitbliinis, confidode supernn hen ginia.lu
ilenegaret aspectibus, el nefissit hominem uno eo- etiam me ad oplaiaecopiam graiiic perventiirum. Si
demquc tempore universa oplata promereri! lili.d Abr.ih.-emcriiis (Gen. xn) Loih sanciorum iurhis
iameu inter maximas Redempioris nostri reinuncra- (< ascrihitur : si lii qui caruere propiiis, propinquoriiin
liones credo iiuinerandum, quod limert felicis irifati- ad eelsn perduci merncre viriutibus; anuiis isie fn-
iiiE coiisul iueiis cum lionore senis ingressus cst. itf-liajvestre pariet dignilnies. Nam si v>bis e.ordi
Sed pra-cipioquid parelur laboribus, cum lalia pii- sum, fncile ad rmlesiem grntinmoptaia impeiraiiouu
inordiis exhibentur. tnauspicatis successibus illi pro- pcrducor. riomine m>, salutaiionis revcrentiam. sol-
vecluum incrementa veutiira sunt, quem coep:s-.evi- vens, veniam postulo de prnlixitaie sermonis; quia
deinus a fascibus. Minus est quod sibi de pr.isp ri- dilficiie cst magiia gauilcntem parva loqui esse c-n-
ialis eventu in antiquorum pracconiis velus fama ten iun.
blaiidiiur. Quod ullrita pulvere canitics, quod vita EPISTOLA VI.
stib fasce acla vix meruit, qiiod gramlaevusde impe- ENNODIDS FAUSTO
tratione uunqtiam certus oplavit, hoc memoratu sae- Deus boiie, quam n.hil esi arduiim mngiia curaii-
pitis adolesceniimeo supernum iniintis ingessit. A>l- tibus, el qua quielc divinic menlcs visa describunt!
ditur, qiiod in principio viiaedisciplinis optimis iu- quibus ornanliir dolibus loca, quac Iin0'n:idi>es, ct
siitutus, videlur meruisse quod adeptus esl : uec dicendi peritus asiiexerit, si religioso liceat sine
dignaiur totuin in se feliciiali, in quo possunt eliam discrimine conressioriisenarrare proposito! Quasdam
d.iri plura viiiuli. Natiira»in decus scliolas et iillera- " mundi ariifex Dctts provinciis felicitates' siupenda
rum stiidla consecutiis, paiernac perfectionis acmiila- secreli sui largilaie concessit: aliss uberius, melius
tor, lalem sc induslria sua filium reddidit, qualem alias vinum jussit effinidere : aliis contulit triticeoe
a ter \ix pi)tuit le.nisse. Quidquid Attica, quidqu d segetis ope graiulari : inullas pomorum vanelaie vel
Homana praectpmun habet lingua cognovil: aunim uliliiate donavit. Quibus hacc lamen ipsius natutae
Demosihetiis.et ferrum Ciccronis expcndit, utramque repiignantis nierita non dederunt, fecit ci-s relaiorn
tlicendisericm Lnlinus relalor implevil. Grainmalicac sublimes. Non est unde jejuna cautibus gleha
despe-
iitsirueiionis repagula, et illas diceiidi legnles angu- rel, nec unde uon respoiidcmii cultori arva
subja
stias pro liberlale complexus est. Oratoriam pompani ccant. Lin.iiiiriiio genio terris merita tribuuntur: el
1 /n dictandistegibus]Q.iia niinir.iimedicta ei cmi-
trabzai esl recitiilio. Quo miiiiisde Scipiomnn
sliiuiioiies sine die et consue aucioritatu carenl, ex familiitpomposa
I codi is Theodosiani. inlcipreicr, ul inastio \iro visiint est, facit
lege
* Scipimum iramiiem] Sceptrornm, aquilariimqtie Sdoniiis, qui Geiinadii Avieni nnem Fansti palrcm
fuissc ilociiiiuiii, oiigincin iton :ul Scipioiiiiui, se I ad
cnnsiilar iim; ut iu panegyric i, Serranum scipionibiu G>irviiiorum faiiiiliam refcrt lib. i, cpi-t. 9.
nratra pepereruiit : <\li» P.iramesi, ante scwienes et
21 EPISTOLARUMLH3. I. 22
qirdiier qnis loqui potueril, taliier rem de qtta fucrit A dit: qui agnosci in eo nunquarri, nisi per turlmla
locutus, alioUil. Crescilis provinciac culiura sermo- fltientn, potuerunt. Tauii fuit divitias fdcundiai iu
num : oris esi, quidquid in vobislector stupuit. Uber rcb>islaude carentihus ostenlare, quauti non filernnt
sohim, ct diviiibiis quac le jactas terra palinitibus, liaec oinnia naliirac beiieficia, si dedisset. CoBiorimi
qiiaspev modicossulcos scalpenlcm dorsa pascis agri- tamcn Dominus qui hoc vobis posse eoncessii, niii-
colam, quaevcnasdiviies in ipso proscissiouis pandis nera sua sub pcrennilale lueauir, Qtiia haeccgo non
exordio, quae suscepla germina multiplicala mcsse quasi a vobisdiversa sentieiis scripsi: sed ul ex istis
resliiuis; nihil lilii commtine cuin maximis, 6i ad le lector agnoscal, Comuin per siylum vcstrum ineliiis
doninus Fauslus Rnmani slatus eloquii niiii serenus esse legere quam videre.
nccesserit.l Ecce Comus pullae quondnm pene in si- EPISTOLA VIL
lemium missa conditio, quac nulla se bactenus com- ENNODIUS FAUSTO.
moditalc, nulla, iilninnl, formosilale j.iciavii,quamo Quanttis est fascis invidhc, quam facilis norcndi
gaiidel ingenii privilegio? Quacper prscrupta conval- via, quoticns prncccdemiopiniono labornl impeiittis !
tia, et palulos cohaerenlium hiattis inoniium ocslivis Nemo qtiid factum sil, ut video, quidve infectum re-
nivibus miseram scit exhibere coticordiam : cui per Spicit : ad impiignntionisfidcm snlum advocalur pro
pericula pendentium cum via cultorum anle terram B leste propositum, Deus omnipotens niulatas ordiiiiini
per scopulos opus est seminare, quam germina : eui vices vertat in melius, et rcrum slatutn qni I he lem-
caUmiiatis genus esi, riparum Larii confinia canis pnris aul meriiorum iiostrorum nebulis- Obsolevit,
ornassc nemoribus, ut suhridcns illecebrosa visione aurei sacculicandore perfundat. Quarido non homi-
doiiiinantihus blanda fecundiliilem fronlc menlialur, iiuiii obscenissinia crimina innocenlis officiitt-xittiiu-
ct iii pcruiciem possessoris pulchrittiilinem nulriat braculum , et quidquid a morum nube desce:idit,
exsecrandiini. Ubi primuin fabricis suis pcr prxloria cnelestis militiaescreniias excusavit? At nunc in au-
domitii tribula dissolvuni, dum antiquormn lnciinas cnpiiim trahitur male creduli interprctis clericniiis,
parca niliinlur fiugalitatc reparare, et profliganlia ctquod atite religiosam profcssionem ailmiaisse non
palrimonium fulcire culmina. Indigci>arumcopia ad decuit, hoc poslquam per titulum ccclesiasiicuincul-
hoc lanlum servaia, ut functioni publicaca perce>|iia- pisrenunliaviinus, sine hobesti crcdimur eonsidera-
loris eliam vola transccndens numerus noit deessel. lione peragerc Qmv me lempesiate procella imma-
Piscium populos non ad delicias, scd ad horrorem nium peccuiorum ite ad famosum oliicium compu-
niilriens : per quos disciinus, quid laudis caplorum listi? In quo omites crroruin rami mag sirn vivemli
alibi sapor mereatur. Ubi aer pluviiis perenniter, et solent falcc iruncari, itt eo de me facinus credi 1'nci*
ininax coeltim, el quacdamviiac sine toia luce irans- C omiies fallcnlibus. llle mancipia sua a me subUta
actio. DulciaLarii oculis fluenia iranseuiiiibus, clad deflevit, et contra potenliam ecclesiasiici miliiis ad-
nalaium quos perdal invilaniia. Quis ferni decorum vocandam credidit regiam defcnsioncm. Rogo, quii
gurgitem sub hac deceplione fallentem? Quid dicam hoc coinmeiiialor vel in scena proponai? quis p>e-
insulam relatione factam liabiiahilem? quis non hoc tarum fabellam fucis similibus aut commenliliis per-
mirelur? in qua miuus aiuatur vita servala? in qua sonis instruercl? NovitDomimis, qut manu valida in
poriio fuil evasisse discriminis ? >irca quum piscibus adjulorio vcstro niei propugnalor assurgal, lolitismc
bominum minislratur esc.i cadnverihus? Nulli enim c^se techna) hujusmodi ignarum. Anie aliquid tem-
practer aquas Larii dcfuncti ibidem scpulcra mcrue- poris pueri duo, qui sibi a praefatoasserebant infcrri
ruiit. Maria, fliivium 3 Adduamque laudnsts, qttnd violcniiam k ad opem se Ecclesiie sub iiiierpellaiiona
per confusosduclus discrimen lacum ltun»ns oslcn- piiblica coniulerunt. Preces adhibuisse mcmini, rf
*•£«« Comua]Comus Ennodi», quod aliis Cnnmm, millium traiisitu hospitalessttaS tantum, Mc largicrei,
ro KwuovGraecis, nota plana:Lignriii' civ tas nd La- quam inlulere, aquas nehenies.
riiim laciitii, per ipiem delap us ex Alpibus Addna *.ld opem liccl-.siai]llinc liquet.servns ad ecr'cstas
fiuvius ita decurrii, ut nqiiaruui discrindi appareat. confngere solitos n>n soliim dcclii aiid.iipocnaccnu.sa,
Ilujus laudes scripseral Kaii-tus. Enuodiuscontra im- si quid pccciirniil,sed juris etiani nhliucndi grat.a,
patem ilinmsi.is landibus affirmat. Sed re vera j>>ca-D si vim p.iicrentur. Prohisergo intcrcedehat Ecclcshi:
lur. NamConiensis ai;ri urbisque lauia eral pitlchri- nec ante abduci illus fas eral, «luam dc iuipuuiiaie
ludo, iitad delicias inslilnia videreiur: quod de Conio aut jusiilia sacraiuenio a doininis caulmii cssel. Dato
inl-r cxiera prxdicat Cassiodorus lib. xi, epist. 14. sacraiiienlo, servi, neciim dominiiruui finmlc rclineri
Uhi plurihiis eam ticscribit, ei iionnulla habel quse vidcreiiliir, ad nhscquium, til csl iu concilio i Auie-
faciiintad Eniiodium. liancnsi can. 5, rcdiri-julebiiitiir. Neque hoc rcme-
* Permqualoris]Tribnlortimmoderaoris. e£io-wroG. diosi-rvis duntax:il subvcniebanl, sed iniscris omni-
NotaeslGregorii JTieologioratio sl; iou).iav6v iZttnutnv, bus ci alll ctis, qui potenliormn injuiiis oppressi ad
td est per.cqualorem : el iminus ipsmn peraiquniio KctluMacopeinlelugisseni : i|tiod docct Gregorii ma-
dicitur nov. IG Theod., de quo geucre oflicii lituli gui cpisl. 58, lib. vni, ad Januarium episcopum Ca-
exsianl in utroquc codice. -Nam el in aliis eliam l.iril. In qun ncscias pielalemne ciim acquitate veic-
rebus fuerunl, ut peraquatores rerum viclualiumapud ris Ecclesiaemirere magis, an majorum erga Eccic-
Cassiod. in Forinula magisteriacdignilaiis. siani (idem ac leverenliam. Ilas inlerccssiones
' Adduamqu- 1laudastis] 11« Plinius inter aquariim tippelluhaiii. Ennotliiis in Viia lipipliinii : lulerces-
miraiulii recenset lib. n, cap. 105 : Quadam veroet siunum tantam siti proposnitcuram , «( ipsnmse mite-
dulcesinter sesunermeunialias m in Fucino lacu mt>«.- ris inferre crederel nwlesliam,quam per negligehtiama
CIHS amnis, in Lario Addua, in Verb.mo Ticinus, in qidbnscunqiie• periiiisissetinferri. Uequ.bu. cliam ibi-
lienaca Mincius. in Sceino Ultius, in Lemano lllivda- ileni pattl i supciitis in E|iitihair.i diaconalti.
tms. Ilic trans Alpes,svperiores in llatia mnltorum
25 ENNODUEPISCOPI TICINENSIS . 24
circa eos, qnod dr functus voluit, servarctur : atidi- A nectare liquentis elemcnli nic'la cnmponis, peregri-
turuuvsedeceptiosis et blandis promisit illecebris. niiin labiis meissaporem epuli divilis iufudisti, llcr-
Ut ad obsequium reverterentur ad quod deputaii culci cenaminis <t triumphnlium Antacicasnuin la-
fuerani, sancto episcopp patre vestro praesenle qui ciens mentionem. Sic se equidem exercila litterartun
eisdem praebebat auxilium, sub notitia civitatis hor- gymnasiis k palnestradilucidanl, sic madcfncta siu-
taius sum. Qnid poslea eveuerit, ignoravi, nisi posl- diorum oleo loquendi artificiisoris memlira submit-
quam inale ' retentatoris nomen a cepi. Haecmen- tunl. Sed noluissem, fnleor, illius, ut aiunt, pugnao
tior, ni.-i impugnaloris mei allestalione constiterint: cominemoratione morderi. Anfceumfabu'a senior, no
cui tamen gratias refero, quia sub quavis occasione elisus vincerei, matris solaiinm, posiquaiu coepit
votivas excgit epislnlas : qu:e mihi miiltum doloris noncadere, loquiiur pcrdidisse. Qui percallidi ho-
jussinnis vestraedubiiatione pepererunl. De me enim siis fabricam ferlur stando esse superatus, et in pe-
deliberatum esse video, si vos, uirum andiam quac ctore animam posnisse cerlnniis. Res scilicet digna
jubetis, in ancipiti esse cognosco. Nulla me tamen memoratu, sed amiciliarum indigna propnsito. Nos
nec magiiilmlinem veslram ex ea parte apud Deum nempe memiui fosderis cerlaraiua suscepisse, sed
culpa respiciet, quia praefatos mox ad servitium il- per quae mutiia; vincamus cnritaiis officiis: ut dum
lius boni viri sine alicujus audienliae libra ire com- B inter hnjiismodi lucinmina nitimur, et vinci nmlio
puli. Doniine mi, salutationem largissimam dicens, nptemuset vincere. Nobis per communia peccatnrum
quam vellem , si istis negotiis pnginas non negeiis, secreia vivendum potius, quam obeundum est: ma-
ant nccusaiores meos ipse componere, aut quod iris Ecclesiaeope socinta, quae uirosque, ut vera lo-
est familiaiius frequenter errare! qnninur, fidei ubere lacte pascit altrici. Cessent ani-
EPISTOLA VIII. lium commeiila poeiarmii: fabnlosa repudieliir anti-
* FIRUINO £NNODIUS. quitas : slatus innocens ruinac.nequaqunm misceaiiir
Jueunda sunt commercia liiternrum docto auciorc alterius. Nobis, si placel in novellum iisum majo-
concepta : illa, inqiiihus ad unguem poliii sermonU rum exempla revocare, poiius Pylndis et Orestis,
splendor effulgnrat, ubi otatio divcs frenis periliae Nisi et Euryali, Pollucis etCastoris si nihil his clan-
continelur. Quando abundanlem loquelac venam la- deslinorum actuum decerpit obscenitas, convenit
boriosus ih lucem scrutator adduxerit, lunc proce- graiiaememinisse vel fidei. Quos imer se ita concors
dunt oflicia suscipienlis desideriis parittira. At ubi animorum devinxit aequalilas, ut horiini duos exp--
scaber sermo angustiam pauperis signai ingenii, nec titus cinn amicis juvarel inierilus, alter amico vit nn
conceptum snum in nrdinem digerendo nociem siu- pretio suaemortis afferret. Isia sunt digna ineiiiori;i,
dio eloculionis interserit, et nebulosae narrationis " quntiens inter novos coneordine ncxus, iulo, ul ita
ambiguo quamdam generat de ipsa explanatione cae- dixerim, animorum libro, cespiiibus vnlidis fetura
ciiatem; qnis non pcrsonae talis in eloquentiaearce nobilis juncia inarilalar. Illac meuies promiituni
constituius spernal affectum? Gravat conscientiam bona concordiae,quaequid in cultur.i sudoiis sit opus
perfeciorum amor indocti. Sed vis caritatis internae agnosciiut. Gaudeo tamen, quod jam indissolnbiliso-
necessitudinis vinculis adjuta non fertur. Nescilex- cielate moribus jungimur, el ab ostio alfeciioius per
periri quid possit, quem caritas stimulis suisexagilat. examinis lancem cariiaiis incrementa pcnsainus-.
Soleut tamen dignos venia judicare perfecti, quos EPISTOLAX.
inter epistolares vias nutantia desertiere vesligia. F.NNODIUS JOANM. -
Soletis quid dieere voluimus atlendere, quoiiens Vicem redderem, uisi oneraret diligeniiam amici
non eloqunniur vota sermones. Idoneaelamen perla- pceloris resiituta laudatio : ncdum inpraeconiis niii-
iricis viaticum pracgravavi: et quae me praesentare luiim videmur scabere, adulilionissuspicionepoll.ia-
vivis potuisset affalibus, ea epislolam comiiante per- lur affeciio; el amor ci)rrat in vitium, dmn illud
duxi : minus nobis periculi esse confidens, sub in- quod apud alios debemus facere, nobis incompeten-
tercessoris boni me pracscnlia deliquisse. Vale ergo, t r ingerimus. Amantium enim ornamenia inter ft-
mi domine, et amantem vestri peculiaribus foveie D tniliares pagiuns reiineuda sunt, non loqucnda; no
beneficiis. Sic apicem vestrum, si esi quo crescat tantum conscientias nostras vacuis sensibus rel.itionc
iidlnic divinus favoraltollat. laudis honnremus. Sunl ubi bona lua, ul apud le
EPISTOLA IX. propter affecium taceam, amice concelebrem. In his
*OLYBBIO ENNODIUS. quae .de profectu tuo sentio, religiosam libi tnnltim
Dum favosloqueris.et perdomoscereaseloquenliac debeo laciturnilatem. Posgemquidem, vilia tempnris
* Retenlatoris] Alienorum scilicel niancipiornm, nt
quentiam celebrat lib. n, cpist. 9 et 15, et p>-culiai
in iege Valentiniani cod. Theod. de annona et tribu- opere carm. 8. «CassiodOrusvern iiiagnumOlybrium
lis, quivagosservospenet te retentant : quanquam et propterea vocat lib. viu, episi. 19.
in omni realiena dicitur releniator. Cod. eodem leg. 1 1'almslradilucidant \ Basiliensisediiio, dilucidal:
12. Qni bonis cx lege Julia cedere possinl, el apud hoc niminiin pnsiiilahai usus, el origo vocis7ra).ai<r-
Ennotliumin Vita Epiphanii, et in Panegyrico. Item rpa. Sed Ennodins ra pailaesirnlanquanipliiralc tisnr-
Cassiod. lih. 22. paviteliam lih. n, cpist. ad Pomerium, ci in praefa-
'•' Firnano] Lib. i,n, epist.
apinl
episl. 8. tonedicia Aralori: elcreber est in simiii cn.illagp,
' Otybrio-]Causidico ejns :vvi disertissimo, de qno nl cum TOnciher tlicit, TOepitoma; et haeclampad»,
epist. 1, quaead JoannemOlybrii generum scripta csl: theraca, ct aha id gciuis permulta. ,
NemiHemcredidiad Olubriumpervenire.Ejiisdemclo-
25 EPISTOLARUMLIB. I. 25
«icntiis, laudcs luas nunc incxhaustn prsedicatione A humilitale pcrsolvens, precor, ul landcin aliqii:nuh>
rcserare, toiam pngiuam fucaiis colornre hlandiliis. non immemorcsadinoriitionis et fcederis, rescribatis.
Scd nbsit hoc a proposito, facessai a moribits, ut Circa qtiacopera pigros vos esse n»n convcnit, quia
quem menie teneo, ista tanlum vclim esse icmune- nec conversaiioni vestrac sanctaconscientia, nec ubcr
ratione contenltim. Tibi non delenificam orationem, , sermo potest dcesse colloqtiiis.
sed vocem debeo castigantis. Non lihi pictis verbo- EPISTOLA XII.
:um illudens urlificiis, sed totum profundu menle le ENNODIUS* AVIENO.
rctineus, possem dicere : Ad arcem scieniiae, sine Si quasra-, cur a silentio veslrn muliata non r ti-
teneracaetalis praejudicio, perveuisli: siimmam per- ce prndiga frons pudoris, et male interpreatido im-
fccliouis adeptus es : i ulla debes cura dislringi, sed piidentia vocetur affeetio : si garrulitnlcm meam fru-
bonis luis lauquani locuples po se-sor ornari. Scd ciu dieas ressame debuisse cnmpesci : ego te, illti-
IIJ-C,sicut praedixi,a me aliena sunt: ore te parentis strissime hominum, illa qtiaein familia lua dnmesMta
stimulu ; dicu : sint licet graud.a, qua: in cano e!o- c.-l sincerita e conveiiio, ego fflederninmpromissio-
qiicitlix flore polliceris, cgo lamen nisi de messe non iieui quasi obsidem mentis nmplectnr. Doleo quidm
(,raltdor : ut solel avarus agricola, qui ubertatem procurains longi catisas silentii : dum et carlas et
anni nisi in borre s non metilur. Jam in le et si n>u B neeessitudo negligiutr. Sed quia me lotum sibi amnr
gravidasaristas, mulio tainen videmus lactc turgeu- luiis viniliral, adhiic credo cx>usalioiicm pnsse rcci-
les. Jam prope ad areaiu vula pervcniuiil. Sed pltis pcrc quod lecisli, el piirgiiiionis luae iu hac parie
liineudum esl, quotieus desideria noslra spes vicina causas acsiimn esse, quas invenire nmi possum. Iu
succendit. Laboia circa sludia, lucein in colloquiis bona te valeiudiiie degere, voti compos semper nu-
d lige, lectioni devotusinsis c, ut Iruclus eloquentiai divi :sudorem tuuin circa ornnmeniiim generissa-pe
iiiultipliciumauciorum veiitilationepurgeiur. Pulchra epistolnris nlloquiiluce tersisii. Nihil praclcr coniem-
sunl quaescribis; sed cgo amo plus fortia : redimila - ptum monstrat, quotiens lacilurnilas nonhiibet ucces-
sunl lloribus; sed p uua plus diligo. Salve, mi domi- silalem. Egotamen spemde responso capicnssemper
ne, et haecca qua iusiiiiinvi sinceritate •.oinpleclere, scripsi, et sub quadam clarilatis luac praesenta le-
et amorem meiini in admoniti >nis fide pcrpende. genda dictavi: vis;iest niihi,dom loquor, pngina mea
Scito epislolns luas nullis doctorum a me esse denu- te reddidissc, te sapere.et luis picm imaginibiisvcrhn
in epistnln lua diileedims, si
gaudas, ut quod me per iiisciliain fugeril, per eos conferrc. Quid essel
daretur aecipere, quac-o diligentcr expende,
qui ad unguem docti siint emendetur : ci ideo ad eam
ciilturani mullo sudore ie : ut quando, licet a nobis procedentia, tnmen quacad te
beiipiionis pncp.ira
vola quae circa te pro venemndi pairis lui meritis 2 veniunt, verba coroplectimnr. Jnm rogo ad aflectiuu
amore concepi, ad effectumsub Imccl iriiatis luacin- scripiionis erigere, el ariditatem meam colloquii
tentione perveniant. llttenlis iiifiinde, ut quid iniiiislerium meum a Deo
EPISTOLA XI. v.ileal impclrare, cognoscain, si epi-tolas tuas ;<-niii-
ENNODIUS CASTORIO F.r FLOUO. l.is paiernae perfectionis acccpero. Nolomeliias, quod
Aiuantem vcstri gratia deheretis rclevnre collo- illum formidandumdoctissimis loquor, ct quasi anle
quii, et amicam diligemiam te?limonio reserare s>-r- ocnlos tuos in exemplitm clocuiiouis adduro. Perito-
monis : iguia muta caritas penc obtinet vices itigrati, rum mos est medicorum, in venis dcprebendere vi-
et hominis digitos inter-
etper paginarum absiinentinm iniercipiiur vis amo- res corpornm, desuccessti
ris. Absentium animis sola liticrarum medetur obla- rogare. Necaliier incipieniumpossiinlingenia cogno-
lio, quae quodam men.is anifieio pin.Jt scriptionc sci, nisiui qui nnn dehent tener.rndliuc aetaiirobusias
quod loquiliir. Ila-c apud vos supervacuum pulamus dcclamnlioncs, inquircntes dc futma ubcrtnle I.Tlili-
as-erere, quos iustiluia uobilia acuuni, quibns prse- crul, clmessein periiiaeiniadiceniiinifesleiil. Domine,
sio csl »anguis, doctrina, consorliiim. Nihil esl bonn- itl snpra, saliiiatiouis hoimro, reven ntia solita,spero,
rum arlium, qnod nescire sine ncgligenti.cculpap>s- ul mei le esse u emoiem si n erilum non osieudit,
siiis quos post liicein natalium Romaioiiim deciis ) -allem iniporliiiiitis meaipi.Tesi indefessa signiliret.
Fniisiiisinstilni . Ergo mngis falendmn esl, me n«n EPISTOLA XIII.
ENSODIUS a AGAPITO.
inereri qtiod pnsmlo, qiiam vosncscirc qtiid debealis
oferre. Domini ' mihi, salutationis dcbita clTiisissima Mnle est aiiimo, poslqii.ini ningniiiiilo tiia :ri|tii
1 In cdit. Scholti, mei. Fidi li. Avito,Opilioni, Joanni, Silvtrio, Clenieniinoel
* Arieno] Fausti filio, de ciius cnnsnlalii vidimus A>nyelio.
3 Agnpito]Virn illustri : cui posl palaliiium h>no-
episl. 5. Idiin iu quarln synodo Itomnua Syuiniai-hi,
et in Theodorici regis ad enmdeiii syiiodiini lilieris r<>:nRavciinntem, qiiein illi hoc loco gratiilatur Ln-
Rulius XliignusFausiiis Avienus omnihiis suis nomi- nnd us, et de quo iteriim lib. iv, episl. ti, dclala est
nibus appellatur. Errant t-nim, qui diioriim ihi con- e iain a 'I heoderico rege praefeclura Urhana, ut :ili-
sulum nomina expoui puinnl : cuin uniiis sint Avie- quol cjus epistolaeosienduul apud Cassiodorum lib.
ni: cui a pitre Fausti, a uiaterna cogimiinne Magni i, IIIIII pairiciaius, et hgaiio in Orientem, sub an-,
cognomen iiiditum. Ad liuiic ipsum, opinor, lum num, ui reor, 510, de qna lib. u,epist. 6 Cassiodori.
intcr .enilores priiiiarium multis | osl annissciiplas Deiiique ordiiiarius consulatns anno 517, citjus non
exstat dngmaiieaJoaniiispapac u epistola. cujus liaec sonm tesies sunl Fasti, sed eliam synodus Epauncii-
inscr p io: Joannes episeoput Romanus illuslribus ac sis, qiium Agiipitoconsule convocatam fuisse docenl
maqni/icis virit Avieno, Senatori, Liberio, Stferino, vctera cxemplaiia.
27 ENNO.DI EPISCOPI TICINENSIS 9d
ohservantissima ct amiciiiarum icnax, iu hanc nicic A ral. Natn ubi uicns mea ad stalionem rediil, slalint
«blivionis se vertit inciiriam.ul diligcntiacimmemor, jussa respexil. Pueros desiinavi, qui fidelime de pro-
bona melioris sncciiH,quae aceesseritnt de piofeclu speritate culminis vestri, vel toiius, sanclne domiis
honoriim iuoriim, fama potitts quam felici epUloh) relaiione perdoceant. Pendeo rursus, et iuter spcm
iiiinliiissel. Ubi sunt illa saiiClicconscieiiiiii! tuac in et meliini dttbia a-stiiuatione distriiigor, cui neccsse
eonversatione veueranda penelralia? Qunndo inve- estde alterius parcniis esse pi-o«peritatcsolliciiuiii.
nire poluissel relatu digniora animiis deamautis hila- Quis ad curas meas se porrigat,? qttis acilus acquip.v
r late sollicitiis? Sedquaero, ne malignorumquispiam rare valeat lali divisione distracti? Sed haecad Deu-.n
aiistrum foniibUs,aut petiilcum animal roseiis iiumi- jitsliits reporliiiiiur; cujus clemculiacesi voia vincere
et
seiit. Nunquam euimsine oflensa nmicis prnsper supplicanium, tliiciuantibiis porium pnrare desulc-
riis, Inierini ad usum revertor querelarum. Paginns
evenltis abscoudiiur i a commotione evenil longedc- vestras illico mc
tacere Procul a moribtis ve- suggerosubsequi debuiss», et ad so-
geutibus quod gaudeas. lalium menm , vel propter recentein pelilioiiem,
ttris ttalillae facessat obscenilas: pulo bona vcstra me
incruisse nescirc. Qua sermonis Jn-quentia pensabi- scripta prorogare, ne inancipili de p>ofeciii)uevc^ir:
animus meus pepeudisset auditu. Sed hnnc credo
lur lale silentinm? Decedentem adesideriis amicuni
n culpatn scripliouis emendari posse frequentia. Super-
iuill.i delinire potest cultura caritatis. Hacc quanla- cst ut divinitas a vobis ea indicari faciai, qtuujuv.it
vis, mi doiiiine.nobilibusscieniiae tuacverbormn pin-
malefactn agnosci. Domine mi, effusani saluiem reverciuiiu
gas imaginibus, raro curnntur colloquiis, veslric dicens, precor, ul
qugp.mandavi siiggcrcnda
et dolor qui a te descenderit, sanari non poterit per adipiscantiir efieclum.
ldquelam. Vix crit, iti scribendo delcas quod sftribere EPISTOLA XV
a :
contempsisti. Sed reverlor ad propositum, quo ^N.VO.ilUS ' FLORIANO
iiiinquam cst, si iniseretnr diviniias, iliscedendiim. I lein esl, tt-rininurtiin arrog:tnti;inon tcnerc, qnod
Deo debeo, qtiod prospera ttin, le sileniium procu- in humilit.ile tianScendere. Supercihi alfeclus esi,
ianie, in Lignria primus agnovi. Perdidisti fructum jusio '.iinpliiiscsse subjectum. Fnmilii<reesl gravitcr
studiosaclacilurniialis : honornm felicitiis miiiuli lin- hiantibils, novas mvenire blandilias, et grand s co-
gun celebratur. Ignorari non polest qiiol summis tliuinus, In eloquenliasimulare formidinem, vel exa
accesserit. lu honoribtts, illa nmgis rimpl>'Cienda siitit incn meluere de laude Securum.
Ego vero diligentiam
quaereddunlur. Male nd lasces attollitur, ciijus incris ptoposito impenderem^ si sanguini non debercm.
inicr ruriic sidera lueis suffragia non ngnoscil in ti- Suscepi epistolam ttiam Romnna dote locupleiein, ci
tulis. Veriii.ad voscana d gnitas scra, sed dchita. Vo- _ styliim Lmlarem in Ipsa'principiorum luce moiistran-
cavit cam l ngua, quaiti sequitir : cxcgitiiinerceiitia, l-siP.Ctii nie respondere, opponente m:iiiiis inscitia,
qii.im habiiil quondarii aeiale eoitjiinctani. Sed jmn CQCgitnffi-ctio: cum diu esset, quod antiqtltvcial
reden iid gialiam f.imiliarisalloquti etiam post offeu- apud me scr.l endi stiidium spes tnrendi, et iu li.-ciim
sani. Salve, nii domine.et quod in-damno pfombsi gloriii!silenlimn computabat. Sed nisi respondisscm,
fcedeiis neglexisti, restitne uberinicsermouiS. ncscircs lc esse depreliensuin, quod minus fabricitis
EPISTOLAXlV. ingeniis artifici facundla, et succo Romuleaecallidita-
ENNOMUS FAUSTO. tis iiluseris. Non aequa ad sec.indum virtus cst poli-
NoIIem,fiitenr, morarum causns apcrirc, nc ani- tactaminac,et ejus quain ruhigo possedcrit: nec i .i-
IIIIISmeus sera iu pacem cum l:ciiiia rcdnctiis, mdesla remcorificmm usus polest et torporassumere. Nunc
iteriim rctalione lurhcliir, d h.ibeiun Irisliliac mc;c eplstftkr.brcviiaie conlentus ad salutatioiiisdchiia nie
rcdiviviitn in nirrntione principium. Pene cuim i-ibi oonverto : qiind eloquio non pottii, graiia pensniu-
dcbet angusiiris su.is, qui earinii relcgere transacia nt.«,reddcndo amicltiam pro schemate et pompa ser-
iion refngii. Qtiis ad caleem perductas anxietates moimm. Ecce qunntuni occupatinui subducere p»lui,
Suns reparet iutempcstivi neccssiiaie sermonis? Sed celer scripsi. Dabit DCIIS,m si responsa desidetas
vnbisctim mihi el cuni proposito rerutn fides e-l, n vacuitm coris pnlsati pecltis invenias.
ex lausa U
quibus debeiur iu replicatione qnnciinque EPlSrOLA XVI.
sincerilas. Palior libens ncnleos rcvocati mceroris, ESSODiUS FI.OBIAMO.
dnmmodo veriiati nil perc.it : ct nc per vilinm tener.c lllwdfifiternitiiSnta ilftiorimeo poluissei impende-
Hicnlis paginam lalsilaic dehonesicin, sponte fero re, qood vera liberatitaie cum tribuentis cnmpondio
q4iiidrelero. S.uicti episcopi palris vcslii prope in du- proficeret ct pudori. ln ea scilicet parlc, ntcum indi-
biiim salus dedncla me tenuit : in cujus scgritudine Cesstudii mei lilteras jnm leueres, ab scriptionis in
qtiiamvis cuncia illncrymaret Ecclesia, mc (amen Cura suspendercs. Quisquam ne eoloraiis froiiiem
specialis mceror afilixit, qui ejus dcheo plus amori. pingt illccebris, et faiiiam \alida impugnatione l;>-
Vidi pacem citiiatis nrgeme discordia urhis nnatrae befxctat; nec mnuifesla excusaiinne contcntiis, male
timina traiiscendeuiem, etab oculis nostris qiwsi in- crediilaeconscientiacsufliceie non aestimat qu»d pro-
eertum aliquod aui vagumuunien clapcam. Sed suffi- bavit? Qui vnrio saporc colloquii edaciuiu amicoruni
«i»t iristibus stricia mrrsli». iwml bonam valetn- faices iiriint, ul dum bianda subjicit, definiia per-
ftnein sahdli Parris salns Opianda ef difigenda respi- iiinlel. Nam pnstquam hie sileulium amare scripse-
1 Floriano] Viro speciabili, s: modo is cst ad
qucm Thcoderictis rex scrihit apud Casiimkifjm, lih. i,
eij. 5.
20 EPISTOLARUMLIB. I. 30
ram, qnasi pro allcgalionis responso, prohxiores pa< A EPISTOLA XVIil.
giuas impelravi, el diu lorte reposilunvposlnegatio- ENNOIlCS AVIENO.
nem meam eloquii uher elicui. Qud fnceres, s Quam berie quod 'verccuude renuis, felici er hui-
certamina promisissem.si siutiioruiii tuoruni fervo- laris, et dum difficilibus m gniludinem tunin exem-
rein qiiociiiique denie incaiitiis aitingcrem, nec me plis qincris inciiari, narnilali pompam qunm nsscriof
idoneusacstimatorpenetraliatuta servare:n?Adhibita. idoiieus relugis, oslendisti! Amplector nmahilem
t.redo, adver^us mc fuisset Tulhani profundiias gur aTlegationemformidinis, qiinm iri le ingenii divilis
giiis, Chrysippi proprietas, Vnrronis elegunlia : ne( veua commendat. Nolo colendum honis pnirem iu
in tilla invenissem parie subsidium, cui uec illuc adhortaiionis tiiac posilnm pavescas exemplia:] ab
profuit, quod scribendi conteniinies nee, ctim reti ipso veiiiunt ista quae loqueris. Scio quacaiirum pa-
oercm lacessitiis, effitgi. Me etsi pcritia: coiiscienla. riiil tcrra nobilius: ciijus soli nulrila simbiis mclal'a
it diceudi vigor attolleiet; post diversa scriberitun plus riniler.t. Sacpemihi labor efficax inquircn i al-
discriinina, laudem quam miilio sudore vos pclilis, liicin lerga fulvi oslendii elemenli. Scio quaeconchac
fonnidarem. IIuc acccdit, quod rhetoricnm in m( superbas pretio gcmmas iticludanl: unde veniatTapis
dixisti esse ver.-utiam: cuiii diu sit quod oratoriuir, itiipcriis genium collaliirus, Non imperiiiae quod lcci
schema affectus a me oiauonis absciderit, cl uequean B applices, non erroii. Viri loriis progenies ariiioruiii
ojcupari verborum fhiribus, qtiem ad gemitiis et pie< ficiem iuier pniiis agnoscit ninplexus, etdnni nantrac
ces evoc:iielaiuur ullicii. Delenilica ergoetmnlesuads olise iuitiir, discit ninare lerrorem. Docloruro rridix
compesce colloqtiia. Si licla suut qu.e scnbi-, ct pe- Maro, ve-tri fonnator eloquii, sic nnimninm verbis
niculo dccoratn meiidacii, iiiuln propositum, vcl po- piilris lilium memomt, ut dicnl : Disre, puer, virtu-
tlea quam vides (menlein) innotuisse quae feceris. tem ex me: et aiibi, Et pater AZneas.Niinquid iihi
Si vera sunt, eia judicii l.ancedesccndunl, profundc j:iin lorlibus nd cerlnmina hrnchiis :>s-ui-gebai,aul
ea pectoiis include secreio, ut revcreittinm diligen- virili valetudiue immiiieiitia pulab.itur heira gcstu-
lia-, dum amico rcs iutegras servas, exhihens. Mihi rus? ^ed iuelius virtus receulihus exeinplis anima a,
immuiabilecor custodiens, alios demu'ce colloquiis. quam nioiiilis.prolecium corporis cx-pect:ibal. Scien»
Ecce epistolaemodum, dum prodtiriae pagiiuecupic lcs rcrum nquilas ferunt pullos --uos in ipso viiac
respondcre, transceudi. Sed non esl culpa special ' limiiie, quo ovorum tuiiicisexuuntiir, ad solis poneru
plecienda supplicio, qiue in ermlis h.ihet aiictoiem, radios et luceiri scmiitissui immensi splendoris ob.e-
Diiiiine mi, snlutalioiiein debcndam resiituens, prc- ctione cognoscere. Niiiiquid est in di tricta proba-
cor, ul si desideriis meis quaede ainoie laciiurnitatis lione impictas, ciim re lii sit judicii in oleciiono
concepi, pernix te scrutator imerscris , . saltem ^ senteiilia? Nolunl qiicniiiuaui perire dc fetibus, sed
iccupalionibus quibus impedimur, ignoscns. suos essc qui cesscrinl, iiiui agnosciiut. Recte cnim
EPIsTOLA XVII. illa inieraves suhiiiniias, geuilrix pulaiiir esse vi-
EN.-O; ll)S FAUSTO.
Si a consueludine ufficiorum temperet inens aman- cloriim. Ntiiiccrgotu, ilulce memn, heite Coepiaper-
l s,ip-am ccssationem sinisirum es>eputalauspicium: sequere ; ct favente Dco, ut' aviiin iiom.iie, iia pa-
moerorisenim ipse sibi eausa esi, qtii non seinper iu tiem redde doctriiia. Non oesiiincsgrave eSse quod
vicinis a-slimal habilarc quod diligit. Qtiisquam ne moneo. Et quia cgo ie de germine censeo, iu de | ri-
ad ccnseal, mente tontiii- nioidiis non pavescas : fuit elille iucipiensqui liine-
digiessus longiiiqua quem
git ? Nam si spiritus res est diviuiiatis in hoinine, lur : el qiioticiis scatperitetcrram digiioductus at|u.ii
omne quod
prolixarum sentire nonpoiesl damna terrarum. Dixi pcr pttlverein iraliitnr, ttirbiluiii fluit
causam, qure me faciat scripla porrigere. Reddo sa- pritniuii es'. Dc reliquo vale, mi domirie, ef amaniem
lutaiionis obsequia, propter quae promulgantur epi- lui freqticiillbus eole milniis litier.irtmi : circa qtm
stol.c : Deo supplicans titccelestisdispensatione bene- siuilia, si moi rtfeihor es, pignim te esse noii con-
ficii,in boua vnletud ne degeiriipra-senliam.iguimdini ienit. EPISTOLA XIX,
ve-traeverbi reddamur. Quod recipiat tamert pnrli- * DEUTF.BK),
occasioiiem a mc vicis- ) F.NN0D1U9
mr, qui :illn|iiii pncstitii, pro
iitudtne commeiidattir. Quam velim saepe oflicium visilationis oniiitcrc, si
1 Acumnoinine, patrcm doctrina] Avicni avos ffiit appellat, et in epigrammnlis m >gistntm. Feficis rhe-
Gennadiis Avieutis, Fausli pater, qucm amio 450 loris Itoinnui lu i:il :mdit r. Is cnitn videltir cujns.
Kiiisuletn fuisse iinxiuiiiiiis, ilc quo Sidonius lib. i, iu Pnrmetisi cndicc Mnriinni (',:ipelli- lii memio his
rpist. 9. Et patrcni ei aviim nomine referre vitfeba- verbs : •SECOIWS MEMOllmendosissimis FELIX V. SP.
>.->r Aviemn, iiam Fauslus Avienus vocahalnr. 8ed COM. CONSIST. niietvr fi.ex exem-
qiin iii i, ut ilociiimiM,vermn ciijusifiie ac pr«» plaribns emendabum, contra tegeme tWUTERIO
p iiini iiuiiieiie>at quod ultimum, idciico avi tauiuni schoUtstico, discipuluniei. Romarad porlam llnpenmn,
.ivicui t.oiiicn reddehat. cos. P„ulini v. c. sub D. non. Marliarum Clir.slii
. * Deuerio] V. S. Gramiiial Co, llt cst iriepigrajllie adjnvanle.
carrnin.s •!. Il-ic igitur eii,- q-noddocrorem (ipliiimm
* Peirus Buriiiaiiiiusu I llewtci Valesiilib. t ie Crilica,, rlieiornrbis Romana,elc, eontralenenU Eleiiterio.itt-cte
pag. 181,adiiii.lcn !a essj arbitraiur Ciirrectioiiein 1'elfi uUumcrudilissitiiisFoiilaniuilib. i dc Anliq.lliriaJ, c-n>.
NiiuiiiiMiscellan.lili. x cap. 4. uhiex vesligiisscripmra? S pag.231,proilsxilIrunein"inotuill:Setnrm MetiorFe*
\clcris coitipeiidiaiiiccoili.ishibliotlieeaeEginondiaiias,in lix Aspr, i!ii\, natn perper^mSirmoiiduscxlitljel: Ses«*
qitolitiifceuiiidemli.irum Mariiauopraelixiun se iureiiisse tns M morFilix V. Sp. quasi Vir sycctabilis.
traiM, lcgcudumconjicii: Felix Asper,coinesCmisislorii,
81 EN>0.:I1 EPISCOPI TICINENSIS 32
tliilccm lribu.il culpa mcrccdem : cl eoelesiismandnli A. i;uem in ilubiis liili-.scprohainus auxilimn : rogemus
s iilenliaiii siie -s prudensque negligere, si deside- eiim, qui scit nompe servare quud praeslilii, et vir-
riis copiiiui vind>caridaconcilinnl! Mihi uiii cnnligit tiitum siiariiin viva tes|inioniii in longum prudiicerc.
de ofiensioiiismerito evenisse quod gaudeam : didici Talia sunt ineciim circa vos vcnerandi vola collegii
#hnc lali reimiiieratione errala seciari. N.>n sunt per lolam Ligurinm consislentium servorum et ami-
adversa, doctor optime, amiciii.num rt-ligioni, quae coruin Dei. Tali nititur domiis sancia suITragin: prc-
profero coactus in medium. Imo propter confessio- ces pro serenis pigtioribtts siue cessatione fundmiiur.
nem digiiampmposito valeiiidiuis luaeduhia nunquam Verum me dicerc, tesiise-t diviniias, quae quod ipsa
velut ingralus nplavi.: quin eliam, quaiilum in me est, verilatem diligit; bmuihus qui de vitae possunt
fuit. conlra ingrui-nies tibi imrqualilatcs precuni innoceuiia et iniegrilate coiifidere, vesirain nimis
maiius opposui. Sed ecce quam alacer sensus est, amaram esse nicesliiiam.Sed nunc ad epistolaensum
nonin prnspera membroriiin s.ilule fundata oslendit revertor. Salve, mi domine, et gerulum prxsentium
pngina, in qua utr.ique luce fillsisli. Tua, quxso, Bassum V. C. illa qui caros meos soleiis, dignatione
tumina' imbe doloris liebeianiur, cujus tam clara suscipite : quia inler omnes quibus nffeciusesl meam
sunt rarmiiia? el qui litceui loqueris, de visione cau- propier vos amicitiam cusfolire, quamdam praedi-
saris? Qiiani timeo, ne parcus in merilis luis lauda- li ctus arcem purilatis ascendit. Juvale ergo peiilioues
lor invenial. Tibi recie as>rihiiur, cunctis dare ejus, nl fructum de imoensis caoiens ad potiora pr:c-
oculos, et obscura ineiitium p regrinn splendore parelur.
radiare. Ergo piitas tibi validum uon csse quod iri- EPISTOLA XXL
buis? Pelle, quncso,atiimo curns supcrfliias, forsitnn ENNODIUS FAUST0.
tolliciiudine aul c.niiio.ie conceptas. Dabit Deus, ut Diu super advenlu ampliiudinis vcstrae ancipm
quidquid corporalis accessil incommodi, v.ice aiiiiiisc mens mea pependil indicio. Sed posiqiiam me divina
luae per g iduui rutihuiii niiore iititndcltir.. misericordia ab hiijusmodi anxietate luxavit, stntim
EPISTOLA XX. ad cousueta officia me conliili : qnanqiiam paginarinu
EN30D1U% FAIISTO. obsequia nec digresso ad longinqua snppresserin.
Vere gratias Trinitaii, quatti veneratiiiir et coli- His ergo valciudinem meam inilican», aegrituilinem
mus, Deo noslro, qua* sub personarum disiinctione - anini refero, quam de moerorecontraxi. De limiiiium
ct «qualitale mirnhili, ttnam nos pie jussit senlirc itostroriimsalule sollicitor, in eo loci coiisiitulns, ad
etadorare subslanliam; quacplanciiim iinsirum ver- quein difficile niiniius exspeclatus allabitur. Quod
til in gandiuin; qnae dolorum comites ad obscqiium in soluio esi, Deum precor, ut nnlla servum suum
hctiliae lacryin is commulavit: ut vere cum Propheta iC paiiaiilr amplius eur.i niacerari; sed de reduc a
dicam : Quis dabit capiii meo aquam, el ocutis meit meortim in solidum prosperilaie anslibusmeis celci
foniem f.etuum (Jerem. ix, 1)? til beticlicinrum cce- medela suhveniat. Saliitans dcbita serviiule, precnr,
leslium magnitudiiii sub hae devolione respoudcain: ul cogniiis his de quihus animus meus varia aesiima-
cui coniigit anle nccipere ccelesiia dona, qunm po- lione jactaiur, sedulo niihi hilaritatem deferentiuin
scere, et pr us quid boni evenissel legere, quam ipiid liueraruin beneficio succurraiis.
mali niinarcnlur peccata seniire. Tutim est, dispen- EPISTOLA XXII.
sator omnipotens, quod de serenis pignoribtis, et ENNODIUS ' OI-ILIO.M.
futuraeinnocentiae lncrediiaie, in illa quae praeccssit Coeperat parviiniein menm mngniiudo veslra spa
antieiaie non limui : qtii reduciac etiam siiiiuni va- quac voln transirct, d'gn:ilionis atlollerc, et coelestis
leludinis quasi slupefaclus accepi, in conftisioiiis iuslitiili more, clarioia facere bencfieia sua, duni
simililudine ctdlocatus, quae supra meriium memn mea inerita nulla jndicii lancc peusabai; vel censur.-c
collocata siiul prospera evenisse vix credidi. Vere negligi-ns dare preliuin^ mnneribus, qii.t esce mon-
supernaeremuiieraliouis divitias Immanameiis ne e.it Slrabal indehiln : qiioniam nffcctioquae circa humiles
expende.re.Sic nniino fra^iles temperantur, ut prius exhibemr, nou liabet necesstatem, el speciem snam
stationem videant qunni periculorum incertn depie- D per siiduni rniilanti splcndore significat. Diu ergo
liendanl. Detis bnne! in qun nbrupio pepeiidiimrs tnli fullus post Deum praesumplione,nnn timui quid-
tiiiir, cum poentia cceleslis, ut plenum esset pnrvu- quid nb'oqueiilium toxica promitiebaul. Ast ubi me
Itiriiuiin reducta saliile lcstimnniini, pltis est n-i- ad anliquum pulverem ycstri reduxit oblivo quod in
sliuin labefncinla per nieritum? Dico inlegre, el solalio debet nudalis defensore contingere, quasi
voceni qu.im proposito debeo, nulli mendacii nuhe querelarum perlatrices liiterns prorogavi, promitiens
coitcltido(confundo verhn singu'l bus, ttt sub solida inihi de earum imporlunitate responsum. Scd per
gratnlatione, iiherioiihus in fii-tnni ncutis) s.-cpeme occupalionum forsilan amplitudo veslra prarpedicii-
respicere quod evasi. Uhinaiu genlimn Iuimiis?de lium inrrementa significat ad haec vos olficia n n
qua nos nd humanam conversniinneui ruinn elcmcn- venire. Replicabo, quia idem status fuit ciilminis
lia superna restituit? Rfilcramns ergq strictioribus vcstri dudum paginaS destinantis. Ad morcm iam>n
verbis liujus honi largitori prolixis gcmiiibus quod scriptionis epistolariae me reduco, ne addal prolixi-
dcbemus : iuviiemus ad cusiodiam niuncriitii siiorum, tas inuesta fastidiiim, eii dcnegari pnginas faciat ina-
v Op lioni] Lib. v epist. 3,
33 EPISTOI.ARUMLIR. I. 51
gis allegsto quae poposcit. Doiiilne mi, salulatinn s A tmnen quod inler loci illius fienata glacie flumina,
olisequiiimsolvo, et de valeiudine vesira ut animo -et • siue successione frigus, tui jecoris flauima plus
obiigatns inierrogo, cnpiens relaiionis iudicio ad ge- aesiual, nec aliquam sortitlir peclus de niansiono
niiua desidcria pervenire. temperiem. /Elas defervescit in senium : est domue
EPISTOLA XXIII. quae lymphas in meialla converiit, et contra naiuiain
F.NNODIUS ' SENARIO. gurgitibus sua lege dominaiur :.tu tamen inter isia
Perdit nffectio vnletudinein silentii debilitntn tor- sic vivere diceris, qua-i iguis luus algoris pahulis
pore : nec ad usiim sutim diligenliac citrsus exuber.it, irriietur. Ego te oro parentis slimulo, quia lihi et
si nudetiir comiiuiuione colloquii. Muta curitas pene proposito meo deheo voccm casliganlis. Vesirum est
repncsenlai speciein non amantis, et odiorum simu- post hsec,si eligitis litieras meas accipere, de admo-
lai ritin est non aperire quod diligas eontesialione iiilione graiulari. Ego autem praclcr ista cum ho-
sermonis. Isia sublimitati tuac roram posilus inli- nore salutnri, quae scribcre possim illa carnis quam
inavi, cum ad solatium absentiacmeac litleras pro- Ut diligis, ellubie vivenlibns, non inveni.
miltebas. At nunc qu;c animum vestrum mei invasit EPISTOLA XXV.
oblivio, ul nullas per lanta lemporum spatia, qnae ENNODHS OLYBRIO ET EUCENETI.
bonam valetudinem vestram significarenl, litteras; V *» Desiderio pnginarum vestrarum facta est iriilii
•siiseepissem? ne de amoris, credo, leslimoni» ani- prodiga frons pudoris; ct dum lahula promitlil pro-
morum indices epislolas cunvenirem. Irreligiosumi mulgat.i rcsponsum, intra verecundum penelratct
trgo circa amantem tui in meiiorem partem vertet annosam cnniinere nescit infanliam. Deberem quidem
prnpositum, et ad memoriam promissse fidei scriptai sangnini et proposito silenlii venusiatein, postquam
transmiite. Domine mi, salntationis dehita solvcns,, spei me;v friictum prima negavere colloqira. Sed
precur, ut si vns in anliquae circa me dignationisi ncscio ittriim male pertinax judicelur inleniio, quac
staiu pagina direcm repererit, respnnsa mereatiir:: sinc altcrius dispendiis solliciiae per amorem expc-
quia puto inter nos gemina vincula disrumpi norii rieniiae pericula inulliplicat. Valete, ' mi domini, et
posse, cariiatis et sanguinis. ad scriptiimis mecum remeaie coricordinm,ne conlra
EPISTOLA XXIV. Evangelii faciatis moiiita, si et imporiunilaii dcne-
ENNOBIUS ' ASTURIO.
getis, qitod jusle forsitnn impelrasset affectio
Quae,malum! ratio e-l, ut ita sisparcns in gralia,, ^ EPISTOLA XXVI.
prodigus in querela, et exigas frequcniiam lillern- KNtkODIUS FAUSTO.
riitn quam ipse non Iribuis, viperiuis ocul s illudI Volis et desideriis sntisfncit pagina, qu-r- npud
quod aller deliqnit inspiciens, tuas culpas nulln f.ilce e ^C amantem vestri necessitatibus alienis piaeslat ohse- .
resccaiido? Anni plures sunt, ex quo Alpibus vici- quiuin. Quam vellem, si proposilum non vetaret,
nnm hnbilationem delegisti, si nator Ct doclus. Ubi li multorum saepequieia tituhare, ut duni dubiis vocem
tihi, diim pruinosa respicis juga, apparuit inauspicata a tribuo, debitum obnixae caritaiis exsolvam! Domini
nix cnp tis : ubi eiintii glande le vesci scriptionee mei, palris vestri jussionibus impemlo praesentis
signasti. Cujus rei fidem liiterarum tuarum deroraa scriptionis officium: cujus animus duiii oinnium se-
fceeriint, cum sibi litijus significanlin in ructii lur->- curilaii providet, suani quielem sub hac intentione
gdi pecloris, et Alpini sermonis apparuil. Miror r conlcmnit. Qui dum mala Ligiirtim * post Mauricelii
1 De lib. in cod. Remensi Sedulii ad '
i|UO m,
* Senario] Diversiis vidclur episl. II. post cpislolam cumdem
Aslurio] ab Astuio consule ;e Mitcedoniiiinscripliiin legimits his verhis :
rollegi Praesidii anno i!>i , cnjiis autiquae pietatis *
Sunie,sacer meriiis, veraciadicla poeiae,
is
niiiiiiinciiiiimhodie>|iieapiid Leodicos s<rv.iri dicilnr Ir Qusesine figineiilicontlitasuiil vitio.
in eburneo sac i Evangelioriim lihri operculo, cnm yuo carct almalides,qitosnncligratia Christi,
hac iuscr ptione : Ft. ASTHRIUS v. c. F.TINL. COM. Per nuainjuslus;iittalia Sedulius.
*• Asiei-isquelui scinper untuiiiissejubeto,
ET MAG.UTRIIl-Q. MlL. CO.NS.ORD.N1111EllllOllillS IS e l cura "*edila stinl populis,
senaloreni liunc lantiim vocat, non coosiilarem. Sed CujiiSnpe
id Qticmipiamvisstinimi"'celebrenlper saecnlafasti,
non minorc, mea quidem senientin, in errore ver- *- f)
1 1'l.islainen au uieiituiiiesl, si viget ore luo.
santtir, qui Tiirciinn Rulium Asterium V. C. et ipsiim '!! Epigrninmnli vero pricmiiliiiir ht-c, adnninlio : lloe
cousulem ordiiiarium alque patricium, qui Sednlii "' opus Sedul us inler charlulas d.spersum reliquil. Quad
poeiaeversus post cjus moriem cx ejus scriniis col- \~ recol eclum adornnlumque ad omnem ele anliam dt-
lectos recensuisse dicitur, cum Asiurio Prsesidii "i vutgatum etl a Turcio Rufio Asterio V. C. coimde
eolle;':! coufundunt; cum ad illiim Asterium haec BC ordinario atque patricio. <• .
pertinere videaiilur, qui consul fuit cum Protegene ,e * lu edii. Schotii, inei.
aiino 449, itiiii quia haecilli nomina poiius congruunt, '•i * Post Mauricelli obitum] Qui advocatione fisti
liini quia id lempus cum Sednlii obitu colnrret, quem m fuiigeus Liguriie provincimn fisci clumniis opprcs-
ix iuiegris Gennadii exemplarihus Theodosio Ju- "" serat: contra oflieii videlicet iiuidernliniiein h-gibus
niore, cui opus suum dcdicavil, et Valenliiiiauo IIU pracseripiam. Qua dc rc gralissimn et elcgnniissima
regnaniibu-;vita funcium didicimus. Deniqne omnem im sunt Tlieodnrici regis pracepia nd Mnrcclltiniadvo-
dubitaliouem adimit ipsius Aslerii epigramma, quod °d cniiim iisci, apud Cassiodorum lib. i, epist. 21.
* Veraciadicln
poetm]Ex scheda vetustissima,reracis cu est.lih. x, nbi loquiturCsesar:
dicla poetm.BARTH.,
•*Biila] Adtersar. pag. 70S. Nec meusHuloxixincetnrfastibusunntts
Did.ta. ID., ibid.
•*"Celebremper satcntaFasti ] Fastusverodiser.lissime l'orr. inscripiioSeduliiita in iits couceplapsl : Domini
116 meosunctissimo ac beatistini:)patri Macedoriiipr sbiji.Se,
in nostiasctiedaediiumest. Fastibi.sprofattis dixisseno- l0" (luliusin Christosututem. 1D.,Ibid.
tut, nifallor corypli.cusgrammaiicorum 1'riscianus.Locus
•us
35 E.NNODIIEPISCOPI TICINENSIS 56
ohitiim nondum vidit occidisse, confiinditnr. Recidi- £ evenire posse ipiod meiiiil. Hanc a domno meo epi-
vis enim provincia noslra, quasi praefatiiin sepulcrn scopo allegaiiouis suscepi provinciam, ut couscicu-
non leiienl , lahor.it insidiis. Advocationem fisci tiam vestram obsequio pagitiaecouvenircm, ne cujus
duin aliqui per iniquos homines nitunliir obtinere, , subreptio ad.hujus rei pcrducalnr cfleclum. Vos
nnie votorum copinm quid ip ea mediteniur oslen- fidissimam pollicilniioiiein solliciti custodite iutegri-
dunl. Ego quidem deliberniionem.mngnitiidinisve- lale propositi. Kgosnlulatiimisoflicia depend.-iisqu.-c
slrac de bono pnblico nqn celavi, asserens vos pr.i;- susceperam alleganda, testatus sum. Spero lamcn
Intam dignilnlem imlli vobiscurn Deo adnilenle, iil, qtiid de cn parie deliberatum sit, instruar officio
eonimitiere. Sed anjietas provincialiiimloiuin credil liUeraruin.

LIBER SECUNDUS

EPISTOLA PlilMA. cjus vcrha converte, qui tibi flens consolator occur-
• ENN0U1US CONSiiLATjORUM. rit. Amlsisse le filium penc unicum el bonac iudn-
ARHENI0
j» lis, (|und patrin nori minus requirit aflectio, provincia;
Diu, fraler Ciiissime, fesliiianle voio eonsolato- iilulnlus ostendit, eiim adsolntium gemiluum liioriim
ram ad le pnginam dum misi, ne putarer v.el inihi suos juogens, quid de eocenserei, lestalur universi-
subducerc fielus, non verba compono, et in lamen- las. Tu lanien inler isla quisi specialis mali prcssus
lationis dispendiis faoere de gemittbns decora ser- nece concluderis, neseicns tcmperandum quod pcr
innmim, debitum plnnctiim per loquelac schemaia liiultoriim dispersum corda commune est. Qiiare
diss<pare : cum contia amiciiiaruin religionein ct ergo proprinm aeslimes anxietatem, quam suaui pcr
i- affeiuim ttitiiri fecere
eonsanguiiitatis vincula. secrctmn conscientiae.p qtiamplurimi? Tecuin, ut th:
icsc:it hosiilis, si ciim possis dupliciter defuncium cognata genle laceam, Gothus alQigilur; et lu adhtir,
llcre, non facias : itl est, si oculorum ministerio ne- quasr solus propriis acstibus subjacens inclinnris?
qnaqiiain jungas oris officium. Ubi, dum luinina Iiistruant te, quacso, veterum ornamenla majotum :
siiiniilis acta doloris illacrymanl, feri.ita sunt verha ei a mocrotis ad honam valetiidinem inlenlionc resli-
plangenlis? Sed eg», hominum sincerissime, qui tuant. s Abraham unicmii (iluiiii morii qtiasi pius
uisiiliae tuae obsequium in omni debeo parie quod palcr, quod niajus est, laeltis exhibuit, ct ad necciii
valco, marorem mcum in quo tihi comes sum, volui filii muCronem geniior misericors prnparavit. Tu
scriptione teslari : ne in una tctaie elTus-irtiminier- trnnslaliiiii rwfesti judicio, qua-i orhaius, inquiris :
l
ciperetur memoria lacrymarum, vel xstimaret po- et quem non ohlulisse sm rilegium luil, liuiic oneras
rderiias ine in lilii lui morle hoc solum debuissc qtiod fleiibus evocnlnm. lii qua cnusa Davidicum tibi oc-
aolvi : habens in liac v>a vencrandorum exempla curral exempitim, qui fereiruin lilii ovaus, ct Deo
pontificum, quorum imiialione nohilitantiir, quos in referens gralias autecessit, quod dignnii.o superna
iimhr.im meria coiicluseriint. Ainbrnsius nnsier de venerandi prophetaesemiue, quem forte munera-
* decedentem germanum leste atllictionis suaelihello
relur, acciverat. Tu si ejus umiulatoi-non prorumpis
prosecutus est. Qiiem cum recenset.secut». proles, in gaudium, certe lempera sub aliqua praedicli imi-
et scripioris bene meminil, et in Satyri f>;iirise.ns ' lationc nloesiitiam. Replicahisforsitan, vix is a a-gris
ohiui 1imenta conjungii: quia ejus provisione cmi- animo posse suaderi, et in gravi tribulatione hcum
ligit recentem dolorem oslentare dimi loquitur, et non hahere consilia : orbaluin non respicere quidquid
ante legentium oculos semper exhat.intia spiritum hortatur ad vitam : unicum desolaios babere in evo-
jam diu defuncii membra monslrare; nec unquam cahda morte subsidium. Ilis addas, quod frugi sobo-
pati vetcrescere relaiionis fide funus, quod anni po- lem, ct quo teneram setatem vincerci, mortim mo-
vuerunt sepelire transacti. Ilis ita se habcutihus, destia perdidisti: alleganSjtivenem luum iintnntiiros
oculorum flumina refrena, et aniinum, si placel, ad annos, qui peccatis amici suut, * glorioso line clau-
1 Ennodiut Armenioconsolatoriaiu]lla in autiquis
exemp'is iiiitur C mmodiantis antiquus seriptor,
concipitur hic lilulus, vcrbo suppresso. Qui mos iilum cujus m ininil Gciiii.nliiis,lili. n liistrucliontiin, in
IIDIIinfrequens in epislularuin inscriptionibus, iu ea quae in>cribilttrFilios non lugeudos.
quibiis etiam. ip-itni argumenii genus indieahant. Nonpudet infrenemgeulililerplangerenatos?
Talis est inscriptio carminis Sidouiani nd Thaliam, Os laceras,taiidispccius, vestimentadeducis.
insertum est epistol.e II lib. vm - Nec metuis Domiiiuin,cujusoptasreguumviderc?
quod
Dileclaenimisel peculiari El post ;iliii:
Phaebuscommonitoriuin Thnli-fi Nec doloreduxit paterfiliummactandumad aram,
Verum in Sidonii vulgntis ediiionibiis hi VCISIKcum Dolotenec vatostiliuuiluxit defunclum.
•ehquis iucpte cohserent, cuin scjungi debeaul, quia * Glorioso fine] Ob nctam poeniieniiam, de qnn
irtutum faciunt, similem illius apud Grcgorium lih. mox, et in carmiiic 51, Ubilabula dcsciibilur in qua'
III Dialog., cnp. 10 : Sabinus bomini Jesu Cliritti angeli hunc Armeiiii lilium
ttrvus commonitoriumPado; et hujiis Zosimi pnp:e : Cbrisio offerebaul. Nec enimquiduiiitah.iul pomitcntiam egit
Zosimut episcoput commonitoriumpresbyteriset dia- healam vilam cvolarcntqni pceniienti.c s.icrisquin ad
cuitibnsqui Ravennc"tunt. cxpiati
* Lih. de obitu Satyri frairis. excedereul. Unde sictit de neopbyiis rccens hapti-
3 Abraham zatis, ita de iis qui posl poeuiieuii m ohihani, boc
unicum] lisdcm Abraha^ et Davidis saepe usu pibant, ul iis e aui migra-sc nd Domiiium
KPISTOLARUMIIB. I!. 38
37
gisse, el in sctaiis naufragio ah eo dc. poilu animas A j plum sanciac convcrsationis in loiiiiuin produccre, ct
fuisse iraciatum. Quibusego dolorum luornm.fomen- mei, si mcrcor, meminissc dignare : cpistolaii dans.<
veniam brevitati, quain in angustutn arctavil festina
ts, licel nioestus, opponam. Minus peccavit, qtiod tio
immalurus ahruplus est. Junxit ad viiam perpetuam porliloris.
EPISTOLA III.
melioris sacculi quod in ista servavit : poenitentia
si in non jn-> ENNODIUS SPECIOSJE.
eliam ipso
quam eum cgi<se loqneris, Qiinnto deprimuniiir peccatores suorum fasc • fa- ,
venissel quod dilucrci, inveneral quod omaret: quae ctorum, quihus ab oculis lollilitr quidquid oflerlur,,
huini<iialis-
quoiies innoeeniibus daiur, coronam pro et ne in oblivioncm desiderin niittantur, vicinum (it,
•.Ifectione conciliat. Ad haec respondeas : Quo me
' in luce nec contingi licel, omne quud cupiunl! Ad Ticinen-
vcriaiii, fraler, qui pracler lacrymas prxsenii
invcnire sem urbem votivam susceperam necessilatem , et
nihil habeo? Adjiciam, Dei proximitaiem
lanatiir. In loco molesii itineris universa transieram; aestimaus hoc
posse hominem, qui dc homine non
sanctos sacerdoiem credcre suis imperiis impendi, quod meo
lilii succedere posse conscientiam, qure ejus militabat alfcctui: cum subilo conira melas votorum
lucredes inveniai. Non unam ergo viam, si amlire
summn labore petilus jam de area fructus effugit.
: licei lun non
digneris, vilac melioris nslendam egeat Proh dolor!
o qui me de epistolari alloquio ad tru-
monitore perfectio; uec mag slro opns sit ei qnem
emendaliones et honesla- gcediam vocas! Muros venerandsc, post rcligionis
fccerunl actimm siiornm te civilalis aspexeram : jam grati pa-
laniiim tit adhnrlafnniis loca, propter
menta coiispicimm : nisi raham verba colloquii, vereor dicere, quod rcman-,
quam eDiisilinluo et prudcnliaedebes, fid"m d ligen-
alfertnin sit; ne loquendo cogar denuo sustinere trnnsacin.
icr expendas;ct ad cceleslium muuerum le * Illusirem virum Erduic, quem me tu, Ecclesim
revoces, niide vilah-s auras ecaccipinuis et amamus; decus, desiderare feceras, imprqvisus oculis casns
et gratum nobis sit beneficiuin, cujus colimus et ingessit: ibi comiles mei videic, quid pelerem, ibi
veneramiir aiiclorem. Fstasiinl, qitae brevi sermone animi mei astus innoiuit, quem ante sub praediclae
dolens mngiia contexui; rnptain singiiltibus conle- claudcbnm iimbra persqnic. Ncsciyi occuliare
per.
siaiionem pro styli uherlaie dirigens, dum niut» la- caritaiis tormenla
quod volui, nec fucis ali<|uihiH
menia colloquiis. colorare cotiscientiam. MiBrcniem me ad domuin
EPISTOLA II.
*•SPF.CIOS.-E. reduxit, qni prolixioris ilineris causas incidit. Fati-
ENNODIUS inis meae, fatcor, compcndia non amavi. Ecce
gati
Silenlium nieiun dolor exigit, qui passns est cre- contesiationem diligentinc mcac el menlis asserni.
seeie, dum dc vindicia cogitat, dispendia-ciritatis. Vesiruiu cst, si vern dixerim, vos interroga-e, ei
ut lacendo vicem resii- p
Quid enim licri potuii, nisi animum meinn nffectionisvcstr.c acstiniaiionecogno-^
luerem liileras denegnnli; ut conlemplus circa me, scere. Dominn mihi, snlulo et deprccor, tit
lihens,
i|ui per ahslineniiam vcneraudi s.ermonis innotuit,, per prxsentium porlitorem suggerendn cngnoscas.
tliimsubilucocolloquia,pari mncronc ferireliir? Dieas EPISTOLA IV.
lorsitan, vindictam inimicnm csse proposilo. Sed ENNODIUS OLYBRIO.
omnia errata ila compuin, quasi legis obsequiiim, in Nuli dtibium est inler prtidentes sacrae fidemrirn-
i|uihus vos ess<; contingil auctores. Quisqiinmne missionis implcri, et amicitiam quae feriilibtis est
culpam pmet faccre quod fecisti, ei pleciendutn m.irdnln fbmitibus, fructuum nohilitntegaudere. Egn
judicio divino censeal, quod a le processisse co- conscienlinm veslram appclln jam slntutis liih-lihus
gnoscat ? yEquoergo auimo sustine quoddeliqni: dum oblignlnm. Ego tnnquam de boiiacarhoris reditti, iia
ea in re praecedis, lux Ecclesiac, ipsa voluisti. Ego de carilate mutua idoneus carpo poma possessor:
servo animum , qnem promisi, nt in universis, si nulla partium iu aueup;o discessionis quod lieri vo-
mereor, nemnlator cxistam. Cnjns rei lidem, dum' ]uit neget impleium. Apud Deumvotis aut siipplicium
incentihus vohis taceo, etquod ct loquentihiisloqiinr' dehetur, aui prxMiiiiim.Ego in me religiosi in vobis
oslendit. Ad scriptionis ergo officium, postquam vi- nohilissimi con.-iilerationepropositi,ad eflectum inler
ms siim, me reduxi; qui hactciins intrn verecundum " nosconcordiaexstimo pervenissequaecojpta suni: nec
penelrale, qiiic non amabnntnr, verbn continui; si-' adoleseeniilms gratiae et in novam lucem erumpen-
mili in paginispaiittiriis obsei|iiio.|SaIve, mi dominn, lihits frugibus verborum potuit negare commercinm ;
bonac splendor-sine uiihe conscieriliae, et ad e\cm- cum culpa digmissit, qui in vicinitate positus noluit
dicerenl. In nrca scpulcrnli ROIII.T,JUN.BASSUS V.C. proximn epistola : cnjus ac sororum menlio epist.
QUlVIXITANNIS XI.l. MENS.II. IN IPSAPR.EF.CTUIIA 12 : Sed quminjunxisiis de religiosisfe.minis
URBINEHFITUS IITADDEUMVIIIKAI..SEPTF.MCR. El- Speciosn
el g rmanis ejus,male esl animo tneo quod implen;
SEBIOF.THYPATIO coss. Et altcrn iusciipiio A(|llis non palui.
hcxliis : lleic in pace quiescit Ailjulor,qui potl ac- * /tlnstrem virum Erduic] Nomcn restilui cx Vnii-
ceplaiupamiienliammigravilad Dominum: vixil cmios cnno, uisi quod in eo Erdui tantum deirncla lillera'
i.xv. HK.NS. vn. DIESxv. Deposiius S. |i. VIII. BAI.. legehattir. Sed Erduic appellaliir,ali|iie inier Goiho-
JAMJAII. Anasiatio V. C. consule. Calenim D. Au- riim iioliilis<-imos iiiitneralur in panegyrieo. Ticinum
gusiin< seiitenl n fuil, ul Possidius in ejus Vi a seri- nh episcopn Medolanensi ad Erduicum missns
li l, ctinm laudatos Chrislianos et sacerdotes absque ergo Enrioiliiis.gaiidehatsihi ohlalam o:casioueni<viseiidn:
et
(lijm.i competeuti poenitentia cxire de corporc non Specio-.a>; setl contrn toliiin accidil, u( Erduicinn
dehere.
1 Speciota;]Religiosaefeminae Ticinensi, til docet in vin offenderit, pr.iusqunmTicinuni es ei ingrcssus,
ac domuiu euiii ro spe fmslruius rcd re coacius sii.
59 ENNODIIEPISCOPI TICINENSIS 40
primus incipere. In haccrgo parle ptidmis volensvittre A tuiim saiuritaie pingu sceret. Taceo sutnmam coe-
dispendium, nolo evadere opinionem lemerarii, duni- lestis collatam berielicii,et dotibus sine humanoad-
modo ad effeetumme ostendam pervenisse perfecti. jutorio sitpemis iiistructum. Recie enimhoc acstima-
Opporlunissimum poriito em sarcina imperiti ser- turvenirede superisquod in'er hominesnullu constat
inonis oneravi, affeclu delinquens, per quem qui exemplo. Sed hssc melius secuturis, vita comite,
peccaverit, el veniam meretur el graliani. Rego ergo censeo reservanda temporihus : ad illud venio, in
saLitalionis efliisissimaedebitum solvens, ut si me quo me sejunclissimus instriixisti. Quantum habui
cordi habeii-, dc itberrimi ostendalis diretione col- praesenliumportitoris sancti Felicis asserlio, in epi-
loquii : quia siciti amoris elocutor et copinsus asser- stolis raeis sine cura dictatis Romanam aequalitalrm,
tor es, iia nescis alicui blanda sermonum fucaiione et Laiiaris undae venam alnmnus Rhodani perquire-
deludere. bas. SolliCilus credo, scrulalor el diligens, qui.l
EPISTOLAV. lima poliret, invenil, dum per infahricat.iv<rba dis.
EKNODIUS ' LACONIO. curreret. Nescimusquia qnid qna menlehnmo legerit,
Ntinquam inter amantcs sileulio bene muliatur quod hac profert deliberaiione seuicnliam ? niaximu
nffcnsi. Gravius inventorem percutit vindiciaenovi- cum scriptum sit:
las, qnam errantera. Nefas est pro emendatione cul- " Ipse parensvauim,princepsHelicnnisHomerus.
parum culpas adhiberi; dum studio curationis, i|iii Judicisexcepitlela severanota;*.
nedelur aegrescit. Volui tacilurnilaiem quam circa Rogo et si indigenas, et si inter sludiortim suorum
ine hactenus, mei immemnres servaslis, imitari. Sed palaesira versatos fulget Laliuitas, niirum dictu, si
liomo levis nnimorumforlium non potni acquarecon- amat extraneos. Periculum facere de eloqucniiae
temptiim. Victus sum naturas fragililate, confiicor; poinpa non debeo, nec praesumo,qualiter quis valeai
elquod vos credocouiputare inlervilii plus aninndo experiri; cum professionem meam simplici sufficiet
sivli absiinciiiiameffusa loquacitatc pensavi, et longi siudere doctr nae. Si me tamen qumidam studiorum
dolorem rflenlii sermonis uberlale composui. Ex- liberalium adhuc nobilitale gaudentem aliquis tali
spectaus quidem a vobis pracviumiiiunus in blteris : denie leligssel, parassem vel quod ad excusationein
sed nolui mibi ipse, dum diu taceo, uegare respon- essel idoneum, vel quod non puderet objectum. Nunc
«11111; -xstimans, qund loquendo, formam dare, nisi vale, mi domine.et circa ine ecclesiaslicffi inagis
loqueudo, non possein : proinde, domine mi, salu- disciplinae exerce fautorem. Scribe vel manda,
talionis debendae obsequium solvens, perlatorein Melchisedechparenles quos habueril, explanalionein
pracsenlium ad vos specialiter de-tinaluni solila di- arcae, circumcisionis secretum, el quae prophelicis
giiatione suscipite, et sublaium de consueiudine *- nysteriis includuntur. Ista quae snnt sxcularium
koribendi usum reparatc, ne in damnum graliacpar- schemata, respuantur, caducis iutenta persuaskmi-
lilas contingat isla verborum. bus, telae similia Pencl tpic.
EPISTOLA M
' POHERIO. EPISTOLAVII.
ENNODIUS * FIRUINO.
EN.NODIDS
Quousque tantum licebit absentiae? quousque fama
nobilisepislolaribus desliiuta conimerciis veterascet? Exignt licet amor, quod non polest iinplere pcr-
Nolo evadere opinionem temerarii, dummodo ad fectio. ei impetret caritas, ut per loquelaeaudaciam
nolitiam possim pervcnire perfecti. Volo esse pagi- quacornare potcr.il, pereal spes lacendi : maxime
narum praevius destinalor, ut Galliarum bona ad cum sit diceudi, ul Tullius refert 5, uisi cum ueces-
llaliam migrent, sine ullo forinaesuaetranslata dis- saria, nimis inepta conditio. Sed inter narrationum
penilio. An forsitan puiabas le in quocunque loci vias el itinera npcrienda falce doclrinae, teneri ne-
deliiescere, quem scientke lux longe positorum scius virium cousideraiione regnal alfeclus. Impera-
monslrabat aspeclui ? Et tiisi me in laudibus luis, toris loco doiiiiuaiur semel penetrabilibus cordis
domeslica quid relalio, sed pcr imperitiain sui pau- infixa dileciio; credens quod non de verborinn pon-
per anguslet, et amplissima meritorum tuorum prae- 0 dere vel pompa capialur, qiti de absenlis propinqui
eonia perlatoris arctet exilitas; uiriusque bibliolliecaj e>t salute sollicitus : ncc existimat quod nasci possit
libula perfections ex gemino latere venientis partes offensa de gratia : hoc ad laeiitiamsalis esse conji-
maximas moinordisli, procurando ut tali ingeiiium ciens, si optatani nuntiel epistola sospitaiem. Sed
'}" Laeonto]Lib. m, epsl. 16. JEoaio Arelatensium episcopo peiit uii Pomerium ad
Pomerio\ Arelatensi. Cypriantis in Vita S. Cae- se venire jubeat, lib. n. epist 8. Sed abbatem appellat,
aarii episcopi : Erataute.it ttlis admodum familiaris nl qnacri jam pnssil plures ne hoc nomine fuerini,
Pomerius qiidam profestioue rhetor, Afer uenere; an uniis idein, quod mihi facile persuasei im.
quemipsit singiilaritercarum grammatkm arlis do- 'Claiidianus. epig. ad Alethiuin.
clrina rrddebal. In calaiogo Seu appendice Gentiadii, * Finnino] Prnpinquiimsuuin vocat Ennodius lin-
ubi Ponierii npiiscula recenseniur, naiione Mnurus que Arelaiensem illuin pnlo que n laudnt Cypriamis
dicitur ac presbyter in Gallia ordinatus. Eniiodius idem iu Caesario.Erat lUm,inquit, in ea urbe Firmi-
Gr.i-ce Latinei|iie doctum, uec saccularihns tauium nus, vir illustris et limens Oeum, c}usqite propinqua
litteris erudilum, sed sacrarum eliam periium fuisse Gregoria clarittima tnaferfamilat : quorum ttudio,
siguilical,Rhodauique alumnuin vocai, quia Arelate cura et benignitaleerga clerumet monaehot, ergn cives
versabatur. Rmicii quoque exsiant episiola; duaead tt pauperesurbt illa tlluttrior reddebatur.
Poineritiinel ipsum Arelatensem : quandoquideinab 3 Lib. i dc Oral. '
41 EPISTOLARUMLIR. II. 42
rerum nescia mens
vris,quoslibra peritiaein eloquii tance pensabit, qui- A Osienditur mihi lijuido, quam sil
bus ubertas linguae,castigatus sermo, Latiaris ductus liumana, qiiae, dum preiium propriaeambitionis in-
amare ad quod tarde pervenil;
qnadrata constat elocirtro; quaerilis nimiruin in aliis lelligit, assuescit plus
abundat in pracsenliaquo delectetur, niagU
quod exercelis, quaerilis quod amatis : nos ab scho- et duin
•arum gymnasiis sequeslrati, arentis ingenii guttis superest quod requirat. Nune eonfileor, in litteris
oceani fluenta * lychnis ve-tris superforaneam cautionemmei xsiimal >rex-
quxdam provocamus, quasi
contra solis radios pugnaturi. Mei macies longe se pavi : nbi dum secundis in allutn loquelac vesirae
monslrat studii; et nisi excusetur pietnte garrulitas, porlarenlur vela proveritibus, et in obsequio milila-
dispendium proprii pttdoris est quod amavi. Vena ret quidquid spiral; remigium ve-tris dicitis deesse
quidem linguae a generis fonte trahitur; et fervore colloquiis.Non est licita, veri diligentia se>ucsiraia
genuino solet fetura nobilis incitari. Ego mea sum quam pinguni verba, formido : reinis opus est, quo-
impar prosapia : me dotibus vestris quasi peregrinum tiens nullo flaminum puppes juvantur impulsu : his
scienliae pleniludo non tcligit : ego vos tantum lau- non eget, cui secundara navigationem fecil conspi-
dare magis quam imitari valeo. Et quamvis nondum ra.io devota vcntorum. Sol fatibus non juvalur;
in me ad florem venerit malura facundia, et pressus nec lunaris globi clariludinem minorum siderum
onere gratiae solvendi deserar facultate; committo B ] aliqunndo iliustravere collega. Domine, ut supra,
tanien cymbam tenuem placido mari; quia parum abi honorem salutati exhibens, precor, ut apud magni-
iogratitudine differt muta gratulatio. Unde nascilur ttidinem vestram studiorum meorum fructu non ca-
ut prospera quae de vobis perlatoris relalione cog- ream : poslquam vobis quid cuperem non cciavi, u.t
novi, inter coelesliamihi beneficia computentur. Et: scriplionis operam quain liactenus prolulistis, stylt
quainvis deberem redderc sermonis oflicium : sed> frequentia vel ubertnte pensetis.
quia porlitorum negligenlia fecit ul directae a vobisi EPISTOLAX.
aut relinerentur aut perdereniur epislolae : ego ta- ENNODlilSFAUSTO.
men verecundiam meam in statione degentem ad in- Meritum meum regnator coelesiis si .iit-nderet,
cerla deduxi, et totum me legendum sapori vestroi aut exigua bona adipiscerer, aut magna supplicia ;
commitlo. Salve, rai domine, et amamcm vesirii el mci idoneus ajstimaior, quo meritis pervenire

frequentibus colile muniis litierarum. Circa quae non poteram, voto non tenderem. Sed gralias illi,
siudia pigrum esse nec diligentem convenil, nec> qui delicta nostra sic ne extollamur resecat, ut spem
facuudum. ad latiora perducat. DominiAvieni dictionibus a me
EPISTOLA VIII. debentur ista praeloquia: qui necdum ad bonam va-
t ENNODIUS APOLLINARI. C letudinem reduclus, animum mcum sollicitudinis
Pro volo militant desideriis propriis necessiialcsi caiena laxaverat, dum adhuc inter spem et melum
aiienae,dum in gaudium nostrum aliquorumprecibus• anxii vota penderent, naturam respiciens inditavit
exhibemus obsequium. Quis non pretio propter sei quo lonareteloquio. Judicio quidem i<-taprsecepeiam,
'
quaereret quod alteri sub hac occasione praestatur? et altricem nobilis melalli venam in thesaurjs quos
Debent mihi imncperlalores praesentiumdebita mea,, pepcrerat agnoscebam. Sed etiara in hnc peccator
et non solum me ad solutionemnon pertrahunt, sed• evenire vixcredidi, quqd assequi non merebar. Ve-
se fatentur obnoxios. Non est incuriae, quod raro a• rum dico, tesle divina clementia, si sunt atiqui In
me scripta pror-ngantur: similia frequemer, ut nunc; Liguria, qui de lilterarum possunt genio et splen-
reperi, bona subtrahunt. Inveniant ergo hujiis hene-• dore judicare : vos crediderunt in illa dictione labo-
ficii fructum,si me diligitis,portilores. Qui sicut a me! rasse, quam aetati praejudicanscanjs jam in
ppero
ea quiCerant ofierenda, exegerunl; ita ad vos, ut opi- sensns excoluit. Sed ista magis illis cum
laciyinoso
nor, scriptioniscommerciooptaia 'perducunt.Domine' gnudib dixi, quos aut effusus sanguis albo curiaecce-
«ni, salutationis obsequia restituens, Deum precor ut1 leslis ascripsit, aut clara conressio: qui sqcund s
haecvobisin bonavaietudine porrigantur, el reddalurf confinnent primordia nosira siiccessibus. Vos.famuli
illico pagina, quae meam quaerat, veslram nuntiell D humilitatc et obsequi> salntans, opto inter
qu;cvis
sospiiaiem. dum istis animum relaxaiis, adversariorum mala
EPISTOLA IX.
gaudere. Nihilest enirn in quo possimusinimicorum
ENXODIUS OLYBRIO. datnna sentire. Hoc nobis Deus conlulii, quod invj-
Vix aliquando mihi ea quae diu cupiia sunt ex1 dia tcrrena non subtrahat.
sententia successerunt, ut sitim quam ex litterarum1 EPISTOLAXI.
vestrarum ardore conceperam, eloquentiae divitis5 ENNODIUS FAUST0.
unda satiarei, et aestusquos exspectaiio Ionga gemi- Quid faciam, quando resCribendavos scribilis, et
naverat, arridentia labiis fiuenta rt-stinguerent.Sed1 pro hono praescienliaeccelovobis obsequenie con-
cur mead votorum asseram summam fuisse perdti- cessae, quidquid alienum pectus potuil invesiigare,
dum, cui majus nasciturde impetratione desiderium,, narratis? Liquet supra hominem esse, duorum sic
dumde sermonumvestrorumfluminepectus ardescit?1 implere personas. Sed ad illum referaiitur isia , qui
1 Lychniscontrasolis
radios] Facilis fuit cmendatioo facibus non juvari, nec ad prmsidium diurnm lueis
pro tignis quod in omuihus exemplaribus vitioSe e lychnosaccendi.
legebatur.Apologiapro synodo-.Nescitisslolidisolem n
PATBOL.LXIII. ,,.- n
«3 ENNOFHEPISCOPI TICINENSIS 41
pracstiut. Ego tamen remilterc me or.itionem, per A menla sunt macuat.c conversationisnon sibi credere
quamin umbram antiquus Tullius trudctur, non pro- esse participes. Ilac illa menie descripsi, qua mc-
.nisi. Quippequi acceptumquaternionem sub majori, mor propositi odium cqmpeltor debere criminibus.
quam ingenio meo commodabat, celeritale reddide- Nullum dens raeus, nisi de se tetigil confitenlem:
ram : dum fidei serviens, quae ad profectutn pote- dum vitia iucessimus, reum ira manifestat. Nam ip-
rant pertinerecontempsi.Nihilapud mede veneranda jqrius sim, si styli loco vomeremsentiam, aut mihi
tunc dictione remanserat, nisi qued ad fructura, scripta computem, quae relegens non agnosco. Scit
quanlum aesiimo, bonaeopinionis reposcenti inemo- enim Dominus,quia si non nostro nomine noiaia
ria furanle subduxerara. Nolo dicere, quale fuerit fuisset epislola, ad quem fttisset direcla nescirem.
quod tnvilHS restilui, quale etiam qnod amavi -. ne Tibi habe facetias tuas ; aui illis rese.va. cum qui-
manifeslo credaiis vos alleganda sine sui dispendio bus vobis sine oris officio, per clandestinaefamilia-
praedixisse. Cuns meis tamen super bac parle, se- ritaiis comraunionemclamor est actuum. Ecce salu-
renae lucis meaedoirmiAvieni miseratio, licet inci- tationis honorificentiamSjolvensdeprecor, ut in di-
pientis, lamen jnm probata succurrit, quamdara rigendis epislolis loca, tempora, persouas aitendas :
schedulam quae ipsi remanere potuit, ostrum mihi ne quod ego ad me scriptum non computo, alterum
nobititaiisingessn: hanc hactenus habui: inde sum B forsitan laedal. Quia acstimote hujus epistolae for-
et locutns, etsapui. Sed-poslquam et nliena bcne- mulam ad plurimos destinasse, et sola nominum
ficia jussus sum pendere, "perliitore eam sequente cominutatione, eara per Singulossinc meritorum con-
destinaho: non eam in me pro peccalis meis intelli- sideralione transmitiere.,
gens benevolentiam, ut quod externorum muniret EPISTOLA XIII-
ingenia, bene credulus non negarem; sciens me ho- EN.NODIUSOLYBRIO.
'
minibus, quod impugnat proposiium, cautione mi- Ut tradit quaedameloquentiaepersona sublimis,
sceri. Verum dico, illo teste cui nota sunt omnia, a lex est in epistolis negligenlia, et auctorem geuii
me Ulas mundi ore celebratas dictiones vestras, iriifex ^e praebetincuria.-ln quo opere illud subdu-
quod credo inscitia mea fieri, cuiquam dari nec tor- cit gratiae, quod cruci tuum lesiis sudor invenerit.
menta coropeftnnt.Domine mi, salutationem reve- Camin;s excocta fabrilibus verba non flagiiat salutis
-renliae vestrae exhibens, contestor quia negligentia suae nuniius, et quaesilor aiienae. Melius si in his
judicium meum, nec adulatio impugnat aflectum. commerciis pur.i elocutionum fronte congredimur :
EPISTOLA XII. diademala simplex colloquii cullus abjurat: episto-
ENNODIUS ASTVftlO. laris communio, si quando affectatumdecoiem fugit,
Prophelicis otaculis sublimitas lua praestat obse- C obtinuit. Sed magnitudinis vestrae dives et elucu-
quium, et ad fidemveterum sanctionum mililat no- brata narratio inendicislimitihusnescit includi; nec
vellis excessibus. Providisti ne segnior admunitio oris thesauruin quibuscunquearctare confiniis : nta-
remaneret valeludinesubtracta neglectui. Scriptum gnorum more fluininuni riparum frena conlemnit.
enimest per Dei cultorcs, quorum aures prudeniium Nondum composilum velamen occupationis locuples
debeat doctrina transire, quos lalsi sermonis sapore lingua transgreditur, his lantum se studiis miliiaru
«perlrahere; allegans perire monita, quae in alia con- significat, ad quaevel occasione perducla est. Et nisi
stitutis deliberatione praestantur. Ego tamen loco vobis, quietis noslrae tesiiraonia, reipublicaeguber-
humilis, lingua mendicus, solis an;ea iiecessiiudiuis uacula sentiremus fuisse commissa, et rem l.iboris
«timutisverbaconcessi, et ad contestaiionem diligen- vestri es$e, quidquid ubique disponitur, vel Ilaliac
tke, prioribus litteris exhibui' sub sanguinis liber-' curam didicissemus unum pcclus ingressam : pene
•tale responsum. Nunc maleest animo, quod injuria- vos soia putaremus paginalis slyli cura-et a-siduitaie
rwn fructu carcns, sumpsisti forsitan mentita apnd' macer.iri. Deodebentur haecmunera, qui et amalo-
te urbanilate jaclantiam: nesciens quod auctorem rem scientiaesensum contulit, el limam sludiorum
*
repetunt tela, quaeinducilisadversus alterum manus ad oris fabricam non negavit. Nonsic pernix aelher
emiserit. Quis pulet contumeliam, quae solam con- i) acla nervis arundo proscindil: quemadmodum in-
scientiam destinantis affligit? Improborum natura venta ingenii vestri sermo describit. Nulla languescit
est, hoc sentire de omnibus quod merentur, et in obice, nullis lardatur obstaculis : fit pervia quoecun-
malis solalium nqsquam videre innocenliam. Tor- que se llli difficuitasobtuleril: el mirum in modum
1 Sub sanguinis liberlate] Quia Ennodius Astyrii solere scribit: que I de suis quoque affirmal Seneca
consanguineus erat, sive parens, ut scripsit lib. i, epist. 75: Qualis, inquit, sermo meus essvt, si una
epist. 24, cujus libertale offensumillius animumpla- sederemusaut ambularemus,inihil tlaboraluset facilis,lalcs
care hacepistota conaiur. esse epistnldsmeasvolo,qum habeantaccersitum,
* Vl ait quasdameloquentim]Symmachu-. Assen- mhil ftctum. Artemo sane apud Demetrium Phale-
tior enim Fr. Juret», qui alludi censet nd ejus epist. reum codem modo epistolam, quo dialogum scribi
9, lib. vn, in qua filiode epistolsestylo praecipithis oporiere ait: »t Demetrius paulo magis quam dialo-
verbis: Nam ut in vestitu hominum, cceleroquevilm gum elaborandamdocei.
3 Mther arundo proscindl] Non eelhera.Sie enim
cultu, locoac temporiapta-sumuntur: ita ingenio.um
varietasin familiaribusscriplis negtigenliamquamdam solet interdum Ennoditis, ut wther vacuum lib. vn ,
debetimilttri; in Jorensibus veroquqtere arma facun- epi-t. 58, et pro synodo, Videbantmther lantum di-
dias.Eadem est Ciceronissententia lib. ix, cpist. 21 re:lis a se jaculis verberdri.
ad Pactum, ubi quotidianisa se verbis epistolas tcxi
« EPISTOLARUULIR. IL -i'»
per atleganlis periliam muiatur natura causarum: A i Prolixis non esl opus fervorem in vobis crelestcm
hoc facisin merito negoliumhabuisse, quod cupias: animare colloquiis.Iiabct incremenlasua divinaevir-
veritas est, quodcunquepro veritaie narralis. llinc tutis incendium.Nec opus esteos in tropaeojam posi-
caulis judicibus nnn licet repugnare : minutissimi losattolli laudibus,qui siriemonitoreviceruut.Gravat
discussores opinionis lucrum aestimanl, si sequan- conscientiam Cbristiani quidquid afferunt blandi-
tur quopertrahitoratio imperiosacaptivos. Huicergo menta pracconii.Res quidem virtutis est, quam feci-
linguae, his opibus reverenliam, faleor, ad quain stis: sed sutnmi praemiircstitulionesuperanda. Quod
*
primus cucurri, debeo singularem. Et opto esse plu- tamen directis ad filium nostrura H. diaconum lit-
rima, quae mihi ad caritatis fibulam agenda man- teris sperastis, beatoruin martyruiri Nazarii el Ro-
deniur. Sed quae injunxistis de religiosis feminis, manibeiied>iciioiieinposcenles,fidelibusnonnegamus.
Speciosael germaais ejus, male est animo quod im- Accipile venerand.i patrocinia invictotum militum :
plere non polui. Nihil enim nunc mihi cum illis re- et quia veslram jam fidemin praeliisimperaloragno-
siduuraesl familiaritatisaut pignoris; raaxime <quia vit, feliciter confessionismunera consuminate.Dabil
in disjiiHClis civitatibus degunt. Ad quas taracn mis- Deus, cum ipsi placuerit,reducem Ecclesiisquietcm:
sas ad me Hlteras moxdirexi; quaeresponsumusque ut moaroremquem indtxit adversitas, pacis dulcediue
ad ilta quibusse viderenl, tempora prolulerunt. Ego, B consoletur.
ue magnitudinernvcstramsuspensamtenerem, scrip'.a EPISTOLAXV.
* EUPREPI.E.
prorogavi: mox ad vos pervcniet, si quid manda- ENNODIUS
verinl, quod libeat inJicari. Nunc honorificentiam Ccelestis dispensaiione mysterii, uno temporo
salutationisimperliens,rogo, ut mihi magiscum Ec- mihi sororis Lupicino refusus est matris nffeclus,
clesia sublimiias vestra si quaesunt agenda, coniinil- et geminaecopula necessiludinisperegrinanlem re-
tat: quia pulo me in affiniumvestrarum causa, vel cipere meruit post intervalla pietatem. Revixisliapud
maironae, amici circa vos dil gentiam pectoris non nos post dileclionis quem procuraveras obiium, be-
celasse. neficio litterarum : vidimus amorem quasi de qtin-
EPISTOLAXIV. dam sepultura surgenicm. liiauspicato nobis inco-
1 AFRIS. liimiiatis vestrjenunlius accessit auditu, quam cre-
Lucrumforsilanputarct inimieus,si inter pericula debamus per contempium nostrum viventem busta
qu:e Chrislianisindixit, credeniium animos subegis- complesss. Credimuste dura perpessam: sed confi-
sei, et per diversa Doinini grege disperso, non su- lemur irrogisse durissima. Quod sustinuiSiis, com-
peressct vel inler paucos, a quibus possit fide perse- mtine cum bons est: cum crudelibus, quofl fccisti.
ver.mlecalcari. Regnatadhuc ille iu numero vestro, C Ubinamgentiummaterna hactenus cu:a deliluit? ubi
qui sibi non lam in mullitudine, quam in devotione quod frnlri debebalur, erravit? ad longiora animus
complacuil.Scripium enim est, datam Satanaepotc- tuus quam corpus abscessera'. Si te :id ultima lerra-
stalem, ut servos Chrisli cribrarcl: ul quod de tri- rum eonlinia peregrinatioriisocia dispulisscl adver-
tico invcniri posset, horreis jungerelur; quod de> sitas, illuc sequi debuit germanae lides, et sollici-
paleis, ad igniumalimema transiret. Ad vos speciali- ludogenitricis. Sed in occ.isusolis cui proxima fuisse
ler dictumest: Nolite timere,pusillus grex: complu- . iiarraris, frigidum pii amoris pectus habuisii. Imi-
cuit Patriveslro darevobisregnum(Luc. xn, 32). Ve- tata fuisses aeiherei sideris circa dcbitam diligen-
nit inler vos glad us perfidorum, qui marcida Eccle- tiam defecium feliciter renascentem, et feriaium n
siaemembra resecaret, el ad coelestemgloriam sanai gratia non perpetuo animum gessisses. Suscepisti
perduceret. Quot habeat Christus milites, certameui mentem provincialium, quos adisli: mutasti regio-
ostendit: qui triumphummereantur, per bella co- nem, et propositumpietatis abilicasti.Nam aCjurans
gnosciiur. Nolite metuere, quod pontificalisa vobiss Italjgecommunionetn, non solum circa amicos, sed
apicis iiifulas abstulcrunt. Vobiscum est sacerdos s etiam circa inierna pignora repulUii. Posiremo aiii-
,ile, vel hostia, qui non tam bonoribus consuevii l mae tibi mutatio accessit commutatione telluris.
gaudere, quam mentibus. Majora sunt confessio- - " Quam limeo quod longis incuriam luam incessocol-
nis praemia, quam nominatae munera dignitatis. loquiis! quid off iisa faciet, quaeillaesacontempsil?
Ad illa pleruinque eliam minoris meriti personas s Dedistijustum dolorem studiis non amaniis: quae
favor humanus adducit: i.-tanisi gralia superna noni te innocentem faciant, causas ingessi. Sed expro-
tribuit. Ipse euim in vobisct ptignavitet vicit, quem (i , bralio isla, si per se respicilur, aspera esl; si origo
fides meretur el inter hominum tormenta sociari. ejus inquiritur, omni dulcedinismelle condiia. Gra-
* Afris) Exsulibus episcopis Africae, * U. diaconum]Hormisdam,opinor, qui diaconus
quos Trasa-
mundus rex Vandalorum lidei causa in Sardiniam (l erat Ecclesi.c Rouianae: qui de Ennodio imerpre-
relegarat, numero220. llis quotidiana subsidia mi- tantur, ut caetcra omiltam, a uionogrammo disce-
nistrare solitumSymmachumpapamauclor esl Pau- dunt.
lusdiaconusHisloriaeMiscelUelib. xv. Nuncillos bacc ' Euprepiw]Sorori suae,matri Lupicini: quae ttim
epistola consolatur, et sacras mariyrum reliquias s in provincia Naibonensi, patrilo iiimirum si-lo, pe-
mittit, quas postularant. Scripta enim est ab Enno- regrinabatur, id est Arelale, ul docebii episl. 7, lib.
dio quitlem, sed pro Symmacho: cujus etiam no- vn. Ad Euprepiamsunt epistoluecomplures: de Lu-
mine inler nlias ejus epistolaslegilur iu aniiquis col- picino autem aget tuni al.is sjcpelocis, tum maxiine
leciionibus. Diclione2 Scholaslica.
*7 ENNQDIIEPISCOPI TICINENSIS 48
viier fert circa caritatem negligentiam, qui pareritis.A meam lilterarii sermonis visitatis affalu: et inter
silentiiim Lber accusat. Poieris errata corrigere, si occupaliones et excubias quihus universos Ravenna
praesenlia non vales, scriptinne multiplici. Salutis distringit, mei cura non ponitur. Reddoergo effu-
ergo gratiam praesentans, quaeso, ul mei memineris, sissimae salutalionis offtcia, sperans ut praesen-
qui preces tuas circa communem (ilium et vota tiam meam apud domiuoS meos amantis vestri, pro
pnecessi. Aute cnim quid debuissem consideravi, dignaiione qua credentem fovetis, facialis opta-
quam quid velles agnoscerem. Tu Deum religione bilem.
placa. et precum circa nos assiduitate componc: qui EPISTOLA XVIH.
intentionem meam in ejus profeclum et cordis se- ENNODIUS JOANNI.
creta respiciat, ut quod ego labore polliceor, ille Prohabtles causas habeo, quibus nnanimitaiem
praestel auxilio. vestram styli mei morsu, quamvis rubigine sorden-
EPlsTOLA XVI. tis, incessam : quas, cum sis abundans naluwc bonis
ENNODIUS FAUSTO. et ingenii faculiatibus locuples, purgare non possis.
Par quidem fueral suhlimi viro Pamfronio com- Ego unquam credidi ad alium reditus vestri citius
roeante ministerium pnginaead vivi sermonis oflicia indicia p.osseperferri ? Ego curam mei inter quasvis
transferri: nec illum episolari fasce onerari, quem 8 occupationes, illud amicis censui consecratum pec-
non tam verba mea coniigit nosse, qnam studia. Sed lus excedere? Ecce anle oculos meos redduntur aliis
ejus in his officiis manus daiilur imperio. Postulat paginac,et amica exspectit o sub omni credulitatis
adjulricem paginam latenlium scrutalor animorum : ineae despectione frustratur. Nololitlcras majori ob-
et ideo ne quid apud eum nostri deesse contingat jrgationis felle complere. Sufficit tristibus stricta
obsequii, scripta concessi, el si commendationi non narr.i-tio.ln eo adhuc animus meus, quo magnitudi-
necessaria, praeceptisejtis accommoda. Quibus enim nem tuam discedentem monuit, persistil siatu :
sermonibus prosequendus est, cui lolum magnitudi- vestrum est, si lemporum mala conlemnitis, pro-
nis vestrae licet sperare de gralia? Ita eveniet, ut missam servare concordiam. Salve, mi domine, et
arigustiora sini siipplicantis verbn, quam merita per- amantem tui relcva communione sermonis, ut scri-
latoris. Quid enim pracstes juvaminis iili, pro quo bendo deleas dolo:em, quem vides araico per scri-
quantumvis popo cecis, plus meretur! Ergo ad styli ptionis abslinenlianrcontigisse.
exercitium junguntur iiaec, non ad beneficium com- EPISTOLA XIX.
meantis. Juvat animum sub quavis occasione veslr-i ENNODIUS CONSTANTIO.
meminisse, Jicet nominato scriptione nihil tribiiam. Abundo gaudio, nec clatida laetitiacmeaefides est,
Ecce tamen quia jussus sum, illa quae prasslantur -G deo aliqua per di iholicam inspirationem nasci cer-
extraneis, insinuationis dicta subjungo. Juvate vos tamina, ul tu, qui te ullra emendationem omniom
ut
pcculiariier expctentem, fiduciam ejus dignalione protulisti, triumphi honore gratuleris. Non est,
.roborantes: quidquid spe praecipit, inveniat: ul si vidco, effeta l.iguria : nobilitatem pariendi nec in
meritorum suorum angustus aestimator est, ad me lcmperum exlremitate deposuit. lnimicum vitiis
referat quidquid fuerit conseculus. Obsequium saiu- adhuc el in eineribus nutrit incendium : in cujus fa-
tationis impendens supplico, utcrebris ihe relevan- villis ultrix ciirainum flamma non moritur, nec hosiis
dum ducatis affalibus; cui inler moeroris sarcinas errorum ignis operitur. Quam tmui ne velut exhau-'
nullum, praeter orisveslri solatia, poiest esse sub- sta cessaret, dum epistolae vesirac frontem alienis
sidiura. fuscalam praestigiissollicitus trutinator aspicerem!
EPISTOLA XVII. more parentis attonili, qui cum carum pignus ad
ENNODIUS ' CONSTANTIO. bella transmiltit, nec de exploraia esse patitnr vir-
Nemo pcritiam pomposa elocuiione condemnat; lute securus. Ad incremenla sollicitudinum irium-
nec spernendiim cum pudore dicit esse quod sequi- phos filii numerat, non quietis : plus expertae metuit
lur. Sui impugnator est, quisquis e'ucubratis ser- felicilati, cui formidinem ministrat affeclio : quia
monibus linguaecultum praedicat abjurari. Ego lamen D ignara cautionis est mens instituta victoriis : et in
in epistolis magnitudinis ve-lrae diligentiam semper, acie amor laudis salutis oblivio; tropacigusius abdi-
non verba pensavi: nec adjutricem malitiae fncun- rari imperat lucis affectum. Sapor vitae illos tanluin
dinm majus pretium habere censui quam simplici- possdct, qui de conflielibus venicntia bona nulla
tntem, quse infucata fronte secrelum mentis enuntiat. didicerunl: semper ad glorinm jungitur, quod de
Hoc in sanctis hominibus et amavi semper et colui. incolumilatis propriae cura decesseril. Sed mihi in
Ago nunc alque habeo gratias, quod parvilatem praesenii.iium snpersedendum est liujusmodi scri-
1 Constanlto] Virutn illuslrem appellat lib. IV, Mortissorte jacens con-Hturbis lumulis.
ltinc geinat huncprobiias,trislis suspirelhoneslas,[
cpist. 13. Et patria Mediolanum, et eloquentiie pie- El cotniiisfunusplangalamicaiides.
lalisquc laus qu:e Constantio huic tribuitur, epitaphii bellaforitotiens de jure trinmphuin
ndmonent Consianlii non (Juis per
logati Mediolanensis,quod Heilulit, et sasvosperculitore reos ?
a
nbhorret ab aevo, nec stylo Ennodiano. Quare hoc OrnavitpropriosemperfulRorelogatus
loco subjiciam, ut legilur in monimentis sacris ve- Eloqitiomores, moribuseloquium.
temm inscriplionum. Nonmultummorsdira nocesiu lunerejusti:
C<nnantiusatra Nil tua tela gravant: possidetasira pius.
Ingeniilegumquepotens
49- EPISTOLARUMLIB. II. S«
piibue. Nonsunt mililis nostri plus pracdicanda,quam A / l>bor pracstctobscquiiim, ad pcrieuliimel gehennam
asserenda certamina. Ubi jaculis npus est, verba nun impciio aliquo, sed spome devolvimur. Itaque'
nil conferunt. Licet promulgnsse menm senlcntiam aul praemiumdevotio, aut poenamcontemplus ope-
fuerit, diim veslram prsedico, ei hoc sit respondere, raiur. Aioquiu non erit justa relrihutio, quae aut
quod responsa laudare -.Dei tamen opem precatus, per supplicia referlur necessitate peccanlibus, aiit
obsecutura fideiverba subjungo; ad illum convertens bonam mercedem offert operi, ad quod irahiinlur
styli mei cultum, qui quotiens scribenda esl infelix inviti. Ergo debemtts graliaequod vocamur: debc-
curvis terra vomeribus, se famulis S'iis germina col- mus grafue, quod occullis itineribus, nisi resisla-
laturum promittit esse, quae jaciant, dicendo: Ne niiis, sapor nobis vitalis infundilur: noslr.e tamen
cogitetis,quid toquamini: Pater eniin vesler esl, qui eleciionis est, qitod beneftciadeinonslra a sectamur.
loquiturin vobis (Matlh. x, 20). Ipse ergo ad facien- Via enim scelerum non imperatrix nostra esse le-
dam promissi veiitatem veniat: ipse oris mei laban- gilur sed famula, cum de peccatis-dicitur: Sub t«
tem confirmet infaniiam, ul allucinaiionis nostrasi eril appetituseorum(Gen. iv, 7). Quidenim sibi vult
concinnaiio inhumana videatur. Sed quid diu repli- universa prophelae,quasi serlis redimita elocutio :
eanda circumloquor?unum rogo, ut pro modulomeo1 Noli wmulariinter malignanles(Psal. xxxvi, 1); No-
lescripta taxcnlur: nec puletur aul legi aut defcn-• u lite confiderein principibus (Pial. CXLV, 3); Nolite
sioui deesse, quod nescio. Ergo, ut scriptione lesta- fieri sicut equus et mulus (Psal. xxxi, 9); et Apo-
mini, inveniusest homo, qui servos Chrisli, quem- stolus : Nolile fieri servi hominum (l Cor. vn, 23) ?
admodum ipse pfomisit esse. faciendum, sub bac3 Toties Noli in superna admonitione, quo rcspicil,
occasione cribraret, afferens de ' arbitrii liberlatei si aliud velle non licu l? Deinde quamvis in persona
homini in una lantum parte quc deterior est, elr-- Chrisli, tamcn pro arbiirii astipulatur ejusdem pro-
gendi datam esse liceutiam? 0 schismaticam pro-• phelae nobis libertate leslimonium : Ut (aceremvo-
positionem, quaejuxta Apocalypsinscriptasjiabct ini luntatem tuam, Deus meus, volui (Psal. xxxix, 9).
fronte blasphemias (Apoc.xvn, 5)! Quaeisla liberlas5 Et alibi: Voluntarie saaificabo tibi. Et: Vota mea
est, si valet, edisserat, ubi h c datur solum velle,, Dominoreddam. El iterum : Voveteel reddite. lllud
quod puniat; aut quare eleclionem nominei, ubii autem heali Apostoli quo se muniri credil, exem-
unarn tanium parlem asserit fuisse concessam?Quodl plum, nobiseum facil, si quae sequuntur advertat,
si verilate subsislerel, locum divina judicia non ha- cum inimicus arroganliae dixit : Gratia Dei sum,
berent. Quid cnim boui a nobis Deus noster reclei quod sum (ICor. xv, 10). Mox enim, ne sic fugax
quaererel, qui appeientiam ejus de volumaie subtra- gloriaccrederetur, ullongo iiitervallo a verilate.de-
xeral? Sed juxia Apo.-tolum,Nunquidiniquus D<us? ' r scisccrct, sapiens arcliiteclus adjunxit : Abundantius
absit (Gal. n, 17). Inter homines a recii discordatt omnibushboravi, et gratia Dei in me egena non fuil
affectu, qui a subjectis exigit, quod in potesiaie nonv (Ibid.) , quod dixisse est: Chrisiirs iri me, quem
tribuit: lioc de Deo qua conscientia seutiatur, ad- digne aut abundanter munerarelur, invenit. Non
vertite. Ubi est illud Apostoli clamantis, et pro ar- enim pauper est diviria gratia : sed merilorum no-
bitrii libertate teslantis, Velleadjacet mihi, perficere e sirorum putatur quadnm macie aut cxilitate tenuari.
aulemnon inveniu(Rom. vn, 18)?quid eslaliud, nisi<i Quaeluic nonsuisacstimaturmeatibus fluere, quando
-dicerc, Nuvi dextrum iter eligere; sed nisi ingre- de ejus cursibus aridilatvs nostraevena nil recipii. 0
dien em juverit gratia suprrna, Iassabor? Neniodu- si epistolaris pateretur anguslia sacrorum volumi-
bital, nemo condemnal, quod auciore gratiae prae- - num arcana reserarirSe-U limeo re qui nullam po-
siante et ipse aequitaiis hominibus callis aperitur. terit, Deo inspirante, in fide nostra invenire caluin-
Dux enim bonorum et praecessor esl gratia, quando' niam, de paginac prolixitate causetur. Quid illud,
crelitus multiplici ad requiem invitamur horlatu : qua menle suscipit: Ecce aquametignem, ad quod-
quando nobis dicitur : Venite, filii, audite me (1'sal. vis porrige mmum (Eccli. xv, 17)? quid alia quae co-
xxxm,'ll) ; Venite,benedictiPalris mei, possidetepa-- piosus asserlor ipse rcplicasii? Credo more aspidii
ratum vobis regnum(Matth. xxv, 51); Vbi ego sum,, r, clausa, ul aiiint, aure transivit. Video quo se toxicn
ibierit el minister meus (Joan.xu, 26). Sed nisii Libycacpesiis extendanf: arenosus coluber non hacr.
talibus moniti, et voluntas noslra quae libera est, ell sola babet pernieiosa, quae reserat: ad acsiimatio-
1 De arbiirii libertate]Tacilo nomine qjieindamre- y.ai Suva^svot7r«Atv ano6u\eiv auTO, xat fi>i
«•)i«9ov, 1
fetlit, qni Iiberum arbitrium, quodut lib.de Cor- Tmmaai,Sixaia; xat Ttap avdpiiitoi; TOI?euvofiouus-
repiione et Gratia docet D. Augusiirius, et ad malmn1 vot;, xat tro^u Ttf.b-epov itapa &ea> ot ptev67ratvouvTat,
el ad bonum faciendum confilendumesl nos habere,, xat a^ia; Tuy^avou<7iyjap-r-upia; T))fTOU xaAouxauoXou
deleriuremtantum in panein dalum affirmibat. QuainI exloyri; v.ai imp.ovH;, ot Si xaTatTtwVTat, x-xt «jtac
hacresincum aptissimeredargual Ennodius, revinca- TUy/avouTt?ii(xiafTI5C TOU xaAbuv.aiiyaBav«TOSOATI?
lurque ab universa schola theologorum, tum vele- Kat Sta TOUTO ot TzpofHrai-rrap-flvouv
TOtfav6pi>~:oi; 5»-
rum, tumretcntiorum, qui de libero arbilrio disse- xaioTTpayetv, xxi TO«ya66vi%epyaZe<rBai, u; \<f\rtp.lv
runl, mibi satis est Gracca Irenaei verba e lib. iv,, ovro; TOU rotourouxat Sta TJJV rroAAijv.«fisAetavei; /)]-
cap. 72, quaeLnnodinnisnrgumeuiis favent, el vulgo J 6nv ExTrSTTTWXoT-MV, xoi yvwfjtws $iop.ivti)V:ayaQii;,«v o
obvia non sunt, in medium proponere. Eeyu<reiot p.iv v ayaSo;6ii; Ttapiv/eytvwo-xetv otaTWV -rrpo-ynTwv.TauTti
ot Se
(pauAoi, * ayxOoiyeyovutn, OUTOI ou6' sna.iinzol,ov yup TravT« TO«ure|ojo-toveTrcS£ixvuo-tTOO<>.v<9pwTr8U,v«t
T£fiyuOoi TOIOUTOI •
yup xaTea-xeuao-Sijo-av OUT'exetvot' TOo-up§ou).eUTixov TOUQeou,arroTpeTrovTOf T<4v
fjte'v ajnt-
psfnztoi, o'jT&)fysyovoTc;.'A).VeVstS»)o! ixdvxe;-H;r <9eTv «UTW, etWafiri^ta?6,t/.s'vou-
KJif,; ri~i fjirem;, SuvaftsvoiTS xwcwjyjivy.uirt[>v&i - 3.
o.
51 ENNODIIEPISCOPl TffiiNENSlS 52
iiemoccultorumfacmorum ferenda sunt quaefaietur. A otquamvis uiilitati ejus nihil adjici.im, amorem ta-
Vult enim ad illud pertingere. Nemine» suo vilio- men mereor, quod pracdiciijussa complevi. Venera-
aut negligentia perire, si honie-uiriusque rei boni et; bili ergo-doniinosalutalionis obsequium impertiens,
mali per poieslaiem eoncessa electione priv.itur. precor, ut circa diligentiam suam praediclusvir ma-
llos tintum jactat potuisse salvari sine la-bore ullo, gnMicusrecipiai, quod mihi, dum vos colit, exbi-
sine mandatorum amkitia, quos peregrinantes a buit. Novienim cito amplissimum virum ad cordis
merilo favor tantum ccelesliseripuit. Proinde, quod vestri esse penelralia perducendnm, quem innocens
in ipsum referatur, illos periisse inlelligil, quns propositum suis erit apud vos dotibus adjuiurum.
gratia noluit divina liberare. Tu mi domine, salve EPISTOLAXXIIL
dicio, fac »pud te ut sies : et si sanari mancipium DOMKO SOOFAUSTO ENNODIUS D1AC0NII9.
mortis non potest, a eontentione desiste : ne eum te
lidei radice fultus valida niteris, ilte sub occasione Sine dispendio lulelae orbantur, quos ad vos per-
tinere eontigerit: non-desnnt iliis paterna subsidia,
hnjus controvcrsi.r-,ante editionis lempus, divini se-
iniuis ab aliquorum ulcro partus excutiat. quos fovetis. Lupicinum * Euprepioc nostrae lilium
EPISTOLAXX. loquor: ad ipsum pertinet praefaa generalitas : de-
ENNOBIUS CONSTANTIO. cujus subslantia sublimis vir, vcneraior vcster v co-
' Dabis veniam ] mes Tancila dixil a ° domno-nostro
mihi, rege, quod
quod celer rescripsi, quia aelaliad- referri
buc debeo indocilem feslinationem.Vos maturilas et grave sit, impetratum. Nain universas matris-
tacullalulas aTorisa, vel aliis asserit fuisse com-
pondus decct. Proinde credentem fovcte, et nngas tijus
meas a puhlico rigorc subducile: quia si pagina no- petitas. Aliud quod infelicilati pupilli potuissem
sira ' res crepera atque anceps est, jussionis vestrse proesiare, non habni, nisi ut vestram notitiam in-
se luettir patrocinio, ab hoc quod nem» imperaln struerem, et veri fungerer relatoris offieio.Vestrum
faslidit..Vale ergo dicens, legenda commendo : fiel est, inspirantc Dco, circa miserum providere quod
etenim ut poslhac bene accepti ad parendum dele- adjuvet: ad me respexil, qttae niihi resignata suut,
indicare. Dorniniveremei salutationis obscquiaprx-
nificicobedienliaestimulis incitemur.
EPISTOLAXXI. sentans, declementia divina posttilo, ut*laboremve-
ENKOMUS * ALBINO. strum juvamen cceleslecomitelur.
Quater ad magnitudinemvestram scripta prorogavi, EPISTOLA XXIV.
el adbuc lanquam deses accusor : lingua milita- DOM.NO SUOFAUSTO ENNODIUS DIAC0NUS.
vii affectui , assiduiias diligenti-am non mereiur. Dispendium credo esse diligentiar, nullas com-
Credo poriiloris atit negligentia aut invidin, ad C G meanlium manus litterarum dote munerari, quae so-
hanc me offensam fuisse perductum. Ecce lamen lent leciione eliam vullus ad longinqua portare, et
scripta multipico, et pro voto vestro prosperitatis carorum imaginesoffieioprxsentare sermonis.Adista
mexindicia faciens, de vesira cupio Xelicitale gnu- jungiiur etiam bene de utriusque merentis sublimis-
ilere. Salve.mi domitie, et amantem vestri subomni simi Luminosi portitoris eccasio, qui ad religionenv
dignatione relevaie: quia Deo proximam rem faci- meritorum veslrorum suaequoque gratiaefructus ad-
»is, patrocinio vestro credenlcm plena fide et com- jungit. Quis geminus patiatur ut sub quacunque ne-
wunione relevare. gligenlia haberelur affectus, si a paginis temperem,
EPBTOLA XXIL quas dignatio vestra exegit, etsi illas nomiqatusnon
ENHODIUS FAUST». accipiat perferendas ? Deo gratias, quod in fronie
Supervaeuis ad beneficia laborat impendfis, qtri epistulaelocandum fuit, quia felicilas vestra votivis
solem certat facibus adjuvare : gratix plenitudo ad- erigitur aucta successibus; quod lumida inimicorum
jectione non indiget : nec ulla requirit commenda- cervix Christo Deonon gravaia succumbit. Speprae-
kionis augmenta, quem ad aimciliarum cumulum ceperam quod atfeclus ostendit. Bene enim senten-
merita pertulerunl. Illusirern et palricium virum AI- tiaecoelestis finem praenoscil, qui novit qualitatcm
binum parentem vesirum styli mei cura prosequitur : D I ej«s de actuum humanorum serenitate colligere.
eui per paginamnon impendo necessaria.sed votiva: Vale ergo longum, mi domine, et amantem vestri
1 Res crepera atque anceps} Symmachusepist. 1: lib. i de Consoblione, de accnsatione ngeus, qua
]ia res erepera atque anceps dubium me habet. Vox mnjestalis apud Theodoiiium falsodelalus est. Sed
aniiqua, pro dnbio ct incerto. ltnque MartianusCa- ex Eunodii verbis Imc praeterca discimus, Albinum
pella lib. v opponit perspicuiK Ne tu, inqnit, desipis, neumFau»ti parentem, hoc est piopinquum et coi.sangui-
admodumque perspicui operis iyeip«ftvnftsrov, noscens fuissc.
'
creperumsapis; nee liquel ffymenmoprmsultanledis- Euprepim nostrce1 Sororis Ennod i. Supra episi.
positasnuplias resullare. Inde el crepusculum dictum 15, et lib. III, epist. 15 ac 28antea et aliis.
volunt, quia in lucis uoclisque conlinio. Symmachus ~Comes Tancila}| Loeus mire depravatus.
idem e,>ist.7 Ausonio : Prius quam mnnifeslu' dies Tancilaenomen restitui ex libris aniiquis, et ex Cas-
creperumabsolveret. siodoroi isenimest Tancila, vir speclnbilis,ad qiem
'Albino]\. I. patricio, quod docet non soltim de perqnirenda n nea statua Theodoricus quaee Comensiciviiate
lib. n Va-
proxima cpistola Ennodii, verum etiam epistolaeali- furto sublata fuerat, scribit
qimt Theodorici apud Cassiodorum. Item consulari. riar., » episl. 35.
Nnin consnl fucrat anno -493tioc est triennio ppst Domno noslro rege] Theodorico : alque ita per-
Faustum. Itaque Albinuinconsularem vocat Boetius peluo, cumaut regem nominat, aul reruin dominum.
R3T EPISTQLARUMLIB. II. -Si.,
ne
siyli usurelevate; nt quidquid subtrahnni intervalla A rui. Veslrum est in me fovere qnod recepislis;
lerrarum, tabellaria compenset oblalio. judicia culminis veslri, me jacenle, patiantur exanien.
EPISTOLA XXV. Exponit enim censurae sentenliam suam quisquis
* FIUSTOQC£ST0RIENN0D1US DUGOMJS. quod elegil non tuelur. Dominemi, salutationis re
verentiam pleito dependens obsequio, Deum rogo, ut
Pro ccelesti dispositione reditus mei indicia fteri beneficiorum circa vos suoriim inerementa multipli-
hulto magisquam amico Ravennara properanle con- cel: solus census est meorum plenissime-com-
cessante quia
venii: cujus fidelis relatio eliam pagina celsitudinem vestram ad fustigia quae
modorum, qui
suffecerat. Sed usu abstinere non potui: quo si sub debenlur extul. rit.
quocunque negleclu lemperem, videor damnasse EPISTOLA XXVII.
slyli frequentiamquam amavi. Jungilur, quod prse- 4 HONORATO ENNOMUS.
dicto obviasin negationemanusexhibere non potui, In vicinitate vos degere moderna scriptione signa-
quiscitab amantibus-sui securus exigere, quod eis stis, jungentes ad dispendia gaudiorum, statum ve-
pro religione-conscientiae novit fideliter exhibere. straevaleiudinis imrrinulum. Non nego, sic mereor,
' Ravennam ergo digressus, quacquidqtiid in prae-
ulsemper mihi cum dulcibus amara sneientur. Hacle-
senti vita habeo dulce complectitur, Mediolanum
g nus vos Ravennalibus occupatos excubiis adversa te-
s-ilva corporis valeiudine, Chrislo prosequente, per- nucrunt. Unde quia laxari rouligit, corporis in vobis
veni; male fercns quam in redeundo, hieme impel- est labefactita siihstantra, ne in totum liceret optala
le-nle, optavi forsitan conlra desideria celeritatem. promereri. Quamduraeslhumanarum rerum condi-
Sed ad Deum cuncta referenda sunt, cui adjacet hu- tio,quaequotiens-desideriisaliquosapore respondcrit,
mani facta componere, et diligentiam corporalem mox et in foribus concessa permutat. Expavi tamen
telerni amoris sapore mutare. Nune ad scriptionis calumniam, quam oratoria et nimis Daedalaprovi-
eausam dicta humili salutatione et commendatione sioneliilcris indidisti, ut injuncta pro uiilitate UA t
me confero perlatoris: qui si pro menlis veslrae se- nolle me credas, £i eificere non potuisse siguavero. 0
renitaie gratuleiur beneficiis, agnoscit se aut rece- arlificis
ingenii secretum, quod plus commodilati
pisse quod vestris praestilit, aut qualitcr amare de-
prospicit, quamde amore confidat I'Deus tesiis est
beat, incilari. Quem si vel nolit, fesiinum redire me libi non negaturum esse quod valeo. Tu Deum
compellite: quia etaffectui meo pracscntia ejus est roga, ut aclionem meam infelicium, quas diligil, lii-
nccessaria; et si Deus promissionem statuerit, cum terarum non patiattir calamitalibus impediri. Nihil
ipsejusserit, utilitati exspectatur accommoda. enim cst, quod magis pro obice meluam actionis
EPISTOLA XXVI. EIjmposkae, quam lHud quoa novi, accipere scholasti-
ENNODIUS 3 LIBERIO. . cum nil mereri. Confermagisingenium luumad squa-
Autalitur, aut sustentatur scriptione diligenlia: lentia jura : per quaequidquid scabrida poposcit lin-
miuistra affectionisestepistolaris confabulatio : muta gua, mox meruit; aut si.non mertiit, mox .avulsit.-
caritas simulacrum repraesentat ingrali : depretial Domine, salutationis graliam solvens spero,i|t effusis
geniumsuum, quaein vocem-non prorumpit, amici- laborein meum precihusjuves :quia cum non habeam
lia. Bene secretum pectoris reseratur clave sermo- docli aut eruditi meritum, saepe in causis sustineo
nis : dtgnationem vestram jam patior. Haecproinge- facta perfecti.
nii viribus paginalis commercii libamenla dedicavi, EPISTOLAXXVIII.
pcr quaeusurpo vindicare mihi meritum plus aman- "AV1EN0ENNiDIUS.
lis. Nemoenim taciturnitatis repagulo ora porrigit, Deo gralias, quod, priucipis loco ponendum esl,
quam decisi foederis memorem proditor menlis Io- qui magnitudinem luam, quae a me erant offerenda,
quela nondeserit. Principem ergolocum in litteraria fecil exigcre. Dedisli pretium garfulitai, quam vix
eommunionepossideo, etmajori eultura dignus sum, hactenus inlra verecundum peneiraleconlinui: eliciti
qui prior quid gestirem, patefeci linguaetcslimonio. utor styli genio, quem duriter ab importuna. scri-
Ecce religionem dirigendae paginae sine nube dhse- ]0 ptione revocavi: meritum coactac vocis inusilata lo-
* Fausto qumttori ] Suramas omnes dignitntes * In edit. Schotti, Ravenna. . »
Faustus ordine consecuius est. Nam magister offi- ' Liberio\ De quo ad epist. 1, lib. .
ciorum ante nliquot annos fuerat, Albinn consule; * Honorato] Fratri Decorali, cui et-iamnovoexem-
in eoque honore legatus a Theodorico rege missus p!o in qiiicsturaehonore sueccssit, ut est apud Cassio
ad AnasiasiumAug.,.ut constat ex Gelasii p.ipaecom- dorum lib. v, episi. 3el4,.verum hcecpostea. Nuno
monilorio ad Fausuim magistrum legationis offieio excubiis Ravennatibus, hoc est-alio quodam aulico
Conslantinopolifungentem. Nunc qux-stitra sacri pa- muriere ° nuper defunctus erat.
latii fungitur. Post hanc praefecluraepraclorianaecin- Atiieno] Mulia suni in hnc epislola quse osten-
gulum adeplusest. Epigram. U2 et lib. ix, epist. 18 dunt alium esse hunc Avienum a Fausti filio, de
ad Stephaniam Fausli sororem: N-empeillius domni cujus consulalu actum est lib. i, epist. 5. El tamen
Fausti germanaes, in cujus prmfectura.quodmonachos hunc etiam consutem appellat. Quo adducor ut cre- '
instituat invenilur : et passim in Variis Cassiodori: dam ex duobus Avienis, quorum unus anno Chrisli
ctsi in bis viliose ubique Fausio.prmpositoscripimn 501 consul fuit, collega Pompeio; alter anno 502
csl, pro prmfectopralorio. Deuique palricialuorna- cum Probo ; priorem Fausti liliitm fuisse, posterio-
lus est: cujus lesns Ennodius nd Agapitum lib. v, rem Iiunc alterum de quo, hic sertno, qui Avienus
epist. 26. Anle omnia autem consulaium jam gran- juuior in Fastis aliisque monime ilis dicilur, non ae-
Oior gcsserai, ut dictuin cst ad cpisl. 5, lib. i. . liilc, sed ordine consulatus.
KK" EN.NOb.IEPlSCOPl TICINENSIS - gtf
i
qnacitatepossideo.Nampostquam mejussisti paginas A tur accipere. Gemina,pudor, mihi bitarilate profuisii:
destinare, animo meo.quodtacueram, commendasti. cum lu in siatione certus es, et cum frequenter con-
Euge, frons diu prodiga: aliqnando mihi contigil ad> lempti desiderauturaffatus, facta estecce melior ejus
affectionis copiam sine tui dispendio pervenire. Di- sententia quera amamus. Nobisergo verecundia, con-
scamus non odisse quod adjuvat. Siletuii gratia fecii, suli nostro emendatione prospeximus. Sed ne in lon-
ntteliberajam loquamur: exspectantura nobissaepe guraprocedatpaginatranscendenstcrminospraefiuitos,
fastidita colloquia. Nbnibo longius : asseriiur, ut vi- et loquendo mulia, quod tacuimus, demonslremus
deo, linguaeofficiumraritate sermonum. lu qua parte non fuisse consilii; vale, mi domine, etamanles lui
non clauda laeiitije meae fides est : sententia nosira hac coromunioue dignare : quia praccelsi houorum
veri astipulatione fulcilur. Ecce ilte qui doclorum tuorum apices haecsola recipiunt argumenla, quaede
epistolas grandi dolalas messe colloquii summis la- h-ttmilitiiienaseunlur.
biis vix libabat, labcliaenostraeculmos non dedigua-

LIBER TERTIUS.

EPISTOLA PRIMA- B praestari. Videte si reus snrn, qui elegi virum anti-
r SENATORI EPISCOPO ENNODIUS» stitum moribus congruenlem : qui vel contra aequi-
Prima res est sancto convcniens sine dubitatione tatem repugnanlium indomita posset corda mollire.
Effectum mihi negotii jam premisi, qui legati m<ri-
proposilO1,sponte pro justitia facere, quidquid alii-
solent moniti exhibere : sed lionestati proxima vel, tum comprobavi. Providete, si religionem deceat,
si a poutifice dignum sil, i lum qui peiest cautibus.
secunda, reclis suggestionibus non gravari. In qua
coniemni. Duo sunl quae mecum faciuntr
parte et si principem locum non possidet qui mone- hnperare,
habet tamen Dei veriiaiis iusinurr- negotli sincerilas, et genus supplicanlis : quidquid
tur, graliam, quod
tioitibus non repugnat. Causam ergo praefationisin- contra-hoc obstiierit, bonorum scntentiam inox me-
retur.
siiuio,. ne et ego utiliialem meam differre videar
EPISTOLA II.
prolixitatesermonum. Dudum per me suppliciler po- ' EUGENETr
de casa mea a vestris ENNODIOS.
stulivi, ut de-mancip:is qux
solicitata conslahat, unum mrlriquod remanserat, Quamvis commercia liiterarum magis suntlaJtiiiae
rcdderetur. Dedistis precibus raeissancta promissione quam mceroris; nec secretum pecioris aut amieitiae
responsum, utetiam si vobis pueripse jure compe- C diligeniiara bene in lucem digerat clauda recenti
teret,.vos tamen gratiam commods anteferre. Re- confusione elocutio: videro tamen, utrum dispen-
gresso rae de Ravenna (qund dictu nefas est) pro dium caritali inferat sermo rarior ; monstrat tamen,
peccaiis meis effeclum sacerdotalis diffinitiohabere si nullus prorogetur, infantiam : testem divinitas
non potuit. Ascribomeritis meis, qnodcujus ore da- gratiae linguaededit offlcium.Sed dicas, mi domine,
mnatiir mend.icium, staluta violavit.Ecce iterum me hoec atiena esse ab eo quem noverim maximis dulo-
ad conscientiam vestram refero : ecce, quochfilium ribus eccupatum : pressum pectus angoribus, ad
decet, exhibeo, ut per subliraem et magnificumvi- amoris verba non erigi: nec quidquam delenificum
rum domnum Viciorem ad humilitatem coriferam, lamenta sentire: res qttaemenlem premit, repudiat
uuidqnid mibi poterat legum sx-culariumaucloritaie qnod oblectal audilum : qui major animaefuit porlio
1 Senut ri episeopo].Cujussedis fuerit episcopus, fuit Cassiodoius, a quo filiiisCassiodorus Senaior,
incertum. Neque enim de Senatore Mediohtnensi et omnibus nominibus MagnusAurelius Cassiodorus-
episcopo intelligi potest, in quem scriptum est epi- Senalor diclus est, sicut a Fausto patie Faustus
gramma 87. Is enim haud paulo anliquior: cum Me- Avienus. In quo rursum refellendi sunt, qui Cassio-
diolancnsem calhedram po^tSenntorerorexeritTheo- _. . dorum, cui patriciatus post prsefecturama Theode-
dorus, posl Thendorum Laurentius, quiEnnodiohaec 0' rico rege deferlur, et de quo, ejusque avo et patre,
scribente llorebat. Senatoris sane nomeu ilto saeculo mulla lib. i, episl. 5 et 4,. ipsum auclorem Variarum
gessere complures^Inierquosnotissimus, et scriptis esse credunt, cum de ipsius palre accipi omnia de-
honor busqne chirissimus Variarum aucior, quera heant; ad qucm etiam scripta est epist. 28, lib. m.
Cassiodorum inolito, si dicere licet, errore appella- Senatori siquidcm fitio praelecturam, ac deinde p:i-
mtts. Audiendi quippe non sunt, qui Senatorem xar'' triciatum delulil non Thcodericus, sed Athalariciis
i&xiv diclum pulant, quasi proprium ejus nomen ejus nepos lib. IX, episl. 24 et 25, in quibus recto
fuerit Cassiodorus. Nam verum ac propriumejus no- nomine Sennlor nuncupatnr : Cumulavimus,inquit,
men fuit Senator; quod ipse suis omnibus epistolis P. C. beneficiisnostris copiosumvirlutibus, divitem
praeflxit lib. xi el xn Variarum, et quod unum suis moribus, * plenummagis honoribusSenatorem.
ipse Fastis indidit anno 515, cum de suo ageret Eugeneti] De quo ad epist. 24 lib. iv. Doctum
eonsulalu.Tam igitur hoc ei verum nomen fuit, quam Eugenetis frairem cujus obitura hic deplorat, snspi-
verura fuerat alieri Senatori, quianno-136consul fuii cor fuisse magnurii Olybrium, de quo dictum esi
cum Fl. AnthemioIsidoro. Sed invaiuit error ex ea- epist. 9 lib. i. Ilinc esl foriasse quod una junguntiir
qiiam dixi opinione ualus, quasi Senator epiihetum in epist. 2f>eiusdem libri Olybrio et Eugeneti: et in
esset, iion nomcn, ut Cassiodorus tanquam proprio epistola Athalarici lib. vm Variarum 19etquod Oly-
noiniiie vociletur, cum id cngnomen re vera fucrii, a brii dcinceps nulia apud Ennodium mentio.
patiis noraine ducluin. Patri enim Scna'oris numen
67 EPISTOLARUMLIB. MI. ti
frater in superis, hawctranstulil ad sepuler.i : quid A
1 tiae,qui sanctorum merettfr colloquia. Quare dum me
exigendumab illo sit, cujus dimidium salulis busta saecularislicentia immunda possedit, nunquam lantl
clauserunt? insummis affliclionibnsquxri non posse viri apices raerui : po-t etiam per loiiga intervalia,
v. cem, gemiiibus subjugatam: lacrymarum tempore uunquam hujusmodi bona sus epi. Deus magne,quam
dicatur importuna narralio. Respondebo, quod par dignitntem servienlibiis tibi tribuis, ut qu-asrespi-
quoque roeum pectus acerbi easus moeror iniraverit: cere cceperis.etiam ainicis luis reddas acceplos! Vcre
nec dividime po-se ab ejus iriuitia, qucm mihi pro semper vos singulari cultura suspexi: semper ve-
voluntaturasimilltudine nunnunquamlaetajunxerum. nerandis moribus gravata peccaiis colh suhmisi.
Oslendo tamen saepe gravioris mali in luciibus.indi- Ecce jam quasi apqualisappeltor : erexit me diu cu-
eem fuisse sermonem, et intercepta tacilurniiaiis stodita subjectio. Fove me ergo orationibtts luis:
remedia proditore cotloquio. Dicam, qui lamenla-» osiendis enim piginis, fragile a vobis non exhibci i
tionisuac paginas deuegai, in una aetate vult perire patroiiniwn. Namet istisuscepli sunt, qui mihiborra
quod deflet: non merelur recordatio fratris etdocti, de.quibus gestio, contulcrunt. Ad rem redeo. Per-
ut nobiscum quid de ipso senserimus, occumbat: a ditus ille clericus expavit causam idicere apud epi-
ferialo ore in planclibus parcus cst animus : amati scopum, postquam defendi a me vidit eos quibus
commemuratioquacmandatur tabellis, viscera caro- B 1 meum deputasiis obsequium. Suggero, si jubelis, et
rum aculeis violentcr irrumpit : nunquam patitur unus de ipsis Ravennam ambuletcum vestris ad fi-
obitum velerascererelaliofuneiisdigesia perlitieras. lium vestruin domnum Faustum commendalitiis, ne
Hoc studio magniludinem luam flens consolator ap- in prrejudicio ipsorum venalis judicium qui Medio-
pello, ut vicarii sermonis beneficio, et promissussub lani exuberat, senlentia depromatur.
invocatiune Dei inler nos nutriatur affectus, et per- EPISTOLA V.
sona facundiaequaemeritis suis occasum non palitur, ENNODIUS HAXIHO.
noslra quoque confabulatione reviviscat. Gmndes hiatus paterer litteiarum veslrarura ele-
EPISTOLA III. valus allnquio, si non mei conscius imperiliara pu-
DOUNO SUOFAUSTO ENNODIUS. dorecoiiiprimerem.el judicii lancem lenerem, ctiam
Cumscribendi occasio, et domestica et amica sup- cum laudor immeritus. Vos dignatio censurae fecit
peditet, quare a paginis lemperem, tnnquam iniligus immemores : me propositum intra verecundum de-
perlatoris: maximecum sedulitasliiterarum responsa gere penetrale compellit: vos scripta mea lanquam
mihi solcat saepepraestare ? Huic se sludio coinilem aniantes attollitis: me necesse est illos metuerc, qui
dedit honorabiiis viri, veneratoris vestri frairjs Con- rancido despicientes cuncta neglectu , etiam edeci-
"sianlii poslulatio, qui industnam suam qua apud vos C ' mata condemnat. Ago tamen gratias quod apud
Domnus, ut efficacemdecet, innotuit, meis desiderat domnuin Patricium lalem me judicare sci ihilis, qua-
bcneliciissuhj"gare. Tramscrihit enim ad aliena jura lem vestro testimonio reddidislis. Insinuationi ergo
sudorem suum, qui debere vult commeudatitiis quod amor dcbetur isle, non paginae,quam scaber stylus
ineretur. Dedi tamen manus precibus, et pro ejus sinc eloquentiic doie sign.ivit. Salutationem tamcit
desiderio sub oecasione exhibendae humilitatis scr.- magnitudini vestrae dignam referens, Deo gratias
pta prorogavi, Deum rcgans, utsub omni eelerilate ago, quod votivis vos auctos successibus reduxii ad
nuniius me ves raevaletudinis et prosperiiatis aliol- propria, quos mens mea pro connexi ne caritatis
lat. Nominatum tamen pro mei consideralionetma- nunquam senlit absentcs.
gnitudo vesira gemino, si indignus precalor noo EPISTOLAVl.
sum, favore comiteiur. ENNOCIUS LAURENTIO.
EPISTOLAIV. Dandaesunt manus amoris imperio : vincium me
ENNODIUS ' ABBATlSTEPUANO. lenet affcctio: cui verba concessi, ut quod ad salve
Litterarum vesirarum quam du-lce negotium est, debitum pertinel non tacerem. Domeslici perlaioiis
quod mihi spirilale mtinus exhibuit! quam votiva occasio mibi perire non potuit, uisi ad diligenlae te-
perlaiorum necessitas, quae remedii sui studio desi- V stimonium seripta Iransmitterem. Salulans ergo re-
deriis medetur alienis ! Confiteor, nisi repugnaret verenlia debita, prccor ut vicario me relevelis affatu ;
proposito, inimica pene ad turbandam aliquorum quia promitlo mihi litterarum prorogatione re-
securitatem voia conciperem. Eccepracstantadversa, sponsum.
quod secundanon tribuunt. Sanctonim litieras tran- EPISTOLAVIi.
ENNODIUS * ADEODATO PRESBtTERO.
quillis rebus unde peccator acciperem, quas nim-
quam meritorum meorum nitor exegit? Ecce quan- Quis veslracaffectionis immemor, nisi qui est in-
tum mihi eonlulerunt suffragium, qui a vobis obti- bumanus, exislat ? qtiis lotius religiouis personx
nuisse se confilentur. Divinam aeslimo providenliam apud Deum nolil habere suffragium?Ego maxime,.
illa tribuere : multum jam credo, quod de malae qui et gravibus peccatorum sarcinis premor, ti
conversationisfasce deposui. Proximus est innocen- vestram gratiam obtinui: quac res mihi absoluiio-
1 Abbati bit his vcrbis : Adeodaluspresbyler S. Mariini Tit.
* Adeodato Stepltano] Ad quein iterum epist. 12.
presbytero] Ecclesiae Romanae,.ut de- Equitii. Ne pmrsus alfirinem, facit, quoil in svnodo•
darant qu.c ad cumdem scribil lih. vn, episl. 27. Is iv duo ejusdem nominis cl gradus Adeodali prcsl',)
esl fortasse, qui in synodo prima Symmachi subscri- lcri numeraiiiur.
59 ' EMODII EPISCOPITICINENSIS- GO
nem integram pollicetur. Salutans ergo veneranler A , mur. Index merae affectionis voto pectorum lingua
et debite, spero, ut pro me per omnia sanctorum signaret, si ad desiderii copiam militaret oris offi-
loca vota facias: quaeconsecnlus, Dei beneficia sine cium, et penetrate mentis resignatum lenerelur in
mora dissolvam; quia compertum mihi est, quod lilteris. Tune nullo carilas neglectu veterasceret:
mereris audiri. tunc diligenti muture devinctionis usu polita fulge-
EPISTOLA VIII. rei, nec scabro memoria vestri lorpore lxderetur.
ENNODIUS AVIENO. Sed quid faciara quod mibi meritorum meorum ne-
Si offensa praestat, ut magnitudinis luae scripta bulae serenilalero bene amanlis obducunt, et- obli<-
geminenlur, quam vellem saepe illa sereni pecloris vionem mei peccata mea conciliant? Facessata pro-
lui tranquilla lurbari ? et nisi adversaretur propo- positomeo, iraitari quod factum doleo, et per siten-
silo, causas indignaiionis ingererem : quando quod tium sumere de vestra taciturniiate vindictam. Ge-
amor non meretur obtinui per culpas. Ego tamen m'nis ergo slimulis verba concessi. Negare non
errore vacare me ntiniio in ea causa iri qua, dum potui commerciumepislolare, quod et causa popo-
aecusalis negligentiam.praemiumconlulistls.Puerum scit et graiia. Scitis optime quaea vobis, et-per me,
lurbatus direxi, per quem nihil aliud, quam quod et ore proprio sanctus pater vester domnus episco-
opus esset ostendi. Libero pectore lingua vacat offi- B pus postitlavit, ut expensa quae pro necessilatrbus
ciis: mensconfusa graliam salulalionis abjurat. Ecce domni pap-x Ravennaefacta est,' redhibitione pen-
Deo in utroque gralias, quia nec ego reus surii, ei sarelur. Certis enira potentibus quorum nomina lu-
vos me reuro esse credidislis. Beneficiummihi com- tum non est scripto signari, Tiovit D><minus,quia
molio veslra contulil, quod vix dedisset affectio. Ego plus quam quadringentos auri solidos erogavit. Hos
quid tibi debeam, explicare non pnssum: pauper est me fidemdicenle concessit : frons mea apud ipsum
caritas in cujus narratione sermo uon deficil. Do- libera esse non polest, donec per vos, sicutconfido,
miue mi, salutem debilam dicens, Deum rogo, ut polliciiatio compleatur. Idcirco direxi pracsentiiMii
quolibet animo gesseris, semper scribas. perlaiorem, hominem religionis et fidei.ut ab hac
EPISTOLA IX. ine quam praefatussumi,conventioneet injuria sub-
ENNODIUS MARCELUANO. levetis. Unde salutatirinis bonorem tota humilivate
Scio magniludinem tuam grandibus Dei beneficiis pcrsolvens, rogo, per illum conteslans qui commu-
abundare, et promissam circa amicos servare con- nia circa sauctum papam vota respexii, ui ordinetis
stantiam. Nescit.animus vester incerla polliceri, qualiter ab bujusmodiinquietudine relever. Tamen,
amorem sine aliqua immutalione cusiodiens: et ideo si verecundum essenon creditis, indicate, etdepro-
securum me post Deum vestris trado et commendo G pria facultate resliluo, quidquid me spoudcnte a*
manibus, et Dei beneficia in quibuscunque negoliis sanclo episcopo constat expensum : quia liiter. s
per vos mihi evenire non ambigo. Domine, ut su- sancti papaehabeo, quibus jussit, quidquid opus es-
pra, salutalionis honorifreenliam solvens, rogo, ut set fieri, cum mea debere securitate compleri. Si
frequenti me epistolarum vestrarum relevetis allo- merebr laborare, vestraeerit provisionis expcndere.
quio : quia summum mihi a Deo munus concediiur, EPISTOLA XI.
' SENARIO.
$i de vestra meruero sospitate gaudere : qtiia fides EHDtlDlDS
et integritas omnibus qui Deum timenl, fncit acce- Si diligentiaememoria circa personam meam ani*
ptos. mus -ivesternon exuerelur, si reverti eum ad judi-
EPISTOLA X. cium sublimiias tua non cogerel post favorem, fre-
ENNODIUS ' LUMINOSO. •
quentia scripta prorogares. Sed quid faciam, quia
Posset amicitiarum rcligio, ct aduliae inler nos non validis radicibus nititur amor indebilus, el ciio
planta gratiae nulla discretarura senlire damna re- ad examen reducilur, quidquid gratiae aura snbri-
gionum, si quod negatur aspeclui, pensareiur allo- puil? Me soluin novi prius debuisse diligi quam pro-
quiis : el pigro corporum onere divisi, per illam bari :Jiunctantum fructum decaritate possedi i,uem
quam e cdelo sumpsimus partera, animis jungere- -* incognitus provisione subtraxi. Sed vos convenerat
*
Luminoto)Veleri amico, et ab ineunle aelale so- strscinlerpretanlur, TOmpiiitjutIXEIV TOVnpa--nvoirtp
dali. SuMimtssimumsuperiore libro appellavit, epist. Et^sirporspov: et cum redhibcre raiionemdic.t Avi-
24 ad Faustum. Quo lerhpore Symmachipapsecausa tus Viennensis episcopus in epislola ad Apollinarem
adversus schismaticosRavennaetraclabatur, episco- episcopum fratrem : Si \pro omniverbo otioso,quod
pus Mediolanensisnpinor, il'ius nomine quadtiugen- locuti (uerinl homines, rationem redhibere cogemur.
tos solidos sponsore Ennodi>, ero;;arat. Eos cum Deniqueredhibere a.ic\&;usurpabant pro reddere.
reposceret episcopus a Luminoso pelit Ennodius, * Senario] Propinquo et amico singulari : unde
uti cum Sytnmacho agat, ut refundnntur. Qua de re geminum sibi cum illo, caritatis etsanguinis, vincu-
iterum eidem Luminoso scribillib. vt, epsl. 16, et lum csse dixit lib.i, episi. 27. Comilcm pitrimonii
epist. 33 ad Hormisdam. crealum a Theoderieo Senariuro anno 511 docent
* Redhibitione
pensarelur]RestiuiTetur: ut lih. v:„ epist. 5 et 4 lib. iv. Variarum : etsi male lertia in-
Cpist. 16 de Itac ipsa re, me ei redhibitionempromit- scribitur Comili privaiarum. Antea vero, ut eaedem
tente. Hoc enim pleriiinqtie esi redhiberc, reddere- le-taulur, in ejusdem regis nula diu inter excepiores
quod debeas, quocunque lilulo debeas. Sed lalnis miljiar.il: qucm honorciri hoc loco fortasse inlclligit
iiilerdum sumitur, ul in redhibilotU aclione aputt Ennodius,
ju isconsultos, quibus redbibere cst, ul Gtossaeno-
fii EPISTOLARTJMLIB. IIT. 62"
non cito ab co cui imposuislis amici nomen, absce- A breviter explicans, ad usum mepaginalem converlo,
dere; ne non setnper ad meam culpam redeat, quod per quod magniiudinis veslrae mibi praescntiam se-
promissa mihi non tenelur affectio. Solet enim esse cretis animorum itineribus exspectala per paginas
ignara districtionis devincti conscienlia, et opus cst • verba concedunt. Vale ergo, mi domine, et illa
ut perpetuo teneat quidquid semel fidum pectu- ac- quam debes generi, serenitate frequentibus amantem
ceperit. Salutem ergo deliitam dicens, spero, ut de- fove colloquiis : quia nulluin est lam venerabile mu-
spicientes rancida potentum fastidia, honorem ve- nus solliciio, quam si saepe vos agnoscam vestram
strum, et quam Deus tribuit possibilitatem,» bumi- nunti?re, meam quaerere sospitalem,
litatis fascibus sublimelis. Cujus rei fidem interpres EPISTOLA XIV.
animorum lingua confinnet, et testimonium fidele ENNODIUS PROHOTO. <
menlibus deferat caritas monstraia per litleras. _ Frequenlia et necessitudini et amori exbiberel
EPISTOLA XII. colloquia pectus obnoxium, nisi desideriis remedia
ESNODlUS ABBATI STEPHANO. subduceret discretarum consideratio . sine medela
Geminantur Dei dona speranlibus, et duptici exu- lerrarum. Quidquid enim caritate junctum estquid-
berat superna gratia beneficio. Largis meatibus cce- quid sanguinis catena socialur, hoc dislractum vix
leslium miinerum unda procurrit: transeunt hau- B respirat per inlervalla regionum. Quae enim possii
rientis arabilum, quse a Christo veniunt fluenla do- babere subsidia, cui frequens denegatur copia et
norum. Sola vena est quae maciem nescit et defeclus- paginalis alloquii! muta inter absenles diligentia
abjurat, tanlum cursibus suis suggerens, quantum quo tesie pandatur? Aut enim opporlunilas com-
meretur pectus sitientis accipere. Cui advertite quid raeantium exspectata subtrahitur, aut inveniuntur
nceultus sapor' infundat, quando ardorem lympha tales, quibus non possint reddenda caris scripta
concili-.it,et siccitatem labiis acsluanie animo irri- commilti. Vix lamen usque ad domestieum perlaio?
guiias vivi fluminis gignii. Talis esl vestrarum ratio rem diu anxia vota suspendi : per quem honofem
liiterarum : quaequanlam afferum desidcriis saliela- salutaii exbibens, optata vobis patefaciam meae pro-
lem, tanla pariunt el augmenla : quarum profundi- speritatis indicia, et lillerarum riiihi spondeahi pro-
las et bibitur et optatur : et ita puro ditant gurgite, mutgatione responsum, quibus, si in portu est sani-
ut occuho ab eis viscera suffundantur incendio. In tas vestra, amplectendis reserelur affalibus.
quibus cognatas video flammas, ct pocula, el diver- EPISTOLA XV.
a EITREPLE.
sitatem naturae in peregrinam coisse concordiam. ENNODIUS
Domine mi, longum lerris, Deo nostro tribuente, vi- Rarum est ut necessilati amor fultus necessitudine
tae beatissimae exemplum praesta, et per religionis « colla submittat: vix conlingit utserviatqui irapera-
sanctae philosophiam non in hac vita tanlum spe- tor esl: semper etsuo jure dominatus affectus. Quo
randum esse, conlemptu sacculi prxsenlis ostende. tmquam regium diligenlia nomen impedilur ohsla-
EPISTOLA XIII. culo? cui libera caritas mancipatur obseqiiio? Excu-
ENNODIUS * AP0LL1NARI. sationem de atiquo timore non adhibet, nisi qui ani-
Quanlum cura mea, quae affectui vestro per ne- mum devinctionis abjecit. Mens quacpietate militat,
cessiludinem militat, in dies suggerit, nulla com- etsi sint dura principum jussa, non metuit. Nulla
meantium essent dunna conlemplus, nistad unicum sunt tam barbara jussa populorum, quae non reddi
illud solamen absenlium quod in liiteris invcnit pro- filiodebita materna patiantur : quidquid in orbe ge-
videnlia stiperna, concurrercnt. Sed quid faciam, nitum est, ab humanitate non discrepat: quidquid in
quando tanta est venientium confusio, ut nescias mundana luce gignitur, fructus uteri requirit et se-
qui poiissimumdeligendus sit, cui reddenda saricUe minis : sola nobis cum cunctis animalibus causa el
conscienliae vestrac possent scripta committi? Tra- sollicitudo communis esi. Cujus aestimibilur esse
hunl cnim in occasionem compendii sui viliores, mens illa ferilaiis, quae erga curam sobolis posterior
quidquid nos praeslamus affeclui; el graye esi, ut rtb irrationabilibus invenitur? Germanilaiem tuam
scrvial cupiditati quod exigit vis amoris. ldcirco P respicit praefata concinnatio. Tu unici oblila pigno-
animum usque ad domeslici perlntoris opportunita- ris, et miserationem orbati, et felicitaiem cjus cui
lem ab scriplione suspendi : nc diligenliaC rntio mater superest, abstulisii. Vere faleor sub libertnte
sparsa per immeritos perlatores aliena importunitaie propositi, modo maxime quando ei a te et colloquia
rnnciscai, et ad me culpa redeat quaea me non sum- deneganlur, pace Deo propitio inter regionum no-
psit exordium. Necessilatem ergo procuraii silentii strarum dominos omni radice solidata, tigridem te
1 Humilitatis fascibus ] ILec propria laus Senarii. cinum lilium nihil scribat, tunc maxime, quando
Cassiodorus epist. 4 : Sed lixc amptius commendabat paee intcr regionum domiuos, hoc est inter Ita i;c
humilitas, qnm lam clara quam rara est. Novum est unde scribebat Ennodius, et provinciscArelaiensis ii>
enimsub amoreprincipis cuslodiremodestiam. qua degebat Euprepia, principes firmala, liberr»
4 Apollmari Sex , epistolae sequenles hactenus erant et sine suspicione litterarum commercia. Re-
]
KVI/.SOTOI nunc primum in lucem dantur ex manu- gionum ergo dominos interpretor Theodericum lla-
scriptis. Ad Apollinaremjam scripsit lib. i, epist. 8, liae et Gundobndum Burgundiontim regem, quiPro-
scribeique iierum lib. IV, epist. 19, in qua Iratrem vinciaen magna ex partc dominabatur, vel Alaiieuii»
cnni niiiorisct aclaiiscausa voc.it. cui parcbat Archr.e.
3
Eiprepiw] Exposlulal cum sororo, quod ad Lupi-
63 ENNODHEPISLOPrTICINENSIS M
immanii.ite superasse. Quando inveniri poluit, aut A i meam ponlilicalis npn accusel aticloritas : vix est, ut
qtiod plus amare possis a filio, aut propter filium diligemia quid juris possil habere respicial. Nuu-
quod timere? facultaium cura debuil posthaberi: ' quam se metilur, quem slimulal caritatis imperium.
quia nunquam bene haereditas quaesilaest baerede Additur quod perlatori proesentium obvias manus
cnnieinpto. Ecce dico, ni Deus per sollicitudihem adhibere nou potui, nisi ut Benenalum, homiricm
mcain servi sui malivolis obstitissel, omnis generis Gallias pro certis negotiis expetenle:n, ad coronae
liii fuerat planta succisa. Leaeuaecatulos lulis sitva- vestrae notiiiam mei perducerem sermonis officio:
rum aut eremi commendant penetralibus, ne parlus quem tota humilitate commendans, rogo ut per eutu
earum praedasit hominum. Dicas forsitan, quod hacc vicariis relevari procorer aHnquiis. Domine mi, sa-
exprobratio graviter me ferre impactam de adule- Tutalionisservilulem tota devolione persolvensspcro
scente sarcinam monslrel. Novit Deushoc solum me principe loco, ut precum vestrarum serenilas meae
aeerbe perpeti, quod el prsesentia tua carco, et to- quoque memione.ii non omitlal facere, cum divini-
Ihis te per sileirtiumimmemoremaffectionisesse co- tati supplical Sine infermissione, personae.
gnosco. Beneficio tamen Dei paterna puero nostro EPISTOLA XVHL
«on derogatur instanlia. Imbuendus liberalibus di- ENNODIUS ' EULALI0 EP18C0P0.
sciplinis Iimen nobilitatis ingressus est. Ipsam quo- B 1 Ad quanlum me fasiigiumperduxerit donum spi-
que ad te' diclionem qua commendalus cst, desti- ritalis alloquii, angustia lest iretur, si sermone vale-
navi: in qua non eloquentiam, sed vota cognoscas. rel arabiri. Ad quod enarrandum idonea non esl
Vale ergo, mi domina, et si fieri potest, nostris te mentis exililas, nec sufficit oris egestas. Vos enim
cura Dei ordinatione redde conspeciibus. mei memores exstilisse quid aliud compulabo, quam
EPISTOLA XVI. peccata superari? Memoriavestri omne quod actuum
ENNODIUS ' LACO.MO». obscenilas potuit miriistrare, jam depulit, et per su-
Diu est quod animus rneus illa qua solebat rele- dum munus indulsit. Domine
respicere supemura
vari, exspectatione torquelur. In longum traxistis mi, saluiaiionis obsequiadecenter impertiens, Deum
sileutia, nulla necessitale compulsi. Non fui hujus rogo, ut circa parvitatem meam illa anima in qu:i
imitator negligentiae, ut mea ego scripta proroga- omne Deus mandat, exuberat, dignationem
quod
rem : sed ad dies conticui, superventuri spe illnsus
pollicitamsine aliqua procuret imminutioneservare.
alloquii. Nunc tamen vicit deliberationemmeam jam Quam rem ex arbitrio mihi contingere, frequeniium
malura ampliludinisveslraetaciturnitas. Debel evelli declarate testimonio litterarum.
silentium, quod duriter in quadam radice convaltiit. EPISTOLA XIX.
Geminis ergo i rospiciunt scripta nostra compendiis: (^ ENNODIIIS FAUSTO.
et perlatoFcm3 Benenatumhominem ' propter fuga- Deo gralias, qui juxla desiderin, ne aliquando ab
ces suos venientem commendo, et desideriorum
bona non diffiero.Ergo vale, mi domine, et provoto scriptinne temperem, negotiosafacit esse colloquia:
polest enim et utililiaii prodesse, quod exigit jus
luo circa me geri prospera cognoscens, paribus me amoris.
Proinde, domine, indicia nteaevaletudinis
atlolle serraonibiis: -qjuatinuset perlator de beneli-
faciens, fugacernpuertimvestrum, Germanum voca-
cio gaudeat, et ego sublever de responso. bulo, qui ante triennium lapsus esi, me su pi or in-
EPISTOLA XVII.
ENNODIUSSSTEPHANO EPISCOPO. venisse; de quo indiculum destinavi: qui si verc
mature sequenda cognoscam.
P.istquam roerilis vestris dignilas vestra re^titmn vesler est,
EPISTOLA XX.
est, et honor quemexigit vita, cotlatus, nuila beati-
tudinis vestrae pro peccalis meis scripta suscepi. FAUSTO ENN0D1US.
Alieria est a proposilo vel a moribus vestris circa Mulliplicibus veneraloris vesiri 7 affinis mei, Ju-
:
sUppliccs,qtraein meservalur oblivio. Temeritalem tiani negolium Marcellini laboral insidiis qui ad
tantummodo pnralus, de judicii integriialc
1 Dictionemqua commenditus] Praefalionemdiclam querelam
Lupiciuo,qu e secundum locum obtinet inter dictio- vn BENENATOTIIEOFILA
*
FECIT UXOR EJUS.
nes scholasticas.
* Laconio] Gundobadi regis consilinrio, et velut 19: Propter ftigacessuos] Servos fugaelapsos Episi.
fugacemsercum vestrum, qui ante iriennium/a-
quacstori, viro nobili ae pio. In Viia Epiphanii: At est-. Fugacem servum pro fugilivn dixit eliam
ille, Gundobadus, vocalcLaconio,cui et rerum el ver- Sms onorius imp. leg. 8 cod. Theod. de jurisdictiniic,
borum fidesab ilto semper lulomandala esl : quemel ct Gregor. Ttiron. lib.;vi, cap. 31.
" Stephano episcopo]Hand dubium, qnin Ecclesire
prmrogativanatatium, el avorumcurules per magistras
probilalisinsignc.asublimarunl: cumquo conferl,quo- Lugdiineusis, ubi et Lacnnius, ad quem de eadeni te
ties pia el sicul nonestcuiiiviiiis sociata nobiliias, nec scripsil. Ilanc igitur graiiam Ennudio Lugdunenses
attringitur ad illecebraslux nalurm, si quid itle beni- debent, quod episcopi sui memoriam, quae tenuis
gne3 (acerevaluerit, iste horlalur adltibilus. apudipsoset obscura restabal, bac epistula conscr-
Renenalum]De quo et epist. sequenti, et for- raiam videnl.
lasso apud Cassiod.lib. iv cpis-i. 15. Ad eam formam 0 Eulalio episcopo]Vide an Syracusano, qni synn-
nomeu eflictum, qua Sernnatus apud Sidonium, Ci- dis aliquot Symmachi papaeinlerfuit : et mnliis l:n>-
loua.us apud Gregorium Mituniiin,et alia passim. dibus ornatur in Viln S. Fulgenlii. Sed fieri-poit-si.
Epiiaphiuin Romac SiylMttovLupic.no ct Jovino ut alios ctiam habuerit aetas illa ejnsdem nominis
coss. cnjus haccportio : episcopus.
Eti EIPHNH ANEIIAH liEVENATOC ' Affinismei Juliani\ Ad quem lib. iv, epist; 7.'
©E09IAA* EllOlHCACTMBin. * OEOO. ] Sicedil:oSirni.ForterescrilendumCEOO.
65 IPISTOLARUM LIB. III. 6S
diffidit: vilat quaeoptat examina. Nam postquam ne- ,A standi mos est, larditate depretiai. Virgilius subti-
scio quod praeccptum ad Gevicamexhibuisse perhi- mis vir, tam sanguine qiiam honestale praeciptius,
helur, praediclus supplex vester ad Mediolanensis imponi sibi ab illustri viro sacrarum comitc Raven-
fori audientiam mox concurril, et per iriginta aut nam excurrcudi nccessitatem plurimum deflet: rujus
qiiadragiiitu dieS praesenliam suam publico, sicut si hoc habereut desideria, obvias manus aelas affer-
opmiebat, ingessit judicis. Conteslatus est ipsura ret. Qui apud vos me precatore mitur, nf ab eo hti-
Gevhara, qui * ordinatus asserebalur impulsor : ut jusm.odi sarcina fiat aliena : relationibus frequenter,
susceptum suum ad judicia destinaret, admonuii. quid egerit instruciam praediclisnggerit potestalem.
Domnum qunque Trasemundum, sicut ex liltcris Dsmine, bonorem salularidiexhibens precor, ul con-
ipsius poteritisagnoscere, fecit scire. Sed nihil apud sideratione mei in testimonium diligenliae poslula-
eum profuit, cui solaelatebrae in causa misera pos- tis detur effectus.
sunt esse remedio. Pro quo rogo, quanquam apud
EPISTOLA XXIV.
vos precibus opus non est, ubicunque veritas inno-
tescit, quia omnia hujus rei instrumenta irausmisit, ENNODIUS HASCATORI.
ul ordinaiinne veslra ab hujusmodi molestiis efficia- Novo me genio infucata peCtorisvestri ornavit di-
tur alienus. Domirie, salutationis obsequia deferens JJ ; ligentia : eliciti utor styli tesiimonio, qui doclis su-
spero, ut a praediclo inquietudinem removeri, qua pra insciliam garrulitate displiceo. Coactus sermo
soletis cura faciaiis, et mram solliciludinemde pro- pretium quod non habet ex eloquenlii, ab impacta
spei itatis vestraestatu litteris sublevetis. neces>ilate subripui. Nunquam fuit digna ullione
EPISTOLA XXI. coiituuielia, quam jussus exhibuii. Nemo obedien-
ENNODIUS FAUSTO. tern juste condemnat: sibi debct illatas injurias de
Paucis asserendus est, quem ct notiiia senior, et eloquio rusticanie, qui provocat imperituin. Super-
opinionis bonnelingua commendat: non indigel pru- cilium esl, celsinribus non parere: majus, si quac
lixitate sermonum, qui suis apud magnitudinem ve- noveris descendisse ab obse |uen:e, d spiciaS. Im-
strain dolibus adjuvatur. Sublimcm viruin Vitalem probi dcsiderii puiatur asserlio, non amare quod
loquitur praefataconcinnatio, qiiem os vestrum fecit csigit. Astipulalur judicio suo, qui censuram de ob-
sacri con-onio gaudere collegii. Ergo extraneis mu- tcmpcranie suspendit. Male pertinax districtio est,
nielur epistolis, qui orationis vestrse beneficio cu- qu:e merilum in parente considerat. Pudorem ab
riam non peregrinus ingreditur? et cui rescrastis li- statione non expulit, qui quod loquitur debet impe-
btrlatis penetralia, illi pectoris arcana elaudeniur? rio. Itaque in nob s quod sordet eloquentia, com-
Ego aulem gaudco scriptioiie multiplici : qui etsi (C mervdalur obsequiis. Vos videriiis quale sit quod
parum tribuam pcriatori, nulla proprii desiderii jussistis offerri: ego vos sine fronlis mese dispcnd o
damna sustineo. Domine, salulatonem restiluens, meruisse aestimo quod desiderastis accipere. Taceo
quam debeo, precor, ut et circa prsefalu n gratia se inlcr isin quas principe fuerant loco narrarida; * ec-
culminis vestri propius manifestel, ct mihi prosp'- clesiaslicam humililatem, quod placere poierai, ab-
ciat restitulione alloquii. jurasse; orationum pompam, qui orationem diligit,
EPISTOLA XXII. noii secuttim : propositi consideratione el illud me
ENNODIUS FAUSTO. fugere quod ducit ad gluriam : quasi vitium decli-
Illudit mihi spes, quae exigit frequeniiam lllera- nare quidquid allollit: culpam putare, quod erigit
rum. Hac cnim fretus, inefficacibus animum pasco aut sublimat: perdere jusiae laudationis mentum fa-
colloquiis.Diu est, quod sine inlermissione scripia voris affeciu. Excusationem verilaiis coloratam pe-
pforogans, sih-ntium quod expugnalum esse credidi, niculo non praetendam : dum replico, quod illud,
coiifirmalur.Sed quid faciam, quando vix ad consi- quidquid studiortim dederal cura liberalium, jam re-
lium reducitur pio amore pecius nbsessum? pulat liqui : quod alveo quondam copiosi fluminis vix
remedia et quaecomperit nihil juvisse. Salutaii ergo arenlis gulta fundnlur eloquii. Taceo, quod linguam
obsequium reverentia exhihens consueta, commendo JDquam usus mohilem fecerat, alleir usus hebetnvit:
pracsentiura perlatorem ipsum Cons antinuin, cui esse piO fncundia silcntium, abjeclionem a nobisdi-
sulTrngum lionesias et pudor est: cui quamvisplura ligi pro cothurno. Ad illud redeo : quia mihi non li-
pcr affectum debcam, majora tamen coactus solvo cuitintra verecundum penetrale delitescere, necde-
per judic um. bililnlem ingeniitegere laciturnitatis indumenlo; hoe.
EPISTOLA XXIII. ad dcfensionem inlegram, quod praeluli, compuubo.
ENNODIUS UARCELLIA.NO. Scd amore provocalus epislolares terminos inconsi-
Apud amaiites el honore pollenles beneficiorum derata loquacitale transcendi. Vale, mi domiue : cui
affectus in promptu est: nec illa prcces, cui piac- lionorem exhibcns salutantis, probabo quid de cpi-
' ^Ordinatusasserebatur schcmata minimc convenire judicabnni. Lib. j,
impulsor]Insligator, qui in- et
sisterel ut lis judicio deceruerciur ; ut contra mora- cpist. 16 ad Fiorianum: llheloricamin me dixisli esse
i. tnres apttd Cicermicm in Divinatione, advocatorum versuliam: cumdiu sil quodoralorium schemaa.ffecius
genus, qui ad moram fnciendam adhibebantur. oralionisa me absciderit; el nequeamoccttpaiivpibo-
ritm fialibus, qitemad gemitus el preces ecocalclamo'-
* Ecclesiaslicam
humilitatem] Cui rheloricos flores ojficii.
07 ENNOMIEPISCOPJ TIGINENSIS 63
stola mea sentias, aut taciturnitale aut scriptione A 1 tum, ul nec benefacta ipsorum jusla interprctaiione
uiulliplici. pensares; nec excessus debita tantum reprehensione
EPISTOLA XXV. corriperes. Sed quid opus est doioris epistolam fieri
ENNODIUS EUGENETI. longiorem ? ingenium veslrum nulla eloquii poierit
In staiione apud vos non esse gratiam potest, qui mulare affluenlia. Qtiod reslat, vale, mi domina, et
fide claudus est, aestimare : volo tamen ad diligen- prout expedit, ordinem vitae animique compone. Me
tiae testiuaonium prorogari- frequentiam litterarum : tamen Lupicinonoveris, non quod tibi debeo, sedquod
ne animus de amanlis prosperitate solliciius, dum animoemeaeconveniat, impensurum ; quia sola est,
salus in valetudine est, suspicionibus venliletur. quaemajorem a Deo retributionem meretur, affeclio,
Ecce habes, mi domiue, unde serenilaiem pecloris cum nullis hoininum dotibus provocala concreditur.
mei ex desiderii proditione cognoscas. Adestoparti- EPI^TOLA XXIX.
bus tuis, et sicut roe impetrati muneris praerogativa ENNODIUS EUGENETI.
sublimat, ita vos exhibili gratia sermonis aitollat. Quotiens sensuum pignoribus verba famulantur,
Ergo salutem debendam restituenS, precor ul quid quasi in quodam speculo, ila in paginis sermo sibi
promoveal in me desiderium tuum, sub cujuscunque amicam pingit effigiem, cum qua viva voce colloqui-
significationis nube dilucides. Vale. IB tur, et dulci simulacro desidcriis obsequenle graiula-
EPISTOLA XXVL tur. NuIIa quidem conceplum fcederali pectoriselo-
ENNODtUS AVIENO.• quitur oris affluentia : el curh sint faciliora verba
Adest magniludo tua parlibus suis, et asseruit. beneficiis, nec existat quod crescere nequeat ambi-
splendorem sanguinis testimonio purilatis. Carita- lione dicendi; ego in explicanda crc.i vos diligentia
lcm nesciunt pia corda deserere; religiosam diligen- arenlem testor infamiam. Uitanimiiatcm lamen ve-
liani mens generosa custodit. Gemina ergo luce ful- stram taciturnitatis ince-so, quod gemina scriptione
geolia scripta suscepi, dum quod peCtus sanctum donatus niliil de vicaria relaiione cogitasti. Ecce ite-
reperit, dextera serena signavit. Deum precor, ut rum pnginas miilo, sciens tribuere, quod exspecto.
piam in.vobis indolem, si Romam diligit, sub peren- Vale, mi domine, ct amantem tui alloquere nitore
nilaie conservet; et bujusmodi circa me studia sub quo clarus es, fove integritate qua praevales.
eaqua promisistis cura multiplicet. EPISTOLA XXX.
EPISTOLA XXVII. ENNOMUS AVIENO.
ENNODIUS AVIENO. Miror favis magnitudinis tuacinjucunda cnpulari, ol
Nescio utrum magnitudini vestrae grata sint cre- serenitiitem conscieniiaeverborum ausieritate macu-
bra colloquia : ego lamen semper quod exspecto ab (C laiara, dum scribis imperare rne poiius pnginas,quain
amantibus, exhibebo. Palior aliis aliud esse proposi- diligentia exaclrice promereri: pulans ' ullum gentts
tum ; mihi meo vivendum est more, ut amoris pleni- dominandi essesublimius, quam illud, qtiod amori
tudo reseretur clavc sermonis. Ego in affeciione ca- n->ssubjicit. Nulla sinvt, domne Aviene, culmina a
riosam subrepere lacilurnitalem usu fugicnte non jugo caritatis immunia :,quidquid in orbe libertatis
perfero. Nunc si culroini tuo par cura est, monstre- es', tati non subtrahittir servituti. Ecce ego loco Im-
lur assiduilate colloquii : patescat frequeutia littera- mi'is. ignolus honoribus, vestris faseibus sicjubeho,
rum. Sin aliis hactenus praeoccupatus studiis, in parili conientus ordine subjacere. Nunc vale, ct
roeam modo concesseris diligentia imperante sen- quantum tribtii tibi senseris, tanlum mihi, sictit li.le-
tentiam; quanlum de tuo jure submiseris, lanlum de lis restitutor, affeclionis impende.
meis obsequiis possidebis. Ergo vale, mi domine, et EPISTOLA XXXI.
niunusculum suscipe, non vilitale sui, sed taxatum ENNODIUS AVIENO.
pretio deslinamis. Quamvis epislolarum qunlitas pro ingeniis eompo-
EPISTOLA XXVIII, nntur, et sappe solemnitati militei, nonnunqnnm af-
ENNOilUS EUPREPI.E. (eclionis testetur indicia : quas aliquando diclat sin-
Quamvis caritatis veslrae paginam solemnibus -^ ceritas : plerumquefucisimili- concinnatio; quaecan-
tantum muniis accepissem obsecutam, nec affeclui, dorem imaginala diligenliae, urbanilale qua tegiiur
nec necessiiudini congruenlem : res tamen poslula- innotescit, dum fabricalis nudata tegminibus intta
vit, me vicariis per styli similitudinem peregrinanle velamen aperiiur. Ego lamen in paginis spectilinn
diligentia respondere colloquiis : ne subtracii ser- puto esse conscicntiac,per quas amicitiam discernere
monis officiumnon vestram inihi iiinoluLseastutiam, absentia vix pracsumit. Clarum est lamcn, quid in
sed nostram revelaret infantiam. Nolo, soror Eupre- illis simplex, quid anifex sermo deferat. Seindit
pia, quidquam de provinciarum malis, vel sicul nubes eloquii mens diclationis inierpres : cito ad iu-
dixisti, hominum immissione causeris. Quocunijiie lellecluin pervenit falcibus suis veiborum calle rese-
abscesseris, quantum res docet, mentem male credu- ralo. Ergo his valde deJlectorofliciis quibus pandiiur
iara non oraittis : vitia nostra regionum mutatione sinceriias, nec occasio sc interserit secura fallendi.
non fugimus. Circa propinquos tibi fuil tale proposi- Gaudeo tamen mihi veilcmsas scribendi, vel.perla-
lores accidere : ul sub hac frequentia meo voto s i-
*
Dtlum] An nullum ? tisfaciam, et pudorcm vestrum onerem, ni i a vobis
69 EPISTOLATUJM LIB. iV. 76
suscepta reddantiir. Salve, domine, Ct in senieutiam A serunt lacrymas submissorum. Sed-hinc alias : cum
meam affectu imperante concede. Vale. perlatorem vHeritis, volum dictaniis agnoscetis. Uti-
EPISTOLA XXXII. nam illo apnd magnitudinem vestram supplicationis
ENNODIUS PASSIVO. eventu alleganda conciliel, quo a me litteras impe-
Si ad exsequendam sufficeret sermo caritatem, si travit. Mulieremreligiosam, pauperem, debono ne-
lotum infantia explanaret affectum; cui magis quam gotio proesumentem se.-mo praefatus insinuat: aesti-
vobis paginarum frequentiam praestaremus? et nisi mate si fragilitati,si ju.-iiliacopirtuit verba subduci:
arctaret meritum pectoris, nulli digiriusmilitaret ser- si convenit me vel officio deesse, vel moribus. Ecce
monis officium. Alii affeclum quem meute nesciunt, ego reverentiam salutis impetidens, quid partibus
ore teslantur, et pingunt illecebrosis epistolarum meis debere.n contestatus sum : vobis quid reman-
momema commerciis, quando ferialis penetralibus serit, atlendile : qnia sicut personam meam pro su-
amor totus in lingua est, nec aliud ad interiora per- pra dictae voluntate petiiio, ita veslram affectus aspi-
ducitur, nisi quanlum in scriptione confertur. At ciet. Vale.
meus erga vos animus, eloquii pressus macie, amici- EPiSTOLA XXXIV.
tiae ubertate conticuit. Metuo enim, ne gratiae termi- ENNODIUS SENARIO.
num pnnat mendica confabulatio : ne idem modus B Niliil est equidem quod non a veri ale in allum
putelur esse sermonis et foederis.Meliusesl plus aesti- ambitioso tollatur eloquio. Sed ego ad diligentiam
mationi per silentium dimittere, quam monstrare, circa vos patinr meam sermonisinfaniiam. Nunquam
dMigenliacdamna per litleras. Ecce rarioris colloquii par fuit liiigua carilati: scmper subjacuit oris offi-
causas asserui, credens apud vos a sinceriiate debita cium bonacconscicntiae.Ob hoc utor securiiale mo-
facundiam posthaberi. Quod superest, salvete , mi nitoris. Non credidi, tanio lempore amplitudinem
domine, et divinis asi beneficiis, procedente vita in tuam mei immemoremsic futnram, ut-eiiam solemni-
longum, coelesiia mandata complete. lnvenit enira bus colloquiis ab?iineres : ut illaequaesolent affectic-
apud vos, cum a cumulo coeperit benignitas, incre- nem imaginata fronie simulare, negarontur inter per-
mentum. Vale. sonas catenis fcedcris obligaias. Haecsi valerem nar-
EPISTOLA XXXIII. rare, polerara sustinere. Ecce iterura scribo, et qure
ENNODIUS FACSTO. verbis asseio, sequenda lestor exemplis. Vos videri-
Proposilo obsequuntur paginae,quibus commenda- tis quale sit postliac desideria bonesta negligere : ego
lio praestatur,affhctis. In bis enim clara est religionis dolori patentiam usu insiitutus adhibeo. Vale.
kiteg-ritas,quae nullo potentioribus fuco blanditaeas-

LIBER QUARTUS.

EPISTOLAPRIMA. C s Marcellianum episcopumdirccta est a fratre vesiro


ENNODIUS * SVMMACHO PAP.«. instructa legatio : sed quid promoveril ipse rescripsit.
Boni imperatoris est probatam in acie militis ani- Quod restat, porreetis saluiationis precor Officiis,ut
roare virtutem; ut fortiiudo laudis pabulis invitaia, quidquid a?grumest medica oratione curetis : et inter
in secundis congressibus dediscat lucis affectum. latentium secreta morborum, qui in generalem necem
ferro spiritali resecetis errorem. Vale.
Cujus robur ducis praeconionon nutritur ? quibus se servatur,
denegeat eliam minus valida tironis membra confli- EPISTOLA II.
ctibus, quando rectoris tcstimonio videt sibi non ENNODIUS ALICONI.
perire quodgesseril? Sola via est qua ad praeliandum Venerabilis Amamius presbyier, dum ad vos pa-
crescat intentio, quolieus bene gesta non delet obli- ginas exigit, rem devotionis meaesui esse fecil im-
vio. Uiinam diviniias veslris mota precibus ' diabo- perii. Felix necessitas, quaevotis praestat obsequium -
licum certamen inlerimat! utinam devotionem meam libera praeeminentisjussio, quaeservitaffectui. Dehet
in pace manifestet! ut cujus studium resiguavil ad- mihi coactor, qund meaepraeslititvoluniati: prospera
versilas, illius concordia coremendet obsequium. Ad est scripti >,quaelestimonium tribuit bis ainori; dum
1 Symmachopapaf)Papae nomen uniRomano pon- r. et alios aliarum civitaium pncsules, non nliter quain
Ufici lanquam proprium et peculiare, primus, ui \i- episcopos vocat. Neque omnes lamen hoc ita exem-
detur, asseruit Ennodius.Nam cumepiscopos omnes plum posiea secuti sunl, quin pennulti diversarum
papas caeteri fere qui ejus sevo proximi fuerunt, ap- genlium, praeserlim exlra italiain, scriptores papac
pellare soleant, ut Sidonius, Faustus, Ruricius; ipse nomen reliquis ilem episcopis iribuerint, usque ad
perpetuo discrimine aulistites reliquarum Ecclesia- tempora Gregorii vn, qui in synodo Romana primus,
rum episcopos vocat, papam solum Romanae sedis ut a Baronio cardina'e observatum est, edixit, ui
pontificem,sive cum illi scribit, ut Symmacho papae, papm nomen unius sit in orbe Christiano.
et domno pap.e, sive cum de illo apud alios agit, ut 8 Diabolicum certamen] Laurentianae factionis
lib. tii episl. 10, lib. vi, epist. 55 et passiml Pari schismaticae, quaeSynimachum variis modis oppu-
posl Ennodium discrimine in ejus vocis usurpatio- gnavil. 3 Mareeliinumepiscopum]Aquilciensem. Ad hunc
nem usus est Cassiodorus : qui cum Bonilacium,
Agapetum et Joannem Romanaesedis pomifices pa- pro Symmach» scrip^erat Laurentius episcopus Me-
pas nominet, Eustorgium et Daiium Mediolanensis, diolancnsis quem ab Enuod.o designari puto.
71 ENNODHEPISCOPI TICINENSIS 72
et novum in jus dfligenliseattcah t, et amici senioris A quaeritur quid in amoifis lance promoveas, sed quale
pecius obligat. Qui dum raagnitudinis tuae fidelis ad praejudicium sesticnanli nomen opponas : cum
praeco cst, prius vos per astipulationem suam feeit apud prudentes frustra sobolem dicimus, nisi exhibet
eligi, quam agnosci. Raro noliiiam praecessit affe- quod vocatur. Nam qni in prote censuram negligit,
ctio : cui contigtt ante placere, quam inspici? Quan- conccptum magis designat sibi plaeere, quam neii-
lum apud me pondus est perlatoris, advertite, ad tum. Facessal in posteris hoc solum nos cogitare
cujus nutum judicia noslra flecluntur : vidimus quera quod libuit. Ele-nimfruclus uteri, nisi-hone-staterc-
didicit: quem laudat amplectimur. Saepe in solido spondeat, plus in tesiimonio lasciviae videtur eve-
consliluta roens propria amico cedit examini. Merito nisse quam giatise. Fas enim est germnnitatis semper
ergo suspicimus, quos probatus extollit. Nunc si fidele consortium etiam partubus anieferri : daiur
ubertatem gratiae ingenii macies explicaret; si ad parlicipem originis sic haberi, ui nec consideratio
fontein fcederisaridi sermonis non lassaretur infantia; sanguinisnegligatur, et descendens a merito taudelur
si epistolaris qualitas quaeetiam copiosis eloquentia exainen. Et ideo nc sinuosis in longum proeedant
fienos imponit, progredi me ad longiora permitteret: verha praeloquiis, et quod re angnstuin esi, crescat
assererem quanla nobilitas tua mihi -debeat, quod ad aff.itu; dono in fraternilatcm luam confero, et juri
•pistolare commercium primus aceessi, et januam B j tuo perpetua liberalitate transfundo mancipium juris
diligentiae reseravi ciave sermonis. Bajulus tamen mei illud, el caetera. Vale.
precor ut pro his quae tribuit redametur. Ecclesiae EPISTOLA V.
causas insinuo : quia quod spei meae impenditur, vo- ENNODIUS FAUSTO.
bis crescit ad meritum. Domine mi, effusissimaesa- Sublimis vir Dalmaiius, aniiriae meae portio non
lutationis munus impendens, quaesout si vobis cordi defraudata, sed solida, cui ad pra-rogalivam sangui-
esl oblationem raeam dc libamine caritalis accipere, nis morum splendor accessit, lioc negitio suo credi-
religionem amicae conscientiaeresereiis alloquio. dit convenire, si ineis apud culmen vestrum jtiv. re1
EPISTOLA III. tur alloquiis. Quod supersedendum ejus cnnscius non
ENNODlUS EULALIO EPISCOPO. putavi, faciens urbanitate quadam personae tribui,
Trinitaii gratias Dco nostro, qui fasce.n qu» de- quod vos novi debere justitiae. In Sieilia enim prae-
primor peceatorum, forlis apud se viri alacritate sus- dicti praedium, bono hactenus jure pdssessum : a
lentat: qui memoriara mei in illo sancto pecloris consortibus perhibetur invasum. Nune ad juvamen
tui lemplo quo gaudet Chrislus-, subtilis fabricator civilitalis impendiiur, quidquid cgo promovero sup-
interserit: ul quod propriae couscrvaiionis nube fus- plicanJo. Ddroinemi, salutationis obsequia plena hu-
cavi, splendida conscienliaesereniiale detergeat. Jam C I militate pcrsolvens, deprecor ut circa memorati no-
novi quia non i.ielficaciter funduntur lamenta pec- bilis viri compendia pddorem, leges, ac reliqua quae
canlium. Hoc mihi principe loco oralio mea , hoc la- per consciemiamvestram subsistunt, reipublicaeor-
crymae coululerunt, ut robusius pro me precator ex- namenia munialis. Vale.
surgeres, ut labaniibus humeris coelesti munii.m EPISTOLA VI.
auxilio dext ram subrogarcs. Verum est quia so!a ENNODIUS AGVPITO.
apud Deum desperatio perdit errantem- Ecce jam Io- Credidi, poslquam magnitudo vestra bonis est im-
lium noslrum, spinae vel tribuli, hordea, trilicum, pensa generalibus, et oiium migravit in gloriam;
vineas pollicentur. Age, electe Dei, pro me humiii postquam Ravemiatibusexcubiis occupati, dum quie-
quod cbepisli; ct partibus luis adeslo, dum precum tem vestram negligiiis, nostram omni solidiiate lir-
in me assiduitate diluis, quod ego collegi uberiale matis; et privatus genius nd rcgni decora transivit;
culparum. Frequentibus eiiam susceptum pasce col- quando novam lucem, de domeslicis abstra*tam sini-
loquiis : ul insulsum pectus, nec ulla virtutum stabi- bus, Palalinus sibi fulgor adjecit; et angustiorem
lilate subnixum, admoniiionis sale confortes. Ad ob- fuisse regni sui pompam rerum dominus cum vos
sequia salutationis revertor, et episiolarem transgres- non habuit, recte metilus est; pro viciniiale regin-
sus lermimim, unum velut garrulus, sed pro neces- ^num, crebris me relevandum esse coilcquiis. Sed
silalibus importunus adjungo, ut me sine cessatione inefficacibus spei mcae luserunt peccata eonsiliis ;
tan.um juves precibus, quantum corifirmas alloquiis. nnllas paginas ad diligentiaetestlmonium mens serena
Vale. transmiltit. Grave est, si amorem non merui: gra-
EPISTOLA IV. vius, si quem exegeraih forle turbavi. Scio .?mefl.
EXEMPLAIt EPISTOL/E QliAMIPSEDICTAVIT. baec congruentibus veritati excusaiionum nubibuu
FRATRI SOROR. esse claudenda. In privatis inveniri muncra litiera.
Quamvis summatim grntiam aliqtii debeant eliam rum : non rece ab occupaiis ista disquiri. Sed norj
mslis in affectione pignoribus, nec illud quod poslc- firmam in affectione conscientiaminler quaevispoij»
i iiiili iribuitur berieficiura, puletur csse deb.lum : th-ra et adversa dislriclam debiia sua gratiae nou ne*
cuin malignus interpres judicium cordis naiuraesuh- gare. Nunc nolo esse prodigus in querelis. Salutaliu»
dit iniperiis, el lollens saporem diligcntiie, sula vi- nis reverentiam solvens, deprecor, ut suggestioneiD
veiidum putet objeclione pariendi: quando plus cre- qiiam apud vos deposuerit praesenlium poililor, ad
ditur lilii vocabulumvalere quain ob,cquium, et iiou voiivum perducaiis effccliim.
75 EPISTOLARUMLIB. IV. 74
EPISTOLAVII. jAvos dedistis. Cujus negotium cum sancta Ecclesia
ENNOD1US * JULIANO V. I. C. P. vestra legitiraa paclione decisum est; sed haeredes
Suscepilitteras gemino splendore radianles : qui- ejus perannos plurimos, dehilos sihi fructus deflent
bus purpura dictatorisvestracjuncta dignationi crevit fuisse subtraclos. Pro qnibus vesiri consciusprecnior
in pretium : gratias omnipotenli Deo restituens, qui accedo : quia cui mos esl pia jugiter facere, jusla
votorum maciembeneficiiubertate transgrediiur : ut non despiciet; et qui Iargilur proprium, nlicna uon
quandoin desideriis, merilorum conscii, sectamur subtrahet. Errat qui Deo proxiinam conscienii>ra
trigustiam, divitis indulgentiaecopias non refrenet. commodis credit invitari: detrimenlum est sanctaa
Credidi satis esse, si me fecerilis amplissima scri- voluntati non exbibere beneficium.Sola putatis lu«
ptione sublimem. Sed vos non hoc lanltim conienli cra, quaevohis de liberalitate nascuntiir; qui divitiaa
praestare, quod hahet mendica postulatio, linguae dum tribuiiis, accipilis. Avaraest dispensatiosanito«
idoneas el laude locupletes paginas dcslinatis : ma- rum, quaenil reservando, universa proprium reducit
gni more fluminis, qui quotiens ah alveis, ut aridita- ad meritum : nulla sunt potiora, quam quae vobis
tem finitimamtemperel, ad obliqua invitatur, opianli eveniiint de largitate compendia. Ergo see.uruscora-
lemem rivulum tolus illabitur, et marcida profundo prehensi superius, hacredibuslaboris promisi vestra
squaloretergn per ebrietatem umiaesalutarisinfundit. B contemplationejacturam : vos pollicitationemmeam
Fortium tamen servans consuetudinempersonarum, benigna dispositione complele : et iilos effectu, ma
inagnitudotua circa exiguitatem meam bcne coepla relevate colloquio.
non deserat: ut in testimonio diligentiae cura pagi- EPISTOLA IX.
nnlis habeatur, et puri amoris astipulationemdeferant ENNODIUS FAUSTO.
blandimentacolloquii.Occasumnesciat caritas, quam Solet epistolaris concinnatio, quando favore rapi-
ante culmina promisistis : tnntum circa me crescat tur, judicia non amare, etcopibsiusfacere benclicium
gratia, quantum vobis invicla sunt Tasligiadignita- dtimattollit immeritos. Ille enim debet ampliusasse-
tum : ne amiciliam quam fovit mediocritas, videaitir renii, qui quod mor bus non exigit, graiia scriptoris
abjurasse potenlia. Nam qui faslum in sublimitaie suffiaganteconsequitur : quia nullis adjuius consciem
casligat, docet se meruisse quod adepttts est. Resi- i\x dolihus, jure ad allegantemreporiat, si quid adi-
gnateper probiiatemconscienliae,felicilatemsubmitti piscitur. Aliud est in eo qui cimmcndatur, lanquam
posse amorls imperiis. Ula liliera procerum colla, nobile germen , iia peiegrinaniia bona verbis inse-
dum formam tnbuitis, subjugate di igentioc. Fas sit rere; aliud innata vtilgare : quemadmodumsi rusti-
de vobis assuesci, ut amplissimus in socieiate reti- cum pecus Tyria conlirmes purpura sponte vesliri;
neat, quem minor acquiret. Ludit de illis casus, qui- G et virus gencrosiim, quod vellus alieno inebrianta
bus ohlivionemsunrum indicet, quos ad celsa perdii- non sorhuii, dicas mra dilfun'dere.Tingunl alii lin-
cit. Apud scientem rerum relegere bona, non est guaemurice, qnaenullusad regalem usurn fucusexhi-
admonitionis necessiias, se I laudis occasio.Novi fa- buit, et discreti maris ignola cochleis lana solam lu-
bricatam ad bona studia ingenii vestri tranquilliia- cem bibit eloqoii : reddilur dignum principalibus
lem : quam ideo speciatim commeinoro, ut osten- indumemis, quidquid in vili munere relatoruin verba
dam, ubi affeclio solida esl honoribus nil licere. Sed coloraverint. Sed ab hujusmodi me urbanitate vires
epis'toIarem transcendi lerminum , dum commenda- paritcr ei vota subdiicuni.Nuila clarioris fuciflamina
tioni meaemultus inhaereo: redeo ad officiapaginalis per me splendore rutilabunt: nemo dictumde aliquo
alloquii, et valere me nuntians, prosperilatis vestrae inveniet, quod in ejus aclibus non agnoscat. Hinc
acltilumsecunda disquiro. pudori meo vel proposito manum porrigo, quod illi
EPISTOLAVHI. praeviumimpendooris officium, qui ad notitiam ve-
ENNODIUS SYMMACHO FAPE. stram rebus bene gestis occurrit. VenantiumV. C.
Usque ad temeritatem tne apostolica dignatione loquor idcirco a me paginaleimpetrasse ohsequium,
promovislis: fiduciaconcessa exstitit mater nudaciae. ut in se oculosvestraemagnitudinisinvitaret; ne eura
Sed qui me humilitalis putat ignarum, obedieniem J) inier curarum moles contingeret ignorari. Sunt 11II
probabit, si jussa consideret. Praesumptioest, si do- suffragiasua, per quaeinler susceptosvestrosmerea-
minorumbeneficiafamuli non sequantur : obsequium tur ascribi. Exhibuit vobis modcstiim, religionem,
aeslimandumputo, quod parilurus impendo. Ecce innocentiam, quibus penetralia serensemenlis comi-
causam scriptionis asserui, quia veritus sum ne post tibus introiret. Exuberant, milii credite, apud eum
imperatam slyli curam lacens praeceptarespuerem. insignia quaefovetis: non laudatoremme continuo in
Huc accessil quod in causa venerabiiis memnriae eo probabitis fuisse, sed teslem. Vos, mi domine,
Marii, dum apud Urbemessem, spein meis precibus perlalori dignationem principe loco tribuite, ne vir
1 Juliano V. I.C. P] Id esl, viro illusiri, comiti
patrimonii. Haecmonogrammaeum Basiliensesnon docel in ejus formula lib. vi idem Cassiodorus, et
intelligereut,Julianoepiscopoinscripserutil. Sed vera Glossic juris nostrae, quae primum ejus dignitatis
leclio, quam reddidi ex Vaticano. Hic enim est Ju- aiiciorem faciuntAnasiasium Aug.Sic enim habent:
liaiiuscomes patriinmiii, ad queiu ex-.tal Theodorici lla-ptaovia\ia' oauexuaro;(SxuiAeuf ICXUTUXTaraj'vitb
rcgis re-cripiu.ii lib. i Variarum, epist. la, eoque pW7d.it>>; 'Avuarufjiov«UTO; yap STTIVOs%evp£>vxul Tijv
cum pinpuram ejus nomina . Quo<l- Ttputrnyopiav
aHtiditEtitioditis, TauTnv,xui Tijvap%iivTOO TOU
xofttTOf irai
nani autem muiiusJui.-titComitivaesacri patrituonii, Tpi^UOVIOU.
PATROL.LXIH. 3
7S ENNODHElPISCOPITICINENSIS TC
bonus novilateturbetur: Iiquidoaderit parlibus suis, A genus inquiro. Vide quid faciant serena diligentiae:
et viiaeopibus pensabit damna verborum. quasi totum mihiex sententia fluxerit, ita simplici
EPISTOLA X. munere placatus, errata concessi. Habes unde pii
ENNODIUS ' TRAS1MUND0 V. I. amoris formara possis assumere, et circa amiciiiam
Non temerilas me ad paginale duxit officium, constanliae exempla mutuari. Me si sequeris, nec
quando ad omnem commnnionem subdilum suum plura te a conjunclione peccata retrahunt, el unum
regiie stirpis gerraen invitat. Esl eniro hacc claritas benefactum sodalis tui culpas absolvet. Me silemii,
dominoriim inserta nai-alibus,ul culmina sua digua- frater, me oblivionis incessis? Uhi eral iste ammus,
tione sublimeut. Vullis quasi aequales traclare famu- quando nec promulgata colloquia meruere respon-
los, ut ab ipsa vobis per amorem conditioiie plus sumjnec ad styli imperandam sollicitudinem prae-
debeant. Unde, piissime domine, obsequium exhi- vius existebas ? ubi fuit inabstinentia tabellarum non
bens cum generalitate solvendum, significo me ad circa omnes in Liguria custodita ? Multisa desiderio
aliquasuggerendaperlatorem praeseniiumdestiuasse: tuo peregrinanlihus, in solaiiodoloris paginasexhi-
vos eiTectudonale supplicem, quia spe fultus preca- bendo, et mibi tacilurnitatem coniinuasti, et illis prx-
lor accessi. buisti conira vota colloquium: quia esl ista humana-
EPISTOLA XI. B rum rerum ratio, ut pro magna cognaiionepar stu-
ENNODIUS LUMINOSO. dium semper exstat. Cujus ordiuis immemor, volui-
Qui amicam conscienliam manifestis pandit indi- sti sociare quaedam imperita cum litteris; putans
ciis, tollit otium, quibus gratiae praestiterit dignita- coire posse in affectumtoto calle disiantia. Quid pro-
tem. Vix enim feriata sint ora ejus, qui consuevit movit suada oratio tua, elucubratis concinnata ser-
audiri : qnia magnum dispendiumpudpris est, ver- monibus, quando bonarum artium nescios appellabat
borum letinere beneficium,utdum linguaeparcimus, amante posthabilo? Sed binc alias; no!o excessuum
honesiatis prodiga frons lahoret. Vos me garrulum rnulliiudinem relegere, qui brevi satisfactione deli-
fecisiis, qui preces meas consueslisadmiliere. Sed ne uitus sum. Nam parcitate in eloquendis illis usus
pracstanda circuraloquar, et epislolaeprolixitate ira- fuerani, nisi nosse vos crederem, de offensis illud
petrnnda suspendam, ad rem redeo, Sublimis vir remanere quod tegiiur, et quod .in vocem erumpit
Laurentius rcdilus sihi dcbitos, quos Romana Eccle- amoveri. Domine mi, precor, ut postliac ad ea quae
sia facta cum auciore ejus est pactione pollicita, a -male 'haberi didicisti, non tanquam emendationis
domno papa asserit sub nescio qua opposiiione dene- contemptor aspires, sed crebro mihi dulces paginas
gari. In quo negotio favorem per me vestrae defei>- dirige, ut crescal dos facundo, dum servat sacra-
sionis implorat: ut.rem quam debetis legibus, vi- C mento concordiae.
deamini exhibere diligentiae,et illud crescat affeclui, EPISTOLA XIII.
quod denegari non licet aequilati. Vos hanc rem ENNODIUS CONSTANTIO V. I.
juxta desideria mea tribuite: ut quantum nominato Servat magniludo tua circa amicos et saeculares
viro commoditalis accesserit, tanium me muneris
conlitear. Salutem ut proprios illud quod sibi jungit adgloriam. Dum enim
accepisse ergo dicens, spero, nos memoria dignos ducilis, vos probaiis. Nam diu
Circamunia litierarum, pec sincerus amor yacatio- iri consolationem
nem accipiat, necfacundia totius orbis celebrata le- damna scripia suscipiens, absentiaevestrae
suspiro. 0 artificem scientiam bonis coelesti-
stiinonio conticescat. bus institiitam ! ne liceat aliquid prolixaesequesira-
EPJSTQLAXII. t'uai de affectu decerpere, praesentantes sacram ima-
ENNODHJS JOANNI. giuem lilteras promulgatis. Novit Deus discussor
Naiura parlqm est, ut cura migret in gaudiura, et sensuum, me culminis veslri recordalione macerari,
mutetur querela praeconiis,quotiens cupita tribuun- et nullum invenire.deoptimi viri peregriuatione sub-
tur. lncertus anirai fui quid sibi vellet sublimi- sidium. Reddo tamen epistolari cura saluiationis ob-
tatistfiae tam lunga cessatio : sed cumpoliri datur ]) sequium, et dignatloni vestrae gratiam referens,
opialp, ipse pro partibus tuis honestum excusationis fratrem quoque liieumJoannem per vos mibi resli-
1 TrasiumndoV. /.] Regi Vandalorum in Afrjca.
tum quia cum ipsius regis nomine scriptum,
Illtisirein virum regem vocat, quia lllustralus titulo herisum,
iu Romanoimperio nullushonorificentior: propterea seribi lltermisqiieab eo condilis appositumsit, quo niodo
hoc nomen tum goleret certius indicare videa-
hunc rcgibns.iribuebaiit. -Manenthodie prisc) moris tur. Id vero est bujusmodi:
ve-ti^ia in diploinatis pontilicum, iu qijibus reges '-i Tranquillo, dccurritefluminisortu. **•
viros illustres appellant. Quin et reges ipsi hunc sibi B3 Hic nymphaa, °
titulnm addebant. Namin antiquis regum nostrorum -z Rnpibus probaflaxraiilisocceilitviminpflebo, H
el cmistilulionihus excelsisub| nuncfasiigiasuryiint,
praeceptis nihil usiialius, quani s- jfiquanturquepolotectis praecelsalavacra. *"
ChiliJebertus, Clotarius, Pippinus, Carolus rex, vir * Sedibusliicina^nisexardentniarinorasigriis, m
illusler. Caelerum Vandalici hujus regis qui Hune- I» Arduasublimpsprdevincunt culniin»thennae. —
rico fratri successit, nomen varie scribitur a diver- g; Muneraqueexiimustantidat luininisauctor. 'J
sis- THRASAUUNDLS diciiurin acrostkhide veteris epi- c- Uniconiinuae prijenoscensprajmiafamas K
2 Nonhic flainma nocebo lumdemdiscite carmen, ^
^rammaiis a l*. Pithasoediti lib. n, quod qiidem eisi O Discilevel quanta vivatsub gurgilelytnpha. ^.
a,n|iquariorumvhio depravalumsubjicere non grava- G Vaulalicum hic renovatclarumde semineuomeu ^
bor, tum ob ejus arti/icium hactenus minime depre- u, Sub cujustttulomeritisstat gratia factis. cn
77 EPISTOLARUMLIB. IV. 78
lulumesse confiteor. Cujus hactenus in obhvionem A EPISTOLAXVI.
mei silentium quid gereret non tacebat: is nunc ve- ENNODIUS AGAPITO.
slromihi reformatus affectu adabjuratam styli curam Jure responsum multiplicihusposcereiur alluqiiiis,
revertit. Rogotamenvos ut maturetis redilum; autsi si non ingratns exstitisse paginas meas iuagniiriliuis
felix mora delinei, dileclionem manifestetis alloquio. tuaesileniiumtestaretur.Clamatenim taciiur ims ve-
EPISTOLAXIV. stra, garrulum displicere ; et novum vindictae-genus,
ut opinor, inquirii, quando se non vidct promovisse
ENNODIUS FAUSTO.
quodsiluit. Agilisepisiolari ahslineuiia,ne nh impe-
Quc sacpe mediocriter gratis impensa sunt, quo- ritis ad vos scripla mittantur. Ademptus tamen est
liens exbibenlur verba conjunciis, quidquid favori effeclus : provideniiaevestraeprofutura tractate: cre-
obsecutumest, sereno mancipetur affeciui. Non de- brior factus sum, in scriplione contemptus. Sed bre-
piciis amorem mentitur ailoquiis, qui perlatori caro vem sermonem decel cohibere eum, qui magna do-
rcddenda dominis seripta committit. In sublimis et luerit. Cullorem vestrum fratremmeum Paufroninni,
magnificiviri Panfronii mei commeudalione, ore fe- epistolaris apud culmen vestrum cura comilatur:
riato mens dictat epistolnm, Nescio enim in quale cui quidqoid gratiae concessum fuerit, me quoque
culiuen merita apud me viri, quem sum praefatus, JJ impensorum vinculis obligabit : cui etiam aliqua de
extollam : in quo linguae macies debitum pecioris vicariaedignitate suggerenda commisi. Vos pelitio-
nequit exprimere. Sedabdicandum esset mihi, etiam nem meam ad effectum perducite; quia adsum par-
si suppeieret, facundiaelenocinium : quia pauper tibus meis quotiens apud emendatissimos hominum
sermo tiherem diligentiam rectius confitelur : ct si cogor subire testimoninm, dum certis exhibeo.
elevamus per effusas pa°inas illos, quos arcana ne- EPISTOLAXVII.
ENNODIUS ' UECORATO.
sciunt,jure tribuenda amantibus in artum tabella
concludiiur.Causani crgo modici sermonis eloculus, Rectecredilur enuntiatrix lingua esse penetralium,
foederalumfrntrem quanquam paucis verbis insinuo: quaelatenlis secreta anima: ad lucera vocat eloquio :
tamen multis obsequiis : ut jutus magnitudine ve- nesciretur amor pectorum, nisi illum proditor indi-
stra, in negotio suo circumslrepentium aliquando caret. Jure vcterum sapieutia epi-iolis usa, quasi
videatur superasse cornmenta. Quod reslat, famu- clavibus.repositum pereasvulgavit aflectum. Tracta
lanleui salutalionem exhibens, me valere significo; est HI testimonium scriptionis mens leslata diligen-
si tamen prospera vestra certis indiciis mihi dispen- tiam : muiari earitatem non licuit, quam desiderans
salio supcrna concedat. pagina intervenieiite promisisset. Huic me ego con-
EPISTOLAXV. n sueiudini vel legi potius mancipavi, asserens lilte-
ENNODlUS FAUSTO. rarum tide, quod de magniiudine lua sensibus nio-
levit. Vossi mecum pari ctira in devinclionem con-
Procliviorad impelrandum via esi, quotiens a re-
: venientes, si lida inlerpres amjcitia se asiimans vo-
ligiosoaliquid exigit abjeclio deprecanlis coactus tuui videtallerius, responsum deferens labella signifi-
enim praesiataffectum, qui miseriis supplicis invi- cei. munera saiulaiionis impartiens, dcliberalio-
latur: non polest afferre obvias manus, cui imperat nem Ego noii
meam lanquam verborum avarus occului.
propesitum afQictos audire. Perlalor prresentium EPISTOLA XVIII.
avito se cespite deflet abjeetum, qui spei suse resi- ENNODIUS FAUSTO.
duum in vestro ponit examine : ne adversarii ejus In asserendis quibus suum non denegat honestas
potentia de lucro et securitate graiuleiur. Vos legum plena suffiagium, mulliplicibus non ulor alloquiis :
sacramenia, vos defensio respieit submissorum. Ego ne prolixus sermo tanquam a negaturo videalur im-
parles meas commeiidatioue munivi. Venerabile petrasse beneficium : solelis enim quse poscenda
ergo nomen augele beneficiis : quia dum justa tri- sunt, precibusanleferre. Ad sublimem et mngnificum
buitis, nec illa quae ad misericordiam perlinent \irum Opilionem, parentes ejus in Africa consislen-
posthabetis. Domiue mi, reverenliam sa'utati acci- lesdirexerunt certamdiligentia inspiranteperson.ini:
piens, ita prccibusraeiseffectum tribue, ul proprium ' qua ad palrium solum remeatite, hoc itiihi muneris
desiderium, dum honeslas asseritur, possit impleri. priefatus iiijiinxit, ul ad magnificum virum * Agnel-
1 Decorato]Major hic natu frater Honoraii, ut di-
ctum est ad epist. 28 lib. u. Nobile par fratrtim ad- Hinc, Spoletane,gemis.;paterishincdamna,viator,
IiicassuinquaBrensquis f rat auxilium.
vocalorum, et ex advocaiis quaestormn. De quorum Kamfessistrilmit rcquiem,miserosiiiielevavit.
uiiiusque laudibusmulta Thcodericus rex lih. v Va- Juslitiaectillor,largus et hospes>rat.
liaruui epist. 5 et 4 Honoraio. Tu, inquil, Uecora- Fasciliusinsignis,generisner.stemmalepejor.
tus ex illo es, ilie Honoratus ex te est. Item de quae- Hiclumenpatrise,hicdecusomne fuit.
stura Decorati: Tali igitur omine Decoratusevaluit: Fasees inl>lligit, quam diximus quacsiurnni. Spole-
evaluit,inqunm,ac sehonoribuspalatinisjudiciu nostra tinortim meminit qtiia in eorura tribunnli cansas
laudatitsimmscuit, digniiatemtumens, quam solemus egerat, ut posi ipsum llonoratus, auctore ibidem
dare prudentibus. Sed qtia sior ctiin ad etiin scrpsit Cassiodoro.
Ennoiliuti,uondum erat. titimili conJitum sepulcro ' Agnellum]Patriciuin, qui in Africa vcrsabatur.
fuisse testalur ejus epitapbitiin, quod imcr Christia- Theodericus rex Fcsio patricio: Jdcirco decernimus
na motiimenta lcgilur his verbis: ut domus palricii Agnellia:l Africam discedentis,qui
Hanc Decoratusopemstibdtictaluce petivil, regnum petensalleriusnosirisest utilitatibusserviiurus,
Conderetexiguoutsua rneinbraloco, sahis tegibuslua tuitionevallelur. Lib. i Var. 15.
* 19 ENNODIIEPISCOPI TICINENSIS 80
lum pro commendalionesuorum a vobis scripla me- A ne petitionemnegalus fruslretur effectus,sic conces-
reatur. Quam rem emendatissimi hominum non ne- sum meriiis vestris loctimper longatemporuminter-
valla teneatis.
gabitis, non contenli benignilatem vestram solos in
Italia positosagnovisse. Nunc obsequia mea litteris EPISTOLA XXII.
ENKODIUS SYMMACU0 PAP.E.
reddens, causam scriptionis verborum compendiis
indicavi. Vos dicenti pauca praeslate praccipua. Quamvis sublimi viro Laurentio assistat pro pi-
gnorum commeudalioneprobitas sua, et patris pru-
EPISTOLAXIX. denlia causas sobolisexsequatur : allamen sollicitu-
ENNODIUS APOLLINARI. dine geniiali ad ampliora procedit, et vix credit pro
Producendo circa amantem vestri silenlia ad ab- filiis sufficere quod meretur. Adjulricemin astipula-
sentiam corporalemanimumtransmisislis : retinendo tione germinis paginamquaerit : et trepidante dili-
ardorem nititur cura universitate par-
paginas, in immensumcrevit, quae bactenus divisio genlia pairumsi
nil \alcbal. Res eo rediil per abstinentiam tabella- liri.*Cogitate viro optimo negari effecius potuit, et
pia et justa poscenti. Tribuat divinitas effectum pre-
rum, ut veteris aeviprovidentia conferat nil amori. el
Ranccssit caritas, quam verborum avarus despicit cibusejus, huncbeatitudinisvesirae nominatiscon-
venlilare : sine cultura est diligeutia in usum non g ciliare dignetur affecium, ut erigat parvulos implo-
rata coronae vestrae miseratio : quatenus anxii circa
reducta per paginas : slyli frequenlia vivaci pabulo
insilam pectoribus nulrit aiiiiuiiam. Facilius, fratcr, ipsos geniloris voia superentur. Domine mi , spero
ut promissa diidum beniguitas in ea parte lestimo-
fueral desideriis meis te nullo tempore cupita tri- nium
ferat, sicomprehensis supcrius geminatam im-
buisse, quam saepe indulfa sublrahere : quia corda
me prccatur, iutelligat.
nesciunl, quaecibis dulcibus pastor artifex irrilasli. pendi gratiam, qui per
EPISTOLA XXIII.
Aliquanto enim tempore continuando scriptiunem, ENNODIUS
immeniorem me sequestrationis effeceras, dum effi- DOMINATORI.
venerabilem inserebas : at Oportuerat quidem desideria vestra, quae tratris
giem placido alloquio
nune.comraeantiumvacuas manus nudus inquisilor Agnelli patefecitallegatio, ut tabella reseraret, etad
meo alieuas elicienda colloquia formam sermo pracviusexhibe-
inspicio. Ego lamen nolo errore culpas ret : quia potuit libi restitui quod debebis : nec ullo
asserere, ut quod laclum doIeo,admisisse convincar. .me colore
defeiiderem, le loquente, a paginis ahsti-
Accipeergo, emendatissimehoininum, desideriorum nendo. ln luo
solalia, per ccelcstem gratinm absenlibus ailribuia, jure fuil, Iinguaenoslraeferias exerci-
el perlatores, si mei estis inemores, sublevate ; ut tio commutare, et rubigincm rusticantis eloquii fa-
nesciant peregrinaiionis incommoda,duni nominatis '~\ brilibusstudiis ambvere : quia sicut damnum caritalis
re- est primumcupienli non dedicare serraonem: ita pro-
patriam commendatio amica contulerit. Quibus
nuntio me vesiraevaletudinissublevate. mulgataescripiioni silentium reddere, nec amicitiae
ineantibus, suadet memoria nec pudoris. Nunctamen accessit ad
EPISTOLA XX.
geniummeum, quod paginas imperasli; et si subtra-
ENNODIUS JULIANO V. I. liitur testimonio, quod nunquam in amore vires in-
Exercetur diligentirebonum scriptione muiiipbci: terrogo. Facessat ab ingeniis liberalibus, ul credas
linguae enim indicio animorum secreta panduntur. fascemes»e iniolerabilem,quem amicus imponil. Tu
Assiduiscurnm impendit elnquiis, qui otium amore lantum exacia compleciere, et censuram castigans
commutat. Haecsunt officia, per qu i: taciiu- innote- raucida judicantium depone fastidia. Absit a te eum
scjt affcctus. Fauuliaiis perlator, nisi reddendas cul- non fovere qui paruit. In spem altioris meriti trahi-
niini vestro paginasaccepisset, me oblitum reveren- tur, etiamsi veniat a moneta triviali, qui libi impo-
tiae veslraetestaretur. Nescioeniin cariatis esse ne- silum oris mancipavit obsequium.Ergo vale, mi do-
gligens, nec partam labore gratiam quieti serviens mine, quia nolo lieri prolixa, quaenon sunt ad per-
effugare.Muliadebeo verba ftttderi: sed ad brevila- pendiculum fabricata coilnquia. Tu messem gratinc
tcm cogit epislola. Vale, mi domine, honorem salu- ]) juxta fiduciamraeam, tanquam uher solum reslitue :
tati accipiens, et circa mc adultam serva dignatio- quia in tuo posthac erit arbitrio, si crebro cpisiolas
nem. Sic bono in medium ascitus reipublicae,de fe- meas accipere volueris, his me muniis invitare.
licitatis luaediulurniiate grntuleris. EPISTOLA XXIV.
ENNODIUS FAUSTO.
EPISTOLAXXI.
ENNO-OIUS CONSTANTIO EPISCOPO. jEger animussicut sileulia non patiiur, ila proccs-
sum narrationis abjurat : contestationi muerorisnec
Vigilius subdiaconusvester experiri voluit quanta tnciturnilas, nec colloquiaprolixacon->eniunt:arcta-
mihi a vobis caritas redderetur; ct ad occasionem turpagina, cui vix inter gemitus verha tribiiuntur.
profecttis sui conjunctionemnoslram conatus addu- Sed quid assero lingiiaeferias plus loquendo, et coa-
cere, statura inter nos amicitiae,dura augelur hono- ctam necessariis epistolam terminisgarrulilaie
polli-
ribus, vultmctiri: quaienus ad ipsura fruclus redeat, ceor? Deum quaeso, trt anxietati meae de manifesio
quem ex diligentiaemesse condidimus. Hunc si me- prosperitatis vestrse succurrat indicio. llle admitiat
reor, ad diactnii sacramenta perducite : ut digniias lacrymas meas, cui clausa ora fabulantur : cui ad
praefaliad spem mihi proficiat majora poseendi. Sed plenara legationemsufficitex compunctionedefluens
81 EPISTOLARUMLIR. IV. 82
imber oculorum. Ego labefactatam non solum quie-1A principis defluat, quod in vobis -aetermisimber infu-
tem meam, sed et salutem, inimicorum valetudine et derit. Ecce quae debni vota rudimentis, licet coactis
rumorum procellis agnosco. Potens est diviniias im- in artum sermoiiibus, enarravi. Vos nitmientoie pro-
mensaetempestatis incerta bono serenitaiis amovere. missi amoris et foederis,ni sine mtiiati>nisdispiMidio
Vos, si de Deo mereor, salvele : et amanli in vobis debitum milii qunestiiradissnlvat. Tenete eirca mo
conscientiam, non Ravennates excubias, tabellarum 4animumdecessoris:|dignitaiis vesiraepollieilatio n->n
promulgationeconsulite. frangatur variaia personis. Domini mei, salvete pio
EPISTOLA XXV. desiderio supplicis,el in magnn beneficiorumpromul-
ESN0DUS * BASSO. gatione suscipite parca colloquia. Talis enim estusus
Si velus diligenliaquaea pareniibus meis erga am- felicium et natura meliorum, ut linguaccopias rebus
plitudinem tuam fructus uberes degralioe tnesse con- et praestitisanteeelhnt.
dehal, circa personnm meam pro fidei memoriaser- EPISTOLA XXVII.
vareiur, monslrarel frequentia litlerarum, et inse- ENNODIUS <-ENARIO
pultam caritntem testis peetoris sermo recluderet. At Feslinatio perlatots ii arlum c>eg:l enis >1;>>;I ,
nuncoblitummei le senlio; iiecaliquam meliorissae- doleniem inagni fecil pauca dictare. Apud eum ;n-
culi retinere concordiam; quando nulla quae snllici- JJ ] men isia iion grnvant, qui iiner scrmonum aiigustias
tudinem luam resignet, scripta diriguntur. Sed ego interpres cst seiistmui. S >per lanhtiio enim donni
desiderii impalientiam ad verba converti : qui scio Fausti et opiiiionum varietate discrucior. Vos post
tunc novellam amicitiam habere dulcedinem, si an- Deum anxietati meaeceleri rescriplione snccurritc :
nosa servetur; el illud esse in affectione purius,quod quia deterius esl incerla macerari spe, quam mani-
nostri examinavere majores : sciens quia'* si Camil- fcstain despernlionem indicio nmantis ngnoscere.
lum menle relines, Ennodium non omittes. Qua de Vnlete, mi domini, el ndvertentes quid cupiam, vo-
re salutationis munera epirtolari cura persilvens, liva vel necessaria p>omu!gateclloquia,
precor ut bajulum praesentium, clericum mcum, EPISTOLA XXVIII.
ENNODIUS AGAPITO.
quem ad Gallias et suae ulilitatis et meae ju>sionis
causa perduxit, susceplum habere digneris. Quo re- Si mihi ex semeniia dies fluerent, non negotiosis
meanle prospera vestra scriplione signate: ut si quid operam paginis potius quam obsei|iientihus exhibe-
in amore damni fecit oblivio, epistolaris solliciludo rem; nec munus caritatisad oflicia peregrina irans-
resiiiuai. ducerein. Sed coacius rem diligentiac necessariis
EPISTOLAXXVI. commutnvi. Suhlimis enim et mngn ficus vir pro
ENNODIUS 3 EUGENETI V. I. dolosis inimicorum laborat insidiis : qui per me aequi-
Faustum coeloomen adveniens auspicia veslra cor- " tatisvesirx implorat patrociiiium; ne prava concin-
roboret, et lirocinia canae dignitalis suis muniaut naiio opinionem ejus permitiatnr inces^ere, et fabri-
divina consiliis.Per vos supemus favor regat domi- caii rumoris ferat forte compcndium. Domine mi,
nuin libertatis : ut ex pectoris vestri fonle ad aures saluiationem largissimam dicens deprecor, ul ille qui
1 Basso] Gallo V. C. Sic enim appellavil epist. 20, est lib. l Variar. , episi. 12 et 13, in qnibiis Euge-
lib. i, cui cuin Ennodii parentibus veius fuerat ne- netis doclriiia cum eloquentia singulari prn-conioce-
cessiiudo. lehratur. Ilemque ab Ennodio ibidem. Eteuim prin-
' Si Camilliimmente
retines]Qui patrem amasii, fi- cipes fori: Romani inler advocains fueral Olyhrius et
Iium nnn spernes. Ennodii ergo pater Camillus. Jam Eugenes untle Athnlaiicus apttd liassimloiiini lib.
Ennodii parentes Gallos fuisse scimus e prnvincia VII, episi. 19 de Felicis ad quaesturam promotione
Narbonensi.laremquein ea habuisselotam ejus ferme scribens ad Senatum : Advocaiionis,inquit, laudem
cognaiioneiiKQuibus sane argumentis, ac duorum inter primarios eloquentimfrequenler meruit invenire.
simul Ennodii pracnominumconjectura ducor, ut Is contra magnunt Olybriumstetit, is palmarum Eu-
augurer Camillum ejus pairem illum ipsum fuisse, genetis tngum ubertate suffecit; et illis par fuit quos
quem Sidonius carmme ad Felicem, suuuinini ipsius singulares Roma cognovit. Porro Eugeneli pro Eu-
patruelium vocat. Felix fiquiilem lilius fuil Magni: geni mutnta declinaiione eo genere meiaplnsmi di-
paier Camilli, ejusdem Magni frater. Sidonius idem cium est, quo Eutycheiem, Di>>genetem, Eusebelem,
in descriptione convivii Arelatensis lib. i, epist 11 : j) Niciatem. pro Eulychem, Diogenem, Euscbcm, Ni-
Reeumbenlepostse, post Magnum scilicet exconsule, ciam apud inferioris aevisrriptores noiinunquamof-
Caihillofilw frairis, qui duabundignitalibuset ipse de- fendimus, et in anliquis inscripiiombus sxpissime,
cursis pariter ornaverat proconsutatumpatris, palrui ut in hac Romana:
consulatum. Quare Felix et Camillus fratres eraut D. M. S.
palrueles, fratribus prognaii. Camilli autem, ut con- T I. C L A U D I
jicio, filius Eunodius noster, qui Magni Felicis prae- EUGENETIS
nomina a propatru» ejusque Ulio derivarit. Verum VIX. AN. XI. D. IX.
baec nosira tantum est divinatio. TI. CLAUDIUS
3 Eugeneti V. Quaestori
1.] palatii Theoderici regis. ANICETUS
Hanc enim illi dignitatem gratulatur : quam etinm PATER. FEC.
exprcssil carmine 2, quod de. Eugenete ipso scriptum
est: 'kiiknpoir ui$n, TI fie vantovnpnu-u; atfva;
Voxjusli quaestor,legumsubstantia,nobis Ti tjitevSsi;; 0-3troi 7t«VTE(; *.
otpet\6p.eQu
Ceu Phtxbusmittet carniiua,pieclra,lyram. * Animum
Fuit eiiam postea magister olGciorum, ut videre quacstorem vidimus decessoris]Fausli, opinor: quem supra
lib. n, epist. 25..
* Hocest ad litteram:
Inexplete quaremeju- mur, aut forte potius cumpuncto interroganli,nonlibi
nioremrupuisiisubito?Quidfestinas?infeme.
Hontibi omxtesdebe- omnesdebemur?EDIT.
85 ENNODIIEPISCOPI TICINENSIS 84
in vobis nolus est vigor assurgat, et quod a patribus jA pudeat. Nefas est enim credcntem ad obliqua provo-
vestris poscitur mei serinonis obsequio, ad impelra- care, et quem affectuobligaslis, per incerta deducere.
tionem cong.tam perducatur. Vale.
EPISTOLA XXIX. EPISTOLA XXXII.
1 ENNODIUS PAPiE. ENNODIUS EUGENETI.
*
Coelestisuliliiatem sequncinmcura disponil. Inau- Non aestimorem obsequii frequentia posse rances-
Spicaia bene de Deomeienlibtis dona tribiiuntur. In- sere : nec culluramdiligentiae vitio garrulitatis ascri-
gerit superna dispensatio eiiam quod supplicare hu- bi. Suppetat forte de abstinentia tabellarum excusa-
manitas non praeSumit.Agnoverunt adversarii sedis tio illis, qui publicae uiililatis muniis occupantur :
yesirae, quo propugnanle vincautur : quod proxime veniam non meretur, si a scriptionisassiduitaie lem-
de Aquijeiensi redemplor noster porsona reseravit. peret absolulus. Liquido confiietur amoris negligen-
Et ideo inter excellentia rauncrum divinorum peto, liam, qiii cum possit, epislolas in quibus esl affectio-
ut mei corona vestra meminisse non abnuat. Invitat nis pabulum, non ministrat: error oliosi est, si bene
enim ad faraulandum plurimos, qui quamvis longe comperta mens per lingu.e ferias desideratis atienue-
positum diligit obsequenlem. Vale. lur impasla colloquiis. Sed sicut nos rcligioncm gra-
EPISTOLA XXX. B
; tise fovere convenit, curis saeculatibusnil debentes :
ENNODIUS EUGENETI V. I. ita nisi magniludo vestra parlibus suis adfuerit pro-
Postquam prima spei roeseeffecium dedere collo- mulgatione responsi, damnatis probe facla reticendo:
quia, ad iisum sermonis ora diu feriata laxavi. Ani- quia si tollanlur virtutibus praemia, quem laborasse
maiur enim successibus, etiam cui per conscientiam non pudeat? Ecce quanlum, sesiimo, brevi ei cutus
non suppetit Latiaris erudiiio. Cessantibus sludiis utrorumque proposilum; animo meo male essc con-
saepe fncundum gaudia reddiderunt: moerorisnubila fiteor, quod remeante Monianario, cum dedissem pa-
hilarifas depellit, mox rutilantia per sudum verba ginas, iioii recepi : quud debitum posco lege restitui,
discurruut. Iiauue aut perfectos nos laetitiamonstrat, pudore geminari. Nunc vale, mi domine, et vestram
aut infarites facil adversitas. Haec, mi domine, vohis quaerens, propriam nuntians snspiiatem , Deum pre-
eliam astipulantibus confirmantur. Ergo tempus pro- cor, ul si mei memor est, prospera veslra muliipli-
speritatis amplexus, reddo debendaesalutatioriis af- cet.
feclum; sperans ut circa me nobilis promissio quae a EPISTOLA XXXIII.
plenitudine graiiae sompsit exordium, quasi incre- ENNODIUS SENAKI0.
nientis egena geoiinetur. Vale. Si amorpudori acquiesceret, si carilaiis impaiien-
EPISTOLA XXXI. C tia verecundiaelege tenerelur, a paginalibus ofliciis
ENNODIUS AVITO. temperarem, et siteniii formam vestri imitator assu-
Licet multam nobis per lilteras magnitudinis ture merem : non imprmvidus aesiimator conjiciens, itla
occasionem gaudii elementi pepereruut, cum ad hi- quibus rcmuneraiio a \obissubirahitur, non amnri:
laritatis obsequium index funeris sermo militasset, nec suaderi facilius fabellarnm abstinenliam , quam
non tamenpar lacrymis jncunditascontigit, necmoe- tacendo : * viros comilalensis exercitii per lingiiaa
roris turbiditm ex toto colloquii serena depulerunt. feri.is elamare, quid respuanl. Sed non ita est ma-
Relinet afflictionem mens de lariti ' deees-ione pon- gniiudo tua lineis quadrata fabrilibus , ut quolibet
tificis, etinm post desiderala colloquia ; ab hoc, quia lecla velamine amaniis ocnlos possit effugere : quia
natura rerum est, ut i|urelibei laetitia vel modki an- sine obstaculo veslium penelralia respicit mens arai-
goris collatione superetur. Sed qiiid nova commemo- ci. Nemo aestimet, quod lateniis interna consilii apnd
ratione facimu-, qurc aninunn clandestina hacienus caros aulicis excocta fornacibus celet urbanitas. Sed
jactatione domueruni? Volis vestris cum Dei adjuto- credo, querelis meis illud ordinis vestri aptum exeo-
rio comitem me promiito : dummodo satva domni Sationibus genus opponas : Non recte ab occupatis
p»pae nostri iricnlumi ate, tiilcui vos elegisse cogno- otiosorum munia postn'ari; Vixad haecofficia posse
scam, quem etim cui animae cura est, laudatc non v descendere obsequiis principalibus adhaerentes. Au-
1 Ennodius papm]Symmacho : quem papaenomine Comilatenses, sicut Palatini, generaliler interdnm
pefpeuio' sirtnificat : omues stquidem. epistolas aot vocantur omiiesqui in sacro patatio miliiant in.prin-
pene omnes illo stiperstiie scripsit. cipis comitaiu. Quo sensti comiiatensis jnre diciiur
. •* Inauspicaia] N ya signilir.atione inauspicatum Senarius, quem' iri regis ohseqtiio- inter exeeptores
meKorem i i partem po-uil pro improviso et inspe- meruisse ostensum est adepisi. 11-,lib. m. Inierdnm
rato liono, quod craeier snem et exspectationem eve- Palalirii peeuliaritcr appellati, qui in officio erant
niat. >ic lib. l, epst. 5 :'Inauspicaiis successibusilli uiriusque comitis largi-tionnm.Quorum exnumero,
proveclunmincremenlavenlura sunt. quemcmpissevi- ut antiquasjuris glossaedocent. qui in palatio su!>si-
demus a fascibus. !iem lib.- ix ad Caesarium episco- stebant, comilaterises nominabanlur; qui in |ir»vin-
piim : Vv.deparenlibus meis inauspicata sublimitas? cias djrigebantur, mittendarii. Sic enim(iistiiiguu:!i:
et aliis quoque locis : cum inauspieaium contra id Uu\artvo; o Ttulunavb; iitnpirn;- tlaXarTvoi yi.p XO<MM
djci soleiit, qnod sinislrum et infausium , ul Plinio ovo'ft-aTt sxaAo-uvTO
-TrK-JTEf o! evroi; xara TOizalariov
lib. XXVIII, cap. 2. QriauvpoZ; xtmjpsrovvri; ru%e£>raf a/\V o\ p.ivast ™
,. * Decesione poniificit] Anuileiensis. Ibienimver- • irut-uria -jpotjedpivovre;, iliyovro xouiruritrtot. xoiit-
sahatur AVituslih. v, episi.20. varov yap 0 TOlrofsv <pSta-yeto fiuailsv;' o? 5e tt; ri.;
4 Viroscomitatensis •
exercilii] Quod munus comita-. eTtupyia; ixep.Ttiip.svoi, (UT«v5aptotMtTtoyap TO'A.7TQ-
(ense dicitur leg. 58 cod. Theod. de Decurionibus, au\}m,.
85 EPISTOLARUMLIB. V. 86
divi quidem saepetalia : sedconfiteor, non recepi: .'Afronspicta
\ proposito: nos ad banc fabricam nulla
quia frequentes uecessilales desideria trnnscendunt, l, praecedemium studiorum lima compbsuit : niidam
et sine inieimissione timor cedit affectui. Voluntas is scimus ad conjunctionem aJTerreconcordiam : urba-
in culpa est, quae concinnaia excusatione defenditur.r. nilatem inter caros nt venena respuimus. Ergo, mi
Ecce, mi domine, quara magna doleam, cum officio o domine, salutationem accipiens, amaniem tui in bac
salutationis asserui; perlalorem utrique carum, proo potius parte seclare, et ut culiurain fidei per frequen-
fide sua et nobilitate commendans,' ut beneficiocul- I- tiam sermonis impendas, et-ex secreto pectoris infu-
roinis veslri inimicorum insoleniia tcchnis suis op- i- cata exspectanii verba concedas. Vale.
pressa subjaceat. Vale. EPISTOLA XXXV.
EPISTOLAXXXIV. ENSODIUS ' APRONIANO.
ENNODUJS ' HOIIMISD/E. In usu est viris morum claritale fulgenlibus religio-
Postquam votiva mihi necessilas veslra beneficio o nem amiciliaeper culturam nuirire colloquii: ut dum
proximiiatis desiderii coepit spondere effecium, ani- i- graiiae germina fotu confabulationis animaritur, ad
mo ad longiora transiistis; et cum Liguriam pene le messem conjunctio foederataperveniat. Per haecenim
muiu coiilingitis, linguam feriis depmastis. Miiius is munia voluit senior providentia absentiae nil licere.
licuit absentiaedtimsanctiiatem vesiram prolixa via-- B j Merito de vobis emeudatissiirius liominum domnus
rum inlervalla lenuerunt : pcnsabat eonfab.ilatiodis- s- Fauslus praedicat siugulare testimonium. Sine nube
pendia visionis, et in remediis provisa diligeniiaclil- dalur agnnsci, nihil de eo dubitandum, quem proba-
terarum commercia pr.t slahantur : per quac officia a tus altoIlit.Sed nunc ad epistolaeanguslias me redu-
imcr habilatione discretos nil peribat afiVctui.Sed, I, cens, secretis debitam laudem claudo penetralihus,
credo, eligit-s amicis difliciliora iribuere : nnn pu-l- ne quod apud externos faciendum esl, apud vos im-
tanies beneficium, si pascar in lanla vicinitate collo-
>- portiinitateranccscat. Vale, ini domine, salutationem
quiis. At ergo casum meum versa aestimalionesus- s- obsequentissimam accipiens : Deum precor, ut pro-
piro, ne beaiitudo tua retulerit ad judicium, quod ex-(- spera veslra in longum producens, mihi quoque se-
bibuit blandimentis; dum quod praecessit, ascribit iit cundis armicorum successibus spondeat auctionem.
tempor , 11011 amori. Facessal a noslro in amicitiisis Vale.
1 Hormisda] Diacono.Lib. vm, epist. 33.
' Aproniano]V. I. comiti rei privatr». Cassiodorus privatarum. Sed nondum, opmor, hoc honore funge-
is batur.
lib. viii, epist. ultima : Apronianbviro illustri contili
itiG

LIBER QUINTUS.
EPISTOLA PRIMA. me.diocrem, ne praecelsi esset suspecla praedicatio.
ENNODIUS ' LIBERIO PATRICIO. Clarissimorum lestimonia tit vires aceipiant, culmina
Dum pro venerandae religione conscientire verba casliganiur. Felix sacerdotium, cui facem praeiulit
dirigitis in Aqnileiensiselectionepontificis, etdivinis plenn mens luminis. Reala conversatiq, quaeidcirco
iniiiaia lingua cullihus miliiat consecrando, in ignoii in discussionemdeducta est, ut tanto viro aslipulante
nos diligenlia sermonum vincula tcnuerunt: qliia ni- superaret: quaenon didicis-et saporem victoriac,nisi
hil superat judiciis, quotiens aliquid probatus exiule- subjacuisset incertis. Semper innocentibns gloriam
rit. Quid enim sententiae sequacium derelinquat, adversa pepererunt: providet defensores foriis-imos
quando justitiae ohsequitur, cujus iii examen defirii- mediocris impugnatio. Sed quid episiolae.termjnos
tio non vocatur? Agilis hono couscienliaeqund vesiro loquacitale produxi, coactas Iege paginns.in humana
vix negaretor imperio. Exhibuit' inter arbitrosMnr- concitinatione transgressus? Jnngo et ego, amplissi-
cellini vetierabilis collegam maximus hotnimim, hu- mi, parlibus vestris pro modulo exiguiinijs propriae,
militate suMimior: et ne potestaii favor per obli- ccelo vobis obsequenle, cnnscnsum tetquod mirabile
quos ascrihereiur interpreles, quod de proprio de- _ inter homines habetur, consideratione vestri atiraltor
cerpsit genio, laudaii junxil ad pretium. Egislis ad amorem. lnspirata mihi per alterum placet af-
' Liberio palricio]In synodo Arausicnna II omnibus auctoresnobisGassiodorus lib. n Vnriar. 11 etlS; lib.
snis nommibussubscribit: PICTRUS MAIICELLCS FELIX viu, episi. 6, etlib. xi.epi-.t. 1. Procopius idem lih. i
LIBER>US V. C. ETINL.PH^FECTUS PR^TORIO GALLIA- et tn de BelloGothico : et Ennodiiis ipse.lih. ix, cpist.
RUMATQIIE PATRICIDS CONSENTIENS SUBSCRIPSI. Nlllil 23 et 20, ubi plura de Liberio. Hanc porro epistilam
hahuil aetas ilia Liberii nomine illu-tiius. Primnm tanquarri Symmachi nomine scri.iam ab Ennodio
eftim pro Odoacre adversus Theodericum fideliler iuter Symmachi episiolas collocarunt.
stetil : p>istillo devicio sub Theoderico, quandiu is * Inter arbitros Marcellini] lionoratos videlicet,
regnavil, summis togaemiiitiaequehonoribus perfun- qiinrum arbitrium in antiquis episcoporum electioni-
ctus, mnlta in Italia el Gallia praeclnra cum laude btis ac (estimonium exquirebatur. Lco episcopis pro-
gessit: itemque snb Athalarico. Theodaii etiam re- vinciaeViennensis epistola 89 : Exspectarenlur cerit
gis h-gatusad Justiuianum imperat. delcclus: n Jusli- vota ciuiiim,testimdniapopulorum : quaerereturhono-
niano demnue i|>so miliiaribtis copi s adrersus Go- ratorum arbitrium, eleclio clericorum, qum m jsacer-
thosin Italia etSicilia pracpositus,av/ip,ut Procopius. dotum solent ordinationibus ab iis qui norunt Pairuin
XoyouTSTOU regulas cuslodiri.
le.-lalur, xut.o;re xai uyaQo;8iu<fzpovrt>>:,
ifhiM; iTttuthi-Qui,i\v~t.aru[iuo;. Quorutu Oimiigill
87 ENNODIi EPISCOPI TICINENSIS 88
fectio; dum manet caritas imis inserla visceribus A j EPISTOLA III.
ENNODIIJS 4 OPtLIONI
peregrinante personn. Comilera se tamen coelestis V. I.
graiia desideriis jungat : et dum cupiiis dalur cffe- Debeo equidem prioribus responsa colloquiis, et
cius, aut inveniat bonum pontificalus, aut faciai. in obsequio propositi vel pudoris, nisi pagina rusti-
(" Valete, niidomine, etamantem vestri crebris rele- canle displiceam, accepta geminare; ne potioris di*
vnte colloquiis : ut si non exigat negoliosas-frequen- gnatio ad pcenitentiam redeat de abjurat one fasti-
lin paginas, praestenlur affeciui.) dii. Nostro enim vilio in culmine constiluti supercilii
EPISTOLA II. memoriam non amittunt, si illnd male genus sectari
ENNODIUS * HARCrANO. et humiles suspicentur. Cura enim eminentissimos
Dum inter spem et metum anitnus meus de te an- atlollat casligaiio sua,et honorura plenitudo saccula-
xio jaciarctiir incerto, solida profectus tui indicia rium hoc solo anificiu pntiaiur augmenta, conside-
colloquii melle reserasti : quia domesticam origini randum est qtiid abjectis detrimenti pariat status
luit- facundiam lidelis doclrinae hacresinsequeris. Non angustia non metili. Ergo sufficiat magnitudini ve-
degenerat, ut video, vena liiiguarum; et peritiae suc- sirae quod po*idnplicem scripiionem sentio quid per
cessio illo qtio patrimonia jure discurrii. Putabam silentium erroris incurrerim. Sed timui, conliteor,
scientiaedo-es rem tantum ingeniorura esse, non fa- B ' ne ad vitium me duceret fuga eulparutn; el sermo
miliae, nec duci per stemmata quod labor conti- deputatus ad gratiam, dum nulla periiiaeIima comc-
nuus el indefessus sudor adipiscitur. Sed, quantum reiur, inveniret offensam. Refugi horrorem, qui
apparet, ordines suosservat eloquenlia, et oris pom- ignaris de parendi occasione generaiur. Ecce asserui
pa quae exundavit in veieribus, migrat ad posteros : habuisse me et animam deposiium confileniis, el bene
concordat scienliaecursus et flumintim : per con-ue- deviribus conseii in restitutione verecundiam. Res-
tos alveos et dicendi unda praclabitur. Venit ad te tat autem, emendatissimi hominnm , et iilud placere
cum ceosu patris eruditio; et bono sobolis Asterium vobis allegationis mere inspectione cognoscam, qimd
sepulcra restituunl. Invidi, faleor, hactcnus annis hacienus accepta non reddidi. Fida enim index esl
scnioribus. Et aetatemcui ille concessus fuerat su- possibililatis nosirae consideratio; el sicut in omni-
spiravi. Reneficiorumcoelestiumnegligensaestimator, bus praecipna,ita fama mnniens circa linguaemaciem
quando potui desperare de logacfructibus, radicis cuslodita, quasi crescit eloquentium dos pudore : fa-
manente substantia? Sed superna dispensalio, ut det cile prudentiae nomen adipisciiur, cum per ipsum
geuiurn beneficiis, improvisura facit esse quod tri- conticescat infanlia. Causaetamen quam injunxistis,
buit: et dum voia iransgreditur, potemiam suam li- jacturam fromis exhibeo, et dum imperaia exsequor,
'
beraliiale manifestat. Non est bonis partubus in(e- G opinionem ad incerta transmitto. Agnellus de casis
cunda Liguria : nutrit foro germina, quae libenter per varias pr<missionum mihi iiludit effigies, volens
amplectalur el curia. Nota proximilate sociantnr • a nobis summam pretii designari. Sed niali hominis
causidicus et senaior : his qui bene toga usi fuerint, ardorem insatiabilem esse didieistis, qui nisi con-
reseralis susceptura sinibus palmala blanditur. Vale, temptu pecunise non sanetur. Domine mi, saluto et
dulcissime, et ad lisec decora multus incumbe : to- rogo ut religio circa rae pii amoris servetur et foe-
tum le studia houesta suscipiant: festina, ul ad mes- dens' EPISTOLA IV.
sem palriam venias, linguam lectionis sarculo, mores ENNODIUS ' BELISEiE.
honortim imitatione purgando. Diu quaesitus desideriis meis evenit effectus : ut
* Valete] Omissis qtiaesequuntur. codices Symma-
gessit anno 524 cujusque nnmen concilio Carpento-
chiani epi-lolim ita concludunt : Dala xvui calend. ralensi praefixumest, quod eo anno celebratum con-
Novembr. die, indictiune vm, hoc est anno, ut dixi, stat. Qnod enim perperam ibi a sciolo quodain anti-
CDXCIX. Ex quo palei epi-tolas Ennodii ordinem sunm qimrio Opilioni consuli adjectus eSt collega Vincoina-
nnn letinere. Alioquinhaequaede Marcellini eleclione lus, quia Opilionem altcrum quem enmdem credebat,
aguni, superioriiius prscpoui deberent.
8 Marciano]
cuiu Vincomaloconsulem anno 463 fuisse memine-
Asteni lilio. rat; id mirum videri minime debet : cum pari auda-
• CautiiticusAdvocato, I
rj
et senator] Ad etiriam et senatum adi- cia in epistola flormisdaepapaead Possessorem, quae
lus per honores patebat : ad hnnores auleiu gradus Ruslici consulis, cui coljega fuit Vilalianus anno 520
er-ii advocaiio. Uude Valentiniaiiusno->ellade po-iu- subnotatum nomen habet in anliquis exempiaribus;
l-.indo,qu;eest 34 inicr Theodosiaiias, advoCaiionem cum Rustico Olybrium, qui cum Rustico altero ante
a[i|i ll.il SEMI.N-.RIUMDCNITATUM. Vel quia ex priruo- annos sex et quinqunginln consul fuerat, in plerisque
rihus advocatis plerumque liebnnt qu;cstoies, consu- editionibus suppositum videamus. Sed ut ad Opiiio-
Inres, prirsides ei alii litlerati magislratus : quod in nem redeamus, diversus a consulaii eadem aelate
Decoraio et Hei>ralo vidiinus; passimque exstant fuii Opilio Roetii delatur, quem pcrstringit lib. i, de
exempla apud Marcellinuuiet Cassiodorum: quo q»i- Consolatione. Is nimirtim, quem Athalaricus poslea,
dem sensu loeuiiim hoc loco arbitror Enno liiim. Vel ut cst apud Cassiod. Iib. viu, epist. 16, comitem sa-
quia qui pt selixumlegibus numerum annorum in ad- crarum largilionum fecit indict. vi, hoc estanno528,
vocatione exp^everant, diversnrutn deinceps dignita- triennio posiquam a Theoderico eadem comitiva or-
imn privilegis ornabinlur. Qno spectans Sidonius natus fuerat Cyprianus ejus frater, delator et ipse,
lib. I, epist. 11, advo:atorum dignitates tiim incipere ut scribit Boetius, Albiui consularis. Quin et horum
dixii,cum actiones finiiintur. fratrum pater Opilio alius, qui comes item
4 Opilioni V. 1.] Sublimem et magnificumvirum quoque sacrarum largitionum fuerat sub Odoacre lib.Variar.
dixitiib. iv, episi. 18. lllum puto, qui postremis x,61.
Theoderici tcmporibus consulalum cum Jusiino Aug * Helisece]Matri Aviti, Ennodii
propinquae,epist. 5.
89 EPISTOLARUMLIB. V. 98
detur geniusbeneficiis,transmissa in longura exspe- . replet, pudore meliorat. Supcrni ergo secreti digna-
ctaiiorictribuuntur.Vivitin quacunqueterrarunrTparie lione confabulationis ve-lrae fruges elicui. Vos de
proximitas : sequcstraiione corporum sanguinis ca- corporis mei sanilale-sollicitos ille reddidit, quia
tena non rumpitur : per discreta regionum carilas animaemeaectiram per spiritales medicosad slatum
damna non seotit; quando inter eos qui habilatione indulire valeludinis redire corapellil. Quacsit in mc
separantur, praeseniiaeviee tenetur affectio. Deoom- suhstantia memhrorum, religiosse solliciludinisin-
nipoienti graiias refero, quia vos memores fecit esse ' ve.-ligatione perquiritis : quorum staius animaepar-
pictatis, et prosapiaesuh religiosa occasione remi- tem negligens, toto mundi istius gravatur imperio.
nisci. Tesie Deo, poslquam mihi domna Cynegiame- Agiteme talem oraiione fieri, quahm asseritis blan-
rilum vestraeconversationis exposuit, visionem ve- dimentis : quia fuci nescia proposili vesiri claritudo,
stram speciali ardore requisivi, si votis copiam de- quem bonum esse pracdicaianle tempusinnocentiae,
disset nptali occasio. Domina, snlutationis reveren- annuntiat mox futurum. Fralribus meis et conservis
tinm dicens, in designato litleiis vestris negotio quos direxisiis, qunntum exhihere solaiii potui, voto
ministerium devotionis spondeo : quia lantum prae- potius quam re idoneus, non negavi. Superest ut ac-
siatur nniuia?, quanlum sanclis exhibetur sludiis. cipientes obsequia mea cum universo cui pracestis
Vere dieo me nunquam dilexissequem delestamini; -g concilio, per Dei omnipotenlis misericordiam conju-
et veritum n>-ad diri hominis profeclum vestcr quo- rnli, Deo pro parviiate mea precibus insistaiis, utcui
quc inelinaretur assensus. Adsil Deus, ne ad eccle- deest per aciiones suas fiducia, bonorum per suffra-
siasticnmdiguilatem veniat nulla bonae instiiutionis gia vestrn coniingnt.
incude formatus. EPISTOLAVII.
EPISTOLAV. EUPREPIJE ENNOD1US.
ENNODIUS AVITO. Quamvis saepe ingenii mei maciem cognovisses,
Vellem produci causam, si propositum non grava- periclitari tamen jejunia oris olim probati jussionis
rem, per quam frequentia nmantis scripta promerui. celeriiaie voluisti. Sed ego non abnuo obedire dili-
Diimcnim negotiosaspaginas destinatis, ministerium1 gcnti, ut si facundiacdeest meriium, gratia veniat
prrehetis affeciui.Sed apud prudentcs et animorum1 obsequendi.Variacsunt donorum coclesmim, licetab
conscios sufficiunt parca colloquin. Urbanus in pro- uno auciore progredianltir, species. Alium commen-
missionibusesse nnn sapio : nec eis quibus animam1 dat perfeclio, alterum insinuat quod sine tardiialo
debeo. furata fronte blandiri. Vos lantum ceplis in- aliqua vnll parere. DomnaemeaeCynegiacepilaphium
sistit-, el mandaiis coelestihus obsequentes, inalum vix una hora habens tractandi spatium inclimala ve-
hnminein quem diciiis, a desideriis deducats. Me1 locitate
r composui. Vide necessiiate.m, ut illam tan-
COiiveiitplus reb is ostcndcre, quam scrmnne polli-'' torum ineriiorum leminam verborum saliibus expli-
ceri : quia qnod tribtio, hoc mihi reslilui incuncian- carem. I'arcat steriliiati me:e venerabilis anima,
ter exspecio. Domine mi, salulationem plenissimam1
suscipiens pro schemate dictionis studium sine nubc
dicens rogo, ut domnaeHelisejeeommiiuimatn pro' dictoiis. Tu, domina, epistolampraes-ntiaemex vice
me gratias agas; quaedignata esl litieris suis vincula1
compleelciis, ora ut spiritus illius scabridis nequa-
proximitatis ostendere. quam lacdatur officiis.
EPISTOLA VI. 8 EPITAPIIIUM CVNEGIyE.
1 LEONTIO ABBATI ENSODIUS. Nil sexiis,nec busia nocenl,nil l'lasororuui
Supra merilum meum summa circa me beneficii ; Ultima,fallacipollicequ» lenuant.
MlxtaDeomnliervivit|iost funera fnclis,
cocleslisndolevit, dum qni poena dignus sntti, juslo- Masculafemineotramile gesla lerpus.
rum pramia conseculusexsulto. Frusiradelinqueutes' Saiiiiiiis,honor,gcnius.prohilas,coiistautia,vultus,
Vir.prtinllaniisexiliuinpreli(s.
periculi maier desperatio ad exlrema praecipital. In1 Morihusasseruitmaguorum stemmaparenlum,
3
Indiciuntgeneris meuscui c.larufuit.
errore maximo cotistituti, meo ad solidam spem re- Inslitiiilnalosvitamservaresercnam,
pareniur exemplo. Nesciode quo opere mihi, de qua» Duuidocel exemplisseiuperamareDeum.
innoceniia epistolnrum vestrnrum fructus accesseiit;; EPISTOLA VIII.
et nnimam peccati ubertale locupletem ecelestisboniI D ENNODIUSV PETRO.
melle saliarit : nisi quia ille qtti vulneia nosira sus- Postqunm venerabilis judicium principis, pericli-
cepit et pro nohis do'uil, mulata meritoruin condi- talis moribus magnitudinis tua1, donavit te honorum
line. quns flagelis dignos viderit, rastigat muneri- germine pro messe viriulum, per lingure ferias fo-
bus : et versa vice noxiorum animas, dum secundiss vens irreligiosa silenlia, et in eloqueulia tua et in
1 Leontioabbr.ti]Cujus hnriatu vitam beati Antonii i ad Ratramntim :
seripsit, quam eidem ntmciipnvii. Age, qnscso,perge Clio,
*Cynegimepitaphium]Fausii uvori*. Ilocenimdocet[ Pmpera celer virago,
al eriiinejusepitaphium,quodsuhjiciltirep.29 lib.vu. Kepetlasagaxpropago,
' Menscui clara) Ita libii nniiqui. Basiliensesiiiciu s Cuifraler est Apollo.
Fer amicoovansRairamno.
Ii«7clara, inepte. Seil rnovcbat illos voculaecui diae- DomiiiQ,palri, magitro,
resis cl dimensio : quae lann-n velerum poetarum 1 Calamomelruniimpolilo,
exemplis nililur : et Paulini Nolnni in epilh ilamio » Quod ei libensreinitto.
Jnliani : Vt si ei verlex vir, cui Chrislus apex. Nec c 4 Pelro] Illi fortasse qui postea consulalu ordina-
ignoravit Goteschalcusinonachus Orbacensis , cujuss rio functus esl anno 516, cui n.iincaliam quampiam
sunt versiculi quos subjiciam in prooemio carminis s dignitatemadepto gratulatur Ennodius.
~l ENNODIIEPISCOPl TICINENSIS 92
* Heicpyragurgilibus,scintillisfluctuathumor:
meo amore peccasti. Quia naturalibus adolescit elo- \j, Vivilur«lterna?mortisamicitia.
etitio munita superciliis, quoliens prosperum famnla-
Ne pareat,nymphisYulcanusmergiturillis,
turindicio : copiosior facnndiahonorutn miliiat incre- Foederaoaturaerupit concordiapognax.
merrtis: prorectus suos non imparibus significant pe- EPISTOLA IX.
rilorum ora successibus. Ecce inamabilis iaciturnitas, ENNODlUS FAUSTO.
et vobis dieendi abslnlit geniuiri, et mihi laetiiirein- Secundet desideria honesta divinitas : felix auspi-
vidit effeclum. Referaiisforsitan : Posses me, amice, cium bonis non negetur stndiis : ingemiaeintentiones
de ignoratione culpare, si quid tibi de apice meo pro- prosperorum fruciibus convalescant. Votorum obsi-
miscuis dedicata nuntiis fama suppressii. Sed ego dem iradidit honeslaii, qui ad liberales nspirat, su-
agnoscere carortim culmina rumore non paiior : et peris faventibus,disciplinas. Bonarumafferlusartium
manifesta gaudii colligere de opinionis inconstanlia. dirum dedignaturingeniiim,adeloqiicniiaei'rnameiiia
Noveramquam milri devinctionis spem simplex eru- non tendunt nisi moribus instituti. His 5 Parthenius
diii dudum fecissel allegatio : credebam frustra me nosler, germanac filius, incitaius stimulis Romamin
in illa parle serenis animum 'auribns crimmittere, qtia est natiiralis eruditin, festinat invisere : cui
unde lu me hilarem esse nnn jubebas. Illam ipsam mngnitudinisveslraesuflragia sum paternn pollicittis.
mille alarnm fabricalam remigiis scriptionis luae B ] Daturculmini vestro per supplicanlemgenius, dum
rjestimabampedibus potuisse superari, ne amanti ex- qnod usus exigit, precibus implorainus: ceu si quis
spectata bona tibi fructum prneripiensalter ingereret. credat sc ortum sqlis, cursum iluminisoratione pro-
Ecce, mi domine, honoremsalutniiaccipiens, agnilis niereri. Nnn est benelicinm,ubi ordo servatur ; mori
dolorum eausis, remedia prseparata non deneges : obsequitiir quod obligal universos. Egn lamcn supra
quin, quantum prsesumo, nec fides in diligentia, nec cursum a qun nequaquamdisceditis, alii|uidacceptu-
ad ungiiem duclus sermo vos deseritin loquela.Non rus occurro. Direxi personam, in qua mcritorum
contentus tamen uno dicendi genere displicere, car- roeorum siatusaestimeiur. Alios forsitaneommenda-
men adjeci : ut post epulas Antenorei gurgitis, quas tio juvet iudebita : parentibus minus esl quidquid
* lavacra Aponi, coacla in artum carnis lege, casti-
superare non possumus. Dominc mi, servitia salnta-
gant, dum illud quod aquarum feiibus distenditur, lionis repracscnlans, poriitorem paucis ejusque ne-
aqua desecat; cgo quoque qui Heliconisflueula non gotium elocutus, restat ut agnoscam quid mereatur
tetigi, poeta novus admiscear. Accipe ergo risum persona, causa, proxiiuitas.
nioiura poemata; et * Glovidenumluum te solum
me subtrahe : EPISTOLAX.
agnovisse contentus, a publico rignre SYMMACUO C-AP.E ENNODIUS.
quia si est quod forte placeal, senlentia mihi vestra i
*- Dum sedem apostolicam coronacveslrae cura mo-
siuTicit: si quod morsu dignum sit, secretum putoi et , . .
ccelestis blanditur
Dabis etiani derniur, imporiinpicemregiiis,
quod deamici culpis agnoveris. veniam,
piofectibus parentum, quo I 6 meis promissum lene-
quiaoculorumpressus angore poemala fortasseclauda tnr officiis.Spem sine Inboreobtinet apud constan-
cpmposui. Non enim possunt esse versuum solidata tem virum fidcliter ohsecnlus. Grnndis est pompa
Vesiigia, luminis oflicio deslimta. Lege ergo nquas> prrestantis, ...
quqliens quod uiius meruit pluribus re-
calidas, quas invises.
VERSUS. pensatur. Superiorum insiiluta sCctanltir, per quos
8 Tolliluradclivitellus subnixatumore, generaiio recipit quod persona cnndiderit. Sic Israe-
Leniterelatofultasupercilin. Hlicidelicia populi propter David poenanon teligit,
Venicibusnulliscaputadmovetilla superbum,
Necsimiiispres-isvallibusiinapelil. diim genti opiiulata est prsecessorisintegritas, el fi-
Fumigerbic patulisAponnsl.uriundiquevenis. des hominis aut eripuit de errore populum.autjuvit
Pac.ificusrriiHisignis anhelataquis
Undafocosservai,.tlousorbetflamroahquorem; in graiia. Pailhenlus igilur praesentiumportitor, ger-
Infusocrepitatfonssacerinrie rogo. manae filius, hac ad coronam vestram fiduciaani-
Ebriushiccuuctismedicinamsrifrgerilardor.
Corporadesiccausrore vaporilero. manle direclusesl; quem solliciludoliberalisRomam
1Lavacra Aponi]Corrupiiim hic nomenerni nnbi-- donicum hominem,nihilcum fuco aut coturno loquen-
JJ
lissimi fiuiiis, qui liodieque propler salulares nquns s lem. Sed gurdonicuin a gnrdo deduci, hoc est lenlo
magna h»minum frcqueiitia celebralurin agroPnia- et inutili, ul interpreiatur Isidorus, facili-est con-
Vino: quaeApona lellus ab hoc fonle dida Marliali,, jecltira : pluvideniquaenamsit origo, non item.
lii AntenorenEnnodio ct aliis, ab eo qnem Trojana: 3 s Totlitur Clandiannsde Aponi balneis :
adclivi]
colonke auciorem feruni. In Aponi a-mias.|usi.t etiamI . . - Altoeoljeminor,parviscrecliorarvis,
peculiari carinirie Claiidiaiiiis : et Cassindnrus suo, Conspicuocliyusmolliierorbe nitet.
Ardeniisfecundusaquae.quicunquecavernas
morein'epi*iolaquamThe6derici tegis nmninedicta- Perforat, ciffensotruditurigne latex.
vit. ad Aloysium architeclura, ut Patavinaruni ther-" 4 Hic
marum acdiliciainstauret, loiam Aponinaturam, viinII est in pyra gurgitibus]Siclegendumpropera.qiiod
noia Utieraemulatione : ut lib. i,
aiquc usum scitissimeatque ingeniosissimedescribit,' epist. i,anliquis, peripomapro pyripoma. Paribus antiihetis
lib. II, epist. 59. de eadem re scribensulitiir Cassiodorus: Juvai videre
*Glovidetlum Ih
tuum] praefationecarmiriis ad Fau- secretum; latices vapores igrieos exhalantes, aniicum
slum : Ad Camcenalem tamen ignominiam,quibusnun- undk indesinenterardorem, el caloremvenirede cursu
quum gtiividinusdeesl, vcrsus adjeci. Saiis apparett ritii, unde usuatitir sdlebalexslinqui.
glovid' nitm ah Ennodiosaeculisui vuceeo fere sensul ' P^rihtwus
• nosler]De quo lih. vi, epist. 1.
porii quo giirdonicu.ina.SulpicioSevero, pro rudj elI 'tL.it offtciis]QuseinSyramachicausa pra^stilerai,
iiriperito. Vereor,inqiiit, ne ofjfendatvestras nimium » tumcaeteris in rebus, lum niaxinie inApoJogiaprosy-
urbanas aures sermorusticior. Audietistamen, vt gur~- iiodo.cujusdefensioiieSymmachiiniiocenlmnjietiatur,
05 EPISTOLARUMLIB. V. 94
coegitexpelere. Sanctasunt studia lilterarum in qui- A thenius, sororis meaefilius, per liberalis studii disci-
bus anle incrementa periiiac vitia dediscuntur. Hoc plinas ingeiiuiis vult videri: optat, ni fallor, peculii
ilinere cana ad annos pueriles solent venire consilia: vesiri habere lestimonium. Magniludo igitttr vestra
dum quod aetas refugit norunt insliluta praestarc. praclerilor.um tenax, memor praesentium, prud ns
Fovetc ergo :' veniendi causas patefacta consangui- futuri, perlatorem pro mea commendatione susci-
nitale didicistis. Habetis obsidem, in quo dilucide piat : et qui erit per visioncm vesiram scribente fe-
meritorum apud vos meorum qualitas innoiescat. licior, peregrinationis non patiatur adversa sentire.
Domine, ut supra, salutaiionis reverentiam obse- Domine mi, dehitum servitium reddens precor ut
quiorumdevotione restituens, precorut perlator pra> vel per hanc occasionem qua illinc Parlhenius susce-
scnlium famulus vester fclici sorte peregrini apud plas poterit p'iginas de'stinare, desiderali mulliplice-
vos nonien excipiat : quia quod attributum fuerit lur forma colloquii.
precibus meis, vestrum supra doles suas oruat offi- EPISTOLA XIII.
cium. ENNODIUS HOIlMlSp^E. , .
EPISTOLA XI. Scimus religiosi sacrnmenta proposili ab obnoxia
ENNODIUS LUMINOSO. peccatis niultitudine, innoceniia et lide separari, et
Videor apud quos plurimis asserendu.s esl, qtiem B tiliilosvenerahilisofficii mores polius insignire quam
rnslittili liberalis cura sollicit.it: vos patronos meruit corpora. Quisbonum conscientia-inter homines quac-
cau>acnmmunis. Non ignari peregrinos suscipitis, rat, si mundi adhibenda est circa pontificum statut.i
nec erudiendosanimaiis. Expertis manus necessita- neeessitas, si saeerdotum promissio circttmspecla
libus frequcnter adhibeiur, duin ad eloquentiic pal- cautione servabimr? Nunquam habuit in affeclu
mam feriato ore eos qui tituhant invitatis. Exemplis constantiam, cui facere aliud de poilicitntione nnn
hortaturex peregrino polens,ex insipiente pefectus. lieuit. Saeculi conversalio legum inetu reiinetnr:
Utraque Parlhenio, germanaemeae filio, pnrs conve- Dei famulos quod bonum est exhibere convenit non
nit: cui ad venerahiles disciplinas Romnm petenti, formidini, sed amori. Dudum dum nobis metus in-
pro ferralis calcaribns sufficit vos videre. Si ab liu- staret, el de clemenlia pii.regis dubio meriiorurA
manitate non discrcpat, subliraitatem tuam gerens seslimatione penderemus ineerto, cnmelos lot tlaa-
ante oculos, rebus ad virtuiem poiius quam monitis dus a domno papae tali reverentiaevestrre conditiono
excitaiur. Magistra laboris est laudis ambitio, praci- tradidimus, ut si nobis animalia ipsa non essent
pue quando in illo cxuberal, quem similis retmeas necessaria, j "Stumpro ipsis pretium mitleretur. Et
fuisse fortunae. Sed si vobis cordi sum, circa memo- quia novit optime • sanctiias vestra, nos, dum po-
ratutn patrem reddite, ut amor mutuus de vicaria " luimus, per allegationem tuam utiliiates sanclncRo-
impensione graluleiur : ut quidquid in maguiludine manaeEcclesire suhlevasse, nunc pro vicissitudine
tua dudum laboris exhibui; mihi per alierum refor- facile de veritafe beneficium.Quaesumuseliam, salu-
metur. Domine, ul supra, salutntionis obsequia dc- tatione pnefata, ut quid super hac parte deliberalio
pendens, satis esse ad commendationein credidi, si veslra habeat, indicelis : quia rredimus nec praefa-
qui esset portitor non lateret.' Precum prolixitale tum sedis apostolicaeprresulem, nec vos qui media-
uiitur de impetrationediffidens : argumentum est nil tnres existitis, alitul cogitare, nisi quod el proposilO
nieremis, diu rogare. Facessat a morihus tuis, ut et justiiiae sinedubilatione conveniat.
perdas beneficiorumgenium, dum longasupplicalione EPjSTOLA XIV.
prodtrcitnr de effectueeleri sublevandus. . EN.NOEIUS * SERVIL10NI.
EPISTOLA XII. De perfcctione corifldiintdiscipuli, quoliens magi-
ENNODIUS FAUSTO JUNIOItl. Btrorum prsesenliam praesiolaiitur. Spes eruditionis
Deo gralia»prmfatus, qui oculorum meorum quns manifesla est, Utfruatur genio suo, invitare doclo-
inexplicahilis dulor. pepereral nuhes abstersit :jure rem : clara sunt ingcnia, qiiacinstruenlum agitanlur
adipsuni beneliciasua referens, qni luniendeditetred- desideriis: monitorem requirunl, qui felicisorie didi-
didit. Vix enim post iunumeros dies sanitatis fiducia " cerunt. Sic ergo sanclilatis tuaeaffectione possessus,
animaute respiro. Ei hoc ad sentemiam culminis ve- quanquam me de peritia jactare non audeam, vultum
stri prolixioremrespicit, ut quem genius suus de vici- lamen pracccplorisexspecto : ne degeneri te credas
nitate dese.ruit, nil viderel : sed potens est ille qui ecclesiasticum germen filiocommisisse : quia qunm-
corporis tollit nebulas, rerum serenitate mutare tri- vis memoria.mea ad centenos se non valeat fructus
stjtiam. Post elocutionem nccessiiatis, ad negoiium exlollere ; scit tamen semina multiplicata redhibere
redeo quod coaclum irapelravit alloquiura. Amabitis, cultori. Veni ergo, ut coram posilus segetem luam
ut spero, bajulura quem asserit causa veniendi. Par- boni agricolre vice respicias. Deus procul overiat in-
1 In edit. Scholti, cujusveniendi, etc.
• Domno <fi>vnai;.Aitamen eumdem Hormisdnmdiaconum ta-
papm) Symmacho : ,et Imc igitur inter ciio nomine snnclissimumeiiam vocat lib. vu, epist.
Ennodii erga Symmaehiini beneficia numerandum. 20 ad Maximum: Habes qumcum diaconosanctissimo
3 Sanctitas vestra] Ul Reaiitudo tua, supra lib. iv, deinstitutis morum nola dicendiuberiatecommunicet.
epist. 54 Hormisdaeeidera. Rara compellatio in allo- * Servilioni] Ennodii magistro, a quo ecclesiaslicis
culione diaconi, cnjus ordinis erai Hormisda. Est institutis fuerat imhutus.
epim episcoporura potius vel presbyterorum ~.{IQ-~
95 ENNODIIEPISCOPI TICINENSIS 96'
vidiam. Ita vomeribus tuis ecclesiaslicre fecunditatis &.
, EPISTOLA XVII.
planta convaluit, ut nulla sacvientis procellaepossit ENNODIUS AVIENO.
impnlsionesubverti. Nolo pracjudiciolaudisanctitaiis Bene magnitudo vestra, dum origini et moribus
tuac gravare conscieniiam : inspicies quae liiterarum pracslat ohse<|uium, emendationem sine iniervallo
lestimoniodecIaranlur.Superest, salulatione praelnia, conjungit errori : et quod peccatum sapienter intel-
ut ad gaudia tua jam properes : quia divina beneficia Iigit, pritisquam altero denuntietur, averiit. Quis
gradibus semper nccedunt, el quibus bona conferunt, credat deliquisse in correctiune velocissimum? pene
meliora pollicenlur. non vocandus est seclator excessuum , qui obviam
EPISTOLA XV. raanum ponit in subreptione culparum. Iiacc, mi do-
ENNODIUS SENARIO. mine, ad ea quae dignatus es scribere, gratia veslra
Nur.quam apud Deum fusa deprecatio volivo nu- duce respcndeo. Caeterum humiliorera mc propo-ito
daiur effectti, apud qttem hilariias lacrymis obline- actuum meorum pondera reddiderunt: vix miseria
lur, et moeror transit in lactiiiam. Adfuit Divinilatis remansi idoneus reformare colloquia. Domine mi,
aiixilium desideriis meis, et le, animaemeae major salulationis obsequia praesentans, Deum rogo, qui
portio, l de prolkis gentium finibus gralia dtice re- culminibus vestris fructum pro hac qua humilem non
voeavit. Vere non possum epistolam in mulla verba B spernitis, consideralione restiluat.
diffundere, impedilus fletibus, quns gaudia in cumu- EPISTOLA XVIII.
lum adducta pepererunt. Fac, mi domine, parvitati ENNODlUS FAUSTO.
meaeccelestis doni pleniludinem non perire. Unum Vix est ut intentus rebus felicibus adversa pra?no-
uterque linbeamus hospitium : nec de parielum an- scat: velut sinistrum enim animi omen repudiat, si
guslia sollcitudo generctur; quando linnni pectus quid de austerilale fulurorum intellectu prrecedenle
sufficiensanimabus nostris praestat habitaculum. respexerit : certe ne et alieno tempore amarae se
EPISTOLA XVI. misceant, ipsa molesliarum horret agniiio. Nullo cre-
EN.NODIUS8 PANFRONIO. debam iutervallo nunc inamabilem Ravennam, dtim
erat thesauiis meis plena, distare: noh me sic sitien-
Magna snnt gaudiorum imperia": expers est con-
tinenliaebilariins, et in vncein gestit erumpere. Venit tein fons, aesluanlem aura , ut illa ad se non lassum
oplatis desiderii-.dies, etilie quein nunquam du me- requies invilabai. At nunc ipsa Roma puto ad lon-
rilis nnis, sed semper de supcrna pietate poslulavi, giora, pro peccalorum meorurii fasce, translata est.
magniiudini tuac splendor aceessit: reddiius cst ge- Lhi est illa, quae rara putabatur, frequentia littera-
neri el mnribus luis apex, per quem couscienliacfi- " rum? ubi crebra vi.-io? ubi lot so'atia diligenliae?
delis in lucem prodire non fbrmidet integritas. Deus Vere pro meis partibus loqnor: detestor vitam, qiiarj
bone, iudnl a custodi: auge successihus quod dedi- ncc in acrumnaconslitulis est odio. Allegat forsiiun
sli: faccirc i servum tuum priinum esse gradum, qui culmen sutim, sibi pro superna dispensatione cupita
summus est. Praecipiospe futura, quaedeprecor: ne- coutigisse. Non est plena felicitas, quando nostrorura
sciunt in foiibus haerere, quae ccelo auctore tribuun- aliquis miseriis durae sequestralionis affligitur. Deo
lur. Semper incrementis ad culmea ascenditur, ubi credile, non sunt fucata quae defleo; nec ad expli-
supernus favor prsestat exordium. Quis hoc in viia candam cordis tragrediam, aut epistolaris concinna-
huminum vel eorum qui conversaiionem suam nulla tio sufficit, aut sermonis angtistia. Cliriste, rerum
custodiunt nube sordcntem, accessisse sibi die una arbi.ter, proprise. succurre necessiiali ; ne humana
gratuleiur; le lionorutn auspicia ingressum, etdulce fragililas, ad immensi fascem doloris non sufficiens,
meum Senarium ab ullimis terrarum parlibus resti- pressa succumbal. Domine mi, saluiationis servitia
lutum ? Brevis horarum cursus interfuit, ut et tu pa- dependens, rogo, ut paginalis circa me cura serve-
latio natus, ct ille sit reddilus. In veritate dico, et tur : ut vel hoc remedio inter aestus mens constilula
ie Dei misericordia n ihi securus spondeo, fragiliiati respiret.
neae praesidia ccelo obsequente coneedi. Spondeiur D J EPISTOLA XIX.
niihi, quod vobis cst pra siiium. Domine mi, saluia- ENNODIUS PARTIIENI0.
tionis obsequia suscipiens, rogo ut si quid amori meo Non in te admiror sermonis abstinentiam : quia
tribuis, dominum nnimae meae Senariuni, ut apud qui exigua condiderit, nil pr>>ducii.Credis sub hac
me maneat, exorare pleniler non omiltas. Quod nisi occasione profccius tui latere subslantiam? et laci-
obtinueris, mulium mihi de hilaritalis cumulo decer- turniiatis imperitiani prodit, ct infabricala cunfabu-
psisli. latio manifeslat infantiam. Inierea ante inops graliae
1 De prolixis
geniium finibus] Epist. sei]uenli: Se- audaciamveritati,el obsecutusordinationibusnoslris in
narium ab uliimis terrarum parlibus reuilulum: ex le- conscienliamsuam barbaros coegisti.
giiti ne nimiruin aliqua. Frequenler enim delecium *
in legationis houorem fuisse constat. Cassiodorus lih. pellavit Panfronio] Sublimem ei magnificum virum ap-
lib. n, epist. lti, el lib. vi, epist. 14, quibus
iv, ep st. 5 Senario : Subiisli smpeardum Ugationis illum Fausto commendal. Pro eodem seribil el Ag.-i-
cffljium: restitisti regibus non impar asserior, caaclus pito cpist. 16, ubi aliquid insiuual de Vicari.e digui-
jusliliam nostram et illis ostendere, qui ralionem vix lale, quam illi fonasse hoc loco gratulatur. lllustrem
poterant cruda obstinationesentire. Non te lerruit con- virurn dicet !ib. vu, episl. 1.
tentionibutinflammataauctoritas: subjugasti quinimo
97 EPISTOLARUMLIB. V. 98
non fuisti, sciens quid diligenlin, quid amantis solli-.A avertnt divinitas, ne unquam testimnnio meo fragili-
ciludo flag taret: factus es bonarum rerum nescius, tas claris moribus inimica subripiat. Nulla est. quam
posiquam te ad oblinenda quae putantur maxima, opime texuistis, in vohiserroris causa qiinm reconm :
transmisimus. Qnbd restat, vale, et accipiens moni- et si pro merilis meis exstiiissel, bonornm veterum
toris verba, meiioralum le scriplionis assiduitate recordatione sopiretur. Quod restat, valete, "ini
divulga. domine, et iter meum votorum benignitale proseculi,
EPISTOLA XX. caritatis recordatione absentiacmcaedamna pensate.
ENNODIUS AV1T0. EPISTOLA XXII.
Dumremediasua quaeritaffectio, et aestumsollici- ENNODIUS * VENANTIO.
tudinis colloquiocupit mediante relevari, ardescit Si proximitas sanguinis ad dili.-cnliam mentes in-
animus provisionis beueficio : unde exstingui credi- vilal, pii auioris ohsecutus imperiis, gesiio me prac-
lur, geminatum diligentise surgit incendiurn. Saepe vium pracsiiiissesermonem , et orditum paginas am-
mihi hajulorumcopiam perquirenti inde aegrescere plectcndis viam leserasse colloquiis. Diu qtiidem
contigit, unde opinabar quod prode-set accidere. eassa exspeciaiione mnceraius, dum operior paginas,
Ecce medetur desideriis mcis, qui suorum ad vos non emisi. Sed calcaribus suis animum meum fodit
causa properavit: fil adjumentnm necessiiatis alienac, B affectio, et ad tabellarum "muniaprinrem fecit acce-
quod propriaeconsiderntinnesuscipilur. Videro quid dere. 4 llabes pracrogalivam, si bene conjicio, plus
commendationemea Bonifacius promoveat: interim amantis : qui et post productum sileniii vestri slu-
opitulatur studiis meis, quod prolixis a me precibus dium loquor, el debeo verecundia eomniendare quod
impelravit. Hunc bonis orlum natalibus tesiis san- lacui. Nuuc tamen, ne epistolaris coiiciiinaiio irans-
guinis mens designat. Germanum suum praefatusin gressa terminum devenustet auciorem, salulationis
vicinilale Aquileiensiscivitaiisasserit esse caplivum : sei vitia deponendo , etsi mereor, dignaiioni vestrae
qui ui a vobis juvetttr, exposcil. Sancirc domus ve- conciliandusoccurro: quia potioruin sublimitascom-
sirae consuetudo vulgatn est: talem vilam bonorum munioiie geminatur, et facem praeferteminentissimo
actuum obsiderajam dedistis, a qua velut debitum gralia concessa subjeciis.
poscat, qui calamitaie deprimitur. Dominemi, acci- EPISTOLA XXIII.
pieutes plenaesalulaiionis obsequium, facilc exorari, ENNODIUS CONSTANTIO.
quod sponte consuevislis, ut qui vestris supplex est, Si liceret cum magniiudine veslra aeqimsorte con-
alteri eum esse non liceat. lendi : si honores, actas, meriltim quod vobis facem
EPISTOLAXXI. praeiulit, nos non in umbram cogeret, ego pntius
ENNODIUS AVITO. C culinen vestruni de tahellarnm abstiuentia jure eul-
Astipulatoremme opinionis suse magniludo vestra parem; qui postquamad urbein Romamprofecti esiw,
ita supplicalioneposiulat, quasi ad amiciiias recenti nulla me recordationis fruge sublevnstis. Sed vide,
adhuc sim incude formaius : aut non genio suo de- per rerum providentiam quam cauta est seniorum
fraudet, qui propositum diligentiaesub quacunque dispensalio, et labricalis plena sermonibus : praeve-
occasionecommulat. Facessat a Chrislianis morihus nimr querelis innocenlia : et ne dolorem suum in lu-
varia de amante senlentia : qni officiumoris sui de- ccm producat, arguiiur : fit rea, ne faciai. Ergo hacc
dicaverit laudibns, liberum non habet inchoata dese- mihi digrediens promissa conluleras? haecdeoscula-
rere, ne devenuslet praefati meiia praeconii vilitale lum liducia sublevasti, ut crederem mei immemores
seqiientium. Videro qui * ingenium credat esse se- vos futuros? an ad aliud atlrihutae sunt paginae,nisi
ctari novitatem ; ego ut tarde amicos eligo , ita in ut secreta peclorum oris clave nianifestent? Sed
his indemutabiliter persevero. Mihi adsum, quotiens absiineo prolixiiale paginali, ne grandiorem gencret
opinionemvesiram astris aequavero: quia apud quos confabulatio producta rancorem. Ad salutationis ob-
ignoti sumus moribus nosiris, de sodalibus aesiima- sequia me reduco, rogans ut pro me apud apostolos
mur. Vere fateor splendorem conscienliaevestrae, Dei preces effundas, ut corum beneflciismorialis an-
famaevice,copiosius ' effudi. Ante adventum cuhni- D gustire superelur obscenitas, et de pnro mandaiorum
nis tui, obsequio serraonis mei in Liguria , quanti ccelestium tramite mcns serena gratuletur.
essetis, innotuit. Deo gralias, qui cum sentenlia mea EPISTOLA XXIV.
* ENNODIUS LACONIO.
generaliiatem fecit habere concordiam. Utinamme
rion humiliaret pauperias eloquii! plus habcnt vola " Rene cupiiis superna dispensatio dedit effectitm,
de meritis luis , quam proferat lingua de laudibus : et de negotiosioccasionecolloipiiifratemam refovens
inops facundiaeper quoscuuque strepiius quaeglorire dtligentiam, quod pulabatur necessarium, fecit opta-
ture potuerunt convenire, non tacui. Facta est lux bile. Hinc coelesiiscura nepti meae proeum non om-
genii vestri conscientiaemeae demonslralio. Procul nino a sanguine nostro peregrinantemjussit accedere:
1 In edit. Schotli, inqennum. fuisse cum Ennodhno nihil vetal. Alierum Liberii
• In edil. Scholti, effundi. filiiuu , virnm illusirem , qm comes domesticorum
* Venantio]Viio clarissimo, lib. iv, epist. 9. Duos vaeans, crealnr a Theodenco lih. ii, -episl. 15, et
Imjusa-viVeoautios(Oinmeinor;t ( assiodorus.Umim Veiinntiiis patriciu-. tlieJUti-lih. iv, epist. 50.
viriimspeciabdem, correclorem Lticani* et Brulio- * lu etlil. ScliiiM, Habeo.
rum Iib. III, epist. 8 et 46, quem quidem eumdem ' Generalitatem]An generalem? Sed nihil muto.
99 ENNODIlEPISCOPl TICINENSIS 100
ul duro consulendi instat opportunitas, sancto amori lApereunt : poiior silis est, quam undarum gustus
pabula praestarehtur. Vix sustinebam, faieor, procu- exaggerat : non urunl memnriam priraa fronte ne-
rati studia longa silentii: sed interpres mitior puta- gala beneficia : imis ferat ingeslatn oculis aequoaniino
bam applicandum limori quod subducebatur affectui. se perdidisse dulcedinem? Sed recie ista ad supemam
De<igratias qui ad usuin siyli fralernitatem vestram remiltuniur provideniiam : quae ccelestis dispensalio
reiltixil et gratiae. ' Divinis lamen legibus cognatio- mysterii idcircohumanisdispositionibus manus oppo-
nem indiculo comprehensam in matrimonio licere nit, IIt votoruiu praestet efTectum.Sanctus pater vester
sociari, sinc dubitatione noverilis. Sed continuo ad libenler se pariturum jussioni magnitudinis vestrae
urbem Romam hominesmeos diiigo, evacurusa ve- fuerat de mea occasione polliciius : sed anitnum ejus
nerabili papa super hac pane responsura, ut animura indiversam partem pro utilitate, quaiiluin dicit, Ec-
vestium potiorispraecepti firmet auctoritas. Dnmiue, clesiaesuperveuientia rapuere consilia; sicut praefati
ut supra, salutaiionem pleiiissimainaccipientcs, san- pagiua ad vos direcia dedaravit. Pracstoljtur tamen
ciiim quoque et communem pairem parilis noverilis super negolio designato iiiagniiudiiiisvestracsecunda
esse seulentiae : cujus ad vos per hominem ineuin, si colloquia : quo manifesiius in fratris ve-tii Fausti
divinus favor annueril, cum sedis apostolicaeapicibus palrii.ii utilitate me esse nccessarium re»erelur : cu-
I tteras destiuabo. ! jus gratise nihil sibi aa-tiinal liberum derogare. Quod
H
EPISTOLA XXV. restat, obsequii mei huiiiilitate suscepla precor, ut-
cuiniini *
ENNODIUS AVITOi opifexqui vestrae.parvitalis mere curam est
Qiiam saepe aliena peccata nos ingravant, etquod dtgnalus inlundere, ipse per vos sequenda disponat.
a nobis non critur, jure noslro impuiatur excessui! EPISTOLA XXVII.
Ex me didici fidem veierum non perire, dum per EN.NODlUS EUGENETI.
ncgoiia novelln eana poetarum reparatur arinunliatio. Supra modum me.so.ljcitani procurali siudia inde-
De me dictum aestinio, Decidit infelix alienovulnere fessn silenlii.: et licet aiiimus in statione sit positus,
eonttista t serm.onisahstinentia, quacvivis imaginibus
(JEneid. x). Super exspectandaememoriaeviri Sabini
• filio exhibetur prscfaia concihnaiio : qui hacienus sccreimn pecloris oris clave.inanife-tai. Patior qui-
segritudinis lentus obslaculis, sine vilio suo conslituta dein interdum carkatem sub paginarum prornulga-
violavil. Faleor, pene anirnum meum reum fecerat tione simulari : niinquam lamen credo his muiiiis
magnitudinis ve-tiae dives assertio, ei credebam cul- absiinere qui djligunl. Referat forte magnitudo
pam esse propriam, quam conscientia non liabebat. vestra publicae occupationis curam locum scriptis
Ecee, ut primum iii bonam valetudinem rednctus est, famillaribus non dedisse. Sed idem status erat, cum
Mediolanura cum summa properatione commeavit.1(J. praecedeme lempore colloquia culmen vesirum crebra
Caetera apud vos alleganda esse non credidi : quia praestabat : nec 3 aulicis deputatus ila premebaiur
qui commendat magnis viris justiliara, oblivionem excubiis, ut promissi araoris menioriam non haberet.
videtur a-quiiatis opponere. Domine mi, salutalionis Quis favis toxica, quis cpcnnm fontibus clandestinus
plenissimaemunus exhibeo : el quod superesi, quaeso susurrator admiscuil? aut forte quod fuerat de affe-
ut siatus circa me graiiae vestrae, quamvis sit plenis- c.lione subrepium ad judicium retulistis ? Sed ego
simus, adhuc tameri recipere cogatur augmenta. occupare vos paginarum promulgatione non differo :
ul ad usum veterem, cessantibus promissacdignatio-
EPISTOLA XXVI.
ENNODIUS AGAPITO. nis stimiilis, vel garrulitatis meae provocati fruge
Resistunt peccaia desideriis, et ut meritorumstalus redeatis. Domine mi, sa,Iutntidnisobsequium plena
humiliiate persolvens, indico me vestris ctipidum esse
delinquentibus innotescat, a labiorum proxiinitate
si
cupita subtrahuntur. Acrius affligunt oblati, cura aspectibus praesentari; tamen faciendum, perpensis
jj quaevobis cordi esse non dubiio, rescribatis.
' Divinis tamen
legibus] Cognatigeneris matriroo- Litteris ac principum
niaetdiviuaehges coereueruni et humanre, tiiin civH bant, ut legibus grailus fere consisie-
les lum canonicae. Ac sacris quidem Litteris synodus Agalhensis c. 61, Epaunensis c.
apud
Hcbr;cos de paucis iisqne proximis eatuum fuii : nec 50, Aureliauerisis ni, c. 10. Sive crgo diviuas leiies
hoc loco inferpretere (|u;e sacris Litieris coniinentur,
longius fere proccssit interdictum, quani ne cui fra-
tris sororisve filiacopularetur. '* Imperalores Chri- sive sacros canonesiia vocet, qno modo Graeci Otiov;
stiani etiam consobnnas jungi vetuerunt, ul Theo- mvovut, et divinas regulas passim Latini; paivum
dosiiis, tantum, ut Sex. Victoris verbis utar, pndori erat illo tempore discrinien.
• Sabini
bibuens el continentim, ul consobrinarumnuptias ve- fitio] Prp eodepi scribit eiiara epist. 15 et
tuerit lanquam sororum. Quare sine principis venia 14 libri sequeniis ad AvitUmeumdem.
duci npn licebat :.qnod declarat Cassiodori Formula • Aulicis excubiis] Quae-luraepiilatinae qua funge-
qua consobrinalegitima fiat uxor. Ecciesiasticae vero batur, ut diclum est ad episl. 26 lib. rv.
leges, quae incesias hodie nnptias qiiarto grndu defi- • Ctttntini
vettrm] Malim equidem, c. vestro. Se>l
niuni, ad septunum usque gradum aliquando prove-
cl;e sunt. At Ennodii sreculo mus adhuc " Est in
emin de indulgentior. opusculisSirmoadi,ea de re qumsttotriplex.
Qui oa re canones eraiit, intra vetitos sacris
101 EPISTOLARUMLIB. VI. 102

LIBER SEXTUS.

A iransmiito. Quod
EPISTOLA PRIMA. superest, reverenliae vestrae t\nw
ENNODUS ' PARJHENIO. quid babet humilitas devclionis olTeriinus, sttpp >
Nisi te erfliciiui tliligerem , el pii cordis solidilas cans ul litteras vestras vel pro mearum as--iiluiiai-
indemuiahili radice constarel, posset iiijuriariim do- jam merear.
lore provoc.itus, vel cum pneriliter irasceris, vel EPISTOLA III.
ciim arroganter supplicas, commoveri. Nihil eniin ENNODIUS EUPREPI^:.
invenio, quod sit fabricata humiliuile superbius. Pra> Rerum omniuni cursus obi-eqiiiiscorporis, nnima-
fero contumelias fucatae fmniis obsequiis : Iransit rum coiislat imperio : aliud nohiliiat coelestiSallini-
araaritudinem dulcedo simulaia. Non opus est depre- las , aliud abjeciio lerrena submitiit. Nec liberum
calionibiis, si quae te calena nectat inlclligis. Poscant est ut quo mens Deo paiente eollata deflexerit, quod
pro excessibus veniam, quibus est liberum non pa- de ultimis assumptura est non sequatur : nec I cet
rere. Ila famulos nobis ceelestis judicii elariiudo de-. militem obviam manum decrelis imperatoris afferre.
putavit, ul in quacuuque me.ns parle deflexerit, illo- Hinc Crispus asseruit aliud nobis cum diis , aliud
rum necessitas inclinelur. llle exspeciat clemens, cum belluis esse commune. • Hujus secreti raiione
qui desiriclum, si velit, refutare possit imperium. - cum ahsentibus peregrinamur, et salva membrorum
Haitd procul le ab hoc ordine evagari poleslas mihi vnleludine , amantum febiihus aestuamus: per haec
a Deo aitributa patietur. Optare te convenit ne vincula nulla itinerum interjectione dividimur, et
mansueludinem qunm in me praedicas meriiorum segregnti habitaculis , in unum studiis convenimus.
tuoritm consideraiio jusia devenusiet, et pietaiis tra- Nosti, soror venerabilis, et omnem apud me trans-
miiem eulparum mulliludo depreliet. Licet, ni f.dlor, gre^sn dulcedinem, quaepr.cfationen exegisset occa-
niisericorditer vindicia comiiatur errantem, nec ulla sio. Nunc aperia lecum et prodiga pudoris fronle
esl poiior palieniia nisi qu:c vitiis aditiun non reclu- coiigrediar. Vix quae ante direxeras blnndimenia
dit, a te lam>n facessat indignalio nnslra : quia quodi. stisiiuui : post admonitionem meam duplicia in litte-
deliqueris, non inclusus dolor et gralia falente ser- ris mella finlisti, quac tota pectoris secreta concule-
vatus, sed verhera casligabunt. Nunc uno modo ini rent el ad desiderium lui captivam animam relicta
cicatricem cogere vulneia intemperaiis sermonibusi corporis sede transferrent. Quam limeo ne rursus
ingesta prrevalebis, si le per culmina liberahs studi-; ad inccrtiim remittalur affectio ; et e.um tota mens
ingenuum doctrina monsiraveril. Veniam, nisi peri- diligemiae vela laxaverit, subducta periculura sla-
liasuffraganle, non exiges: mutata, qua notus 6um, tione patiatur! Animus meus quia fuci sit nescius
lege parcendi, circa desidem saevitiamsub perenni*.„ cognovisti; nec deleslabilem inter artiantes urbani-
late servabo. Quod restat, Deum precor, ui valeas, latem possit assumere. Tua rursus diversum sexus
el de versibus luis, ccelesti favore comilatus, spem ei naturn poliiceiur.ut dicit sapienlissimus Salomon:
augeas quam dedisti. Anima 3 qum in saturitaie esl, favis illudit (Prov.
EPISTOLA II. xxvn, 7). Seit verborum meorum testis et jndex,
ENNODIUS FALSTO. disposuisse me (nisi forle subdolo gratiae sapore de-
Summa gaudiorum est opporlunilas perlatoris, quii cipiar , et degusiatae caritatis siiienli pncuin oblala
minister diligentiae per necessilales suas desideriisi submoveris) spiritalis conjugii non simulacrum, sed
obsequium praestat alieuis. Hunc quidem honesias ipsam implere veritaiem. Ut duin inter nos unum
eommendat, et peregrinus ab offieio mercatoris pu-- velle, et untim nolle constiteiit, vel quod bonos ad
dor insinuat : jungilur, quod ei nolilia culminisi imiiationem stimnlet, vel quod malos afliciat, om-
vestri ad fidem probitatis accessit. Nam scriplioniss iiiuin ocnlis ct memibus exhibere. Tu tantum , Deo
veneramlae frugibus ipso commeante satiatus sum. medio , ndversus onineni quae ex invidia nascilur
Refundo ergo deposiium, officii lege con.4ricius; ett impugn:iiionem , firniam promitie et iiideinuiabilein
quem in Liguria posilum pro virium mediocritate5 servandam esse constaiiiiam. Quocirca vale, mi do-
suscepi, ad potissima patrocinia labella prosequenlejyjiniiia, et brevi pro maximis adraoniiione contenta,
1 B hujus epist. 23. Quibus argumentis dueor, ut de Par-
Parthenio] GermanaeEnnodii sororis filiumfuisse
docueiunl nos aliquot superiore iibro episiol.c, qui- ihenio illo conjiciam qui magister officiorumnc pa-
bus Parthenium K iiiain s udiorum causa profici- tricius tandem fiii : ad queui cxstat elegiacuin car-
scentein commendaiione sua proseculiis est. Sed1 men Aratoris , quod lib. ix pioduceinus, in qui) su-
sorori nomen qiiod fuerit, nusquam indicnt. Kupre- gularem ejus eruditionem eum gemiis m hililalc
piam eniiniinn esse id osiendit, quod Euprepiaclilius s conjimciaiii, ac diversas legaliones commemot-t.
quem iiuicuin hahuit, Lupicinus, non Pariheuius vo- a Sallusl. in Caiil.
cabatur. Deinde liuprepia vidua eral; Parthenii v<ro n 3 Anima qum in swuritale] Ca-sjanus collal. 14,
pater siipetsteslib. vu , epist. 50 et 51. Pur beuii. ii. cap. 15 : Anima qua. in s»tieiateesl, f.acisilluilil. Ea
porro nobilitatem >t felicia eruditionis auspicia cele- est lectio inlerpre um LXX : Yuzri iv -rWctoviioxiaa.
bral in Dictione -4scholastica, qua graiias egit gram-- x-npiot;eaitui&i. Necnwltum discrepalVulgata, Anima
malico, quando Paithenius beue recilavit: iiem librii saurttla calcabil {avum.
103 ENNODUKPISCOPI TICINENSTS 104
quia nec epistolaris concinnatio plura^atiiur, nec A - una obsequitur debito, altera prxslaiur affectui.
ralio penetr ilium paginis debere comniiiti, si ad Cretlile, nefas putavi non cuni fenore suo resiituere
haecquaj indicala sum voto el fide respondes, pro- quod mens venerabilis prima coniu'erat. Dulciora
priae scriptionis tesiimonio ppllicere. sunt aute exemphini bona diligentiae: nec tanium
EPISTOLAIV. habet virium aul gejnii qui auiic tiarum callem f»
ENNODIUS FAUSTO. cundus ingrediiur. Summalim s-ibigratiam non po-
Non scripsi, ut amaro incommodiialis mcaeindicio lest vindicare, cui in amore forma prx-statur : impu-
vos gravarem; sed ut solliciiudinem vcstram, quale- dentiae est non responderc caritati, cum manifestet
nus insistat orationibus, convenirem. Male <culos res bene orla virlutem. Ilaecin fcsiinaiione pei latoris
meos anle rec plae valeliidinis substautiam impnsitus celer scripsi. Latius posthac verba diffuudam : nec
labor nccepit, omne a me vobiscumlumen abscessit. maciem ingenii niei, duni merita vestra respiciuntnr,
"Satis sit significassequod patior. Vestrum est pro- aspiciam : si tamen d sideriis meis tabellaruin fre-
speritatern meam a Deo quem precibus placatis quentiam commodelis. Domine mi, salutationis uber-
exigere, el reseranti lilteraruin fores crebris opem rimaeservitia dependens, quacso, ut memorlam pro-
ferre colloquiis. Domine mi, Deum quaeso,ut illud a ximitatis vos habere signenl promulgata siue inier-
vohis indicari facial quod me deleutet agnoscere. B missione colloquia.
EPISTOLA V. EPISTOLA VII.
ENNODIUS AURELIANO. ENNODlUS AVIENO.
Noh esl fiducia mea praecognitis nudata successi- Diu est quod desideriis veracibus suspensus solo
bns. Validusin affectione est, queni animo meo dili- litterarum pascor officio : dum enim magniiudinem
gentiae memorem jusia sum -xstimatiune pollicitus. veslram allnquor, volivo me aesiimonon decsse c<>n-
Gratiastibi, superua dispensatio, quaehuraanis rebus spcclui. Sed remediis suis animus aegrescitafflicti;
prosperorura fructum de adversitatis occasione lar- et quod diligenliae pahulum invenitur, hoc mai:is
giris, nec pateris in ordine suo trislia permanere. macerat de amoris fruge jejuninm. Vere, domine,
Nescio quid magnitudini veslrae hoslilis malitia de sic vos lumina mea Deus servet incnlnmes; qnia si
palrihionii ubertate decerpserit; tamen sub hoc ti- nut vires corporis mei sivissent, aut festiuatio domni,
tulo inviclissimi domini mullum locuplctem gratiam Ravennam toiis iiiteuiionis meae viribus expetissem.
comparavit. Bona est jactura subslantiac, si inclyli Sed si Deus voluerit, salva vita domni mei patris
noiitia principis dispendiis inveniiur. Non est facul- vesiri, et domnaemntris, posl Pascha eum ndjuiorio
laium formidanda decessio, si per eum qui omnes supcrno veniam, ut vobis visis ad opem vitae reva-
vincat divitias, summi Dominiarnor acquiritur. Huc C lescam. Domine mi, saltitationem uberrimam dicens
accedit quod nec illa imrainutio, dum facta esi lucri precor, ut oinnes sanctos orare pro me inslantissiine
mater et honorum via , impactae humililatis potuit procuvetis.
tenere substanliam. Sic reparata sunt quae inimicus EPISTOLA VIII.
eripuit, ut adhuc gaudiorum cumulum praesloleris. ENNODIUS SENARIO.
Snpersunt quae in spe haheanlur, cum culmini tuo Quamvispropeccalis meis etiatn Iitierarum veslra-
contigerit maxiraa jam lenerc. His beneficiis, coelo rum solatia subducautur, ego tamcn memor debiti
auctore collalis, noiiiiacet communionisnostraehona quo me per gratiam vesiram, ul Dei
memores, obli-
jungamus. Quando mihi tanium virum , nisi per illa gastis, scribere non omiito : sperans, domne Senari,
quae prrcfatus sum, coniigissel agnoscere? Sed au- ut Dcum quem in me cogilasti, semper atiendas et
geant superna quse tribuunt; et ad quaedesideria frequenter mihi litierarum vestrarum munus imper-
porriguntur, divina nos cura perducat. Quod resiai, tias. Domnemi, saluto plurimumreverentia consuela,
vale, mi domine, et amantem tni crebris fove collu- et imjiloro ut per omnes sanclorum basilicas pro
quiis : quia nisi episiolaris concinnaiio teneret ter- afflictionemea Deum rogare non desinas.
minum lege praescriptum, gaudia ihe in mulia verba
D EPISTOLA IX.
diffunderent.
EPISTOLA VI. ENNODIUS FAUSTO.
ENNODIUS ' BOETH). Quamvis ad tutelam pontificis innocentia officii
Par quidem fueral unis littcris magniludinis tuae ejtis comes assistat; nec opus sit humanis solatiis ei
respondisse simpliciter, nec geminare debere cnllo- qui humanitatem professione superavit , scit tamen
quia serael obnoxium -. sed cautione ad hoc, non oninipolcns Dcus, me sancii episcopi ponitnris prx--
inscitia devolutus sum. De utriusque eniin episiolis, senlium jussioni exaClum impendisse colloquium.
1 Boelio] llaec secunda Ennodii ad Boetium est riabant ut Romanushic in aedebcatae
scnlpiilapidcs,
epistola : >-tcotitra priina Mdelur quaesequeutis libri Agnes siiburbann.
est du<>decima.Adeo veriim est quod montiimu-, epi- VALENS ?. D. COMIT. DEPOSITUS
sloiarnm Emiodii seriem >bique rectain imn esse. KAL. JUL. CONS. BOETHI V. C.
Jiiin in nominis scripiura variam codices. Nam alii Et aliter in D. Latireniii
Boelium scriuiul, nlii Boelhiuin : quotl quidein, si teiraslylo extra muros.
Grn-eaivocis ongo specietur, rectius er.U. Sed usus GENEROSUS EUNUCHUS DEPOSITUS
obtinuii, ut Boeiium polius dicamus. El jam olim va- IN PACE VILID. OCTOB.BOETIOV. C. CONS.
m EPISTOLARUMLIB. VI. 40C
Diu enim renisus sum, ne arrogans videreiur,' si, A alleganda non supprimit. Quod reslat, valere me, Deo
minister antistitem, et apud sauctissimam conscieu- auspice, nunlians, prosperitatis vestraebona disquiro,
tiam potissimum vix mediocris assereret. Sed perfe- et plenum reddo salutaiionis obsequium, deprecatus,
cta obedienlia est, quidquid summus exigit, non ne- ut fiduciam meam incorrupta dignationis veslraenon
gari. Et ideo praelato debilae salutationis obsequio, denudet integritas.
precor, ui ad consolationem multis impugnationibus EPISTOLA XIII.
praegravatisubsidiumconferatis : quatenus singularis ENNODIUS AVITO.
boni rem facientes, non patiamini immeritum sacer-
dotem diuturnaesubjacere moestitiae. Importunum me facit aliena necessitas, quia debeo
pro deprecante sermonem. Lex propositi interces-
EPISTOLA X. sionis refutat avaritiam. Nam ad conscientiae meae
ENNODIUS FAUSTO. sarcinam jungilur, si respuam supplicantem. Exspe-
Deus, qui bonorum operum animo vestro inseruit ctandae memoriaeSabini filius ad diera constitutum
affeclura, ipse obsequentem sibi longa felicissimum senlentiam
aetaletueatur: quia quamvis innocentia quam fovetis, praestolaturusoccurrit: sed agellum suum
raiione est coactus expetere; quia et fide-
indesineutes pro vobisducat excubias; obligati taraen utilitatis
et exseculordefunctadie defuerunt. Abjurantem
beneficiisvestris non possunt quae pro vobis Deode- B '. jussor
benl vota comprimere: quia pro impensis gratias non me de praefaiinegotio ultra vilescere bajulus impulit,
ad eura nuntios, quaienus rursus occurreret, de«
referre et Deusin carne consiilutus exhorruit. Utinam ut
me fecisse significo. Nuncsalutationis
tantum valerem pro rebus verborum tribuere, quan- stinarem: quod
tum sentio me debere! His tamen, quod ad aliam mer- meaedicens obsequia, in potestate est culminis vestri,
cedem vestram pertineat, suggerere non omitto, ut in praedicti causa, quid justitia quam fovetis, quid
cbartam quam in causa Laurenlii tabularii comensis fiducia quam dedisiis mereatur ostendere.
fecistis, impletam mihi transmitti jubeatis; et pro illa EPISTOLA XIV.
caecamuliere quam Martinus conductor' de Moditia ENNODIUS AVITO.
opprimit, comitis palrimonii lilteras tollatis, quibus Scio mea apud vos clamare silentia; nec qtiidquam
jubeatur, quod ei abstulit mancipiuro, sine dilatione fieri, quod non secreta interpretatione teneatur. Ego
reformare : quia quod in praesenti in mandatis acce- tamen a scriptione non destiti; nec stiblimis memoriae
pit, facere pro rustica temeritate contemnit. viri Sabini filiumfabricato ingenio a judicatione sub-
EPISTOLA XI. traxi, qui violentias in agello suo perpessus, bactenus
ENNODIUS AVIENO. operam dicitur navasse cum barbaris. Credite mihi,
Digressode Mediolanensiurbe • communi domino, C aderit secutus examini, et disceptalionem vestram
sola in consolatione remanserunt solatia litterarum: sine aliqua formidine veniet ingressurus. Domine mi,
qula dum serrao ad vos dirigiiur, aliqua praesentiae salutati revereutiam dicens, prccor ut personam
vestrae desideriis meis imago bianditur. Quod et a meam tanti liabeatis insitacdudum affeciionisrecor-
vobisdominis meis, ut crebro faciatis, exposco; co- datione fulcire. -
gitantes absentiamvestram hac sola posse assiduitale EPISTOLA XV.
sustineri. Habeant felicissimi votivam pr.csentiam: ENNODIUS FAU3TO.
mihi delicta raea cogitanti epistolaris cura sufficiet. Bene providentia superna disponit, ut dum a ine
Domine mi, salutem uberrimam dicens, precor, ut beneficia postulantur, sic sollicitudo mea votivos in-
per sanctos Doraini pro me preces fundere minime veniat perlalores. Facessat negare aliis quod mihi
desistatis, et Dominogratias referte, ctijus circa rae tribuo : et illud avaritia sordente continere, quod
beneficia etiam insperata tribuunlur. suhlevat largientem. Simplicianus prasentium baju-
EPISTOLA XII. lus, adolescens nobilissimus, natalem scientiaesedem
ENNODIUS JURERIO, EUGENETI, AGAPITO, SENAHIO, Romam conatus expeterc, hoc sibi credidit pro sin-
ALBINO.
gulari evenire compendio, si ad notiliam culminis
Uberioribus opus est paginis, ubi fides claudicat D vestri duce pagina perveniret. Cui ego nequaquam
perlatoris : per amantem mei cultorem veslrum Ste- volui cupita sublrahere, sciens consuetudinis vestrae
phanumdiaconum,sufficitparca collocutio: qui trans- esse quod reliqui faciunt exorati. Nunc, mi domine,
grediens epislolas in inulla verba diffusas, praefert servitia salutationis accipientes, facite ut praefatum
iffluentibus necessaria, dum compendiofidelis arcani peregrinationis dura non onerent : meque crebra
1 Si minister antislitem] Diaconus episcopum. V Rebusin diversis
exemplumdate parati.
Aiaxovo? est minister. Quos ergo diaconosGraecavoce I-I Inrlinatecaput vestiumpasloribusipsi.
in Ecclesia nuncupamus, minislros etiam simpliciter w Sicfietut Chrislipopulositis probati.
appellabant. Commodianus: 5 De moditia] Modoeiia: quod nolum est Liguriae
MINISTRIS.
* oppidnm haud procul Mediolano,ubi Longobardorum j
3 HimsteriumChristi,Zacones,exercetecaste. et lialiae reges olim coronaii. Modiiia pro Modoeiia •
K-i Idcirioministrifacitepraeceptamagistri. liceniia scriplum, ac mira pro J
2! Nolitefugerepersonamjudicisaequi. pari antiquarioriim
i— Inlegrale locuinvestium,per omniadocti. moera, id est uolpu apud Sidonium, et metici pro *
t/i SurMimintpndentes,semper Deo summodevoli. metoeci airoixoi, in vetere Galli auctoris panegyrico. |
H TotaDeo reddiie iulaesasacraminisieriaarre. ' Communiaomino] Fausto, patre Avieni.
Fortassemyslerium.
k
PATROL.LXIII.
107 ENNOBHEPISGOPI TtflNENSIS 108
icriutlonis vestrae per Itanc Impeiratam frequentiam jAdignetur; quatenus sub confabulatione votiva pia
teTevaremunia non deslstatit. desideria subleventur.
EPISTOLA XVI. Ba»istoLA xix.
ENNODIUS LUMIN0S0. * ENNODIUS FAUSTO.
Non deberent esse negotiosa colloquia quae pro Postquam desideriis meis videndl V0Sfacultas eU>-
remedio sibi amor irivenil, fteCreligionis stipendium psa cst, iterum ad liiteras mens revertilur : cogitur
ad neoessaria noa oporteret evocare conmercia: quia abjuratum poscere paaiAalos.ubsidium, ei| iustUuUm
dulee essei epistolarum munia soMmilitare coneor- melioribus copiis animam, quasi vilioris cibi alere
diae, nec rem diligenliae in aucupia traristerre eom- aut sustenlare corarriercio.0 quamgrave est, quoiiens
pendii. Sed res ad hoe rediit, ut nisi sonior caritas variis necessitatibus obsequeniemfugitiva libena^ ad
quaeinler nos ab ipso vitaelumine suropsit exordium, nova instiluta transducit! Quaedura sunt, coniinua-
Ctper varias profectuum vires messem gratUeperduxit tione frangunlur : mullum de gravitate oneris usus
ad aream, compulsa pro meis partibus stimulo scri- incldit ; flebilis conditio ad optata quae non sunt
ptionis assurgat, grandi ingratitudinis et detrimento- mansura perducit; levior sors est curis jugibus occu-
rum sterililale peroiiliar,' Meminit amplitudo vestra, pali. Hoc sum infelicior peccatorum fasce, quod de
quaede expensis quaeapudRavennam episcopus raeus B bonarum rerum sapore gustavi. Sed hinc alias. Deo
fecerat, rae qi redbihitionem promittente, pro sedis relinquenda sunt, quae humano remedium nesciunl
aposlolicaeutilitate, vobiscum fuerit colloculus. De habere consilio. Vobis interim reverentiam salutatio-
qua restituenda celerem promiseratis effectum : sed nis impendens, reditus mei facere indicia non omisi,
pro peccatis meis nescio qui casus opposuit manus. cupiens pari scriptionis vestrae hilaritate relevari.
De qua ad me praedictianlistitis se convertit intenlio, EPISTOLA XX.
ut vix inducias ad sacratissimam urbem tribuerit SN.NOPIUS FAU8TO.
deslinandi. Nunc post Deum in vobjs causa esl; qui Ignoratur bonorum sapor in prosperis; vix diguo-
potestis et personam meam offensione pontificis mei scitur superni qualitas beneficii, dum tenetur ; post
iet detrimentis eripere; ne officium fidei mihi uni migrationem cupita dulcescunt; desiderii pretia in
peperisse vldeatur adversa. Domine mi, salutalionjs> manibus constituta neseimus. Vere fateor, quandiu
munera persolvens, Dominum precor, ut animumi Ravenna vos habuit, sinistrura omen credidi cogitare
vestrum ad utilitatis meaeconsiderationem incunctan- quae palior; nec inter res secundas, quasi malignus
te."invitet. Ego quid amplius facerem invenire non proprire felicitatis interpres., quaeper absentiam ve-
potui, nisi ut cum allegatione manifesta (idum mihi Slram evenire poterant suspiravi. Non debui meriia
^*
dirigerem perlatorem. inea, si ab homine non separarer, agnoscere, nec ia-
EPISTOLA XVII, telligere fugitivum esse, quod sectanti peccata blan-
ENNODIUS MARCELLINO EPISCOPO. dilur. Sed quid epistolaris concinnatio castigataeler-
Magnifici viri doinni Stephanioni filii vestri facit minunj diclionis excedit ? Ferat his rebus inedelam,
dignatio ut bealitudini vestrae legendus occurram, Cujus imperio universa famulanlur. Ego taraen pro-
cujus beneficioitineris caritas detrimenla nui patitur, pter quod atiributae sunt paginac, valeo substautia
et quod praesenlia non valet, sermone compensat. corporali; et per haecmunia, sub Dei ope, ut prospe-
His ergo servitia apostolatui vestro dcbita repraesen- ritas vestra nuniietur exspecto. Accipiteergo ebsequia
tans, qursro ut me orationum suffragio sublevetis: mea; et si quid inter haecquae mecum geri didicistis,
qualenus inSertus venerabili consclentiae, de Oinnii eventus dexier atlulerit, siue dlssimulatioois obsta-
merear dignationis vestrae fruge gratulari; quia fl- culo nuntiate.
ducire meaecoronam vestram non ambigo responsu- EPISTOLA XXI.
ram. ENNODIOS FAUSTO.
EPISTOLA XVIII. In occasione rapui solvendaehumilitatis personam
ENNODIUS DOMINIC^:. j. domestici perlaloris. Desideriis meis miliiabil, quod
Fecit magnitudo veslra quod et sanctis moribus; in aliorum negotiorura efficaciaprovidistis. Fateor,
suis debet et sanguini, ut propinquiiatis memoriara( durum credidi vicinior iitteras denegare, qui nunquam
silentii non patiatur torpore languescere. In quacun- potui in longinquo consiitutus absiinere colloquiia.
que terrarum parte vivit affinitas , nec separantur. Visumenim mihi sum, Ravennatibus occupatus excu-
regionibus parentelaa cateoa, sociati. Credite mihi, biis, Bjagniludinemveslfam quadam mentis dextera
dilectio sancta non deperit, nec ullum paiitur per. conligisse. Idcirco ad levamen desiderii scrlpia pro-
divisionis itinera natura dispendiuin. Nam generum: rogavt, Utquod vivis subtrabebatur affaiibus, Icctione
Testrum tantura mihi noveritis caritatis impeudere, pensarem. Ergo honorem salulati exhibens, rogo, ut
quantum ad vicissitudinem nulla satislactio exislall me hujusraodi, quoliens opportuniias ingesla fuerit,
idonea. Quod superest, domina mi, accipientes de- remediis subtevetiS, in quibus absenlia uuicum babet
bitae salutationis affeclum, Deum precor, ut in bono, divina provisione subsidium. Agnovistisquae sit cu-
mutuo felicitatis videndi vos occasionem conferre, ratio affeclionelanguenti: vestrum est medelam aegrii
' Inf. epist. 53. animis non negare.
109 EPISTOLARUMLIB. VI. 110
EPISTOLA XXII. A usu est, vos beneficia, me verba conferre, et magni-'
ENNODIUS EUGENETI. tudinem rerum desiderium vinccre postulantis. Si ab
Diligentia cst multiplicium causa paginarum. his muniis temperem, salvo munerura vestrorum ge-
Reveremiaevestrae debelur, quod a scripiione nOn hio, ego Votum benevoli non habeBo.Perlator prae-
lempero: testis gaudii non patitur vox defeclum, sentium Pertinax teste apud Vos naialittm suortim
quia statum valetuditiis vestrae Iretus excepi. Valetc. pudore vulgabitur : qui in astipulalione stenimaiis
EPISTOLA XXIII. usurusest bono verecundire,per quem, indiciis vale-
ENHODIUS PARTUENIO. tudinis mese pro vestro deslderio factis, precor ut
Deo auspice dileclionis tuae primordia convale- liduciae suae fruclum cftpiat ex dignatiOriisveslrae
scant: adsit desideriis comraunibus, per quem vires messe locupletem : et qtiotiens votivus commeantum
studia sortiuntur. Declarastite scriptionis luce urbem cursus accesserit, ad sublevandum me, quas in amo-
amicam liberalibus studiis jam tenere: prremisisti in ris solatio accipitis, paginas deSlinate.
for.bus quod avara parentum| vota superaret. Non EPISTOLA XXVl.
sum dictionis tuae rigidus astimator, nec respuo ENNODIUS EUPREPLB.
tenuiiaiem praeseniium, cui secutura hlandiuntur. Debentur quidem necessitali Silentia, sed scripta
Quotiensvomeribus terram scribimus, animus de spe B diligentiae. EXigit metus abstineniiam tabellarum;
venturaefrugis elevaiur : senrper de herbis aristarum sed inlerdum cedet affeclui. Vix
aliquibus acquiescil
diviliasamicus' rationis intelligit: diligenSruslicandi obstaculis mens amantis , servet ad redhibenda
gra-
adhuc in cano flore pomorum populos jam meiitur. tiac stipendia polius cum vetatur. Ecce praelncutus
Facessat adversitas, et quidquid pariunt peccata quae me causa ab his muniis suSpenderet;
relinquo
discedai. Duclus mihi oratiunculaeture et si eloquen- Conscientiaevestrre quae faciat obsequflnieni. Deum
tisenitore non subsistit, Latiaris tamen vense sapore tamen precatus, in boua me valetudine, vel
Ltipici-
radiavit. Fluxit sermo non absonus; lectionis tamen num nosirum esse significo : boc de vobis
cupiens,
opibus ampliandus. Sed quid ego post tantum judi- quae a me sunt prorogata cognoscere. Nolo tamen
cem, cujus oribus operis lui concinnationem placare curara vestram sequestrati pignoris fascedeprimatis:
signasti, quasi post olores ahser, strepui ? Illi qui- credite conscientiaemeae; plus illi per studium debeo,
cunque placuit, examen securus ingreditur , tacundia quam ipsa exhibere poteras per naturam. Uiinam in-
ab illo praedicatapraevalet favorem etiam ab inimicis
genium illius beneficia superna meliorent! Vere dico,
exigere. Labora ergo, ut felix bene coepfa eventus vobis ad
longiora digredientibus, utriuSque parentis
extollat: honestorum te oesequiis indesinenter im- sollicitudome
respicit, quam potuimus in uriumpositi
pende ; eos qui consortio se suo polluunt, debens *-*cum ambitione parliri. Domina mi, salutatioriem
ple-
monitis nostris reverentiam, velul veneni pocuium nissimam dicens, ut lantum mihi caritatis ei
scire precor
fuge ; profecium luum paginis cupido semper oraiionis suffragiumconcedatis, quanlum me ad de-
annuntia. Quod superest, vale, et omnibus superni siderii vestri effectum tendere
comprohastis
favorisadjutus auxihis, familiretuas de peritiae messe
EPISTOLA XXVII.
responde. ENNODIUS SENARIO.
EPISTOLA XXIV.
ENNODIUS " ARCHOTAMI.E. Uber conscientiam veslram pro superna dispensa-
Quamvisjus affeciionis, consanguinitatis lege con- tione vicissiludo comitetur; reddat pro parvitale mea
slriclum, regionum prolixitalenon pereat, nec calena Altissimus quod agnoscit a vobis, qui semper amaa-
generis quae animas nectit, terrarum separalione tibus fideles cxstilislis, fuisse collaium. Certus portus
dividatur , aitamen pabulum caritatis est, aut videre, est, pectoris veslri invenisse diligeritiam : estis hac
aut offieio sermonis appellare quem diligas : nesci- conversatione praedili, ut amicorum spem beneficii
rentur secreta raenliura, nisi proditione linguarum. collatione vincatis. Secundam admonitionem desi-
H&cia usu vocavit antiquitas, ul illa quaepectoribus dero, ut injurictum iier arripiam. Date felicem dexte-
elausa suut, non latereut. Ego Gallias quaetolum me .'" ram humilitaii meae, et prospera mecum vestra di-
propter vos sibi vindicant,sioculis non inspicio, affe- vidite. Domine mi, salutationis obsequia praestans,
elione non desero. Gratias lamen praesenliumperla- quaeso,ut si rerurli dominus apud Ravennam felicitei
lori, qui necessitatis suae occasione desideriis meis commorabitur, indicetis quatenus sine ambiguoprae-
praestilit, ut inter aeslus animarum quibus bajulus cepta veslra perficiam.
deerat, optalum praeberet officium. Salutans ergo EPISTOLA XXVHL
servitio debilo, precor ut portitor beneficii sui vicem ENNODlUS GUDILEVO.
recipiat, et qui in gaudio raeo opitulatus est, suis Solent quibus felicitas et potentia, Deo ordinante,
votis leslilutum per me credat effeclum, conceditur, liumiles consolari officio litterarum, el
EPISTOLA XXV. prospera sua paginarum promnlgatione partiri. Ego
ENNODIUS FAUSTO. multo tempore ut his sublevarer muniis, exspectavi.
Scit magniuidovestra quo me honorent praejudicio Sed cessantibus vobis necessarium credidi non ta-
studiorum libcraliura sectatores, tanquam rern sibi cere, ut quod amor non exigit, juxta eVangelicam
debitam commendationis meae scripta poscenles. In lectionem mereatur importunilas. Domine mi, salu.
1Forle sationis. 9 Arc/iolamioe]Arelatensiconsanguinea;, lib. vu, 14
111 ENNODUEPISCOPI TICINENSIS 112
) tationem plenissimaradicens, quarso,ut me antiquum A rat; quam cum negat anxiis is qui nullo labascit in-
cultorem vestrum illo foveaiis quo olim promisistis certo, resignat se diligentianon teneri. Paverunidiu
affectu : et prospera vestra paginarum me facialis animum meum a magnitudinevesira destmata collo-
directione cognoscere. quia, et bilaritati congrua pabula praestilerunt.
, EPISTOLAXXIX. Quorum nunc abstinentiam non affert tristitiam, sed
ENNODIUS FAUSTO. cogit ad exitium. Potuit enim saluti opem tribuere,
Quamvis sublimi viro et omni integritate praedito, quod ante miliiavit affectui; abjurala est caritatis
1 Sabino Romam properante, lute paginarum officia religio, quando profutura raeaevaleiudini verba de-
commisissem, ut resigtianda per litteras fidelis rela- negantur. Agoovistis quid fecerunt silentia vestra;
torassereret, attamen sollicitudinimeaedebuidupli- quibus emendatione succurrite : nam apud vos si
cibus magnitudinem vestram indiciis informare, ut mei non dominatur oblivio, scriptione mutantur. Do-
perlalor ex litteris secutus principium narrationis mine mi, salutem largissimam relerens, Deum de-
assumat. Haec scripto degustata sufficiant : ad illud precor, ut aestibus meis superni dispositio favoris
revertor, propter quod epislolae destinanlur. Valere occurat, et in solatio moerorummeorum illa a vobis
me corpore nuntio; Deo supplicans, ut siatum animre indicari faciat, quaedelectet agnosci.
de vestra.laciat prosperitate reparari. B EPISTOLAXXXIII.
EPISTOLA XXX. ENNODICS UORUISD& ET DlOSCORO.
ENNODIUS FAUSTO. Scio conscientiam religiosam grande aestimare
Non potest doloris magnitudinemeloqui oris infan- compendium, si praesiandinaseaiur occasio, his ma-
tia, qui mihi de illa re contigit, quod harum peria- xime quos devotos exstiiisse meminerunt. Ergo
toribus ad Liguriarodestinalis a scriptione tempera- quaravis prima reverentiae vesiraecausa sit scripta
slis : quorum commeationemvos ignorasse non cre- mittendi, et utilitatis allegatio sit subjicienda di-
didi, et prsesentiammaguitudinis veslraea petitionis ligentiae, attamen anxius animus saepe necessaria
qualitate deprehendi : datur enim inveniri a disposi- praeponilaffectui. Retinet fraternitas vestra domnum
tis tractatorem. Me lamen urunt epislolarura feriae, papam de expensa, quam episcopus meus apud Ita-
quas ad levamen mceroris mei etiam occupatissiini vennam pro ejus utilitateme spondente fecerat, resti-
*
repulislis. Nunc ad voia redeo. Valete, mi domini, tuiionem fuisse pollicitum. Sed actum est ut vix ad
et ccelesiem circa vos gratiam multiplici resignate vos dirigendipraestarelinducias , et de mea sibi sa-
colloquio. Partum est enim aclibus vestris, quietis tisfaciendumesse substantia protestatur. Nunc quia
tempore de ea qure in laboribus sata est, innocenliae grandis summa non est quaereposcitur, etsummum
messe gaudere. 'C est bcneficiumme ab ingratitudine ejus quaevide-
EPISTOLA XXXI. , lur jusla, subtrahere, ordinate quod vobis relributio
ENNODIUS DOHNO PAP£. superna compenset. Domine mi, salutem abundan-
Pcrvigil beatitud nis vestrae cura, quasi coram tissimam reddens, Deum quaeso,quo animis vestris,
positos, in quocunque loci sim, obsequentesaltendit, quod me sublevare possit, inspiret. Ego autem adfui
el sine ullis feriis, dum gratiae suffragiumpraestat parlibus meis, qui cnm contestatione moeroris per
expertis, invitat extraneos. Etenim plures dc specta- paginas indicali direxi fidelissimumperlatorem,qui
culo fructus capiuulur laboris alieni : quia discit nobis perferenda sine immiuutioncsuscipiat.
operam navare in cujus oculis redduntur praemia EPISTOLAXXXIV.
sudoris et fidei.Aique uiinam par votis essel effectus! ENNODIUS FAUSTO ALBO.
et quod didici pro religione,cuperemdarelur impiere. Quamvis magnitudo vestra per longura silentium
Domine mi, famulatus raei humilitatem exhibens, oblivionemmei fuerit contestata, et dum ab episto-
parca in raaximis elocutione contentus, quid domnus laribus muniis lemperat, memoriamobsequentis ab-
episcopus frater vesler super direcia legatione sen- jecerit, allamen providenliacoelesiisdesideriismeis
scrit, patefaciendumpraefati litteris derelinquo. prospera vestra non patitur occultari, et variis indi-
EPISTOLAXXXII. 3D ciis successumcirca vos resignat optatum. Nunc ta-
ENNODIUS AVIENO. men animus meus usque ad hoc devinctioneproduc-
Cum semper sint lillerurum inter amanles jucunda tus est, ut proprium ad vos dirigerem perlatorem,
commercia, et ex bis muniis, eliara si sparlana adhi- qui vivis pastus aspectibus, bona ad me manifesta
beatur brevitas, gaudia prolixa nascantur; sintque perducat. Credite, domini,magname vobis esseobli-
hujusmodiofficiaremed'oabsentibus,votivasollicitis: gatione constrictum, nec ullas pectori meo ferias
altamen aegeranimus super eorum de quibus pendet, dari, quibus visionem vestram non plena intentione
prosperitatejactatur, el hac tanlum curatiune respi- disquiram. Superest ut, ' reducta in EcclesiaRo-
1S. V.
Sabino]Hujuscenominispraefeciumannonae DIES XXIV. DP. XV. KAL. AUG. SVMM.
Roma paueis post nnnis habuit, cujus hoc reslal in ET BOETIOW. CC. CONSS. .
basilica Ostiensi epitaphium, sed mendosissimeexa-
ratum: • Reducta Ecclesim concordia Sedatis motibus
]
HIG REQUIESCITIN PA.CE. SABINUSV. S. scbismatis Laurentiani.
* lli domini
PRJEF. ANN. QUI VIXIT ANNOS LIII. ET ] Forte,mi domine,ut alibissepe.
113 EPISTOLARUMLIB. VII. iU
mana concordia, occurrendi vobis contingat eccasio. A EPISTOLA XXXVII.
Domine mi, salutationem reverentiae vestrac plenis- ENNODIUS JOANNI.
simam diceris , deprecor ul suggestionem portitoris, Ergo falso creditur amorem reddi diligentiae, et
bominis mei, grato suscipiatis auditu, et de felicitate . tacitis animas se interrogare colloquiis, fidem men-
vestra vel totius domus statu recurrenli nos inslrua- tium sensus asserere, ut quod impendimus vicaria
tis alloquio. nobis relatione debeatur ? Vocem montium secreta
EPISTOLA XXXV. restituunt, et in obsequio hunianitatis muta.famulan-
ENNODlUS DOMNIN.X. tur : sed magnitudinem tuam in contemptu mei con-
Inter curas et molestias quibus pro peccatorum tigit silentium pro scriptione reddere; et in astipu-
fasce subjicior, elegi singulare subsidium, ut ad vos latione artifieis genii, temperando a paginis, pertina-
domnas meas litieras desliuarem; quarum precibus ciam garrulitalis epprimere, naturae lege calcata.Fa-
omnia mihi secunda contingerent, el ad serena lae- cessat a mnribus meis, sequi quod admissum doleo,
titiae, depositis angustiarum nubibus, reformarer. et sublevare culpas imitando. Ecce ilerum appello
Prima enim mceroris causa est, quod prospera ve- linguaeferias foventem, et in longioribus persequor,
slra, dum in longinquo degilis, vix dalur agnosci: habens promissae caritatis memoriam. Domine, ut
ex qua nascitur circa personam meara omnis adver- B supra, salutationem largissimam offerens, quaeso,
sitas. Adeste ergo supplici precibus vestris, ut per ut debitum gratiae vel nuncexigat importnnitas, dum
sanctorum Dei suffragia aegro animo medela tribua- providetur quatenus ardorem desiderii prolixis salie-
tur. Domina mi, servitiura salutationis impendens, tis alloquiis.
deprecor, et per Deum vos, quem coliiis, obiestor, EPISTOLA XXXVIII.
ut continuis me postulationibus et lacrymis, quibus ENNODIUS FIRHINiG.
regnum coeleste vim patitur, Domino commendeiis: Quotiens votiva res repenle contigerit, prelium de
quia hoc munus speciale computo, et omnibus ipsa temporis brevitate sortitur. Coelesiisenim ut
comraodis anlepono. crescat beneficii genius, subilum facit esse quod tri-
EPISTOLAXXXVI. buit, ne devenustet sperantum prolixitas mi-ericor-
ENNODIUS ADEODATO PRESRVTERO. diam largiloris; quis enim affecturhdesiderii repente
Coelestisdispensatio religiosis desideriis nunquam suscipiens non avidius impetrata veneretur? Sic lit-
negat effectum: nam quod pie cupimus, maturo prae- teras magnitudiuis vestrae siiiens, tempore profectio-
stat studio. Desideranti enim mihi per litteras ora- nis accepi. Dolebam, faleor, et vehementer angebar,
tionum vestrarum postulare suffragia , perlatorem dum nec obsequiorum meorum perlator existeret, nec
domesticum vola pepererunt; ut stimulo scriptionis G sospitatis vestrae digressurus bona eognoscerem.
admoniti, pro suseepti anima supplicetis , quia' doc- Ecce utrumque frons bnna concessit: accepi pariter
tor gentinm clamat, Orale pro mvicem (Jac. v, 16). indicia optata quae refero, el uno eodemque tempore
Nihil enim esi quod Deum diligens, eliam pro delin- regressum me * de Alpibus Cottiis, et Ravennate si-
quenlibus obtinere non possit. Laborale ergo pro- gnifico iler arrepturum. Orate ut variis laborura ja-
missis dudum patrociniis, et gaudia mihi per lacry- Ctaioincommodis patientiam supernae benedictionis
mas comparate. Veniat ad me fructus innocentiae muruis infundat. Me autem quod ad custodiam gratiae
meritis ignoratus. Haec sunt de quibus sanctum Dei culminis vesiri splendor hortatur, faciKuscredo cur-
admonere praesumpsi. Timeo enim facere prolixa sus (liiminum in diversa revocari, et relictis fluenlo-
colloquia, quia res necessaria strictis est postulanda rum alimoniis aelher vacuum pisces expetere, quam
serraonibus. Nunc in Christo valete, mi doraine, et tantorum me immemorem delicta restituant. Quod
sentireme deprecationis vesiraemunera prosperisin- superest, valete, mi domina, et redemptori noslro
dicate. pro persona suscepti incessabiliter supplicate.
1 Doctor gentium] Paulo tribuit, quod est Jacobi nerario Brigantionis. De Firminae autem annulo est
apostoli cap. v Epistolaecatholicae.
1 De Alpibus epigramma 1)5.
Cottits] Hoc iler quod describit in ili-

LIBER SEPTIMUS.
EPISTOLA PRIMA. D lilas quac ab amico veritatis agnoscenda committi-
ENNODIUS ' JOLIANO. tur, cautione instruit animum cognitoris integri: af-
PraeCeptismagnitudinis vestrae minislerium de- fectionem infudisset nobis magnitudinis vestrae con-
votionis exsolvimus ; quia fit aequitati proximus , sideratio, si studia non dedissent. In negotio igitur
qui justi viri monitis obsecundat. Negotiorum qua- quod inter Bautonem', regiaedomus conduclorem, et
1 Juliano ] Comiti patrimonii, lib. iv, epist. 7. erant, vocabatur; nunc domus regia,
1 Regimdomus conductorem] Qui fiscale aliquod imperatores
regnante Theoderico , et conduciores domns regiae,
praediuin conduxerant, hi condiiclores domus Au- Cassiodorus lib. v, epist. 39. Eorum cognitio ad co-
guslaedicebantur, de quihus est titulus in codice, et mitem patrimonii perlinebat, qua comitiva Julianus
lex Valeniiiiianiill, qua illos nullius milithe dignita- fungebatur. Theodericus Juliano eidem C. P. Con-
tisve privilegiis frui docet. Domus Augusta, quando ductores Apulideplorata nobisadilione conquetti sunt,
H5 ENNODIIEPISCOPI TICINENSIS 116
*Epiphanium chartarium
verlitur, dum anceps in dis- Ai multis in promissionibus subvenisti; dicendo susten-
eeptatione postra eventus nutaret, et alterna se partes tandum me esse paginis, qui propriae lucis privarer
intenlione colliderent.asserente Bautonese sexaginta absentia. Ecce et pollicitalio fide claudicat, et spe
et quatuor solidos publicos,quos de reliqua indictio- irrilatus ardesco. Egit veniens de remedii praesum-
nis illius emissochirographo fueratdebere confessus, ptione fiducia,ut difficiliusdura tolerentur. Sed nunc,
idcirco non posse restituere, quia per manus subli- mi domine, honorem salutationis accipiens, post-
mis viri Projecti quadraginla solidos Epiphanio suf- quam apud vos, quod male est animo, declaravi, cu-
fragii nomine conlulisset, pro quibus nullum bene- ratio properata succurrat: ut qui salutisveslrae status
ficium secutum fuisse docerelur; et replicaret ipse estvel graiia pripcipalis, exspectatis reseretur allo-
Epiphanius, se si quid accepissel, labore meruisse, quiis.
nec frustra sibi a Bautone quidquam fuisse collatum, EPISTOLA IV.
vel prolati testis fidem laudibus incessanter attolle- ENNODIUS AGNELLO.
ret; statuimus ut sub jurejurando mihi nominalus Semper famulantes diligentiaepaginas nunein pro-
superlus vir nobilis Projectus et sperati genusdecla- ditione sui dolor exiglt, et gaudiorum mlnistras in
raret beneficii, et effcctum, si ita esset, assereret vocem reserandae traxit Injuriae; nec contenta fuco
non secutum : quod cum fuisset impletum, Epipba- JJ I dissimulationis urbanse secreta pectoris aut tacitur-
nius acccptara pecuniaerefunderet quantitatem. Nunc nitate vestivit, aut in partem aliam iranstulit blan-
in potestate est culminis vesiri decisionem nostram, dimento. Novi quidem fabricata, sed fugio : et sim-
si placet, auctoritala fulcire. plicilate contentus, cum amantibus sereni animi
fronte congredior. Ubi gentium fuit sub obieslatione
EPISTOLA 11.
Dei inler .nos promissa devinctio, ut proflciscentes
ENNODIUS FAUSTO.
Quantum ad fascem moeroris adjungit interrupta insalutatum me, velut incognitum linqueretis, nec
remanens sortirer necessaria suggerendi?
tribulatio, quando ut acrius urat adversiias, prospe- potestatem
rorum mutatloneblandiiur! Ad cujus unquam onus Credo providistis ut imbecillusoculis lotumvobiscum
lumen arailteret, necdiem meum sub amici praesen-
accessit, quod continuatae sarcinam calamiialis abje- tia
cit? Quam bene me ad patientiam absentiae vestrae clausis orbibus intuerer. Haecsi per negligenliam
aestimationirelinquetis quem apud vos
longus temporum usus aptaverat; dum ho-squod fe- contigerunl,
licitas non babebat, didicerant nec vota praesumere! locum obtineam: ferenda sunt acerbius, si inlelli-
Ecce iterum de inveteratis doloribus passio novella guntur accidisse perstudium. Nunc vale, mi domine,
ine lacerat, et obductam eicatricem rescindit ictus et animo meo quem in statione consistere suadet in-
acutlor. Imploraveram a diseedente raiserlcordiam, C. nocentia, origo, proposiium, potlorera graiiaepartem
ut quod de praesenticonfabulatione perdebam, litte- qua vobis sinceritate patuit invitate.
ris pensaretur; nec hanc frugem omnibus desideriis EPISTOLA V.
jejunus emerui. Ego consuetudinis meaenon negli- ENNODIUS SENARIO.
gens Inier lacrymas scripta concinno : quibus de Quamvis te dominummeum per intemerataedocu-
*
afflictione mea credidi nil potius indicandum, illnstrls menta fidei principalis sibi cura conjungat, et mo-
viri domnl Pamfronii relatione contentus. Nunc, ml rum clariludo ita publicis rebus misceat, ut amabi-
domlne, ofosequiafamuli vestri dignanleraccipite, et lis a te saporem quietis excludat, non credo tamen
anim» in angusliis constitutre remedia consueta prae- ita religionemamicitiaeposthaberi, ut non saiisfaciens,
st&te Deo adjuvante, regnantis imperiis debita sua refun-
EPISTOLA III. das affectui. Nostis quid poscat aula, quid gralia:
ENNODIUS AVIKNO. uno eodemque tempore nec rerum deestis domino,
Quibus magmtudiuem tuam discedentem precibus nec amori, quando Christianae menlis integritas per
iraploravi, merito retexerem, nisi memorisevestrae has partes divisn solidatur. His ergo sollicitudinem
irrogare conlumelias devitarem. Nam qui amantem meam credo relevari, quibus venerabilis consuetudo
de his qui£ recens sunt acla convenerit, fuglendam D • servatur stndiis. Tanlum est, ut Dei nostri solatiis
honis oblivionem importunus opponit : cum boc sit magnitudovestraadjuta graluletur. Domine mi, salu-
peculiare conjunctis, ut sub quadam praescienlia tationis obsequia praesentans, spero ut de vestro vel
mutiio sibl cupita suffieiant; et ad suhstanliam cari- amici vestri domni Fausii statu hilarem me fieri vo-
tatls efflcaci dlspensatione, quod votis poscendum tivo Hlterarum contingai indicio.
est, effeciu seniore concilient. Coeleslisdispensatio EPISTOLA VI.
jfeeienda suggerii, si quid amor opiat, inquiras. Ilis ENNODIUS FLOftO ET DECORATO.
jungltur quod aestuanti animre, dum iter arriperes, Permisi hactenus roagnitudiueraveslrara mobiliia-
frumtnta titi inimicommsubreptionibuseoncremata: ab Athalarico lib. vm Variarum, epist. 21, ubi
postutancesne eogantur ad integram prastationem, chartarios nominat sedis Burgantini comitis patri-
quibut eommerciorum sunt commodadiminuta, elc. monii.
* Epiphanium » Principalis «6i eura eonjungai] Vel propter le-
chartarium]Lapis sepuleralis Romac,
LOCUS VALERIANI CHARTARI. Sed chariarius hpc loco gationes ad quas saepe adhibitus Senarius, vel pro-
non chartae opifex, aut negoiiator, &?dcharlularius pter exceptoris oflicium, quo in regis aula fungeba-
cemitis patrimonii: quomodo accipi etjam videtur tur, lib. III, epist. 11, et lib. v, epist. 15-
EPISTOLARUMLIB. VII. H8
|(7
lem Ligurura urbanre fuco disputationis incessere , A arte contendis, cui nec satietatem de praesentia tua,
et me reddebat alienum, et vos ab eorum nec oblivionem de silentio pateris subvenire. Scit
qula orlgo '
Sed cnm uha memium discussor altissimus, lectione apicum tuo-
culpis constahtia ptoroissa sejunxerat.
sorte ab oculis vestris et mente dlscessl, praecohis rum animam m-samintra penetralia sua non potuisse
voce contestor, heminem damnare posse quod se- cortslstere, et ad praesentiam tuam diligentiae evo-
Habuit Arelatensis habita-
qnitur , hec salvd pudore sehlentiath excessibus di- lasse melle compulsam.
ctare peccaritem. Fas est liberos a reatu detestarl ; lio, cum Mediotanensibnsmiiris includerer: et dum
menlis excurreret, intra
quis aequoanimo ferat monitorem quod verbis de- ad dulcem sedem libertas
struit aciibus non vitare? Evangelii sententia T&Si, Italiam rae cbrporis captivitas includebat. 0 si sup-
ad ea quaecupit animus
Qui feeeriteidoeueritsic(Matth. v, 19) dightlm Bel peterct sermonis aburidantia
aut ad illa ad quae lingua sufficit, non
gralia poSsejudicarl. Vobiscbpiosus sermo est, <qUd-<-exponenda,
tienserrOrarguitur, et sub conversationis negligentia pudor eriperet! Parvus amor est, qui oris testimonio
purttas amptectenda verborum. Perdidlstis lacryma- sufficienter aperitur. Confessio est tepidae caritatis.
rum mearummeraorlam, quam discedentibus gemlni qnotiens in ea non cedit eloquium. Quod restat,
doloris ietus effudit. Ecee quami dies surit, ih qui- Deum precor, ut valeas et ad sublevandtim moero-
bus sub tahta frequentia commeantum riulla neque B rem meum quem scriptione tua nimis daedalaarle
dominimei, amici vestri, neque vestra, qure de iilo geminasii, bono prosperitatis muturc reserveris.
rem voti indicent, scripta suscipio. Absolvislis imi- EPISTOLA IX.
latione culpabiles: non quod Lignribus evenerit pro- ENNODIUS AVIENO.
positum, quantum vos dlcitis, infidelitatis amiliere ,
sed quod eos contigerit invenisse in his qure sunt vi- Pompam quam In litteris fugttis obtinetis; nec
nisi declamationum tnsignia
tanda consortes. Rogo tamen, servitio salutationis aliud est loqui vestrum,
custodire : hoc in vobis hoc peritire mater
e-shibito, ut tandem aliquando, tanquam boni domini kideficiens lectionis curanatura, Sed miseriis
mearnm memores, prosperitatem vestram, congessit.
precum
vel dorani mei, amatoris vestri, reseretis muniis meis evenire nulla consolatio poiest, quando ante
oculos sunt locata, quae merui, et quantum pracla-
llllerarum.
EPISTOLA VII. tus indignior exstiterit, tantum in aperto fiunt pec-
' cata superati. Quid animum meum, illustrissime
ENNODIUSELPIDIO DIACONO. bominum, conaris attollere? quid in vita quae plena
Perfecta caritas corporalis absentiae damna non mosroris est, reservare liceat tribulationibus meis?
paiitur, nec aniraorum serena conjunctio itinerura Q pro bono dispensationis coelestis finem ve) cum vita
sequestratione multatur: quoruni animae Christo in consiitui. Vobis tamen insufficientes refero gratias,
caritate sociante conveniunt, nulla possunt separari qui illam circa roe servatis diligenliam, qua potio-
interjectione terrarum. Hac ego spe vel securitale, rem neC dignissimis praesiaretis. Domine mi, saluta-
de conscientiavestra securus, amanlem mei alloquor, tiOnis reverenliara solvens, spero ut orare pro me
tanquam in amplexibus constitutum. Fove, domne rhinime desistatls, et ad calamitatum solatia feren-
Elpidi, quem Deo raedio suscepisti. Habeal suas tia opem scrlpta mittatis.
mundus astulias, et urbanitatem fallendi prudentiam EPISTOLA X.
daranandus appellet. Tu illi dulcedini quam probavi,
ENNODIUS FLORO ETDECORATO.
nihil admisceas, nisi quod gradibus ad perfectae ca-
ritatis nos bona perducat. Domine, ut supra, saluta- "Compulsorisfunctusofficio, ad redhibitionem pro-
tionem plenissimam reddens, qurcso ut prosperita- missionis suaevix advocatum coegi, ut quod advo-
temveslram vel eorum qui nos diligunt frequenlibus catis debebat exsolveret. Genus durse professionisi
mihi indicetis alloquiis. ut a vobls dicenda praeveniam, ad verecundlam cle-
ricus inclinavi. Quale sit quo molliuntur obstinatis-
EPISTOLA VIII.
simi, et quid sibi velit qui raptores spoliat, aesti-
ENNODIUS EUPItEPI.E. ttiate. Argenli libram quam frater Epiphanius dedit,
Quam berie animuin meura ad palientiam seque- frafri Gaiano ad vos perferendam tradidi, paciis
slralionis absentiaevestrae usus aptaverat, dum pro- tamen adhuc apud me quae siiscepi consiitutis.
lixa silentia contemplum dulcedinis rerurn suarum Restat ut, si tradere debeam, designetis. Domine
necessitate pariebant! resciss>iest cicalrix quae ad mi, salutationera plenissimam dicens, rogo ut pri-
medlcinam pii amoris accesserat. Confiteor, sorot mum pro me sanctos orare dignemini. Deinde dom-
venerahilis, ad antiquum me desiderium lilterae tuae nis amatoribus nostris obsequia mea sub illa qua me
nimisnoto condiisesapore revocarunt. Ecce vide qua cupere scitis humilitate reddatis.
1 Helpidio
diacono]Lib. vm, episl. 8. Sicjam olin i Ne collationis translatio postuletiir : et apud Cassio-
scrihebant, pro Elpidio quoil est H-niStac: ut tlelpis, dorum lib. vn, 45; lib. IX, -t; lib, xn, 8. Editio Ba.
Euhelpistus, et alia id genus. Quare ita quoque siliensis hic etiam mutila erat. Priori enim hujus
scriptnm ab Ennndio verisimile est. epislotae membro alterura aitcxuit, quod epistolre
* Compulsoritofficio]Fiscalium onerum
exactoris,, 15 debebatur. Tres igitur epistolas sequemes ad
qui publicis functionibus obnoxius ad solulionetni Agnellum, Hormisdam et Boetium ex manuscriplis
fompcllit. Leg. 7 cod. de Exsecutoribus, et Ieg. 4. suppleyimus.
"9 ENNODII EPISCOPI TICINENSIS m
EPISTOLA XI. Apraedicare virtutes, quem in annis puerilibus, siue
ENN0DIUS AGNELLO. ajtatis praejudicio,industria fecit anliquum ; qui per
Male est animo meo, quod de facundiaesuredoti-
diligentiam imples omne quod cogitur; cui inter vitae
bus mihi abundantia vestra nihil tribuit : et ita exordia ludus est lectionis
assiduitas, et deliciaesu-
eloquentiae opibus incubat, at partem ex eis facere, dor alienus ; in cujus manibus duplicato igne rutilat,
sacrilegium computetur. Turpis est equidem univer- qua veteres face fulserunt. Nam quod vix majoribus
sarum rerum avaritia : contigit tamen, si verba de- circa extremitatem vitae
contigit, hoc tibi abundat in
neges, plus pudenda. Saepe etiam evenit ut fre- limine. Vere dedisii pretium
scribentes loquacitati meae, dum
quenter minus diligant; nunquam tamen desiderantem colloquia primus aggrederis. Contigit
accessit ut aliquid caritati reservet, qui in perpetua nova res
garrulo, ut usque adeo prnduceretur, do-
taciturnitale perdurat. Potest nasci de epistolaribus nec
exigerent scripta responsum. Deo gratias, qui
blandimentis ambiguitas : certa fides est ab eo qui occultis itineribus de propinqui vos necessaria affec-
servat silentium non amari. Hsc sunt quae in fes- tione commovit. Ecce
geminx causas injuriae jam
tinalione perlaloris celer scripsi, geminis siimulis tenetis: nam
postquam agrestis innotui, praesumo
incitatus, vel properationis bajuli vel doloris. Ergo me dicere parentem. 'Domine mi, salutis officium
taedio animi mei remedia incunctanter adhibele : ut B dicens,
spero ut circa littcrarum raunia frequeuiiam
quamvis deluerit hactenus affectioni pabula sua, in commodelis : in quo opere assiduitatem et amans
slatiune esse tamen promissa caritas innotescat. Do- exhibet et facundus.
mine mi, salutem plenissimam dicens, quaeso ut EPISTOLA XIV.
exspectationi raese quod sufficit loquendi peritissimo ENNODIUS ' ARCHOTAMIJE.
non negetur. Ita supra claritatem generis morum luce profecis-
EPISTOLA XII.
ENNObtUS HORMISD43 DIACONO. tis, ut quos etiam vobis non nectit propinquitas,
Nullus remaneret iroperitis locus venise, si plura actuum vestrorum bona subjiciant. Quis enim non
loquerentur : sola brevitas commendat indoctos. Su- perfectam reverentiam sit paratus impendere animae
in Dei cultura sublimi? quia peregrinuip se facit a
pra errorem est prolixa narratio rusticantis : quando
ab ignaro extorlum fuerit quod ditt legaiur, sibi Redemploris gratia, qui Deonon suscipit obsequen-
raneorem suum debet exactur. Quisquamne bomi- tes. Indicium enim est conversationis praecipuao,
num in longum vult fastidienda procedere, et nullo Christi nostri amare cultores , proximus est emen-
sapore condita breves terminos non habere? Romana datissimis, qui diligit jam probatos , testimonium
dat bonorum sine dubitatione meritorum, si studeas
hoc, frater, et nimium artifici subtilitate flagitasti. C
Sed nos contra fabricatos munit simpliciias nullis laudibus prosequi sub debita cominuatione perleo
colorata praesiigiis. Etenira quaravis me delenifica tos , fit sanclis proximus, qui in illis sine fuco prae-
epistolae tuae oratione produxeris, mei immemorera dicat sanctitatem , quemcunque diligentia hortanle
non fecisti. Scio artare pagiuam, cujus pretium pro- praetuleris, dispendiumpudoris est, n i sequaris.Quis
salva verecundia per spinosa gradiebs purgatum ifer
mulgator intelligo. Noverisme tamen meis partibus
non deesse, quaravis vocet in medium et urbanus et attollat , et viam salutis aspiciens calles eligat noxio-
clericus. Sed quid produco paginam, cujus superius rum? professio caecitatis est, bona ante oculos in
locata respicere, et unde imitatione pro-
angustiam pollicebar? Haec mihi cum amante con- exemplum
certatio : talis fructus est litlerarum. Domine mi, ficias non tenere.Haec, mi domina, de te non incer-
salutera uberrimam dicens, precor ut Dei noslri tri- tis fama nunliavit indiciis, non loquax vulgus per
buente misericordia crebro salutem vestram votivis ignara judicii ora jactavit; cui raos esl de humanis
mihi, dum meam quaeritis, nuntietis affatibus. actibus, dum scintillas in rogos animat, amplificatas
EPISTOLA XIII. fidelium flamraas exstinguere. Hoc noslforum rela-
ENNODIUS BOETIO. tione propinquorum, praccipue tamen domna et se-
Si liberum esset imperata differri, concederetur rore Euprepia referenie', percrebuit; non solum vos
adbtic mihi ornamenta silentii non perire. Nam taci- D dignas esse praeconiis, sed instituisse celebrandum,
turnitatis munus est, quod non inhumanura loqui me et venerabili filiocura prosapiaeradiis faeem conver-
posse credidistis. Videte quanlum linguaegenium vox satiouis ingerere. Habet, quantum comperi, Lirinen-
de sancta matre discat, etiam
yessa contnlerit. Sed res est vacui pectoris peri- sis habitalor quod
clitata remedia non tenere. Agit sermonis cura, ne quae urbana domicilia' non reiiquit. Si raihi credit
promulgantis celetur inscitia, quando otii labor glo- pietas lua, plus est in acie vicisse saeculum,quam
riam intercipit. Ecce ego ille anle probalionem lau- vitasse ; resignat timorem fuga certaminis; nec spes
dalus subdor examini, et ferias meas, ne videar prae- est ulla virtutis, quando ante congressionem declina-
dicatione dignus, irrumpo. Nam dum humilitas red- tur adversarius. Conscientia roboris paucis acquies-
dit obsequium, impelrata per sileniium non babe- cet ad latebram : hoc est secretum eligere, quod os-
mus. Tn in me, emendatissirae hominum, dignaris tendisse formidinera. Hrec ego non dominum meum,
1 Arehotamim]Nobili viduac Arelatensi, Ennodiii esse possit. Archotonia mendose scribitur apud Cns-
eonsanguineae: cujus pietatem tantam esse ostendit, siodorum lib. iv, 12. Nam de eadem ibi sermo est,
nt ftlio presbytero, qui religionis studio ad Lirinen- ul ostcndemus ad epislolam 55 lib. vm.
semeremum se receperat, exemplo atqueincitamenlo
121 EPISTOLARUMLIB. VII. 128
etfamiliaenostraejubar, presbyterum arguens scribo A Humanitatis lex est et naturae imperium, hilaritatem
cui nec ibi credo impugnationes deesse, quas supe mentis opibus scriptionis effluere. Emanant enim vel
rer; in quo loci visusest declinasseconflictum.Tum si arctentur secunda conclavibus.Sed in magnitudine
enim universa saeculi blandimenla calcavit, quandi vestra, sicut aetascana est, pudoris et scientiaedote
aetatis, opum, natalium profectionem ejus reiinen maturescens, ita laetitiamfrenis moderationisastrin-
catena non valuit. Sed vobis quantum sexus infir gitis. Sed nunquid in damniim gralire disciplina de-
mior, tantum debetur potissima de palmae adeptiom bet excurrere; et hoc minui amicorum diligentiae,
laudatio. Prope est ut eliam illius tu sis tutela pro quod ad morum ornamenta sociatur? Quamvis mo-
positi: quae mala viduitalis etoibitatis i atiens, d< netam Laiiaris eloqtientiac leneas, non potes tamen
venerabilis filii meriiis solaiii tui o<casione pateri invenire quemadmodumjure factura asseras quod
nil perire. Ecce ubi femina, fragiliiatis oblita, castell exspecianti mihiverba non tribuis. Decet ergo bene-
vice, et virum et juvenem ab hostili impugnatiom ficia superna sola amantihus opinione nuntiari, eide
subducit. Hujus facta dux gloriosa perdures, et us solida gratulatione trepidare gaudiis jam potilum?
que ad illud in saeculo perseveres, quo illum, si il: Hac ergo necessitate puerum direxi, qui non repo-
res poposcerit, jam maturum mundi istius campm scat scripta, sed exigat. Nostis quaesit liducia sim-
accipiat. Vellera, confiteor, si epistolaris pateretui B pliciter -amantum, eorum praecipue quorum spem
concinnati», in longum verba producere, et de ac- reiinetis gratiae promissione firmatam. Domine mi,
tuum vestrorum ornamentis patica sub loquendi salutalionem plenissimamdicens, quaesont frequen-
ubertate narrare. Sed haecad alios scribenda reser- tes et non in arctum coactas epistolas destinetis.Vi-
ventur. Sufficit vos scire, quia quamvis a me nun- dete animi mei securilatem : prolixas posco paginas,
quam sis visa, cognosceris, et adorandis inserla mo- qui adhuc nullas accepi.
numentis radice animi jam teneris. Scriptum est EPISTOLA XVII.
raerainisti: Laudent te proximi tui (Prov. xxvu, 2) ENNODIUS AVIENO.
Vere sola mihi vellem causa exisleret Gallias expe- Si vobis de parvilate mea fuisset ulla curalio, tanti
tendi, ut cum domno meo presbytero, utrique oscu- temporis silentium non maueret: maxinie cum inae-
lantes. manus et oculos tuos, bealam le in quavis af- qualitas domnaemeae, matris vestrae, per varios ru-
flictione temporis redderemus. Domina mihi, proptei mores sine remedio affiigatabsenlem. Scio enim hoc
quod mittuntur epistolae,corpore me valere signifi- solo sanciam feminam fasce praegravari, quia immo-
cans, prosperiiatis vestraestatum requiro: deprecans dicam pietaiein exhibet non merenti. Sed quid pro-
et per Deum conjurans ne unquam mihi orationum duco verba catenis obligata tristiiiae? si bonam va-
vestrarum adjumenta deneuetis. C letudinem ejus coelestis favor refudit, properato lit-
EPISTOLA XV. teris nuntiare. Expecto enim ut tunc mecum pro-
ENN0D1US AGNELLO. spera concilientur, quando cum illa e-se comperero.
Deo gratias, qui circa magnitudinem vestram licel Didicistis causam moeroris , indifferenler post Deum
protulerit cupita, non repulit. Etenim ne fides clau- date remedii. Domine mi, salutationis obsequiaprae-
dicet supplicantis desideria differuntur , quia deve- sentans, Domino pro me, supplice vestro, obsequia
nustat secuturaehilaritatis genium velox impetratio, digna porrigite.
Et vos quidem honores meruisse, non optasse, ma- EPISTOLA XVIII.
nilestum esl, sed praecedens concinnatio eloquitur ENNODIUS AVIENO.
vola diligentium. Novitomnipoteus, ei generis vestri
Si judex vilium personarura laboret injuriis, ne-
et
luce permotus, graiiaequam polliciti estis invita-
scio utrum possit ab hoc onere alios sublevare, cui
tus fiducia, praecessit in prosperis vestris quidquid
ipse succumbit. Gravibus medica manus est adhi-
vos disciplina aut ratione cohibetis. Sulficiant in flo-
benda vulneribus, ne impunitate morbus adolescat.
ribus stricta :
colloquia respondele de prosperitate Sublimis virvicarius haeca me.quamvis projusti-
vestra sollicito, quamvis de amore non dubio. Do- _ liae consideratione [sic] lamen exlorsit allo-
deberentur,
mine mi, salutationis plenissimac obsequia depen-
quia : quid pertulerit, ipse manifestet. Unum scio,
dens litterarum portitorem commendo, qnia inihi
quia nisi succurritis, gcnerale futurum malum, cui
fideet honesiatecompertus est, volens universis quid
ipse est disciplinae tutor expositus. Hoc nnn est
dignalionis vestraehabeam non taceri , ut sperantes alienum a
Christianitate, cum defero , quia impiura
de comraunis gratiae messe pascaniur.
XVI. est rertim ordinera sub hac permixtione confundi.
EPISTOLA
Domine mi, salutationis honore praelato, vos vocem
ENNODIUS AGNELLO.
supplicis gratanter accipite, ut qui tanli fascem la-
Solet prosperorum indicia dispergere sermonis
: boni facundis ac- boris arripuit, convalescat effectu.
jucnnda festivitas dttin quidquid
cesserit, germana gaudiorura per populos voce dis- EPISTOLA XIX.
ENNODIUS ' SIHPLICIAHO.
currit. Facilius est ignein in pyras animatum lingua
silentium inter servare. Divini (avoris adjumento adolescenliae tuae rudi-
comprimere,quam optata
1Simpliciano] Is est de quo ad Fanstitm lib. vi, natus expetere: cui nnnc felicia eloquenliae primor-
epist. 15 : Simplicianusprmsentiunibajulus , adotes- dia graiulaiur. Fit ejusdem prreterea menlio epist. 29
cens nobilissimus,natatemscieniimsedemRomam co- hujus libri.
133 ENNODUEPISG0PI TrCJNENSIS 124
menta solideniur. Ipse det successuin frugibus, qui, A vel Mandimentasaeculireligionisdistrictione respuan-
contulit ornamenta principiis: ut quod in cano flore tur, Domine, ut supra, salulationis munera praesen-
praemisisti, in pomorum maturitate non subtrahas. tans, precor ut gratanter accipias quod inter curarurq
Est propositi nostri prima curatio, ut de incipienlis moles exigit fieri jocorum non respuenda subreptio.
laude solliciti ad Deum vota mittamus; quatenus
EPISTOLAXXI.
quod in bonaeindolis eruditione praesumptumest, de
superna ope maturescat. Ille ingenii segetem perdu- ENNODIOSMAXIHO.
cat ad horrea, qui altricem hotninura herbam exegil Ubi est fides splendenlis periclitata conscientis,
e cespite ; ipse de terreno lacte expressam in triti- quara in annis puerilibus cana reverentia non relin-
cum furmet effigieui, cujus imbre soli lacies mari- quit, quam per aevi praejudiciumobservantia bones-
tala fecundatur. Tibi autem, erudile puer, habeo latis irradiat, quae in tempore juventuiis actibus
gralias, quod quamvis dicendi splendore nituisses, maturescens infantiara ingressa praelabitur? Nuri-
el in llla urbe litterarum scientia astipulante laude- quid rcquiim fuit amantis paginis lantum mandata
ris, mei quoque desideras adjumenta pracconii. Ac- restitui.aut par fidesest liberaescriptionis et famuli?
cessit tibi fructus diligeniiacmeae,et si nulla tribuun- Nunquid dignum probatis moribus censuistis provo-
tur ruslicantis ornamenta testimonii. Libens dicta B cantem ad officia religiosa non subsequi, vel nefas
tua cum facundissimis procdico,cum quibus senlen- putastis epistolas reddere quas vobis inter excessus
tiam meam, ut bonorum ditescam societate, con- contigii non cepisse?Haec igilur est tua disciplina?
jungo. Proximum est ut non dividantur meritis, qui Non talem te prohilas olim manifestata dissemiital.
in qualibet judicatione consentiunt. Unus est, uec Ego lamen loquacitate qua notus sum indurata nilor
enim procul evagatusab arce sublimium, qui ad hoc mutare silenlia. Nunquid impar est tibi lingua nata-
quod illi praenuntiant,non dispari admiratione con- libus? aut non testimnnium generis annuniias flore
cordat. Ad epistolae tuae tamen diclionisque mella sermonis? nunquid ostrum loquendi deserel pecto-
me refero: cui sic est blanda de prsesenti et tenera ris fecunda dictatio? Nihil nisi malitiam designat,
setate praefatio, Ut non subtrahatur virtus et genius qui cum possit, desideranti verba nnn irihuit. Ecce
de futura.' Consiitit concavalis Laliaris elocutio, inter rtictationes Lyaco debiias qualia Silenus alter
dum per alveum suum Romanse eloquentiae unda verba compono, Scribcndum sciaiis nomen vestrum
praelabitur. Ad quae se porrigat, vix comprehendit ad genii mei purpuram, et libellis propriis inseren-
aestimatio, qui maximus apparescat in foribus. ln dum : ut etiam si nihil trihues de responso, ego ta-
matulina luce meridiano fulgore rutilasli. Tueatur men arcem teneam, quod ad docios viros dirigo sine
circa te coelestisgratia munus suum, et ut frequen- C trepidatione aliqua qund legalur. Dominemi, ac-
tibus amantem epistolarum colas muqiis, salus nos- cipe nostrae salutationis obsequia, reddens debila
tra Chrisius inspiret. litterarum.
EPISTOLAXX. Sic tibi virginitas mansuro constet in aevo:
Nec pereat quidquid vila beata dedit.
*
ENNOUICSHAXIMO. Sic tua non niaculent nigrautes membra puellae;
Dum prelorum famuli autumni dotem complerent, Nec propter jaceas Tartaream faciem.
et teneras uvarum tunicas properata calce disruro- llt cupidtim sanciis releves per scripta loquelis;
perent, ego ad summatem virum parentem fratrem- Deque luis Irairi fomibusunda fluat.
que meum et oculos et verba revocavi: justum esse EPISTOLAXXII.
conjiciehs, dum vineta uberem iribuunt liquorem,
me sobrlam alloqui cum jucunda hilaritate personam. ENNODlUSMAXIHO.
Solve ergo Pyihagorlcam tacitiirniiatem, et mecum Fidelius a sublimitate lua vocera suscipiunt ant
peritlre et faeundiaetuae bona parlire; sit inter nos imerrupta montium, aut secreta silvarum. Praebent
feliclum vibdemiarum vice colloquium; currantdul- hominibus naturae instilulione et muta responsum ;
cia ratnta sermonum.Habes quse ' eum diacono san- D redit ad morlales vicissitudo clamosre solitudinis;
ctissimo de insiiiutis inorum nota dicendi uberiate non pcrit quod lingureacceperint vel lustra hene-
communices.Nam qui ecclesiastica, ut vos, probitaie ficium ; quare islud in magnitudine tua laudis et
subsistunt, silentii apud illos justa vitalio esl. Scri- philosophiaegenus esi, nihil dicere, et silentii tenere
bite qua aurea castitas districtione teneatur , per inter declamantiumincerla cautionem? Homo,quem
quem callem ohscena fugiatur avarilia , quibus mo- nec. infecundum nalura protulit, nec infabricatum
dis turpis fallendi declinelur obseuritas. Insumma, doclrina dereliquit. Sed, credo, me dedignaris af-
sine dissimulatione docete quaegeritis. lllud praeci- fatu; ^ opicis nolens pretiosa dare verba judicio.
pue scire cupidum dignanter instruite qua sponsae Quid quod signum est divitis eloquenlia viri, nec in-
1 Constilitconcuvalis]Ila omnes libri anliqui:quid ordinarius arino 535, hoc est biennio post mortem
autem sibi velit, sequens alvei coramemoratiodecla- Ennodii. Ad eum enim consulem scripta exstat epi-
rat. slola Theoderici de ludorum pompa quam, dalurus
* lib. v VariarumVi.
Maximo] Viro spectabili : cujus epithalamium erai, '
scrip-it Ennodius: alque his etiam epistolis ad ejus Cum diaconosanctistimo] Hormisda.
*
nuptias al.ludenssuhinde jocatur. Poslea consul fiiit Opkis nolensj Veteres omnes obfcis roendpse,
•125 EPISTOLARUMLIB. VII. 13C
doctis sermouum oupila subirahere? mendicus flu-1A de guttulis ut fratrem decet a fratre, directa susci-
minum cursus est, qui lantum nobilissimorum sa- pite. Erubesce tu, quia nec aigrum requiris» nec de
tiare putatur ardorem: ubertas imbrium et nihil nuptialibus deliciis quae possent fastidiura relevare
paritura saxa perfundit. Liquidae rationis ordo est, transmittis.
ut paupertatem resignet qui damna formidat; quid- EPISTOLAXXIV.
quid non procurrit, exile est. De volucribus tamen ENNODIUS STEPHANO,
munus singula deslinavi, quod cepit accipiter. Nam Exigit a me filii communis Marcelli adhorlatio,
'
progressi ad Bromiumet Bacchi orgia, inter aves quem natura vobis, mihi deditaffectus,ut adscriptiu-
bella commisimus: profuit quacstuinostro certamen nis munia praeviusaspirarem, et solatium litterarum
sociale pennarum. Mementuquod solam anatem di- per quod vetustas voluit absentiae nil licere, amore
reximus: scientes quia numero Deus impare gaudet. viclus impenderem. Jam debes mihi duplicem gra-
Donanostra institutio est : sunie, si diligis, pro dog- tiam, et si responsa restitueris, ob hoc quod primus
mate quod jocamur. Fac meam frugiferam esse lae- incepi. llle dilectionis januam pandit, qui in colla-
litiam. Si libi perpetuaediligentiam castitatis indixe- quiis prrestal exemplum : propositam custodiunt for-
rit.laborabit in laudibus luis lingua, qurc modo excr- mulam, qui scripta restiluunt. Ergo, auctore Deo,
cetur in mooitis.Vale, domine.et amanti, ut doctus, B < nuntiam prosperilatis nostrae epistolara destinamus.
si mereor, seqtteslrala dissimulatione responde. Illud ad gaudium vestrum.quo uberius paterna meus
EPISTOLA XXIII. cxsultet, adjungimus, filium vestrum in studiis libe-
ENNODIUS MAXIMO. ralibus ingenuilatis testimonium jam tenere, et ta-
'Producit magnitudotuanuptiarum festa tempori- lcm se in hac cura pracstare, ut avara suorum vota
bus ; dum rem ad quam coactus es, sub diuturnilale transcendat. Spes perfectionis est, honesta in ado-
prosequeris, subito necessitas tua facta est deside- lescei.te incho.uio , nec ab erudito dislat, qui inter
rium. Aliquis negotio illi perenniter incumbat, ad exordia boni gloriam occupat instituti.Salutans ergo
quod descendit invitus? Sic recessisti a custodiiae alTectiune qua debeo, spero ut reparala opportuni-
beatitudinis diligenlia, quasi prolixis temporibus di- tate de bono me faciat vestrre prosperitatis attolli.
dicisses qualiter instituerelur uxorius. Triginla feli- EPISTOLAXXV.
ENNODIUS 8 SVMMACHO.
citerdies abierunt, et te civitati adluic meis oculis
longa me macerans exspecmiionesubducis.Verequid- Lex desideriis scripta vix creditur. Impatiens ri-
quid vis facias, si vixero, qui libi diccnda lexui, non, gidioris praeceptidiligentia, non jugiter dignum facit
tacebo : tamen houore saluiationis acceplo, gustum reprehensione quod libera est. Reddittir srepe ama-
q
Mihi certa visa est casligatio, ut opici legamus, hoc los notis distinguam ducto a patre Symmachi orato-
est, ut mox deelarat. rudis <l indocii : quo sensu et ris exordio. ls fuit.
opica translaiio dicta Sidonio lib. vm, epist. 3, ab 1°L. AuitELiusAVIANUS Sv.MMACHUs prajfcctus urbi
Opicorumgente deducia significaiio, cujus sermo in- anno'364. Cujus meritorum series auctoritatisque,
culluset barbarus. oittxSivywvrj,apudSuidam in vnce prudcntiac et eloqueniiac teslimonium in stattiacin-
ri\a. coniinetur, quam illi duplicem, Romac
1 lnter aves bella commisimus]Sidonius idem in scriptione
scilicet ac Constantinopoli, principes poni jusserunt.
panegyrico Aviii: Virum doctum et modestum appellat Marcellinus Re-
Quidvolucrumstudium,dat quasnatura rapaces rum gestarum lib. xxvn. Sed ejus exstat unica cpi-
In vulguspropecognatum? quis doctioristo slola ad Symmachumfiliiimcum paucis epigramma-
lnslituitvariasper nubila jungerelites? tis, qure supersunt ex iis quac in octoginla illustrcs
Atllevincitaves,celeriqueper setheraplausu sui saeculiviros conscripserat.
Hoc nttllimeliuspugnatorrailitat unguis. i° Q. AURELIUS SVMMACHUS L. F. oralor; cujus
Aviumigitur venatio itlis lemporibus frequens, nec Epistolarum lib. ix ac decimus Relationum quas in
Clericls ignota : quibus eam lamen postea canones praefeciura urbana scripsit: in quibus et famosa re-
vetuerunt, ut in iila ipsa Liguria synodus Ticinensisi lalio de ara Vicloriae legitur, cui S. Ambrosius et
anno 850, can. i : Vt episcopusomnesaffectionesqum; Prudentiiis responderunt. Proconsul enim Africae
in tancta conversalionea sacerdolali abhorrenl officio,, fuit anno 570, pracfectusUrbi anno 384, consul de-
penilus repudiet, et non canibus aui accipitribusvel! rj• nique ordinarius cum Taliano anno 391. I xor ilii
capis, quos vulgusfatconesvocat, per se ipsum vena- RusticianaOrfiji filia: mater Acyndini consulis, qutem
tionesexerceat. avunculum vocat, germana. Is est qui apud
* Producitmagnitudo] Septem qnaesequunlurepi- Macrobiumpropterea disputat in Snturnalibus; cui Griphum
stolic desiderantur in excmplaribus quibus usi su- niiuii Ausonius: de quo loquilur Augustinus, cum
mus. a Symmacho P. V. Mediolanumad rhetoricam pro-
* Symmacho]\Sonpapae,sedpatrieio,s,oceroBoelii: fessioneni missum sescribit lib. v Confess., cap. 13.
qui illum hoc ornat eiogio lib. n de Consolaiione: De quo iiem Prosper lib. III de Promiss. cap. 38,
Atquivigetincolumisillud pretiosissimumgeneris hu- Sidonius epist. 1etaliislocis; Socrates lib. v cap.14;
mani decus, Symmachussocer, el quod vilmprelio noii Cassiodorus lib. xi, 2.
segnis emeres,vir totus ex sapienlia virlutibusquefac- 3° Q. FLAVIANUS MEMMIUS SYMHACHUS, unicus ora-
lus, suorumsecuruttuis ingemiscilinjuriis: llem lib.i: toris filius, a quo et palris episloke post ejus mor-
Symmachussanclus, et aque ac tu ipsa reverendus. tem digesiae et edilae.Proconsul itidem Africacaniio
Ennodiusoriginariam Symmachorum familiac elo- 413, prrcfeclus llrbi anno -420.Hujus siquidem sunt
quentiam, nobilitatemque esse ait: nec trustra, quia Relationes quae de Eulalii adversus Bonifacium pa-
docti fere omnes fuerunl, et summis dignitatibus; pam conteutione ad Honorium Aug. scripiae Annali-
iilustres. Quoloco nonabs re facturus videor si, quo- bus ecclesiaslicissunt insertre. Quaestoreliam candi-
niam Symmachos, qui Ennodii rrtate et supenoiei daius, et practor ineunte aetatefuerat. Nam ulriusque
S>a'C!ilofloruerunt, plerique confuudunt, siiis singu- lilii sui honoris crehra mentio in epistolis Symma-
127 ENNONUEPISCOPI TICINENSIS U»
bilior de reatu, cum per effrenationemsortitur ge- A tum sttidiis et probilate suspiciam? Videlur mihi non
nium plus placendi: nam delictum suum quodam longe ab honestate desciscere, qui colit emendatos;
ipsius praesumptionismelle commendat. Ego a prse- dum creditur quicunque sectari posse quod diligit.
fatione me tueor, quia ad epistolas primus aspiro. Proinde vale per gratiatn Dei, et studiura meura ap-
Restal in polestate celsitudinis vestrae, si sustinere probans amantem tui amplificamuniis litterarum.
eligetis garrulum, non tacere, el de originario Sym- EPISTOLA XXVIII.
macbiani fontis lacte me pascere. Vale in Christo
nostro, Romanaegentis nobilitas, et me jam ut clien- KNNODICS ADEODATO PRESBVTERO.
tem et famulum pro moi ura et naturaeluce dignare. Voto meo obsequitur, quac ministra ad vos scri-
EPISTOLAXXVI. ptionis existit occasio. Nam et praesentiaevice blan-
ENNODIUSAGNELLO. ditur alloquium, et promiltit sibi de paginarnm pro-
Pro volo meo produxistis epistolam, dum res nulla mulgatione quod exhibet: quia emendatissimi homi-
fuscatas nube purgaiis. Felicissima defensionis sorte nes, sicut derogari virtutibus suis aestmant, aliquos
adsumus innocentiae,et dexlro semper omine per se in diligentiaeteslimonio praeviosexstitisse; ita igno-
splendentibus usuram vocis impendimus. Facile ejus miniam reputant, exempla negligere. Vixit inter
lucem qui nitet afftrmas : nec deest sermo qui com- g] sanctos viros ista communio, ut per intimi hominis
modetur ahsolutis. Sic de caballo promisso proces- providentiam nil nocerei terrena sequestratio. Par
sistis affatibus, quasi vobis aliquando obscena men- est, domine, ut et votum meum sequariset formam.
tiendi fuissel affectio. Vere per animam meam fa- Ergo salutans principe loco, nt mei memor sis de-
cilius sacros erederem labi in hanc fuveam posse precor; ut quod mihi per negligentiamsubtrahitur,
pontifices. Vitia maiuros nesciunt, nisi quos primae- divinre gratiae per vos suffragio conferatur. Indico
vos imbuerint. Infitiatio in hominibus nova non ger- ergo non mentiens, nocle lertia ' a profectione mea,
minat: quidquid in moribus noslris est, et sequitur ingralam mihi dominam meam Cyriegiamapparuisse
et praecessit. Proinde valele, ostrum Latiaris elo- in ipso lucis exordio, et multum ab ea ine de iiineris
quii, et mihi vicissitudinem amando resliluite : illud properatione culpaium, quare ctiam nullis versibus
providentes, ut pro compensatione tarditatis dignus sepulcrum ejus esset honoratum. Haec quidera ego
raihi munere vestro equus succurrat. non ad imaginem propheticae veritatis accepi; nec
EPISTOLA XXVII. nocturnis forte illusionibus operis m><isudore litavi.
ENNODIUS' PROBO. Sed quia facile suadeiur araantibus, debiium opus
Eligo jacturam pudoris, ne subeam dedecus non non laboravit exigere qui monebat. Salva est domi-
amantis, sciens facilius sarciri posse froniis damna CI naereverentia. Versus quos direxi, per diem judicii
quam fidei. lndoctum esse infelicitatis est; virlutes te conjuro ut in pariete supra ad pedes scribi mox
familirevestrae odisse, res criminis. Potuimus dis- facias. Gratura noveris et filio tuo futurum , vull
ciplinis liberalibus defuisse non delinquentes ; enim merita illiusmultorum ore celebrari, sed in eo
nulli sufficit, unde mores excussit. Ego in amplitu- modo quo illos hic invenil. Domnam meam Stepha-
dine vestra lot coacervala epistolari sermone bonai niam et domnam Sabianam, sed et domnam Fadil-
non venerer? ego non illud generis lumen amplifica- lam pro me saluta. Si scripti fuerint, mox rescribe.
chi: et sumptuum ejus praeturre meminil Olympio- non Symmachi patricii filins, sed nepos fuit, ex filia
dorus Tbeb.Tus apud Phoiium, Symmachos inter Rusticiana et Boetio prognatus, ut dhetiir ad epist. 1
Romanaeurbis ditissimosnumerans. lib. vin. Ex annis autem quos in singulis descripsi-
4° Q. AURELIUS SVOMACHUS. Sic. enim appellntur mns, lacile ent de princpum rescripiis ad Symma-
nove'ln4Valenliniani.Consulordinarius cum Aetiom chos quae in codice utroque leguntur, ad quos refe-
consule nnno 446, avus, opinor, Gallaeviduacin epi- renda sint. judicare.
slola Fulgentii,!qniaGallam Symmachi patricii filiam 1 Probo ] Viroillustri : quem inter alios proeeres
sic affatur: Et licet avo, patre, socero, mariloconsu- urbis laudat in Paraenesi.ltem lib. vm, epist. 21 ad
libus pridem fueris inter saculares illmlris. Beatum : Tu feceras quod sapiens, qui soli domno
5 Symmachus palririus, cui hoc locoscribit En- ,vjv Probo, artem ( forle arcem) lenenti inter docios, ver-
nodius, cujus roeminit lib. vm, epist. 28, hoc est sus meos relegeras. Et poeticae igiiur facultaiis, el
Q. AURELIUS MEMMIUS SYMMAGHUS EXCONS. ORD.ETPA- nobilitatis in hac epistola inentio facit, quod inter
TRICIOS, ut legere memini in antiquis exemplaribus Christiana monumenta editum est his verbis:
Boetii generi, qui aliquot ei opuscula sua inscribit, Spesgenerisclari,magnorumgloriapatrum,
Consul fuit sine collega sub Odoacre, anno-485a Sollcrsirigenio,carminedoctiloquus.
Theoilenco regejudex in cnusa Basiliiet Practextati, Inlustris,sapiens,humilis moderatus,honestus,
qui magicarum aiiium accusabnnlur, inter alios de- Communis,gratus,plus bonitatepius.
leetus: episi. 29 lib. n, apud Cassiodorum.apud qtiem Anteannosanimuniquegerensaetatisavitae,
et aliae snnt Theoderici ejusdem ad Symmachum Clariorin patrianobililateProbus.
Nillihi morsnocuit:cum heicvivislaude pererini,
epistolae.De eodem Hormisda pontifex epist. 28 et Et Clirisiiin regnodumslne finemanes.
66. Caeterumab eodem Theoderico impiis delaio- Hasctibi <|uaececini, nonsunt praeconiafalsa:
rum criminationibus incitato crudeliter una cuni Pro meriiisfatnaest testis ubique tua.
Boetio genero caesusest, ut narrat Proeopius lib. i " A profectionemea] Dum ab urbe rediret. Epita-
de BelloGoihico. Hujus filiaeduaememnranuir, Rus- aliud vidimus lib. v, epist. 7. Illud
ticiana uxor lioetii et Galla, de qua, praeter Fulgen - phium Cynegiae
sororis rogatu scripsii : hoc a Cynegia ipsa
lo.Filium niillum Euprepiic
tiiiin,Gregorius'MagnusIV.dialog. nocturiio viso adinonitus composuit, et Romam mi-
reliquit. Nam <|uisequitur, sit, ttt parieti ad tumiilum infigatur.
6 SVWMACHUS collega Boetii in consulatu anni522,
1S9 EPISTOLARUMLIB. VII. 130
Domnopapaedignare dicere ut aliquid ' per secun- A EPISTOLAXXX.
dia Hoscornm de mea causa ordinet. Quantum in ENNODIUS FAUSTO.
festmatione veredarii potui, scripsi : dominum ei Solida est spes adolesceniiura, quam raagnorum
fratrem Hormisdam satis pro me saluta , cui dicite cultura prosequitur: si cessat curatio, uberlas trilici
ut clavem illara mittat. transit in lolium. Parthenium, sororis meae filiura,
EPISTOLA XXIX. diu circa diligentiam litterarum, quantum patris
ipsius reseravit allegatio, culminis vestri metus at-
ENNODIUS BEATO. traxerat. Sed nunc per absentiam vestram veneran-
Non ego epistolam meam intra breves terminos, dae solutus lege formidinis, molitur obscena : aetas
Sparianae memor concinnationis, includo; nec for- illa peccatis amicior mulios reperit ad errata ducto-
mam tuam siudio coacti sermonis irrideo : abest a res. Implorat fidern propositi mei pater, et incolu-
me loquipauca cum modicis.Urbanorum est exiguu mem filium loco deflet exstincti. Sic faciunt, quibus
producla subtrahere, et sine aliqua necessiiate pagi- de profectu suorum fiducia nulla responderit. Nihil
nas, quales poscit hominum mensura, formare. Quoc mihi residuum fuit, quod reraedii loco precibus victus
in me de his quaepraefatus sum subtile pulaveris, ingererem; nisi ut erainentiae vestrae conscientiam
festinalio non semper amica artis et casus exhibuit, fi de exe.essibusante dicti juvenis festinus instrtierem.
Magntimmihi est, si dederuni fortuita quod mireris. Vos medicam manum, vos opem praestale consue-
Ergo causam scriptionis insinuo, quam tibi prr-elata tam , ne vitiorum profectus universa in eo quaeboni
salutatione commendo. Digresso mihi urbe procul aliquid potuerunt ferre succidat. Comraendate arai-
domnaemeaeCynegiaeoccurrit admonitio, quare se- cis quaeagantur; insinuate doctnri, et quidquidpotest
pulcrum ejus non honorassera laude ducti in carmen subvenire, concedite : quia haec sunpquae, praefatis
eloquii. Quod, quamvis reverentia viri ipsiusfacerem, salutationis obsequiis, consanguineo possira, profes-
tractavi, quiaquod radiat luce meritorum, styli uber- sionis meae memor, sine dissimulatione oraestare.
late celebrandum est. Nam nec Deusofficium respuil EPISTOLA XXXI.
imperili, et contenius ipse quod tribuit, a rusticanti- ENNODIUS PARTHENIO.
bus verborum diademata non requirit. His ergo ver- Par quidera fuerat silentio degeneri vicem taci-
sibus scribendum epitaphiiim destinavi. De quo quid turnitalis opponi, ut per ipsum callem vindicla per
sentialur, sic puer luus vivat, et Roma te, quanlum quem venerat error exiret. Nunquid aequumesi ut
ad illa quaain ipsa reprehenduntur, non suum faciat, in excessibus tuis vox, quid deliqueris, et non mutus
ut simpliciter et pure indices; nec auribus meis aut dolor ostendat? Crede mihi, manifestatreindignationi
sensui fuco mentitaegratia; blandiaris. Nonerubescas, C vicina curatio est. Te per longum ferire debuit in-
et etiam nliquibus, praecipue lamen dominae,et me- clusa commotio, si taraen non ex toto ab humanitate
rito dominaeBar arae paginam meam recensere; quia discessisti. Quid deliqueram, postquam *
primorihus
lecum locaiur. Opto tamen ut tantum tabella mea litteris veniam fabricata humilitate popnsceras? haec
quantum spes tua sapiat , quaein cano flore,* et mea est correclionis fida promissio, ut postquam deleni-
et parentum suorum, quamvis sint avara, et vota fica orationc conceptam iram extorseris, erubescas
transgreditur. DominumCethegum et dominam Ble- te minora peccasse? Quantum video, post contesta-
sillainsororem ejus, pro me saluta. * Fidelem, Mar- tam verecundiam, solas errorum vitas angustias, ne-
cellura, Georgium, Solatium, Simplicianum pro me fas aesiimascirca parentem et nutritorem tuum non
saluta : quibus dic: Si vobiscordi est disciplina dom- in lantum extolli supercilium quaota debuisl: pro
nse Barbarae,dominum, vel palres, aut fralres ejus, tot beneficiis communione submitli. Aut forte pulas
frequentate; quia esl casta luxuque carens : qui quod me puerilis ira sollicitet, aut ulla necessilas
aliud fecerit, ad me non sperat se esse rediturum. maturum expugnare possit affectum? nunquid geni-
EPITAPHIUM CYNEGIJE. tori natorura non grala sunt verbera? aut crealores
OblinuipretiumvolorummunereChrisli: reptantium parvulorum non et mulcentur iojuriis?
Quaeinihivita fuit crux, dedit hanctumulis. D Nihil amarum putant, quibus inler desideria quod
DisbOlvens carnisobolemsine vulueremenlis,
QuodFauslotelixconjugeprsemorior: votis pro parte adverseiur efferbuit. Invenimus inter
Disjecitlacrymasmedelacordis. triticeas segetes spinas et lolium; et dum frugiferara
QuseservatmeritistorumnMelem. herbam carpimus, infecunda suggeruntur. Nunquid
Exoptetsimilemmaironasortem.
1 Per secundia Hoscorum] Quia deserunt nos hic didicimus, legatumque a Romanis mi«sumut Belisa-
in Urbem evocarel. Verum haec omnia mulio
codices, ut dixi, et conjectura ulendum est, non alie- rium Ennodium : nunc juvenis eral. Procopii aiilem
na, ut opinor, fueri-t eiuendatio si per sanctumDio- posl
scorumlegamirs. Droscorusenim is est ad quem et de illo verba hsec sunt : -iiSsAtov TSniu^uvre;, uvSpu
Hormisdainde hoc ipso negotio suo cum papa tra- *xMeoto\uvo>v bpu&iuevov, -nev A.tyo\>pot;
xeirai (o; 3e
— Si rr)v
ctando scripsit lib. vi, epist. 33. ''KrcjikupixVrtupr&pevsrtpbrei.ov, xovuiaropu
* Fidelem]Mediolanensem.Huic inter caeterosse- tkpXiivruvrnv xu\o\iat'Pauulot—),Ve\taupi.ov h "Pwfwjv
natorcs scribit Joannes papa, ut observatuin est ad ixukovv,uuuxnrl rrivixoktvtrtK.paSi>aety \)Ttoa-/op.evot.
epist. 7, lib. i. Sed illo tempore quaestor Athalarici .* Primoribuslilteris veniam]Ad quas rescripsit En-
jam fuerat. Postea vero prac.fecturaetiam praetoiiana nodius cpist. 1 lib. vi.
functusest, ut testaiur Procopius lib. i BelliGolhici: *Et hic redundare videtur.
vota]Conjunctio
a quo praetereaMediolanensempairia Fidelemfuisse
251 ENNODIIEPISCOPI TICINENSIS 132
ideo culturaerespuenda diligentia est, aut cessandum A allquandohominem, qui a laboris intentione destilii:
est a vomeribus, si non in toto satisfecerit terra cnl- pernicibus alis negligentes fugit scientia; et quidquid
tori? Deum precor, ut a te quod detestor excludat: mora et sudore partum est, sub celeritate trunsfer-
ego tamen nunquam, si credis, deseram monitoris tur. Te saiutalum et vigilem volo, ot profectus tui
officium. Audivi te, patris tui relatione, eirca studia messem quotidianre catenis leciionis astringas. Ad
|am remissura, et quasi arcera scientiaeadeptus sis, me vel nunc, si quid te deceat cogitas, rescrib*:qttia
Ita nullatenus esse de lectionis instructione sollici- si credis, nunquam similem dictionum tuarum inve- •
lum. Nosti, flli, Istius rei summam, nisi assidnitate nies in qualibet orbis parte faulorem.
nimia non teneri. Non profuit in hoc operc laborasse

LIBER OCTAVUS.

EPISTOLA PRIMA. el Demosthenis enitiiit, et utriusque propositi acu-


' BOETIO.
ENNODIOS mina quasi natus in ipsa artium pace collegit. Nemo
dissonantiam Atlicaeperfectionis metuat et Romanse,
Optimsespei plenus, cui fautum (an fauslum)cupio, fi nec praecipuagenliuro bona societatem dubitet con-
ad curam officiiepistolaris aspiro. Decet enim vestris veflire. Unus es* qui utrumque complecteris, et
faseibus bac praefaiionedelibari; et inter purpuras, quidquid virilim distribulum poterat satis esse*, avi-
possessoris luce crescentes, qualicunque non absti- dus maximarum rerum possessor indudis. Etoquea-
nere c&Hoquio.Nunquid solius docirinre beneficiis tiam veterum, dum imitaris, exsuperas, dicendi for-
amor agnoscjiur, nec fas esse credendum est, pro- mam doctissimis tribuis, dum requiris. Est apnd me
dire in mediumdesideria ruslicantis ? sirapliciusinno- epistol.fivestrae, quaehujus rei lidem faciat, vene-
tescunt vota nullo peritiaevelata praestigio.Ergo nos randa %ompositiO.Utinam quae a vobis diriguntur,
hoc sumus ore , quod pectore i non amara praecor- tam essent crebra quam suavia 1 Dicaiis forsitan :
diorum delenificispossumusmutare sermonibus ; pu- Par foit propinquum laudare, iri comraune augraen-
dens laudator est, cui in concinnatione blandimenli tum laboranlem , quia non est proprium, quod quasi
dicenda.mens suggerit. Deo ergo omnipotenti gratias, singulariter videtur palmata conferre. Venit ad me
qui in vobis, dum vetera familiaevestraebona custo- equidem portiode euruli. Sed, si mihi crcditis, plus
dil, uovamulliplicat, et quod plus est apice diguitalis erigor de genio et studiis sublimati. Interdum acces-
diguos f«tit esse culrainibus. Reddiiur quidem vestrae serunt ista de casibus, soti contigerunt illa virtuti.
gloria islaorigiui, sed, quod est clarius , merito im- G Prope inops ad scriptionem adducitur suffragii con-
petrante pqrsonae. Fuerit in morem veteribus curu- sularis, qui tantum de parentibus gloriatur. Tibi
Uum celsitudinem. campj sudoce mercari, et con- utrumque iu pecttlio est, Lotiaris scientia et vena
temptu lucis houorum tuce fulgere ; sed aliud genus purpurarum. O si mihi non Styli epistolaris coneide-
virlutis quacrilur, poslquarapraemiurafaota estRoma ratio in Ionguraequideniproducta manus opponeret!
victortun. Noster candidalus post manifestamdecer- quod alii relatione dictant, ego crudum, et si con-
tationem debitum triumphum, dum nunquam viderit fusis ordinibus explicarem. Redeo ad tabellarom fi-
bella, sortilur. Judicio exigit laureas, et congredi non dem. Valereme nuntio , et utrum valeatis imploro :
necessarium duxit armatis. Inter Ciceronis gladios ad summambeneiicii postulans ut dignatio me reci-
1 Boello]Consuli ordinario ejus anni, hoc est 510. si anteSO eoque plures annos consules fuis-
poterat,
Hic nlmirum ANICHJS MANLIUS SEVERINUS BOETIUS, sent. Boetii ergo filii fuerunt Symmachus et Boetius;
philosophuset orator : cujus laus praeconionon egel: quorum uni nomen a socero, filii avo, alteri suum
quod si desideretur, nullum bac Ennodii epistola esse imposuit. Mulla sunt horum consulatu nntaia moni-
possit illustrius. OnufriusPanvinius iterum consulcm menla : unicura proferam, quod propler ascriptam
cum Symmacho sncero fuisse censet anno 522. Sed exeunlis indiclionis notam memorabilevidetur. Vidi-
ut omittam, Boetium, si secundum consul illo auno inus id Romae in aede suburbana S. Pancratii. Sic
fuis-et,.ccllegae Symmacho praeponidebuisset, ctim j) autem habet:
in Fastis et antiquis omnibuslapidibus postponatiir: HIC REQUIESCIT MAXIMUSPARVULUS
mfhi cerium est Symmachum et Boetium cpnsuies
anni 52$ Boelii ipsius filios fuisse : illos inquam, de QUI VIXITANNOSVI. MENS. VII. DIES X.
qunrum ipse copulato consulatu lib. n de Consola- DEPOSITUSEST SUB D. HL IJXAUGUSTAR.
tione scribit his verbis : Cum duos pariter consules BOETIOVV. CC. CONS.
liberos luos domo provehi sub frequentia patrum, sub SYMMACHO_ET
IN FINE IND. XV.
plebis alutriiate vidisli. Et: Quiddicam liberosconsu- 8 Quiuirumque complecteris]Graecamsimul Lali-
les,quorum jam ut in idmtalis pueris vel paierni, vel
aviti specimenelucelingenii?Scio aliier visumauctori namque erudiiionem, quod omnia ejus opera testan-
VitaeBoetii, qui filiosejus consules facit Patricium et tur, et epilapbium Tioini.
Hypatium, qui anno Christi 500 consulatumuna ges- Msroniaet Latia linguaclarissimus,et qui
seruiit. Verum haec profecio nimia est allucinatio. Consuleram, heic perii missusiu exsilium.
Praeterquamenim quod meminisseoporiebat Graecos Gerbertusitein noslras lib. n EpigrammatumPilhcea-
et Orieniales illos consules fuisse, et ad Boelii fami- norum:
liam nihil pertinere, revincere poterani quaa niodo Tu pater et patriralumen, SeverineBoethi,
citala sunt verba Boelii, ex quibus liquet luisceejus Consullsodiciorerum disponishabenas.
filiosconsulares aeiate adhuc pueros fuisse, cum ex- Infundislumensiudlis,et cedere nescjs
silii sui Consolationemscriberet: quod sane dtci non GrsBcorum mjteniis.
155 EPISTOLARUM.LIB.VUI. 134
proci sermonis attollat: hoc quoque deprecans,' ut A. 1 Vale, officio salutalionis accepto, et correctum te
doraum quam in Mediolanensicivitate el abundanlia suggestionibus meis frequentibus resigna muuiis lil-
vestra et neglectus propemodum jam reliquit, mihi terarum.
quo vultis genere concedalis. Justum est enim ut EPISTOLA IV.
" ARATOHI.
parentes vestri habeaut quod de patrimonii mole de- ENNODIUS
scend.it. Credite mihi, Deo teste, quia si impelrare Ad longinqua digrediens caritatis immemor exsti-
1
sine delrimento ceusus vestri meruero, quasi, dono tisti, non licuit tecum piam diligentiam muros exire.
obligatus, obsequiis potioribus respondebo. De qtta Dum urbis habitalor es, fabricatas blandilias, nou
parte, sic vobis feliciter uni,versacontingant, si se- sine daedalaarte custodis , al ubi rus pelendum esse
curus esse debeo, plenarii mihi documenli dirigite decreveris, qtiasi graves sarcinas amicorum memo-
firmitalem. riam derelinquis. Tu villares delicias expetisti, et nos
EPISTOLA II. apud te inter moeniummata remansimus. Nonhabuit
ENNODICS AVIENO. radicem affectio, quam velut curarum lormenla se-
Par erat magnitudinem vestram ingenii sui opu- parasti. Dicas, unde tam velox exprobratio? nec
lenliam, dum sancti patris sectatur instiluta, depro- ajquum esse parari anie delicta tortorem. Scripturum
B
mere, elmulto acquisitam sudore doctrinam pro di-. ie>mox fuissesad optata pervectus, sine cunctatione
ligentire testimonio ventilare. Gemina vobis con- promisisti : quantum pater tuus semper culparum
tingit antefata concinnalione laudatio ; quando cre- tuarum vulgator exposuit, jam a te pueri paginis va-
scente susceptorum devotione fertur in mcdiumipal- cui commearunt. Timeo ne ista taciturnitas diutur-
aa sermonis, res qure nobis ainorem vestrum rese- nitate convalescat; et in nsum silentii turpis crescat
ral, vos extollit. Uno eoderaque usti et oris pompat incuria. Domine mi, saluto ego, et proraissi te memo-
muitipiicaiur et fldei. In pace constituti illam sub- rem debere esse convenio , quatenus inter cana ne-
iectb affectionemputaniur impendere, quam loquun- mora redimitus hederis efferaris,
tur. Haec,mi domine, ille occupatissimuspater et in EPISTOLA V.
bumana locatusarce custodit. Nam contemptum ma- ENNODIUS FABSTO.
nifeslat, qui in otio degens verba non tribuit. Legisse
Directos a sanclo episcopo artifices prosequi com-
me memini, Sermonis avari nullus honor. Nunc ergo mendatione non
serviliis salutalionis adhibitis, indico me valere. Su- opus esl. Res enim plus suo placi-
tura geuio, dedevotione laudatoris abjurat injuriam.
perest ut suggeslio mea eliciti gaudeat ubertate col-
Familia est quam, cum videritis, non possitts ambi-
loquii. 0 gere ab Ecclesia destinatam, et de ejus thesauris et
EPISTOLA IU.
' gremio sub hoc studio processisse, ut traclata libe-
ENNODIUS MESSAL/E. raliter pariat vobis in illa melioris sseculicommula-
Post unam episiolam quam victus crebris scriptio-- tione mercedem. In quibus manclpiis, juxla annun-
nrbnsemisisti, in continua taciturniiale perduras : tiationem beatissimi Laurentii martyris, opes esse
et credo necessitale, non sludio, servas 3 philoso- maximas quis negabit? Sunt enira feminae,quaequam-
phiam nil dicendi; non respiciens veteres, ut loque-r vis exterioris hominis lumina perdidissent, mentium
rentur melius, in praesentia nil locutos, et illam si- splendore radiabunt: quidquid enim corporibus de
tenlii curam nutricem fuisse sermouis. Tu viderisi prosperitaie subducilur, ad frugem crescit animarum.
mihi * disciplinas Atticas in muta fideliler parle sc- Nolite male accipcre, quod nec videre poterunt, nec
etari, nolens silentio acquisita vulgare : ostendes videri : procul a maturitaie vestra illiciens decore
posl oris ierias quae tibi per aurium callem divitiae : formositas. Qui vilam suam, sicut vos iu hoc inno-
eommearunt. Destinasti mihi dicliones tuas; in qui- cenliaecalle disposuil, si tales pascat, in ccelis est;.
bus et si non fuit optanda sublimitas, non tamen de- crede mihi, quamvisvobis gaudia pariat fusa ad Deum
prehensa est quaesorderet abjectio. Egi Deo gratias,, ubertas illa lacrymarum, conteuti erilis possidere
ttuia jam le de vinculo in quo negligentiaconstringe-'. - D Sub continuafione plangentes. Inter ista bona quae
baris, exemeras. Promisi sequentibus potiorem suc-• praefatus sum , licet magno vobis labore et pretio
cessum aestimalioneprincipii.Sed vos inchoationem,, conslitisscnt, adjicio quaesequunlur. Una inter ipsas,
quantum ad me cui nibil dirigitis, cum extreraitaie> et ingenua , et sine filiis, et puio, quod fit sanctis
junxislis. DoaoineMessala , quolidie cujus sis filius,, vicinum desideriis, nec habebit. Est enim in Clni-
habere anle oculos cordis Dei nostri dispensatione; stianis hominibus fecunda sterilitas, el maximumso-
oontingat. Sed nolo prolixa esse, quaeaspera sunt. latium saeculiadjutoria non habere. Sed ne forle ani-
1 Domumin Mediolanensi
civitate] De hac rursuraI creare mos fuit hoc aevonon infrequens.
epist. 30, 58 et -40 libri. *
hujus
* Messalm]Adoescenii, Philosophiam nil dicendi] Pythagoricam iyj.u\>-
Avieni fratri, Faustifilio:: 8£«ii.
quod docet lib. ix, episi. 12et 26. Is eloquentiaaope- 4 DisciplinasAiticas] Sacrorum Eieusinioruro, quae
ram Romredabat. Ideo ejus dictiones laudat, ut hoc; in Aitica religiosissimo silentip colebanlur. Unde
stiraulo inciteiur. Aliae praclerea sunt ad eumdeml taciti Cereris myslae Papinio; et proverbium '\rnxol
epistohe Imclibro et sequenti. Rursum Messala hicc ziivauw. de iis qui arcana, sua silentio tegunt : quia
videlurdecujus consulatu, qui incidit in annum 506,, Cereris mysteria non initiatis cvulgare nefas erat.
epigrammate iusit Ennodius. Ita pueros consuless 5 Aratori] Lib. ix, episi. 1.
135 ENNODUEPISCOPI TICINENSIS 136
'
mus vester in occupationespublicas debeat de ana- A loqui loquendo faciam, et illam Atiicam eruditionem
gnostici prolixitate fastidium; quamvis bona in prin- ad epistolas alia garrulitate producam. Justum fuit
cipiis locala vosaniment, et quemlibet rancorem de- ut tot diebus a promissione desisteres, et qualiter
tergeat in exordio , juxta oratoriam disciplinam, lo- pervenisses, nulla paginae directione signares? aut
cata dulcedo; tamen ne desideria vestra fabricata forte contra me iltam tuam cautelitatem aestimasesse
dissimulatione suspendam, nulla ex illis documenta servandam? Dedignaris colloquio, quorum graiiam
promerui. Quia commemorationemmularura facerem, multo sudore quaesisii? Crede mihi, nisi ab hocle
episcopo durum videtur : et quamvis famuli vestri vitio sub ea qua ambulare soles velociiate suspende-
fratris Gaiani institissel elficacia,et supra modura nos ris, necesse cst ut ad alios nostra pairocinia transfe-
pressisset importunitas, nihil coramuni actione pro- ramus, qui memores constituti amorem munerentur
fecimus. Hoc tantum volunt inseri, multis sanctum obsequiis. His ergo salutans , amico et medico in-
patrem vestrum beneficiis vestris elgralininvitatum, dico me gravi corporis inaequalitale laborare : quam
muneris vobis vicissitudinem prospexisse : quod ge- nisi te diclante pagina jocos exhibitura curaverit,
nus documenti si placet, sine cunctatione rescribite, distensam per tormenta ranulam longis hominibus
aut quaeejus forma esse debeat, intimate. Nunc ego coaequabo.
ille periclitataeuliliiatis et in obsequiis vestris annis B EPISTOLA IX.
pluribus jam probatus, quantura egerim, quod vix al- ENNODIUS MESSAL.X.
ter per infinita chartre damna narrasset, pernicibus Si jara te favOrdivinus a proposito negligentiaead
sum verborum sallibus elocutus. votiva ducit studia, si quo le vena, quo le domnus
EPISTOLA VI. Fau-tus vofcat,attendis , optata non laceas scriptione.
ENNODIUS AVIENO. Sed limeo, ne dum officiosura desidero, stistineam
Credo ad justitiam pertinere, ut quod a vobis ex- rusticantem , et incipiat hoc desideriis meis resi-tere
speclo, primus exhibeam. Decet enim ut qui bona quod cupivi. Coelesiesdivitiae illara ineriiam siimulo
opera praestolatur, invitet exemplo. Expugnat calca- pietatis exsuscitem, et mendicitatem oris ttii superna
ribus tarditatem , qui formam ministrat officii. His ope locupletent. Ecce injuriisprovocatusscribe. Sa-
ergo salutaiionismunos imperliens, sanura me esse, lutem ergo dicens, rogo ut qu dcirca te agatur tabu-
post inxqualiiatem quam pro peccatis sum passus, larum promulgatione cognoscam.
enuntio; el slatum vestraeprosperitatis inquiro, spe- EPISTOLA X.
rans ut in hujus rei solutione multus incumbas. ENNODIUS HAXIUO V. S.
EPISTOLA VII. Bene disponamur superno vota nostra judicio. Ipse
ENNODIUS SENARIO. *- ad nuptias tuas
veniat, qui primo parenti, dumadhuc
Apud sanctas con<-cientiasnou negat caritati de- nativa immorlalitate gauderet, supernre benediciio-
bila sua g atiae principalis occupatio , nec eliminat nis munus indulsit. Faciat tibi Christus nosler nec
pii amoris aula fervorem. Testimonium dat solidae cusloditae integritatis fructum perire, nec munera
affeclioni, qui eam inter impedimenta oblivione non nupliarum. Sic virginiias prosit ad sobolem, ut casti-
obruii. Commendate mihi scriptione culmina vestra, tati luae fecunditas nihil decerpat: et miro dispensa-
quaevoto importunusemerui: custodia coramunionis, tionisareano, necsaeculo, dum paieres, pereas, nec
honor est dignitatum. His ergo obsequentissime sa- Dei gratiae, dum pudicus. Vcniat super ie quod
lutans, epistolas brevitate constringo, sciens posse Isaac juniori filio pie inductus optavit (Gen. xxvn,
productas horreri: faciens ut pro rae Dominogratias 28). Illis domumsocrus auspciis uxor introeat, qui-
referatis, qui molestiam quam pertuli, antequam ea busad Tohiae penetralia nurus accessit (Tob. vi). Sit
discere potuissetis, abstersit. tibi causa perfectse dilectionis in conjuge, in te vir-
EPISTOLA VIII ginitas custodita. Solam illam deputatam libi noveris,
ENNSDIUS • ELPIDIO DIACONO. cui te quasi non esses, ex mundi faeceservasii. Ecce
.
Quibus modis fraternitaiem tuam ad scribendum, ~* quia venire nqn potui, oratione non dcsum. Domine
mi, spero ui, honoie saluiaiionis accepto,' qure a me
quavearte sollicitem, quando homo verborum locu-
in me silentia custodis ? Elegi ut te direeta sunt, dignanter accipias.
ples peregrina
1 Anagnostici]Dictumlib. i, epist 4. Rustico HelpidioV.C. et INL.cx-qurestore, cujus car-
1 Elpidio rfiaeono^Medicuinfuisseextremaepistola mina leguntur in CoHectionesacrorum poeiarum.
Caeterumvel hoc exeraplo patet clericos a mcdicinae
signihcat. ltaque dubium non est quinadhic sit Elpi-
dius medicus Theoderici regis: cujus ipsum ex- usu primis illis saeculisnon abstinuisse. Quod ipsum
sial epistola quae Helpidio item diacono inscribitur, etiain testatur Dio >ysii alterius diaconi ei medici,
Romaeurbe a Golhis capta fluruit, epitaphium in-
lib. iv Variarum : in qtia cum impensi ab eo servitii qui
sednlitatem commendat, boc ipsum me>licineobse- ter Christiana monimenta, cujus hoc est inilium :
qiiinm inielligit. Procopius lib. i Belli Goihici: Mera HeicLevitajacet Dionysius,artis honestae
oi, utzuvru ei; 'E%irtSiov TOV iarpbv ru %\>uneabvru SJt- Functuset offlcio,quodmedicinadedit.
-riivei; Stiftftaxovre xuiBOETIOV ' Qum a ma directa
veyxwv, uuupraSa£x\uiiv. sunt] Epithalamium, opinor :
Posiea vero, iuquit, Elpidio cuncla quas accideranl quod Maximo scriptuin in antiquis exemplaribus
commemorans,admissumin Symmachum ac Boetium proximae ad Aratorem epistolre qua illum ad idem
facinus deflere cospit. Mediolauensem fuisse indicat argumentum horlatur subjici solet: nos inter caelera
epist. 21 lib. ix. Sunt qui putent eumdem esse cum Ennodii poematia rejecimus.
137 EHST-GLAUUMLIB. Vill. . 138
EPISTOLV XI. \J ililigeniinm vestrnm est lofa intciitione cnpiivus.
ENNiBIUSARATORl Ergn s ltuaiionis honoriliceiiliam debila hiimilitaiii
Miror cur devenusies turpi silentio ad Romnmiin persolven», nihil valetudini mc;c de ftirieris confra-
decorcm politi in le bOnacolloquii, et coactas iimlto clione indico decessisse. Eccequa sollicitudinem vc-
sudore divitias fugiens dispensationem taciliiritilato slrruii benigni sludii cura remuneror : faciie quotl
consuriias. Quidquid dignis collatum fueril, dum in scriptum est, accepia rcstiiucntes, dc prosperilatis
usu est, ornat auctorem : ingeniorum eleganiiam qni vesinc me sigiiificationfegrattilar 1.
concludii, extenuai *,unus crror esi, prodire iusti- EPISTOLA XIV.
canieni, ct dignum laudis honore delitescere. Nun- ENNODIUS FAUSTO.
Tacerem molestias meas, nisi intellexissem quo.l
quid non habiii.-tidigna memoralu , aut ego tibi.vi-
sus sum non colendus eloquio? Fuit aliqunndo ma:e- sollicitudo vesira ute sublevat. Nam dum cognosciiis,
variis murborum fatigor incbmmodis, pro pec-
ria, quae sic omnium linguis et lilleris cclebranda qii.un
sit, quando ad nuptialem copulam perduclus homo catis meis fchribus freqiienlcr addicor, et vires <pi;e
est, cui cuni magnn sit Iux nalalitim, ahundaniia fa- vid-liantur restiliiiae, franguntur. Ergo vos remedia
ciilt tium , disciplinn el pudor iitrumqiie transgredi- (oiisucln piaeslate, et usum illum sancl;c conversatio-
iur? qui vith carnis abjurans, pro blandimento lurpi n nis impendii.e:.ut quidquid medicina mortalium nou
respuebat q-tidquid leges dedere pro remedio : et valet, fusis ad Deum nostrum precihus impetreiis.
nolens irxoris corpus depiilare serviiiis, pulavitse EPISTOLA XV.
addicere, si quidquam mundo impenderet liberam ENNODIUS EDASIO.
casliialetn ? llarc el si non di>igis, debes lamen pro Ante experimeiitum amicorum fides occulta est:
iugeuii lui oslenlaiione laudare. Possumus crcdere postquam in lucem processerit, eorum qui aliquid sa-
ie bonum fieii, si audiamusqure honesta sunt prae- poris habtteriitt, sibi mentes nbligat. Est tamen mi-
dicnniem. Nunc salulem Inrgissimnm dicens, ut te- IIIISlibera scrvitus, que caris exhibetur. Coniiieor
sc<ifias admoneo: et non me de epistola mea aestimes; magniiitdini tnae: latebat me ante relationem homi-
qtt m, Dcustesiis est, duin de bnsilica ro.nerrei» , nis mei, quid in subliinilate tua, et saporis et gra-
iranscuisione diclnvi. I ac, sub nobili liumilitaie delitesccrcl rdidici homi*
EPISTOLA XII. nem, qui canam in fide beniittidinem, dum amiCiTum
ENNOD.U-i FI.ORO. ahsemiam bene trnciat, evsuprrat. Plura qtiidcni
Qu.i le devinct one leneam, qua diligentia comple- discedens promi-eras : sed ad genium coiiscientiai
ciar, ex anuni lui potes qunlitate colligere. Vix enim tnac majora praestitisti. Dominefili, salutationis •effit-
amari contingei, nisi qttos sineeriter amare constiie- Q sissitna; mnnus imparliens, ago atipie haheo insuffr-
ril. C»ngredilur inter se ccelestis vigor animarum, eientes gratias de his quac mihi in prima * potithn
et sludia sua mulis' sibi pandit aff.itibus : et idt-o froniecollntnsuni.Quoil restai, d-preeor ut residua
vicissitudinemmihi redd re disponis. ' Ins ste dornno illn mancipia leneri jam facins. Ecce fiduciam de
ut suburbanuin illud, si dignalur, dato n me pretio honis prrecedenlibus descendenlem : qui ante ignoto
comparari jubcat - quod diim in Liguria fuero, feli- preccs metuebat offerre, jam non dubitat imperare.
citer hahebam, et post obituin meitm ipse siiiqno EPISTOLA XVI.
possideant. Mihi lamen post Deum , libertatem, stih- ENNnMCS 4 RABBAR.E.
slanliam videlur ipse cnnferre, si hoc bencficii per Nnnego debiti immemor ab ofliciis lemperavi; ncc
ipsum fuero conscciiius. Sed sic filia lua vivai; sic eonstitum despicienS gnrrulitatem meara ab obsequii
de illa quales optas filins leneas; sic Deus animatn exliihitioue suspendi. Scd po^tquam ab urbe regres-
luam sanctis suis taci.it corequari, et frater IIIUSvi- sus sum, coiitintio me variae regriiudines , et quid-
vat, ut insisias snppliciler, importune, qiiateuus ad quid ad mortem vocnt, nrcinvit. Vere domna mcn,
effectum pctilionem meam pcrducas. Cogiles Dciini, sic vohis vestrisque txla Contiugaiil,quia ad testimo-
cogiies neccssitales ineas ; quia nihil esl quod po- niitm veteris mysterii Chrisius noster iierum qiinm-
tentia ipsius, quod affectns circa me mnjus possiti.T/)vis peccatorem, nec ut illum qui amictis dici meruii.
prreslare. sed rursus vocavit Lazarum <le sepulcro (Joan. xi,
FPISTOLA XIII. 11). Est fncti unitns in distantia personarum : et nunc
ENNODIUS AURELIANO PRESBYTERO. amplinr magniludo divini oper s, quia quod ille me-
Affectionemmenlior, si ' vohiscuiadigredieiis non rtiii, mihi cessit indebiie. Itacc causa me ab oflicii
r.-mansi, et benlitudiuem ve>lram mecum quamvis> promulgntiotie rcvocavii. Piistqunm lamen ad viinm
localam in siaiioue , ntni detnli: ct quia animus ini tediiciiis suni, contiuuo me ad servilia vobis solvendn
mc, ut in ct teris, imperator est corporis, ipSeCircai converti : rogans Deum, ul vos vestrosr|ue supeino
' Insiste
domnq] Fatislo pnrfeclo praetnrio : nil! reieditte cognosco, Nec absentibus vobis integer ttst
quein epist. t!) n.i scrihit : Spero, ut petilionemmeqmi tnihivideor; et cttmmetnme non inveniaiu,apui eos me
qttamper confamulummeuin[ralrem Florum deslinavi, at IOSreversusinquiro:aiqtte ibidemtfuaiuum tnei vobjs
toliia benigmiaiedignemini. Nec spcs fefellit: liam rvliquisse, lanluin vestri mecumabslnlisne,cotlspicio^
uhiinnit, ul ostcnileut-episiol.c 21 el 2i lib. ix. ' Potitiii^f^isxi Jiber, votentim, Basiliensis etJnii»,
Yobitctm digrediens remansi) Ruriciiis lihi u, pierilim. ,
epi-t. I aeU: Nam,postqvama vesircrgerimimtnti! dh- 1 Burbarm] Cujiis cum laude mentio ep. 20 I. Vu,
Ca»i, tHvhtiivi,"etsc ntt stnlio, pirtemque inei vobitcnmi ad qiiani iicitim scrihet epist. 27.
PATI»OL.LXIH. 5
139 ENNQD1IEPISCQPI.TICINENSIS 110
tueafnr anxilio. PfO.niUo mihi cliam cl desideriis A penso ; t-nien pars isia c-niimpcndiuir, nisi respou-
oieis quod ciim felicitate veslra et gnndio, ad conii- deril, nb hiiiiianitate scjniigitur. Ergo salutaiionis
:atenscs escubias, qu;c voiis iueis snti.sfnciai, digni- of.icia praef.itus, Deo tribuente indico mecum snn-
tas adepta vos evoccl. Noli, domna, huic le tabori, ctorum snffragiis et vestris precibus jam melius agi,
lniic oneri SHpmoyere.Videant bona Romanaecivita- el illam desperationis et febrium inlcpuisse valetu-
tis provinciac, et qurc moniiis vix instiluiiniiir, per dinem. Nunc, quod restat, spero ut petilionein mcaiii
hona qnae vobis Deus contiilil, formenttir exempli-. quam per confamulum meum fratrem Florinn desii-
Rogolamen, reverenlia salulatienis exhibita, ut ex- navi, suscipere solila benignitale dignemini : qtr»
speciatissimo me relevetis alio raio : sed nec alierum •elsi iuihi ad prresens res videlur esse compendii, vo-
dictare paliamini, qure ad me scribelis : sic «unquam bis qiiihu-t.inagis futura cordi siint, iiUlilas ex hnc
ab imj.elratieno oralio vestra peUalur. paMc siiiinii.t rcspoiiifet.
EPISTOLA XVII. EPISTOLA XX.
ENNOOltS ' STEPHANIA. ENNOBIUS AGNELLO.
Credo vos e4 ignorantes meis periculis subvenisse : Si viilerem corpore prosequi, verb'is ahstinerem :
nulquareeonlklam nescir-equidquam, quos per Deum at cum illa res vnlenidini deficil, ista snccurrit. Scii
oouliBgil untversa prsenoscere? Postqiiam enim ah B seeretorum discussor, me ct divisum praesenlia n
urhe redii, reparala sunt in me divina mysteria : ct vobfs abesse non posse, Proinde solliciliidinein vc-
stram nunlio meae prosperhaiis reievo : et propter
quod senuerat temporihus, uovellis resurrexit exem-
plis. Iterum vocatin est Lnzarus de sepulcro : nou quodconccssum est epistotnre commerciuin, vesirimi
miiiiem illitts par merito qui amici Rcdempioris m>- requiro, indicnns, honnrc salulationis impcnso.pue-
men emeruit, sed in divcrsitaie netnum iinius con- rum me ad siiscipiendiijn caballum dircxisse. Ton-
veuit forma mystorii. Deduclus per ncgrititdinesmul- tum est nt lalcm miitatis, quem ct vos dedisse ch>-
honoris summa rae gnudeam susce-
tipUces ad sepulcra; sed coelestisvo erevocams, ad reat, et ego pro
baccprimura quai voldssolvunlur officia meconverti: pisse.
credens placere Deo-,si cultorihus ejns per Ihrgnnnt EPISTOLA XXI
quiim Ipse reddidit piineipe locc-exhibeautur ohsc- F.NNODIUS BEATO.
quia. Ergo revcrcntia salulationis impensa, deprecor * Si possem scrihendo dclere paginam meam,
ut pronie, sicut poposci.erare aitentius proeuretis, iu m«Ui|ilici hoc facere inlenltene procurarem. Se.l
per meriium vesltum divina clemcntia dignetur con- quia iion est fas hominem uon errare; egoille canus,
firmare qtiod Iribuit: et frequenter me pia liiterariitu sed palcr iiing, ne unquam prioris epistnlae me;c sis
veslrarum prnmulgationc sublevetis. Rogo ut nullum *" raemor, cxposco. Sicle paler et pntria talero, qna-
alium diclare facias, per d.utini Asterii aitiut&ra<<i lem per singulos dies omnibus protesior, excipial.
prolessione.n tuam. Sic ei niior quem ftpias, nsquo Alienis scriplis «redidi, ut styli mei imporlnna fc-
ad coiisummalionis lcnipus assislat. slinalione morderem. Tu feceras qnod sapiens; qui
LPiSTOLA XVIII soli ilumno Prolio, » ariem tenen i inter doctos, ve -
KNXODMJS FAUSTO... sus ineos relegeras : quod farere decuit. Ego itiipor-
Coegit mc ad studia mea portiior praescniiiimlilio- tunus, ipii nlteri eredere nnn delHussem, quanlum
rarum, et quod volebain, prope importunus exegit. video, frustr» eommotus surii. Vade ergo ad dom-
Sie eonliilil beneucium,qtii exigebat. Iste in negoi.o niim Probum {sic paier tuus vivat: sic me, queiii
suo probatum muudo jusliiiac veslrrc poscit exameu ; semper amnsti, viveniem audias, quin isla pcne mor-
nec ab. nliquo vcritatem causaesuac discerni acstimat, tuus dictavi) el oseulare illi geniia pro me, ei dic illi
si cessetis. Pre hoc precator aceedo, ul dnro adestis ita exiremo versti, Terewiaims me induxit in illo
mandaiis cuclestibusel veiilatem lotajnleniionc per- exemplo,
qiiirilis, afflicii hi.iiiiiiis necessiiatibus rsuccurratis. Stc falnrliicrymans,classiqueimmitiithabenas.
Spero e.iam, salulationis offlcio impenso, ui indicio .,-..: Awid., VI.1,.
me prospcriiniis vestroc, non negteclis qiirefreqncn- * Dmiiia lamen quac fuernnt dignn correctione, | raevi-
ler se ingeruut occasionibus, sublevelis. dit. .Saliito, amore quo di beo. Si evasero, versus
EPISTOLA XIX, ips«s eniendo, et'sic tlirigo. N.im lilieras tuas quns
^ ENflODIGS FAOSTO. per infautem Rulinnm direxisli, Julio meuse suseepi.
Quamvis omuis frequentia titlerarum videalur rara Vmle me contigit ncscire quod aclum fuerat, ul tnli-
sollicitis nec sufficial providentia pro pieiaie sus- ter n»overer.
1 Stephanice]Supra lib. vn, epist. 29, soror erat.
ciilpnmptilnrel,olqurg:i|oriasail Benltimliiternsdedit.
Fausti praefecii. Lib; ix, epist. 18, AsleriiTxor, utailI Nuic agn-to crroie Bealmn e cusai, prioresqui! illns
calcera episiolre innuere vidoiur : ac proinde.Marcianii liticrns dcletas cupit. Ea esl cpist>>la19 hnjus lihri.
maier; quia Astcrii (ilius Marcianus, Iib. v, episl. -1. Quare et hic ptacposlerus esl ordp, ut de aliis nnlc
* Si possem delere] ln Cyncgiseepilaphio, quod su- moniiimus.
pcriure libro episl. »1 vidinius, primnin in MATRONV « .4rl*niteneitti inler doclos] Leg. arcem tenentis.
syllnbam extretno vcrsn corripnerni Euiiodiiis. Hac Itlein Ennodius Pnr.xnesia<l Ueatuin et Ambrosium:
de re ndmouiins n PrnhoBe.iius.cum aliis iridicassei, Ergo ad disciptiiiarumarcem propcrantcs.BAIITH.,Ad-
ad aures pervenil Ennodii: qui Terenliani, ul sihii versar. pag. 875.
vidcbatur, auciorilate nixus, eum nnlla iu ej versuI
Itl EPISTQLARUMLIB. VIII. m
F.PISTOLA XXII. i gligemia jain snnnri. H.ec quidem prioribus intiinaia
A
F.NNODIUS FL0RO. sunt: scd ne occasio prrcteriretur, adjeci: sperans,
Quijustius prosperiiatis meaecognnscitindicia, nisi nhsequio sr.liit.ilionisohlalo, ut me de prosperilalis
qui sinceriter et indesitienler oplavit, nec convenit \cstrre de qua pendco, sublcvciis nlloquiis.
EPISTOLA XXVI.
priusallerum desideriaaliena cognoscere?Ergo servi- ENNODIUS AVIENO.
lio salutationis cxhibiir, indicomc, ccelesti beneficio,
Neccsse csl ut desiderat scripta vestra non
pnslquam cessavit humana curatio, mox sanatum : re- laceat: uec silentii qui
exeitiplumtribiinl, qtii cupit nllo-
vocaviladspemprosperilalisresilla.quia medici desli- oralionum vestrarum suffrngia, quos
terunl. Ntinc gatidia veslra, sicut de me aesiimo, co- quiiim. Juxtn
lauli be- innocentia el devotio Deonoslro fncit acceptos, me-
gnosccntes, mecum laudibus prosequimini liorem me esse jam seniio: desidcrans honoiificeii-
neficii largitorem : et si adhuc vos longior. niora
tia salutationis impensa, quam benc valenlis agno-
dctinet, quara bene valeatis, litleris intiinale..
scere : quia post receplam salulcm, iinicum cst so-
. EPISTOLA XXIII.
lniium bono vestrrc prosperitatis attolli.
ENNpOIOS FLOB.O.
EPISTOLA XXVII.
Spectabilis vir Eleulheritis in negoiio sun , qnod n E-NNOIllUS BARBAR/E.
a domno pracfectoaudiendum Vicarius suscepcrat, atl
Qnamvis adhuc inier extrema sitn posiius, et prri
amplitudinem vestram a me commendatitias spera- meorum mole, sorani mci heueficia,iJiiin
vit: credens, salva jusliiia, opcmsibi iniegrarr.posse, peccatorum
mereor in longum conieri, non seqiianur : reveren-
suppetere, si ineis apud vos jnvaretur alloquiis. Rogo tiaetnmen vestrre
honore saluiaiionis tit si vere con- obsequiis quod debel pendens nni-
ergo exhibito, ei, ma non omisii. Pene jam vocaiur "nd jiidicium, et
tra aequitatemlaborat, maniiin medicam porrigatis :
adhuc Mispicitin bac lucc quoscoluit. Quam veracst
qira nefas est, ut in pracjudiciobona?. causae prodesse illa senlenlia,
sibi calliditas videal, quod molilur. quod sancius affectusnec morie percat!
EPISTOLA XXIV. Ergo, domna niea, serviiiis vos dehitoesalutatio-
nis prosequens, rngo ut, agnilis qnae circa me gerun-
ENNODIUS FAUSTO.
illo quo otnnibuscminetis et sangninis nitoru
Usum suum beniguiias vestra stipra homines lo- lur, pro
et couversationis radiis, domno ineo apostolo et cre-
cata custod t. Vere medicina est cura sandissimi ;
fratribus supplicelis : nt pef vos exoraia*
uain veuerabilis conscicmia Deo semper insinuat leris ejus
Dei potentia, clemenihe suae qux larda esse non so-
quod requirit. Digressis vobis, acrior me calor exus-
ct ad oninem let, bcneficia non refrenei.
sit, desperationem praecipiiantediabolo ' EPISTOLA XXVIII.
vela pattierunt. Venil ad me medicus, et dixit sequod C
E.NNODIUS BEATO.
faceret non habere. Hinc mihi major spes, quando
homo cessaverii. Coniinuo me cum lacrymis ad coe- Qua mihi vicissiiutl nis, qua obsequorum ettra
pcnsabitur, (|iu>d te et in frequenlibus paginis nllo-
lesiis medici atixilia converii; et' doinni Victoris
oleo tolum corpus, quod jnin sepnlcro parabatur, quoret offieiosermonis tui in lucem exire publieant
Non ine oeias tna, non iiigenio mco
conira febres armavi. Scit Deus mciis : mox adfuit non deiestnr?
potesl revocare par formula. Eligo benignis plus crc-
magni miliiis imperator, et quod per lestem ejus ut bona nriginis anlcferant s(u-
idoiieuni poposci, incuncianter obtinui. Mox fervor dere, quam peritis;
diis : quod fidelis es, divini est muneris : io natura
el
itlcacterni frigoris procuratiir inlepuil, hora. nona, erudilio :
sicut legitur, Domiuomco mandamtedi.«ces3it(Joan, ut toliini tibi per Deum venict res si-cunda. N>cesse est
amor integriiaiis exhibeat, primarum
IV). Scio orationis vestrae tempora : scio lacryma- p.irtium
rum copiam in illo quoque momento juvisse labo- insignia jam tenenii. Ergo honore salutn-
tionis acceplo, noveris me, juxla petiiinnem ve-
raniem. Ecce indicia votiva non lacui: sed portilo-
. ad vos admonitionis, qiiamvisstih
rum rarilas desidcrium commune suspendil. Nain mc stram, epistolam* diciasse : quam ad dommim patriclum
multiim juvat relevalio veslra, quae a vobis ininime, festinatione,
D Syinmachiim idcirco dirigere proeuravi, ttt qood in
qui l.eia respuistis, oplelur. en emendatioiic dignum esi, eorrigator. Sed propter
EPISTOLA XXV.
ENNODIUS FAUSTO. snrrcptionem neglijrentia!,te quoque ejns exenipfn-
nhus informnvi. Qua de re luapud le esio : et cavc
Mox ubi me gratia supema respexit, et aniinam
iie i\'>iad le perlatam manifestes eoinpreheiiso supc-
le judicii ccelestis vicinitnte trepidaiiiem , e.oncesso, rius eminenlissiino ceu rem novam posltilans :
virn,
it ineliorareiur, viviendi laxavit spatio, magnitii-
quia si ejus enni magisterio plncuisse coguoveris, ntl
tini vestraebeneficia per litterns divinn luiu. lacui. noiiiinm eortim
illius et pcrfcrre qui sapimit uou time-
Vere, eessaniibus medicis, qui inuocentia
bis.
lacrymis emitur, medicina non defiiii. Credite, nisi1 EPISTOLA XXIX.
inilii subvehisset desliiulio curaiiliuin, nil valerem. ENNODIUS BEATO.
Natn quia aegrescebam hoimnum studiis, coepi ne- Nonmibi tuuserrorjllusit, nec retroversa dccepit
' Dontni *
Vktoris] Martyris Mediolauensis. Dehac ! Epislolmn-ad vos admonilionis]Paraenesimdida-
mirahili curationecopiosius nget in Eiichari-lico viiic' sc-.ilicamRcnto cl Ambrpsio scripiam, cui I<|S:IIIII de-
suac. tlmius inter i-.nhsciilamiscella.
115 ENNODI!KPISCOPiTICINENSIS 1*4-
nffeclio: tu auatis, naturae, propositi ordincm cuslo- A EPISTOLA XXXII.
disii i ego delrqoi, aliler de te qnam | oscehat veri- ENNODIOS SVMMACUO (PAe/E).
tas, judicando. Ad hoc redcuni, quos diligentia iii- Rem ncccssariam pfovidet, qui parenti cmniunj
sulsa captivat: proinde jam sine circiiilionc loquen- orbatos et peregrinos insinuai: unica via «st apnslo-
dum esl. Quo te immemorem tui duxit iusana prac- latus vestri solatium, qnre medelur exicrnis. Absit
siimptio, ul' sancto presbytero diceres, iu versibus afflictosdicere, quos ad vos contigerit pervenisse :
illis, quamvis in tempnris roomenlo compositis, ali- creatoris patriam, opes alibinon requiruilt, quos co-
quibus videri affecium conjugalis gratire non expres- ronne veslrre cura susceperil. Prresenlum bajulns,
surn? Autego diflamare volui-quod scripseram? aut orlus nobiliter, prufutura ad lesiinionium ingenuiia-
epitaphia hoc poscebant, aut ratio ? Quis hoc impe- tis studia Riimaira reqliiril. Niinc heatiiudini vestrrc
riuis, quis lecum saniia'e vacuus dixit, ut carmen mea supplicis veilii commendat asseriio.nl sahila-
quod in suinmam gratiam domnus Fauslus excepii, lionis.servitiisdignanlcr acccplis, quod usu facilis,
leet pariicipibus luis rodentibuslrrderetur-?Forlc* de pro mei consideraiinue geininetiir.
terlio Phaleucio, qui Teretilianum neseitmi, habtie- EPISTOLA XXXIII.
rint, quod tlc una syllaba qiiacrenles nccnsionem lo- ENNODItlS * HORMISDjC DIACONO.
qiicrentiir.^Verc diguus fui isia quoc perluli, quin B Et quod-es, miserationc oniatiir; -ei quod fuiiirus
scripium est (Matth. vu, 6), margnrilas nnte im- es, pieiaie coiiquiriinr : et diaconum his studiis ex-
munda animalia non esse mitiendas. Quamvis dictio- lulisli, cujtis rei proniiltit eura ponliuecm. Prresen-
tiuin el imperitire meae bene sim conscius, te tamen lium bajulus, lionestus hioribus, tiaiu-ra suhlimis, ge-
ncc scire aliquid, necsciturum antedi<lice>am.V.,le, mini solatii urbnliis pracsidio, Romam .pro honest s
tt ad alios le qu htis dcbcns loqiti, convertc. arl bnS, licelpeiegrinaluriis,expet;il.Vidc si merean-
EIISTOLA XXX. ttii a religioso, betie n.ilo, locupleli, juvnri ista qitin
ENNODIUS A EUDATO I>RF.SBVTERiV. prn-luli. Nunc oflicio salut .limiis exhibilo, rogo ut
Acerbu acgriiudinis impetu et valida febrium ni- si iue, si bnnam quam cocmisli opinioncm diligis,
ndeiate con ritus, cum ut fidem veieris tcstimonii impensis porlitor adulc cat auxihis.
Christns noster in me, quod in Laaaro fecerat, osten- EPlSTOLA XXXIV.
dissct,el Evangeliifideinprresentibusdeclarareiexem- ENNOIIUS%PORTIANO ABBATI.
plis : lilieras vestras accopi.Ordinavit-ille quj poiuit, Divinisdedaratur exemplis., nisi per Dei gmtiam
ut diebus quibus vitam restitucrat, amicorum qnoque -visilationcm hominum coeleslium non venire. QII:H
tuorum enm et coiiliniinrel el fulcirel allnquiis. De eniiii recordatiu polesi esse peccnniium, nisi occuliis
versibus unde tibi porteniuiu ilhtddixit, risiim inihi C itineribus favorccelesiisoperetiir, el per viam men*
stulia judica fecerniit. Scias illos in -summo prctio Itbus iiispiraiam quaepropler peecnla surrepere po-
apud doinnum Imbitos, quamvis in temporis angu- terat, climiitelur oblivio? Ini| elnlae jam divinre mi-
stia| et viiidarii transcursione consciiplos. Sed si scricor.lix fiducia est, culiorum Dei animis non de-
eosnon scripsisii, nec facias. Mihi snfficil, dum feci, esse. Ergo gratiasreferjo Trinilali Deo nostro, qui ui
vota complcssc. Nunc ad cam parteru me confc- me reverenfia vestra al-oqu is visilaret'., cxegit. Sn-
ro, quae specialiter a sanctis poscenda esl; ut.pro stipio obedienliam vestram: nec enim exig-nusculnis
scgro el amante altentius ores; si mereor, crcbra debclur obscquentibns, cum Cbristi gloria maneal
niihi eiinslriiclioniseteonsolaiionispraestesiilleqiiia. imperantem. Oraie pro me4 qui liumaniiatis imbe-
EPISTOLA XXXI. cilla, dtimadiiuc estis bomines, evitasiis : quosconti-
ENNODIUS IIOETIO. gil, necdumcnrporeseqttcsira o,ponderibuscarnisah-
_ Consideiaiio magnitudinis vesirreexcg lcpistolaie solvi; et servili.S salulniioiris acceptis, frngem cirra
commereiiim; sed fesunatio porlitoris epistolam bre- inc giatire,dum sermonisadolescitcurtura.conccditc.
viiaie conclusit. Non poiui mornri properantem : sed EPISTOLA XXXV.
nec his vncuummuniis propter res neccssarias emisi. ENNOUIUS ' AUnELIANO PRESBYTERO.
Crebras super domo quam poposci, lilteras dcsli- ^ Inamahilis quidem desideriis meis militavit occa-
tiavi. Si possibilc esl cupila iribui, jain referle, quia sio, et votis adiium neccssitas vi.<ferendn patefecit:
orania acdificia ejus sub negligentia coiisetieseuni. amplexus paginamprrcfatione blandieniem, sequenii
Domine mi, saiutationis obsequin drpendens, rogo ejus elocutione conftistissum. Nam dulce principium
ut vos juvelis sine vestro dispendio supplicantem. et screiii mella colloquii, relala calnmitns, quasj
1 Sancto presbytero] Adeodato,epist. scq.
* l>e tertio Phatiucio] Id est, Exoptel similem ma- gnrium, qitia Symmnchopapaesuccessit.
4 Portiano
trona sorlem: qtio versu clnuseral epitaphium Cyne- affirniare tamen abbali\ Eisi lemioin non di crepant,
IH>IIausini, htiiic iioslrinn esse S.
gi.e lib. vn, epist. 49. Urecigtiur est epistofa quain Porliainim, qui Caridlilohrcn-isapud Arvernos nio-
paulo ame retrnciavit, epist. 21. nasterii nbbas fuil, eique fetnppido non ignobiti IIO-
* Honnisdm diacono] Ejus uoinen inler Ecclesirc mcn reliquit. SANPORTIANUU eiiim appellamus. Fuii
Rnmnnx.diaconosiu syuodo Symmachi, qme Avieni et Porcianus epis>opus in provincia qui synodis <iir-
jiinioris coosulatu eitaclaesi. Jmnqueapud Eiinodhini peiitoraiciisi et Vasensi interfuit paucis nnnis post
stcpius occurr l: ntiiic illi pmiiificntinn non ohscnre Euiiodtiim.
praesagit: iteriiinqne epigtola 59, Esio, inquit, tpi- • Aitrelhtnop.csbijlero)\relitensi: qm»dsequctilia
ciultstutor; onninm mox(uturus. Ncc vanum fut au- declarant.
H5 EPISTOLARDM- LIB. VHI. 146
vosie noctis, obnubit. Vcrc loquentibiis vobis iugesla A / guilntem quarii crcd s exliibeas; eldiim amanls le-
sum oculis, qure legebnin. Nam dum absenliae felici- porem meluis, in affecliouemfrigescas. * Dominc, ut
rntcm pagiia sapieitis intercepit, concluisum ' illnm supra, salutaiionis graiiam persolveus, spero m crc-
i£theriam nimis vidisse terrenam, cl n sublimilale bru ad me epislolarom commercia d r gas, quia iu
vocabiili in Tartarum duce culpa d<positim. Taceo bis miiiiiis ct diligeulia le admonet et pcrfecliu ut
utiiddebueril parentibus, quid pudori : exquadoiuo mullus iucuinbas.
infelix proeessit ad scelus : quod secula cst, reliclis EPISTOLA XXXVU
Bci culioribus, lupanaris vice conjugium. Crediie ENNODIOS EOETIO-
milii, ullionem crimiuis, dtuii admiltit crirqen. ex- Quamvis tenui cffectu pelitionis surgit eloqnium ,
s cuta est: et turpi mersa cotitubernio, el flagiiiuui et.conciliant ei dolanl facomliam res secimdae, in
ct pcenamflagiiii reperit in marilo. Secum rei per- quaiibel verborum saturiiaie |aginae si repudieniur,
sonain porlavit: el judicis tniilier, dum elegit indi- ab-impeiratione jejunant: plui felicibus epistolis de-
gniiin. Produceretii litleras, nisi meinoriani iiifaustae betur laudalio quam perilis. Jure loquitur verhis
fi-miiiaedesiderarem nblivione sepeliri. Vos, ut nitore sublimibus, qui suminates viros dicendi venu-
Gallireexpulsione illorum sublevenlur, elfgetis : nos, stale cnpiivnt; quodvis orniorium schema sinislra
ne Ilalia coiuquinelur. Expetnni polius L bycns .Fsors dissipat: ditescil eniin lingua uuirila bcnefici.s.
syrles : el ab humanitaiis consonio dividantur : quia Dudum ad eminenliam veslram dircxi qualicunqun
si inde doninmn Aureliaiium-ftigeriiil,. hinc Enno- audacia pioduceule colloquium : quod ita responsi
dium, ad quae loca declinabiini? * Domno pr:cfcclo gcnio sublevastis, ul credercm me perdidisse digui
3
quaejussislis, pressius imimavi: qui pratcepla re- favor.s lempora per quietem, quando modicus sudor
gia inox exegil, per quaecredimus viros IKHIOS et judicitim arcem teneutisille .eiat. Piomseralis eliail
amicosoccasioueminvenisse praestandi: et vus tamcn- domum quam poposceram, non negnndam. Gembifi
aniraum abanxietale removete : quia ccelesiis suili- e'evatus succes ibus incedebam : si et opinioperfecli
eiet ad ullione» malorura vigor examinis. Domine astipulatione, et census locuplelissirai crevisset ini-
mi, saluiationis obsequia pracsenlans , precm- ut pendio. Scd deleslor moram, qiiam steiilia quidem
crebro me prosperitatis vesirac, quia conimeaniiuiii pecc.iia pepererunl. Nam. ei homo culin nis vestri
opporlunitas ingerilur, relevclis alloquiis. quem pra stolahar advenit: el niliil sibi mandatmu
EPISTOLA XXXVI. esse, qtiod desideris nicis prodcsse posset, asseruit.
ENNODIUS BOETIO. Vide meriiori m meorum fusCacemmercia : qitoriim
Perdiderat.erudilionis pretium lingua , dum reti- coutra me niicmia fidein frnngere ncqueunt, exiguni
oes : qitia dum venusiatem cloqueniiae lacilurn tasi C tnrditatem. Absit a conscieniia mea, de vestra elari-
includebat, credebatur non esse iinod nuper effer- tate diffidere : obscenaementis est, puiare conslituti
huit. Prodiixisli iu lucem novum hibar eloquii : et1 memoriam non manere. Sed rogo ut dum proposiii
ilum diein in epistola facis,.. splendorem recensi vestri liicem asseritis, eorum qure mihi deheniiir,
udepius crederis jam iiiattiium. Gcatiasagn, qiiodme> obscura superetis..Ergo pncstntioiii vesir.c genium
ad amicili£ custodiam pagjnaj tuae floro com| ellis. dono celeritalis iufundite. Domine mi, culium saluia-
Sed si fideiimeas esses c.onscius, dubitationem des lionis inipertiens , preces adjicio, ut * consularem
rebus constaniibus- non liaberes. Timco ne ambi- sporlulam cum responso praefataep liltonis aceipiain.
1 lllam /Etlieriam] Nurum Archotaniiir-,deqna ib. 9 el aliis locis. In conscribendrseitim
epislolis quibus
vn. epist. 14. Sed lola hujus epistolac interpielitio i bonorum litulis inilio epistolre singulos appellarani,
ex Cassiodoro petenda esl, npud Thcodericusi eosdem sub finem iterare mos erat. Verbi gralia,
- de hac A^lberiaMerabaudocoinitiqnem sic scribit fib. iv,, Volusiartiad sancium Augusiiniim epistola s c inci-
«pist. 12 : Archolamiaitaque ilusiris fem;na>ftebilittr pil: Dotninoveresancto ac merilo venerabilipatri Au-
ingemiscentnepoli. sui calamitalem lali conqueslione ; guslino Volusianus.Eadem sic claudilur : Incoluniem
dnplori-vit,ditm-stmpcravimcura lenacior esl suorum,, veneralionemtuam dicinilus siinima tueatur, domine
atserensyEtheriamnurum suam, tnarili poslpotitatlilc- vere sancte ac merit« vmerabitisPater. Rurscm Au-
> ione, cuidam se Liberio jugali fmdere sociisse : etl D guslini epistola qua Volusiano respondet, hoc ltab>t
cum ornatior cupil nov:t ihalamis appntrere,studueritl itiilium : Domitio illusiriel merito insigni el prmstan-
prhris viri (acultutesecertere: allegans diclatani filio. litsimo filio VolusianoAuguslinus. Sub linem vero :
rumspoliis, quibus magis decuil congregari.
• Dontnoprwfecto)
Incolumemfelicicremquete nmericordissiniaDei ontni-
Fausto. luealur ,.domine illustris el merito intignit et
' Prmceptaregia) llla iiiiuirum qiiacproxima qtiami polentia
prmstantissimefili. Eademqie in plerisque Augusini
Ijiudaviniiis('assiodori ep^tola coniineutur, uhi Ar- et alionim epistolis cernitur repetilio. (juam ut viln-
chotamire ndversus iEiheriain nurum causain Theo-- tenl lihraiit, compendin ulebantur, practixis verhis,
dericus Merabaudocommittil. Subl mitatis vestrmju- IT sur-RAtltoc rsl, ul inilio eiisiolae sciipiuni fuit.
dicio Itane causamlegibuscommitlimtisaudiehdam:vtI Qiinnquamapud Ennodiumliluli omnes epslolaitun,
omni incivililatetubmotii, mediis sacrosanctisEtunge- iiudis laitlum noiriinibusrelictis, omissi suut. Quod
liit, cum tribus honoralis quos pnrtium consensusett- ilem accid t rescriplis Principum iu cndice nc no-
gerit, qui legttmpossinthabere notitiam,quidquidpriscij vi-1'is: eoqne factum ut iila : llaie Tatiane caristime
iuris (orma constituit, inter eos consideraia-disciplina i ncbis, et AlbineParent Karissime Augustorum,ao si-
itotiri lemporitpreferalis. Prolala senieniia, cum pru> inilia qua- bis, ex more quem dixi, repeii sclebant,.
irnvalam conjtigem suam qucsms essel Liheritis,, si inel taiiiuin, quia inlegrn resciipla non siinl, nunc
T-hendericusepist. 46 ilerum rescripsit, nt caosa perr in fronie, nunc ad calccm ascripta videamus.
rrltitros relractaretur. " Consularem
• Unnniueut5w.j>rn]Siclib. eryisl. sportulam] Quia consul eratBoeiius,
I, 12,'.lib. n, rp. rjiisi. 1 htijiis libri. Sporlula: auicin amicis novig
U7 ENNODIIEPISCOPI TICINENSIS 118
EPISTOLA XXXVUI. A lnm animas pascunt esca colloquii. Bene enim per
ENNODIOS SVSlMACHO (PAPiC)'. stylum dileciio amicam sibi pingit effigiem; cum qua
Non inefficacitcr pdscit, qui parenii omniurii pe- sine laboris palienlia misceat mella sermonum. Ad
regrinos iusinual: nobilihus generalis debelur asser- Imc magniludo tua arlifex ne impaslam graiiam liu-
tio, ni.-niineapud eos qui beneficia tribuunt non ro- qneres, scripsisti. Debeo vicissiiudinem, quia meino-
gati. Beatum sublimem adolescenlem, praesenlitim rem mei le esse cngnovi. Honore ergo salutationis
bajulum, si coronAVestra dignanter accipiat, praecla- exhihito, rogo ut quod scis apitd caros et affectioue
ium juxia morem ponlilicis orrial olficum. Esl eiiiin praeditosesse pretiosum sub contiiiuatione facere
qui graiiam veslram el natnlibus et moribus merea- noii onTitlas
tnr : Sufficit dignis stricta laudatio. Niiric servitiis EPISTOLA XLH.
salittationis exhibiiis, rogo, ut tne amanlem vestri ENNODIUS AVIENO.
crebri relevelis promulgatione coltoquii. ^gritiidinis vestrac indicium in meaa contigil iu-
EPISTOLA XXXtX. eremeiiium. Nam lalis semper et usus ct pene natura
ENNODIUS HORMISDyE DIACONO. solliciii, ut vix credat transiisse quod metuit: et qu;o
Si digriaiio circa me promissa duraret, assereretur fecit Redemptor nosier coelesti benigiiitatepraeterita,
•Yequetilialltierarum : vix respicium huinilcs, quos B quasi sinl in occultis tocala suspirat. Vere domne
ad arceiri evenius prosper evexerit: grave est, si spes Aviene, jam in rae nihil de usura lucis istius, nisi
secundarum reriiin cariiatis nexus incidal: non de- vestra lantum, posl amorera Dei, remansit affectio :
bet praejudicarediligentiae, cui secundum vota blan- quando melius mecum agilur, lalis sum, qualeiu me
diiur. Sitamen aliquid circa me graiiae custodii s; si in desperatione dimisistis. Superest ut precibu-, ve-
vivit ainoris poiliciti scintilla, Beaiurii commendo stris et peccatorum remissio concedalur, et si ita
nobilisSimumadotesceiitem prrcsenliiilu poriilorem ; Deo videtur, pro ' vice remedii obilus celer eveniat,
eui justitm eSl Ut consideratione niei, el parentem ne amariuS sit morle quod vivo. Domine mi, salutn-
bcatltudo vestra impendat, et palriam. Esto specialis tionem dcbitam lotn humilitatc persolvens, rogo
luior, omiiiiini mox fulnriis. Dominc fraier, saluta- ul per viis, quid in causa vestra de Roma uuiilietur,
tiouis hnmilitate dcpensa , rcgo ut Sub celerilate agnnseaiii.
ijnam beie v.ileaiis, scripltoiicsignctis. EPISTOLA XLIII.
EPISTOLA XL. ENNODIUS MESSAL.E.
ENN> DIUSBOETIO. Ntinquid aliquarido ab cfiectu destitit, qui Deo
Preculn iieratio honam conscientiam ohlivionis cuin fiduciasupplicavit? Si animus in fide non clau-
aecusat. Scd facess.it slimi.hire ciirrenleiii, et con C dicel, et Volaet voiorum copia conjunguiilur. Eccu
sinntem viriini ad memoriam promissiuns impellere. egit apud vos silentinm meum, quod tanti tempor.s
H;cc de his quae a ine dudura culmini veslr» sunt non valuit ohlinere loquacitas. Quanlum video, scii-
^cripla, persfrinxi; ul domumde qua jain pagina i pia vcsira nisi taciturnitas non meretur : quos mii-
indicio vofuntas veslra est palefacta , pcificiam. Re- . tosputalis, alloqiiintini : ab his quibtis lingua essu
li uia epistolaesalulalionis nuntio mancipavi; ut sic.iil credilur, ahstiiietis Fecisli (ameu quod decnil dom-
iipud uos valetudo in Staiioneest, ita dc culmiiie ve- nmet, ut ipsi dicitis, parentem; u( niegmvi u-gri-
siro ccelestis faciat favor ngnosci. tiidine depressum digiium pulelis alloquio. Rogo, ur
EPISTOLA XLI. hoc sirb conlinuaiione faciatis. Domine mi, salula-r
ENNODIUS AGAPIfO. tionis revercntiam sotvens posco ut pro me per om-
Insolabiliier .tniaiitum ferreiur absenlia, nisi opem nes Dei sanctos supplicare non desiuas, quatenus
dareut reinedia litterarum, qure jejunas desideraii- vitse redditus, de visione vestra gaudeam.
lionoris cnusa debehnnlur. Syiiiniachuscpist. uliimn ATP. AM*IltTXQN
hh. IX: Sporiulam consulalns mei et amieilimnosine ayav ero; O
el honoriluo debeo. Venistitandem vita mihi dulcior, el tne
1 Viceremedii obilus) Qtii diuturno innrho languel,
Sokisti morbistrisiibus.el portagia,
morteui opiat, ut reinediuin. Vetus epitaphium, AOR. AMPHICTYO
iuxi; "tah; y\\ixepthrepe,o; u' <xiri\uaui
'Hl>9s(; iiiinuiiiagens i.xx.
Nouo-wvj xul xuuurtav, xui uorfipu;ixoSaqpu;.

LIBER NONUS.

EPISTOLA PRIMA. D prresies ingenio, quia ncf.is est in devolionibus de-


' AKATORI.
ENNODIIIS spici amabilem disccndi cniiiiiiaiem : quando ipiod
Velim ita lahori meo faveas, lil jcjiino veniatn graliosus oblulerit, dufiis rerum inlerpres evacuat.
1 Aralori] Liliensaccedo a>lcoHjecturamduclissimi non ignotus, nt pi-a^terhanc binae stiperioris libri-
ciirdinalis, AMlorem lnnic esse qui apostoloruiu Ac- epistohc ostendunl.inLjgurem palria fuisse, fsiciiml»»'
nis-versibus expo^ui). Vefum is hoc lempore ad"le- pnli-nnntuin,aique L'KUriaipsa eiudiltim , eleau-
sceus adliuc erat.ct Musarutn tamen in cnstiismilcs- sidici uflicio fuiiauiu : lcgniionemeMauipru Dalma-
\W EPiSTOLARUMLfU. IX. 150
l.audandus esl in sludiis, vel qui facundum aequare , ~ coutexui. Suflicil Deo placenlis viri inslructam esse
IIOIIputalur eloquio. Inter benignos ei erudilos, quid pielalem : et causa et persona, eum Dei 6oIaiio,ves-
eligatur incerlum est , cum rarsulraquedel preliiim. Iro disponalur studio.
Ergo rrede diligenii, et amaritndincm temporihus EPISTOLAIII.
legitimi niiioris amoll re. Nolo rem voli facias ueces- ENNODIUS MERIDAUDO.
siiatem : et desideria quibus hiimaiiiim genus naltira Quasisolem facibusadjuvet, et mare exiguo humore
peperil, digcras in motrorem. Non habiturus conii- locupletet, ita superfluis laboral iuipendiis, qui per
nentiam, nisi nuptias optet, in ctilpa est : conjugatis se placilura commendat. Sed stultiim esi perire oc •
eopulaevilans remedruin, elecluins est aut virluies, casionem beneficii, quaudo aiixiliuni fbrtis imploral;
aut erimina. Tu te ul mctiaris, itnploro , ut nec su- opum largus supra copias diiattis est, si credil sub-
pra hominem plenum casibus iter arripins, uec in- sidium quod pauper obtulerit. Regale inuuus (il, cui
tra hoiuinem quac sunt pleciemla mediieris. Vixde- insigne prelium pracslat accipiens. -DomnusFausli-
linqui', qui a iialura et lege non deviat. Ergo post nus de prolis suae profectu supro quam poscit pa-
Mtisarum tastra, et inanes a-lale nostra cantilenas, lerna cura, sollicilus, Ambrosiumiiostn.m hacapnd
ad curam le serendacsobolis mula : vi a qu>>d viluit, vos credidit prosecutioiiecnimnuniri: acslimansquod
t|uia inler imperitorum exercitus furor est nolle " snnguis cjus, quod prudeniia, quod census, ititra Li-
rusticari : juval sapientem, hoc esse quod pluiimos. guriaeangusta delitesceret; et quod artis fama nobilis
Facessat philosophia in nostrorum nota conventibus: arctareturohstactilis: alienopraesidioclaritatem suain
ego donassecuris cupio, quoliens infelicem inscitiam in Romanani lucem putat emrapere. Facessat ab stu-
sequiiur qui prrccedil. Ergo honorem saluiaii acci- diis meis negnre lestimonium qued plns opitnlatur
piens, rescribe inihi quid cum animo tuo pagina mea auctori: qui eniin bonns asserii, approliutur. Videle.
egeril. Nam si quac mihi sit sententia flagites , cgo qui'de vobis liducia sit, cui qiiidqtiid praeciputtm
ipsa sltidierum libcralium nomina jam detestor. habet nobilis terra «onimisit. Nolo pltlet apud nos
EPISTOLA II. i|uod hnc sit familia pntius inveniri. Sufficit hono-
ENNODUS EAUSTO. rum cupidis sic plures vincere, ul polissimis compa-
Siat apud conscientiani culminis vcslri quid su- renlur. Honeslatem juvenis vulgatus naialium pudor
bliinis viri Fausliui voto debeam el generi: et ideo oslendit: faciat divinitatis dispensatio ut per vos
quamvis apud vos credat sufficere quod pro lilio pa- priucipia ejus hic bene locata solidenlur. Ergo hono-
ler rogavii , per me lamen quia. paruni put.it ejus rem salulationis accipite, et petitioni tneac palerna,
holliciludoquod egerit, preees frequenlat, sperans _ sicul pracceplores vocavit antiquitas, pietate rc-
iit noster adolescensad mnturos, Deo auspice, mores spondete.
erigatur : vos detis praccepta,quid sequidebeal.quid EPISTOLAIV.
eavere , vosapudquos necessariuin crediderilis scri- ENNOhlUS ' PROBINO.
piione prosequamini. iloc scioculmen vesiruin, etiam Si apud eminentiam vestrain supplicalio inea re-
si laceam, esse facturum : scd nec debui tmli viri cordalione subsisleret, crebra scripiione patuisset:
precibus deesse, nec poiui:quadere pertnotus lacy- nec quos apud Liguriam vestros dignalione vocaba-
inis superiuscomprehensi, et ego flens supplico per tis, sepeliret ohlivio. Sed quia loco et opibus divisi,
illam quae vobis a Deo roncessa est, conscientiam nec diligeniiaelegecomparaniur; idco perfeclam sub-
(sic petiliones veslras pia iiiarlyruiii Salvatori nostro jectis carilatem, si digni sinl allocutione, pracstatis:
commendetasserlio),ut eflicaciterapud vos el creutor liac in amicitiam discrelione coeuntes, ul vos coga-
liro filioct domnus Faustinus pro Ambrosio suppli- iiiini tantuin respicere, nos amare. Erit vititun su-
cet: et ordinale praediclutn juvenem, et orate pio peiba condiiio, si plus a potenlibus quam verba
ipso, ut adolescentem Roma nec vitiis possit, i.ec praestotanlur. Ad qiic.rclamdesccndi carilniis impe-
inoriLus exsiinguere. Sc.iovos plura apud liomiHes, rio : debuistis nic post periculutn qnod videratis, di-
sed majora apud Deum pracvalere. Et ideo secnrus gniim piitare colloquio, vcl quia recculis mysterii
jnin cffeclum illis polliceor quos commendo. Ergo u reviviscentcm ioniioeiidabat asscilio : pnio quod
reveienliam salutalionis cx-olvens, paucis mulia digni sint bonorum grniia du sepnlcris Redetnptoiis

lisadTheodericum regem cum lamle obiisse teslalur tur. Pangendi saeri carminis, hoc esi Musrcad divinn
Alh.ilnricus, lib. viu Variar., epi.-l. 12, qua comiti- eonvertendoc auctnr Aralori olim fuernt Parihenius
vain domesticorum Araiori decernil. Poslquain co- Ennodianus. ldcirco com aposiolorumActus ceciuis-
mitiva eliam rerum privataruin, priusqiiam aula rc- sel, opusque suum Vigilio, ul dictiun esl, obtulissel,
licia Ecclesiac manciparetur, ornaium fuisse, ducet id ipsum iu Galiiam misit ad Parthenium, ul ibi ejus
nos vetus adnotnlio, qttacin plerisque exeinplaribiis opera eilerelur. Qua de re pra-clara in eodem codicu
Araloris libris prrefixa esl. Qua raliune Vigillo-ohhui Itemcnsi exsiat Araioris ad Parlhenium ipsum elegts
et susccpti ab eo fuerint. Ejus enim in codie.eRe- versibus epistola : quain quia nondum vulgata cst, si
inetisi inonacliorum S. Retnigii hoc est exordium: velut pere^rinnm embleiiiu his notis inseram, nequu
Bealo domno Petro adjnvanle, obLatushic codexab iiigratiim, neque inttiile itupipyovforc conlido.
Aratore inluttri, ex comite domesticorum. ex comiie * Profrino] Viro illusiri, paircio, ut paietex Theo-
prhalarum, vro religioso, subdiaconoS. E. R. seds derici ad illtun epist. n Vaiinr. 11 , el Paraenesinu-
apostolicm,sancto atque aposlolicovirn papm Vigilio, loris ab Beaium et Ambrosiiimliunc ipsum Fauslini
siisc pnts ttb eo die vni id.Aprilium : t,l quaeseqiiun- filiurn quem Probiuo commcndat.
,151 ENNODHEPISCOPI TICINENSIS 132
nostri potenlia restiluli. Ego tamen, quamvis sim A vil. Venit ad me sera quidem rclalio, scd votiva :
piodigus fronlis et garruhis, nec dum de me fidueiam ndsit Redemptnr noslcr, et implent qtiod incliuatus
gerens, propinquos insinuo. Praesentium porlitur, supplicaiione concessit. Doinine mi, suluiationis re-
domiii Faustiiii filitis, sufficienter boua polliceiur verentiam solvens, rogo ut actionis vestraesuinmaiii
nierita de parenle : hunc ut vos foveatis, imploro: de suburbano illo cum parcnle vestro ' domno Li-
quia beue nostis qua sit crealor ejus morum luce herio, Christo vohiscum adniiente, complealis: qua-
conspicutis : nec debel ad alios festiiiare, nisi ad teiius si evenit conimuiaiio, prctium dignetur acci-
vos, qnemcunque vitsc auctoriias armai et gene- pere , ne diutius snb promissioiiisiiutemus ambiguo,
lis. Ergo, domne mi, obscqnio saluintionis impen?o, i|ii a vos nostis nihil plus esse quod in hac supplici
rogo ut prosperilatein vestram epistolaris cnr.t ma- vesiro niiindi conversalione pracsietis.
uifeslet. EPISTOLA VIII.
EPISTOLA V. ENNODIUS VICTORI.
ENNODIUS HOltMISD.E HIACONO. Uitm insciliain siihliinilastua prrclnqu lur, erudi-
Ccelesiisdispensalioepisiolaribusbeneficiisjuitctos lionis secreia patefecit:
cariiate consocial : dum quos discernit itinerum pro- asserk. Nam dum impugnas perfectionc quod
te salvo pudore illitterntiim e«se
lixilas, in remedio sollicitudinis jungit nffeciio, si sit jII confirmns, quid iniluire vigor, quid sliiiliurum lin:a
ctira serroonis. Sileniium tameu vestrum nimis ad-
sar<inas nulla contuleril, decltrasli. Credat mihi siiblimilas lua,
iniror, quod posl deposkre a-gritudinis itnbuendum liberalibus disciplinis jam suis bonis
iue allocutione sublevaslis. Sed qtiia loquendo op- dilavit.
Si
uorlune cogimus, ut Ioquaris, vel garruli imiiatione f.icunda laiislingua prosequitur fralrisPauli filium.
aslipulalio ct commendat et edoccl. Nihil
responde. Bene entm res dcsiderii et poseitur, et longe degentibus
magislris opus est, quando digna
impetratur exemplis. Ergo honorem salmaiionis laude loquilur,
indico Deo qui dirigit ad docentera. Erubesco
impendens, me, propitio, jam valere, insinuatum minus invcnisse qnam detulit: Deuut ro-
supplicans, til vkarra mifti styli promulgaiione be-
gaus ul quod de me per affeciionera praesumiiii,
nedicas.
ingenii valeam virtute complere. Vos lamen, honore
EPISTOLAVI, saluiaiionis accepto, quibus libet officium sermonis
ENNODIUS BEATO.
impendile; dummodo sollictiudini inere de prosoert-
Si proferenda temporibus de erudfiiouis messe pe- late * multiplexscriptionis cura respondeut
etoris horreo corrdidisses, jejunae ab epistolis ttiis
. EPISTOLAIX.
«•ommeanliumdexierae non venirent. Sed quia negli-
<• J.NNODIUS * CAUILLyE.
genliam et sterililatem tuara sermonis prodit absii- I
nentia , nos necesse est iterum ad ctilturam adnioni- Int rcepisti nostniin, uescio quein secuta, consi-
lionis assurgere, ei terga jactis infecunda seminibus liiim. Nam parvuluiii tiiuin quem studioriim libera-
recidivis ad uberiaiem sulcis nrgere. IJhi sunt mo- lium debuit cura suscipere, ante judicii couvenientis
niia qiiic apud le assCrehas esse vicinra? ubi siu- lempora, religionis lilulis insigitisti. Veneranda qui-
ilium colloqnendi, per quod et scientia patescat et dem ecClesiasiici forma servitii, sed quae ad duas
carilas? Clamanfsileniia tua, le non assecutum quod parles animunl non reluxel : unum el difficileiter
boni dignum possit esse judicio. PJam sictil rara do- cst qtio ilnr atf Christum, nec occupatus multipliciicr
clos, ifa conlinua prodit tncilurnilns iinperitos. Ergo nliqiiandovitaarcta suscepil. Properanles ad sede dis.
erubesce, et tandem aliquando rumpe vincula, et eiplinis srccularibussalutis opifcx nmi refitlat; sed ira
impedimeniasermonum. Ostendequid valeas, osteude ml iltas qiiemquam de suo nitore non patitur. Jam si
quid promoVeris, si tairicn fe juxta votum nosirum eum mumlo subiraxeras, nmnJi in eo scheinnta non
gralia sttperna non deserit. Nunc salulationis hono- ivquhas: erubesco cc.ce^iasiica prolilentem orna-
rem accrpe, et brevi conlenluS episloln, ngimsce menlis saecularibus etpolire. Annueram qriod per
pairi luo quae longa correptione resCrenlur fuisse Paliiciimi diaconum, qnanliiin ipse asscmit, postu-
mandata. ' Insii: qnitf oporfuit enni aliter ad me, quain diehus
()
EPIST01,\ VH, ip-is invenlus esl, deStinari? Si jndicitini mciim con-
ENVODIUS AVIENO. siilis, volo ad irie periinenles magis merito sancios
Benedico Dei nostri iriplicem in majes>atibiisuni- esse qiiam liiulo. Veie aniitiuni nieuiii de quieiis
laiein quaeriie inier arigustias meas, peifectre snni- slalione nd cogilatinnhm pelagus expulisti. Susccpi
v
laiis loco, de conjnnclionis veslras inrinere suhleva- tameii, Deo auspice, saiiguinis mei vernulam. Nunc
' Domno Ltberio] Pairicio ite;u : tfe qun iili. v, viic.iihuli.Ideo Patrieium dinconiiirrCainill.e. filium,
«pisi. 1. Aliutl hocSuhiiibiniiin ah eO quod a Fausio IIIIII k' frnirem, sed saugfiiujs sui verniinm vocni.
superius per Ftoruiu poslulabat episi. 1-2,lib. vin. Vernulam] Nic. Fahri liber, vcnutatn, qnod pro-
' Schot., vestrd. bnri possef : ipiia venaui sangitinis recte dk-erel, til
3 Camillm] Vidure cnrisnnguinere in Gallia, id est vciiam familia' Syiumathus libro noito, episl. 0-'i,nsi
Arelaie. Infra episl. 29 : Camilla parens mea inira veruulam prafelerrciilalii codices : quod i eclins esl;
Gallias el viduitatis miseria, e: gemina etiam capiitita- confiririalurque silo semnic Basiliensisediiiotiis, qtiod
irssuccubuisseferlvr iiwommodis.Parentem dicit, nun cxpuRxiiniis,in quo vernula exponitur serviiialis, li>>t:
inairem, sed san;iiine ConjuucUm, niiliiari o'iin ct e>t servo editus : vernhlac eiiim primum dicti, >|uiex
haibara, sed ErinOd.i actaic rccCnia, tigiiilicationc aucillis domi nati esseul.
153 fPISTOLARUMI.IB. IX. 1E-4
estal ut conatibusmeisfavorcoeleslisarride.it, et neg- A losiim de puhlicata promissione constilutum. Veie
itgentiashoiniiiiimpiae inoileraliouis uhertaie compo- dicerem, si dolcrei isla discissio quod tales homi-
nal. Dumina, ut supra, saltitem dehiiam dicens, pre- nes nec ilta quain dicilis liuiricem mendaciiiniesse,
cor ut ntiiic geiuiuain solliciliidiuem prn ulrisque Liguria poluissct mittere. Quid arguam prius in illis?
suscipias, et Dco. ostro commeiiilnre assiditis preci- fal'aciac, aut fatuitalis obscena? perdiderunt duos,
hus nun omitias. qiii iuter se sanctorum impeiratione socianltir, per.
EPISTOLA X. (|iios p»tui»set diu jacentis et in miihram coacia;
KNNODIUS- ' CKLSO. familiae scimilla reparari. Memores esiis, domiimn
Leirociniuiu est, non graii.t: sucrameiiluni, qtiod Avieuuin vobis in ecclesia dixisse, Dcuiivse de illa
l.iiitum prr&entibiis exhihefur : nmicilire siuceritas puc.llaspecialiter non rogare. Vide progeniem sanciis
ei longe posilos nim rcliiiquil. Quid possit vera lides, Creatoribus ud usuram vitae procedentem. Inietlig>--
infeliigat qtii tunc adipiscilur beneficia, quand > de- bat plus se parenlum fielibus quam actione pro -
sinil supplicarc ; e-jo milii debeu quod ad stationem lnriiin. Gratins lihi, omnipatens Deus , gralias,-re( tot-
prccum irans Gargara pos tus pervenisti. Tu luce fiileliiiin, qui ancilhe luaevola respiciens, priipheiiu!
coiiscientiaeamicoset Iiileras uiio a le lempore thvi- iti ca pollicilaliones iinplesti, diceniis : Anima-ejus
sisti, seclanf nou soluin louginqtin, sed abdila, ita B iit bouis demorabitur, et semenejus hareditabit terram
tit nusquam le sa;:ncis boni perseculor invcniai. (Psal. xxiv, 13). Perfice, piearhiter, quod remansii,
Semper et bic quidein lnlenlia inter lepores cuhilia el ' iu altcritii servi liii copula serenus aspira. Mthi
diligebas; sed saepe latebram tuam, qui presso ore »i haecvidenda morbus qui jam vilalcm pr coccupa-
vesligia rimaius est invenil. Nunc aliiori ronsilio, vit subsiantiani, non rclinquit, videat de illis bona
Credo, ut inajores" acccmleris, le hominum costibus paier, et avi proavique anle transitum suiiin notnen
submovisti. Ergosulam pueriiiam debuisti Mediola- accipiat. Me tamen, quamvis peccatorem, adltuc gra-
nehsibus tuis? el viruui le lenere debuerani, qui lia superna non deserit, qui admoniiionem cautiorm
pueruin possederunl; el quos laclificuslide amplexi- pravenio. Namdesideria inea ne v legati provincialis
bus, debuisii juvare consiliis. Sed hinc alias ; tu tibi nomen accipercm, licet ciim dolorc, suspendi. Timui
provisionum tuarum autguudia debebisaut laeiyiiias. ne aut reiiiin doniinus, vohi- dispnnentihus, hacca se
Ego interim salutaiionem praefatus, mciiior debiti, exigi crederet, quac cngit necessilas postulari; et
donalionem de puero deslinavi; hoc apud me repu- ego redderer olficiisonerosns et nclionibus iufecuu-
tans, ul nec iinportunus in temporc dilfidcnliae suae dus, quamvis nec exsequi nec iujtinctis par esse Suf-
viuceret, el cessans inier desperationis inala g;ni- ticerem. Rogo ut supplicelis Dco, ul me vcl usque ad
rieret. <Z votorum ciimmuniuuilempora iu niuudi istius ser-
EPISTOLAXL vet incerto.
ENNODIUS FAUSTO. EPISTOLAXll.
Suscepi litteras niuliiplici gaiulioium dole locu- ENNODIUSUESSAL.E.
pleles, et graiiam circa vos Dei quam noveram ntiu- Ferff vesirarum absetiliam lilleriirum, si sic ad
tiantes. Protinus leslibusChristinostri.cuin lacrymis iiicrementa gaudii mci perlimt quod tacelis. Nonesl
quas suggerebat hilariias, indicata patefeci : etqunil iuolesia paginalis intermissio, si ciim spleudidis
pcr ipsos impetratuiii fuerat, graiias referens, quasi diclionibus junguntur rara colloqtiia. Quod de gratia
novus relaior asserui. Vere,-dOmneFausle, simplici- cirra vpi Dci, quod de sanctis pareniibus pru-siinia-
ler iii hac causa vufgalumest, quid haberet meriti, lur accipio. Jam suffragiis amicorum Dei qui libi
qiiid virium iu preiibus illa saiiela niiima quat ptac- pnier et fraier est, agnovisti. Vere dictionem tuain
cessit. Nam elsi sit spes nostra adlluc caeca uiundi sine lacrymis quas dabant gaudra, non relegi. Nolo
luce vestita; scd quod conveniens esse noveral sine apud le qiire de le sentio verhorum impoilunitnie
nnsirae actionis labore promeruit; ciim a uobisdivi- prodttccre. Liiborn ul quod snggerentc in Seiisihus
dcret res in manibuscollocalas, obiulil longa slalione vcna invenis, componas eloquenlia. Nihil libi n
disiantes, felicius tribuens necessaria quam cupita. J) dmnni Fausti ci doimiaemeacmatris luaefilio niinus
5
Ergo inundus iste veri aliquid bubei; auf si non esi, IIM quod ipse >ludiosesublraxeris. Purcal lihi
liabet, iion de ejus ilitione mox rapitur. Menlilisunl lamcii Dcus, til credas me iinmeniorem csse tui,
homines qui se jurabant nccipere benelicia, si dedis- diini impedieniibiis morbis fre |iicnii te scripiinuc
s nt : eliam superna dispensalione conjuncti sunt , noii vcneror : debes nosse digiium esse venia quid-
a quibus nec accepitnits blandimenta, nec dedi- qu d necessiiate deliiii|iiitur. Domine mi, sah.taiio-
rims : certa de desperatione coiilidenlia, et nebu- ncm plcnissimam diccns, benedicere me Deiim iu
1
Celso]Mediolanensi.
1 Schol.,
iton a lota provineiii, seil a civitnie Inntum ali in.i
accenderes. miilebantiir, ut Hierapolitanmcivitalis, cod. eod. lege
* tn alieriut servi tui
coputa\ Nuptiis Avieni, dc 8 de Censitoribtis, et lcqntioAlexandrina,leg. 42 de
quibusepistola sequenti ad Me»salam,et supra episi. Episcopis, etc. Oblalam sibi ad Thcndericuuilegallo-
7, ilemque ad ipsuin Avicniini.Ergo pnellacujus obi- iieni stibire propteren cunclaiitr Ennodius, ne ob
tus bic describitur, Avieni soror, filia Fatisti. siimmam cum Fauslo necessitudinem, snsplciotieiii
* Legati
provincialis]ProvinciaeLigurire: ut tegatio regi moveai, quae Liguruin nomine poslulauda erant,
Procontularis prorincim: lege 186 cod. Theod. de en Fausti stiggestioueposttilaii.
l>eciirionibus.Nnm ahi eiaut lcgafl civilniimi, qni ' -. hot., ista.
153 ENNODHEP1SCOPI TICINENSIS l"S
operibus ejus de doiiim Avicni conjuiiciione sigu - X i\ EPISTOLA XVI.
Iteo, ct de tc quod ejtis pietas pollicetur, cxspecto. ENNOblUS ADEODATO.
EPISTOLA Xlll. Olim nd beatitudinis tuae scripta responder.un, si
ENNODHJS PASFRONIO. f-acilefuisset Romani pergentium itinera depreheudi.
Peregnnari me in solo patrio vobis abseutibus Ecclesiastica humilit.ts a>iiitindi potenlibus quasi rcs-
crederes, etiamsi valerem. At ciim aegrittidw iuihi lieregrina trausiiur. Ut primum lainen domnus Dio-
et quormndam insisut iuflrmitas, irrier utraque SCOIIIS Roniani perfunctus pii laboris remeavit offi-
quid faciam? quis uno leinpore, et morhos ferat, et eio, ad resfituiionem debili, revcrenttam vestrani
perfidos? Scias nnlla cuutione, nultar innncentia, in susprciens, aspiiavi. Hos friios vesiros, doinniiiiv
rivitate nostra, qure Deo iiiedio>promissa sunt , cu- I aciliiin, vet sairctaini progen em ipsius redire Ru-
stodiri : lolum felicilali tribuiliir, nil amori : circa iiiam cupiiis, nos manere : dispar sententia ad utiuni-
Itnmiles rnra diguaiio; opiimus ille, qui celsior. Sed affecthiniscallem sine errore reverlitur. Deus taiiien
h.icego uoti pro inei, eui nihil superestqttod sperem, oplimus dispensator, qtrod felicilati ejus scil conve-
eonsideratione suspiro, doict mihi illos perire quos nire, disponat. Mihi domni Fausii, suorumque pro-
riilign. Plenius vobis rem omnem, et quain propter speriias pricsenlirc vice blanditnr. Domine mi, salu-
tiiudium vestrum iuvid<aincontraxerim, hoino vestet. B talionis culium pleno amore dissolvens, codiCen>
iiisimiubit. Ego honoiein salutationis impertiens, quem dedisiis, filioveslro douniopr;cfeclo rcmeante,
rogo ut scripta mea, et domno Avieno, et doiiino, transmitto : vos rnernn, ant illum quem promisistis,
Libcrio prolinus contradaiis; et pcr ipsuin qui vobis; si placuerit, destinale. Ilkid tameu specialiter con--
Pumhotiinm nostram sanain contrihuat, eonjuro, ut[ ferentes, trt oraiionum vestrarum nunquatn me pro-
vos me quid responsi dederint inslruaiis; quia si; pugiialioiie nudelis r quia ntillus milii inuriis poiior
regius occupatione aliqua uegatur adventus, ego adI esse adversus peccari arietem p itcril, quam si illu-
vos, Deo meo suflraganle, sub quavis membrorun* ,, rutn me lulela defenderit
lueoium liagilitate venire festino. - EPISTOLA XVII.
EPISTOLA XIV. ENNOIIIUS ArOBEMI.E.
ENNOlllUS ELPIDIO DIACONO. Non claudrr fides opitiionisantiquae, qure perhihei
Deus sanctilatem tuara miscricordiaesitaeet gratiar, quod propinquitasjgenerisnon defraudeiur longin<iiii-
prosequatur insignibus; qui de humililate mea, rein, lale regionis. Manent familiarum suis jurn caidini
amici faciens, dignuris esse sollicilus, el me meosque; bus; nec quae sunl divisa habilaculis, dissocianlut
promitlis peculiari affectione te colere. Scio quia, animabus : percurrit aetheriiis vigor, uliicmiqiiecar-
Deus propitius tibi sic gratiam invicti principis con-, Q nis cognatione produciiur; et illa coelestis porlio
lulil, ui htimilitas ecclesiastiea nou periret. Vere, unius patriae non continetur angustiis. Sic lit, doiniui-
domne Elpidi, si dignalur pius rex de servo suo esse, mea, longe a corpore degentem Eimodium perquisi-
sollicilus, tu fecisti, cttjus animo nullus amicorum, sti, efferendo desideraiis nobile iiiunus aspectibus.
vicem poteril repensnre. Scias me tamen qttotidie, Accepi cucullam qualein debuit dirigere religionent
diversa aflligi qualiiate iiiorhorum, ita ut de vita de- profitenli. Sanctissima, ora, trl dignmn me liiimiliniii-
sperem. Rogo lameii, honore salutationis accepto, utt indumentis, et si lioitinveiierilnt dona reslra, tamen
ilomnumFaustum el filios ipsius, memor animaelure, meriti sui nehililale peificiant. Domiiia mi, saluicn»
sinceiiler diligas; ct pro aniina mea, quantum prae- largissimam dicens, rogo, ut Crebro venerandis rc-
*
vales, orure non cestcs : quia non remausit in luce, hveiis alloquiis. Laebamet racanas, eujus vos vo-
qiirid sperem. Rogo ctiam ul me frequenti dignerisj luertiis coloris ruhei aut lusci, mihi sub celoritatu
alloquio, et si dotnuus noster ad Ligttriam veutmuss dirigiie.
est, ililiniare procures. EPISTOLA XVIII.
EPISTOLA XV. ENNODIUS STEPHA.NI.E.
F.NNOUIUS STEPUAM.E. Sufltceret equidein pro epislolari connrercio mc-
Uene esl niiiino meo, qttudgrnvatum peccati fasce. 0 rilum portitoris, eui et veua sua quod loqueudum
ntcministis; et inler illas sncri pectoris ciiras, quait- est et pura ciica me itrinislrat nffectio. S d aninius
tum epistolae ad doinnura Avienum desiinataemani- meus ad duplicalum fcstinat obsequium; nce sim-
festant, personii: meae iimi emergit oblivio. Deo, plici quam reverentia vestra exigit humilitate con-
gratias ago, qui per indebitam dtlitiqtientibus cle- lentus, domno Avieno scripla coiijungit , illi queni
inentiara solita miseraiioue succurrit, dttm ens san- de slirpe vestra proereatum et vita prodit el oraiio.
ctarum animarum inlerressione susicntat. Non credo* Graviicr iatneti fero quod rusticas voces nimis ur-
quod inler orationes deseralur, qttem nobililalis; bana etsubtili elocutioue narratis. Nou iia ciica fa-
alloquio. Saluio ergo hiiinilitale qua dignum esl, eti iiiiliam vestram gratia coelestis innotuit, ut aliqueut
rogo ul illi assidua orationum donetis suffragia,t in ea liceat majoribus sttis aul lingua esse nut
quein coromeinoralionis pascitis ubertate. aclione dissimilcm, nisi fortc quoii vos suprn clari-
1 Lmnam et
* Lmnamelrdracanas] Ila distincle Valicanus : reli- izangaelege 5 cod. Theod. de Habitu quo nli opor-
qui canas : quod eodem recidii. Itaca- leat inlrn urbem. lnlrq urbemRomani nemovelr g s-,
naj auiem quod genuS veslimenli fncrit, i liqnei, vel*tzancis ttlattu/.
ad «alceamenta referendae videntur, ut et r>g;c etI Vidcsisle Sl. MuineTat. Saer. loui. II, p. 287*
157 EPISTOLARKM LIB. IX. 15»
latein seuiorum sauetae vithiitalis in vobis ftilgor ir- (\ prec.itto fructum sibi videatur ascribere laboris
radiut. Nempe Hlias doinni Fausti germana es, itt alieni. Saluto ergo humilitate qua dignuiu est, ci ut
cujiis praefectura quod ntonachos inslitiial, inveni- prxfatos cum gaudioad me reinillatis, imploro.
iur T quem ptus est actione venerabilcm esse, quam EPISTOLA XXI.
r-iiuk). Kogo vos, servitio salutationis exhihito, ut ENNODIUS ELPIDIO.
nunquam sche/lasticoruni indocil-es composiiiones Etsi le immemorem mei Poutica fucit iiiliuinani-
sanctis dictatioiiihus miscealis: sufficit inibi quod las, me tamen imilari non decet quod accuso. Sie
adrairer, quod si mcreor sequi debeam, in vestri» de civitate Mediolanensiqunsi lcnrus avolasti, et nuc
sensibus invenire- raundati me saluiatione dignatus es. Sic fnciiuii <|iios
EPISTOLA XIX. - potenlium laleribus jiingii mopiuata sodaliias. Mu-
ENNOCHIS AGNELLO. sca moritura justum est, ut si per naiurani non po-
Longo animus meus pependil incerlo-, ulrum pro tes, ad effecium meo inviteris exemplo : posstinl
diligentia nntitiae vesTae januam seriptionis amubili tibi alii pro abundantia facullatinn uliliores exislere ,
pra-sumpiione putsarem, et excellentissimi hominis esse tamen non valenl dulciores. Sed redeo ad eou-
per htmc calletH pecuis ingrederer, an per homines siderationem patriac , cui debes bonortim oblivionem
veslros, vaga salulatioue contentus, secreta quibtis B et miseriam qua laboras. Nunc ergo, honore saiuia-
obsidebar irrumperem, quia visuin milii est non esse tioitis inipenso, servum tuum ad hoc direxi, ut lilio
in hominum numeru compulandus, quera homiiiuiit tuo domuo praefeclo ct libi nuniiaret in "Chrisiino-
potissimus ignuraret. El plane illi nec mores sugge- iliine, me de suburbano illo dncumenia legitimusus-
Funt liduciam, nec nalura, quiinarce localis abs- cepisse, at vos cum lilio ves ro donino Triggua,
comlitur: vobis pr&cipue, quos ulerque orbis amica quod necessarium videris, agcre uon omiltns [sic].
cl soria diversitaie complectitur , quod Dei timor EPISTOLA XXII.
gratiae suae comitate firmulos fecil jam honoruui ENNODIUS FAOSTO.
suinma largiri, et ad quod vix praccipuiperducuiitur Spero inTrinitale Deo nosiro, per suffmgia vcnc-
ad opinionis gloriam dare subjeciis. Laudandi sttnt rauda sanelorum, quud servos iu quocunque loco po -
apiceS , sed ad eos sudore maximo vix veuittir. siios, qiieniadmoduin munitur oculi pupilla, cu-tn-
Quod tamen feliciler dictum sii, et inter munera ve- diat, et ad bonam valetudinem reducat quidquid
stra suiit culmina. Ergo salutaiis reverentCr, epislo- iuimica fregit. inaequalitas. Ego lamen, et si corporu
fcun brevilate concludo, ne ame dignaiioneni ve- nequeo, sequor officiis. Nam iinperio soHiciiudinis
siram videatur importuua laudalio. Latius post re- verba congessi, deprecans ul quara sani sitis edu-
sponsiim pagiua c, qood moribiis, quod polcnliie C cear. Ecce vix fero brevem, ubseutia lo.iga fatigan-
Vcsiraeconvenii, eritis inundo mecum atlcsiauie lc- dus : sed potenles sunt et amici domni, quibus vos
ciuii. anima sancia commisit. Ego niemores, ut deposiium
EPISTOLA XX. serveut, sine cessationc convcnio : aderiint partihus
ENNOUIUS HASCATORI. stiis, elquod ab eis susceptum est, sine iminiiintioiie
Et me sperare quod pium est, et vus decet an- servabunt. His addo, pracstaiileomnipotentis Dei iui-
Hiiere. Nam disp.iribus viis ad unum iinem remime- sericordia, servos vestrcs de Venetiis jam regressos
randa tendit inlentio. Vos solrtlia rehus impenditis, 1 exhibuisse documenta confirmaia de legibus , bic
n me lenui sermonis pracslolatur auxilium-. Sic Cr-I inlroduciionem solemnem illico fuisse eotifectum.
ul cui incumbil per oflicii coiisidcialioiiein praestare Nunc utrum amico a vobis dici aliquid debeat, ilhv
poiora, vix possil exigua. Hedtlat ingeiiuiiatem qua solelis raaturitate consnliic.
homo palatii, quia Ecclesiae nihil ainpliits suflicii EPISTOLA XXIII.
quam precari. Scilis * proascinis a quo veniat re- ENNOUIUS 3 LIBERIO.
tribuiio , si juveiitur. Succurrile his quos et pntiia Dalum esl milii, ccclestis infusione mysicrii, li-
lerra captivat , quibus et invidia cst cuni originariis bera hnbere judicia, etiam cum sim henefieiis obli-
et conditio dolenda cum profugis. Pluribus Christia- D gutiis. Est eiiiin superni muneris ut ingcniiatii sen-
num et sapientem non decet admoneri, nelongade- lenliam ferat ohnoxius, nec delecletur immaniiuie
1 Pro ascinis]Qui lurihus et leeto carenl. Kaxnvot
Namdurat limlis nescialamamori.
cniiii asceni dicti, qui sine tnbernaciilis sub dio vi- Hexil Bomtdeoslas>escurrentiliusaouis,
viini. Hos eigo clienles domo sua vi forsan ejecins Successuparili Gallicajura leiiens.
Muscatoricommendai, ut ejus ope postliminio resti- Hos non iinbellipretiomcrcaiushonores,
tuantitr. > Sed pretio majusdelulitalmaiiies.
* Exhibuiste Ausoniispopulisgentilesrite cnliortes
docttmenta]De subiirbano Mcdiohi- Disposuil, sanxit fcrdera,jura dedit.
rtensi, quod Faustus Emiodio concesserai. Epistola Cunclismenlepater, lolo venerabilisSJVO
rirseced.
* Liberio]Certat haeeepistola Liberii laiidihuScnm Ter dcnislustris proximusnccubuit,
0 qiianiumbene gesia valent! ciimtnembrarecedunl,
rjus epiiapbio, quod palri olim a liliis Arimini posi- Nescil lamauiori,lucidavila m:uiet.
(mn est his verbis : tlnc epitaphium primum in lucem edidit Piihceiis :
llumanogerterifegem naturacreatrix post illitm Uaronius, exemplar iiostruni i-ecuuis,,iu
Hancdedit, ut tuuuitimembriisepulla tegant. tpio supersles versu lertio legilur: qtiod leciius vide-
Liberiisobolesroatriquepatrii|ue supersles tur, quod sepulcrum, quod erai in Pithajaiio: ctim
Trisle ministeriumnteiiledeilere piii.
Keicsuutmeitihraquiden»,scd famautnontenel urna. unius tantuni Liberii sit epilaphiuin.
t.ifl F.NNODIIEPISCOPITICINENSIS l-UI
graiiae vigor examinis. Diviuum esl, quatido sine A . latioins exhibitis, valere me nuniio, e! de vubis
corruplKine de te loqiiiiur rui inula conluleris, nec quod voio meo satisfacere possit, exspeclo.
iniqtiutn ponil aliquid in lance veritalis doiiorum EPilSTOLAXXIV.
liiorum opibus suhjiigalus. Nam ubi de potissimis ENNODIUS AVIENO.
scrmo esl, et in aures miiudi itura formaulur, pu- Ilene erat animo meo, si vel ad scriplionem fre^
hbcum lesiiiiioiiiuni.piivala actio cur obumbret? De- qtieus portilorum siiggererelur occasio , quia in re-
beo quidem celsitudini vestrru. plus quam universi- inedio dc-iderii senior providentin tnunus lilleraruut
las; sed nolo inajiis aliquid qiinm universitatis pos- comparavil, in quo ad vicein praesenlire lormato-
snnt ora depromeie : et episiolitris angustire lege aisluantihiis blandilur alloquio : et licet de ipsis re-
c iileulux, salis modicom de illa meriiorum m>-sse mediis meus aegrescal absentium, et de inedicina
*
pr;rlibo. Felicissitue homiiium, hoc tolis bosiiliias snllicitudinis cura geminenliir , attamen 11011 siini
virimu suarum laborat impeudiis, ut per totum or- desercnda quae sola sunt. Ergo infante Valentiiio-
hem tii snlus dissipata cunpona-i. iOslimalioni re- Romani pciente, quanttiin sub eeleritate potui, de
inanei qualissit ille cui mil.las, qiinndo lapsa, exu- his qure ernnt loquenda subtipui, breviier signili-
i-ia, pcrdila, cum te aspexerint, convalescunt. ' Vix cnns vitleiudinem corporis mei fuisse turbatam. Sa-
pascebatur Ilnlia publici sudore dispendii, quando tu ]n tis est lainen, si iitiiilioprosperilatis veslrae, dttm lit'
ea siuc inlervallo temporis, et ad spem reparatio- hilniisnitiiiia, convalescam. Domine mi, salutationis
nis, ct ad pracbitionem tributariani commutasii. iinniiis, sicttl reverenlia vestra postulat, exsolttlis,
l.ii-ii coepiinuste inoderanle iuferre acrariis publicis rogo ut jam mc de votoruin effeclu el de bonis ve-
qiind ctim maximo dolore solebamus accipere: Fuit snis epislolaris suhlevetis promulgniionecolloquii.
Kcinperuberlas nostra dispensatio lun. Juverunt ve- EPISTOLA XXV.
iiernhile supernn consilium. Nam vires vectigalium ENNODIUS AGNEL1..E.
iti vcl nutristi pro bono publico, vel dedisti. Culmi- . Gratum mihi est ad magiiituditiem vestram lit e-
itibis omnibus sublimior, tn priitnis fecisti regales rarum munera promulgnre, quia et generi et con-
enpins sine malp privaiae conciissionisaffluere. Tibi scienliae vesirae, non tam exhibe ur honor isle, quam
,)ost Deum debetur, quodapud poientissimum domi- rcddiiur. Jusliim est ut religiosi homo propositi san-
ftuiu et ubique virtorem, securj diviiias confitemur: ctam vidtiaro et nohilem venerctur ingcnuus. Ago
tuta cuiiH est subjeclorum opu.lentia, quando non Deo meo gratias, (|uia bonns opinionis veslrse, nd nos
iRdiget. * Quid quod illas iniiuineras ' Golhorum ca- odor emnnavit. llle usque ad consummationemvitao
lerviis, vix scienlihus llotuanis, larga prredioruni fruclus tribuat, qui bonam radicem iu hac sacnli
collnlkme diiasli? nihil eniin amplius victores cu- 'Q conversatiiuic phtDlavit. Benc fccisti, domna AgneL
piuiit, et nulla senseruiil damna supernti. Tace', la, mundi islius blundinienta respuere : et dum cel-
considernlione pagiunlis cloquii, coinmunionis ct siora sequeris, etiam que potuerunt venire a legiii-
hlaiidiinentorum luorum mella praeeep is coelestibus mis remediis, non habere : scisii non solum veiiinn
instituta, non mintis rebus nobilitnta quam verbis : qnrcrere, sed coronant. Gaudeant du med ciiiu lan-
oraiionem meam ad ea ijuaeeminenliaetuaedebentur, gue.ites : propii est ut proximior sit iuiegritati, cui
vota transduco , quia mecum * Galliacin hac astipu- conceditur ut feliciicr dediscat illeccbras. Ergo, d<>-
latiqne convenrunt, ul, Christo Deo vivo disponcnte, mina mi, salutationisgr.liam honorificeniiamqiteper
ordinalis illis quibus civililalcm posl mtiltos anno- solveus, rogo utprome nmico el parenie luo apouo-
ruin" curriculos iutulisli, quos ante le non eoniigil liiruiii liminibus non desinas supplicare, tit tnere.it'
scrvare quod pracdico, et quod in aliis exlollo ips<i
saporem de Romzna libertate gustare, ad Iialiam
iimi negligam.
tuam, et poscentibusnnbis, et iltis lenenlibus, rcdu-
caris. Sic uiriiisque orbis per sanctas acliones indi- EPI^TOLA XXVI,
gena, venerabilem doinum et sumrnntes filioschm ENNODIUS IIESSALJE.
iiniversis Italiam possidcns videntibus, felicis prrc- Scio equidem vos pro dcsiderio meo fui-ssesnh-
senliaetuaedole stiblimes. Ego autem, servitiis salu- 1) trac os : sed aliud spei de solliciludiue vesira pra-
ceperam. Nam1 et qusrliler domnus Deo pratstauic
< Vix pascebatur Ilatia) Perlinent hacc nmnia ndI
Romuleos fasces epiinphii, hoc est ad praVecturanii assignari jnssil Theodericits : hoc est rptrvuopiov,
i|Uod suis antea Inrgiius fucrat Odoacer, ut nuclor
praetorii Ilaliae,qua fiinciiis est Liberius primis an- esl Procopius inilin lielli Gothici.
nis Theoderici, qtiem de ea sic loqtieiiteni facit Cas- k
siodorus lib. II, episi. 16 : Sensimus auaas iVaiio- uessil Gatlim] Pracfeelqrnin eliain praeiorii-G»llartiin
el sith ffnem T,heoderi«i, suh ejns snc-
nes, vos addita tributa nescitis. lla utrunufie sub a<l- ecssnre Atimlnrico : regni cxslal npuil Cassindoruin
miralione perfectnmett, ut el fiscus cresceret, et pri- epistnla ad LiheriiimcujtisPP. Calliurum lih. vi i Vnr., 6.
vnla utititas damna non senliret. Verum hanc Ennodius nnu vidit. Qnare qn.i: hoc
* Schot., imperator.
3 Gothorum loco conimemoi-ntad superiom tcmpora periinent,
eatervas] Epiiaphiuin, Ausoniispopuliss ctim primiim in Galtia iuissits est : in qua pe>diu,
gentiles rite cohortes disposuit. Cassiodorus ibidem : iu-cuna tniituin iu adiiiiuislrniione versatus est. >'?nv
Juvat referre, quemadmodumin lerliarum deputatione ! iuilitares eiiam copiis duxit: ul aucior est Jornan-
Gp-horumRomanornmquepostessionesjunxerit et ani- ilcs in rebus Geticis.'
mos. Nam cum se honines soleant de vicinilalecolti- 8 Forle cireitlos.
dert, itlis prmdiorumcoimminiocausam notcitur prm- * Schot1.,
stitissc roncnrdiiv. Tcriinni agrortim partem Golhisi ijeminelur.
-16T EPISTOLARIJMLIO. IX. 10*
vuledixerit, et qui vobis ilineris ordo fuerit, si mei A Nam scmper remedium oblivio doloriscst; quin quod
iiieinor esses, agnoveram. Scd quid fncio, qni ncgli- ralione non possumus, leniporiini prolixilale sepeli-
gentiamvesiram, nec suggerendo formam affectionis mus. Rne esi, quia diuturnitate senescit afflictio, et
expugno? Ergo si te, Christo Deo iinstro trihuente, magni doloris consolalio per silenlium procuratiir.
spes nupiinlis afflaverit, Etmndii memoriam non fu- Nam in hujitsiiiodi ncgotiis plus agrtur nd agendo.
gabis : quando nnlln sic cessit major dil gemia, *-l Sed quid f.icio, quia epistolae leclio jam obducia ci-
pius amor exclustis esi, tanium a pectnre luo, quan- calricis peuetralia rescindil, et sepultam iinmaturi
tiim ab oculis submovebor. Sniius esto, salva vita pa- funeris rccordaiionem nmira sorle vivificai? Ergo
tris el fratris tui, Beus vobis bencfncint : : gnoscanl ego coramuni fratri consolationem darc poierant,
i|nod pasoal auditum, qunle vtillis circn me exhibete cum si quid fiitmanilnlis in.me essectedilur, sic do-
proposilinn. Uniimle rogo, hoitore snlutnlio iis exh - lerem ? atil iinquam flens placuit consol.itor? ergo
b:to, ut apod domnos apostolos p:n mc riigneri»prc- exspei t.iltir mediciua de inorhidis? Non de me,
ees offerre ; ul ipsi mi-crias incns medicinn'ilcrcu- dmiine Agapi, hene judicas, si ei iugermani lui moe-
reul, nec paliaiitur ine quidquam veile quod non roribus, et in obitu spiritualis filii, ego qunsi opi-
ilecet : cnstigenl pra-siiiu liones ineMis el c irporis. nioni ttiac dispntator occmro. Sana peciora iter cu-
Quotl -i facias, crcdo pro iiinoceiuia el puiiiate liia gI rmionis invcniuiit, nenio alleruin unde ipse laborat
t>-melius pro me, quam si essem corain posittis, nti- absolvit. Sed hinc alias : pniens esl Deus, qui solus
dicniltiin. ad ista va cl occurferc, et coiiununis mali su.lev.iro
EPISTOLA XX.ViL pressuram. Vos tamen lionorificaecullii saliilaiionis
ENNODIUS * AUREI lANOEPISCOPO impenieits, rogo, ut crebro niihi epislolarls commer-
Deheo equidem dolori tneo vocem, sed reverentiae cii iiiiincn coofcralis , ad qurc Studia pigriim csse
lariiiirnilaiem. tt forte neliu- moerore n de ahsti- ii,c ammiiein convenit, nec faoundunt.
neniia sermonisve-lri seqnereliir mtila dissiinitlatio :
irrhanuinenim <t suhlile erat ut eisdcm lincWqui- EPISTOLA XXIX.
Ims in me dclinquiiiir poiiorum delicta ferirentur., ENNODIUS I.IBERIO.
nt seeum hnberet culpa vindictnm.Sed quo me ver' Si poclauun spirilus disciplina paginalis admitte-
lam qui iniinemorein mei, et humilium noiiiiani re- ret, cemena ora, et vox ferrea vix quod celsiln-
diui vcslt.e a me debctur verborum uberlate resc-
spuenlem, pcriinacin amor.s insequi non dessto?
Nunquid non repudinli importnniias matcr horruris rarci. Sed qttia ningiiis-obnoxiiisvix ad pauca sufli.
est, cmn placindi per nssiduitntem desideritim tiiale- cio, providi post Dci inisericordiam vestr.c gratim
riatncxigt displicen ii? Nam qiiidqhitl menle fugi- et I repcnsorein. Nam fraier vesler domnus Faustus,
iniis, ingesttim octrlis vix vitlemiis. 0 si mihi liceret «itin deherc sc beneliciiim quod riiihi Iribuis is elo.
adhuc acqunticnmhcatiliidine lua snrtc coniendere! quinir, nb imbecillis cervicihus gravis oneris sarri-
sed dormiunt-aptid cornnatn tiiain propinquiiatis pri- nns amoliiur. Sunt inierduns prrccelsos ista commn-
vilegin, posiquam pater esse meruisti. Rciiuet quis- nia : vos vubis et darc dignn noslis, et reQdere ; me
qiiiiin hominiiiiiperire siiisjurn necessitudinis incic- sub fasce vestri muneris consiiluttim sola manetd»
inciiti-i, et aceessionc pi.c dignilatis, et generis el obnoxietate confessio , dum praeventiimgratiae ve-
dilgenliac vincla dissolvi? Ergo decti t eveciioncm sirae molc quod voti compulcm fecit, hoc imparem.
meriii veslri instnbili mihi esse rumore comperiam, Adsum tamen partibusmeis, et inler orandiim, quain-
et dc communibus gaudiis ndhuc pendere opininnc, vis pecealor, Deum, tit pfo me quoque vobis reddat,
ccntentum? Eleclus sitm. cui boiinm geiierale Inre- ittiploro. Ecce duo islasufficiiinl: nam et de coelo pru
retur, ut rcm aurei sn-culi solus pro cou-cienliae me cxspcctaiis qund vos exhibuissu ineiniiiistis : et
mere obscuritale nescirem. Nobilis vita el gencre[ est neqoalis,qui se tlehcre faieatur in tcrris. Exspe-
apicem ecclesiastici honoris ascemlit, et me dedi- cto lamen beneficii ve>lri celeriler suppleiiieiilitni,
gnaiur alloquio. Vere tale facitim, aut studio nut ne- ulliller.is, quales per suhlimcmvirum Tranquillinum
gligenlia evenerit, non probatnr. Ego lam>n servi-_ -Qsum precalus, accipiam. His tamen aliam vobis misc-
lia salutatioitis impendo, et Itnlicn simplicitntc, rendi viam bcnemorumveslrorumcnnscius cxhiiiebn.
und.t trstitiam habuerim, sine dissiiiiiilutioiicmani-'_ Camilla pareus mea inlra Gallias, et vidtiitatismise-
feslo. ria el geminae jam capiivitatis succubuisse ferlur
EPISTOLA XXVIIL incommndis. Nemo est qui lam muliiplices neces-
ENNODIUS AGAPIO. sitales praeter celsitudinem vesiram possit avenere,
Duriier oflicium gesiiculis nniini nd inenior am1 generis mei patroiius quod in Italia positis pracsti-
ir siiiiin inens recordat onc st iiiuhniila revocavit. tit, non negct iu Gal ia , up dc casellulis
ipsius, or-
' AureVnno » De
episcopo.) Cnjiis cnihetlr;c, lihri nnnii Cassiodorus lib. vn,45 : For-
iiulicaiii. Cavo putes Arelatensem. Nam qui hoc no- tnula qnacasellnlu] census relevelur ei qui unum casam possid t
iiiiue episcoptisfuil Arehiti, 30 ut minus nmiis postt pragraviilum. Cui ei im gravior rcquo canon
Kmiiidiiub nim eam scitem sortiius est. Iloc veroi tus erat, a pern-<|iiatoremiiiuebaiiir. Id rclevaiimiis impnsi-
icmpore Arelatensis autist s erut Ciesnrius. tSun ah- seu pcr;ci|tintionis beneficium dicebniur. Gln-sre m>-
iitn-iiiii Iniiien, novum htinc ctijiisciiinpie civitalisi slrae, Relcvnlus ager, uvuxv.ovmaiiivo;,
C|iisci.puni Aiireliaiimn illmn vi leri preshyiprninl TOU s).afp&Ati;
Snuoaio-jSupov;.
Arclnie isein, a.l qtiem.ivscripsit episi. 5,'ilili. vili.
103 ENNODIIEPISCOPI TICINENSIS Ifil
ilinaiione vestra, dum abeis fisci onera derivaniur, A excrcttiis nd iruimphum. Quis crcdal iuiiitcin ejus
ad prrjefuiacalimenta sufficiani. Domine mi, saluta- in Inbore el perfeclione hahere quidem superaniis
lionis servitia dependens, rogo ul porlilorem prac- gloriam, sed conliiientiam subjugali? Consiimmalis
senlimn, liominem meum quem ad haecexsequenda congressionibusde iraeItacredilatenil remanet : tino
deslinavj, D <o vobis inspirante, meum effecium lempore, quos perniciosos adversarii viderini, blan-
eminemia veslra jubeat commeare. Nunquid dubi- dos sentiunt tributa pendentes. Et haecquidem cue-
tare de posttilationibussuis eum convenit, qui se no- lesti prae-paranlurpro hac repensione suffragio:
vit et ill i quaenon poposcerat, impetrasse? quia fides nostra npud eum, (cum) aliud ipse secte-
EPISTOLA XXX. tur, in portu est. Mirabilis patientia, quando teuax
proposili sui, claritntera non obumbr.ttalieui : nnm
(' SVMMAClIO PAP.E.) et Ecclesiarum nostrarum palrimonia relabi, nisi
Natura rerum est ul etiam idoneus ore vel pe<tnre aucia fueiint, ingemiscit. Sic fuclum esi, ut et sta-
possit de prarsiimptioneculpari, quia omnis \erbo- tum suum locupletes pauperum subslantiac leneani,
riiin commoditas humiiitatis terminos egressa calca- et mediocres ad suprcmain opulenliamconvalescant.
tur : et sicut habenda suut qure exiguntur in pretio. In sacerdolibus virtuies et innaias colit, et nou re-
ita ingesta v.lescuni. Imporiitnilasciim facundosopi- B j perlas inspirat. Sed cur beatiludinem vestram pr.f-
nionis nobiliiate dispoliei, dedecore vesiit indoctos. judicio diflusi sermpnis aniicipein? Coniinuo expe-
Sed hac me ratiocinalione susienlo, quia est quidem rientia vcslra et spiritalis illa perfeclio jejunum mc
iitidax, sed amabile praeviumpracsiilissesermonem : fuisse in filii vestri laudibus accusabit: et cum s<<-
ei sicttt vicinnm lemcritatis, ita proximum diligen- leant ainpliiicuri facta colloquiis, slerilem me rehi-
ti;p ad caritatem pertinens iter uperire. Iuter Eccle- lorem de virtulum ejus messe catisabilur. Jam s.ccu-
sinrnm homines uunquid realus esl, si pari nmori lares apices, curulcs et tiaheas , pntricias 1ti m di
contenderint dispnrcs dignitate? aut excedunt mo- gnilales qualiier aul naiuix reddat atil morihus,
dici honoris angustiam, qui dcsiderant suffragiogra- (himestici perlaloris astipulatioue vulgelur. Nam et
liresummalibus comparari? Non habet superbi con- vetcres in antiqua geucris luce durare facit, et 110-
Dcientiam,qui se tnittim in affe.itionis mnniis nou vos splend.ore inopinati fulgoris irradiat. Faciius
tuetitur. Prresumo dice/e, subditorum error esl, qui respublica ejus bono dispensalionis in privutam mi-
in hac rc proccedenleui nntevenii. Ecce sic parles grat opuleniiam, quam famulantum ceusus in pala-
meas quasi voluniariae allocuiionis fuscatas nube lina lucra commutetur. Nunc quod superesi, meac
purgavi. Sed dico quod ad detensoiieui speciat servitiis saluialionis; accepiis, pro-picite nt Christus
uberrimani. Filius vesier domnus Rhndanius coegit (Z Rederaptornosier quaein prafato clementissintorege
a me in usum st)li prrcsentis erumperi'. Fatcor la- sctvieniibus s bi coniulit, longa rctateconservet. Det
men, in siudio ineo ftiisse quod jussit: quia qtti vo- ciiani regni de ejus germme successorem: ne bona
lcnlem cqegerit, non laboral. DE» GRATIAS principe tanii hiiinnsin una rclate veterescant, et antiquata
loco, el tota epistohe concinnati >nereferamus, quia temporihus pro sola aurei saeculicominemoratione
in socielalem capitis sui aliquaudo Romana mcmbra iioiiiincnlur.
coierunt.i Jiisltim erat ut et beatus Petrus aposioltis EPISTOLAXXXI.
sedi snac Ecclesias el senalui liberiori per Domi- EjVNODIUS AVIENO.
IIIIIIIpailes debilas reformaret. Dignus regnalor, di- Duin jitcundis ndhuc, Deo dispeusanlc, liuecrde
gnus iu quo cuin aelatevotorum summa conligerit. praiseiitiu;veslraevicinilate conspectihus, clawaUliit
Nam etsi itura ad posteros felicitas perseverci, lnan- colloquiorum mella vcncraititt mendacio reiineret
tliitn illi esl laudaiione praecipuaa qnibus sumpsit auditus, uccasio mtbi scriptionis oblala est. Fateor,
exordiiim. Deo eflicaciter supplicastis, ul illius vos diu nolui medicinamdcsiderii, dum altera procnrafjr,
virtus erueret, cujus potest servare clementia. Diili- irnMtpere. Deleciabat series animo meo pia ludificn-
cisiis ejns evenius prosperos, qucm videlis dum lione blandita, i.olebam consciusdeprehendere quc
inandntsecutam bella vicioriam. Parum superest, 111'v pasecbat in «more Cullaciam.Iienc enim sapit sludiis
niniisiietuiliiiemmentis illius ila profundsm teneat s, uoslrs obsecuta scduciio, et pro vero hhenler ad-
quasi sit ignara procinctuum. DeO trihuenle, nec iniUiiiiusdulcium iinnginesnuntioruin : giatu souinia
pax ejns turbari dubiis poicst, nec fortiludo qualibet quoiies fugantur vigiliis, ingetniscimus , el illutl
objectaiione confringi. Nihil apud illum lutius sup- morlis siiiuilacriiin de piacidis deceptionibus plus
plicante : S0I113 evasit prreliaies aces, qui rogavit : amatur. Ergo nunc inihi, quia illud quod pr.tf.itu.s
vicit armoruin impetus qui obtulit devutus ob e- siimslnre non licuit, exsequenduniestquod rcmansii.
qiiium. Qnotl vix veteres principes praeseniiaesuac Aliquis hniinum pro peccati sui oucre sic labornt?
sud»re pot ti suni, hoc seraper regis uostri brevis alfligerer uisi vos viderem : ad cupiia perduciiis
procuravit epistoht. Per excursus dirigitur felix niacciur, quia quaeposcehainus, Deo lribuente, con-
1 Symmachopaptv] Titnliim niljecimus, cttjus vicc schismatis
reliqnias, ineinhris omnibiis, 111Ennoilins
in niiiii|tiis evemphirihiis scripttiui erai /n Chr.sti ipse hiqiiiliii', 111cipius sui socielatem iheoderici
signo. Sed peopcmiHi esi epistoliim esse ad Sym- regis qiiem pruple ca laudat, opeia rcvocntis.
iiiachiim pitjaiu, ct iiuidcm sc iplain post etslincia»
lfiS TCPISTOLAMJ.Vl LIB. IX. 16(1
cessn sunt. Niinqnid alicui acccssit de heliliic occn- A quactenemiis.Vossalutationisrneaeobsequiaprosaniti
sione quod lorquent, aul de messc gaiidinrum egressa pectoris vesiri puritaie suscipite; et codicem rcci-
est planta tristitiae? Graiias inseparnbili Trinitali, pienies meum , cum illo qtii a vobis promissus est,
Deo vero, qui ul vola impleai, aliquotiens votn destinate.
contemnil. Ipse ergo e.nnjtinctionis ture copulnm EPISTOLA XXXIII.
* CiESARlU
respiciat: ipseunum f.iciat ex duobus, in primi ho- ENNCDIUS EPI-COrO.
minis corpore, dum ndhnc naliva et inlemerala Qtiod spe pracceperam, litteris indicastis. Nam
immortalitnle gauderet, utrosque formavit. Jungatur vcncmndi promiilgatione colloquii, quid coeleslis im-
tild uxor, ut Abrahse Sarra, ut lsaac Rebecea, ut pcralnr domnum regem circa vos fncerecompulissei,
Jacoh Rachelcoetesiibencdictinnesociata est. Habe.i3 ngnovi : ego sum, cui postquatn tneriium vestrum
«ontinentis praniim frttgem, et dulcedinem conju- patuit, nequaquam se felicitas actionis abscondit.
gali : legi Dei pareat sotiilio virginalis, dtun quod in Quihominum nobilissimo hi Chrisli servilute poniifici
se subtrahit, redditin sobole. Neseintexternnm dili- terrenas dominationes nesciat esse subjcctas, et mi-
gentinm hene in vobis solidaln communio : illa ma- nncm rcis poicnliam innocemiaeobjectionesnper.ari,
irein iuam mnribus et cnnversniione restitii.it, lu quando principalis purpura attt cilicin despexit, aut
parenlem. Non pare.it mundo majorum tuoruni, dtiin <g pnllium; qnnndo liberlas illa polissima credidit, sihi
hi te renascitur, amplectenda fnrmniio. Neqiinqiinm anle Christianam humilitaiem licere quod voluii;
pcregrina vilre exempia , nec non niivenliiin posm- aut quando ei Ucuil velle quod lacderet? Quod si
lanlitr : in oculis locntn secintnim. Eccc ego, qui inter hscccanae actatis.exempla recolantur, et sa:vi-
hymenreis tuis iitteresse non polui, hrtc le precHm tiam circa cultnrcs Dei lyrannicam reducas in inc-
meirum proseeutione cnnvcnio : Vosnd vi. issitudi- dium, scimus quia abillis nostri dogmatis sectalores,
nem exhibele crebra colloqtiia. Salutntimiis amorem ne unquam morerenlur, occisi sunl. Tunc inililibus
«t reverenliam persolvens, rogi -ut si tncmoriam suis viiam, aeterniiatem, obsequenle gladio perpelmis
mei de ila locupleti recordatione non lrudlis, e* Ile dux conlulit. Illi inimicornm suorum ministerin
oralionibus me ct coPoqttiis sublevetis. perdiderunt originariam vilitatem. Te, midominc,
EPISTOLA XXXII. tn orbe jam Cbrisliano-diva lex pcperil, et nposiolici
ENNODIUS ADEODATO PRESBVTEItO. uberis Incte nulrivit : lu ca-teros velut solis magni-
Quantum a me merile, quanlnm aclione sis clnrinr, tndo asiris minoribus comparala Iransgrederis : tn
oraiionuro tuariim rcserabit effecius. Ecce tlomni qui interioris bominis oCulisinspexit, instructus esi.
Fausii filii liti abstractam <Ie soiatio meo partem Nam et cum facie ipsa foveas purilalem, delinquen-
maximam tn tenehis. Ego quitlem sanclis et legali- G tes feriato orc castigas. Roni <leconversntione tua ,
hus desidcriis precum impcdimenla non alluli : setl qtiociin<|uc processeris, imilnnda inveninnt : malis
tania me domni Avieni perculit pro ejus caritnte fiigiendn demonslranlur. Bealus tu , cui a Deo tri-
discessio, ul lacrymis prosequcrer el ad optata ten- buiiim est ut el monkis doccas el exemplis : qui ad
dentem. Paluit liumnnariim rerum in hac causa dc pii iti eris direettim semper exislens praevius invi-
diversiiate formatio. Illum evocnnt, Christo dttce, tasli -. qnis nnn optei, te loquenle, ttt sciat plura ,
voliva; me feriuut. Illi b andilur de conjunctione non legere? Tu dutn Hhrisgenitiin rclat onc concilias,
viciuilas, me de scqueslralione compungit. Kcce de et magistros informas : lihi dehct quicunque il!e
precuiii mearuin fruge solliiitor : et adeplosnos, si sc iplorum maximus, quod eum dole elocntionis
quid in hnc parte postulaium est, quod cum Chris i nmplificas. In lc lux convenit sermnnis et operis.
pace dici liccat, ingemisco. Sed iuier hacc lali dili- Unde h:cc praerogntivaTransalpinis? untle pirenli-
genlire curatione susientor , qmn domniim Avienum bus meis inniispicatn sublimitas, ul talcm virtim mi-
superantem vota reddidimus. Hnbet de origine ejus se.rinl? Sed cur inlcr terrcna qnaeriliir res coeleslis?
Itomn jaclanliam, Liguria de profectu : ibi domnn Ponrl ergo aivc te quodlibet palntii supercilium non
Fausto filiitsnnturac Iege concessusest, hic eruditione jncere? poltiit libi cupita stibtrahere, quem mitiorcm
paleaclns. Minus fuit cum gcncralilalc hominein D ovibus sola fnciunt errnta pugnacem? Laiius ine et
nise.i, quamquotl inimiiabilc videbatur, Fausii sobo- mcriinm vesirum vocat et diligcnlia : sed loquncila-
lcm comprobnri. Referamus nd Deiim benelicia sua, lcm menm lex epislolaris includit. Quod superesi,
ct ipsi pro illo redhibeamiis grntias, a quo poposcimus benigni serviniiis meac raunus accipiie, et me Deo
' Cmsario episcopo] Arelatensi. Episeopnrutn sui in Snrii ediiione desideraiur, in S. Martiiiicocnohrn
srccul', ut jnre vocat bnnodius, nnbilissimo, doctiin >, Parisicnsi vidimus, de miraculis S. Cacsariiejusi|iio
eioquemia, vitaesnnciitnie clarissiiuo. Is crgo conficia ohitu cotnpositum : in quo praeter alia Liberium pa-
crimiiintinnead Thendericimi tlelaius, Rnvennainqm' tricium narrat, lethali Iancercvulnere confossiiln ac
sub cusiodia pertrnctits, nngelici vitllns nspectu, et pene evnnimem, admota C:esariivesie curaiuin fuisse.
iiinoccniiaeseiuritnteregem ita permovit, nt non soliiui Vari:c pr.cterca cxstant pnntificum Romanoruin epi-
pacnteliiimniiiierqueilliimexccperit, -edohlnlis eiiam stolrc ad Caesarium. In quibtis et illa Felicis, (|iim
iiiimeribus honestarit. Nec dispnri aulenliipiot aiiiiiit viros doctos fruslra exercuit ob depravalrc subscn-
cventu, ciim Visigolhis ndhue pureret Arelale, f.il- ptionis siispicionem, qunsi P. C. Boctii scripln dicn-
Sirqtie prodil-onis acciisaius apml Alnrieuin liiissei, tur : eum Arelaiensis codex ex quo deprompin est,
i-iimhiinore posiea dimissus est-. Uirannpm h sioria.it discrle hahp.it. P. C. MADRTI, seu Mavnrlii, q«i
(ile ptiorehic sermoesi Ennodio) lib. i VUreCrcsaiii aimus erat Clirisii 528 Felicis IV papaesecundtis.
complcxus e-siCvprianus. Cojus ctiani librtim n uui
167 ENNODHEPISCOPITICiNENSlS IC8
nostro orationum suffiagiis intimate, frequenter de A eliceri; , et homini ipsius classici illum de quo se-
his qurcvobiscttmaguntiirvel acta sunt, infortnantes. ciirus sum, ' grnte arjimumcondonare.
Deprecor etiatK ut qititl apud vos promoverit Rus- EPISfTOLA XXXV.
liei supplicatio, qui, quantum audio, fornicationes ENNODIUS UESSAL.E.
snas nomine vestit uxnrum, et vocahulo legis puiat Solent innnspicata felicilate soperbnrum mcntium
excusari posse rem criminis, mihi manifesies mini- colla molleseere, et rigidioris proposili novo gaulio
sierio litter.irum. supercilia lemperari. Nanibenignitalemseminai qud-
EPISTOLA XXXIV. quid votis obsei|iiittir, nec plus aliquid humiliat po-
ENNODIUS AVIENO. lissimos quam opmtn sublimilas. Indicitimcomiiiu-
Cbi stint, qui dicunt inter habilalione discre os nionis et nbsequii est, ad apicem pervenisse. Tu
diligcniiam non durare, ct affectioniscalorem terra- pi slquam ad cupiia provectuses, ignorato hnctcnus
IIIIII divisione lepescere, nrc longius procedere ttimore me despicis : et quiil in melle tuo rrspicias
iiienlej posse, qtiain oculos? Ecce amoris mci pleni- ohliius, de soln amieos veleres futuraeuxoris opu-
lntfo violentia sequestrationis exaesiuat, et colh.quii lentia contemnis , nescicns sarcinnm venire umle
inedicina languidior corporis sedibus non teneiur. aeslimascommearc rem pr.rmii : pritnum quod mo-
DCUIII tanien qui, circa vos rcspevit vota nosira, be- B hilein essc non decel, qui nrigiuis suac radios non
nedico.qui vos nou solum nobili, sed, qunntuin faina fthnmbrat: ileinde, quia nnde despicior, vindicabor.
niHitiat, sancta moribus uxore donavit. Cullores Ergo ad tisum promissionis benigne reverlere, nn
Christi perfecla omnia promerentur, ipsis solis iu videar manifesta suspicaius. Ego, quia hactenus ab
conjunctione, opum, mentium et sanguinis clarilas siripiionis nmnere temperastis, in lixc verba pr»-
non negatur. Ipse prrecipiebam quod pnssit lalis rupi: vos aul fnctinn diluere, nut affirmnreinuocen-
effici, i|ualein ad te audio jam venisse. Trnnsit a>sii- liain convenit nobililale sermonis. Doininemi, salti-
mationem meam quid de cjus hominis profectu sen- intionis plenissimaenfficiapersolvcns, spero ul qnl
liam, quem audio ab opliinis inchoasse. Domiue mi, diligentemneglexisti, saltem alloquiis facias dignwn
gratiam salulatinnis imperliens, spero ut petilioneni nrgitentem
tancti ephcopi patris vestri dignemini incunctanter 1 !*choi., gratim.

ItlAGNI FELICIS ENNOIHI

OPUSCULA MISCELLA X.

OPUSCULUM PRIMUM.
1 PANEGYRIdUS DICTUS CliEMENTISSIMOREGI * THEODEHICO.

Illnni, princcps veneiahilis, in laudibus luis pro- C posse transcendere : prit dispensatiouis sacrrn di
scribat professio, illuin a pr;cconiis propositi repel- Innntis aesiimare qujd exigas, in quibtis cognoscis
Int considemlin, qtiein a def nsinne tua aliquod snb- lotiiin lihi miliiaro qiiu<l prrcvaleiil. Piopriis maje-
iraxil officium. R<fundat tihi geueraliias rcbus obli- stas tua ol lnlionein litlernriam dignetur altaribus :
gata sermonem, dum inarqiialisvicissiludocompensat quia ne sencscat claritudo operum, advocanda siini
luiidibus qiiud adepia estdesudore. Armistuisliberlns lingunriim exercitia : q id egeris, ne vetustas sihi
ohnoxia, quod solum poicst, hilaiitalem didicit an- vindicet, obliget cntenn rcferenmm : disciplinarum
nuiiiiare prncconiis. Tutim est, inclytc, devotioni euiin quielem vos tribueii-i, per qnas vobis cnniingei
prelinm dare, quain intelligis vires stibdiiorum non atiernilas. Nihil amplius coeleslis dispensator atcani
1 Panegyricus]Panegyricns tibi aut quando diclus Eunndii qua in antiquis eveinplaribtis
digesta sunt ,
sit ab Eimodio, seqne tneerimn est. lloc eonstal, facilis e.-t cnnjeciura | aiiegyiicuni biinc in aiiniini
Itomre,dicltim non ftiisse, ciini rlomnm ui alisenleui U 507 vel 508 conjici opnriere.
nlloiptatnr. Mediolanicrctlideriiit, uiil Uavenii:i".Si 1 Theoderico) Regi Italiac. Osirogolhornni, dum
eigo Medol ni dictiim plncel, excepliiin hac lauda- a illiic in Punnnnis vcrsnrentnr, reges ex Aniala
liot.c advcntantein Tlieodericuin diceudum e>t, quo stirpe gcrmnni tres fiieriini, Vnlnmer,Theodemeret
inore Liigilniiia Sidonio excep us est poeiico panegy- VVideiiier.Theodemeris ex conrubina filinsfuit hic
rico Majorintiiis.Siu K;ivcnn;i:, in legatinne aliqua Thcotlericns, consnl ordinir us, ct magister militum
pnmuntia uin , qiialcm his lonasse verbis imlicat inThracia suh Zenoile, nc landem rex lialirc : cui
h'.i>utiams,Niinc ecclesiadirigillaitdaloreui.De lein- Vainmeris cognomcnltim tribuil Marcclinus comes
pore hoc iiioilonflirmare licel, anle Ccihegiiin con- iu Clironico.Malchusvero Sophisla Phllailelphieii-is
siiletn, lioe est aiiiiitmChristi 50t, d ci iion pniuisse, in lli.-loria Byzanliun, Valiinierislilium , sed perie
cutn tle recepio Sirmio dissernt, <|tii>il Ceiln-gi rece- iiiin, iinininnt, ciun Tlieotlcineremilli pntrem uni ns
piiiiiiestcoiisiihiin. Sed et alin suut <|iie pi t. riorcm loc s nsseral Joriiiii<le,sin rcbus Geli>-ts, Viiliinic-
oiteiidanl. (Jitiid si quis uid i esl m scrie opermii rciiique nlius pa nmih voccl.
169 PANEGYRICUSTHEODERICOREGl BICTUS. 170
ab humanis poscil ingeniis, nisi ut inlelljgant, quo A j nemo indignationi tuaenisi humilitate subtractus est;
veniat auclore quod sapiuiit. Inler Deo proximos cum in sociorum profecisset numero, qui rogavit.
agnovissequi praestitit, reddidisse est beneficium : Non libi ignotus est algor Scythiae : non Meroen,
quod descendit a superis, sola.hymnorum licet mer- aut anhelum aestibus Cancrum, ut alterius possessor
cede laxari: fabricator mundi ad potiora munera orbis, ignoras : didicisti universa subigendo, quac
modulatis invitatur eloquiis. Dicite, si non praemii nobis vix nuditu paluerunt. Haecquidem majora sunt
loco opificisuo lingua blanditur. Jungitur, quod de homine : sed qui ad mundi paratur gubernacula,
sacrario mundi pecioris laudalio debet principalis necesse est ut universis veniat cardinibus institutus.
effluere : nec solum linguae nitorem postulat com- Nimis velociler lempus malurre laudis arripui : et
memorationuminis tui, bonoasserenda conscientiae. quasi non in primordiis fluvius etiam torrentis fatis-
In divinis obsequiis feriato ore peragit mens serena cat ingonii,sic per narrationis famem fruges perfectre
sacrilicium : actuum munitus claritate, in aelherio aetatis invasi. Laurearum ordines quscrit, qui et ce-
cultu eliam mulus ohsequiiur. Ergo et me titulus leriiate earum "superatur et numero. Citius a te,
qui obstare pulabatur, invitat; utinam mundior pro- invictissime , insignia quae reteximus impleta sunt,
fessio babeat concordiam cum secretis, ne dissentiat quam dicaniur. Quis ferat in gestorum suorum elo-
splendor cordis a corpore. B cutione torporem, quem in actione non pertulit ?
Salve nunc, rcgum maxime, in cujus dominio 9 Educavit te in gremio civilitatis Graecia,praesaga
saporem suum ingenuitatis vigor agnovit. Salve, sta- venturi : quem ita ingressum vitre limen erudivil, ut
tus reipublicse : nam nefas est, separatim a te simul dum adhuc de puero haberet hilaritatem , mox eam
collata narrare, et unius bona temporis verborum sequerelur securitas de tuiore. Adhucin cano flore
divisione discernere. Si bella regis mei numerem, degebas adolescentire, nec virtulum messem lactetis
tot invenio, quot triuraphos : congressui tuo nullus ante experimentum culmus attulerat : adhuc blanda
bostium, nisi qui landibus adderetur, occurrit: mili- erat imago pubescentis, neccingens faciem lanugo
lavit tropacis,qui restitit voluutali : nam seraper aut vestibat : quando aevipurpura et flosCjUlus superve-
pietati tuae peperit subjeclus gloriam , aut qui prae- nientis imperii promittebat sollicitis de gratiae coni-
sumpsit tela, virtuti. Qui te in acie conspexit, supera- mutalione terrorem, cum in probationem roboris et
tus est; qui in pace, nil timuit : nec promissio vene- clementire luaeruptis vinculis furor emicuit: etevis-
rabilis claudicavit inter prospera; nec passus est ceratas diulurna quiete menies occasionis pabulo
moram vigor in praeliis. Callis tuus multo vallatus subjugavii. * Pulsa est extemplo principalis urbe re-
obstaculo, et quolidianas viclorias vidit, el profectio- verentia, et in vacuara possessionem nullo ascitus
nis detrimenla non attulit: sic inimicorum interclu-<C sanguine tyrannus accessit: qui aula potitus, defiiii-
sus agminibus, ut negaret accessum : sic tuo pate- vit, posiquam metu hostes suos debeHavera'1, nihil
factus impulsu, quasi hostium providentia nil noce- superesse quod gereret : cum animos luos sine an-
ret. Haecsi felicitati iuae ascribenda sunt, est plenai norum suffragio impulit lux naturae, ne aut causa
dos principis : omni honore angustior, si labori. melior te coram posito suhjaceret : aut non benefi-
Prima dextris ominibus contra naluram certaminai cium necessitalis tempore redderes, quod pacis ac-
suscipiens, ne resistendi spes relinqueretur inimicis,i ceperas. In ipsis congressionis tuae foribus ccssit in-
varias tibi ioco principe cceli leges, lerrarum muni- vasor, cum profugo per le sceptra redderentur dc
mina, fluminum * superbia subdidisli. Mentior, si' salute dubitanti. Ventilemus historias, interrogentur
unquam dispositis tui impediraentum exhibuit ardor,, annales : apud quos conslilit, refusum exsuli quem
aut fiigus : si tumore gurgitum, si bibendi necessi- cruore suo rex genitus emerat, principatum? Castren-
tate constrictus es : si Alpium juga,' connexis polit sis gloria (urmarum parlicipalione dispergilur : nec
sublimitate sociala, cursibus tuis attulere tarditatem. ad unum referri poiest quod venerit collaiione mul-
Nescierunt resistere, quos devictis locorum muniiio- torura. Singularis boni fruclus est ambitionis refre-
nibus invenisti : quia securos faciunt interrupta, , natio : illo maxime lempore, quo sine opinionis
quos protegunt; et laxatis in olio animis vivunt, ^uii D damno possis ncquisita retinere. Par te, inclyte do-
tutiora possederint. Adversus le nec campesiris ha-: mine, laus respicit donaii diadematis el defensi. Si
bitatio pares protulil; nec quos amplexa sunt invia,, te illarum rector partium nou amavit, perculsus prae-
nisi exstiterunt supplices, a depraedatione subduxit. fuit reipublicae : sidilexit, obnoxius : usus es in
In possessione tua positus sine formidine divitiasi tuorum fide meritorum lesle purpurato.
indicavit : nec rebellem juvit, si pauper innotuit: Jam lunc in jus tuum se palatia ipsa contulerant .
1 Ediliones in Isauriam profugit. VacUnaula biennii ferme spatio
* Editiones aliqure, superba.
convexi. Basiliscus, Zenone ipso n consule, anno
* Educaviltealiquae, poliiusest
Grmcia]Constantinopol;s.Obses enirai Chrisii 475. Hic igilur est qucm tyranniim vocat.
a patre Leoni Augustodalus, cum annum aetalissep- Post haecZeno collecto exercim, cedente Basilisco,
timum vix cxcederet, in ejus aula educatus est, prin- imperium recepit. ln eaque expeditione Zenoni auxi-
cipisque, ut Jomandes eodem libro scribit, gratiami Iiatum oportet Theodericum, quando integram ei lau-
meruit: a quo post decem tandem annos ad patremi dem restiluti Zenonis tribuit Ennodius : etsi nulla
remissus esi.
* Pulsa est ejus hac in parle meniio, neque in excerptis Candidi
prhicipalis urbe) Zeno Augitstus Verinaai apud Phoiium, neque apud alios qui de Zenonisrebus
socrus fraude circumvenlus, Constantinopolireliclai scripserunt.
PATROL.LXIII. b
171 ENNODHEPISCOPITlCINENSIS 172
iiemo credidit, non le posse ad quem voluissesirans-" •*Aagnovisseresistenlem : quaeprolixis temporibus solo
ferre, quod reddideras. Sed parcus in exigendisprac- bellaconsummavifex^ursu. Hosnonmontanreslrues,
miis, quasi sufficerent ad vicissiludinem operumi non fluminum objectio, non negali egestas aiimenti
titorum , * fasces accepisti : non quo tibi accederett in arlum necessitatis lege continuit; dum credunt
genius de curuli, sed ut de te pretium palmata me- satis esse ad deticias equini pecoris lac potare. Quis
reretur. Quis hanc civililatem credat inter familiaresi ferat adversarium, qui pernicis jumenti beneficio
libi vivereplena exsecutioue virtutis? Ille annus ha- currit et pascilur? Quid quod et illis animalibus in-
buit consulem, quirempublicamnon tam sollicitudine,, dicunt studiosae famis palienliam, per quae esuriera
quam opinione tueretur :* quo insegmentis posito, vitare didicerunt? quemadmodum fit, ut jejunae cor-
quaeab hostibus sumpta fuerunt arma, tremuerunt. nipedis sessor visceribus cibos extrahat, quos illa ne
Quando talis contigit sorle lictoris, qualem dedil abi *'
' conderel, diligentia instruente prospexit? His ante
jpsa mundi iufantia regura examinata elariludo? Noloi mundus pervius esse credehatur : nunc illam sibi
per casus errare dominatuum : in tuo stemmate pro- tantum orbis parlera interclusam aestimant, quam
bati sunt, qui reperti. Serranum scipionibusaratra pe- tueris. Cursim multa transcendo; ne pigrioris" siellae
pererunt: qui dum grandia sulcis semina commen- vilio serus advenias : ne Romanaefax curiae diu in
daret, honoruoi ei messis oborta est. Sed minus B '. urabram coacta tardius eliicescat. Inler vitae tiroci-
difigo prospera, quse sumunt a desperatione princi- nia ieltriumphorum maturitaum, pectori sacro affe-
pium : vix paucos conligit degenerare nobililer, cum ctum nostri ccelesiis favor infudit. Jam diuturnae
familiae tusedebeas actus generis nobiliter cuslodire. quietis dispeudio, per gubernanlum vililatem potens
Quid raihi, vetustas objicias agrestia merabra paluda- terra consenuerat : jam altulerat publicis opibus
jnentis decorata? Ego tibi, quod admiralionem vin- pax intemerata defectum : cura apud nos quolidianae
eat, oppono principem meum, ita ornatum, ut etftn depraedationisauctus successibus c inlestinus egeret
i.ionliceat improbari: ita agerc, quasi inler impera- populaior : qui suorum prodigus, incrementa aerarii
tores adhuc precetur adjungi. nontamposcebatsurgerevectigalibus, quam rapinis;
Sed quid faciam, cui fecunda actuum tuorum seges 7 saevienlem ambitu pauper dominuraodia effusione
occurril.ubi universa eligentera superant? nescio conlraxerat : sed nec defrudatis viribus, quod nii-
quas aristas horreis inferam, quas relinquam. Stat nuebat opulentire, jungebatur affeclu. Tunc enim
ante oculosmeos 3 Bulgarum ductor * Libertem dex- aulce ?.nguslia in artum res privatas agitabat : nec
tera tua asserenle prostralus : nec exslinctus, ne pe- micare usquam scintillas famulanlum exstinctus ty-
riret monumentis; necintactus, ne viveret arrogan- ranni fomes indulserat. Metuebal parentes exercitus, -
tiae : in gente i.ndomiladomesticus astipulator super- C( quem meminisse originis suaeadmonebal honoralie-
futurus roboris lui : qui si sufficiens letho vulnus nus : nam ire ad nutum suum legiones, et remeare
excepisset, personam viceras; quod in luce subsiilit, pavore algidus imperabat. Suspeeiaenim estobedien-
Eubmisitoriginem. Haec estnatio, cujus anle tefuit tia, quae famulalur indignis : ct quoliens praelalos
omne quod voluit : in qua litulos oblinuit, qui emit convenit conscienlia stirpis ultimce,et illud meiuunt,
adversariorum sanguinedignitatem: apud qunmcam- quod timenlur. • Nala,est felicis inler vos causa dis-
pus est vulgator natalium. Nam cujus plus rubuerunt cordiae, dum perduelles animos in propinquorura
tela luctamine, ille putalus est sine ambage subli- tuoruin necem Romana prosperitas inviiavit. Gene-
mior : quam anle dimicationem tuam non contigit rata est ab invalidis causa cerlandi, et ne vel a ne-
1 Fasces designatus in cloriamGolhorumnontam numero,quam taborejuvisti.
accepisli)Consul a Zenone
annum 484 Marcellinuscomes. Theodericusrex Ho- Idcm epist. 10 Bulgires toto orbe terribiies fuisse
thorum Zenonis Aug. munificentiispene pacatut, ma- dicit. 1 Forte libertalem.
gisterqueprmsentismililimfactus, consul quoquedesi- " Schot., styli.
gnatus, creditamsibi Ripensis Dacimpartem,Massimque
inferiuris cum suis satellitibus pro tempore tenuit. *Intestinus populator]Odoacer, qui mox lyrannus.
Consul fuit Orientalis, coilega RomaeVenanlio. Cas- -I^ -
~*
Is WomylloAugusto ultimo Romanorum imperatori
siodori Fasli eo anno, D. N. Theodericuset Venan- in exsilium pulsoregnum eripuit anno 476, jamque
tius. . annos pene 14,rcgnarat, cum Italiam sibi a Zenune
* Quo in segmentisposito]Quandiu consul fuit in Aug. concessam, nl Odoacrum debellaret, ingressus
toga picta seupalmata vesteconsulari, quae segmentis cst Theodericns. Hine omnia in Ennodii verbis per-
aureis ornari solebat. Sidonius de Asterii consnlatu spicua. Potens enim lerra, gubernantium, hoc est
lib. viu epist. 0 : Et illamSarranis ebriamsuccisinter poslremorura principum, vilitate attriin est Italia :
crepilanliasegmenlapalmatampluspicta plus aureaora- cujus affectumdesiderhtmque apud Zenoneni profes-
tione convenustavil.Haec igitur cerla videtur emen- sus est Theodericus. Quod praeier creteros copiose
datio, pro figtnentis,quod in omnibus libris legebatur. describit Jornandes in Geticis.
3 Bulgarum ductorLibertem]Dehocbello, lii fallor, 7 Edit. aliquae,sacvienlemambiium pauper dominus
AthalaricHSlib. vm Variarum, 21 ad Cyprianum pa- odiosa effusioneconiraxeral.
* Na'.a est causa discordim) Ne injuria bellq appe-
tricium, qui in ea expeditiono sub Theoderico me-
ruerat: Habuisti sub divmmemorimdomnoavo nostro litus videatur Odoacer, lacessitum ab eo dicit Theo<
in ulraque parte laudalus semper excubias. Vidil le derienm, stimulaiumque caedepropinquorum : hoc
adhuc gentilis Danubius bellatorem : non te terruit est, ut conjicio, Rugorum, quo bello cresosafflixeral
Bulgarumglobus, qui eliamnostris eral prmsumptione Odoaeer, Phaeba rege capto Friderico ejus iilio cui
certaminis obslalurus. Peculiare libi futt tt renitentes aperte favebat Theodiericus,scmel atque itcrum acia
barburos aggredi el convmos terrore seclari. Sic vi- fugato, ut in S. Severini Vita narrat Eugippius.
173 PANEGYRICUSTHEODERICOREGI DICTUS. «71
gotio periluris veniret fiducia, pars fugacium praeliaAjejunas pectorum crales acta validioribus lacertis
concitavit. Tunc a te commonitis longe lateque vi- lancea Iransmeabat: cum inler naufragia terrena, et
ribus, inmuneros diffusa per populos gens una con- cruoris undas, inviclissimus ductor apparuit, lali
trahitur migrante tecum ad Ausoniam mundo, nullus muniens astantcs alloquio : < Qui in hoslili acie viam
praeter parentem iler arripuit. Sumpta sunt plauslra desiderat, mc sequalur : non respiciat alterum, qui
vice tectorum, et in domos instabiles confluxerunt dimicandi poscit exemplum. Virtus mullitudinem ncn
orania servitura necessilati. Tunc arma Cereris et requirit: ad paucos vadunt bella; bellorum fruclus
solvenlia frumenlum bobus saxa trahebanlur: onera- ad plurimos. De me aestimabiturexercilus : et in bis
tae fetibus matres inler familias tuas oblilre sexus et quaegessero, gens triumphat. Altollite signa per qux
ponderis , parandi victus cura ' laborant. Tunc in ne lateani, providetur : noverint quem petant aut
campo hienis el jugi pruinarum candore velata cae- cujus jugulis acquiescant. Qui congressu raeo occur-
saries, barbam sliriis implicuil criue possesso. Nam rerint, nobiliienlur exilio. » His dictis, poculum
quod diligenlius indumentum matrona neverat, du- causa poposcit auspicii, et laxalis in praeliurahabenis,
rantegelu,ut adhaereretcorpori, frangebatur. Pastum effusus est. Ut torrens sata, ut leo armenta, vastasli:
agminibus tuis aut indevotse nationes, aut educaia nec concurrens quisquamsubslitit, nec evadere potuit
lustris fera suggessit. B insequenlem. Portabaris per universa, jam deficien-
Inter haec, quae tibi cum glacie aut ardore cesse- libus lelis, adhuc ira crescente. Extemplo Gepida-
runt, unam certaminis tui lineam summotenus libet rum versa conditio est : palantes visi sunt mutata
attingere. * Ulca fiuvius est tutela Gepidarum, quae sorle victores. Nam tu, venerabilis, qui incomitatus
vice aggerum munit audaces, et in jugorum morem gustum luctaminis arripueras, vallatus millibus ince-
lalus provinciacquibusdam muris ampleclitur, nullo debas. Caesaest mulliludo adversaria, donec paucos
ariele frustrandis. Ad hunc to callis tui rigor addu- eriperet nox vicina : dum ad vaga horrea copiis ur-
xit: ubi pro Iegalis et gratiae poslulatione, obsislendi bium referta venirelur : qure non solum satisfacereut
animo gens diu invicla properavit: cum pene cohor- necessilati, sed sublevarent inter deliciarum secunda
tes tuasanieinimicosfamisnecessitas obsideret. Dic fastidium. Ila prosperis luis militavit adversitas : et
qu.Tso, clementissime domine, quid praeler te spei conlra famem tuorum esuries pugnavit hostilis: vicit
erat residuum in populo arenariaut sideribus compa- inediam inimica congressio : nec redisses ad valetu-
rando? Instaniibus Gepidis, amne, peslilenlia, iter dinem, si certamina defuissent. Haec de innumeris
quod declinasset fugiens, contra nudatos vagina gla- actibus in ordinem digesta sufficiant.Transeo Sarma*
dios transvolasti: nullius inscii mersa cceno hacsere tas cinn stationc migrantes, et plebera conflictuum
vesligia : nullus vilae prodigus periculum ignarus in- (] numeralam sileo de tropaeis.
currit. Vincitur humanae menlis auctoritas praevi- 3 Tibi cum reclore meo, Odovacar, cccurro qui
sione discriminis : labascil fortium conscienlia, quo- universas contra eum nationes, quasi oibis concus-
liens formidanda oculis ihgeruntur. Stetil anle indo- sor, exciveras. Tot reges lecum ad bella convenerant,
miiam juventulem certa de mortibus optio, cum uulla quot suslinere generaliias mililes vix valeret: depre-
videretur securilas de salule. Quid Catonem extuli- hensum est varias esse mentes coacervataemultitu*
stis prisca monumenta,quod per Libycas Syrles duxit dinis, nec spem victoriaevenire de numero. Adhuc
exercitum,dutn humanas neces ludibria faceietesse tuorum dexirre de praeeedentitabe titubant: nec per-
6erpenlum : vel cum sine virlulis pretio educatum agebat vciivos impetus membrorttm iinbecillitas:
coeli vaporihus venenifrigus expertus est? Neminem sufficit tamen unum vellc pro viribus, etindiscretum
comigit cbelydros ante videre, quain exitium : dum consilium de inimicis loco roboris attulit ultionem.
per flamen prodigiosum et corpuris fabrica, ut asso- Non le casira longo raunita tempore; non fluminis
lent animjc, in auras evolaret. Non cura viri fortis
profunda lenuerunt : datum est hoslibus tuis vallum
laude periraitur, qui unde venit nescit occasus. Nec
illius mililis cuneis tuis fortiludo comparanda est; construere, non tueri^Repente aeqtlorafugaciumdis-
nec par est in duce sapientia. Iilumcivilis helli furor 1«cursus obnubit, per quae superandam domeslicani
abeuntibus indixisti: interea acies tuac
agitabat; teorbis domina adslatus sui reparationcm tempeslatem
Roma poscebat. Sed quid differo, quod tibi eventus aspeclu consummant praelia, non labore. lllic tibi
dexter exhibuit? Cesserunt conferlissimis hostium fores reseravit felicilas, manifesto detegens, quod
tuorum turmis, quos ulterior ripa susceperat. Urge- qui primore loco cesserant, secumja eos luctamina
bantur telis, quos vorago aut irruptio non tenebal: non manerent. Sed instruxit rursus in deceptionc
laborabant. Odoacre congressio ad Sontium Venetae provinciae
*'Schot.,
Vlea fluviusest Gepidarum) Theoderici regia lioc fluvium facta, Probino et Euseb/o coss. anno Christi
tempore, ut Eugippius idem et Marcclliuusin Chro- 489,inqua Odoaeer, ut Cassiodorus in Chronico no-
nico docent, Novensiserat civitas in .Nfoesia inferiore. tat, cum suis omnibus fugatus est. Flumeu ergo cujus
No-J«?,Novasappellat Ptolemaciis. Inde orsus Iiali- meminit Ennodius, est Sontius, sive ul in Gissiodori
cam expedilionem, Sirmium recta contendit. Eo in Chronico scriplum est, Isontius. Sed Sonlius item
tractu qui inlerjectus est, in Dacia Gepidre Gun la- est Jornandi, et Cassiodoro ipai lib. i Variar., 18,
ritho rege habitabant: quos iter impedire ausos Theo- verbis Theoderici, Ex quo, ait, Deo propitio Sontii
dericus ad Ulcamfluvium profligavit. fluenta transmisimus,ubi primuin Italim nos suscepii
* Tibi Odovacar
occurrd] Priina Thcoderici cum imperinm.
47S ENNODIIEPISCOPI TICINENSIS 176
sui raens vaga conflictum:' dum apud Veronam luam A i dum tumefaceres gurgites de cruore, in parte alia
apparatum nubeli laxis manibus pugna instruebalur sistebaiur impelus fluenterum. Itaqtie ne ensibus non
impendiis. Nihil forlius adversariis tuis ante aciem : sufficeres, pro te et lympha militavit. Salve fluvio-
sed cum belli cecinerunt classica, nihil infirmius: rum splendidissime,qui ex majore parte sordes Ilaliae
maxima in luclaininis promissione virtus, et si suffi- deluisti, mundi faecemsuscipiens sine dispendio puri-
ceret lingua pro dexleris, copia summa verborum. tatis. Ecce ille leetus arraalis campus enituit huma-
Electus est locorum situs, non tam congressui utilis, norum ossium candore nobilissimus: habemus, quo-
quam pavori: providentes ne ascriberetur casui pri- tiens vetusti doloris urgemur raemoria, quod tueri.
maetiam discessio perfugarum, et tamen reipublicac Scenam pulcherrimaih servet lerra. Sublimes landiu
candida forluna perurgebat, ne coepto desisteres. mancat quod passi sunt, quandiu deleat oblivio quod
Itineris tui permensus intervalla, conspexisti ignes feceruut. 0 uiinarn voracibus abripcre aliquid bestiis
hostium astrorum more rttlilantes : ut si aliquando non liceret! Perit desiderabili speciaculo, quod ac-
tibi fuissel nota formido, in abrupium te pendere quisiverint furla belluarum.
didicisses. Nunquamanimi tui status, aut secundarum lllic vellem u.laeiaiisimmemor, Roma,commeares.
rerhm tumore elatus est, aut dubiis acqnievit. Insta- Si venires lapsantibus tremebunda vestigiis, revum
bat certandi dies multis tenebras allatura. Cum pri- B gaudia commutareni. Quid semper delubris immersa
mum aurora bigis in croceis ortum jubaris indicavit; concluderis? Hic acttini est, ul plures habeas con-
cum de oceani lymphis solis flamma surrexit: jam sules, quam ante vlderis candidatns. Agnosce cle-
raucum buccinaeconcinebant, jam te sui oblitus qurje- nieniiamdomini luirsaporem te voliiithaurirelrium-
rebat exercitus. Qui dum munimentis chalybis pectusi phorura, quam dubia1elegit nescire certaminum.
includeres, dum ocreis armarere, dum lateri tuo vin- Ecce iterum ad deditionem sibi cognitam hostium
dex libertatis gladius aplarelur, sanctam matrem et, letho debita pars cucurrit : et cum excessissent oc-
venerabilem sororem, quae ad le diligentiac causai cumbentes numerum, ad servitium lamen armis in-
convenerahl; dum inter spem et metum femineai structa radiantibus agmina convenerunt. Flexus est
sollicitudo penderet, dum de eventu atloniiae vuliusi animus tuus promis semper ad veniam. Credidisti
tui sidere pascerenlur, talibus alioquiis coniirmasti: quod fidem assuescerenl magisleria necessilatis,
t Scis, geniirix, partus tui honore universis notai quam nunquam exhibuerant studio conciliante prin-
nationibus, quod natalis mei lempore virum fecundai cipibus. Servavit te, regura praecipue, quod abjecisii
genuisti: dies est, quo filii tui sexum campus an- sacramenti confidenlia caulionem. Pependimus anxii
nunliet: telis agendum est, ut avorum per me decora ne mererenlur, quos de hostibus tuis receperas, non
non pereant: sine causa parentum titulis nilimur,, C perire. Gratias libi, mundi arbiter Deus, qui con-
nisi propriis adjuvemur. Siat ante oculos meos geni- scientias vetcrno errore possessas ad ultores gladios
tor, de quo nunquam fecit in certamine forluna ludi- impulisti. Puderet me recensere levitaiem origina-
brium : qui dextros sibi ipse peperit valetudine exi- riam, nisi eam viderem tuis laudibus obsequentem.
gente successus: hoc oporlet duce conlcndi, qui ora- Quid dissimulo gesta persequi? Libuit eos rursus
nia incerta ndn timuit, sed ipse sibi secunda conscivit. tendenti inermem dexleram * Odovacri regna polli-
Vos tamen elaboratas vestcs, ct liciorum tormenia ceri. Innotuit illico rebus in luce deprehensis hosti-
devehite : cultiorem me acies suscipiat, quam fesia liumerror animorum.Advocastiprovidentiamacluum
consuerunt: qui me de irapetu non cognoverit, sesli- tuorum comilem : el ne impunita esset libido discur-
raet de nitore. Invitet cupidorura oculoshonor indu- renlium, uliionis vexill.aconcutiens, fecisti consilio-
menti: pretiosior species feriendos exhibeat: habeat; rum participem in secretis populumjam probatnm.
laboris solatium, cui jugulum meum fortuna pracsti- Neminera adversarium agnovisse contigit, quod te-
terit: inhient jacenti splendori, quos non conligerit cum pars mundi polior disponebat. Mandata est per
videre pugnantem. » His dictis%excepitte tergo soni- regiones disjtractissimas nex voiiva. Quis haecpraeter
pes, liluorura desideriis inquielus. Sed duin indul- supernam voluntatem prsestilit, et unius iclu tempo-
sisti affalibus, inimica legiones tuae premebanltir in-- ris effunderetur Romani nominis clades longa tempo-
stantia. Dedisti inerlibus fiduciam, dum moraris : etl rura itnprobitate collecta? Hic quo me vertam nescio.
hoc crcdo provisionecoelicolum,ne deberetur multi- Gradum referaro,qui suscepi officiuinlaudalnris; an
tudini, quod vicisti. Protinus advenlum tuuin indica- arreptum prreconiorum tuorum iler ingrediar? Con-
vit hosiibus populus occisorum : exsecutorem pro- sumpta res est prospero fatalique bello : succisa est
didit credis enormitas. Sed nec illis remedia defuere: Odovacris praesumplio, postqnam eum contigit de
consueta. Continuo alas quas tribuit formido, sura- fallacia non juvari. Qnid Herulorum agmina fusa
pserunt : cursu praepeti inieritum monis eligentes. commemorem? Qui ideo adversus te deducti sunt, ut
Qui me verilaii nescit obsecutum, Athesis undas vi- hic agnoscerent, etiam in propriis sedibus quem ti-
deat tua vice opulentas exstitisse cadaveribus : et raerent: egit causas iongaequietis tuae furor alienus.
* Dum apud Veronam] Eodenxanno, inquit Cassio- * Orfotxjcrtregna polliceri] Tusa duce alque au-
dorus, repetito conflicluvincitur Odovacer.Jornandes: clore : qui cum dedititio exercitu ad Odoacris parics
Quem HleOdoacrem Theodericus, ad campos Vero- iterum defecit: unde secuta esl obsidio Ticmeu-is,
nensesoccurrensmagnaslrage delevit. quo seTheodericus receperat: ut esl in Vita.Epiphanii.
177 PANEGVRICUSTHEODERICOREGI DICTUS. 173
Taceo ubi' libi injuncta est pax diulurna, Burgun- A desistis caslella propagare, cittas tuas in longiiiu
dio: qtiandosic fcederibusobseculus es, ut depuletur, producens: nec viri fortis in le deest securitas, nee
quod vivis leriatus, constantiae, non pavori. Illud cautcla metuentis. 0 geminam in uno principe vir-
quoque quis patiatur notitire perire, quod bono feli- tuium plenitudinem! quac Dominum resignat aucto-
citatis tuaeconcurrentia inter se vidimus lela perfi- rem : rmia non habet inter homines, a quo videatur
dorum, et inimicas acies te occupatum in aliis pia sumpsisse quod exhibet.
congressionececidisse? Quotiens tibi vicit qui conlra Sed ccce rursus post quietem solidam nd acies
te sumpserat voia pugnandi?' Dical Fridericus, qui verba revbcamus : iterum ad se tuba vocat eloquium.
* Sirmiensium civitas olim limes Italire fuit : in qua
postquam fidein laesit, hostes tuosinieriiu comitatus
est; contra illos arma concutiens, quibus fuerat er- seniores domini excubabant, ne coacervata illinc
rore sociatus; quando nata est inter sceleratos de finitimarum vulnera gentium in Romanum corpns ex-
hoc quod inlelligebant se unum vellediscordia. Adsit currerent. Haec postea per regentium neglectum in
Divinitas, et beneficia sua in rjevumproducat : qua Gepidarum jura concessit: hinc quolidiana insulta-
disponentc votiva inler reos evenere litigia. Nam tio, et incomposila legationum frequentia mitteba-
Fridericus, poslquam tibi de adversariis luis peregit tur. Urebant animum principis dolosi blandimenia
triumphum, de se praebuit. B commenti; et circa alios Gepidas quorum ductor est
Trahit me ad aliam partem venerabilium pars ma- Gunderith, intempesliva Traserici familiaritas. Cre-
gna meritorum. Video inspiratum decorem urbium debas in lua injuria perire, quia diu licebat Italiaa
cineribus evenisse, et sub civilitatis plenitudine * pa- possessionem le dominante retineri. Nec sufflcieb.it
laiina ubique tecta ruiilare. Video ante perfecla aedi- consolatio, quod eam tu non perdideras : cum im-
ficia, quam me eonligisset, disposita. Ula ipsa mater mensus esset dolor, cur illam retentator non inter
civitalum Rornajuvenescit, marcida senectutis mem- dominaiionis tuaeexordia reddidisset: minui restimns
bra resecando. Date veniam, Lupercalis genii sacra quod non crescit imperium. Postquam lamen liquido
rtidimenta : plus est occasum repellere, quam de- Traserici patuere commenta, Gotln rum nobilissimos
disse principia. Huc accedit, quod coronam curiae Pilzia, HerduiC) et pubem nullis adhuc dedicatam
innutnero flore velasti. Nullum de honoribus teiigit praeliis desiinnsli : ul si oblatis paction bus acquie-
desperalio, quem juverunt deprecantem bona con- sceret, semel invaso locorum poliretur arbitrio. Sed
scientiae: nescit de effectu petitionis duhitare, qui usus inconstantis felicilati tuae obsecutus est: fugit
splendidis inops meritis non rogavit. Aui boni sumus sponle aliena, et sine impulsu exercitus lui deseruit
proposito nostro, aul tuo informamur exemplo. Cre- quod debebat. Continuo Pitzia, qui et de te evenlus
verunt reipublicaeopes cum privatorum profectibus : C uliles sumpserat, et consiliorum raomenta librabnt,
nusquam in aula tui ambitus et opum ubiquediffusio non acquisitam e-se lerram credidit, sed refusam :
est: nemo iudonatus abscedil, et nullus incommoda nec rapinis ut lucrativa populatus est; sed dispensa-
proscriptionis iugemiscit. Legationibus tuis inesi vi- tionibus servavit ul propria. Quibus ibiordinationem
6
gor immortalis; mandatorum ordinem digeris, prius- moderaniibus, per fcederaii Mundonis attrectatio-
quam legatbs aspicias : nec replicaiionibus tuis re- nem Graeciaest ps-ofessadiscordiam, secum Bulgares
periuntur contraria; nec objeclionibus facilis occurrit suos in tutela dedttcendo; quibus inter Martios con-
resolutio. Excubat pro armis opinio principalis: oiia flictus castelli vice usa minilalur. Tunc Mundo cre-
nostra magni regis sollicitudo custodit : nec tamen dens ad praesidiutn sufficere, si cohorles tuae quid
1 Tibi pax diulurna Burgundio] Pacem intelligit occullam, ut Ennodio placet, cum aliis Gepidis, qui-
cum Biirgundioniim rege Gundobado ictam, atque btis Gundarithus pracerai, conspiraiionem, per Pit-
OstrogotbaeTheoderici filiaecuiii Sigismundo Gnndo- ziam ccmiiem devicit, et Sirniium Ilaliae regno
badi filio nuptiis coputaium, de qua rex ipse Burgun- rcstituit, Cethego consule, ul Cassiodori notat Chro-
dioad Epipbanium episcopum Theoderici legatum : nicum, anno Chrisli JiOi. Jornandes de Rebtis Geti-
Concedaltamen divinitalisassensus, ut solidalum inter cis : Suam comiteminter primos etectumad oblinendam
nos fm.duslonga mtale servelu-. direxit civitalem^Quam ille expulso rege
4 Dical Fridericus] Faebani Rugorum regis filius. n~* Sirmienseiii malre obti-
ejus Trasarico filto Trasiilm, retmta ejus Atbalaricus
Is pro Theodorico primum hoCbello militarat: posl- nttit. De hac ipsa expeditione et sequenti,
ea fidem fiegii, et hostibus sociatus est. Tum orta lib. VIII Variar., 10. Pitzise vero comitis celebratae
inter hosles ipsos discordia, collatis signis, Fridericus opinionis viri meminit Theodericus lib. v, epist. 2!).
victus est. lta qui Tlieoderico triumphum de advcr- 0 Per fmderati Mundonis atlreclalionem) Hoe est,
sariis suis anie pepererat, de se ipso iisdem praebuit, Mundonem aggressa, qui foedere jtinclus erat Theo-
quando ah eis prostralus est. derico. Mundoni igitur, qui collecta latronum et aba-
* Palatina ubique tecta] Cassiodorus Pairicio et
Hy- ctorum manu, Herlaque munitione ad Danubium oc-
patio coss. de Theoderico : Sub eujus felici imperio cupata, illincagresti rilu circumquaqtie praedas ageus
plnrinue renovanlur urbes, munilisfima castella con- impetiiabm, cum illum oppugnare adjunctis sibi Bul-
dunlur, consurgunladmiranda palatia, magnisqueejus garihus aggressus esset Sabinianus, militum per Illy-
ope.ibus amiqua miracula superanlur. ldem inter cre- ricum magister Anastasii Aug. jam pene desperaio,
teras ejus fahricas formam laudat Ravennatem in- ac deditionem meditanli opem tulit Pilzia, Sabiniani-
stauratam.
* Sirmiensium civitas] Sirmium qne copiis ingenti strage ad Margum deletis, Mnndo-
caput Pannoniae netn erihuit, ac Theoderico regi volentem subjecit,
inferioris, quaeproi.nde Sirmiensis Paimonia dicitur Sabiniano ipso ac Theodoro coss. anno 505, til fusiiis
lib. iu Variar., 23. In ea regnabat hoc tempore Tra- narrant Marcelliqus comes, el Jornandes in liehug
saricus rex Gepidarum, Quem Theodericus propter Geticis.
170 ENNODIIEPISCOPl TICINENSIS 180
pateretur agnoscerent, pcrnicibus nuntiis periculi A J remearunt: dicla more veterum prsecepta Sirmien-
fideracommisit: qui anle defensorisinire pro partibus sibus: de suis per vicinitatera tuam dubilant, qui
suis conspexit certamina, quam moliri didicisset: hactenus nostra tenuerunt.
tameu eminus Pilzia indomitam Bulgarura juventu- r Quid ' castigatas Vandalorum ventis parentibus
tetn speculatus est, ardenles adolescentium impetus eloquar deprredationes, quibus pro annua pensionc
potioribus verborum armavit incendiis : t Memini- satis est amicitia lua? Evagari ullra possibilitatem
stis, socii, cujus ad haec loca commeastis imperio: nesciunt, duce sapienlia :' affines esse meruerunt,
nemo absenles credai regis noslri oculos,»procujus quia obedire non abnuunt.
fama dimicanduni est ; si coelum lancearum imber Haecde gestorum tuorum cumulis, major voto quam
obtexerel, qui fortius teluni jaceret, non laieret. eloquentia, strictim digesta replicavi, melioribus in-
Ferro pectora immergite, ut veniat de horrore vitae tacta derelinquens. Videro quis me vincat facundia,
spes manUfefitavictoriac. Credo regii testera roboris nemo circa le (ranscendere valebit affeclu. Habes
jam dqfunclum; nec superesse qui illis quem hahea- hanc, Deo inspiranle, mansueludinem, ut le plus cre-
mus dominum, consueveral indicare : aul forte gen- das posse diligentia qnam timore. Excellentia bona
tem nostram dedignantur aesiimare de principe. In- sunt gloriae tureinserta monumenlis, ut cum le reges
telligant ab eofluxisse quod gerimus: nec liccat illis, BI metuant, famuliament; nam quaecunquetibi, metitis
quod rector nofilertransmisit ad originem, uni tanlum subjeclorum viribus, dari imperas, credis posse de-
debere personse. > Haec eloquia lituis commutavit : negari. 0 regem orani tranquillitate compositura, qui
continuo ut nssolet ater nimbus tectis crepitantibus devotioni nostrae iraputat, quod impendimus servi-
procellarum mugire discursum : sic se praecipilera lulil ,
plebs Mariis immiscuit. Inceria diu confliclus lance Quid quod a te a Alamanniaegeneraliias intra Ita-
titubavit : dum par ex ulroque latere pugnandi sur- liae terrainos sine detrimento Romanaepossessionis
rexisset asperitas. Coucurrebant du» nationes, qui- inclusa est? cui evenit habere regem, postquam me-
bus nunquam intcr gladios fuga subvenerat: miratae ruit perdidisse. Facla est Latiaris custos imperii sem-
sunt mutuo sui similes inveniri, et inhumano genere per nostrorum populalione grassata. Cui feliciler
vel Gothus resistentem audere, vel Bulgnres. lnterea cessit fugisse patriam suaui : nam sic adepta est soli
dum anceps esset fortuna certaminis, et pennatae nostri opulentiam. Acquisistis quae noverit ligonibus
mortes sibi aethera vindicarent, superavit nostri me- tellus acquiescere, quamvis non contigerit damna ne-
moria principis, dum agerent, ut singitlorum apud scire. Sub te vidimus eventus optimos de adversilate
eum merita campus assereret. Versa est in ftigara generari; et fieri secundorum matrem, occasionem
natio punita gravius, quod evasit : tellns excita tre- Q C peticuli. Ulvis liberata gralulatur, terram incolens
muit concussione coriripedum : cum ingenti lamen- quaehaclenus dehiscenlibus domiciliissolidiori' cbae-
tatione properabant, poslquam viderunt non esse se aicem mergebat beaefieio,
dubios de salute. Coeliarbiter Deus, munera collata Par fuiteiiam, uteloqueniiam laudis praeraiis inci-
multiplica. llli nunquam dubii de triumphis : illi quos tares; ne adoreas tuas silenlio perderemus. Nulla-
suspexil universilas, perdilis bellorum signis, etper- rum artium cessat industria : solers ubicunque latet
culsi incolumitate discedunt; terque beatos esse cla- inquiritur: magistratum, etiam si longe deguerit,
mitantes, quos oppetere contigisset. Quid slrages exiget qui mereUir : nunquam absconditur, quem
militum revolvam, et Sabiniani ducis abitionem tur- prodiderit innocentia : dum subtilis arbiter non pla-
pissimam? cum a ratione dividatur, relexere exter- caris voce, sed actibus. Parentum nostrorum qui
minatis patrociniis quid eveneril indefenso. Tunc ne occubuerunt, apud te bene acta servantur: cujus
videreiur celebrandus saeculis Pitzia non lam mili- mansuetudini luae fides innotuerit, haereditaiis jure
tasse gloriaequam cupidilati, liquit feris aut avibus quod auctori debueris, soboli mox refundes. Habe-
campi Iaborem, cum jejunutn railiiem opulentis de- mus de majorum obsequiis fructum; et tamen de ex-
trahere cadaveribus nib.il juberet. Sed hrec quibus cessibus supplicia non tiniemus. Finilur indignatio
linguis sufflcienter explicanda sunl? qua poterunt Tjmoderata
l cum homine; cum propter reiributionem
facundire dote reserari? Diu tu vicisti in universis quxrat lua pietas successorem. Resiant adhuc multa
congressibus tuis, nunc incipiens in obsequio habere quaedicerera; sed inler plures actuum tuorum prae-
victores. Interea ad limitem suum Romana rcgna cones convenit illibatum aliquid reservari. Debent
1
Castigatas Vandalorum deprmdationes]Cassiodo- rege nostro subacti fuissent, rcge amisso, ad Tlieo-
rus Olybrio Jun. cos. : Tttmetiam Vandali, pace sup- dericum confiigeruiil. Sic eiiim apud Cassiodorum
pliciter postulata, a Sicitim-deprmdatione cesiarunt. scribil Theodericus ipse Clodovaeolib. n, epist. 41 :
Anlea enira per Siciliam et Italiae omnes oras, quo Atamannicos populos, causis fortioribusinclinatos,vi-
venlus impulerat, continuo praedabanlur. clrici dexira subdidistis. Sed tnotus^vcstrosin fcssas
8 Affinesesse : quiajure gralimmerentur evadere,
meruerunQPer Amalafredam Theode- reliquiaslemperale
rici sororem, quse Thrasamundo regi nupsit. Jornan- quos ad parenlumvestrorumdefensionemrespiciliscon-
des : Etutad plenum pregeniemsuam dilataret, Ama- fugisse. Estole illis remissi, qui noslris finibus celamur
lafredam germanam suam, malrem Theodabali qui exierrili. His ergo profligati Alamannorum exercilus
poslea rex fuit, tn Africamregi Vandalorumtonjugem reliquiis sedes in.Ilalia datas a Theoderico, docet
dirigit Thrasemundo, . Ennodius.
8 Alamannim 4
generalilas inlra halim terminos] Chmnicem)Unus, Scheniem: ex aliorum vesliaiis
Ala- choenicem
manni Suevis in Germania finiiimi, cum a Clodovmo collegimus.
181 PANEGVRICUSTHEODERICOREGI DICTUS. 182
tibi veneranda studia, quod loquuntur. Amaverunt JAet implent aclionem forlium, dum jocanlur : agitur
praecessores tui inscitiam, quia nunquam laudanda vice speclaculi, quod sequenti tempore poterit satis
gesserunt. Sordebat inter aratra facundissimus, et esse virluli. Dum amentis puerilibus haslilia lenla
quod perilia dederat, vis negabat : muto muerebant torquenttir : dum arcus quotidianae capitum necesdi-
auctorc tribunalia; nec ulla concedebatur palrna di- rigunt, Urbis omne pomerium simulacro congressio-
cenli. In casura negoliorum nutabat eventus, quando nis atlerilur: agit figura certaminum, ne cum peri-
litleris genius non dabatur : unus ubique ingenia culo vero nascantur. Ad haec quis credat unum pe-
moeror oppresserat; quia aiterebanl otia eloquentium cius posse sufficere, ut per procinctus indomitos
facultates : pompam seniorum edax negligeniia pos- vincat in praeliis,et agat consilio, ne dimicandi causa
sidcbat; nec accendebalur tiro aemulationesectanda. conlingat ? Rulilium et Manlium comperimus gladia-
Vide divitias saeculitui : tunc vix fora habuefe per- loriinn conftictum magislranle populis providenlia
fectos : nunc Ecclesia dirigit laudalorem. conlulisse, ut inter theatrales caveas plebs diutnrua
Eat nunc, et cothurnatis relationibus Alexandrura pace possessa, quid in acie gererelur, agnosccret. Sed
jaclet antiquitas, cui famae opulentiam peperit dos tuuc feriatis manibus frustra sociaemortes ingereban-
loquentium; ut per adjutricem facundiam videatur tur aspectui. Nunquam bona snnt, qua^,a crudelitata
crescere rebus mendica laudatio. Regis nostri merila B ] Veniunt instittita : ut armarenlur contra inimicos
solatium non postulant asserentis : minora sunt ejus animi, prius videre exitia suorum. Interea ilia con-
veris actibus, quamvis aucta sint vetcrum gesla mon- greSsio (quod docuitexitus) non tam peperit incre-
daciis. Simulastis, poelac, grandia; ?e<! faleri vos menia rohori quampavori: inler secundas res didicit
convenit praesentem dominum gessisse potiora. Pel- imbellium animus, quid timeret. Vide adinventionum
laeusduclor praeconiorum suorum summam Choerili diversilaies pleno calle distantes: illis vera cruoris
voluit constare beneficio : ne fallendi volum mullitu- cffusio animos a dimicaiione submovit: hic adole-
do deprebenderet; et fieret leslis impudeniiae, qui scenlium vigor de imagine mentitaeconcerlationis in-
adsciscebatur in astipulatione vicloriac.Nihil detraho canduit: quos prsecox aetastol morles adversariorum
senioribus, quos prrecipuos habuisset anliquiias, nisi repositas doctiit habere, quol spicula : ' non per
Romani nominis ereclio te dedisset, Illum verse reli- exoticos discursus assueii pharelfarum dispendia
gionis ignarum obtinuit erroris maler inscitia : te negligenter effundere ; nec in auras exitia manife-
summi Dei cultorera ab ipso lucis lumine insirucii© sta torquere, tot exacturi animas, qnot tola vibra-
vilalis inslituit.' Nunquara applicas laboribus tuis, verint.
quod eventusdexter obtttlerit. Scis in le curam penes „ Sed inter praeliares forle successus, quibus om-
Deum perfeciionis esse substantiam : agis ut pro- nes instruis, et concilias omiiia fecunda vincendi,
spera merearis adipisci: sed potitus universa ascribis civilitatis dulcedini nil reservas. Qtiis credat heroas
auclori : exhibes robore, vigilaniia, prospcritatfc tuos peregrinam non respuere, dum Sint tranquilla,
principem, mansuetudine sacerdotem. Qnid frustra formidinem? Nam indomita inler acies ingenia lest
majores nostri divos et pontifices vocarunt, quibus coercet: submittunt praeceptis colla post laureas; et
sceptra collata sunt? Singulare est, actibus implere calcatis hosliiim cuneis, qiiibus arma cesserint, de-
sanctissimum, et veneranda nomina non habere. Rex creta domiriantur. Solns es meritis et natura compo-
meus sit jurc Alamannicus; dicatur alienus. Ut divus situs, cujus magnanimi jiissa seclenttir, Origo te qui-
vitam agat ex fruclu conscientire : nec requjrat pom- dem dedit dominum, sed virtus asseruit. Sceptra tibi
posre vocabula nuda jactantiae, in cujus moribus ve- conciliavit splendor generis : cujus si deessent insi-
ritati militant blandimenta majorum. gnia, eligi te in principein mens fecisset.
Vellem, fateor, ad oralionis terminum, victug Sed nec forraac tuae decus inler postrema nume-
gestorum luorum enormilale, descendere, et novellas randum est, quando regii vultus purpura oslrum di-
adoreas hebelatus priscorum luce transire. Quem- gnitalis irradiat. Exhibele, Seres, indumenta, pre-
admodum si aelherii axis in numerum redigere orna- rj lioso murice quae fucatis, et non nno aheno bibentia
menta voluissem, et Trionum fulgore comprehenso; nobilitatem legmina prorogate : discoloribus gemmis
coelidecorem impolenti lingua describerem, cederet sertum (axatur; et quem vehementior vipera custo-
divino splendori mortalis obscuriias; jubaris lampadi dit, lapis adveniat. Quaecunqueornamenta niundo
non sufficerethumilium scintilla sermonum : haecme obsequenie iransmissa fuerint, decorata vcnerandi
condiiio resignat imparera, quae teslata est obse- genio corporis plus lucebunt. Statula est, quae resi-
quenlem. gnet prolixitate regnaniem : nix genarum habet con-
Nam illud quo ore celebrandum est, quod Getici cordiam cum rubore : vernant Iumina serenitate
instrumenla roboris, dum provides ne inlerpellentur continua : dignre manus quae exilia rebellibus iri-
otia nostra.custodis; et pubem indomitam sub oculis buant, honorum vota subjectis. Nullus inlempestive
tuis inter bona tranquillitaiis facis bella proludere ? posilunijactet: quia quod agunt in aliis dominis dia-
Adhuc manent in soliditale virium victricia agmina, demata, hoc in rege meo operaia est, Deo fabricanie,
et alia jam creverunt: durantur lacerli missilibus, natura. lilos faciunt tot divitiarum adjumenta con-
* Non perexoticos] Libri omnes, non te rexolicus, ex quo germanam, ut reor, leciionem eruimus.
183 ENNODHEPISCOPI TICINENSIS 184
spicuos: sed hunc edidit simplex, et indemutabilis A buta perfeclos. Sed utinam aurei bona sreculi purpu-
figura meliorem. Quid culiu laborent, qui cupiunt ratum ex te germen amplificet! utinam haeres regni
peregriuam oblinere pulchritudinem ? Italiac rector in tuis sinibus ludal! ul baec quae tibi offerimusver-
in amicitiam colligit duo diversissima; ut sit in ira borum libamina, sacer parvulus a uobis exigat simi-
sine comparatione fulrnineus, in laetitia sine nube liura atlestationegaudiorum. Ecce satisfaciens debito
formosus. Feriato ore legatis gentium, aut pacem et obsecutus officio, orationem meam oralione con-
blanda promittit effigies, aut bella terribilis. Tantis clusi.
constans insignibus, quanla facerent viritim dislri-

OPUSCULUM SECUNDUM.
LIBELLUS ADVERSUS EOS QUI* CONTRA SYNODUMSGRIBERE PRJESUMPSERUNT.

PRiEFATIO. adversarium debilem expavescal ? Invidet sibi ipse


Solet dicendi affeclura rerum ardor exigere: si n victoriara, qui conscienlia vulneratum
aggredi cessat
avarus laudis est animus et favorem desiderat sudore inimicum. Ad Iucrum hostis sui
procedit, qui in con-
mercari; et per blandimenta gloriae crucem narran- flictibus non prius causas, quam aliud
tis ignorat: aut lucri compedibus, linguae vendit vires expendit: da|
jaculis innocentia, et mucronem acuunt ex
obsequiura, ut dum animus habendi cupidine subju- -sequovenientia vota bellandi:
pcrcutiendi impetum
gatus praesmnplum-xsiimat jam lenere compendium, plus juslum dolorem scimus dedissc quam brachia.
sic ingruentia per slyli exercitium nescit timere dis- Inde paucorum telis mullitudo non substilit. Dicente
crimina : aut necessitate conclusus, profert elo- ergo mecum
propheta: Plures nobiscumsunt, quam
quiura sine quacunque liraa captivum , et nesciara cum illis(IV Reg. vi, 16); placiturum bonis,
quan-
pudoris frontem monstrat in medium, ut dum inten- lum aestimo, opus incipiam.
tioni famulalur, diligeutiara decoris abjuret: qnia
Sufficeretquidem schismaticamimperitiamproposi-
diceqdi ornaraenta non sunt negotii, sed quietis; lione cecidisse: maxiinecuin secum habeant objecta
nec militiae sunt picta verba, sed otii: carapus for-
et mereatur titulus Sine lectionis discus-
tera postulat, pax profunda redimilura : qui profu- responsum,
sione cum auclore damnari : cum in praenolatione
tura asserit, loquelara qure penniculo arlis est colo-
ipsa significantia opcris innolescat immundi, dicen-
rata, contemnit. His ergo ita se habentibus, causam tium ADVERSUS SYNODUH ABSOLUTIONIS INCONGREjE.
narrationis insinuo, et coactam vocem pravorum C tamen nunc si EgO
latratu religiosis mentibus commendo: scriplum esse rire mala agam, quasi opus sit alieno ense pe-
proponentem. Istud praeloquium potest,
rerbiniscens, Tempus tacendi, tempus loquendi(Eccli. dementissimi
oraculi* hominum, tanlum inscieniiaeascribi ?
III, 8): vel post fidem prophetici cujusdam Estne aliquis praeter vos, sic inter oves ulcerosas
oratoris exemplum, qui refert, nisi cum necessa-
deputandus eterraticas, qui raagnum regem poluisset
riam, dicendi nimis ineptam esse condilionem. Oris lacessere
ministerium valitudine sacerdotibus pastorum ? diccnie propheta : Fitios nulrivi
ergo pro ingenii el exaltavi, ipsi autem tpreveruut me (Istti. i, 2): et
dedo, adversus quos sibilantiura effusa sunt venena
Domino de apostolis, Qui vos spernit, me spernit
linguarura : licet sculo munita fidei spiculorum im- fuisse propheta testa-
non et ad auctorem (Luc. x, lti): quos episcopos
brem patientia religiosa timeat,
tur, de Juda dicendo : Et episcopalum ejus accipiai
redeant tela quae sine bellandi arte diriguntur. Qui- aller
vim non (Psal. cvm, 8). Apostolo acque Paulo procla-
bus enira pro lorica Christus est,' metuunl, Obedite prmpoiitisvestris, quoniamipsi exora-
et inimicoslonga exspectatione proslernunt. Quis- mante, bunt provobis (Hebr. xm, 17).
quamne tamen in hac acie praelium putet esse ior-
redeamus ad gravem et venerabilem non so-
midini, in qua Deo el pontificibus infertur sine vi- .D Sed
rium aestimationecertaraen ? quisquamne fluxumet lum *ex ala produclam, sed mysticam propositionem.
lacessentem hostem videat, et praeliorum causis i Non omnes, inquiunt, sacerdotes regis ad conci-
1 Conlra synodum scribereprmsumpserunt] Synodus consulatum Avieni habita est, suffragio suo confir-
qiiam hoc libellodefendit Ennodius ea est quae inter marit, atque inter quartam et quiniam synodos Syra-
Romanas Symmachi papae quana numerari debet, machianas collocari, -decrelique vim obtinere jusse-
x cal. Novembris Rufio Magno Fausto Avieno v. c. rit. Hodie tamen perperam post synodum Avieno
consnie peracta, quae et palmaris cognominaia est. juniore coactara ponitur libellus Ennodii, ettm alteri
In qua cum absolutus fuisset Symmachus a criminibus qure Fausto Avieno, ul dixi, consule habita esi, suh-
quibus impetebaiur ab adversariis, reperti suntinter jici debeat. Haecenim, non illa, synodus (uitnbsolu-
schismaticos, qui contra illam scribere auderent, ti- tionis, et quarla, et palmaris, a Symmachi aemulis
tulumque operi s.uoindere , ADVERSUM SVNODUU ABSO- oppugnata, ab Ennodio defensa. \
*
HITIONIS INCONGRIXE. Qtiibus Eniiodius, ex synodi Cujusdam oratoris 1 Cic.eronis dialogo 1 de Ora-
mandato atque aucioritale, hoc -Apologeticorespon- tore, ubi Crassum sic loquentem inducit: Nam quid
dit, et singula eorum argumenta refellens, univer- est ineplius quam de dicendodicere, cum id ipsum di-
sam Symmachi synodique causam diligenter accura- cere nunquam sit non ineplum, nisi cum etl necessa-
teque.tutatus est. Quonomine adeo episcopis omnibus rium? 8 F.x.ala productam] Sic Ubri omnes, quo sensu,
probatus esi libcr, ut eum synodus altera quse post
185 LIBELLUS APOLOGETICUSPRO SYNODO. 186

lium adscivitauctoritas:l nec omnes in judicatione A i dre loquelse fecit auctores; quibus anni veteres re-
bonorilm
senserunt. i Mancipia Tartari, et liquido Salanae vereniiam contulerunt, qui pulabanlur
in fuisse servati: ipsos
ministri, quoscunque non Bvocavit scriptum princi- meriiorum suffragio longum
novis et actuum vestrorum spiris causa ergo de gravidae aetatis fatigationibusqueri decuit,
pis, nexibus, i Viri optimi, subdi-
Nolodicere in fuerint voto, in qua de- quos aetas jusserat allegare.
pertraxit. quo
evocaiionis causam fuisse
liberatione discedentes: quibus taedium illa peperit. disfis, ex pracceptis regiis
viderent venerabilem longas jam cognitam, et ltaliae summa moderantem non
exspectatio, cum papam
consulendum : plus
in vita contra fas suum inducias accepisse. Videbant fuisse, quasi de novo negotio
anher tantum directis a se jaculis verberari. His ne chartae et scripiioni religionis debitum, quam prre-
>Nullus ergo in praedicto negotio
liceret infelicibusin malorum actuum consolatione sentiae principali.
ad cujus inquisitionem pergentes
secreto delitescere, libris vestris nudantur abscon- titulus remanserat,
in facto habere solitudinera non illud jure praeloquerentur exordium. f Ex hinc di-
et
diti, per vos turpi bonarum rerum in rege laudatis affeclum, el
sinuntur; dicente Dominoin Evangeliis : Oinnisma- gressi colitis verbis innocentiam, quam actibus ignoraiis. >
lus odit lucem (Joan. iu, 20).
Si lamen cullus est in loquela vestra : quam scabro
t Post baec asseritis,' adversarios papre Romani
JJ vomere, velut agentes per devium aralra, proscin-
dici non debuisse, qui praedictum prolatis petitioni-
> * hoc ditis, marcenti solo lolia commendantes, receptur!
bus accusabani. Dolosevidelicet agentes, eo
pro tali impendio paleas, quibus gehennae in perni-
quod adversarios suspectosque, canonica synodalibus ciem vesiram ignis animetur.
clamante in decretis auctoritate, in suam recipi accu- Sed nunc, ut quidam fertur aixisse, qucequibus
sationem episcopos minime oportuisse, vos non la- t Contra Apostolum dicitis impugnatores
tuisset : t ad assertionis fidem jungenles, quod eos anteferam? summi pontificis non auditos, qui ccelestis mandali
isto nomine praecepiaregia non vocassent. > 0 ho-
memores parlera suam * a consortio adulieri subdu-
mines omni artis lima compositos, et caminis fabrili- xerunt. > Hic non incesso
ignoranliam : rimosara
ad
bus excoctos, qui stipulationem dictorum desudata memoriam non accuso.NoIo dicere
quod prophetae
invenere testimonia ! Amamus, reverendi viri, sen-
verba Apostolo contulisiU: qui novi et ipsos aposto-
tentiam vestram, et ut aiunt, in ipsam pedibus imus:
. los recie voe.itari, quos missos essc non nescioTDa-
cognoscimuserrata, quaedicitis. Inimicumvocet ali- vid enim dicil: Furem videbaset currebas cum eo, et
quis accusantem, et tragico nomine appellet contu- cumadulteris portionemtuamponebas(Psal. xux, 18).
meliam non merentera? Dehinc subjunctam quaesiio- f Deinde se de illa vesira enodem faciat qure-
quis
nein rhelorica fibula momordistis, allegando : t Te-
C stione, quadicitis: In crirainibus objectis, quod non
stis est Romana civitas, si omnes episcopi senes et > En vocem RomanaeEccle-
excludilur, approbatur?
debiles convenerunt. i Ecce orationem viri nervis1 stce militihus in qua nescias utrum
* congruenlem,
niientem, et ipsi Cepasio praeferendam nitore ser- nitorem. praedices, an saporem. Putasne, au-
monuro. Ergo quia se aeiate valemes et corpore im- prius distis legi: Quod justum est, juste exsequeris(Deut.
becilles esse dixerunt, ipsi se ineptos judicio esse1
xvi, 20)? Audistis de malefactis hominum, si tamen
testanlur, quoniam membrorum se dixerunt jam' aliquando conversatio humana vos tenuit, quidquid
sustinere dispendia: maxime si hoc ingerere clemen- non suis ordinibus
approbatur, excludi? Ubi est illud
tissimi domini auribus praesumpserunt. Vos putaiis, : Dominusad judicium veniel cum senibut
prrjphetae
ab universis Dei conspectibus pulsi, illo vestrorum1 sui (Isai. m, \i). Elde vobisdictum: Peccalum
populi
more congressuum ubique narranda confundi, et suum
quasi Sodomaprmdicaverunl:vceanimabuseorum
apud principem de collectione pontificum alios pro- (lbid.,9)1 Sed quid facto opus est, quotiens nulla
tulisse sermonem, nisi quos aetatis malurilas ordien- desperatis medela succurrit, nisi implorandus est
non apparet. Sed ailusit Ennodius ad locum alterum> ceronianum, atque ironicum. Cepasii enim duo fra-
Ciceronisin Pisonem : Confer nunc, Epicure noster, tres fuerunt, oralores deterrimi atque inepiissimi:
ex hara producte, non ex schola. Quare legendumi D quorum alterius, hoc est majoris Cepasii, verba quae-
censeo ex hara produclam. Non solum, inquit, noni datn profert ac deridet Cicero in oratione pro
ex haraproductam, sed mysticam et divinam. Dictum Cluentio.
ironice, et non solum positum pro non modonon ; ut e Viig. iv Mneid.., vers. 371.
alias srepe. 6 A consortio adulieri] Symmachi. Satis apette de-
1Necomnesin judicatione
senserunt]Quia nonnulli clarat quodnam crimen fueril, cujus insimulabatur
episcopi morae taedio, post primum aut secundum ab adversariis. Sed et in Praecepto de Cellulanis eo-
synodi conventum ab Urbe discesserani.. dem speciat, quod recenti perstricti Romani ponti-
• Advertariosdici non
debuisse) Male habebal schi- ficis exemplo vitandam clericis docet flagitiosi con-
smaticos, quod Theodericus Symmachi accusatores, tubernii suspicionem: et hoc ipso libro in prosopo-
lanquam adversarios, e judicum numero repulerat. paeia beati Pauli: Docetis,inquil, fomicantibusnemi-
lnfra: In -electioneenim venerandorumjudicumipse nem esse miscendum,adulleri Laurentii aut sequaces,
accusantesexira ordinem repulit, el ad spem relulit aut
accusatum. prmvii. Itaque quod X>sto 111ante annos ferc 70
- contigerat,
1 Dolosevidelket Hanc ut foedi criminis iiilamia pulsaietur a
j periodum, tameisi neces- Basso exconsule; id ipsum Syminacho, Fesli excon-
sariam, nec ignolam Surianae edilioni conciliorum, sulis item ac principis senatus potissimum instiga-
nusquamin manuscriptisoffendi, prcterquam in co- lione accidit, nec dispare eventu : nam uterque ab
dice biblioihecaeTilianae. infami labe synodi, cujus se judicio sua sponte suh->
* Ipsi
Cepasio prwferendam]Et hoc eiiam esl Ci- dideraut, sentenlia purgatus cst.
187 ENNODHEPISCOPITICINENSIS 188
Dominus, qui promisit per prophelarn (Isai. n, 12), JA quis alteri, quod ipse jam perdidit, Nunc recte vobis
fulurum se super omnem superbum et excelsura, ct cura propheta dicam : Omnia qumloquiturpopulusiste
super omnem arrogantem, ut humilielur? Sed feti- conjuratio est, et timoreouejus ne limeatis nec formi-
dum opus vestigiis insequar et ferrala, si valeo, calce delis (Isai, vni, 12). Facessat a nobis, qui in vobis est,
coQtundam. Ut vere dicatn, res cum re, causa cum pruritus isle linguarum : quos vere idem prophela
causa, ratio cutn ea quam putant, ralione pugnabit. arguit : Scribtntes injustitiam tcripsistis (Isai. x, 1).
Oblocutos sacerdotes prsecepiionibusregiis allegatis, < Non nos beatum Petrum, sicut dicitis, a Domino
ctquoddam sacrilegium creditis, mali aliquid, cum cum sedis privilegiis, vel successores ejus, peccandi
ccelestemnesciatis, de lerreni doinini jussione sen- judicamus licentiam suscepisse. > 4 llle perennem
tiri: opponendo, quis regi debuit dicere; ' papam meriiorum dolem cum haereditate innocenliae misil
oportuisse synodum convocare? corte quod in hac ad posteros: quod illi concessumest pro acluum luce,
parte constat exemplum? Illum prrecipue, qui crimi- ad illos pertinet quos par conversationis splendor
nosis mullorum propusitionibus jam jacebal, quem illurainat. Quis enim sanctum essedubitet, quera apex
hoc fuerat damnare, quod argui; cui prxrogalivam tantae dignitatis atlollit; in quo si desint bona acqui-
ccelitus ascripUSmhostium suorum obloculio jam tu- sita per meriium, sufficiunl quae a loci decessore
lissel? Ad hanc vos demenlirfmmalorum acluum per B 1 prrestaniur? aut enim claros ad haec fastigia erigit,
gradus suos incremenla traxerunt, ut boc credatis aut tjui eriguntur illustrat. Prscnoscit enim quid Ec-
csse lacessere, quod convincere? nec apud vos ha- clesiarum fundamentb sit habile, super quem ipsa
beant a veritale differcntiam odia, qure plerumque moles innititur. < Sed hinc actibus vestris coeleslem
contrn mtrilum impeliti, studiis, non ralioni obse- potetitiam putatis esse suffragio, qn-odad prresidium
quenlia vota concinnanl? Ubi est illud, Priusquam beati apostoli adjutricem, ut diciiis, dexteram com-
agnoscat, ne adjudices quemquam (Eccli. xi. 7, motlalis. i Nescitis, stolidi, solem facibus non juvari,
sec. LXX)? Olim vos nccepit grex positus in sinistra necad prsesidiumdiurnrc lucislyclmos accendi? Scri-
collegas: apud quos ex pracjudicioexcepisse senlen- ptum enim est: Scrulatur corda et renes Deus (Psal.
tiam creditur, qui meruit ad examen adduci, et hoc vn, i0; Jer. xvn, 10).
est reum existere, quod libram disceplationis inlrare. Sed in illa parte quis audeat argumentis vestris
Prreloculioni tamen optime divinum subdidisiis respondere, nisi quia sine arte dicilur verum, et
exemplum: quod ita quadraiis constat alloquiis, ut fides mendaciosermonum technis assuitur? <Cur, in-
ipsum in eo ' Archisippum tenere lineam putes. Pec- quiunt, ad principem convenistis, si audiri nonlicebat
catori dicit Deus: Quare tu enarras jutlitiae meas impctitum? > Sic vos in stuporem pecualem peccati
(Psal. xux, 16)? Huic diclo conserentcs, quasi ad 'Q nebula aut dlVlnus horror oblimat, ut verecundam
sacerdotes aposlrophen, quia beati Petri apnsioli vi-> excusationem aut fraude mens vestra transeat, aut
carius aestimaiur. t ' Prohibelis archialrum ejus belluarum pressa hebeiudine non agnoscat? An forte
corpori afferre medicinamV.quomodo vos onimaeejus aliUd puiaiis fuisse, qdod dictutn est, ipsum debuisse
curationem exhibere renuelis? Magnum per divina synoddm ConvocarC,diijus opus erat officio? ut vos
ridiciilum, an maxima lamenla sint nescio. i VrtS vldelicet per pontilicale examen senlentia percelleret,
alienae febri curam quseritis, vos fatiscenti animre quos sfcapltis sulcompage in salutis detrimento in-
medelain adhiberi cupitis,et in leihi proximitate po- sanus fervor absciderat.
siii, vestri iinmemores de alterius salute tractatis. POst, Esau mehtionem operi veslro, nescio verbis,
Quid si illud vere vobis a propheta dictum : Nunquid an lalratibus indidistis," comparanles ei antistitem
parum est quod molestiestis hominibut, moletti estis et nostrnm, qui senioris naturre beneficium unius cibi
Deo meo (Isai. vn, 13). Et iterum : Medice, cura le commulatione perdlderil, et primogeniti canam di-
ipsum (Lue. iv, 23)? Sed hinc nlias. Novimus, qiiia gnilatem amiserit faiicibus obsequendo (Gen. xxv).
sanari non polest conclamatus, et (Prov. xvm, 3) Ad isla quid referam, qui ex omni objectorum parte
improbus in profundum deveniens mira (emeritaie concludor?Quis, rogo, vestrum Symmachobenedictio»
contemnit. Sed credo vivit in istis, et in malre con- D nem, dum patri plus deservit, eripuil? cui tanlnrum
versaiionis stise morte, consilium; et pOlest optare mtinerum Jacob vice est collata nobilitas? quis ex
1 Papant oportuissesynodum
convocare]Hoc Theo- accessil, et claritatem veteremnovisdat de Chrislidote
derieo Ravenuae, ut est in actis synodis palmaris, rectoribus. Sic enim nostrema haec verba legenda
npposuerani episcopi, curn ipsius mandato evocati sunl. Quod ergo de sedis auctoriiate dictum a synodo
Romam ad synodum prhflciscerentnr. Sed hanc epi- luerat, ad sanctimoniam quoque transtulit Ennodius
scoporum liberifitem, tanquam regi scilicet contume- cujus ex hoc loco sententiam laudant Joannes VIII
liosam, taxarant schismaiici. Ai non iniqiia visa est in epistola ad Bercarium abbatem, et Gregorius VII
Theoderico, qui non abs re id causari episcopos se-n- in Dictatu.
tiens, ipsum quoque papam in colligenda synodo vo- °
Inntatem suam litieris demonsirasse testatus est. Comparanteseiantislitemno<trtim]Pleriqbeves(r«m
* legunt; sed res exigit ul nostrum legamus, qtiod se-
Coloniensis editio, Chrutippum. declarant. SchismalLcienim cum Esau Sym-
' Archisippum]
Forte probetis. quenlia
* llle perennem inachum comparabant, cum Jacob Laurenlium, per
meritorum dotem] Synodus palma- quem Symmacho pomificatum, lanquam benedictio-
ris< Maximecumitla qua?prtemisimusinter alia de au- nem eripere conabanlur. Paulo post, jn illis verbis,
ctdYitatetedis obsiarent,quia quodpossessorejusqnon- Prmtereq tunc Jacob, Isaae legendum videtur.
durfibeatus Pelrus meruit, ,ih nobiljtalempostessionis
J$9 LIBELLUS APOLOGETICUSPRO SYNODO. 130
vobis creci parentis desid'eriis pariturus occurrit? ,k tibus non credendum; in quibus odio succensa vici-
quis vestrum devotione sua genitorem venerabilem nitas per nuirimenla arida flammam persecuiionis
capium oculis nulla fecit lucis damna sentire ? Nonne exsuscitat, ct universam doli fabricam sumptu et
collatione tenebrarum vestrarum nox putatur per su- machinis cohaerentibus secreta disposilione compo-
dum rulilans jubar ostendere, et omnis obscuritas, nit; istos quae domus evomeret, qui scire potuisset
actibus veslris collata, decorem solis assumil? Prae- nostra colleclio, nisi praesentes? et impugnationis
terea lunc Jacob, quamvis congruentem moribus qualilatem unde nisi ex scripla proposilione didtcis»
iilii, benedictionem tamen conlnlit jam promissam set? in quibus senienliam criminum, dum simulato
(Gen. XLVIII).Nunc quid his longius immoramur, feruntpersecutionemsedeberecriminibus, agnovisse?
cum docendi non sint, qui calces stimulis intulerunl? Post illa quae de accusaloribus prolata sunt, addi
Credite raihi, pacis inimica sunt, impugnationi non distis: f s Cur personae jussac sint prrcsenlari, quas
sunt idonea, quae proferlis. sacpe imperialis flagitasset auctoritas, ad defrauda-
Sed sequitur vinculum cum aenigmale,quod nescio lionem genii pertinere ejus, qui nunc in sede aposto-
qua replicationis arle solvamus. Tullianre cnim pro- lica, quasi in quadam arce consistit. > Vere vobis di-
funditatis pelagus ingressi cymbulam nostram qure- cit Sapientia : Homo infirmus el exigui temporis ad
slionum flatibus per littoruru incerta iransmittunt. '.«*inlelleclumnon perveniet, sed laboret, ul sciat quid ac-
In qua tamen, Chrislo plavum tenente, portum in- ceptumsit apud Dominum (Sap. ix, 5). Et iterum di-
grediar, et sigillatim de turbjnibus veslris universa cunl Proverbia : Odils se qui negligit sludia, imperilis
- disculiam, babiturus in ductu illorum facultatem non enim obviat tnors (Prov. xv, 32, et x, 21). Quid enim
meam. Aiuntenim: <Vera est episcoporum assertio, illam quaeex vipeiina scieniia descendit, ignorantiam
sedis apostolicaepracsulemminorum iiunquam subja- fingitis? quid adhibetis mira lalrocinandi arte prae-
cuisse senlenliae; cur ad judicium districta coriven- stigia, sirapliciiatem fronte monslrando? De vohis
tioneproduclus est? > Miiltumquidem annosa hicin vere diclum est: Qui loquitur mendacium, ex propriis
nobis laborat infantia: cui ille advocandus est, qui loquitur (Joan. vm, 44). Istam laetitiaefaciera, ex ju-
ineluctatae nobiscum semper pondus propositionis diciorura censura venientem, vafra provisione sacer-
exsuperat: cum manifesle pro sacerdolihus cum pro- dotis nostri oculis abstulistis; ut eura talibus ndver-
pheta clamitem : Nunquid gloriabitur securis conlra sus acies veslras instructum munitionibus, et inno-
eum qui secal in ea ? aut exaltabilur serra conlra eum centiae in (estimonio orbis (ela deferentem, ab ipsis
quitrahit eam (Isai. x,15)?ul sit niihi illud suffragio judiciorum adylis pellereiis : prOvidenlesut nec sine
divinura oraculura: Quomodosi cessavitexactor, tri- impugnalione insons viveret, nec haberet solalitim
butum quiescil; ita conlrivit Dominus"baculum impio- ( deincorrupta judicum inquisilione pulsatus. Vos prrc-
rum (Isai. xiv, i). Tribue, Domine, quod praedixisti fato etdedistis et invidistis examen, cum uno eodcm-
in illis : ut sicut errat ebrius et. vomens, ita pereat que itinere a vobis disceptationum dubia subire ct
incredulus qui infideliler agit. Propier hoc, propheia prohibelur, et cogiiur; et per singularem callem ad
vobis insultans vocifer.it: AuditeverbumDomini, viri causam arcendus evocatur; ne manifestam salutem
Hlusoret (lsai. xxvm, 14). Quisquamne causarum aut non lacessitus oblincret, aut subriperetahsolutus.
ex praecognitionesancit eventum, et rabidis termi- Adolescentiae mere memini me legisse tcmporibus
num positura conflictibus sic meiitur, ut pernix de- *>de quodam diclum : Exsuli exsilium imperas, nee
cisio, dum inquisitione esse senior innotescii, favo- das. Vos impeiit Prophetre senlenlia : lsti sunt viri
rein censentis accusel? Nunc paulisper ore, aclibus, qui conturbaverunl lerram, el qui concusserunl regna
annis indignus, pontificali voce vos arguam. Nos, qui (Isai. xiv, 16). Et iterum : Excideniur ramuscuti eo-~
statuta noslra non una apud vos volumus lance con- rum falcibus, et qum derelicla fuerint, abscindentur
stare, quibus de impugnatorum qualitate lati sunt (hai. XVIII,5). Et rursus : Dum non speralis, veniet
canones, apud quos nefas est cana patrura diffinita contrilio veslra, et comminuelurmultitudo vestra, sicut
'
transceudere, quibus scriptum est in Carlbaginiensi tagena figuli (Isai. xxx, 14). Nec non prophela ad
concilio, quod apostulicre sedis per Faustinum epi- ] hanc causam specialiter locutus intonuil: Dominus
scopum qtii tunc ab ea niissus interfuit, approbavit inclinabit manum suant, el corruel qui fert malis auxi-
auctoritas, Accusaloribus de inimici domo prodcun- lium, et cadet cui prmstatur auxilium, simulque omnes
1 Carthaginiensiconcilio]Septimo, quod in secrela- terrogari juberenlnr. Quare et illa tradi per iibellum
rio basilicrerestilutrc P. C. Honorii xu et Theodosii a synodo
3 postularunt.
vin celebratum est, cui et Fausiinus Potentinae in Odil se qui neyligilstudia] Quod in Vulgatn nostra
Piccno Ecclesiaeepiscopus, Bonifacii papac legalus scriptum est Prov. xv, 32: Qui abjicit ctisciplinam,
interfuit. Alludit autem ad canonem 4 concilii. despicil animamsuam : apud LXX interprelcs sic le-
* Cttr personmjussm sint] Symmacbi mancipia: in- gitur: *0; uittoQeZruf-uiSeiuv, p.iaei iavrbv. Qnirepeltit
fra, Qumroa vobis, cujus conditionis fuerintista man- disciplinam, odit se ipsum. Quod sine dubio prius est
cipii, qum poslulala scriplis principnlibus inlimaslis. comrna Ennodii. Poslerius exOt c. x, 21, sumptum vi-
Item ubi de Visitatnre disseril: Ibique.papam ab eo detur :'ubi quod Graceisesl, Si ufpove; iv Tzui.Stitt
salutatum suo ore jussit affari, ut traderet eoepiscopa re\evro>at, nos legimus, Qui autem indocti sunt, iu
mancipia, nullis subdenda tormentis, servanda ad cordis egeslalc morientur.
4 De quodam dictum) Jasone. Medeacenim ad Ja-
disceptationemsynodalis t$ntninit. De his enim a
Theoderico impeirarant adversarii, ut repraesentari, sonem vcrba suijt e Seneeae Medea.
et quod leges et eanones vetant, conira doiningm in-
191 ENNODIIEPISCOPI TICINENSIS m
consumentur (Isai. xxxi, 3). Redeo tamen, post ve- A muelera etiam prophetara mirificum de conscientiae
tusta exemplorum suffugia, ad rtovellascanonum de- suaeserenitate vulgi dicitis implorasse testimonium.
finitiones. Clamat in alio loco Carthaginiense conci- Quid enim Samuel dixil? scire Dominum,quos nul-
iium : Quascunque ad accusationem personas leges lius unquara substantiam, nullius pecus abegisset,
publicae non admitlunt, his impugnandi alterum et adversatum se muneribus, et quod est supra bomi-
nos licentiam submovemus : et, Nullaeaccusationes nem, sponte venientia dona vitasse : providens sci-
a judicibus audiantur ecclesiasticis, quae legibus sae- licet, ne per suspicionumpraejudicia,opinionis damna
culi prohibentur. Qurero a vobis, viri quibus indita paleretur. Postreraum sub divina alleslatione pate-
est ad unguem pdlita perfectio, cujus conditionis fecit innocentiam, ne humanum subiret exanien. Re-
fuerunt ista raancipia, quaepostulata scriptis princi- demptor nosler judicium, quod inler se et vineara
palibus inlimasiis? Si ea servilis adhuc in poteslate suam optat evenire, dum vestra in praesenti negoiio'
alterius caiena relinebat, et nulla ab obscenaeobli- mala respicit, magis implorat. S. AlhanasiusAlexan-
gationis compedibus vestigia in libertatem missa drinae urbis episcopus, dum parlicipum vesirorum
laxabant, vel vobisdisceptantibus fidem aliquam prae- argueretur invidia, agnoscens sibi per conlumelia-
dictorum verba portassent. Sed, credo, replicabitis : rura multiludinera exercitium contingere, non timo-
veritatem quam sponte prolata in illis vox habere non B rem, vere ad coronae pretium junxit, quod de digni-
poterat, hanc diversis cruciatibus e latebris suis re- tate submisit: et ahte cceleslemde absolutione sen-
ligiosus tortor exegerat: ut dum poenis corpora sol- tentiam, personam rei innocentiae bonus aestimator
verenlur, quaegesia-fuissenoverat anima non cclaret. implevit. Sic enim Christi milites sudore suo hono-
Sed qureso, priraum ad leges publicas, deinde ad rum sibi incrementa parturiunt, dum concessa fasti-
judices ora convertile: qui possunt in defensione sua gia celsiore humilitate casiigant: inde laudum cumu-
sic eloqui: Nos, quos Dei servitium post istarum re- los mercaturi, unde indepta culrnina sublimi parci-
rum abjectihnem fecit ingenuos; qui servulorum in- tate moderaniur. Sed quamvis beatum Athanasium
sultantiura conturaelias aut despicimus, autridemus; Romano anljsliti, quantum nosse datur, imparera
quibus scriptum est de famulis per Aposlolum : Me- locus ostendat; facto tamen in negotiis comparantur.
menlote quia vesler et illorum in cmlis est Dominus 1 Ule praesto fuit judicibus: iste quanium et vos di-
(Ephes. vi, 9), ad hacc sacculi mala revocabimur? cilis, advocavit. Ille intentatam discussionem ut Dei
faciendum a nobis esl, quod facienlem alierum pro- famulus non refugit: iste triumphi sui spem in discus-
fanum esse contendimus? quod per minisierium jus- sorum collectione consliiuit. Sed quid his longius
sionis el manus alienae incestnret aspectum, nostro collationibus immoremur? Judicia et iste voluii,
peiagetur imperio? Nolite hanc ad universas Eccle- >C amavit, atlraxit, ingressus est: et quod posset fideli
sias mentem rapacium luporum more et natura ser- corda doloris justi aculeis excitare, venerando * con-
vare : quia postquam nos maculasset forte pro desi- cilio auctorilatem etiam conlra se, si mereretur, ir-
deriis vesiris cruenta discussio, effectum in his, quo dtilsit. Quis in hac aliegationis ipsius Ironte nescirel
tenditis, non haberet. Sed dicente vobis propheta: fiiltnmadcoepiscopospuritalisiesiirooniisconvenisse,
Ponamus circutum in naribus vestris, et frenum in la- qui hoc quod dislriciionem eorum minus licehat, ex-
biis, et reducamusvosinviam quavenistis(Isai. xxxvn, borruit, aestimans illud magis qnolibet modo lahefa-
29 ; / V Reg. xix, 28): qui eodem prophela asserente ctandum, quod statuisset censor invalidus? Quid
impugnaraini, qui dicit: Erunt quasi non sint, et pe- praefatum incessistis canina loquacitate? quid lacditis
ribunt viri, qui conlradicunt vobis(lsai. XLI,11). non merentem? Votum ejus est quod vestrum putatis
Hoc etiam novu adversus nos subdidistis invento, esse terrorcm : sed astutior in vobis, quam in Atha-
ipsum Dominumet Redemptorem nostrum, servorum nasii adversariis novelli virus serpentis insibilat. Illi
suhiisse judicia; etcceli operalorem particulaecuidam nescierunt quod vos optime calletis, qualiter trium-
sponle subjacuisse lerrenae : dum lestalur, ei loqui- phus tolleretur impetito. Illi provocatum, ne audien-
tur, Homo Juda, et qui habitas Jerusalem, jttdicate dus non occurreret, formidabant: vos moram quam
inter me et vineam mcam (Isai. v, 3) : hoc etiam ]D habebant examina non ferentes, ' venientem jaculis
beatum Petrum; bocPauium apostolum non horruisse repulistis; et taediumvobis de sentenlia praeparatum
narratis, et illam vesiram eleganliam ad jus pertra- armorum ultricium assumplione commutastis. 0 ma-
hitis exempldrum nexibus praecedentem: quasi vobis lorum commemoralie, qure vocem et praestat et suh-
in hac parte remanseril cum renitente contentio, et rurt; dum iilos quos in clamorera coegerit, eorum
validis facundiacvestne digitis exigantur oblaia. Sa- eliam gravitaie facti verba confundit.
1 Itle prmsto fuit judicibus] In synodo qure conira, quit, ordinis corrigendi, sicul poscebantecclesiastica
ipsum Tyri fuerat convocata : ad quam etsi propt>r statuta, in omniumquiibidem eonvenerantepiscoporum
apertam vim et conjurationem ndversariorum, nli- prmsenlia se dare prqfetsus est.
* Venientemjaculis repulistis]Symniachumpapam,
quandiu, ut Sozomenus lib. n, cap. 24, scrihit, an
vocatus veniret, cunctatus est, posiea tamen inno- cuin ad alteriim synodi convenlum pergeret, qui in
ceniia fretus, et ne judicium declinare videreiur, pro- basilica Sessoriana coaclus erat. Tum enim, ut sy-
fectus est. nodi acla narrant, ab irruentibus smulorum turbis
* Concitio auetoritatem)Synodus ipsa de Symma- ita tractatus est, ut caesisqui cum ipso ernni presby-
cho, cum synodum quse ipsius causa ad liasilicam teris, aegre ad beati Petri septa, unde eg>cssus fue-
Julii convenerat, esset ingressus; Anctoriiatem, in- sat, incolumis a comite Aligerno reductus sii.
LIBELLUS APOLOGETICUSPRO SYNODO. IU
195
vos sequo animo garrientes? Ergo j
A medicbrum exercitus subveniret: quia quotiens mor- ,
Quis patiatur
asserlionem vestram, novellaeutilitatis borum violenlia celeri gressu ad animaesecreta fesli-
nos secundum
salulare consi-
commoda non amamus, dura dettnilis senioribus nat, obvias manus afferre non potest
obsequium? Hic tolaingenii vela suspen- Iium, nisi ex collalione muliorum. Nam et hoc a
praestamus
ditis; bic resupinre cervicis ex secessu pectoris quid- rege noslra poposcit allegatio, ul abscissis clericorura
de accusatorum papae merito per huma-
quid habuit flaminis ructus evomuit. t Aiunt enim : praejudiciis
Moysi a vobis jejunia, et Elisaeimiracula qure egit num os snpcrnum judicaret imperium. Videamus
9
dum morluura suscitavit, si annosa tantum seclamini, lamen si placet, et illas didascalici libelli vestri
condemnantur. > Qtiid hic rationis invenit scrutator relega-musargutias: habentibus etiam nobis ante ocu-
idoneus? non si auri pallidus inquisilor occurrat, ini los patrum sancliones, quibus excessuum vestrorum
sensibus vestris latentium venarum raotus inveniat,, sentina ponderetur. Lex ecclesiaslica pontificem ab
el insuelis lucem latebris sermonum fossor admittat. aliis accusalum, priusquam sub iucera objecla cbn-
Idcirco ergo cana miracula non probamus, si juve- stiterint, exigit non relinqui. Vos vero divini, ui
nilibus consensum non praebemus excessibus? Sii pulo, juris memores, qui levia errala despicitis, qui
servum Domino discipulum magislro Evangelii me- peccati nobilitate gaudetis, ne qua-vos ex desertione
mores subjungamus (Malih. x, 24; Luc. vi, 40;; B sacerdotis culpa respiceret, accusastis cum incre-
Joan. vi, 40, et xxv, 20), quidquid potuit prodessei mentis delictorum. Ad banc vos valiiudinem ille qui
negligimus ? Alia sunt, improbissimi hominum, qure) est prrevius vester, adduxit, ut post desolatum, posl
ad usuro receutem sine injuria vetustatis adhibemus. impetitum pontificem, sine ullius vigore senlenliae,
Novam deindeculpam, et quam investigatio nostrai totius pene Italise improbandam anlistiium crederelis
transierat, reclusistis: < Quare papa, sine exemplii esse censuram : quomodo quidam dixit de cohorte
instituto praecedehtis,synodum convocavit, ut de cri- vestra : Festinantem animam morli non credidil uni.
minum ejus objeclione cognosceret? > Post haecnosi Potestne mens indocilis, criminum jam ditata suc-
falsitalis arguitis, cur a principe, quae in praefaione- cessibus, a detestabili proposito, velut effela fcriari ?
gotio scripta sunt, dicimtis postulata. < Praes.ia,-Do- Ille vos locupletes malis effccit, cui elaiioiium. copiae
niine, ut lahyrinthi hujus sine errore sinuosos supe- opes angelicas sustulerunt (Isai. xiv, 12 et divinum
remus anfractus : > dirige semilam, quam flexilisi censum nocendi quo exuberat, thesaurus invidit.
coluber juxta fabricam proprii corporis aut mentisi Sed promissi memores universa quaeoperi ipsorum
operatur, ut vere dicamus: Dominus virlutum nobis- recolimus inserla, tangamus. < Arguitur slylo splen-
cum, adjutor noster DeusJacob (Psal. XLV,8). Elcum didissimopapaSymmachus, quare conventionem prae-
Salomoneexsultemus dicente: Equus paratur in die " veniens, cum populorum ccetibus examen intravit,
belli; apud Dominum est autem omne prcesidium i et postea judicia, 4 cum evocatus quater fuisset,
(Piov. xxi, 31). Superforaneumquidem est absurdis> sprevit. • Sic a vobis veri discessit affectio, ut men-
respondere propositionibus, dicente prophela: Nei daciorum nebulis urbis testirnoniura putetis involvi,
respondeas imprudenti ad imprudentiam ejus (Prov. et fallacicepenniculo depicta verba plus viiium cre-
xxvi, 4). Sed si quid contemplus transierit, vereor daiis habere, quam vcritaiem Roma quam retinet?
ne quasi validum putetur non tetigisse formido. Me- Ergone ille disceptationem vel importunus adiit, vel
lius est nobis cum beato Paulo insullntionis causas> exspeclaius aufugit ? Ergone illam multitudinem de-
incidere, et plena voce testari: Factus sum insipiens,, votaeDeo plebis, non pro fidei diligentia Christiana
vosme coegistis(11 Cor. xn, H).Hoccine ergo nullo) magis exspeciatio, quam furor evocnvit? Quisquam-
constabat exemplo, ut sacerdotum papa conciliura» ne ad inferendam violentiam currens lacrymas co-
convocaret, cujus arbitrium est collectio synodalis?? miles habet, et qui studet esse formidini, vultum
aut parva erant, quae de vestris cum hac multitudinei timcntis ostendit? Mulliludo illa juncta sacerdotis
facinoribusdamnarentur? *Nonne directa verba suntt officiis attulit ad nos lamenta, non jacula : nec venit
canonum: • Quicunque dericorum ab episcopo suo,, telis minax, sed fletihus miserabilis : una tanlum in-
y.
aute senlentiaetempus, pro dubia suspicione disces- lentionem vestram ostentatione gravatura; quia ube-
serii, •manifestam in eum remanere censuram? AdI ribus oculorum fliiminibusdemonstrabat, quam esset
hujus rei ministerium devotum Deo oporiuit agmeni per acerbiiatem veslram conditio dolenda pulsati, et
occurrere, ut perditi et profligati gregis ulceribus! in sobrietate venerandi examinis afflictione propria
1 iVormedirecta verbasunt
canonum)Symmachino- didascalicae disputntinnes dicuntur accuratae et ad
mine, non Ennodii citatur hic locus a Gratiano VIII, " docendum idoneae: unde ab Aristotele una copulan-
q. 6, quia cum libellus Ennodii synodis Symmachia-• lur TOuxptSiaripovxui StSuaxa\txi>repov.
nis, ut paulo aiite diclum est, cum pari auclorilatisi 4 Cum evocaius quater fuissei) lngressus est syno-
prrerogaiiva insertus esset, quae in eo erani, proi dum Symmachus primo conventu, qui in basilica
Symmichi ipsius decrelis aut senienliis haberi cce- Julii actusest; ad alterum item Sessorianum profi-
perunt. Percellebant autem camnes illi schismaiicos, ciscehaiur, cum ab adversariis in via circumventus
qui criminum obtenui quibus Symmachum impete- ac cresis suis [ieneoppressus est: quod ulrumiiucjam
hant, discessionemab eo aute judicii, nedtirn senten- supra commemoravimus. Post eam credem commo-
lire lempus f cerant. nitus an rursum ad synodi judicium cxire vellet,
' Disi. 8, qnrcst. 4.
' Didascalicitibelli]Ironice. Nnm StSuaxuhxoi compelli se jure posse negavii.
\byot.
'"' \!^

IftS ENNODIIEPISCOPI TICINE-NSIS


commendabat, quem voce non polerat. Sed habetis A dum aliraentis distributor egebat, ut fieret tn
nianifeslum ex hac re qui bilem furor accendat: quia natu servitus, et in servilute dominatus?
peiie absolutus ad judicia venit, pro quo orbis illa- qualilas praecedentis aevi per memoriamin
crymat, et dum rebus extraneam in prsedicturainvi- transacta reddebat? Qualis habuit efficiex cetiwr»
diam sermone colligitis, paulisper reverentiae nostrae conviclus, in quo causam adjudicatio praeccdebat?
diu cervix superba submiuiiur. Sacram enim congre- Non fuit privilegium, quo spoliari potuit jara nu-
gationem tunc vocalis, quando exslinctorem nostrum datas. Unum vobis pulastis residere in sacra colle-
Symmachumvaltis asserere: et crudeh pietatebonori ctione subsidium : ut ad tuendorum immaniiatem
nostro putatis accrescere, quod residens in Ecclesia- crimmum sacerdotes j vobis comites jungerelis, et
rum arce perdhierit. Nos isia non solum non sensi- fieret impunitum facinus pollutione multorum. Nun-
irius, !sed diversa senlimus : ad alios magis lutelae quam convenienti tempore censor adsciscitur, quiad
vestrte veneha convertiie. Non babet teslimonium de- decisum pene negotium convocatur : criminosi etsi
fensoris,quirepugnanti impenditqrisobsequium: per- est meritum, tollil accusaior, qui eo plus furori suo
dit quam esse putat beneficiigratiam, qui aliquid prae- valt lieere, quam judici. Dicit enim vos impetens
statin vito: quia nonest munus nisi quod velisaccipere. propheta : H-mcest part eorum, qui vastaverunt nos,
Nunc longa non opus est admonilione jam per- B et sors diripientium nos. Ite, angeli veloces,ad gregem
ditis : odium debemus operi, de cujus jam non su- oonvulsumet dilaceralum, et populum tetribitem (Isai.
perest quod damnetur aucloribus, < Mulierumturbas xvn, 14t et xviu, 2). Ad vos angelus missus esf,
asseritis urbanis coloribus eum praefato ad judicia scilicet per sacerdoles, quorum voce alque merito
convenisse : et illa sublililaie ostenditur sexus, qui perferenda Chrislo dona suscipiunt, et placato domi-
majorem antistiti dcbuisset affectum- > Profanissimi nante impelrata morlalibus vota concedunt, perqucs
hominuro, scriptum relineo : ' Aliud esi male dicere, vobis oblata sunt raunera repudiata concordiae: qui
aliud aecusare. Et prophetam dixisse : Reprobanles pienam raerenlibus dilectionis praeraia detulerunt,
verbumsperastis in ealumnia et in tumultu, el eslis in qui dum se considerant, in nullo quod merebamiui,
eo : propterea eril vobisiniquitas hmcsicut interruptio respexerunt.
(Isai. xxx, 12). Quia pro nobis dicit Dominus : Eos Quis eum, inquiunt, vidit cum accusatoribus suis
qui judieanl vos, ego judicabo (Isai. xux, 25). Et aperta, ut aiunt, pugna coufligere? Impudentissimi
iterum ad servos suos dicit: Nolite timere oppro- hominum, quem cum quibus vultis decertare, respi-
brium hominum, et blasphemias eorum ne metuatis cite : et ulriusque partis, si quid salulis in vobis
(Isai. LI, 7). Rursus eliam vobis clamat : Accedite resedity loca, lempora, personas attenditc : et si vos
huc semen adulleri et fornicarii : super quem lusistis, *- nefarie congesta cordis adhuc pravi non subegit opu-
snper quem dilatastis os el ejecistis tinguam? nunquid lentia, oculos ad Deum paulisper attollite, et vel
non vos filii scelesliestis, semenmendax (Isai. LVII,3)? brevi lempore sinislri moniloris jussa conlenin'n;e.
Quaequibus copulalis advertite, dicentes : Indicia Agnoscitis summi * regis praeceplionibusvos in his
causa, dereliclis defensoribus, papa decessit: fori quaemerito plectenda sunt, non muniri. Quia quamvis
nobis in negotio prresenti, et platearum quarum estis responsi qualitatein diclent dogmala postulati, et
hypocritre, exempla propouentes : Nobis scriptum petitio dum exisiit praeviaquae sint secutura. descri-
est per Paulum aposlolum (Gal. i, 14) : quibus cru- bat: nunquam tamen casibus vestris libera regnantis
cifixus est ntundus, quid illis cum foro? sed ista verba cepistis: nunquara desideriis per aucupia calli-
nescitis, aut quod est gravius, nota contemnitis. diiatis imperiatia vobis scripla militarunt. Quotiens
» Peregrinum credo aliquid, et a ratione separatum vanis hiatibus nocendi inefficax morsus increpuit?
postulans papa discessil. Nonne hoc speravit pro quvliens de accusato quidquid spe tenuisiis, effugii,
slalu labentis Ecclesiae pastorali cura constrictus, et vacuos irnago prsesuraptione occupata deseruit?
quod et religiosa providenlia, el causre ipsius ordo Deo gratias, qui hanc providentiam indidit ei, cui
flagitabat? Quaeenim judiciorum forma praccesserat, rerum humanarum sumraa commisil. Spes certa
ut vobis hostililer disruptis, etiam per suggeslionem *" quietis est, et salulis perfecta in gubernatore sapieu-
vestram sublatis Ecclesiaeopibus, qui diu fuerat cibus tia. Puppis cujus magister ad clavi regimen intelle-
esurieniiura, famis mancipium videretur effeclus : ctus dote praeparatur, ubique siationem, ubique
1 Alindesl male dicere,aliudaccusare\ Verba sunt, regi tamen, cum synodus ad eum retulisset, placuit
Giceronis in oralione pro M. Coeliocum ea refellit ut Symmachus ante restilutionem judicium subiret.
quaeadversns Coelilpudiciiiam sine probationa obji- Quod ille pro modestia sua minime deirectavit.
3 Regis prmceplionibusvos nonmuniri] Elsi mnlia
ciebanlur. Quare apiissiuie ab Eunodio in re*simili
usurpautur, ut tacitum sChismaticorum cortvicium quae Symmacho adversari videbantur, a Theoderico
retuhdat, quod ex mulierum Symmachum oflicii praecepla ac rescripta expresserant schismaiici, ut
causa prosequendutn turba captabant. de visitalore, et quod modo de intercepta redinle-
• Petetjrinum credo aliquid] Duo, ut ex aclis patet, gratione recitatum esl, atque alia id genus : irriia
a synodo postularat Symmrujhus:'unum ut ccderct lamen omnia et inania fuerunt. Neque unquam his
visitator, de qub postea; alterum utomnia quacper praesidiis assequi potuerunt, quod moliebatur, ut
suggestionem inimicorum suorum amiserat, ante Symmachus damnaretUr. Nam itbi synodo tandcin
jtidicium ipsi redintegrarenlur. Quod etsi nequc a rege integra permissa res esi, illum protinus ab-
alienum neque iniquum videri poterat, cum spoliatos solvit.
atitc omnia restitui, ecclesiaslicae leges jubeant;
' 198
197 LIBELLUSAPOLOGETICUSPRO SYNODO.
porlum habet in fluctibus. Certa est generalitatis 1A segregent, si uno in supera mansione conclave reti-
securilas, quando rempublicam nobilibus regit arti- nemur. Vere hinc conjicimusesse vos servos venlris
bus institutus. Scit imperaloris nostri coalo infusa et corporis, et per hanc sententiae vestrae vilifatem
dispensatio obviam mauum famosis iu fallendum in- declaratis mancipia vos esse terrena. Scriptum est
! geniis exbibere. Labore apud eum non opus est, enim : Animalis homo non percipit ea qum sunt spi <
quem sortita est olim nuda veritas defensorem. Ces- ritus (1 Cor. u, 14).
sent irapii coinmenlitia apud illura simplicitatera Post haec, versis in fugam ordinibus, lymphatici
fraude mentiri: quidquid se adversus justiliam mo- more sermonis addidislis : < Ergo concilia sacerdo-
verit, mox tenetur : nihil apud praediclura tutius tum ecclesiasticis legibus quot annis decreta pei
innocentiaest : legalione valida utilur, qui aequiiati provincias, quia prrcsentiam papae non habent, vali-
rcs congruentes insinuat: quaegravis est-plerumque tudinem pcrdiderunt? > Legite, insanissimi, ali-
principibus impugnatio, mirius fidelium blandiliis quando in illis praeter aposlolici apieis sanclionem
non legatur. Sed haecDeo melius narrantur, a quo aliquid consiitulum, et non de majoribus negoliis, ad
frugis bujus planta descendit. collalionem si quid occurrit, prrefalae sedis arbitrio
Ad vos me reducit propositi operis non amica fuisse servatum. Sic enim habet 3 : Si quis episco-
conditio, qui melioribiishactenus operam volui na- B ] porum judicio provinciali deposilus fuerit, Romanum
vare sermonibus, dum captivam orationem exigit papam, si placet, rursus appellet; et ipse, si videtur,
imperiosa necessitas. Dixistis enim : < Quomodo de reparei judicia in opituiatione dainnati. Ecce enode
causa vel qualilate ejus primiius traciabalis, cum est, quod ad laqueum prseparnstis : nisi forte arctis-
1 necdum habefet synodus firmitalem? > 0 frohtem simis in illa parte nexibus astringamur, et replica-
dictionis immundae, el faciem libelli, quam non sola tionum nobis itinera non paiescant; dum crtllis anie
maculavit imperitia. Tractatus noslri provinciam et pervius dumelis novella inlerclusione vestitur.
narratis et quaerilis. Hinc eramus nempe dubii, quia < His enim nos eloquii vepribus, dum gradimur
quemadmodumloquiminl non habebat synodtis firmi- per plana, retinetis, cum dicitis, laesum principem,
lalcm : transibat negolii qualirts audiluros, et plus quare 4 atlributum visiiatorem, contra ecclesiasticas
adhuc remanserat in reverentia pulsati.quam esset regulas, prima voluimus fronle discedere : >et nihil
in nostri integritate collegii. amplius liceret hunc viiiis, ne duresceret lolium,
i Deinde pro quaestionumlormentis verierabilems ne prolana messis, uulla discipiina)ante maturitatem
Laurentium et Petrum episcopos, a communione siccisa falce decumberet, et puiarelur licere quod
papae se suspendisse replicatis, el quidquid providit judices non vctabant. Unde ex aperto consiat, nulla
caulio convocatorum, ducitis ad crimen impetiii. > C vos, extra praeslantiam piissimi regis, quam frustra
Ullolie ergo tempore, dum celebrarenlur ab his dcsideratis noxae copulari, exehiplorura auctoiilale
•acra missarum, a nominis ejus commemoratione fulciri. Superesi, ut et ipsum duceam in his exces-
cessatum est? Unquam pro desid.eriis veslris sine sibus, quod bono universitatis contigit non teneri :
ritu catholico et cano more, semiplenas nominati quia directum non occasionem litis, nec fomentum
antistites hostias obiulerunt? Aliquandd, quod capilii jargii, sed catisam voluit esse concordiae: praevidens
vestro ascribatttr, facta est apud Deum ottensa per scilicet, quod nisi simplicemjussionum suarum tuiela
graliam, et exstitit nutrix venix, peccati mater obla- vallaret, cilo in escam dissidii toxica vestra subre-
tio? Fuerunt quidem corporis tantum conventionei perenl. Scriptum est enim : Vir simplex eredil omni
separati, quos loqueris; animarum lamen praescntiani i verbo(Prov. xiv, 15). Idcirco mandali limilem fixil,
non vitarunt. Si eos putas a consortio mutuo disso- quem nulla liceret transgressione violari. Praefatum
cialos quos fibula religionis pio tnordens dente con- ad beati Petri basilicam, mox Romam perducltis
jungit, procul le ab restimatione catholica culparumi fuisset, mandavit occurrere, faciens de sacerdotis
duxit affeclus.Mandalicoslestis habitaiio nos aul rai- , volo regis imperium. Quisenim non pularet pontifi-
scet, aut separat: non interest quae inlervalla nosi cem sponle pariturum in ea parte quam licere sibi
1 Necdum Imberetsynodus firmitatem] Cum adhuc: •*'cium aliquod facere viderenlur, id adversarii aliam
incerli penderent episcoui an Symmachus illam ap- in partem rapiebanl, quasi de objeciis Symmacho
probasset. Quod ubi coram ab eo confirmatum fuit, criminibus compertum ipsis exploratumque jam
Tum, ut est in aclis synodi, causa de sacerdotum i esset.
8 Syn. Sardic. cap. 3.
animisqumde concilionondumfirmato tristiliammini-
strabal, abscissa esl. Sentiebant nimirum episcopii ' AttributumvisitatoremJ Petrum
episcopum Alii-
concilium hoc sine pontificis assensn ratum csse noni natem qui a Theoderico rege, flagilantibus schisma-
posse. Quod ipsum tamen, sed frustra, improbabantt ticis EcclesiaeRomanoepraeier fas moremque datiis
schismatici. fuerat visitator, quem proplerea submoveri, ut anie
* Lauremium el Pelrum
episcopos] Quorum hic: dicium cst, postulabat Symmachus. Acta synodi :
Ravennas, ille Mediolanensis, synodi nmbo mo- Sperans ul visitator qui contra religionem,conlra sta-
deratores ac praesides : quod declnrant synodi ipsitisi ttita veterum, contra regulus majorum, a parte clcri
subscriptiones, et Theoderici regis ad synodiim prac- vel aiiquibus 'laicis fuerat poslulatus, ex ordinatione
ceptio quceLaurentio, Marcelliano, Petro ac reliquisi anlistitum, sicut decebat sunclum proposilum, pritna
episcopis inscripla est. Sed Marccilianus Pafmarii fronle cederet. At Ennodius non sotum Symmachi
conventui non interfuit. Quod vero studio egerantt desideriutn, ut aoquissimumdelendil: scd Thcodeiiti
Laurentius et P.etrus, ut a Symmachi constietudine! ctiam ficiurn, quasi Symmacho ipsi visitatoris prae-
ante judicii disceplationem abstineretit. ne prxjudi- sentia consulere voluerit, cxcusare conalur.
199 ENNODIIEPISCOPI TICINENSIS « 500
princeps non credidit, eliam si veiaret? Ibiquepapam A errorum vestrorum sectator esse desisleret, si .reve-
al>eo salutatum 'suo ore jussit affari, ut traderet co- rendae passionis pehetralia contigisset. Ecce non
'
episcopo mancipla, nullis subdenda tormentis; habetis in regia auctoritate subsidium : ecce post
servanda profecto ad disceptationem synodalis exa- ceelestem commotionem juste vos et principalis
minis. 0 castilatem praecepti,quae dum facem prae- quam sperni fecistis, censura percellit.
sentibus pratfert temporibtts, in umbram cogit anti- Videamus si superest aliqua de regulari proposi-
qua! qure rapil lumen veteribus inauspicato splen- lione defensio. < Visiiatores, inquiunt, et aliis epi-
dore novitatis! Quis taliter commentitiis laudibus scopis ipse dedit, et justum est, ut facti sui lege te-
locuplelavit fama dominum actuum snorum verilate neatur. > Non vos in hoc lilulo falsitatis incesso : diu
mendicum ? Non derogo vobis de scriptoribus, quo- mendaciis adhaerenliaverba non arguo. Dico tamen,
rum beneficio contigit ornata ad nos majoruro gesta latorem juris definitionis suae, nisi velit, terminis
perduci : sed Dei beneficia non lacebo : quia prin- non includi; et nisi princeps fastigii summa modere-
ceps noster rebus superat decora sermonum. Ob- tur, fruslra ad illnd quod dederit, jus vocatur. Lex
noxiam linguis gloriam venerabilis cau-arum truli- probilatis el mentis esl, quaehominemviventem sine
nator inspexit : ut cum petiiioni vestrre effectus lege castigat ; proprie moribus impendit, qui neces-
arlifex prastaretur, in omnibus tamen jura ecclesia- •" sitali non debet disciplinam. * Aliorum forle homi-
stica custodiret. Quae ad hmic aestimationem,quam- num causas Deus voluerit per homines terminare :
vis acutiora caeleris corda, sufficiunt?uno tempore, sed istius praesulem suo, sine quaestione, reservavit
una scriptionc, sine sequitalis detrimento, desideria arbitrio. Voluit beati Petri apostoli successores coelo
vesira.supplentur, et eadem charla ad ministerium lanlumdebere innocentiam, etsubtilissimidiscussoris
religionis, et .veslrura destinatur ad gaudiura. Boni indagini inviolalam exhibere conscieniiam. Nolite
enim principis proevidit inquisitio, servilem asser- rcstimare eas animas de inquisitoribus non habere
lionem innocenti examine non probandam. In ele- formidinem, quas Deus prae creteris suo reservavit
ctione enim venerandorum judicum ipse accusantes examini. Non habet apud illum reus de allegationis
extra ordinem repulit, ipse ad spem retulit accu- nitore subsidium, quando ipso factorura uiitur te-
satum. ste^ quo judice. Dicas forlisan, omnium animarum
Videamus lamen ista si facta sunt : si Dei inimici, talis erit in illa disceptatione conditio. Replicabo
etiam terreni domini non fuistis, dum Cbristum et uni diclum : Tu es Petrus, et super hanc petrammdifi-
regem parili lemeritale despicitis, et unus vobis ad caboEcclesiam meam (Matth. xvi, 18); et, Qumcunque
utramque contumeliam ductus est criminum. Desti- tolveris super terram, eruntsolutaet incoelo(Ibid.,19);
natus antistes ab ipso complendaejussionis confinio*C et rursus sanctorumvoce pontificum dignitatem sedis
oris vestri spiris abripitur, et ad inceniivam confu- ejus factam toto orbe venerabilern, dura illi-quidquid
tionis aptatur, qui paci militaturus adveuerat.Invisis fidelium est, ubique subraitlitur, dum totius corporis
beati Apostoli lirainibus ad usum furoris vesiri jam caput esse designatur ; de qua mihi videtur diclum
nescius sui advocatur; et illud quod ex omnibus or- per prophetam : Si hmc humiliatur, ad cujus fugietis
bis cardinibus devotos attrahit, posilum in vicinitate auxilium, el ubi relinquetisgloriam vestram (Isai. x,
transitur. Ecclesiarumfundamentum adire non per- 3)?
mitlitur struclura mediocris -.tunc spem bonorum Quid si immiindamihi labia habenli, et nullis suc-
fructuum perdidit a radice separatus. * Dicatis forsi- censi carbonis, ut Is-aiaeconcessumest, undis abluta,
lan, Apostoli genio decerpi, si pulatur coeli civis ipsum ad possessionis suse tuenda privilegia Pelrum
terrarum locis includi. Tamen quamvis benedictio apostolum liceret evocare, et quod agit precibus,
posccntibus ubique praestetur, et evigat prresentiam humana voce loqueretur? quem si audiretis, hoc di-
martyris lides et devolio supplicantis : negari non cerel: Filii hominum,usquequogravescorde?ut quid
potest, diligentisenatali solo plus tribni, et majorem diligilit vaniiatemet qumritismendacium? Scitolequo-
affeclumloca impelrare, dequibus ad supernatrans- niam mirificavitDominussanctumsuum (Psal. iV, 3).
itur. Quam Udem allegationi curalionum multiludo Qtiid stabilita Christi manibus cupitis fundamenta
jam praestilit?et utimur post obsidionem diabolicam subruere? quid canum possessionis genium illiusqui
testibus jam sanatis. Haec licet per Rederaptorem per culpas juvenescit, arifiie pulsatis, et divisione
nostrum in loto orbe celebrentur : est lamett non ecclesiaslici gregis novis me etp st carnem passio-
modica monumenti illius per frequenliam comparata nibus subjugatis? Inauditum sacrilegii genus est,
nobilitas : quia per eum qui bominem mutavit in quod mentitaereligionis honore coloralis : debonestat
angelum, illustrari potuit natura lelluris. Hanc visi- venerandi reverentiam nominis, qui adjutorem se in
latori vestro invidistis gratiam, aestimanles quia his quaein Deum jactat commissa, pollicetur. Con-
1 Nullis tormentissubdenda] Ac proinde dos quibus sacrorura hodie locorum, neque ad voia
Symma-
cho, et si contra ipsura testarenlur, nihil obfutura : et preces concipiendas, neque ad coelestiabeneficia
quia non ignorabat, nt raox dicet, Theodericus, ser- consequenda,
*
nullum Csl discrimen.
vilemassertioneminnocentiexamine non probandam. Aliorum forle honiinum causas) Et bic quoque
Ita regii praecepiiinvidiam hac eliam in parle amo- illustris est locus de primatu summi pontificis,et
litur. sedis apostolics.
' Dicalis forsitan] Locus insguis ad eos revincen- praerogativa
201 LIBELLUS APOLOGETICUS PIVOSYNODO. 205
tumelirc genus est, quasi in solatio adesse suhlimi, A / post hominem; et irristm a sapieniifiussreciiucyinu:.'-
juxta Apostolum: Tu quis es, qui judicas alienumser- laui hon reliqui. Illa me per muhdi freln sustenlat:
tum (Rom. xiv, 4)? Quid aurihus imperilis illudilis, ditat probatum in eaptione iiominum rete , qund
et graviorem vindictre speciem faciiis esse, quam cernitis. Redile ergo, quia fuga vos nec dum csseiis
culpac? Si odium debelis excessibus, vos mundate. agrestes eripttit : currite ad ovile, ne liiporum vos
cur liberius coudemnatis scelerr. quam viiatis ? Suj exponalis insidiis : ne per moram amillatis gratiani
impugnniorest, qui fomicationis officiis urgel adul- sponte veuienntm : quia cohtempiam invilalionem
teria, el per aniiiiarum slnpra camis accusat. Scri- gehenna subsequitiir. Ego, si qttid dulccdinisut palcr
ptum nempe retineiis : Matedictiontnesqni (ornican- dehui; si quid disirictinnis, ut altrihuliis a Deo ma-
lur abs te (Psal. LXXII,27). Foedera ergo a nitore gisier, implevi. Provideie ne diutitis qualcmciinqne
Dominisui obligatioue dissolvitur, qui statutis fflele- crncis mc;c angulum rara Levitarum coronacircum-
slibus minus mera fide dependit officia. Possessionis dct: ne dolenda etiam exlraneis in Imgum soliludo
nnstrrevobis, ut video, clarilas movii invidiam; quam dominelur : ne iahor uteri mei sieriliiaiis vice hosti-
simitlaia in mali possessorisindignatione Iransferiis, lem pepcrisse familiam, el nutnerosa proles pcr sini-
dum desudatis impcndiis. Arcem qua fuislis con-pi- siros aiius infecunditalem pareniis oslendai. Pauca
cui, crebris laberaclalam ictibus, nisi obsislerem, B ] sunt quac asserui, sed qunnla ex his pcndeant, oesti-
proposuistis obruere; et coe'o stabilitam machiiiam, . male. Venite,filii, anditeme: timoremDomini docui
quanta sit, ostendere pcr ruinam. Nolite praeslnlari tos (Psal. xxxiu, 12). Roinam re picite, quam ab
de clade veslra vicloriam : nolite triumphum supe- idolorum serviiute sinc auri, sine argenli pretio libe-
rando perde e, meis laboribus, meo sudore quxsi- ram sanguinis Christi fecit effusio : cui etiam meam
tum. Quidquidad iropxum ducit, oblinui : quid |itid servuli sui mortem jussit impendi. Qure per multa
vos illustres fnceret, in sede congessi: vobis tribuit lempora fam isis ctiltum delubris exhibuit: qnre diu
tlnritatem fax ista quam viperino liquore puiaiis venerata esl in imaginibus daemonum, quem labo-
exslingui. In perniciem propriam accenditur, qui sic ranle censu indideral manus magistra terrorem : quae
sacvil in gralire suae germina, ut plantas nbscidal: suspexit potcslatem numinum emplam pretio metal-
llbcrior justo iracundia plus quam alios lacessit lorum : cui sublimiores deos peperit exercitatior
auctorem. Symmacbiquos vocalis excessus, si sunt manus artificis : et divinitalem quam homo per la-
illa qua et vos; exspcclatione susiineo : nefas est, bricam contulit, apud homines Dei habuit formama-
peccamem patientiam judicis non amare. Quid nisi jorem. Ecce jam, Chrisio propitio, ad novas fornaces
ultionem flagiiat, qui dum reus et ipse sit, vindiclae simulacra redierunt: ecce jain de nbsoieta stipersii-
in altero moras accusat? ilrcc illis a me vox dehetur• 'C (><>ne usus vcster accipit, quod laetciur: d im de ve-
slmliis : qnia Deum dixisse teneo, pronum esse ho- tei Tonante nova merito vascula praeparaniur. Quid
niinem in malitia, el omnem carnem nmicam esse> hanc adnitimini inlerrumpere quieiem? quid ludere
peccalis. Nolo occasione personae innumeris dalurai vanis inlentionibus felicitatem? excusaiionem non
dignitatem , (iat in abjecti<>nepossessio ; ne dumi h.ibel furor isle, si credilis : non interest quibtis iti-
homo incessilur, lex divina frnngatur. Mihi credite,, neribus ad mundi principem currai, qui a sancta
si sunt istn quae dicilis, respicio : quia et in illis; uiiiatc desciscil : pingues hostias lital diabnio, qui
quibus nhil lale dicebalur, quid fuisset inspexi. contrisiat Ecclcsiam. Vauas ergo repudiate tendicu-
Errat, q-:i falliDeo proximum credil: Mihi vindictam, , las : simpliccm habet dcfensionem pacis affectus:
et egoretribuam,dicit Dominus(Deut. xxxn, 35; Eccli. niinisarmatus est, qui illa quacadversarius concordire
XXVIII, 1; Rom. xu, 19; Hebr. x, 30). Vos polius oliuii initiistrat, Icla conlemnit: sufficitcontra omninjactila
(ilii, de qtiihiisspirilalis venlrem partus onerahat, ndI jurgiorum fidei nuda opposilio. ' Quid Eulalii.el Ro-
abjuralam redile concordiam : pio vos sinu, sicutl nif.icii tempora , dum mnlurutn solalium quaeritis,
habuil hactenus, Ecclesia mater accipiat. Nunqiiam i revocatis in mediuni? quid incrementis exccssuum
est scra correctio : scil diu exspectare immodicola- praescntatisvcttisia couiagia, el per iniquam volun-
bore quae.-itos: nescit pro"vilibus despicere magnoi D '. tatem seneciuti in opeiiendis delictis facitis nil li-
prelio comparalos. Multis gradibus recursus est adI ce;e? Alia tunc fiit causa discordiae:et nisi narrando
salutem : praclcr desperantcm nullus excluditur: cogerer sustinerc transacla, ostenderem vobis nullum
fiiictus veniacproximus esl coronre. Nolite Symma- evenire solaiium de coinpa aiione factorum : quia
clmm pnpam pressuris veslris juvare : si reus esl,, i los quos ad ponlificale fasiigium inteniioni obse-
mihi credite, cimi cessaverit humanae impugnaiionis > quens fervor evexerat, ulrost|ue repuli; hunc elegi:
ininisterium, divinum moxsucceditarbitrium. Nonnei quia de illis, teste exilu, nemo mihi placuit: de islis,
in splendidissimicognitoris lance praedictoaut pcena » conira regulas iiilentem prorugum feci; provectmn
debetur, aut pracmium?Syllogismosa me serraonum,, lcgitime uiundo impugnnnteservavi. Scitis ista, non
et schcmata uon qureralis. Antiquo adhuc utor retii nova sunl: quia'dum il'c truditur, iste firmalur;
1 Quid Eulalii et
Bonifacii]In schismate quod postt utrumquc ab urbe inierim jttssit abscedere. Iiaqnc
Zosimi papaemortem inler hos duos diviso in pnrtes$ Bonifaciusad (S. Ilagues bnsiiiram, Eulalius Anii ui
clero exorlum esl, ciiin propier faciioiiiun sludia,, secessit. Quod exemplutn in Symmacho renovnri
utrius legiiima fuissct electio, decerni vix possct,, voluissent advcrsarii, ul una cum Lanrenlio pcllero-
loiigiusipirt proirahercliir disccplalio, Honorius s tur. £ed di>par fuit ratio.
PATROL.LXIII. 7
2t)3 ENNODIiEPISCOPI TICINENSIS I 901
vcster mihi militnvit assensus. Deinde cur in perni- A . bus, qui veniilationem ipsorum multiplici ad aurcs
(iem vestram lacdilis sacerdolale conciliimi' cur la- posicras relalione transmiltit. Beali Pauli esfse-
ceratis sentenliam in qua inspirante Christo oracuta quenda senientia, qui monel per discipulum cuncios
superna patuerunt, et inler Deum atque homines et clamnt : lnanes qumstioncsevila (II Tim. 11,23).
inlerpres exstitit lingua pontificum? qtiid geuernlis Multa enim sunt iu proposilionibus vestris, quaeita
Ecclesiac dolorera facilis, quamvis in principali, ta- feculftilis ulnis peccandi amor amplectilur, ul fiaut
men in una commissum? Illa enim cceli curia, varia- indigna me noratu : plura levilas dehouestai, dum
rum dotibus aucia curulium, et multo Redcmptnris subduclis evisceramiur verba vesira ponderibus, et
nostri auro ostroqtie decorata, nihii in illa discus- de religionis causis elocuiio ventosa componitiir,
sione auclore se prolulit: sed per humanae liugurc auris congruam soriita graviimem : quaein pnlearum
ministerium divino miliiavit imperio. Intellcxit 1:011 abundanlia nibil esl hnrreis illalura de triticn, diiiu
esse suum, quidquid impulsa consliluil : nihil liabcl infectmdara frugibus cttlmorum parturit ubertalem,
in illa sentetilia, nisi unde de sola devotione gratuh- et spem -de herbae luxuria mentitur agricolis : dc
lur : peregrinum st-ylusscnsil eloquium, inde sumens qitibus nihil lucri veiuilabra reperiunl, igui dehiln,
solam gleriam, quod inlusa sibi servavil et coluii. incendioqne perituia : de his sciiplnm est : Dor-
Quid his de exempiis evangelicis prreparastis calum- B mierunt viri somnuin suuin, el nihil invenerunt(Psal.
niam? sicul de vobis scriplum est : Erraverttnt in . LXXV,6). Nihil est, carissimi, pace dulrius, si lameii
ebrie.ate, nescierunt videntem, ignoraverunt judicium saporem cjus nmi plenum amaiituiline peclus exclu-
(Isa>. xxvui, 7). Nain diini profanis memoraios ver- dat. Brevierem quidem admonitionem dcbucrnm,
bis caeditis, et inscitiam prodiiis et livorem. Isii ergo qu >m prolixam non parva veslri c»nsideralio, et d 11
resurreclionem corporis quam prjedicanl, 11011 cre- in vobis jnrgiis cxercilata frons prolulit. Usus csi
ricn:es, hrrrelicis se miseuere coniagiis ? Isti quod mu'tn peccantum, stricta allocutione iion corrigi : el
'
abjurant linguis, corde seclaniur ? Ergo quia dixe- effusionem piuiimi, quam in deliclis babuerunl, in
runt, eum timeudum esse qui polest corpus occidcre moniloris swmonibus hanc requirunl. Me satis est
et animam mitlere in gehennam; ideo a fide aliena et diligentiaeveslrre, et ju-sis ccelestibus obsecuium.
texuerunl? ecce profundamimperiiiam. Ett beaiuin ln bis qtise seculura sunt, locum scrmonibus non
Lucam cujus poteslis assertione convinci, qui clamai: rclinquam : quia haec refero; mundi caput Romam
Timete eum qui postquam occideiHcorpus, habel poU- per vestras inlenlinnes csse prostratam, et nutricem
statem animam miltere in gehennam (Luc. xu, 5). ponlificii cnthedram, quasi u Timiini videre sedile
Quis hic locus erroris, ubi congruemia pari ductu despeciam.
exempli et historiae verba concurruul; ncc dirersum C Cujus vocem beatus Paulus exeepit, et i!la qna
est ab inlellectu catholico, et lcctionihus quod pro- scmper tisns csl eloquii intonuil lihenate : aposto-
fertur? Nunqiiam bene nodus in scirpo quacritur: lorum principem leniiatis incessens, quod fluxis et
non involvit nehula praedicalaelucis auctores. Resur- pofligalis menlibuS parentis adhuc servaret nffe-
reclioncm erg> carnts non crcdunt, quia posse ctum : nec in profundum ductis ulceribtis ferro medi-
•corpus confiieniur occidi'.' quia peccairieem animaui cnnle succurreretrescindcnda docens lanienis secrcia
gehennae maucipari? Dcnsis cor vestrum vepribus moiborum, et mahifestae desperatioui saltt ilerum
suffocnlur, el inlerna vilia aiiis certat ascribere. esse vulnus adbibendum : ne dum nianus medici pi r
1 Joannis etiam apostoli jactatis scripta violnri, quia pietatem n sectione carnis corrttptae stt-pendilur, de
ex verbis ejus dictum est: Si dicamus quia peccalum absiinenlia teli invitetur exilium : quia dniu parc.t
non habemus, mendacessutnus, el veritas in nobis non regris dextera , curandos inletficit; ncc graudis e.sl
est (I Joan. I, 8). De codicum diversitaie nil queror. diffcrenlia, utrum lelhum inferas, an ndmittas : m>u-
Ideo ergo corrupta sunt apostoli moniia, qui.i 11011 tcm languent>bus, qui cnni possit 1on exeiudit, in-
junxerunt. Nos ipsos dccipimus, el quia juiixerunl flixit. His ergn ndrersus ens oris januam pniefccit
mendacessumus? Non solum divinae, scd etiam hu- allcquiis.
niaii e rationis ignari, qui veritatetn non habet, " Omnis qui judicas, in quo alium judicas , te iptum
mendax recle censclur : nec alia re nisi falsitate plc- condemnas : eadem enim agis qum judicas. Scimus
nus esl, qui integritale vacuus in..o:escit. Sed haecin1 autemquia judicium Dei esl secundumveritalemin eos.
vobis non curandu sunt linguae oralione, sed genii- qui talia qgttnt (Rom. 11, 1). El ilerum : Bealus qui
luum : nec magis sunt vobis exhihenda verba, quam1 non judical, in quo probat teipsum (Rom. xiv, 22).
lacrymoe : quia liquido nucens est, qui insbntibus Quaemalum rntio est, 111praedicet non ftirandum, qui
aul merilura culpabilis, aut nomen opponii. Reliqua fuiatur : et prndigim vcrecnndiae frontem nube vc-
objectionum vestrarum capiia non revolvam: prresut< sliat inipugiialionis alicnac? Nemo r<cie moniloris
silentio damnanda sepeliri. Nobilitalcm dat fatiuori- pcrsonam suscipit, nisi qui aclihns suis errnia con-
1 Ergo quia rftxtiriini]Verba synodi : Senaitm am- impii <rant
8 Joannis apostoli scripta i'io/a>i]Non inm vcrha
plissimum monentes el inslruentes causas Oei ipsius
judicio esse committe.ndas,qtti talel corpus occidere ipsa Joaniiis cilarat syno. lus, quamnutlut exveibis sen-
et aiiimam mi-teie in gehennam. Qui in h s verhis lenliam. Sic eniiii hab t Quamvis esl, qui de-
lia-resin asirnebant, non inJiealuni Liicain iujurii, liclo careai, sicut Joqnnes leslnlur aposiolus, Si diiam,
sed iu Chriotuin ipsum qui aputl Lucam 1 quitur, quia peccaittmnon liabeo, tnendaxsum.
203 LIBELLUSAPOLOGETICUSPKO sVtNODO. 2!j.'.'
dcmn.it,et amorem innOcentiaeconversatione demon- A mina; quam religiosus rcddebal varia rieviitione
strat. Nam adjacet etiam publicanis , amica moribns Iiieiidiiani, quam egestas oipresserat frcqueniia a
viiia damnare sermone, et sceleratioribus linguai diis suis beneficin poslulanlcm : quneCurios, Tor-
ofliciis punire quud diligant. Quasi non quoddam quatos, Camillos, quos Ecelesia non rcgencravit, ct
genus sit majorum exce»suum , dare rei affettum rtViquos misi pliiriinae i rolis infccunda innier ad
labiis, quam menlc despicias, el ingenii virus coTo- Tartarum, dum exlrauslis emarctii male feln visceri-
quii mclle vesiire. Haecsic ago, quasi si vobis essel bus : quia Fabios servata patria non rcdemit, Dcciis
pudor, pudicitia, venuslas affectui; licerel accusare itiiilto sudor,-j;lori:i parla nil pracstitit: profligataest
doctorcm , et adversus elecium oris livirii moistis operiim sine lide iuiioceniia : crimiuosis jiinclus est
aptare : cum antc fuluri praescius pcr epistolam nd aequi (ibservantissimus , qnia Cbrisium iguoravit,
vos datam plcna voce monUissem: Quisaccusabitad- Scipio. Per lotam vellem slyliim durere, si orbatae
versuselectosDei? Deus quijustifical: quis estqui con- peclus patcritur, inf iiliam. Scd quisquis lanitntatio-
demnet (Rom. vm, 35)? El iterum : 0 honio, qui ju- n.s iraiisaita relegit, lacrymarum lempora videlur
dicaseos qui talia agunt, el facis ilta, pulas qnoniam opiarc. Nemo crcditur non odisse, quorum relatioiic
effnqiesjudicinn Dei ? An divilias bonitalis ejus, et non Ixdilur : qui siccam facicm de fiiiorum funeribus
palientim, ct tonganimitatis contemnis (Rom. n, 5)? B 1 referens servat, certo lesie crudelnaiis arguilur. Ill.i
Accusatis malitiam repleli iniquitate, fornicalione, posicritas plus moerorisailulit pcrdiia, quam jiicun-
avarilia, nequilia, i.nidia, homicidiis, condemnalione, ditaiis acquisila. Relegamus tamen qitihits miilnia
do'.o, malion.tate, superbi, elali, invenloresmatorum, sinl istn successibus. Ecte jam in iil >sacrario liber-
pai\uti non obedientes, insipientes, incompositi, sine, tatis niliil servile de idoloitim cultihus invenitur: ecee
m-sericordia ( Bom. i, 29). Docctis fornicantibus; honorum corona , orbis gcnius flos Romanus , qu:c
neiiiinem e-se misccndum, adultcri Laurentii aul sc- diu venemia est plena sauctiiate calcat altaria. Eccc
quaces, aul p a-.vii: per quos il.c aut exseni t i,u,ci jam curia mea ad coelumvocutiir, laudatur, accipi-
habehat tnxiea, aut qiiaeeffundens monstravil, nccc- lur : uec posstim dicere, perdidisse me sobolem post
pii. Post illam illeccbro-ac commuuionis maculam,, gratiam bapiismi, qua.n vcl repentina mors absttilii.
ci pcslera toto orbe exsecrabilem , sacerdotes Dei,, Mulios trabearuin vel curtilium possessores supic-
quasi obsoleta comparatos communione, culpatis : nius regnalor sine dispi-ndio culttis, aut dignitniis
rcps putatis <sse, qui subiere consortium nitllo teslc> ample titur. Pcne jam tcrreni nniniliceiilia iriumphi
convicti : et seclamini hominem loto ecclesiasticae > divinum merratur afleciiim; el hoc ad Chrisii gra-
inscriplionis, non dicam stylo, sed cnse | erfossum. tiam prolicit, quod munilo siudetis csse venerabiles.
Quod licet, non licet; el quod non licel, licel. Quem- . 'C Meulior, nisi egcna agmina consulatus vestri in suhsi-
admodumJamnes el Mambres rettiterunt veritaii; sic. dio miscriarum pr.istolantiir adveutum. Etenim pur-
et vos meniereprobi, circa fidem proditbres', proieni,, pura vestra qua auiii vncahuliim nohiliiatis, subri-
M/7u/t,aianles votuplatemmagisquam Deum; haben- pientem miseris vestimentorum largitnte pellit algo-
tes speciemquidempielalit, virlulem aulem ipsius ab-. rem. ' Prope jam iierum necessitntibus fucrunt
neganlet (II Tim. iu, 8, et iv). O vim doloris intern;!i auxiliumdecora fnstoruin; et veteri iiifidclitate depo-
qui nequit expcdie quod conccpil ; qui profundis in- sila, iu tali pracparalione census dispendia efficiunlur
geslum visceribus loqtiendiaffec:umqiiem iinpeiavit, lucra aniraarum. Ecce nunc ad gestaioriam seliam
irriiiupil. Nihil vobis ullra plus eloquar : quod de• apostolicaeconfessionis uda mitiunl limina candida-
oralione remamt, lamenta supplebuni. tos, ct uberibus gatidio exaetore fleiibus collata Dci
Post hacc si intcr manus medicoium curaiione3 lenefitio dona geniinniilur. Quis tempore quo pre-
xgrescitis, nec aliqua a ccepto saluiis consideralio, liosis siccamtis uhera pariuhus, q:io prolem noslram
vos reducit ; saltem orbis paretitem urhein vestratn, aclerna genitrix rursus paritura niiuc suscipit, cujits
rcspicite : ipsa vos post dcfensorcs suos apostnlos 5 posl primam nativilatem grandaevisfelibus alvus itn-
moerens aggreditttr , ipsa compellat; et si quid estt pletur , qua: mihi prolem regenerando dulcem fncil
pieialis in reliquum, orditur impctratura sermonem._ D esse, qunm peperi, quae ad se veuieu'es sen'um facil
Me, quam Dei summi templa, repudia is fanorum) exuere, et ad vitae principia rcdire cnn'ractos, quis
cultbus, cl novaclucis niioie gaudentem, feceruntt lianc feliciiaiem , rogo , inlerpellalione commulat ?
essc conspicuam; quam post sacella sordentia , et[ Qu>sper discordiain viperina mente composiiam nu-
multo pccudum labo p dluta , ab hosiiarum cruore, rei mihi sa-culi juhet perire beneficia? quis in reno-
dominiciel apostolicisangu nis effusiopurgavit: qiiam, vatione mca occasum clandestinus inspirat, et per
reducta post longiim sanitas febrium fecit dciubraj blandae frontis speciem jnimicitiis vires ncquirit '.'
conlemtiere; quani a victimis liheravit oblatio; quea Generosam in tali negotio prosapiem non ngnosc.
pacem Christi per idolorum inimicilias acquisivi; Si qui sunl tamen summorum, quos vilibus tempc-
cui non fueruut pene niimerosiora dona, quam nu- statis hujus procella sociavil, aliis auctoribus facino-
1 Prope jam
iierwn] Consulum olim mos fueiatt Sed qnia ej.is aeviconsules, in honoris sui auspiciis
pectmias iu populuin spargere, cmn procedehaiit.:: multa in pnupeies eiogaresolebnni, prislinum inorem
cum morem abrognr.itMarcianus, lege 2 cod. deCou- quori.iii do, sed feliciori liberaliiale, reuovarc vi-
sulihus. liaque Enuodii tcmporc non spargebanlur. debaniur.
207 ENNODIIEPISCOPl TICINENSIS 201
rum pnrlieipalione maciilantiir. Splendor sangnnis, A gionis gaudelis iinpunilate vitiorum : quorum labia
risi communionem criminis incurrit, nescit lamen nunquam aul honorum sapor tcligii, aut quieiis : <|iii
ducem sc praehere peecantibus. Ilahet fursitan rea- fas omne origini parcndo violalis, quos de latcbris et
iniii de neglccta eauiiunc, nou habcl dignum suppli- specubus producios praesens causa monstravit. Quis
cium de sccleriim principatu. Subquadam verecundia ante concinnaiioneirimali hujus, qtti cssetis, agnovit?
jungitur delinquenlibus, qui ad adtilla jurgia convo- diu fovistis secreta , quihus vos nox geuerationis
calur : non merelur desperationem pcrditi, in quo abdiderat. Rcdite polius ad amicam c.rciiaiem : no-
fatilis tantumcrudeliiasimprobatur. Vos polius video, bis terenam et diulurnam lucem relinquite : concor-
irivionim germina , vos agnosco : in quibus naturae diam Ecclesiac, aut absentia, aul correclione prae-
vilitas conveiiicntes sibi mores peperit : quos degc- stalc. Si tamcn vuliis vos numerari inier splendidas
neras-c clarilas fuerat: qui per memitaclitulum teli- prosapies, acluum emendatione cognoscam.

OPUSCULUM TERTIUM.
1 VITA BEATI88IMI VIBI EPIPHANU EPISCOPI TICINENSIS ECCLESIiE.

Quamvis me urgeat suscipiendi operis ance, s ne- B ut plerique solenl, vividi scrmonis amplificem.Tesles
ce-sitas , el e regione impositus sit, uec meo labore etenim calenlium cilabo negotiorum, et tropaea illius
vaeuus, necmaledicorum di-ceptatione iractatus; in adlmc fumanlia , el exornat.i de manubiisdiaboliere
quo gcmina caulio dictionis, hinc uberlatem exspe- nudiialis ostendam. Nemo enim sub oculis prresentin
ctet ingenii, inde etiam lingua divitibus narrandi fre- pene et nimium nota commemorai, nisi qui de veri-
nos imponat; cum-ipsas e:i incntissimas, ut putantur, tate confidii: ut quos lorsitan licta dicturus , velut
in saeculo vana inflntione persouas si quis venloso impudeiuiae uieaeconscius, evitarem, eorum auribus
nimram siudn.iit elevare pracconio, aul inlra gesto- relegam illa quaecognovit aspecius.
rum termiiittm inopia eloquii continere , uirumque Igitur pra-lalus vir insiguis Epiphanius oriundo
npud eas jtidhelur ingratum. Tn latidibus cnim ipsis Ticinensis oppidi indigena fuit, palre Mauro genera-
turpe esl illa cudcre, quaenec tlle de quo narraniur, tus et malre Focaria editus, qnae * sancti etiam Mi-
agnoscat: sic iiijuriesum et dolore dignum putalur, rocleiis conhssoris et episcopi tan^ebnt prosapiem
illud praclerire silen io, quod relatio vera possil attol- hominibus ex liquido ingenuitatis fonie vcnientihtis.
Jere. Etcnim res bene gestae veterum nostrorum pro Sed quid illorum relexam sanguinis praer«gaiivam,
referentis apuJ nus accipiunt faculiale virtutem. Nam quorum fnmiliaeet nobililatis caput est lilius? Qui sub
verae aul peril nolitirc , aut attenualum transit atl C decessore stio viro iutegerrimo ' Crispino poniilicn
posleros quod ad explicandumpauper verbortim vena coelesiismilitiie lirocinium sortiius, annoruin fermo
susc pcrit : et illa haud jtisto * liberior laudatio tan- oclolectorisecchsiasiici suscipit officum, signoante
luni decerpit gloriae, quanlum falsitniis adjeceril. ccelitus di monstrato. Nam dum esset in crepnndiis
Fit vero plerumque, ut fide carens cumulus minual lactentis infanliae, fulsisse ejus cunabula stipcrno
probe facta nmilorum, el sit vana narratio quaecre- lumine videre complurimi : ul futuram mentis c'a-
jscil cx meudaciis : intempestiva et mendica nimium, rilatem lusirans eum et prxcedens fulgor osienleret,
quac non pertransit ad tcrminum. Quncirca viiam seculurumque splendurem in moribus jara lunc ty-
beaiissimi Epipbanii Ticinensis antistitis narratiirus, pica lucc siguarel. Noiarum in scribendo compendia,
invito Spirilum sancium testem aciuttm ejus et cnmi- et figuras varias verborum mulii udinem compreben-
lem, ut ipsius auxilio gloriam conscienti:e serenis- denles brevi asseculus, in Exceptorum numero de-
simac quatn eidem concessit, Iradam chartis viciuris dicatus eniluit, C0C|iiqne jam talis cxcipere , qualis
in sacculo; ut exemplutn praebilura virlulum nun- possit sine bonoruin oblucuiinne dittare. Igitur pro-
qnara fama moriatur. In <|uo limen opere, si nie an- cessn lemporis et laboris ad ;exium <>ideiimtim
gust a non coarctaverit eloqncniire sub ccrta lege actalis anntim divino favore perducliis, cnua cnnsilin
currcutis, iil saltem cruda per ordinem digeram fncta D in annis pucrilibus meditahalur. Vernnbnl in illo pnc
nieritorum : nihil tamen de lahor.bus ejus lam me- cacierismatcr bonnrum operum verecundia. Ita famu-
diocre vel humile inveniam, ul necessariis illud bul.is, lahalur antislili l.bens, ul si quid opcrisgerereuir ab
1 Vila beaiissimiEpiphanii] Hujus Vilaevix lertia in epigrammale, quod bealo Anatholoni episcop i
pars erat ni edilione Basiliensi : nns reliqua supple- praedecesori suo posuil, clausitque hoc disiicho :
vimus ex mnnuscriptis. Ac sanfc intererat publici Hiclitulum, et pictovenerandospariete vullus
juris fteri t tum hoc opiisculum, quod inter Enno- MirotlisreddilPraestilisalmafitles.
diana, ut maximum, ita oplimum videtur, el variam MIROaES EPISCOPUS.
ac multiplicem illorimi temporum historiam comple- ' Crispiitoponiifice]Ticinensi, cnjns n men ex-lnl
ctitttr.
* In edit. Scholti, tiberalinr. Bollandjs, illa justo inler cicteros iliius provincincepiscopns,qui synodicip
liberior. Forte il!a juslo liberalior. Eusebii episcopi Mediolanensisad Leo em M.ignum
* S. Miroctetis)Episcopi Mediolanensis,qui judex episiolac subscripseriinl. Meminit ejtisriem Ennodius
in'.ei a'i<isseditin causa Ci-ciliani, teiiiporilui; Con- carniiiie 9, eique acceptum fert quidtpiid laudis
stantini, tit narrat O.platus lib. i. Miruelclis saeculi fuit in cjus discipulo ct successore Epiphanio.
Vitiodittuni, pru Miroclis,quo usus cst Mirocles ipse
209 VITA B. EPIPIIANII EPISCOPI TICINENSIS. 5T0
altero, graviter ferrel subrepium sibi fuisse scrvi- A corripieudos singulos auctoritate plcnus, ad-exho '
lium. Accipiebatsencs gravite^, juvenes comiter, ct tandos quosque necessario lepore dulcissimus : vov
coercehal jim lunc facinorososaudacler : eral primis sonora , succo viiilis clegantiaecondita , nec taim-u
suhjecitis,prioribussuncta injungentibusobsecundatis, agrestis ac rusiica, nec infracia gradatim