Vous êtes sur la page 1sur 497

Usuard (moine bénédictin de Saint-Germain-des-Prés). Sacculum IX. Usuardi Martyrologium, ex recensione R. P. Sollerii et ad editionem benedictinam [J. Bouillartii] collatum.

Praemittuntur Sancti Adonis Opera... Accurante J.-P. Migne,... Tomus I[-II]. 1852.

1/ Les contenus accessibles sur le site Gallica sont pour la plupart des reproductions numériques d'oeuvres tombées dans le domaine public provenant des collections de la
BnF.Leur réutilisation s'inscrit dans le cadre de la loi n°78-753 du 17 juillet 1978 :
*La réutilisation non commerciale de ces contenus est libre et gratuite dans le respect de la législation en vigueur et notamment du maintien de la mention de source.
*La réutilisation commerciale de ces contenus est payante et fait l'objet d'une licence. Est entendue par réutilisation commerciale la revente de contenus sous forme de produits
élaborés ou de fourniture de service.

Cliquer ici pour accéder aux tarifs et à la licence

2/ Les contenus de Gallica sont la propriété de la BnF au sens de l'article L.2112-1 du code général de la propriété des personnes publiques.

3/ Quelques contenus sont soumis à un régime de réutilisation particulier. Il s'agit :

*des reproductions de documents protégés par un droit d'auteur appartenant à un tiers. Ces documents ne peuvent être réutilisés, sauf dans le cadre de la copie privée, sans
l'autorisation préalable du titulaire des droits.
*des reproductions de documents conservés dans les bibliothèques ou autres institutions partenaires. Ceux-ci sont signalés par la mention Source gallica.BnF.fr / Bibliothèque
municipale de ... (ou autre partenaire). L'utilisateur est invité à s'informer auprès de ces bibliothèques de leurs conditions de réutilisation.

4/ Gallica constitue une base de données, dont la BnF est le producteur, protégée au sens des articles L341-1 et suivants du code de la propriété intellectuelle.

5/ Les présentes conditions d'utilisation des contenus de Gallica sont régies par la loi française. En cas de réutilisation prévue dans un autre pays, il appartient à chaque utilisateur
de vérifier la conformité de son projet avec le droit de ce pays.

6/ L'utilisateur s'engage à respecter les présentes conditions d'utilisation ainsi que la législation en vigueur, notamment en matière de propriété intellectuelle. En cas de non
respect de ces dispositions, il est notamment passible d'une amende prévue par la loi du 17 juillet 1978.

7/ Pour obtenir un document de Gallica en haute définition, contacter reutilisation@bnf.fr.


PATROLOGM:

CURSUS COMPLETUS
SIVE
BIBLIOTHECA DNIVERSALIS, INTEGRA, CNIFORMIS, COMMODA, OECONOMICA,

OMNIUM SS. PATRUM, DOCTORUM SCRIPTORUMQUE ECCLESIASTICORUM


00'
AB mO APOSTOLICO AD INNOCENTII III TEMPORA
FLORUERUNT;
RECUSIO CHRONOLOGICA
OMNIUMQUiE EXSTITERE MONUMENTORUM CATHOLICE TRADITIONISPER DUODECIMPRIORA
ECCLESLE SJECULA,
JDXTAEDITIONES INTERSE CUMQCE
ACCURATISSIMAS, NONNULLIS CODICIBUSMANUSCRIPTISCOLLATAS,
PERQUAM DILIGENTER CASTIGATA;
COMMENTARIIS
DISSERTATIONIBUS, LECTIONIBUSQUE VARIANTIBUS C0NTINENTER ILLUSTRATA ;
OHNIBUS OPERIBUSPOSTAMPLISSIMAS EDITIONES QU^.TRIBUSNOVISSIMIS S^ECULISDEBENTUR ABSOLUTAS
DETECTIS, AUCTA;
INDICIBCSPARTICULARIBCSANALYTICIS,SINGULOS SIVETOMOS, SIVEACCTORES ALICUJUSMOMENTI
SUBSEQUENTIBUS, DONATA;
CAPITULISINTRAIPSUMTEXTUM RITE DISPOSITIS, NECNON ET TITULISSINGULARUM PAGINARUM MARGINEM*
SUPERIOREM DISTINGUENTIBUSSUBJECTAMQUE MATERIAM SIGNIFICANTIBCS,
AD0RNATAJ
OPERIBUSCUMDUBIISTUMAPOCRYPHIS, ALIQUA VEROAUCTOP.ITATE IN ORDINE ADTRADITIONEM
ECCLESIASTICAM POLLENTIBUS, AMPLIFICATA;
DUOBUS INDICIBUSGENERALIBUSLOCUPLETATA : ALTERO SCILICET RERUM, QUOCONSULTO, QUIDQUID .
UNUSQUISQCEPATRUM INQUODLIBET THEMA SCRIPSERIT CNOINTUITU CONSPICIATUR;ALTERO
SCRIPTUR^E SACRJE, EX QUOLECTORI COMPERIRE SIT OBVIUM QUINAM PATRES
ET IN QUIBUS0PERUM SUORUM L0CISSINGULOS SINGULORUM LIBRORUM
SCRIPTURiE TEXTUS COMMENTATI SINT.
EDITIOA.CCURATISSIHA,
CETERISQUEOMNIBUS FACILE ANTEPONENDA, SI PERPENDANTUR : CIIARACTERUM NITIDITAS
CHART-« QUALITAS, INTEGRITASTEXTUS,PERFECTIO CORRECTIONIS, OPERCM RECUSORUM TUMVARIETAS
TUMNUMERUS, FORMA VOLUMINUM PERQUAM COMMODA SIBIQUEINTOTOOPERIS DECURSU CONSTANTER
PRETIIEXIGUITAS,
SIMILIS, PR^ESERTIMQUE ISTACOLLECTIO, UNA,METIIODICA ET CHRONOLOGICA,
SEXCENTORUM FRAGMENTORCM OPUSCULORUMQUE HACTENUS IIIC ILLIC SPARSORUM,
PRIHUM AUTEMIN NOSTRABIBLIOTHECA -^.—^
, EX OPERIBUS AD OMNES JETATES, f ^/V\
LOCOS,LINGUAS FORMASQUE PERTINENTIBUS , COADUNATORUM. / /£"x£j\
SERIES SECUNDA, I tf> \§l
|
IN QUA PRODEUNTPATRES,-DOCTORES SCRIPTORESQUE ECCLESI-TCLATiNk-t r~ \^
AGREGORIOMAGNO.ADINNOCENTIUM III. Tv, ^, V
Stccurante 3.^. Sttigne, \r**\ ^ \
BIBLIOTHECX GLERI UHIVEHIC, VC*\ ***
U\^
CURSUUM COMPLETORUM 1N SINGULOS SCIENTI^ ECCLESIASTIOE RAMOSEDITOREV \ 1"° .'

PATROLOGIAHINA EDITI0NE TYPIS MANDATA EST, ALIA NEMPE LATINA, ALIAGRJECO-LATINAV».


VENEUNTMILLE FRANCISDUCENTAVOLUMINA EDITIONISLATIN/E; OCTINGENTIS
ET
MILLE TRECENTA —
GRJECO-LATIN*. MERELATINAUNIVERSOS AUCTORESTUMOCCIDENTALES, TUM
ORIENTALESEQUIDEMAMPLECTITUR ;' HI AUTEM,IN EA, SOLAVERSIONELATINADONANTUR.

PATROLOGI^E TOMUS CXXIII.


ADO, USUARDUS. — USUARDI TOMUS PRIMUS.

EXCUDERATUR ET VENIT APUD J.-P. MIGNE EDITOREM,


LNVIADICTAZ)'AO0/SE,PR0PEP0RTAMLUTETIiEPARISI0RUMVULG0D'£iVF£iJN0MINATAM,
SEU PETIT-MONTROUGE.
1852
S/ECULUM IX.

USUARDI MARTYROLOGIUM

EX KECENSIONE R. P. SOLLEIUI, ET AD EDITIONEM BENEDICTINAM COLLATUM.

PR«MITTTJNTCn

SANCTI ADONIS

OPERA,

AD FIDEM EDITIONUM ROSWEIDI, MABILLONII, ETC, RECOGNITA ET EXPRESSA.

ACCURANTE J.-P. MIGNE,


BIBLIOTHEC^E CLEB.I IINITERSiC,
8IVE
COB.SUUM
COMPLETORUM
IN SINGULOSSCIENTI/EECCLESIASTICjE
RAMOSEDITORE.

TOMUS PRIMUS.

VENEUNT2 VOLUMINA
14 FRANCISGALLICIS.

EXCUDEBATUR ET VENIT APUD J.-P. MIGNE EDITOREM,


IN YIADICTA&AMBOISE, PROPE PORTAMLUTETl/E PARISIORUMYULGODENFER NOMINATAM,
SEU PETIT-MONTROUGE.
183-2
ELENCHUS

AUCTORUdl ET OPERUM QU^S IN HOO TOMO CXXIII COlfTINEirrUR

S. ADO ARCHIEPISCOPUS VIENNENSIS IN GALLIA.


Sancti Adonis Eiogium historicum. Col. 9
— Chronicon. 23
Vetus Romanum Martyrologium. 14.3
Libellus de Festivitatibus apostoiorum. \ . : r 181
' '
Sancti Adonis Martyrologium. 201
Appendix ad S. Adonis Martyrologium. 419
Passio sancti Desiderii 435
Adonis privilegium pro ecclesia Velnensi. 443
'
Vita sancti Theuderii Ibid.
Appendix. — Translalio S. Barnardi. 449
Miracula ejusdem. 451
USUARDUS MONACHUS SANGERMANENSIS.
Usuardi Martyrologium. 433

Ex typis MIGNE, aa Pelil-Mentr«nge.


ANNODOMINIDCCCLXXV.

SANCTUS ADO

ARCHIEPISCOPUSVIENNENSIS1N GALUA.

SANCTI ADONIS ELOGIUM HISTORIGUM.

(ApudMabill.,ActaSS.ord. S. Bened., lom. VI.)

1. ADONEH, Vieunensem archiepiscopum, non ma- A utile judicasset. Exhinc non parvum lempus effluxe-
gis dignitate quam scriplis clarum satis norunt eru- rat, cum ecce episcopus obilu Viennensis prsesulis
dili omnes. At quis qualisve ante ponlificatum fuerit, certissime comperlo, agere disposuit intenlius, qua-
nemo, quod sciam, bactenus explicavit. Mirabuntur lenus in Viennensi Ecclesia ordinarelur episcopus.
fbrsan nonnulli quod Benediclinsefamiliseeum annu- Quocirca ex consensu tam cleri quam plebis, cum
merem, cum Tntbemius, Wion, Menardus, Buceli- consilio et prsescntia comprovincialium episcoporum
nus et alii, eum Fastis nostris non inscripserim; sed idem Dei famulus Viennensem consecralur in ponli-
mirari desinent cum facti mei rationem exposuero. ficem.
2. Adonis Vitoe compendium inveni in Breviario v. Neque enim, ut moris esl plerisque, mox susce-
collegialse Ecclesise Romanensis apud Allobroges, in pto honoiis gradu in superbiam elatus est : sed
qua celebris est Adonis memoria : quo in Breviario, magis in ccepta persislens bumililate, omnes quoque
typis vulgato anno 1612, sanctorum acta, non re- subditos secundumsuum modum imilatoresveritatis
centiorum, sed veterum auctorum qui ea scripsere, fleri assidue monebat, dicens: Discitea me quia mi-
tolidem verbis referuntur : id quod faclum etiam in tis sum et humilis corde.
Adone, cujus festus dies ita nolalur in diclo Brevia- vi. Cujus lam salubri tamque sanclo studio in in-
rio xvu Kalendas Januarii: Saneti Adonis episcopiet troltu sanclse matris ecclesiae, in hbnore Salvatoris
eonfetsoris. Omnia dices de communi pmler Leaen- .coristructa3, domunculam quamdam instar sepulcri
dam; et infra : Incipit Vila sancti Adonis arcliiepfc Dominici construi fecit: ante cujus eliam ostiolum
scopi Viennensis.Quseverba satis innuunt ejus Vilse altare, ex lapidibus concavum, ad nomen Marise
compeadium, quale mox ex ipso Breviario exbibebo, g pecealricis, Pelri quoque negatoris, latronisque con-
a vetusto anctore qui sancli Adonis res gestas litte- fessoris solemniter consecravit. Quo dum mulli ad-
ris antiquitus mandavit, de verbo excerplum fuisse. veniunt a^groli, per intercessionem eorum ad propria
. 3. Accedit quod Ecclesia Viennensis in suo Bre- lseti consueverunt reverti.
viario, quod ante centum viginti annos typis editum vn. Hospitalitatis vero, sed et misericordise in
est, iisdem fere verbis ulilur ac Romanensis, usque pauperes quanla ei cura, quantave assiduitas fuerit,
ad electionem Adonisin archiepiscopnin. Aliam enim stylo mandave noi>est necesse : cum ostium do
ab eo loco narrationem de rebus ab Adone jam pon- ipsius non alio, sed nequidem refeclionis te rei
UGce gestis exhibet Viennense Breviarium, cujus clausum fuerit. Unde merito cum beato Job cthre
copiam nobis submisit humanissimus vir Petrus Lou- poterat : Ostium meum viatori paluit, el tef/fw
velus doctor medicus et hisloriographus Dombensis. pauperum. '] j
'
Dtriusque Breviarii lectiones novem juvat hic vicis- viu. Verum indefessus laborator, licet di ntiSL
sim reprcesenlare. occuparelur bonorum operum exercitiis, no £an.
'
se lotum credebat sopori, tanquam diurno 1 i-eo
Ex Breviario Viennensi.
fatigatus : sed ad satisfaciendum naturse aliquan-
i. Tempore Caroli regis, post patrem Ludovicum tisper quiele sibi indulla quod supererat noctis, ora-
imperatorem in Francia regnantis, hic sanclus vir tioni dedicans, temporius Fratres ad vigilias noclur-
nobili prosapia exortus, dum adhuc infantulus esset, nas surgere compellebat. Ubi et ipse solilo praesens,
in monastenum quod Ferrarias ex anliquo vocant, a lectiones et responsoria protrahendo decantari facie-
parentibus traditus est. bat quousque, diei luce appropinquante, matutinai
i n. Dehinc famosissimam beati Petri aposlolorum C laudes agerentur.
principis domum caeleraque sanctorum loca in Ro- IX. Cuinquejam tempus adesset quo Dominus Rex
mana urbe constitula, oralionis gralia Deo comite regum militem suum a labore quiescere vellet, sex-
visilavit, ibique quinquennio fere sedit. Et regressio- tum decimum circiter annum in episcopalu per-
nis iter arripiens, Ravennam devenit: ubi aliquan- agens,de prsesenti adfuluram vitam felici fine demi-
din remoratus, quemdam etiam libellum a quodam gravit. Cujus corpus a clero et universa 'plebe ex
fratre religioso prseslilum transscripsil, quo ad de- more deporlatum, atque in Ecclesia sanctorum apo-
scribendas sanctorum marlyrum passiones sesc non stolorum, inler prsedecessores suos pontiflces, tumu-
modice adjutum fuisse teslatur. latum est.
> in. Inde pedem movens, Lugdunum famosissimam
pervenitad urbem. Ibi tunc praerat Remigius prae- Ex Breviario Romanensi. ,
sul eximius, regibus admodum charus. Hic Dei fa- i. Tempore Caroli regis, post palrem Ludovicum
mulum Adonem in habitu pauperis pie suscipiens, imperatorem in Francia regnantis, hic sanctus vir
quaeque illi necessaria exhibuit. At ubi collocutione nobili prosapia exortus, dum adhuc infantuius esset,
mulua, ut erat prudentis ingenii, quce in illo lale- in monasterium quod Ferrarias ex antiquo vocant, a
bant scientiaeet probitatis insignia pernoscere po- parenlibus traditus est. *,
tait, secum retinere tolo annisu conatus est. n. Cumque sub rcgulari censura degeret, inque
iv. Et ad abbaiem ipsius deprecaloria legatione illo coenobiocseterisarclior tunc temporis habebalur
acta, litleras permissorias iinpetravit ad se relinen- [/. haberetur], divinitus inspiratus atque electus,
dum in suum SusequeEcclesiaeobsequium : quousque [) omnes sibi cooevosin studiis litterarnm prseire coepit.
PATROL. CXXIII. 1
II S. ADONISARCHIEPISC.VIENNENSIS 12
LascTviltmetiamhuic aetali amicam weteraque pue- A promittere dignati estis, largiti fueritis, conabimw
rilia usquequaquc deelinans, senum perfectorumque gratias cumulare. Caeterumquod diligenler scruta-
gravem conversalionem sectari sollicilus salagebat. mini, noverilis inonaclmm et disripulum meum Ad.
III. Verum robore jam juvenlulis animatus, igne nunquam a nostro monasterio aufugisse : sed ad
desiderii irrefragabili succensus est, ut domumbeati petilionem beatse memorise Marcwardi abbatis ex
Peiri principis apostolorum caeteraque sanctorum Pruniia aut Proneara [/. ad Proneam] a nobis eum
loca in Romana urbe exlraque cohstiluta orationis liOBestedirectum, et cum illo aliquandiu conversa-
gratia visilaret. hleoqueperegrini habitum assumens tufn, quorumdam irividiosorumvitasse insidias : et
{Optatumiter aggredilur. inde discendi studio et quielis amore in urbe Lugdu-
iv. Qui domum aposlolicam hBtnilis habitu, devo- nensium conslitisse. Reverentissimis auteni viris
tus corde ingressus, in oralione conlinua pervigil, Remigio et H. Gralianopolitano inslanter poslulanli-
nocluriiis excubiis pernoctare crebrius usque ad lu- bus, el conversatisnem memorati fratris Iaudami-
cem malulinam gaudebat. Sane cum in Romana urbe bus, quanquam olim meam verbis habuisset liccn-
omnibus pene notus esset, quinqucnnio fere exacto tiam, etiam regulares litteras accepisse; qua»pro-
Ravennam devenil: ubi quemdnmiibellum a quodam lalse, quid de eo seuliam, lideli relatione fatebunlur.
religioso prseslilum transscripsit, ad describendas Litteras etiam eutn ecclesiaslicas habere a venera-
sanctorum martyrum passiones. bili episcopo nostro Guenilone certissime scio : nec
v. lnde Lugdunum pervenit. Ibi tunc forle praeerat impedire eumaliquid, si Deuseum vocat, quojuste
digme memorise Remigius praesul eximius, regibus ejus inflrmari possit eleclio. Bene apud nos conver-
admodtim charus. Hic Dei famuliim Adonem pie g salus est : quseplurimum indiget Ecclesia, idoneus
snscipiens, benigne exbibuit. Al ubi scientiseel pro- esl ad docendum; regularibus et pontiticatibus ful-
bitalis insignia pernoscere potuil, ecclesiam bcati tusesl epistolis; progenitorum nobililale ornatur;
Romani cuin silii adjaccnlibus rebus in obsequium in sancto proposito,judicio praediclorumanlistilum,
ilelegavit, ubi secretius oralioni vacaret. inter quos degit, devote perdurat. Quid restat, nisi
vi. Exin obitu Viennensi prscsuiiscomperlo, ejus- ut quod sanclis prsesulibus Deus inspiraverit fiat?
dem Ecclesisefiliidivina inspirationesuper hoc Iracti, Quid autem mirum, si aliquando asperius aliquid
omnes in commune uno consilio pari volunlate do- super eo loculus sum? Ulud culpa fuil inimicorum
ftiinum Adon*empeliverunt sibi preeliciendumepisco- ejus impudenler falsa vulganlium : islud quod nunc
pum. Quocirca eX consensu lam cleri quam plebis liiteris alligo [f. allego], meum est judicium con-
eum consilio comprovincialium episcoporum iilcm stanler prius visa, et postea comperta narrantis.
Dei famulus Viennensem consecratur in ponliflcem. Cupio vosvalere feliciter. i
vn. Religionem vero cerneus a sui observantia 5. Ex hac Lupi epislola discimus monachum
partim defecisse adversarum causarum occasione, quemdam Ferrariensem, nobilem, doctum, cujus
inslilil omniinodis, ul ad prislinam reciiludinis nor- nomen incipiebat a litteris Ad., degisse in provincia
mam paiilaliin ipsius studio reformarelur. Hinc con- Lugdunensi, Remigio elHeboni episcopis probatum,
stanl instiliitionis ejus perplura dociimenla. Siqui- et ad episcopalem digoitatem electum : quae omnia
dem el de noclurnis et de diurnis oiflciis psallendi cum Breviariis Viennensiel Romanensi conveniunt,
rcgulam pulohre conslituit. nec alii quam Adoni legitinie aptari possunt. Hacc
vm. Prseterea quanto sludio ducebatur in sedificiis distinctius explicanda per parles. Sed anleqiiam id
ecclesiaium instaurandis vel exornandis, elsi lorte L rrsestem, Lectorem admonere decet, quantum de-
hoiiiinis desil tesliinonium, non desunt tamen eadem beal publica res litteraria diligentiaeeruditissinii viri
scdiiicia. Hospilalitatis in pauperes quanta ei cura Stephani Baiuzii, qui in nova edilionc Lupi abbatis
quanlave assiduilas fuerit, siylo raamlare non est operum id egil uuius voculae; imo duplicis lantiirii
necesse : prseserlim cuin ostium domus ipsius non lilterse correctione, ut illustraadse Adonis noslri
dicam alio, sed nec quidem refeclionis tempore memoriae praeferret lucem. Nam cum in editione
clausum fueril. Massonianaprius legeretur, monachum ineum non-
ix. Cumque jam tempus adesset, quo Domiuus nunquani, ipse collatione veterum codicum reposuit':
militem suum beala mercede vellet donare, sextum monachum meum Ad. nunqnam, tametsi, uti mo-
decimum circiter annum in eniscopaluagens, de prce- desle fatetur, quis fuerit hic homo, queni duabus his
senli ad futuram vitam felici fine demigravit. Cujus litleris Ad. expressum videmus, divinare non potuit.
corpus in ecclesia sanclorum aposlolorum ofliciosis- Nunc ad ordincm reruin ab Adone gestarum ac-
sime lumulatum est. Qui vixil annos plus minusve cedo.
septuaginta sex. 6. Cum Ado tempore Caroli regis, cognomenlo
Calvi, orlus dicilur, id eo modo inlerpretarc, quo
i. Ubi primum hseclegi inBreviario Romanensi, similes jain locos frequenter exposui, ut eo lenipore
nam longe posl Viennensis exemplumaccepi), niagno inclaruerit: nam eum regnante Carolo Magno, cir-
gaudio alTectussuni quod illustrandi tanli viri ali- citer anniim nclingentesimum, in lucem prodiisse
quam haberemmateriam. Sedilludvoluptatem ineam conslat. Quippe annos nalus septuaginta sex, deces-
lemperabat, quod vetusta el idonea mihi deessent D silanno Chrisii oclingenlesimoseptuagesimoquinlo,
monumenta, quibus isla probarem. Hsecmilii cogi- ut postea videbimus. lu utroque Breviario nobili
tanti.et Lupi abbalisFerrariensis enislolas relegenii, prosapia exoilus dicilur, apud Lupum progcitiiorum
occurrit epislola ejus cenlesima vigesima secunda, nobilitaleornatus. Palriam ei fuisse Waslinensem aut
quae votis meis faciat satis. In hac enim epistola, Senonicuin pagum conjicio.
quse Gerardo, provinciaeduci seu comiti, e.tBcrtse 7. Dum adbuc infantulus esset, in monasterium.
ipsius conjugi, inscripta est, certissima deprehendi quod Ferrarias ex antiquo vocant, a parenlibus tra-
momenta, quae in Adonem ejusque res geslas iia, diltis est, more .scilicet in regula sancti Benedicti
ut superius expositae sunl, oninino conveniunt. Et prsescriplo de oblatione el susceplione puerorum
quia bsec resnooparvi momenli est, operse preiium cap. 59. Hinc conjecturara sumo, Adonem natum
fuerit hoc locoinlegramadducere epislolam, ut nemo fuisse in loco vicino Ferrariensi monasterio, de quo
suspeclara habeat tidem meam. superiusactumad Vitamsancti Aldrici archiepiscopi
t Praecelleiitissimoduci G. et clarissimseconjugi Senonensis. Istic a Sigulfo abbate puer susceptus
' B. Lupus prsesenlemet futuram salutem.
ejus fuisse videtur: ubi bene conve.rsatus, teste Lupo,
i Semper insignis fama de probitale vestra bonos omnes sibi coaevosin sludiis litterarum praeivit,ex
quosque laetificavit: sed nunc in omnium notilia Breviario Romanensi. De ejus doctrina testimonium
ubcrius effloruit, cuni eamdem prnbitalem veslram suppedilai Lupus, cuni eum scribit esse idoneiunad
successu profuturo Christianis omuibus Divinitas docendum quaeplurimum indiget Ecclesia.
comprobavit. Cum vero quaeprimo polliceri, postea 8. Posl-aliquantammoram iu coenobioFerrariensi,
43 ELOGIUM IHSTORICUM. 14
ad petitiohem Marcwardi abbatis ex Prumia, seu A babuisset licentiam, etiam regiilares litteras (obe-
Prumiensis; qui ab anno 829 ad 853 Ioco praefuit, dientiales vocant) accepisse, et litteras etiam eccle-
honesle directiis ad Proneam est : quo nomine Au- siasticas seu dimissoriasa venerabili Gtienilone epi-
sonius in sua Mosella laudat rivulum quemdaui, qyi scopo Senonensi. Sane lilterarum sludia tunc tem-
locum istum prseterfluit; unde monaslerium aii- poris, si alias tinquam, Lugduni viguisse probant
quando Pronea, passim Priimia dictum, voce non- viri docti Leidradus, Agobardus, Amulo, Remigius
bibil iuflexa. Attamen legere malim ad peiilionem islius Ecclesiae pontifices, et Florus diaconus. Addit
Marcwardi abbatis Prumiam ad Proneam directum Romanense Breviariura, Remigium ecclesiam beaii
Adonem : ut designetur Prumiae silus. ad Proiteam Romani cum sibi adjacenlibus rebus in obscquium
aranem. Inter utrumque monaslerium, Ferrariense delegasse Adoni, ubi secretiiis oralioni vacaret.
scilicet et Prumiense, ultro cilroqife facilis mona- Quaenamfuerit illa ecclesia, certo pronuntiare non
chorum commeatus erat : lum quia ex Ferrariensi ausim : forsau ecclesia sancti Romani, quae in Vien-
coenobio assumptus fuerat Marcwardus, tum quia nensis urbis parte orientali sita erat, lestante ipso
cum Lupo magna necessiludine conjnnctus erat. Et Adone in Martyrologioxm Kal. Decembris, ubi san-
quidem Ferrarienses Prumiam transmitiebantur'ad ctorum Severini, Exsuperii et Felicis corpora in
discendam maxime Germanicam linguam, cujus eam ecclesiam translata fuisse scribit, et in libello
usum eo lempore pernecessarium fuisse testalur de Vita sancti Theuderii abbalis memorat basilicam
Lupus in. epistolis 70 el 91. Quin elianrteinporibus sancti Romani martyris in suburbio civilatis, in vico
illis monasleria, etsi nullo communis regiminis vin- Brenniaco: quae basilica hactenus superest, Equi-
culo connexa erant, facile tamen monachis ultro B tihus Melitensisordinis commendata.
citroque eommeanlibos palebant propler ejusdem 11. Exin obitu Viennensis praesulis comperlo,
religionis unitalem, ut loquilur Marcwardus in Lu- ejusdem Ecclesiae fllii divina inspiratione super lioc
pina epistola 72 ad Didonem Senonici monasierii * tracli, omnes in commune uno consilio, pari vo-
sancti Petri abbatem, in arte medica peritissimum, luntate, dominum Adonem petiverunt sibi praeficien-
ad qriem monachos suos sanandos dirigebat. Hinc dum episcopum. Quocirca ex consensu tarii cleri
Lupus in epistola 116 ad monachos coenobii sancli quam plebis, cum consilio comprovincialium epi-
€ermani apud Antisiodorum : Semper quidem in scoporum idem Dei famulus Viennensem consecra-
ccenobiorum noslrorum habitatoribus vera charitas tur in pontificem. Huic tamen eleclioni restitisse
viguit; sed nunquam tam certis indiciis, ut nostro nonnullos, in his Gerardum illarum partium comi-
tempore, sui magnitudinem declaravit. lem, ob eam scilicet causam, quod Adonem ex mo-
9. Prumiae aliquandiu commoratus Ado, ut habet naslerio suo fuga elapsum crederet, docet nos Lupi
Lupus, postea quorumdam invidiosorum insiifiis imr epislola superior, in qua eum ab omni defectionis et
petitus est: quas ut vitaret, Romam se contulit, ut infamiaelabe absolvit, contestatus nihil impedire, si
domum beaii Pelri principis apostolorum oralionis Deus eum vocaret, quo juste cjus infirmari posset
gratia visitaret. Hujus ilineris non meminil Lupus, electio. Haeccontigit post mortem Agilmari Viennen-
qui Adonis aemulis, uti ipse faletur, nimis credulain sis antislitis, successoris sancli Bamardi. Hsec, in-
adhibuit aurem, quique alias monachorum suorum quam, eleclio contigit anno sexagesimo supra octin-
Bomanas peregrinationes commemorat in epistolis gentesimum, ut conslat-lum ex actis concilii Lingo-
101,102 et 105 pro Aldulfo elAcarico; luni 106 et p nensis circa Kalendas Julii anno praecedenti cele-
107 pro Dolivaldoscriptis, tum sui ipsius, lum Gue- brati, cui Agilmarus inlerfuit; lum ex Tusiacensi,
nilonis Senonensis archiepiscopi nomine, in ipso- cui subscripsit Ado sub die xi Kalendas Novembris
rum peregrinorum commendalionem. Romacexacto anni 860; tum denique ex Synodo Viennensi, de
fere quinquennio, vir sanctus Ravennam devenit: qua infra, quam Ado habuit anrio Cbristi 870, indi-
nbi quemdam iibellum a quodam fratre rcligioso ctione tertia, episcopatus anno decimo. Ac proinde
praeslitum transcripsit ad describendas sanctorura Agilmarus cjus decessor annis novemdecim, non no-
marlyrum passiones, id esl Marlyrologiuni, de quo vem lanliini, ul voluit Joannes a Bosco, sedisse di-
poslea recurret oralio. Libellus iste est velus Alar- cendus csl; siquidem Barnardum Agilmari anteces-
tyrologium, quo usus esl Ado iu suo condendo, a sorem anno 842 decessisse demonslraturii esl. Et
Rosweido edilum. Huic praefixa esl Adonis epislola, quidem Agilmaruspridie Nonas Julias viladeuiigra-
conteslanlis, qiiantuin ex veteri illo Marlyrologio vit, el quidem annb 860, ex tomo I Analectorum,
profeccrit. Huic operi, inquit, id est Adoniano Mar- pag. 103; in cujns locnm Remigius sanclae Lugdii-
tyrologio, ut dies marlyrum verissime notarenlur, nensis Ecclesiseet Ebo Graiianopolilaiiiis episcopus
qui confusi in Kalendis satis inveniri solent, adjuvit cum clero et populo elegerunt S. Adonem. Apud
venerabile et perantiquum Martyrologium, ab urbe Joannem a Bosco in Appendice BibliolhecaeFloria-
Roma Aquileiam cuidain sancto episcopoa pontilice censis, ubi de Antiquitalibus Viennai exstat epislola
Romano direclum, el mihi poslmoduni a quodam Nicolai papae primi Adoni missa cum pallio, initio
religioso fralre aliquol diebus praestitum; quoil ego ejus ponlilicatus; qua in epistola eum submonet
diligenti cura. transcriplum, positus apud Ravennam, tristari se quod in litteris professionis fldei suoead
in capile liiijus operis ponendum putavi. HaecAdo D ponlilicem missis Ado probaret quatuor duntaxat
in praelalioneMarlyrologii sui: cx quibuissuperiora synodos generales, quinta et sexta praeleriuissis :
Viennensis Breviarii verba derivala sunt, explicaret bac de re mentem suam : miltere se inte-
10. Ravenna digressus Ado, inde Lugdunum per- rim pallitim et capilula synodi Romanae, qtiam re-
venit, ubi IUIICpraeerat dignae memoriae Remigius cens lenuerat. Misit et aliam subinde eidem episto-
prsesul. cximiiis : qui Dei famulum Adonem pie lam, qua Viennensis Ecclesiaeprivilegia coniirniat.
suscepit, et quaeque necessaria illi benigrie exhibuit. An septimam synodum probaverit Ado, incertum :
At ubi colioculione mutua, quae.in illo latebant imo in Chronico, quod post acceplam cpiscopalem
scienlise et probitalis insignia pernoscere potuit, se- dignitatem condidisse videlur, hanc synoiluinreji-
cumretinere toto adnisu conalus est. Et ad abba- cit: quae menslumGallicanse Ecclesiaeerat. In brevi
tem ipsius deprecaloria legalione acta, Hlterasper- Chronico ViennenSiumantistitum, quod anno 1139
missorias impetravil ad eum retinendum in suura jussu Burnonis condilum est, S. Ado palliuni et con-
susequeEcclesiaeobsequium, quousque utile judicas- firmationem privilegiorum anno 861 a papa Nicolao
set. ViennensiBreviario bac in re concordalLtipus, recepisse cum decretis Lateranensis, id est Romani
teslalus Adonem discendi studio ct quietis amore conciiii, perbibetur.
in urbe Lugdunensium constitisse. Reverentissimis 12. Neqne vero, ut moris est plerisque, mox sus-
autem viris Remigio et Hebone Gratianopolilano in- cepto bonoris gradu in soperbiatn elatus est : sed
stanler poslulanlibus, et ctfnversaiionein meiuorati magisin eoeplapersistens bumilitaie, omnesquonue'
fralris laudaulibus, quanqiiam olim meani, iuquit, Subditos sccunduin suum moduin iniiialores Veriiu-
15 S. ADONISARCHIEPISC.VIENNENSIS 16
tis fieri assidue monebat, dicens : Discile a me quia A, papaepro simonia; et quia per manum laicam qui-
tnilis sum el humilis corde (Matlh. xi, 29; : quaever- libel indigni ad episcopatura promovebantur.
ba leguntur in Breviario Viennensi. 18. Anno 869 defuncto Ebone Gralianopolis
13. Anno 866, ex Annalibus Berlinianis, Carolus episcopo, Lotharius rex a fratre suo Ludovico se-
TCXcognomentoCalvus, et Lolharius rex Attiniaci cundo imperalore obtinuit, ut cuidam suo clerico,
missaticum communiterordinanl pro negotio Teut- Bernario nomine, episcopalum Gratianopolitanum
bergae ipsius Lotharii pellicis , et Carolus quidem concederet. Ludovici hac de re litteras accepit Ado
per Egilonem Senensem archiepiscopum, et Lotha- pridieldus Julii, quibus monebatur, ut quam pri-
rius*per Adonem Viennensem archiepiscopum, ac mum eumdem Bernariunvepiscopumordinaret. Huc
per Waltarium suum a secrelis domeslicum, papse alias etiam Kalendis Augusti accepit tum ab Lotha-
Nicolao quaesibi visa snnt secretius mandant. Ado rio rege, qui ipsum cerliorem facit de prospero iti-
id prsestitit lilteris scriplis ad Nicolaum, cujus re- nere suo Romano, prsecipitque, ut redeunli sibi ob-
scriptum hac de re non inlegrum exstat, in quo pon- viam veniat ad sanctum Mauricium : tum a Carolo
lifex sanctissimum confralreui Adonem archiepisco- rege vi Kalendas Septembris, qui Adonemsibi cha-
puin laudat, quod pro statu. sanclaeDei Ecclesiaefej- rissimum vocat, significans, se cuidam clerico, dia-
venlius invigilet, et conira delinquerilium , praevari- cono olim venerabilis archiepiscopi Remigii, et post-
calorum, et sanctarum legum vjolalorum mores et modumLotharii nepolis sui, ita concessisse Gra-
aclus per zelum rectiludinis ereclus sit. tianopolilanum episcopatura, ut vestro, inquit, ju-
14. Exslant et alise Nicolai epistolae qualuor dicio si canonice probaveritis, ibi a vestra sancti-
Adoni scriplse in Appendice secunda epistolarum "» tate ordinetur episcopus. Exstant hse litterse apud
Nicolai, in tomoVlHConciliorumeditionisLabbeanae. Sirmondum in Conciliorum Galtiaetomo III.
ln prima respondet ponlifex Adonis consultis de Lo- 19. Ado vero cernens religionem a sua observan-
Iharii regis divortio et de Alvicoclerico : in secun- '. tia partim defecisse adversarum causarum occa-
da, inferiores ecclesias a Romanis consueludinibus sione, institit omniinodis, ut ad prislinam rectitu-
recedere non debere : in tertia, rationem reddit di- dinis normam paulatim ipsius sludio reformaretur,
lalsc synodi, et Adonem corripit, quod Gerardi comi- uti legimus in Breviario Romanensi. Hinc constant
tis presbyterum dixisset; luni variis consultis re- institulionis ejus perplura documenta : siquidem et
spoudet: in quarta privilegiummetropolis Viennen- de noclurnis et de diurnis officiispsallendi regu-
sis confirmat. Additur et epistola quinta Anastasii lam pulchre constiluil.
hibliothecarii ad Adonem de morte Nicolai papse: 20. Ex synodis ejus auctoritale habitis una mihi
qtiam epislolam aliis etiam Galliarum episcopis di- succucrit, quam erudilus vir Petrus Louvetus, supe-
reclam fuisse inlellexi ex ms. codice Antisiodorensi rius laudatus, ex Viennensi Chartario descriptam
monasterii sancli Mariani, in quo hsecepistola sic Acherio noslro transmisit, qusesic se habel:
inscribitur : Venerando mihi et valde diligendo ill. Anno 870 Incarnationis Domini nostri Jesu Chri-
arcliiepiscopo ill. plurimam salulem. Triste tibi sti congregala est synodus Viennaemetropolis Ec-
nuntium, etc. Est et aliud fragmentum cpistola?ei- clesiae donino et venerabili archiepiscopo Adoneprae-
dem a Nicolao papa direclac, qua pontifex Adonem sidente, et vigilantissima cura causas ecclesiaslicas
increpai. quod ejus auctoritate Albericus subdiaco- et liliorum suorum necessitates investigante ac ec-
nus uxorem duxisset conlra praescripta canonum. clesiastico more definiente. Adveniens reverendus
In Labbeana Conciliorum edilione lypis eliam vul-' C vir Manno prseposilus coenobii sancti Augendi, ad-
gatse sunt Adriani papsc II epislolseduae, in quarum ventus sui causam manifestans prolulil in medio,
prima ponlifex ab Adone submonilus, cur a Nicolai quamdani ecclesiam ex coenobio praedicto et infra
papse oecretis recessisset, se excusat laudato zelo Viennensem dicecesimsiiam in villa Velnis, dota-
Adonis: in allera,quaemutila est, lilleras Nieolaode- tam in bonore sancli Petri, privilegio sibi concesso
cessori suo ab Adonedireclasse recepisse lestatur. ab antecessoribus sanclissimi jain fali archiepiscopi,
15. Anno jam diclo 866 Nicolaus papa lilleris da- nccnon ab ipso compontifice usque ad id tempus
tis ad Hincmarum Rhemorum antisiilem, prsecipit, conservato, proclamante vici sancti Albani rectore
Remigium Lugdunensem, Adonem Viennensem, We- desolatain esse. Protulit eliam isdem venerabilis
nilonem Rothomagensem, una cum cacleris arcbi- praeposilusscripturam inquisitionis leinporibus pise
episcopis et episcopis Galliarum et Neustrisc apud recordalionis domni Agilmari factam, eo quod et
Suessionemurbeinparilerconvenire.addiscutiendam tunc lemporis altercatio haberetur iuler ipsarum re-
causam Wlfadi et aliorum Rhemensium clericorum, clores ecclesiarum. Sed quia ea sancta synodus ir-
quos ab Ebone ordinatos Hincmarus in ordinemredc- rita judicavit, eo quod canonicorum robora-
gerat.Coacta esisynodusihsecxvKal. Septembris; at lam non vidit, placuit sancto ponlilici a capite per
ei noii interfuit Ado; quam ob causam, incerlum. sanctissimos presbyteros omnem causam reiterari,
16. Hincmarus ipse suo et Adonis, aliorumque quatenus verilate comperta, altercaiio diu venlilala
Galliae pontificum nomine scripsit ad Ludovicum lirmaretur [/., finirelur ]. His igitur teslanlibus et
Germaniaeregem pro Berlulfo Trevirensi archiepi-' dicenlibus ordinem veritatis, visuin est domno pon-
scopo adversus Waltonem coenobii sancli Maximinifj ] tifici una cum consensu sanclissimae synodi, quate-
monachum, sedis Treviiensis (uti dicit) invasorem. nus sicut in diebus anlecessorum suorum sauclorum
Idem porro Hincmarus Adoni Viennensi arcbiepi- pontificum honorata fuit sancla congregatio ccenobii
scopo scribit inler cscterapro epistola beati Aviti ad beatissimi Augendi, sic et in hac pelitione et in
sanctum Remigium scripla, quamquidam Rolfridus cseteris necessitatibus suis honorem el opem ferret
monachus ei dixerat se apuri eumdem Adonem le- ad vircs suas sancta melropolis Viennensis Ecclesia,
gisse. Sed et si qua praeterea de sancto Rcmigio re- et ul sopita querela Urmius privilegium suum super
perire valeret, ei super aurum et topazion pretiosa faclo Viennensis [ f. S. Augendi] Ecclesia in futu-
mitteret. Frodoardus auctor in Historiae Rbemensis rum possideat, litteris etiam roborelur. In hunc ita-
lib. m, cap. 21, qui et alilji leslatur, Rolfridum que modum ego Ado Viennensis arcbiepiscopus con-
liunc ccenobiiRemigiani apuct Rhemos monachum senliens et pio consilio liliorum meorum annuens,
fuisse. manu propria subler firmavi, sanclisque filiis meis,
17. Atldo ex Chronico Hugonis abbatis Flavinia- secundum morem ecclesiasticum firinare rogavi.
censis, Remigium Lugdunensem ponlificem Adoni Aclunt Viennse publice, mense Aprilis, episcopalus
Viennensi episcopo,quem Romanse Ecclesiae vica- domni Adonis anno decimo, indiclione tertia.
rium, id est legalum, appellat, et Nicolao papae lit- 21. Sunt et alia quacdam inslrumenla in eodem
teras misisse pro Trevirensi el Coloniensi episcopis Charlario ppnlificalu Adonis facla: unuin, in quo
deposilis, Teutgaudo scilicet el Guntario ; denique refertur litigatio Wilfredi advocati ecclesise sancti
ipsum Remigiura simul et Adonemscripsisse Joanni Mauricii,qui venieng publice in Viennam civilaiem
17 ELOGIUM HISTORICUM. 18
in prsesenlia domni Adonis eiusdem ecclesise vene- A cujus corpus in ecclesia sanclorum Apostolorum ofli-
rabilis archiepiscopi, et Erlulfi vicecomilis missi il- ciose tumulalum est. Ita Breviarium Romanense, cui
Iustris Bosonis comitis, Constantii coepiscopi et alio- Viennense concordat. Addit Romanense : Qui vixit
rum, adversus Sigifredum quemdam expostulavit, annos plus minusve septuaginta sex. Adonis obitum
quod immunitatem ecclesise sancti Mauricii in villis accidisse
anno septuagesimo quinto supra octingentesimum
ei subjectis violasset. Aliud in eodem codice exstat mihi constat, tum quia episcopatum lenuit
instrumentum Rodstagni et conjugis ejus Bertildis, annos sexdecim ab anno Chrisli 860, tum quia Or-
Adoni et Ecclesise Viennensi tradentium res suas in tramnus ejus successor concilio Ponligonensi sub-
agro S. Ferreoli, acceptis ab ipso Adone de the- scripsit anno 876. Diem morlis sexlum decimum
sauro Viennensis ecclesiae libris quinque, et calice mensis Decembris signant Breviaria et Martyrologia
cum palena de auro cocto, pensante unaquaque li- Romanum et Gallicanum; annum etiam designat
hram ad ferros Spaniscos. Rodstagnus autem res Viennense ms. cujus copiam ab ertidilo viro Nico-
suas in ea villa exsistentes tradidit Adoni ejnsque lao Chorerio accepit noster Claudius Siephanotius.
clero, accipiens ostium, et cespitem, et andelanc : En ejus verba : xvn Kal. Januarii S. Adonis Vien-
et post aliquantum tcmporis pergameno dato scri- nensis episcopi, mirae sanctitatis viri, anno ab In-
pturam exinde facere rogavit Adonem, Conslan- carnatione Domini 875, indiclione octava. Rexit
tium chorepiscopum, Erlenum prsepositum, Leul- autem ecclesiam suam sexdecim annos, et sepullus
bertum decanum, Teulelmum abbatem et diaco- est in ecclesia Aposlolorum Viennae, hoc est in ex-
num, aliosque clericos.' Actum xn Kal. Maii, anno tramuratia monasterii sancti Pelri basilica, ubi
iv, quo successit domnus Karolus rex in regnum ne- JJ Viennenses pontiflces tumulari mos erat. Monaste-
potis sui Lotharii, id est anno Christi 869. Tertium rium sancli Pelri ab ordine sanctiuliBenedicti ad sae-
insimmentum est ejusdem Adonis, Amalgaudo et culares canonicos devolutum est, et alia multa,
uxori ejus Volfoldaeac filio eorum Hadriano conce- quae Viennae quondam exstitisse nos docet libellus
dentis usumfruclum quorumdam prsediorum, quia de Viia sancti Clari abbalis in sseculo n. Ex his col-
res suas episcopali ecclesise sancli Stepbani dona- liges Adonem anno circa octiitgeiitesimonalum esse;
verant. Fragmenta quaedam ex ejusmodi prsestaria siquidem obiit anno 875, postquam vixit annos plus
(sic vocabant) excerperejuvat. Consuetudoet justi- minusve septuaginta sex. Haecde sancti Adonis rebus
tia ecclesiastica est, ut qui res etfacultatcs suas Deo gestis, qualenus eas eruere licuit ex probatis monu-
servisque ipsius contulerit, ei aliquid quod rationa- meniis, maxime ex Lupi epistola 122, et ex Brevia-
biliterpostulaverit ad invicem, de rebus suis Eccle- riis Viennensi et Romanensi, quod mihi prrmum il-
sia conferat. ldeo ego Ado archiepiscopus Viennen- lustrandi Adonis occasionem ct maleriam praebuit.
sis Ecclesiaeuna cum sacerdotibus et clericis ejus- Viennense legerat Andreas Sausseius, qui in Marty-
dem sanclaematris Ecclesiaeconcedimus tibi, Amal- rologio suo Gallicano scribit, Adonem primos annos
gaude, et uxori tuaeVolfoldseac filio vestro Hadria- transegisse in monasterio Ferrariensi sub Lupi
no res quas de polestaleac jure vestro ad polesta- abbatis disciplina : quod nemo anle eum (si non fal-
lem ecclesise nostrae per chartarum instrumenta lor) observarat. Sancti Adonis festus dies ritu du-
tradidistis: et pro hac tara pia. collatione concedi- plici colitur in ecclesia Viennensi, solemnius in
mus etiam libi et uxori et fiiio tuo supra scripto ecclesia sancli Petri, ubi ejus reliquiae prbmiscue
prsestationebeneficii Alausium villam ecclesiae no- "_ cum aliis aliorum sanctorum archiepiscoporum ossi-
strae ad serviendum, quandiu vixeritis, et colonicas bus sub altari asservari credunlur, post sacrarum
quas per prsestariam jam vobis una cum ecclesiis in thecarum expilationem ab hsereticis factam meraoria
Valle-Aurea benefieiavimus Pro vestiluravero patrum noslrorum,
annis singulis in festivitate beatissimorum Maccha- 26. In fine animadverlenda sunt aliqua de Adonis
bseorum Kalendis Augusli paslum unum fra.lribus scriplis, in quibus primum locum sibi vindicare vi-
canonicis in Viennensi ccenobio posilis facialis, detur Marlyrologium ; nam caeteras lucubrationes
ipsaque die oraliones 'generales pro vobis ac pro- condiditjam episcopus : hanc vero ante episcopalum
pinqiiis vestris faciat supra dicta ecclesia.Haec abs- Romse
aggressus est, ut colligilur ex eo, quod quinquennio
que temporis nola. ln litteris Raganfridi archiepi- exacto Ravennam devenit : ubi quemdam II-
scopi Viennensis, suggerente Berilone vicecomite, bellum a quodam fratre religioso praeslitum trans-
confirmantur res ad ecclesiam sancti Petri extra scripsit, ad describendas sanctorum martyrum pas?
muros Viennaecivitatis sitam nertinentes, quse etiam siones, id esl Martyrologium, quod Adoni Trevirensi
olim regali praecepto Lothani quondam regis per pontifici a nonnullis perperam tribuitur. Typis primo
suggestionem sanclorum episcoporum Remigii Lug- vulgatum fuit a Jacobo Mosandro Carlhusiairo, tum
dunensis et Adonis Viennensis restitutse fuerant. ab Heriberto Rosweido, quinomen Adonis praefixum
22. Anno jam diclo 870 Ado poliliori stylo exor- invenit in codice Everbodiensi, hoc modo : Ado
navit Acta sancti Desiderii Viennensis pontificis et Viennensis archiepiscopus quasi epilogatum compi-
marlyris in gratiara Viennensium, eaque monachis lavif, incipiens a festivilatibus apostolorum autdisci-
ecenobii sancti Galli in Alamannia cum nonnullis pulorum autsuccessorum eorum, et in fine suhjicilur
ejusdem sancti reliquiis transmisit. De hac aliisque D apud ipsum Precatio Adonis versibus composita.
ipsius lucubrationibus infra. . Uterque editor quorumdam sanclorum nomina, qusa
23. Cabillonensibus synodis duabus subscripsit: ab aliis inserta credidere, in appendicem con-
nimirum uni anno 873 coactae in ecclesia sancti Lau- jecerunt: quod an jure merito factum sit mox vide-
renlii, quae canonicis ecclesise sancti Marcelli resti- bimus.
tuta est; alteri anno 875 in ipsa basilica sancti 27. In pluribus, quae vidi, islitis Martyrologii
Marcelli, ubi subscripsit litteris pro monasterio Tre- exemplaribus manu exaratis non comparel Adonis
norchiensi, editis apud Petrum Franciscum Chiffle- nomen, hanc proculdubio ob causam, quod epistola
tium in Probationibus historise ejusdem mona- nomen Adonis praeferens, non initio ipsius Martyro-
sterii. logii, sed veteris (ut Rosweidus censuil) Romani, quo
24. Reliqua viri sancti facta perstringit Viennense usus est Ado in suo condendo, et quod inplerisque
Breviarium, religionem in ecclesiisexomandis, hospi- coojicibus mss. desideralur, praefixasit, ob idque ab
talitatem et charitalem in pauperes, assiduitatem in Adoniani Marlyrologii descriptoribus praetermissa.
ofliciisdivinis : ut superius videre licet in ejusdem Verum ejus auctor salis se ipse prodit in plerisque
Breviarii leclionibus 6, 7, et 8. Martyrologii sui locis. Is enim agens de translatione
25. Cumque jam tempus adesset quo Dominus corporis sancti Auguslini Ecclesiaedoctoris anno 822
militem suum beata mercede vellet donare, sextum Ticinum facta per Liutprandum Langobardornm
decimum circiter annum in episcopalu agens, de regem, eam niiper factam esse dicit v Kal. Septem-
praeseriti ad fuluram vitam felici fine demigravit: bris. Deinde ad xviu Kal. Oclobris meminit tran^U*
19 S. ADONISARCHIEPISC. VIENNENSIS
tionis reliquiarum sancli Cypriani tum ex Africa in A . diem x Kal. Junii, ubi rationem reddit cnr Ado ih
Galliam regnaule Carolo Magno, tum Arelate Lugdii- suo nullam facit meniionem sancli Desiderii, archi-
num per Leidradum ponlificem; nam quod in editis episcopi licel Viennensis et martyris, ctijtis nulla re
additur de translatione Compendium faeta per Caro- vera exstal commemoratio in vnlgato Adonis Marly-
lum Calvum, insertum videtur post mortem Adonis, rologio : quod passim sub Adonis nomine laudat Pe-
nec comparet in nostro exemplari ante annos sex- trus de Natalibus.
centos manu descripto. Postea agens Auclor de in- 30. Hinc intelligimus, Martyrologium istud ab
stituto festo sanctorum omnium Kalendis JVovem- Adone scriptum esse ante episcopatum, et ipsi
bris : Sed in Gallis, inquit, monente sanclae recor- opus suum poslea relegenti excidisse sanctos Desi-
dationis Gregorio pontifice piissimus Ludovicus derium Viennensem episcopum, et Theuderium in
imperator omnibus regni et imperii sui episcopis eadem urbe abbatem. Senex erat, cum buic operi
consentientibus staluil, ut solemniler feslivitas Subjecit preealionem, quae apud Rosweidum incipit
oninium sanclorum in prsedicta die annuatim perpe- ab his versibus :
tuo ageretur. Ad haecin ms. codice nostro dedicatio
ecclesiaemonasterii Celleusisanno 850 facta accurate Chrisle,precor veniamsegni des milis aiumno,
describiltir xvn Kal. Novembris eum ad modtim, Tardns sum, tardesed tibi ue:i.ovenit.
quo superius relata est ad annum 873, uhi- de sancti Longusprseterilisleiiuit noserror in anuis ;
Frodoberli abbatis translatione egimus. Hsec quo Suflicialmerilishascrogopoenamei.s.
Vlla brevis superest, in morternet.proniorsetas,
minus ab inlerpolalore addila pulem, ea me causa Jam peccaresenex non queo, nololuus.
movet, quod singulas (quas vocant) circumstanlias •»
non ila accnrate nosset bomo postcrioris lemporis : Qui tamen versus dubites an sint Adonis, cum
cum eos ignorasse videatur auctor anonymus, qui Floro tribuantur in tomo I velernm Analectorutn
librum de Vila sancti Frodoberli abbatis Cellensis in pag. 407. At ciim in ms. coilice Pelaviano vacuum
saeculo u edilum composuit. Ex bis colligere sit tituli spalium, Adoni his versus detrabere non
licet martyrologum istum vixisse regnanle Carolo licet, Haecsunt qua? de proedicto Martyrologio mibi
Calvo. venenmt in mentem : in quo reslituenda cst com-
28. Locum in quo frequens dcmoratus est, satis memoratio sancti Matiri abbatis, sanclse Scholaslicae,
innuit, Burgundiam scilicet, cujus sanctos indigenas et aliormn fere omiiium sanclorum, quos Mozander
diligentius quam alios commendat : maxime vero et Rosweidus eliminaverunl. Caeteruman vetns illud,
totus esse videtur in annoiandis rebus quseperlinent quo usus esl Ado, Martyrologium, fuerit Romanum,
ad urbem Autisiodorum et monasterium sancti Ger- in htijusce tomi prsefalioneexpendi.
mani; ex quo aliquando conjiciebam eunv illius 31. Ado eliam retroactorum tempornm summam
monasterii alumnum fuisse. Nain in codice nostro ab exordio mundi usque ad imperatoris Lolbarii ac
singulaeejus ecclesiae,altaritim.et cryptarum dedica- Ltidovki el Caroli fliioruinregni principatum, qtianla
tiones memorantur : sancli Germani ejus civitatis potuit brevitate, notavil, ut ipse prafalur in Chro»
episcopi ubique data occasione fit mcnlio, nempe nico suo, cujus extrema pars in eHilis est allerins
quarloldus Julii, ubi agens auctor de sanctoSavino : auctoris, ab eo loco, si non me fallit conjeclura,
Hic fuit, inquit, ex discipiilis magni Patris Gennani: ubi agil de divisione regni, quani inter filios suos
et Nonis Augusti, ubi de sancto Cassiano, ad cnjus, fecit Ludovicus rex Noricorum : tametsi Thuaneum
ait, lumulum cum sanclusGermanusepiscopus adve- G exemplar, quod annos qiiingenlos superal, eodem
nisset, mirabile diclu! post orationem more solito moilo desinit quam libri editi, id est in anno 879.
fusam, vocans eum ex sepulcro ait ei : Quid hic 32. Idem etiam Acta sancli Desiderii Vienneiisis
agis, frater Cassiane? Denique prseter alia fesla san- episcopi expoli.it in gratiam Vienuensium suorum,
cti Gennani, ejus vigiliam expfimit pridie Kalendas uti fidem facit Praefalitinciila Adonis Viennensis
Oclobris : quse omnia salis indicant hominem non Ecclesiae antislilis, auno iucarnationis Domini 870,
longe ab Aulisiodoro aliquando vixisse. indictione 3, cunj paSsione sancti Desiderii episcopi
29. Scio Mosandrum etRosweidum haecet plera- eidem ecclesiiBdirecla, cujns haecverba : Adeo, pec-
que alia, aut non legisse in inanuscriptis codicibus calor et humilis episcopus Viennensis Ecelesiae, di-
quibus usi sunt, aut rejecisse in appendicem, quasi lectissimis fratribus et filiis ejusdem ecclesiae...
ab aliis inserta essent. El nonnulla certe ab recen- Bealissimi Desiderii Patris veslri vilam el inariy-
lioribus addila sunt in codice nostro, ut commemo- rium, sicul anliquis scriplis commendalur, vobis
ralio sancti Maioli abbatis v Idus Maii, et xvn Kal. idcirco revolvere et slylocommittere aggressus sum,
Septembris in Verziaco monasterio exceptio corporis ut ejus incitamentis el studiis ad amorem vitaeaeler-
sancti Ragnoberti Bajocensis episcopi,et alia pauca : naevos amplius inflammarem. Hanc Vitam primus
at ea quaede Autisiodoro el monasterio sancli Ger- typis vulgavit Henricus Canisitis in anliquarum Le-
mani habentur, a primario auctore scripta existimo, ctionum lomo VI, in cujus Vilaefine additur subje-
quoniam in pluribus ejus Martyrologii, quae legi, ctus lndiculus Isonis monachi Sancli Gallensis.
exemplatribus, tum inlegris, ttim contraclis, eadem Hanc aulem passionem praefatusAdo arcliiepisco-
omnino referuntur. ldem judicium esto de omnibus D • pus nobis fratribus in coenobiosancti Galli sub Gri-
fere nominibus, quse Mozander et Rosweidus in se- maldo abbate Deo mililantibus, reliquiasque sancli
cessum rejecerunt. Quod enim alia atque alia desint Desiderii ab eo postulanlibus cum ipsius aliorumque
in diversis membraneis codicibus, id provenit ex sanclorum reliquiis, actibtis quoque el passionibus
duplici capite : primum, quod cum istud Marlyrolo- infra descriptis, anno supra niemorato per ntmtios
gium in divinis ofliciis, per varias ecclesias legeretur, satis fideles dirigere curavit, nimirum in primis per
alii ipsum conlrahebant, alii quosdam sanctos pro- Beroldnm presbyterum, leslante Nolkero in Marty-
vinciseaut ecclesiaesuaeignotos resecabant; alterum, rologio suo ad diem x Kal. Junii, ubi de sancto De-
quod auclor ipse mullis vicibus Marlyrologium suum siderio : De quo, inquit, quia venerabilis Pater Ada
auxit, alios atque alios addendo sanctos, qui in eo ejusdem ecclesiae noslra selate pontifcx, uipole in
primo non exslabant. Unde conligit ut, qui prima- praesentia posito, et ob id suis in cunctis notissimo,
riuin exemplar transcripsere, non tothabeant, quam aliquid superfluum dicere judicavit; nos juxia scri-
qui secundariis exeniplaribus usi sunl. Certe quse ptum quod idem apostolicus vir anno al> Incarna-
in Rosweidi Adone desideratur SS. Florentini et Hi- tione Domini 870, indiclione 3, per virum sanclis-
larii commemoralio, ex Adonis Martyrologio refer- simum Beroldum presbyterum, indigenam eorum-
tur a Petro de Nalalibus in lib. vm, cap. 124. Deni- dem locorum, sedjmnc in castro Turico Christi ser-
que Adbnem hujus Marlyrologii conditorem esse vitiis insistentem, cuirf reliquiis ipsitis sancti mar-
constat tum ex epistola, veteri, quo usus est, Marty- tyris Desiderii, el aliorum sauctonim pignoribus
lotogio- praefixa, tum ex Notkeri Manyrologio ad aique agonibus nobis in ccenobiosancti Galli coa-
21 ELOGIUMHISTORICUM. 2*
stkntis (Krexit; pauca de eosuromatim allingentes, A eum esset Beujamini generis homo, episcopatum
earumdem rerum ignaris insinuare curavimus. Viennensem sttscepit : cujus tempore agenle pio
33. In utroque hoc tesiimomo uieutiQ fit de san- ' piiiicipe Carolo partem •rerum suartim Viennensis
ctorum actibus et passioiiibiis seu agonibus, quos ecclesia recepit. Bexit ecclesiam annis xi, et sepul-
manu descriplos Ado Gallensibus monacbis dono (us est in ecclesia B. Severi [/. Stepbanij, ubi an-
dedit': quibus verbis conslat Marlyrologium ab ipso tecessor ipsius Ursus sepultusjacel. Burnonis Chro-
Adone composilum. Id vero aperte deciarat Notkefi •nograplnis, Kalendarium ms. atque adeo Joannes a
lestimonium, ralionem reddentis cur Ade in Maiv Bosco, Urso seu Ursioni, quem anno 794 concilio
tyrologio suo non meiriinerit Desiderii Viennensis Francolurieiisi interftiisse constat ex can. 8, prsepo-
episcopi : de quo, inquil, venerabilis Pater Ado, ul- nuiit Wolferium, eumque ab Ultraja dislinguunl.
pote in praesenlia posito, et ob kl suis cnnclis nolis- Veruin Atio noster, cui polior fides, Urso postponil
simo, aliquid superfluum dicere judicavit : nam De- Wlferiiim, natione Bajowarium, qtiem binoniinem
siderii mentionem in Martyrologii Adonis exemplari- fuisse, el Ultrejam patrio nomine appellatum
bus, tam fjdilis quam manu exaratis, prselermissam dicit.
esse superius observatum est. S. Bainardus sub anmim 810 Ultrajae scu Wolferio
34. Ad haec idem sanclus pontifex libellum de suffectus, amw 842 obiit, ut ad ejus Vitam proba-
Vita sancli Theuderii abbalis Viennensis litleris tuift est in lomo superiori. Hinc corrigendus Bur-
mandavit, ejusque ccenohii monachis nuncuparit nonis Chronographiis, qui Barnardi ordinattoiiein
hoc prologo : Ado Vieniiensis episcopus fralribus anno 817, niortem anno 862 repo-uit.
in cosnobio sancli Theuderii consistenlibus in Do- n S. Agilmarus a Lotiiario imperalore confirmalio-
miiio Jesu Christo aeletnam salutem. Patris vestri nem fnndallonis Koinanensis nionasterii a S. Bar-
Vitam, id est beali Theuderii, idcirco veslrae san- nardo fuudaii ini|ietravit, iuquii Cbronograpbus,
ctitali scriptis meis commendare disposui, ut vos et anuo 8C0ex diclis, non 800, ut fallit Chronogra->
suis exemplis ad amorem vitae scternae ampliua phus, pridie Non. Julii animam efllavil, et soleni-
invitarem, etc. Vita haec edita est in appendice sa> niter ad pedes Naamatii in ecclcsia S. Pclri ftiil
culi primi. . tumulatus.
Adonem anlequam missuin faciamus, in seriem S. Ado hujus vitaelumen amisilxvn Kal. Januarii
Viennensium episcoporum, qui saeculo nono exsli- anno 873, ex praemissis, non anno 876, ut inAna-
lere, quaedam observare juvat. Prseter indicem utri- ..leciis, aut anno 879, aptid Cbronographnm.
usque Galliae Cbristianse, el lertium Joannis a. Posl Adonem clerus et populus elegerunt Olhlran-
Bosco, unum ex ms. codice Viennensi acceptum num arObiepiscopum Viennensein : cujus consecra-
niilii suppeditavit nester Claudius Stephanotius, qui lioni Bernerius Gratianopoiitanus episcopus inter*
index jussu Burnonis episcopi anno 1239 conscri- fuit, ex Analectis : S. Oihrannus, inquii Chrono-
ptus est. Alium item indicem sseculi norii ac decimi graplius, jacet in aedeS.Petri, defunctus 16seplein.,
episcoporum habes in tomo I Analectoruin. Onines anno 888.
bi indicescumKalendarioViennensi ms. comparandi Posl htinc Othrannum electus et consecratus est
sunt. Burnonis Chronographus de Urso, a quo exor- Barnoinus, qui anno Dominica?Incarnalionis 899,
dium duco,ejusqtie successoribus ita scribit: indictione H, obiit, ex Analectis : ubi mendum in.
'
S. Ursus vir bonus et simplex, senio gravatus _ annum Iiicarnationis, ut ex autographo' postea de-
coadjulorem sibi elegit, ut ejus vices ageret. Se- C prehendi, irrepsit, uti et in sequcntem.
pultus fbit in ecclesia 8. Slepbani x Kal. Maii. Qtiippe eodem anno Incarnaliouis 899, indiclione
S. Ultraja ex Judseo de tribu Benjamin Chrislia- H,vKal. Februar. die Domiuica consecratus est
nus, doclissimus, praedicti Ursi episcopi coadjutor archiepiscopus Raganfridus, cui cousecralioni inter-
et successor, Karolo Magno percharus, finem vitae fuit Isaac sanctae GratisknopoJilaticeecclesiae episco-
accepit ldibus Martii, el sepulturam cum suo prse- pus, tenipore Ludovici regis filii Bosonis. Hinc cor-
decessore in ecclesia S. Slephani. Is in vulgalis rigendus iteruin Chronographus, qui Barnoini ob^
iudicibus, item in ms. Kalendario ecclesise Vien- iliim locat anno 901, scribitque <?uminlerfuisse con^
nensls memoratur his verbis : Commemoratio Ul- cilio Viennse celebralo a legalo sedis apostolicse
trajie Viennensis episcopi, qui lempore iinperatoris anno 892. Haec de Viennensibus episcopis, dequa
Karoli, cum adhuc senex Ursus superviveret, et Adone dicla sint.
3. AKOOS ARCHSJIjliftfEWiENStS St

S. ADONIS VIENNENSIS

CHRONIC@N ,«

JETATES SEX DITOEM *


Hl
NEMPE

origine mundi usque ad diluvium. — II. A diluvio ad AbraiMtmi natlvitateai. — 91.


^Ab
lj|br Abrafaam ad David usque. — IV.(A Davidis regno ad transmigratioriem Hebweoruoa
riil Sjiiyloniam. —V. Ab eadem transmigratione ad Ghristum Servatorem nostrum.—
:.Trj.;A Christo ad mundi finem.
(Ex Bibl.Patr. max., tom. XVI.)

MTAS
;P$|jp^::;.
AB ORIGINEMDNDIUSfjjiE'Al^lSifctmPSt.

Brevestemporumper generatlones etregna, pri- A dormienlis matrem omnium viventium Evam pro-
mus ex nostris Juiius Africahus sub imperatore'. duxit : qni nunc, quantura credibile videtur, de-
Marco Aurelio Antonino simplicis historiae stylo eli- cimus Kalendarum Aprilitim dies appellatur. Unde
cuit. Deinde Eusebius Csesariensis, atque sanctses merito creditur, si non verior sententia vicerit, eodem
memoriae Hieronymiis"presbyter, chronicorum Ca- decimo Kalendarum Aprilium die, Domihum fnissa
nonum muljinlicura ediderunt historiam, regnis si- cruciQxum. Dicebatenim una eademque non solum
mul acfeinpor*usdigestam.-Post hos alii atque alii,i hebdomadis, sed et mensis die, secundum Adant
inter qt^J|ft|pf|Hie Victor, Turonensis Ecclesise! pro generis humani salute viviflca morle sopilum,
episcopus, ^cenSBis praedictorum historiis, gesta1 de productis e latere suo coelestibus saeramenlis
sequentium' setatum'usque ad consulatum Justinii sponsam sibi Ecclesiam sanctificare: quo videlicet
junioris explevit. Horum nos lemporum summam, die primum Adam humani generis patrem ipse crea-
ab exordio mundi usque ad imperatoris Lotharii ac verat; eique de Iatere costam toliens, raulierem aedi-
Ludovici fralris ejus, acLudovici et Caroli regum' ficaverat, cujus adjutorio genus bumanura propa-
principatum, quanta potuimus brevitale notavimus, garet.
adjicentes e laleredescendentemlineam lemporum b, [A. M. "130] Adam annorum centum triginta
cujus indtcio summa praeterili sseculi cognoscatur. B genuit Seth, cui supervixit annis octingentis. Yerum
Qusedam eliam ex divinis libris ad eruditionem le- Septuaginta Iiiterpretes anle natum Seth posuerunt
gentium, ubi opportunum duximus," subnotantes, annos ducentos et triginta; postea, septingentos.
nt ex brevi lector plura colligere possit. Seth interpretatur resurrectio, quia in eo resuscita-
Sex diebus rerum creaturam Deus formavit. Primo 1 lum est semen justum, quod est stirpis iiliorum Dei,
die condidit lucem. Secundo, iirmamenlum cceli et quia significavit resurrectionem Cbristi a mortnis:
medio libravit aquarum, ipsis aquis ac terra cum cujus mortem illatam a Judaeis significavit Abel, qui
ccelosuperiore ac virtutibus, quse in ea Conditoremi dicitur tuctus, a fratre Cain occisus.
laudarent, ante liorum sex dierum exordium crealis. [235] Sethannorum centum quinque genuitEnos;
Terlio, congregalis in suum locum aqnis, quse cun- cui supervixit annis octingentis septem. Porro Sep-
cla contexerani, aridam jussit apparere. Quarto, tuaginta ante nalum Enos annos ducentos quinque
sidera in firmamento cceli posuit, qui nunc quan- posuere, postea, septingentos septem. Enos inler-
tum conjurictura aequinoctii coiligitur, xnKalen- pretalur homo, de quo benedicitur. Iste coepit invo-
darum Aprilium vocatur. Quinto, natatilia et vola- care nomen Domini, quia hominum est proprium ut,
lilia animanlia creavit. Sexto, animalia terreslria, > suae conditionis memores, invocent Conditoris auxi?
et ipsum hominem Adam formavit: de cujus latere*' ^ lium, ut filii resurrectionis esse Isetentur.

Ado, Viennensfc archiepiscopus, vila, moribus- aliquo alio videlur adjunctum.


jgjtoctrina celeberrimus, scripsit Commentarios de Dolendum est autem quod istud Chronicon multis
S^ptandi aelalibiis, seuidChronicon ab origine mundii mendis scateat, quae defectu ms. codicum corrigi
SrapsWlftsquetempora, est ad regnum Ludovici, non potiiCTunt.
Fraricorum regis, cognomento Balbi. Porro idenv t Has temporum notas, interuncos inclusas textui
Ado obiisse perhibetur anno 874 : quare quod in '' ©rsemisimus.EDIT.
odem Chrontco additur usque ad annum 879, ab
25 CHRONICON.- - MtAS PRIMA. .$$
[525] Enos ahno nonagesimo genuit Cainam, eui A factum est, alque ila llt ut nongentesimo sexagesimo
supervixit annos oclingentos quindecim. Septuaginta nono vitse suse anno Mathusala morluus sif, eo anno
ante natum Cainam cenlum nonaginta annos, postea quo coepit esse diluvium. Mathusala annorum cen-
septingentos quinque, posuere. Cujus nomen inler- tum octoginta septein genuit Lamech : hac genera-
pretatur natura Dei. lione gigantes nali sunt, hacque setate Jubal ex
[395] Cainam annorum sepluaginta genuit Mala- genere Cain arlem musicam reperit, cujus etiam
Jeel; post cujus ortum vixit annos octingentos qua- frater Tubal Cain aeris ferrique inventor fuit.
draginta. Septuaginta ante natum Malaleel, centum [1056] Lamech annorum centum octoginta duorum
septuaginta; postea dixere seplingentos quadraginta. genuit Noe, cui supervixit anrios septingentos quin-
Qui interpretatur, Quis est Dominus Deus, vel eti que. Sepluaginta ponunt annos ante nalum Noe,
vita Devs. centum ocloginta novem. Et postea, quingenlos
[460] Malaleel anno sexagesimo quinto genuit sexaginta quinque. In hac sola generatione summa
Jared, cui supervixit annos octingentos triginta. universitatis discrepal, quia triginta qualuor annis
Septnaginta ante natum Jared annos centum sexa- plus vixisse Lamech in Hebrseis quam in Seplua-
ginta quinque, postea posuere sexcenlos triginta. ginta translatorum codicibus invenitur : et quia hoc
Inlerpretatur autem descendenssive roborans. B potuit accidere errore scriptoris, potius ei iinguse
[632] Jared annorum cenlura sexaginta dudrum crediturundeest in aliam per interpretes facta trans-
genuit Enoc, cui supervixit annos oclingentos. In latio.
hac generatione nusquam utrique codices discre- [1556] Noe, divino oraculo jubente, anno setalis
pant. Enoch translaius est a Deo : quique etiam suae quingentesimo, arcam aedificare ccepit, His
nonnulla scripsisse, Judaapostoloidipsum atteslante, temporibus, utrefert Josephus (Antiq. lib. i), scien-
iertur. Sed ob antiquitatem suspectse fidei, a Patribus tes illi homines quod aut aquis aut igne perire po-
refulata sunt, ut sunt illa quse sub ejus nomine pro- terant, in duabus columnis, ex latere et lapide fafclis,
ferunlur de gigantibus fabulaea, quod non habuerint studia sua conscripserunt, ne delerentur memoria
homines patres. quse sapienter invenerant. Quarum lapidea columna
'
[ 684.] Enoch annorum sexaginta quinque genuit fertur in diluvio durasse, et hactenus in Syria per-
Mathusalem, post cujus ortum ambulavit cum Deo manere. Noe anno sexcentesimo venit diluvium,
trecentis annis. Septuaginta ante nalum Mathusalem mense secundo, decima septima die mensis. Cujus
posuere cenlum quinquaginta quinque annos, postea arcam Josephus sedisse refert in montibus Armeniae,
ducentosEnocb, qui inlerpretatur dedicatio, septima qui vocantur Ararat. Hsecprima aetas sseculi, secun-
^
generatione translatus, civitatem electorum insi- dum Hebraicam translationem, continet annos mille
nuat, quae in sexta hujus sseculi aetate pro Deo Ia- sexcentos quinquaginla sex. Secundum Sepluaginta
borans, in seplima sabbati futuri gloriam dedica- editionem, bis mille ducentos quadraginla duos.
tionis exspectat. Al quia reprobi sola praesenti sunt (OROS.1. i, c. 3.) In hac prima setate, sacrse litte-
fidelitale conlenti, Cain civitatem quam statuit nOn rse conlinent, praeter veritatem bistoricam et omnis
in septima generalione, sed in primogenito Enoch creaturse conditionem, quod virlute Spiritus sancti
filio eonsecrat. creatura, per inobedientiam peccati labe foedata,
[874] Matbusalem annorum centum octoginta sanctificatis aquis esset ad perpeluam gratiam
scptcra genuit Lamecli, cui supervixit annos septin- abluenda; sicque lux pietatis a nocte impielatis,
gentos ocloginta di;os, id est usque ad diluvium. misericordi justaque divisione, esset dirimenda. Et
Septuaginta ante natum Lamech, centum sexaginta iu forjimioue Adam, el, de costa laleris ejus, mu-
seplem annos ponunt postea, octingentos duos, qui lieris Evac, sacramentum Christi et Ecclesise. Et in
numerus, ut leclor facillime videbit, juxta Hebrai- contempto mandato omnibus transgressoribus.prse-
cam veTitatem viginti annis, juxta vero Septuaginta ceplorum Dei perpetuam mortem justo judicio in-
auctoritatem, qualuordecim annis tempora diluvii,D ferri. Et in serpentem diabolum prolatam sententiam
transiit. El quomodo verum est quod octo tantum in eis manere qui ejus fecerint voluntatem; et in
animse in arca salvse factse sunt? Sed in He- maledicto mulieris, originale peccatum sequi; et
braeorum et in Samaritanormn libris ita scriptum transgressorum filios sub peccalo nasci; et prsedi-
reperitur : Et vixit Mathusala centum octo- ctam pcenam peccati in labore sudoris et doloris,
ginta septem annis, et genuil Lamech; et vixit Ma- quam radix humani generis Adam per propagatio-
thueala, postquam genuit Lamech, septingentis oclo- nem in ramos ex radice damnatar veuientes infudit.
ginta duos annos, et genuit filios et filias. Et fuerunt In Cain et Abel duorum populorum figuram, Ju-
omnes dies Mathusalseanni nongenti sexaginta no- daeorum et Christianorum, ubi sacrificium majoris
vem , et mortiius est. Et vixit Lamech cenlura octo- respuitur, et minoris placitqm assumitur; electorum
ginta duos annos, et genuit Noe.A die ergo nativitatis multitudinem, ad veram et aeternam dedicationem
Mathusalaeusque ad diem ortus Noe, sttnt anni tre- transferendam, et homicidae filios, viaesuaeordinem
centi sexaginta novem. His adde sexcentos annos corrumpentes, et justo et manifesto judicio omnipd»
Noe, qiiia in sexcentesimo vitse ejus anho diluvium tentis Dei intercipiendos.
«De scriplis Enoch, vide Sixti Senens. Bibiiolh. lib. II. ... 1
S. ADOBiS ARC«EPISC*ppppp5 28

MTkS SECU^DA
A DHLUVIOAD ABBAHAMINATIVITATEM.

[1657] Secunda ssecaKJetate, prima hujns dlei,. A sicuti eun»una lingu» sit Latina, *»b uoa liagtia di-
qroe est viCesimasep^rma:mensis secundi, egressus versae sunt patriae, Bnrtiofum, faifanorumr Apulor
est Noe de irca, tn qna pauci, Id est octo animse, rum, CalabreriMD,Pkeolum.Tus^rBm, et si dica
salvaefacffa^sunt per aqttara. Quod commemorans in mus nis atqae injuswofj» similia, Cbam vero, se-
Epistola stta beattts Petrus apostolus statim expo- eundus filius Noe, a Rhinocoruris usque Gaddila,
nlre curavit: Qiiodet vos tranc similis formsesalvos habehsJingiias sesmoneBwaicoa parte Garamanlom;
fiecit baptisfria, non carnis depositio sordium, sed Lalino, a parle boreae; barbarico; a parte meridiani,
cdiiscientise bonse interrogatio perDeum : per re- .ASthiopum,/Egyptiorum,'et barbaris interioribus*
strrrectionem Jesu Christi, qui est in dextera Dei, vario-sermone, viginti duabus linguis,. in patriis tre-
iWaqua diluvii baptismom : in arca et his quse con- centis nonaginta quatuor. Japhet aulem, tertius, a
(TilebatEcclesiam et fldeles ejns; in octonario ani- Media usque ad Gaddila ad boream. Habetantem
marum numero.mysterium Dominicseresurrectionis, Japhet flumen Tigridem, quod dividit Mediam et
ffl^ujus fide bajkizamuT, doeens esse figurata. Babyloniam, in patrjis ducentis, sermojie vario in
Poerunt autem Noe fflH tres, Sem, Cham et Ja- lingnis vigihti quatuor. Fiunt ergo omnes simul lin-
pTtet,ex quibWseptuaginta duaelinguae sunt, id est gase septuaginla duae; patrise autem generationum
deSem vigiatt octo; o"eCham, triginta; de Japhet, B miu«,<[iia«in tripartito orbe, Asia, Africa, Europa
qoiadecim. sitae sunt: habetque, ut diximus, Japhet flumen Ti-
^[1658] Sem centesima anno gennit Arphaxad, gridem, qnod dividit Mediamet Babylgniam; Sem
biennio post diluvium, a quo Chaldaei. Supervixit autem Eupbratem; Cham vero Geon, qui vocatur'
aptom Sem nato Arphaxad quingentis annis, id est Nilus.
nssquead quinquagesimum annuift nalivitalis Jacob. Phalec aiworu» triginta geouit Ragau, cui super-
"
|16ft4] Arphaxad anno centesimo trigesimo quinto vixit annis duceotisnovem. Septaaginta ante natum
genuit Sale.Tlic Septuaglnta interpretes unam gene- Ragau centum triginla annos ponunt, poslea, ducen-
rationem-plusquam Hebraica veritas posuerunt, di- tos octo. Tempore Pbalee lurris aedificataest factar
eentes quod Aspnaxad, cum esset annis centum tri- que linguarum divisio. Hujus lurris alliiudo quin-
ginla <iuinque genui» Cainan, qai cum centum tri- quies mille eentum sepluaginla quatuor dicitur tenere
ginta annornm fuerit, ipse genuit Sale. Quorum passuum, paulatim altioribtis in angnslias coarctalis,
translationem evangelista Lucas hoc loco videtur ut pondus imminens fac»liussuslentaret. Describunt
esSe secutusi.Yixit aulem Arphaxad post natum Sale ibi lempla. marmorea, lapidibus pretiosis auroqne
quadringentis tribus annis, cui tamen Septuaginta distincta, et multa alia quse videntur incredibilia.
post nalum Cainam ascribunt annosquadringentos C Auctor hujus lurris Nemrod gigas exstitit. Qui post
ttiginta, et Cainam post natom Sale, trecentos tri- confusionem iinguarum migravit inde ad Persas,
ginta octO;Ab Arphaxad Samaritsewl Indi. eosque ignem colere docuit. Abhinc errores genlium
* [1724] Sale annorum triginta
genuit Heber, cui creverunt, templa constructa, el qnidam gentium
supervixit annis quadribgentis tribus. Ante natum principes lanquam dii sunt adorati,
Heber, Sepluaginta posuerunt annos centum triginta, [1820]Ragau annorum triginta duo genuit Serulh,
postea, trecentos 4riginta. AbhocHeberHebrseorum cui snpervixit annis ducentis septem. Septuaginla
nomen et genas oritur. aute natum Seruth, centum triginla duos annos pq-
[1785] Heberannistriginta quataor genuit Phalee, nunt, postea ducentos.oeio, Scytharum regnum exor-
«ii supervixit qMftdriflgentistriginta annis. Septua- Uim est, ubi primus regnavit Tanaus. A
ginlaante natum Pnalecposuereann.centumtriginla {1858] Seruth annorum iriginta genuil Nachor,
quatuor, poslea, dncentos sepluaginta. Phalec inter- eui supervixit annos ducentos. Septuaginta ante na-
prelatur divisio} cui propterea lale nomen parentes tum Nachor ponunt annos centum triginta, postea,
imposnerunt, quia tempore nativitatis ipsius terra ducenlos. iEgyptiorum regnum sumit priocipium,
per linguarum eonfosionem divisa est. Cujus divi- D ubi primus regnavit Zoes.
sroiiis ArnobiuSprhetor ita meminit (ARNOBIDS in [1878] Naciior aoaprum viginti octo genuii
Psal. ciV): Sem, primogenilo Noe, pars facta est a Tbare, eui supervixit annos centum et novemdecim.
PersWfc et Baetris usque iu Indiam longe, et usqne Septuaginla anle natum Thare ponunt septuagjnta
Rhinocoruras : quse gpati* terrarttm habeiil linguas, novem, postea, eentum triginta novem. Assyriorum
J^jnpne barbarico, viginti septem «. In quibus lin- regnum et Sicyoniorum nascitur; sed primus in
^PP^dt» Suht palriaram quatdringinla sex, non Assyriis regnavit Belus,quem quidam Saturnumexi-
diversarum linguarum, sed^iversftwmi patriarum : Stimant: inSicyopia ^Egialeua^a quo jEgyalea niut-
» Philaslrius, Hsereseoucap. 106; pluribus lwgiris-hoimnes an*rBabel asserittsos. .- .
29 CHRONICON.— JETAS SECUNDA, 30
cupata est, quse hactenus Peloponnesus vacalur.. A.credenlibus misil. Quod autem ejus altiludo triginta
Ninus, rex Assyriorum primus,. propagandse domi- cubitis surgit, quem numerum decies habet in tre-
nalionis libidine, arma foras exlulit, cruentamque centis cubitis longiludo, quia Christus est altitudo
viiam raagnis per tolam Asiarabellis egit. noslra.qui triginta annoruin selatemgerens, doclrinam
[1948] Thare annorum septuaginta genuit Abra- evangelicamconsecravit.contestanslegem non se ve-
ham, cui supervixit annos centum triginta quinque. nisse solvere, sed adimplere. Quod sexies longa ad lati-
Subquo Zoroastres, magicse inventor, a Nino rege tudinem suam.el deciesadallitudinem suam, humani
occiditur: qui Ninus ipse, dum deficientem a se op- corporis instar ostendit, in quo Christus apparuit :
pugnaturbem, sagitta ictus interiit, murique Baby- corporis enim longitudo a vertice usque ad vesti-
loniae a Semiramide regina Assyriorum sedificantur gium, sexies tantum habet, quantum latitudo, quac
(BEROS. 1. V). Hactenus secunda saectiliaelasproten- esl ab uno latere ad allerum latus, a dextera in si-
ditur, fiuntque anni a diluvio usque ad Abraham, nistram, vel a sinistra in dexteram : et decies quam
inille septuaginta duo, secundum vulgatam edilio- altus a terra. Unde facta esl arca trecentorum in
nem, id esl Septuaginta inlerprelum : secundum longitiidine cubitorum, et quinquaginla in laliludine,
vero Hebrseorum codices, longe pauciores inve- et triginta in altitudine.
niuntur, id est ducentis nonaginla duobus. Eadem arca collecta in unum cubiTum, dcsuper
In hac secunda setate sacraelitterse conlinent, prse- consuniuialur : sic Ecclesia,
corpus Christi, in uni-
ler verilalem historicam, fidem el sacramentis ple-
tate collecta sublimatur et pcrficitur. Quod aulem
nam Patrum obedienliam. In hac Noe myslicse jus-
aditus ei sit a lalere, neuio quippe inlrat in Eccle-
sioni el fabricse obediens, arcam figuratis numeris et
nisi per sacramentmn redcniplionispeccatorum,
mensuris fabricans, eamque mundis immundisque siam,
quod ex Chrisli lalere aperlo manavit.
animalibus, ut ei praeceplum fuerat implens, Eccle-
siam sanctam nobis composuit, mirificis sacramentis Quod inferiora arcae bicamerata et tricamerata
vel biperti-
redundantem, lignum passionis et crucis ferenlem, construuntur, sic ex omnibus gentibus
morle Christi baptismi gratiam exbibentcm, prelium, tam mullitudinem congregat Ecclesia, propter cir-
nostruin tanquam per oslium laleris manantem: cumcisionem el prsepulium, vel tripertitamypropter.
est orbis.
per quod columba eadem ipsa Ecclesia tanto munere tres filios Noe, quorum progenie repletus
dotata processit: etcorvus hsereticus exiehs, tantis Ideo arcae inferiora dicta sunl, quia in hac lerrena
sacramentis indignus, ab illa quse texerat, nigre- vita esl diversilas gentium. In summa autem omnes
dine pcccati illectus, transvolans linmani cadaveris in unnm consummamilr : et non est ibi varietas,
cupiditate naufragus, reverti contemnit. Arca con- C quia omnia et in omnibus Christus.
slruilur a Noe de lignis nOn putrescentibus, Ecclesia Quod cuncta animalium includuntur genere in
eonsiniitur a Christo ex hominibus in sempiternum arca, quia ex omuibus genlibus et nationibus con-
vicluris, quse nunc in fluctibus hujus mundi natat. gregatio sit in Ecclesia : quod etiam Pelro demon-
Quod aulem de quadratis lignis fieri jubelur, sta- stratus discus ille significat, quod munda et immunda
bilera vilam sanctorum significat, undique ad omne ibi sinl animalia (4cr.ii); sicut in Ecclesisesacra-
opus bonum paralam : quocunque enim verteris qua- menlis, et boni et mali versantur.
dratum, firmilerstabil. Qtiod seplena sunt munda, et bina immunda,
Quodbitumine glutinantur arcse ligna inlrinsecus ideo quia boni servant unitatem spiritus in vinculo
el exlrinsecus, ut in compage unitalis significelur
pacis, sanctum aulem Spiritum in divina Scriplura
tolerantia charitatis, ne scandalis Ecclesiam tentan- in
scptiformi operalione commendat, mali autem in
tibus, sive ab his qui intus sunt, sive ab illis qui binario numero schismala faciles et qiiodammodo
foris sunt, cedat fraterna junctiira, et solvat vincu- divisibiles ostenduntur.
luin pacis : esl enim bitumeh ferve.ntissimumet vio-
Quod ipse Noe cum suis octavus numeratur, quia
lentissimom gtuten, sigiiificans dilecliohis ardorem, in Christo
spes resurrectionis noslrae appartiit, qui
magna fortitudine ad lenendam societatem spiritalem u octava die, id est post Sabbali septiroarri, a niorluis
oiunia tolerantem. resurrexit.
Quod trecentis cubitis arca longa est, ut sexies Quod post seplem dies ex quo ingressus est Noe
quliiquagiritaCompleantur : sicut sex aetatibus omne in arcam factum est diluvium, quia in spem futurse
hujus saeculi tempus exlenditur, in quibus omnibus qoielis, quaeseptimo die significata est, baptizamur.
Christus nunquam destitit prsedicari, sedin trecentis Quod prseler arcam omnis caro quam lerra susten-
cubitis signum ligni passionis ostendilur : ipsius tabat, diluvio consumptaest,quiapraeterEcclesiseso-
eiiim lhterse numerus crucis deraonslrat signum, cietalem, aqua baplismi quamvis eadem sit, non solum
quo, socii Christi passionis effecti per baptismum, non valet et salutein, sed potius valel ad perniciem.
longiludinem vilae aeternae adipiscimur. Quod vero Qttodquadraginta diebus et quadraginta noclibus
cubitis quihquaginla laliludo ejus expanditur, insi- pluit, quia omnis reatus peccatorum in decem prse-
nuat quod corda credentium Spiritus sancti dono ceplis legis admitlilur per universum orbem terra-
charitate dilalantur: unde quinquagesimo die po*st rum : qui quatuor partibus continetur, sive ille
resurreclionem suam Christus Spirilum sanclum reatus, qui ad dies pertinet, ex rerum prosperitatej
W S. ADONIS ARCHIEPISC. VIENNENSIS 32
iire qui adnoctes, exrerum adversitate contractus A vitam, quse in hoc nrando aghur signiflcat. Denique
sit, sacramenlo baptismi abluitur. pbst septem dies dimissa propter illam septenariam
Quod Noe quingeritorum erat annorum, cum ei operaUohem spiritalem, olivae frocluosum sufculura
locutus est Dominus ut arcara sibi faceret, et sex- retulit: quo significaret nonnullos etiam extra Ec-
cehtos agebat annos cumin eamfuisset ingressus, clesiam baptizatos, si in eis pinguedo non defuerit
sigriificatur sexta setate in manifestalione evange- cbaritatis, posteriore tempore in ore columbse tan-
lica, Ecclesiam coristrueridam, quod et secundus quam in osculo pacis, ad unitatem 'societatis posse
aieasis anni sexcenlesimi, quo lntrat Noe in arcam perduci. Quod post alios septem ffieseadem dimissa,
signiflcat, duo enim menses senario numero conclu- non estreversa, significat finera sseculi, quando erit
duntur • a senario enim numero, et sexaginta co- sanctorum requies, noh adhuc in sacramento spei,
gfiominanlur, et sexcenti et sex millia, etsexaginta quo in boc tempore oonsociatur, fjuandiu bibitur
iftillia, et sexcenta millia, et quidquid deinceps in qued de latere Christi manavit: sed jam in ipsa per-
Bnajoribus summis per eumdem articulum numeri fectione salutis seternae,cum tradetur regnum Deo
in infinitum consurgit. Et quod vigesimus septimus et Patri, ut perspicua contemplatione incommuta-
dies mensis cqmmemoratur, ad ejusdem quadraturae bilis veritatis, nullis ministeriis corporalibus egea-
signifieationem pertinet, quse jam in quadratis lignis B mus.
exposita est : sed hic evidenuus quia nos ad omne Quod seteentesimo et primo anno vitse Noe, ape-
opusteraum pajratos, id est quodammodo conquadra- ritur arcse tectum, quia finita sexta aetate ssecnli
triJil^initas perficit, in memoria qua Deum recoli- revelabitur absconditum saeramenlum atque pro-
mus, in intelligentia qua cognoscimus, in voluntate missum.
qua diligimus : tria enim ter, et hoc ter, fiunt vi- Quod vicesimo seplimo die secundi mensis, di-
gmti septem, qui est numeri ternarii quadralus. eitur sicca fuisse terra, tanquam finila est ba-
Quod septimo mense arca sedit, hoc estrequievit, ptizandi jam necessitas in numero dierum quin-
a4 illam septimam requiem significatio recurrit, qua quagesimo et seplimo : ipse enira est dies se-
perfecti requiescunt: ibi quoque iliius quadraturse cundi mensis, vicesimus seplimus, qui numeros ex
numerus iteratur, nam vicesima septima die se- illa conjunctione spiritus et corporis septies oc-
cundi mensis, commendatum est hoc sacramentum: tones habet, uno addilo propter unitatis vincu-
etrursusvicesima septima diemensisseptimi.eadem lum.
eommendatio confirmata est cum arca requievit; Quod de arca conjuncti exeunt, qui disjuncti ante
quod enim promittitur in spe, hoc exhibetur in re. _ intraverant, quia in hoc tempore caro concupiscrt
. Porro quia ipsa seplima requies cum octava re- ^ adversus spiritum, eC spiritus adversus carnem
surrectione conjungitur, hoc in sacramento rege- (Gal.v); postmodum autem, id est in fine sseculi,
nerationis nostrse, id est in baptismo, altum pro- in resurrectione scilicet sanctorum, omnimoda et
zundumque mysterium est, quod quindecim cubitis perfecta pace .spiritus corpori adliaerebit, nulla
supercrescit aqua, excedens altitudinem montium. mortalitalis indigentia, vel concupiscentia resi-
Octe itaque et septem quindecim faciunt: sed octo stente. ,
signlftcant resurreclionem, septem quietem. Hoc Dantur eis cuncla animalia in escam, ex quibus
sacramenlum resurrectionis et quietis transcendit sanguis prohibeturmanducari, ne vita pristina, quasi
omnem sapientiam superborum, ita ut nullo modo suffocata, teneatur in couscientia, sed habeat taa-
possint indagare scientia sua altitudinem resurre- quam effusionem per confessionem.
ctlonis et quietis : et quia septuaginta et septem, Quod vero testamentum posuit Deus inter se et
el octoginta ab octo dinumeranlur, conjuncto utro- bomines, atque omnem animam vivam, ne per-
que numero, centum quinquaginta dies, quibus deret eam diluvio, arcum scilicet qui apparet in nu-
exaltata est aqua, eamdem commendant nobis at- bibus, qui nunquam nisi de sole resplendet, quia illi
que confirmant altitudinem baptismi in consecrando _ noa pereunt diluvio, qui in prophetis et omnibus di-
novo homine ad tenendam quielis et consecrationis vinis Scripluris, tanquam in Deinubibus agnoscunt
fidem. Chrislum. ,
Quod Dost uies quadraginta «missus corvns, non In hac seiate sectinda post diluviura plantavit vi-
est reversus, aut aquis utique interceplus, aut ali- neam Noeet inebriatusatque nudatusest in domo
que supernatante cadavere illeclus, significat ho- sua, portans Christi figuram, qui inebriatus est dum
mines immundilia cupiditalis teterriraos, et ob hoc passus est, nudatus estdum crucifixus est in domo
ad ea quae foris sttnt in hoc mundo ire: aut rebapti- sua, in gente sua et in dbmesticis sanguinis sui.
zari, quasi aut prseter arcam, id est prseter Eccle- Hanc nudiiatem, id est passionem Christi, videns
stam, baptismitg prosit, ut occidant et seducant, do- Cham derisit: et Judsei Cbristi mortem videntes,
ejyjreet tenere. ... subsannavere. Sem vero et Japhet, tanquam duo
Qtrod columba emissa, non inventa requie, re- populi, ex circumcisione et prsepulio, credentes,
versaest, ostendrt per Novum Testamentum re- quodammodo passionem Chcisti vetamento texerunt,
quiem sanctis in boc mundo non esse proraissam : id est sacramento honoraverunt: vestiroentum enira
pjpst quadragmta enim dies emissa est; qui numerus significat sacramentum, quod dorso imposuerunt,
33 CHRONICON.- -; JETAS TERTIA. 54
quasi memoriam praeteritorum; quia passionem A fixit, eliam in filios pcenam damnationis suae trans-
Christi transactam celebrat Ecclesia, non adhuc spe- misit. Sed et reprobi qui hic delinquunt, in poste-
ctat futuram. Medius autem frater Cham, id est im- rum, id est futurum, senlentiam damnationis exci-
pius populus Judseorum, qtii nec primatum aposto- piunt.
licoetenuit, nec ultimus in gentibus credidit, vidit Nemrod filius Chus, priinus novam imperii cupi-
nuditatem patris, quia consensit in necem Domini ditate tyrannidem arripuit, comparatus diabolo,
SalVatoris : nuntiat fratribus foras, quia per eum qui superbe intumescens super sidera se exaltare
manifestatum est quod erat in prophetis secretum; voluit : quique venator et deceptor hominum ad
ideoque fit' servus fratrum suornm, facta ipsa gens morlem in Babel, id est in confusione, regnare non
quodammodo scriniaria Christianorum, bajulang le- immerito dicitur; ubi confunduntur linguse turrim
gem et prophetas ad testimonium asserlionis Eccle- impietatis superboe sedificautium, omnium videlicet
sise, ut honoremus per sacramentum quod nume- qui ab unitale fidei et integritate confessionis
rant iili per lilteram. Peccante Cham posteritas ejus quasi per dissonantiam linguae ad inVicem fece-
daranatur, quia plebs Judaica quse Dominum cruci- runt.

JITAS TERTIA
AB ABRAHAMAD DAVIDUSQUE.

[2185] Tertia mundi setas a nativitate coepit;3 qui in typo Salvatoris a patre in sacrificio oblatus
Abraham patriarchse, qui septuaginta quinque an- est.
norum cum esset, relicta genle et patria, ad impe- [2440] Jacob annorum nonaginta genuit Joseph.
rium Dei venit in terram Chanaan, accipiens pro- His temporibus Serapis et Jovis filius, ut quidam
missionem nascituri de suo semine Salvatoris, in ferunt, ,/Egypliorum rex moriens, falso errore in
quo benedicerentur omnes gentes, simul et seipsum deos transfertur; et Memphis civitas in JEgypto
in gentem magnam esse futurum (Gen. xn): quarum conditur ab Ape Argivorum rege: Sparta quoque
una spirkalis, aller estpromissio carnalis (Rom. iv; a Sparto Phoronei filio Argivorum regis.
Gal. iH, IV). His teraporibus adhuc Ninus et Semi- [2480] Jacob annorum centum triginta descendit
ramis in Assyriis regnsint. in vEgyptum, in animabus septuaginta. Vixit attlem
[2271] Abraham annorum octoginta sex genuit annis decem et septem in ^gypto :facliqtte sunt '
Ismael, a quo Ismaelilse, qui postea Agareni, ad omnes dies vitse illius, centum quadraginta septem
ultimum Saraceni sunt dicti. Vixit aulem Ismaei anni. Interpretatur autem Jacob supplantator, qui
annos centuin triginta septem : interprelatur autem et Israel vidensDeum: vel melius princeps eum Deo,
Ismael auditio Dei, populum Judaeorum significahs, omnium sanctorum prseferens imaginero, qui per
eo quod in fine mundi crediturus a Domino exaudia- (C fidem atque niundiliam cordis seraper videns Deum.
tur. Porro Agar interpretatur advena vel conversa, Joseph annorum centum decem morluus : cujus
Synagogsegerens personam. ossa tulit Moyses et filii Israel pariterque ossa
[2285] Abraham annorum centura genuillsaac : fralrum ipsius flliorum Jacob, et portavertint in
qui primus et solus intra Testamenti Veteris se- terram Chanaan. Hoc tempore Graecia Argo re-
riem, legitur octava die cireumcisus. Quod non sine gnante habere segetes coepit, deklis alionde semi-
magno mysterio privilegium est filio promissionis nibus.
donatum. Interpretatur aulem Abram pater excelsus, [2546] Hebrseorum servitus in ^gypto annorum
propter priorem scilicet populum Judaeorum : Abra- centum quadragiuta quatuor. Ut scriptura aulem
ham vero paler multarum, id est gentium, sicut testalur Exodi, habitatio filiorum Israel qui manse-
est illud iii Apostolo : Qui conlra spem iii spem runt in ^Egypto fuit quadringentorum triginla anno-
eredidit, ut fieret pater multarum gentium ^Rom. rum : quibus explelis, eadem die egressus est om-
IV, 18). Vixit autem centum sepluaginta quinque nis exercilus Domini de lerra ^Egypti, quorum la-
annis. men summam annorum, chronographi a septuagesimo
[2350] Isaac annorum septuaginta genuit Esau et anno et quinto nativilatis Abraham, quando terram
Jacob, patriarchas Iduroaeae et Israeliticae gentis, ]p repromissionis intravir, computant, sequentes edi-
post quorum ortum vixit annis cenlum et viginti: tionem Septuaginta interpretum, quse dicit: Habi-
faclique sunt omnes anni illius centum octoginta. tatio aulem filiorum Israel, qua liabilavcrunt in
His lemporibus primus apud Argos regnavit Ina- ^gypto et in lerra Chanaan, ipsi et patres eorum,
chus, annis quinquaginta: cujus filius fuit Phoro- anni trecenti triginla. Quam necessario sequendain
neus, qui primus in Grsecia leges judiciaque con- et ipsa Hebraica veritas ostendit, quse narrat Caat,
scripsit, qui et Io, quem yEgyptii mulato nomine filium Levi, quem natum esse constat in lerra Cha-
Isidem coluertint. Interpretatur autera Isaac rtsus, . naan, vixisse annis centum triginta tribus, et filium
«c S..AD0MS ARCHIEPISC.- .TOfiNBNSIS 56
Amrempatremlloysjs antiJS-cenlumtriginta septem, JA Jordanis alyeo, in terram reproniwsitmis induxit,
ftt,ipsuS9M^«an«toginta fuifse annorum, xempore Quo videlicet aiu^Q,JUJ,i8.Chronicis Eusebii rejperi-
egressionis de iEgyplo. Quia nimirum horuni sura- mus, principium erat qninquagcsimi primi jubilsei
mam annorum constat quadringentos et triginta secundum Hebraeos, lacile inveniri vajet, id.jesl anni
uftplereJMMposse. Annuit autem horum translationi bis mifle quimjenti ab iniiio mundi erant cooipleti:
^Apflstolusciim ait: Abr§km,dictqhsvntpromissionest singulis Juhil.aeorum qrdinibus per quiiiquagenos
]&: M«ini ejus nondicit ::' Et seminkbus, auasi in annos .deputatis.. Sed nostra inquisilio comperit
^uliis,$ed quasi in unof.et semini tuo,qul est Ckrp- minorem temporjs hujus esse summam ;consj,at enim
,tlns*i kocautem dico ; Testamntum confirmalum « quia mille sexcenli quinquaginta sex ad diluvium
D^e, qwe poti quadrinaenios et Mginla annos facta usquc fuere apni: iqde ad Abraham, ducenti nona-
ejsileXvnmhnlum.facuM evacvumdampromissio- ginta duo qui sep(J»gin.ta erat annoijuni qgando
nef»;(G<tLiv,,46,17). HiSilempcfibus, scilicet servi- prom.issionem^Dei accepil. Promissionis anni qua-
„tn|J| Israelfin 4gypto,;Psroaieiheus_|uisse scribitur, drtngenti triginla; ducalus Mosis, anni sexaginta
qtiem figunt fabulse de Iuto formasse homines. Tunc qui profeclo numerus npn bis miUe quingentos, sed
etiam fratres ejus Atlas magrius est astrologus habi- septem rainus, id est bis mille quadringenlos nona-
IMyMefWriu^ieTWipt^ artitmT BI grnta tirs*9nnt)s iTnpienlL'
His leiwpoiibos'Josue, pri-
peritus, et ob hoc post mortem vano errore in deos mus Erychthonius Atheniensium princeps in Grsecia
translatus. - - -' "t
* qnadrigam junxit. Josue centumet decem annorum
[2645] Hac etiam setate primus Procidus quadri- moritur.
garii junxit : eodemque tempore Ceeffips Athenas {2757] OtlwMtielannis quadraginta de tribu Juda
condidit, el ex nomine MinervseAllicos Athenienses psiaiusIsrael, Deo jubente, judex constituitur, illum
vpcayit. lste etiam bovem iminolans, primus in sa- praefigurans qui in lerlio lempore mundi tribu Juda
*crfficSoJbvem adorari prsecepit. tunc prlrai choriles cnm gratia ad salvaridtfspdputos venit. Tlujiis tem-
Corybantes modulatam in armis saltalionero et cori- poribiis prhnp fiiji IsraeJ serviertuii Chusan Rasa-
sonim inverieWiit; Tunc etiain scribitur inTjiessa- taim regi Mesopotamise.octo annis Cadmus regnat
'lia sub Beucaliohe factum diiuvium, et PnaetOiiis Thebis, qrilprimus Grsecas litleras adinvenit. Per
Ifobu^smn Khcendium. idein tempus, primi Linus et Ampbion apud Grsecos
**
t^Bl9] iMdyses,' arinis quadraginta eductum ex in musica arte claruerunt, ' Idaeique Dactyli ferrurii '*
:35gyptoipopuluinIsrael, et de servitnte ^Egypfi libe- invenerjint eo teinpore.
ratum, rexit iri deserto,qubrum primoanno taberna- [2|07] Ahqtjf, anno octogesimo, filin.s Jera, filii"
*iihim "Doiriino cohstruil, et septem merisibus opus C ^ Gemini, quiuiraquc maria utebatur
pro dexlera. CuT
fetflrieris,' mehse primo ahni secundi, prima die jus principiis servivit lsrael Eglon regi Moab aqnos
Inensis erexit. TPer euhidem Moysem Judsei simul decem et' octo) dpnec percusso Eglon liberayft Israel,
^rm lege et litteras habere coeperunt. Quinque libri Hbc tempore Cyrene. ciyitas condita esl in-Lihya.
•Moysis,secunmrm Sepluajrinta seriiorum interpreta- His temporiBus fajjulae fictsesunt de Tripibfemo,'
iroBem, eontfrient gijsta' aimoriim trium iriilliurii quod, jubente Cerere, serpentiuni pennis gestatus,
s^lftgenCornm trigiiha. QiifilVero anrios hujus.tem- indigentibus frilmeriia vOlandodistribtiit; de Hippo-
poris Beoraica veritas corilineat, Josepb in primo centauris, quod equOrum' hominuftiqiie fuerint 'na-
«ontra Apftmerri Gramrnaticum libro ita commemo- tura permisti; de Cerhero tricipili inferorum
cane;
frat: Neque Tgiturinnumera apiid nbs naberitur vb- de Phrixp el Helle sorbre sua, quod ariele vecli per
Wnrina ihter se invicem discordaritia, sed duo tan- aereni' vowveririt; de Gorgone meretriee, quae cri-
tum et vigiriti Surit libri; qtfiomnium temporum riila serpeiitibus fueiit, et aspicientes convertebat in
'ftfertemcoMmeirt,' qui ct jtetVcTeiluiitur divinllus lapides; de Bellerophonte, quod equo pennis vo-
inspirati. Ex quibus quinque sunt Moysis, continen- lantl sit vectus, de AmphiOne, quod citharse cantii
ttk ^gfsi- vttae <st-successionis humariae"prosapiam,. lapiifts et'Sarxa commovbirii.
IWqmJaff^ipslus MiDysiSterminumpertendentes7, qui [2S77] Debora; prophetissa ex tribu Ephraim cum
pirtrtomiiius a trrbus mrliibhs aririortrmconiirientiatn Barac dretribu Nepthalim, annis quadragintaJCujus
geSrutit.• Mojrsis temporibus templ:uiri'Delphis con- inilio ducatus oppressit iilios Israel Jabih, rex Clia-
struifiir ^iiacedaemon conditur. Moyses centum vi- haair, quiTegriabat in Asor annis viginti, sed oc-
l^li? flnndrum.riibritor.' Vitis in^Grsecra ihveriitur. Cisoab Israei^fa Jael uxore Aberclnei. Sisara prin-
WisH«5«!f)brjlAis atteo ingens et gravfs sestus mcandiilt, cipe railitise ejus, liumiliatus tandem ac deletus est.
ut soi per devia transcendehs ririiversrini orbem nbrii Hoc tempore Miletesvcorirfita. Hr idem
tempus
caloreaffecisse, sed igne torruissfi-dicatuK • '
lnde ri- Apolte riiediciriae•'artem' iriyenit. VFabula quoque
dicuIaPhaetotiis texiwif fetbuia. *' ' * - iiiue ficta est defabro Dardaio, et ejus filio Icai-o,
. Josue anais viginj,i sex rexit populum Israel, uti qufKt"coaplatfs "sibi pennis volaverit. Haec setate
Jos#phns docet; nam Scriptnra sancta qiiot fuermtt primos regnat Latinis Picus, qUi fertur Salurhi filiiis
aoriiducalus ittius tacet; Eusenius in ChrOriicisvigintii fuisse. " " • ' '" * '
septem posuit. Primo autemsni ducatus anno Josue';; [2918] Gedeon annis quadraginta ex tribu Ma-
Bjsiinomense, decima die mensis, populum patefacto) nasse. Stib qub Servit Israel Madianilis et A.ma-
*?J4:U^,SA.;'-.,:'-,^^^'': -' '-••-- ,
37 GHRONICON.— -ETAS TERTIA. 38
Iicbitis septem annis; sed Gedeon pugnantelibera- A stint Latini, qui postea Romani nnncupati sunt, post
tur. Urbs Tyrus condita, anle lemplum Hierosoly- tertium anniini caplivitdlis Trojae, sivc annis tribus.
morum, annis ducentis et qnadraginta. Orpheus Postquam oclavum regnavit iEneas, u't quidam scri-
Thracius Linusque magisler Herculis, artis hiusicae buiit, Ascanius annis triginla oclo. Ante jEneatn, Ja-
invenlores, clari habentur. Argonaularum navigatio" nus, Sattirmis, Picus, Faunus, Lalinis iri ltalia re^
scribitur. goaverunt per annos circiter centum qninquagiitla.
[2955.] Abimelech, annis tribus regnavit in Si- [3046] Heli sacerdos annis quadraginla. In He-
chem. Iste septuaginta fratres suos filios GedeoniS braeorum libris, anni qnadragirila : in Sepluaginla,
interfecit. Hercules Ilium vastat. anniviginli invenitinlur. Arca Testattnenii ab AHo-s
[ci358.] Tbola, annis viginli quatuor filius Foa, pbylis capilur. Regnum Sicyoniorum finitur, qui ab
patrui Abimelech, vir de Issacbar, qui habilabat in jEgialeo usque ad Zeuzippumregnaverunt, per annos
Sanir monlis Epbraim. Priamus in Troja post Lao- nongenlos sexaginta duos. Hectoris filii Ilium rece-
medontem, regnavit annos tredecim. Fabtila ftcta de perunl, exptilsis Antenoris posteris, Heleno illis stib-
Minotauro, bestia labyrinlho inclusa. Bellum Lapi- sidium ferenle. Latinorum tertius Silvius ^Enea) fi-
tbarum et Cenlaurorum, quos scribit Palsephalus lius, regnat annis viginli nove.n qui quod posl mor-
primo de Incredibilibus libro, nobiles fuisse eqttites fi tem palris editus, ruri fuerat educatus, el Sylvi, et
Thessaiorum, Poslhumi nomen accepit, a quo omnes Albanorum
[2981] Jair, annis duobus et triginta ex tribu Ma- reges Sylvii vocaii sunt.
nasse. Per hsec lempora Hercules agonem Olympia- [5085] Samuel et Saul, annis quadraginla. In
cum consliluit, atque in Libya Antaeumoccidit, a quo Scriptura sacra, ducatus Samuelis quot annis fuerit
usque ad primam Olympiadem supputantur anni qua- roinime patet; docet lamen Josepbus Iredeeim aiini?
dringenii triginta. principatum illius emicuisse. Chronici vero, Saniuei
[5004] Jeptes Galadites , annis sex. Philistini et ct Saul simtil annis qaadraginla prsefuisse siguanl.
AmaniUe deprimunt Israel; ex quibus Amanitaede- In Actibus aposlolorum aposlolus Paulus ita concio-
bcllanlur a Jepte; qui in libro Judicum ab setate nattis ad poptilum est : Deus plebis Israel elegil pa-
Moysis usque ad semelipsum , ait supputari annos tres nostros, et plebem exallavit, cum essenl iitcola*
trecentos, vel, ut quidam codices habent, anrios tre- in terra ^Egypti, el in brachio excelso eduxit eos ex
centos quinque el viginti. Cujus tempore Hercules ea, et per quadraginla annorum tempus, mores eo-
quinquagesimum secundum arinum agens, ob morbi rum sustinuit in deserto; et destruens gentes septem
doloremsese flamraisinjecit. Per idem tempus Alexan- in terra Chanaan, sorte dislribuit eis lerram eoruin,
der Helenam rapuit, Trnjanuirique belluin decennale C quasi post quadriugenlos et quinquaginta annos; et
surrexit. post hac dedit judices, usqtte ad Samuel prophetam;
[5010] Abesa de Betblehem , annis septem. Aga- el exinde postulaverunt regem; et dedil illis Deus
memnon iinperat Mycenis quinque et viginti. Crijas Saul, fllium Cis , virum de tribu Benjaniin , annis
anno quindecimo Troja capitur. Amazones arma quadraginla. Ab hoctempora prophetarum incipiunt.
sumpserunt. Lacedaemoniorum regnum exoritur; atque Homerus
|3017] Ajalon Zabulonites, annis decem. Hic cum fuisse pulatur.
amiis suis decem in Sepiuaginla Interpretibus noh Iu hac tertia setate mundi, salva verilate bislorica,
habetur, quorum damno supplendo, Josue filio Nuri, pracfigurat in vocalione Abrahae, terram vivenlium
Eusebius Samueli et Sauli, quorum annos Scriplura Cliristi populo futnram , nec incolatus noslri longos
non dicit, plures aririos quam in Josepbo legerat, exilus formidandos , el in Cttristo Domino semper
aunolavii, quatenus ab egressu Israel ex Mqyplo us- sperandtim, per cujus graliam vivendo sempileriia
que ad sedificatiOnemtempli quadringerilorum octo- potiemur baereditate; et in seniine ejusdem Abrahse,
ginta annorui» summam, quam Scriplura prsedicat ut slellas cceli mulliplicari populum Christiamnn; et
haberet. in oblatione et sacerdolio ejus regale Ecctesimsacer-
p>025] Abdon sive Labdon de tribu Ephraim, an- dotiiun, el in proprietate nominis ipsius, qtiod esset
nis octo. Cujus anno tertio troja capta est; et M- in Cbristo paler multartim genlium per iidem , cum
neas ad llaliam venit. Complelis a primo anno Ce- unius tanlum genlis pater fuerit per generalionem :
cropis : qui primus apud Allicam regnavit, annos et in circuracisione carnis, quod corde circumciden-
trecenlos triginla quinque. A qnadragesimo aulem dus esset Christianus.
el terlio anno regni Nini Assyriorum regis,, eoinpu- Et in lsaac nalo, qui risus dicitur, quod gentium
tanturanni oclingetiti viginli quinque. A morluo Lab- populus qui in Christum de illa serie in carne venien-
don servivil Israel PhilUtaeis quadraginlaannis. Hac tem irrisum a Judseis crederent, et agnoscerenl illius
aetale Carmentis nympha Latinas litteras reperit. contumeliosam passionem, suam veram esse libera-
[3025] Samson de tribu Dan, annis viginti. Asca- tionem.
hius JEnere firms Albam cOndidit. Ulyssis quoque Et in Sodoma et Gomorra, impiarum civitatum
fabtila ficta. Haclenos Judicum liber lenipora signat, subversione , futuri judicii diem, nec posse evadere
baberis annos dncentos nonaginta novem , Jndices statuta supplicia, noxiaciiriositatepropositumsanctse
autem duorlecim; post quos sacerdotes coiistiluti conversationis conlemnentes, retroque.male vivendo
$9 S. ADONISARCHIEPISC. YIENNENSiS M
respicientes; sotosque Mberari, quos gralia Christi A aco^iebat. Islo tempore omne magisterinm Judseo-
liberaverit. rum, et mystica, unde Cbrisli vocabanlur* uoctio
Et in iramolatione arielis pro Isaac, Christi pas- ipsa defecerat. Neque" *| mysticam unclionem
sionera expressam; et injuratione Dei quod semen Herodes pertinet aiienigena, qui deficiente ex
Abrahsein Christo supra numerum exlenderetur, et tribu Juda principe regio, a Romanisin Judsea regnnm
non tantum ex semine carnis, sed fide vocari ad ini acceperat; sub cujus lempore natus est Christns,
finitum numerum filios Abraham. unctus Sanctus sanctorum oleo exsultationis prse
Et ex femore Abraham, carnem Christi venturam, participibus suis, qui veniens ad oves quaeperierant
quando idem Abraham servo jubet; Pone manum domus Israel, testimonio Joannis, in aqua usus est;
tuam sub femore meo, et jnra mihi per Deum coeli; cujus figuram gessit ipse Judas, cum iret ad ton-
ostenditque Ghristum qui est Deus cceli, per Virgi- dendas ovesin Tamna.quod inlerpretatur deficiens;
nem Mariam ex femore suo in carne futurum. jam enim defecerat pririceps ex Juda, atque unctio
Et in geminis Rebeccaeduos populos, Christianos mystica Judaeorum. Venit autem cum suo pastore
«t Judaeos, quorum minor Jacob lenis, in ipsa jam Odollamite, cui nomen erat Iras; interpretalur an-
puerilia per cocturam rubram lenticube, majorem tem Odollamitesteslimonium in aqua, habens qui-
fratrem Esau hispidum supplantans, lenem mitemque B dem Dominus testiraoniuin majus Joanne , propter
signat populum Cbristianum, qni per cocturam ru- infirmas tamen oves, hoc teslimonio usus est in
bram, Passionemscilicel Christi, sanguine rubratam, aqua, nam et ipse Iras, quod nom*n illius pastoris
edaci ac ssevienti Judseopbpulo, cujus curam gesta- fuit, interpretatur fratris mei vitio. Vidil omnino
bat Esau, primatus dignitatem illo vendente suscepit; fratrem suum Jesum secundnm semen Abrahae,
Hte quod nascendo habuit per concupiscentiam per- sectmdum cognationem Mariae et Elizabeth inatris
didit; Christianus per gratiamquod in naturanon suse; eumdemque Dominum et Deum suum, quem
habuit, acquisivit. Cui pelles hsedorum super bra- jam salutaverat ex utero, agnovit perfeclius ex co-
chia, et cervicem nudara mater aptavit, vesleque lumba; et ideo tanquam Odollamkes, vere tesli-
primogeniti sui induit, tanquam jam nobis illum fi- monium perhibet in aqua. Venit autem Dominus
guratum ostendensChristum, qui accepit, non car- ad oves tondeiidas, noc est exonerandas sarcinas
nem peccati, sedsimilitudinem carnis peccali, legem- peccatorum. Inde Thamar habitum mutat; nam et
que Veteris Testamenti tanquam vestem primogenili cotnmulans interpretalur; mulat et nomen , et de
excipiens, non solverit, sed impleverit. Post cujus Synagoga fit Ecclesia, sed in ea prorsus nomen
odorem beoedictae concurrunt omnes genles, quse amaritudinis permanet, non illius in qua Domino
per gratiara Judseis et priroatura, et benedictionem'G fel minislravit, sed illius in qua Petrus flevit amare,
abslulerunt. Jacob quoque, filius Isaac, nepos Abra- nam et Juda confessio est, confessioni ergo araari-
h* fugiens fratris insidias, in sacramento lapidem tudo miscealur, ut vera poenilentia praesignetur.
quem ad caput habuit dormiens eminus erigens eum- Haec poenitentia fecundatur Ecclesia in omnibus
que liniens oleo, Christum nobis lapidem angularem gentibus; nam et ipse habHus merelricis, confes-
consecravit. Et idem Jacob, claudus effectus in lati- sio peccatorum est; typum quippe Ecclesise gerit
tudine femoris populnm Hebraeorumsignificat clau- Thamar ex gentibus evocatae,sedens cum hoc habitu
dicalurum. Judas filius Jacob, cum nuru sua eoncu- ad portam Enahim, quod interprelatur fontet, currit
bnit Thamar, qua imelligitur plebs Judaea, cui de enim velut eervus ad fontes aquatum pervenire ad
tribu Juda reges tanquam mariti adhibebantur; unde semen Abrahae: Illic enim a non cognoscenle feta-
nomen «jus amaritudo interpretatur, quia ipsa Do- tur, quia de illa praedictumest: Populus qoem noa
mino fellis poculum dedit. cognovi, servivit miiii. Accipit in occulto annulum,
In duobns filiis Judaeduo genera principura qui monile, et virgam;. vocatione signalur, justificatione
non recte operabanlur in plebe, unum eorum qui decora, glorificatione exallatur, sed haec adbuc in
oberrat, allerura qui nihil jproderat : nec enim sunt occulto, ubi fit conceptio sanctae ubertatis. Mittitur
amplius quam duo genera hominum inutilia generi D 5 meretrici promissus haedus exprobratio scificet
pec-
humano : unum nocentium, alterum prsestare no- cati per eumdem Odollamitem, tanquam increpan-
lentium, et, si quid boni habent, in hac terrena vila tera et dieentem : Generatio viperaram; sed non
perdentium, tanquam in lerram fundentium; unde eam invenit peccati exprobralio, quam mutavit con-
major Her interpretatur petticitut, tmalibus tunicis fessionis amariludo. Post vero pubUeissignis annuli,
induli snnt primi homines, in pcenara damna- monilis, et virgaearguit temere judicantes Judaeos,
tionis suae, dimissi ex paradiso. Sequens Qnan quorumjam personam Judas ipse gestabat, prola-
interpretatur mmstus eorum, id est, quibus nihil tis cerlissimis documentis suaevocationis, justifiea-
prodessecum habeat unde prodesse possit. Inter- lionis et glorificalionis. Ostendit virgam signtlm
tio fllio Judae, Sela qui interpretatur dimissio passionis, et monile legitimaelegis, et annulum pi-
ejus, significatur tempus ex quo reges plebi Judaso- gnus immortalitatis, quando" aecusatnr a Judseis
rum coeperunt de tribu Juda non fieri; quia erat ea- quasi adulleratrix legis.
dem tribus.Juda, sed etiam in populo Judsenemo re- In actionihus quoque Josepb et Benjamin.Christus
guabat) propterea Thamar fiiium Judaejeaaritumnon et Ecclesia ipsius figuratur. Quontm unus Joseph a
4i cimoNico.N, -rrr A;TAS TERTIA. 42
patre missus, signat Christum a Patre missum ad A serpensque Moysivoravit.serpenteseorum magoruin:
oves visitandas, cuin fratres in passione, lunica virga Cliristi, doclrina, qua omnium paganorum
exspoliatumraiseruntin lacum; ac vestem ejus in san- hsereticorumque dogmala consumunlur.
guine haedi linclam, sub falsa leslalione, palri mise- In ./Egypto decem plagis mundus feritur : in ofci-
runt; venditumque gentibus Salvalorem transmise- sione agni, Christi immolalio : et in figura Paschae,
runt, cui in coslo sol, stella ac luna, el in manipulis Chrisli transitusad Patrem. In mari Rtibro baplismus
terra, inferna quoque carceris subderentur, ut ei Christi sanguine rubratus. In manna, panis coelestis.
omne genu flectalur ccelestium, lerrestrium, et in- Christus expressus in extensione manuum Moysi,
fernorum. Cum. eodem Joseph , ad sacramentum signo crucis expugnari inimicos. DalaeIeges in nion-
Dorainicse passionis, duo Pharaonis spadones in car- le, Chrisli mandaia servari in spirilali allitudinc, in
cerera detrusi sunt, ut trium crucifixorum numerus labernaculo, Christi Ecclesiam.
supplerelur; e quibus verus Joseph Cliristus, reve- In Aaron sacerdolio, novum in Christo sacerdo-
lando mysleria unum puniret per debitura suppli- tium: In sacrificiis omnibus, Cltristiiin figuralum. In
cium, alterum per indebilam graliam liberaret. Idem varielate leprarura, haereseonvel errorum varietales,
Joseph post duos annos dierum tertio incipienle, de in escis roundis et imroundis, eleemosynis munda
carcere educilur; et Christus die tertia a mortuis B oinnia fieri. In iEgypti escis desideratis, Cbristum
resnrgit. Praesentatur Pharaoni; mundo resurreclio manna fastidisse, et voluptalibus illicilis concu-
declaralur. Data est Joscph polestas in /Egyplo; data piscentias praestitisse. In virga Aaron germinante
est Christo omnis potestas in cceloet in terra. Colle- confirmationem Sacerdolii Christi. In seneoserpenle,
git Joseph per suos frumenlum multum; collegit Chrisli morte ubique in ore fidelium sonanle, viru-
Cbrislus credentium numerum sine numero. Consti- lentiam virorum perimendam, et a percussione dia-
tuit Joseph horrca per tolam yEgyptum; consecra- bolf, fide mortem Chrisli aspicienles sanandos. Et
vit Christus per totum raundum Ecclesias. Aperuit in bis percussa petra sacramcnta passionis Christi
Joseph horrea tempore famis, et minislravit fru- mirabili operc distincla. Et in vacca rufa, cujus ci-
inenta populis; aperuit Christus ex horreis suis diu- nis in aquas luslrationis projicilur, mysteriura no-
turnain sui corporis praebiturus arinonam esurienli- strse redemptionis et salutis plenissime expressum.
bus et sitientibus jusliliam. Acquisivit Joseph tolam ln sepullura Moysi occultala, litteram lcgis; et
jEgyplum Pharaoni; acquisivit Christus munduni carnales observaliones occulendas.
paslum et reconcilialtim Patri. Venerqnt fralres In Jesu Nave principalu sequente, Dominum Chri-
Joseph, qui eum vendiderant, fame compulsi, ad stum in Novo Testamenlo veruin ducero et principem
eum; venerunt et ad Chrislum Judaei, qtii eum cru- C fulurum, ctcivitates tnundi deslruclurum, acaereas
cifixerant, ut cjus refecti cibariis, a fame aninise poteslales debellaturum, ac omnem idololatriam pe-
liberarentur. Adorant illi, adorant et isli : sicque nitiis ablulurum, et omnis generis vitia expugnar
niiris sacramentis, in actione fralrum, aclio nobis turum.
apostolica praemonstratur. Dcbora in typo Ecclcsisehostem superavit. Gedeon
ln Benjamin quoque extremo Joseph fratre etdo- gratiam Chrisli abundanlem commendavit, et quod
ctor et magister gentium in fide et veritate, Paulus fide, trinitatis hostes essenl superandi, ac martyria
praefiguratur : cui figurale scyphus argenleus in appetenda aciis suis insintiat. In Abimelech concu-
sacco legis celatur, et trecenli argentei cum quinque , binae filio, haerelici. In Jephte filia virgine, carnis
stolis optimis dantur. Christi imniolatio virginis et in resurrectione lo-
Et in descensione Jacob in ^Cgyptum , Cbristi tius corrnplionis absorplio. In Samson Nazareo,
descensio in mundum; et in multiplicalione seminis Chrislus Doininus fortis in capile; in ligatione
ejus in jEgyplo, in Chrislo per fidem gentes in tolo ipsius a nieretrice muliere, Christus Dominus,
inundo mulliplicandae. quod Jndacorum vincula omnia polenlialiter di-
In Moysefigura exprimitur Mcdialoris, qui mundo rumperet. In Ruth, Ecclesia ex gentibus, Judaeisil-
pacem intulit, ut Moyses^gyptum sabulo abscondit, " ludens. In Samuele, Christus Dominus dux, sacer-
Christus ex obsessis virtutem diaboli expellendo co- doset propheta, sacerdotes arguens, et Synagogam
hibuit. Quod idem Moysesuxorem flliam sacerdolis veterem novo sacerdotio Cbristi in gratia Novi
Madian accepit, mediatorem ex alienigenis sumere Testamenli pcrmutans.
conjugem signiflcat et Ecclesiam. Quod idem pastor ' Claudilur hsec tertia netas Palriarcharum actis,
ovium, mediatorem signavitpaslorem boriumovium et legis sacramenlis, ac judicium figuris, venerabi-
in carne futurum : qui ex hoc mundo quasi ex liter insignis, in repulsione et abjectione Saulis,
ASgyptooves suas colligendo, in unum ovile Eccle- continens annos nongentos quadraginta.
si;e congregaret. Superanlur magonun prsesiigia,

PATROL. CXXIU.
*3 S. ADONISARCIIIEPISC. VIENNENSIS 14

MTAS QUARTA
A DAVIDISREGNOAD TRANSMIGRATIONEM
HEBR^ORUMBABYLONIAM.

[5125] Quarla selas mundi. David primus ex tribu A [3951] Joram, filius Josaphat, annis oclo. Ella*
Juda rex, annis quadraginla. Latinorum quintiis, curru igneo rapitur, quasi usque in ccelum; et E
Silvius, annis quinquaginta. Codrus sponle se liosti- lisaeus, baerespropbetiae derelictus, primo miracuio
Ims offerens, interimitur. Ephesus condila ab An- aqnas Jericho sanat. In diebus Joram recessitEdom.
dronico. Carthago condita est a Didonefilia Carche- ne esset sub Juda, et constituit sibi regem. Ambu-
donis Tyrii, annocenlesinioquadragesimo lertiopost lavit autem Joram in viis domus Achab; filia qtiippe
Trojanum excidium; prophetanlibus in JudseaGalh, Achab erat uxor ejus. ,
Nathan etAsaph. [5959] Ochoziassive Azarias anno uno. Jonadab
[5165] Salotnon, filius David, annis qnadraginla. filiusRecbab clarus habetur. Azariaro cum filiosuo
Qtri quarlo regni sui anno, mense secundo, templum Joas, et neppte Amasia, ob enormitatem scelerum,
Dominoaedificare coepit in Jerusalem, collectis ab et quia nec patrem filiumvequispiam eorum bonum
egressu Israel ex iEgyplo annis quadragentis oclo- habebat evangelista Matlhaeusa Domini Salvatoris
girila: quod in figuram universi temporis quo in genealogia secludit.
hoc sseculoChrisli sedificatur Ecclesia, quaein fulu- [3960] Atbalia, maler Azarise, annis septera. Quse
TO perftcitur seplem annis, et septimo mense anni videns interfeclum ab Jehu rege Israel filium suum
octavi dedicavij. Latinorum sextus, Alba SilVius, B Azariam, interfecit omnem
JEnesefilius, regnal annis octoginla octo. Regina Joram, slirpeni regiam domus
praeter solum Joas filium Azarise, quem Jo-
Sabba venit audire sapienliam Salomonis. zabelb uxor Joiadse ponlificis furata est de medio
[3205] Roboam, filais Salomonis, annis sexdecira. filiorura regis, cum interficerentur. Joiada pontifex,
Sub qno Jeroboam de tribu Ephraim separavil de- qui solus post vixisse annos cenium triginla
et a Moysen
•cem tribus a doroo David, Domino, in figuram perbibetur.
hserelicorum qui suos sequanes a Christo el Eccle-
sia segregant. Hiijus quinto anno Sesac rex Mgy- [3967] Joas, filius Azariae, annis quadraginta.
Isle bono principio et fine usus pessimo,-in princi-
pli, veniens Hierosolymam,templum spoliavit. La- suis lempluni innovavit. In exlremis inler cae-
tinorum septimus iEgyplas Silvius, Albae superioris piis
annis tribus. Samus lera facinora, Zachariam qiioquc filium Joiadaetulo-
regis filius, regnavit viginli ris quondam ac regnificatoris sui, inter templum et
condita, et Smyrna in urbis modum ampliala. Sy- altare
billa Eritbraea illuslris habelur. lapidare prsecepit; quem ob meritorum gra-
filius annis tribus. Hic liam Dominusin Evangelio filium Zachariae, id est
[5882] Abia, Roboam, pu- benedicti Domini, cognominat. Lycurgns legislator
gnantera centra se Jeroboam superavit, occisis de oraculo insignis habetur. Laiinorum duo-
exercitu ejus millibus quingenlis, eo quod sperassel " Apollinis
in Domino. Sub quo Hebraesegentis pontifex maxi- decimusAremulus Silvius. Agrippaesuperioris regis
nnis Abimciech insignis est habitus. filius, regnavit annis decem et octo, qui praesidium
annis et uno. Albanorum inter montes, ubi nunc Roma est, posuit.
[5885] Asa, filius Abia, quadraginta filius fuit Julius proavus Julii Procoli, qui
Ab hoc conduclus Benadab rex Syrise Damasci con- Cujus cum suo popolo Romam cOmmigrans, fuindavit
tra Israel, percussit omnem terrain Nephtalim. P10-
Juliam gentem.
phelabant in Judaea Achias, Eliu, Amos, Joel, et
-Azarias.Lalinorum octavus Capys Siivius vEgypti, Amasias, filius Joas, annis viginti novem. Elisseus
defunctus sepelitur in Samaria. Azabel
-superioris regis filius, regnal annis viginti septem. propheta
Asa idola destruit, templum mundat. Egredienlem rex Syrorum afflixitIsrael.
conlra se Zaraa ^Elhiopem cum suo sternit exercilu. [4047] Latinorum decimus lertius, Avenlinus
Amri Rex Israel emit monlem Samariae, a Somer, Silvius Aremuli superioris regis major filius, regna-
duobus talenlisargenti, ctaedificavit eam. Achiel de vit annis iriginla seplem; atque iu eodemmonle qui
Bctliel, Jericho inslaurat. nuiic pars Urbis est, morluus ac sepullus, seternum
a Vene-
[3926] Josaphat annis viginli quinque. Elias, et loco vocabulum dedit. Vienna urbs condita
Etisaeus, et Abdias, Azarias, et Micheas propheta- ]D rio Africseexsule.indenominata, ut Livius in Anna-
bant. Elias Thesbites, tres semis annos pluviam libus scribit, qtiod biennio perfecla fueril, primum
conlinuit, propter peccata Acbab, et populi Israel, Bienna, poslmodum b sublracla, addita v, Vienna
et inter caetera magnalia Elisseum filium Saphat, nuncupata. Quam postea Romani, Senatu composito
qui erat de Abel Maula, pro se unxit prophetam. qui Gallias disponerel, Senaloriam appellare volue-
Latinorum nonus Carpentus Silvius, superioris re- runl.Inde posl aliquot lempora, quinque legionibus
caslris in circuitu eam
gis Capys filius, regnavit annis tredecim. Post quem in ea composilis, quinquc
filius ejus Tiberius decimus, annis octo. Josapbat insignem fecere; ac publica horrea et cellaria lolius
fecit rectum coram Doniino. mililiaeibi consliluerunt. Ex nominibus aulem tri-
45 CHRONICON.- ^ETAS QUARTA. 46
bunorum Julii Csesaris, nomina castris imposuerunl A bruarium decem mensibus anni adjccit. Sibylla Sa-
Crappum, Eumeditim, Sospolum, Quiriacum, Pom- mia claruit.
peliacum. Romanorum lertius, Tullus Hoslilius, regnavit
[4076] Azarias, qni et Ozias, filius Amasise, annis annos triginta duos, qui priinus regum Rpmanorum
quinquaginta et uno. Assyriorum tricesimtis sexlus, purpura et fascibususus esl; adjeclri monle Ccelio
Tonosconleros, qui vocatur Graece Sardanapalus, et urbem ampliavit.
qui Tharsum alque Anchialem condidil, et in prse- L-i205]Amon, filius Manasse, annis duobus, in
lio victus ab Arbace Medo, semel incendio concre- Hebraica verilale; in Septuaginta legilur regnasse
roavit. Usque ad id tempus fuisse reges Assyriorum duodecim. Histrus civilas in Pontocondita. Amon a
historioe referunt; el fiunl simul anni a primo arino servis suis inlerficilur.
Nini Regis Assyriorum, mille centum el sexa- [4205] Josias, filius Amon, annos triginta unum.
ginta quatuor. Arbaces Medus, Assyriorum imperio Hic mundata Judsea et Hierusalera templo eliam in-
destructo, regnum in Medos transtulit. Deinde novato, posl abjectas idololalrisesordes, paspha Do-
multis praeliis undique scatescentibus, per varios mino celeberrimura facit decimo octavo anno "regni
evenlus ad Scylhas Cbaldseosque, et rursum ad sui; et cum Nechao jEgypliorum rege congressus,
Medos parili via rediil. Latinorura decimusquar- B occidilur in campo Mageddo,quaenunc Maxiniiano-
tus, Procas Silvius, Avenlini superioris regis filius polis vocatur. Thales Milesius,primus physicus cla-
regnavit. Post quem Amulius Silvius. Hesiodus rus habetur. Prophelabant in Jndsca, Jeremias.,
poeta claruit , atque Phidon Argius mensuras et Oldas, et Sophonias. Romanorum quarlus Aiicus
pondera reperit. Per idem tempus olympias prima Marlius, Numaeex filia nepos , regnavit annis viginti
consliluilur. Macedonum regnum inchoat, primum tribus, qui Aventinum montem et Janiculum tlrbi
babens regem Cananum. Lacsedemoniorum reges addidit, el supra mare, decimoquinto ab Urbe mi-
deficiunt; Lydorum incipiunt. Osee, Amos, Isaias, liario Hostiam condidit. Post quem Tarquinius Pri-
et Jonas in Judaeaprophelant. scus, annis triginta septem; qtti circum Roniaeoedi-
Joathan, filius Oziae, annis sexdecim. Olympias ficavit, numerum senatorum auxit; Romanos ludos
prima ab Eliensibus consliluimr. Remus et Romu- instituil, muros et cloacas sedificavit.Capitolittm ex-
lus generanlur, matre et Ilia. Joathan, inter caelera slruxit. In Hebrseo, viginli el uno amfis regnasse
virlulum bonarum opera, portain domus Domini Josias : in Septuaginla Iuterprelibus, triginta tribus
suMiniissimamaedificavit,quae in Aclibus Apostolo- legilur. Sed et Euscbius inter regnum ejus et Joa-
rum Speciosa vocalur. chim, alium de suo adjecit annum, propter menses
[4103] Achaz, fllius Joalhan, annis sexdecim. Ab C bis lerrenos quibus Joacbaz velJoachim regnavcruut.
hoc eonductus Theglalphalasar rex Assyriorum, Verum quid veriias habeat Jereraias pandit, qui sc..
Rasin regem, Syriae intcrfecit, et habitatores Da- a decimo tertio anno Josiae usque ail annuiu quar-
masci translulit Cyrenem. luiu Joachim, viginti iribus annis prophetasse pcr-
Roma condila in monte Lalino, undecimo Kal. hibet; et Nabuchodonosor quarlo anno Joachim
Maii a geminis Remo et Romulo flliis Rhese Sylvise, regnare ccepisse; decimo nono autem anno regni
quse erat filia Ntmiiloris fratris regis Amulii, virgo ejus, Hierusalem fuisse destruciam.
vestalis, sed constuprala. Consualibus ludis Sabinae [4259] Joachim, filius Josise, annis undeciin. Post
raptae, anno ab Urbe condila lerlio. Remus a Fabio Josiam regnavit Joachaz mensibus tribus; queni
Romuii duce occisus. Necliaovinctum ducens iu iEgyptum, Joachim con-
[4119] Ezechias, lUiusAchaz, anois viginli octo. stiluit regem. Hujus aiino terlio Nabucbodonosor,
Hujus aono sexlo Salmanasar rex Assyriorum, cap- capta Jerusalera, el plurimis captivalis, in quibus
ta Samaria, translulit lsrael in Assyrios, atque in erant Daniel, Ananias, Azarias, Misacl, parlem va-
Judaea Samaritas accolas misit. Cujus rcgnum a sorum tcmpli Babyloniam transfert. A quarto Joa-
primo Jeroboam slelerat annis treeentis sexaginla. chim anno Scriplura regnum Nabuchodonosorcom-
Hoc tempore Romulus primus milites ex populo D putat: quia ex eo non solura Chaldaeis,ct Judseis ,
sumpsit, centumque a populo nobilissimos viros elc- sed et Assyriis, jEgyptiis, Moabilis, aliisque inunine-
git qui ob aetatem, senatores, ob curam et sollici- ris genlibus incipil regnare.
ludinem reipublicae,patres vocali sunt. Mortuo Ro- Joachim, qui et Jechonias, lilius Joachim, inensi-
mulo, qui triginla septem annos regnavit, per bus tribus ac diebns decem. Hic circumdala a Chal-
quinos dies Scnalores rempublicam rexerunl; alque daeis Jerusaleni, exiit ad regem Babylonis,el maler
unus expletus esl annus. ejus, el ductus est in Babylonem cum populo sua
Post quos Numa Pompilius, annis quadraginla et anno octavo regni Nabuchodonosor.
uno; qui Capitolium a fundamentis redificaviu [4547] Sedecbias, annis undecim, qui et Mathan,
; [4147] Manasses, annis quinqiiaginta sex. Hic ob filius Josise. Htijus anno undecimo, regis Babylonis
scelera sua catenattis ct compenditus, in Babyloniain novenario. Judaea captivala in
Babyloniam, et tem-
ducilur; sed ob pcenitenliam et preces, reslitiiitur pwm Dei incensmn, sedificationissuaeauiio qnadrin-
in regnura. Numa Pompilins, primus Veslales vir-
gintesimo tricesimo. Qui aulem retiqni fuerant
gines insliluit, duosque menses, Januariuui et Fe- Judaei, transfugerunt in jEgyptum qua post annos
47 S. ADONISARCHIEPISC.MENNENSIS 48
quinque percussa a Chaldaeis, in Babyloniam A sus, in quo sapientia Cliristtis, veniens mittere gla-
sunt et ipsi transmigrali. Secunduin Septuaginta in- ditim in terram, haereticorum fraudem reraovens
terpretes anni computantur ab scdificalionetempli, verae matri Calholicsculi parvulum non divisum,
quadringenti quinquaginla qualuor. Per idem lemptis vivum reddit slalnm; nec vult propler jurgium
Saplio mulier in diverso poemale claruit; SolOn haereticorum scindere el dimidiare filinm qui ex
leges Atheniensibusdedit. vivis lapidibus domum conslruens, unum ex omni-
In hac quarla selale, in David manu forli, parvo bus fidelibus lemplum fecil: ad quem visendumsa-
in fratribus uncto, regis nostri Chrisli Sacramenla pienliamque ejus audiendam, regina Saba, id -cst
figurantur. Qui pasior ovium, unctus a Deo Patre, Ecclesia, a finibus terrsevenit. Universa itaqtie qiiae
de ore leonis diaboli, et Petrum neganlem, et latro- de Salomone, vel ab eo prophelice gesta sunl recte
siem eripuit confilentem. Cujus citharam, si respi- Chrislo Dominoconsignantur. Ne quis autem pu-
'cias resonanlem, quam ligno crucis camis membro- larel in Salomone cnncta impletaquacprophetice de
rumque suorum chordis aplatam plectro dum langit Chrislo dicebantur, in seneclute depravalus, sapien-
sancli Spiritus, omne animal replet benediclione, tiam divino judicio ainisit, nt in Chrislo Domino
el diabolum de cordibus fugat iniquorum, pro qui- orania illa qtisesignata fuerant,. servarenlur. Cscte-
bas in cruce oravil. Qui adversus magnum hostem B rum fornicalus mente et corpore, Domino se desc-
verum Golialh pugnalurus, sapientiam hujus niundi, renle, male obiisse videlur : meluendurn exemplum
tanquam illa arma Saul rejiciens in quinque lapidi- pnsleris relinquens, ne felicitale luijiis vilse turbali,
bus, stulla mundi elegit, ut confundat forlia. Ex Christum tleserant; quod esl suorum aelerna feli-
quinque enim libris legis Moysis, unus lapis pr%- cilas.
diclis fundibulocarnis localus, manu forli expres- In divishme regni, ac tolitis populi pene Israelitici
sus, tolam diaboli superbiam elisit, suoque peremit a domoDavid,haerelicorumet scliismaticorumosten-
gladio, dum morlem ex morte occidil. Ex cnjus vic- ditur ligtira.
loria inimici Judaei invidiam conceperunt, et pro ln Elia Christus ; qui per figuram. vespere sseculi
tliteclioneodium retribuerunt. ut vitulus iramolatus, sacerdoles omnes idololatrise
Quod idem David per lalebras montium, per spe- cum ipso errore siinut exstinxit,. replens lerram
luncas ac deserta inimico persequenle discurrit, gratiae pluvia, qua fames fidelis animae repella-
membrorum suorum ac marlyrum persecutiones ex- lur.
pressit. Quod eidem Eiiaein eremo constituto corvi panem
Quod inimieosuo pepercit.pinnam chlamydisejus mane et carnes vespere minislrant, figUratotius cor-
abscindens, figuras quod hostibus suis dnm abscidit' " poris Domini monstratur : quia primum in pne-
"vititim magnum superbiaeparcit, ne denlur aeternse ceptis paneui, poslea carnem Dominicsepassionis ex
.xiccisioni. - ligno crucis decoctam Judaei letri colore genlibus
"Quod declinans perseculoris insidias, fugit in minislrarunt.
«Geth; sic Christus saevienlibus Judaeis sublrahens Tribus temporibus eliam et dimidio lemporis in
se genlibus dedit. tribus annis et sex mensibus coeleslispluvia Dei alto
Arreplitium idem se simulans, dum salivse iltitis judicio negatur eis, qui carnem ejus non comeden-
Jn barbam decurrunt, Cbristi firmitatem sapientia tes neque ejus sanguinembibentes,redempti ab ejus
^conditam,ei sacratissimum corpus ipsius in sanctifi- corpore inveniuntur alieni.
cato panegestatummanibussuispresbyteri mysterio Elias pastus a vidua, Christus misericordiseopera
,nobis insinuat. suscipiens, et recompensans in Ecclesia, quae adhuc
Idem David dolet occisum inimicum Saul: quia vidua in agro sacrarum Scripturarum per duo ligna
ct Clirislns suos plurimum dilexit inimicos. crucis, duo prscceptacoiligil, ul sibi liuisque in tem-
Ad David unctum tolus colligilur Israel; ad pore famis consalat.
•Christum ut promissum est totus colligitur mundus. In Elisscoeliam daplex spiritus Eliaediscipulomm
In DavidChristus ille desiderabitis omnibus gen- chorus Chrisli, Spiritum sanclum duplo munere ac-
rtibus quasi in solatinm deambulans, quia in sole cipiens.
jiosuit tabernaculura suum, adamavit Ecclesiam su- In morluo suscitalo, genus humanum per Chri-
.per tectum se lavantem, id est, eroundanlem se a stura afflalu graliae suscilatum, quem iexnullo modo
sordibus saeculi,el domum luteam spiritali contem- suscitare vahiit.
jilatione transcendenlem atque calcanlem : et in- Jordanem Elisaeuseodem spiriuioperante iransh;
tftoata cum illa primaeconventionis notitia, postea quo noster DoroinusJesus eumdem fluvium suo in
ab ea periitus separalum diabolum occidit, eamque Baptismo consecravit.
sibi perpetuo connubio copulavit. Insultant pueri Elisaeo,et a besliis sunt lacerati:
David senili aelateconfectoAbisac virgo, quae eum insutlanl Judsei Christo, et a Romanis vel maliguis
, calefaceret, applicatur : senio urgente mundo, verus spiritibns sunt -pervasi. Naaman Elisaeusseptics la-
David*Ghristussibi virginem calenlem fide applicat vari, ut piirgarelnr a lepra, in Jordane jubel: septi-
Ecolesiam. formis graliae spiritu mundari a viliis . aniniam,
In Salomone pax noslra, qui est Chrislus exprus- qtiiims inlerior exteriorque homo polluitur, signal:
49 CHRONICON.— .CTAS QUINTA. 50
qtiod etiara aqua psa demonstrat qua lingunlur con- A In Josias aclibus, Christus verum pascha nobis fa-
secrati, in nomine Patris et Filii et Spirilus sancti. ctus aperte expressus, Ecclesiam suaro mundansetex-
Giezi puer propbetae munera Naaman accipiens, purgans, pro qua mortuus est. Cujus filii ob meritum
et per hoc maculis lcprae respersns, baereticos os- culpaein captivitalem dticti, qui gratiam Chrisli in
teudit, qui vendilantes velut expialiones peccalo- vacuum ducunt, designant: et praecepla Chrisli ve-
rinn, qui quoque maculis, quibus ipsi fuerant aspersi lut Jeremise parvipendentes, diabolo velut Nabucho-
supplentur. donosor, captivi vitiis traduntiir. Concludilur autem
lu Ezechise regis signo Chrisli descensus, qni est hsecaetas quarta mundi a David usque ad transmi-
Soljusliliac; et eliam ihferna misericorditer pene- grationem in Babyloniam, contiuens annos quadrin-
tranlis figura prcesignatur : qui eliam docet nos in ginlos septuaginla.
bono uunquam prosperitalis efferri.

JETAS QUIKTA
AD CIIUISTUMSALVATOREM
AB EAOEMTRANSVIIGRATIOME -NOSTREM.

[4271] Quinta mundi aetas coepit ab extremo ex B daeorura. Ego Daniel inlellexiin libris numerum an-
cidio regni Judaici, quod juxta prophetiam Jeremia norum, de quo faclus est sermo Dominiad Jere-
septuaginla annis perraansit; anno decirao quarlo miam prophelam, ut complerentur desorationis Je-
postquam percussa est civitas, qui est vicesiraui rusalem septuaginta annis. Eusebius in Temporum
qiiinlus anrius transmigrationis regis Joachim, cun iibris trigiula annos ab eversione Jerusalem usque
quo Ezechiel capiivalus est: ipse Ezechiei in visio- adinitium Cyri regis Persarum; Julius autem Afri-
nibus Dei adduclus in terram Israel vidit renovatio- canus septuaginta computat. Porro Hieronymus iu
nein eivilatis ac templi, caeremoniarumque ejus, Expositione prophetae Danielis ita dicit: Tradunt
Vastata Judsea Chaldaei non ul Assyrii iu Samariam Hebrsei hujusmodi fabulam usque ad sepluagesi-
alios miscrere colonos, sed desertam reliquere ler- mum annura, quo Jeremias caplivitatem Judaeoruiih
ram, donec post aiinos septuaginta in eam Judaeire- dixerat esse solvendam, de quo et Zachariasin prin--
dirent. A sacerdotibus ignis ab altari holocaustoma- cipio volurainis sui loquitur, irritam putans Dei pol-
tis sublalus et abscondilus in ptiteo posl septuagesi- licitalioncm Ballhasar, falsumque promissum versus
mum regressionis annum assumitur, inventus vivus. in gaudium, fecit grande convivium, insultans quo-
Romanorum sextus Servius regnavit annos quadra- dammodospei Judaeorum, et vasis templi; scd sta-
ginta quatuor, qui tr6s moiil«3 Urbr addidit: Quiri- C lim ultio consecuta est. Danielis oinnis prophetia
nalem, Esquilinum, Viminalem; fossas circuin mu- mysteriis licet sit plena, qusedam taroen pars ejus
rosduxit. Post Nabuchodonosor, qui, teste Scrjptu- ita claritale elucet, ut etiaro lempus signet quando.
ra sacra, viginli quinqne posl eversam Jerusalem venturus esset ipse Salvalor et Dominus. Sepltiagitita,
vixit annis, Evilmerodach filius ejus regnavit annis hebdomadas breviatas esse, Gabriel angelus in po-
decem et oclo; post qnem Egesar filius ejus, annis pulo ejus eidem Danieli revelavit, ut adduceretui
quadraginta. Cui successit frater ejus Laborsodach, justitia seinpitema, el implerelur prophelia, et un-
inensibus novem. Hoc defunclo adBalthasar qui Na- geretiir Sanclus sanctorum. Beatus Hieronymus la-
boan ntuicupalur, transiit iinperium. Qui cum jam bore ingenioque magno per ^suppulationes annoruni
septemdecim regnarel annos, capla esl a CyroPersa- regum Babyloniae,septuaginta hebdomadas usque ad
rum et Dario Medorum rege Babylonia, discedenle noslri Redemptoris nativitatem, annis quadringenlis.
Arbace praofeeloin Medos, a quo primum Babylonia nonaginta perduxit, sejungens septemin restanratio-
dehohorata fuerat. Partem regni penes se relinuere nero templi hebdomadas quinquagiuta septem usque.
Cbaldsei,qui Babyloniam sibi adversum Medosviri- ad Domini naiivitatem ct passionem ipsius, et uiiani:
dicaverunt, uude faclum est ut ^abuchodonosor, vaslationis quaefocta est a Vespasiano duce cum Tilo-j
caeteriquc post eum ustjue ad Cyrum, reges, quam- D filio ejus. Duodecimsane sunt prophelic*- visiones-
vis Chaldaeorumviribus potentes; el Babyloniai no- cjusilem Danielis, sed in Hebrceodecem tanlum re-
mine clari legantur, in numcro lamen et cardine re- periuntur. Pythagoras per idem tempus, philosopLus
gum non babenlur illusiriuni. Darius aulem Astya- et Aritlinielieaeinventor clarus habelur.
gis ftlius, qui Babyloniam dcstruxil, cura Cyro cogna- [4292] Persaruni primusCyrusregnavit annos tri -
to suo agebal annuin sexagesimum secundum, quan- ginta.Hic,utcomplereturverbum Dominiex oreJere-
do Babylonia fuit invasa. Quique Danieiem propfae- mia, primosui regni anno, laxata Hebrseortimcaplivi-
tam sumens, ad se in Mediam duxit, et onmi eum lale, quinquaginta fermehominum millia regredifecit
honore celebravit. IIujus Darii Daniel ipse ita memi- in Judaeam.restituenseis vasa templi Domini aureaet
nit, dicens: In anno primo Darii filii"Assueri de se- argentea quinque milliaquadringenla.Qtii.congregati
inine Medorum, qui imperavit snper regnum Chai- in Jertisalem, nieiise seplirao sedilicaverunt altare, ei
51 S. ADONISARCHIEPISC. VlENNENSlS 52
a primo.die mcnsis ejusdem coeperunl offerre bolo- A versus Graeciam pugnalurus, seplingenta inillia ar-
caustum Domino.Annoaulem-secundo adventus sui, maiorum, et trecenla de auxiliis, roslratas aulem •
mense secundo, templi fundamenla jecerunt; anno iiaves roille ducenlas; onerarias autem tria millia
incensionis ejus, juxta Africanuin, septuagesimo se- numero habuisse narratur ; et lamen victus, ad
cundo; juxta autem Chronica Eusebii, trigesimose- patriam refugit. Pindarus, Sophocles et Euripides
CUIKIO ; sed impedienlibus Samaritanis, inlermissum tragosdiarum scriptores, celebrantur insignes. Inter
est opus usque ad annum Darii secuudnm, qui etiam eruditos quoque bistoriarum scriptores, Herodotus,
in regno Assueri el Arlaxerxis scripserunt accusa- et Zeusis pictor agnoscitur. Arrabanus, mensibus
tionem adversura Judaeos; et rescripsit Arlaxerxes septem, Socrates nascilur.
ne sedificarelur Hierusalem. llomanorum septimus Arlaxerxes, qui et Longimanus annis quadraginla.
Tarquinus reguavil annis triginta quinque; qui Hujus anno seplimo, prima diemensis primi, Esdras
causa Tarquinii junioris sui filii qui Lucreliam cor- saccrdos et scriba legis Dei ascendit de Babylone
ruperat, regno expulsus est. cum epistola regis, el in prima mensis quinti venit
[4322] Cambyses, Cyri lilius, annis octo. Hic de- in Hierusalem cum viris mille seplingentis. Et inler
victa J£gyplo cunclam cjus religionem abominalus, alia slrenue gesta castigavit filios transmigrationis
caeremoniasejus et lempla deposuil; Babylonem in B nb uxoribus alienigenis. Ejusdem anno vicesimo,
JEgypto scdificavit. Hunc aiunt Hebrsei secunduro Neemias pincerna de Susis caslro adveniens, murum
Nabuchodonosor vocari, sub quo Judith historia Jerusalem quinquaginta duobus diebus resliluit, et
scribitur. ducalum genli duodecimannis praebuit.
Fratres magi, mensibus seplera. Jesus sacertlos Hucusque divina Scriplura temporum seriem con-
magnus et princeps gentis : Zorobabel, et Aggaeus, linet. Quaevero poslhsccapud Judseossunt gesla, de
Zackarias, et Malachias prophetae clari habentur. libris Machabseorura, et Josephi, alque Africani
[4330] Darins annos triginli sex. Inter Darium scriplis exhibentur, qui deiuceps universam histo-
«t Cambysem regnasse duos fratres magos in libris riam usque ad Romana lempora perseculi sunl. Et
Chrenicorum reperimuss verum B. Hieronymus in quidem Africanus in quinlo Temporuin voluroine,
expositione Danielis scribit, post Cambysem, Smer- hujus lemporis ila meminit; mansit itaque imper- -
dem magum regnasse, qui Pantaptem filiam Cam- feclum opus usqiie adNeemiam.et vigesimum quin-
bysis duxit uxorem. Qui cum a seplem magis fuisset lum annum regis Artaxerxis. Quo tempore regni
occisus, et in loeo ejus Darius suscepisset imperium, Persarum, cenlum et quiudeciin, anni fuerant evo-
eadem Panlaple nttpsit Dario, et ex eo Xerxem lnli. Captivitatis aulem Jerusalem cenlesimus quin-
filium genuit. Secundo anno Darii, sepluagesimus 'C quagesimus et quintus annus erat; el lunc priimim
captivitalisHierusalem annus impletur, utvullEuse- Arlaxerxes jussit muros exlrui Jerusalem; operi
bius, tesleni adliibens Zacliariam prophetam, apud praefuit Neemias, el aedificalaest plalea, el muri cir-
quem secundo Darii anno loquitur angelus: Domine cumdali; et ex illo temporc si numerare velis.
exercituum, usquequo tu non misereberisHierusalem, seftluaginla annorum hebdomadasusqueadClirislum
el urbium Juda quibus iratus es? Iste sepluagesimus poleris invenire. Xerxes menses duos, poslquam
eimus est (Zack.\, 12). Sexlo Darii anno templi Sogdianus menses seplem. Hippocrales medicus
scdificatiocoinpletur, die tertia mensis Adar, qui est clarus babeltir, et Democritns agnoscitur. Quo
quadragesimus sextus annus ex.quoejus sub Cyro lempore Galli Senones et Viennenses, Marlis el
templi ftindameRlasunt jacta; unde in Evangelio Viclorix lempluin ad orientem urbis Viennaeconsli-
dicunt Judaei: Quadraginta et sex annis wdificalum luunt.
e.st templnm hoc (Joan. n, 20). Cceperunt autem aedi- [4428] Darius cognomenlo Nolhus, annis viginti
•ficare anno secundo Darii, mense sexlo, die vigesiraa el oclo. JEgyptus recessit a Persis. Reversis de cap-
quarla; et anno sexlo, ul diclum est, el raense duo- tivitatc Judseis, non reges, sed pontificespraefuerunt
flecimo, lertia die compleverunt. Ex qno apparet . usquc ad Arislobulum, qui cum dignitale ponlificis
opus templi et anlea non parva ex parte peraclum; - eliam regale sibi coepit usurpare vocabulum. Plato
annosautem septuaginlaa destructione illiususquead .nascitnr.
perfeclam restaurandi licenliam esse coinpulandos. [4446] Arlaxerxes qui cognomiuatus est Mnemon,
Pulsis urbe regibus, qui imperaverant annis. du- . Darii et Parisatis filius annis quadraginla. Sub
cenlis quadraginia qiiatuor, vix usque ad dnodcci- hoc rege videtur historia Eslhcr completa ; ipse
mum lapidem Roma teuebal iinpeiiuiii. Romaepost . quippeeslqui abllebraeis Assuerus, a Septuaginta in-
exaclos reges primuin consules a Brulo esse ccepe- . teiprelibns Arlaxerxes vocalur. Athenienses quatuor
• ruiil; deinde tribuni plebis ac dictatoies, et rursum . et viginli lilteras habere cceperunt; ante eniin tan-
- consules semper obtinuerunt, per aiinos ferme qua- . lum sexdecim habebanl. Galli Senones.duce Brenno,
dringentos sexagiula qtiatuor usqne ad Julium Cae- . exercitu copioso Romam invadunt, et incensam sex
'sarem, qui prinius singtilare arripuit imperium, . mensibus vaslaverunt. Universam juventulem, quam
Otympiade centesiina octogesima quarta. . constatvix mille bominunvtunc fuisse, in arce Capi-
[4300] Xerxes, filius Darii, annis viginli. Hic loliui monlis, lalitantem obsidione concludunt; ibi-
iCgyptum, qtia3 a Dario disccsserat, capit, et ad- que infelices reliquias fame, peste, desperatione,
55 CHRONICON-— 41TAS QUINTA. E4
formidine terrent, subigunt, vendunt. Nam miile li- A quoque sex et viginli interfecti, cenltim et qtiaiuor
bras aori discessitinis pretium paciscuntur; tribuni capti, Asdrubal cum paucis Lilybseum profugil. Re-
militares pro consulibus esse comerunl. Carthagi- gulus, qui perqninquennium caplivus detineljaturiad
nensium belluin formidolosissimum inchoatum, Li- pacem pelendam Romam missus, non impetrata pace
vio consute. Navale prselium cum Annibale seniore reversus, resectis palbebris, in machina religalus, vi-
commissum. Triginta et nna navesAnuibalis captae, gilando a Carthaginensibns necatur. Allihis Regulus et
viginti mersae, tria millia hominum occisa, seplera Marilius cOss.vicli ab AnnibaleAniilcarisfilio, perdi-
millia capta. Annibal scapha subduclusaufugil. Caio la exercitus parle, vix segre evaserunt. Claudius
Aquilino Floro, Lucio Cotnelio Scipione consulibns, consul a classe Poenorum superatus, ctim trigintar
Hannone in locum Annibalis Imperalore subrogalo, riavibus Lilybsetim in castra confugit; oclo raillia
navali prselio viclus, exercilti amisso, ipse Hanno iniiilum cscsa, triginla capta referuntur. Luctalius
confertissimis boslibus se immiscuil, ibique occisus consul cuiri Hannone navibus decertans qualnor et
est. Annibal senior a Carthaginensibus iterum ira- sexaginta Punicas naves coepil, cenlum et triginta
peralor, infeliciter cura Romanis navali prselio con- demersit; triginta duo roillia hominum capta, cscsa
gressus, et vicltts, seditione suorum lapidibus coo- qiialnor millia fuere. Hanno navem antevcrlcns
perlus inleriit. Carpeno imperatore, et Hannone B aiifugit, Luctalius ad Erycinam civitatcm duir millia
ciaSsipracfeclo, ilerum Carlbaginenses conserto prse- Carlhaginensium conserla pugna inlerfecit. Cartlia-
lio cum Romanis, sexaginta et qualuor naves perdi- ginenses ea conditione paciscuntur, ut Siciiia Sar-
derunt. Trecenta cl eo amplius castella populata. diniaque decederent, et puri argenli tria millia ta-
Manlio consule, septem et viginti millia caplivorum lenlornm aequis pensionibus per annos vigitui pcn-
cum ingentibus spoliis ex Africa Romam missi. Ser- derent. Post annos tres el vlginli bellum Ptinicum
pens mirae magniludinis cenlum viginli pedum, haud primum ex qtio inchoatum ftierat, finitum. Aristote-
procul a flumine Bagada, in Africa a Regulo consule les oclavuro deciroum selatis annum gerens, Platonis.
occiditur. Asdrubale et Amilcare imperatoribus, Re- auditor est.
gulo consule, atrocissimum bellum gestum in quo Arlaxerxes, qui el Ocluis annis sex et viginti qnfc
caesasunl Carlbaginensium decem el seplem millia, discedere ab armis, el quiescere in pace nniversam
capta qninque millia. Elephanli decem octo abducli. Gracciam per legatos prsecepit, dennnlians conlra-
Oppida octoginta et duo in deditionem cessere. Car- dictorem pacis belloimpclcnduin. Bellum civile et
ihaginenses Hispanorura, Gallorum, sed et Graeco- plusquani civile apudPersasgeslum, cumArlaxerxes
runi anxilio coinparalo, Xanlhippo Lacedseroonio etCyrus, filii Darii, de rcgno ambigerent; in quo
cum auxiliis accito pugnara eum Roinanisconsertint. Cconfliclu, cura e diverso coneurrentes sibi ambo
Triginta millia Romanorum milituro proslrala ; Re- fratres, mutuo casusubjecti fuissenl, prior Arlaxer-
gulus, ille dux nobilis cum quingenlis viris captus, xes vulneralus a fralre, eqtii velocilale inorti exem-
in calenas conjectus est. Decimo anno Punici belli plus evasit; Cyrus autera mox a coborle regia op-
Xanlhippus lam audacis facti conscitis, rerum insta- pressus, finem certamini dedit. Sic Arlaxerxes po-
bilium mutalioncm timens, ex Africa migravi! in leslatem regnifratricidio firmavh.Lacedsemones loii
Grseciam. iEniiiio Pacilio Fulvio coss. Romani cum orienti bellum .movcnles, Hircilidem ducem in liauc
classe trecentorum navium citni Carthaginensibus militiam legunt. Qui cum sibi adversus duos polen-
pari classe convenerunl. Centum et quatuor naves tissimos Persarura regis proefectos, Farnabuzuin ct,
Carthaginensium demersae. Triginla ctim pugnatori- Tisipharnem,pugnandiim viderel, proviso ad tempus.
hus captae, triginia et quinque millia milituin caesa, , consilio, ut pondus gimiinaecongressionis eluderet„
novem navibus Romanorum depressis, inille Centttm unum denuntialO bello appelil, alterum pacta pace
militibus perditis. Hannone duce imperatore Pceno- suspendil. FarnabuzusTisipliarnem apudArlaxerxcm
rum, commisso praelio, JSmilio iterum consute, no- ut proditorem defert : in cujus locum Conon Alhe-
vem millia mililum perdidertinl. Romana classisad lia- niensis exsiil navali prselio constituittir. Qui ciassem
liam praedis onusta remeans, infando naufragio ever- " Lacedaemoniorum invadit, bostiles agros, lurres,
sa. Nam de trecentis navibus ducenbc viginti perie- caslella, eaeleraque prsesidia expugnat: ct veluli
rnnl. Octoginla vix abjeclis. oneribus liberatre. Ha- effusa tempestas, quacunque incubuit, cuncla pro-
uiilcar, rex Pcenorum, Numidiain mille argenti ta- sternit. Tbebani auxilio Alheniensium mulla aniniati.
lentis, el viginli millibus boum reliquos condemna- fldticia proplcr virtulcm atqlie induslriam Epamt-.
vit. Principes oronium populorum patibulo snffixil. nondac dttcis sui, lerrestre prselium comniittHii».
Servilins et Sempronius, diicenlis el sexaginla na- Lysander, Lacedsemoniensis dux clarus occidilup.
vibus in Afrlcam transgressi maritima circa Syr- Pausanias dux aller insimulatus prodilionis, in cxsi-
tes depopulati sunt. Inde ctim ad Italiam redirent, liurn ducitur. Agesilaus, rex Lacedsemouioritnr,Tiie-
illisi scopulis, centuin qtiinquagiula naves onerarias banos successu dupticis vicloriae lselioresaggredilur,:
perdideruni. Asdrnbal imperator cum elephantis ccn- et superat. Ipse tamen AgesibUs graviter vuinerat-.-
tum viginti, el eqiiitiim pediliimque amplius triginla lur. Conon Atheniensis dux*-Persiciexercitus, Alho-..
? millibus cum Metello ptignam cOnseruit. Yiginti mil- nas reaedificat. LaCedaemonesfurtiin caslellum Ar-
. lia Cak-thaginensitimco pralio caesa sunt. Elephanli cadum, rcpenlina- irruptkme perfringurit. Arcadeft.-.
55 S. ADONISARCHIEPISC. VIENNENSIS 56
juircto sibi Thebanorum uuxilio, amissa furlo bello A subdidit. Philippus fratres suos palri ex noverca
repetunt. Archedamus dux Lacedsemoniorum, ibi genitos interficere aggressus, Olinthum urbem flo-
vulneratur. Thebani dalo parcendi signo, finem rentissimam, sanguine repleta, opibus bominibusque
dedere cerlamini. Thebani, Lacedaemoniis ad alia vacuavit, et abstractos inde fralres supplicio et neci
bella conversis, taciio iutempesta nocte Lacedaemo- dedit. Auraria loco in Thessalia, et argenli metalta
nem veniunt; praecognito adventu hostium, armati in Thracia invasit. Philippus angustias Thermo-
senes, acvo confecti, adversus quindecim millia pylarum instructis copiis ingreditur, easque praesidiis
niililum, vix centum homines in ipsis se portarum emunit, Alhenienses, Pbocenses, atqtie Thessalos
angustiis objecere. Superveniente juvenluie Lace- perdomuit. Byzantium a Pausania rege Spartanorum
daemoniorum, aperlo praelio Epaminondas dux condilam, obsidione cinxit. Scythicum bellum totis
Thebanorum, incautius dimicans, vulneratur. Cum viribus aggredilur. Viginti millia puerorum ac
de vicloria suorum comperisset, sculuni exosculalus foeminarum Scyiliicae genlis copta. Pecorum magna
remola manu qua vuhius occluserat, egressum san- copia abducta, auri argentique nihil repertum.
guinis, ac morlis patefecil introitum. Iterum terri- Viginti miliia nobilium equorum sufliciendo generi
Lilis Gallorum inundalio juxta Anienem fluvium, et Macedoniammissa. Bello TribaUicoita Philippus in
quartum ab urbe lapidem consedil. Ubi atrocissi- B femore vtilneralus esf, ut per corpus ejus equus
inam pugnam Manlius Torqualus singulariter in- interficerelur. Hic postmodum die nupliarum Cleo-
choavit. Tilus Quinlus diclalor cruenlissima con- palrae liliaesu:e, cum inter duos Alexandros, filium
gressione confecit. lterum in bellum ruenles Galli a generumfiue, contenderet, a Pausania nobili Mace-
Caio Sulpitio dictatore superati sunt. Iterum se donum adolescenle in angustiis sine cuslodibus
Galli per maritima loca diffuderunt, et a Marco circumvenlus occidilur. Romani bellum Lalinis
Valerio Corvino occiso provocatore Gallo graviter rebellantibus inlulerunt, Manlio Torqualoet Decio
trucidati sunl. Arlaxerxes, qui et Ochus, post Mnre coss. in quo bello Decius occubuit; Manlius
transactum in ^Egyplo maximum diuturnumque filium suum juvenein viclorem occidit. Minulia virgo
bellum, plurimos Judaeosin transmigrationem egit, Vestalis ob admissum incestum, viva obruta in
atque in Hyrcania ad Caspium inare habilare prse- campo qui nunc Sceleratus vocalur. Trecentse
'
cepit. Cujus eiiain belli tempeslate trauscurrens, et sepluaginla malronae daranalse, qttae propinasse
Sillodam opulenlissimam Phoeuicesprovinciaeurbem venena viris suis et sceleris consciaereperlse sunt.
delevit, et ^Egyptuni quamvis prius victus, lunc [4525] Darius, Arsami filius, annis sex; Alexan-
tamen subaclam comminutarnque ferro, Persarum der Philippi el Olympiadis filius, viginti aelatis an-
subjecit imperio. Demosthenes orator agnoscilur. C nos gerens, Macedonibus regnare coepit. Fabio ma-
Aristoteles phitosopbus prsedicatur. Plato moritur. gistro equilura Romanorum pugnain conserenle,
[4512] Arses, Ochi filius, annos tres. Judseorum viginti niillia Samnilurii ceciderunt. Veturio et
pontifex maximus Jaddus clarus babelur, cujus frater Postliiimio consulibus, apudCaudinas furculas, Sam-
Manasses templum in monte Garizim constituit. nites victoria politi, universum exercilum Romaiio-
Speusippus moritur, cui succedit Xenocrates. In his rum lurpiter captum, armis etiam vestimentisqite
diebus Atexander niagnus, atrocissimus turbo tolius nudaluni sub jugum miserunt, sexcentis equilibus
orientis, nascitur. Anno ab Urbe condita quadrin- Roraanis in obsidatura receptis. Papirio consulc,
gentesimo secundo, Alexauder rex Epirolarum, Sainniles victi sunl. Hunc Papirium inter cacleros
Alexandri inagni avunculus, Irajectis in Ilaliam duces lunc in Republica sua optimos, Romani dele-
copiis maximo belto in Lncania victus ali|ue occisus gerunt, qui Alexandri impetum sustineret. De-
est. Anno ab urbe condila quadringentesiino, Phi- moslhenes oraior auro Persarum corruptus, ut
lippus Amyiilhae filius, Alexandri paler,. regnum Grseci ab imperio Macedonum deficereut, auclor
Macedonum adeptus, viginti quinque aimis tenuit: exslitit. Alexander Alhenienses melu mulctaesOlvit;
quibus bos omnes acerbilatum acervos, cunciasqxe Thebanos cum dirula civitale delevil; reliquos
inalorum moles slruxit. Hic obses primum Thebanis D stib corona vendidil; caeteras urbes Achaiae et
dalus a patre, per triennium apud Epaminondam Tliessaliaevecligales fecit; Hlyrios el Thracas bello
intperaloreiu. et phitosophiim, eriiditus est. Uic rex domiiit. Profecturus ad Persicum bellum, omnes
sanctus cuui Alhenis bellura, gessitet vicit; Laris- cognalos ac proximos suos inlerfecil. lli exercilu
fiam urbem nobilissiinam cepit; Tbessaliani ambi- ejus fuerunl peditum triginta duo millia, equilum
lione habendorum equilum invasit, et exercilu suo quatuor millia, navcs cenlum et ocloginia. Tam
admiscuil. Cum Aruba Molossortun rege pactus, parva manu universum terrarnm orbeiri aggredi
sororem ejus Olympiadem ux.oreni duxil. Qui Aruba ausus est. Primo ejus cum Dario rege congressu,
dutn iraperium suuni Macedonutn affinilale se dila- sexcenla millia Persarum in acie fuere. Secundo Da-
lalurum pulat, per hoc deceplus aniisit; privalusque rii adveutu limens Alexander anguslias locortim,
in exsilio consenuit. Pliilippus apud Matonamurbeui Taiirum montem raira celerilate Iranscendit, et quin-
iclu sagiltae oculum perdidii, et prope lolam Grse- genlis sladiissubuna die cursu transmissis, Tarsnm
ciain consihis praevenlam, virilius domnii; Cappa- venil. Ibiquc cum sudans in Cidnum prscfrigidiim
Uuciam, caplo per dolum regc, iinperio Maccdoiiise aroneni, descendisset, obritcuil: coutracltique ncr-
57 CHRONICON.— M.YAS QUINTA. J>8
vorum pruximus morti fuit : Darius cum trecenlis A Grseci sestimantes, ne exsules recepta iiberlate, ut
millibus peditum, et cenlum millibus eqiiituin, in Alexander per epistolam jusserat, ullione medilaren-
aciem procedil. Ingenlibus ulrinque animis pugna ttir, a regno Macedonunidefecerunt: bellumqtie An-
committilur; in qua ambo reges, et Alexander et tipalro, cui Grseciasorle venerat, ingerunl. Belluin
Darius, vulnerantur. Persarum ibi tunc militum octo- inter Antigonum el Perdiccam, cui Mcdiaminor sorte
1
ginla millia, equitum decem millia coesa, capta au- obvenerat, gravissiinum orilur. Ptolomacus^Egypii
lem qtiadragiuta millia fuere. Ex Macedonibusceci- viribus Perdiccam acerbissimo bello aggressus, in-
dere pedites centum et triginta, equites cenlum et lcrfecit. Olympias maler Alexandri capta a Cassan-
quadraginta. In castris Persarum mullum auri caete- dro Cariaeduce occiditnr ; Ptolomacuset Cassander
rarumque opum repertum. Inter captivos castrorum, inila cum Lysimacbo et Seleuco socielate , belluin
mater et uxor eadem, soror et filiaeduse Dariifuere. terra rnarique conlra Antigonum, qui spe dominandi
Quarum redemptionera Darius oblala eliam regni di- Herculem Alexandri filium, liberarc simulabat, iu-
midia parte, non impetravit. Darius spe pacis amissa slniuut. Eo bello Anligonus cuin filio Demelrio vin-
quadraginla qualuor millia peditum, et ceutum millia citur. Cassander Ptolomseoin vicloria particeps Her-
equilum, Alexandro apud Tarsum bello opponil. In culeni Alexandri Uliuin,quaiuordecim jam aiiriorum,
ferrum ruunt Macedones, raroque ullo praelio lan- B cum malre occidendumcurat. Plolomactiscum Deme-
tum sanguinis fusum cst. Darius viclus, persuasu trio navali prselio conflixit viclusqtie in ^Egyptum
suorum fugere compulsus, lolusque Oriens in pote- reftigit. Ilac vic(oria Anligonus elatus, regem secunt
stalem Macedoniiccssit imperii. Alexander quatuor Deniclrio filio appellari jubel.
et triginta conlinuis diebus, caslrorum praedam per- Qtiod exemplum omnes secuti, regum silii nonicn
censuit. Persipolim caput Persici regni conferlissi- dignitatemquc sumpseriml. Ploloinoeuset Cassandcr,
mam opibus totius orbis invasit. Darium cmn pro- caeieriqne allerius factionis duces, Seleucus qtioqtie
pinquis suis vincluin compedibus aureis teneri com- ex Asia inajore epislolis se invicem confirmantes
perisset, cura sex millibus equilum pcrsequi staluit belluni adversus Anligonum communibus viribus
inventumque in itinere mullis confossuin vulneribus, Slruunt.
ac ruorluum.sepeliri in sepullura majorum prsecepil. Eo bello Anligonns occisns est. Viclores cuni de
Tribus praeliis lotidemque annis quinquies decies proeda non convenirenl, iu duas facliones diducunlur,
centena inillia pedilura equituinque consumpla, Ale- Seleucus Demetrio, Ptolomxus Lysimacho el Cas-
xander eliam Judaeam ingressus, favorabiliterque sandro jungitur.
exceptus, Deo viclimas immolat el pontificemlenipli Cassandro defuncto, Philippus lilius succedit. An-
Jaddttm honoribus plurimisprosequitiir, Andromacho C tipater Tbessalonicem malrem suam, Cassandri uxo-
locorum custode dimisso. Sub Persarum regibus rem, manu sua transverherat. Alexander fralerejus,
ponlifices summi fuerunt, Josue, Joacbim, Eliasiph, ob ullionem malris, Liellumadversusfratrem inslruit,
Joiada, Jonalhan, Jaddus. Mansit aulem Persarum et a Demelrio, cujus auxilium petierat,circumventus
regnuin, quod inlerfecto Dario dcsirticttun est, au- occidittir. Ptoiomacuset Seleucus et Lysimachus, ile-
nos ducentos triginla uiiuiii. Alexander post inortem rum societale pacla, bellum adversus Demelritim
Darii, annis quinquc regnavil. liidiain ingressus, Ni- Iransferunt. His comilem et bclli socium se Pyrrbus
sam urbem adiil. Callistlicnein pliilosoplitmi sibique rex Epiri jungil, Deinelrioque Macedonia pulso,
apud Aristoielem condiscipuluin, ctim plurimisaliis regnuin Macedonise Pyrrhus invasit. Lysimacbus
principibus, quod eum deposilo saltiiandi more ul generum suiim Antipatrum insidianteiu sibi interfe-
Deum non adorarel, occidil. Cum Poro Indoruin re- cit, filiumqiic stitim Agalhoclem perosusoccidit. Se-
gc cruenlissimum belluin gessil. Porus mullis vulue- leuctis decimo lerlio Piolomcci anno Syrise regnare
ribus confossus, elcaplus, ob memoriam virlulis, in coepit : Babyloniam expugnavit : Baclrianos novis
regnum reslitulus est, inullac gentes subactaepericu- inolibus assurgentes perdomuit : transitum in ln-
losissimis praeliis. liitltiin lltimen ingressus, Baby- ~ diam fecit quae post uiorlem Alexandri excusso ccr-
lonem celeriler rediit, ubi eum extcrrilartim tolius vicibus jugo prsefeclos ejtis occiderat. Cum Andra-
orbis proviuciarum legalio operiebalur : Carthagi- gatlio dtice niulta et gravia praelia gossit, finnaiis-
nensium, lolius Africaecivilalum, ilispanoruin, Gal- que condilionibus pacia pace discessil : a quo lein-
lorum, Siciliae, Sardinise : plurimae practerea partes pore Machabseoruin Hebraea bisloria Graecoruni
Italiae; ibique tricesimo secundo vilse, regni atitem suppulal regnuni. A quo et Edisseni sua lcmpora
sui'duodecimoanno, minislri insidiis veueni haustu computant. Aiuiocliiam, Laodiceam, Scleuciani,
periil. Posl qucm translalo in inuItosimperio,/Egy- Apaniiam, Edessam, Betoeam, et Pellam urbes con-
plum Ptolomaeus,Lagi fitius, lenuil; MacedonasPlii- didil : in easque urbes quas exstruxeral, Judacos
lippus, qui et Arlheus fraler Alexandri; Syriam et transrerl, jus eis civium el inuiiicipalem ordinem,
Babylpnem, el oinnia regna Orientis Seleucus Nica- cumGraecis sequalibonore concedens. Exsiinctisjam
nor; Asiaeregnavit Aniigonus. Qui apud Danielem triginla quatuor Alexandri ducibus, Lysimachus an-
pcr qualuor hirci qui arielem conterft coruiia de- nos natus sepltiaginta quatuor, el Seleucus sepliiagin-
si;,'iianlur. ta seplcm bcllum intcr se conferuiit. Ullimum lioc
j4iJ7] Pltiloma.>us,Lagi filitts, annis qiiadraginla bclltim Alcxantlri coiiimililonuiu fuil. Lysimacliu*
59 S. ADO.NISAKCHIEPISC. VIENNENSIS 60
vel amissis vel interfectis anle quindecim liberis po- A jEmilius Paiilus , et P. Terentius Varro consmes,
slremus occisnsest. Scleucus poslmodum, insislenle contra Annibalera missi, omnes pcne Romanaespei
Ptolomaeo, cujus sororem Lysimachiis babuerat, vires perditlerunl : quadraginta el qnaliior millia
insidiis circumventus, occisus est. PloloitiaeusHie- Romanonim interfecta. Consul iEmilius Paulus oc-
rosolymis et Judxa in ditionem suam dolo reda- r.isiis; Varro eonstil com quinquaginta equitibus
ctis, plurimos captivorum in jEgyptum trans- fugit; consnlares ct prsplorii viri viginli inlerfecli;
tulit. senatores capti vel occisi triginta; nohiles viri tre-
Judaeorum ponlifex maximus Onias Jaddi filius, cenli, pedestrinm mililum quadraginta millia, eqni-
clarus habelur. Post quem rcligiosissimus ac piissi- tum ter mille quingenli.Usque adeo ullima despe-
inus ponlifex Simon Onise lilius. ratio* Reipublicse apud residuos Romanos fuit, ut
Posl quem Eleazarus, frater ejus, filio ejus Onia senalores derelinquendam Urbem pularenl, nisi Cor-
parvo admodum dereliclo. Hoc tempore Zeno Sioi- nelius Scipio tribunus tunc miritum, idem qui po-
cus, et Menander comicus, et Tlieophrasius phitn- stea Africanus, distiicto gladio deierruissel, ac po-
sophus claruerunt. Pynhus rex Epirotarum et Ma- tius pro palriae .defensione in siia verba jtirare
cedoniae Tarentinis junclus, qtii classem Bqmanani coegissel, Claiidius Marcellus Annibalis exercitnm
praelereuntem invaserant. cum exercitn Romano et *P praeliofudit. Cenlenlus Penula centurio ab Annibale
Levino consule pugnam iniit. Qui viginti elepbanlos cnni octo millibUs millium csesus. Cneius Fulvius
usque ad id lempus Romanis invisos, iii Ilatiam pri- praetor victus. Annibal ad Anienem fluvium tribus
mus invexit. millibus ab Urbe, cum Cn. Fulvio et Sttlpilio con-
[4570] Ptolomseus Philadelphus, annis triginla sulibus piignahi commissurus, subito imbre et gran-
octo. Sostratus pharum in Alexandria conslrti,\il. d!ne mistse mibibtis effuso, territus in castra refugit.
Plolomseus Judseos qui in ^Egypio erant, Iiberos Tuncqtie dixisse ferlur: poliundsc sibi Romacmodo
esse permisit, et Eleazaro pontifici vasa sancta rcsti- voluntatem non dari, modo poteslatem. Scipioncs
tuens, mulla donaria in lemplum HierosolymisIrans- duo fratres in Hispania Asdrubafcm Pcenorum im-
misit. Septuaginta inlerpretes'petiit, qui Scriptnram peralorem gravissimo bello oppresserunl. Idem Sci-
sanctam in Graecum eloquium verterent. Taiilaeau- piones ambo e fralre Asdrubalis in Hispania inler-
tem potenliae fuit, ut Plolomseum patrem vinceret. fecli sunt; a Qu. Fulvio Capua capta esl. Scipio
Habuit enim pedilum infinila millia, equitnm vi- annos natus viginli qualuor, imperium in Hispania
ginli inillia, currttiim dno niillia, elephanlos quos proconsulare sortilus esH pro palre et palruo ibi
primus adduxit ex iEiliiopia quadringentos. Judaeo- occisis. Magonem fralrem Annibalis caplum cum
ruin pontificalum post Eleazarum avUncitttisejus Ma- cseteris Roinam roisit. Scipio Poenorum ducem
nasses accepit. Aratus aslrologus agnoscitur: atque Asdrubalem vicit, et castris exuit. Univcrsam Hi-
argentei niimmi primum.Romse consliluunliir. Amil- spaniam a Pyrenseo usqtie ad Occanum in provin-
car, dnx Carihaginensitim, ab Hispanis in bello occi- ciam redegit. Consul cum Licinio Crasso crealus, in
sus est. Illyricum bellum atrocissimum cum Romanis Africam transiit.
gestiim.Cisalpina Galliaa Romanis defecit. Comrais- Annonem Amilcaris lilitim ducem Pcenorum inter-
soque prselioapudAretium Atitius constil occisusest. fecit. Asdrubal imperator Cartliagiiicin proftigus
Eoilem anno diro miseram Urbem terruere prodigia. venil. Annibal in Italia Fluvium proconsulem ctim
Namqne in Piceno fluvio sanguis eflluxit, el apud undecim tribunis interfecii. Marcellus consul ctim
Thuscos ccelumardere visum, et Arimini nocle mul- Annibale triduo conlinuo dimicavit. Primo die, part
lam lttceni claram obfulsisse ac Ires lunas dislanli- pngiia discessutn est; sequenli, viclus consul ; ler-
btis coeli regionibiis exortas apparuisse. Flaminius tio, victor Annibalcm fugere in caslra compulil. Fa-
constil, conleiriplis augtiriis, ctiin Gallis et conflixit bins Maximus consul, Tarenlum quae a Romanis
et vicit. Annibal Pcenoruin imperalor patri Aiuil- desciverat, cepit: ibique ingenles copias Annibalis,
cari, cum esset novcm annis natus, juravit se Ro-1y. cum ipso duce ejus Carthalone delevit; Claudius
inanis nunquam amicum fulurum. Pyrenseos monles Marcellus eonsul ab Annibale cum exercitu occisus
transgressus inler ferocissimas Gallorum genles est. Annibal iilrumque consulem Marcellum et Cri-
feri-o viam aperuit: et nono demum die a Pyrenaeo spum insidiis circumvenios interfecil; Asdrubal fra-
ad Alpes peryenit, atque invias rupes igni ferroque ter Annibalis a Marco Livio et Clattdio Nerone con-
rescidit, quintoqiic die cum maximo labore ad plana stilibus prsevenlus, ctim omni exercitu suo in Italia
pervenit: cum Scipione consule prselium cotnmisit. inlerfectus est. Annibali caput fratris sui Asdrubatis
Ipse Scipio ibi graviter viilneralus, per Scipionem ante castra ipsins projecluin. Sempronius constil
fllium adnioditm praelexlatum , qui post Africanus cum Annibale congressus, et viclus, Roroam refugit.
diclus esl, ab ipsa morte Iiberalus evasit. Sempro- Annibal post tredecim annos redire in Africam,
nitis consul similiter cum eo congressus, pene solus jussus obsessis Carlhaginensibus subvenire, flcns
evasit. Annibal violenlia frigoris, vigiliarum ac la- reliqnit Italiam, omnibus Italici generis militilms
boris, Octilumamisit. Ad Tbrasymennm lacum, Fla- (|ui scqui nollent interfectis, Cariliaginein venit,
minio consule occiso, Romanus exercitus fundiius colloqttium Scipionis petit: ubi cum se diu atloriili
trucidalus est. Apud Cannas Appuliaevicutii Lucitis adniiratione mulua suspexissenl, infccto pacis ne-
61 CHRONICON.— .-ETAS QUINTA.' 62
gotio, praeliiim conserltim est. Inde Annibal cntn . \ Gracclius Tiberius Sempronius, apud Viennam ur-
paucis inler lutmilltim clapsus, Adruiiienlum confit- bem Gallke , in Itispanlam ulteriorem transiens,
git. Carthaginensibus pax per Scipionem concessa, Platomam miro opere coristruxil, et pontemsuper
uaves plusquam qiiihgentse incensae. Scipio triuin- "Rbodanum ab utroque liltore castris miro opcre
>phansUrbem ingressns, quam, & Terentius comicus fundalis superduxil. P. Licinio Crasso, C. Cassio
ex nobilibtis Carlhagineiisium captivis pileatiis, qood Longino coss. Macedonicumbelltim gesttim : in au-
irisigne indullae sibi libertalis fuit iriumphantem xilio Romanorum tota primiim llalia , deinde Ptolo-
•postcurrtim seculus esl. Punictim belltim securidum msetis rex ^Egyii, et Ararathes Cappadociae,Erime-
finilum, quod geslum est annis sexdecim. '"'' iies Asiae, Massinissa Nuniidise fuerunt: Perseum
[4588] PtolomaeusEvergetes frater snperioris regis Demelrii Pbilippi filium, el"Macedones secuti sunl:
annis viginti sex, qni inde Evergetes atbjEgypliis Tbraces cum rege Chesi el iiniversi Illyrii cum rege
est vocatns, quia capta Syria a Cilicia, et prope- Gentio commisso praelio victi fugere Romani. Se-
modnni itniversa Asia, inter vnnnmera argenti pon- quenle ptigna, pene pariclade in hiberna discessum
dera acvasa pretiosa, eliara deos eorum quOs Cam- est. Deinde Persens mullis proeliis exercilti Romano
byses, capla jEgyplo, in Persas porlaveral, rehilit profligato, in Itlyricum iransiit. Prsesidium Roma-
Jitdaeerum pontifex Onias, Simonis jusii filius, cla- B nonim expugnavit: Hbi magnam miilitludineni Ro-
rus habetur. Cujus item filins Simon non minori manorum partim occidit, partim sub Corona vendi-
gloiia fulget. Subquo Jesus lilius Sirach Sapienliae dil, parlim secum in Macedoniamduxit. Sed postea
librum componens, quem Panarelum ^vocat: etiam a L. jEmilio Paulo victus et caplus, in trinmpho
Simonis in co fecit inenlionem. Ftaihinius procon- cum filiis anle ciirrnm aclus, apud Albam in custo-
sul, Pliilippum regeni et ctun eo Thracas, Macedo- dia defecit. Filitis ejtis jnnior fabricam aerariam ob
nes, Illyrios, multasque praelerea gentes, qnae in toleraudam inopiam Romse didicit: ibique consum-
anxilium cjns venerant, bello subegit. Anttocrnis pius est.
rex Syriae betluin conlra populum Romantim in- [4014] PiolomaeusPhilopator, filius Evergetfs, aii-
slrtiens, inEuropam (ransivit exAsia. Annibat exhi- nis decern et septem. Hic prselio viclis Judaeisnumero
beri Romam a senalu jussus, clam ex Afriea profe- sexaginta armaiorum millium, bellum adversus An-
clus, ad Antiochum migravil : quem cuin apnd tiochmn regem Syrise sumil:et viclo Philopatore
Ephesiim invenisset cuncfanlem, mox in bellum im- Jndxam sibi sociavit. Jutlscorum pontifex Onias,
•pulit. Scipio Africarins inler cseleroslegalos aifAn- lilius Simonis, insignis habeltir, ad quem Lacedae-
tiochum missus, -etiain cum Annibale cclloquium moniorum rex Arrius legatos mitlil: Clauditis Mar-
familiare habuit r sed infeclo pacis negotio, ab An- u cellus Syractisasflorenlissimamiirbem Siciliaecepit.
tioclio discessil. Commissoque betlo, a consule Gla- Scipio alter Africanus ullro se militatnrtim in Hispa-.
brione snperalus Anliochus' vix cum paucis fugit nia obltilit : profeclusque magnas strages gentinm
e praelio.Ileruin Sclpio Africanus habens in auxitio dedit. Tertium Punicum belltim exorlum. Procon-
Eumenem Allali filium, adverstts Annibalem, qui stiles profecti in Africam, cum jam senalus Carlba-
lunc Amiochi classi praeerat, bellum navale gessit. ginein delendam censuisset, Carthaginenses jussi,
Antioclius, viclo Annibalc atque in fugam acto, si- arma cl naveslradiderimt.Postmodumprocul a mari
mulque oinni cxercitu amisso, paeem rogavil, fi- residenles, dolorem ad desperalionem contulerunt,
liumque Africani (incertum quando ceperil) ullro duosque duces Asdrubales creaverunt : et propter
remisit. Annihal apud Prtisiam Byibyniaeregem cum inopiam ferri, arma aggressi faccre, auri argentique
a Romanis reposcerelur, veneno sese necavit. : roetallis suppleverunt. Carlhaginis situs fuisse hu-
Philippus rex, qm legatos populi Komani inlerfe- jusmodi dicilur : Viginli duo millia passtium muro
cerat, propter Demelrii filii sui, qtiem legalum mise- amplexa, tota pene mari cingebalur, absque fauci-
rat, verecundissimas preces, veniam meruil:eum- bus quaetribus millilms aperiebantnr. Is locus mtirtiro
dcm Demetrium conlinuo velul Romanis ainicum, n viginti pedes latum habuil saxo quadralo in aliitu-
fratremque ipsius, veneno necavil. Scipk»Africanus dinem ciibitorum quadraginta. Arci urbis Byrsas no-
ab ingrata sibi Urbe tliu exstdaiis, apud Aroilernum men erat : pattlii amplius qtiam ritto millia passuum
oppidnm morbo pcriit. Lepido et Mucio consulibus, tenebat. Ex una parle murtis coromunis e3l urbis et
Basternamm gens ferocissima, auctore Perseo Phi- Byrsse, imminens mari. Prironm ab hac consules re
lippi filio. praedariini spe soUicitata, el transeiindi pulsi: deinde ab Scipione intra inuros hostes repdlsi.
'Hislri fluminis facultate, sirie ulla pugna vel aliquo Astlrubal imperator, MassinissaeregisNnmidisenepos
hoste deleta est. Nam lunc forte Datiubius, qui et - subsclliorum fragmentis in curia a suis propler
Hisler, crassa glacie superatus, pedcstrem facile stispicionem prodilionis occisus esl. ScipLosuprema
IransHiini paliebatur, enormilate igitnr ponderis sorte Ciriliagiuem delere molitits : dum continuis
el concussione gladientiuni coucrepante gelu , se sex diebus noclibttsqiie pttgnalur, ullima Carthagi
' crnsta dissolvit, «niversnmque in mediis -nenses desperationem traxlt, rex Asdrubal alter se
' glacialis
gurgitibus vicla el comminuta desliluit. Vulcani in- ultro dedil. Translugae qui iEsctilapii templum oc-
'
sula, quae anie non fuerat, repente in mari orta est. cnpaverant, voliintario praecipllio dali, igni coa-
» De Tereulio Cuteone isla intelligeida docuimus, cop. 19, lib iv Oros. 5.
63 S. ADONISAKCHIEPISC. VIENNENSIS Rl
suinpti sunt. Uxor Asdrubalis se duosque filios se-. A fuisset eversa. Tliiresus respondil, concordia invicla,
cum in medium jecit incendium : eumdein nunc discordia exitio fuit. Ptolomseus sororem suam stu-
mortis exilum faciens novissima regina Carlbagi- pro cognitam, ac deinde in matrimonium receptain,
nis, quem prima fecerat. Ipsa civitas septemdecim novissime turpius quam duxit abjecit. Privignam
continuis diebus arsit, omni murali lapide in pulve- suam, hoc est filiam sororis et conjugis, conjugem
rem comminuto, seplingentesimo post anno quam ascivit. Filium suum quem ex sorore susceperat,
conditaest. necnon el filium fralris occidit. Quamobrem tantis
[4631J Ptolomaeus Epiphaues, filius Pbiiopatoris, incestis parricidiisque exseci abilis, ab Alexandrinis
annos viginti qttatuor.Hujus tempore gesta sunt quoe regno pulsus est. Autiochus non contenlus Babylo-
secundi libri Machabseorumcontinet hisloria. Onias nia atque Ecbatana, toloque Mediseimperio, adver-
sacerdos assumptis Judseorum pluriinis, fugil in sus Phraartem Parthorum regem congressus et vi-
.Egyptum, et a Plolomseo honorifice susceptus, ac- cttis est. Habuit enim in exercilu suo centum miUia
cepta ea regione quaeHeliopoleos vocabatur, et cou- armatorum , ducenta millia et amplius calonum
cedente rege, teropluni exstruxit in jEgypto simile atque iixarum, immista scortis el hislrionibus. Par-
leinplo Judaeorura, quod permansit usque ad inipe- tliorum igilur viribus oppressus interiit.
rium Vespasiani, annis ducentis et quinquaginta.. B [4655] Ptolomaeus Philometor, annis triginta
Sub occasione igitur OnisepoQlificis, infinita Judaeo- quinque. Aristobulus natione Judaeus peripatetieus
rumexamina in jEgyplum confugerunt. Quo tem- philosophus cognoscitur. Qui etiam Pbilomeieri Pto-
pore el Cyrene eorum multiludine repleta est, ptt- lomseoexplanationum in Moysemcommenlarios scri-
gnantibus contra se magno Anliocho et ducibus psit. Atlalus, Eumeni filius, moriens testamento po-
Ptolomsei, posita in medio Judaea in contraria stttdia pulum Romauum imperio Asiaesuccedere hseredem
scindebalur, aliis Antiocho, aliis Plolomaeo fa- jussit. Licinius Crassus consul adversus Aristonicum
ventibus. Haec aulem vel Ohise vel caeteris fuil catisa Atlali fratrem, qui traditam per lestaraentura Roma-
iEgyplum petendi.ConsuIe Mummio, Corinthus urbs nis Asiam pervaserat, cum instructissiroo missus
opulentissiina, quippe quse vetut officiiia oimiium ar- exercitu : praeterea a magnis regibus, hoc est, Nico-
tificum et artificiorum, et emporium coiiimune Asise mede Bithyniae, Mithridate Ponli et Armenise, Aria-
atque Europae fuerit, expugnata et subversa est. raihe Cappadociae,Philemene Papblagonise, eorura-
Plurima itaque parte populi ferro flamroisque con- que maximis copiis adjutus, conserto bello victus
suropta, reliqua subcorona vehdita esturbs incensa, est: et cireumventus ab bostibus pene captus esset,
muri fundilus diruli : rauralis lapis in pulverem nisi virgam qua erat usus ad equutn, in oculum
redactus, prseda ingens erepta est. Sane cuni pio- 'C Thracis impegisset. Barbarus ctim ira et dolore
pler multitudineru etvarietatem staluarum simula- exarsisset, propterea latus Crassi gladio transver-
crorumque in illo civitatis incendio, permisla in beravil: ita excogitato genere mortis, etTugitel de-
unum auri, argenti, alque seris omniaque simul cuset servitutem. Perpenna consul Aristonicum re- -
metalla fluxissent, novum genus nielalli faclum est. ceuti vicloria ferialum, improviso bello in fugam
Unde usque hodie sive ex ipso, siveex imiiatione; vertil, et urbem ad quain confugerat obsidione cin-
ipsius ses Coriiilhiura el Corinlhia vasa dicuntur. ctam ad deditioneni coegil. Aristonicus Romsejussu
Viriatus in Hispania , genere Lusitanus, homo senatus strangulatus est. Seleucus cognomenloPhilo-
pasloralis et lalro, primum infestando vias, vastando metor, undecim annis regnavil in Syria. Seleuci lem-
provincias, roaximo terrori Romanis fuit: Venli- poribus Heliodorus missus a rege ad exspoliandum
dium praclorem cura.omui exercitu fugavit: Caium seiaritim templi, divinitrs flageHaius repeUitnr. Cui
siroililer multis praeliis fracluin ; Claudium curo succedit Anliocbus, qui appellatus est Soter : deinde
niagna inslruclura belli.pepulit: trabeas, fasces, cse- Anliochus, qni appeilatus est Tbeos, id est Dctis :
teraque insignia Koraana in monlibus suis tropsea deinde Anliochus Epiphanes. Hic ingressus esl -tEgy-
suspendit. Sic per quatuordecim annos, cum Roma- pturo, et conslituil bellum adyersum Ptolomseum
nos duces alquo exercilus prostravissel, insidiis regero jEgypti. Hic Judseorum legem impugnat om-
suorum inlerfectus esl. Androgynus Romae visus, niaque sordibus idoloruin coraplens, in templo Dei
jussu aruspicum in inare mersus est. Peslileiilia lanla Jovis Qlyinpiisimulacrum ponit. Sed el in Samaria
esorta, ut ininislri faciendorum funerum primum non super verlicem montis Garizia, Jovis Peregrini de-
suflicerent, -deinde non essent, magnae doraus, vacuse lubrum aediticat, ipsis Samarilanis, ut id faceret,
vivis plense morluis retnanserunt: largissimaeintror- precanlibus. Verum Mathatbias sacerdos leges pa-
sum hserelitales, et nulli penitus hseredes. Puer Ro- trias vindicai, adversus Anliochi duces arma corri-
inse ex ancilla nalus quadrupes, quadrimanus, octilis piens ; unde ortum marlyrium sanctorum Macha-
qualuorj auribus totidem, natura viri ,duplex. Sci- bseorum septem Iratrum nirais venerabile, iu quorum
pione Africano consule, Nunianlia in citeriore Hi- bonore Vienneusis Ecclesia fundata est.
spania, Numanlini quoque cuncli pariter ferro ve- Onias summus pontifex.habetur, cujus frater Ja-
rieno atque igne cousumpti Sunt. Scipio Thiresum son, praeripiens summum sacerdolium, permillenle
queradam Cellicum principera consuluit. Qua ope Antiocho, legilima civiuin jura destiluens; sub
Numantia, aul pritis invicla claruisset, atit post ipsa arce gyrnnasium conslituit, el Ephcebiam
65 CIIRO.MCON.— JETAS QUINTA. 60
Hierosolymis. Quo posl triennii tcmpiis in Amma- A ptos viderent, occisis conjngibns ac liberis, in flam-
nitem regionem expulso, Menelaus fraler Simonis mas sese projecerunt. Qui vero prseoccupanlibus
de tribu Benjamin principatum sacerdotii obti- Romanis, peragendaemorlis suse copiam non ha-
nuit. Cujus impia factione, pius Onias ponlifex buerunt, alii ferro, alii suspendio, alii abnegalocibo
per Andronicnm peremptus est. Quem propterea sese consumpserunt : nulltisque omnino vel parvu-
rex Antiocbus purpura exulum eodem loco, quo iu lus superfuit, qui servituiis conditionem lolerarit.
Oniam impietalem coramiseral, jussit vila privari. Jugurtha, MicipsaeNumidarum regis adoplivus filius
Menelaumvero Anlioclius Eupalor, poslmodum An- hoeresque inler naturales ejtis filios factus, cohaere-
liochi Olius de turri quinquaginta cubilorum dejici des suos Hiemsalem nccidit, Adherbalem bello vi-
jussit: talique morte justissime damnatus est. Ma- clumAfrica expuIit.Calpurniumconsulera adversum
thalhia sacerdote deftincto, Judas Machabaeusduca- se missum pecunia corrupil, et ad turpes condi-
lum Judseorumsuscepit, anno centesimo et quadra- tiones pacis adduxit. Romam idem veniens, omni-
gesirao sexto regni Graecorum. Qui mox Antiochi bus pecunia aut corruptis, aut altentatis, seditiones
duces de Judsea expellens, et lemplum ab idolorora dissensionesquepermiscuil. Quaui cum ingrederetur,
imaginibus emundans, palrias leges post triennium infami satis notavit elogio, dicens: Urbem venalem et
suis civibus reddidit. Anliochus Persipolin nobilissi- B mattire periluram, si emptorem invenerit. Idem lan-
mam et copiosissimam civitatem spoliare cupiens, dem cruenlis bellis a Romanis superalus. Boccho
roullitudine ad arraa concurrente, in fugam versus Maurorum regi se sociavil : cotnmissaque pugna
est: ct coelesli eum judicio perurgente, dura accele- una cum Romanis Mario consule Bocchus, et Jugur-
raret iier, ut Hierosolymam congeriem sepulcri tha fugerunl; inde nonaginla inillia armalorum
Judseorum faceret, insanabili plaga perctissus, homi- . vincenlibus Romanis usqtie ad internecionem csesa.
cida et blasphemus miserabili obilu vila functus Bocchus in prelium pacis Jugurtham dolo caplum,
est. Cui successit Anliochus Eupator ejus filius : et catenisque obstrictum, per Syllam legatum misit
post duos annos, id est anno centesimo et quinqua- ad Marium : qui in triumpho anle currum cum
gesimo uno regni Groecorum, regnavit Demetrius duobus filiis suis actus, et mox in carcere strangu-
Seleuci filius. Hic conslituit Alchimnm impiura in latus est. Mithridales rex Parthorum, sextus ab
sacerdotio, Jnda Machabaeoin bello pro legibus pa- Arsace, victo Demetrii praefecto, Babyloniam urbem
triis et populo Dei pugnante occiso : el anno cente- finesque ejus universos victor invasit. Omnes proe-
simo et quinquagesimo quarto Alchimo miserabili- terea genles, quse inlerHydaspemfluvium etlndum
ter niortuo, omnium favore, Jonathae principatus jacent, snbegit : ad Indiam qtioque cruentum
et sacerdoiium decernitur. C extendit imperium. Demetrium ipsum secundo
[4690] Ptolomaeus Evergetes annis octo et viginli. sibi bello occurrentem vicit et cepit. Quo capto,
Jonathas, Judseorum dux etpontifex, cum Romanis Deodatus quidam cum Alexandro filio regnum ejus
et Spartialis amicitias facit. Hic summa industria et regium nomen usurpavit. Qui postea ipsum ,
sacerdotio administrato octodecim annis, Triphone Alexandrum filium, quem participem periculi in
occiditur, fraterque ejus Simon in sacerdotiuin as- pervadendo regno habuerat, ne in obtinendo con-
sumitur, anno regno Evergetis seplimo. Scipio Afri- sortem haberet, occidit. Lucius consul in Gallia Ti-
canus exanimis in cubiculo suo repertus, uxoris suae burtns usque Oceanum persecutus, insidiis circum-
SemproniaeGraccborura sororis dolo necalus. Cujtis ventus occidilur. A Scipione consule capta urbe
vigorel modestia in urbe Romana sic valuit, ut eo Gallorum Tolosa centttm millia pondo auri et ar-
vivo neque sociale neque civile bellum posse exi- genti centum decero millia e teroploApollinis susce-
slere crederelur. L. Caecili Melello, et Qu. Titio pit. Quaecuin ad Massiliam amicam poputo Romano
Flaminio consulibus, Carlhago in Africa reslitui urbem misisset cum praesidiis, interfectis clatn cu-
jussa, duodecimo demum anno quam fuerat eversa, slodibtts cuncta per scelus furata fuisse narrantur.
el deduclis civium Romanorum familiis quae eara in- Manliuset Q. Caepiocoss. adversus Cimbros et Teu-
colerent, reslituta et replela est, Fabio consule. Bi- - tonas et Teugurinos et Ambranos Galliarum Germa-
toito regi Arvernorum Gallia?civitalis bellum maxi- niarumque gentes missi, provincias sibi Rhodano
mo inslruclu comparanti, paucitas Romanorum oc- fluvio medio diviserunt. Cbi inter se gravissima in-
currit, ut vix ad escam canibus quos in agmine ha- vidia et conlentione decerlantes cum magna ignomi-
bebat,suflicereposseBiloitusjactaret. Quicumsibiad nia et periculo Romani nominis victi sunt. Ita ut ex
transferendas copias unum pontem Rhodani parum omni penilus exercitu decem tantum homines, qui
esse inlelligeret, alium conipactis lintribus calenis- miserum nunlium reportarent, superfuisse referan-
que connexum super stralis confixisque tabuiis in- tur. Hostes ingenti praedapotili, nova quadam atque
struxit. Conserta pugna, victi Galli, conversi in insolila exsecratione, cuncla qnaeceperant pessumde-
fugam, coacervatis inconsultc hominibus, prscpro- derunt. Mario quarto consule cum in provincia Vien
pero transitu pontis vincula ruperunt, ac mox cum ncnsi juxta Isarise Rhodanique flumina, ubi in sese
ipsis linlribus mersi sunl. Qu. Marlius consul, Gal- confluunt, castra posuisset, Teutones, Cimbrii, Teu-
lorum gentem sub radice Alpium sitam bello ag- gurini cum tribus agminibus Ilaliam petere destinas- ,
gressus est. Qtti cum sc Romanis copiis circurosc- sent, periculosissimo prselio a Romanis vicli sunt.
67 S. ADONISARCHIEPISC. VIENNENStS 68
KomaeP. MallcolusannileiHibus servis maircm stiani.A linito, Romae primo beilum civile coinmotum est.
interfecit. Dainnalus parricidii insutusque in culeum, Eodemque anuo ab Urbe condita sexcentesimo sexa-.
et in riiare projeclus est : in tantoque facinore Ro- gesimo secundo, Milhridalicum bellum coeptum est,
mani snpplicium singulare sanxerunt. Sexto consu- quod triginla annis, vel, sicut aliqui scribunt, qtta-
latu C. Marii status Romani imperii ita labefaclatus draginta geslum est. Mitbridates igilur rex Ponli
est, nt pene usque ad extreinum intestina clade alque Armenise mullis prseliis a Romanis superatus,
conciderit. Metellus Numidicus, vir primarius) novissime cum Castor ejus praefeclus, qui Fanagorio
factione Marii a Glaucia praelore ct Satuinino praCerat, interfeclis ainicis regis, arcem occupasset,
tribuno innocens damnatus, in exsilium cum lo- quarluorque filios ejns ad prsesidia Romana trans-
lius urbis dolore discessil. Poslmodum Saturni- misisset, accensus ira, in scetera landem exarsit, ut
nus et Saufeius et Labicnus, cum jam prselium in inplures amicos suos, et Exipodram filium suum,
foro commisissent, cogente Mario in ctiriam confu- aliumque Macarem interficeret. Pharoaces, exem-
gerunt, ibique per equites Romanos, effraclis plo fratrum tcrrilus, exercilum ad persequendum
foribus, occisi sunt. Glaucia et Dolabella Salurnini se missum sibi conciliavit, et mox advcrsus patrein
fraler interfecli. RuliliuS quoque vir integerrimus, duxit. Mitbridates diu ex aitissimo muro filittm fru-
quiadeofideiatque innoceiitiseconslaniia usus est, ut B slra precalus, ubi inexorabjlem vidit, moriturus
die sibi ab accusaloribus dicta, usque ad cognitio- exclamasse fertur : Quoniam Pbarnaces, inquit,
iietn neque capillum barbamque deposueril, rieque mori jtibel, vos, si estis, dii patrii, precor ut quan-
sordida veste humilive liabitti suffragatores concilia- doque et ipse hanc vocem a liberis suis audiat. Sta-
rit, inimicos perniulserit, judices temperarit, cuiri timque descendens ad uxores, pellices ac fllias suas,
evidenti oppugnarelur calumnia, perjurio judicum venenura omnibus dedit. Quod cum ipse novissi-
condemnatus, Smyrnam commigrans lillerarum mus hausissel, nec lamen propter remedia, quibus
sludiis inierittis consenuit. Sexlo Julio Csesare et vitalia sua adversus noxios succos ssepeobstruxerat,
Lucio Martio consuiibns, intestitiis causis, Sociale veneno confici posset, fruslraque spaliarelur, si
bellum lotam commovit Ilaliam. Post Simonem quo landcm roodo infuso peslis per venas agitalione
fralrem Joriathse, Joannes filius ejus in summuiri corporis acta discurreret, Gallum, quemdaro mili-
sacerdotium conslituiiur. Hic adversum Hircanos tem, jam fracto niuro discurrcntem, invitavit, eique
bellum gerens, Hircani nomen accepit, et a Ro- jugulum prsebuit: annosque nalus duo el seplua-
manis jus amiciliae postulans , decreto senatus in- ginta hunc exitnm vilae habuit. Tullio Cicerone et
ter amicos relatus esl. Samariam, quae noslro tetn- Caio Antonio consulibus, Pompeius, occisi Mitbri-
pore Sebasle vocatur, ad quam Ploloraaeusqui pa- lC datis nuntio accepto, Syriamcoelem, et Felicera bello
trem ejus dolo peremerat, et matrem ejus vinculis aggressus, Itureos Arabasque perdomuit, urbemque
constrinxerat, confiigiiim fccerat, obsidione ca- eorum, quam Petram nominant, cepit. Hine ad Ju-
ptam solo coseqtiavit: quam postea Herodes inslau- dseos alque ad Hierosolyraam urbem eorum Gabi-
rans, Sebasten in honorero Aitgusli appellari vo- niuin cum exercitu mittit. Quibus tunc Aristobolus
luit. . cxpulso fralre Hircano priinus ex sacerdote anno
Plolomoeus Phiscon, qui et Soler, annos sep- uno rex praeerat. Posl qnadringentesiino oclogesirao
temdecim. Cicero Arpini nascilur, matre Helvina, tertio anno Babylonioecaptivitatis, postquam regna-
patre equeslris ordinis ex regio Wolscoruni genere. vitJaneus cognomenio Alexander, sepleni et tri-
Prodigia dira apparendo Romanam urbem mcestam ginla annis, qui poutificatum quoque administrans,
Sociali belio lerruerunl. Nain sub orlu solis globus crudelissime civibus praefuit.Ipse quoque Pompeius
ignis a regione septentrionis cum maximu coeH coniinuo post Gabiriium subsecntus, et a palribus
fragore emicuil. Apud Allaiinos cum panes frange- urbe susceplus, sed a plebe muro lempli repulsus,
rentur, cruor e mediis panibus, quasi e vulneribiis, in expugnationem ejus intendit: id non solum na-
fluxit. Per seplem dies continuos grando lapidum, luraloci, veruni eliam ingentibus muris fossaque
immislis eliain testarum fragmenlis, lerram latis-' D maxima munitum, cum alias aliis legionibus dies
sirae verberavit. Hialu terrae flanima prorttpit, qtiae noclesque succedere sine requie cogeret, vix tertio
usque ad cceluni extendi visa est. Cneius Pompeius meuse expugnavit. Tredecira milUa ibi Judaeorum
praetor cum Picentibus jussu senatus, belluin ges- caesauarrantur. Cseiera multitudo in fidem venit.
sil, et victus est. Similiter Julius CsesarSamnitum Pompeius muros civitatis everti, sequarique solo
ptigna victus, caesoftigit exercitu. Postea conlra- imperavil, aliquanlos principes Judaeorum securi
clis uudique copiis, miilla hostium riiillia Samnilum percussit: Hircano sacerdothim reslituit. Arislobu-
et Lucariorum interfecit. Cumque ab exercitu irnpe- lum caplivum Romam duxit. Mansiiqne in pontift-
ralor appellatus est, serialus saga, hoc est vestem catu Hircanus post mortetn Aiexandrre malris, quse
inoiroris quam exorlo Sociali belto sumpserat, ac post Alexandrum conjtigem regnaverat in Jtidaeis,
spe arridentc deposuil, alque anliqiium togae deco- annis circiter triginta et quatuor. Hircano etenim
rem recuperavit. Cn. Pompeius Piscentes gravi prae- in ponlificalu successil Arislobolus anno uno, post
lio fudil, qua victoria senalus laticlavia et csetera t|tiem Janetis, cognomenlo Alexander. MortuoAie-
dignitalis insigriia recepit. Sociali bello necdum xaridro, regnavit Alexandra u-xor ejtis. PuSl cujus
P9 CHRONICON.— JETAS QUINTA. 70
niortem Aristobulus et Hircanus filii ejus inter se A virtulis afferrct, similitcr habtiertint qiniiquaginla
de imperio dimicantes, occasionera praebuere Roma- millia. Atrebates et Ambiani, decem millia; Morini vi-
nisut Judxam invaderent. Ut diximus, Poiripeius, ginli quinqtie millia ; Menapii, novem millia; Caleli
Hierosolymacapta urbe el templo reserato, usqiie decem millia; Velocasseset Veromandi, seque decem
ad Sancia sanclorum accedit, viclumque Arislo- millia ; Aduatuci, decem etocto millia ; Condursci,
bulum secum abducil, ponlilicatum Hircano confir- Eberones, Cerosi,Cemani, qui uno nomine Germani
mat: quemtenuit.ut diximus, iriginta etqttatiioran- vocanlur, quadraginta millia. Ita referuntur fuisse
nis. Pompeius Antipairum Herodis Ascalonitscfiliitm ducenla septuaginla duo millia armatorum lectissi-
procuralorem Palestinaefacit. Pompeius bellumOrien- ma. His repente silva erumpentibus exercitus Caesa-
tis, cum viginli et duobus regibus se gessisse pro ris aggressus, horlalu ducis ita restilit, viclosque ad
concione narravit. His diebus conjuralio Catiiinse iuteriiecionem pene delevit. CsesarGalbacum legione
adversus palriam in urbe habila, ac prodita : duodcciina ad Beragros Sedunosque misit, qui cum
quam hisloriam agenle Cicerone Sallustiiis describit. hiemandi causa in vico Beragrorttm, cui nomen erat
Virgilius Maro in pago qui Andes diailur, haud Octodorus, consedisset, circumseplus a Gallisest. Qui
procnl a Manlua, nascitur. Poeta quoque Lttcrelius ex montibus effusi, caslra imperfeclasaxisque telisque
nascitur qui poslea sese furore amatorio inter- B onerant. Scd Romanis porlis erumpentibus amplins
fccil. quam triginta millia barbarorum ceciderunt. Veneli
[4735] Ptolomaeus,qui et Alexander, annis deccrii. cselerique confines Sevios sibi ad bellum aseiscunt,
HGjus anno septimo Syria in Roinanam dilionem Osismbs, Livovias, Namnetes, Ambibarilos, Mori-
cessit, caplo Philippo a Gabinio. nos, Diablinles et Menapios auxilia quoque a Bri-
[4745]' Expulsus regno Ptolomseus Phiscon per lannia arcesstint. Contra hos Cacsar naves longas
malrem Clcopatram, in CyprUinsecedit. Regressus sedificari in Ligere fluvio jubet, per quem in Ocea-
de fuga regnum obtinuit annis novem, quia Alexan- num deducilur. Navali prselio conserlo, incensaena-
drum, qui ante eum fueral, ob interfectionem ma- veshostium, inlerfeclis iis qui pugnaveraril Gallis,
tris cives pepulerant. reliqui omnes sese dediderunl. Sed Csesar maxime
[4745] PiolomseusDionysius, annis triginta. Apol- ob injiiriam legatorum suorum, cunctis principibus
lodorus, prceceptor postmodum Augusli, clarus lia- per tormenta interfeclis, reliquos sub coiona vendi-
betur. Lege Vatinia Csesari Julio tres provinciae dit. Titus eliam Sabinius Autercos, Ebtironices, Lu-
cum legionibus septem in quinquennium datse sunt, xoviosque, qui primales suos, qiiod auctores belli
Gallia Transalpina, et Cisalpina, et Hlyricus. Galliam . suscitandi esse nollent, inlerfecerant, eruptione facla
Comatain poslca senatus adjecit. Helveliormn ani- C ' incredibili cacde delevil. Oppidum Sauciatum in
mos, fortissimae Galloruui mnnium gentis, ea vel Aquilania expugnalum. Ex Aquilaniis el Cantabris,
maxime causa quod perpeluo pene cum Germanis quinquaginta millia coesa. Germani, qui Rhenum
bello altercabantur, a quibus Rheno lantum flutnine cum immensis copiis transiniserani, usque ad inier-
dirimunlur, Orgcta rex, princeps genlis, spe lolas necionera deleti. Quorum numerus fuit ad quadrin-
invadendi Gallias, in arma accenderat. Quo cseleri genta et quadraginta millia. Inde Csesar in Ger-
oplimates correpio el ad roorlemcoacto, conjuralione maniam facto ponte transgredilur. Sicambros et
facta exuslis vicis ac domibus suis, nec quod deside- Ubios obsidione liberat. Suevos, maxitnam el fero-
rium ex spe reverlendi foret, profecli sunt. Horiim cissimam genlero, quorum esse centum pagoset po-
fuit, cum primum progressa est omnis multiludo pulos multi prodidere, totamque Germaniam adveiilu
Uelvefiorum, Tulingiorum, Latobagum, Raucarum suo terret. Moxin Galliam reciso pontc concedit. Inde
ei Bogiorum ulriusque sexus, ad cenlum quinqua- ad Morinos venit, unde in Britanniam proxiirius et
ginla seplem millia honiinum. Quos cum apud Rho- brevissimus transilus est. Navibus circiter onerariis
danura fluvium obvios Caesar habiiissel, magno difii- atque actuariis octoginta praeparalis, iri Britanniam
cilique bello bis vicil. Ex iis quadraginla et septem n transvehitur, ubi acerba pugna faiigalur. Inde ad-
millia in bello ceciderunt, caeteros ad dedilionem versa tempestale correptus, plurimam classis amisit
coegit. Ilerum Csesar incredibiles Gcrmanorum co- parlem. Regressus in Galliam , sexcentenas naves
pias, quibus praeerat Ariovislus rex, apud Sequani- utriusque commodi fleri iraperavit, quibus ilerum
cos vicit. Fuerunt autem in exercitu Ariovisti Aru- in Britanniam primo vere transvectus est. Triden-
des, Marcumunes, Tribulii, Vangiones, Nemetes, Se- . tum, fixmissimam civilatcm, dalis quadraginta ob-
duces et Suevi. Ileruni Belgarum gens, quae lerlia sidibus et Cassohellum, oppiduro inler duas paludes
pars Galliarum esl, adversus Caesaremexarsit. Qua- situm, landem gravi pugna cepil. In dedilionem Bri-
rura dislributim copia fuit. Bellovaci, qui cseteris tannos accipiens, in Galliam revertitur. Treveri,
nuniero et virlute prseslare viderenttir, habuerele- Eburonati,'Aduatici ct Nervii multitudo in arma
clissima sexaginla millia araialorum. Suessiones ex conspiraverunt, quse ex boc colligi plurima fuisse
duodecim oppidis quinquaginta inillia; Nervii, qno- potest, quia cum instrumenta ruralia non haberenl,
rum adeo indomila ferilas erat, ut nunquam in id gladiis concidendo lerratn , el sagulis exporlanda,
temporis mercatores atl se permiserint vina cseleraquc vix tribus horis vallum pedum decem et fossam pe-
veuialia deferre, qtiibus inducta jucunditas torporem dum quindecim per millia passuum, qttindcciro in
71 S. ADONIS ARCHIEPISC. YIENNENStS 72
circuilu perfecerunt; praelerea cenlum viginti tur-. A condila, exussit. Iterumcomniisso praeliocum Achil-
res mirse altitudinis exstruxerunt. Hos Csesar vas- la, Caesarvi insistenlium hoslium pressus, scapham
tissima caedeconfecit. Labienus, qui legionihuspraee- ascendit. Qua mox pondere subseqtieniium gravata
rat, omnes Treverorum copias intcrfecit, et conlinuo ac mersa, per ducentos passus ad navem una manu
ipsaro civitatem capit. Catsar Eburones poslquam in elevata, qua cltartas tenebat, nando pervenit. Mox
Arduennam silvam refugisse comperit, quoe silva to- navali prselio ipse classem regiam aut depressrt aut
tius Gallise maxima est, alque a ripis Rlieni finibus- cepit. Alexandrinis petentibus regem, Ptolomsenm
que Treverorum a'd Nervios usque perlingit, et in infanlem reddidit, qtti illico ut liber fuit, bellum in-
longitudine plusqtiam quinquaginla millibus passtiiim tulit, sed conlinuo ipse cum toto exercilu suo deletus
palet, omnem Galliam per nuntios invitat, ul q.ui- est. Nam viginti millia hominum in eo bello csesa
que secundum piacitum suum reconditas in Arduen- sunt, duodecim millia cnm sepluaginta longis navi-
na silva praedas quaerant diripianlque. Quo facto bus dedita. Rex ipse adolescens scapha exceplus ut
Gallis utririque raorienlibus , maximas Romanorum fugeret, mullis insilientibus mersus necalusque est.
injurias, sine ctijiisdam Romani discrimine, vindica- ,[4784] Caesar regnum ^Egypti CleopalrsePtolomsei
vit. Gsesarmullis prseliis GaUias perdomuit. Roma- sorori dedit, quod lenuil annis v.iginliduobus. Cae-
num imperium , cum Lucullus Asiam , Pompeius B sar, Syriam pervagalus, Pharnacem in Ponto vicit.
Hispaniam, Csesar Galliam perdomuit, usque ad ex- Romaedictator etconsul creatus, in Africam transiit.
tremos propemodura terrse terminos propagatum Apud Tapsum cumJuba et Scipionepugnavit et vicit.
esl. Caesari victori ex Galliis revertenli, decre- Cato sese apud Ulicam occidit. Juba percussori ju-
tttm a senalu est ut in Urbem non nisi dimis- gulum pretio dato praebuit. Petreius eodem se gladio
so exercitu veniret; sed Csesar Ravennam se perfodit. Scipio in navinrqua ad Hispanias fugeret,
contulit. Pompeiusatque omnes senalores, crescenti- conscendens, vento coactiis in Africanv redierat, se-
btts Caesaris viribus trepidi, tanquam Italia pulsi, in melipsum jugulavit. In eadem navi etiam Titus Tor-
Grseciartitransvecli, Dyrrachiuro gerendibelli sedem qualus occisus est. Caesar Pompeii magni nepotes et
delegerunt. Csesar Roroam venit, negataraque sibi filiam ejus Pompeiam jussit occidi. Ullimum bellum
cx serario pecuniam fratris foribus invasit, protulit- apud Mundam flumen gestum est adversus Pompeios
que ex eo pondo qualuor millia centum triginta duos et Labienum aique Actium Varum. CaesarRo-
quinque [auri], argenti pondoprope octoginta millia. mam rediens, ubi dutn Reipublicse stalura conlra
Mox cum Iegionibus Alpes transvectus, Massiliam exempla malorum clemenier instaurat, auctori-
venit. Hanc obsidione domitam libertate cOncessa, bus Bruto et Cassio, eliam plurimo senatu, in curia
caeleris rebus abrasit. Apud Dyrrachium mulliOrien- C ' tribos et Vigintivulneribus confossus, interiit. In qua
tis reges ad Pompeium cum auxiliis convenerant. conjuralione fuisse amplius quadraginla conscios fe-
Pngna commissa, mililes Caesaris fugerunt, caesis runt. Corpus ejus rapluiri populus, dolore instimulatus,
quatuor millibus ex ejus exercitu. Inde Csesar citato in foro fragmenlis tribunalium ac subselliorumcrema-
agmine per Epirtim in Thessaliam perrexit. Pom- vit post atinos tres et menses sex quam regnare coe-
peius eummagnis copiis subsecutus est. Fuerunt au- perant. Nam quatuor annis post mortem magni Cn.
tem Pompeio octoginta cohortes triplici ordine loca- Ponipeii bellum civile tolo orbe indesinenter tonuit.
tse, peditum quadraginta millia, equites in sinistro Regnante apud Alexandrinos Cleopalra, quarto ejus
cornu sexcenli, in dextro quingenti; praeterea reges anno finilo, Caesar Juliusprimus Romanorum singu-
multi. Caesari similiter cohortes octoginta, triplici larem obtinuit principatum, A quo eliam Caesares
ordine dispositse, minus qtiam triginta millia pedi- appellati sunt. Cassius interim, Judaea capla , tem-
tum, equites mille. Commissa pugna, cum diu utrin- plnm spoliat. Ahbiric imperatorum nomeri.
que dubia sorle caederentur, landem universus Pom- Octavianus Caesar Augustus Romanorum secun-
peii fugit extrcitus, castraque dispersa sunt. Pom- dus, regnavit annos quinquaginta sex et menses
peius fugiens, onerariara navem nactus, in Asiam '" sex : a quo Augusti appellati reges Romanorum.
transiit. Ind>eper Cyprum in jEgyptum venit, ibique Qnorum quindecim, vivenle Cleopatra, quadraginta
mox ut litttis attigit, jussu Plolomaei adolescenlis, in et unum postea vixit. Augusti undecimo anno, defi-
gratiam Caesaris victoris, occisus est. Pompeii uxor ciente in Judaea pontificum principatu, complcntur
filiique fugerunt, classisque PompeTanadirepta. Coe- bebdomadaeseptuaginta in Daniele scriptae. Anno ab
sar, compositis apud Thessalianos rebus, Alexan- Urbe condita septingenlesimo decimo, interfecto Ju-
driam venit, perlatoque ad se et viso Pompeii capite lio Csesare,Oclavianus, qui teslamento Julii Caesaris
annuloque, flevit. [4755] Achillas, dux regius, imbu- avunculi et haereditatem et nomen assumpserat, ut
tus semel Pompeii sanguine, Caesaris quoque necem Romara adolescens admodum venit indolem suani
medilabatur. Nara jussus exerCilura dimitlere, cui bellis civilibus vicit. Ut enim breviter explicem bel-
prseeral, viginli millium armatorum, non modo la civilia quse ipse gessit, Mutinense, Piiilippcnse,
sprevit imperium, verum et aciem dircxit. In ipso Perusium, Siculum, Actiaciim. E quibus duo, hoc
proelio regia classis forle, subducta jubetur incendi. est primum ac novissimum , adversus Marcum An-
Ea flamma cum parlem quoque urbis invasisset, lonium; secundum, advcrsus Brutum ct Cassium;
quadraginta millia librorum, proximis forte sedibus terlium, adversus Lncium Antonium; qtiartum, ad-
73 CHRONICON.- JETAS QUINTA. 7*
versus Sexlum Porapeium, Cneii Pompeii filium, tA idem Antonius sese ferro transveiberavit. Cleopatra
quem confecit. Csesarad fidem conciliatse gratise qua postquam se reservari ad triumpbum inlellexit, vo-
Autenium recepera-t, filiam ejus raatrimomo soriilus luntariam mortem petens, serpenlis, ut pulatur,
est. Herodes.cessanle regno ac saeerdotio Judseo- morsu, in sinistro tacta bracbio, exanimis inventa
nim, nihilad eam gentem peilinens, utpole Aulipa-. cst, frustra Caesare etiam Psyllos admovente, qui
tri Ascalonitaeet matris Cypridis Arabica? filius, a venena scrpentuin e vuineribus hominum hauslu re-
Romanis Judseorum suscepit principalum, quem tc- vocare atque exsugere solent.
nuit annos triginta sex. Qui ne ignobilis forte et a Caesar Alexandria urbe, omnium louge opulcnlis-
Judseorum seroine arguerelur exlraneus, combussit sima et maxima, victor politus est. Hactenus qui
librosomnes quibus nobililas gentis Judacaein lem- vocabantur Lagidoe ab Plolomaeoprimo, Lagi filio,
plo servabatur ascripta, ut delicientibus probamen- in jEgypto regnaverunt annis ducentis nonagrnta
tis, et ipse ad banc perlinere putaretur : iiisuper quinque. Caesar viclor ab Orienle veniens, octavo
etiam ut suam sobolem regio illorum geoeri com- Idus Januarias Urbem triplici triumpbo ingressus
misceret, projecta Dosside femina Hierosolyrai- esl. Hoc die primtim Auguslus consalutatus cst,
taua, quara privalus acceperat uxorem, et nalo ex atque ex eadem die summa reruin ac poteslas penes
ea lilio Antipatro sociavil sibi Mariaiinera filiam g unum esse coepilet mansit, quod Graecimonarchiaru
Alexandri, neptem Aristobuti fratris Hircani, qui vocant. Porroautem huncesse eumdem dieaa, lioc
ante eum rexeral Judaeorum gentem. Haec quinque est oclavum Idus Januarii, quo nos Epiphaniatn, hoc
filios ei genuit, quorum dttos, Alexandrum et Ari- est apparilionem sive manifeslationein Dominici sa-
stobulum, ipse peremil inSamaria. Nec raora, post cramenti observamus, nemo credenlhim sive etiaui
etiam ilktrura matreni, qua nil charius noverat, fideiconlradicentium, nescit.
simili scelere peremit. Equibus Arislobulus Hero- Per omnia igitur venluri Christi gralia prarpa-
deni ex Berenice susceperat filiura, quem in Acli- ratum Csesaris imperium comprobalur: nam cum
bus aposlolorum ah angelo percussum legimfls. priraum Caio Caesare avuncuio suo interfecto ex
Antonius Artabanem, Armenise regem , prodi- Apollonia rediens Urbem ingrederetur, liora circiler
lione el dolo cepil. Quem argerilea catena vinetum, tertia, repente liquido ac puto sereno circulus ad
ad coiifessioiieinthesaurorum regiorum coegit: ex- speciem coelestis arcus Orbein soiis ambiit, quas-
pitgnaloque oppido in quo condilos esse prodiderat, eum unum ac poiissiniura in boc mundo soluroqtit!
magiiaiii vim auri argenlique abslulil. Qua elalus clarissimum iu orbe monstraret: cujus tempore
pecunia denuriliavit belltun Coesari, alque Octaviae venturus esset qui ipsum solem, mundumque tolum
sororis Cxsaris, uxoris suoe, repudium iudixil ; et C et fecisset et regerct. Deinde cum secuiido iu Sicilia
Cteopatram sibi ex Alexandria occurrere imperavit, receptis a Pompeio et Lepido iegionibus, iriginla
atque uxorem duxit. Ipse Actium, ubi classein con- millia servorum doroinis restiluisset, et sex millia,
slituerat, profeclus, cum prope tertiam parlem re- quorum domini iion exstabant in crucem cgisset,
roigum fame absuiuplam offendisset, niliil motus : ingentique animo viginti millia mililuin exaucto-
Rcmi, inquit, modo salvi sunl: nam remlges non ravisset, atque quadraginta qualuor legiones solus
deerunt quoad Grseciahomines habuerit. Ducentaeet imperio suo ad tulamen orbis terra? dislribuisset,
triginla roslralse fuere Csesarisnaves, el trigintasine ovansque Urbem ingressus, omnia superiora po- *
rostris. Trirciues velocitale Liburnicis pares, oeto puli Romant debila donanda, litterarum eliam tr.o-
lcgiones classi superposilae, absque coltorlibus quin- numentis abolitis censuisset, in diebus rpsis foirs
que prsetoriis. Classis Antonii, centum septuaginta olei largissimus de taberna meritoria, per tolum
navium fuit, quanlum numero cedens, tantum ma- diemfluxil; quo signo quid. evidentius quam sub
gnitiidine praecctlens; nam decein pedum altitudine principalu Gscsaris Romanoque imperio per tottim
amari aberant. Bcllum abhora quinta usqueinbo- diera, hoc esl per omne Romani lempus imperii,
ram scptiroara incerta vincendi spe protractum, gra- Chrislum, alque ex eo Christianos, id est uticlum
vissimse ulrinque caedes actae : reliquiim diei cUm "atque ex eo unctos , de meritoria taberna, boc
subsequente nocte in victoiiam Csesaris declinavit. est de hospita largaque Ecclesia, aifluenter alque
Prior regina Cleofiatra cum sexaginta velocissiinis incessabililer proeessuros, restiluendosque per Cae-
navibus fugit. Anlouius raox fugieulem uxorein sub- sarem otnnes' servfls, qui tamen cognoscerent do-
secutus est. Ex victis duodecim miilia cecidisse re- niinum snum, caeterosque qui sine domino inveui-
feruutur, sex millia vuluerala suni, e quibus mil'e rentur, morti supplicioqtiededendos, remiftendaque
inler curanrium defecerunl. Cacsar sexlo imperalor sub Csesare debila peccatorum in ea urbe in qua sport-
.ippellaius,et quarto ipse cum Marco Liciniotlrasso tarieum fluxisset oleum? Terlio autem cum Urbem
consul Bruiidusium venit. Il)i orbis terrarum pracsl- triumphans quinto consul ingressus est, oclavo sci-
dia, divisis legionibus composuit. Novissimc cum licet Idus Januarias, cum' et Januni post ducenlos
navali praclio Anlonius decertare pararet, subito annos priroum ipse clausit, et clarissimum illud Au-
universaenavesAntonianse parlis ad Gesarem trans- gusti nomen ussumpsit. Quid fideliuSac verias credi
ierunl. Trepidus Antonius cum paucis se in regiam potest, quam occulto gestorum ordine ad obseqtiitim
recepit. Dcimle imminente Caesare, lurbata civitale, prxparalionis ejus prsedestinaluni fuissc qui eode n
PATKOL. CXXIII. 3
75 S. ADONISARCHIEPISC.VIENNENSIS 76
die qtio iile manifeslaudus niufto post paululum erat, A esset in mimo-: 0 dorainum et bonum; uni-
sequum
et pacis signtnn pfaeferret, et potestatis nomen as- versique quasi de
ipso dictum esset, approbavissent,
somerel (ita anno ab Urbe condila seplingentesimo et statim quidem iwanu
vultuque indecoras adulalio-
sexagcsimo tertio, clansis Jani portis, cum Csesar nes repressil, et in sequenli die gravissimo corri-
Augitstns finito Canlabrico bello, pacalisqne omoibus puit ediclo, dominumqne seposthac appellari, ne a
gentibus, ab orienle in oecidentem, a seplenlrione liberis qtiidem aut a nepolibus suis, vel serio vei
ad meridiem, ac per lohnn Oceani circulum Urbem joco passus est. ' - -
irrgrcssus,~ciim speclanle eo hidos, pronuhtialum

iETASSEXTA
A CUIirStO AD MfHDI FINEM.

[4832] Igitur eo tempore, anno scilicet Cocsari9R fuerat, triumphavit; ipse aulem Tiberius plurima
Augusti>quadrageshnosecundo, a raorie vero Cleo- imperii .parie, cum magnaetgravi modeslia reipu-
palreeetADlOBii, quandoet jfEgyptuMnprovincia.m biicsepraefuit: adeo ul quibusdam prsesidibusaugenda
vorsa est, amio vigeshnoseptimo, olympiadis cenle- provinciis tributa suadentibns scripserit, boni pastoris
sftWftletliae anno tertia, ab Urbe eojndilaseptingen- esse tondere pecus, non deglabrare. Hujus anno duo-
tcsimo quinquagesimo secundo, *i est ep.aiino quo decimoPilatus Judaeseprocurator ab eodemdirigitur.
cooipwjssiftcunclarum orbiMerrae ^enlium. motibus Herodestetrarcha, qui judfeofumprincipatum tenuit
firjpaissimamverissimamqttepacem ,ordinaiiona Dei annisviginlietqualuor, in lionoremTiherii et matris
Csesaccomposuit.Jesus Cbristus Filius Dej, sexlam, ejus Livise, Tibcriadem condidit el Liviadem. Anrio
roundi selalem suo consecravit adventu. Anno irope- decimo quinlp imperii Tiberii, bominus post baptis-
rii AuguslJ quadragesimo oclavo, Herodcs patralor munjj quod praedicavilJoannes, iriundoregriurricoe- -
seejefuni, et interfector 4>ro Cbrislo innocentium lorum annuntiat, peractis a mundi principiosecundtim
pw.vuloxum, morbo iHtercutis aquse et scatentibns Hebrseos,annis, ut etiara Eusebios in Cbronicis suis
toto corpoFe vermibus,-miserabiliter djgmemoritur. signal, qitaluor millibus, annotando quod decimo
Pro.quo subslilutus abAugustofiliusejusArchelaus, sextoannoTiberiiprincipium fueritoctuagesiml pri-
regnavjt annos novem, id est usque ad ipsius Au- C rni Jubilsei secundum Hebrseos: nostra aiitem sup-
gusti fipem;-liHic eiiim npn fereniibus ultra, sed pylalio undeviginii minus poriendosesse exislimat.
accusarfiiibus.ferociiatem ejus apud Augustuni Ju,- Juxta Vero Chronica eadem quse ipse Eusebius de
«Jsejs,in Vienuam urbeoi Gallise.nohilissimam rele- ulraqtie edilione, ut sibi videbalur, composuit, anni
galur, et ad minuenda.ro Judaici regni potentiam suppiilantur quinque millia tfucenti et viginti octo.
insolentfaroque daiuaiulam, qualuor fralres ejus pra Joannes Baptista ab Herode incarcere positus pro
*eosunttetrarckaecreati, Herodes, Antipater, Lysias verjlal.e capite truncatur. Annodecimo octavo iriipe-
*el PbUippu»; qiwrum Philippus et Herodes, qui rii Tiberii, Dominus sua passione niundum rcdiniit,
Afltipas prius nuncupabalur,.etiam vivente Arche- ct proe^icaturiper Judaese regiones aposloli, Jaco-
lao, tetrarchae fuerant ordinatj. Natus igilur Christus bum fratrem Domini Hierosolymis ordinant episco-
-ver«sDominus loUusgenerishurqani,inlerhomines pum; ordinarit et septem diaconos, quorum uno ta-
Roman» censui staliin ascripujs. esl, Ula prima cla- pidalo a judseis Stephano, Ecclesia per regiones Jti-
rissimaque projessione qua Caesarse omnium prin- dseseet Samariae dispergitnr. Praelatos praeses Pa-
cipem, Romaaosqiie rerum dominos singillalim cu«- laeslinaeprovinciaead Tiberiiim imperatorem, alqiie
clarum hominum edita ascriptione signavit. (Qrot., ad senatum retnlit de passione ac resurrectione
1. v|i), Natusestautem octavo Kal. Januarii Christus» D Christi, consequentibus virtulibus quse pcr ipsum
europrimum incrementa omnia anni virentis incj- palam factaefuerant, vel per discipulosipsius in no-
prant. GseaarCahmvBepptem suum ad ordinandas niine ejus fiebant, et de eo quod certatitn crescente
dSgypli.Syrise provincias intsit.*Qui praeteriensab plurimoram lide Deus crederetur. Tiberius ctim suf-
vEgyplo, fines Palseslinac apud Hierosolymam, in fragio magrii favoris relufit ad serialum, ut Chriittis
templo Dei tunc sancto et.celcbri adorare contemT Deus haberelur. Senatus indignalione mdtus, cur
psit, stcut Suetonius Tranquillus refert. Quod An- non sibi secunduin morera delatum essct, ut de sii-
gusUisubi comperit, pravo usus judicio, prudenter scipie^do cultu prius ipse decerneret, corisecralio-
fccisse laudavit. . nem Christi recusavit, edictoque conslituit exterhii-
[17] Tiberius privignus Aogusti, hpc est.Livise nandos esse Urbe Christianos, praecipuecum et Sc-
uxoris cjus filius, regnavit annos triginla el duo. janus praefectus Tiberii suscipieridsereligiorii obsti-
Hic per semelipsura nuUa bella gessit. Sane qtiarlo natissinie contrafiicerel Tiberius; iamen e<lictoac-
imperii ejtis anno, Germani Drusi fitius, Caligulse ctisaloribusChristianorum mortem comiriiriatiiscst.
«ater <leGermanis, ad quos ab Auguslp sene nijssus Itaque paulalim tmmulala est illa Tiberii Cacsaris
77 CHRONICON.— JETAS SEXTA. 78
laudatissima raodestia, in pcenam contradictoris se- A j bus approbavit, ibique viginli et quinque annis ca-
natus. Nam plurimos senatorum proscripsit,. et ad thedram tenuit episcopalem, id est, usque. ad ulli-
mortem coegil. Viginti sibi patricios viros consilii mum Neronis annum. Marcus evangelista Evange-
causa selegerat; horum vix duos incolumes reliquit, lium, quodRomaescripserat, Petro tnitlcnle, primum
caetems diversis causis necavit; Sejaimm procfeclum Aquileiaepraedicavit. Ibique ordinato Hermagora di-
suum res novas molientem interfecit ; filios suos scipulo suo, ad /Egypluni pervenit; constituiisque at-
Drusum et Germanicum, quorum Drusus naturalis, que confirmatis Ecclesiisper Libyam, Marmaricatn,
Germanicus adoplivus erat, manifestis veneni signis Ammoniacam, Penlapolim, Alexandriam, alque
perdidit, lilios Germanici filii sui interfecit. jEgyplum uuiversaro, ad ullimum teropiis a paganis
Agrippa cognomento Herodes, filios Arislobuli fi- Alexandriaemartyrium suum complevit. Furius Ca-
lii Herodis regis, accusator Herodis letrarchae, Ro- millus ScribonianusDalmatiaeiegatus, bellum civile
main profeclus, a Tiberio in vincula conjicilur, ubi molitus, legiones mullas fortissimasque ad sacra-
primos sibi adscivit ad ainiciliam, el maxime Ger- menti roulationem pellexera.t. Ilaque die dato uf in
manici filium Caium. unum undique ad novum imperatorem convenirelur,
[40] Caius cognomento Caligula, regnavit annbs neque aquilae ordinari, neque convelli quoquo modo
tres, menses decem, dies oclo: homo omnium ante B 1 signa moverive poluerunt exercitus; lanti et minus
se flagiliosissimus, et qui vere dignus Romanis bla- usilati miraculi fide mottis, et conversus in pceniten-
sphemantibus, et Judaeis persecutoribus punilor ad- liam, Scribonianum quinta slatim die destilutum
bibitus viderelur. interfecit, scseque in sacramenlo prioris miiitise
Hic exclamasse ferlur: Utinam populus Romanus continuit. Quod sine dubio propler adventum apo-
unam cervicera haberet! Judaei apud Alexan- stoli Pelri et tenera Christianorum gerroina, hoc
driam sedilione excitata profligali sede. atque urbe civile bellum divinitus est compressum. Tiberius
pulsi, expromendarum querelarum causa, Pbilonem Claudius Britanniam adiens, quae excitala in lu-
quemdam, viruni sane imprimis eruditum, legalum multum esse videbalur, quam neque anle Julium
ad Csesarem.mittunt; sed Caligula Judsejs infeslissi- Csesarem, neque post eum quisquam attingere att-
mus, sprela legatione Pbilonis, omnes Judseorum sa- sus fucrat, sine ullo praelio ac sanguirie intra pau-
cras aedes, alque antiquum illud Hierosolymis sacra- cissimos dies plurimam insulse partem in deditio-
rium profanari sacrificiis gentilium, ac repleri sta-% nem recepit. Orcadaseliain iiisulas Romano . adje-
ttiis siinulacrisque imperavit. Et stalua Jovis posita, cit imperio, ac sexio quam profectus erat mense,
se ibi ut deuro coli prsecipit. Hic Herodera Agrippam Romam rediit. Eo anno quarto videlicet imperii
amicum suumvinculis liberalum, regem Judaesefe-..Qcjus, 1 fames gravissima per Syriam, cujus Lucas
cil;.qui mansil in regno.annps septem, id est, iisque eiiam meminit, facla est. Sed Chrislianorum neces-
ad quartttm Claudii aiinutii. Qtio ab Angclo pcrcusso sitatibus, «pnd Hierosolymam convectis ab jEgy-
successit in regnum filius ejns Agrippa , qui usque pto fruineniis, Ilelena Agabenorum regina conversa
ad exlerminium Judseorum, viginti et quatuor annis, ad fidein Cbrisli, largissime ministravit. Quinto ejus
perseveravit. nerodes telrarcha et ipse Cuii amici- imperii anno inter Theraro el Therasiam, insula de
liam pelens, cogente Herodiade, Romam venit, sed profundo emicuit triginla stadiorum spatio extenla,
accusaius abAgrippa^eiiamtelrarchiamperdidit; re- Septimo imperii ejus anno. sub procu-ralore Judseai
legalusque exsilio, apud Yiennam Galliarum urbein Cuinano, in Hierosolymis tanla seiilio in diebus
post mortem Caii, indein Hispauiain cum Herodiade azymorum exorta est, ut in portaruni exitu populu
fugiens, moeroreperiit. Pilalus, qui senlentiam dam- coarclato, friginta millia Judaeoruro caedeprostratu,
nationis in Chrlslum dixerat, et ipse perpetuo exsi- et.compressione suffocata rcferantur. Claudius nono
lio Viennse rectudilur; tantisque ibi irroganle Caio1 anno imperii sui, Judaeos tumultuantes Roma
expu-
langoribus coarctalus est, ut sua se transverberans lit. Suetoniushoc modo inde refert : Clatidius Ju-
manu maloruro compendium niorlis celeritale qiise- daeosimpulsore Christo, assiJtte tumuUuantes, Roma
sierit. Maltbaetis Evangelium in Judsea prsedicans, expulit. De eadem expulsione Lucas in Actibus
apo-
Ilebraicis litteris scripsit; Caius a
Caligtila suis pro- slolorum refert. Verumtamen sequenli anno tanta
tectoribus occistts est. Duo lioelli in secretis ejus re- fames Romae fuit, ut raedio foro imperalor corre-
perti, quorum alteri ptigio, alleri gladius pro signo plus a populo, conviciis et fragminHius panis ttir-
nomiiiis. adscriplus erat, lectissitnoruin virorum ho- pissiroe infestalus, ongre per
Pseudotyrum in pala-
mina et notas morti destinatorum continenles; in- tinm refugerit. Claudius raanifeslis venenis est mor-
ventaque ibi est arca ingens, variorum venenorum, tuus,
quibus mox Claudio Cicsare-jubenle demersis infecla [59] Nero annos tredecim, menses septcm, dies
jonariatradunlur, non sine magno piscium exitio. viginli octo, Caii Cabgulseavunculi sui erga omnia
[45] Claudius regnavit annis quatuordecim. vitia ac scelera sectator, imo transgressor. Hic pri-
Exordio regni ejus Petrus ad superandum Sirooneiu mus post omnia attenlata facinora RoroaeChristianos
magnum, cura prius Antiochenam fundasset Eccle- suppliciis et morlibus affecit, ac per omnes provin-
«tam, Romam venit, el salutarein cunctis credeniibusi cias pari persectitione excruciari irnperavit. Hiijus
•fidem fideli verbo-docuit; polonlissiniisqiie virtuti secundo anno, Festus Judoese procurator successit
7« S. ADONISARCHIEPISC. VIENNENSIS 80
Fjhci. A qtto Patilus Romam vinctus miltilur, et A diem festum congregatos, obsidionis clausisset, cn-
biennium in libera manens custodia, post haec ad gnila Neronis morte, hortalu pltirimorum regum ct
prsedicandum dimittitur, necdum Nerone in tan- ducum imperium adeptus, reiicto in castris ad pro-
tam perseculionera Christianorum erumpenle, quan- cnrationem obsidionis Hierosolymorum Tilo fitio,
lam de eo narrant hislorise. QuO tempore credi- cognita etiam intcrfectione Vitellii, paulisper Ale-
lur Paulus ad Hispanias pervenisse, et Arelatae xandriae substitit. Tilus vero magna ac diuturna
Tropliymura, ViennaeCrescenlem discipulos suos ad obsidione Judaeos premens, machinis cunctisque
prsedicandumreliquisse. Jacobus fraler Domini, cura bellicjs molitus non sine multo suorum sanguine,
triginta annis Hierosdlymorum rexisset Ecclesiam, tandem muros civilatis irrupit. Sed ad cxpii-
seplirao Neronis anno perimitur a Judaeis, vindican- gnandam interiorem lempli munilionem quam re-
tibus in ilto quod Paulum interficere nequiverant. ciusa mullitudo sacerdotum ac principum tuebalur,
Festo in magislratu Jtidaeorum succedft Albinus, majore et vi et mora opus fuil. Itaque Tilus impe-
Albino Florus; cujus luxuriam et avariliam csetera- rator ab- exercitu pronnnliatus, templum Hieroso-
que flagilia non ferenles Judaei, contra Romanos fymis incendit ac diruit; quod a die conditionis prinfee
rebellaverunt, adversum quos Yespasianus magtster usque ad diem eversionis ulturise manserat annos
mifitiae transmissus, plurimas Judsese urbes cepit, B niuTeoctoginta riovem, vel sicut a pluribus eolligitur
Tifum filium suum majorem iriter legatos liabens. nritle centum et duo. Muros urbis universos solo ad-
Nero iu re militari iiihil omnino anstis, Britanniam aequavil. Sexcena mHlia Judseorura eo bello inter-
pene aroisit, ipsumque nomen Christianum extirpare fecta Cornelius et Suetonius referunt. Josephus vero
conatus, bealissimos Christi apostolos Petrum cruce, Judseus qui ei tunc betlo praefuit, et apud Vespasia-
Pahluin gladio occidil. Mox acervalim miseram ejns num propter praedictum imperium veniam graliam-
Vitam oboriae undiqiie oppressere clades. Hac tem- que mernerat, scribit undecies centena millia gladio
pestate Persiuspocta oritur; Lucanus quoque ac et fame periisse; sed et praeter hos centum miUia
Seneca praeceptoNeronis iriterficiuntur. Nero posi- publice venundata, totoque orbe dispersa.
quam Galhairi in Hispania imperatorem creatum ab Consnmmatum esl hoc beUumannis quatnor: duo-
exercilu cognovrt, tolus ariimo ac spe concidit; post- bus quidem, Nerone vivente, et duobus aliis postea.
moduro cum incredibilia mala subruenti reipubiicae Vespasianus inler alia magnorutn operum in privata
motireiar, bostis a senatu pronuntiatus, ignominio- adhuc vita, in ^ermaniam, ac deinde in Brilanniam
sissime fagiens ad quarlum ab Urbe. lapidem, sese rClaudio roissus, tricies et bis cum bosle conflixit.
Ipse jnterfecil, atque in eo Cassarumomnis familia Diias validissimas gentes, viginti eppida, insulam
consurapta est. * Vectam Britanniae proxiroam, Romano adjecit hn-
Morluo Nerone, Galba Rotnam venil, Pisonemqtie perio. Colossus erigitur Romae, habens altitiidinis
sibi riobitem mduslriumque juvenem in lilium alque pedes cenium et novem, Vespasianus m villa propria
in regnum adoptavit, seplinioque mense Imperii sui circa Sabinos, nono anno principatus sui, profhrvio
ab Olhone jugulatus est. • ventris est mortuus.
Otho mox ut crealum imperatorem in Callias per [82] Titus annos undecim, menses undecim. Vir
Germanicas Iegiones "Vitelliumcompertt, belltrm ci- bmnium virlutum genere mirabilis, adeo ut amor
vile molilus, tribus primum levibus praeliis, noc est et delicisehumani generis diceretur. fiic aniphithea-
uno apudAlpes, allerocircaPlacenliam,tertio circa trum Romseaedificat,et in dedkatione ejus qirinque .
"locum qtreraCaStores vocant contra Vitfellianosdu- millia ferarum oecidit. Iste tanlum facnndus exstitit,
ces congressus, viclor exslilil; quarto auteni apud ut causas Latino ageret poemate, el tragoedias
Vetriacum prselio aiiimadvertens suos vinci, mense Grsece componeret. Taritiira autem bellicOsus,ul in
tertio quam imperator coeperaTt,sese hrterfecrt. expugnatione Hierosolymorum sub patre miiitans,
Vitellius victor Romam venit, ubi cum mulla cru- quadraginta unum propugnatores duodecim sagit-
deliier ac nequiter ageret, postquam de "Vespasiano tarum confoderit ictibus. Porro in imperio lantae
comperit, primum deponere molilus imperium, post bonilatis fuit, ut nullum omnino puniret, sed cOn-
a quibusdam animatus Sabino Vespasiani fralre victos adversum se conjurationis dimitteret, atqne
occiso succensoque templo, et mista simul flamma in eadem faroUiaritate qua ante habuerat, retineret.
riiinaque.omnes in unum pariter interitum ac tumu- Hujus eliam inter omnia fuit illud celebre dictum :
lurii dedit. Post deficiente in Vespasiani riomenexer- Perdidisse diem, in qua nihil boni fecerit. Hic cmn
citn suo,cUm jam destifutustrepidus seinquamdam ingenti omnitiniluclu in eadem vilta qua pater ejus,
proximam palatio cellulam contrusisset, tnrpissime morbo assumptus est.
inde protraCtus, in forum deductus, oclavo quam [84] Domilianus, frater Titi jmiior, annos quin-
sca- decim, menses quirique. Is in tantam superbiam
regnum prsBSumpseratraehse, apud GemmoniaS
las iriinotissimornmicluum crebris compHnctionibus prolapsus est, ut deum sese ac doroiimm vocari.
excarniflcatus, atque inde jinico. tractu m Tiberim scribi, colique jnsserit; secundusque post Neronem
mersus etiam communi carutt sepultura. Chrislianos persequitur. Conftrmatissimamtolo orbe
datis crudelissimaeperseculionis
Vespasianus iUqne cnm Judseos muhis eorum op- Ecclesiam Christi,
sub quo apostelus
pidis captis, in urbe Hierosolymorum praccipue ob edictis, convellere conatur;
Sl CHRONICON.— JETAS SEXTA. Si
Joannes in Palhmum rnsulam relegalus est, et Fla- A scriptis illico lenioribns lcmperavit edictum. Romae
via Domitilla, Flavii Clementis consulis ex sorore aurea domus a Nerone eondita repentkio conflagra»-
cjus neptis, in insiilam Pontianam ob fidei teslimo- vit incendio; Panlheum Romae, quod Domilianus
ninm exsulat. Fertur autem idem ipse beaturo Joan- fecerat, fulroine concremalum est. Terrscniolis An-
tiem in fervenlis olei dolium misisse. Ex quo lam tiochiam civitatem pene tolani subruil, et alias-per
immunis exiit a pcenis, quam a corruptione carnis orbis partes civitates, incrcdibile diclu. Stib iint»
inanserat semper immunis. Domilianus Judseos tempore Judsei quasi rabie efferati per diversas ler-
quoque acerbilate tormentorum genusque David rarum partes exarserunt, liellaque alrocissima ges-
interfici praecepit, quasi adhuc futurus esset ex se- serunt, donec digna csedejussu Imperatoris sterno-
niine qui regnum posset adipisci. Hic crudeliler in rentur. Tiajanus, ut quidam fenmt, apud Seleuciact.
paialio a suis interfectus esl; cujus cadaver popu- Isauriae urbem, profluvio venlris exstinclus estv
lari sandapila per vespiliones exportatum, atque Verus Viennensisepiscopus, qui unus ftiil de disci-
ignominiose sepulium est. pulis et auditoribus aposleloium, Trajani tempori-
[99] Nerva admodum senex a Petronio praefeclo bus, doclrina et confessione fldei floruit. Illis tem-
el Parthenio spadone Domitiani inlerfectore impe- poribus apud Pontum Synopis civitalis episcopus
rator crealus, annura unum, menses quatuor, dies 31 Pliocas gloriosissime marlyrium duxil; cujus sacra-
octo ; qui Trajanum in rcgnum adoptavit. Hic primo tissimse reliquiae translalse sunt in Galiiaro, in civi-
e.licto suo, cuncios exsules revocavil, quos Doraitia- lalem Viennam, ibique iti ecclesia sanclorum apo»-
uus reiegaveral; unde et Jqannes apostolus hac slolorum repositse.
generali indulgentia liberalus, Ephesum rediit; et [120] Adrianus eonsebrinae Trajani filius, unurn
qnia concussam se alisente per hsereticos vidit Ec- et'viginti annos imperavil. Hic per Quadratura
elesiae fidem, confestim hanc descripta Evangelio discipulum aposlolorum et Aristidem Athenienscm
suo verbi Dei oeternilate stabilivit. Nerva emenso virum, fide sapienliaque plenum, et per Serenuro
plus minus anno imperii sui confectus morbo diem Gravium legatura, libris de Chrisliana religione
obiit. composilis inslruclus alque eruditus, prsecepit per
[101] Trajanus genere Hispanus, regni guberna- epislolara ad Minutium Fundanium proconsulem
cula Nerva tradente suscepit, annos novemdecim, Asise datam, ut nemini liceret Cbristianos sine oh-
tnenses sex, dies quindeciin. Hic apud Agrippinam jectu criminis aitt probalione daranare. Adrianus
Galliaeurbem insignia suscepit imperii. MoxGerma- justissimis legibus reropublicam ordinavit,; idemque
niaro trans Rhemim in prislinura slalum reduxit; pater patrioe in senatu ultra morem majorum appel-
trans Danubitim multas genles subegit, regiones C * latusest, et uxor ejus Augusta. Idem eruditissimus
trans Euphratcm et Tigrim silas, provincias fecit; in ulraque lingtia bibliothecam Athcnis miri operis
Seleuctara el Ctesiphonlem ac Babyloniam occupa- cxslrnixit. Judacosrebellantes el Palscstinam.prnvin-
vil, atque usque Indioolines postAlexandrum acces- «iam quondam suom depopulanies, ullkna caedcper-
sil. Hujus quarlo anno Clemens discipulus Pelri apo- domuit, ullusque est Christianos-quos illi, Cocheba
sloli, RomanseEcclesioeepiscopus, martyrio corona- duce, quod sibi adversum Romanos non assenta-
lur,' et Flavia Domitrlla pro Chrislo cum aliis pluri- renlur, excruciabant. Proecepitqtiene cui Judseoruin
mis in insulam Pontiam exsilio deporlata. Joannes inlroeundi Hierosolymam essel licentia, Christianis
apostolus, sexagesimo oclavo anno post passionem tantum civitate permissa; qnain ipse in optiintun
Christi, aetatisautem suaenonogesimo octavo, Ephesi slatum murorum cxstruclianc- reparavit, et ^EIiam
placida morle quievit. Trajano adversum Christianos vocari de pramomine suo praeeipif. Primusex genl^-
persecutionem movente, Simeon qui el Simon, lilius bus llierosolyniaeMarcus episcopus conslituilur, ces-
Cleophae,Hierosolymorum episcopus cruciligitur, et santibus his qui fuerantex Jtidaeis numero quinde-
Ignatius Anliochise episcopus Romam perductus., cim, el prsefuerant a passione Domini per annos fere
besliis tradilur. Alexander quoque Romanae Ec- cenluin ct seplem. Per idem tenipus Aquila, pomi-
•clcsise episcopus, martyrio coronatur, el septimo "' cus inlerpres. sectindus, post Sepuiaginta oritur, et
ab Urbe milliario, via Nnmentana, ubi-decolla- Basilides haeresiarcha agnoscittir. Hoc itidem tem-
ins esl, sepelilur. Sub quo etiara imperatore glorie- pore et Juslns Viennensis Ecclesiaeepiscopus, illu-
sissituus senex Zacharias, Viennensis Ecclesiae epi- strissimtis inconfessione esstitit. Quadratusquoque,
scopus, marlyrio coronattir. Nam primus Crescens cujtis supra meminimus, Publio Alhenarum epi-
discipulus apostolum Vietrnaealiquot annos resedit; scopo aposlolorum disciputo, ob Christum marlyrio
quo ad Galaliara reverso, terlius Marlinus episcoptis coronato, in locuni ejus substiiuilur, et Ecclesiain
et discipulus aposlolorum Viennse resedit; sed grandi lerrore dispersam, fide el industria sua coit-
poslraodum Plinii secundi oratoris et historici, qui gregat.
inter cseleros judices perseculor dictuserat, relatu [141] Antoninus, cognomenlo Pius, imperator
admonituseos liominesprseter confessionem Christi, creatus, annis viginli et non plenis tribtts rempu-
Itonesla convenlicula, nifailcoBtrarium Romanis le- blicam giibernavii ctim filiis suis Auretio et Lucio,
gibus facere, fiducia sane innocentis confessionis menses tres, qui inomni regno Romanocautionibus
uemini morteni gravem ac formidolosamvideri, re- incensis cunctorum dcbita relaxavit, adeoqtic tranr
n S. ADONISARCUIEPISC. VIENNENSIS 84
•quille vixil tit merilo Pius^et Pater patrise sit ap- A manos largissime ac sine injuria refecerit, barbaros
pellalus. Jiisiiiins philosophus librum dc Religione autem crebris fulminum ictibus perterritos, in fu-
Ghrisliana composilum Anlonino tradidit, beni- gam coegerit, sicut idem Antoninus imperator in
gnumque euin erga Chrislianos bomines fccit; qui litteris suis fatetur, ob invocationem nominis Chri-
non longe post suscilata persecutione, prodente sliani per milites Christianos, et sitim quaeex penu-
Crcscente cynico, pro Chrislo sanguinem fudil. Va- ria aquarum in castris Rorrianorum erat depulsam,
lenliniaiHis et Marcion hseresiarchae produnlur, et collatara sibi fuisse vicloriam. Antoninus in Pan-
atque Galenus medicus Pergamo genilus, Romse nonia constitutus, repentino morbo diem obiit. Theo-
clarus babetur. Pius episcopus Romse babelur, sub philus sexius AntiochenaeEcclesiae floruit, etPinitus
quo Hermes librura scripsit, qui Pastoris dicilur, in Cretensis Gnosiae urbis episcopus. Tatianus haere-
quo praeceplum conlinet angeli, ut Pascha semper siarclia*Encratitarum, qui quandiu a Juslini mar-
die Dominico celebrelur. Polycarpus audilor beali lyris lalere non discessil, floruit in Ecclesia. Hujus
Joaunis Romam veniens multos ab bserelica labe errorem Severianus auxit, a quo Severiniani.
castigavit, qni Valentini et Cerdonis fuerant nuper [181] Luchrs Anloninus Commodus post mortem
doctrina corrupli. Viennensium episcopus Justus patris regnavit annos trcdecim. Hic adversum Ger-
adhuc clarus habetur; Lugdunensium Photinus. An- B manos bellum feliciter gessit; caeterum per omnia
tonius ad duodecimum ab Urbe lapidcih morbo cor- luxurise et ebscenitatis dedecore depravatus, gla-
reptus inleriit. Anicetus Romaeepiscopus. diatoriis armis saepissimein ludo depugnavit, et in
[I61J Marcus Anloninus Verus cum fralre Lucio amphitheatro feris sese frequenter objecit; interfecit
Aurelio Commodo Antonino, annis decem et novem etiam pluriraos senalores, maxime quos advertit no-
«nense uno imperium tenuit. li prirrii rempublicam bililate industriaque cxcellere. Capilolium urbis ful-
sequo jure tutaii sunt, cum usquead hoclempus mine ictum, ex quo facta inflammalio, bibliolhecam
swrguliAugttsti fuerint. Bellum deinde contra Par- majorum cura studioque coropositam, sedesque alias
thos adrairabili virlute et felicilale gesserunt. In juxta silas rapaci turbine concremavil. Irenaeusepi-
diebus Parthici belli persecutiones Chrislianorum scopus Lugdunensis habelur, Dionysius quoque,
quarla janr posl Neronem vice, iri Asia et in Gallia discipulorum Christi auditor, Viennensem lunc Ec-
graves exstilerunt. Polycarpus et Pionius fecere clesiam'regebat. Theodosion Ephesius interpres ter-
Miartyrium in Asia ; in Galliis quoque plurimi glo- tius, apparuit. Commodus iroperator colossi capile
riOse pro Christo sanguinem fuderunt. JusUis Vien- sublato, suae iroaguiiscaput ei jussit imponi. Cunclis
nensis episcopus, longo lempere exsilio maceratus, itaque incommodus in Veslalia Jomo slrangulalus,
^
inartyr gloriosus efllcilur. Tunc Photinus venera- iuteriisse fertur.
hitrssenex, tempore interposilo cum quadraginta et [194] JSIUIS Pertinax senexTimperator a senatu
©clo ex Liigdunensi et Viennensi urbe marlyriura creatus, sex mensibus regnavit. Hic Juliani jurispe-
saum implevit. Nec multo post, vindex scelerum riti scelere in palafio occisus est, mense sexto po.sl-
ittes roultas lale provincias, llaliam maxime, Ro- quam imperare cceperat; quem Severus eliam apud
ntamqne vasiavit; Severinus, Exuperius et Felicia- Pontem Milviumbello civili victum interfecit. Victor
nus parvo tempore ante apud Viennam martyrioco- decimus lertius Romse episcopus, datis lale libellis
ronati. COinmodus dtun cum fratre iu vehiculo se - constiluit Pascha die Dominico celebrari. Sicut et
det-, casu morbi quem apoplexiam Grseci vocant, condecessor ejus Eleuther, a decima quarta luna
sttffoealus inleriil.. Eo defuncto, Marcus Anloninus primi mensis usque in vkesimam primam : cujus
solus aliquanlnlum reipublicaeprsefuit; postCommf> decrelis, favens Theophilus CaesaresePalestinae epi-
dirm frlinm suum assumpsit in regnum. Anlonino scopus, scripsit adversum eos qui decima qnarta
imperalore, Melito Asianus Sardicensis episcopus, luna cum Judaeis Pascha celebrabant, cum caeteris
iTpologeticumpro Cbristianis tradidit. Lucius Bri- qui in eodem concilio resederant episcopis, syno-
lannorura rex, missa ad Eleulherium Romx episco- dicam et-valde ulilem epistolam. jElius Pertinax
.pum epi9toiai -ul Ghrislianus eflicerettt,rpeliit. Apol- supplicanti senatui ut uxorem auguslam el filiam
iinaris Appianus Ilieropoli, et Dioriysius CoritUhi, Caesaremfaceret, renuens ait: Sufficere sibi deliere
clari babentur episeopi. <MontanusAprorum, et-Ta- qtiod ipse imperaret invims. Hujus jElii atqtie Ju-
^onus^ a quo Encratitoe haeresiarchaeexorli sunt. liani Severi quoque imperatoruin lemporibus, Dio-
Antoninus prseterili temporis per omnes provincias nysius, sicut diximus, Viennensis episcopus erudi-
tributa^donavit; omuiaque simul liscalium nego- lissimus floruit. ApoUonius diserlissimus vir scribit
liorum calumniosa muniinenta congcsla, iu Foro adyersus Monlanum Priscam et Maxiraillam, et dis-
jussit incendi, Severioresqueleges novis constilulio- serii Monlanumetinsanas vate* ejus-periissesus-
nibus lemperavit. Post Marcomanicura bellum in pendio. Serapion Antiochiae episcopus floruk, ct
quo' gentes barbarse, IVVandali,Sarmatso oilmisque Apollonius senalor martyr eflicitur.
pene Gerraania exercilum Romanum ctreumcinserat, [195] Severus Pertmax genere Afer TripoHtanus
quando ad invocalionem norainisGh*isti, quam su- aboppido-Lepti, quiseex noraiae imperalorisquern
bito magna fidei conslantia quitlam mililcs effusi in «ccisurn utlus fneral, Perlinacem appellari vehiit;
iveccs, tiuilam vim pJuvkc impelKtverunt, ut Ro- regtiavit aimisdecem et seplem. Hic natura saevus,
K« CHRONICON.— ,ETAS SEXTA. 86
raullis ssepebellis lacessitus, fortissime quidem rem- A dogma delabitur, atque adversus Ecclesiara texit
publicam, sed laboriosissime rexit. Piscennium Ni- voltmiina. '...«
grum, qui in ^Egypto el Syria ad lyrannidem aspi- [220] MarcusAuretius Anloninns imperium adeptus,
raverat, apud Cyzicum vicit, et inlerfecit. Judaeos et tenuit annis quatuor. Hic sacerdos Heliogabali temr
Samarilas rebellare conantes ferro eoercuit; Par- pli, nullam sui pisi sluprorum, flagilioruro totiusque
tlios, Arabas Adiabenosque superavit. Quirita hor- ohscenilatis infamem satismemoriamreliquil.TuniuI-
tanle a Nerone persecutione Chrislianos excruciar tu militari exorlb, Romsecum matrc interfeclus est.
vit; plurimique sanctorum per diversas provincias In Palaestina Nicopolis, quae prius Emaus vocabatur,
inartyrio coronali; inter quos el Leonites, pater urbs condila est. Haecest Emaus quam Domi&us
Origenis, et Clemens' Atexandrinse Ecclesiae, coro- post resurreclionem suam suo ingressu satictificare
nali sunt. Tunc lemporis et Irenaeus Lugdumensis dignatus cst, legationis industriam pio ea. suscL-
cum maxima multitudine martyritim suum perfecit. piente Jiilio Africauo scriplore-lemporum. Sexta
El Paracodes Viennensis episcopus, clarus in fidei edilio inventa est NicopoU. Sabellius hseresiarclies.
doctrina, clarus in confessione persistens, mansil oritur. Hippolylus episcopus, multofitm conditor
in episcopatu usque ad Maxiraini tenipora; cujus opusculoruin , temporum canonem conscripsit, et
tempore Zacharias Lugdunerisis episcopus floruil. B " hucusque perduxil.
Claudio Albino qui se in Calliis Caesarem fecerat, [224] Aurelius Alexander, senatus ac militum vo-
Lugduni interfeclo, Severus in Britannias bellum lunlateimperator crealus, tredecimannis digno«qui-
transfert ubi magnis gravibusque praeliis saepege- talis proeconioprtefuit. Cttjus maler Mammaea Cbri-
stis receptam partem insulae a cseteris indomilis stiana Origenem presbytertim audire curavit, euro-
gentibus vallo distinguendam putavit. Iiaque ma- que Atiliochia accitum summo lioitoreliabuit. Hicex-
gnam fossam firmissimumque vallum crebris insuper peditione in Persas facla, Xerxem regem eoruin vi-
turribus communiluin, per centuin triginta el duo cto ropprcssit. Sed mil.itaritumtiltu apud Moguntiacum
millia passuura a mari ad mare duxit. lbique apttd interfecltis est. Urbanus, Romae episcopus, mutlos
Eboracum oppidum morbo obiit, Reliquil dtios fi- rtobilitim atl fidcni Clirisli el marlyrium perduxiu
lios, Basilianum et Getam, quorum Geta bostis pu- Tunc lemporis Coecilia virgo, et Valerianus, et.
blicus interiit; Basilianus Antonini cognomine as- Tiburlius, alque Haxiraus, roartyriuin coropteve-
sumplo regno polilus est. Perpelua et Felicilas; rtint.
apud Cartbagincm Africse in caslris besliis deputatae! [234] Maximintts, niilla senatus voluntate, impe-
pro Christo Nonis Marliis. Symmachus interpresi rator ab cxercilu, postqtiam bellum in Germania
'
quartus agnoscitur. Origenes Alexandriis sludiis, V prospere gesseral, creatus, Ires annos Itabuit. Hic
eruditur; Viclor annis tredecim Romanam Eccle- adversum Ecelesiarum sacerdotes et clericos perse-
siam rexil. Pantlienns Stoicse sectse pbilosophus,t cutionem exercet, maxime propter Chrislianam
qui primum iu Indiam a Demelrio Alexandriae epi- Alexandri, ctii successerat, et. Mammaesematrjs ejus
scopo ad docendum inissus fuerat, viva voce ett familiam. Hunc Pupienus Aquileiaeinterfecit. Pon-
exemplo Ecclesiam Christi inslruit. lianus et Anleros, Romanoeurbisepiscopivmarlyrio.
ac in ccemeterio Calixli sepulti. .
[212] Aurelius Anloninus Bassianus idemque Ca- coronati,
racalla principalum adeptus mansit in eo annis non' [241] Gordianus imperalor creatus, mansit in eo
plene septem, patre Severo asperior, omnibus autem annis seplem. Nam Ptipienus, inlerfector Maximini,
hominibus libidine inlemperanlior, qui etiam no- et frater ejus Albinus, qui tistirpaverant imperium,
vercam suam Juliam uxorem duxit. Hierico quinta mox in palalio siint interfecti. Jtilius Africanus inter
cditio divinarum Scripturarum invenla esl cujus scriptores ecclesiasticos nobilis habetur. Qui in
auclor non apparet. Alexander episcopus Cappado- Chronicis suis refert se Alexandriam venisse, Hera-
ciae cura desiderio sanclorum locorum Hierosoly- cleoe opinione celelierrima provocatum, quem et in
niara veniret, vivente adhuc Narcisso episcopo per- 1_ divinis et in philosophicis studiis, alque omni Grae-
senilis aetatis Domino per revelalionem idipsum corum doctrina inslructissimum fama loqueretur.
ntonenle, in loco Narcissi episcopus constiluitur. Origenes in CaesareaPalaeslinoe Theodorura, cogno,-
Terlullianus Afer Cenlurionis proconsularis filitis,' mento Gregorium, el Athenodorum adolescentulos
oranium Ecclesiarum sermone celebratnr. Aurelius fratres, Ponti poslea nobilissimos episcopos, divina
Antoninus contra Parthos bellum moliens, inter philosophia imbuit. Fabianus , lestimonio Spiritus
Etlessam et Carras ab boslibus circumventus occi- sancli in specie columbaesuper.caput ejus descen-
dilur dentis, Romaeepiscopus ordinalur, licet quidam hoc
verius de Zepherino affirment. Florentinusquoqtic,
[219] Macrinus prsefeclus praetorii cum filio Dia- episcopus Viennensis, vita et doclrina emieuit ;
dumeno invasit imperium; emensoque anno apud, i, mausil ad Galieni et Voliisiani imperium , exsilia-
Archelaidem militari tumultu occisus est. Terlullia- tusque roartyrium complevit.
Gordianus, adinodunis
nus cujus supra meminimus, presbyter, usque adJ puer in Orienlem ad belium Parlhicum
profectus,
mediam setalem Ecclesiae invidia postea et contit-- suorum fraude,
haudlonge a Circeso super Euphra-
meliis clericorum Romanse Ecclcsiae ad Montauii tem, inlcrfcclus est. i
87 S. ADONIS ARCHIEPISC. VIENNENSIS 83
[248J Philippus Philippum filium suum consortem A nuam damnationem sortitus, ut ipse acclivis humi,
regni faciens, mansit in eo annis septem. Hic pri- regem semper ascensnrum in equum, non manu
musimperatortim oninium Chrislianus fuit. Ac post sua, sed dorso attolleret. EtGalienus, qnidem lam
terlium imperii ejus annum millesimus a condilione claro Deijudicio territus, lanquam miseri collegse
Romaeannus expletus est. Itaque magnificis ludis permotus exeroplo, pacem Ecclesiis trepida salisfa-
augmlissinius omnium prseteritorum hic natalis ctione restiluit. flac proceUosa tempeslate Cypria-
annus a Christiano celebratus est fmperatore. Ori- nus Carthagtnensis episcopus coronatur martyrio :
genes ariversus quemdam Celsum Epicureum philo- cnjtis Vilaeet passionis volumen egregium reliquit
goplHim,qui contra nos libros scripserat, oclo vo- Pontius, diaconus ejus; qui usque ad diem passionis
luminibus rcspondit. Ut breviter quid dicam, tantttm ejus cum ipso exsitiura sustinuit. Germanl Alpibus,
scriberidi sedulus fuit, ul Ilieronymiis quodam loco Rltelia totaque Italia penetrata, Ravennam usque
quinque millia librorum ejus se legisse rneminerit. perveniunt; Alamanni Galtias pervagantes, etiam in
Philippus pater el fllius, quamvis diversis locis, Ilaliam transeunt. Grsecia, Macedonia, Pontus, Asia
arabotamen tumultu militariet Decil fraiide, intei- Gothorum inundantia deletur. Publius Ingenuus, qui
fecli snnt. purpuram imperii snmpserat, apud Myrsam occidi-
[254] Decius, civilis belti incentor, anno uno, 6 lur. Posihumus in Gallia invasit tyrannidem, ac per
niensibus tribus. Hic cum Philippos patrerti ei filium decem anrios ingenti virlnte ac moderatione usus,
interfecisset, ob eorum odium ad persequendOs in- d-oittinanleshostes expulit; qui tamen seditione mi-
terficiendosque Christianos feralia dispersit edicta. litura interfectus est. Victorinus a Gallis ullro crea-
Idemqtre iilium suum Csesarein legit, cum quo simul tus hnperator, post paululum apud Viennam occfsus
continuo in roedio barbarorum sinu interfectus est. est. Theodorus, Gregorius cognomento, Neocsesariae
Persecutione Decii Fabianus in urbe Roma martyiio Ponti episcoptts, magna virtulum claret. E quibus
coronattts est, sedemque sui episcopatus Cornelio ttiitim est quod ut Ecclesise faciendse locus suflice-
itereliquil; ipsnque martyrio coronato, Lucius pon- ret; roontem precibus raovit. Tune temporis Lupici-
lificatum tenuit. Huic Stephanus successit; quo per iius, Viennensis Ecclesiae episcopus, clare flbruit.
Wiarlyrium transeunte, Xystus locum ejus iinplevit, Galienus cum rempublicam deseruisset, ac Medio-
idemque per confessionem fidei, martyrir palmam lani libidinibus iriservisset, occisus est. Cornelio,
surapsit. Cyprianus, clarissimum luroen doctorum, qui duobus annis rexit Ecclesiam Romanam, ob
episcopus Cariliaginis, clarus habelur. Tunc tein- Christi marlyrium coronato, successit Lucius. Pas-
peris et Laurentius archidfacomis et alii plures mar- sns est autem beatus Cyprianus perSecutione octava
iyrii gioriara exornaverunf. *C eodem dte, sed non eodem anno, quo Romse Cor-
[255] Galkis Hostilianus cum fllio Yolusiano duos nelius.
snno» et quatnor menses regnum obtinuit. Quo tem- [272] Claudius, voluntate senatus somplo imperio,
pore pestilentia ingens per omnes pene provincias aimis duobns. Hic Golhos |am per annos quindecim
Rbmani imperii extendittir ob ultionem sine dubio Illyricum Macedoniamque vastantes bello adortus,
violali nominis Christiani. Novatiarius, Cypriani incredibili slrage dclevit. Cui a senalu clypetis au-
episcopi presbyler, Romam venieus novam haeresin reus in curia et in Capitolio slatua aeque aurea de-
condidit. Origeoes septuagesimo aetatis anno non ad creta est. Sed conlinuo apud Sirmium morbo corre-
iritegrum impleto, defunctus, in urbe Tyri sepullus plus inleriit.
c'sl. Cornelius, episeopus Romse, a quadam matrona [275] Mox frater ejus Quintilius, vir bonse mode-
Lucina rcgatus, corpora sanetorum apostolorum de rationis, ab exercitu imperator eleclus, decimo se-
Catacumbis levavit noctu, et posuit: Pauti qnidem piimo die imperii sui inlerfectus est. Malchion, di-
in via Osliensi, ubi decollatus est ;Petri autem, non sertissimns Antiochenae Ecclesiae presbyter, qui in
longe a loco ubi crucifixus est inter corpora sancto- eauiem urbe rhetoricara docuerat, adversus Paulum
runi cpiscoporum in leraplo olim ApoUinis,in monte Samosetanum, qui episcopus Anliochise dogmatiza-
Aureo, in Valieano palatio Neroniano. Gallus et Vo- bat, Cbristum communis nalurae hominem tanluin
Jusiantis dum conlra jEmilianum, novis rebtis stu- fuisse, notariisexcipientibus, dispulavit.
dentem, beilum civife*moliuntur, occisisunt. iEmi- [274] Aurelianus iroperium adeptus, quinque an-
lianns tamen terlio mense-invasaetyrannidis exslin- nis et sex mensibus tenuit, vir industria miliiari
ctus est. Ammoftius eruditus in philosophia, qui excellentissimus, expedilione ad Danubium suscepla,
evangeficos canoues seribit, Alexandriaeclarus ha- Golhos magnis praeliis profligavit.
betur. Hic urbem Romam muris firmioribus cinxit. No-
[257] Valerianus cum fido Galieno, annos quinde- vissime cum persecutionem adversus Chrisiianos agi
cim. Hic Yalerianus in Graeciaab exercitu Augustus decerneret, fulmen ante eum, magno pavore circum-
appellatus cst; Rorase autem a senatn Galienus Cae- slanlium, ruil, ac non mullo post in itinere occisus
sar ereatus est. Valerianus in Chrislianos persecu- est. Eulychiarius, Romse episcopus, martyrio coro-
tionecomniota, slatim a Sapore Persarum regeca- natusiri ccemelerioCalixfr sepelilur; qui et ipse tre-
ptus, lurhinibusque orbalus, igsftr&iniosissimaapud centos tredecira marlyres manu sua sepelivit.
Persas servitule consenuil; dot)«jrixil, hanc conti- Tachus tnenscs sex. Quo apud Pontum occiso, ob-'
89 CHRONICON.— JETAS SEXTA. 90
tiiiuil Florianus imperium diebus ocloginta novem. A J tavissent, Maxiroianum , cognomenlo Herculia-
Quique apud Tarsum interfectus est. Anatolius na- num , Caesarem fecit, roisitque in Gallias; qui
tione Alexandrinus, Laodicise Syriaeepiscopus, phi- facile agrestium hominum et confusam manum mi-
lnsophorum disciputus erudilus, plurirao sermone litari virlule composuit. Igitur per omnes Romani
celcbratur. Cujus ingenii magnitudo de libro quod imperii fines subilarum turbationum fragore con-
snper Pascha composuit, et de decem libris ari- crepuerunt: Carausio in Britanniis rebellanle, qui
thmeticae Inslitutionis, potest apertissime cognosci. primum ad observanda Oceani littora, quse tunc
Tunc temporis insania Manichseorumhaeresis orilur. Franci et Saxones iofestabant, positus, cum plus in
Quo tempore Viennensis episcopus Simplides mirse pemiciem, quam in profcctum reipublicae ageret, a
sanctitatis floruit. Permansit aulem usque ad iinpe- Maxiroiano jussus occidi, purpuram sumpseral;
raloris Cari tempora. Achillseoin jEgypto, curo et Africam Quingentiani
[279] Probus'imperator annos sex, menses qua- infestarent; Narseus etiam, rex Persarum, Orientem
tuor. Hic Galtias jamdudum a barbaris occupatas, bello premeret. Hoc periculo Dioclelianus permotus,
per mulla gravia proeliatlelelis landem hostibus, ad Maximianum Herculium ex Csesare fecit Augustum ;
perfectum libetavit. BeUa deinde civilia, et quidem Conslantium vero, et Maximinum, et Maximianum
plurimo sanguine, duo gessit: unuro in Orienle, quo BI Valerinm, Coesares legit. Constantius Herculi Maxi-
Saturninum lyrannum subactum et oppressit et ce- miani privignam Theodoram accepit ttxorem, ex qua
pil; aliud quo Proculum et Bonosum apud Agrippi- sex filios fratres Conslantini sustulit. Carausius, per
nam magnis praeliissuperatos interfecit; ipse autem sex annos sibi Britannia fortissime vindicata, tan-
apud Sirmium turre ferrata mililari lumultu inter- dera fratide allecti socii sui inlerfectus est; qui
feclus est. Secundo hujus amio, ut in Chronicis Eu- postea insulam per triennum lenuit, quem Asclepio-
sebif legimus, juxta Anliochenos, trecenlesimus vi- dotus, praefeclus praetorio, oppressil, Brilanniamque
cesimus sextus annus fuil; juxla Tyrios, quadrin- posl decem annos recepit. Constanlius vero Caesar,
genlesimus tertius; juxta Lacedaemonios, trecen- in Gallia primo praelioab Alamannis profligato exer-
tesimus vicesimus quarlus; juxta Edessenos, citu suo, vix ipse subreptus est; seeundo atitero
quingentesirous octogesimus octavus; juxla Ascalo- secuta est satis secunda victoria, ita ttt paucis horis
nitas, irecenlesimus octogesimus; sccundum Hc- quadraginla millia Alamannorum csesa fuerint. At
braeos, initium octogesimi septimi jubilsei, quo con- Maximianus Augustus Quingentianos in Africa per-
linentur anni quatuor mille ducenti quinquaginta. domuit. Porro autem Diocletianus Achilleum obses-
Arctielatts, Mesopotamiaeepiscopus, librura disputa- sum per octo menses, apud Alexandriam cepit et
tionis suaequam liabuil adversus Manichseumexeun- C * interfecit. Praeterea Valerius Maximianus cum duo-
tem de Perside, Syro sermone composuit, qui trans- bus jam prseliis adversum Narseum conliixisset,
latus a multis Grsecis habetur. tertio inter Gallinicum et Carras congressus et vi-
Carus, cum filio Carino et Numeriano, aimos ctus, amissis copiis ad Diocletianum refugit. A qua
tres. Carus in beUoParlhico postquarn duas riobilis- arrogantissime exceplus est, ita ut per aliquot mil-
simas Parthorura urbes, Caelenet Ctesiphontem, ce- lia passuum purpnralus ante vehiculum ejtis prxce-
plt ct de Persis triutnpliavit, super Tigriden in ca- deret. Hic Diocletianus primus gemmasveslibtis cal-
slris fulmine ictus inleriit. ceamentisque inseri jussit, dum sola purpura relro
[285] Caius Romanse Ecclesise fulget episcopus, principes uterentur. Decimooctavoanno Diocletiani,
qui poslmodum sttb Diocletiano martyrium passus ipse in Orienie, Maximianus Herculius in Occidcnie
est. Phierius, presl.yler Alexandriae, sub Theona vastart Eeclesias, aftiigi interficiqtie Christianos
episcopo florenlissime populos riocuil, et sermones praecipiunt, adustis divinis libris. Hac lempeslate
diversorumque tractaluum libros composuil. Invenil- martyrium sanclorum Thebaeorum.Mauricii socio-
que eleganliam composilionis, ita ul Origenes rni- rumque ejus sexies roille sexcentoruro sexaginta sex
nor vocarelur: vir mirae parcimonise, et voluntariae . impletur. Passio quoque Victoris et Ursi apml Ca-
paupertatis, post persecutionera omni tempore vilse strum Solodorum, passio quoque bealse Fidis et so-
suaeRomaeversatus est. Numerianus, qui cum palre eiorum ejus apud urbera Agennum , quse postea
Caro Parthico bello interfuerat, rediens fraude Apri Conchis translata est. Martyrium eliam Gereonis
soceri sui inlerfectus est. sociorumque ejus trecentorum viginli oclo apud
[288] Dioclelianus, abUrbe conditamilleshno qua- Agrippiiiam Coloniam. Haec perseculio ila crudelis
dragesimo uno ab exercitu imperator leclus, annos et erebra flagrabat, ut intra unum mensem decies
iriginia; qui slatim ut potestatis copiam babuil, et octies millia marlyrum pro Cliristo passi inve^
Aprura, interfectorem Numeriani, manu sua inter- niantur. Nam et Oceani lirobum Iransgressa, Alba-
fecil. num Aaron, et Julium Britanniae cum aliis pluribus
Deinde Carinum, quem Carus Caesarem in Dal- viris ac feminis felici cruore damnavit. Tunc tem-
matia reliqueral, difficillimo bello et maximo la- poris passus est et Pamphilus presbyter, cujus vitam
bore superavit. Debinc cum in Galliam Anolus Eusebius Caesariensis.episcopus tribus libris com
et Helianus collecta ruslicanoruin manu, quos prehendit. Secundo autem perseculionis anno, Dio
Baccadas vocabant, perniciosos lumulius exci- clelianus Nicomctliae,.MaximiaiiusHerculius Medio
.91 S. ADONISARCBJEPISC. VIENNENSIS 92
lani pnrpuram dcposuerunt. Attamen coepta-semel A dans quinqtfe pedes crasso. Item basilicam in palatio
perseculio usque ad seplimum Coristantini impera- Sorano, quse cognominatur Hierusalem, ubi partem
toris annum fervere non cessavit. Constanlinus de- llgni crueis Domini deposuit. Item basilicam B. mar-
cimo sexto imperii anno, vir summaemansuetudinis tyris Agnas, ex rogatu Conslanliae filise suse.Item
et civilitatis, Eboraci in Britannia diem obiit. Ter- baptisterium jn eodem toco, ubi et baptizata est so-
tio anno - persecuiionis, quo et Gonstantius obiit, ror ejus Constantia cum fiUa Augusta. Ilero basili-
Maximimis el Severusa Valerio MasimiarioCsesares cam B. LaurenliO marlyri , via Tiburtina in agro
facli sunt. E quibus Maximianus maleficia et stupra Verano, ubiidem marlyr gloriosus sepullus est.
sua Chrislianoram perseculionibus accnmulat. Pas- Item basiticam via Lavicana, inler duas iauros beato
sus est ea lempestate Pelrus, Alexandriaeepiscopus, Petro et MarcelUnomarlyribus, et mausoleum, ubi
a quo Arius presbyler primo damnatus esl. Passi matrem suam posuit in sarcophago purpureo.
stint cum eo plures jEgypti episcopi. Item basilicam in civitate Hosliaejuxta portum ur-
. Lncianus quoqiic, vir moribus et eontinenlia et bis Romae beatorum apostolorum Pelri et Pauli, et
eruditione prsecipuus , Anliochense Ecdesise pre- beali Joannis Baplistse. Item basilicam in civitale
«byler, passris esl, ct Romae Timolheus , deeimo Albanensi sancli Joannis Baptistae. Item basilicam
Kalend. Julii. Floruil tunc lemporis MelciadesRo- B in urbe Neapoli miro opere exornavit, in honorem
manaeEcclesiae pontifex. Floruit et lunc temporis apostolorum et martyrum. ldetn imperator Depra-
vir disertissimus Pascbasius, Viennensis Ecclesisc nam civilatem Bitbynise in honorem martyris Lu-
episcopus. Phileas de urbe jEgypli, quae vocatur ciani ibi condili instaurans, ex voeabulo malrissuae,
Tbebais, nobilis genere episcopus , eleganlissimum Helenopolim nuncupavit. Idem urbem nominis sui
librurh de martyrum laude componit, et pro Chrislo statuens in Thracia, sedem Romani imperii et caput
capite truncatur. Arnobins apuri Africam florenlis- tolius orieolis essevoluil. Caput vero tolius imperii
sime rheloricam docuif, el adversuin genles volu- ante Romam beatis aposlolis Petro et Paulo sub tes-
inina composuit qiraevulgo exstant. lamenlo tradidit, nobiliores Romanorum, consula-
[506] Consiantinus Constanlii ex concubina He- res quoque viros, ac pene tolum senalorum ordinem
lenafilius.inBiilannia imperatorcrealus, regnavitan- cum uxpribus et liberis, in secundam vel uovam
nos triginla, menses decein, ab anno perseciilionis Romam Conslanlinopolim translatum habitare con-
quarlo. MaxentiusHerculii MaximianifiliusRomseAu- sliluens. Idem ipse statuit cilra nllaui horainum cae-
guslus appellatur. Licinius Constantise sororis Con- dem, paganorum, templa claudi, arasque deorum
slantini, Carnuli imperator ereaiur. Constantinusim- ' confringi. Retius Augustodunensis episcopus, cele-
perator de persecutore Christianus faclus, iicenliam C berrimae famse habelur, et Juveocus presbyter His-
dedit Christianis tibere congregari, et in honorem panus, qui hexametris versihus quatuor libros Evan-
Christi ubique ccclesias construi; acpeneper totum gelii composuit, Firmianus, quiel Lactanlius Arno-
irhperium Romamtm privilegia Singulis civitalibus bii discipulus, Nicomediaerheloricam docuit, ac pe-
dedit, ul populus Christianus subjnre et ordinatione nuria discipulorum, ob. Groocam scilicet civilatem,
cpiscoporum libere viveret, ac Dei templis libere ho- ascribendum se contulit. Uic in extrema senectute
noris structuraro componeret. Hujus temporibus magister Caesaris Crispi filii Conslantini in Gallia
hseresis Ariana exoritur : Nicsenumqueconcilium ad fuit, qui postea a patre interfectus est. -
damnalionem Arii, el confirmationcm integrae fidei Jacobus Nizibenseepiscopus, unus ex numero sub
ex orbe terraruro congregatur, anno post incarna- Masimini pcrseculore confessorum et eorum qui in
lionero Doriiiniirecenlesimo vicesimo secundo, die Nicaena synodo Arianam perversitatem homoousii
mensis secundtim Graecos Desei, vieesimo nono, oppositionem damnarunt, multorum opusculorum
quod est, decimo Kalendarum Juliarum, consulatu scriptor morilur.
Paulini et Juliani. Uno eodemque tempore et illud [357]ConstantiuscumConstanlino etConslanlefra-
sacratissimuro Concilium apud Arelaten sexcentorura .., tribus, regnal annos decera et oclo, menses quinque,
episcoporuin colligitur, Martino tunc episcopo ejus- dies quatuordecim. Jacobus Nizibenus episcopus
dem civitatis exislente ; apud: Viennam Claudio in agnosciiur; ad cujtts preces saepe urbs discriroine
catholico dogroale clurissimo episcopo. Eodem tem- liberalur. Iropielas Ariaua Conslanlii imperatoris
pore Donalistarum in Africa sciiisma oritur. Nam- fulta prsesidio,exsiliis, carceribus, et variis aflliclio-
qtie Donalus per Africam et maxime Numidiaro, af- num modis, primum Alhanasium Alexandrinae ur-
ferens a noslris Scripturas in persectnione inimicis bis episeopum, deinde omnes non suaeparlis epi-
tradilas, multos sua persuasione decepit. Per idem scopos persecuta. Maximinus Treverorum urbis
cliam lenipos ab Hefena Conslantiiii matre Hieroso- episoopus, clarus habelur; a quo Atbanasius cum
ryinis crux Dorriiniinvenla esl. Conslanlinus in fide a Constanlio qusereretur ad poenam, bonorifice sus-
Cruditus a B. SilvesirO papa, fecit miro opere ba- ceplus est. Florebat et lunc temporisNeclarius Vien-
plisterium Romse, ubi baptisatusesljuxla basilicam nensis episcopus, in doctrina fidei exiroius, qui
tt. Joanms Baptiste, quaeappelhitur Coristanliniana; in Vasensi Hla syuodo venerabili primus interfuit,
licni bastlicam B. Peiro irijemplo Apollinis, nec- el Palris, et FiUi, ct Spiritus sancli unaro esse na-
uon t R. PauFdjCorptisiUrhm^ajrcCypriocircum- turam et poiesialcHi, ct deitatcro, et virluicni, iu
93 CHRONICON.— JETAS SEXTA. • 94
Ecdesia publice praedicavit, et docuit. Antonius A permittit. Qui cum ex omnibus provineiis collecti,
- monachus cenlesimo quinlo selalis anno in eremo . nova iempli fundarnenlajacerent, subito nocleoborlo,
morilur. Reliquiae Timothsei aposloli Constanlino- terrsemolu saxa ab imo fnndamentorum excussa,
poliminvectae.Conslantii favore Arius presbyler fre- . Ionge laleque sparsa sunt; igneus quoque globus ab
tus, dum in Constanlinopolim ad ecclesiam pergeret, interioie sede lempli egressus, plurimos eorum suo
cui tunc Alexander senex episcopus praesidebat ad- prostravil incendio. Quo lerrore reliqui pavefacti,
versus nostros de fidc dimicaturus, diverlens post Christum confitebantur inviti. Et ne hoc casu crede-
forum Constantini ad causam necessariam, viscera reut facium, sequenti nocte in vestimentis cuncto-
ejus repenie simul cum vila effusa sirot. Conslan- rum crucis apparuil signum. Julianus efferri ossa
lio Romam ingresso ossa B. Andreae aposloli et venerabilis Jaeobi Nizibeni episcopi foras civitatem
Lucaeevangelistae a Constantinopolilanis niiro fa- jubel, invideus ipsius miraculis; quae non tonge
vore suscepta sunt. Hilarius Pictaviensis episcopus, posl dilioni Persarum subjicilur. Julianus, liicertum
qui pulstts ab Arianis, in Phrygiam exsuhverat, a quo, cum exercitus acies conlra Persas ordina-
cum apud ConslanlinopoUmlibrum pro se Conslan- ret, perimilur, ac inlestina sua in aera projiciens,
tio porrexisset, ad Gallias rediit, Haeresis Anlhr-e- insano ore Christum Dominumblasphemans, Vicisti,
pomorphitarum in Syria et in Macedonia, in Con- B Galilaee, vicisti, vilam cum regno perdidit : cu-
slantinopoli quoqite nascitur. Donatus arlis gram- jus inleriium per revelaliouem illico per universara
maticaescriplor, ac praeceptor Hicronymi, Romae ij- Ecclcsiam plurinii agnoscunt. Lucifer.Calaritanus epi-
lustris habetur. Eusebius Csesareae Paleslinse, in scoptis a Conslantk) cum Nicsenara fidem damnare
Scripluris divinis sludiosissimus, ac bibliothecsedi- nollet, in Palaestinam relegalus ab exsilio revertitttr,
vinaecum Pamphilo martyre diligenlissimus per- a quo postea Luciferianura sohisroa. Eusebius na-
vestigalor, moritur; qui primuin in Arianam baere- tione Sardus, Versellensis episcopus similitera Con-
sim lapsus, ad calholicum dogma correplus rediit. stantio pro confessione tidei, Scytbopolim ct inrie
Eustasius primum Ccelesyrisc,dein Antiochiae epi- Cappadociamrelegatus, ab exsilio reversus, factione
scopus, adversum Arianum dogma mulla compo- Arianorimi interficitur. Fornacius AquilegensisEccIe-
nens, in exsilium pnlsus, apud Trajanopolim Tra- sise episcopus, in hoc maxime deteslahilis quod
chiarum urbem condilus est. MarceUus Ancyranus Libcrium Romanse urbis episcopum pro fide ad
episcopus, contra Arianos scribens arguittir Sabel- exsilium pergenlem primus sollicilavit, et fregit, et
lianse baereseos; sedel beatus Hilarius in seplimo ad suscriplionem haereseos compulit. Aeacius Lnscus
adversum Arianos libro, nominis ejus.quasi haere- Caesareaeepiscopus, in tanluin sub Gonstanlio clartril,
tici merninit. Porro ille dcfendit se non esse dog- " ut felieem Romaepro Liberio episcopum consccraret.
matis cujus accusatur comraunione Julii el Alha- [3651 Jovianus, announo, vel utverins, mensibus
nasii Roroanaeet Alexandrinaeurbis pontificum. Ba- oclo. Qui, dum se ab exercitu imperatorem fieri
silius Ancyranus episcopus Macedoniansepartis cum conspiceret, seque ChrisliaiiOm aflirmans, paganis
Euslalbio Sebasteno princeps fuit; fuit aulein arlis prseesse non posse assereret, Et tios, inquit omnis
medicinse peritus. exercitus, qui per Julianum nomen Cltrisli abjeci-
[561] Jutianus, annos duos, mensesoclo. Hicex cle- mus, tecura Chrisliani esse volumus. Quihus auditis
rico imperalor factus in idolorum culturam conver- imperii sceptra suscepil. Synodus Antiochiae a Me-
lilur, marlyriaque infert Cliristianis, eosque calli- lilo suisque facta in qua Macedonianum dogma prave
dis circumveiuionibus odiisque persequitur. Quo ftrmalur. Jovianus lapsu Conslantii praedecessoris
tempore inter alios qui in lolo orbe pro Christo passi admonitns, honorificis el ofliciosissimislilteris Atha-
sunt, Joannes et Paulus Romse marlyriuin illuslre nasium requirit, ab ipso formam fidei ecclesiaruni-
diixerunt. Pagani quoque apud Sebaslen Palaestinse que disponendarum suscepit modum; sed hujtis pia
urbero sepulcrum beali Joannis Baplislae invadunt, laetaqtieprincipia mors imroatura corripuil.
ossaque dispeigunt, eadem rursus collecla concre- Hilarius urbis PiClaVorumAquitanicae episcopus,
inanles, latius per agros sparguut. Sed Dei provi- faciione Saturnini Arelalensis episcopi de synodo
deutia adfuere quidanv ex Hierosolyrais nionachi, Bilerrensi in Phrygiara retegalur sub Conslantio,
qui colligentibus misti, qusccunqne polerant ablata, ubi duodecim libros adversum Arianos coiifecit, ct
ad patrero suum Philippum perlulere ; ille confe- Hbrum de synodis ad Galliarum episcopos scripsit;
stira haec(supra se enim dicebat lantum thesaurum et alia revcrstis ab exsilio calholica et niinis praeclara
propriis servare vigiliis) ad ponlificem Alhanasium; opera. Serapion Thaneos episcopus, eteganlis in-
tunc maximum, per Julianura diaconum suum misit; genii, sub Constantio etiara in coufessione fidei in-
sub cavato sa. ~
quse iUe suscepta, paucis arbitris, clytus morilur.
crarii pariele, inclusa profutura generationi poslen» [564] Valenlinianus et Valens frater ejm, annos
conservavit: cujus prscsagium sub Theodosio im- duodeciro. Apoliinaris Laodiccnus episcopus raulti-
peratore per Tlicophilum ejusdem urbis episcopum rooda nostrae religionis scripla composuit. Sed in-
completur. Qni deslruclo Serapis teinplo, sancli cautus postca a fide devians, hoeresim sui nominis
Joannis ibidem consecravit ecclesiam. Julianus odio insliluit. Photinns quoque et Eunomius eo tcmpore
Cliristi teraphim in Hicrosolymfs Judseis. repaFare Iiaerctici agnosciiiilur. Gotlu apud Hislruift bifariae
93 S. ADONIS ARCHIEPISC. VIENNENSIS 96
inter Frigidernum et Ataricum divisi sunt. Sed Fri- A septem. Theodosius vir strenuus a Gratiano impera-
gidernus Alaricum Valentis auxilio superans, hujus tor creatus, maximas Scytliicas gentes, hoc est Ala-
beneficii gralia ex catholico Arianus cum ommi gen- nos, Hunnos, et Gothos, magnis multisque prseliis
t*3Golhorum affeclus est. Tunc Vulfila eorura epi- vicit. Cujus studium fidei non ferentes Ariani, post
scopus Gothicas lilteras reperit, et utrumque Te- quadraginta annos ecclesias quas vi tenuerant, reli-
stamentum in linguam propriam transtulit. Dama- querHnl. Quo tempore Viennensem Ecclesiam rege-
sus Romse episcopus fecit basiticam jtixta atrium bat Niceta praeclarissimus in dogmate fidei episco-
sancto Laurenlio, et aliam in catacurobis, ubi jacue- pus. Sed et Lugdunensis episcopus Justus, mirse
runt corpora sanctortim apostolorum Pelri et Pauli, sanctitatis vir, qui postroodum relieta sede sui epi-
in quo loco platomam ipsam, ubi jacuerant sancta scopalus, inler sanctissimos patres anacborilas mira
rorpora, versibus' adornavit. Valens ab Eudoxio bumiiilale lalens, morilur iri jEgypto ; cujus ossa
Arianoram episcopobaplizatus nostros persequilur. pio amore solliciti Lugdunenses ad urbem suam re-
Gralianus Valentiniani filius lertio ejus anno, Am- portant, ossa quoque Yialoris sanctissimi commi-
liiani imperator est factus. Constantinopoli aposlo- nistri ipsius. Constat autem hune venerabilero epi-
lorum martyrium dedicalur. Post Auxentii Mediola- scopum Justum sub Pasebasio Viennensi episcopo
nensis episcopi seram mortem, Mediolani Ambrosio B 1 nutrilum, Claudii ejusdem urbis episcopi diaconuin,
episcopo faclo, omnis ad fidera recl am Italia conver- postmodum ad sanctam Lugdunensera Ecclesiam
lilur. Nectarus Viennensis et Hilarius Pielaviensis regendam translaluin. Synodus cenlum quinquaginta
episcopi moriunlur. patrumin urbe regia Constantinopoli congregatur,
Valens cum Graliano et Valentiniano Valentiniani adversus Macedonium. Damaso Romaeepiscopo,Ara-
fratris sui fiiiis, annos qualuor. Y'alens lege data brosius Mediolanensis Ecclesiseepiscopus, in catho-
iit tnonachi militarenl, nolentes fustibusjussit oc- licorum dogmate claruit. Theodosius imperator^r-
cidi. Gens Hnnnorum diu inaccessis seciusa mon- cadtum filium consorlem imperii sui facit. Anno se-
tibus, repenlina rabie percita, exarsit in Golhos, cundo Graliani imperaloris, ipso sexies el Theodo-
eosqtie sparsim cohltirhalos, ab anliquis sedibus sio consolibus, Theophiltis pascbalem eompulttm
exptilit. Gothi transilo Danubio fugientes, a Va- scripsit. Maximiis, vir quidem strenuus et probus,
lenle sine arniornni depositione suscepli per ava- alque Augusto dignus, si nen ctmtra saeramenla
ritiatn Maximi ducis; fame ad rebellandum coacti fidei tyrannidem emersisset, in Brilannia invitus
sunt, victoque Valenlis exercitu, per Thraciam sese properoodura ab exercitu imperator creatus, in Gal-
miscentes, simttl omnia caedibus, incendiis, rapinis- tiam transiit, ibique Gralianum Augustum dolis
qne impleverunt. Valenliniani, el Yalenlis lempore C I circtinventura apiid Lugdunum occidit, fratreraque
rebellantes Alamannos, Franci inter Danubiuni ct ejtts Vaienlinianum ltaiia expulsum, Viennseprimum
Maeolides paludes juncli Romanis, superaveriint. latere coegit, justissimam pcenam curn matre sua
Francos Iingua Altica Valenlinianus iroperalor afe- Juslina persolventera, quae ilhiin At iana hseresi pot-
ritate el duritia atque audacia appellari primus vo- ltiil : et Ambrosium episcopum erainentissimam ca-
luil. Qui post paululum cum tribula Romauis nega- tholicaefldei arcem ul perfida obsiiiione vexavit, nec
rent, et Remariorum impetum ferre non possent, ante ccepla nefanda deseruit, nisi post prolatas bea-
egressi a Sicambria, pervenerunt in exlremas partes torum martyruro reliquias Gervasii et Protasii, quas
Rheni fluminis in Germanorum oppida, ibique ali- Domino revelante idem bealus eptscopus incorru-
quot annos eum priricipibus suis Marcomiro et Sun- pias reperiu Tbeodosius Valenlinianum Iialia exptit-
none resederunt. Ubiprimum regem Pharamundum sum benigne suscipit. Priscilliana haeresis orltur;
sibi poslmodum statuunt, legibusque se subdunt, Idem Ptiscillianus accusante Itacio, a Maxhno ly-
quas priores eorum Wisovastus et Wisogaslus, Arto- ranno gladio csetlitur. Martinns Turonorum episco-
gasttis, Salegastus invenerunt. Victorinus nalione pus roiraeulorum insignis effulsit. Post Pharamun-
Afer subConslantino priiicipe rhetoricarn docens, in dum Franei Clodionem ejus fitium sibi regem sla-
cxtrema senectute Cbrisli se tradidit Gdei. Titus Bo-1D luunt. Abhinc Franci in finibus Thoringiorum babi-
sirenns episcopns, acerrimus conlra Manichaeos tanles, crinilos reges habere ccepertint. Id lem-
dispulator, morilur. Athanasitis Alexandrinus epi- poris Romani Gallias tenebant. Citra Ligerim flu-
scopus, multa Arianorum perpessus insidiis, ad Con- vium Gotlri Bnrgundiones quoque doctrina Ariana
stantem Galliarum principem fugit; linde reversus itifeeli cis ultraque Rhodanum habitabanl. Pri-
cum litteris, el rursum post mortem iliius fugalus, rmis rex Francorum Clodio a castro Tlioringiornra
usque ad Joviani imperiura latuit. A quo recepta Dysporoprofectus, Rhennm transiil; snperato Ro-
Ecelesia sub Valenle morilur. Ephrero EdessaeEc- manornm populo, Carbonariam sylvam temiit, usque
clesise diaconus, vir in sua lingua, id est Syra, ertt- ad Camaracum venit, ibique interfeclis Romanis,
ititissimus, morilur. Basilius CaesareseCappadociae, sedem sibi statuit.
qiue prius Mazacale Graliano. Gregorius qudque [383] Theotlosins, Gratiano adfauc vivente, annis
Nazianzenus, vir eloquentissiinus, praeceptor Hiero- sex-Oricnlem tennit; iUo mortuo- imperavit annis
nymi, sub Tbeodosio jam principe moritur. undecim. Ipse et Valenlinianns, quera Italia expul-
[579] Graiianus cum fratre Valentiniano, anuos sum benigne suscc|Mjral, ac simui MaxLnuni tvran-
97 CHRONICON.— JETAS SEXTA. 98
num tertio ab Aquileia lapide interficiunt. Maximus A, opera libros contra omnes hxreses scripsit. Euno-
Britanniam ornni pene armatam juventute, copUs- mius Arianacparlis, Cizycenusepiscopus, erumpens
que militaribus exspoliavit, quae eurn in Gallias sc- in blasphemiara, publict quod Ariani tcxerant, fate-
culae, nunqtiara ultra ad domum rediere. Videntcs tur. Tiberianus Belicus, seclalor Priscilliani, post
transmarinse gentes saevissimasScotorum a circio, suorum caedem taedio victus exsilii, ut canis rever-
Pjctorum ab aquilone, deslilutam milite ac defensore sus ad vomitum suum, filiam devotam Cbristo virgi-
insulam, adveniunt, el vaslalam direptamque eam nem matrimonio copulavit.
permuliosannosopprimunt. Hieronyrouspresbyter in [410] Honorius cum Theodosio minorem fralris
Belhleemtnlomundoclarus habetur.quilibrum qttein sui filio , annis quiridecim. Honoritis imperator, vi-
de VirisilluslribusEcclesise scribil, usquead decimum dens oppositis tyrannis nil adversus barbaros agi
quarlum totius imperii Theodosii aniitim perducit. posse, ipsos prius tyrannos deleri jubet. Constantio
Gentiurotempla pertotum orbem, jubenle Theodosio comiti liiijus belli sumrna commissa est, qui pri-
subverluntur, ac pro eis Christi lempla ubique mi- mum in Galliam profectus cum exercitu, Conslan-
cant. Per idero tempus Joannis auachoreta insigtris linum imperalorem apud Arelaten civilalem clausit,
claruit. Qui eliam Theodosio consulenli de Eugenio cepit, occidit. Constanlem Constanlini filium Hie-
tyranno, victoriam illi prsedixil. Damasus Romsc B I roiiliiis comes suus, ut nequam magis qtiam probus
urbis episcopus, elegans in versibus componendis apud Vicnnam interfecit, alqne in ejus locum Ma-
ingenium habuit, et prope octogenarius moritttr. ximura quemdam substituit ;<ipse vero Hierontius a
Apollinaris episcopus Laodicenus Syriae, in Scri- suis militibus estoccisus. Maximus exutus purpura,
pluris non parum instructus, a quo Apollinarislae destittitus a militibus Gallicanis inter barbaros in
ferunlur nominati. Palianus in Pyrensei jugis Barcil- Hispania egens exsulavit. Jovinus vir Galliarum no-
Icne episcopus oplima seneclute moritur, castigalae biiissimus in tyrannidem mox ul assurrexit, cecidrt.
eloquentiae, tara vila quam sermone clartts. Photi- Sebastianus frater ejus continuo ut creatus occisus
nus de GaUograeciaMarcelli discipultis Syrini epi- est; Alaricus Atlalo imperatore faclo, infeclo, re-
scopus a Valentiniano pulsus Ecclesia , Ebionis bae- fecto, ac defeclo, cititis his orimibus pene quani
resin instaurare conatur. Dydimus Alexandrinus diclis, ceu inimus risum et Iiuluin exspcctavil im-
oculis caplus , et ob id elemenloruro quoque igna- perii, cujus ille nmbratilis consul. TertuUus ausus
rum , tanturn miraculum sui omnibus praebuit, nt est in curia dicere : Loquar vobis, consul et ponti-
dialecticatn quoque et geomelriam quae vel maxitne fex, quorum ailerum jam teneo, alteruro spero. Al-
visu indigerent, usque ad perfeclum didicerit. talus itaqueXanquaroinane imperii simulacrura cum
[396] Arcadius filius Theodosii cum fratre Hono- C < Golhis usque ad Hispanias porlatus est. Unde de-
rio , amiis quatuordecim. Sanctorum prophelarum scendens navi in mari capttis, et ad Constantitnn
corpora Abacuc et Michacaedivina revclatione ma- comitem deductus, inde Honorio imperatori exhibi-
nifeslaniur. tnnocenlius, Romaeepiscopus, dedicavit tus, truncata manu, vitae reliclus est.
basilicam bealissimorum martyrura Prolhasii et Heraclianus Africaecomes, elattts superciiio, Sa-
Gervasii, ex devotione testamenti cujusdam illus- binum doraeslicuro sunm, viriim ingenio industria-
trissimse feminae Yestinae. Mamertus Viennensis que solertem genetum allegit, alque aliquandiu Af-
episcopus insignissinius habelur, qui inter alia rai- rieana annona exlra ordinem detenta, tandem cum
rifica, ob iinminenlem cladem ante Ascensionem immensa salis rncredibilique classe navigio Romaiii
Domini soleranes institnit iitanias. Martinus Turo- conlendit. Nam habuisse tria rnillia sepiingenta na-
norum episcopus rooritur; Donalus Epiri episcopus ves dicitur ; qoem numerum nec Xerxem, nec Ale-
virtutibus insignis est habilus. Qui draconem in- xandrum Magnurn, vel quemquam alium regum ha-
genlem exspuens in os ejus necavil, quem octo buisse historise referunt. Sed liltore egressus oc-
juga boum ad locum incendii, ne aerCm pulredo cursu Marini comilis territus, arrepta navi solus
ejus corrumperet, vix trahere potuerunt. Clodione Carthaginera rediil, ibique conlinuo militari manu
rege defuncto, qui viginli annis Francis regnavit irilerfectus est. Sabinus gener ejus, Constanlino-
Meroveus successit, a quo Francorum reges Mero- polinfugit; undepost aliquanlulum tempus retra-
vingi sunt appellati. Melis a Francis succensa, Trc- ctus, exsilio damnatus est; ac sic, adjuvante Cbri-
veros destrucla; Franci usque Aureliam perveniunt. slo, pax el unitas, per universam Africam EcclesiaB
Posl MeroveumChildericus regnum adeplus, regna- catholicae reddila est. Marinus comes apud Cartha-
vil annis viginti quatuor. Cui successil ChlodoveUs, ginem, inceptum zelo slimulalus, an aurocorrupltts,
qui primus rex Francorum Chrislianus facltis esl, a Marcellintim tribunum, virtitn impriaiis prudentem
beato Remigio Rhemorum episcopo inslrticlus et el indiistrinm occidit. Qui continuo revocalus cx
baptizatus cum populo suo. Gothi llaliam , Wandali Africa, factusque privatus, vel ad poenam, vel ad
atque AlaniGallias aggrediunlur. Auguslinus episco- pocniteniiam conscienliaesuse dimissus est. Alarictts
pus Hipponensis scienlia atque doctrina iusignis rex Gotliorum Romaro invasit, parlemqtie ejus cre-
habetur. Joannes quoque Conslanlinopolitanus et mavit incendio nono Kalend. Sepiemb., annn condi-
TheophilusAlexandrinusilluslres episcopi prsedican- tionis ejus millesimo centesimo, sexagcsimo quarto
tur. Epiphanius Salaminaeepiscopus, qui inter alia Honorii iroperii anno. Sic terlio die qu.im ingressus
90. S. ADONIS ARCHIEPISC. VIENNENSI3 100
ftieral deprsedalaurbe egressus est. Inde Gothi in Si-.A dejiciunt. Iteruro petunt Brilanni auxilia Romano-
ciliam transire conali, in conspeclu suQtumroiserabi- runi, qui advenientes hostes trans maria fugant,
liter arrepli et demersi sunt. Alarico Alavulfus in re- conjunctisque sibi Brilannis murum saxeum solidum
geriiGolhis succedit,qui Placidiara capiivam sororem ipter civitates, quse dudum ob metum Iiostium fue-
imperatoris in uxOreui assumpsil. Is satis sludiose rant factse, a mari usque ad mare perducunt. Sed et
seclalor pacis, militare fldeliter Honono imperalori litlore Meridiani maris, ne inde irruplio hostitim
praeoptavit. Placidiseuxoris suae, feminae sane inge- fieret, crebras lurres per inlervalla ad prospectum
nio aeerrimse, et religione satis probse, ad onniia roaris statuunt. Vale dicentes sociis, quasi ullra non
bonarum ordinationum opera persuasu el consilio redituri, JBonifaciusRomseepiscopus fecit oralorimil
temperatus cst. Is apud BarcillqnemIlispaniaeurbein in coemeleriosanclae Felicjtalis, et ornavit sepul-
dolo suorum, ut fertur occisus esl. Post hunc Sege- crum ejus. Fecit et oratorium sancli Joannis apo-
ricus rex a Gothis creatus, cum itideni judicio Dei sloli, bonesto salis opere. Hieronyraus presbyler
ad pacem pronus esset, nihilominug a suis inter- obiil duodecitno Honorii anno, pridie Kalend. Oc-
fectus est. Couslantius comes apud Arclaten consf- tobris, anno xlalis suse nonagesimo. Macarius ille
slens, magnarum rerum gerendaruro induslria, Go- ^Egyptius monachus sjgnis et virtutibus claruit.
llios quibus jam Alavtdfus prseerat, .Placidise con- B J Severus presbyter, cognomento Sulpilius, Aquiia-
jux a Narbona expulit, aique abire in Hispaniam nicaeprovincife, vir genere el litteris nobilis, el pati-
coegit. Segerico Vallia. succcssit in regnum. Gotho- pertatis amore conspicuus, cbarus etiam sanctorum
rum ; ad boc ordinalus a Golhis, uf pacem infrin- episcoporum Martini Turonensis et Paulini Nolani,
geret, ad hoc ordiuatus a Deor,ut pacem cpnfirmaret, moriltir. Hic in senectute sua a Pelagianisdeceplus,
tcrritus maxime judieio Dei; qoia cum raagna Go- el agnoscens loquacilalis culpam»silenlium usque ai
Ihorum manus instrucla armis navigiisque transire morlem tenutt, ul peccatum quod loquendo contra-
u»Afrtcam moliretur, in duodecimmillibus passuum xerat tacendo penitus emendaret. Severianus Ga-
Gaditani freli, tempestate correpla, miserabil.iexitu balensis episcopus in divinis Scripluris erudilus, et
perierat. Hic Valliapacem opiimam ouroimperatore, decla.mator admirabilis fuit. Unde frequenter ab
dalis.Honoriolectissimis obsidibus pepigit, ac Pla- episcopo Joanne et iraperalore Arcadio, ad facien-
cidiam imperatoris sororem honorifice apud se ho- dtitn,sermonera Conslantinopolim evocabatur. Hic
nesteque babitam fratri reddidit. Hac lempestate iuniorem Theodosium ex sacro fonte suscepit, cujus
Pelagius adversus Chrisli graliam erreris sui do- et,terop.ore,moriiur.
gmata prsedicat; adctijus condemuatiQnem,conci- [423] theodosius minor Arcadii filius, anni qtia-
lium apud Carthaginem ducentonim decemetqua- C tuor et viginli. Valenliniantis junior Constanlii
luor episcoporum congregatur. Cyrillus Alexandriae filius Rayennse |mpcrator creatur. Placidia mater
episeopus, insignis est babitus; Lucianus presbyter ejus, Augusta nuncupatur. Per iderii lempus Nesto-
scripsit levelaiionera beali protoniarlyris Stephani, rius Conslanlinopolitanus cpiscopus suae perfldise
quam eirevelavit Deus seplimo Honorii principis molitur hseresim, adversus quera Ephesina synodus
anno, ac.Gainalieliset Nicodemi qui in Evangelio e| prima congregata, ejus impium dogma condemnat.
in Actibus apostotorum ieguntur.. Scripsit autem Hujus etiam terapore diabolus in specie MoysiJu-
eam Graecosermone ad personam omnium Eccle- doeisin Creta apparens, dttm eos per mare pede
siarum. Quam revelationera .Avitusprcsbyter, homo sic.coad lerram reproinissionis proiniltit perducere,
Iiispanus, in Laiinum vertit eloquium, et adjecta pbjriniis necatis, reliqni qui salvati sunt confcsiim
epistota sua per OrosiHmpresbyterum, qui missus a ad Christi graliam convertuntur. Erfera gens Wan-
beato Auguslino ad sanctum Hieronyimim pro .di- daloruro, Alanorum atque Gothorum, ab Ilispanis
scenda animae ratione, ad loca sancta pefvenerat, ad Africam Iransiens, omnia, ferro, flamnia, rapinis
occidentalibus dedit: quique primus in palriam re- Simulel Ariana impietate fcedavit (PAUL.DIAC, lib.
versus reliquias beati Stephani intulit occWenti. . xtv]. Sed bealus Augustinus Hipponensis episcopus,
Francis post Merovenm, ut diximus, regnavit Ch.il- et onuiium Ecctesiarum doctor eximius, ne civiialis
dericus. His temporibus AnianusAurelianensis epi- suse videret ruinara, tertio roense obsidionis suse
scopus clarus habetur; qni orationibus suis ab Htio- roigravit ad Dominuro, quinto Kaleudarum Septem-
norain hnpetii, Aetio lunc patritio Romanorum Au- bris, anno aetatis suoe septuagesiino sexlo, Mansit
relianOs liberavil. Rjitanui Scotorum Pictorumqtte aulem in clericalu vel episcopalu annis quadraginia.
infesiationem non ferentes Romam mittunt, el sub- Quo lempore Wandali capta Carthagine, Siciliam
jectione sui prsemissa, auxilia flagitant. Quibus sta- qti.oquedeleverunl. Cujus captivilatis Paschasinus
lim missa legio magnam barbarorum mullitudinem Lilybitanus antislcs, in epistola quam de ralione
stravit; cseteros Brilannioe finibus peUunl. Ob ar- Paschali Papse Leoni scripsit, meniinil.
eendos hastes murum trans insulam inter duo raaria Franois Chlodoveus adhuc paganus regnat. Cujtis
statuunt; qui absque magist.romagis cespitc quara temporibus Gondovettsrex Burgundiorum, qui ex
lapide factus, nil Brilannis operantibus profujt; nam genere fertur Alarici, exsiilit. Huic fuerunt quatuor
niox-ut dicessere Romani, prieres ltostes advecti ijlii, Gundobaldus, Godegisilus, Chilpericus el Golh-
navibus, obvia quseque sibi csedunt, vastant alqtie marus. GundobaldusChilpcricura fratrem suuminter-
101 CHRONICON.— JETAS SEXTA. 102
fecit, uxoremque ejus, ligato saxo ad colluin, in flti- A ± potuit. Yincentius quoque natione Gallus apud I.iti-
men demcrsit, filiasqne ejus, unam quaeChrona nensem insulam presbyter, satis in divinis Scripluris
dicta est, exsilio relegavit; aheram vero Chlotil- eruditus morilur.
dera secum relinuit, quam postea uxorein rex Cblo- Marcianus et Valeniinianus annos sex. Quorum
doveus accepit; cujusque industria , oralioiiibus ac initio industria bealissimi Leonis Papae Chaicedo-
monitionibus, Deo inspirante, idem Clirisliarius cum nense concilium celebratur, ubi Eutyches cum Dio-
populosuo factus est. Scotis in Ghristum credenti- scoro Alexandrino -episcopo condeinnalur. Horum
bus , ordinatus a Papa Cselestino Palladius primus etiam sexto itnperatorum anno Theodericus rex
episcopus miltitur. Anno octavo Theodosii impera- Gothorum, ingenti exercitu Hispaniam ingredilur.
toris, recedente a Britannia Romano exercitu, Scoli Gens Anglortim sive Saxonum, Brilanniam tribus
et Picti redcunt, et totam ab Aquilone insulam va- longis navibus advehrtur, qtiibtis dtim iter prospera-
cuam prope indigenis, muroterius capessunt. Nec tumdomi fama referret, exercilus forlioreslmissus,
mora, caesiscaptis, fiigalisque custodibus, muroque qui hosles quidcm abegit; sed in sociosarma vertens
ipso interruplo, etiaro inlra vallum crudelis prsedo totam propeinsulairi ab orientali usque ad occidenla-
grassatur. Mittitur epistola lacrymis aerumnisque lero plagam igni ferroquc subegit, conficla occasione,
referla ad Romanae potestatis principem, petens B G quod Britones miiitts stipendia dederint. Egidiopalri-
auxilium, sed non impeirat. Interea fames dira pro- cio in GatliisFranci Agrippamstiper Rhenumceperunt,
fugos infestal; quidam coacti, hostibus manus de- eamque Coloniam, qtiod ibi coloni inbabilarinl appel-
dere; alii de montium speluncis ac sallibus slremie laveruul. Egiilio Syagrius filius successit, qui post
repHgnare,strageque de hostibns dare. Scoli domom- mortem Childerici regis Francorura cum Chlodoveo
versi ac Picli, extremam insulse partem ibi babita- apud Suessionem pugnam commiltens, vincenle
ttiri detinenl. Fameni prsefatammagna frugum abun- Ghlodoveo,adGothorum regem se conlulit. Sed mox
dantia opiilentia, luxuria, et negligenlia ; negligen- a Chlodoveo repelilus, illicoque reddilUs, occisns
tiamque lucs acerrima, et mox acrior hostiura novo- esl. Sic Romanorurovircs intra Gailias ceciderunt.
rum , id est Anglorum plaga secuta est. Quos iltl In cujtis lnco postea Aetius palricius conslitutus est;
unanimi consilio cum rege suo Vinligerno , quasi qui maxima praelia cuin Wandalis aliisqne nalioni-
defensore patriae ad se imitandos elegerunt. Sed biis gessit. Chlodoveus rex Francorum instilutus et
hos mox expngriatores senserunt. Xistus Romaeba- Chlotildis neptis Gondobatdi regis Burgundiorum
silicam sanclse Mariaemalris Domini, qtiaeab anti- perAurelianutn sponsalur, regique Chlodoveopost-
qno Liberi patris delubrum fuerat, miro opere refecit modum per eumdem ipsum Aurelianum adducta
Eudoxia, uxor Theoriosii principis ab Hierosolymis C * conjungitur. Clilodoveusrex post vicloriain Alaman-
reroeavit secum beatissimi Slephani protomartyris norum quindecimo anno regni sui, credens baptiza-
reliquias deferens , quse in basilica saiicli Laurenlii tur. Inde, Burgundiairi sibi subegit, et Gundobaldum
positsepie a fidelibus venerantur. Bledla et Atlitia alque Gundesilum fratrem ejus ad tributa coegit.
fratres, multarUmque genlium reges, lllyricum Hoc tempore beatissimus Mamertus Viennensisepi-
Thraciamque depopulati sunt. Maximus Tauiinensis scopus, cladem imroinenlem lacrymis et precibus
episcopus, vir in Scripluris divinis satis inlenius, suis a Viennensium urbe removit. Siquidem incen-
cl.trus habelur. Pelronius Bononiensisepiscopus Ita- dia crebra lerraemolus assidui, nocturni sonitus qtii-
liae, vir sanclilate vitse et monachorum studiis ab dam lotius urbis funeri prodigiosum quiddain ac
adoiescentia exercitatus, cujus paler Petronius prse- ferale minitantes, populosis bominum convenlibus,
fectus praelorii, vir saecularibus litteris eruditus, domestica silvestrium ferarum'species observabatur:
moritur. Julianus episcopus et Caetestinus seclalo- lupi, ursi, ac cervi naturaHter pavidi, per angusta
res Pelagii agnoscuntur. Leporius quoque presbyter portarum usque ad fori lata penelrabanl. Quid
adbuclaicus, Pelagianumdogmasequitur praesumens, multis? imminente solemnilate vigiliarum qtia cele-
de veritate vitaesuoe,qtiam arbitrio lanluro ctconatu brari feslum doniinicoeResurreclionis annua con-
'
proprio, non Deijse adjutorio ebtinuisse credebat. suetudo poscebat, sedespublica quom praecelso civi-
Scd per beatum Augustinum ab eo emundatus, ad tatis Viennensium vertici sublimitas in iinmensum
catholicamEcclesiam rediens, satisfactionissuaeli- fastigiata sustulerat, flammis terribilibus confla-
bruro vbra fitle cornposuit. Victor, rhetorMassilen- grare crepusculo coepit; interpellatur nuntiis discri-
sis, qui libros in Genesinad ftliisui Elherii personara minis jucunditas sublimitaiis, pleno tinioribus po-
commenlalur, iivdivinis Scriplnris non plene exer- pulo Ecclesia vacuatur. Omnes namque similem fa-
cilatus morilur. Cassianus qnoque, Scytha nalioirc, eultalibus vel domibtts propriis casum de quadam
Coiistanlinopolia Joanne diaconus ordinalus , apud praeimminentis incenriii arce meluebant. Persliiit
Massiliam urbem presbyter morittir, qui inler alia fcfmen coram festivis altaribus invicttis antisles,
Instilulionum librum scripsit; opera illius a calho- sanctus Mamertus/et calorem fidei suse aecendens,
licis caulissime legenda, ntaxitne de libero arbitrio flumine lacrymarura permissam ignibus poteslatcin
et gratia; sed et Encralitarum hseresi incautius incendio abscedente compcscuit. Desperalione depo-
favit. Errores illius Cassiodorus Ravennatium sena- sila redilur ad Ecclesiam, in eaque vigiliarum nocte
tor purgarc volens, non ad plenum ex omni parle sancii Pascliac, .concepit animo Rogationcs, atque
103 S. ADONISARCHIEPISC.YIENNENSIS 104
ilii cum Deo tacilus definivit quidquid hodie psalmis A quia quis prius eara haeresimintroduxerit, non in-
ac precibus mundus inclamat. Joannes Baptista ca- venilur. Cujus. hsercsis peste plurimi orienlalium
pulsuura duobus monachis orienlalibus, qui ob languent.Leo imperator, pro Wmo Chalcedouensis,
orationem venerant Hierosolymam, juxta Herodis per universuro pene orbem singulis orthodoxorum
quondamhabitaculurnrevelavit; quoddeincepsErpes- episcopis singulas consonantes misil epistolas,
sam Phoeniciaeurbcra perlatum et digno honore quid de eodem tomo senlirent rescribi sibi. po-
cultum est. Haeresis Pelagiana Britannorom turbat stulans; quorum adeo consonanlia de vera Cbri-
fidem ; quia Gallicanis episcopis auxiUa quaerentes, sli incarnatione suscepil, omnium rescripta, ac
Germanum Ailisiodorensis Ecclesiae episcoppm, et si uno tempore unoque dictante fuissent universa
Lupum Tricassinum aeque aposlolica gralia an- , conscripta.
tisliles, fldei-defensores accipiunt. Confirmanlanli- Theodorus Episcopus civitatis, quae a Cyro rege
stites fidcm verbo veritatis simul et roiraculorum Persarum condita Cyrise nomen babet, scribit de
signis. vera incarnalione DominiSalvatoris adversus Euly-
Secundo quoque idera beatus Gerroanus cum san- chem et DioscorumAlexandriaeepiscopum, qui hu-
clo Seyero episcopo ad integritatem ftdei tuendam manarajn Christo carnem negant. Scripsit et Eccle-
Biitannias, precibus Gallicanorumepiscoporutu per- B.siasticam historiam a flue librorum Eusebii usque
motus, proficiscitur, et divina gratia comitante, ad suum tempus, id est, usque ad.imperium hujus
renovatores erroris penilus confundunt, Sed et bel- Leonis sub quo et. raortuus. est. Victorius, jubente
lum Saxonum Pictorumqti&adversus Britonesjun- papa Hilario, scripsit Paschalem circulura sexceuio-
ctis viribus susceptum, sancli antislites virtute divina rum triginla duorum annorum. Clriodoveus rex
retundunt, cum Germanus ipse dux belii facltis, Francorum, milliario decimo ab urbe Piclavis cum
non clangore -lubse, sed clamore AUeluia, totius Alarico regeGothorum pugnam iniit, ibique victor
exercitus voce ad sidera levalo, hoslem immauem Alaricum occldit, Araalaricus Glius Alarici, evadens
in fugam vertit. Qui deinceps Ravennam perveniens, iri Hispanias, aufugit; Chlodoveus Burgundiorum
et summa reverenlia Valenliniano el Placidia su- rex Tolosam, StinctoJias, et reliquas civilates
sceptus, migravil ad Christum. Corpus ejus honori- omneinque terram Aquilanicam subjugavil, Gothos
fico agmine commitanlibus virtiUum operibus Alti- Ariauos inde expellens; Francos ibi calholicos ha-
siodorum deferunt. Eo lempore Severus presbyler, bitare constimeiis. Salvianus presbyler apud Mes-
natione Indus, vir miraculis clarissimus, destructo siliam humana et divina litteralura insiruclus, inter
idolorum templo, ubi error gentilis centura deos cul- alia quse-scripsit, ad Claudianumpresbyterum Vien-
tura. insanissima adorabat, ecclesiara beatissimi C nensem, Ubrurn unum exposiUonis exlremae pani3
Slephani protomarlyris, ut consecraretur,pro foribus in Ecclesiasteu. Hilarius Arclatensis Ecclesiaeepis-
Viennaeparabal. Sed cum diu redilum beatissimi copus, vir in sanctis Scripturis doctus, pauperlatis
Germani sustineret, quia idem pergens ad dedicatio- amalor, et erga inopum provisionem non solum
nem domusse dixeral venturum, contigil ut die ejus- menlis pietate, sed el corporis sui labore solliciius,
dem dedicationis, anlequam ofliciainchoarenlur, bea- eniicuil. Leo, urbis Romsebeatissimus episcopus, in
lissimum corpus episcopi Germani per Viensam de- doctrina .fidei clarus habetur. Claudianus quoqne
porlatum, in eamdernEcclesiam ipsam novam repau- Viennensis Ecclesiae presbyler, vir ad loquemlum
sandi gralia perveherelur; sicque viri Dei promissum artifex, et ad dispulanduiu subtilis, floruit. Sed et
impletur. lsicius tunc temporis Viennensemregebat Prosper Aquitanicseregionis, nelarius beali Leonis,
Ecclesiam.sextusabeato Paschasio,cujusdiebusprae- a quo dictalae credunlur esse epistolae advcrstis
fatus Severus gloriosus presb.yter ab India Viennam Eutychem de vera incarnatione Chisti, et libcro
venit. Qui episcopus floruit usque ad lempora Ze- arbitrio male sentientem.
nonis imperaloris. Aetius patricius magna occiden- [47S] Zenon imperator, annis septemdecim. Iste
tatis reipublicaesalus, et regis quondara Altllseter- " Leonem filiutn suum, interficere quaerens, pro eo
ror, a Valentiniaoo occiditur, cura quo Hesperitim mater ejus alium similem figura oblulil, ipsumque
pene cecidit regnum. Eucherius Lugdunensis epis- Leonem occulle clerktmi fecit; quiqne et in clcri-
copus, satis in divinis Scripturis eruditns, roorilur. calu iisque Jusliniani leropora vixit. Per idem teiu-
Uic etiam inter alia opera, Gassiani qusedam opus- pus corposBarnabaeaposloli, et EvangeliumMallhsei
cula lato lensa eloquio, angusto tramile in unum ejus stylo scripturaipso revelanle reperitur. Odoaccr
coegit volumen. Philippus presbyter auditor beati rex Golhorum Romam obtinuil; quam ex co tein-
Hieronymi, qui in Job simplici sermone edidit li- pore diulius eorum reges tenuere. MortuoTheodo-
bros, moritur. rico Triarii filio, alius Theedoricus, cognomento
Leo major cum Leone minore, regnanl annis sex- Valamer, Gothorum suscepitregnum, qui utramque
decim. Alexandria el jEgyptus errore Dioscori hae- MacedoniamThessaliamque depopulalus est. Pluri-
retici langueas iroraundo implela spiritu, caninam ma regise civilalis loca igne succendens, Italiam
rabiem lalrat. Per ideoi lempus apparutt hseresis quoque infeslus occupavit. Houoricus rex Wanda-
Aoephalorura Chalcedonense conciiium impugnan- lorum Arianus, in Africa exsulatis fUffugalisqHe
tium. Ideo Acephaii, id est sine capite nominantur, plusquarn Irecentis t iginta qualuorepiscopis catho-
405 CHRONICON.— iETAS SEXTA. 10«
licis Ecclesias eoram clausit. Plebem variis aflecit AJ probalissima. Hic Sigismundtira regem in fidepie-
suppUciis,innuroeram multitudinem calnolicam pro talis erudivit: qui agenle iUo postmodum monaste-
flde veritatis peremit, innumeris manus abscindens, rium sanctorum martyrum Agaunensium Mauritii
et ut calholicaeconfessionis loquelam auferret, lin- sociorumque eju6 construxit. Quem poslmodum
guas quoque praescindens, pene totam Africam in captum ,* et a Francis occisum vebementissime
catholica veritate plene fundatara, unum quodam- doluit. Quantus autem in Ecclesia Christi vixerit,
modo marlyrem fecit. quisquis scire ad plenum vult, post ejus innumera
Brilones, duceAmbrosio Aureliano, viromodesto, in divinis laboribus opera, epilaphium ipsius tegat;
qnisolusforteRomansegenlisSaxonum csedisuper- ibi quantus fuerit, videre poterit: ubi inter alia sic
fiierat, victricem Saxonum genlem provocantes ad metrice lusum est veritale pura subnixum:
praelium, vincunt : et ex eo leropore nunc hi, flunc Unusia arce fuit. cui quilibet ordine faadi,
illi palmam habueredonec Saxones adverise poten- OratornullussimiHs,nullusquepoeta;
tiores tota insula per longum polirentur. Chlodoveus Clamantquodsparsiper crebra voluminaIlbri.
rex cum Ragnacario propinquo suo pugnam iniit. Quivixit, vivit,perqueouiuiasaeculavivet.
Comprehensus Ragnacarius, simul et fraler ejus a Symmachus papa inter mulla Ecclesiarum opera,
tergo vinclis manibus regi praesentati sunt. Chlodo-1B quse vel a fundamentis creavit, vel prisca renovavit,
veus rex Ragnacario dicens : Cur humiliasti genlem ad beatum Petrum, ad bealum Paulum, et beatum
nostram ut vinciri te permitteres ? Bipennem in Laurentium pauperibus habitacula conslruxit: et
capot ejus defixit; sicque mortuus esl. Fratri quo- omni anno per Africam et Sardiniam episcopis qui
que ejus ila dixit: Si tu fratri luo adjutorium prse- in exsilio erant pecunias et vestes ininistravit.
buisses, vinclus atque ligalus non fuissel; sicque bi- Anaslasius imperator, quia hseresi favens, catho-
pennem in caput ejus Ubrans, occidit illum. Tradi- licos insectatus esl, divino fulraine periit.
toreseorum cognoscenles aururo quodpro fratribus Hic Anastajius codicillos Chlodoveo regi pro con-
acceperant vitiatum, regi Clilodoveo retulerunt. sulatn misit. Ab ea die et consul et auguslus est ap-
Quibus ipse respondit : Merito hujusmodi aurum pellalus, sedemque regni Parisiis conslituit. Regna-
corruptum accipit, qui dominum suum in morlem vit a Francis triginla annos. Fuerunt autem a trans-
tradidit : sufiiciat vobis quod vivilis. Illi ltsec ilu sancti Martini, usque ad traosilum Chlodovci
audienles, prae innumera pecunia vilam pretiosius regis annis centum duodecim. A transitu sancli
duxerunt. Martini Yiennensis terlii episcopi (nam prirous
Timotheus, exstinclo ab Alexandrinis Protherio, C < Crescens, sequens Zacharias marlyr) usque ad
aut voluit aut passus est ab uno episcopo in lc-curo transitum Martini Ttironorum episcopi ducenti no-
oceisi episcopise ordinari : et ne contra legem fac- naginta anni, et usque ad transitum sancli Mamerli
tus meiilo objieeretur, ad gratiara plebis quse "Viennensis Ecclesiae episcopi, colliguntur anni ire-
Protherium exosum habuerat conciliandam, omnes cenli viginti ocio. Morluo Chlodoveo, Chlolildis
qqibusiUe communicaverat, Nestorianos pronunliat. regina cum quatuor filiis Chlodovei, regnum Fran-
Cbalcedonensemsynodura repudians, confutatus ab corum tenuit, Theodorico, Chlodomiro, Cbilde-
berto el Chlolario. Dani cum mtillis navibns Cochi-
omnibus, hseresiarches in exsiiium truditur: ibique laico duce in Gallias transitum faciunt.
Cum quibus
sub Zenone moritur.
Thculberlus Theoderici filius pugnavit, eosque cum
[492]Anastasius, annis viginti octo. Transemundus, rege illorum proslravit. Chlodomirus et Childeber-
Wandalorunf rex, catholicas ecclesias clausit, et tus atque Clilolharius fratres contra
Sigismundum
ducentos viginli episcopos in Sardiniara exsilio re- et Golhmarurn exercitum movent.
Cumque in aciem
legavit. Fulgentius, Ruspensis Ecclesiaeepiscopus, shnul venissent, fugientibus Burgundionibus, Si-
scientia et doclrina claruit.
gismundus cura ad sanclorum martyrum Agaunen-
Avitus quoque Vicnnensis eplscopus eloquentia sium mouasterium fugeret, comprehensus a Clilodo-
etsanclilate praecipuus, cujus frater ApoUinaris, u miro cum uxore et filiis suis necalur : ct in puleum
Valentiaeepiscopus, miraculis insignis, Isicii sena- projectus occultatur. Sed per revelationem poslea
loris primum viri, postea Viennensis episcopi, duo inde ab abbale sanctorum marlyrum levatus non
luroiua, clarissimi filii. Hic beatus Avitus adversus longe ab ecclesia eorum in monasterio quod ipse
bseresin Arianam, quae tunc non solum Africam, construxit, ubi eorum corpora, scilicet Mauri-
sed et Galliam ltaliamque magna ex parte occupa- tii, sociorumque ejus sex milliumsexcentorum sexa-
vcrat, magno sudore decertavit, quod clarissima ginta sex posita sunt honorifice sepultus est: ubi
ejus opera testantur. Scribit enim dialogum, haere- virlutibus postroodum et ipse claruit. Tunc temporis
sin illarn oppugnans fidelissimo el doctissimo im- et Avitus presbyter insignis apud Aurelianos babe-
morlalique ingenio ad Gundebaldum Burgundionnm tur. Chlodomirus in provincia Viennensi, in loco
regeq, filium Gundovci. Ilem alios libellos duos qui dicitur Veseroncia, cuni Burgundtoiiibus decer-
conlra Nesloriura et Eutichem auctores erroris, tans, interfeclus est. Franci indigne ferentes, Goth-
luculentissimo et castigato satis sermonc. Fuerunt marum perseculi iitterimunt. (DIACON., lib, xv; St-
<l alia jlliusplttra eximia opera in Chrisli Ecclesia GISH., ann. 1503).Per idcui lenipus aoud Carthogi-
P*TH<«.. CXXIII. 4
W S. ADONIS ARCHIEPISC. VHJNNENSIS 108
nftm Qh/mpus pidam Arianus in Iialnei» sanctam Aginti capsas EvanfeUorum ex auro purissirao com
Triniutfim blasphemans, ignis jactilo risibiiiter est gemmis: quaecuijcta •cclesiis divisit. Childeberlus
cswtasins. Barbas quoque quidam Arianus episco- et Chlothariu* fiiios Cjtlodomiri aepotes ssos, qyo»
pus, dum, quemdam contra regoiam 4dei bapti- nutriebal Chlotildis, nejsegnarent loco palris, inter
xans dixisset: Baptizat te Barbas, tn nomine Palris ficiuot-. unus ex his Cblodoaldus e/fugit. Hic postea,
per Filium in Spiritu Sancto, slatira aqua qusefue- relieto regno terreno, clericus faclus, presbyter
ntt ad baptizandum deportata, nusquam comparuit. deinde ordinatus, bonis operibus prseditus, plenus
Quod aspicieas qui baptizandus crai confestim ad virtutibus migravit ad Dominum, sepultus Noviome
catnoUcam ecctesiara abiit, et juxta morem ftdei in suburbio Parisiacae civitati». £.ugenim>Carthagi-
baptismuiit Christi aceepiu (NICEM.,1. xvi, c. 35.) nensis Africaecivitalis episcopu», confessor pubUcus
Faustus ex abbate Lirinensis monaslerii apud Re- habelur.
gium GaUiaeepiscopus factus, Pelagianum dogma [527] Justinianus imperator regnavit anuos tri-
destruere conatus, in errorem labitur : unde qui ginta novem. Hic Justini ex sorore nepos. Beuedictus
ejus sensus in hac parte catholicos prsedicant, sicuti abbas, virtutum glorja claruit. VilamejusB. Grego-
Gennadius de iUustribus viris scribens, omnino er- rius papa in dialogorum libris seripsit. Belisarius
rant. Ita «aim liberum arbitrium tam Augustinus B patricius rairabUiler de Persis triumphavit. Qui
quam cseteri catholici in Ecclesia Deidocent, ut illu- deiiide a Justiniano in Africam missus, Wandalorura
minatio, virtus ef galus illi a Christo, et per Chri- gentem delevit. Carthago quoque post annos nona-
stum, etcum Cbrislo sit; Fauslus vero isle ita libe- ginia quatuor vastationis suae, recepta est, pulsis
rum christianum arbitrium docere conatur, ut iUu- deviclisque Wandalis, et rege eorum Gelismero
minalio ejus, virtus et salus, non a Cbristo, sed na- capto, atque Constaritinopolim raisso. Viennensis
turasit. episcopiis bominus floruit. Hic tam in divinis quam
Contra hunc scribit lucidissuna fide beatissimus in ssecularibus arlibus claruit, amator panperum,
Avilus Viennensis episcopus, ejus redarguens erro- rederaptOr captivorum, vitaque probatissimus. Per
reia. SimiUter et Joannes vir eruditus Anliochenus idem tempus corpus S.Antomimonachi, divina reve-
latione repertum, Alexandriam perducilur, et in ec-
presbyter.
sancti Joaiinis Baptistae humatur. Dionysius
[519] Justinus imperator annis octo. Joannes clesia
Romanae Ecclesiae pontifex, Constantinopolim ve- paschales scribit circulos, incipieus ab anno Domi-
niens ii portam qutevocatur Aurea, populorum tur- nicae Incarnalionis ducenlesimo trigesimo secun-
bis ei occurrentibus, in consoectu omnium, roganti do, qui est annus Diocletiani, ducentesimus qua-
Cttco lumen reddidit. Qui cum rediens Ravennam iC dragesimus octavns post eorisuratuia Lampadii et
venisset, Theodericus eum cum comitibus caeteris Orestis : quroatino eodex Justinttrms orbi promulga-
carceris afllictione peremit, invidia ductus, quia tus est. Vietor quoqae CapoaiMS episcopus libi-um
catholicse pietatis deferisor Justinus eum honorifice de Pascha scrioens, ?ictorii argnit errores. Theodo-
suscepisset- Quo tempore Symmachum atque Boe- ricus Francerura rex «norilur, eut succedit Theut-
tium consulares viros, pro calholica pietate idem bertas ilitts ejtits. CMdebertos *t Chlotarius reges
Theodericus occidit: quique anno sequente subtta Francoram iJispatriaai vastant. Csesar-Augustam
morte periit, succedente in regno Atalarico ne- circumdsntes obsident. Sed eiVes tunicara B. Vin-
poteejus. Post Transemundum Childericus ex Va- centii martyris circumferentes misericordiatn De-
lenliuianj imperatoris capliva filia genitus, in Wan- raini rogabarrt, qjia de re flexi reges, Cbilderictts et
dalis regnum suscepit. Qui iacramento a Transe- Chtoiarius,pafjecaragosita,inmunere stolara beatrs-
ntundo. ohstrictus, ne catheticis in regnosuocon- simi Vkacentii martyris a Cassar-Angustaiusaccepe-
•mleret antequam regnum susciperet, episcopos ab rupt. Parisios rerersus Cbildebertus, ecdesk in
cxsjlio reverti jussit, eisque Ecclesias reformare veneratibne B. Vincentii martyris ibi constructa,
praecepit, post annos septuaginta quatuor haere- " eamdem ipsam stojlamin eadem ipsa ecclesia repo-
UCSE profanationis. Julianus Viennensis Ecclesiaeepi-- suit. Theutberlus Ilaliam ingreditur, Longobardos,
et
scopus floruit. Theodericus, Cbildebertiis, Chlo-. superat, atque tributarios sibi subigit. Reversus de-
larius reges contra Hermenefridum regem (Tho- cimoquarto regni sui anno moritur. Sed et Cblo-
ringiorutn exercilum commoverit, et viclores Her- thildis plena bonis dperibus, apud urbem Turonum
inenefridum fugant. Quem postea Theodoricus sub migravit ad Dominum: corpus ejus a filiis sublatiim,
flde receptum, de muro urbis curo simul loquerentur, Parisiis juxta virum suum Cblodoveumin ecclesia
prsecipitat, infantesque ejns inlerficit. Childebertus sanctaeCenofevaesepulfum est. Chlotarius rex filiura
quoque pro sorore sua Amalrici regis uxore, in suurti Chraraniim contra se rebellantem, etpublica
Hispania pugriara iniit. Ibique Amalricus iriterfectus pugna resfstentem, cum prius idero Chramuus captus
ac thesauri iUius direpli, ToIetUm urTbs vastata. et ligatus fuisset, cuni uxore et ffUisjussil igne cre-
Chiidebertus cum sorore sua reversusest, quae ta- mari. Hocieriipore Deatus Medardus episcopus, ple-
uien in itinere obiit. ChUdeberlus vero jnter reli- nus virtutibus, migravit ad Dominum. Quem Chlo-
quum thesaurum, caUces pretiosissimos scxaginta tarius rex Suesstonis civitate gloriose sepelivit,
detulit, qoindecim patenas rairo opere cselatas, vi- multas facuitates el ipiriera se ad sepulturam UfiiM
10« CHRONICON..—yETAS SEXTA. liy
tradens. Ipse autem rex non multo post defunctus, A tum transeunt : sicque Sygibertus Tornacum, ubi
in eadem ipsa ecclesia beati Medardi a filiis suis Chilpericus residebat, obsedit. Eo tempore sanctus
sepelitur. Regnavit autem quinquaginta et unum Germanus Parisiorum episcopus Sygiberto regi man-
anrium. davit, ut contra fralrem stiuin nullo modo abiret,
[564] Justinus minor, annts undecim. Nar- neque de interfeclione illius cogilaret, quod ille au-
dssus patricius Totilam Golhorum regem in Italia dire contempsit. Sed Francis consentiens, more
superavit, et occidil. Hic deinde minis territus genlis impositus clypeo, rex constilulus est, ac re-
SophiaeAugustaeJustini uxoris Longobardos a Pan- gnum fratris sui Chilperici adeptus qui nonlonge
noniis invilavit, eosque in Italiaru inlroduxit. fraude Fredegundis a duobus juvenibus interfeclus
Joannes, Ecclesise Romanse pontifex , ecclesiara est. Namque illi simulantes secretius aliquid ei sug-
apostoloriim Philippi et Jacobi perfecit, et de- gerere, Iatus illius perfodiunt, qui a Chilperieo fra-
dicav t. Pantagathus Viennensis Ecclesiaeepiscopus tre, in Lambriaco vico sepultus est. Inde transla-
floruit. Hic consularibus fascibus priraum sublimis, tus in basilicam sancli Medardi,juxla patretn suum
sed Christi humilitale primus, postmodum quinque Chlotarium positus est. Regnavit autem tredecim
annisepiscopalem sedem fldelissime rexit: sub con- annis. Meroveus filius Chilperici, Brunichildemuxo-
stilalu Patilini junioris et Basilii vita functus est. Cui B rem avunculi sui in conjugium accepit. Pro qua re
successit in episcopatu Isicius, qui et ipse suli Justi- caplus a parte et tonsuratus, ac presbyter ordina-
niano floruit. Qualuor fralres filii Clilotarii regnum tus, in pago Cinnomannico in monasteriura missus
iriter se dividunt. Charibertus accepit regnum Cbil- est. Childebertus junior Brunichildis filius : rex in
deberti, sedemque conslituif Parisiis : Guntliclira- Austria conslitutus : qui Ilaliaro ingressus, eam
mnus regnum Clodomiri, conslituitque sedem Au- devastavit, et tributariam fecit. Gunthchramnus rex
relianis : Chilpericus, regnum Chlotarii patris sui, bonae satis memoriae mortuus est, atque in Basilica
Suessionisque civitale sedem sibi staluit: Sygiber- sancti Marcelli martyris Cabillone sepultus : regna-
ttts accepit regnum Theodorici, sedemque sibi con- vit autem triginta et uno annis. Leubigildus rex
stituit Rherois. Octavo regni ejus anno in Gallias filiam Chilperici et Fredegundis, nomine Rinchil-
Huttni cum Sygibertt» prselia commitlunt. Victi dero, duxil uxorem. Fredegundis cum Landerico
amicitias petunl: sicque in terram suam refugiunt. majore domus adullerans, Chilpericum regem a ve-
Sygiberttis et Chilpericus fratres inter se decertant, Aatione revertentem dolo per gtadialores interficere
et priinum Cliilpcricus civilatein Rhemensem per- fecit: et quasi nescia maU cum exercitu Parisios
vasit. Sygibertus iterum Suessiones occupat, caplo deportatum in Ecclesia B. Vincentii martyris sepe-
Theutberlo Chilperici filio. Sed postmodUm sacra- C Uvit: sic ipsa cum Landerico et Chlotario parvo
mentis inter se datis, aliquol annis in quadam pace filio in regno resedit. Contra quam Childebertus rex
riunserurit. .Chariberlus rex rooritur, atque in basi- Austrasiorum, qui Guntbchramno palrueli in regno
tica sancli Romani Blavio castello sepelilur. Sygi- Burgundiaesuccesserat, bellum commovit. Sed Fre-
bertus rex Brunichildem Athanaildi regis filiam degundis suis consilium dedit ut nocle cum lampa-
uxorem accepit, eamque sub Arianis baplizatam dibus obviam irent, prsecedenles ramos in manibus
in nomine individuaeTrinitatis rebaptizari praecepit. ferrent, appensis tintinnabulis ad colla equorum, ne
Ejtis sororem Chilpericus rex ad patrem in Hi- a vigiliarum cttstodibus sciri posseot. Nam tunc
Spaniam millens, Clulsuintam expeliit: et cum alias lemporis tinnitos equos Austrasii ad paslum emit-
uxores haberet, ipsam superduxit : quara tainen po- tebanl. Illi sic cuncla facienles, Austrasios et Bur-
stea consilio usus Fredegundis, per noctem In lecto gundiones lali fraude seduxerunt, dum vigilisepu-
Sdo slrangutavit. -tant juxla silvara equos suos pascere, et lintinna-
Jam tunc Chilpericus tres filios habebat de Audo- bula equorum suoruro resonare. Csesus itaque Chil-
vera uxore sua, Theutbertum, et Meroveum, et deberti exercitus, reliqui eum ducibus in fiigam
Chlodoveum.Absente ChilpericoFredegundis Audo- versi sunt. Fredegundis post aliquantum temporis,
veram reginam tali fraude decepit, ut filiam qriam . moTltia, in ecclesia beati Vincentii Parisiis sepulta
ex Chilpericobabebat Audovera ex sacro fonte, ipsa est. Theodeberlus et Tbeodoricus, filii Childeberti,
per se non per atiam snsciperet: quod et ipsa se- cum avia sua Brunichilde iri regnura gloriosi regis
docta qnidera fecit, ac idcirco postmodura a marito Gunthchrarani in Burgundiam directi: Theodericus
stto Ckitpericodimissa, sicque Fredegundis in con- cum Chlolhario patruele suo pugnam iniil, euroque
nubium transiit. Audovera veto velata villas et prae- cum exercitu suo fugavit: inde Thebdericus consilio
dia tantum ad sustentationetn sui accepit. Episco- matris suse Brunichildis, cum Theodeberto fratre
pus qni filiam hapiizavit, et matri eaui tenere non pugnam miscuit. Frater ejus Coloniam ingressus,
prohibuit, exsilio damnatus est. Leobigildis rex doloque ibi occisus est, caputque illius Theodorico
Gothorum quasdam Hispaniaeregiones sibi rebelles fratti, ut ipse jusserat, delalum filii Theodeberti ab
in potestatem sui regni superando redegit. Hoc tem- ipso interfecti. Filiam ejus in conjugium sumere
pore Namatns Viennensis Ecclesiaeepiscopusfloruit, volens, a matre prohibitus est. Cnique postmodum
nobflis slemmate, sed nobitior Vita, et eloquio. Brunichildis mater, timens ne eam perimeret, ve-
Fraiici qui sub ditione CMlperici erant ad Sygiber- nenuro porrexit, talique morie obiit; regnans qua-
111 S. ADONISARCHIEPISC. VIENNENSIS 112
draginta annis: filiosejus Brunichildis occidit. Na- A.quatuor, ad corpus B. Pelri apostoli congregans,
matus episcopns Viennensis septuagesimo anno vitse quae necessaria sunt Ecclesiaedecernit. ldem wissis
suse defungitur. Justinus imperator amens factus, iu Briianniain Augustmo, Mellilo, el Joanne, cum
diem obiit: Tiberiusque pro eo imperium suscepit. aUis pluribus tiraentibus Deum, adChristum Aoglos
Burgundiones et Austrasii cum reliquis Francis pace convertil. Siquidem Edilbertus rex Cantuariorum,
facta Chlolhariirm in tribus totis regnis super se cum gente cui praeerat, ad Christum convertitur,
regem levaverunt. sedesque tam Aupstino doclQii suo, quam aUis
[575] Tiberius* Conslanlinus imperator annis se- episcopis largitur. Brunichiidis regina pro multis
ptem. Gregorius adhuc apocrisiarius Romanae Ec- sceleribus suis in praesentia Chlotharii regis judi-
clesiae in Constantinopoli libros Exposilionis in Job cantibus Francis, indoroitis equis, religata brachiis
condidit, atque Eutychium ejusdem urbis episco- et craribus divaricatis, membratim discinditur, ac
pum infide nostrse resurrectionis errasse, Tiberio igni ossa iOiuscremata.
praesente, ita convicit, ut iraperator librura ipsius, Phocas regnavit annis octo. Gregorius Anglorum
quem de resurrectione scripserat, flammis cremari genti raelropolitano» slatuit, deditque Lindonsealque
debere liberaret. Docebat enias idcm Eutychius cor- Eboracise episcopis palKum : secundo anno imperii
pus Dostrumin resurrectione impalpabile, ventis ac BPhocse, indictione octava, raigravit ad Dorainum.
Tequie futurum sublilius. Gens Longobardoruro co- Pbocas, rogante papa Bonifacio, statuit sedem Roma-
mitanle fame et mortalitate, omneimirivadil Italiam, nam Caput esse Omnium Ecclesiarum, quia Constan-
ipsamque Romanam urbem obsedit: quibus tem- tinopolitana Ecclesia prima se omnium scribebat.
pore illo rex praeerat Alboinus. Golhi quoque sub Domnolus Viennensis episcopus tunc florebat, vir
Hermenigildo Lewigiidi regis filio, bifarie divisi, strenuus, etin redimendis captivispiissimus. Phocas
mulua csedese vastant. Philippus Viennensis episco- roganle alio Bonifacio Romano pontifice, in veteri
pus clarus floruit. Cujus (empore monasterium sancti fano quod Pantbeon vocabalur, ablalis idololatrise
Andresa subterioris Yiennsecondilum a ReiniUa Eu- sordibus^cclesiam Beatsesemper Virginis Mariaeet
geoia Ansemundi ducis filia, atque sub lestamento omnium martyrum dedicari jussit, ut ubi quondam
matri Ecclesisetradilum. Nam aliud raonasterium nondeorum, sed daemoniorurocultus agebatur, ibi
superius S. Andreae,in coUecivitatis situm jam eral. deinceps omnium fieret memoria sanctorum. Pata-
Fundaverat enim ipsum beatissimus Leonianus tem- sini et Veneli per Orientero et jEgyptum civile bel-
poribus sancti Avili ejusdem urbis episcopi, ubi ea- lum faciunt, ac sese mutua caedeprpstcrnunt. Persse
dem ipsa Remilia siib regulari discipUua nutrila adversus rempublicam gravissima bella gerenles,
fuerat. Post Philippum Evantius vir sanctus, epi- C multaa Romanorum provincias, et ipsam Hierosoty-
scopus Viennas levatus est. Hic cum sancto Prisco mam capiunt: ac destrueutes ecclesias, sancta quo-
et Arteroio Senonico, et Remigio Biturigensi, et que loca profanantes, etiam vexillura Dominicae
cum aliis sanclis episcopis, viginti capitula ecclesias- crucis auferunt. Heraclius imperator, annis viginti
tica perfecte roboravit. Quibus consedit quoque Sya- sex. Anastasius Persa monacbus, nobile pro Christo
grius Eduennensisepiscopus, vir sumraae sanctitatis. martyiripm patitur: qui natus in Perside a patre
Sueyi a Lewigildo rege oblenti Gothis subjieiuntur. puer magicas artes dididt; sed ubi a captivis Chri-
[583] Mauricius iinperator, annis viginli et uno. slianis noraen Christi accepit, in eo mox animo con-
Ermenigildus Lewigildi GolhorUm regis filius, ob versus, relictaPerside Chalcedoniam HierapoUmque,
fidei calholicseconfessionero inexpugnabilem,a palre Chrislum quseTens, ac deinde Hierosolymam pcliit
Ariano regni privalus infulis, insuper in carcerem ubi accepit baptismatis gratiam. Quarto ab eadem
projectus, ad exlremura nocte sancta Dominicaere- miilikrio monasterium abbatis Anastasii introivit,
surreclionis, securi in capite percussus, regnum ubi septem annis regulariter vivens, dum Csesaream
coeleslepro terreno rex et martyr intravit. Cujus fra- Palaestinaeorationis gratia venisset, captus a Persis,
ter Richaredus mox ut regnum post patrem accepit, _ et multa dia verbera inter carceres et vincula Mar-
omnem gentem Golhorum, cui prseerat instante Lean- cebana judice perpessus, tandem in Persidera mitti-
dro Hispalitano episcopo, qui et Erraenigildum do- lur ad regem eorum Chosroam :a quo terlioper
cuerat, ad catholicam fidemconvertit. Anari adversus intervalia lemporis verberatus, ad extremum una
Romanos dimicanles auro magis quam ferro pellun- suspensus manu per tres hotas, sic deeollatus cura
tur. Vienrierisisepiscopus Verus claruit. Hujus tem- aliis septuaginta, marfyriuro complevit. Mox trniica
pore Desiderius Augusiodunensis genere, in ordine ejus indutus quidam daemoniacus,curatus est. Sise-
diaconi EcclesiseViennensi serviebat. Gregorius Ro- butus Gothorum rex in Hispania plurinus urbes sibi
manae Ecclesiaepraesuletdoctor eximius claruit.Post beUando subjecit el Judaeos sno regno subditos,
Verum episcopumsanclus Desideriussuccedit.Hicbea- praner eos qui fuga lapsi latenter migraverunt ad
tissirous Brunichildem reginam ex impielalibus suis Francos, ad Christi fldem convertit. Persae Chalce-
arguensa eomitibus ejusipsa jubente interritorio doniam usque pervenerunt. iEunni murumfamgum
Lugdunensi super fluvium Calaronam perimitur, irrumpentes, et niGeniaConslantinopolis accedentes,
jnartyrque gloriostis coelesle regnum ingreditur. cum Heraclio hnpersitore mutuo in muro stanlecol-
Gre|orius pontifex synodum episcbportim vigintt loquuntur, aeeeptoque ab eo pretio pacis ad tetnpus
H: CHRONICON.— iETAS SEXTA. 114
recedunl. iEtherius Yienuensis, vir in omnibus exi- A prohibens eos ibi missas agere : unde et ipse sicut
niius, praeclarus habelur. Chlotharius rex Saxo- prsedecessores ipsius, ab Aposlolica sede, jusla satis
num terram vaslavit: in tantum ut non ibi relin- dispositione damnatus est. Dagobertus Francis re-
queret hominero viventem, longior, ut fertur, quam gnat, Sygibertus filius ejus Austrasiis.
spafia ipsius erat. Non longo tempore interjeclo [641] Constantinus filius Conslantini, imperator
quadragesimo quarto regni sui anno moritur : sue- annis viginli octo. Hic Constantinus deceptus a
cessitque-ei Dagobertus filius ejus vir strenuus, et Paulo sicut HeracUus avus ejus a Sergio ejusdem
in judiciis severus. Habuit autem duos filios, Sygi- civitatis cpiscopo exposuit typum adversus catholi-
bertum et Chtodoveum quorum untim, Sygibertum cam fidem nec unam nec duas voluntates, aut ope-
in Austriam cum Pipino duce direxit: Chlodoveum raiiones in Chrislo definiens esse confitendas, quasi
juniorem secum retinuit. Gundolandus major domus nihil velle rei operari credendus sit Cbristus. Unde
moritur, eujus loco Herthenoldus a Dagoberto con- Martinus papa, congregau Romae synodo centum et
stituitur. Heraclius imperator cum exercitu superve- quinque episcoporum, damnavit sub analhemate
niens Persis viclor, Christianos qui ibi erant captivi praefatos Cyrum, Sergium, Pyrrhum, et Paulum hae-
reduxit, ac vexiUum Dominicaecrucis Hierosolymam reticos. Post haec missus ab imperatore Constantino
triumphans reportavit. Reliquiaequoquebeali marty- B Theodorus hexarchus, tulit Martinum papam de Ec-
ris Anastasii, primo ad monasterium suum, deinde clesia Constantiniana, perduxitque Constantinopolin,
Romam advectse, venerantur in monasterio beati ubi cum pro cathotica veritate apostolice ageret, re-
Pauli apnsloli, qtiod dicitur ad Aquas Salvias. Anno legatus Chersonam, ibidem vitam finivit, multis in
Heraclii imperatoris octavo decimo, indiclione quinta, eodem loco virtulura signis usque bodie refulgens.
Eduirius excellentissimus rex Anglorum, in Brilan- Facta est aulem synodus prsefata anno nono imperii
nia Transumbranse genlis ad aqnilonem, prsedicante Coristantini, mense Octobri indictione octava. Cla-
Paulino episcopo, quem roiserat de Canlia venerabi- rentius vir satis eruditus Viennensis episcopus cla-
lis archiepiscopus Juslus, verbum salutis cum sua ruit. Vilellianus papa Romae ordinatur : sub quo
gente suscepit anrio regni sui undecimo; adventus Conslantinus imperator beato Pelro aposlolo niisit
autem Angtorum in Brilanniam plus minus anno een- Evangelia aurea gemrois albis roira magnittiriine in
tesimo octogesiino. Eique Paulmo sedem episcopus circuitu ornala. lpse post aliquot annos idem per
Eboraci dedit. Eo tempore apud Scotos in observa- indictionetn sextam Romam veniens, obtulit super
tione quartse decimaelunse paschalis error maximus altare apostolorum pallium auro lextile, tolo exer-
exortus est : quorura errorem Honorius papa per citu cum cereis ecclesiam intranle. Sequenli anno
epistolam suam redarguit. Sed et Joannes, qui suc- G facta est eclipsis solis, quinque Nonas Maii qttasi
cessori ejus Severino in pontificatu successit, cum decima hora diei. Yitellianus papa Theodorum ar-
adhuc eleclus in pontificatu, pro eodem errore quartse chiepiscopura et Adrianum abbatem, virum sanctum
decimae lunse, simul et pro Pelagiana hseresi, quae atque doctissimum, in Britanniam ntillit : qut pluri-
apud eos reerudescebat, scripsit. mas Ecclesias Anglorum doctrina ecclesiastica fecun-
[639] Heracleonas cum matre sua Martina, annis darunt. Constantinus imperator post plurimas deprae-
tribus. Cyrus Alexandriae episcopus, Sergius et Pyr- dationes in provinciis factas, occisus in balneo periit,
rhus regise urbis episcopi, Acephalorum haeresim indictione duodecima. Sed non longo post lempore
inslaurantes, unam operalionem in Christo divini- Vilelliaims papa obiil.
tatis et humanitalis, unam quoque voluntatera dogma- [669] Constanlinus, filius Constantini superioris,
tizabant. E quibus Pyrrhus sub Theodoro papa Ro- annis septemdecim. Saraceni Siciliam invadunt, et,
mam veniens ex Africa, ficla, ut post apparuit, prseda niroia secum ablata, roox Alexandriam re-
poenitentia, obtulit eidem papae, praesente clero et deunt. Agalho ponlifex Romanse Ecdesise constitui-
populo, libeUumcum sua subscriptione, in quadam- tur : qtti ex rogatu Constantini, Tiberii, Heraclii,
nabanlur omnia quse a praedecessoribus suis scripta piissimorum principum, misit in regiam urbem le-
vel acu sunt adversus catholicam iidem : unde et " gatos suos : in quibus erat adhuc Joannes diaconus
benigne susceptus est ab eo qtiasi regia? pontifex non longe post episcopus, pro facienda adunatione
civiutis: sed quia reversus, eumdem ipsum errorem Dei Ecciesiarum. Qui benignissiroe suscepti a fidei
repetiit, memoratus papa Theodorus, sacerdotum catholicae defensore Constantino, jussi sunt, remis-
synodo advocaU in basilica beati Petri Apostoli con- sis dispulationibus philosophicis, pacifico colloquio
demnavit ipsum Pyrrhum sub vinculo anathematis. de vera fide perquirere, datis eis debibliotheca Con-
[6421 Consuntinus fiUus Heraclu mensibus sex. siantinopolitana catholicorum Patrum, quos petebat,
Pyrrhi successor Paulus, non lantum pestifera do- libellis. Affuerunt autem et episcopi centum et quin-
ctrina sicut decessor ejus, sed et aperta persecutione quaginta, praesidente Gregorio patriarcha regiae
catholicoscruciat: apocrisiarios sanctaeRomanse Ec- urbis, et Macario Antiochise. Convicli sunt itaque
clesiae,qui ad ejus correclionem raissi fuerant, par- qui unam volunUtem et operationero astruebant in
tim carceribus, partim exsiliis, partim verberibus Chrislo, falsasse catholicorum Patrum perplurima
afliciens: sedet altare eorum in domo Placidise sa- dicta. Finito conflictu, Georgius correctus est. Ma-
craium in venerabili oraculo subvertens diripuit, carins vero cum suis sequacibus simul et praedeces-
H5 S. ADONIS ARCHiEPISC. VIENNENSIS 11C
,gffirib.us,CyrQ, Sergio, Honorio, Pjrrrho, Paulo, et A defuncto, Grimoldum fllium ejus majorem domusin-
Petro, anathematizatus est: et in loco ejus Theo- jtituit. Non longe., ppst defuiujto SygiberlQ rege,
phanus abbas de Sicilia, episcopus Antiochiae factus. Grimoldns ftlium ejus parvum, Dagoberlum nomine^
.Tantaque gratia legatos catholicse pacis comiuta totondit, ac Dodoni Pictavieosi episcopo sub custo-
^fist, ul Jpannes Portuensis episcopus, qui erat urins jiia dirigit: Frajnci phirimuiii inde indignaii, captura
ex ipsis Dominica octavaruro Paschse, roissas, pu- Grimol.dumChlodoveoregi tradunt :qui posuit eum
bUce in ecclesia sanctae Sophiae, coram principe et Parisiis in cuslodia ; ibique diu excruciatus, vilam
patriarcha Latine celebraret. Haec est sexta Syno- 4inivit : Chlodoveus rex lemere agens, bracliiura
diis uniyersalis Cqnjstantinopolicelehrata, et Graeco beati Diouysii martyris abscidit. Ab eo tempore sicut
.sermone conscripta, tenjpqribus papae Agatbonis, franci tenuerunt, regnum ipsorum cadere coepit,
exsequente et residente Consiantino piissimo impe- yariis, casibus, molestatura, Chlodpveus rex, mullis
ralore intra palatium suum, simulque legatis aposto- jjleclus vi^is, Undei» ^x Baliilde regina tres filios
licae sedis, et episcopis cenium et quipquaginta resi- habuii, Chlotharium, Childericum atqus Theqdori-
dentibus. Prima enira universalis Synodus in Nicaea cum. Justinianus, beatae memoriae, RoroanaeEcclesiae
cojigregajla estcontra Arium, trecentorum etoclo- pflntificem Sergiuro, quia Synodo haereseop quam
decim Patrum, temporibus Julii papae sub Constan- B Constanlinoppli fecerat, patere e|,subscribere qoluit,
tino principe. Secunda , Constantinopoli, centum misso Zaeliaria protospalario suo, jussit Copslanti-
quinquaginta Patrum conlra Macedonium et Eu- nopoJiin deportari. Sed praevenit militia Ravennatis
doxium, temporibus Damasi papae, et Gratiani prin- urbis, vicinarumque partium. jussa nefanda priuci-
cipis, qqapdo Nectarius ejusdem urbis est ordinarus pis et euradem Zacbariam ab urbe Roroa contumeliis
episcqpus. Tertia in Epheso, ducentpnnn Patruuj et iujuriis repuleruflt. Chlodoveus rex niniium lul ri-
coiitra Nestorium episcopum Augustse urbis, duas cus decessit, cmn regnasset annis sexdecitn Franci
. person^s in t)otoino Jesu Christo prgedicantero, sub Cbiolhariuro ftlium cjus regem constiluunt. Herchi-
Theodosiq magno principe, et papa Ccelestino. noldo majore domus defuncto, Franci in incerlum
Quarta, in Chaleedonia, Patrum mille cenlum et,lri- eunles, Ebroinum in hac dignitaie ul major esset in
ginU sub teone papa, teraporibus Martiani princi- aula regia conslituunt. Chlolbarius quatjior annos
pis, contra Eutychem nefandissimorum prsesulem regnans obiit, cujus loco Franci Theodoricum fra-
monachorum. Quinta autetn, Constantinopoli, tem- trem ejus erigunt. Chiidericum aliuiu fratrem ejus
poribus Vigilii papse, sub Justiniano imperatore, siiiiul cum Ulfeldo duce in Austriam regnare dirj-
contra Theodorum et omnes haereticos. Sexta haec, gunt. Papa Sergius ordinavit venerabilem vjrum Wi-
de qua in praesenti loco diximus. Sindulphus Vien-' C Ubrodum cognomine Cjeinentera, Frigionum geti.ti,
riensis Ecclesiae episcopus, ctarus habelur. Sancla episcopuin. Chaldeoldus episcopiis Viennensem Ec-
Vlrgo Christi Hediltruda, filia Annaeregis Anglorurri, clesiam rexit usque ad teippora Theqdorici rcgis.
et primo alteri viro, et postea Hecfrido regi conjux Justinianus imperatQr ph culpam perfidiae, regni glo-
data, poslquam duodecim annis thorura marilalem ria privatus, exsul in Ponlum secedit,
incorrupta servavit, sumpto velaniine sanctimonia- [696] Leo imperalor annps dtios, Papa Serglus
lis efflcltur: nec roora, eliatn virginura mater et in sacrario beali Petri capsam argenteara, quae in
riutrix": ctijUs merita lestatur etiam caro mortua, anguio obscurissimo diulissime jacuerat, et in ea
ft fjusepost sexdecim annos sepulturse ctim veste qua crucem diversis ac pretiosis lapidibus adornatara,
!-%Vonita est, incorrupta ut virgtf mariserat, reperi- Domino revelante, reperi|: d,e,qua tractis quatuor
"I fur. Dagobertus rex ecclesias sanctorum ditavit, petalis, quibus gemmse mclusae.erant mirse magoitu-
-
eisque multa largitus pacffice et quiete regnuin te- dinis, porlioneni ligni saluliferi Domiiiicsecnicisifl-
nu|t Francorurii. Siridulpho episcopo defuncto, Hec- terius repositam insne^jt. Quseex eo tempare omni-
djcus viennensis Ecclesise praesulatum suscepit, bus annis in basilica Salvatoris, quse appellatur
raagftsereligiohis vir : cjaruit autem usque ad ulti- ~. Constantiniaria, die exaltalionis ejqs ah ornni oscnla-
mum tempus Justiniani imperatoris, cujus et tem- tur atque adpratur populq. Dodolenus Viennensis
pofe*6n|[it. episcppus habelur. Franci, Ebroino insidias paran-
[680] JuStinianus minor, filius Constanlini, impe- tes, TheoderiCuinde regnoabjiciunt,EbroinumLtixo-
ratorfactus, anriis decem. Hic constituit pacem cttra vio monasterio tondenl: Cbfldericum super se regem
Saracenis terra marique decennio. Sed ct provincia levant: majorem dpmus, tlfuoldum. Sed non multo
Africa quaefuerat tenta aSaracenis.Carlbagtne capla posi, propler leviutem animi sui idem Childericus
atquedestructa, Romario imperio subjugata est. Da- a Francis interficitur : TJUiioli)usfuga efa"bitur,
gobertus rex, valida febre aegrotans, morltiusest Spi- Franci Leodosium Archenoldi fifium piajorem dornus
ndgito yllla in pago Parisiensi atque in ecclesia beati constituuni, TJieodericum in regno advocant. Dici-
Dionysji martyris sepullus est : luxeruntque eum tur in hoc consilio fuisse Leodegarius venerabilis
Franci diebus mullis. Regnavit autem quadraginta episcopus Augustodunensis, el Gerinus frater ejns.
quatuor aiinis. Ejus loco coristituerunt Franci Chlo- Ebroiiius ita,que roagnse hnpietatis homo, ctaricatu-
doveumfillum ejus regem : cujus uxor Baliildis, de rani abjiciens, a Luxovio cfBriobjio egresstis, sediicfus
genere Saxonum. Svgibertus rex AuStrasiae,Pippino sine dubib ab spirilu mendacii, quidixerat ei qiiod
«7 CHRONICON.— iETAS SEXTA. 118,
duodeviginti annis viveret, in Franciam revertitur. A i igne, glariio,etcaptivitatevastavil: cumque non esset
Copiis undecunque sibi aggregatis, ad Audoemira qui ei resisteret, Joannes papa missis donariis pturi-
episcopum Rothomagensem dirigil. Mox responso mis et legatis, universos captivos redemit, atque
inde acceplo tyrannice conlra hosles debacchatus. hostes domum redire fecit. Cuisuccedit alterJoan-
Levidesiuro fide captum occidit. Ac sic principatum nes, qui miro opere oratoriuro sanctae Dei genitrjcia
vi sub Tlieoderico rege obtinuit: conlinuo sanctum, Marisein Ecclesia beati Petri construxit. Eritbertus,
Leodegariurn diversis poenis aflectum gladio percus- rex Longobardoruro, roultas corles et patrimonia
sit. Gerinum quoque fratrem ejus diu excruciatum. Alpium Cottiarum, quaea Longobardisfuerant ablata,
peremil: multos cogens in exsilium, ablatis faculta- juri Apostolicsesedis reslituil, et hanc restitutionem
tibus, de quibus Vulbaldus et Ragneberlus iUustres . aureis scriptam litteris Romam direxit. Pippinus
viri, nntllis pressi injuriis, virtute venerabiles, oc-- Austrasiorum dux, Theoderieum regem cepit, atque,
cumbtint. Ulfuoldo decedente, Martinus et Pippinus tbesauris acceplis, Nordebertum queradam de suis
juiiior filius Ansegesili, regibus decedentibus, domi- majorem doraus sub rege eodem constituit. Ipse in
nabanhir in Austria. Moto prselio contra Tbeodori- Auslriam remeavit. Habuil autera ex uxore sua no-
cuin regem et Ebroinuro, Martinus fuga Iapsus Lug- bili duos filios, Drogum et Grimoldtim. Drogus du-
dtino cloaca se reclusit: Pippinus quoque e latere B ] catum iti Campania accepit.
cvasit. Ebroinus, daiis sacramentis, Marlinum ad [706] Justinianus secundus, cum.Tyberio fllio,
regero Theodoricum venire suadet: ille credulus, annis septem. -Hic auxilio Terbellji regis Bulgaro-
mox cum suis interfectus est. Ebroinus crudelitale rum regnum recipiens, convictos occidit eos quise
niroia saevus, ab Hermenfrido Franco interfectus expulerant, patricios et Leonero in loco ejus usurpa-
est: Hermenfridus in Auslriorum regrium ad Pip- veraut : necnon et successorem ejtts Tyberium qui
pinum fugiens, evasit. Erat lunc temporis vir ocu- eum de regno ejectum tota leropore quo ipse regna-
lis orbatus, unus de ilUs quibus Ebroinus eflo- vit, in eadero civitate lenuerat in ctistodia. Callini-
derat lumina, iri insula Lugdunensis provincise, cum vero, patriarcharo, erulisoculis, misit ROmam,
qtiae Rarbara dicitur. Qui cum nocturno tempore. et dedit episcopatum Cyro, qui erat abbas in Ponto,
super ripam Scicannse fluminis orandi gralia reside- euniqtie exsulem altierat: Hie papam Constanliitum
ret, audivit navigantium iropetum, et magna vi bra- ad se venire jubens, honorifice suscepit et remisit: -
chiorum conlra impetura fluminis insurgentium. ita ut die Dominica cum inissas sibi facere juberet,
Cumqire'jnterrogaret, quo navigium iUud tenderet, coinmunionem de manu ipsius acceperil. Quero pro-
vox in auribus ejus percrepuil : Ebroinus est, qtiera. slratus in terra, pro suis peccatis intercedere rogans,
ad Vttlcaniam oliam deferimus : ibi eniin facli sui' C cuncta Ecclesise privilegia renovavit, qui cum exer-
poenas luet. Hoc idern vir audivit ad consolationem citu mitteret in Pontum ad comprehendendum Phi-
sui, ut sciret quam pcenam persecutores justorum lippicum, quem ibi relegaverat, conversus omnis
sentirent. Reverentissimus Ecclesise Lindisfarnensis exercitus ad partem Philippici, fecit eum sibi impe-
in Britannia ex Anachorita antistes Cuthbertus, totam ratorem : reversusque cum eo Constanliuopolim, pu-
ab infantia usque ad finem vitam miraculorum signis gnavit conlra Justinianum, duodeciroo ab urbe mil-
inclylam duxil. Cujus venerabile corpus humalum liario, vicitque atque occidit. Regnavitque Pbilip-
post undecim annos, quasi eadem hora fuisset defun- picus loco Justiniani. Francis adhuc Ttieorioricus
clus, cum vesle qua tegebatur incorntptum inven- regnabal. Deodalus Yiennensis episcopus, magnae
tum est. Franci Vuaratonem pro Ebroino, majorem parcimoniae vir florebat. *
domus faciunt: qui pacem cum Pippino componit.. [712] Philippicus imperator annum unum, menses
Pippinus cum Gissemaro Yuaratonis filio, contra vo- sex. Hic ejecitCyrum depontifipatu,euroquerediread
luntatem palris agente, civilia bella habuit. Sed gubernandum monasterium suum praecepit : quique
Gissemarus a Deo percussus obiit. Pater ejus Vuaraio pravi dogmatislilteras Constanli.nomisitpo,hli(ici,quas
principalum recepit. S. Audoenus episcopus, virtu- . ille cura apostolicsesedis consilio respuit, ethnjusrei
tibus clarus, migravit ad Doutinum. causa fecit picturas in porticu sancti Petri, qui acta
Post Vuaratonem, Bertharium, majorem domus sta- sex synodorum universalium continent. Nain et hu-
tura et sapientia pusiUum, Franci conslituunl. Pippi- jusmodi picturas cum haberentur in urbe regia,
nuscumTheodorico et Berlhariobellum iniit, et vicit. Philippicus jusserat afferri. Statuilque populus Ro-
[6(j9] Tiberius Iroperator, annis seplem. Synodus mantis, ne hoerelici imperatoris nomen, aut,in charr
Aquileiae facU ob imperitiam fidei quintum univer- tis, attt figtilis solidis susciperent : unde nec ejus
sale concilium suscipere diflidit, donec salularibus eftigies in ecclesiam introducla est, nec nnmen ad
beatae papae Sergii monitis instructa, et ipsa huic missarum soleronia prolalum. Captus igitur Pbilip-
cum caeleris Christi Ecclesiis annuere consentit picus ab Anastasid oculis privalus est, nec tamen
Joannes ponlifex Romanus habetur, qui Sergio suc- occisus. Theodericus rex Francorum niQrtuus est,
cesserat. Bobolinus Viennensis Ecclesiae episcopus qui regnavit annis novemdecira.
insignis claruit. Post quem Georgius magnse virlutis [714] Anastasiiis imperator, annos tres. Hic litte-
episcopus, in eadem urbe constituitur. Gisulphus, ras Constantino pontifici Romam misit per Schola
dux gentis Longobardorum, Beneventi Campaniam sticum patriciura et exarcham Ilaliae, in quibus se
i!9 S. ADONIS ARCHIEPISC. VlENf^NSIS m
fautorem catholicse fldei, et sancti sexii concilii prse- A tus septuaginla et oclo, cum esset presbyter annis
dicatorem esse docuit. quadragintaocto; abbasautem, annis viginli quinque,
Chlotbarius filius Theoderici, ptier Francis regna- ubi Lirigbnas pervenit, defunetus, atque in ecclesia
vit annos tres; cni successit Childebertus frater beatorum Gemmoruro martyrum sepultus est.
e]us, vk>inclytus. Defuncto Northberto majore do- Carolus Pippini fliiusex alia uxore, cnm captnsa
raus, Grimoldus Pippini filius effectus est. Pippinus PlectrudePippini quondam uxore teneretur, auxitiante
raulta beUa gessit contra Rittodum gentilem Friso- Dominoevasit. Saxones terram Mataarioruin devasU-
num ducem, silffiiitercontra Suevos, vel alias quam- verunt. Eoldus Viennensis episeopas jam habebaiur.
pkires gentes. Blidrannus Viennensis Ecclesiae epi- [718] Leo Imperator, annos novem. Saraeeni
soopus. Leutbrandus rex Longobardorum, donatio- crim imraenso exercitu Constantinopolim venieriles
nemAlpium patriraonii Cottiarum, quam Erilhber- triennio civitatem obsident, donec civibus mutu m-
tus rex fecerat, sed iile repelierat, admonitione ve- stantia ad Denm clamantibus, multi eorom fame,
nerabilis papae Gregorii coufirraavit. Drogo filius frigore ac pestilentia perirent, ae si pertsssi obsi-
Pippini defungitur hibernali lempore, anno Incarna- dionis abscederent. Qui inde regressi, Butgaroruro
tieriis Domini septingentesimo oclavo. Anepos epi- gentem quae est super Danubium, bello aggrediun-
scopus, saecularis conversationis vir, ducit exerci- K tur: et ab hac quoque victi refiigiunt ac naves suas
lum Francorum contra Wiliarhrm in Stievos, ubi repetunt. Qtribus cum alluni peterent, irruente su-
gravissima csedesfaeu est, aimo Incarnationis Do- bila tempesute, plurimi etiam, mersis sive confra-
mini septingentesimo duodecimo. Bonae memoriae ctis per littora navibus, necati sunt. Leutbrandus
Childebertus rex migravit, regnans tredecim annos : rex audiens quod Saraceni, depopulata Sardinia,
et sepuitus est Cauciaco monasterio in basilica S. etiam loca iila fcedassent, uhi ossa beali Augustiui
Stephani protomartyris; regnum suscepit Dagober- episcopi proptervastationemBarbarorum olimtrans-
tus adhuc puer, filius ejus : major domus Grimoldus, slau, et honoriftce fuerant coudiia, misit, et dalo
vir modestus et justus, qui habebat Ratbodi ducis pretio accepit, et transtalit ea in Ticinnm. Ibiqtie
filiam Theusuindam in conjugiura : nam ex alia in monasterio quod Cella aurea vocatur, quod et
femina Theudoaldum haboerat. jEgrotante iuque ipse construxit, condigno honore reeondidit. Tunc
Plppino genitore ejus, dom ad visiundum eum ve- sanctus episcopus Eotdus Viennensera Ecclesiam re-
nisset, a Rangario Frisone genlili peremptus est, in bus auxit. Erat enim afflnis Francorum regibus,
basilica sancti Larrdeberti. Pater ejus Theudoaldum qtiiqne etiam intra civiutera in honore bealorum
in honore defuncti patris instituit. Leodidico, anno raartyrum Thebaeorum, Mauritii et sociorum ejus,
Incarnaiionis Domini septingentesimo decimo quarto , domuitculsrm crypatim (tic) construxit: ibique nou
irt mense Aprili. Nec multo post Pippinus pater ejus mediocrem partem reiiquiarum, sive ex his martyri-
mortuus est, eodem anno, medio decembri. Obli- bns, sive ex aliis posuit. Atque ex eo tempore res
mrit*autem princrpatum sub nominatis regibus annisi ecclesiaenomine beati Mauritii attitulantur, quando
viginti septem. Hecberlus vir sanctos <Je gente An- ex anliquo et major domus in honore septera mar-
gtorum, pro coelesti patria peregrinus sacerdotium! tyrum Macnabeorum, etfaculutes ejusdera eccle-
Cnrisfi exornans, plurimas Scoticae gentis provin- sise sub nomine eorum a fidelibus oflerenlur, et
cias ad canonieam paschalis temporis observantiam, corisecratas manerent. Dagobertus rex, annis quin-
aqua diutius aberraverant, pia praedicationecon- que regnans, mortuus est. In iUis diebus paulo ante
%rtit, arino ab Incarnatiooe Domlni septingentesimoi Franci mutua caede se stermmt, ac Theodoaldura
decimo fpiirito. , Grimoldi justi fifinm vatide persequendo fugant,
*
[713} Theodosius imperator, anho uno. Hic electusi eiecto Raganfrido in principatum roajoris domus.
ifi imperatorem, Anastesium apnd Nicaeamcivitatemi Franci Danietem quemdam cleriCum post objectio-
gravi praelio vicit : datoque sibi sacramento, pre- . nem tonsurse, in regno stabiliunt, atque Chilpericum
sbyterura fecit ordinari. Ipse vero ut regnum accepit, H noncupani. Exercitum usque ad fluvium Mosam
cum esset catholicus, imaginem illam venerandam, coBtra Caroltun commevent. Ex alia parte Ratbo-
in qua sanctse sex synodi erant depictae, et a Philip- dus dux cum Frisonibus contra eumdero ipsum Ca-
pico fuerat dejecU, pristino loco in urbe regia erexit. roium insurgit: pugna valida conimissa cum Friso-
Tiberis fluvius alveum snum egressus ita excrevit, nibus, Carolus gravi damno afflictus, dUapsus est.
ot ad unam et semis staturam in vra publica extu- Ratbodus usqne ad Coloniam cuncta devasUns per-
mesceret, multaque excidia Romanse civitatis face-. veriit, roertse Julii, anno Incarnationis Domini sep-
ret. A porta denique S. Petrt usque ad pontem Mil-. tingentesiino dechno quinto. Chitpericns simul con
vum aquae descendeutes se coBJungebant. Mansilt' Ragarifrido Arduennam silvam ingressus raagno
autem diebus septem.. Cum cives c*ebras litaniasi exercitu usque Rhenum civilalemque Coloniara
agerent, revertitur ocUva die. Aroore divino inflam- pervenerunt, fhesaurum multum a Plectrude acci-
mati mnlti Anglorum gentis de BriUnnia Romamt pientes, vasUntesque terram, reversl sunt ad Am-
venire his temporibus maxime stnduerunt, ibique obi blaviam : sed subito Carolo super eos irruente,
signum religionis tpnsuram ctericalem suscipere.. ntaximuraa copiis suis tUspendiumsustinent. Iterom
furic eiiairi reverendus abbas Geolfridtjs annos na^. Carplos exercitu commoto adversus Chilpericura,
121 CHRONICON.— .ETAS SEXTA. 122
vel Ragamfriduro pergit. Illi conlra, hoste parato,. A Viennse succedit. Qui ob cladem Sarracenorum,
bellum accelerant, in loco nuncupato Vicieco, die cum esset domus prseclarissima martyrum citra
Dominica, illucescente die infra quadragesimam, Rhodanum ab eis jam incensa, ossa beati Ferreoli
deciroo terlio Kaleodis Aprilis, anno Incarnationis , cum capite Juliani martyris inlra urbem transtulit,
septingentesimo decimo seplimo. Chilpericus et eisque accelerato opere, non magno pretio eccle-
Ragamfridus fugati, penes Carolum victoria fuit: siam construxit : ubi et eorumrieiri marlyrum reli-
Coloniam venit, thesauros patris sui a Prectrude qtiias reverenter composuit. Idem Wilicarius, cum
recepit; regem sibi Clotharium statuit. Chilpericus furioso et insano satis consilio Franci res sacras
ctRagamfridus Eudonem ducem in adjulorium expe- ecclesiarum ad usns suos reiorqucrent, videns Vien-
tunt: conlra quos Carolus intrepidus pergit. Eudo nensem suam indecenter humiliari, relicto episco-
Parisios fugiendo pervenit. Chilpericus, thesauris palu, in raonasterium sanctorura marlyrum Agau-
regalibus sublatis, trans Ligerim in Aquitaniam se nensium ingressus, vitam venerabilem duxit. Vastala
eripuit. Chlotharius rex eo anno mortuus est. Post et dissipata Viennensi et Lugdunensi provincia,
Eoldum episcopura Eobolinus Viennensis episcopus aliquot annis sine episcopis utraque Ecclesia fuit,
successit. Huic Ostrebertus vir slrenuus et nbbUis laicis sacrilege et barbare res sacras ecclesiarura
episcopiis succedil. Hic sepultus est in villa quadam B obtinentibus. Anno Incarnationis Doroini septingen-
proprielatis suae Julidiaco, non longe a Sequana tesimo quinquagesima prirao Carolus Pippini filius
fluvio. Carolus legationem ad Eudonem misil ami- Francorura dux defttnctus est, principalum illius
ciiiasqufTcum eocomponil. Cui Eudo Chilpericum obtinente CarlomannodPippino fratre ejus.Childe-
regera cum multis muneribus reddidit. sed idem ricus in regno Francorum substituitur.
nondiu in regno resedit. Siquidem Noviomo civilatei [727] Constantinus iraperator, annos viginti sex.
morluus ac sepultus est. Regnavit autem annis plus Carlomannus et Pippinus contra Hunaldum ducera
quinque. Franci Theodericum, Dagoberti junioris Aquitanortini exercituro movent, cceperiintqtie ca-
fiUum,regem super se conslitount. Carolus major struro, quod vocatur Lucas : in ipso ilinere positi
doraus et Austrasiorum princeps, vastans omnia, diviserunt sibi regnum Francorum, in Ioco qui di-
et Saxonum agros diripiens, ad Wisorem pervenit. citur Velus Pictavus. Eodem anno Carlomannus
Ratbolus Frisonum dux moritur, et Carolus cum Sa- Alamanniam vastavit. Cariomannus et Pippinus
xonibns bellum iniit: ibi gravissima caedes hominum ineunt ptignam cum Odilone duce Bajovariorum.
altrinsecus morientium. Post aliquot annos, in Ba- Eodem anuo Carlomannus cura Saxonibus confliclura
jovariam iter arripuit, Bajovariosque cum labore habuit: cepilque castrum quod dicitur Hocseoburg,
maximo ad deditionem coegit. Post reluctanlibus ; ^ et Theotecnun Saxonem placiUndo sibi conquisivit,
iterum occurrit: et secunda vice fortiludine exer- anno Incarnationis Domini seplingentesimo quadra-
cilus sui superdomuit. Iterura abiit in Saxoniam, gesimo tertio. Iterum Pippinus et Carlomannus
deinde ad Suevos contra Lantfrrduro, quos ab infe- expeditionem habuerunt in Saxoniam, anno Incar-
sUtione nimia repressit. Exinde exercitum commo- nationis Domini septingentesimo quadragesimo
vet conlra Eudonem AquiUniornm ducem, fugitquet quarto, captusque est Theodericus Saxo. Sequenti
usque in Vaseoniam fugato Eudone. Sarraceni mul- anno nullam fecerunl expedilionem, eo quod Car-
tis copiis navibusque plurimis longe lateque pluri- lomannus dispositum haberet ssecularem militiam
mas urbes um Seplimaniae quatn Viennensis pro-, relinquere, et ipso anno paravit iter suum, paravit-
vinciaevastant. Conlra quos Carolus expeditionem que se frater ejus Pippinus honorifice ad obsequium
dncens, graviterque eos fundens, in Hispanias re- illius, anno Incarnationis Domini septingentesimo
puUt: faeta concertalio mense Octobri, gerens et quadragesimo sexto. Carlomannus seeundum vo-
alia diversis in parlibus prseUa, iterum post aliquot tum suum Romam abit, ibique se totondit, atque
annos perrexit usque in Vasconiam, Aquitaniam monasterium in monle Sareptse in veneratione san-
depopulatus : mortuo Eudone, contra filios UUus cti Silvestri conslruxit, ibique sub monastico habitu
arma corripuit, eosque vehementer afllixit. Sed va- aliquo tempore vixit«. Inde ad sanclum Benedictum
riante concerutione, cum ex ulrisque partibus plu- in Cassino monte perveniens, monachis sociatus est.
rimi caederentur, tandem fcedus non diu mansurum Grifo ante faciem Pippini ducis fugit in Saxoniam.
ineunt. Sarraceni pene. toUm AquiUniam vastantes, Pippinus per Thorittgiam iter arripiens, introivit
et late aJias provincias igne ferroque superanies, in Saxoniam, pervenilque ad fluvium Missaha in loco
Burgundiam dirissima infestatione deprsedantur, penei qui dicitur Scaamgi. Grifo adjungens secum Sa-;o-
omnia flammis exnrentes, monasteria quoque ac num multitudinem,-super fluvium Oacrum in loco
loca sacra foedantes, innumerum populum abigunt, qui dicitur Horabim, illuc quoque eum est Pippinus
atque in Hispanias transponunt. Contra quos Caro- msecutus. SeoVGrifoarriDiens fugam pervenit usqus
lus iterura expeditionem movit. Quibus forti manu Bajovariam, ducatumque ipsura sibi subjugavit :
resistens, csesa inde maxima multitudine, reliquos Tassilonem atque Iltrudera captos subdidit. Swidger
qui superfuerunt fugere compulit: e quibus pauci ad auxilium ei venit. Hoc audiens Pippinus, iter
evasere. Wilicarius Austreberto venerabili episeopo posteum arripiens.captum Grifonem securo adduxit,
» Regino, I. n, eum ait a
coqno alapas ssepius et verbera patienter tulisse.
125 S. ADONISARCHIEPISC. VIENNENSIS 124
srmul cum Lanfridq atque Swidger : Tassilonern-j lAdere, promlsit omtiia bealo Petro et Ecdesise Ro-
"vero fn ducatum Bajovariorura posuit, eique per be-- manae restiliiturum. Obsides igitur quadraginla si-
neflchim Bajovariam commisit, Grifoni quoque ini mul cum juramento dedit Sicqne obsidione libera-
parlibrrs Austrise duodecira cointtatus dedit: indei tus est: rejt verb Pippinus in Franciam Tediit. Sed
post Gfifo fugiens Waifario Hunoldi fllio Aquitano-- Aistnlphus ut perfldus omnia meritilus estl Ob quarn
riiro daci se conjunxit, ibique arobo contra Pippi- causam rex Pippiniis, Italiam iterum ingressus, Pa-
ntlm rebeUionem parant. Interim dum copiseparan-- piam obsedit, Aistulphum inttis clansit. Aislulphus,
tur, misit P^ppfnus OtgardumWisburgensem episco-- iterura sacramento nimitim coactus, flrmavit se om-
-pum et Fulraduin capellanum suum.ad Zachariaml riia redditurtim : insuper Pippjnus rex Ravenriam
tunc temporis pontiflcem Romanum, ut interroga-- totamque Pentapolin sanctis aposlolis Petro et
> Tent eum, si ita roanere deberent reges Francorumi Parilo tradidit. Reverso tege Plppino, Aistulplnrs
*enmpene nutlius potestatis essent, jam solo regio> dum* venarom divino juriicio subito percussus in-
nomine contenli. Quibus Zacharias pontifex respon- teriit. Interiecto tempore, Desiderius in regnum
sirm dedil, regem potius iilum debere vocari quii Longobardorum strccessit. Constaniinus imperator,
-rempublicam regeret. Reversis legalis, abjectoque> niissis donis regi Pipprno simulorgano rattsico, pa-
Childerico qui tunc regiurn nomen habebat, Francii IB cem cum Francis statuit. Tenente placitnm Pippino
per consiUum legatorum et Zaeharise pontiflcis ele-- Regem Compendio, Tassilo dux Bajevaridrum ad
cium Pippinum regem sibi constituunt: Childericusi illum ibi venit, seque iWiin vassalium commisit,
tonsuraltfS, et in monasterium missus est. Mox Pip- atque super eorpora sanctomm martyrnm Dionysii,
pinus, rex Francorum factus, bellum in Saxoniami Rustici, et Eleutherii, simttl et stiper corpora san-
movit r in quo Ghildegarius episcopus a Saxonibusi etorum oonfessorom Martini et Gerroani juravit ul
eccbus esiin eastro quod dicitur Witbergh. Victorr in oranibus diebus vilae suae regi filiisque ejus inte-
Pippinus pervetiit usque act locnm qni Rtrime dki-- grar» fldem cum subdkione servaret. Acta sunt haec
iur: inde reversus iruiulatur el quod Grifo fraterr anno Incaraationis Boroini septiogentesimo quin-
ejiis dum Itatiam infrareveHet, apud Morrvennara i quagesirao octevo. Omnesque majores Bajovariorum
«ceisusessei, eujus iflOtteralicet perfidi patriae adeoi una cum ipso sacramentis juratiomim obstrtcti sunt.
doluiti tacbaria pontifice defmtcto, Stephanus sue-. Bertericus Viennensem Ecdesiant, bome simplex,
cedit. Tune temporis sanctus Bonifaeius archiepi-• suscepit regendam. Post ipsmh, Proculus episcopus,
seopus Moguntiacensem regebat Ecclesiam. Prsedi- simititer innocens et simplicis naturse. Pippinus rex,
cator vetierabiits maximam mttltitudinem Frisonumi iterum Saxoniaqi irigressus, firmitates omnes S;MIO-
ad Christum converlit: Wilicarius, relicta Vienriensi' i G Bum obtinoit, mnltaque strage Saxonum populum
sede, Romam primurn abiil, ibique pSpse Sieptianoi perdomuit, in tanturo tlt dona annualia eis impo-
notus eflkiurr: interjeclo non-multo tempore Agati-. suerit per smgulos annos Francis deferre tria millia
ni meiiasteriura niartyftira in curam suscepit. Aislul- equorum. Anno Incamationis Domini septingentesimo
phus Longobardorum rex, nimis perfide testamentat quinquagesimo nono natds est Pippino regi filius,
dono praedecessorum ej-usbealo Petro collata perru-. quem idem pater Pippirium vocari praecepit. Qui
pit, atque faeultates RomanaeEeclesrsemilrtibus sursi post nativitalem tertk»arino defimetus est. Waifarius
dediu Hac urgenleneeessitate, Stephanus, papa ini dux AquiUnorum, onroes factiltates ecciesiaram
Franciam auxilium petilurus, ad Pippinum venit. quse ad jus Francorum pertinebsfnt, in Aquitania
fiarlomannus quoqne frater Pippmi regis consilie• inVasit. Ob quam causatn Pippinus rex egressris,
Aislulphi, Ul vulgalar, in -eadem VOluntateeonsen- pervenit usque ad rocum qni vocatur Todoat. Istic
tiente abbate ejus ul petitionem Stephani ponlifieisi Waifarius per legatos suos omnia promisit se reddi-
eassaret, et ipse in Frantiam venit. Stepbarms ptm-• trrrura. ArinoIncamatiOftis Domini seplingentCsiino
tifex, uncto Pippine in regera, duosquoqueftliosejus i sexagesiradf acceptis obsiriibus, rex reversusest. At
Caroium et CarlomanHum pariier unxil. B. Bonifa-• J,-Warferiospromislt, sed minime pertecil. Reversns He-
cius areaiepiseopus in Frisiaverbum Domini praedi-* rririiPqipirius rexeteum eo filius Carolusplurimaca-
cans, niariyrium inipleviL Pippinus rex post unctio- tellaAqiiitanornmcepit,Burbonlis,CantelaClarimon-
nein apostolicara, in Italiam cum exercitu properai, tis, qiiod rncendio concremavit. Pervenilque usque ad
wansiturnque per civilatem Yiennam faciens, Carlo- Lemovicas vaslattdOlerTam, Waifarium insequendo.
roannum fratrem suum roonacbum ibi misit j simulI Tertio in Aquitaniam pergens, Biturkas civitatem
cum regina Bertruda : ibi Carlomannus aegrotansi cepii,""''et ctistrirm Toartis.- Quartum in AquiU-
obiil. Aistulphus audito Pippini regis adventu, clau-- rtiam, perferis, temiit placitum suuiri Nevernis.
sis prohibrtis, curn Longobardis obviam Pippino per+ Irtde Tassilo dux Bajovariorum, poslpositis sacra-
venii- Sed Pippinus rex vi insistens bellando,auxi- ineriiis, posipdsit* prbpinquirale (erat eriirri nepos
liante bealo Petro, Italiam ingressus est; et remissoi- ejusdera j«gis)-,ab etJdewiitiriertse abduxil, atque
uoutifife Stephano, perFulradinn aliosque ministroSI in Bojovariam reve«ittrr.Rex Pippinus tamen Aqui-
ad «edeai suam, ipse Papiam ubi Amtulpbus se re- taniatn perainbulavit, usque ad Cadurtium. Amto
ckiseral, obsedit. At ille, cernens se non posse eva- loearnationis Domini seplingentesimo sexagesimo
* Videtur deesse aUquid. .*
iiS CHRONICON.— iETAS SEXTA. f ltG
quinto quintum iter arripuit in Aquitaniam, ie- A sed impetum Francorum sustinere non valens, Pa-
iiuitque ptacitrim suum Aurelianis. Construxilque piam ipse Desiderius refugit. Et pius rex Carolus
castrnm Argentontum, quod Waifarius paulo ante post Desiderium per apertas clusas veniens, civita-
destruxeral, posilis ibi ad custodiam Francis. Sirai- tem ipsam obsedil. Anno Incarnationis Domini se-
liter apud civitalem Biluritas, exercitum ad custp- ptingcntesimo septttagesimoquarto pitis rex Carolus
diam disposuit. Facta est lunc temporis synodus, Romam abiil, indeque reversus Papiaro cepit, cum
anno Incanrationis Doraini septingentesimo sexage- rege Desiderio uxorcra ac filiam ejus Ihesaururoqiie
' simo
seplimo, et qusestio ventilata inler Graecoset illitis sibi suisqtte tulit. Omnes Longobardos subegit,
RomanosdeTrinilate, etutrum Spirilus sancttissicut captis civitatibus ac direplis universis Italiae.Adal-
procedil a Patre, ita procedal a Filio, et de sancto- gisus filitts ejusdem Desiderii, fuga lapsns, nave
rum iraaginibus , ulrumne fingendae,an pingendae Constantinopolim venit. Ordinata Italia, rex Carolus
essent in ecclesiis. Sextum iler faciens in Aquita- in Franciam revertitur. Interim dum rex in Italia
niam munilissima loca pltirima cepit, et usqtte Ga- esset, Saxones ad praesidia Francorum ctim exercitu
ronnam pervenit : reversus Bituricas, legalos de exeuntes obsidentesque quoddam castellum Buria-
rnorle Patili Romani pontificis accepit. Scptitno iti- burg, quamdam ecclesiam concremare a foris ca-
neri in Aqiiilaniam per Viennam transitum faciens, " stello voluerunl, quara sacraverat beatus Bonifaciug
ubi tunc Viennensem episcopaturo post aUquotannos marlyr. Subilo autem apparuerunt duojuvenes mirse
Berterieo cuidam ex familia Ecctesiae dedit, usque claritatis et candoris, videntibus tam Christianis
Sanclonas pervenit. Capta esl mater Waifarii el so quatn paganis qui ipsam ecclesiam defendere vide-
rores ejus ac neptes. Sic rex usqiieGaronnam cuncia bantur. Horum aspectu terribili perterriti Saxones,
diripuit: inde iterum interposilo tempore simul iri fugam versi sunt, sicque castrum illud ab obsi-
curn Bertruda regina in Aqiiitaniam trarisiens, apud dione liberatum. Rex Carolus, ut pervQtiitad locum
Petragoricas Waifarium ducem interfecit. Inde post qui dicilur Ingilinham, quatuor scaras in Saxoniam
victoriara Sanclonas rediit, ubi reginam dimiserat, dirigil, quaeDeo auxiliante victrices exstiterunt. Rex
ct segrolare ccepit: inde orationis gratia ad sanctum gloriosus Carolus castrum Sigibttrgum iri Saxonia
Marlicnm venit. Ad sanctum Dionysiumquoque per- cepit, Eresburgum super Wisaram fluvium, in loco
veniens, oclava Kalend. Octob. anno Incarnalionis qui dicilur Rrunisberg, reaedificat. Sicqtre 'Franci
Domini septingentesirao sexagesimo ocUvo obiit: utrarpque ripam, fugalis el partim occisisSaxonibus,
regnavit aulem post diem unctionis suse octodecim oblinent. Gloriosus rex Carolus usque Oboacrum
annis paulo amplius. Gloriosi filii illitis Carolus et _ fluvium Saxoniam aliasque gentes peragrans, re-
Carlomannus in regnum Francorum elevati sunl. Ca- ceptis obsidibus , in Franciam r, diit. Audito quod
rolus in Novioma civitate, Carlomannus Stiessionis. RolhaugaudusLongobardus in perfidiam versus esset,
Carolus rex in Aquitaniam contra Hunolduro rebel- Italiara iterum repetiit, septingenlesimo septuage-
lantern ingressus est. Misitqiie tegatos suos ad Lu- simo sextoanno IncarrialionisDomini. OccisoRothau.
pura Wasconum ducem, et inde adductiis est supra- gaudo, Forojiilium,Tharavisium,atque aliascivitates
dicttis Hnnotdus, una cum uxore sua Bertha regina, in ditiouem suam recepit, easqtie Francis ad cttslo-
per Bajovariam perrexit in Italiam. Anno Incarna- diam permisil. Heresburgum castrum Saxones in-
tionis Domirii septingenlesimo septuagesimo primo. vadunt et destruunt. Sed cutn pracpararent mactii-
Carlomanntis defunctus esl in villa qtise dicitur Sal- nas el petrarias, atque cletas, ut aiterum castrum
monliaeus, pridie nonas Decembres. Uxor vero praeriperent, videntibus adversariis, apparuetunt,
illius ciun aliquibus Francis ingressa est in Ilaliam. in modum scuti, dno globi flammantes super eccle-
Al nobiliores Franci cum cpiscopis et comitibus siam quaein ipso caslro erat. Qua visione pavefacli
glorioso regi Carolo se commiserunt. Gloriosus rex Saxones , relinquentes universarri prseparalionem
Carolus Arritirmensni fanutn Saxonurri penitus de- sttam, ita fuga lapsi sttnt, ut niutubse gladiis conci-
struxit: ubi cum exercilus gravi sili laboraret, me- jv derent. Rex gloriosus Carolus iterum Saxones ag-
dio die subilo ex quodam torrente largissimae aquse gressus, firroiialesque illorum orones oblhiens, quo
emanaverunt, quse sufllcerent cuncto exercilui et ju- Lippia consurgit, oniiiia pieragrans, universam Saxo-
mentrs eoriirn. Anno Incarnationis Domini seplin- niam recepit, el reaedificato Heresburgalio caslro
gentesirao septuagesimo quarto legatus Romanse Ec- super Lippiam Saxones cum uxoribus et infanlibut
desise Petrus ab Adriano pontifice atl gloriosum baptizatos in fide sibi conjunxit, et placilum gene-
Carolum venit: et quia ilinera terrae praeclnsaerant rale latn ex Francis quam ex Saxoriibus ccle-
a Longobardis, navigio usqtie ad portum Massiliae bravil ad P.iterbrunnain. Witichihgis cum quibtis-
venit, postulans auxilium corilra Desiderium Lon- dam Saxonibus rebellis in Northmanniam trans-
gobardorum regem. Pius rex Carolus ttsque Genuam fugit, auxilittm ab eis contra Regem gloriosnnt
venit: divisoque ibi exercitu suo, partem misit per Carolum postulans, baptizatis Saxonibus et inge^
Atpes Cottias, et per juga Gibennica, id est per nuitate et alodo fldel flrmilas roborata si anipltus
montem quem accolaeCenisiuro vocant, quse Iatera amissa Christianitate in petfidiam relaberenlur,
apcriunt in agros Taurinoruni. Desiderius rex ttinc Gloriosus rex Carolus pascba celebrato in Aqui-
juxta cwsasLougobardorum exercitumeoroposuerat: tania, in vrlla quae dicilur Canssinogilo septin-
127 S. ADONiS
.... ARCHIEPISC. VIENNENSIS 1M
H':':-
gentesimo scptuagesimo octavo anno Incarnationis j& constituit, etin capite pontis ex utraque parte sedi-
Doraini Hispanias ingreditur. NanTantea, adhuc in ficavitcastra; atque Sctavos, quorum vocabulura est
Saxonia positus, receperat legationem Sarraceno- WUzi, perdorouit. Habeoat autera jam Sclavos, quo-
ntm, in qua fuit Ibinalaribi, et fllius Devisfexi, qui rum vocabula sunt Swrbi, necnon et Abotriti: ho-
Latine dicitur Joseph. DestrucU igitur Pampilonia, rum princeps erat Wtizam. Avarorum gens effera,
apud Caesaraugustam, exercitum Um ex Burgundia finibns Bajovariorum infestissima, eeelesias oppi-
quam ex Bajovaria provincia,Seplimania atque Lon- daque circa fines suos immanissime depopulans at-
gobardia conjunxit, acceptis obsidibus de Ibinilaram que devasUns, metu pii et gloriosi regis ac limore
et de AbuUuro, aliisque Sarracenis subjugatis Navar- exercitus illius, dimissts lirmiutibus suis et prse-
ris et Wasconibus, in Frariciam reverlitur ». Orandi sidiis, fuga elabilnr, ac prislinam possessionem re-
gratia Romaro post aliquot annos ingressus abAdria- linquit. Anno' Incarnationis Domini septingenlesinio
no poritifice filius ejusPippinus ex sacro fonte excipi- nonagesimo secundo. Felix Aurelianus episcopus
tur, atque duofiliiejusreges initiati sunt. Mediolani hsereticus deprehensus adoptivam, non proprium
ab Tboma episcopo filia ejjusGissa baptizata, et ex- Eilium Dei Dominum nostrum Jesura Christum do-
cepu septingentesimo octogesimo tertio annolncar- graalizans, quiad praesentiamAdrianipontificis Rc-
nationis Domini. Hildegardis regina pridie Kalend. jB mani deductus, bseresim"verbis solummpdo abdi-
Mati vigitia Ascensionis Domini in vUIaquae dicitur cavit. Synodus iterum facta contra supradiclam
Thendone,moritur. hseresim in Francanofort, legatis apostolicse sedis
Tractum est igitur bellum Saxonum per spatia praesidentibus, Theophylacto et Stephano episcopis
annorum, cum in perfidiam ssepe relaberentur, for- aucioritate sanctorum Patruro, convictus et dam-
tissimo rege cum Francis pene eos subinde usque natus est iterum Felix curo errore suo, perpetuoque
ad internecionera obterente (RHEGINO. fi6.ii. Annal.). exsilio apnd Lugdunum relegatus est: quem ferunt
Witigingis et Albicum sociis, qui diu Saxones ad re- jn eodern ipso suo errore mortuum. Sed pseudosy-
bellionem permoverant, per bbsides recepti, atque nodus quam Septjraam Grseci appellant, pro ad-
eis benignissirae a pio rege perfidia indulta, in Atti- orandis imaginibus abdicau penitus Tudun princeps
niaco baplizati maximampacemregioni contulerunt. Avarorum ad pium regem Carolum se conlulit, et
Arichisus, dux Beneventanorum, rege Carolo apud cum populo stio credens, baplizatus, muneribus re-
Roroam posUo, cum magnis muneribus Romoldum • giis donalus, fidelis rediit: sed.et Herricus Foroju-
fllium suum misit, postuians ne infra ducatum Bene- tiensis dux, civili bello inter se et victis et occisis
ventanoriim iniroiret. Sed cum esset idem Arichisus AvariS, misso Wonomko Clavobringum gentis Ava-
suspectae fldei gloriosus rex Beneventum proficisci-' C rorum longe retro temporibus quietum spoliavit,
tur. Ad cujus adventum dux Arichisus, relicto Be- ablatis inde ihesauris multo HJucteropore colleciis,
nevenlo, Salerni se reclusit, melueiis videre fa- quos pio regi Carolo postmodura misit. Et ille Deo
ciem regis, duos filios obsides dedit, Romoldum et gratias referens ad memoriam sanctorura apostolo-
Grimoldum, quem adhuc secum retinebat cum ma- rum, partem inde misit, partem officialibus regni
ximis muneribus. Sic, obsidibus recepfis, pius rex et ecclesik distribuit. Adrianus papa obiit seplin-
Carolus revertitur, obstriclis juramerito Beneven- geutesimo nonagesimo sexlo Incamationis anno. Mox
tanis, cum pontifice Romano sanclo pascha cele- ut Leo in ejus locura successit, missis legatis ad
brato, Thassilonis duci Bajovariorum insuper missis pium regem Carottim, claves confessiOois sancti
reeeptis, cujus perfidia noU passim vulgabatur: in- Pelri siraul et vexUlum Romanse urbis direxit. Pip-
terjecto tempore undique exercitibus regiis Tbassilo pinus rex a palre in luUa conslUutus, in Paunonias
constrictus, ad convenlum publicum Fraricorum, cum exercitu proficiscitur, ac, vrctor rediens, parlera
aUarumque gentium subdilioneeoruni jamposiUrum, thesaurorum quae remanserat ad patrem defert.
iri villa quaedicitur Ingilena, aut volens, autnolens, oc. Barchinona civilas, quse a Francrs desciverat, per
currit; in medio positus cum criminalia ei objiceren- Zatum Sarraeennm reslituitur. Nam idem ad piura
tur, etipse perjuria sua pubUce fateretur, damnatus " regem veniens, una cmn civitale Semeth tradidit.
ipse cum fllio sao Theudone ad mortem est. Sed cle- Ludovicus filius magni principisCaroU.in Hispaniam
mentia piisshni regis ei viu concessa, tonsurati in mittitur, et cum eo Abdella Sarracenns fiiius Zathi-
raonasterium poenitentiam aeturi recluduntur, et binmauge regis, quk frater pulsus Mauritania pio
aliquot Bajovariarum in exsilium pro perfidia direxit. regi Carolo se commiserat, PorrdPippiousaUus fllius
Grsecicum Longobardis pugnam ineunt, similiter et ad disponendam Italiam coastituitur. Nortlaidi, trans
cum Avaris et Franeis qui in Iulia coramanebant; Albiara sedenles, legatos regros qui tunc ad justrtias
simiUter inter Bajovarios et Tauros: in bis omnibus faciendas cum eis versabantur, copyreheadunt:
victoria penes Francos fuit. Ilerum Avari cum Ba- quosdara ex eis occidunt, quosdam ad redimendura
jovariis prsesidentibus Francis cum pugnare dispo- retinent. Deinde coatra; Trassucconera ducem Abo-
Derest, strage validissima csesi.maximaparseorum i dritoruro et Heburisum legatum Francorum, aciem
fluvio Danubio intercepta, ibique necata est. Excel- dirigunt. In eo loco csesasunt ex Noriluidis qua-
lentissiraus rex Carolus super Albiam fluvium pontesi tuor mUlia: cseteri pacem petentes seipsos dedjde-
« Pampilonise maros adventu CaroU corruisse scrippsitfurpinus arch. c.5, de Vtta CaroJiMagnietRoIandi.
12» CHRONICON.— JETAS SEXTA. 130
rtinl. Vieimensem tunc temporis Ecclesiam, Ursus: A manus imponens, jurejurando invocato sanctaeTri-
Ado Lngdunensem Ecclesiam regebat. Post Adoneni nilatis nomine videntibus et audientibus omnibus,
nepos ejus Ilduinus paulttlum Lugdunensem Eccle- satisfecit se conscium non esse criminis unde falso
siam non episcopus lenuit : et abscedens Lirinis culpabatur. Eodem die receptuS est Zacbarias lega-
insulseraonasterio monachalem conversationem sus» tus ab Hierosolymis reverlens, simul et cum ipso
cepit. Post Ursum, nimise simpliciutis episcopum, palriarchse legati, cum clavibus sepulcri Domini, ci-
Wlferi quem Wltreiam patrio nomine appeUarunt, vitatis quoque ac montis OUveti deferentes etiam
Bajovarius Viennehsem episcopatum suscepit. vexillum urbis. In die sancto nalivitalis Domini ante
[799]Porro LugdunensemLeidradus vir saecularidi- confessionem Petri apostoti, cum gloriosus rex Ca-
gnitatiintentissimus, et honori reipubUcaeutilis, rexit rolus ab oralione surrexisset, Leo ponlifex capiti
Ecclesiam Viennensem Wlferi annis undecim. Con- ejus coronam imposuil sicque ab universo Romano-
stanlinus imperator a suis captus et excsecalusest. rum populo acclamatum est: Carolo Augusto a Deo
Irena mater ejus iraperatrix Conslantinopoli residens coronato, magno et pacifico imperatori Romanorura,
octo annos post imperavit. Haecad excellenlissimum viu et victoria. Perfeclis laudibus, a ponlifice more
regem Carolum legalionem pro pace servanda misit. principium antiquorum adoralus est, alque ablalo
SleUa quse Martis dicitur, eo anno a mense Julio B patritii nomine, quod primum iu eadem urbe acce-
usque ad alium mensem Julium videri non potuit. perat, Imperalor et Augustus appellatur. Ad missas
Baleares insulae a Mauris et Sarracenis deprsedatse pontifex ingreditur cum clero suo.
sunt. Hadefons rex Galliciaeet Austrise, praedata [800] Carolus imperator primus ex gente Fran-
Olisipona ullima clvilale Hispanise, vicloriae insi- corum, annis quadraginta quinque. Hic postquam
gnia, multas loricas, mulos, caplivosque Mauros, Romara ingressus iroperaloris et augusti. nomen
gloriosoregi Carolo per legatos misit. Romanianno sumpsit, jussit eos qui ponlificem Leonem lam in-
Incarnalionis Domini septingentesimo nonagesimo honesle et indecenler deponendo contumeliaarerant,
nono, Leonem pontiflcera, seplimo Kalend. Maii, le- sibi exhiberi, et quaestionede eis habita, lege Ro-
tania majore, captum excaecaverunt, ut fertur, Hn- mana, ut rei majestalis, capite damnali sunt. Pro
guamque ipsius prseciderunt. Positus itaque in cu- quorum tamen vila papa et pontifex benignissime
stodia, per murum noctu aufugit ad ecclesiam inlercessit; cujus precibus imperator eis viUm et
beaii Petri, ubi lunc forte legati Francorum ad- membra perdonavit: inexsilium lamen pro facinc-
erant: inde primnm Spoletum deduclus, ac deinde ris magnitudine pulsi sunt. Hujus factionis princeps
ad gloriosumregem Carolum in Saxoniam in loco Paschalis Nomenclator exslilit. Privatis* et publicis
qui dicitur Badrabunne, ibique honorifice susceptus, C rebus dispositis, seplimo Kalend. Maias Roma pro-
atque cum eodem honore Romam remissus. Ava- fectus, Spoletum venit. Faclus est terrseraotus, pri-
rorum gens in perfidiam relapsa, Herricum drrcem dieKal. Maii hora noctis secunda, qui pene totam
Forojuliensemapud Tharsaticam LiburniaeciviUtem, Italiam concussit, in tantum ut tectum beati apostoli
insidiiscircumventum opprimunt. Pauli, cum suis trabibus magna ex parte decideret,
Geraidus qooque Bajovarise prsefectus, commisso et urbes atqne montes in quibusdam partibus rue-
praeHocurn Avaris, occiditur. Sed Baleares insulae, rent. Hic terrsemotus et in Galliis et in Germaniis
quaeaMauris et Sarracenis depraedalaefuerant, ac- mutta loca etiam concussit. Pestilentia quoque im-
ceptb a Francis auxilio et ipsi sese dediderunt. Bri- manis propler mollitiam hyerais facU est. Elephas
tonnm signa et arma ducum nominibus illorum in- cum aliis donariis a rege Persarum Aaron Arairali-
scripU per Widonem Marchensem, qui lolam Bri- hum imperalori per legalos mittitur. Capitur Bar-
tanniara perlustraveral, eamque in deditionem chinona civitas Hispanise biennio obsessa, ejusque
acceperat, glorioso regi Carolo delata sunt, tota- prsefectus Zatus cum plurimis aliis Sarracenis.
que Britannia tonc priraum Francis subjugaU est. Et in Italia Theare similiter civitas capU et in-
Gloriosus rex Carolus reliquiarum benedictioneni tenla, alqne Roselmus prsefectus eliam ipsius com-
de sepulero Domini a palriarcha Hierosolymitano D prehenditur. Unaque die Zalus et Roselmus ad prse-
Etiscipiens, maxima dona per Zachariam presby- sentiam imperaloris deducli, in exsilium relrusi sunt.
terura Hierosolymis ad sancta loca remittit. Leut- Irene imperatrix ad imperalorem Carolum iterum
gardisreginaTuronis,pridieNonasJuniasdefungiiur, misit pro pace inter Francos et Grsecos firmanda.
ibique sepelitur. Post liseceximius rex CaroluslUliam Hortona civitasin Italia in dedilionem accepta; Lu
ingredilur, orationis gratia Romam profectus : eui ceria quoque frequenli obsidione fatigata, et ipsa in
occurrit duodecimo ab Urbe lapide Leo pontifex deditionem venit. Winusus, qui Spoleli praesidio
eumqne cum summo honore suscepit deciroa octava prseerat, adversa valetudine fatigatus, el obsessus a
Katend. Decembr. Per seplem iuque dies operam Grimaldo Beneventanorum duce, capitur. Quem
dedit, ut ea quae perperam ibi acla fuerant, nuda- Uraen honorifice tenuit, et poslmodum imperatori
rentur. Sed et Leo ponlifex de objectis sibi crirnini- reddidit.
bus diu agens, cuiu jam criminalores refellisset, [803] Circa palatium Aquisgrani, anno Incarna-
arabonem conscendit, et super sanctum Evange- tionis Domini octingentesimo tertio, terneinotus
liuni in ecctesia beati Petri apostoli prasente populo factns est; inde mortalitas subsecuta. Irene ab im-
111 S. ADQN18ARGHIEPISC, VIENNENSIS 132
perio deposiu, et Nicephorus imperator ConsUnti- ,A.suo subjectura sibi cymbalum Ifunire faeiebant:
uopoli creatus, qui>iegalos suos una cum legatis im- additis in eode^neiusdem numeri equitibus, qui per
peratoris CaroU remisit. Nam imoerator Carelus duodecim fejr^tra» cpmpletis horis exibant, et im-
Jesse episcoporn Ambianensem, et Euuigaudium ptrisu egressionis suae totidem fenestras quae prius
eejniiLemGonstaatinopolim direxerat. Suseeperunt eranl a^ri», claudebant, necnon et alia mulu in
autem legati Ntcephori imperaloris;epistolai» ioscri- ipsp. borelogio erant mira. Tunc temppris delata
plip, ie Feedere pacis* sicqile lali pacto ConsUnti- sunt ::ossabeati Cypriaui a Carthagine, cum reli-
nepqiira reversi sunl. Godefridus rex Danorura pro- quiis bealqrum Scillitanorum mariyrutn, Sperati
mjsi* se primura ad colHiquium iraperaloris ventu- sociorumque e)(4S,et posita sunt in ecclesia beati
ruro : sedeonsiUo suorum territus, per legatos im- Joaririk BaptisUe in civiUle Lugdunensi. Sarraceni,
peraiorj quod yeluit maudavK : imperalor omnes Sardiniapuisi, primum cum Sardis prsclium com-
Saxofles qiii trans Albiara et in Wibmbodi habiia- miserunt, amissis trlbus roillibus suorntn, in Corsi-
bant, Cttnt; muUeribus el infanlibus transtulit in cam directfi ciirsti peryeneruiit, ibique cum classe
Franciam. ,_.',, cui Bqrgarius coroes prsBerat, decertanles,~aut vicli,
aut fugati sjtat, ajnissis tredecim navibus suis, et
[404] Aono Incamaikmis Doroini octingenteMrap.B suorum interfectis. Godefridus qupque rex
quarlo, Leo pontifex Romanus in Franciam venit, plurimis
Rberaofum civiUle suseeptus : imperalor In Cati- Danorumin 4hodritos,«uro cxercitu trajiciens, licet
siaco vitla nativ'italen> Doroini cum eo telebrem Brasconem ducero Abodrilorum loco pepulisset,
duxit, deinde Aquisgrani, et donatum roagnis mur aliumque ducem 4oIo captum patibulo suspendisset,
neribtts per Bajovariam ire volenlem dfiduci feck magno Umen copiarum suarum detriniento rever-
usque Ravennam. Causa advenltts ejus fuil, qjuia im> sus est. Amisit enini ibi filiura. fratris sui Raginol-
perator miserai ad eum pro rei. veriute inquirenda, dum, qui in oppugnalioue cujusdam oppidi curo plu-
si, quod ferebalur, sanguis Chrisli in civilalem riiuis Danorum primoribus mierfeetus est. Filius
Mantua fuissel repertus. Accepta igitur pontifex oc- auteiri imperatoris Carolus in Linolies et Smeldin
catione, in Iiongobardiam quasi pro inquisitione cos, qui ad Godefridum defecerant, exercitum cui
exiii, inde usque ad imperatorem pervenit. Theode- praeerat, quanta polujt ceteritate, .iranspostiit, Popu-
ras Gapuanus princeps Hunnorum propter infesta- latisque circumquaque eoruui agris, trausito iterura
tionero Sclavorum (erat enim idem Christianus) Albia fluvio, incofumi exexcitu iu Saxoniarii se reci-
locum «ibi dari ad habitandura inter Sabariam et pit. Sed Godefridus destruclo emporio quod in
Garnulum. ab imperatore postulavit. Quem impera- C Oceani littore conslitutum Ungua Danorum Relic
tor benigne suscepil, et precibus ejus annuens, dicebalur, translatisque iade negotiatoribus, soluta
«uneribus donatum redire permisit. Jraperator in- classe ad portum qui tiesthorp dicitur, cum unj-
ier filios suos regna dividit, ut scirel quisque si su- verso exercitu 6UOvenit,: ibi peraiiquot dies rao-
perstes «sset, quaro parlem lueri et regere debuis- ratus, liratlem regni sui qui Saxoniam respicil vaUo
sei» TesUmenlura inde faclmn el jurejurando ab niunire constituit, ut ab orieuuli maris sinu, quem
«^timatibus Francoruro confirraatum, Leooi papae illi Hostharsaltia dicunt, ugque ad occidentalem
missum, utmanu sua subscriberet. Anno Incarna- Oceanum lotam Lgidore fluminis aquUoualem ripara
tionis Domini oclingentesimo sexto, elassis a Nice- rouniroento vaUi prptegerel, uua Uutum porla di-
pboro imperatpre, cui Niceta patricius prseerat, ad missa, per quam carra et. equiies emitti recipique
recuperandam Dalmaliain miltitur. Ectipsis lunae potuissent. Nordawmbrorum rex Eardof reguo piU-
quaruNonas Septembris fuit, stantesole in decima susBriUnnije,Noviomagi adiniperalorep veuit; k»de
sexta parle virgiuis: luna autein slabat in decima Romaro ,proficiscifurr cum legaiis uosirftodurairope-
sexla parle piscium. Ipso anno pridie Idus Februarii, raioris et pontiikis iu regnurasuuiajrsduciiur. Rever-
luna deciroa septima stella quse vocatur Jovis visaest tenlibus legatis, Adulpiuis, uaticme Saxo, fUaconus
trausirener eam. Tertio Idus Februarias fuit ecUpsis Leonis poqUiflcisa,j»iJta^s?api^, ^aeleri si«e peri-
solis media die, sunte utroque sidere in vigesimaquin- " culo irajiciuniur. Adulphus in RriUmiiaui Kduetu»,
U parte aquarii. Uno^odemque anno ter luaa obscu- a quodainrederopUis,
Rpmaa» rsyersus est. Trasco
rata est, el solsemel, et acies roiraemagniludiuis visae. dux Abpdriiorum cpUecta.valida ««BIJ, « Saxfmibus
Ralbertus missus IroperatoriSj qui.de Oriente rever- etiam auxilio accepto, viciaos suos Scayos, qui WUa
tebatur, una cum legatis regis Persarum deforigitur. dicuftiur, aggressus, ferro. et igp\ .vasjUil; Senei-
Munera aulem hujusraodi suni, quse legali impera- dingorum maximam dviutem expugnjji: avque hH
tori detulerunt, papilionem et tentoria atrii bissina, successibus oranes qu| a£ eo defecerank ad suara
vario coiore, simul cum fuuibus pari ordine dislin- socieutem jreverti coegu,. (809.J ^iwrdjis raagna
tis; paUia serica mulu et pretiosa, balsamum et Graniaquis CQngregaiur, arono jnc»|maii«ijis Pomipj
odores atque uiiguepU (Regino de Annal.)* Sed et octinjgeutesinwnono, in qua synodo de proeessione
Iiorologiumaurichalco arle mechanica mirifice coro- Sptfitttssaactia^uastio agiutur, utrum sicul proce-
posituro, in quo duodecjm horarum cursus ad de- dit aPatre, itaprocedat aFitip. Hanc ouaesttkmen
psydram vertebatur, curo lotidem aereis pillulis Joanaes monachus HierosolyiniUnus moverfit, «UJB
quae ad completionem horarum decidebant, et casu regrila et fides. ecclejiasiica firrael Sfiiritu» saiv
15B CHRONICON.-^JETAS SEXTA. 1S4
ctum a Patre et Filio procedere, rion creatum, nen A , conventu advocato Aquisgrani, Ludovico',filio suo
genitum, sed Patri et Fiiio coseterriumtet consub- regi Aquitanico imperii coronam imposuit, et
staritialern. Nomen autem processionis a Palre. et imperialis riominis sibi consorlem fecit. Bernar-
FifiOin-Apocalypsiila aperte est positurii: *El-oslen- dtnn qtioque nepoteni suum filium Pippini Italiae
dil milii (haud dubium quin angelus) flumen aquse praefecit et regem appellari jusSit. Concjlia quoque
viise sptendidum tanquam crysiauum, procedens de in qtiinque parlibus regni sui ad corrigenda quse
sede Dei et Agni. > Ineadem etiam synodo qu.vsilnm necessaria forent, fieri constituit Moguntiaco, Re-
est et veiiliiatum de. statu Ecclesiarum et ordine mis, Turonis, CabUIone, Arelate; quid Statoium
sirigularum, cujusque conversationis etiam clerici fuerit, in archivis Ecclesiarilm vel palatii invenitur,
esse debent. Trasco, dux Abodritorum, In emporio Imperalor Carolus, vir in otnni dispositione imperii
Rellc per dotum a comitibus Godefridi interficitur, strenuus, dilatato imperio et pace Francis usque-
et Arireoltis qui NicoroarciaeHispaniseatque Galliae quaque composiu, anno Incaruationis Domini octin-
trans Pyrenseum contra Oscam ad Csesaraugustam gentesimo sexagesimo lertio Aquisgrani motilur, et
residebat, moritur : et Amoroz ministerium ejusin- sepelitur decimo terlio anno postquam imperaior ac-
vatHt, et ad caslellum ipsius praesidia disponit: qui clamatus est, simul omnes annos quadraginta quinque
ad imperatorem transitum cum suis facere voluit, B ei eo amplius regnans. Bernardus Yiennejisis episco-
Sed intervenientibtts eausis, res infecta remansit. pus erat, et Leirjardus Lugdunensis, qui initio ini-
Pippinus rex Ilalia., perfidia ducum Yeneticorum perii Ludovici iniperatoris Suessionis monasterii
incitatus, Tenetiam bello terra marique jussit appe- locum petiit, et in loco ejus Agobardus ejusdem Ec-
tere: subjectaque Venelia, ac ducibus ejus in ditio- clesia chorepiscopus, consentiente iroperatore et
riem acceptis, eamdem classera ad Dalmatise littora universa Gallorum episcoporum synodo, episcopus
vastanda misit. Sed cuin Paultis Cepbalenia. prsefe- substitutus esL Quod quidam defendere volenies,
ctus cum Orienlali classe ad auxilium Dalmatis fe- dixerunt eiimdem venerabilem Agobardum a tribus
rendura advenuret, regia classis ad propria regre- episcopis in sede Lugdunensi, jubente Leidrado,
dilur. Godefridus rex Danorum a qrtodani suo satel- fuisse ordinatum. Sed canonica auctorilas est, in
lite mterficitur, et Ermrngus filius fratris ejus in una civitate duos episcopos non esse, nec vivente
regno succediu Et Pippinus rex ItaUse octavo /dus episcopo successorem sibi debere eligere. Ac idcirco
Julti,annolnc*arnationis DominicseOctingenlesimcde- iUa quacunque causa regulae Ecclesiae prseleriri in
ciroo defungittir. lmperator Francorum Carolus , tanlo ordine fixaenon deltent.
cum NieeplioroConstantiiiopolitano iraperatore pace [81S] Ludovicus imperatqr, Caroli imperaloris
'
facu, Venetiam recipit. Ambulaz Cordubensis Hi- v filius, regnavit annis paulo roinus octo el viginii,
Spani* rexcum imperaiore paciscitur, et Alxlura- ainator totius pietatis et religionis, omnein ordinera
mum filium ejus Araaroz Caesaraugusta peilit, et ecclesiasticum pio studio exornans. Hic ingressum
Oscam intrare compellit. Eelipsis Solis et lunse bis imperii secunda et placida quiele habuit; porro finis
eo anno lit: setis, septimo Idus Jtilias, ct pridie Kal. ejiismultis incommodiutibus el adversitalibus fati-
Decembrrs; lunse, duodecimo Kalend. Julias, et galur. Hic inter alia miiifica et nimis bonoranda
decimo seplimo Kaleud. Januar. Corsica insula a qpera sua in omni imperio suo, sive in Galtia, sive
Sarracenis vaslata. Pax sequenli anno inler impe- in Germania, sivein lulia, legatos dedit, qui paupe-
ratorem et Hermingum Danorum regem componitur. rum et oppressorum juslilias diligenter quaererent,
Phams magna quae ad navigantittm cursus constitu- .et singu.orum necessitales ad pleiium audirent. Epi-
la, non Iringe a Bolonia civitate maritima fuerat, scopales etiaiu synodos propler reinlegranda san-
restauratur, ibique noclurnus ignis accenditur. Caro- ctoxum Patrum statuta, et Chrisiiaparum regularum
- tus
major fllias imperatoris, pridie Nonas Decem- Observalionem ubique fieri decrevit.. Sed ejirs piis
brias, anno Incarnationis Domini octiitgenlesiiuo studiis roalignorum insidise impedire plerutnque ino-
deeimo primo defungitur. Nec mullo post Hermin- Utintur. Namlonga quies perfiiliam, perfidia rebellio-
gnsDaDoruiH rex morilur. In ejus loco, Dani. sibi D nem, rebellio discrimenimperii panunt. Huicpiissjmo
Herioldum et Ragamfridum reges constituunt. Impe- imperatori ex Hermengarde regina tres fiiii.quorum
rator ConsUntinopolitanus Nicephorus post multas primogenitum Chlotharium, primo Caesarem, deinde
et instgnes victorias, commisso praalio in Mcesia consortem iuiperii adscribit : cui et Italiam ad re-
provincia cum Bulgaris, moritur. In ejus locum genduni cominisit: Pippinum, Aquiuniae regem fa-
Michael gener ejus imperalor creatur : cujus legati cit: tertium Ludovicum Bajovariis regem constiluit.
Aquisgrani ad imperalorem Carolum missi, laudes Ctim igitur omuis poteslas Francorum sub riioderato
more suo dixeruiit, imperatorem et Basilium illuin olio siuderet, el regimen vicinisgeniibus imponeret,
appeUaules. El pacis libello ab iniperatorc accepto, quidam tantam spem boni non ferentes, uxorem
et denuo,a Leone papa Romae, reversi sunt. Grimal- noniine Judilh dileclam iroperatori faclione sua abri
dus BenevenUnorum dux eo roodo paciscitur, ut piuttf, eamque ex latere vlri in Aquilaniahl SUb cli-
viginli quinque mUIia solidorum auri a Beneven- stodia transponunl. Quse licet ad viri thorurri redie-
Uuis annuatim Francis solverentur. Anno Incar- rit, ebulliens tainen quoriiindam maTttia tion quie-
natiouis Domini octingentesimo terlio generali vit. Quse usquc adeo creVit iit riria cuiri.pontific»
#§»' S. ADONISARCHUSPISC.VISlW£HSiS *S6
Bimianoiionsoiu«prfMemiegni,sed etiam natos AtkmmeosconciUt. Juncti duo adveras tutsm, heu!
ejos asversus irapenitorem permoverit. Nam ab eo oran&as Cbristianis lamentabUebelkim et sociale ae
UBiversuspopuius deuciens, ad fitios ejus se trans- ciyfle conferaot. Non armis dissimiles, non babitii
teUt! ipse tenussnb custodia, indecenler reclodi- genlis drstineti, solam caslris «bversi. Franoorara
tur,acarma ei auferuntor: uxor ipsias in Iulia irirMKnerespopalw aete gtadii fexitur,*t oUmgen-
servanda coromittitur. Sed nutn divino post tot tibus caeteris fovmidabilis, in vutnere suo baccha-
adversa seeunda succedunt. Pepuli versi ad poeni- tttr. Cruema victoria doebus taraen fratrjbus inscri-
teatiam causa facti in melius eomiwiUnt,et eumdem bitnr. Terlius elabilur, atque Aquisgrani in regiam
ipswn imperatorem in honore prislino reponunt, et tandem ,se recepii. Gloriosus rleinde rex atque in-
prittiha digniute revesiiunt. Filii quoque ejus pro clytus juvenis Carolus» non longe post, impigre nna
eontmissoveniam exposcunt, ChloUrJiyjam iinpera- cum fraire Ludovico.rera eosptaui accelera:: aique
tori, ut exTra Iuliam, uisi jubente pfissimo patre ,:yLothariura fratrera inperatorem ab Aquisgraais ter-
ejus, nullo paclo procederet inducitur. Sed variantia rent. Qjat. mrnia celeriute uaa cum uxore ac flliis
.tempora nanc adversa, nunc pcospera minanlur. Pip- usqoe iLtigawora ac Viennam progrcdimr. Ibi rece-
pino his diebus denique niortuo, ad componendam plis copiis, alifmantulum substiiii. Et discurrentibus
Aquitaniam una cum uxore quam jam recepum ha- B legatis ad coUoqukiai, tresfratces in iusulam quam-
bebat, et ex qua inclytum filiuriiGarolum susceperat, dam Sequane veniunt: ibi sob quodam pacto impe-
cum exercitu ingreditur; quia coritra voluniatem rium ihter se dividere sUluunU Sic Lotharius irape-
ejus, AquiUni nlium Pippini, Pippinum nomine re- nttor io sUperiorem Franciam reverliiur. Diviso
gemsroifewrant.Cumillicessetimpf^aiorLudovicus, postmodura imperio, UBUsqoisqwe eorum ad parteoi
exprimonutrimoriio.Ludovicus tertiusfiUus ejusjam snam regendam et disponendam progrediiur. Non
patri ilerum adversus, primos GerraaniseperSde sibi mulio post Lotharuis ftuum suum Ludovicura, qnem
jurare eompellit. Hoc misso imperator accepto, com- in Iulia regem fecerat, ut imperatoijs nomeu sorli-
misso Aqukaniseregno raajoribus Francorum et in- retttr, per Drogenem.patruum Romam misit. Cui
clyto Carolo filio suo rege Aquiuuis dato, uxoreque Sergiusjam UncponUfex coroaarairnposuit, acckt-
sua gratrssiraa ibi dimissa, ocius ipse occursus filio mante universo populo, imperator et Augusius est
in Germamas exercitus sui copias iransponens in- salaUtus. Lotharius imperaior inflnnari seconspi-
gredilur. lbi pacem regni aUquibusdiebwsdisponens, ciens, regmtn inter fllios tfividit, Carolo rainori
adversa valeludme faiigatus dieru clausit ultimum, Provinciam et partem Burgundise i Loibario medio
araio ablncarnatione Domini octingentesimoquadra- fiUosedem «ram: Lodovieo imperatori Ualiam con-
gesimo. Corpus ejus ab episcopo Drogone fratre ejus C signare jobet. Ipte vero in pirumue monasterium
ex aUa femtna, simul et a primorimis Francorum regno iettporis s«ex«ens ingrediiur tonsuratus, «t
Mediomatricum delatum, atque in ecclesia beaUAr- monacbvs eflectus, aUquot diebus interposttis defm-
nulphi confessoris condiium est. Hujus imperatoris gitur, iHinoab IncaraaiJone Opraini octingentesimo
tempore, pars corporis beati Sebastiani martyrisad sexagesirao qeinto, iraperii vero vigesirao tertio;
Snessioiifcam urbem delau: ubi miriu mira inlau- atque ibi iii basUica sancti Salvatoris a fratrisus
dem Dei omnipotentis varia genera sarirUtum inflr- rcverenter komatur. Hujus imperatoristemporeoasa
injs coUaU. Ossa quoque beatorum marlyrura Hip- beatissimi AndeoUmartyris, ipso revelante, reperU
poryli et TiburlUab utbe deportata, in ecdesia beati mloco quj antiqaitus Gentibus dicitur, in Vivariensi
Dionysii martyris in territorio Parisiensi digrio ho- paroebia sko. Bernardtts Vieoaeosis episcopes «ub
nore condiu. Bernardus adhuc et Agobardus Vien- hujus iraperio moritur, et Agtimatus Viennensem
Ecclesiam et Lugdunensera regebanl. Qui suscepit epiBCopaium. Amulo quoque LugdoneBsis
' nensera
ambo apud imperatorem delati, desertis ecclesiis io episcopttsefncitur. Et poniifex Romaniis Gregorias
luliam, ad flUumimperatorisChloiharium se contu- morilur atque -ejus loco Sergius ordinatur/ Illo de-
lertmt, et postmodum piis imperatoribus agentibus, n fuocio, Leosuceedit. Quo ebeuate, Benediciusia sede
Agobardus Lugdunensem, Bernardus Viennebsem apostottca seBstiluitur, jara tamen defuncto Lotbario
gedem reeepit: post pauculos annos Agobardusapud rmperatore. Sub hujus knperatoris tempore, Segari
Sanctonas in expedilione regia positus defungitur. BenevenUnorura dux a suis inlerficitur, et ab inier-
[811] Lotharius imperator, iilius piissimi LudOvici feetoribus Sarraceni* Beneveatanis evocati,<intra
imperatoris, annis quindecim. Huic pater impe- civiutera Benevenlum recipiuntur.
rium post mortem suam decreverat: sed sinistris Ludovicus iroperator in itaiia. Hic, post obituffl
cousiliariisidem usus, animum patris non parnm lae- patris, ocUvo anno, mortuo fralre sno Carelo mi-
dens, pro integriutevix partera regni obtineri me- tiore, et Lugduni sepulto, in monasterio sancti Pe-
ruit. Siquidero iterum pius pater memor inflicii vul- trl, iri ecclesia sanctse Mariaesemper vtrginis, com
"
ner4»imperium dividens juniori Carelo majorera par- fratre Lothario regnum fratris mortui partilur. Ac-
'
temprimoribus sacramenioflrmatis disposuit. Lolha- cepit autem parlem TransfureRsis Bnrgondiaeumul
rius iUfue posi humationem gloriosipatris, sequenti etProvinciamr reilrraam pai&m Lotbarius rer sibi
anuo ab ItaUa egressos, tum imperium arripere mo- reiinnh. Anno Incarnaiionis Domini octmgentesiino
Jitur. Ob id adversus fratribt» in praeUumFouUne- qmnfmageSimoprimo, jnbente patre, Lbdovicos im->
'
i&y CBRQNICON,',-HfJETASSEXTA. 158
perator ia ducaUtiiiBenevenUnorumconlra praesidia fA lis, immalura mortepraereptus esi:Garotusquoque,
Saracenorum exercilum movet, el, interfecto duce vir satis honeslsc formaejuvenis, rex Aquitanis jam
Sarracenorum, Amalmater Beneventum recepif. At :consiitutus, adversa primum moleslatus et dehone-
Lotharius rcx, frater ejus, a pravrs consiliariis de- 'stalus iniuria,moritiir. Anno itaquelncarnationis Do-
ceplus, diu de duarum feroinarum connubio vacil- . minicaevoclingentesimo sexagesimo sexto, regnanto
lando pene toUm Ecclesiam contra sc concitavit. eodemCarolo Ludovici filio, duo filii illius, ul diclurn
Ob id duo metropoUlani cpiscopi Trevericus et est, moriuntur. Lotharius abbaset Carolus rex Aquita-
Coloniciis, Theuthaudius et Gunlharis sentenlia noriim.aviiiiciiIiisqtioqueejusRodulphuscbnsiliariiis
aposlolica damnati. Ccclus synodales subiende evo- . primusqtie palatiiltominem exuit: necnon et Rodul-
cati. -Pafnras ejus praeclarissimus iri regibus Ca- phus archiepiscopus Aquilariorum. El dtio principes
rolus, cum ei saniori consilio semper consulere Aquilanici, Landricus et Muno inter se dimicantes
vellel.nihilominus juvenilis antmus ad voluptalem semetinlerhnurilVRoberlusquoqueaique Ranulphus,
praeceps resisteret, landem vincere, volens extra. viri miraepotentite armisqtic slrenuis ct inlerprimos
consilium Italia ingressus , ad fratrem impeiato- ipsi priores i\orthmannorum, gladio necanlur. Deni-
rem ire, Beneventum aggreditur. Piissimus rex Ca- que Lotharius, ante obittim palris sui Ludovici ira-
rolus in hoc itinere ejus assensit, si forle vel con-1B peraloris, decimo octavo anno pnctus ab imperatore,
silio pontifieis Romaiii superattis taiidem, a re il- trcs filios ex Ermengarde Hugbnis filia habuil. Qui
licita quiesceret: piurimis tariien cpiscopis Gallorum dividens regnum palris cum fratribus suis, accepit
conlradicentibus, qui spirilu Dei tacti periculum regnum Romanoruro, et totaro Italiam, et partem
generale in Ecclesise Dei oriri timebant, ne porw Franciae orientalem, totamque provinciam. Ludo-
tifex Romanus favoribus inclinatus a deftrtilionibus . vicus vcro praeter Noricam, quam habebat, tcnuit
pietalis exorbitando, RomanaeEcclesiae vulnus er- rognaquaepatersiius illi dederat, idesl Alamanniam,
roris infligeret. Perrexit secundum libitum suiim, Thoringiaro, Auslrasiam, Saxoniam, et Avarorum,
egit apud Ecclesiam Romanara quod ei pro lempore .- id est Hunnorum, regrium. Carolus quoque medie-
juslum visuro. Sed cum rediret, farsis spebus inci--: lateni Franciae ab oceidenle et totam Netislriam
tatus, divino indicio infirroatus, usque Placenliam Brilanniam, ct maximam partem Burgundiae : Go-
civitatem pervenit, ibique defunctus in ecclesia B. tiam, Vasconiam, Aquilaniam subrooto inde Pippino
Anlonini martyris scpelilttr. Anno octingentesimo, filio Pippini, et in monaslerio S. Medardi attonso.
sexagesimo secundo regnuin ejus gloriosi palrui Qui postea inde per fugam elapsus, in Aquilaniam
ejus inter se"dividunt. At Ltidovicus imperator, in- '. regreSsus, roulto ternpore" fugfendo laiuit. Iteruin-
gressus Beiieventum, anno Ihcarnallunis Domini C queaRanulpho praefatoper fidera•deceptusest, etad
oclingenlesiroo sexagesimo ocUvo, pene omnia ca- Carolum adductus, Silvanectum perpetuo est exsilio
stella et oppida Benevenlanorum, quae a Francis detrusus. Ludovicus vero rex Noricorum, id est
recesserant Sarracenisque se junxerant, sub ditione Bajovariorum , Ludovici imperatoris filius, anno
sua recepit. loc-.isanctorum, quaeimpii Sarraceni ac Incarnationis Domini octingentesimo septuagesimo
perfidi Chrisliani conUminarant, Deo adjulore rn- octavo regnum interfilios suos divisit, Carlomannum
staurando et rcstaurando pttrgavit. Nicolaus papa, videlicel, Ludovicum, el Carolum, ipse tamen super
vir religione prsecipuus, moritur. Ac in atrio amle filios principalum tenens. Anno Incarnalionis Domini
portas B. Petri, non longe. a membris Benedicli oclingentesimo septuagesimo nono ex hac. vita de-
praedecessorissui, sepelitur. Cujus tempore translala cessil, et morluo jam filio ejus Carolo, reliqui filii
sunl raernbra sanclorum Eusebji ac Ponliani Vien- . regnum ejus sequenti anno inter apud Arobianensem
nalibus, et in basilica aposlolorum reverenter con- urbem aequa sorte parliunlur.Quorum aller, id est
diu. Huie Adrianus in episcopali ordine succedit. Ludovicus, post tres annos morilur. Porro fraler
Pius et iuclytus rex Carolus, aliquot annos adver- ipsius Ludovici Carolus, Ludovici imperatoris filius,
sus Danos atque Northmannos variis eventibus di- anno Incarnalionis Domini oclingenlesimo septua-
micans, pontera mirae firraitatis adversum irapelum gesimo seplimo rooriens, reliquerat filiuin Ludovi-
eorum super fluvium Sequanara fieri constituit, curo, qui eodem anno regnum suscepit paternum.
posiUs in ulrinsque capitibus caslellis artiflciosis- Quo tempore Joannes papa in Gallias venit. Et apud
sime fundatis, in quibus ad cuslodiam regni pracsi- civitatem Trecas diu moratus est, habuitque syn-
dia deposuit. Hujus pii regis studium pene in dispo- ' odum cpiscoporum,iriqua Iminaurus Lauduni Daviltt
nendis causis ecclesiasticis haclenus viguit. Hic ex episcopus, post avulsioriem oculorum stiorum epi-
regina Ermeutrude quatuor filios siiscepil : Ludo-. scopalu est donalus. Ludovicus quoque filius Caroli,
vicuiri, Carolum, Cariomannum et Lothariurii. Ex.' Carolum qui dictus est Simplex haeredem regni pue-
ltis Deo in clericali habitu duos oblulit, Caiioinan-. rum dimisit. Qui Ludovicum ex Eagina Anglorum
num, etLotharium : sed Lotharius.puerbonre indo- regis filia, antequarii captus esset^ genuit.

PATBOL.CXXIII. 5
m S. ADONISARCHIEPISC. VIENNENSIS 110

SANCTI ADONIS
VIENNENSISARCHIEPISCOPI

MARTYROLOGIUM

AD MSS. EXEMPLARIARECENSITUM

Opera et tludio HERIBEBTI


ROSWEIDI
Ultrajectitti tocietatis Jesu theologi.
PRJECEDIT

VETUS ROMANUM MARTYROLOGIUM


OPERl SUO AB ADONE PRJEMISSUM.

(Ex BibliothecsPatrarn maxima.)

EPISTOLA DEDICATORIA,

S. D. N. -

PAULO V PONTIFICI MAXIMO

BEATITATEM PP.
Romam reoit, sanctissime Pater, quod Ronue otim conceptum, quod Roma profecturo, quod Romam adl
originis siiaesedeni anhelabat Velus, id est Romanum Mariyrologium : quod praedecessores vestri summa
cnra in Urbe collectum, singulari fide conscriptum, maximo beneficioin Romani orbis dicecesestransrai-
serunt. Etvero redit ad solem radius, ad fontem rivulus, ad slipitem ramus, ad cflelum sidus. Romam
redit, ubi apostolicae sedis cardo el caput verlitur; ubi veriutis origo, fidei capul, coelestis Magistri
doctrina servatur ; ubi pietatis viget schola, ubi aposlolorum fulget metropolis; ubi clarissime mundi lampa-
des, Petrus et Paulus, lucent (Anacl. *, epist. 3; Cypr. de Unit. Ecc.; Sozom. I. III c. 7- Chrysost. hom. 51,
in VII Rom.).
Ad eum redit, a cujus olim prsedecessoribus, ipso nascentis Ecclesi* exordio, orrginem duxit: a Cle-
mente, inquam, I, Romano ponlifice, qui primus regionalim noUrios distribuit, qui gesU marlyrum solficile
et curiose, per suam quisque regionem, perquirerent. Inde Anteros diligenter perquisiu in ecclesiastica
Ubularia retulit. Post Fabianus majorem quoque curam adhibuit ne quid simutaU fide irreperet, perspicaces
fidosque sibi diaconorum oculos noUriis adjungendo. Quoquidem munere fortia sanctorum facta colligendi,
ut nihU antiquius apud sanclse Romanae Ecclesiae praesulesfait, ila nihil prasclarius suscipi potuit, quam
eorum memoriam posleriUli commendare, quorum animas in ccelnmrecepUs, etDei fruitione beatas lo-
quuntur miracula, votivaj testantur labulae, ut non lam pie id credere, quam verissime profileri possimus.
Habent enim nescio quam vim ad exeitanduro vel augendum in menlibus ftdelium internae religionis ardo-
rem, ut praeclareolim divus Leo scripseril (Leo, term. de S. Laur.; Arobros. term. 39, de Nazario et Celso).
Ad erodiendum Dei populum, nullorum est utilior forma quam marlyrum eloquentia : facilis ad exhortan-
durii sit ratio, efficaxad suadendum, validiora tamen sunt exempla quara verba: el plenius est opere docere
quam voce. Habent et robur vel maximum ad majorum fidem pecloribus primilus inserendam, vel asseren-
dam tenacius. Magni, inquit magnus Ambrosius, periculi res est, si post.prophetamm oracula, post aposto-
lorum tcstimonia, posl martyrura vulnera, veterem fidem quasi novellam discutere praesumas; et-post ttm
.oanifestosdttces, i.ierrore permaneas :ct post morienUum s.idores,otiosadisputalione contendas. Quodsi
141 MARTYROLOGIUMCLM ADDITAMENTIS. 1*8
olirn illustris fidei athleta Athanasius, ingens sibi lucrum el utilitalem duxit, quod unius recordaretur Auto-
nii; quas fidei flamraas, quos virtulura igniculos in hominUmanimis excitabunt tot marlyrura trabealae,
tol purpuratse, tot russalae turmac, sub unius fidei rutilanti flammula militantes, et diversis victoriaecoronis
insignilae? tot confessorum, tot virginum praetexlata agmina, iu diversas cohortes tribula, diversosque
virlutum manipulos cum exsultatione circumferenlia ?
Inde faclum, ut cum Acla martyrum tanta cura et diligentia perquisita, per notarios sanclaeRomanacEf>
clesias conscripla, per diaconos cognita, ac demum per ipsos Romanos pontifices probata, alque in Ecclesiae
archivis recondiU,in immensum excrescerent, breve ex iisdem Martyrologium conficeret, quo dies tantum et
locus passionis, ut habet S. Gregorius, nolarelur; atque iu facilius eorum memoria sacris diptychis inse-
reretur, et eorumdcm in Missariis solemniis commemoralio fieret. Quod quidem Martyrologiura Viennensis
archiepiscopus Ado, cum Ravennaeecclcsiasticisi ut credo, negoliis occupatus versaretur, a sancto quodam
episcopOhactus, qui id a Romano pontifice accCperat, suo Martyrologio praefigendumduxit; ejus videlicet
meroor, quod ab Innocentio I olim scriplum : (lnnoc. I, epist. 25, od synodum Chalced., apud August.,
epist.). Ut inde sumerenl caeterasecclesiae, vclut de natali suo fonte aquae cunctae irocederent, et per diver-
sas lolius mundi regiones puri capilis incorrupiae remanerent.
Fero nunc ad Sanclitalera Vestram Vetus hoc Rruaanorunf Mariyrologinm, quofj Giegorius pontifex ma*
ximus ad Eulogiura Alexandrinum episcopuirtscribens, per orbem universum dispersum et oplavTireircredidit»
Fero quod Ado annis abhinc ociiflgentis lanli fecit, ut venerabile et perantiquum duxerit, sibique velUt
priroa operis sui lineamenta adumbrata proposuerit, quod suis rursus coloribus pingeret, lucis splendore
illustraret. Fero quod ad hunc usque diem latuit: cujtts desiderio lantopere flagrabat cardinalis Baronius,
ul animi sui lestes tabulas exstare voluit, quibus edilorem excitaret, el gratiam anle beneficium reponeret.
Hoc igitUP-Marlyrologiumfidentius ad Sanctilatem Vestram defero, quanto plttrium gravissimorum virorura
paJ.rorihio comitatum venit.
Adjunxi ipsius Adonis Viennensis arcbujpiscupi Martyrologiuro, ea fide curaque recensitum, ut affirmare
non verear parum id a calamo menteque auctoris abesse. Intererat profeclo Reipublicae Cbrislianae ne
quid magni viri litulo legerelur quod ipsius non esset, ne quid corruptum ejus nomine circumferretur,
aliena assutura manu; ne viri auctorilalem secuta pOsteriUS, erroris funiculos neclerel; ne quoque Adoni
quidquam abjudicaretur, cui certissimum ab unanimi codicum sulfragio testimonium esset. Id olim lanti
fecit Aloysius Lipomanus Veronensis piitnum episcopus, intie Bergoaicnsis, ,vir gravissimtts. et coucilii
Trideniini cum collegis pneses, ut auro contra charum duxerit.
Hsec igitur omnia ad Romanam sedem defero, sanclissime Patcr, ad cujus otim insessorem Theodorura
papam Africani Patres sua detulere; magnum utique et indeficientem omnibus Ghristianis fluenta redtln*
dantem aprrd aposlolicam sedem consislere fontem, nihil ambigentes. De quo rivuli prodeunl, affliicnter
universum largissirae irriganles orbem Christianorura. Cui eliam in honorem beatissimi Peiri Patrum
decrela peculiarem omiiem decrevere reverenliam, in requirendis Dei rebus. Qttaeomnino et sollicile
debent, maxime vero juslequ» ab ipso praesUluin examinari vertice aposlolico : cujus vetusta sollicitudo
est um mala damnare, quam probare laudanda.
Accipe igitur, Sanclissirae Pater, has primas sanclorum primitias; et ut olira PaUli I beneficio sacra
sanctorum lipsana, collapsis vetusUte ccemeteriis, pcr titulos, diaconias, et monasleria fuere distribuU,
ut aris honorarenlur, ornarentur meraoriis, ita Pauli V beneficium loquatur posteritas, quod lalenles
sanctorum vitae in apertum producantur, et lucem aspiciant. Ita vovco :
Sanctitati Vestm devolus filius
HERISERTDS ROSWEVDUS S. t.

LEGTORI SALUTEM.

Velus hoc Romanum Marlyrologium expressi ex Etsi duos COdicesrUss.Martyrologii Adottis habue-
codice mss. Panlaleonis quae Coloniaee D. Bencdicti rim (de quibus dicam ad ipsiim Adonem), in solo
familia celebris abbatia est, qtiem mihi perbenigne tamen hoc lerlio S. Paritaieonis, velus hoc Roma-
Carthusia Goloniensis submisit. Prasfixura hoc erat num Martyrologium comparuit. Quare sicubl error
Adonis Martyrologio, cui Ado ipse olira prsefixerat, aliquis irrepserit, meroineris quam difficile sit ex
uti testatur ejus pnefalio. Ex eo codice Jacobus unius codicis fide, quae subinde vacillat, fidelissime
Mosander, Carthusiae Coloniensis religiosus, ante oinnia exprimere. Qperarh cerle dedi nt quam
annos aliquot Adonis Martyrologium expressit, maxima fide haberes omnia, Hinc paiicnla, quae
omisso hoc veteri Romano Martyrologio; magno videntur ab exscriptore inserta, quod Adoni desint,
lamen ejus in doctorum viromm animis relicto de- qui veleris hujus Martyrologii vesliglis seroper iii^
siderio. sistit, virguta notavi et rn raargine monui Arfoni ca
U3 S. ADONISARCHIEPISC. VIENNENSIS iU
deesse. Et quidenrinserla illa fere Coloniam, ubi A prietalum exsullatione, nunc ex municipalium so-
liber hic scriplus erat, et vicina loca speclant. Eorum lemnilatum propriclate : et eslomnis publicselaetitiae
ralionem hic in nolalioriibusinvenies. luxuria capiairix. Sed tti peregrinus es mundi hujus,
Enimvero velns boc Romantim Marlyrologium, civis supernae Hierusalem. Noster, inquii, municipa-
fonlem esse omnium aliorum Marlyrologioruin,qui lus in coelis (Philip. m). Habes tuos census, luos
vel leviter inspexerit, non dubitabit asserere. Ado fastos; nihil tibi cum gaudiis saeculi.
certe ex hoc fonte suas aquas derivavit. Et ut fontis
lalex ab origine stia recederis sensim augescit, et in Cuprianus, epislola57
rivuro aquis undiquq. conflueniibus abit; idem fa- ,..Dies eorum, quibtts excedunt, adnotate, ul cora-
cium huic Marlyrologio : qupd nunc a Reda, nunc iriemoratiories eorum inter memorias marlyrum ce-
ab Csuardo, nunc ab Adone, niiiicab aliis paulalirri lebrare possimus.
increvil. Licebit nunc ad fontem digitum semper ' lib. xx, contra Faustum, cap. 31
Eo eniro fine hactenus Augusimus,
inlendere. capul fonlis, quod
latebal, in aperlum produxi. Poptilus Chrislianus memorias marlyrum religiosa
soletitniiale concelebrat, et ad excitandam iniitatio-
Terlullianus, de Corond militis, cap. 13. nem, et ut merilis eoruni consocielur, atque oratio-
Coronalur el vulgus, nunc ex principalium pro- nibus adjttvetur.

DE HOC VETERI ROMANO MARTYROLOGIO ELOGIA.

Gregorius papa ad Eulogium, episcopumAlexandri- R Ado Viennensisarchiepisc. in prcefationeMartgrologii


num, episl. 29, /rf). vn, ind. 1. sui.
Nos pene omnium marlyrum, distinclis pcr dies Htiicoperi, ut dies marlyrum verissime nolarentur
singulos passionibus, collccta in uno codice noinina qtti confusi in Ealendis satis inveniri solent, adjuvit
habemus, alque quOlidianis diebus in eortini vene- veuerabile et perautiquum Marlyrologium ab urbe
ratione Missarum solemnia agimus : non taraen in Roma Aquileiam cnidam sanclo episcopo a pontilice
eodem volumine, quis qualit«r sit passus, indicalur ; Rbmano directum, et mibi .poslmoduin a quodam
sed tantummodo locus et dies passionis ponilur. rcligioso fratre aliquot diebus praeslilum ; quod ego
Unde fit ut inulli ex diversis terris alque provinciis diiigcnle cura transcripluin, positus apud liavennain,
per dies (ut praedixi) singulos cognoscantur mar- ip capite bujus operis ponendum putavi.
lyrio coronali. Se haechabere vos beatissimos cre- Baronius ubi supra.
dimus.
Porro in omnibus viderim MartyrologiisAdo-
Baronius in prolegomenisad Marlyrologium Roma- nis iropressis, illud quae ipsum Roma acceplum deside*
num, cap. 8. ratitr. Egregiam certe, ac viris erudiiis dignam
Hoc ipsuru simplex absque alio additamenlo Roma- oplatamque navasset operam Mosandcr, si ejtismodi
num Marlyrologiuni, idemque perbreve, in quo illustre vctuslalis monumenluro, quod insuo manu-
tanlum nomina marlyrum, locus, ac dies passionis scriplo Adone haberi testalur, una cutn ipso Mar-
positi haberentiir, est illud iDSttnicujus ineminil tyrologio Adonis, quod post Suriuin ad septimum
Ado. r lomurn Viiarum sanclorum adjecit, edidisset.

VETUS ROMANUM MARTIROIDfilDM.

ADO PECCATOR LECTORI SALVTEM.


Ne putes me in hoc opere in vacttum laborasse, Huic operi, ut dies marlyrum verissime notaren-
et rem non necessariam exseculum fuisse, breviter lur, qui confusi in Kalendis salis inveniri solent,
tibi causam facli aperiam. Primuiri fuit imperium ac adjuvit vcnerabile et perantiquum Martyrologiumab
jussio sanclorum virorum, ui supplcreniur dies, qui urbe Roma Aquileiam cuidam sanclo episcopo a
absque noroinibus marlyrum in Marlyrologio (quod ponlifice Rorrianodireclum, el nithi postmodum a
venerabilis Flori studio in labore domini Bedacac- D quodam religioso fi-alre aliquot diebtis praeslitum.
creverat) lanlum nolati erant. Deinde collecti unde- Quod ego diligenli cura transcripturo, positus apud
cunquc passionum codices anitnum in tantum sttsci- Ravennam, in capite hujusoperis ponendum pulavi.
taverunt, nt iion soltini praeteritasdicrnm feslivilales, Passiones autera sancloruin paulo longius, maxime
verura et aliorum, qui per tolum annum ibi nolalim circa finem, Martyrologioliuic inserlas non mireris,
positi crant, lalius el paulo apertius describerem, cnm libi ratio saperius reddila, cum facluni sit,
irifirrniqribus fratribus, et minus legere valeutibus suflecerit. Ora lantum (impensissime obsecro) nt
ser.viens, ad latidem omnipoteiitis Dei; ulin memo- 'meritis iilorum consocler, quoruni triumphost ctsi
riic-martyrum haberent roropertdiosam lectioncm, minus quam debui, excolere oplavi. SaliilatHS in
atqne in parvo eodicilloi qaod-rinflto labore alii per Christo vale.
ptiiffSscpdicesexquiiurit.
U5 MARTYROLOGIUMCUM ADDITAMENTIS. 146

MENSIS JANUARIUS
HABET DIES XXX; LUNA, XXX.
1. , AA Kalend. Janu. Octava Domini et Circumcisio.
Romae, sancli Almachii decollali sub Alippio urbis praefecto.
El S. Martinaevirginis.
El apud Spoleluin, sancli Concordii martyris.
Et in Ruspensi Ecclesia, sancti Fulgentii episcopi. -:
>2.n B iv Non. Beali Macarii a.
Et TOrnis,marlyrum Argei, Narcissi et Marcellini.
3. iii BC rrt Non. Roma*, Anteros papae et marlyris
4. iv D ii Nori. Apud Cretam, Tili apostolorum discipuli.
Romae, martyrura Prisci presbyteri, et Priscilliani, et Benediclae.
Et Dafrosoa.
5. v CE , Nonae. Rom ?, sancli Telesphori papseet niartyris.
Apud Anliochiam, sancli Smeonis monachi.
6. vr ..,,- F , .. viii Id. Sanctae Macrae virginis sub Rictiovaro praeside.
Epiphania Domini, id est manifestatto vel apparitio Doinini.
7. vii DG vir Id. Relalio pueri Jesu ex jEgypto , 4
Et sancti Luciani marlyris Antiocheni.
Et Cleri martyris.
8. i H vi ld. Neapoli, Severini confess. Victorini fratris b.
9. n - EI v Id. In MauriUnia Ciesariensi, Macise. [Ado Martianae,]virginis et marlyris.
Et sancli Juliani et Basilissse uxoris ejus, et Celsi et Martionillae ac
viginli militum.
ROSWEIDUS LECTORI. A repracsentabanl. JSam Scrivern hbro, qui omnimn
vetustissimus erat, quaedam horum dcerant. Non
Ne exspectes, lector, amplas bic r.otationes. Habes dubium mihi qum quod aquaeconlingil, idem libris-
eas apudvirum omnis antiquilalis ecclesiaslicae ex- evenire, Quoenim illa a ibnte magis recedit eo im-
seqiientissimum, cardinalein Baronium. Et quid celox purior est, trahens semper aliqnid ex puris minus,
ferat post onerariam? Salis mihi nunc eril loca qua> quos perlabilur, locis : ita quo quis liber vetustior
dam allingetc vel ab atiis praterita, vel depravala-, proxime ad auetorisastatem accedens,_ec inlegrior,.-
vct minus intellecla. Nibil sine velerum librorum .et-roinus admislionis iiabens a librarioruni
fide mutavi, transposui. Memineris mulla alia in aetales succedentium manu. Nota haic anliquariis, per
textu Adonis correcta, quorum bic rationem non quilius mss. libromm ftiil.inspectio. Ego certe, qtti
reddo. Longse enim id operae esset et mintis for- millenos aliquot ejusinodi Iraclavi, nunquaro aliter
tassis graiiae. Rariora tanlum quaedam delibavi. deprehendi.
Qute si non ingraU ftiisse intellexero et pari feli- Codicum mss. quibus riunc usus sum, liaec nolalio
cilale nancisci aliquando delur Bedam, Usuardum CSf;
aliosque veteres Marlyrologosa velustaet incorrupta E. notat codicem Everbediensem.
manu (cuj'is rei partem nunc accepi, el porro spes P. notat codicem S. Panlaleonis.
laulior ab amicis inviolalte antiquitatis amatoribus S. notat codicem Pelri Scriverii.
affulget), fors eril ut omnia velerum Martyrologia » Bcali Macarii. Post 15 Januarii : et Macarii
una cum Graecorum Menologio, sub unum-quando-
que conspectum staluam, brevibtis nolis illustrala. abbalis, Anlonii discipuli. Duo lii sunt Macarii cele-
Ita fiet, ut collisis inler se linioiiibus, hoc est, col- R.bres, in ^Egypto olim monachi, et monachorum Pa-
lalisinter se sanctorum geslis, et gemniartim spiri- tres. Non dubium exisliinanl designari jEgyptum et
tualium immortalis ciaritas sese reverberans miiiuali Alexandrinum. Sed quis, quo die, hoc vero non aeque
luminis detrimenia iibn noscat, et amico radiorum certum. Et vereor ne hactenus aliter notalum quani
concursu magis magisijue cffulgescat. oporluit. Volunt Alexandrini nalalem celebrari II
Si quae loculionttm forinula! ininits nola>, nec ad. Januarii; jEgyplii vero. 15 ejusdem : quod nescio
Prisciani semper regulam, in liis inarlyrologiis' quibus aucioribus aslrui possil. Cerle hbc Martyro-
subinde intercurrant, dabis eas saeculo : quas inta- "logium, el cum eo Beda, Usuardus, Ado, non aliter
ctas relinquere visum, ut sxculi sui auclorem pro- hos Macarios dislinguuiit quam quod eum, cnjtis
dercnt. lu civitatum tamen nominibus, qtise mss. nalalis est 15 Januarii, vocenl Anlonii disciptiluin.
plerumque accusandi casu ponunt, secutus sum fere Alqui Anlonii discipulus non ^gyptius, sed Atexan-
saBCiili nostri morem, ne et in textu afreclalam inter- drinus fuit, utcolligere est ex Palladii Lausiaea hi-
prelarerisbarbariem.etin me scrupulosam supersli- noslras storia, cap. 2), vel terlius aliquis. Vide Notalionos
lionem reprehenderes. Cujus tamen rei nunc indi- ad Vilas Patrum.
cium ad fidem facio. - - > Reapoli Severini confessoris Yjctorini frqlris.
El sane, post omnem diligentiam adhibilam, ve- Post 5 Seplembris. Romm Victorini martyris, fratrh
reor ut non satis caverim, ne qnid alienum ab Severini, qui posl miram pmnitudinem Amilernino!
Adone in ejusdem Martyrologium irreperet. Si quae . urbis epis,copuset marlyr faclus est. Non igitur Um
forle lalia sanclorum nomina irrepserunt, sunt fere Ado (quod existimavit Baroniu? ad diem 8 Junii,
episcoporum aliquot Viennensium et quoruradara Q Victorinum hunc fralrem fecit Severini Neapolitani)
alionmi sanctnruni, haud multtim aetate Adonis su- quam Vetus Romanum seculus Martyrologium uii
pcriorum, qu» non sempcr omncs tres codices rass. sc res verehabuit, hacquidem in rc expressit.
W S. ADONISARCHIEPISC. MENNENSIS Itt
10. III K iv Id. In Thebaida, sancli Pauli eremilae.
Et in Cypro, Nicanoris de seplem diaconibus.
11. rv FL ni Id. Alexandriae, confessorum Petri, Severi, Lucii,
In Africa, Salvii martyris.
12. v M ii ld. Ariliochiae[Ado, apud Achaiam}, Satyri marlyris,
Arcadii martyris.
13. vi GN Idus. Romaevia Lavicana, mititum qdadraginU sub Gallieno imperatore,
. PicUvis, sancli Hilarii.
14. VII 0 xix Kal. Feb. lHofee,Felieis presbyleri, in Pincis sepulli.
|5.i HP xvm Kal. Abacuc et Michaeaeprophetantm.
Et Macarii abbatis, Antonii ^liscipull,
16. ii Q xvit Kal. Et Isidori
\~. iti I,I\ xvi Kal. Romse, via Salariain ccemeterio Priscillae, sancti Marcelli papac,
pud Thebaidem, Antonii inonachl.
(8. iv S xv Kal. Cathedra sancli Petri, qua primum Romaesedit.
E.t S. Priscae marlyris,
19. v KT xiv Kal. In Smyrna, sancti Germanici marlyris ad bestias damnali.
Et Spoleli, sancti Pontiani martyris decimo nono Kal. passi, decimo
quinlo sepulti, decimo sexto in sepulcro muUli, quando celebrior dies
ejus agilnr.
«|0. vi V xui Kal. Roms, Fahiani papt» et martyris.
"El Marii, Marthae,Audifax, Abacnc,
Et Sebastiani in vestigiis apostolorum sepull:
41. vil LA Xii Kal. Sanctae Agnetis virginis.
Athenis, sancti Publii episcooi cui Militenus a Paulo episcopus or«
dinatus.
22. i R xi Kal. Sancti Vicentii diaconi et mart. in Spanils
Ad aquas Silyias a [Ado, Salvias], sancti Atusu.sU monacbi,
$5. n MC X Kal. Romae,sanctae Emerenliaries virginis.
In Maurilanea Neocaesareae,Severiani et Aquihe.
Pliilippis, Parmenae diaconi de se le
%i. iii D »x Kal. Epliesi, Timolbei apoatoli.
Anliocbhe, S. Babylaeepiscopi.
25. iv NE vni Kal. Conversio sancti Pauli apostoli.
Apud Damascum, S. Ananiae, qui ipsum Paumm baplizavil.
%<i,\ F vu Kal. S. Polycarpi, discipuli S. Joannis aposloli, apud Smyrnam passi,
Et Theogenis cum aliis triginta se\.
$7. vi OG vt Ral. Constantinopoli, Joannis Chrysostomi.
Et dormitio S. Paulae,
8. v,u U v Kal. S. Agnetis secundo.
In eivitate Apollonia, Leucii, Tbyrsi, mart,
29.1 AI iv Kal. Romae, Papiae et Mauri militum sub Diocletiano.iinp.
30.li K m Kal. Antioehiae, passio sancti Hippolyti,
Hieresolyrais, Mallbiseepiscopi, qui octavus fuit posl Jacobum,
B. Alexandri Deciana perseculione passi.
51. iii BL, u Kal. Alexandrias, sancli Mettani marlyris.
TrieDlinae,sancti Vjgilji episeopi et martyris.
. » Ad aquas . uvtfls sanclt Anaslasi monachi. Ms, exhibent-SafvifM.Seu Silvias legas cum Ms.seu cum
Kber diserle hic habet Sikiat. Sic in Viu S. Gor- v.ulgato Saltias, euradem tamen locum putem desi-
diani 10 Maii. Uxorem ejut Marinam in pago quo- gnari. Vide Baronium ad diem 25 Januarii et 9
dam,,quem Aquas Silvias vocant, rustieorumtervituti Julii.
ad-duct,prwccpit: ubi tamen Excepla apud Adonem

MENSIS FEBAUARIUS
;*• '.* HABETDIE&XXVIII.

i|, iv CK Kai. Antjochiae, Ignalii episcopi et nrartyris.


Smyrns?, Pionii inarlyTis et aliornm quindecim..
149 MARTYROLOGIUMCUM ADDITAMENTIS. 150
2. v N iv j.*ion. Hypapanle Domini.
Csesareae,Cornelii cenlurionis, ipsius urbis episcopi.
Et Aproniani marlyris Romae
o. TI DO ni Non. B. Celerini diaconi, et Gelerinse aviae ejus, el Laurentini, el Ignatii
4. vri P ii Non. In civilale jEgypti Thmuis, beali Phileae ejusdem urbis episcopi, el Phi-
loromi tribuni, et innumerabilium martyrum.
5. i EQ Nonae. S. Agalhaevirginis, apud civitatem Calanensium.
0. ii R vin Id. Apud CaesareamCappadociae, S. Dorotheae virginis, et Theophili sclio-
lastici.
7. iii FS vu Id. Sancti Moyselis, qui, petenle Mauvia Sarracenorum regina, episcopus
gentis illius factus est.
8. iv T vi ld. SS. Dionysii, jEmiliani, et Sebastiani.
Alexandriae, S. Cointaemarlyris.
9. v GV v Id. Alexandriae,Apolloniaevirginis.
10. vi A iv Id. Romae,Zotici, Irenaei, Hyacinlhi et Amantii.
Et Soteris virginis.
Via Lavicana, mililum decem.
11. VII HB ni Id. Alexandriae, S. Euphrasiae virginis.
12. i C II Id. Barcinonae,Eulaliaevirginis et martyris.
Alexandriae, Molesti et Ammonii.
13. n ID Idus. Agabi prophetae in Novo Testaroento, apud Aritiochiam.
In Militana Armeniae. S. Polyeucti mart.
14. III E xvi K. Mar. Romae,Valentini presbyteri.
Et sancti Valenlini Intcraronensis episcopi.
15. iv KF xv Kal. Romae,sancli Bratonis marlyris.
Apud Sebaslen, passio S. Blavii [at., Blasii] episcopi.
16. v G xiv Kal. Sancti Ooesimi apostoli.
Et in Cumis, S. Julianae virginis.
17. vr LH xrri Kal. In Perside, B. Polycbronii episc. et mart.
18. VII 1 xu Kal. Hierosolymis, Simeonis episcopi et mart.
Et Roma?, marfyrum Claudii, Praepedigfiae,Alexandri, et Cutiae, et
Maximi.
19. i MK xi Kal. Romte, Gabinii presbyteri et marlyris.
30.U L x Kal. Apud Tyrum, martyrum quorum numerum Dei scientia sola colligit,
quos Veturius magister militiae, jubente Diocletiano, diversis tormenlis
occidit.
31. ni NM ix Kal. In Sicilia, martyrum sepluaginta novem sub Diocletiano diversis lor-
mentis passorum.
32. iv N VIII Kal. Apud Antiochiam, Calhedra sancli Pelri.
Alexandrjae, Abilii episcopi.
33. v 00 VII Kal. Apud Sirmiura, Sinerii [Ado, Syreny] monachi.
Et quadraginU duo [Ado, sexaginta duo] martyrum.
Romae,Polycarpi presbyteri.
34. vi P vi Kal. S. Matlhiaeapostoli.
Et Iuventio capitis praecursoris.
Apud CaesareamCappadocise,Sergii mart.
35. VH Q v Kal. Apud iEgyptum, Yictoriui, Vicloris, Nicophori, Claudiani, Diose. Sera-
pionis et Papiae.
36. i R iv Kal. Apud Pergen Pampbiliae, beati Nestoris episcopi.
Alexandriae,Alexandri gloriosi senis episc.
27. II S in Kal. Alexandriae, Juliani marlyris, et Euni, qui cum ipso sene in eonfessioue
perduravil.
38. itt T n Kal.
m S. ADONISARCHIEPlSCi VIENNENSIS '<: 153
•»piIIPIII
H -^ '. . i.,. ....... H.--IIi i i'iih—— •.. iiin. i'nmu
-'." VJgi'I.I'"!» ni ii-i—w IIMI.—m.
-^-y---t «&<- i
u^^^^-^^i^;'-'- r:,
M.'*•".>-n ,.irA'i'-v;rr,..;:,».,''.'>^BET';DIES'.XXXI:-'itTSA-XXX.;---i' >r"

1. iv A Kal. ItfajU -SaucUrem martyrum duceptorura sexaginta temporibus Claudii, qul


s.:-:k.ii:=;u Jia Salaria^arenamfpdien^d^mna,ti 106^301.' [.'
Sk.ifc.-i&ii^c^ ,,:::: -:.
Et plurimorum marlyrum sub Alexandro capilali sententia damna-
-,.o;-,::».;.:..«
.sEi^'^i»CT'Mi:.t:T>»B .i:toriab.,;.,o;'.,: ;i-;, ,,;.; •:;;;.: \>;,i „;.:;..,- ; ; „.- -
3. vi C v Non. SS. Hemitherii et Cbeiedonii apud Calogurrim martyrio corona-
,;.tornm.;j ..:,,.''..! ..r^;,;.-{:/';.: ,,
Caesareac,Marini militis, et Asterji senatoris.
*. VII D iv Non. Lucii papsee^ martyris.;- r: : ;:[;;; v,.,
Et roariyruni riongeniorum qjii sunt Tosili Yn coemeterio ad sancUm
Ceciliam. .t' ,';';; ,;::::^ '.;..
5.1 E in Non. Antiochia?,Sk Pliocaeraarlyris.? ; -.;'/
Et sancti Eusebii Palatini,et.aliormn octo \Ada, novemj. mart.
6. II »<' ii Non. NrccOTem», Victoris et Vicfijriniy-ijui incarcere cursum vitae imple-
veruntv;; .* ;.:••;::'<>*.,?.z'isi..-y:.<:*A
7. iii G '''•^i"i->4!*Sttaei'.;;JiiManriUnia civiute TuburbiUnorUm, SS. .mariyrum Perpetuae et Fe-
i. iicitatis^; - - '.-''"---• :;,''«;.JiKju
8. iv H viii Id. Apud Carlhaginem, sancti Poriliani diaconi.BGypriani.qui Dominum.
' seroper in passionibus suiSgloriflcans, coronam vitse promeruit.
f>.v 1 vn Id. In Nyssena civitate, saricti Gregorii fepiscoii fralris Basilii
i:;:.•?nsi-1^; iftarcindfravPaciarti «piscopi. • '•']•'-
10. vi K vi Id. Apamiae,Alexandri et Caii de Eumeriia « •; >.
In Perside, martyrum1nuraero quadraginla duorum.
11. VII L v ld. Apud Sebastem Armeni33minoris, quadraginu militum, teniporc Licinii
regis. ;- -:;• ;
J3t-1;• ">''*'••'•M ; '•> iv Idi SS. pontifkum Gregorii «t Innocentii.
Nicomedioe,Petri marlyris, Dorotbei et Gorgonii marlyrum sodalis.
13.II N iii Id. Nicomedi», Macedoniipresbyteri.^atritiae uxoris, et filiae^Medestae.
14. lii O ii Id. Romoe,martyrum quadraginta et octo quibapiizati sunt a beato Petrd
••4>'<"-.':- 'J';-W :,;;':, apostolo, cuin leneretur in custodia; qui omnes Neroniano gladio
consuropti sunt. •-
18. iiv-''"" P r' Idus; T^esSaloniese,*Matron*aMtto » A;
16. v Q xvti K. Apr. Romae, Cyriaci mariyris, Largi, etSmaragdi, et Crescentiani martyris,
-J-;; et aliorum viginli. •'''•t: ' • ;i -;5~ '-r-
17. vi R xvi Ka). S. Patritii episcopi, qui prlmris apud Scotos praedicavit.
18. vn S xv Kal. Saricti Alexandri episcopi, qui;c^
;:i .-. gubernaculurn suscepit.: t
19.i T xiv Kal. In Penarense civitate, B. Joannis, magria?sanctitatis viri.
Apud Surrentuin, Quinli, Q^iutill», QuartilUe, Martia£ [Affo, Marci];>
cum aliis oclo [Adoi noverh]. ;
30.H V xiu KaL Arenippi, commilitonis PattH apostoB.'
; A'""•"-: ' XII Kal. lii ,'£•*« ::
21. ni CaSsiriocastro; BeneffietJ^batis^
Et Serapionis anachoretae.
33. iv B 3ti"Kat. Narbonae, sancti Pauli epistopi, diScIpuUapostolorum.
35. v C x Kal. In Africa, martyrum Victorianr, Friimenlii, ilem el Frumenlii, et duo-
51 rum germanorum Vandalica perseculione sub Hunnerico rege pas-
sorum.
U. ii D ix Ka. Romaj, Pigmenii presbyteri et martyrisi sepulti in cosmeterio Pon-
tiani.
35. vn E vin Kal. Annuiitiatio Dominica, et cruciflxio.
Romae,Cyrint martyris.
1&> MARTYROLOGIUM 'CCJMADDITAMENTIS. 18*
Nicomediae,Dutoemartyris.
Apud Sirmium, Irenaciepiscopi et marlyris.
36:1- F vii Kal. Romae, sancti Gastuli Zaetarii palatii.
Apud Pentapolim Lybiae, Theodori episcopi.
27.li G vr Kal. Apud jEgjptum,, Joannis Eremitae, propheiici spirilus virr.
28. in H v Kal. Apud CaesarearriPalaeslinse, marlyrum Prisci, Malchi, et Alexandri, qui
perseculione Valeriani besliis traditi sunt.
*9- iv I iv Kal. Apud Africam, confessorum Arraogastis, Archiriimi, et Satyri, tempore
Vandalicaepersecutionis
30. v K in Kal. Roroae, Quirini tribuni el martyris, patris sancite Balbinae.
31. vi L II Kal. • Romae,S. Balbinaj virginis, sepultaj in creraelerio Praetextalt juxtatpa-
trem Quirinum.

MEN&S APRILIS

HABETDIES XXX, LTJTUXXIX.


1. VII M Kal. Apr. Rotoae, Theodolaesororis martyris Hermetis, quse sub Aureliano marly-
rizavit, sepuita-via Salaria.
3. i N iv Non. Apud CaesareamCappadociae S. Tbeodosiae virginis et raarlyris capitis
-:'- •. -:: ... : •.'.''••..-. caesae. -
5.ii 0 tii Non. Thessalonicae, virginum Agapes et Chioniae.
Tomis, Evagrii et Benigni.
Apud Tauromenium, sancti Pancralii.
i. III P n Non. Mediolani, B. Ambrosii episcopi et confessoris.
5. iv Q NoniE. • Thessalonicoe, S. Irenes virginis. »
Apud jEgyptUm, Martianae, Nicanoris, Apoilonii .,;
6. v R VIIIId. Xysti papaeef marlyris, temporibus Adriani passi.
7. vi S vir Id. Hegesippi, qui vicinus apostolicorum teroporum exstitit.
8. vir T vi Id. Tttronis, Perpetui episcopi.
9. i V v Id. Antiochise, Prochori diaconi, qui unus est de septem.
Apud Sirmium,. vii virginum, quaeinunura coronalaesunt.
10. ir A iv Id. Ezechielis Prophelae.
Romae, Marlyrum plurimorum, qui ab Alexandro papa baptizati sunl.
H. tn B ln Id. Gortinae, Philippi episcopi, qui claruit Antonini Veri et Lucii tempo-
ribus.
12. iv C -ri Id. Via Aurelia, Julii papseet confessoris sub Consfantio ariano.
13. v D "Idus. Aptid Perganum Asiae, Carpi episcopi el Papyrii, Agathonica; et aliarum
multarum. ,
M. vi - E xvnr K. Mai. Romse in coemeterioPraetexlati, marlyrum Tiburlii, Valeriani et Maxitni.
15. vn F xvn Kal. Cordulae, Olympiadis et Maximi
In Italia, Maronis, Eutychetis, et Victorini.
16.1 G xvi Kal. Apud Corinlhum, Callisli et Carisii, cttm aliis.vn, in mare mersorum.
17. it II xv Kal. Apud Africam, sancli Mappalici.
Antioeliiac,Pefri diaconi et Hermogenis.
18. III 1 xiv Kal. Apud Mesanam Apulite, Eleutherii episcopi, et Antbiaematris ejus:
Romae,Apollonii senatoris.
19. iv K xin Kal. Apttd Corinthum, Timonis diaconi de septem.
In Militana, Hermogeni, Caii, Expediti, Aristonici, Rufi Galalac.
30. v L xn Kal. Inyentio sanclaruin reliquiarum roullarura inslabe ».
Jnventiosanclarum reliquiarum mullarum insta- est, quod hic postea habetur 17 Novembris : De-
bei. Hic Vero non mediocriter haasi, et etiamnum dicalio sancti Petrf ad Malfidar, quod' Ualmunda-
haereo. Nihil htiius rei in Adone vel in alio Marlyro- rium esse, viciiitnn Siabtileto monaslerium, ibi fir-
logio occurrit. Suspicor addilum hoc ab exscriptore, mabimus. Sed quae nmlt.c hae, et qttamlo inventa»
et designari cetebre inonasleriiiro apud Cbtirones reliquiae in Slabuleto? Cerlins dixernn, quando re-
Slabeletumseu Stabuletum. Sttspicionis mca; fuiidus condita: ct occullalae sinl. Sigeberlus in Chronico
185 S. ADONISARCHIEPISC. VIENNENSIS w
Romae, Victtrris episcopi el martyris.
Sulptiii et Serviliani.
81. T3 M xi Kal. Io Perside, S. Simeoms episcopi et cum aliis centuro, el UsUzadiset
Abdellae,et Ananiae, et Pusicii.
22. vn N x Kal. Romaein ccemeterio Calisti, Caii papae.
In Perside, Martyrum plurimorum sub Sapore Persarum rege.
Cordulae,Parmenii, Heliraenaeet Chrysotelt presbylerorum; et Lucaeet
Mucii, diaconorum.
25. i 0 ix Kal. In Perside civitate Diospoli, Georgil mart.
24. ii P vin Kal
25. ni Q vrr Kal. Alexandriae, Marci evangelistae.
Erminonis confessoris *
El Romae,Lilania major ad S. Petrum.
36. iv R vi Kal. Roroae,Anaclelfpapae et mariyris.
El MarceUini,papaeet marlyris.
37. v S v Kal. Sancli AnasUsii Papae.
Nicomediae,Anthimi episcopi cum innumera multitudine martyrum.
28. vi T iv Kal, Ravennae, sancli Vitalis marlyris, patris SS. Gervasii el ProUsii.
Alexandriee, Theodorse virginis, et Didyrai.
39. vu A III Kal. Apud Paphuro, Tyehici apostokrrumdiscipuli.
Apnd Cirlhensem coloniam, Agapii ei Sectmdini.
50. i B it Kal. Martyrum Mariani et Jacobi, in Lambesitana urbe cum aliis multis de-
collatorum.
Quirini martyris *.
Et Vigilia apostolorum.

anno Christi 882 : Eodem anno Godefridut el Sigifri- anno 1581, dequo iu Molanus in Additionibus ad
dus reget Norlhmannorum, eum inwstimabili multi- Usuardum, 25 Aprilis ex proprio loci Martyrologio :
tudine juxta Mosatn in loco Baflon eonsidentes, Laubiit, transitus S. Ermini, epitcopi et confettorit.
Leodium, Trajectum, tungros, ColoniamAgrippinam, Ex quo Baronius Martyrologio Roraitno a se aocto
Bonnam eum adjacentibus casteUiscomburunt. Aquis inservit Sed velusla Ermini memoria in hoc veleri
in palatio equos stabulanles, oppidumet palatium in- Romano Marlyrologio- Quanquam cum Erminut
eendunt. Prceterea monatlerio Stabulaut,Malmunda- Adoni desit, qui sanctos omnes veteris Romani mar-
rium, Indam, Prumiam,tacri Ordinis in ulroquesexu lyrologii exprimiividetur Adonis temporc non fuisse
ministri, ubi poterant opporlunius, latebant; et ten- in veleri Romano Marlyrologio, sed post addiius,
ctorum corpora et pignora locis tulioribut absconde- fors. a religioso S. Pauleonis Coloniae,ubi liber bic
ratH. Paria babet Anselmus canonicus Leodiensis in scripiusest.
Gesiisnontilicum Leodiensium, c. 37, qui exhibet, Moyerus, lib. l Annal. Flandriae notat eum suc-
apud Batos juxia Mosam conscendentes. Aique haec cessisse S. Ursraaro in regimine episcopatus et ab-
lNorlhmannica vaslalio aliquol annos tenuit. Unde batiaeanno septingentesimo decimo tertio. Florarium
Heri potuit, ut reliquiaeante annos aliquol occullatae meum sanclorum ms. ponil ejusobitum anno Chri-
post inveritae fuerint, et iriventionis memoria iri sa- sti septingentesimo4rigesimo septimo. Meminit ejus
cros fastos prolata. Trithemius De vir. ilhistr. Ord. sancli Benedicti lib.
Vocis etymon exprimit Harigerus, abbas Lobien- III, cap.,160, et lib. iv, cap. 180, ubi utrobique Her-
sis, in Gesiis episcop. Leodien. cap, 52. lnvenil tan- tuinut pro Erminut. Meminilel Molanusin Indicttlo
dem locum (Remaclus) operi futitro competentem, et Nauiibus SS. Belgii. Acta ejns Laubiis seu IjObiis
cui ob confluentiamferarum undique illue vel ad po- in monaslerio apud Binchium reperiuntur scripu a
tum vel ad pastum concurrenlium, telut ad stabulum, synchrono.
indifum Siabulaus antiquilus eral vocabulum.Ita vo- Nec mirum hic Erminonem dici ab aliis Erminum.
cis affinitate etymon venalur Harigerus. Non minus Sic qui nunc usitate Servatiut dicitur, dictus est
festive Everbelrous, abbas Allimontensis, in vita olim eliam Servatio, ut habelur apud Severum Sul-
gancli Popponis Slabulensis abbatis, 25 Jan. c. 21. pitjjum Hb. in Hist. sacr.
Stabnlaus, ubi stabilis laus a fidelious perpetuo con- kQuirini martyrit. Deest hic hoc loco Adonij
einitur. Ut appareat' nullo horum respectu nomen aliisque Martyrologiis. Pulo intelligi Quirinum mar-
olim indilum, sed post pro cujusque captu elymon tyrem, cujus natalem hrc ante habes 50 Martii. Hoc
accommodalum.Condilumhocfuil irionasleriumanno aulem loco rursus inserius est a Marlyrologii hujus
651 a Sigeberto rege, Sigeberto tesie in Chronico. exscriptore ob translaiionem corporis ejus de qua
Vide infra ad diem 17 Novemb., ubi de Malmun- iu Garlbusia Coioniensis ad Usuardum 50 Aprins;
dario. in dimcesi Coloniensi,oppido Nustia, trauslatio S.
* Erminonis confessorit. Deest hic Adoni, et in Quirini tribuni et marturit. Cujus sacrum eorput no-
nutlo Martyrologio,ea quidem terminatione, compa- bilit domina Gepa abbatissa a papa impetratum, ab.
ret. Existbno indicari S. Erminum^ episcopum et urbe Roma Nussiam iranttulit, et m tuo mouatlerio
alibatera Lobbiensera quem hoc die lnvenio m Mar- venetabiliter.coUocavit.Atque hinc existimo sua Mo-
tyrologio Usoardi audo a Carlhtisia Coloniensi lanum ad Usuardum hausisse.
187 CUM ADDITAMENTIS.
MARTYROLOGIUM lSg

MENSIS JrlAlUS
HABETDIES XXXI, LUNAXXX.

1. ii C Kal. Mai. Jeremiae Prophetae.


Et ApostoloruraPhilippi, et Jacobi fratris Domin .
3. III D vi Non. Alhanasii Aiexaridrinseurbis episcopi.
Et Salurnini et Neopolis,qui in carcere requieverunl.
5. iv E v Non. Hierosolymis, Inventio sanclae Crucis.
Romaevia Numenlana, Alexandri Papae,et Eventii et Theoduli presbyte-
rpruro.
4. v F iv Non. In civitate Gaza, Silvani Episcopi cum plurimis clericorum suorura co-
ronati.
5. vi G in Non, Alexandriae,sancti Euthymii diaconi in carcere quiescenlis.
Thessalonicae,Irenaeiet Peregrini
6. VII H n Non. B. Evodii Epistopi, qui primus ab aposlolis Anliochiaeordinalus est.
El S. Lucii Cyrenensis, qui Cyrenaeab apostolis episcopus ordinalus est.
Et S. Joannis aposloli nuandu anle portam Lalinam in fervenlis olei
doliummissus est,
7. i I Nonae. Juvenalis martyris.
Et FlaviaeDomitillae.
Nicomediae,Augusti et Augustini.
8. II K vui ld. Mediolani, S. Victoris roarlyris.
9. iu L vn Id. In Perside, martyrum cccx.
Apud Nazianzi oppidum, Gregorii episcopi theolog.
10. iv M vi Id. Job prophetae.
Via Lalina, Gordiani et Epimachi.
Et Calepodii senis presbyteri.
11. v N v Id. Romaevia Salaria, S. Anlhimi.
12. vi 0 iv Id. In coemeterio PraelexUti, Nerei, el Achillei fratrum.
Via Aurelia, sancli Pancratii martyris.
Et Dionysii.
13. VII P ui Id. Servalii Episcopi.
S. Marise ad martyres dedicationis dies agilur, a Bonifacio Papa sU
itttus.
14. i Q n ld. In Syria, Vicloris et Coronaemartyrum.
15. II R Idus. Torquali, Ctesiphonlis, Secundi, Indalecii Caccilii, Esicii, Euphrasii,
qui Romaeab apostolis ordinali sunt.
16. III S xvri K. Jun. Inlsauria, Aqoilini e| Victoriani.
17. rv T xvi Kal, In Tuscia, Torpelis martyris sub Ncrone.
18. v V xv Kal. Apod JEgyptum, Dioscori lecloris.
19. vi A xiv Kal. Romae,Potentianae virginis.
El Prudentis, disciputi Pauli,
Et Caloceri et Parlheni Eunuchorum.
20. vn B xtii Kal. Via Salaria, Sl Basiliaeviginis el martyris.
21. i C XII Kal. In Mauritania Caesariensi, Thiroolhei, Polii.
23.li D xt Kal. In Africa, Casti et jEmilii.
33. in E x Kal.
34. iv F ix Kal. S. Vincentii martyrls.
ln Islria, Zoelli, Silvani.
35. v G vrri Kal. In ccenieterio Praetexlati, S. Urbani episcopi et marlyris.
36. vi H VII Kal. Apud Athenas, Quadrati discipuli apostolortim.
37. VII I vi Kal. In Maesiacivitale Dorostorensi, Julii marlyris.
38. i K v Kal. Joannis Papae.
In Sardinia, jEinilii, Fclicis.
*5& S: ADdNlS ARCIH^
29. n L iv Kal. Via Aurelia, Restituli,
Via Tiburtinh, Septem gerriianorum.
Treveris, S. Maximini episcopi confessons.
50. III M ru Kal. Via Aiirelia in ceemeterid, Felicis papae.
Turribus Sardiniae, Crispuli et Gabimi. ,;
31. iv N ,i n,KaI. Roma?,Petropilli» virginis»' ;, ,1
Aquileiae,Cantii, Cantiani, Caniianilhe. :<

...... BET DtES XXX, LUN4 XXjli!


1. v 0 Kal. Junii. Dedicatio sancli Nicomedismartyris.
.,.;;.;-,:<::...:y.v ,; ; Et «anoti Pampbili martyrisi^- - ;; -^- ' •-• :- .-'
2. vr P iv Non. Ronue,.Marcellini presbyteri, etPetri exorcistae.
3. vuv u-i Qv i..'.„; ui;Nori.. ApndAretium Tusciae, inartyrunvPergentini et Laurentmi.
..•;>^s;:;;>-:<: t, ; ';;c ;. >.::;"•;/Iri GflmpahiayErasmiepiseophtft marlyris.
4-; i ».h-,.. ;J* -.;:' <t Non.: Apud llliricum civitate Siscia.sancttQuirini episcepi et martyris.
5. II S Nonae. Bonifacii marlyris apud Thajsiitmxiv, die mensis Maii passi, RomaeNo-
nis Junii sepulti. ..ihv;'.,::.u"ihknvmi .&<.>>{':.
6. iii T viu Id. Philippi diaconi de v;i apodGaesarftajh.
Roruae,Arlemii, Candhte, et flUaeeorum Pauhnx.
Apud Tbarsumi sx,mariymnl.i < ' ..;•;;. h ?
.iv V vn d. Apud Couslaniinopolim, Pauli epiScopi. .:•:
:. .„ ii: :InCapp»ftociarLuciani martyris. ;^J
' ;•; ; '/.
8. v A vi ld. .;:•::.,;';,:',:'
9. vi B v Id. *Romae in Cajlio monle, Primi el FeliCiani martyrnm.
10. vu C iv Id. Romaevia Aurelia, BasHidivlriptjdfs, el Mandalis, et aliorum xx.
Et Getulii martyris, ,et Cerealis.:>;.'«;;'
saa-i r.v,; . flaraabae apostoli«»; :;'.' •.•:,' .; •;, . •.• ;
11. i D III Id. Et Sosthenis apud Coriiilhum, discipuli Pauli •>. .
Aquileiae,Felicis et Fortunati.: ,• ;:; r:
12.li E II Id. Mediolani, Nazatii et Celsi, quorum inventio u-Id. Junii, martyrium v»
;'Z *.•:•;£*: -^:.:/":. .:'. v,::-!.,: .' Kal.vAqguSU. -:.- '.„''/...
13. lii F Idus. RomaeS. Feliculaevirginis marlyris.
14. iv G xvui K. Julii. Elisai prophelae..
: ssfciv ;:~vr ,- ; », ;;»:Cappadocia, saneti Rasilii fralris Gregori» et Petri.
« Et taneti Maurini martyris. Deesl hicAdoni. sed de alio, Ciaroangi olim in Arvernia abbate. so-
Non expressi hunc in texlu, quia ascripiuserat re- cio S. Pracjecti episcopi, quomm natalis dies in Ro-
cention manu : haud dubie a religioso S. Paritaleo- inano MartyrologioapudBaronium exsut35 Januarii,
nis, libri hujus exscriptore. Nam Coloriise In S. qui Maurinus, riuric Marinus, nunc Marianus, nunc
Panlaleonis templo, corptis S. Maurini iri venera- Amarinus, dicilur. Labendi occasionem dedit, quod
tione habelur. Ibidem roartyrio coronatus est die 10 Maiurimtsnosler dicaturin airio Ecclesiaemartyrium
Junii, cujus sepulcrum usque ad annum 965 occullum pertulisse. Et paria de allero Maurino scribil Tri-
fuit. Quod quomodo deteclum sit, post obiturri Brii- themlus : nuanquani in Praejecti et Maurini marlyrio
nonis archiepiscopi Coloniensis, praesule Folcroaro 25'Jantiarif hlilla atrii Ecclesim mentio Iiabeatur,
ejus successore, vide apud Slephanttm hujus inyen-. sed*occisi dicanlUr i«/eco guodam, quem Volonicum
tionis descriplorem circa annum Domini 990, ad appellant ; unde forte Trilhemius, qued de Maurino
Chrislianum abbatem, cnjns inverrtionis memoria Colonieiisiroarlyre in sarcophago legilur, Maurino
recolitur 13 Octobris. Hac autem die passum te- Arverno.martyj»i.attribuit.,
statur sarcophagi inscriplio, quae apud eumdem S El Sosthenis apud Corinlhum, ditcip. Pauli. la-
exsut. fra 28. Novcmbris Sosthenis discipuli aposlolorum.'
Ita Marlyrologium hocdtios videlur facere Soslhe-
Hlc requifsctint ossa bonae memoriae M aurini nes, et alterum ab allero distinguere. Duplex
t}uiin atrioeccle<iae Marlyrmmperlulit Sosilienis.memoria in.sacris lilleris Actorum c. 18.
SubtUeqoaru IdusJuuii.
Apprehendentes autem Sosthenem, principem syna-
Quo vero anno hic marlyrUim perlulerit; non inve- gogts, et l Cor. \. Panlus vocalus apostolus Jesu
nio expressum : nam quod Baronjiis atl tliem 10,J;i- JQhristi per.;i>rfunfatemfiDei,et Sosthenesfraler. ln-
nii, et Erhardus Winlteim iii sacrarioAgiippinae, terpretes unum etimderaque hunc slatuunt. Quae si
notanl aunum 670 cx Trithemio ric vir. ilhislr. Ord. vera seriientia*,potuit ejnsdem diverso die diversas
S. Benedicli lib. iu, cap. 154, vereor ut labanlur. ob causas memoria agi.
Non enim dc noslro hoc Maurino aait Trilbemius,
lfil MART^YROLOGIUM CUM ADDITAMENTIS. 102
15. v II xvu Kal. In Sicilia, Modesti, Viti, el Crescentiaemariyrui>
Dorostori, Esychii militaris.
16. vi I xvi Kal. Antiochiae Cyrici et Juliltae roatris ejus, et aliorum cccci
17. vn K xv Kal. Rotriae,MartyrumccLxn.
iS.i L xiv Kal. Romaevia Ardeaiina, martyrum Marci et Marcelliani.
I9.il M xin Kal. Mediolani, Gervasii et Protasii.
f Et Commemoratio Nazarii et Celsi ».
Ravenrite, Ursini marlyris. .'-,';. :
20.ui N XII Kal. Romte; Novuti,fratrisTimolhseipresbyteri, qui ab apostolis crudili sunt.
21. iv 0 xi Kal. Syracusis, martyrum Rufini et Marliae.
'"'•' "'-'-"' •'--" ;n '- bemetrire ..-•-
Romae, virginis.
22. v P x Kal. Albani marlyris *».
NolaeCampanke, Paulini episcop.. .
23. vi Q ix Kal. Sancti Joannls presbyteri, via Salaria vetere sepulli.
24. vii R viti Kal. Nativitas Praecursoris Domini.
25.i S vu Kal. Apud Pyrriberoeani, Sosipalris discipuli Pauli.
Alexandrix, Gallicani martyris.
Romae, Lucise yirginis cum aliis xu.
26.U T vi Kal. Romae,Joannis et Pauli fralrum.
27. III A _ v Kal. . Apud Galatiam, Grescenlis discipuli Pauli aposloli.
Apud Tiburtiriem Italiae, Symphprosaecum vn frliis.
' rv Kal.
28. iv B Romae, Leonis papae.
Alexandriae.Plutarchi.Sereni Heraclidis, Herois, Potamioenae,Marcellae
et aliorum." ;
29. v C ni Kal. Romse, apostolorum Petri et Pauli.
30. vi D II Kal. Natalis Lucinae, discipulceAppslolorum.
Et commemoralioNazurii et Celsi. Deest quidem zan, et Celsi.
horura coramemoratio hoc ioco in Adorie, tarri vul- •>Albani murtyris. Correctum erat Albini, uti
gato quam ms. Idem tamen 12 Junii, cum de In- etiam in Addne esl. Quod facturn ptrto in posterio-
ventione Nazari et Celsi agitur, addit: Commemora- ribtis exemplaribns scriptis post annum 991. Nam
lio etiam eorum publica et celebris in die sanclorum cum eo anno Theophania Othonis II iixor, S. Atbani
Gervasii etProlasii a pdelibuspopulis frequenlatur, et corpus Roma Coloniam transferens, sanclorum Gcr-
venerabiliter excolitur; qui hic ipse dies est. Cum • vasii et Protasii templo huic, olim six vocato, nnnc
quo convenit Florarium sanctorum ms., quod 12 S. Panialeoni sacro donasset, veniens ex ilinere
Junii, in die inventionis SS. Nazari et Celsi habet: Mogunliam, in differenliam MogunlinensisAlbaniae,
Apudquosdam in die sanctorum Gervasiiet Protasii de consilio ejusloci episcopi, hunc Albinum, qui sub
agilur eorum (Nazarii et Celsi) fesliva commemora- Diocletiano anno 286, roense Junii 22, passus est,
tio. Quare vides non sine ratione vetus hoc Marty- vocavit. Ita Erhardus Winbeini in Sacrario suo
rolium Romanum, boc die, quo de Gervasio et Pr<)- Agrippinaepag. 141. Vide Sacrarium nostrum rertim
tasio agitur, etiam junxisse comroemorationero Na- Mogtintiacaruni 1. u, c. 28.

MENSIS JULIUS
HABETDIES XXXI, LONAXXX.
1. vn E Kal. Julii. ln monle.Hor, Aaron, sacerdolisprim n ege. ,. ...
2.i F vi Non. In coemeterio Damasi, Processi et Martiniani, ab apostolis Petro et Paulo
baptizatoruro.
Et trium mililum, qui cura Paulo apostolo passt sunt.
Et marlyrum Aristonis, Crescentiani, Ettiycbiani, Urbani, et alioruro.
5 II G v Non; Translatio Thomaeapostoli.
Apud Constantiriopolira, Eulogii.
Laodiciae, Anatqlii episcopi.
Et Gregorii marlyris.
I, in H iv Non. Oseaeet Aggaei.
Jocundiniani raartyris.
Apud Sirmium, Innocentii, Sabbatii, cum aliis xxx.
•5. IT , I in Non. In Syria, sancli Domilii martyris.
Romae,NatalcZoa3, iixoris Nicostrali. ,:•.;-'".•'•"',•,'"",; •.-..:
6. v ,K u Non. Isaiae.et Joel propheiarum. > > ,
"
m S. ADONIS ARCHIEPISC. VIENNENSIS IW
Et octavae Aposlolorum.
El primus ingressus apostoli Pauli in urbem Romam.
Et Tranquillini marlyris.
Et natalis sancti Goaris confessoris.
7. vi L Nonae. Alexandriae, sancti Paniaeni.
Romae, marlyris Nicostrati primiscrinii.
Claudii, Castorii, ViClorini, Symphroniani.
8. vn M vrir Id. In Asia minori, Aquilaeet Priscillae uxoris ejus.
In Palaestina, Procopii marlyris.
f Maralana civilale, Brictii episcopi.
9. i N vit Id. Romaead Guttam jugiter mananlera, Zenonis et aliorum x. H. CCIIK
In civitate Tyriae, Anatoliae et Audacis
Cyrilli episcopi et martyris.
10. u 0 vi Id. Roiiiae, Seplem fralrunii
In Africa, Januarii Marini, Naboris et Felicis.
Romae, Rulinceet Secundae.
11. iii p v Id. In Armenia minore, roartyris Januarii.
13. IV Q rv ld. Aquileiae, Hermagorae episcopi, discipuli sancti Marcl.
Apud Cyprum, Nasonis, anliqui Christi discipuli.
13. v R Hi Id. Esdrai et Joel prophetarura.
Et SS. Confessorum Eugenii episcopi, universi cleri Ecclesis».
14. vi S u Id. Apud Ponlum, Phocse episcopi civilalis Synopis.
15. VII T Idus. Nisibi, Jacobi episcopi.
Romae in Portu, Eutropii, Zozimre et BonOssesororum.
16. r V xvu K. Aug. In Ostia, sancti Hilarini martyris.
Apud Anliochiam Syriae, Eustachii episcopi.
47. n A xvi Kal. Carthagine, marlyrnm ScilliUnorum, Sperati, Narlhali, Cythini, Be-
thurii, Felicis, el aliorum vn.
18. iii B xv ival. Carthagine, S. Guddenes virgiuis martyris.
19. iv C xiv Kal. Hispali, SS- Justae et Rufinae.
30. v D xui Kal. Joseph, qui cognominatus est Juslus, qui a Judacispro Christo mitlta per-
pessus, victor in Judaea quievit.
31. vi E xit Kal. Dantelis prophetae,
Roraae,Praxedis virginis.
Massilise, Victoris marlyris.
33. vii F xi Kal. S. MariaeMagdalenes.
El Synlyches, quae Philippis dormit.
Ancyrae, Platonis martyris.
85. i G x Kal. Ravennae Apollinaris, episcopi et mariyris. .,
34.II II IX Kal. Romaevia Tiburtina, Vincentii.
Apud Emeritam Hispanke, vicloris militaris.
Circa lacum Vulsinum in Italia, Christinaevirginis.
35. ni 1 vui Kal. Jacobi Zebedaei apostoli.
Civitate Samo, Chrislophori martyris.
36- iv K vir Kal. Roriiaein PortU, S. Hyacirilhi mariyris.
37, v L vi Kal. In Sicilia, Simeonis monachi.
Nicoroediae,Harmolai presbyteri.
S8. vt M v Kal. Nicomediae,sancli Pantalconis marlyris *.
« Nicomeaim, S. Pantaleonis marlyfis. Scripta litanorum marlwrum, et eaput Pantaleonis martynt
naec erant capiulibus iisquc miniatis litteris, quod in Franciam afferunt. Fortassis hic Pantaneon unus
scilicet hic Patronus sil templi et monaslerli S. Pan- fuii c sociis Sperali, aliorumque Scillitanorum mar-
laleonis Coloniae,ubi Martyrologiumboc exscriplum lyrum; el si inter eos Pantalconis nomen in Marly-
cst. Habent ibi caput saricli PanUleonis, quod eo rologiis non exprimatur. Coliigere quis possit ex
Constanlinopoli delaluro est ab equite Henrico van Adonein Chronico anno,806> func temporis delata
Ulroen, anno Christi 1208. Cujus translationis me- sunt Qssa B» Cypriani a Canhagine cum reliquis bea-
moria Coloniaecelebralur 18 Jan., ut habet Marty- torum Scillilanorum martyrum Sperali sociorumque
rolog. P. Canisii. AliiisigHurPantaneon,cujnscaput ejut, et posita sunt in etclesia a. Joannit Baptistm
JLugdunumdelalum.ul habet Sigebertus in Chronico incivitate Lugdunensi. Non memirrit hic Ado Pari-
nnni Chrisli 803. Legati imperatoris Caroli ab Aaron Uleonis, fors. eurosub Sperati sociis coroprehendens.
Amira venientes,inter cmteramunera etiam ossa Cy- Quanquam ideiri in Marlyrologio 17 Julii exprimit
priani Carthaginiensit martyris, et Sperali primi Scil- caput Pantaleonis, et a reliqttiis ScilliUnorum mar>
165 MARTYROEOGIUMCUM ADDITAMENTIS. m
39. vn N IV Kal. Rorose,Felicis papaeetmartyris sub Constantio.
Et Simplicii, Fauslini et Beatricis.
30. i 0 iii Kal. Romae, Abdon et Sennis.
Tuburbo Lucernariae, Maximae,Dorialillseet Secundaevirginun..
31. ii P n Kal. Caesareae,Fabii marlyris.

yrum distroguit. Agobardus quoque Lugdunensis Uleomonem Vigiliis in Apulia. Pantaleon aulem et
episcopus carmine de harum reliquiantm adventu, Pantaleemon idem quibusdam nomen : nam qui Pan-
PanUleonis noraen exprimit. Plures «igitur fuerunt taleon Rorn. Marlyrol. Pantaleernon in Menologio
PanUleones. Certe in Marlyrol. Rom. 27. Jul. et dicitur : ubi etalius Pantaleon 17 Septembris socius
Pantaleomooem medicum Nicomedisehabes, et Pan- Cliaralampi martyris.

MENSIS AUGUSTUS

HABETDIES XXXI, LUNAXXIX.


1. iii Q Kal. Aug. Romae,ad S. Petrum ad Vineula.
Anliochiac, SS. Machabaeorum.
Philadelphiae, martyrum Cyrilli, Aquikc, Pelri et alioruin
Vercellfs, Eusebii episcopi.
2. iv R iv Non. Romae, Slcphani papac et marlyris.
In Bithyoia, Theodotaectrrn tribus filiis.
8. v S III Non. Hierosolyniis, Inventio corporis beati Stephani, Gamalielis, Nicodemi,
Abibon
Conslantinopoli, Hermelli marlyris.
4. vi T ii Non. Arisurchi discipuli aposlolorum.
In crypla Arenaria, Tertullini martyris Romac.
5. vii V Nonae. In civitate Augusla hi Rhaelia, sanctae Afrse marlyris.
6. i A VIIIId. Romaevia Appia, Xisti papaeet roartyris
Felicissimi et Agapiti diaconorum in ccemelerio Praetexlali
7. II B vn Id. Apud Aretium, Donati episcopi et martyris.
Romse,Petri, Julianse, cum aliis xvui.
Mediolani, Fausti marlyris.
... iii . vi o. Roroaevia Ostiensi, Cyriaci marlvris cum aliis xxi quando vm die mensis
Augusti reconditi sunt.
9. iv D v ld. Romae, Romani roiliiis.
Vigilia sancli Laurentii.
10. v E iv Id. Romae,Laurentii archidiacon manyns.
Et militum CLXV.
11. vi F III Id. Roroseinter duas lauros, Tiburtii marlvris
Et Susannaevirginis marlyris
12. VII G II Id. Catanae, Eupli diaconi et marlyris.
In Syria, Macarii et Juliani.
13.i II Idus. Romae.Hippolytimartyriscumfamiliasua.etS. Concordiae,nulricis cjus
In foro Syllae, Cassiani.
14.II . I xix II. Sept. Romae, Eusebii presbytcri et confessoris. sub Conslantio Ariano, septtltl
n ccemeterio Callisti.
15. III K XVIIIKal. Sanclae MARIJE dprmitio.
Sancti Tharsilii acolythi el raartyns.
*
16. iv L xvti Kal. In Nicea Bilhyniae, Ursalii confessoris sub Licinio.
Romae, Serenae, uxoris Diocletiani Augusti.
17. v M xvi Kal. In Africa, martyrum Liberati Abbatis, Bonifaciidiaconi, Servii et Rnsiief,
et aliorum sub Wandalica persecutione.
Caesareae,Mamraetis mariyris.
18. vi N xv Kal. In Praeneslina civitate, Agapiti marlyris.
Romae, Joannis et Crispi presbyterorum.
*•• TO 0 xiv Kal. Sancti Magui seu Andreaemartyris, ciira sociis dnobus millibus DKVII,
Romae,Julii senatoris et marlyris.
30 t P xrii Kal. Samuelisproplielae,
;S. ADQNIS ARCHIEPISC. VIENNENSIS 168
\W1
Et Porpbyrii hominis Dei.
31. ii Q xu Kal. Salonsci Anastasii martyris.
22. III R xi Kal. Romsevia Ostiensi, Timothsei marlyrts.
Et Anlonii marlyris.
Et peregrinorum marlyrum Martialis, Epicleli. Saturnini cum socris
eorum.
c ' x Kal. Romse, Hippolyti, Quiriaci et Archillai.
!i3>-ir-s ;'S
Zachsei episcopi, ~
:,.::.</„./::-''': Theonseepiscopi. .
24. v T rx KaL-VBartholoraaeiaposloli et martyris. i :,..;,..;. !
._..«,.-,...,__,,,„,„,_,.-.,, ,.,.,.,._...„,_Massae^ ...
25. vi A vni Ka.. Romae, Genesii marlyris, raimi. Thymelicse artis magister fuit.
Et sancti GeriesiiArelaterisis.
Romse, qualuor marlyrum Eusebii, Pontiani, Peregrini et Vinccnlii.
36. vit B vu Kal. Zepiiyrini papse. -
Irenaei, Abundii,
Bergarnis, Alexandri. ....,...,., •
. Apud VicUmilium, Secundi marlyris.
,. i C vi Rai. Capuae, Rufi martyris, Apoltinarisdiscipuli.
Torois, Marceflini et Manneae.
38.II I) v Kal, Roraa>,Hermelis roartyris.
^i.;„,; - ;s. >.;. jn AMca, Auguslijit episcop!.. , .
Constantinopoli, sancti Alexandn eptscopi.
29.ui E iv Kal. Romaead Arcum Fauslini, Sabinseroartyris.
Eo die veneratur decollatio S. Joannis Baptistae.
30. iv F iii-Kal. Via Ostiensi, Felicis et f Audacti itiarlyrum.
31. v G ii Ka_, ApudAlhenas, Aristidis, qniAdriano Principi de religione Cbristiana
"''.' libros oblulit. ;

"
MENSIS SEPTEMBRIS '..'.'
-&..-; <::>.::_'':: :::~ ::. :y- HABETDIES XXX, LUNA XXX.

1. vi H Kai. fccpt. JCSUNave et Gedeon propbetarum.


Capuse, Prisci marlyris, de illis antiquis Chrisli discipulis.
Apud Caesaream Cappadocise*Longini militis et martyris, qui latus Do-
mini in cruce aperuit.
3. vn 1 iv Nori. ApudApamiam, Anloriini niartyris
3.i K iii Non. Romae, Seraphiae virginis, IV Kal. Aiigusli passae, ii. Kal. sepulla;
rit Non. Septembris memoria passionis ejus celebrior.
4.11. L ii Non. Moysis prophetse.
Ancyrae, martyrum trium puerorum, Ruflni, Silvani, Vitalicae.
f5. ni" .-„..H . Nonse. Romse, Yiclorini martyris, fratris Severini, qui post miram poenitudinem
'"'" Amiternse urbis episcopus ei martyr faclus est.
i.omse, Herconi.
6. iv N vui d. Zacliarise prophelae.
Et Qnesiphori Pauli discipun,
-Et confessorum Donaiiani et creterorum.
.7..vj;;..;, ;.;-4 0.,,-..,...., VII..Id. Joannis marlyris,; qui Nicomediae sub Diocleliano librum iniquaelegis
minutalimdiscerpsit. ,:
8. vi P vi Td. Nativitas Dei Gcnilrieis MARI*i ;
El Adriani martyris cutn xxm martvribits,
: "
.,n-Et:Natalia>., , ';..
9^IH!;!.,ii4<t*;iQ•;;;:;;o;f > V IfLijiNicomedice, Dorolhei et Gorgonii roanyrura quorum unus, Gorgonuis,
' Romam transfertur, ;;'.-.. •:
In Sabinis, Hyacinthi, Alexandri Tibiirlii/
169 MARTYROLOGH.MCIM ADDITAMENTIS. iTO
1U. i R iv bl. In Africa, episcoporum Nemesiaui, Felicis, et aliorum vri.
Apud Chalcedonain, Sostberiis et Victoris.
ll.ii S iu Id. Romae,Hyacinlhi el Proli eunuchorum.
I2.1H T u Id. Ticini ; confessoris Syri, el Eventii, discipulorum Hermagorae,,Aquiic
iensis primi episcopi.
13. IV V Idus. In Alexandria, Philippi episcopi et martyris, qui primum praefectus fuiti.
14. v A xvtii K. Oclob. Rorosc, Comelii episcopi et martyris.
Carlhagine, Cypriani episcopi et martyris.
Exallatio sanclse Crucis, ab Heraclio imperalore a Persis Hicrosolymam
reportatae, qtiando et Romae lignuin salutiferum Crucis a Sergio papa
invenlum ab omni popttlo veneratur.
15. vi B xvti Kal. Romse, Nicomedis marlyris.
16. vii G xvi Kal. Chalcedone, Euphemiaevirginis.
Romae,Luciseet Germiniani roartyruro.
17.1 D xv Kal. Romae, Juslini presbyteri, ad quem B. Laurentins in VicoPatricii riocle
venil.
Item Narclssi et Crescenliafii,
18.ii E xiv KaL Metbodii, Olympi Lyciae, et postca Tyri episcopi, qui sub Diocletianl
marlyrio coronaius esl..
19.ui F xiii Kal. NeapbK,Januarii, Socii, Fesli, Desiderii, Proculi, Eutychetis, Aculi.
Et Pelei, et Nili.
30. iv G xu Kal. In Cyzico, Faustse virginis, el Evilasii.
21. v II xi Kal. Matlhaei apostoli.
32. vi I x Kal. Maurilii cum sociis, qui Thebaei fuissC rcferutitur, sub Maximianopassi.
23. vii K ix Kai. Mesenathae,Sosii diaconi, annorum xxx marlyris.
Et Theclsevirginis, Seleucisequiescenlis.
24. I L vni Kat. Conceptio Joannis Baptistae.
25. u M vu Kal. Cleophae, cui Dominus post resurrectionem in via apparttit.
26. in N vi Kal. Romae, Cypriani episcopi Anliochiacpassi, et cum marlyrc Justina Ro-
roam translati.
27. iv 0 v Kal. ln JEgsea civitate, Cosmseet Daroiani, Anlhimi, Leonlii et Euprepii.
28. V P iv Kal. CordubseFausti, Januarii et Martialis martyruro.
29. vi Q tn Kal-. In roonle Cargano venerabilis memoria archangeli Michaelis.
EtRomae, dedicalio ecclesise ejusdem archangeli, a B. Bonifacio papa
constructae in Circo, qui locus Internubes dicitur.
50. vir R II Kal. Bethleem, Hieronymi presbyteri.

MENSIS OCTOBEft

HABETDIES XXXI, 1UNAXXX.

l.i S Kal. Oclob. Tomis civitate, Prisci, Crescenlii et Evagrii.


Et Rerois civitate, sancti Remigii episcopi.
3. n T vi Non. Nicomedise,Eleuterii martyris sub Diocletiano, el innutnerabilium alio-
rum, quos iratus Diocletianus pro incenso palatio, diversis lormenlis
' *•
odio Chrisllani noininis occidit.
5. iii V v Non. Athenis, DionysiiAreopagitae», sub Adriano diversis tormentis passi, ut
Arislides testis est in opere, quod de Christiana religione composuit :
hoC opus apnd Alheuienses inler anliquorum meraorias clarissiinum
lcnetur.
•»AthenisDionysiiAreopagitm,sub Adriano diver- suspicio esse non possit apud bos aliquid postaddi- 1
sis tormenlis passi, etc Mox 9 Ociobris : Parisiis-, luni, aim ipsi, quod in veteri boc Roniano Martyro
Dionysii episcopicum tociis suis a Fetcennino gladio logio invenerunt^ ex flde dedertril. Accuralam hu-
animadversi. Vides auctoritate hujus Martyrologii, juscc rei disquisitionem audio in viri docli manibus
doos distinguiDionysios die el loco.Nec alitervetusti essej ouare supersedeo_
Martyrologii, Beda, Usuartlus, Ado, Notkerus. Gt
PATROL.CXXIH. 6
1.71 8. ADONISARCHIEPISC. VIENNENSIS 173
4. iv A iv Non. Apud Corinthum Crispi et Caii. ;
Apud jEgypluro, Marci el Marliani fralrurri, cumqtte eis innumerse niul-
iludinis.v
5. v , R III Nori. Emnenise, Thrasese episcopi, apud Sinyrnam coronati, qui unus fuit cx
antiquis.
9. ,vi G n Non., Sagaris episcopi Laodicensis.,;de.antiquisPauli'aposloli discipulis.
7. VII D Nonae. Romae, Marci pap?e,
ElJuUae, Sergii,-et;Bacch..
,. Marcelli, et Apuleii, qui prirao adhaeserunt Simoni Mago, deinde apo-
stolo Pelro : sub'Aureliano eonsulari viro, martyrio coronali.
8.1 •••' vtii Id. Gorlirite, Philippi episcppi. , , *„--
-Titessalonicae, Demetrii raartyris,
•. u F vn 14. Abrahsppatriarchae- . , ...
Parisiis, DHmysiiepiscopi cum jiocns sms a Fescennino gladio animad-
- . versi. , ,-..' ... ';•'
10. iti G VI kl. Loih prophelae. ...
In Creta, Pyniti inter episcopos. nobilissimf.
11. iv H t Id. ApndTharsum.martyrumTharaci, Probi, etAndronici.
11. v I iv Id. Ravennae, Hedisfii.
ApudAfricam, sanctorum copfessorura qualuor milliura DCCCC LXXVI,
, sub perseculione Wandalica passorum.
15. vi K in ld. Troade, Carpi, aposloli Pauli discipuli. _
Anliochiae, Tbeophili episcopi, qui.sexlus ab apostolis fuit.
14. vn L • ii Id. RomseCallisti papae ct martyris, et Privati railitis.
15. t M - Wus.
16. u N xvn K. Non. Sanclorum marlyrum Jt-ar.ianietSalyriani, cumduobus fralribuseonim
et aliorum CCLXX, pariter coronatorum Wandalica persecu lione.
17. m 0> xvi Kal. Marthaesororis Lazari.
Et Aristionis.qni fuit utiu» de LXX Christi discipulis,
18. iv P xv Kal. Lucse evaugelista..
El Asclepiadis, Anliocheni episcopi.
Roroae, Triphoniae, uxoris quoiidam Decii Csesaris.
19i. v Q xiv Kal. Anliocliiae,JBeronici, Pelagiaeet aliorum XLIX.
, v Et Plolofflsei,qui a quodam centurione Urbicio Judici traditur, et Lucii
ac Teiiii simul decellatorum, qui Alexandrise sepulti sunt.
30. vi R XIII Kal. « '_...
31. vn' S xu Kal. Nieomedise, Dasii, Zolici, Cari, cum xn militibus.
Et sancli Hilarionis monaclii.
iS. i T xi Ka!. Hierosolymis, Marci, qui primus ex genlibus episcopus ibi factus est.
Et Salomae, quae in Evangelio legitur.
25. n V x Ka . Anlioehia., Theodoreli presbyteri.
In Hispaniis, Servandi et Germani.
34. III A ix Kal. Venusise, Fellcis episcopi Tubzocensis, et Audaetis et Januarii presby-
teroTura, et Fortunaciani el Seplimi lectorum >>.
35. iv B VIIIKal. Romaevia i-klari», XLVImililuni, qhi baplizati a Dionysiopapa jubente
, Claudio decoUali sant.
' - '
16. * C vn Kal. In Africa, Rogaliani presbyteri, el Felicissiroi marlyris.
87.« D vi Kal. Abela oivitate, VincenUi, Sabine el Cbristetes martyrum.
38^ yu E , . . v Kal> Simonis et Thadaei agostolorum, .
..-.,. , - Romse, Cyrillse, filiaeDecii.Csesaris.

* In ms. bic erant sancti seq. diei, el 31 die Mar- qtie exstare voluit. Nam et Adoni deest, qui anli-
cqset jSalome, el 22 vacabat. Sed.Ado' et orni.es ut quior est illa dedicalioue, cum ille circa annum Do-
, bfi imBressjitn. ••':'.'; ""-'"... "'".' . mirii 77f) vixeril, ei Aohi^num MirtyrolQgium acce-
•''"MJS^ati^ S. f fl»W/eo«i^:Hqc addiliir* eral ad perii, ecclesia vero.S: Pani»I(_pais prirnum fundata
nUrgjtfertvposlsarietos eb die ^sttos. Q^are tioo ex- sit awm-Clwsi! 954 a Brunoae, Coloiiiensi archie-
pressr iri textu. Certiirti enirn :hdc ascnptum poslea piscopo, utihabet Sacrariuro Agrippiiisea F. Erhardo
a. religioso S. Pahtaleonis, 'Martyrologii hujusex- V^irroeiraedito/pag. ,141..
scripftfre, qui solemnitatem stise ecelesiae liic qtie-
175 MARTYROLOGIUMCUM ADDITAMENTIS. 171
39. i F iv Kal.. Narcissi Iiierosolyraorum episcopi, viri sanclitate, et patientla, ac flde
laudabtlis.
Sidonae, Zenobii presbyteri et marlyris.
»0. n G in Kal. Tingitanae, Marcelli centurionis etmarlyris. .,
In Africa, martyrum ccxx.
*'• iii H n Kal. Nemesii, diacoiii, etLucillae filiseejus, vm Kal. Septembrium passi, »ed
pridie Kal. Noverabrium a Sixlo papa sepullr.

> MENSIS NOVEMBER

HABETDlES XXX, LUNA XXX.


*• rv I Kal. Nov. Festivitas Sanctorum, quae celebris et generalis agitur Roroae.
Cscsarii diaconi el mariyris, ct Juliaui presbyteri.
El Severini moiiachi, de Trbtirtina civitate.
3. v K iv Non. Laodiceae, Theodoli episcJjpi, qui arte medicus fuit.
3. vt L IH Non. Quarti discipuli anostoloruiii.
In Cappadocia, martyrum G^nnani, Tlieopliili, Caesarii, Vitalis, sub OtJ*
ciana persecutione.
&• VII M il Non. Alexandrise,Tlierii presbyleri, vila puFissimi, in Scripluris nobiliter eni»
diti.
5.i N Nonae. Zachariae prophetse, palris Joannis Baplistae.
Terracinse, Felicispresbyleri, et Eusebii tnonachi.
t. n 0 viii Id. Toniza Africae, saucli Felicis marlyris.
Civitate Theopoli, XLmarlyrum.
7. iti P vii Id. Alexandrise, Achilleseepiscopi.
Apud Perusinam, Herculani cpiscopi et mariyris.
*. iv Q vi Id, Romse, marty.rum Claudii, Nicostrati, Symphroniani, Castorii, Sirripliciij
artiflcum insignissimoruin.
Et ipso die, iv CorOuatoruin Severi, Severiani, Carpopliori, Victorini,
quorura festtviialein staluit Melchiades papa sub notniuibus quinque
marlyrum celebrari, quia nomiua coruni non reperiebanlur; sed ifl-
tercurrentibus annis cuidam sancto viro revelaln sunt.
9. v R V Id. Euchaitse, sancti Theodori mariyris.
10. vi S iv Id. . Chersona Lyciae, Marlini papse, qui ob Catbolicam lldero ibi relegalus
viUm finivit.
11. VII T III I.l. Turonis, Martini episcopi, miracnlorum patraloris.
In Scylhia, Mennsemartyris, Constanlinopoiim translati.
12. i ' V u Id. Iri Africa, Archadti, Paschasii, Probi. el Eutychiani, Vandalorum per»
seculione martyrnm.
13. ii A l.lus. Ravennae,Valentini, Solutoris, Vicloris martyrttm.
14. iii B XVIIIK. Dec. Alexandrise, Serapionis, qui sub Decio prsecipitatus marlyr efficitur.
15. rv C xvn Kal. Felicis episcopi, qui a quintodccimo anno miraculoruin gloria insignis
fuii, et suh Martiano cuin xxx mariyrium.complevit, in.Nolensi ecclo
sia sepultus.
16. v D xvi Kal. '
17-.vl E xv Kal. Dedicatio sancti Petri ad Mal m dar «.
« Dedicatio S. Pelri ad Mal m Dar. Nulla htijus in bis majore domus GrimOalilOj el Trajcclensium
memoria apud Adonem exstal, nec dubium mihi qttin episcopo Remaclo. Qtti Remaclus nou multa post,
H hoc addititium sit. Voluil Coloniensis exscriptor. perlacsus ssecutariuro luiriultuum, in ipso Stabulaus
duo antiquisstiua et celeberrima, in Ardtienna. saltu monacliicaevitae assumpsil habitum. i
idagrum Ebuioiutm, hicintexere monasteria. Supra Quod vero'S. Pelro dedicatttm sil Malmundarium.
tx ApVil. babuiinus Sdbulelum, vulgo Slavelo, ltic eius rei memoria exstal apud Notgeruin in Vita S.
rero Matmundarium, vulgo Malmedy. De utroque ita Remacli, III sept., cap. 20, ubi hoc regis Sigebertl
Sigeberlus in Clironico anno Christi 651 : c Rex Si- ftindaioris diploroa: <Sancla ac venerabilia inonasteria
geliertus, de posteriiate prolis desperans, duodecirfl Stabulaus sive Malmundarium et cognominala, nhi vii
rnonasleria binc inde Deo construxit, in quibus Sla- venerabilis Remacltts episcop. abbas, Cliristo aus-
bulaus et Malmundariuro eminebant, cooperante sibi pice, praeesse vidcinr, quse vir illnstris Grimoaldusi
17« 5. ADONISARCHIEPISC. VIENNENSIS 176
, Alexandriae, Dionysii episcopi, in mullis sxpe confessionibus clari,
Valeriani et Gallieni temporibus.
18. vu F xtv Kal. Anliochiae,Romani monachi et marlyris.
. El sancti Esychii Palatini et marlyris.
19. l G xiu Kal. Romae, Maxiini presbyteri ct marlyris.
Et Fausli diaconi, et Eusebii collegseejus, martyrum visiUlorum.
20.il H xii Kal. Romae, Pontiani papse et roartyris.
Messanse,Ampeli et Caii.
31. iit I xi Kal. Rufi, quem Apostolus ad Romanos scribens salutat.
33. iv K x Kal. Romse,Csecilisevirginis et martyris.
33. v L ix Kal. Sancti Clementis episcopi. *
Et Felicitatis, malris vu filiorum.
31. vi M vnr Kal. Romse, Chrysogoni raarlyris, et Zoili.
85. vn N vu Kal. Sancti Petri Alexandriepiscopi cum aliis DCLX.
36. I 6 vi Kal. RomseLini papse.
Et B. Alexandri episcopi etmartyris, passi xi Kal. Octobr. a papa Da-
maso vi Kal Decemb. translati, quando festivitalenei dicavit.
37.li P v Kal. Bononiae,Vitalis et Agricolaemarlyrum.
38. III Q iv Kal. Sostbenis drscipuli apostolorum.
Et sancti Rufi marlyris cum omni domo sua per Chrysogonuro lucrati.
In Alrica, Papinii el Mansueti eplscoporum.
29. iv R iu Kal. Romae, Saturnini martyris, et Sennis, et Sisinnii diaconorum.
30. v S ii Kal. Andrese apostoli.
major domus, in bonore sancti Petri ac sancli Pauli nasterium Malmundariense, tempore Ludovici regis
vel sancti Martini, sen caelerorum sanclorum , suo piissiroi, cujits adjulorio et sumptu renovatnm fuit.
opere in vasla ererai Ardannensis silva construxil, Quod xv Kalendas Decembris dedicatur ab Willi-
quemadmodum nos loca ipsa ad ipsa moitasteria aedi- berto, archiepiscopo Goloniensi. i Quod Gestorurn
licanda pronostraprseceptioneexforesienostra con- indicitim R. P. _Egidio Bouchier, strenuo chronolo-
cessirous, > etc. giae indagalori, debeo.
Nescio an de hac priroa roonasterii templique de- De nominis etytno Harigerus, abbas Lobiensis,
dicatione inlelligendus sit locus liic Martyrologii. cap. 55 de Gestis Leodien. episc, ubi de S. Re-
Nec enim certum diem vel Sjgebertus vel Notgerus maclo: < El quia eumdem locum a superstilionum
exprimit. Quare cerlius, ad secundam mortasieriilem- einundavit pollutione, Malmundariuro, quasi a raa-
pliqoe Malmundariensis dedicationem respicere Mar- lo mitndatum, placuit vociure. > lu videlicet lunc
tyrologium. Ita enim Gesta mss. abbaiuin Malraun- placuit ex syllabarum aucupio elymon quoque cap-
dariensium: « Quintusdecimusabbas Absalon, anno Ure..
801. Hic anno 817, indictione x, renovari fecit mo-

MENSIS DECEMBER

HABETDIES XXXIJLUNA, XXIX.

f. vi T Kal. Dec. Rorote, Chrysanti et Darise martyrum, et Diodori et Mariniani, cum infi-
riiu multitudine martyruin.
j. Tii" V iv Non. Romae,Vivianae[a/.,Bib_anae]marlyris.
Fausti mariyris el Dafrossefilise.
5. i A iii Non. Romae, Claudii tribuni, et Hilariaeuxoris ejus, et Jasonis et Mauri,
LXXmilitum sub Numeriano. -
A. H B u Non. Rorase,Simphronii etOIympii, Exsuperise et Theodoli die vn Kalenda-
rum Augusti passorum; a beaio Xysto via Latina n Nonas De-
cembris translatoruro, quando eorum festus dies celebrior agitur.
U, nj c Nonae. Crispinaemartyris.
Et Dalmatii marlyris.
6. w D viu Id. Nicolai episco^i Myrorum Lycise.
In Africa, Dionysiae,Dativae,Leontis, et Emiliani medici, et aliorum.
'
T.'T' E vn Id. Alexaridriae,Agathonis marlyris et railitis snb Decio.
S. vt, F vi kl. Romae,Eoiychiani papse et martyris, qui CCCXLII martyressua manu se-
pelivit. '......'
AlexiindriK, Macariimartyris, genere Lybfci.
177 MARTYROLOGIUMCUMADDITAMENTIS. 178
9. vti G v Id. Leocadiaevirginis.
10. i H iv Id. Eulaliaevirginis et marlyris.
Spoleti, Carpopliori presbyleri, et Abundii diaconi.
,11.ii I iii Id. Danielis prophetae.
t Romae,Damasi papae.
Et marlyruro Pontiani, Praelextati, et Thrasonis qui martyribus de facul-
talibus suis ministravit.
13. III K II Id. Alexandriae, Epimachii et Alexandri.
Et sancurum quatuor mulierum, Amraonarise, Mercurlae, Dionysiae,et
Ammonarise.
13. IT L Idus. Syracusis, Luciae virginis et marlyris.
14. v M xix Kal. Jan. Antiochiae, Drusi, Zosimi, et Theodori.
Alexandrise,Heronis, Arsenii, et Isidori, et Dioscori.
In Cypro, Spiridionis episcopi.
15. vi N XVIIIKal. In Africa, Valeriani episcopi et confessoris, Vandalica perseeutlone.
16. vn 0 xvu Kal. Marlyrium sanclorum Ananise, Azariae, Misaelis.
In Tuscia, Barbarae virginis el marlyris.
17. i P xvi Kal. Translalio Ignatii episcopi et martyris Antiochiae.
Et Lazari, quem Christus resuscitavit, et Marlhae sororis ejus in Be
thania.
18. II Q xv Kal. Ruii ct Zosimi de primis discipulis Chrisli, per quos Ecclesia de Judaei»
et Graecisprimiliva fundata est.
19. III R xiv Kal. Apud jEgyptum, Nemesii marlyris, qui per calumniam quasi Ialro, judic^
delalus est.
30. IV S xui Kal. Alexandriae,Ammonis, Zenonis, Ptolomaei, Ingenui, Theophili.
31. v T XII Kal. Thomae apostoli.
In Tuscia, Joannis et Festi.
33. vi V xi Kal. Romse, xxx marlyrum snb Diocleliano, vla Lavicana inter duas lauros
sepultorum.
Alcxandrise,Iscbtrionis marlyris.
Et aliorum quamplurimorum, inter quos senex Chsereraon.
33. vu A x Kal. Romae, Victorise martyris.
Nicomediae,marlyruro xx.
Romae, Servuli segritudine dissoluti, in ecclesta beall ClementU sepulti,
ubi Doroinusper illum roira operari dignatur.
24. i B ix Kal. Vigilia Natalis Doroini.
Apud Spolelum, Gregorii presbyleri et marlyris.
25- n C VIIIKal. NATIVITAS DOHINI secundum carnem.
Romse,Anastasise.
Et Eugenise.
26. III D vu Kal. Stephani protomartyris.
27. iv E vi Kal. Joannis aposloli et evangelistse, apud Ephesum.
28. v F v Kai. Bethleem, sanctorum Innocenlium.
29. vi G iv Kal. David regis.
Et Trophimi episcopi, discipnli aposlolorum.
30. vii H ni Kal. Apud Spoletum, Sabini episcopi, Exsuperanlii, et Marcelli, et Venustiani
cum uxore et filiis : qui passi vu Idus Decembris, festivitatem sepul-
turse habent ni Kalend. Januarii.
31. I I n Kal. Romae, Sylveslri papae et confessoris.
Et sanclse Coltimbaevirginis.
1T9 S, AWNIS ARCHIEPiaC, VIENNENSIS 18fll

QUO GENEftE CULTUS SANCTI MARTYRES fENERANDI SUNT.


'
Ex Libris B. Augustini episcapi (lib.xx cantmFaustum. cap. 21.).

Populus Clirisllanus memorias martyrum reli- A et sacra geniilium. Quorum similitudo itrquLbusdara
giosa solemnitale concelebrat, et ad excilamlam imi- eliara snpcrbis horairiibus expressa est: sieut de
tationem, et ut meriiis eortrm consocieiur, alqtie ora- Babyloniaequihosdam regibtis memoriaecommenda-
tionibns adjuveiur : Ha' tanieh, nf mUlli martyrum, turfi lenemus. UridesanclusDanielaccusaloresacper-
sed ipsi Deo roartyrmn, quamvis in memoriis inarty- sectilores perttilit, quod regis ediclo proposilo, ut ni-
rnm constituanius altaria. Qtlis enim antistitum in hil a qnoquam Deo peteretur nisi a rege solo, Deum
locis sanciorum corporum assistens, attari aliquanda snum, trocest anum el verum Deum adorare de-*
dixit: Oflerimus tibi Petre, ant fatile, atit Cypriane? precariqtie deprelienstis est: qui autem se-in memo-.
Sed qtiod offertur, offertur Deo, qqi mariyres eoro- riis, marlyrum inehriant, quomodo a nobis appro-
navit, apud memorias eorum qnos coronavit; ut ex bari possunt, ciiro eos^, eliamsi in domibus suis id
ipsoruro locorum admoniiione major aifecttts exsur- faciant, sana.doct.rinaconden.net? Scd aliud est quod
gal, ad augendam chariUlem, etIn illos qttos imita.ri . doceroust aBtid quod sustinemus, aliud quod prseci-
^osstimus, e( tn illuni quo adjuvaiite possimtts. Coli- pereiubemur, aKtid quod emendarepnecipiintrr, et
mus. ergo,mariyres eo cuitti dileclionis et societalis, donec emenderous, lolerare compellimur; alia est
qno et it. hac yita colttntur sancii lYonilnesDoi, quo- disciplina CbristianorUra, alia hixuria vinolenlorum,
rum cor ad talem pro cvangeljca verilalepassionem B yel error iniirmorum, verumlamen et in hoc ipso di-
paralum esse senlitnus; sed illds tanto devotius, Slant plurimum culpaevinolentorum ct sacrilegoruro.
qitanlo securius posl incerla omnia superala; quarito Longe quippe mirioris peccati est, ebrium redire a
eliam fidenliori laude prscdicamusjam in vita feli- mariyribus, quam vel jejunum sacrificare marlyri-
eiori viclores, quam in ista adhuc trsqne pugnantes. bus. Sacrificare mariyrlbus dixi, non dixi sacrificare
Atillo CillLu,qui GraeceV^sios dicitrir, Laline uno- Deo in memoriis martyrurn : quod frequentissime
yerbo dici non polest, cwn sit qucedan proprie di- facimus, illodunlaxal ritu, quo sibi sacrificari Novi
viniiali debila servittis, nec colimns, nec colendnm Teslamenti manifestalione praecepit: quod perlinet,
docemus, nisi untim Deura. Cumantem ad bunc ad illttm cnlturii quiX_.tj._tadicilur, et uni Deo debe-
cultum pertirical oblatio sacrificii (titide idololatrae tur. [Proinde verum sacrificiuro, quod uni vero de-
dicuntur, qui hoc eljam idojis exbibent) niillo medo betnr Deo, quo ejns altare solus Christus itnplevit,
tale aliquid oflerimus aut oUerendnmpraecipinitis,vei in victimis pecorum imilata dsemonia sibi arrogan-
cuiquam roartyri, vel ciiiiiuanisancteeaniroae,vel.cui- ter exposcunt,-urtdeApostoIus dicit : Qum immolant
quam angclo.etquisquis in liunc errorem delabiiur, gentesdmmoniisimmolanf, et nonDeo (I Cor. x), non
corripiUir per.t&aQatndocirinam, sive ut corrigalur, _ quod offerebatur cnlpans, sed quiaillis offerebatur.
wve ut caveatur. Etiam ipsjsa..cti,(vel boroincs, vel' ^ ^ebraei autem in viclimis pecorum qnas offerebant
angeli, exhiberi s.ibinolunt, quod uni D.ominodeberi Deo multis elVariis modis, sicut re lanla dignurn
uorunt. Apparuit hoc in Paulo et Barnaba (Acl.xw), erat, prppbetiam celebrabant fulurse victimae,quam
ciimcomniotimiiaculis,qtia_pereosfactasunt,Lycao- Chrislus obtuli.t. Bndeiara Christiani peracli ejusdem,
nii Unquamdiisimmolare voluerunt: conscissis enim S.acrificii,memori^m celebrant sacrosancta oblatione
veslimenlis suis, coniitenles et persiiadenies se dcos et participatione corporis et sanguinis Clirisli.] Hu-
non esse, ista sibi fieri veiuerunt. Apparuit et in an- jus sacrillcii caro et sanguis ante adventum Christi
gelis, sicul in Apocalypsiit-gimus(Capp. xix et xxn), per viciimas siniilitudinein prorailtebatur; in pas-
angelum se adorari prohibeitleiri ac dicentem adora- sione Cfirisii per ipsatrt verilatem reddebatur; post
tori suo : Conservus luus sum el fratimm tuorum, ascensum Chrisli per sacramentum memoria ce-
Dominumadora. Isla sibi plane superbi spjritus exi-. lebralur.
giint, diabolus et angeli ejus, stcul per orania lempk

ROSWEIDtfS BENEVOLO LFXTORI,

Aloysius Lipomanusepiscopus Yeronensis, illuslre D rum, succedaneum Surio dedil, hoc Mariyrologiuin
VilisSS.,ann. 1554 Adonis integrius edidit.
|taliae decns, tomo suo qunrto deAdonis
Venetiis edito, non pauca ex Marlyrolngio Sed cum hic el ordinem rouUverit, et quaedamab
ms. delibavit quod ifle Unli fecit, ut ipse scribal : aliena roajiii inserueril, paucnla denipserit, nonnulla
Deindc quoque asseculus non fuerit; placuil riirsus Adonem
Qmneaurum nilt.ilduxi in,comparationeillius. insisnis
Jacobiis Mosander, Carlhusiae Coloniensis recensere, eumque prislino nitori restituere, et ve-
oliro fecit, sub-.
alummis, anno 1581, lomo septimo A>Vilis sanclo- teri MariyrologioRpmano, siculipse
181 MAUTYROLOGIUM CUM ADDITAMENTIS. 183
neclere. Quod titex ft.ie prsestarem, tres mibi Vele- A rere, et gloriosos milites velut in aciem educere :
res codicesfuere subsidio, perbenigne a diversis an- volttil eosdem rurstis in principiis et posi principia-
tiquitatis ecclesiasticc fanlorihus communicali. Pri- (ul strenui duces solent) intercurrere, quod cur mu-
inns fnil sancli Panlalennis Colonirc, quem snppedi- temus?
tavil Carlliusia Coloniensis, ex qua Ado curanle Adonem vero Vienncnsem arcbiepiscopum, non
Mosandroprndierat. Sectiridumnacuis sum ab Ever- Trevirensem (quod exislimarunl Aloysius el Mosan-
bodiensi abhaliajuxla Sichemium; terlium, a Pelro der) uli Martyrologii, ita et hnjtts liltelli auctorem
Scriverio. Qui els>singuli se velusute stta probarent, esse, lidemfacitcodexEverbodiensis, qui hunc titulura
teriius lameneminebat nisi quod huic prima omnia prsefert: Ado Viennensis archiepiscopusquasi epilo-
deerant, usqne ad Marlium , et parsin Junio Julio- gatum compilavit, incipiensa festivilatibus aposlolo-
que. Reliqui integrum Adonem repraesenlabant, eo rum, aul discipukrum, aul successorumeorunu Nam
ordine rnodoqire,quo nunc exhibeo. Lillerac singulis quem ante titulurn dedi, est e codice sancti Panta-
Martyrotogii diebus praefixae, in solo erant codice leonis, in quo Adoante veius Martyrologium Roma-
Everbodiensi. ntim, ut supra habes, praefatur, nulla dislincliono
Quare ne mireris, lector, hic in fronte Martyro- episcopatus adjecla. ViennenSishic

Ado mullo Tre-
logii Adonis comparere libellumde festivilaiibus san- virensi esl anliquior nam-ille vixit tempore Joan-
ctorum apostolorum et reliquorum, qui dkcipuli aut nis VIII, circa anniim 879: ad eum enim annum
vicini successoresqueipsorum apostolorum fuerunl. Chronicon suum perduxit. Alter vero sive Atlo sive
Nihil enim sibi auctonbus, libris, iisque vettistissi- Udo tempore Gregorii VII, circa annum 1076 Adonis
mis dedi; nibil in vttlgalo Adone, nisi iisdem suffra- JJ Viennensis natalis inter sanclos recensilus habetur
ganlibus mutavi. Et vcro libclli hitjits aucloritalem 16 Decemb. Viennmbeati Adonis episcopi et confes-
itielur ipse Adoin suo Marlyrologio2 Julii, ubi post- soris.
quambreviler sanclortim Processi etMartiniani mar- Qnod hic in MarlyrologioAdonis iniiium stimitnr,
iyrum roeminit, addit : Quorum pastio in libelloapo- noii a Kalendis Januarii, ut haclenus editum, sed a
stolorum supra nolata esl : quse verba in vulgato Vigilia Nativitatis Domini, scias hoc est Romanae
Adone desiderantur, uli et nonnulla alia. Quod inde Ecclesiserilu faclum, quaeanni epocham olim habuit
accidit, quod Mosander libeltum Imnc aposlolorum, Nalivitatem Chrisii, et a Vesperis Vigilise ipsius
passim martyrologio Adonis, locis snis inserueril, Nativilatis nnnum auspicabalur. Consianler ita ex-
iis submotis, quae brevicule lantum de iisdemsanclis biliebant tria ms. ,f.xemplaria, qiiibus usus suiii.
notala erant. Sed aliud Adoipse coris liimi inierat. Vide et Cl. V. Pauli Petavii Syntagma de Epocha
Voluit aposlolos,eorumque successoresvirds aposto- annorum.
|icos, velut duxes in fronlegenerosi.exerciltts appa-

LIBEIMS DE FESTITITATIBUS SS. APOSTOLORDM

Et reliquorum qui discipuli aul vicini successoresque ipsorum aposlolorum fuerttnt.

E. HI KAI.JILH (29 Junii). C Evangelium Christi, Romam vinclus missusest; et


(Hieron, deScript. Eccl.c.i.) Romaenalalis bea- sicul ipse in secunda Epistola ad Timolheum scribit,
torum aposiolorum Pelri et Pauli, qui pajsi sunt liberalus de ore leonis (HTim. iv), videlicet lero-
sub Nerone, Basso el Tusco consttlibus. Petrus se- cissimi perseculoris Neronis, Evangeliutn Cbristi in
cundo Claudii anno, post episcopalum Antiochensis Occidentis quoqite partibus praedicavit. El hic ergo
Ecclesise,el praedicaiionemdispersionis eortim, qui quarlo decimo Neronis anno, eodem die quo Petrus
de circumcisione crediderant, in Ponto, Galatia, Romoepro Clirislo capite truncatur, sepullusque est
Cappadocia, Asia, el Bithynia, ad cxpugnandmn Si- in via Ostiensi, anno post passionera Doraini trige-
monem M.igumRomam missus esl; ibique viginti simo septimo. Scribit aulem novem , ad septera
quinque annis calhedram sacerdolatem tenitit, Ecclesias, cpistolas : ad Romanos unam ; ad Corin-
usque ad ultimum annum Neronis, a quo et aflixus thios duas ; ad Galalas unam ; ad Ephesios unam ;
crnci, martyrio coronatus est, capile ad lerram ad>Pbijippenses iinaro; ad Colossenses unam; ad
verso, ct in sublime pedibus elevatis, asscrens se Thessalonienses duas. Prscterea ad discipulos suos:
indignum , qur crucifigerelur ut Doniinus suus. Timollieo duas, Tito unam, Philemoni unam; Epi-
Sepultus in eadero urbc, in Vaticano, juxla viam stola atttero, quae fertur ad Hebrceos, non ejus ere-
Triumphalem totins orbis veneralione celebralur. D dilur, propter slyli sermonisqne dissonantiarri: sed
Scripsit duas epislolas, quae Calholicseuominanliir; vel Barnabae,juxta Tertullianum ; vel Lucse evan-
quarum secunda a plerisque cjtts negatur, propter gelislse, juxta quosdam ; vel Cleroenlis, Romae pdst
slyli cum priore dissonantiam ; sed el Evangelium Ecclesiae episcopi, qnera dicunl, senlenlias Pauli
jitxla Marcum, qui audilor ejus et inlerpres fuit, proprio ordinasse et ornasse sermone-; vel cerle
hujus dicitur. Lrbri autom, e quibus unus Aciorum (quia Paulus scribebat ad Hebrseos, et propter invi-
ejus scribiiur, alius Evangclii, terlius Pra_dicalio- diam sui aptid eos nominis, tilulum in principio
nis, quarlus 'AwoxaWi|.euf,quinlus Judicii, inler salutalionts ampuiaverat; scripseral atitem ut He-
apocryphasscripturas repudiantur. brseus Hebraice, id est suo eloquio disertissime) ea
(lbid., c. 2.) Paulus quoque posl passionem Do- quse etoqiienler scripta fueranl in Hebrseo, clpquen -
mini vigesimoquinto anna, id esl secundo Neronis, lius verlissc in Graecum et hanc esse causam, quod
postquain ab Jerusalem ttsqtie Illyricum replcvit a caeteris Pauli epislolis discrepare videalur. Ejtts
133 S. ADQNIS ARCHIEPISC. VIENNENSI& 184
ilaqueesse, noii alierius, lola Ecclesia jarn firmis* A licos- vidit Ecclesise fidero, confestim hanc de-
sime tenct. Legimt qnidam ct ad Leodicenscs, sed scriptam in Evangelio suo, verbi Domini usler-
ab oriinibuS exptbdtltir. •Hic~de tribu Benjamin, et nitate slabilivit. Rogatus siquidem ab Asise epi-
oppido Judsese, Gigascalis [al., Gischalis] fuil: quo spopis adversus Cerinthum aliosque haerelipos, et
a Romanis capto, cnm parenlibus snis Tbarsum Ci- itiaxime contra Ebiomalarum dogma tunc consur-
liciae commigravil; a qtiibus ob sltiditim legis missns gens, qui asserunt Ctirisliim anle Mariaronon fuisse,
Jerosolymam, a Gamaliele doctissimo viro erutlitus comptilstisest scribendi Evangelii sanctum opus su-
est (Act. vit et ix). Cum attiem mterfuisset neci mar- scipere. Fertint et aliani causam hujj.is scripturae;
tyris Stephani, et acceptis epislolis a pontifice leiri- qriod cum legisset Matlhaei,Marci, et Lticaevolumina,
pli, ad prosequendos eos qui Christo credideranf, probaverit quidem texturn historia., et vera eos di-
Damascnni pergeret, revelatione compulsus ad fidem • xisse finnaverit, sed unius tantuni anni,in quo et
•yasel.eclionisde persectitore translatus est. Cumqtie passus est Christus, et post carcerem Joannis, histo-.
piimum ad prsedicatioiiem ejus Sergius Paulus pro- riam lenuisse. Prsetermisso itaque anno, cujus acta
consul Cypri credidisset, ab eo, quod eura Christi a tribus exposita fuerant, superjoris temporis, ante-
Hde stibegerat, sorlitus est nomen. quam Joannes clauderelur in carcerem, gesta narra-
" vit. Sicut manifeslum esse.polerit his, qui diligenter
F. II KAL.DECEMBRIS (30 Nov.). quatuor Evangeliorum volumina legerint; quce res
In civilate Palras provincirc Acbaise, nata|is beali et Statfuviav, id est dissonantiam .quse videbatur
Andrese aposloli, qui etiam apud Scylhiam praedica- Joannis esse cum cseleris lollit. Ipse autem usque ad
vit. Hic bea,liss.imus.aposlolusab jEgaea proconsule Trajani. principis lempora perseverans, totas Asise
Achaiae comprehensus, cum perseveranter in fide ftindavit rexitque Ecclesias; et confectus senio, se-
Chrisli et Evangelii ministerio duraret, insuperabi- xagesimo ociavo post passioneni Domini anno mor-
lisque manerel, carcere primum clausus, inde co- luus, juxla eamdero urbem sepullus est. Scripsit
raro proconsule gravissime cscsus, ad utlimum cruce autem et unam epistolam, cujiisexc^rdiumest: Quod
ligatis manibus et pedibus, ftmibusque loto corpore fuit ab inilio, qusc ab universis ecclesiaslicis et eru-
tensus, ni longius cruciaretur, biduo inibi super- ditis viris probalur. Reliquae aulem duse, quarum
vixit, non cessans ea quae Christi sunt populuin principium est: Senior eleclmdominm el nalis ejus ;
docere. Cuinquehi, qni per eum Chrislo Dorri,ino et sequenlis.: S&*ior Gaio charistimo, Joannis pre-
crcdiderant, salis agerent ul deponeretur, iEgseam- sbyteri esse ab aliquibus puianlur; sed nunc jam
que, ut hoc perficeret, nolenlem impellerent, apo- generalis Ecclesiseconsensus habet, quod bas quo-
slolus Domini circumslante populo, et _£gaea pro- ^ que epistolas Joannes aposloltis scripserit.
consule, ut solverelur, agenle, post verba orationis
fulgore ccelesti fere una desuper circumfulsus hora, B. KAL.MAII(I Maii).
cum ipso lutnine abscedenie emitiens spirilum, per- Natalis beatorum apostolorum Philippi et Jacobi;
rexit fine beato ad Dominum, (Euseb. in Chron.) ex quibus Philippus cum pene Scyihiam ad fidem
Gujus sanctissimtim corpus Maximilia potentissima Cliristi convertisset, diaconibus, presbyteris ct epi-
matronartim reverenter depositttm sepelivit; sed scopis ibi conslituiis, reversus est ad Asiam. nbi
iimcrgenlibiis.aiinis, sacralissima ejus ossa, vicesimo continua praedicatione per aliquot annos insislens,
Consianlii iinperatoris a.nno, ab A^chaiaConstanli-; mtilliludinem populorum Christo laboribus piis scm-
popolim translata sun.t. per inserviens lucratus esl. Qiiique apud Hieropolim
C. VIII KAL.AcGDSrr(25 Julii). Asiaecivitatem dorrnivit, cum patribus suis bealo fine
Natalis beali Jacobi apostoli, fratris Joannis evan- s.epnlltis.
decollatus esl ab Herodc (Hieron. de.Eccl. Script. c. 2.) Jacobus vero, qui et
gelistse, qui rege Jerosoly-
liber Acltiitm docet frater Domini legilur, cognomento Jiistns post pas-
mis, ut aposlolorum (cap. 12).
sacra ossa ad _ siorvemDomini slalim ab apos.lolisHierosolymorum
Hujus heatissimi apostoli Hispanias Hic de utero inatris sanctus
translata el in ullimis ea.rtimfinibus, videlicet:contra episcopus.ordinalus est.
et sicerain non bibit, carnem nullam
mare Rritannicuro condiu, celeberrima illarum fuit, vinum
comedit; uunquamaltoosus est,iieciujctiisunguento,
genlium veneratione excoluntur. nec nsus balneo. Huic soli licilum erat ingredi San-
D. VI KAL.JANDARII (27 Dec). cta sanclorum : siquitiem.veslihus lapeis non uteba-
(Hieron. de Eccl. Scrip., c. 9). Natalrs bcati Uar, sed lineis; solusque ingrediebalur templum, et
Joannis apoSloli evangelislae, quem Jesus amavit fixis.geiiibiis pro populo deprecabatur, in tantum ut
pliirlmum, qui secundam post Neronem perseculio:- cameloriim duriliem traxisseejus genua crederenlur.
nern movente Doniitiano, posleaquatn in oleo ignito, Hic ilaquo cutn publice in conciljo compellerelur a
demcrstis uihil passtts esl, in Palhmum iiisttlain Judaeis, ut Cliristuro DeiFiliumdcnegarel,etillevoce
retegatus vitlit Apocalypsim. Inlerfeclo autem Do- maxima proleslarelur ad poptilum, dicens : Quid me
miliano, et actis ejtts ob ntmiam crudelitatem a inlercogatis d.e Filio honiinis? Kcce ipse sedet a
senalu rescissis, snb Pertinace rediit Ephe dextris virlutis Dei, el venlurus est cum nubibus
$mi. f,t miia concussam se alreenie pcr haere- cceli; prsecipitaliis de pinna lempli, confraclis cruri-
185 MARTYROLOGIUM CUM ADDITAMENTIS. 186
bus, adhuc semiaminis tollens ad ccelum.manus di- A consummaverunt; hooorifice seputli a populis Chri-
ceret: Domine, ignosce eis, quod enim faciunt, ne- tianis, quos Domino ipsi genuerant. Quod quidam
sciunt; fullonis fusle in cerebro percussus occubuil. putant Simonem aposlolum unum de duodecim ip-
Hic est de quo apostolus Paiilus scribit ad Galatas : sum esse qui sub Trajano crucem passus sit, om-
Aliumaulem apostolorum vidineminem, nisi Jacobum, nino falsum est. Nara et Beda sanctus presbyter, qui
fralrem Domini (Gat. i). Et apostolorura super hoc liocsuperAcla aposlolorum seniit, Isidorum seculus
crebrius acta testantur. Evangelium quoque, quod in libro Relractationum se hoc non bene sensisse
appetlalur secundum Hebncos, et bealo Hieronymo reprehendit. Sed et Hisloria Ecclesiastica, nOn de
in Grsecumsermonem Latinuinque translalum est, apostolo, sed de alio Simpne gesla narrat. (Euseb.,
post resurrectionem Salvatoris dc.eo refert: Domi-. lib. III, cap. 16).
nus aulemcumdedisselsindonem servo sacerdolis, ve- K. VINONASMAH (2 Jlfaii).
nit ad Jacobum Justum et apparuit ei. Juraveral au- .Nalalisbeati Siraeonis episcopi et martyris a, qui
ttm Jacobus s» non comeslurum panem ab ilta hora,
propinquus Salvatoris secundum carnem, Jerosoly-
qua biberal calicemDomini, donecvideret eum resur- morum episcopus post Jacobum fralrem Domini est
gentem a darmientibus. Rursusque post paulum : Af- ordinatus; et persecutione Trajani multo tempore
ferle, ait Dominus, tnensam et panem. Slatimque B suppliciis affectus, marlyrio consummalus esl, om-
pddilur : Tulilpanem, et benedixit, et fregit, et dedil nibus qui adherant, el ipso judice miranlibtts, ut
Jacobo Justo, dixilque ei: Frater mi, comedepanem cenlum vigenti annorum senex crucis supplicium
tuum, quia ftlhis hominis surrexit a dormienlibus. pertulisset. (Euseb., lib. n, cap. 26.) .
Triginta atque annis HierQsolyraaerexit Ecclesiara, F. VI KAL.MARTH(24 Febr.).
id est usqtre ad septimum Neronis annum; et juxta Natalis sancli Matthiae apostoli, qui post ascen-
templum ubi praecipiiatus fuerat sepultus est. Qui- sionem Domini a beatis aposlolis sorteelectus (Act,
dam in monte Olivetieum condilum pulant, sed falsa in locum Judse proditoris Domini subroga-
eorum opinio cst. Scripsit autero unam tanlam Epi- i>),atque Judseam Chrisli
tus, apud Evangelium prsedicavit.
de
stolam, quae septetn canocicis est.
A. III IDIS JDNII(11 Junii).
. E. IX KAL. SEPTEMB. (24 Aug.). (Hier. de Script. EccL c. 6.) Nalalis sancli Barna-
Nalalis beati Bartholoraaeiaposloli; qui apud Jn- bae
aposloli, qui cum esset Cyprius, cum Paulo gen-
diam Chrisli Evangelium prsedicans, decollalione tiuin
apostotus .ordinalus est (Act. xi). Hic postea
roartyrium cpmplevit, Hujtis apostoli sacraiissimura propter Joannera discipulum, qui et Marcus vocaba-
corptts primum ad insulam Liparis, quae Siciliaevi- tur, separatus a Patilo, riihilominusEvangelicseprae-
cina esl, deinde Reneventum translatum, piafidelium r dicationis
injunctum sibi opus exercuit. Cujus cor-
veneratione celebratur,
pus tempore Zenonis imperatoris, ipso revelante,
E. XII KAL. JANDARII (21 Dec), repertum est. Hic unam ad sediiicalionem Ecclesiae
NaUlis beati Thomseapostoli; qui Parlhis et Medis pertinentem Epistolam composuit, quse lamen inter
Evangeliumpraedicans, passus est in India. Corpus apocryphas legilur.
ejus incivilalem, quam Syri Edessam vocant, trans- D. XV KAL.NOVEMB. (18 Oet.).
latum, ibiquedigno bonore condilum est, (Hier., de Script. Eccl. c. 7; Euseb. in Chron.)
F. II KAL. OCTOBRIS (21 Sept.). Natalis sancli Lucse evangeiislse, qnse fuit nalione
(Ilier. de Script. Eccle. lu.) Nalalrs beali Matthsei Syrus Antiochensis, arte medicus, discipulus apo-
apostoli et evangelistse, qui primus in Judsea Evan- stolorum ; Paulum secutus usque ad confessionem
gelium Chrisli Hebrseosermone conscripsit (Matth. ejus serviens Domino sine crimine; neque uxorem
ir; Luc. v); posl vero apud jEthiopiatn praedicans, unquaro habens neqtie filios. Septuaginta et trium
roarlyrium passus est. Evangelium, ejus stylo scri- annorum obiit in Bithynia, plenus Spiritu sanclo.
ptum, ipso revelante, lempore Zcnonis imperatoris Sepullus aulem nunc Conslantinopoli; ad quam ur-
inventum est. Idem aulero Mailhseus in Evangelio it) bem vicesimo Constanlii anno, ossa ejus, ctim reli-
Levi appellatur. quiis Andreaetipostoli, translala sunt. Scripsit Evan-
G. V KAL.NOVEMB. (28 Oct.). gelium, quod nOn solum ab aposlolo Paulo didicil,
'
(lsid. de Vil.eiob. SS. c. 81.) Natalis beatorum qui cum Domino in carne non fuerat, sed et a csc-
in principio
aposlolorura Simonis Chananaei, qui et Zelotes scri- leris aposlolis. Quod et ipse qtioque
bilur, et Thadsei, qui eiiam Judas Jacobi legilur et voluminis sui declarat, dicens : Sicul tradiderunt no-
aiibi appellatur Lcbaeus,qtiodinterprelatur corculus. bis qui a principio ipsi viderunt, et ministri fuerunl
E quibus Thadseus apud Mesopotamiam, Simon sermonis (Luc. i). Aliud volumen edidit egregiuro,
vero apud jEgyplum traditur praedicasse: inde si- quod titulo Apostolicarura np«$e<_>v praenolatur. Cu-
ranl Persldem ingressi, cum fidei Christi innumeram jus hisloria usque ad biennium Romaecommoranlis
ad quartum Neronis
gentis ipsius mullitudinem subdidissent, et Eccle- Pauli pervenit, id est, usque
siara Dominilalejam fundataro viderent, marlyriura annum. Ex quo inlelligimus in eamdem tirbem li-
jbi, cursum temporis cxplentes, beato ccrtamine brum essc compositum.
? InMarlyrot. Adonjs, est 18 Febr.
ig7 S. AD0NIS ARCHIEPISC. VIENNENSIS 18«
C. VIICAL. MAH(25. Apr.). A (Act. v, vr, vtr). Cujus beatissimum cotpus viri ti-
de c. 8.) Naialis sanctl' Marci morali comportaverunt et fecerunt planctum ma-
(Hier. Scripl. Eccl,
evangelistae. Hic discipnlus et inlerpres apostoli Pe- Iisla gnurri super eum. Scribit beatus Lucas evange-
bealissimam ejus passionem in Aclibus apo
tri, rogalus Romaea fralrilms, scripsit Evangelium,
.stolorum.
qtiod quanlo lardius caeieris irichoavil, tanlum in
C. VIU IDDSJONII(6 Jun.).
longiora scribendo tempora porrexil. Ab initio nam-
que evangelicse prsedicalionis, quod per Joannem (Enseb., llb. ii, c. 1, et lib. ui, c.25.) Nalalis Phi-
facttim coepit, ad illud usque leroptis narrando per- lippi, qui ftiit unus de seplem diaconibus qui cum
Chrisli ab
venit, quo aposloli idem Evangelii verbum totum beaio Stephano statira post ascensionem
sunt ordinali; de quo bealus Lucas in
prsedicando disseminavere per orbero. Quod cum apostolis
Petrus audisset probavit, et Ecclesiis legendum sua Actibus aposlolorUm (c. vui, xxi^ refert, quod signa
sua Samaritas ad
auctoritate edidit : quo assumplo, idem Marcus et prodigia faciendo, pfsedicatione
fldem Christi convertit, et Candacis reginse jEthio-
perrexU iJSgyptum. et,primus AlexandriaeChristum in Scripluris eunucbum, in fonte,
annuntiaus, constituit ecclesiam, lanla doclrina et pum Studiosum
vitae. continenlia, ut omncs seciatores Christi ad qaiest in vico Belhsoro, in tribu Juda, euntibus ab
B MM adHebron, iri vicesimo lapide baplizavit; qni
exemplum sui cogeret. Meminit hujus Marci ei Pe-
trus in prirna Epistola, sub nomine Babylonis figu- poslea apud Caesaream requievit. Juxta quem tres
raliter Roriiam significans : Salulat vosqum est Ba. virgines filtaa ipsitis prophelissae lumulalae jacent:
filiaillitis plena Spiritu sancto in EpheSo
bylOne'coelecta, et Marcus filius meus (I Pelr. v). naro quarla
occubuit. Quidaro lamen pntant, apttd Hierapolim
Quiqtie eousliliitis el confirroatis "Ecclesiis per Li- umis de duo-
biarri, Marmaricam, Hamniortiacam , Peniapolim, eas lumuIaUs, ubi apostolus PhHippus
Alexandiiam, alque JEgyptum universam; ad uiti- decira qitiescit. Cujus fnisse filiaeab aliqtiibus scrW
'
mttm tentns est a paganis qni remanserunt Alexan- ptoribus putatse SOnt. .
driae. Qni videntes ettm die sancto Paschse missas A. V IDOSAPRILIS(&. Apr.).
facienlem, miserunl funomin collo ejus, et trahebaril Beati Prochon diaconi, prreclarissimi fide et mi-
eura ad loca Bucolias,qnaeeranl jnxla mare sub ru- raculis viri, apud Antiocbiam martyrio corisummati,
pibus, ubi erat ecclcsia consiructa , et defluebant ibtque quiesceniis.
cames ejus in lerram, ac saxa inficiebanlur san- C. IV IDDSJANDARII (10 Jan.).
guine, Vespere autem facto misertmt eum in car- Beati Nicaporis diaconi, gratia fidei et virlute ad-
Cerem, ubi circa mcdiam noctem primo angelica r mirandi, apud Cyprum gloriosissime coronati, ibique
visiUlione conforlatus est; deinde ipso Domino ei Venerabiiiter sepulti.
apparenle; ad «celeslra regna vocattts est. At mane
diim traheretur ad loca Bucoljae,gralias ageus, el D.XIIIKAL. MAII(19Apr.).
diccns : Domine, in roanus luas commeudo spiritum Sancli Timonis diaconi apnd Beroeam, qui primo
roetim, deftinctus est, et a viris religiosis septtluis doclor resedit, deinde verbum Doniini disseminans
in loco Iapidis excisi curo gloria. Ordinaverat aulero venit Coririthuiri, ibique a zelantibus Judseis et no-
ut fe-
pro se Alexandrise episcopum Anianum. Morluus est men Christi perseqttenlibus Graecis tradilus,
auiera octavo Neropis anno. runt, pritno Oantmis injectus, sed nibil laesus; deinde
cruci affixus marlyiium suum implevil. Sepqllus
C. VII KAL.JANDARII (26. Dec). apttd Corinihuin gloriose.
NaUlis beatissimi Stephani prolomarlyris : qui non
B. XKAL. FEBRDARII (23 Jan.).
miilto posl ascensioneiri Christi ab apostolis, cum
Sancli Parmenae diaconi, qui traditus gratiae Dei a
esset pletiiis fide ei Spiritu sancio, diaconus ordi- fratribns oflicium praedicalionis plena fide
natitr. Hie faciens el in injunctum
signa prodigia magna poptilo, consummavit ,
inartyrii gloriam adeptus, Philippis
plenus gratia et virlute, in nomine Domini nostri D
Jesu Chrisli, a quibusdam, qtti erant de Synagoga quievit.
C. IX KAL.FEBRDARII (24 Jan.).
quae dicilur Libertinbrtun et Cyrenensium, ef Ale-r
xandrinorum, efqui a Cilicia et Asiacum eo dispu- NaUlis sancti Tititotltei discipuli beali Pauli apo-
tantibtis, et conquirenlibns alque altercanlibus, nec stoli, qui apud Ephesiim a beato apostolo episcopus
resislere valentibus, sapieniiae el Spiritui sancto, ordinaius, post ipultos pro Cltristo agones dormivit.
quo loqnebalnr; concilato popttio ac senioribus, Cujus corptts cum reUqtiiis beali Andreae et Lucsc
scribisque adversus euiri commotis : raplus et' ad- vicesimo Conslanlii anno Conslanlinopolim trans^
ductus jn concilium esi. Cttmque insimularelnr ad- latum esi.
versus Ioctim sanclurn el legem dOcuisse, plenus D. II No». JANOA.RU (4 Jan.f.
Spiritu sanclo, estendit qttomodq Jesus Christus ex Nalalis beali Tili apostolorum discipuli; qui ordi-
lege monslraretnr et prophetis. At iili stridenles naius ab an,ostoloPaulo Cretensium episcopus, cui
dentjbus in eum, el fremenies in cordibus suis, at- eliam Epistolam omni Ecelesiae Dei celeberrimam
que auressuas comprimeples, impclu facto, ejecerunt idem apostolus misit, post praedicationis offlcium
eum extra civilatem, etlapidalus marty^robdormivit fidelissime consummalura, beahint frnem adeplus.
18» MARTVROLOGIUM CUM ADDITAMENTIS. 190

sepuilus est in ecclesia ubi a beato Apostolo fuerat _. A,quem remisi : tu aulem ittum, id est viscera mea sus-
dignus minister-conslilulus. cipe (Philem. i) ; qucm beatus idem ApostolusepN
C. VII IDUSMAII (9 Maii). scopum ordinans, prseatcationisque verbum eicom-
mittens, apnd Ephesiorum civitalera reliqnit; cui
Natalis sancti Hermrc, cujus apostolus Paulus ad bealtim Timolhetim et ipse resedit.
: Satufate episcopus post
Romanos scribens meminil Phlegontham, ei beatuslgnalitis Ephesiismiltens Epistolam,
et sunt cum eisfra- Dequo
llermen, Palrobam, Herman, qui ita dicit (Ignal. ep. 14 ad Epli.) : Quoniam ergo sus-
tres (Rom. xvi). Hunc asserunt auctorem esse libri
cepi multitudinem vestramin nomineDomini in One-
qui appellatur Paslor : et apud quasdam Graecise
simo, dilecto prmceplorenostro, veslro aulem episco-
ecclesias etiam publice legittir. Revera utilis liber,
de eo veterum usurpavere po; obsecro eum secundum Jesum Chrislum diligere
multique scriplorum et vos omnesin concordia ejus in ipso esse; bene-
est. vos,
teslimonia; sed apud Lalinos pene ignotus diclus enim Dominus, qui vobis lalibus talem episco-
Qui digne Deo seroelipsum sacrificans acceptabi-
pum donavit habereinChrislo. Hic Romamperduclus,
lisque Deohostia faclus, virlutibus clarissime funda- alque ibi pro fide Chrisli lapidalus, sepultus est
Us, coeliregna pelivii. Sepultus apud urbem Romam. Christi marlyr primum ibi; inde ad loca ubi fuerat
Titulus nomine ipsius , jtixla quod baptisteriuro ex B ordinatus cpiscopus, corpus ejus est detalum.
facurialibits sanctse Praxedis est exstruclum, et
beato Pio discipttlo apostolorum operanle studio E. IX KAL.DECEMBR. (23.Nov.).
COnsecratum,venerabiliter ei slalulus est. (Hieron., deEccl. Script., c. 15; Ponlifica.e, c. 4),
Natalis sancti Clemenlis, de quo aposlolus Paulus
E, XIV KAL.MARTH(16 Febr.). _>it: Cum Clemenle el cmteris cooperaloribus meis,
Natalis sancti Onesimi, de quo beatus Aposlolus quorum nomina sunlin libro viiw(Phil. iv).'Hic quar-
Philemonifamiliarestilleras niitlit. Obsecrotedemeo tus post Petrum Romsecpiscopus (siquidem secun-
fitio quem genui in vinculis Onesimo, qui tibi ali- dus Linus fuil, lerlius Anaclelus) sub persccutione
quando inutilis fuit, nunc aulem ct mihi et libi utilis , Trajani a, trans Ponluro mare m eremo, quod adja-
• Trans Pontum mare in eremo quod adjacet civi- SS. lib. x , cap. 98, quae et ipse Baronius recilat
taii Chersonm.Ad verlinin ex Aclis aptid Mombritium tom. X Annalium anno Christi 867 :« Leo-, inqnit,
lom. 1, quibus consentiuni mea mss. Ita Beda quo- episcopns Osliensts, tradit quod tempore Micltaelis
que el Rahanus. Menaea,xxiv Novembris : 'Ev ipnpu imperalorisConslanlinopoliiani,qiiidamPhilippiissa-
jrolsi 7rapar_if_svjj-r-nXspuHvi,in deserla civilale quat cerdos Chersonre veniens, de his quse narraniur in
adjacet Chersoni. lilelaplirastes eadem die cum Me- Hisloria sancti Cleinenlis, de inarisaperitione baliiia-
naeis: Ul:ra el Pontum, in desertam civitalem, sitarn lores inlerrogavit. Qni nibil de hoc scire professi stint
prope Chersonem.Ita vrdes wo/\«va quibusdam con- C I eo quod advenaemagis quam indigenaceranl. Siqui-
junctam cum ipvpu, ul quasi ep»po7ro"'tf seu deserla dctn tniraculum illud jamdudum ob haliitanlitini cul-
cititas indicelur; ab aliis vero ciim Xepauvt,ut quasi nam cessaverat; el ab incursu barbaroriiin lemplum
eremus adjacens civitali Chersonae insinuetur, illtid desiruclnm eral, et arca ctim.corpore marinis
Sed quis locusexsilii sancli Clenientis papaefuerit, fluctibiis obrula. Tunc assumplo episcopo Gcorgiae
nondum video clare explicattim. Breviarum Roma- civilatis ciiin clero el populo, accesserunt atlinsularo
num niile poslieiiiain correclionem exliibebal : A in qua ptttabant esse marlyris corptis. Ubi divina
Trajano imperatore relegalus esl in insulam Lycim; revelatioiie fodienles corpus invenerunt, el ancho-
ntinc pro in insulan: Lycim, stibstiiultim trans mare ratn cniii qua fueral in mare projectum. i Qtiare
Pomum. Ulrumque in Actis Clemenlis habes apud alia insula Chersonaevicina invcsligantla est.
Mnmbritiiiin. Qitotlaulem Baronius ad diem xxitt Venia, spero, niihi dabiiur, si cerlum exsilii locum,
Noverobrisait Actis Cleineniis nullam de Lycia ha- inqnem Clemenspapa relegatusfuit.c.oner produce-
beri menlionetn, recte quidem de Actis apud Mela- re; idque nnn lam coiifecturis qiiam cerloindicio.
phrasiem itilelligat. Nam apitd Momhrilium, lom. I, Exisliroo igitnr eiiniin Leucam instilam, qurc Achil-
atl calcein Aclorum ila habetur : « Passus esl autem lea insula ilicitnr, Chersonae proxiinam relegatum.
venerabilis Dei sanclus, Clemens episcopus urliis Qnod si tptis Lencmnomen post in Lycimn.igrasse
Romae, sub Trajano imperalore et Aulidiano duce in velit, non magnopere refragabor. In Leucam autem
Chersona civitale Lycise, sub die ix Kalendas. De- insitlam ablegatiitn Clemenicm papam aslruo :
cembris. i Qiianqiiam hsec in mss. Aclis desint in Primo quia Aitaslasiiis Bililioihccariiis in Vilis
line. Qitidquiilsit, credilum olim Clemeulem passuin p poiitificum, cap. 4, de Clementeaii: Qtii eliam sepul-
in ChersonaLyciwvel insula Lycim, ut Breviarium tus est iti Gracia. Qiiem loctim Baroniits, Noiation.
plim i-xliibcbat. ad Martytolog. Rouianum, xxiu Noveinbris, nieitdo-
Sed quaehaecC/ii?rsonnvel insula Lycim? Baronws stim existimavit. At vero sanimi csse vel inde patet
ad Martyrologium Romanum xxtti iNovemb.respi- quod Marius Niger, homo geograpbisc perilissimtis,
Ciens,opiitor adverbaBreviarii Romanianlc ultimain asseril etiam hodierno die Leucam insnlam vocari,
correctionem, ail: < Qttod aiilent Lycia Cliersone- vulgo Grmciariam; quod quam p.trum abit ab Ana-
sus dicta reperialttr, non ulique ex ea causa, quod stasii Gracia ? apud quem forie eliam Grmciaria le-
sit in provincia Lyciaein Asia , in qua nulla reperi- gendiimquis divinaveril. Forte Grmciavel Grmciaria
tur norainata Cliersonesus, sed irrepsisse puto er- dicta ca insula, quod Taurica Chcrsonesus,in qua
rorem, ul pro bycia, Lycia scriptum sil. Alluit eniin hsec insula, tesle Ammiano Marcellino, lib. xxu,
Bycia palus; sic dicta a Byco iltivio, Cliersonesum plena sil coloniarum Graecaruro,ut ibidem habel.
a superiori parte, ut docet Plolomaeus lab. viu Secundo, qnia hsec iiisnla exsiliis aplissima , quia
Europse. i Atque hacteiius Baronius. deserta Arrianus in Periplo Ponti Euxini :.'H Seyjn.
Pl.iusibilis sane conjeclura, si lillerarum affinila- «v&|_(u7r&>'_ p.ivipiip.iiiativ. Insuta hmcdeserla est ab
tem specles. Sed non est passus Clemens in Cherso- homnibus. Aniniianus Marcellinus, lib. xxtt .- i In
ncso Bycisepaludi proxima, sed in alia insula, Cher- hac Taurica (Chersoneso) insula Leuce sinehabita-
soneso vel Cbersonacproxima. Clare Acla inventio lionibtis ullisAcliilli cst dedicata. In quam si fuerinl
nis corpoVisejusapnd Pelrum a Natalibus inCalalogo forte quidam delati, visisantiqiiilaiis Vestigiis, tem-
191 6. ADONISARCHIEPISC. VIENNENSIS .<.*
cet civitati Cliersinit, relegatu,- exsilio; ubi cum A episcopus ordinaius cst, de quo bealus
Ignalius ad
per doclrinatn ejus plures converterentnr ad Domi- Antiocbenam Ecclesiam (epist. 12) : Pauli et Petri
num, paganis insistentibus, invidiosa relatio cucur- factieslis discipuli : nolite perdere deposilum,quod
rit ad imperatorem Trajannm, quse diceret ibi per vobis commendaverunt. Mementote
digne beatissimi
ClcmentemCbristianorum populum accrevisse. Qui Evodii, pastoris veslri, qui primus, vobis ab aposlolis
misit ducem Atifidianum qui ctim videret (multos anlistes ordinalus est. Non confundamus patrem,
Chrislianos occidens) fixum in Omnibusbeaium Cle- sed efficiamur cerli filii et non adulterini. Hic mar-
menlem, et penilns mulari non posse, jussit praeci- tyr apud Amiochiam urbem, cui praefuit, sepul-
pilari eum in mari medio, ligata ei ad collum an- tus est.
chora; talique marlyrio discipulus Peiri coronatur, A. X KAL. ADGDSTI
et nominis ejus memoriaro usqtic hodie Romse ex- (23 Julii).
structa ecclesia custodit. . Nalalis sancli Apollinaris episcopi *, qui Romae
D. KAL.FEBBDARII ordinatus ab apostolo Petro Ravennam missus est,
(1 Febr.). eliara in jEiriilia praedicavit, et.in parlibus Co-
(Hieron., de Eecl. Script., c. 16). Nalalis sancti qui et in Mcesia,et in Ripa Canubii, et in
Ignatii episcopii et marlyris, qui terlius post Pe- rinthiorum,
trmn apostolum Antiochenam rexit Ecclesiam : qui g partibus Thracise, in quibns locis exsilio relegalus
et ubicunque pervenit, innumeras virtutes fecit,
persecutione Trajani damnalus ad bestias Romam est^
vinclus mitlilur; ubi praesente Trajano cicumseden- el passiones suslinuit; nam nimia caede pene roa-
le senatu, pilis plombeisscapulaeejus primum con- ctatus,-et diulius fuslibus caesus,ac nudis pedibus
lusae, deinde ungulis latera ejtts dilaniata, et Iapidi-. super prunas imposilus, rursnm caesus et equuleo
busasperis confricata. Post expansae manus ejus et et appensus, lorlus est, et saxo os ejus contusum est,
cura gravissimo ferri pondere inclusus in carcere
igni repletse papyro oleo infuso et insenso latera
honorifico, in ligno extensus est, ubi ab ho-
ejus adusta. Post super carbones pavimenlo asper- minibus atquc
sos, ubi sanctac plantse illius steterunt. Post lectum quidem neglectus, sed ab angelo publice
deinde et in exsilium directus
flaromantem, post dorsum ejus ungulis discussum pastusest; rttrsum catenatus,
el dilaceratum, post aceto et sale plagas ejus perfu- est.in quo diutius fuslibus caestts,et rursum
in Ravenna ligatus, a paganis csesus et vulneratus,
sas, post vinculis fcrreis beata membra illitis astri-
et rursum in carcerera missus et caesus, sic mar-
cta.etpedesejus in imacarcjeris ligno conclusos, ubi
tribus diebus ac noclibus panem non comedens et tyrium consummavil sub Vespasiano Cscsare, De-
mosthene patricio. Rexit Ecclesiam annos octo et
aqtiam non bibens mansit, sedenle Trajarto pro tri- dies qualuor, mensem unum.
bunrili. in arophilheatro , conctirrenle omni turba 'Q viginli,
Romanorum, ligatiisdtiobnsol.jiciiurleoiiil.us. Cum- E. VII KAL.FEBROARII (26 Jan.).
que jam projectus bestias rugientes audiret, ardore Natalis sancli Polycarpi •>,qui beali Joannis disci-
paliendi ait: Viri Romani, qui hoc certamen specta- pnlns, et ab eo Smyrnae episcopus ordinalus, totius
lis, non sine causa laboravi, non propter pravitatera Asiae princeps fuit. Postea vero, regnante Marco
haec patior, sed propter pielatem ; frumentum Anlonio, et Lucio Aurelio Commodo, quarta posl
Chrisli sum, denlibus besliarum molar, ut panis Neronem persecutione, Sroyrnae sedenle procon-
mundus inveniar. Haecillo dicente accurrerunt ad sule, et universo populo in amphithealro adversum
eum leones, et ex utraque parte super eum inciden- eum personante, igni tradilus est. Cum quo eliam
tes prsefocaverunt eum tantummodo, el non tetige- alii duodecim, ex Philadelpbia venientes : apud
runt carries ejus , ut reliquia; ejus tuitio essenl praefalamurbem marlyrio consummati sunt.
Romanorum et magnse Urbis, in qua Pelrus cru- Tnnc eliam Germanicus, athleta Christi insignis,
cifixus est, Paulus decollatus, Onesimus lapida- glorioso martyrii agone translatus est. Nam cum a
tus. Passus est undecimo Trajani anno, consulatu judice daronalus fuisset ad beslias, ultro sibi prsepa-
Atlici et MarcelliKalend. Febr. Reliquiaecorporis ralam besliam provocavit, despiciens videlicet tem-
ejus a fralribus, qui eum usque ad marlyrium dedu- poralem mortem, et coronam vitse selernae veloci
xerant, Antiocliiamrelaloe, jacent exlra porlam Da- fine adipisci desiderans. Scripsit idem beatus Poly-
phniticam in ceemelerioEcclesise, xvi Kalendas Ja- carpus ad Philippenses valde ulileni epistolam , quaa
nuarii dclatse. usque hodie in Asiaeconventu legitur.
G. PRIDIENONAS MAII(6 Maii). E. III IDDSJDLII (15 JnKi).
Nalalis sancli Evodii, qui ab apostolis Antiochiae Nalalis sancli Sileae[al., Silse] apostoli, qui cura
ploque et donariis eidem heroi consecratis, vesperi ibi ad secanda saxa amplius quam duo millia Chri-
repelunt naves, Aittnt enini non sine discriminevitse stianorum, diuturna relegatione damnatos. •
illic quemquam pernociare. > Alqui in ActisClemen- Alque hsec de insula in qnam se Clemens papa
tis loctts exsilii ejus t/s»f*o»seu desenus dicitur. retegalus, disputata sunlo; tum ad Iucem veteris
Tertio, qtiia insula illa tota saxosa. Unde Festus Breviarii, tum ad AnasUsi leclionem stabiliendam
Avienus in orbis lerrsc descriplione : el explicandam, quse omnia docliorum judicio sub-,
Ubiconcavavaslo mitlo , non lam docere quara discere paratus.
Ceditin antrasinu rupes; tibisaxadeliiscunt. • Vide in Martyr. Adonisde hoc fusius.
Molibusexesis,et curvolornicependent. *>Vide ibid. ,
Jam vero in Actis Clemenlis babes : «Invenerunt
193 MARTYROLOGIUMCUM ADDITAMENTIS. 194
esset untts de primis fratribus, et ab aposlolis ad A \ rinthios beatus Apostolus se dicil baplizasse (/ Cor.
Ecclesias genlium deslinatus, cum Barnaba el Juda i). Cujus Caii ineininil idcm Apostolus ad Romanos :
postea ab apostolo Paulo assumptus (Act. xv, xvt, Satutat vos Caius hospes meus, et universm Ecclesim
xvn, XVIII), prsedicalionis officium, gralia Domini (Rotrt. xvi). Ctijtts et bealus Joannes, scribens ei
plenus, inslanter consummavit, atque apud Macedo- epislolam, meminil: Senior Caio charissimo, quem
niam in passionibus suis Christum clarificans, post- ego diligo in verilate (Joan., Ep. m).
modum requievit. F. IV KAL.JANOARII (29 Dec.)>
D. XIV KAL.ADGDSTI (19 Julii). Natalis sancti Trophimi, de qno scribit Apostolus
Natalis beati Epaphrae, qui a bealo Paulo Colossis ad Timotheum : Trophimum auiem reljqui infirmum
ordinatus episcopus (Coloss. i et IV; Philipp. n), Mileli (II Tim. iv). Hic ab aposlolis Ronia_ordiiialns
darus virluliims, martyrii palraam pro ovibus sibi episcopus, primus ad Arelalem urbem Gallise ob
commendalis virili agone percepit. Sepullus apud Chrisli Evangelium praedicandura directus est. Ex
eamdem urbera. cujus'fonte, ut beatus papa Zozirous scribil, totae
D. VH KAL.ADGDSTI Galliae fidei rivos acceperunt; qui apttd eatndem
(26 Julii).
Natalis Erasti, qui Philippis a beato Paulo episco- n urbem in pace quievil.
pus relictus (Act. xix; Rom. xvi), ibi martyrio ,co- . D. XI KAL.APRILIS(22 A/ar.).
ronalus quievit. Natalis sanctt Pauli, qnern beati apostoli ordina-
B. XV KAL.JA.NOARII (18 Sept.). tura urbi Narbonse episcopum miserunt. Quem tra-
Natalis bealorum Rufl et Zosimi, de quorum agone dunt eumdem ipsum fuisse Sergium Paulum procon-
felici sanctus Polycarpus in epistola ad Philippenses sulem, virum prudentem, a quo ipsc Paulus sortilus
scribit, dicens : Deprecor autem vos omnes obedien- esl nomen, quiaeum fidei Christi subegerat; quique
tim operam dare, ac meditari palientiam quam vidislis ab eodem sanclo apostolo, cum ad Hispanias prsedi-
tn Ignalio et Rufo et Zosimo bealissimisviris, scientes cendi gratia pcrgeret, apud praefatam urbem Nar-
quod hi non in vacuum, sed per fidem eljustitiam cu- bonain relictus, praedicationis oflicio non segniler
currerunl, donec venirent. ad locum sibi a Domino irapleto, clarus miraculis coronatus sepelitur.
prmparatum ; quoniam quidem passionum ejus parti- D. XII KAL.FEBROARII (21 Jan.).
cipes exsliterunt, nec dilexerunt prmsens smculum, Natalis sancli Publii Alhenarum episcopi, qui
sed eum qui pro ipsis et pro amnibus mortuus est et princeps insulae,Melite velMilitene, cura navigantem
resurrexil. beatum apostolum Paulum Romam, sub custpdia
F. II NOSASAOGDSTI(4 Aug.). C delentum (Act. 28) per triduum hospitio receptum,
Natalis beati Aristarchi, de quo apostolus Paulus humane tractasset, ut bealus Lucas refert, patrem
Colossensibus scribit: Salutat vos Arislarchus con- ipsius Publii contigit febribus et dysenleria jacere.
Ad quem cum intrassel beatus Aposlolus, el iropo-
captivus meus (Col. iv); qui comes individuus Apo- suissel illi manus et orasset, sanavit eum (Euseb.,
slolo permansit usque ad ejus confessionem; qui
conslitutus Thessalonicensium episcopus (Acl. xix, lib. iv, c 22). Quero Publiura adhaerentemsibi beatus
ordinalum episeopum , ad prsedi-
xx, xxvu), post longos et beatissimos agones a Chri- Apostolus poslea
sto coronatus quievit. candum direxit; qui postmodura Alheniensiuro ec-
clesiam nobiliter rexit, et prseclarus vir.liitibus et
D. VIII IDDSSEPTEMBRIS (6 Sepl.). doctrina praefulgens , ob Chrisli martyrium gloriose
Natalis sancli Onesiphori, de quo ad Timotheum naro primus Dionysius, inde Publius, islu
scribit Apostolus : Det misericordiam DominusOne- coronalur;
Athenis praefuit.
me
siphori domini, quia smpe refrigeravil, calenamet
tneam non erubuit: sed cum Romam venisset, sollicite F. VII KAL.JDNH(26 Maii).
me qumsivit,el invenit. Det illi Dominus inveniremi- (Hier. de Script. Eccl., c. 19.)Natalis sancti Qua-
sericordiam a Domino in illa die. Et quanta Ephesi uD drati apostolorum episcopi discipuli, qui in lo-
cura beati Publii Athenarum substituittir et Eccle-
ministravit, meliustu nosti (III Tim. l). siam grandi terrore dispersam fide et industria
B. VU KAL.OCTOBRIS (25 Sept.). sua congregat. Cumqtie Adrianus Alhenis exisset
NaUlis Cleophae, qui unus fuit de septuaginta hieme invisens
Eleusinam, et omnibus pene Graeciae
Christi discipulis (Luc. iv). Cui post resurrectionem sacris dedisset occasioneni his qui Chrt-
eunti cum alio cotidiscipulo in caslellum nomine stianosiniliatus, oderant absquc praeceptoimperatoris vexare
Emmaus, quod Nicopolis nunc dicilur, Dominus credentes,
porrexit ei libruin pro noslra religione
apparuit. Quem tradunt in eadem urbe, eaderaque valde ulilem plenumqtie ralionis et fi-
domo in qua mensarn quasi peregrino Dornino para- compositum
dei, aposlolica doctrina dignum, in quo ef anliqui-
verat, pro confessione illius, quem ibi ipse recogno- tatem suaeaetalis oslendens, ait plurimos a se visos,
verat, a Judaeis occisum, et gloriosa raemoria etiam. qui variis irr Judsea
oppressi calaroitatibus , a Do-
sepultum. roino sanati fueranl, et qui a mortuis resurrexe-
D. IV Nos. OCTOBRIS (4 Oct.). ranl; quia una cum filiabus Philippi (Acl. xxi) el in
NaUlis sanctorura Crispi el Caii, quos apud Co- prophetica gratia ccleberrimusfuil(.D««t hoc Hier.),
195 S. ADONIS ARCHIEPISC. VlENNENSIS 196
C. V NONAS OCTOBRIS (3 Octob.). A stint baplizali Processus et MarlinianusabealoPe.ro
Nalalis sancti Dionysti Areopagilae, qui ut libei apostolo et alii promiscui sexus numero xxm (sic).
Actuum apostolorum indicat (Act. xvit), ad praedica- Quod cum nuntiatum essel Paulino, scilicet qnod
lionem beati Pauli apostoli apnd Athenas ad fidem Processuset Martinianusmagistriani effecliessenl,mi-
Christi conversus, primus ejtrsdem civitatis episco- sit mililes et lcnuil eos, jtissilque in custodiam re-
pus ab eodeni est constitutus. irudi. Sequenti dieeducli cum conslanlissime Cliri-
G. XI KAL.AOGOSTI slum falerentur, jussit Paujiniis, ut lapidibus os
(22 Julii).
Naialis sanclae MariseMagdalenae,de qua.nl Evan- eorum conlunderelur;sed illi gloriam in excelsisDeo
dicebanl. AUala est el tripoda cl supra eam Jovis
gelium refert, septem dtcmoniaejecit Dornimis.Qu.ee
eiiam inler alia dona insignia Christum a morluis aureus. Illi cum viderenl, risum facientes exspuenmt
in Jovem, el in tripodam. Tunc jttssi suiit iu equulco
resurgenlero prima videre meruit.
suspendi, et allrahi ncrvis, et csedifustibus. Jussum-
G. IX KAL.OCTOBRIS (23 Sept.). que est ul flammae ponerenltir circa latera eorum.
Natalis sanctaj Theclae virginis de Iconio civitate Eral autem ibi matrona nobilissima noiiiine Lucina,
Orienlis, quae a Paulo apostolo insirucla, in con-
fessione Chrisli ignes ac bestias devicil, el post B slantes quse confortabat eos, dicens : Mililes Cbrisli, con-
eslOte, et nolite metucre poenasqnae ad tem-
mulla cerlamina ad doclrinam roultorum vcnieiis
pussunt. lterum appensi in equuleo, a militibus cse-
Seteuciam requievit in pace. si sitnt scorpionibus, iterum relrusi in custodiam,
A. 111NONAS SEPTEMBRIS (3 Sept.). ubi venerabilis femina Luciiia minislrabat cis. Post
Natalis sanclae Phcebes, dequa bealus Apostolus triduum Paulinus arrepins a dsemonio exspiravit.
Romanis scribit: Commendoaulem voMsPhcebenso- Caesareus proefecliishoc Neroni intimavit, cui Nero
rorem noslram, qumesl in ministerio Cenchris, ut eam prceceprt, dicens: Nori tardentur, sed celerius exslin-
suscipiatis inDomino dignesanclis, et assistatis ei in guantur. Tunc educti foras muros urbis Romse,in via
quibuscunquedesideraverit; vestrisetenim ipsa quoque quse Aurelia nuncupatur, gladio csesi sunt. Corpora
dssislit mullis, etiam el mihi ipsi (Rom. xvi). eorura beatissitna Lucina collegit, et cum aromalibus
A. VI NONAS JuLii (2 Julii). pretiosis sepelivitin prsesidio suo in Arenariojuxta
Natalis sancloriim Processi et Marllniani, qui cum locuin ubi decollati sunt, die vi. Non. Julii.-
essent * magistriani Melloprincipi, et vidcrent mira- F. II KAL.JOLII(30 Junii).
bilia quae facieb.tt per beatos apostolos suos Pelrum >>NalalisbeatissimaeLucinaequaea beatis aposlolis
et Paultim DominusJesus Christus, tnirari caeperunt. baptizata et instrucla est, qua? de facullalibus suis
Erant tunc temporis beatissimi aposloli traditi Pau- '-' sanctorum necessatibus coromunicans vincula et
lino subcustodia Mamurlini in monte Tarpeiojubi de carceres eorum semper sublevare sluduit, atque
monte suisoralionibus aquam manarefecerunt. Tiinc eorum sepulturis venerabililer inservire. Quorum
« Magistriani mellqprincipi.Locus hic mire liacle- GrsecisetCum Lalinis vocibus componitur. Grseca
nus depravafus fuil. Ado vulgatus legit : Magisiri composilio nolior, qnam ul exemplis sil opus La-
Animelti principis. Siirius in Actis horum inarlyrUin lina rarior. Apud Jurisconsullos halies melloproxi-
XI Julii : Magislriani melloprincipis : nolatque in mos. Cod. Juslin; lib. xn, tit. 19,1. 5, 7 el 14,-id est
roargine, Animetli. Ila vel Mellum vel Animellum qui proximi stint ad gradum proximalus, scu qiii fu-
proprium principis tlicujus nomen cxistimarunl. luri sunt proxitni scriniorum.
Mombritius lom. XI in liorum Aclis habet: Magistri Sed quis hic princeps, cui proximus esl melloprin-
principes ; qtiem pulo Mellovel Animello, omisisse, ceps? Turbat hic varia codjcuui lectio. Silegas, qui
tanquam niliil verbum. Vera leclio esl qttaiii exhibui, erant magislriani melloprincipi vel melloprincipis,
quae nunc explicanda. videlur insinuari quod Processus et Matlinianits mox
Magistriani, seu magisteriani ex officio sunt mili- fuluro principi alicui inservierint. Sed nullus Nero-
tiae palatinse, qui ct agentes in rebus. GlossaeLalino- nis imperio proximus fuit ad principaiuut: quippe
Graecaeagens in rebns, Mayitrtiptuvbs: quos eosdem ctii nec protes fuit, qui princeps juvetilulis esse pos-
eum Caslrensiis seu Castrensianis faciunt GlossseBa- set, nec ullus alius adoptatus. Quare veriorero le-
silicorum in quibus, Mayiorepiavo?6 KotaT/JiWioj-. clionem hanc quorumdam mss. judico : qui erant
D
Codex Justin. lib. xn, diverso titulo agenles in rebus magistriani melloprincipes. Inler magislrianos seu
a castrensianis dislinguil. Castrensiani lamen etiam agenlesiu rebus, quidam erant principes. llude Cod,
ri.agist.roofficiorumsttberant (uli magistriani) ut Ita- Juslin. libt xn, lili 22 : De principibus agentium in
bet liiulus xxvi. Alii suut magisteriani apud Sttidain, rebus ; ubi 1. I dicitur : Agentesin rebus poslpalmam
qui el KnvaT/j.a.o.dicti a v.avarpr.to, camslro , qui laboris emerili principalus honore rem neramus. Hinc
magislralus esl ecclesiaslicus. VideMeursiuminGlos- qtti proxiini eranl huic principatui, dicebanlur mel-
sarib Graeco-barbaro. In glossis Basilicorum Muyt- loprincipes. Tales erant Processtis et Marliniamis ;
tptavoc dicitur quoque WaiSarup.Magisteriani occur- nou magistriani laiiUint, sed el metloprincipes.For-
runt in Actis S. Abercii, episcopi Hieropnlilaui iriulam magislerisc dignilatis, cui suliservieliaiil ma-
xxuOclobris, apud Melaphrastem, ubi Anloninus gislriani et de ejus excellentia habes apud Cassiodo-
imperalor : Valeriumet Bassianum magislerianos di- rum libvi, forni. 6, ubi ejus officia expiiiniaitur;
vinorum nostrorum officiorummisimus. Et apud Eva- el landem dicitur _Sic nominis sui gravituteperfun-
grium lib. ru, cap. 16. 00 icapa -ro-irMayiaTpia-tovs ctus ornat aclibus principatum. El post : Offtcium
Malchus in Bysanticis : 'ASsftavroff8s vero ejus tanla genii prmrogativd decoratur, ut mili-
intta-ced.-ntso».
T«vra jru9tif._voj,itponip.ne.iTWV .ir.r_ovxS>v^aat/.uuv lim perfunctus muneribus , ornelur nomine princi-
tniA, ouf Maytarjotavour xalouat. patus.
Melloprincepsestqui proximus esl principatui, qui b Vide gesta SS. Prodessi el Martiniani 2 Jui<
proximc ftiturusprinceps, lla ft.XXuv Graecumet cum
137 MARTYKOLOGIIJJ.CUM ADDITAMENTIS. 198
meritis et ipsa sociala, pretiosissimam morlem t\ sunl, el penilus nec sibi possunt itliquid nec aiiis
confessioneCbristi adepta, atria Jerusalem intratc, praestare. Praefectus aulem videns tanta mirabilia,
vola sua Domino persolvendo, roeruit: ac Romae iri obslupuit; sed veritus proscriplionem, si contra
crypta laudabili, quam ipsa ad condendum marty- pontilices temploruro agerel, qui seditionero popu-
rum corpora construxerat, honorabiliter sepulta. lorum concitaverant, et Agnelem conlra sentenlias
G. XII KAL.FEBRDARII suas defensaret viearium ad sedilionem populi judi-
(21 Jan.).
Natalis beatissim% Agnelis virginis et martyris, ccra derelinquit. Ipse autem trislis. absccssil, quod
quaetertiodecimo selatis suae anno in urbe Roraa eam non potuit post resurrectionem filii sui libe-
passa est. Hscc dum ab scholis reverlitur, a praefecti rare. Vicarius vero Aspasius nomine jussit in con-
fllio adamatur: cujtis parenles dum requisisset, coe- spectu omnium ignem copiostim iucendi, et in me-
flammarum jactari. Quod dum
pit offerrejilarima, et plura prOmittere; deniqtie dio cam praecepit
detulerat secum preliosissima ornamenla quae a fuissel implelum, stalim iu duas parles diroisae
beau Agncte veluti quacdam slercora sunt recusata. flammaebinc alquc illinc sediliostim poptilum ex-
Unde faclum est ut juvenis majori'perurgeretur sli- urebant. Beata autem Agnes expandens manus suas,
roiilo, et putans eam meliora velle accipere orna^ in medio ignis orationem ftidit ad Doininiiiii. Com-
menta, omnero lapidem preliosum secum deferl et 1B pleta oralione ita omnis ignis exstinclus est, ut nec
gloriam, et per se ipsnm, etper nolos et aflines cce- tepor quidem incendii remansissel. Tunc Aspasius
pil aures appellare virginis, divitias, domos, posses- seditionera populi, qui hoc non virtuiibus divinis
srones, familias, atque omnes mundi divilias repro- sed maleficiis rcptitabant, niinime ferens, in gutture
misit, si consensum sutiiii ejits conjiiiiclioni non ejus gladium mergi praecepit: atque hoc exitu san-
negarel. Sed curo bealissimam virginem tnclinare guinis sui rubore perfusara, Chrislus sibi sponsam
ntillis donisaut promissionibtisposset, insanus juyc- et martyrem consecravit; parenles vero ejus cum
nis aroore corrumpitur caeco,et inler angnstias animi gattdio abstulerunl corpus ejus, et posuerunl illud in
et corporis anhelo cruciabatur spiritu. Inter haec praediosuo, non longe ab Urbe, viaNumeiitana xi
lecto prosternilur, et per alla suspiria amor a medi- Kal. Febr. ubi basilicam post aliqtiot annos, petente
cis aperilur. Fiitni nota patri, quse fueranl inventa a Constantia iilia, Conslantinus Augustus construxit.
medicisj et eadem paterna voce, quac fnerantjam Fuerat eniin ab obsessis vulneribus eadem regina
dicta a frlio, ad pelitionem virgitiis revolvuntur. Ab- et virgo, ad scpulcrum Agnetis sanala, ibique Mau-
negat Agnes beatissiina, et se niillo patlo asserit soleum sibi ipsa conslituit. Passa cst aulem beata
prioris sponsi fcedera violare. Tunc praefeclus coepit Agnes sub prsefecto urbis Symphronio, vicario
vehementer inquirere quis esset de cujus se Agnes C ejusdem urbis Aspasio.
potestate jactaret. Exstitit quidam qui diceret hanc
Christianam essc ab infantia, el magicis anibus ila A. NONISFEBRUARII (5 Febr.).
occupatam.utdicat Cliristum sponsum suum.Audiens Sanctse Agalbse virginis et martyris, in Siciha ci-
haecprsefeclus Symphronius, ketus oflicitur.et missa vitate Catanx sub Qtiincliaiio proconsule, imperaiore
apparitione cum ingenli slrcpitu suiseam tribunalibus Decio : qui consularis vir Quinctianus cupiens mul-
praecepilassisti. Quamcum nec blandinienlis nec ter- lifaria inteniione ad eam pertingere, quod esset no-
roribus posset ab slalu sui propositi movere, jussil eam bilissimis orta natalibus, fecit eam arclari, et cui-
exspoliari.et nudam ad liipanarduci sub voce prseco- dam malronseiradi nomine Aphrodosise, quae habe-
nia dicenlis: Agnemsacrilegam virginem.diis blasphe- bat novem filias lurpissimas, ut mularet ariimura
miam inferentem,scorlumlraditaraIupanaribus. Sta- ejus. Quse videns mentein ejus immobilcm, post tri-
tim autem ut spolialaesl, crine resolulo tantam densi- ginta dies abiit ad Quinctianum, et dixit ei: Faci-
Utem capillis ejus gratia divina concessil, ut melius lius possunt saxa molliri et ferrum in plumbi molli'
eorum fimbriis viderelur quam vestibus lecta. ln- tiem verti, quam ab inlenlione Christiana mens
gressa autent lurpitudinis locum, angeluin illic Do- islius puellse revocetur. Jussil igilur eam Quinclia-
mini praeparatum ita invenit, ut circumdaret cam nus ad secretariuro siutm adduci, et sedens pro tri-
immenso lutnine. Ctimque se in oralione Domino bunali, bealissimam Agathen inlerrogat: Ctijus con-
substravisset, app.trnit antc oculos ejus stola candi- ditionis es? Agatha rcspondit: Non solum ingcnua,
dissima, et apprehendens eam induitse; eratautem sed el spectabilis genere, ut omnis parentela niea
ad mensurara corpusculi ejiis indumentum nimio iestalur. Cui dixit Quinctianus : Et si ingenua pro-
candore conspicuum. Inlerea praefecti filius veiiit ad baris et nobilis, cur moribus servilem personam te
locum, credens se ludibriuin exercere : et attdacier habere bstendis? Cui beata Agatha inquit: Ancillsf
ingressus, vidit tanlum lumen circaearo; sed quia Chrisli sum, itleo me servilem habere oslendo per-
non dedit honorem Domino, cecidit in faciem suam, sonam. Cumqite in confessioiie Christi fortissitne,-
et praefocatusa diaholo exspiravit. Hunc taroen virgo quae lidei sunt, prosequerelur, jussit eam Quinctia-
post pauluhim orando resuscitavit, qui egressus fd- nus alapis csedi; deinde Constantius Christum prae-
ras, coeprt clamare : Unus Deus in ccelo, et in ler- dicanlem jussit ad carcerem trahi. Agatha aulerff
ra, et in mari, qui est Deus Chrislianorum : nam laetissima et glorianter carcerera inlroivit, et quasi
emnia lerapla vana sunt; dii qui coluntur vani ad epulas invilala, ita gaudens agoncm stitiin Domino1
199 S. ADONIS ARCHIEPISC. YIENNENSIS 200
precibus commendabat. Sequenli dieJterjjm aspecli- A Againaeinvestigaret el ut tenerel omnes de paren-
bus judicis prascntatur, quam jtissit inequuleo in- lela ejus, qui Dei judicioiu medio fluinineiiileriii.
genti.suspendi et torqueri. Tunc pOst alia Agalba G. Vlll KIL. JDLII(24 Junii).
judici respondil: Sicut qui videt.quem dtu-deside- Nativitas beali Joannis BaptiStae prsecursoris Do-
rabal; aut sicut qui invenit thesauros multos, ila et mini,.Zacharise et Elizabelh filii, qui Spiriiu sancto
cgo delector in his pcenis corporaiibus posita. Non repletus adhuc in utero malris suse, et antequarii
enim potest iriticuni in horreo reponi, nisi, theca exiret inde, sanctiiicatus, usqu^ad diem ostenstonis
ejus fortiler fuerilconculcala, et redacla in paleas. suse adlsrael, confortattts Spiritu agebal iu desertis,
Ila et anima mea non potest in paradisum Dei ctiin vestitus pilis camelorum, habens zonam pclliceam
palma intrare martyrii, nisi diligenter feceris cor- circa lumbos suos, esca autem ejus erat locusla ct
pus meum a carnificibus allrectari. Jussaesl deinde mel silvestre (Marc. i). Tricesimo setatis anno impe-
in mamilla torqueri, quam diu tortam fecit impius rii Tiberii Caesaris, cttm procurator essct in Judsea
judex abscindi. Recipitur beata virgo iterum.in car- Pilalus, jamque regnum Judseorum in quatuor prin-
cerem, ubi neque aqua minis.trarelur ei : et ecce cipalus esset divisum, yenit in omnem regionero
circa noctem mediara venit quidam senex, qui se Jordanis prsedicans baplismum pcenitentiae, in re-
medicum essc commemorabal, ferens diversa medi- B missionem peccatorum (Luc. I el ui).
camcnla, quem antecedebal pucr luniicis pottilor, C. IV KAL.SEP.TEJBBRIS (29 Aug.).
qui inler alia virgini dixit : Consideravi, inquit, et Passio. el decollatio vel polius invenlio capitis
vidi, quia potesl salutem tua mamilla suscipere, Cum- ejusdembealissirai Joannis Baptistse, quem He odes
que illa verbis seriis nonpraeberet ass.ensuro, putans tclrarcha, ul evangelistse referUnt, tencns ligavit ia
qtiod vellet carnalem adhibere sibi medicinam, dixis- carcere, propter Herodiadem uxorem frairis sui Phi-
setque seniinter alias : Habeo SaIvatorein_Doniinuni lippi, quia duxeratcara : dicebat eniin illi Joannes:
Christum Jesum, qui verbo curat otnnia, ct ser- iVonlicet tibi habere uxorem fralris tui (Marc vi;
mo ejus solus restaurat universa ; subridens senior : Luc m ; Malth. xiv). Hac de causa insidiabalur iili
El me, inquit, ipse roisit ad.le ; nani et.ego aposto-, Herodias, et quaerebat occidere eum, et non polerat.
lus ejus surn, et in noroine ejtis scias le esse salva- Herodes autem meluebat Joannem, sciens eum virum
tam; el sic ab oculis ejus sublatus est. Post quatuor justum et sanclum esse. Sed cum Herodes ipse diem
dies reducia iterum ad Quinclianum esl, qui testas natalis sui ageret, lilia Herodiadis sallanle in medio,
acutas et carbones jttssit spargi, et nudo corpore sseviente malre, inler delicias et lascivias convivan-
cam supra volutari : et ecce subito lotus ille locus lium, lemereab Herode juratur, et impie quod ju-
commotusesl, et pars parieiis cecidit et oppressit C ratur, in nece prophctse implelur. Non enim poterat
dttos, consiliaruni judicis, el amicum ejus. Quiu- severitas aequo animo lolerare, quod homo Dei mo-
ctianus igitur fugiens, quia ex uno latere lerrae nebat, quia vicerat regem libido. V.inctusaulem erat
molum, ex alio lalere sedilionem populi formidabat, sanctus Baplisla in Arabia, castello Macheronla.
iterum jussit eam in carcercm recipi; quae.ingressa Misso itaque speculatore, decollalus esl in carcere,
expandit manus suas ad Dominumet dixil: Domine, et allalum esl caput ejus in disco, puellsequedatunii
qui rae creasti, et cuslodisli ab infaritiamea, et fecisli Quod audientes discii>ul.iejus, venerunl et lulerunt
me juvenlule virililer agere, qui tulisti a rae amorem corpiis ejus,etposuerunt illud in monurnento apud
sseculi, quicorpusmeura a pollutionesepatasti, quife- Sebasten, urbem Paleslinae, quse qttondam Samaria
cisti me vincere lormehta carnilicis, ferrum, ignem, dicta est: ubi per aliquot annos jacuit usque att
el vincula; qui mihi iriter lormenta virtutem palien- lempora Juliani iropiissiini Caesaris. Qui cum Chri-
tiae contulisti: deprecor ul accipias spirilum "hieuin' Slianis esset infeslissimus, pagaui apud Sebasten
modo quia lcmpusest, til nie jubeas istud sseculum sepulcrum ejusdem Joannis Baplistse invadunt, ossa
derelinquere, et ad luam misericordiam pervenirc. dispergunt; eadem rursum collecla et cremala, la-
Haec dicens beatum ccelo misit spirilum: cujus lius dispergunt: sed Dei providentia adfuere quidam
sacrum corpus aufererites Christiani popuii, posuc- D ex Hierosolymis mouachi, qui misti colligentibus,
runt conditum aroirialibus in sepulcro novo. Cum quaequeipsi poterant, ablata ad patrem suura Phi-
atitem collocarelur, venit quidam juvenis sericis lippura pertulere. Ille confestim haec (supra se cum
veslibus indutus, quem sequebantur amplius quam ducebat tanluin ihesaurum propriis servarc vigiliis)
centum pueri albati et pulchri, et introivit ad locum ad ponlificem maximum tunc Alhanasitim per Julia-
ubi condebalur corpus sanctae virginis, et posuit Duro diaconnm suum ibillit : quae ille suscepu,
tabulam brevem marmoream ubi scriptum est : paucis arbitris sub cavato sacrarii pariete inclusa,
Mentem sanctam el sponianeam, honorem Dei, et propheiico spiritu profutura generalioni posterac
Theodosio princi^
palrim liberalionem: et landiu ibi stetit idem juve- conservavit. Cujus prsesagiutn sub
riis, donec sepulcrum cum diligenlia claudereiur, et pe, per Tbeophilum ejosdem urbis episcopum com-
abscedens non est ulierius visus in lola provincia pletur. Quidcstructo Serapis sepulcro, sancti Joan-
Siculorum. Unde non dubilandum quod angelus fue- nis ibidem consecravit ecclesiam. Porro caput suum
rit. Passa est aulem beala Agalba Non, Febr. Quin- duobus monachis Orientalibus, qui causa oraiionis
ctianus post baec iter arrtptiit ut factiltales beatse veneranl Hierosolymam, idem beatns Joannes juxia
'
201 MARTYROLOGJ^CUM^ATIPXSIENTIS. - MENS. DEC. 20*
Herodis quoridam regis liabitaculurii revelavit : tA mo Detts altissimus. Ad qtiam missus est angelus
« quod ceinceps Emesara Phaeniciseurbem perlalirm, Gabriel a Domirioin civitatem Galila.se, cui noirren
et digno honrire cultum est. Nazarelh, cum esset desponsata viro Joseph de do-
mo David. Et ingressus angelus evangelizavit eam»
AvVIHIDDSOCTOBRIS (8 Octob.). etdixit : Ave, gratia plena, Dominut tecum, benedi-
Natatis beatissiriii scnis Simeonis, de quo bealus cia tu inler mulieres (Luc. i). Ipsa autem ut vidit
Lucas evangelisla retert: Et tcce koho. erat in ie. ettro, mola est introitu ejus, et erat cogttahs quod
ruialem, cui nomen Simeon, el homo isle justus et src benedixisset eam. Et aitei angelus : N» limeas,
timoratui, exspeclans tonsotationem Israel, et Spiri- Mtcria, invenisli enbn gratiam apud Deiim : el ecce
tus sanctus erat in «o. Responsum dutem OccepiiatV concipiesin ulero, et paries filium, et vocabis nomen
Spiritu sdncto non visurum se mortem, nisipriut ejus Jesiim .(Ibid.). Qusetainlonuntioclirrificata. Spi-
videret Christum.Domini.El venit in Spiritu in lcm*. ritu sanclo fecuridata, ab illo, qui de illa sumere-
plum. Et eum inducerejit puerum Jesumyarenles ejus carnem dignaftis est, prse horainibus stibllraata ma-
ntfaeerent secunduvrtonsHetudinem legis pro.eoyel net in aeternura, venerabillterbenedicla. Ciijus dor-
ipte dccepit eum in manibus, el benedixit Deunt,- et mitionem xvin Kalend. Septerabr..omnis Cele1>rat
dixit r-Nunc dimittis servum tuum, Domine, tecun- ]I^EcClesia: cujus et sacrum corpus non irivenitur stt-
dum verbumtuum in pace (Luc n). ,'-.-<
pra lerram : sic -riec bcatl Moysisepuli.r;im, ijiiem
~F. KAL. SEPTEMBRIS (1 Sept.). . . ... sacra Scripluradicit a Domrno;sepullum. Tameri pi»
JiaUlis beatlssibise Annaeprophelissae, filisePha- maler Ecclesia, quaesuis observaiionibus rntegerri-
ma fidefundala consistit, ejtis veriCrabilemmeinoriam
nuel, de trjbu Aser, cujus sanclitatem Evangelicus
serrao prodi.t: Hmc processeral tri dielius tnullis, fit sicfesiivam agit, ut pro conditioiie carnis eam mi-"
tixerat eum viro suo annis septem virginitaie.sua : et grasse nondubilet. Ubi autera vcnerabile SpirKtis
hmc vidua usque-ad annos Octoginta quatuor :$um sancli teriiplum illud, id est caro ipsius ljeaiissiirtse
non decedebatde iemplo, jejuniis et oralionibus ser- Vifginis Mariaedivino nutu et- consilro occulta.unv
viens nocte ac die (Luc. n). sit, iriagis elegii sobrieUs Ecclesiae curri pietate «e-
scire, quam aliquid frivolum et apbcryphtrm inde te--.
F. VI li>os SEPTEMBRIS (8 Sepl.). nendo docere. Sufficiuht enim ei ad sanbtitateiri et
NaUlis beatissimse Dei Genitricts Mariaeperpetuae Vitam Virgiriis et Matris Domini comraendandam
Virginis, quam Spiritus sanctos cuslodivit, et ele- evangelistarum testlmonia, nec -
de ea quserere ultra
cUm sanclificavit; ut ex illius utero nasceretur ho- necesssirjum - -- -.-':•
" putat.'
"' " - -
,.'-"< G '. •'• -^ : - - -...• -,
• « Quoddeinceps Emesam, ,etc:Loco. bujus clatt- conditumfuerat.eodem angelo revelante, stisltil.it,et
sulae Everbodiensis codex-substituitysed receniiore' ad Aquiianiarri iri terrilorio Engolismo detnlii. Pip--
iTtanit: < Quod invenlum, scd negligenler sefvatom,- pinus rex tunc morabatur ibidem in palatio qtiod
perdiiom fuit. Sed abaliisinvenlum.-apudEdissam Angiriacum dicitnr, cernensqne per euiii quotidiana
civitatein Phoeniciaedelatnm, ei igriobiliter repost- indigenis benefrcia, sibique crebrtts exhostibus Aqtii-
luro laluit, donec Jurioramus, ejusdem ciyitalis epi- lanicis viclorias provenire, regii operifbasilicam
scopus, iitdicante.Marcello abba_.e, cui se capulque , conslruxil, non longe a Vuh-ilriiiflurainis liitore, el
suuiri idem Joannes ostenderat; reinventum honori»- in ea ciborio constructo-mirifici operis, eapuidecCn-
fice collocavit, et ex ca diedecollatio ejus celebrata ter. jridornaium rccotididiiPra_ciirsoris. Monacliorum
est. » Vide apud Adonis Martyrotogium xxiv Febru- eliam ccenobium iliic conslituit, et praediis regiis
arii de bac re fusius. Sigebertus in Chronico anno magnifice ditavit. ltlem fex fecit foritem irtetinartnm-,-
Christi 761-juxta AqHicinctinum et Ortelianum co- de qtio a dttobus.fere- rriillibusstib lerra.fier sedifi-
dicem : Capui' Joannis Baptislm in Eumesa- civitate ciacoemeleriain palalium ejtis aquseilucUisiufljiebal,,
transfertur, Cbi exLipsiaoo codice alia.fusior ai- et ipsain dividens aqtiam,jn basi.ticamsancti Joahnis
texilur hisloria:. < Caput Joannis JJagiistae abAIex- Baptisise per ferrum et ^eSintrodiixit.ita utsub cT-
andria in Aqiiitahiani iransferlur hoc ntodri. Quidaftr borio per marmoream columnam irrteritis -CoMtavam
laudabilis vitae monachus,, npmine Feliciaiius, ex ebulliret, ibique sacri baplisraatis abluiio : in: ha-
GalKarum partibiis cum paucis soeiis Hierosolyitiatvi nore, Doroini noslri .Jesu Christi et ^ancti Joan-
gratia erafioois adtit, et-posl expleia pioedeyotionis nr nis BaptisU. fieret, atque iterum in ipsa Iaciiitaria
obsequia, angelica allocutionc commoniius, Alexaii- JD remearel. HoCccenobium*'Anglisz Voclnir-» Hacte-
driam expetivit, el caputBaplistse Joannis a loeo in nus apud Stgeberluin, a Miraeo,amico nostro, rtt-'.
quo olim a Theopbllo, cjusdem urbis episcopo, re- ceusitum. . • ...... :

":;",.;: INCIPIT

MARTYKOl^GIUM.
MENSIS DECEMBER.

A. IX KALEND. JANUARIL , Eodera die apud Anttochiam Syrise, nalalis sancta-


Vigilia Nalivilalis Doniini. rum virgiuum quadraginta,ouse perseciitione_Dcciana
PATBOL.CXXIII. 7
203 S. ADONISAnClIIEPISC. VIENNENSIS m
rper diversa tormenta marlyrium Consummaverunt.A est ad insulas Palmarias: ubi per manns, el pedes
Eodem die, apud Spoletum eivilatem Tuscise, na- extensa, et Bgata ad palos fixos, circa media ejus
lale sancli Gregorii marlyris et presbyteri, tempori- ignis accensus est, in quo matyrium consummavit.
bus Diocletiani et Maximiani imperatorum, sub ju- Et omnes qui cum illa venerant, variis interfeclio-
dice Flacco. Quem ad se adductuin ita Flaccus ag- nibus martyritim celebrarunt. Inter quos omnes,
gredilur: Tu rebellis es deorum, el prtncipum con. uuus erat Eutiehianus nomine, irmocentissimsena-
temptor? Gui beatus Gregorius respondit: Si vere turae: qui sublatis Sibi (cum dives esset) omntbus
vis scire, ab infantia roea nunquam a Dee meo re- lacullatibus, tacuit, nihil cogitans, nihilqne metuens,
cessi, qui rae ex limo terrse formavit. Cumque per- nisi hoc, ne faculUles ac divitias fidei perderet.
severanlissiinus infide confessionis maneret, fusli- Quotiescunque denique fuissel auditus, quoliescun-
bus nodosis dorsura ejus verberalum rumpitur : re- que interrogalus, nihil aliud dicebat: Christum mihi
gyratus venter ejus disslpatur. Inde ligatus manus non toHet, ettam qui caput abstulerit. Tune Apollo-
et pedes, in craticula superponiuir, lignis supposi- nia Christiana matrona, lollens corpos beatae Ana-
lis. El continuo terrtemotu cecidit una regio in ci- SUsise,exosculabatur, et aromatibus condiens, di-
vitate SpoIeUna, et eppressit plusquam trecenios gnisque linleaminibus obvolvens, intra viridarium
homines tdelis servienles. Post ferro constriclus, B domus suse fabricata basilica, nt decuit martyrem,
sub custodia militum in carcere rptrudilur, ubi.an- sepelivit.
gelica visiutione consolatur. Eductus e cafcere, car- Ipso die Romse in coemeterio Aproniani, passio
dis ferreis.in genibus perculilor. Sed et ardentibus sanctaeEugenisevirginis, quaeteropore Gallieni im-
lampadibus latera ejus sunt incensa, dicente bealo peratoris, post multa virtutum insignia, et sacres
martyre impio judici: Si tolum eorpus meqm per- virginum choros, quas Christo Domino*aggregave-
tlas, prtesto est raihi medictis DominusJesus Chri- rat, sub Nicelio urbis praefectoalligata saxO, et prse-
stas, qui me sanat et corroborat. Tunc Flaccus jus- cipitata in Tiberim mergi non potuil. Inde thermis
sit Tyrcano euidam, ut beatum Gregorium tractum ignitis inclusa, illaesa reperta est. Novissimein cu-
in amphitheatro decollaret. Quo faclo, jussit Tyrca- slodia gladio jugulatur : et suWatumest corpus ab
nus feras terribiles dimitli, ut corpus saneti marty- affinibus ejus Christianis, et positum non lorige ab
ris absorberent: sed nuHa earum corpus sanctum Urbe, via Latina, in prsedioejus proprio, ubi multo-
alligit. Qusedara autem mulier, Abundantia noqaine, rum.ipsa sepelierat membra.
peiivit eorpus martyris : sed quia non potuit obti- C. VII KAL. JANVARn".
nere aliter, datis triginta quinque aureis Tyrcano, (26 Dec.)
G « Natale sancli Stephani protomartyris, non longa
corpus recepit et, ut decuit, martyrem sepelivitjuxta
pcmtem JapideUro, et rrvum qui Sanguinarius ap- ppst ascensionem Dominipassi, eodem sciticet anno
pellsrtur ad muros civitatis, nono die Kalendar. passionis Christi.
Januar. Eodem die Zosimi papse, qui sedit Romaeanno
B. Vffl KALENDASJANUARU. uho. JHicconstiluii, ul diaconi laevarategerenlpal-
(2S Dec.) liis: et pfsecenit ut nullus clericus poeolum in pu-
Jesus Christus FiliusDeiin BetbleemJ udaenascilur, blieo propiuaret, nisi tantura in ceilis fidelium et
aimb GsesarisAugusti quadragesimo secundo, Olym- clericorum,
pjadis centesimse nonagesimae tertiae, ab Urbe cort- D. VI 8AL. JANUARH.
diteanno septingentesimo quinquagesimo secundo : (27 Dec)
» Natafis saneti Joannis apostoli et evangelistae,
eoropressis cunctarura per orbem terrse gentium
n>oUbas.et firmissima verissimaque pace, ordina- dilecti Domirii, qni obiil anno 68 post ascensie-
tione Deia CsesareAogusto composita : quando Qui- nem pbmini, setatis auiem suse nonagesimo nono,
rinus ex censilio senatus Judaeam niissus, census Ephesi^
bominum possessionumque describebat, sextamque .n Romse,sancti Dionysiipapae,qui sedit in episco-
mundi seUlem suo pitssimo cohsecravit advenlu • patu ahnos sex, sepultus via Appia in coemeterio
idemDominus noster Jesus Gbrisuis. CalixtL Hic ecclesias presbyteris dedil, et parochias.
Eodem die, naUlis sanClse Anastasise, quae tem- dioecesisdedit afque constiluit.
pere Diocletiani, prirn» diram el immitem cuslo- E. V KAL. JANUAIUL
diam a viro suoPublio perpessa est: in qua Umen P&Dec.)
a Chrysogono contessore Chrisli mullura corisolala ' (Euteb., lii. i, c. 8). Bethleem, natale sanctormn
et eouforUtaest.Detnde a praefectolllyriciin gravis- Tnnocentum; quos Herodes, cum Christi nativitatem
sima aeque atque diulina custodia roaceraU est. In Magorum indicio cognovisset, trigesimo quinto
nia duobu» mensibus refesu est coelestibus escis, anno regnisni iqterfici jassit (Mattk. n): qui anno
persancUm Theodolen, quse marlyrium prius passa trigesimo sexto morbb iutercutis aquae, ct scatenti-
est. Deinde navi hnposita cum ducentis viris, et bus toto corpore vermibus, miserahililer et digne
quingentis femiBis,ut deraergeretur In mare, perlata morilur.
» Vide fflwllum de Festivit, Aposi.; Pontificale, >>Vide ibitf^
805 MARTYROLOGHJM CUM ADDITAMENTIS. - MENS. JAN. . 206
F. IV KAL. JANUARII. AA cum fletu, uxorque ejus et filii, agcntcs pcenilen-
(29 Dec.) tiam, el rogantes se baptizari. Moxbaptizatus, ul de
* David regis. pelve levatus est, nullum dolorem oculorum sensit.
Item apud Arelalem, nafalis sancfl Trophimi, epis- Hoc nunliatum est Maximiaito, qui iratus prsecipit
copietconfessoris.discipuliapostolorumPelrietPauli. Sabinum damnari, et ipsum Venustianum capite
Eodem die, sancli Crescentis, apostoli Pauli disci- truncari. Veniens autem Lucius tribunus, sine au*
puli, Viennensis Ecclesiseprimi doctoris (// Tim. iv). ditione beatum Venuslianum cum uxore et filiis ne-
G. ffl KAL. JANUARII. cavit in civitale Assisinate: sanclum vero Sabinum
' adduxit in civilatem
(30 Dec) Spolelum, et landiu prcecepit
Apud Spoletum, passio S. Sabini episcopi, Exti- eaedi, quousque deflceret. Cujus corpus collegit ve-
pefantii et Marcelli diaconorum, et Venustiani cum nerabilis Serena, quse jam manus ejus in doliovl-
uxoreet filiis, sub Maximiano Augusto. Qui bealus treo cura aromalihus condiderat, el infra domum
Sabinus cum esset clarus in omnibus divinis inslru- suam posuerat, et sepelivit ettin a civilate Spoleta-
ctionibus, et sermone eloquentissimus, tentus esl a na milliario plus minus uno, sub die septiroo Idus
praesideTuscise Venustiano, cum duobus diaconibus Decembris. Festivitas Umen ejus et supra nomina-
Exuperantio etMarcello, et mullis clericis. Cui Ve- B ' lorum martyrum terlio Kalendas Jamtarii agilur.
nustianus deum suum Jovem, quem habebal in cubi- A. PRIDIE KAL. JANUARIL
culo, ex lapide Coralite mire formatum in vesli- (31 Dec.)
mentis aureis, ad adorandum obtulil. Quem bea- (Ponlif., cap. 34.)-^Romae, natale SanCtiSilvestrl
tus Sabinus in manibus [acceptum, facta oralione, episcopi et confessoris, qui post beatum Petruni tri-
conlinuo illisit in pavimenlum, et confregit. Quod cesimus quarlus sedit ariuOsviginti tres, menses de*
factum videns Venustianus, cum furore jussit cem, dies undecim. Cujus induslria synodus prsecla-
nt praeciderentur ei manus, et in conspeclu ejus rissima toto orbe terrarum, trecentorum decem et
Marcellum et Exuperanlium equuleo suspendi, ac octo Patrum, apud Nicaeamurbem Bithyniae celebra-
fustibus macerari, unguibusque radi lalera eo- tur, sub consulatu Constantini Augusli, et Licinii,
ruro, et ignem supponi. Hoc facto, in coofes- xin Kalendas Julii ; attamen Julii papse tempore
sione Domini spiritum emiserunt. Quorum corpora consummatur. Fecit autem ordinaliones sex mense
prsecepit jaclari in fluviura, Sabinum vero epi- Decembri, presbyteros quadraginta duos, diaconos
scopum in carcerein retrttdi. Audiens hoc qui- viginti quinque, episcopos per diVersa loca sexagin-
dam piscator, et presbyter, collegil corpora sanclo«- ta quinque. Sedil autem ex die Kalendafum Februa-
rum, et sepelivit juxta viara pridie Kalend. Januar. , C riarum usque indieni Kalendarum Januariarum. Se-
Serena vero, Chrislianissima vidua, curam habensi pultus est in coemeterioPriscillse via Salaria, millia^
sancli Sabini episcopi, adduxit ad eum in carceremi rio lertio ab urbe Roma, pridie Kalendas Januarii:
nepotem suum Priscianum. qui erat caecus. Tunc> et cessavit episcopatus ejus dies quindccim. Hic cori-
sanclus Sabinus truncos suos super oculos ipsius po- stituit chrisma ab episcopo confici. et utbaptiiatum
suit, et in fide Chrisli aratione facta, eum illumina- linialpresbyter: etutnullus laicuscrimen audeat cle*
Vit. Videntes autem illi, qui in custodia eranl, rico inferre: et dalmaticis in ecclesia uli, et ut pallio
miserunt se ad pedes ejus, et baptizati sunt eo die linostirao laevaeorum tegeretur, scilicet diaconorum.
numero undecim. Quod cum nuntialum esset Ve- Apud Senonas, sahctae Columbaevirginis, quaesu-
nustiano pnesidi (iridoluerant enim ei oculi, et prses perato igni gladio csesaest.
dolore neque cibum neque somnum capere poterat)», Item apud Senonas, naule beatorum Sabiniani et
misit uxorem suam, et duos fitios suos, ut adducerentt Poteiitiani, qui a beatls apostolis ad praedicandum
beatum Sabiuum ad domum ejus de carcere. Addu- directi, prsefatam urbem martyrii sui confessione il»
cto ilaque, proslravit se ad pedes ejus Venustianust lustrem fecerunt.
» Vide ibid. D

» LITANLE INDICENDJE.

MENSIS JANUARIUS
HABETDIES XXXI, LUNAVEROXXX,

B. KAL. JANUARIt. Romse» natalis salicli Almachii martyris: qui ju-


OcuvaeDomini. bente Alippio trbis praefecto,cum diceret, Hodie oc*
* Litanim indicendai. Hoc singulis mensibus in illacet
quo die celebratse, non habeo aulrmare. Prse-
rass. tribus praemillitur. Unde apparet olira initio ter duas per totara Ecclesiam solemnissimas Lita-
Cujusque ntensis Litanias indictas fuisse : sed quae nias; majorem videlicet. auclore Magoo, ul fertur,
201" • S. ADONISARCHIEPISC. VIENNENSIS 208
UvaeDominicidiei sunt, cessale a superslitionibus A templi exussit, el mullitudinem populi occidit. Tunc
idolorum et sacrificiis pollutis; a gladiatoribus hac perculsus terrore imperator, tradidit eam cuidam
' de
eausa occisus est. Justino praefecto, ut impelleret eara ad sacrifican-
Ttem Romae, natale S. Marlinaevirginis et marty- dum. Qui mox extendi eam jussit m conto, et
spathis
ris: quae-cumesset sublimis genere, et patre consu- membra ejus incidi, et circa mamillas ungulis altre-
le nata, dives nimi» rerum, quas misericorditer in- clari, usque dum centum et octodecim incisiones
digenlibus erogabat, tenta ab Alexandro imperatore, abunciois fierent. Sed curo adhuc.ut ille speraverat
jussa est sacrificare Apollini. Sed mox utoralionem non exspirasset, deposiu de conto recipilur in car-
fudit beaU vitgo, terraemolus factus esl magnus, ut cerem.Quaeet iterum inamphitheatruma Justino prae-
rivilas coucuteretur. Ae sic pars templi ipsius Apol- feclopraesenlala imperatori,ferisestinjecta. Sed leo
linis destrucU est, siinulacrum comtninutum, et mul- iromanissimus de cavea laxalus, rugietido usque ad
titudo magna cum sacerdotibus fani oppressa. Iratus pedes sanctae ma»tyris pervenit, ubi slatim ferociu-
valde Alexander imperator, jussit alapis faciem ejus tem deposuit, eamque nullo pacto attigit. Sed cum
cgcdi,et uncinis palpebras ejus disrumpi. Carnifices reducerelur in caveam, Eumenium imperatoris co-
autem qui ad csedenduuieam depuUti fuerant, defi- gnatum interfecit. Et itertim reeepta esl, jubente im-
cienles, clamare cceperunt videre se quatuor viros B ; peralore, in carcerem. Exinde post duos dies cum,
splendidos, qui eam confortarent, sibique polius iret ad sacrificandum fanperator, exhibita marlyr,
pcenam inferrent. lnde testarum fragmentis caesa, cum fixa in Domino maneret, suspeiisa iterum, un-
cqm invictissiina durasset, illi, quibus hoc impittm gulis rasa: rasisque capillis, in quibus credebaut
ofijciumilelegalum fuerat, Undem pietale divina cir- quod magica ars consisteret, videntes eam insupera-
curadali lumitie (eranl enim octo), crudele illico rai- bilem, iri teroplo Dianaetribus diebus et tribus nocti-
nislerium exsecrantes, crediderunt, ac Dominum bus eam includunt. Curnque precibus suis in pulve-
verum Christutta Jesum confessi sunt. In quos ac- rem redegisset simulacrura, educta de fana, ad ulti-
census valde imperator, suspensis fecit carnes eo- irium gladio ferienda ab imperaiore destiualur. Hu-
rum spalhislacerari. Deinde capitibusampuutis, sae- jusmodi fine marlyr' venerabilis cceli rcgnumme-
cuji hujus vitam finiere, decimo septimo die, roense rtiit.
Noxeiribrio: sicque felicia regna martyres Christi Eoiem die apud Spolelura civitatem Tuscise, na-
facli petierunt. iteruro facta Martina poenis pulsa- talis sancli Concordii martyris temporibtis Anlonini
tqr: nam exspoliata vestibus, incisa est toto corpore imperatoris. Hic orlus est Romse, cnjus paler Gor-
ac deindequatuor palisextensa; a duobus ccnturio- dianus dicebalur, sanctissima conversatione presby-
nUms.futsiibnscaBsa,'Cumqne in confessione.perse- (C ter, de tiltilo pasloris, ordinatus snbdiaconus a san-
verarel, mutaji sunt qui per vices earri csederent cfo PiO urbis Romae episcopo. fjjui niliil aliud coni
sepjem eenturiones. &ed illa sibi supplicia illata patre suo, nisi jejuniis et oratiouibus die npctuque
forti animo risit. Inde recepta in carcerem. Inde adi- vacabal, eleeraosynis paupefum seniper inserviens.
pibus et piriguedine juperuncu, et ad imperatorem Factum est, ul curii consilio patrls sui apud beatnm
ilerum adilncU, etjubenfe eojn f.mum deorum intro_ Eutycben, qui lunc morabatur ip prsediolosao, vfa
missa. Sed mox oralione facla ab illa, ignis de ccelo Salaria juxta civitalem babifaret, audiens faniameo-
cecidit^ et idolum in favillam redegit;. sacerdples fum Torquatus comes Tuscise, qui versabatur in ci-

Gregorio, quse xxv Apfilis qtii T). Slarco fixuset conslitutnm in Ecclesia, et decfevit ut pcr omftem
permanens dies sacer est, peragitur; et minorem, hcbdoinadara Sabbalo die, exeat Litania a B. Apol-
auctore Mamerlo, Viennensi arehiepiseopo, cuiiri- linare, el ad B. Petrum apostolum ctini .liyinnis ei
duum Rogationum anle Domini Ascensionem im- canlicis populus oranis occurrere debeai. > Apud
peiiditur; plures alise Litanisein anno celebrari soli- euindera in Stephano III, citca annum Chrisii 722:
«e, pro Ecclesiarum diversitate. Gregorius Magnus t Hrcbcalissimus vir pro saluleprovincise el omniunf
lib. vn, epist. 76, indict. ii.adCasiorium, riotarium Chrislianoruro, oiniti Sabbatorum die Litaniam ,
Ravennae, quatuor aut quinque solemnium me- omni poslposito negleclu, fieri statuit, uno quidem .
minit Lilaniarum, quibus episcopus Ravennalium D 1 Sabbato ad sancUtn Dei genitricem ad Praesepe;
pallio ulebalur, cujus usum eidem concedi non alio veroPaulum ad beatum Pelrum aposlolum, et alio ad
vult irialiis Litaniiscommuriibus,seu nonsolemnibus. beaium apostolum. >
Menstruanarum aliquot Litaniarum, certo solem - Prijiiana. Lilaniarnm indiclionis memoria exstat
niutis die, meminit Anastasius bibliolhecarius in apud Gregoriuml papam, lib. xi Registr., cap. II:
Vitis Pontificum, in Sergio I, circa annum Doraini ' i Crastina die, prtmo dilucnlo, ad septiformem Li-
687 : i Consliluit atitem ut diebus AnhuntiaiioBis ' laniam juxta distributionem inferius designatara de-
Domini, Nalivitalis et Dormitionis sandae Dei geni- vota menle cuni lacrymis veniamus. > Quae litania
.tricis semperque virginis Marise, ac S: Simeonis, procedebat trigesiroo Atigusti die. De qua vitle Ba-
quod Hypapaniem Graeci appellant, Litani.T exeal a roniurri-lom. Vlll Annalium, anno Cbrisli §90, et
S.Adriano.et ad sanclamMariam popiilusoccurral. i aiireolos Serarii nostri libellos Lilaneuticos.
Ubi 2 Februarii diem habes pro Hypapante, 25 Mar- LtUniarum sanctorum originem refert Walafndus
tij. nro Annunliatione^ Dorajnica 15 Augusti pro Strabo ad Martyrologium. Ita enim ille lib. de rebus
Dormitionc S. Dei gertiiriCis;
' 25 Decerabfis
' pro Eccles. Cap. 28 : < Lrfania auiem sanclorum poslea
DoWftniNativiute. -">' creditur in usura assumpia, qiiam HieronymuSMar-
Hebdomadarium LiUniarum, et quidem stato tyrologium, secutus Eusebium Ca>sarieiisem, pei
Sabbati die, mcntio apud eiinid6m"Anas.asium in anni crrcrifnmcortscripsit. >
flonbrio I, circa annum Dbmirii 626: i Hic fecii
209 MARTYROLOGIUMCUM ADDITAMENTIS. — MENS. JAN. 2i»
viute Spoleli, miflens accersivii saiiclum Concor- A gsei, Narcissi, el Marcellini pueri, qui sub Licinio
dium, el dixit ei: Quo nomine vocaris? Respondit inter tyrones comprehensus, cum nollet militare
sanctus Concordius : Chrislianus sum. Dicit ei cc- caesusad roortem el diu in carcere maceratus, in
mes : De nomine requiro, noii de Christo luo. San- raare mersus, martyrium consummavit. Corpus ejus
clus Concordius respondit: Christianus siim, et Chri- ad litlus delatum, et a religiosjs viris denositum,
sturo confileor.Cumqueimpelleretur ad sacrificandum, magnis coruscat virtutibus.
etiliein (fdeChrisli forliterperdnraret, jussuseslfusti- C. 111NONAS JANUARH.
bus caedi.Sequentinocte venit ad eum bealus Eutyches (3 Jan.);
cum Anthimo episcopo, et rogaverunt comitem utaH- (Pontificale, cap. 20). Romae, nalalis sancti Ante-
quol diebuscumeis permitterelur morari. Erat namque ros papae el martyris, qui vicesimus post bealuni
Anihimus episcopus amicus cotiiilis, quique bealum Petrum cum duodecim annis, mense uno, diebus
virum Concordiumfecit illis diebuspresbyterum. Per- duodecim rexisset Ecclesiam, passus est sub Maxi-
aclis aliquihus diebus, revocatus est bealus Gon- mino, el in ccemeterio Calixti sepultus via Appia.
cordius, et venit ad comitero. Cui et dixit comes : Hic gesta martyrtim a notariis diligenler exquisivit,
Quid tractasti circa salutem tuara ? Sanctus vir>re* el in ecclesia recondidit.
spendii: Salus nica Cbristus est, cuiquotidie sacri- " Apud Parisios, sanctae Genofevaevirginis, qua. *
fico sacrificium laudis. Iraius comes, jussit eura sus- bealo Germano Antisiodorensi episcopo Chrisio di-
pendi in equuleo. Cruciatus diu, revocatur arcta- cala, admirandis virtutibus et miracults lale claruit,
tus ferro in carcerem : ubi' meruit consolalionem etusque octoginta annos in Christt servitute con-
angelicam. Post tres noctes missi sunt SKIeum, qui senuit.
eum aut sacrificantem laxarent, aut nolentem puni- Eodetn die sancti Florentii Viennensis episcopi et
rent. Venienles autem missi, dixerunl ei: Attl sa- inarlyris, octavi ejusdem urbis.
erifica Jovi, aut capitalem sententiaro accipies. Fe- D. HNONAS JANUARIL
rebant autern stalunculam Jovis. Beatus Concorditfs
(i Janr)
dixit: Gralias tibi, DomineJesu Clirisle. Et exspuit
in faciem Jovis. Tunc unus de salellilibus evaginalo Festivitat. (Ado, Chron.,' an. 241, supra Vide libellum de
apost.) Nalalis sancti Titi aposlolorum
gladiaamputavit caput ejus: alque ita in corifessione discipuli. .
Dominiemisit spiritum. Venientes autero duo clerrci,
cura religiosis viris, tulerunt corpus- ejus, et sepe- Apud Africam, nalalis sanctorum Aquilini, Ge-
lierunt non longe a Spolelo, in loco ubi aquae mullae mini, Eugenii, Marliani, Quinti, Theodeti, Triplio-
emanant. - - 'r, nis, praeclarissimoriim martyrum, quorum gesta
habentur.
lem Horasevia Appia, coronaemilitum triginta, Eodem die apud urbera Romam, sanctorum mar-
has sub Diocleliano pro confessione veraefidei per-
meruerunt. . . . tyrum Prisci presbyleri, ei Pfiscilliani clerici, at-
cipere Benedictse religiosissimaefeminse, sub tempore
que
Apud Africam, nalalis sancli""Fulgentii, Ecclesiae Juliani iropiissimi Augusti, qui gladio roartyrium
Ruspensis episcopi et corifessoris, qui tempore Van- corapleverunt.
dalicse persecutionis, ob catholicam fidern et exi- Ilem apud urbem Romam , beatae Dafrosse, uxo-
raiani doctrinaro, ab Arianis mulla perpessus, el diu ris Fabiani martyris, quse post damnalionera beati
apud Sardiniam exsilio relegalus, tandem ad-EccIe- viri sui piimum relegata exs.Iio, deinde ab"impio
siam suam redire permissus, et-vita et iriumplio Jttliano
capitc jussa estpuniri.
clarus, sancto fiue qttievit, annum sut episcopalus
agens vigesimnm quinlum, vitae aulem lotius sexa- E. NONISJANUARIL
gesimum quintum. (5 Jan.)
Apud Alexandriam, sanctse Euphrosynae virginis, (Pontificale, cap. 9.) Romsenaulis sancti Tele-
quaeorationibus palris sui Papbnotii desterili raa- sphori, qui seplimus post Petrum aposlolum pontifex"
tre progeniu, in puerili"setate constilula, clara se ** ordinatus, sedit annos undecim, menses tres, dies
tonderi fecit, et monasticam vitam expeliit; Sma- viginti unum, illustreque martyrium duxit. Hic con-
rngdi sibi iiomeri imponens. Posf eliamin reclusione stituil ut sex hebdomadibus ante Pascha jejunium
viginti et oclo annis in omni sanctitate perdurans, celebraretnr, et Natali Domini Jesu Christi nocte
lacu segrotatiOnisIncommodo, et mortern sibi ad- missse celebrarentur, et Itymnus angelicus, id
esse cognoscens, manifestavit se religioso el lacry- est, Gloria in excelsis Deo, hora sacrificii missse dir
mis multolies quserenli eatn patri. cerelur. .- > .
In lerrilorio Lugdunensi monaslerio Jurensium, llem apud Anliocbiam depositio sancli Simeonis
S. Eugendiabbatis, cujus virtutibuset miraculisplena moriachi admirandae vrrlulis virt, qui deciroo terlio
refulsit. _ setalis anno huic saeculo abrenuntians, monasterii
D. IV NONASJANUARIL claustra expetiil, iibi mira abslinenlia vix seplimo
(2 Jan.) die cibum sibi indulgens, Psallerium inter quatuor
Natalisbeali Macarii abbalis. menses didicit. Deinde nimia domandi corporis in-
Ei.in Ponto civitale Tomis, trium fratrum, Ar- lenlione , fmie palmiceo renes sibi conslringens,
111 8. ADONISARCHIEPISC.VIENNENSIS «13
duriter laniatus cst. Inde in quodam puteo so reclu- A lissima, inter verba orationis dulcissimis suspiriis
dens, et ex eo fralribus violenler ad monasterium piana reddens Dominospiritum, angelorunt consor-
redttctus, clam fugiens, eremum petiit. Ubi multo tio in coeloconjunxit. Julianus vero poslmodum a
«emmoratus lemporo in columna edjtiori sanclilate Martiano praesiderequirilur, quo teiriporerabies eru-
Jervens se rechisil. Ubi non modo nulliextranesemu- delitatis ad persequendura sanctos Dei sub Diocle-
lieri, sed nec proprise malri se videre permisit. Et liaae et Maximiano exarserat, ad quem multitudo
usque hodie basilicam columna} illius feminarum sacerdotum el EcctesiaeCbristi ministrorum conftt-
nulla egreditur. Nam quaedam mtilier veste induU gerat propler immaniutem persecutionis. Compre-
virili ingredi voluit, et mox ul Hmen aUigit, retror- bensus iUque cum hac ingenti multitudine ipse prae-
fum morlua cecidit. sitlis audientiae reservatur; caeleriservi Dei, jussti
F. VIII IDUS JANUARIL crudelis judicis ingenll accenso igne, eisque appo-
'(6 Jan.) silo, in qqo cottsistebant loco consumpti sunl, Ubi
Epiphania Domiui. ad eommendandam pretiosam mortem sanctorum,
Eotlem die passio sanctse Maeraevirginis, quam tertiam, sextam, nonam psalleniiam chori ferunlHr
cura Rictiovarus prrcses torqueri et in ignem praeci- audiri, sed et vespertinos, el raatutines tiymnos Dca
niuri jussisset, illaesa permansil. Deinde marailjis B cecinere. Beaiqs vero Julianus primura auditus, ri-
abscisis, squaloreque carceris afAkta, super testas gidissimis fuslihus caesus est. Cumque caederelut.
acutissimas el prunas volniata, orans migravh.ad unos minisirorum pxsesidinecessarius oculttm ami-
Doiniiium. sit. Quem beato Juliano oranle illico recepit, et Chri-
G. VII IDUS JANUARIL sto credens statim ab insanojudice decollalur. Inde
. . (7 Jan.) beatus Julianus ductus ad fanum dsemonura,simula-i
Relatio pueri Jesu ex ^Egyplo. cra cristaHina et eleclrina, alque diversi generis me-
Item nauiis sancti Luciani AftliuchenaeEcelesiae uH&acquisita, ita comminuta atque in pulverem re-
presbyleri et martyris, viri doetissirai atqtie eioquen- dacu sunt, ut quid fuerint omnino non pareret.
lissiroi, qui passtts est Nicomediseob confessionem Deinde sanctus marlyr vinculis ferreis arclalus, per
Chrisli persecutione Maxiroini, sepultusque Heleno- civiutem aub voce prseconiscircumducitur. Cumque
poli Bithyniae; quara urbera (cum prius Drepana pervenisset ad locuro, ubi filius pra.sidis in scbolis
vocaiur) in ltonorem ejusdem gloriosi Marlyris, erudiebatur, puer idem Ce{susnomine vidit multitu-
Coiislantinus irnperator instaurans, ex nomine ma- dinem albatorum circa sanctum martyrem, el coro-
tris suac Helenopolimnuncupavit. -nampretiosjssimis.iapidibus renitenlem super caput
Ilem apod Antiochiam, beati Cieri diaconi, qui " ejus. Quae visa cum suis eondiseipulis narraret, su-
ob confessionem Christi septies lortus, et in carcere hito divinitus inspiratus projecit volumina magislro-
diu maceralus, ad uliimum decollatus manyrinm ram, et vestitnenla qttibus erat indutus, et celeri
consummavit. cursu pervenit ad pedes vincti marlyris. Ad qood,
A. VI IDUS JANUARH. factum stupens toU-pene civilas accurrit; cum re-
(8 Jan.) liquis prseses et mater pueri ejulantes adveniiint. Sed
Apud Neapolim Campanise sancti Severini con- cum puerum a societate beata separare non-possent,
fessoris • fratrjs beatissimi Victorini clarissimi viri cum beato Juliano imo carceris mancipatur. Ubi di-
miraculis. Qui et ipse fratris imiutor, post mul- vino hmine consolati, et odore mirifico sunt re-
tarum virtutum perpelrationem, sanctilate plenus spersi, iU ut milites qui eos servabant, circiler vi-
quievit. Sepultus in loco, ubi priinum abslinentissi- ginti, corajrnoli,et slupore perculsi, Cbristo Doroino
inus, quam ad episcopalum vocaretur, conversatus crederent. Ad hos ilaque visilandos in carcerera
(uerat. fratres septem una eum Anlonino presbytefo vener
Belvaci. satvctonimLuciani et Messiani. runt, officioquesancli Antooini presbyteri, tam puer
9, V. IDUS JANUARIL quam viginti miii.es baplizati sunt. Quod audiens
(9 Jf0H.) prseses, septem fralres dia custodia maceratos, ad
hi Maurilania Csesariensi,natalis sanclseMartianse ultimura tradi igni praecepit, porro milites gladio
Virginiset martyris. trucidari; sicque martyrium vidores consummave-
Item die apud Antiocbiam, naule sancti JuUant runl. Sanctum vero Julianum atqne Celsura puerum,
mariyris, et Basilissaeconjugis ejus. Hi iuque san- sancturaque Anlpniqum presbyterum sibi praesenta-
ctissirao voto casti conjuges, aliquot annos pariter tos, necnon et AnasUsium, quem beatus Julianus a
vixcrnnt; carnem suam Christo virgiaem servantes, morte suscitalum pariicipora graliae Christi fecerat,
monasteria de rebus suis, quia erant parentibus et in cnppas pice el-adipe ferventes injecit, sub quibus
genere clarissimt, inslituerunt, ul ad decem millia lignoruni et sarmentorura copiam aggregari jussit.
monachoram paler beatns Julianus fieret. Basilissa Sedbealiioihillaesi sub igne, in confessioneinvieti
vero multarum raater virginum. Quarum muJtitudi- persistunt. Ducliergo ilerum sunt incustodiam. Cum
nemcumjani victricem praemisisset ad Dominum, puero aulem raater ipsius Martionilla, ut eum mu-
>psaconversaiione vitae, et doctrinsc studiis proba- ure possel, volens inclusa est. Sed dumcunit filium
* ^iile plufa de eo 5 Sept..
«13 MARTYROLOGIUMCUM ADDITAMENTIS. - MENS. JAN. 21*
priedam ffcri diabolo, ipsa prsedata Christo, ejus- A sancli Salvii. In httjus natali sanclus Atigustinus
que ancilla fitlelis facta baplismi graliam recepit. verbum fecit ad populum Carthaginis.
Quo audito impius conjux piam Christi famulain in E. PRIDIE IDUS JANUARIL
ima carceris trusam martyribus sociavit. Quos ite- (12 Jan.)
rum snis conspectibus prsesentari fecit, ef ad fanum
daemonum, sacerdolibus fani inlro exspectaniibos, Apud Achaiaro, natalis sancli Salyri marlyris,
ut sacrificaturi mittuntur. Sed mox sanclis oranti- civis Arabiae, qui transiens ante quoddaro idolum,
bus teraplo ad solum dejecto, sacerdotum ad mille, ctiro exsufflasset illud, signans sibi frontem, statim
cum paganorum multitudine,occisi sunt. Sed iterum corruit; ob quam causam decollatus est.
ab irato impio prseside sancti retruduntur. Qui di- (Zeno Yeron., sermon. propr.) Eodem die natalis
vina consolatione nocte sunt mirabililer confortati. sancti Arcadii martyris, genere et miracnlis clari.
Sequenti vero luce producti suni de custodia : F. IDIBUS JANUARH.
oleoque infuso liciniis, manus et pedes eorum li- (13 Jan.)
ganfur, ignisque iu supponitur. Sed cum invicli Romae, via Lavicana, coronae militum quadra-
perdurarent, Juliano et Celso cutem capitis auferri ginta, sub Gallieno imperalore.
jubet, Antonino et AnasUsio lumina effodi, Marlio- " Pictavis, sancti Hilarii episcopi et confessoris, qui
nillaeequuleum parari. Haeccum illi fbrtissime per- ob catholicam fidem quadriennio apud Phrygiaro re-
vicissent, feris intromissis in amphitheatrura ad de- legatus. lnter alias virtutes fertur quod morluurii
vorandum eos objecerunt. Sed ferae pedes sapcto- suscitaverit.
rum Hngebarit.eCumque omnia pervicissent, militi- Apud Viennam, sancti Veri episcopi, qui prsese-
bus eos ferire jussit. Atque tali certamine palmam dit Ecclesise post sanctum Evaritium.
adepli, regna raansura perceperunt. G. XIX KAL. FEBRUARIl.
C. IV 1DUSJANUARII. (U Jan.)
(10 Jan.) Apud Nolam Campanise, natale beati Felicis pre-
Apud Thebaidem, natalis sancti Pauli primi ere- sbyteri. Hic a Maximo Nolanaeurbis episcopo pre-
mitae, qui a sexto decimo aetatis suae anno usque ad sbyterii honore prsedilus est. Cum autem imperato-
centesimura et tertiuro decimura solus in eremo per- rum decreta Christianosinsequi praecepissent, maxi-
mansit. Cnjus animam inter apostolorum et prophe- mus pontifex jam senio praegravatus, putans se non
tarum choros ad coelum ferri ab angelis sanctus posse ferre supplicia, silvarum sallus adiit. Quos
Anionius vidit. C dum turbidus de persecutione pererrasset, affeclus
h & Hyginii papse, qui sedit Romaeannos quatuor, fame, gelu ailrilus, solo corrttit semivivus. At bea-
Hic constituit clerum, et distribuit gradus. Sepul- tusFelixpresbyter captus, et vinculis astficlus, ante
tus in Vaticano iv Idus Januarii. prscsidem Draccrrm adductrrs, cum multa de porten-
Apud Cyprura, beati Nicanoris, qui unus fuil de tis deorum, quod nibil essent, disptitaret, cnmqiie
seplem primis diaconibus. prsefectus iramolare impelieret, respondit: Inimici
c Et adventio sancti martyris Herinetis. estis deorum vestrorum. Ad quaecunque enim me
deorum vestrorum templa duxeritis, hoc eis evenict
D. III IDUS JANUARII.
quod evenit illis ad quae meum fratrem Felicem vos
(11 Jan.) doxisse poenituit. Sed si vultis probare virtutem Do-
Apud Alexandriam, natalis sanctorum confesso- mini mei Jesu Chrisli, me ad Capitolium ire jubele,
rum, Petri, Severi, Lucii, qnorura gesla habentur. ut ipsum Jovem, principem dacmoniorumvestrorum,
(Possid. in Indic, c. 3 et 9.) In Africa, natalis ruere faciam. Mox impius judex compressis auribus
• Oleoque infuso liciniis manus el pedes eorum « Et adventio sancti martyris Hermetis. Non recte
tigantur. Ita restitui ex mss. Malc vulgo lignis pro
Itciniis : quod posterius, quia rarum est, et roinus rv in vulgato invenlio. Intelligit enim sancti Hermelis
translalionem Roma^in Gallias. Atque huc refer
intelleclnm, errorera rati,%ms substituere. Sed qui quod Molanus, exaclissimus sanctorum bistoriae in-
iignis pedes et manusiigantur? Liciniis igitur ligati, in natalibus SS. Belgii ad diem 28 Augusii
idest funiculis stuppeis aut xylinis e quibus cande- dagator, se in vetusto quodam Marlyrologio annotatum
larum ellyclmia fiunt, maleria utique cui oleum notat,
infundalur, apta. Isidorus Orig. lib xx, cap. 10; observasse: iv Idus Januarii, adventiotancti Hermetit
-t Lucerna e licinio dicU esl unde et brevis est lux, martyris apud Indam. Aique haec de die primae
ut Persius t translatioms. Annum exprimit Sigebertus in chronico
851: < Reliquiae sancti Hermetis martyris per Lo-
Disposilsepjnguem nebulamvontuefelocernae. tharium imperatoretn in Gallias miltunlur, et apud
Si enira a luce diceretur, non staret verstis. Licinius Indam raonasterhim honoriftce condunlur. .» Inda
autem quasi lucinius, esi cnim cicendela lticernae. > locus est juxU Aquisgranura, ubi S. Cornelii mo-
Vide eumdem lib. xtx, cap. 19, et lib. xvu, cap. 6 naslerium, in quod hae reiiquite primo fuere illatse.
Glossarium Camberonense ms.: < Licinitim dicilur lnde Rolhnacum, quaevilla Brabanlise est, anno 860
illud quod de licinio candelaeardenlis iri ftitno ex- deductae 6 Julii, ut habetur in Martyrologioproprim
stingtiitur. > Omitto alia recentiorum glossographo» Ecclesire : Ipso die translatio corporis sancli Hermelis
nim loca. , martyris in Rothnaco. Hinc Danis Belgicam vastan-
•>Poniificale, c. 10. Vide libellnm de FesliviUt. libus Othone itnperatorerursus Indam rclatse. Post,
Aposl. rebus pacatis, ad Rotlinacenses rediere.
-tiS *. ADONISARCHIEPISC. VIKNNENSIS »16
:§UL|,jussit eum fustihus csedi,-deinde equulei tor- A Apud Viennam sancti Cseldl episcopt (Atlo in
mentis applicari; ipde carceri includitur, io quo non Cftro». anno 686.)t --'
niediocribusvinciMI§ astrictus, coehleis ac teslulis A. XVIII KAL. FEBRUARH.
stfppositis exienditur. Et ecce nocte media angeltts (1-5 Jan.)
%»a_ini, corifratais caferiis, scissaque trabe qna pe-
illi: Surge et egre- Abacuc et Michseaeproplietarum, qnorum corpora
ffes ejus cortc!^ «^bariter^t
suhArcaifio imperatore divina revelatione reperta
dM|v ac requke,sa_ter#teift tuum, inverrturrique re-
J»c;ad urbem, et absconde, ne ine'dia ac fame de- sunt.
Iteni beali Macarii abbalis, discipuli beati Anto-
pereat, donec desinat persecutio. Drimque beatus
celeberrimi.
lelix egressus sacerdotem et" episcopum suuin re- riini, vita et njiracolis
illum ocu- Item beali Isidori sanctilate vilse, fide ac rairacu-
qnireret, inveftit solo proslratum, eiaitsis
lis prseclari.
lis,-strielisque dentibnS vix spirantem. Et cum anxie
Apud Biturieas civitatem, translatio Sulpifii epi-
reqnirefet quidalimenii defecto seni porrigeret, ecce
scopi et confessoris,: qui a pueritia sacris litteris
Siibiio de sentibtis uvara. pendere miratur: de qua eruditus et sariclseconversalioriis luce
conspicuus,
aliquibiis granis in os confessoris Christi expressis, n etiam laicus virtulibus claruit. Post efiam corona
paulnkim seniof refocillatus snrrexit. Quem bu- monacliorum Pater exstilit; atque indead
meris imposilum Felix ad civitaiem delulit, et deposita vita clarus, miratJ
sub. tugurio cujusdara vitfuae.coraraendatum, ali- episcopalem prpvecius calhedram,
mentis- pavit. Deinde caplus, in exsilium deporta- culis gloriosus quievit.
tnr bealtis marlyr, in monle qui vocatur Circeis, B. XVII KAL. FEBRUARII.
ubi lapides exeidebantur, ut ipse cura damnalis - (16 Jxin.) ;
pari modo lapiduro csesor essel. Ubi Probi cujusdam Romaevia Salaria irt coeinelerio Priscillse, nataKs
tribuni filiam a daeriionio liberavit,"uxoremque ejus sancti Marcelli papae,qwi,jubente Maximinoimpera-
ab hydropisi morbo curavit, ipsumquc Probum cura lore, primo fustibus cscsus et a facie ejus quem
uxoreet filia, ef pluribiis aliis, m Cliristo bapti7_avit. corripiebaf ,expulsus est. Deinde audiens quod do-
Post deinde cum regressus esset, crescente pefse- mum sarictse Lucina., quam ipseproscfiptione dam-
cuttone, iterum miltitur persecutor ex riumero ap- naverat, eo quod de facultatibus suis Christianis
patriibrutri, qtii beatum Felicern leneret. Qliem com donaverit, ecclesiam faceret, et iii ea missas ccle-
sollieile iequireret, et eumdem Felkem interrogaret braret, in media civitaie jussit in eaderii ecdesia
si nosset- ubi Felix presbyler lateret : Rac, inquft, plancas sterni ad animalia calabuli publici, et cjus-
Felix parte abiit. Persecutore discedente, Felix C dem slabuli cpiscoptinr atl servilium atiiuialiuin de-
latebrairi peliit. Sed nec mora, perseculor ipse sub- putavit cum "ctistodiapublica. Ubi eiiafn post roullos
seqriitur. At martyr inter parietes dirulos occule- annos sefviendo, indutus amictti cilicino,defnnclus
haftrr; ,ubi in ipso prirno domus intrbitu araneofum est : et conditus aromalibus a Joanne presbytero
telae dependerites, inlus nemii.em luuc intrasse, fi- ac a beata fcucina, sepultus in ccenieierio Pris-
dero feceruut.Qua visionc-delusus"inimicus absces- cillae.".
stt. Sic iriarfyr ad alittm loctrm derhigfans, a mu- Apud Arelatem, sanoti Honorati episcopl, cujus
liere quadam per tres merises pastus" est; cujus vita doclrina acmiraculis illuslris refulsit.
tairien faciern, dum itsdem latibulis eefarettir, ntillo
C. XVI KAL. FEBRUARII.
mbdo vldit. Postraodum vero apudNolam pontilttem
dfeirioniorum ad Chrislum convertens , teriipium (17 Jan.f
Apollonis, prius daemorrequi responsa dabal ex-put- ln jEgypto apud Thebaiderri, beatl Antonit mona-
so, divina'virtute dejecil. Virtutibus itaque adeo chi, qui sine ulla scieirtia litterarum Scripluras
Hluslris, curo vellet universus populus Nolanus ut divinas, et memoriteraudiendo lenuisse, et pruden-
levareUir epi&copus, n.on,consensR, sed alteriim in ler cogitando intellexisse praedicatur. Multoruinmor
sede poniificali eligens, ipse post dtiodecim annos, D nachorum Paterj. viu et miraculis praeciarissimus
quos' apud Nolairi cessante -pefsecutione fecerat., vixit. Cujtts c6rpus sub Justiniano imperalore di-
Pqmirirca die" niysteriis confeelis, daia p.ace onint- vina reyelalione repertum , Alexandriam defe-
bus, se ki pavimentum oralurus projeeil; moxqtie tutn est, el iri ecclesia beati Joannis Baptistse bu-
beaii Viri anima de carnis ergastulo egressa, post matunr.
gravia toriperita, qusepalierrtei tulerat pro Christo, Apud Linguonas, natale sanctorum geminorum
felieia rcgna, ipse vere Felix conscendit., Sepultus- Speusippi, Eleusippl ct Meleusippi. Qui cvm essent
qoe-juxta urberft ia locoqni dicitu<r pincis, ubi viginti quinque annorum, cum avia sua Leonilla, et
claiis;sertiper fulget viriutibus, ab Heipidio ,' ve- Ionilla, et Neone, martyrio coronati sunt, tempore
Berabili et" sancto presbytero. Hic eliam beatissi- Aureitani iniperatoris.^Gernini qnidem in una arbo-
mus.<martyr et confessor hasreticis inviciissime re suspenslT ligatis mauibus sufsum, etpedibus ip-
' stini 8, iuextenti, ut.pene putarentur ab ipsa meni-
testitif.; .
,'- Ligatit manibus sursum,et pedibus itftum. Iu nro quo vnlgo stibslllutum deorsum. Sic infra xiv
: iridvo capite iusuw, susoendi; ubi nqn
eonstnntcr msa.iustiru vel iosnm pro iursum, iorsutit, Maii Delnde
817 MARTYROLOGIUMCCM ADDITAMENTIS. — MENS. JAN. 21*
brprum compage separari; et post hsec in ignem A.martyrii. Educitur iterum ad certimen, circum-
pnecipiuti, nec Umen laesi, inter verba orationum specUnte populo in araphiiheatro, el dimitluntur ei
simul migrarunt ad Dominum. lonilla hoc videns, duo leones. Qui raansuefacti, beatuniPonttanum
confessa est se- etiam esse Christianam. Et post minime tefigerunt. Quod videntes pppuli, exclama-
comprehensa a tnrbis, ac capillis suspensa, multis- verunt: Vere magnus est DeusChristianorum, ila
que afDicUsuppliciis, curo Cbristum negare noluis- ut seditio fieret. lierum beatus marlyr relruditur in
set, cum Leonilla esl simul gladio perempta. Neon carcerem per duodecim dies ut fame deficeret, ubi
exceptor geslorum, et ipse Christi noroen confessus, abangelo confortatus, et coelesti cibo pastus est.
niartyrio coronatus est. Docuil autem et baptizavit Post duodecim vero djes pulanies eum defecisse, mi-
geroinos hos Renignus presbyter, quera inisit" ab nistri venerunt, ut corpus ejus tollcrent, et invene-
Oriente beatus Polycarpus, Joannis apostoli audilor runt eum psallentem et laudes Deo dicenlem. Edu-
in Galliam, cum Andochio presbytero et Thyrso dia- clus iterum de carcere est, et extensus super lectum
cono. Sepulti sunt auiem iidem gemini in secundo ferrenm, jubente impio judice, ac, plumbo lerve-
milliario ab urbe Linguoiiuni. Turbon aulem, scri- facto dorsum illius perfusuni. Sed cum martyr la-
bens victorias confilenlium Dotninum, nou post lia parvipendens invictus maneret, confusus Fabia-
niullttm temporis martyriuro perpessus est. B nus dictavit sententiaro ut capite raintiereiur. Sic-
Apud Bituricas, Sepultii episcopi. que ab spiculatore percussus, quievit In pace. Con-
summavitaittem martyrium suumxii Kal. Februa-
D. XV KAL. FEBRUARU
rii. Et sublalum corpus ejus a Christianis sepultum
(MJan.) est xv Kal. Celebris vero dies ipsius agitur xiv Kal.
Cathedra sancli Pelri apostoli, qua primum se- Februarii, quando iterum sacrum corpus ejus mu-
dilRomse. tatum est.
Eodem die, nalalis sanctse Priscae virginis et F. XIII KAL. FEBRUARII.
martyris. - 20. Jaii.)
Et in Ponlo, nalalis sanctorum marlyrurn Mo- (Pontificale, c. 21.) Roroae,Fabiani episcopi: qui,
ssePet Ammonii, qui curo essent- mililes, pri- cum quatuordecim annos, inenses undecim, ac
mo ad melalla deputali, novissime igni traditi duodecim dies Ecclesise prseesset, passus est mar-
sunt. tyrium tempore Decii, et in cceineterio Calixti se-
E. XIV, KAL. FEBRUARU.
pullos.
-...'"• (19 Jan.) Eodem die, nalale sancti Sebastiani martyris, qui
* In Smyrna, naulis sancli Germanici martyris, " in tantum charus erat
imperatoribus Diocleliano et
qui cum primaevaeaetatisvenustate fioreret, per gra- Maximiano, ufprincipatum ei primse cohortts trade-
tiarn virtutis Dei, metum corporeae fragiliUlis ex- rent. Quem Diocletianus ubi Clirislianum cogiiovit,
ciudens, sponte praeparalant sibi besliatn, damna- neca fideposserevocari.jussitllgariinmediocampo,
tus a jttdice jam*provocavit: cujus dentibus com- quasi sigtium ad sagitlara, et sagittari a roililibus.
minutus, vero pani, id est DominoJesu Chrisio, Qui cuui sagillis plenus slaret quasi hericius, pu-
pro ipso morjens, raeruit" incorporari. tanles eura mortUum,abieruiil. Nocte aulem.venifens
Eodem die, natale sancti Pontiani raartyris, apud quaedaro molier nomine Hirene loliere corpus, in-
Spoletum, temporibus Anlonini iroperatoris, sub ju- veniteum viventem, et adduxil in doraum suam, et
dice Fabiano. Anie quem adductus, et inlerrogatus cttram ejus egit; qui ui>iconValuii, multos in fide
quonomine vocarelur, respondil: Apareulibus no- confortavit. Nec mora, ipsis imperatoribus appa-
roen mei iniposilum est Poniianus; majus aulem rens, hos, prout digni erant, corripuit. Tunc jussit
nomen, Christianus—Tunc iratus Fabianus,- exspo- etim Dioclelianus in hippodroniiiinpalatii dttci, et
liari eum et virgis esedi jussit, donec videretur san- fustigari donec deficeret; quero mortuurrr in rhaxi-
guis ipsius in terram tluere. lterum jussit stiper mam cloacam miseruul. Sed ille apparuil in somtiis
carbones nudis pedibus ambulare. Cui bealus Pon- sariclsematroriae Lucinse, dicens : Juxta circum in-
tianus :; Ego in nomine Doniini mei Jesu Christi venies corpus raeum, penderis in unco, hoc sordes
ambulo super carbones ardentes; tu, si potes, miile non teligerunt; <lum hivaveris, perduc ad Cata-
in nomiiie Jovis manum- in aquam calidam. Iratus cumbas, et sepelies me in Crypta juxta vestigia
Fabianus jussit equuieum parari, et tiricinos fer- apostolorum. Quae ipsa nbcte cum servis veniens,
reos fieri, et ibi eum suspendi. Setf deficienlibus fotum iu complevit.
ministris impiis, trudilur martyr Dei in ima caree- Eodem die, Ronise natalis sanclorum niariyrum
ris, nbi a religiosis viris cbnforUtur ad agonem Marii et Marlhae,cum filiis suis, Audifax el Abacuc
rede vulgatus: deinde jussit capite suspendi. Prseces- iosum olim dictum, quod postea sursum, torsutirseu
sit enim jussii quod et illi meiribro respondet. Jussit deorsum. Scaliger quoque ad lib. v Manilii ex ve-
igitur Sebastianus, dux Alexandrise, victorem capite tustissimo Martyrologio prid. Id. Maii citat, eapiie
iusunt suspendi, id est deorsum. Non dubium milii, iorsum suspendi: qui hic ipse iocus est quarlo uV.-
antiquom adverbiuro esse, ea forma, qua susum. cimo die Maii quem prodtrxi.
Babes aputf Varronem libro iv de L. L. et Catonem « Euseb. 1. iv, cap. i. Vide libellum de Festiv,
deRe R., cap. 57, pro sursum. Ila susum, iusum vel Apost. in Polycarpo.
»9 S. ADONISARCHIEPISC. VIENNENSIS 220
nobiHura de Persida, qui ad oratkrnem venerant ^ Ad aquas Salvias nalale sanctl Anastasii marlyrls
Romara fempore Claudii principis; e quibus post et monachi de Perside, qui postplurima lormenta
toleratosfustesiequuleum, ignes, ungnes, manuum earceris," verberum et vinculorum, quae in Caesarea
precisionem. Martba in Nyropha necata, cseteri de- Palaeslinae perpessus fuerat, a Persis poslremo in
collati, et caetera corpora eoram sunt omnia incensa Perside mulla pcena affectus, atque ad nltimum
etdissipata :-•"' decpllalus est a rege eorum Chosroe cum aliis
' G, XJJ K&L. FEBRUARU. septuaginta. Reliquiaecorporis ejus primo Hieroso-
' lymis ad monasterium suum, deintle Rbraam delatae,
(21 Jan.)
» Romsenafalis sancfae Agnelis virginis et marty- venerantur in monasterio beati Pauli apostoli quod
dicitur ad aquas Salvias.
ris, quaesob prsefecto Urbis Symphronro, igriibus in-
jecta, sed his per "orationera ipsius extinclis, gladio B. X KAL. FEDRUARII.
pefcussa est. (23 Jan.)
Item apud Athenas, beati Publii episcopi, ob Chri- Romae,natalis sanclae Emerenlianae, virginis Chri-
sti martyrium coronati. sti et martyris, quae erat collectanea sanctse Agne-
In Hispaniis, civitate Tarracona, natalis sancto- tis; et dum oraret ad sepulcrum ejus, ac simul
rum martyrum Fructuosi episcopi, Augurii et Eulogii B orantes a gentilium Isesione defenderet, lapidau est
diaconorum, qui, tempore Gallieni, sub _Emiliano ab eis.
prseside,primo in carcerem trusi, deinde flammis in- In Mauritania, civilate Neocaesarea, natalis sancti
jecti, exustis vinculis, manibus in modum crucis Severini et Aquilae' uxoris ejus, ignibus combusto-
expansis, orantes ut urerentur, oblinuerunt. Et mox ruin b.
unus e fratribus, et filia prresidis quseastabat, vide- Apud Philippos, beati Parmense diaconi, qni unus
runt animas sanctorum ccelum couscendere coro- fuit de septem diaconibus.
natas. C. IX KAL. FEBRUARII.
Apud Trecas, passio sancti Palrocli martyris. (24 Jan.)
A. XI KAL. FEBRUARIL c Apud Ephesum, naulis Sancti Timothei apo-
| (22 Jan.) Steli.
In Hispariiis, natale sancti Vincenlii diaconi et Apud Anliochiam, safrcti Babylae episcopi, qui
martyris, qui cum sancto Valerio episcopo suo a persecutione Decii posteaquam frequenter passio-
Caesaraugusta civitate Valentiam nsque gravibus nibus suis et cruciatibus gloriflcaverat Dominum,
nexus catenis, jubente Daciano, perduclus est; ibi- p gloriosse vitae finem sortitus est in vinculis. De quo
que fame et squalore carceris diu maceratus, lor- in decimo ecclesiasticaeHistorise libro grande nar-
mentis equulei et ungularum horrenda laceratione ratur rairaculum. Nara cum Julianus iraperalor, ad
vexatus, a grabalo eliam ferreo diutissime ustulatus, idolorum cnltum conversus, quedam tempore, Da-
arvinse gutlis, et crepitanti sale respersus esl. Post phnis in suburbio Antiochise, juxta fontemCastalium
hoc in teterrimo carcere missus est, divaricatisque litaret Apollini, et nulla ex bis quae requirebat re-
in ncrvo cruribus, super acutissiraa teslarum frag- sponsa Susciperet, causasque silentii percontaretur
menta projectus est. Ubi noctelux ingens apparuit, a sacerdotibus , responderunt daemones, Babylse
el virlute Dei solutus martyr, inter angelos, a quibus martyris sepulcrum prope assistere, ei ideo re-
visitari meruit, bymnum canebat, ita ut ipse custos sponsa non reddi. Tunc ille venire Galilaeos(itoe
carceriscrederet Chrisio. Mane autem facto, cura jus- enim nomine noslros appellare solitus eral) ei au-
sisset eum Dacianus in lecto mollissimo reclinari, ut ferre marlyris sepulcrum jubet. Mox igitur Chri-
ajiquanlulum recreatus acrius denuo lorqueretur, in- stiani convenientes, magna exsullalione succincti,
fatigabilero.spirituro Cbrislo reddidit.Tunc Dacianus sustuleruut arcara martyris, psallentes in auribus
corpusejus in campum projici, et feris atqueavi- profani principis, per sex millia passuum summis
bus jussit exponj. Sed mox corvus divinitus ad cu- Q vocibus et curo exsullatione dicentes : Confundantur
stodiam ejus datus, non solum alias aves arcebat, omnesquiadorant scutptitia, et glorianturin simula-
sed mox et immanem lupum a sancto corpore repu- cris suis [Ptal. xcvi).
lit. Quod cum Daciano nuntialum esset, jussit enm Item ia Neoesesarea civilate, natalis sanctorum
insutum culeo, in profumlura maris cum gravissimo martyrum Mardonii, Musonii, Eugenii et Melelli,qui
saxi pondere immergi. Sed prius virtute Dei super omiies igrii tradilisunt, et reliquiae eorum in Axum
undas innalans ad liltus delatus et arenis conditus fluviura dispersse.
est, quam remiges portura tangere pqtuissent. .Inde D. VIII KAL. FEBRUARII.
autem cum se sanclus martyr cuidam fideli anui (25 Jan.)
revelassel, cessante persecutionis rabie , a Chri- Conversio sancti Pauli (Act. tx, 22).
stianis revefentef sublalus, etin basilica condilus Eodem die, natalis sancti Ananiaeapud Damascum,
-est. . •''•...'.' qui beatum Paulum baptizavit.
* Vide lioellum de Fesliv. Apost. Prudent. , « Vide Iib.de Fest. Apost. Euseb. I. x, c. 35, ex
hymn. 6. versione Ruffini.
•>Vide lib. de Fcst. Apost.
821 MARTVROLOGIUMCUM ADDITAMENTIS.— MENS. JAN. 222
Apud Gabalensem civitatem , sancli Severiani A capitis sui flammis consumeretur. Quae cum dicto
episcopi mirandae sancliutis et doctrinse viri. citius gererentur, ipsis populis ligna, vel de bal"
Item natalis Sancti Praejecti Arvernensis epi- neis, vel de publicis quibusque locis, et sarmenla
seopi. congreganlibus , prsecipue Judaeis ardentius ad haec
E. VII KAL. FEBRUARH. ex more ferventibus, cum omni velocitate exstru-
ctus esl rogus. Tunc depositis senior indumentis,
(26 Jan.) ac zona resoluta , calceamenU quoque de pedibus
» Apud Smyrnam, naUlis sancti Polycarpi episcopi,
tentabat educere, quae nunquam nisi a religiosis
qui, beali Joannis aposloli discipulus, et ab eo quibusque, fide et devolione semetipsos invicem
Smyrnse episcopus ordinatus, tolius Asiae princeps praevenienlibus, resolvi consueverant. Ua namque
fuit. Postea vero regnante Marco Anlonino.et Luci.0 in omni reliqua vita sua venerabiliter etiam ab om-
Aurelio Comniodo, quarla post Neronem persecu- nibus colebalur. Ut ergo expedita sunt quae ad
tione, Smyrnse sedente proconsule, et universo po- ignem pertinebant, cum eum vellent rogo imposi-
pulo in se acclamationibus incitato, primum compel- tum, eiiam clavis affigere, ait : Sinite me; qui
lenlibus et deprecantibus eum suis, advicinum lo- enira dedit mihi ignis ferre supplicium, dabit ut et
curo semel et iterum succedit. Deinde comprehen- B sine clavorum afiixione, flammas immobiliter perfe-
sus ab inquisitoribus, apponi eis mensara jubet, rara. Tunc illi omissis clavis, solis usi sunt vincu-
atque eis epulas Iargius ministrari. Horseunius spa- Iis, quibus post tergum manibus revinclis, velut
lio ab eis orationis gralia irapetrato, instante bora eleclus aries, et ex magno grege assumptus, acce-
progrediiur. Cuiiique interrogaretur a proconsule, ptabile holocaustum omnipotenti oblalus est Deo.
si ipse esset Polycarpus, se esse confitelur. Ergo, Oralionemque ut complevit subjiciunt ignem homi-
inquit, habelo aeutis tuse reverentiam, et parcens nes ignisaeterni. Cumque flamma ingens reluxisset,
ullimse senecluti tuse, jura fortunam Csesaris gerens viderunt miracula omnes quibus ea Deus videre con-
de prioribus pcenitudinem, et conclama sacrilegos. cessit. Flamma etenim in modum camerae, curvata
Tunc Polycarpus torvo vultu ad popttlum qui in sta- specie, quasi velum navis vento sinuatum supra
dio residebat aspiciens, elevata ad coelum dextera, corpus martyris sletit. Quod corpus in medio posi-
cnm gemitu proclamavit, et dixit: Tolle sacrilegos. tum non erat ut caro ardens, sed tanquam si aurum
Sed insistente proconsule, et dicenle : Jura fortu- aut argentura in fornace candesceret. Tunc praeterea
nam Csesaris, et dic in Christum convicia, et ego odorem naribus circumstantes hauserunt, tanqtiam
dimitto le. Polycarpus ad b;ec dixit: OctoginU et incensi, vel pretiosissiroi unguenli. Ad ultimura vi-
sexannis servio ei, et nihil me lsesilunquam : quo- C denles scelerum ministri, corpus igni non posse
modo possum blaspliemare Regem roeuro, qui salu- consumi,b jusserunt proptus accedere confectores et
tem mihi dedit? Cumque rursns veheraenlius urge- corpus, cui ignis cesserat, mucrone transfodere.
retur, ut fortunam Caesaris juraret, ait : Si hanc Quo facto, lam largus profusus est sanguis, ut re-
jactantiam quaerilis, ut ego fortunam Csesaris ju- stingueret rogum. Popuhts autem cura rairaculi stu-
rem, et quis sim ignorare te simulas, cumomni li- pore discessit. Sed aeraulus totius boni, satis agere
bertate audi a me, quia Christianus sum. Replebatur coepit, ut reliquias ejus nemo ad sepulturam de-
igitur confidenlia simul et lsetitia, ita ut alacritalem ferret, Judaeis in hoc maxiroe inslanlibus. Ubi au-
vultusejus, responsionumque constantiam procon-* tem vidil cenlurio obstinalam Judseorum conlenlio-
sul maximo stupore rairaretur. Misso igitur curione nem, positum in medio ipsum corpus exussit; et
ad populum, jubet voce magna protestari Polycar- ita postmodum adusta ossa, pretiosissitnis geramis
pum tertio confessum Chrislianum se esse. Quo au- cariora, et oroni auro probabiliora per ignem facta,
dilo, universa multitudo, Um genlilium quam Ju- a fratribtis colligunlur, ac sicut conveniebat, ex
dseorum Smyrnensis civitalis, cum ingenti furore more conduntur. Quo in loco, praestante Domino,
acclamabat: Hic esl lotius Asise doctor, ct pater splemnes aguntur celebresque conventus. Cum eo
Christianoruro, nostrorum autem subversor deornm. " eliam alii duodecim ex Philadelphia venientes,
Ipse estqui multos docet ne immolent, neve adorent apud prsefataro urbem marlyrio consummati sunt.
deos. Omnesque pariter conclamabant, ut Polycar- Eodeni die, sanctorum martyrum Theogenis cum
pus vivus arderel. Oporlebat eniro visionem cjus aliis triginta sex, qui conlemnentes leroppralem
implcri. Videral siquidem in visione, quod cervical morlem, coronam vitae aeternseadepti sunl.

» Vide libellum de Festivit. Aposl. ad rogum progressus, illum ense conslricto confoderet^
b Jusserunl propius accedere confectores. Eusebius Sed proprie confectqres ferarum sunt, ut apud Sue-.
lib. iv, cap. 14 hoc ipso Latino confectoris verbo in toniura in Auguslo cap. 43 : _>lncirco aurigas cur-
eadem de Polycarpo narratione utitur : uipas ovv soresque, el confectores ferarum, et nonnunquam
fSovreso' avoftotpdiS-Jvausvov TOo-fi/ta0jro zoxtjrupof ex nobilissiraa juventule, produxit. > Non plura de
3air«vi.9rivat.ixihvtjotv 7reoo-e3l66vT«
aurw mu/fsxropse bis, quia res jara nota. Quod in Glossis Basilicoruni
ttapaSiio-atTO?ifor, ubi Cnristophorsonus xo/iyexrwpa non est confeclor, ut
est xofiyaxtw/),xaTao-xsuy.o-T»if,
earnificem verlit. Ad exlremum igitur cum nefarii et cxponit Meursius in Glossario Grseco barbaro, sed
impii hominesejus corpus ab igne minime posse con- compaclor, huc non spectatis,
tumj viderent, carnifici mandata dederunt ui propius
$& : " S; ADONISARCHIEPISC. VIENNENSIS 224
, F. VI KAL. FEBRUARH. A deciffl dies edticlos, jtissil slerui in terram, et fusti-
t27 Javi.) bus caedi ; dein levalos de lerra, plurnbatis percuti
• NaUlis sancti Joannis episc&pi Conslantinopoli- donec expiraieni. Quorum corpora colligens nectu
Uni, qui Cbrysoslomus appellalur. Joannes presbyter, sepclivit via Numentana ad Nym-
Item beali Marii abbatis monaslerii Badonensis, pbas beali Petri. ubi ipse baplizabat. Scriptura est
cujus viUrri plenam virtulibus vir illustris ac patri- ingestis beali Marcetli papse.
cius Dynamius scribit. Eodem die Trevirl, deposilio beati Valerii episcopi
; Et/apud Bethleein Judae, dofmitio sanctse Panlae, dfscipuli sancll Pelri apostoli. ' -
mattris Eustocbii, virginis Clirlsti. Quse cum essetex B. III. KAL. EEBRUARIL
nobilissimo senatorum genere, abreiiiinlians ssecttlq,
(SOjan.)
etopibus stiis in-pauperes erogatis.Chrisli-conscctila Apud Antiochiam, passio sancti Hippolyli marty.-
est paupertalem, et apud praefatum oppidulum Do- ris, qui Novali schisrpate
aliquantulttra deceptus,
miriica - nalivitate gloriosum, monaslerii virginalis operanle gratia Christi correclus, ad chartlatem Ec-
exstilit niater. Httjus vilam virtulibus adrairandam clesiae rediit : pro
qua, et in qua illustre marlyriuiji
sinctus Hierenymus scribens (ep. 27, ad Eustach.), postfa consuroraavii.
testaiUr eamlongo coronatamesse raartyrio. B (Eiiseb., I. i,v, c. "5.)
Hierosolymis, beatissimi
G. V KAL. FEBRUARII. Matihiae episcopi de quo mira et plena fide gesta
(28Jan.) narrantur; qui multa pro Chrislo perpessus, uliimo
Natali sanclae Agnetis secundo. in pace vitain finivii. Hic octavus post Jacobum
Et in civilate Apolloiria, Leucii, Thifsi, et Gale- rexit Ecclesiaiu. ;
nici raartyrum, tjui lempore Decii iinperatoris, sttb- Item beati Alexandri. Hic Deciana persecutione,
prsesidibusCombricib, Sylvano et Baudo, diversis tor- pro confessione fidei, judiciis sistitur, et vinculis car-
mentorum gerieribus excruciati; prirous et ultimus ceris tradilur. Quique cum longsevaeaetatis vene-
abscisione capilis, meditts ccelesti voce evocatus, randa canitie praefulgeretj postquam frequenter pas-
spiriluro reddens," martyrium constimmaverunt in sibnibus suis et cruciatibus glorificaveral Doroinura,
Grsecia. de vinculis ad tf ibunaliar et a tribtUialibus revoca-
Eodem dieapud Alexandriaro, beati Cyrilll epi- rettir ad vincula, ioter ipsa vicissim sibi succedenlia
scopi, qui catliolicse fidei praeclarissimus exstitit torraenta, bono fine quievit.
'
pfoptignator. <:. PRIDIE KAL. FERRUARU.
Itera iri iiionasterio Reomanensi, .sancti Joannis n ... (3,1Jan.
presbyteri vifi Dei. Apud Alexandriam, natalis sancti Melrani marty-
A.IV KAL. FEBRUARIJ. risquem pagani correptum, jubent impia verba pro-
(29Jan.) . ferre; quodilio recusanle, omne corpus ejusfuslibus
Romae,natalis Papise.ei Mauri. niilitnm, tempore eollisernnt, vultninque el oculos acutis calamis tere-
Diocletiani. Qui videntes constantiam Saturnini et brantes, extra urbem cum cruciatibus expulerunt,
Sisinnii marlyrum, conversi sunt ad lidem, statiru- ibique quod in eo supererat spjrilus lapidibus cjece-
que jussum est a Laodicio prscfecto Urbis.ut eorum runt.
ora quibus Cliristnm conlitebantur, Iapidibus con- * Jlem sanctorum Saturni, Thyrsi et Victoris.
tunderentur, et retrudereritur in careerem, pbi bap- Eodem die apud Trientinara urbem, beali VirgflU
tizati erant a beaio Mareello papa, Quos post duo- episcopiet marlyris.

, LITANIJE INDICENDiE.

MENSIS FEBRUAltlUS
HABET DIES XXVIII; IN BISSEXTIU VEBO XXIX} LUNA, XXIX.

D. KAL. FEBRUARH. S perpositus, oealum pro Christo finem vitae sortilus


(IFebr.) est. Passi sunt cum eo et alii quindecim.
Aptrd Smyrnam, natalis sancti Pionii martyris, Eodem die bealus Ephrsem, Edessense Ecclesiae
qui perseculione Antonini Veri, post insuperabilem diacoqi.
responsjonuro consUntiam, et. squalorem carceris, • Eodem die apud Antioehiam, beali lgnaln, epi-
ubi mnllos fratrum ad marlyrii toleraniiam suis scopi et inartyris.
exhorlationibus' roboravit, ad ultimtim cruciatibus item aptid Scotiam, sanctaj Brigidaevirginis, cujus
HUiltis vexalus, clavis confixus, et ardenli rogo su- viia miraeulis clarttU ; qttse cum lignum altaris in
* Vide libellum -deFest. Apost.
225 MARTYROLOGiUMGUM ADDITAMENTIS.— MENS. FEBR. 228
testimonium virginitatis susetetigisset, viride factumJA iile inhumanus et crudus, riec mukiuidtiiis eontem-
est. platione, nec virlulis eorura raagnanimitate permo->
Eodem die sancti Pauli episcopi civitaiis Trecassi- Uis, duci liihilominus omnes et caedi capite jubet.
nae, cujus et vita virtutibus claruit, et mors preliosa Verum bi consUnler et fortiter cum Isetiliaet exsul-
miracnlis commendalor. tatione mortem prsesentem velut aelernaevitse prin-
Ei IV NONAS FEBRUARIL cipia rapiebanl. Deniquecum priores quique jitgtila-
(2 Febr.) renlur, reliqui non desidiaeaut lorpori animos indul-
Hypapante Domini. gebanl, sed psallentes et hymnos Deo canentes, lo-
Apud Csesaream, beatissimi Cornelii cenlurionis, cum quisque sui mariyrii exspectabat, ut bsec agen-
quem bealus Pelrus baplizavit; quique aptid prsefa- tes, etiarh extremos spiritus iri Dei laudibus exha-
Um urbem, episcopi honorc sublimatus, quievil. larenl. 0 vere mirabilis et omni veneratibne dignus
Eodero die Romsc, saricti Aproriiani a martyris. grex ille bealorum, turma virorum fortium, corona
Qui sub persecutione Maximiani iroperatoris cura splendOris glorineChrisli! Hanc sane coronairi pre-
praesentasset aspectibus Laodicii praefecli bealuin tiosior oriinium lapis, elgerrima riobilior adornabaU;
Sisinnium diaconum educlum de carcere (erat enim hanc turmam praeibat ductor illusCrior, hunc gre-
B
Commentariensis) et subilo faclam lucern de coelo gem paslof nobilior decorabat : Phileas huic rioraen
vidisset, vbcemque parife.r hausisset, tremefaclus ce- est, qui erat episcopus ufbis ipsius. Hic nobilitatem
cidit ad pedes Sisinnii diceris : Adjuro te per Chri- primi generis, secumlum animi virlttlem de ccelesli-
slum, quem confiteris, ne tardes me baptizare, fa- bus trahebai : de terrenis vero, quantum ad saecu-
ciasque me pertingere tecum ad coronam. Quem lum pertinet, primis in Romana republica honoribus
beatus Sisinnius baptizatum ad consignandum sacro fructus. Eruditione quoque liberalium Hlterarum, et
chrismate Marcello papse obtulit. Quo prseses com- omnibus quae ad animi virlutera perlinent exercitiis,
perto, jussiteum capitalem subire senlentiam. Per- apprime eruditus. Hic cum phrrimos propinquos. et
ductus itaque via Salaria, milliario secundo, capite cbnsanguineos nobiles viros in eadem itrbe haberet,
truflcatns, martyr vtctorque docessit. frequenter ad prsesidem ducebatur : ejusque monitis
F. 1U NONAS FEBRUARH, acquiescere, tot et taqiis propinqttis exorantibus,
(5Febr.) fespectum habere uxbris et contemplationem suade-
In Afriea, beati Celerini diaconi et confessoris. Et batur suscipere liberorum, neqtte in ccepta praesura-
sanctorum martyrum Celerinae aviaeejus, etLauren- ptlone persistere. Ast ille velut si saxum immobile
tioi, el Ignatii. QuOrumprior patruus, sequensavtm- "( unda allideretur, garrienlitim dicta respuere, ani-
culus ipsius fuiU-De quorum oranium gloriosis lau- mbs ad coelum tendere, Deum in oculis habere, pa-
dibusexsUtbeati Cypriani epistola,quae de his in- rentes et propinquos sanctos liiartvres et apostolos
ter cselera iu loquitur : Avia, inquk, ejus Celerina ducere. Adcrat lunc quidam vir agens turmam mili-
martyrio coronala est. Item pdtruus ejus et avuncu- tuni Roinanorum, Philoromusnorainen qui cum yi-
lus Laurentinus et Ignatius, in castris et ipsis quon- deret Phileam circumdaiumlacryrois propinqoorura,
dam tmcularibus militantes : sed veri et spiriluales et prsesidis calliditate fatigari, nec iamen flecti aut
Deimililes, dum diabotumChristi confessioneproster- infririgi ullatentis posse, exclamat: Quid inaniter et
nunt, palmas Domini et coronas illuslri passione me- . superflue conslantiam viri tenlaiis? Quid eum', qui
ruerunt. Sacrificia pro eissemper (utmeministis) offer fidem Deo servat infideleni vultis efficere ? Quicf eum
rimus, quoites mariymm passiones et dies anniversq- cogiiis uegstre Deuro ut hominibus acquiescat? Non
ria celebralione commemoramus, etc. Non invenio 'vfdeirs quod aures ejus vestrk verba non audiunt,
quem beatioremmagis dicam, utrumne illos deposte- quod oculi ejus vestras Iacrymas non vident? Quo-
ritate tam clara, an hunc de origine glgriosa. modopotestterrenis lacrymisfleclT, cujus qculi coe-
lestem gloriam contuenlur? Post liaec dicta, cunclo-
G. PRIME NONAS FEBRUARH. .-rtimira in Pboloromum versa; uriam eairidemque
(iFebr.) ,1
sententiam, eum ctiiri Philea subire poscunt. Quibus
In civitate jEgypti, quaeappellatur Thmtiis, passio libenter annttens judex, utruroque plecli capite ju-
beati Pbilese, ejusdem tirbis episcopi, et Pltiloromi bet. Passi sunt hi beati martyres sub persecutione
triboni militum Romanorum : cum quibtis etiam.in- Diocletiani <=.
numera fidelium mullitudo ex eadem urbe, pastoris A. NONIS FEBRUARII. ' '
sui vestigia sequens persecutione Diocletiani, marly- -"••--' '"
(SFebr.) .'
rio coronaU est. b Sedente namque pro liibunalibus aln Sicliia civitaie Catanensiurii, passiq sancta
saevissiinopraeside, efferonturinriurnefi fidelium po- Agathse virginis, sub iriiperatbre Decio, proconsule
pufi. Qoos ille singolOs per ordinem confessOs se ifjuinctiano, quaepost alapas et carcerem, post equ*-
Christianos, capite plecti jubel, cumque cerUtira se leum et tortiones, post mamiliarum abscissionem,
et sponte confessione prsemissa, gladio subjicerent, sed a Domino sanationem, post voltilationem in le-
.* De eo inViu S. Marcellmi,-Ifr Janttarii. -"'; * Male in ms. efat Deeiana, -.'•>
•> Euseb. 1. vni, c. 9, 10, ex versione Ruff. qui * Vide libellum de' Fest.
''•'. ' - Apost. '- •;..*
pltirima inseruit.
827 S. ADONIS ARCHiEPISC. VIENNENSIS 228
stulis et carbonibus, Undero in carcere consummau A secutores ornnes primum dentes excusserunt,
est. deinde cnm minarentur, conslructo acsuccenso rogo,
Viennse.beati Avitiepiscopi, cujus ftdeet induijtria eara se vivam incensuros, nisi cum eis impia verba
atque admirabili doctrina, tempore Gundobaldi re- proferret, illa pauluhim, quid ageret, intra semet-
gis, ab infestalione Arianse haereseos Gallias defensae ipsam deliberans, repenle de manibus impiorum pro-
sunt.
» R. VIIIIDUS FEBRUARIL rupit, et in ignem quem minabantur, sponte prosili-
vit.
(SFebr.) F. IV IDUS FEBRUARR.
Apud CsesareariiCappadocise,natalis sanctaeDoro- (10 Fef/r.)
Oiese,vtrginis, quae sub Apricio [al. Sapricio.], pro- Romae, natalis sanctorum martyrum Zotici, Irenae,
vinciae ipsius praeside primuro equulei extensione Hyacinlhi et Amanlii.
vexata, dein palmis diutissime caesa, ad ultimum ca- Eodem die in Oriente, sanctseSoleris virginis, quae
pitali sententia punita est. Cumque egrediensde prae- graviter et diutissime alapis caesa, cum cseiera quo-
torio duceretur ad morlem.theophilus quidamscho- que pcenarum ge.nera vicisset, gladiomartyrium con-
laslicus ait ad eam : Eia tu sponsa Christi, roitte suramavit.
mihi mala de paradiso sponsi lui.Quse stalim promi- B Item Roma. via Lavicana, decem militum.
sit se esse missuraro.Ubi ergo ventum est ad locuin *
G.UI IDUS FEBRUARU.
bi quo jogulanda erat, paulisper orationefacla, pro-
tulit orarium suum; etvocato adsequodam pueruto (11 Fekr.)
annorum sex, misit Theophilo, dicens : Dic ei, Do- Apud Viennam, sancti Symplidis episcopi, et con-
fessoris, ,
rotbea ancilla Dei mittit tibi mala de paradiso sponsl Hem apud Alexandriam, depositio sanctaeEuphra-
sui Christi. Accipiens ille, et gratias agens quod pe- sise
virginis, quse in monasterio mira virtule abstU
litionem ejus implesset, coepit sibi faciem tergere, nentise et rolraculis claruit.
Untaque repente suavilate perfusus est, ita ut toia
raente mutatus cuni grandi exsultatione et ctara A. PRHHE IDUS FEBRUARII.
Vocesaepius replicaret: Benedictum nomen Domini (12 Febr.)
mei Jesu Christi. Ob quam confessionem mox et In Hispanlis chitale Barcinona, natalis sanclseEu-
ipse tentus, ac suspensus in equuleo tanta crudelitate lalise virginis et martyris, quaepassa est tempore
tortus est, ut omnes circumsUntes horrescerent; Dioclctiani imperatoris, sub prsefecto Hispaniarum
novissime caesocapite martyriuni consummavit. Daciano, quando sub eodem, apud Barcinonam san-
Eodem die, natalis sancli Anlholiani, qut apud ur- Q ctum Cucuphalum, etapudGerundam sanctum Feli-
bem Arvernam marlyrio coronatus est. cem,gtoriosas constat martyrii accepisse cerorias.
C. VII 1DUSFEBRUARII. Seriptum in passione sanctse Leocadiae. (9 Dec.)
(7 Febr.) In Africa, passio sancti Damiani militis.
ln Briuriniis eivitate Augusta, naUlis sancti Au- Et in Alexandria, Modesti et Ammonii infantum.
guli episcopi et martyris. B. IDIBUS FEBRUARU.
Itera sancli Moysetis venerabilis episcopi, qui pri- (15 Febr.)
mo quidem ineremo viUmsOliUriam ducens, meri- Natalis S. Agabi prophelae in Novo Testamento,
tisac virtutibus et signis, quae faciebal per illum apud Antiochiam: de quo beatus Lucas in apostoli-
Deus magnifice inriotuerat. Qui postmodum petente cis Aclibus ila dicit: Conversantibusnobis Antiochim,
Mauvia Saracenorum regina, episcopus genlis illius surgensunut ex ptopheiit nomine Agabus, significabat
factus, fidei catholicae custodivit intemerala consor- per spiritum fatttemmagnam fuluram ih univerto orbe
lia, et gentem cui datus fuerat episcopus, ex grandi lerrarum,qum facta etl tub Ctaudio Cmtare (Act. xi).
parte ad fidem Christi converlil. Sicque perfecius in Et iterum, cum B. Paulus Hierosolymam Penieco-
viftutibas, in pace quievit. steri facturus pergeret, jamqoe Caesareamvenisset:
D VI IDUS FEBRUARH. V Gommorantibut, inquit, nobit in Cmsareaper diet
(8. Febr.) aliquot, tupervenit quidam vir a iudma prophela,
» Apud Armeniaro rainorem, natalis sanctorum nomine Agabus, et venit ad not, et tollens zonam
Dionysii ^lmiliani et Sebastiani. Pauli,ligans tibi manut etpedes, dixil: Hmc dicit
Eodera die, apud Alexandriam, natalis sanclse Spiritus sanctus: Virum hunc cujus est hme sona, sic
Coinlhse martyris. Hanc pagaui correptam ad idola alligabunt eum in Jerusalem Judmi, et tradent in
perdueentes, adorare cogebant. Quaecum illa exse- manut nationum.
traris recusaret, vincula pedibus ejus inneclentes.et Itero in Melitena civitate Armenise, natalis sancli
perplateas totius civitalis eam trahentes, horrendo1 Polyeucti martyris, qui Latine interpreUlur Mul»
supplicio discerpserunt. tum orant,
E.VlDUSFEBRUARn. C. XVI KAL. MARTH.
'
(9Fe6r.) (14 Febr.)
!>•Alexandriae, sanctse ApoHoake virginis; cuiper- Romae, naialis S. Valenlini presbyteri, qui post
• Euseb. Lvi. e. 34, vet, 51, ex versione Ruffini. 1 Ettseb. I. vi, c, 31, vel 31, ex versione Ruflioi.
229 MARTYROLOGIUMCUM ADDITAMENTIS. ~ MENS. FEBR. 250
mulu sanitatura et doclrinse insignia, fuslibus csesus, A spectu Domini pretiosam miracula crebra te-
et sic decollatus est, sub Claudio Caesare. stantur.
Eodem die, natalis sancfi Valentini Interamnensis E. XIV KAL. MARTII
episcopi, qui tentus a paganis, ac virgis csesus, et post (16 Febr.)
diuturnam caedera, custodiae mancipatus, cum supe- h Nalale sancli Onesimi apostoli.
rari non posset, mediae noctis silenlio ejectus de car- Et in Cumis, nalale S. Julianae virginis, quae tem-
cere, decollatus est jussu furiosi Placidi, Urbis prse- pore Maximiani imperatoris, primo a suo patre Afri-
fecti. Tutic Proculus, Ephybus et Apollonius disci- cano csesa, et graviter cruciata, deinde et a prsefecto
puliejus,lransfercntescorpusejus adsuam ecclesiam Eolasio [Eleusio], quera sponsum habuerat, nuda
Interamnse urbis, noctu sepelierunt. Ubi cum quoti- virginis caesa, et a capillis suspensa, et plumbo so-
dianis vigiliis incubarent, tenti a gentilibuscustodise hito a capite perfusa, ac rursum in carcerem re-
sunt tradili, consulante Leonlio : quos ille jussit no- cepta, ubi palam cutn diabolo conflixil, el rursus
ctis medio suis tribunalibus praesentari; et cum a evocata, rotarum torraenta, flammas ignium, ollara
fide revocari nee blandimenlis nec minis possent, ferventem superavit ac decollalione capitis
marty-
jussit capite caedi. Qui non longe sunt a corpore rium consummavit. Quaepassa est quidem in Nico-
S. Valentini sepulti. " media, sed post paucum
tempus Deo disponente in
Item apud Alexandriam, natalis sanctorum mar- Campaniam translata.
tyrum Bassi, Antonii, Protolici, qui in mare mersi Eodem die apud jEgyplum, Juliani cum aliis nu-
sunt. mero quinque millibus.
Ilem Cyrionis presbyteri, Moyseos, Bassiani lecto-
F. XIII KAL. MARTII.
ris, el Agalhonis exorcislse, qui omnes igne combu-
sti sunt. (17 Febr.)
In Perside, natalis beati Polychronii, Babylonise
Item Dionysii et Ammonii, decollatorum. et Ctesiphontis, episcopi, qui prsesente Decio per-
Eodem die Romae, sanctorum martyrum Vitalis,
secutore, os lapidibus caesus, manibus extensis,
Feliculaeel Zenonis. orulos ad coelumelevans, emisit spiritum. Scriptuia
D. XV KAL. MARTU. in passione sancli Laurentii. (10 Aug.)
(15 Febr.)
G. XII KAL. MARTII.
Roinse, sancti Cratonis marlyris », qui cum habe-
ret filium Cbaeremonnomine, scholaslicum, qui inci- (18 Febr.)
c Hierosolymis, beali Simeonis episcopi el mar-
derat in aegritudinem gravissimam, eumque bealo
Valentino episcopo ad sanandum obtulisset, sub tali Q tyris, qui traditur propinquus Salvatoris secundun
carnem fulsse.
eonditione, ut si puer sanaretur, ipse cum omni do-
mo sua fieret Christianus, sanato puero, quod pro- Eodem die sanctorum martyrum Claudii et uxoris
miserat implevit atque cum uxore et universa dorao ejus Prsepedignae, ac filiorum Alexandri et Cutiseet
fratris Claudii beati Maximi: qui cum essent prsecla-
baptizatus, non multis post diebus, marlyrio est con-
summatus. rissimi generis, agente fratre eorum Gabinio presby-
Et apud Sebasten civitatem, passio S. Blasii [ms., tero, baptizali sunt a beato Caio pontifice Romano,
Blavii] episcopi, qui mullorum palralor miraculo- et postmodum tenti sunt, jubente Diocleliano, a ju-
rum, sub prseside Agricolao, post diutinam csesio- dice impio Julio. Et Claudius quidem, cum uxore
nem, post carcerem, atque inde suspensionem in li- sua et filiis, deporutus est in exsilium ; denique in-
gno, ubi pecthribus ferreis carnes ejus disruptse cendio concremati, odoriferum sacrifieium martyrii
sunt, post iterum teterrimum carcerem, post demer- 'Deo reddiderunt, ac sic postmodum apud Ostiaro in
sionera Iaci, unde supervadens salvus exivil, jubente rheuma jactati; quorum reliquias Christiani perqui-
iniquissimo judice, capite ad exlremum ctim duobus sitas, juxta civitatem sepelierunt.
pueris truncatur, felicia regna ita cum ipsis ingres- A. XI KAL: MARTH.
sus. Ipso aulem adhuc agonizanle, septem mulieres D (19 Febr.)
bealissimse, quse guttas sanguiuis ejus prseterfluentes Romse, sancti Gabiniid, presbyteri, patris beatis-
de beatissirois plagis corperis ipsius colligebant de- simae Susannae qui a Diocletiano diu in custodia
prehensae quod essent Christianse, post camimim vinculis affliclus, pretiosa morte coeli gaudia com-
ignis ubi plumbo superfusae sunt, post pectines fer- paravit.
reos, quibus carnes earuro disruptse, post aereas tuni- B. X KAL. MARTII.
cas excandentes, novissimaesentenlia data, percussae (20 Febr.).
gladio, datoque pretio sanguinis, vitam mercantur Apud Tyrum, quse est urbs maxima Phoenicis,
aelernam. beatorum marlyrum, quorum numerum solius Dei
In Galliis, civiUte Vasioni [aC.Wangionensi], de- scienlia colligit: quos, jubente Diocletiano, Velu-
posilio S. Quinidii episcopi, cujus mortem in con- rius magister railitise diversis tormentorum gene-
> Qe eo in geslis Valcntini Inter. 14 Febr. hisin gestis Susannae 11 August.
* Vide libr. de Fest. Apost. i De hoc in ViU Susannse 11 Aug.
« Videlibellum deFest. Apost. in quo2 Maii. De
»51 _ ,_, ^pgiONIS ARCHIEPISC. VIENNENSIS 252
ribus sibi invicem succedentibos occidit «. Primo Al domesticis ejus uxorem, hora, iucongrua in horto,
flagris per omne corpus martyres Dei carpebantur, quem ipse sibi excolebal, deambulanlem, acrius in-
pest haec tradebaniur ad bestias, adhibebanlur crepando repulisset, jubente Maximiano lenlus, et
leones, ursi, pardi, atque bmne ferarum genus; Chrislianum se esse confessus, capite csesusest.
apri quoque, sed et lauri, quibus ferro et igni feri- Item aliorum sexaginU duorum, qui ibidempassi
tas addebatur. Statuunlur denique Dei cultores, nu- supt.
dalis membris, in medio arenae loco, et beslite iptra Ipsodie sancti Polycarpi d presbyleri et confesso-
caveas incitatse, saevioresque in semetipsis effectae, ris, qui cum beaio Sebasliano plurimos ad fidera
proruunt clauslris, replent subilo sladium, circum- Christi convertit, atque ad martyrii gloriam exbor-
dant ecclesiam martyjuro inmedio sitam, circum- tando perduxil.
eunt ssepius el obluslrant; ac divinse virtutis a.desse F. VI KAL. MARTII.
eis cuslodiam sentientes, prqcul ab eoriim corpori- (24Febr.)
bus abscedunl. Sed illico furor, qui reprimebatur in " « Natalis S. Malthiae aposloli.
belluis, traiisit in homines : gladiis ergo peragunt Et ihvenlio capiiis Prsecursoris, tempore Martiani
qaod bestiis nequiyerunt, et ut in omnibus ostende- principis.quandoisdem praecursor duobus monachis,
rent se belluis esse nequiores, proliibebanl eliam "I ubi idero caput ejus celatum jaceret, revelavit. Con-
cadavera mandari terrse, sed jubebaiit fluctibus da- statautem quia imminenle feslivitale Paschali fuerit,
rib. Horum gloriosissimam rouliiludinern, coelique sicut in Evangeflo apparet, decollatus; et anno
exercitum, ducebanl, et iriciubant ad victoriam post hunc sequenle, cum denuo tenipus Pascliale re-
bealissimi Tyrannio episcopus et Sylvanus episco- diisset, mysterium Dominicaepassionis esse comple-
pus, qui parvo tempore interposilo c, bestiarum lum. Et proplerea quod ' in libro Sacramenlorum
morsibus rnariyrium complevit ; et Peleus atque Ni- natale iv Kalendarum Septeinbrium die notatum est,
Tus episcopi, qui igrie cuni plurimis clericis consum- -el in Martyrologio, quod Eusebii et Hieronymi voca-
pti sunt; Zenobius quoque venerabilis presbyter ca- bulis insignilum est, legiiur : Quarto Kalendat
pite caesus. Seplembrit in Emeta civitate Phoenicim provincim,
Iterii in Alemania beati Galli abbalis, mirse san- natale tancli Joannis Bapliclm, quo die decollatus:
ctitatis viri, discipuli sancti Colurribariiabbatis. non specialiter ipsum diem decollationis ejus sed
C.lX KAL. MARTH. diem potius, quo caput ejus in eadem Emesa civi-
(21 Fsbr.) tate repertum, aique in Ecclesia conditum, designat.
Apud Siciliam, sariclorum marlyrum septuaginta ^1 _ Siquidem duo monachi OrlenUles venerant adorare
novem, qui sub Diocletiano per diversa tormenla, Hierosolymis et loca sancta videre. Quibus perreve-
confessionis suse coronam, a ChristO sibi paratam, Iationera assisiens idenrPraecursor Domiiii, praece-
pereipere riieruerurit. pit, ut ad Herodis quondam regis habilaeulum acce-
D. VIII KAL. MARTII. dentes, caput suum ibi requirerent, et inventum
(22 Febr.) digrio honore reconderent. Quod ab eis invenluro et
Antiocliam Calhedra sancli Petri. assumptum, sed non mullo post culpa incurise per»
Apud. est Emesam ab illis, et in quodam
Eodero die apud Alexandriam S. Abilii episcopi, ditum, inperlatumsub terra non
specu, urna paoco tempore ignobi:
qui poslbealum Marcumsecundus episcopus, trede-
liter recondituai, donec denuo sese suumque caput
cirfi annqs sacerdolium ministravit.
ostendit Marcello cuidam religioso presbylero, dum
Apud Hieropolim, sancti Papioe episcopi, auditoris in eodem specu habitaret. Ex quo tempore ceepit in
S. Joannis aposloli.
eadem civitate beSti praecursoris decollatio ipsodie,
Itcm B. Aristionis, qui fuit unus de septuaginla
duobus Cltristi discipulis. quo caput ejus ihventum sive elevalum est, cele-
brari.
Viennae S. Pascbasii confessoris alque pontificis;
admirandse sanctilatis. n Item apud Caesaream Cappadociae,naulis beati
Sergii martyris, cujus' gesU praeclarissima ba-
E. YIIKAL. MARTIL -
benlur.
,,...- -.-• (2? Febr.) G. V. KAL. MARTU.
Aqud Syrmium, B. Syreni [al. Syneri] monacbi, (25 Febr.)
qui' Cum-tempore Maximiani imperaloris, unius ex Apuii jEgyptum, natale sanctorum Viclorini, Vi-
» Euseb. 1vm, c. 7, ex versiohe Ruffirii.
h Euseb. 1. VIII,c.:22 et 25. ytvop.tvos. ^opotf avshjfQnpupT-ipoiv.Hic Sytvanut
« Bettiarum morsibus martyrium comptevit. Ita cum aiiis :in eadem urbe Emesa besiiatum prmda
inss. Male vulgo, compleverunt.Nec enim Tyrannio fcielusHmartyrumchorumrelalnsfuit.
d De hoc in gestis S. Sebast. 20 Jan.
«f Sylvai*us>episcopi pari mortis genere palmam 6 fest. Apost. Vide infra.
sunt. Nara non bestiis fuit 1 Vide_libelliirn;de
maTtyrii.ad^iti Tyrannio Jn libro Sacramentorum. Intelligil, opinor, li-
objectus, sed.inrnare demersus. Ettsebius, libro VHI, brum Sacrameiitoriini divi Gregorii, in quo iv Ka-
CJtp."25: «6 plv BalazTiotsTtapuSoQtlc f3v6offfo ejrio-xo- "lendarum Seplembritrm habes: Eodem die, decollatio
«of. Tyramto episcopu*^m ptofundot maris voriice»> seu passio S. Joannis Baplrslm. ()uem librum D. Gre-
demergitur. De Sjiyaoo vero et aliis soeiis r*j01& gorio asserit docttssimus Pameilius iri Prblegoinenis
&TI>I-puh 6»otwvJSOJOK UET'ETS«v lir' orirnr 'Eftio-Jjf ad tomnm II Lilttrgicoruni.
235 MARTYROLOGIUMCUM ADDITAMENTIS.— MENS. MART. 234
doris, Nicophori, Claudiani, Dioscori, Serapionis et A ut genua flectentes orarent cum ipso : cum com-
Papiae, sub Nuraeriano imperatore, agenle Sabino plessel orat;onem, et dixissent omnes, Amen, red-
duce.Quorum primus in pilam ex robore cavam, et didit spirilum : consummavtt aulem martyrium
undique circuinforalam missus, ac per singula fora- quinla Sabbali, hora tertia,
mina diulissime transpunctus esl; cumque nimius * Eodem die B. Alexandri, Alexandrinse civitatis
sanguis efflueret, eduetus e pila, capite csesus est. episcopi, gloriosi senis, qui post B. Pelrum, Ariurrf
SecHndnsraanibus ac pedibus aropulatis, in eamdem presbyterum suura, baeretica impietatedepravalum,
pilam missus, prioris tormenta suslinuit, et novissi- et divina verilate reconvictum, de ecclesia ejecit:
me gladio csesus esl. Tertius cum ullro in pilam et postea inter trecentos decem et octo Palrer,
fuisset ingressus, indignatus Judex jussit eura inde euradem in Nica.no concilio damnavit.
produci, et super craticulam prunis substraUro B. 111KAL. MARTII.
aliquaniisper assari et inverti :cumque in confessione
(il.Febr.)
persisteret, sublatus indc, minutatim gladio concisus
Apud Ilispaniam, civitateHispali,sancliLeandrii>,'
spirituro reddidit. Reliquorum qiiatuor, Claudianus cpiscopi et confessoris, ad quem beatus Grcgorius
et Dioscorus flaromis incensi. Serapion et Papias
libros Moralium scribit; cujus prsedicatione ct in-
gladio consuuiraati sunt. " dustria, tola Golhorum gens per ReccareJum regem
A. IV KAL. MARTII. ab Ariana impielate conversa est. Qui.eliam fratrem
(26 Febi.) ejus Erminigildum regem, vivente adhuc palre haere-
In eiviute Perge Pamphilise, natale beati Nestoris lico, ab eadero Ariana haeresi ad calholicam fidem
episcopi: qui perseculione Decii, cutn diu nocluque correxit; atque usque ad gloriosam marlyrii pas-
orationi. insisleret postulans ulgrex Christi cuslodi- sionem, suis exhortalionibus perduxit.
relur, comprebensus a quodam Irenarcho, qui erat c Item eodem die in AIexandria,natalis sancti Ju-
princeps curise civitatis, velut aries sine malilia liani martyris, qui cum ita podagra conslriclus esset,
oblalus est praesidi Poll.ioni.Et cum nomen Chrisli ut neque incedere neque stare posset, cum his, qui
mira libertate et alacrilale confiterelur, deos aulem eum in sellula portabant, judici offertur : quorum
gentium daemonia pessima esse memoraret, jussus unus quidem statiro negavit, alter nomine Eunus,
ab eodem praesidesuspendi in equuleo, et crudelis- cum juliano sene in Domini confessione perdurat:
sime torqueri, bclus psallebat, dicens : Benedicam quique jttbenlur camelis imppsiti, per totara cir-
Dominum in omni tempore, semoer laus ejus in ore cumduci urbem, et flagris, binc inde inspectanle
meo (Psat. xxxni). Praeses vero siupens super tarita populo, laniari, usquequo finem ipsis verberibus
tolerantia, et volenS eum blandis verbjs a fide re- " sortirentur.
vocare, dixit ei: Vis esse nobiscum, aut CumChri- Ilem apud Lngdunum, S. Baldemeris, viri Dei
sto tuo? Cui sanctus Nestor cuio magno gaudio cujus sepulcrum crebris miraciilis illuslratur.
respondit, dicens: Cum Christo nieo et eram, et C. PRIDIE KAL. MARTII.
sum, et ero. tonc indignalus prseses dedit adversits
eum senientiaro, ut quia Jesum crucifixum sub Pon- mFebr.) r
tio Pilato faleretur, tanquam devolus Deo suo illius lu territorio Lugdunensi locis Jurensibus beati
subiret sententiaro, et ligno crucifixus resolveretur a Romani abbatis, qui primus iliic viUm eremeticam
viu. Rle gratias agens Deocum jam aflixus esset pa- duxit, et multis virtutibus ac rairaculis clarus,
exstitit monacborum. Ve-
tibulo, docebat assistentem populum Christianum, plurimorum postea pater
ut persisterent in fide et cbarilate Christiet liben- nerabile corpus ejus siium est in finibus Vesun-
tissime compaterenlur, ul et simul glorificareniur. lienum.
Post hsec petensomncm aslantem lurbara fldeliuro,
» Euseb. l..x, c. 1, et Ruf. I. i. c. 1. 0 Euseb. 1. vi, c. 34.
b De eo Greg. in prsefat. Moralium. D

LITANLE INDICENDiE.

MENSIS MARTIUS
HABETDIES XXXI;_LDNAVERO, XXX.

D. KAL. MARTII. fodientes, aamnati fuerant pro Christi nomine (14


(1 Jfart.) Febr.); quos jussit Claudius ut in figlina foris muros
• Romse,sanctorum martyrum ducentorum sexa- portae Salarise mitterentur, et eo loco inclusi, in ci-
ginU. temponbus Claudii, qui via Salaria arenara vilatis amphilheatro militum sagitlis interficerentur.
« De liis in ViU S. Valenl. presb.
PATROL. CXXIII. 8
23* S. ADOMS ARCHIEPISC. VIENNENSIS 253
E. VI NONASMARTII. A Eodem, die sancli Caii Palatini, in mare mersl.
(%Marl.) A. III NONASMAfrTlI.
Romae,via Latina, sanc.orum martyruro Jovini et (5 Mart.)
Uasilei, qui passi suat sub Galieno«t Valeriruioim- i>ApudAnliocniam, passio sancli Phocaemariyris:
pcratoribijs. qui post mnllas, quas pro nomine Rederoptoris est
Eodem die, marlyrum plarimorum, sub Alexan- passus injurias, qualitcr de anliqtib iUe serpente
i'.ro imperatore passorum, quos diu cruciatos, im- triumphaverit, hodieque popufis deelaratur. Denique
pius Alwauder capiuli senlentia ia extremo dam- si in querapiam in his locis colober morsum strin-
navit. gens, veriena difluderil, exempw qui percussus est,
F. V NONASMARtn. ut januam basilicse martyris credens aitigerit, eva-
(ZMart.) euata virtute veneni, salvatur.
Natalis sanctorum martyrum Emilerii el Cheledo- Item fpso die, eaneti EuseMi Palatini, ei flhorun.
nii, qui primum >pud Legionensem Galiaeeiseeivi- novem Iriartynim.
Utem milltes, exsurgenie persecutionis procella, pro B. PMDffirNONASMARTII
cbnfessibrienominis Christi plurlmis afflicli tormen- (SMart.)
' Nicomediae,nattdis sanctorura Victoris et Victo-
tis, Calagurrim ugque perductl, atque ubi marlyrio
coronali sunt. Cumque eorura capiu Hctor incideret, rini, qui per triennlum cum Claudiano, et Bassa
miraculum populis magnum apparuit. Nam unius uxore ejus, lormenlisalBicti, et retrusi in carcerem,
ibldem vitaesuaecureuni iraplevernat.
annnlus, orariumque alierius riube susceptuin, et in
coetosevectum est, (Prud., Ar/ntn.1,) Viderunt hsec C. NONISMARTH
omnes qui aderant, et usquequQ acies oculorura in- (n Mart.)
tendere potuit, fulgorem aurj, candoremque lintei, In Mauntania, civiUte TubqrbiUnorum, passio
attpnito sequebaBtur inluilu. Scribit haec Aurelius sarictarum Perpettiaeet f*eliciutjs marlyrum, et cum
Clemens in libro CoroRaruni. ejs Revocati, Saturnipi et Secunduli, quorum ulti-
Apud,CsesareamPalestinae, sanctorum martyrum, ipus in carcere quievit; reliqui omnes ad bestias
Mariai mililis, et Asterii s.enatpris, sub persecutiune tradili, sub Severo principe, die natalis ejiis. Quique
Valeriani; quoruni prior, cum accusalus fuisset a diim adbuc servareniur in carcere, et Felicitas par-
commililonibus quod 4_$fi&lianusessct, tet interroga- turiret, omnium sanctorum commilitonuni precibus
tus a Judice Chrislianum se esse clarissima voce impetralutn est, ut ocUvo mehse parerel. Jam vero
testaretur, tres illi horse ad del.berandum induttae,"Perpeiuse inter alia concessum e$t, ul ejns mcps
sunt. Cumquea tribimalibus fuisset egressus, a beato quottigrpmodoaverieretur a cbrpore, in quo vaccae
Theotecno, ejusJjemmbis episcopo, plurlmum in flde irapelum pertulil, ita ut adhuc fulurum exspectaret,
conforUtus, repetens contintto tribunal jtidieis, con- qijod m_seJani gestum esse nesciret.
fldentissime respomiit: Okedire aporte* Deo magit P, VB41DUS MARTH.
quam hominibut (Aet, v), IHteo martyrii coronam
(a Martj
capilis atecdssieoe soscepU. Cumqne pngfetijs Asje- o ApmiC«rthagii»<_m,satictlPQnlii,diaconi beaii
riuseaplte traacatum martyris eerpus snbjecii» bfl-
meris et substrau vesle, qua JmdueJMtiii.,evcjpwret, Cypriani episce^i, qm usqse a4 «#» passionis ejns
honorem quem martyri detalit, coBlmuoipse mariyr ciw b^ f»riUAmsu«ttne«s, egregiiun vciuraen Vi-
t» e* passlenis ipeius teliquU, atque Dorainura in
aeeepM. Scripturn la Historia Eeciesiasiica, Ubre
passieHtbm. «a)s ^esaper glorifioaBS,corenam vitae
septimo (cap. 14). .-.
promeruR.
G. IV NONAS MARTII. E. VttJDUS 1URTH.
(4 Marl,) , (9 Mart.)
, » Nalalis sancli Lucii papseel martyris, qui perse- d Apud Nysseasn» eiviuuin» sancl» Qregorii epi-
y
cutione Valeriani et Galieni, ob fldem Cbristi exsilio scopi, fralris beati Basilii Caesareensis, viri doclis-
relegatus et poslmodum divino nutu ad ecclesiam simi et eloqueutia clarissimi.
suatu redire permissus, martyriura capitis obirun- Apud Barcinonam, sancti Paciani episcopi, tam
calione complevit. Posilus est autem via Appia ad vka quam sermone clari, qui bpthna senectule mor-
sanctum Sixtum. Hic praecepit ut duo presbyteri el tuos.es», Tbeodosiiprincipis teropore in pace.
tres diaconi in omui loco episcopum non desererent,
F. VI IDUS MARTII.
propler testimonium ecclesiasticqm. Sedit autem in '
episcopatu annos tres, menses tres, atque dies tres. (lOlfori.)
Item Romapvia ^ppia, sanctqrum martyrum nonin- « NaUlis sanctorum marlyrum Alexandri et Caii
qul pqsiii sunt In cflemeterioad sancUm de Eumenia, quiapud Apainiam, persecutione Anlo-
'"'
StOTu.ni
_Uis.m. \_ nini Veri marlvrio ceronati sunt. Scribit Apollinaris
d Hiefbn. supra c. 43S.
»_htms|_ieftle,_.,^,
>>Greg. Tur. de Gloria. Mart. c. 99. «Enseb. t. v, c. 15.
e Hier. de Seript. Eccl., c. 68.
'
JS7 MARTYROLOGIVJM CUM ADDITAMENTIS.- MENS. MART. 23fe
UieropolyUnus episcopus, in libro adversum Cata- .A num inclinari si viverct, loltcns eum snper humeros
phrygas. suos virili gressusequebalur vebicula. Cumque ferre-
In Perside, naUlis sanctorura martyrum numero lur puer, inter amplexus maternos animam ccelo
quadraginU duorum. reddidit. Perveniensque muiier ad locum ubi sancto-
rum corpora cremabantur, superjec.it ossa ipsius
G. V IDUS MARTH.
snper ossa marlyrum, ut morte etiam et sepultura
(11 Marl.) marlyribus sociarelur. Combuslasunt igilur corpora
» Apud Sebasten Armeniaeminoris, natalis qua- eorum, et in fluvium projecU. Sed divina dispensa-
draginU militum, tempore Licinii regis, sub praeside tione reliquiseeorum integrse sunt rcpertse, et honore
Agricolao. Qui posl vincukt et carceres ereherrimos, digno conditae.
post csesas lapidibus facies, missi sunt in sUgnum A. IV IDUS MARTII.
ubi gelu cohstrieta corpera eorum itocte dirumpe- (12 Mart.)
bantur. Cnus autem de numero quadraginta, effeclus • Romae,bealorum pontificum, Gregorii, docloris
pusillanimis, refugit' ad balneum; et raox ut attigit et apostoli Anglorum, qui sedit ibi annos tredecim,'
calorem, slatim resolulus reddidit spiritum. Quod menses sex, dies decem.
videnles cseteri, iu laodes omnipoienlis Dci. sancto '.° * Et
Innocentii, qui rexit Ecclesiam annos quin-
Spiritu conforUli, eruperunt. Et circa horam tertiam decim menses duos, dies unum et viginli.
noctis resplenduit velul sol luraen fervens super eos, « Apud Nicomediam, beati Petri marlyris, qui
et glacies dissoluU est. Porro qui cos custodiebant, uuus fuit ex Dorothei et
Gorgonii marlyrum sodali-
somno gravabantur, clavicularius tantum solus vigi-
bus, qui in cubiculo regis erant. Hic jubenle Diocle-
iabat. Qui audiens eos orantes, vidensque tanlam
tiano, eo quod de immensis martyris sancti nomiiie.
lucem, atque glaciem solulam, respiciens unde or- suppliciis liberius causarelur, in medium educitur,
tura lux ipsa haberet, vidit super sanctos coronas imtnolare compellitur. Abnuens, imperatur
atque
descendentesnumero triginta novera. Coepitquecogt-
. appendi et flagris toto corpore laniari: videlicet ut
:
tare secum, dicens Quadraginta sunt, uriius corona doloris necessitale
ubi est? Expergefaciens iUque reliquos ctislodes, faceret, quod prsecipiebatur invi-
tus. At ille cum maneret imraobilis, visceribus jam
projecit yestimenta sua in facies eorum, et exsilivit pellc nudatis, jubelur aceto et sale perfuridi. Cumque
in sUgnum, clamans et dicens : Chrislianus snm,
etiam id lormenli genus eonstanter ae fortiter toie-
Cliristianus sum. Mane autem factri impiissimi ly-
cralicula prunis subterstrata poni jubetur in
ranni satelliles iuvenerunt clavicularium ipsura con- rassel,
fuerat in verberibus
numeratum martyribus, unde unus ceciderat. Cum- >, medio, ibique quod reliqunm
vere fidelem eum eosdem oranes assumpli corporis superponi; et non ad subilum,
que comperissenl, sed sensura paulatimque succendi; quo scilicet poena
tractos ad litlus, bacutis crura eorum confregerunt,
inlongum. Cunique ministri scelerum,
atque iu crurifragio martyrium consummaverunt. protelaretur
Nomina vero horum raarlyrutn haec sunt: Domi- hinc roodo corpus, modo inde versantes, per membra
lianus, Eunoicus, Sisinnius, Heraclius, Alexander, singula pcenas inciperent, et supplicia renovarent,
ab eo elicere se posse consensum, ille fir-
Joannes, Claudius, Alhanasius, Valens, Helian, Me- sperantes
mus in fide, el quasi in spe consumptis jam el igne
lilon, Hecditius, Achatius, Vibianus, Helius, Theo-
resolutis carnibus suis, ultiraum spiritum in fide
dulus, Cyrillus, Flavius, Severianus, Cyrlon, Yale-
exbalat. Tali Petrus (hoc enim et nomen ejus)
rius, Chudion, Sacerdon, Priscus, Eutychius, Sma- Isetus
Philoctimon, Aelius, Micallius, martyrio decoralus, vere Pelri exstilit et fidei liseres
ragdus, Lisimachus,
Domnus, Theophilus, Euthycius, Xantius, Aggius, et nominis.
Item Nicomediae,natalis sanctorum Egduni presby-
Leontius, Ysitus, Caius, Gorgonius, Candidus. Quo-
rum unus Meliton nomine cum essel omnium selale teri et aliorum septem, qui diebus singulis suffocati
sunt ut cseleris metus incuteretur.
junior, et cruribus fractis adbuc superviveret, titnens
bealissima materejus, quse martyribus adstabai, ne D : Eodem die, passio sancli Maxirailiam marlyns.
in crucialibus deflceret, virili animo borlabatur eum, B. UI IDUS MARTU.
dicens : Fiii, modicum sustine; ecce Chrislus ad ja- (13 Marl.)
nuam slat adjuvans te. Cumque b sanctorum corpora Apud Nicomediam, naUlis sanctorum Macedonfi
birotis, id est plaustris, stiperposita ferrent ad iii- presbyterii, efPatritise uxoris ejus, el flllaeModestse.
cendendumministri diaboli, videns pia mater solum Nicea civitate, sarictorum martyrum Thensetae et
lilium relictum, quem minislri ad hoc reltquerant, Horrls fllii ejus, Thendorse, Nymphodotse, Marci,
quia sperabant ejus aniroum posse ctilturis dsemo- Arabise, qui omnes igni traditi sunt.
» Rasil. homil. 20. Mentio ejus in Cod. Theod. de Curs. publ.: c Sutui-
i> Sanctorum corpora birotis, id est plaustris, eu- mus rhedsc mille pondo tantummodo su lerponi,
perposita. Explicatto haec birotarum, quae Vulgalo birotae ducenta, veredo triginta. >
deerat, iu era in mss. Birota, vehiculi genus, no- o Pontif. cap. 65. Ert Gregor. I.
roen suum a duabus rolis sortitur. Infra etiam oc- d Ponlif. cap. 41. Lst Innocenl. I.
currit xin Junii, ubi non birota, sed birotis dicilur : «Euseb., lib. vui, cap. 6.
Et per noctemin birote perduxit ad casellam suam.
239 S. ADONISARCHIEPISC.VIENNENSIS 240
C. PRIDIE IDUS MARTII. A soris, qui prinius ibideraChristum evangelizavit.
-" - Eodem die, nalalis sanctseGertrudis virginis.
(WMart.)
Romae,passiosanctorurii martyrurii quadraginta ct G. XV KAL. APRILIS.
septem * qui baplizali sunt a beato Petro apostolo, (18 Mart.)
cum teneretur idem aposlolus in custodia Mamurlinl o Natalis sancti Alexandri episcopi, qui de Cappa-
ctim coapostolostio Pattlo ubi novero menses detenti docia civitate sua veniens, ctnn desiderio sanclorum
sunl. Qui omnes sub devotissima Adeiconfessione, locoruin Jerosolymam pergeret, et Narcissus episco-
NeTonianogladio consumpti sunt. pus ejusdem urbis jan^ senex regeret Ecclesiam ; et
D. IDIBUSMARTU. ipsi Narcisso, et multis dericorura ejus revflalurri
(15 Marl.) est, altera die mane inlrare episcopttm, qui adjutor
b Romse, Zacharisc pontificis, qui Romse sedit sacerdotalis catbedne esse deberet. luque re iia
annos decem. completa, ut praedictafuerat, cunctis in Palaestinain
Apud Thcssalonicam civiUlem, nafalis sanetrc unum congregatis, adnitente vel rnaxiroe Narcisso,
Matronce, quae ctim esset Plaulillse ciijusdam viduae JerosolymiUnaeecclesisecum eo gubcrnaculum su-
ancilla, cl occulle Christum colens, quotidie furtivis scepit. Quique persecutione Decii, cmn jam lon-
oraiionibus ecclesiam frequentarel, deprehensa a " greviEsetatls veneranda canilie praerulgeret, ductus
domina sua, et in scamno extensa et ligata, et pene Csesaream, et clausus carcere, ob confessionem
usqtie ad mortem flagellata, atque iu vincla in seam- Chrisli marlyrio coronatus cst.
no, obsignatis diligcntissinie januis, per- noctem rc- A. XIV KAL. APRILIS.
Kcta, ibi die altero divinitus soluU, ac cum ingenti (19 Mart.)
oris gralia orans invenU est. Rnrstrniqiie nervis ApudPenarensem urbcm,natale beati Joannis,
crudis in eodemscamno conslricta, el loris quousqne magnae sancliutis viri, qui de Syria oriundtis per-
obmulesceret caesa est, ibique per triduum obsigna- venit ad Italiara. Curoque quaerercl locum habita-
tis jannis relicta. Facta auletn die terlia, ilerum tionis suse, orationem Tudil ad Doroinuro-.Te de-
solnta divinilus, et orans invenla est. Tunc robustis precor, Domitie, qtti lumen es verum, si prosperura
feisiibususqneatlmortem ca>sa,in confessioneChrisli faeis iter meum, hoc mihi signum fiat : ubicunque
incorrnplum spirilnm reddldil. ambulavero, si psallerium ineum dedero, et eadem
E. XVII KAL. APRILIS. die mihi redditum fuerit, ibi sit permansioriis mese
(16 Mart.) locus. Faclum est. Rccepil cum hospitio matrona
Romae,nalale sancli Cyriaci, qui posl longam car- (Q qtiaedara,cui vir Dei psalleriuni sutim dedit; rcqui-
ceris maecralionem, qtiam sub Maximiano periulit, sivit, eique mox a muliere reddilur. Hoc itaqtte si-
cum Sisinnio condiaconosuo, et Smaragdo, et Largo gno, ut statibnem suam ibi vir Dei faceret, confir-
post multa facta riiiracula, in quibtts filiani Diocle- malur; ac inde non tongc plns mintisvc quam dua-
tiani Arlemiam, ipSins rogatu a daemoniocuravit, rum sagiltarum progre.ssus, habuit angelum Dei
ac bapiizavit; frliaro qtioque Saporis regis Persa- obviuro, qui ei dixit:; Serve Dei, liic Ubi locus per-
rum Jobiam, missus illo pro hoc Diocletiano,acque mansionis a Doroinoparabitur. Erat anlem biems,
libcravit a daemonio,ac baplizavit cum ipso rege et el sedebal vir Dei sub arbore. Vcnatorcs vero cum
aliis qtiadringcnlis : triginta, rediens Romara posl p>rlocum transiltim facercnl, vidcrrint eutn seden-
morlem Diocletiani,lenlus est inler alios Christianos tcm, atque arborem iilam juxta illtnn foliis \'cstitam.
a filio ejus Maximino, et in cuslodiam missus, eo Requirenles auterrivirum qtiis esset, ob Dominiscr-
quod sororcro suain Christianam fccissel. Deinde vilium se de ultramaiiiiis partibus locisve venisse,
"praccepitul dle proccssionis sUsenu.his eatenisque morarique hic velle respondit. Ntimiantibus igilur
obligatus, anie riiedam ejus iraheretur. El post hoc, illis.famaquevitambeati viri Idiiginsspargente, tanla
educius de carcere cum sociis Largo, Smaragdo el frequentia populi Dei undcquaqiie illuc adveuil, ut
Crescentiano, per Carpasium «icarium, pice reli- ].j monasterto facio congrcgalio magna servorum Dci
qtiata caput ejus perfusura est. Et rursum post dics simul liabilantiuin ibi ficret. Cui pracfuil mullis cla-
quatuor, educlus denuo de carccre, in calasta ex- rus virlulihus bealus Joanncs quadraginla quatuor
tentus, ac traclus nervis, et fustibus csesus, post artnos requiesccns in pace : depositus cst sub die
dies jubente Maximiano capile truucalus est cutn xiv Kal. Aprilium in loco ubi praestantar benetlcia
Largo et Smaragdo et aliis vigimi. Scriptum est in Dei usque in hodiernum diem
gestis Marcelli Papae(16 Jan.). Porro ipso lempore Eodem die aptid Sttrrenltim, sanctorum Quinli,
Maximitmsinterfecit sororero sttam Artemiam. Quinliili, Quarlillse, Marci, cum aliis novera.
Item apttd Viennam, sancti Isicii episcopi. B. XIII KAL. APRILIS.
F. XVI KAL. APRILIS. (20 Mart.)
(17 Mart.) In Britanniis, sancli Chutberti, qui ex anachoreta,
In Scotia, natale sancti Palricii episcopict confes- EcclesiaeLindisfamensis anlistes, totara ab iufaulia
» De his in passione Proccssi el Martiniani, b Pontif. cap. 92. •
2 Jnlii. « Euscb. 1. vr, c. 7,9, 16,29. ex versione RufTmi.
2*1 MARTxROLQGlUMCUM ADDITAMENTIS.— MENS. MART. U%
usquead seniurovilam roiraculorum signis inctyUm A G. VIII KAL. APRILIS.
duxit. Ciijus duro undeciro annos roaneret corpus (25_li«ri.)
liuinalum, incorrupluro post ha_c, quasi padem hora Aptid civitalem GalilseoeNazareth_, Annuniiatio
defunclum, siraul cura vestcqua legcbatur, inventum Dominica.
esl. Scripsit Beda presbytcr deVita ipsius. • Et in Nicojnedia, rialalis S. Dulse,ancillsemilitis,
C. XII KAL. APRILIS. qtrsepro castitate occisa est.
.: . ' Rorriae,sancli Cirini, qui intcrfectus a Claudio, et
(21 Mart.) iii Tiberim jaclatus, in insula Lycaonia invenius, ct '
Apud Cassinum castrum, natale sancti Bcnedioti iri ccemeterio Pontiani condilus est. Scriplnm ia
abbalis, cnjus vkam virtiilibus et miraculis glorio- passione sancti Valemini
(11 Febr.)
sam, in Dialogorum Hbris beatus papa scribil Gre- . Et apud Syrmium, naUle sancti Irenaei episoopi,
gorius ».
qui lempore Maximiani imperaloris, sub praeside
Eodem die, B. Serapionis anachorelsc.
ab- probo, primo torraenlis acerrimis vexatus, deinde
Et in terrilorio Lugdunensi, sancti Lupicini diebus plurimis in carcere crucialns, novissjmc ab-
batis Jtirensium, cujus vita sanctilalis et miracu- scisso capite consummaliis esi,
lorum gloria illustris ftiit. Corptis ejus in firiibus B
Vesonlionum, apud Laoconerise monasteriuro cele- , A, VII,KAL. AP.ULIS.
bralur. (26Jlfrtrl.)
D. XI KAL. APRILIS. Romse, via L.avicana, in ccemelerio ejusdero nau-
'' lis S. Castuli, quicumesset zaetarius palalii, et lio-
(22 Mart.)
b In Galliis tivitate Narbona, nalale sancti Pauli spes sanctorum, ut in .gestis B. Sebastiani legitur
et (20 Jan.), a persecutoribus arctalus, el tertio ap-
cpiscopi confeSsoris, discipuli apostolotuin. pensus, tertioque auditus, in confessione Domini
E. X KAL. APRILIS.... persevcrans, roissus est in foveam, et demissa est
(23 Mart.) super.eura massa arenaria alque iu cura paima
c In Africa, sanelorum martyrum Victoriani,-Fru- marlyrii migravit ad Christum.
meniii, et alterius Frnmenlii, et dtiorum gerraano- Eodem die apud PenUpolijn Libyae, Tbeodori
rura, qui omncs persecutione Vandalica, sub Hunne- episcopi, Irenaei diaconi, SerapionisetAmmonii le-
rico rege Ariano apud Africara pro constantia catho- ctorttm.
Mcaeconfessioni» immanissimis suppliciis excruciali, El apnd Syrmium, natale sancli Stontani presby-
egregie coronali snnt. teri, qui cum Maxima uxore sua tenlus, et in flu-
F. IXKAL. APRILIS. yitim prsecipitatus est; corpora corura nono ab urbe
lapide inventa ,et sepulla sunt.
(24ifrrrt.) B. VI KAL. APRILI3.
R»maernatale,sanctiPigmenu presliyteri. Hic Ju-
(21 Mart.)
lianuro aposlatcm et impium a puero nuttivit, et
lilleris etiam sacris erudivit. Sed faclus. impcrator Apttd jEgyptum, beati Joannis Eremitsc, adrni-
culturam pietalis poslquam reliquii: audilo quod randae sanctitalis viri, qtii etiam prophetico spiritu
corpora sanctorum marlyrum, qui ab eo necaban- clorias plenus, Theodosio imperatori Chrislianissimo, vi-
de lyrannis maximas prsedixitd .
tur, idem Pigmenius sepeliret, mandavit ei: Perge
quo volueris; hic enim non raercabilur vita tua, C. V KAL. APRILIS.
tamen serviliis tuispraemium reddo, non tibi. Tunc (•28Mart.)
sanctus Pigmenius perrexit ad Persidem, ubi deino- Apud Cicsariam Palestinae, sanctorum marlyrum
ralus annos quattior factus est csecus. Inde monetur Prisci, Malchi, et Alexandri: qui persecntione Va-
jn somnis a Domino, ut reverleretur Romara. Cuin- leriani, cum suburbanum agellum supradiclae urbis
qne post qualuor menses reversus, clivttm Sacrse 0 habitarent, atque in ea cceleslis marlyrii propone-
vise cum uno puero stipem petendo conscenderet, rentur coronae : divino lidei calore succensi, ultro
facium est ut offenderet Julianum imperatorem in judicem adeuntes, cur tanlum iu sangtiinem pio-
rheda aurea sedenlem. Qui eminus conspiciens Pig- rum dcsaeviret, oltjurgant. Quos ille conlinuo, pro
mcniura, vocari eum prsecepit dixilque ei: Gloria Christi nomine, bestiis tradidil devorandos.
dis deabusque meis, qnia le video. Cui vir Dei Pig- Et apud urbem Cabillonensium, deposilio Gunth-
menins illico respondit: Gloria Domino meo Jesu ranni regis Francorum, viri religiosi, qui ita se
Cbristo Nazareno crucifixo, quia le non video. Ad spiritualibus aclionibus iriancipavit, ut reliclis sae
hancvocem iralus Jnlianits, jtissit eum per pontem cult pompis, thcsauros sues ecclesiis et pauperibus
in Tiberim praecipitari. Cnjus corpus invenlum ct erogaret.
collectnm, sepultum est in ccemelerio Pontiani, non c Item Sixli papse, qui Romsc sedit annos octo.
longe a sanctis Abdon et Sennes. Hic criminatorem suum, Bassum nomine, fmtti di-
» Lib. ii Dialog. Greg. Tur., de Vila PP., cap. I. iRttr. I. ii, cap. 19. .
i>Videiibellum de Fest. Aposl. ' Pontificale c.4". Est Sixttts tti.
c Victor Afr. 1. ui.
»*& S. ADONISARCHIEPISC. VIENNENStS 24i
vmo mortuum manibus suis eum Hnteaminibus et A es Alexandre. Disit ei Quirinus : Ego Christiauiis
aromatibus tractans, sepelivit apudbeatum Petrum. suin factus. vis occidere, vis fustigare, vis iiiceu-
D. IV KAL. APRILIS. dere? aliud rion ero. Nam omnes qui erant in car-
(WMart.) cere, feci fteri Christiarios, et dinrisi eos, sed nolne-
Dcpositio abbatis EusUsii, discipuli sancti Cc- runt usquam ire. Iratus Aureiianus, fecit ei Imguam
lumliani, qui pater ferme sexcentorum exslitit mo- abscindi, deinde m equuteo suspendi. Qui dura
nachorum, et vitaesanctitate conspicuus, etiammi- Aureliani non cederet injurns, jussit ei manus*et
raeulis claruit. edes abseindi, et sie eum decollari, et canibus
« Eodemdie apud Africam sanc,lorum confesso- projici ; sed Cbrisliani corpus ejus raptum, in via
rum Armogaslis, Archinimi, et Satyri:qui apud Appia sepeiierunt, in eosmeterio Pnetextati.
Africam tempore Vandalicac persecutionis, sub
Geiserko rege ArianOcuta ess6at iucidissima rnem. F. PRIDIE KAI<. APRILIu
braEccleste Christi,et pravitatem Arianbrum Ii- (31 Mart.)
berlate catholica frequenter arguerent, pro confes- Remee, natale ganclae Balbinae,filia Quirku inar-
sionc veritatis, multa et gravia perpessi suppl.icia tyrfe. Quibeatus* martyr toUensboiam de collo Ale-
atque opprobria, cursa** gtoriosi eekaminis imple- B vamfri papee secundum jussionem ejus, eum perge-
verunt. ret ut collb filisesuse struraam habenlis imponeret,
E, III KALi APRILBS. ccce subito puer C»m fecula appartrit: quem con-
>':...• . ^Mm.f ..[' stat angelum Dei fuisse el venit ad puellam, dicens :
Ronise, ttaule saneti Quk-iui\ tribttni etmavtyris, Salva e&to,etin virginiute tuapermane, el ego te
sub Trajaneimperatwe ; qui eum et praeoepto ejus faciam vLdere sponsum tuuro, qui pro amere tuo
beatura Aiexandrum papam (3- Jtf».t>, et Hermem sanguineni suuiri fudit. Perveniens igitur pater ut
prafectum in vincula conjeeieset, habeMtque fiiiam perficeret, quod de boia ei jussum fuerat, videt su-
emuscollum strumj.eireumdedfera*, ftwWtis exhor- bito filiam suam sanam-, quse poslmodum a sancto
tationibusbeaiiHermae(teflfIeChTieti,elvif.i9signis, AiexandroibaptizatreB^ et instracu m virginiiaie,
qiKBBeiis in Biartyribus suls Alexandro et Herm? I>kjMoperibirab«iia p^rmarrsit Ca. saepe osculanti
«perabatur, ipsam eamdeniifiliam suara obtuHt ad boiam ipsam B. AJexandriffixit sancti» Alesander:
sanandum. Cui dixit B. Alexander: Tolle bobra de Desine barrc boiam oseuuri, sed poliua require Do-
coilf*meOr et iapoue ei. Quod cum obedienterpater rainiroeiPetri vincula, et e» osculare, Tuac dedit
ejas exsequereiur, divino nutu subito sanata est, operam, et summp studio post desiderium magnum
•Vocabaturautem ipsa Balbina : atque ita pater ejus ^ pervenit ad illa tradtjJijque S. Tbeoderae religiosis-
Qiiirinus et ipsa, cuni Bi»¥ersi« qtii [n cusrodia te- sirosefeminae, sorori S. Hermetis nraefecii et marly-
nebaritur, omnLque.dmnbs.aa,baptistitus est. Quad ris. Ipsa vero virgo Balbina post deviclum sseculi
ul nuntiavit Commeaiarieosis Aureliano judici, hufus cursuro, sepelilur juxU patrera sntrra marty-
ilatus jussit adduci Quirinum ad se, et dlxit ei :Ego rem Quirinum, via Appra, m coemeterio Prtctextaii
|fe(|^,n1ium ditexi; ta ^m jjerisi^me,. de^epius n Kal. ApTilis..
» Vicior. Afr. SDbflncm 1.1 i>De eo in gesiis Alexaad. pajiseu

LITANIJE INDICEND^

umm APRILIS
BABETDIES XXI; LVNAVERO, XUX,.

. ,' G. KAL. APBItlS ]


D A/IVNONA&APRILIS.
& Apr.)
Rotmc, beatissimse Tbeodor* <>,sororis iJiH&tris- NsiUlis S, ISioetii»Luflunensis. episcopl, cujus e*
suni iiiartyris Hernu^is quam bwlus Alexander papa vita roiracuiis claruit, et preliosa rnors nihilominus
ef inarljr instruxit, bapiUavit, atque i» (ide Cbristi miraculis CfMumeqdaiui..
Uocuii. Qusesub Aureiiano imperalore roariyrizavit. lj-Et apud Caesaream Cappadociae,passw sanciae
SepulU juxla fralrem suum martyrem, via §alaria, Theodesise virginis : quse tempote Diocletiani, cmn
lWiilonge ab urbe Roma. esset anaorum oclodecim, ultro se sanctis conies-
Eodem die S. Venantii episcopi et mirtyris. soribus in bustodia socjaas, lenU abUrbano prac-
Etiri pago Wimnoensi, sancti Walarici confes- feclo, et in equuleo cruciata; deinde ferro onusla,
soris, cujtis sepulcrurq crebris miraculis illuslrattir. et in carcerem trusa : ibi virtute Dei, omnia vincula
» De ea in gestis Alex, Papre. * Euscb. 1. vni, c. 17.
245 MARTYROLOGIUMCUMADDITAMENTIS.— MENS. APRIL. 246
ejas disrupU sunl. Posl hsec saxo alligata, in mare A G. VI IDUS APRILIS.
raersa est; sed mox littoribus incolumis reddita, (*Apr.)
besliis in ampbileatro projectse, et ab his inUcU, Turonis, sancti Perpelui episcopi, adroirandae
raartyriura capitis abscisione digne complevit. sanctiialis viri, cujus opera templum super vene-
B. m NONASAPRILIS. randa ossa beali Martini episcopi, perfeclum cst;
(3 Apr.) cujusque sacrum corpus de loco ubi primum tu-
mulalum fuerat, ad locum ubi nunc condigne vene-
Thessalonicae, natalis SS. virginum Agapis e«
raiur, translatum et reconditum est.
:
Chionise, sub Diocletiano quse primo in carcere
A. V IDUS APRILIS.
roaccratac, posl in ignem missse sunt, sed inlactaea
flarontis, post orationem ad Dominum fusam, animas (9Apr.)
reddiderunt. Apud Sirmium, nalalis septem virginuro, qusc in
unuro meruerunl coronari quinlo IdusAprilis.
Apud Scythiam, ctviUte Torois natalis SS. Eva-
grii et Benigni. Apud Antiochiam, sancti Procbori diaconi <-,qui
uiius fuit de septem primis.
Apod Tauromenium Sicitiae, S. Pancratii.
C. PRIDIE NONASAPRILIS. B B. IV IDUS APRILIS.
(iApr.) (10 Apr.)
Ezechielis prophette.
Mediolani,depositio B. Ambrosii episcopi et con- El apud Romam, bealorum martyrum plurimorum
fessoris, cnjos studio, inter csetera doctrinse et mi-
quos beatns Alexander papa et martyr bapiizavit
raculorum irrsignia, tempore Ariatrae perfidise, tola cum teneretur in carcere, et ipsi relegati pariter
Italia ad Cathoiicam conversa fldem eSi. curo illo. Hos omnes Aurelianus imperatnr, navi
D. NONISAPRILIS; vetusiae impositos, in altum mare deduci, et illic
(5Apr.) collo ligatis lapidibus, mergi in profundum maris fe-
Thessalonicse, natali. S. Irenis virginis, qnse post cit quarto Idus Aprilis.
toleranliam carceris, sagitta percussa est a Sisinnio C. HIIDUS APRILIS.
comite sub quo et sorores ejus simul Agapes et (11 Apr.)
Cliionia marlyrizaverunt. ApuQCretam, urbe Cortynte, beati Philippi epi-
Item apud jEgypfum. natalis SS. Martiansc, Ni- scopi, qui vita et doctrina claruit, temporibus An-
canoris et Apollonii. tonini-Veri, et Lucii Aurelii Coromodi imperatorum.
Apud CscsareamLyciae, natalis S. Arophiarii.
D. PlVIDlEIDUS APRILIS.
E. VIIIIDUS APRILIS.
(12 Apr.)
(6 Apr.)
(Pontif. cap. 36.) Romsevla Aurelia milKarib lei1-
» RomaeS. Sixti papae et marlyris, qni rexit Eo
tio, in ccemeterio Calepodii natale sancii Julii epi-
clesiam annos decem, menses duos, dient unum. scopi et confessoris, qui sub Cortslanlio Ariano filio
Passus est aulem temporibus Afrriani imperatoris. Constaniini, decem menses tribulationes et exsilia
F. VIIIDUS APRILIS. perpessus: post ejus mortero, cum raagna gloria ad
(7 Apr.) soarmsedem revcrsus est.
Egesippi viri sanclissimi, qui vicinus apostolico- E. IDIBUS APRILIS.
rura lemporum ,' omrtes a passione Domini usque (13 Apr.)
ad suam setalem Ecclesiasticorum actuum texens (Euseb. l. tv, c. 14.) Apud Pergamum Asiae ur-
historitfs, mullaqne ad ulilitatem legeriliurri perti- bem, natalis sanctorum Carpi, episcopi et Papirii
nentia, hinc inde congregans, quinque ifbrbs com* diaconi, et Agatltonicseopiimse feminsc, aiiarumque
posult, sermone simplici, irt quornm vitarm seeU- multarum quse probalis confessionibtis marlyris co-
battir, dkendi qiioque exprimeret characierertt. As- D ronalse sunt. Cum quibus et vir mirabilis Juslinus
serit se venisse sub Aniceto Romam, qui decimus pliilosoplms, qui habiln quoque philosophorum in-
post Petrum episcopus fuit, et' perseverasse usque cedens, pro religione Christi plurimum laboravit,
ad Eleutberiorn ejtisdem urbis cpiscopum, qui Ani- inlantum, ut Antonino Pio elfiliis cjus, et Senatui,
ceti quondam diaconus ftterat. Isdem quoque Egesip- librum contra genles scriptum daret, ignominiara-
pus in libris suis refert de conversalione sua, quam qtie Crucis rion erubesceret. Curoquejam secundum
habuit agentili philosophta i>. Nam et ego ipse, in- librum successoribus prasfati imperatoris, id est
quit, tectis platonicis inslitutus-, audiens infamttri Antonino Vcro et Aurelio Commodo, pro religionis
Christianos, et videns eos impavidos ad tuscipiendam nostrse defensione porrexisset, remuneralionera Iin-
mortem, alque omne sujmlicium toterandum , eonsi- gttsefidelis, martyrii munus accepit.
derabam quod impossibile essei in mafilia eos et in (Id., ibid., c. 8 etll.) Apud Hispaniarri, natalis
libidine conversati. sancli Herminigildi, quem pater ejus, Leovigildus
»' Ponlificale, c. 8. Est Sixt.| c. 8,10etl2.
b Ilieron. dc Script. Eccl. c. 22. Euseb. I. iv, r Vide libelltim dc Fest. Apost.
;
24? :'^ ^j^ S. ADONISARCHIEPISC. VIENNENSIS 248
Arianus, J_l<^ori«ltrexi ob fldei Calholicae confes- A et rapientes Hisuum territorium transtulerunt. Ma-
sionem, inejtpugnabileravirfens, in carcerem, el vin- ronem anlem, misso amico sno, nomine Turgio,
cula Conjecit; ubi nocte sancta Dominicseresurre- jussit idem Aurelianus duci, et saxo. ingenti op-
fSienis,jussu perfidi patris, securi percussus in ca- primi; Sed protegcnte Domino, in nullo eum Isedere
pipj-regmim coelestepro terrerio, rex et martyr in- potuerunt. Quem consularis acceplo ab Aureliano
travtt. yferibit beatus Papa Gregorius (1. 111 Dial., praecepio interfecit, corpusqne ejus Cbristianus |>o-
c.3i)r" pttlus rapuil, el condigno honore sepelivit.
F. XVIH KALEND. MAII. k: XVIKALEND. MAn.
(14 Apr.) . (IQApr.)
Romsevia Appia, in ccemeterio Praetextati, nala- Apud Corinlhum, Gallistiet Carisii cum aliis se-
lis sanctorum martyrum Tibtirtii, Valeriani, et Ma- plem, omnium in mare mersoram.
ximi • sub Almachib prcefecto quoriim primi fusti- R XV EALEND. MAII.
bus csesi, el gladio sunt perctissi (22 Nov.), ullimus
(17 Apr.)
tam diu ad plumbatas vcrberatus donec spiriium
redderet. Apnp Africam, natale S. Mappalici, qui cum aliis
Interamnsc, sancli Proculi martyris. _Qpluribus martyrio coronatus est. Scribit B. Caepria-
A
Itera sanctaeDoransevirginis, cnm sociis virg.ni- nus in epistola ad marlyres et confessores de ilio
bus cororiatse. boc modo: Voxplena Spirilu S. 4e martyrit ore pro-
rttpit, cumMappalicus bealistimus inter crucialussuot
Apud Alexamlriara, sancti Fronlonis abbalis, cti-
jus vita exslitil sanctiute el miractilis gloriosa. proconsuli dicerel: Videbis cras agonenu Et quod ille
cum virtutit ae fidei teVimeniodixit, Dominut imple-
G. XVII
" KALENP. MAIL vit. Agoncmlestis exkibitus, el Dei servus in agonis
. (IMpr.) promissi certamine coronalus esl. Et post pauca:
In civitate Cordnla, naialis sanclorum Qlympiadis Hunc igitur agonem per proplietas anle prmdictum
etMaximi b npbilium, qni jubcnte Decio fustibus per Dominum commissum, per, apostoios gestum,
caesi, et deinde pltlmbatis, ad ultimum capila eorum Mappalicus suo et collegarum suorum nqmine,pro-
securibus tonsa, donec emitlerent spirilum. contuli repromisit: nec fefetlil in promisto tuo vox
Item in Hispaniis (10 Aug.) civitate Caesaraugusla, fidelis ;pugnam quamtpopondit, exhibuit, et palmam
nalalis sanctorum ociodecitn martyrtim, Optati, Ltt- quara meruit, accepii. tttum nunc beaiitsimum mar-
perci, Successi, Martiafis, Urbani, Julii, Quincti- tyrem, et aliqs pariicipes ejusdem congressionis et
liani, Publii FrontOBis^'Felicis, Caeciliani, Evoti, C comilei, m fide stabiles, in dolore patientes, in qum-
Prfmitivi, Apotleroi, et reliqiiorum qualuor, qni stione vielores, ut caleri quoque tecteminiet opto pa-
orories Saturnini voeati re/eruntur, riter et exhortor: ut quos vincutum confetsionis, et
eliam con-
S^*|d-:Ita|_am, naiale sanctorum marlyrum Maro- aospiiium eatceris simul jvnxit, jungat
T^^Uiycbelis, et Victoriqic : qui cum beaU Flavia tumtnatio eirtulit, et cororn ccelestit.
ijftytnitifta apud insulam Pontiam longam ducentes ApudAntiochiam. naUlis sauctorum Pelri diacbni
in Chrisli confessione foventes et • .
'•^xjpirira, eamque pio Hennogenis. t.
solatio, invidia atque insectatione Aureliani sponsi, ApudViennam, sancli Pantagathi episcoii.
ct persecutoris ejus, quem ill.aob Christum contem- C. XIV KALENDASMAH.
pserat, postinodum a prinejpe Nerva eidem Aure- (18 Apr.)
liano in servilulem traditi sunt. Quqs ille primnm Apud Messanam |a/., Misenara] Apulisecivilalera,
(juasi servos per sua praedia singulos divisit, jussit- natalis sanctorum martyrum Eleutherii episcopi, et
fjue eos terram fodere per totum diein, ad vesperam Anthiae [oL, Evanlhiae.] matris ejus : qui beatus
vero cantabrum mandueare. Deinde cum pltirimos episcopus cura essel et sanctiraonia vitae, etmira-
ad fidem Chrisli coriverterent, el populum creden- _ culorum virtute illuslris, subAdriano principe, in
lium amp.iarent, repleius ira a diabolo, misit qtti concessione Cbristi, lcclum ferreum ignitum, crali-
vario genere pcenarum intefficcrerit eos. Nam Eu- culatn, et sartaginemoleo, pice ac resina ferven-
liclien in media via tam diu. csedijussit, donec spi- lem, superans, leonibus quoque projectus, sed ab
rilum exhalaret. Cujus corpus rapuit populus Cbri- bis illscsus, novissime, una cum matre, gladio ju-
stianorum. Victorinum vero apud euin locum qui gulalur, '-,..
Colilias appellatur, tibi pulentes aquse emanant et (Euseb., ltb. v, c. 20,21, Ruffini.) ltem eodem
sulphureae,capiie deorstim per horas trcs suspensum die Romse, sancti Apollpniisenatoris, qui sub Gora-
teneri jussit. Quod cum per triduum pro nomine ' modo principe a servo prodilus quod Chrisliamus
Chrisli passus fuisset, migravil ad Dornimim. Cum- esset, imperatus ut rationem fidei suse redderet, in-
que una die jussu Aureliani corpus ejus inhumatum signe volumen composuit, quod in senatu legit. Et
jacuisset, venerunt Amilernenses popttli Chrisliani, niltilominus senlenlia scnalus, pro Christo capite
» l>ebis, in geslis Caeciliae. * Cypr., epist. 9. Itero Luciaiii, Epist, 22, apud
b De tiis, in Vila S. Laurerttii. ettmdf.mde sociis.
* Pe his, in Vita Nerei ct Achillei.
249 MARTYROLOGIUMCUM ADDITAMENTIS.- MENS. APRIL. tw
truncattts esl: vetert apud eos obtinente lege, abs- A . in Christi lestimonio immobilis persisleret, jussus
que negatione non dimilti Christianos, qui semel ad estcum oninibus pariter decollari; ila ut cum cse-
eoruni judicium pertracti essent. leri jngularentur, astaret, el ipse ultimus trucidare-
In Laubaco monaslerio transitus sancti Ursmari, tur. Cumque omnes sub ejus aspcctn csederentur,
episcopi et confessoris. et ille singutos paternis exhortationibus alacriter
D. XIII KALEND.MAII. conforlaret, extremo lictoris iclu ei ipse occuro-
(19 Apr.) . bens, palmam martyrii adeptus est. Erat auteni
In Armenia, civitate Mililana, natalis sanctorum sexta feria seplimanae majoris in-qua anto Resurre-
Hermogenis, Caii, Expedili, Arislonici, Rufi, Galate, clionis feslivilalem annua Chrisli Passionis menioria
una die coronalorum. celebralur. Passi sunl cuni eo eiiam Uslazadis eu-
Caucoliberi Hispanise, natalis sancti Vincentii riucbus nutritius regis et roajor regiae domus, et Ah-
martyris. della, alque Anatiias, venerabiles senes ; et Pusitius
Apud Corinthura, sancti Timonis, de illis seplem princeps arlificum regalium, eo qnod videns prsefa-
diacQiiibusprirois (Act. vr). tum senem Ananiam stib iclu gladii trcirienlem, ex-
clamaverit confidentcr, dicens : Paululum. o senex,
E. XII KALEND. MAII. ] claude oculos, et securus esto ; mox Christi videbis
B
(20 Apr.) aspeclum. Filia quoque ejusdem Pusitii virgo sacra
Rorose, sancli Victoris episcopi, qui terlius de- simul perempia est.
cimus post beatura Petrurn » , rexit Ecclesiam-
Apud Alexandriam, natalis sancloium Fortunali,
annis decem, et sub Severo principe martyrio coro. Aratoris
nalur. presbyleri, Felicis, Silvii, Vilalis, qui in
carcere qiiieverunt.
Item Roraae,sanctorum martyrum Sulpilii et Ser-
viliani b, qui praedicatione et miraculis beatae Flavite G. X KALEND.MAII.
Doroitillaead fidem Chrisli conversi sunt (quae eliam (22 Apr.)
sponsas eorum Theodoram et Euphrosynam atl spera Romse via Appia, in ccemeterio Callisti •', sancii
vitse aeternae,el perseveranliam sancl;c virgiiiilalis Caii papae, qui curo Ecclesram undccim arinds,
lucrala ftierat) perseculione Taiadi, cnm nollent menses quatuor, dies duodecim rexisset,
marlyrio
idolis immolare, a praefeclo .Urbis Aniano capile coi-oiiatnsest sub Diocletiano principe. Frater nain-
caesi sunt. Quorura corpora Cliristiani rapientes,, que ejus beatus Gabinius presbyler, in multis cta-
posuerunl in prsedio eoium, via Lalina,, milliario rissirnis passionibus, jam finierat triumphum victo-
secundo. , IG riae sure, sub eodem impio priricipe, undecimo Ka-
(Greg. Tur, de G(. confe_\s,cap. 69.) Eodem.dia lendas Marlias.
in Galliis civitate Euredunensi, sancli Marcellini (Cassiod. lib. ui Histor. trip. c. 2.), Apud Persi-
primi ejusdem urbis episcopi et confessoris, qui di- dem, sanclorum marlyrurn pluriroorum, qui jubenle
vino jussu, cum sanclis sociisVincentio et Domnino Sapore Persarum rege, anniio die qtio passionis
ex Africa veniens.maximam parlem Alpium mariti- Dorainicae memoria celebratur, per totain Persidis
marura et signis admirandis, quibus nsque hodie regionem lanli, ac pro Chrisli nomine gladio ju-
refulget, ad fidem Cbriaii convertit, ita ut baptiste- gulati sunl. In quo fidei cerlamine passus est Meli-
rturn, quod ipse apud prrefalam urbem condidil, in sius episcopus, sancltlaie ci niiraculoruni gloria in-
sacrosanclis Paschalis fesli vigiliis, divina virliilc, signis ; Acepsimas quoque epiacopus cufn presbytero
singulis annis aqnis subitis inu.ndctur, et per seplem suo Jacobo, et Mareas et liicor nihilominus episcopi,
ejusdem solemriilatis dies, gratia exuberanle per- cnm clericis fere ducentis, et quinquaginta mona-
roaneat. Venerabiles socii ejus apud Diniensium ur- chis, cl sacratis virginibus plurimis, inter quas et
bcm conditi, gloriosis nihilominus miraculis com- Simeonis episcopi sororem nomine Tarbuam cum
mendanlur. pedissequa sua, slipilibus aliigantes, serraque fin-
F. XI KALEND. MAII. " dentes, crudelissime necaverunt.
(21 Apr.j Eodem die iti Cordula civilate, naia.is sanctorum
(Cassiod. lib. n Histor. trip.) Apud Persidem, na* Parnieiiii, Ilelimenae, et Chrysoteli presbyterorum,
talis sancti Simeonis episcopi Seleucise e,t Ctesi- et Liicscct Mutii diaconorum de Babylonia. Quorum
pbonlis, regalium civitatum : qui perseculione Sa- primus prsecisa eliam lingua loquebalur. Omnes
poris regis Persarum, jubepte eodem tyranno, cora- primo in equuleo suspensi, el nexibus altracti sunt;
prehensus, ferroque onustus, cum, iniquis trihunali- dein laminis ardenlibus circa latera appositis, uslti-
bus exhibilus de Domino Jesu Christo voce libcra lali et ungtiibus lacerali, ac ullimum gladio tr.ici-
ac consUntissiraa teslaretur, primuro carcerali er- tlati sunt, praesenle perseculore Decio. Scriptum iu
gastulo curo aliis centtim, e quibus alii episcopi, passione sancti Laurentii (10 Aug.).
?.lii erant presbyteri, alii diversorum ordinum clc- (Greg. Tur. de Gloria Mart., c. 64.) El ijUgduno
rici, longo tempore maccralus est. Novissinic, cum Gallise natalis sancli Epipodii marlyris, qui persecu-
• Videlibellum deFeslivitat. Apost. c De Itoc gesla Sebastiani et SusannaeAug. 11.
b De his in gestis Nerei Acliilci. Ponlilicalc, cap. 29.
SSl **' •-%;; S. ADONISARCHIEPISC. VIENNENSIS 253
lione AnloBJBtVeri, pos*^loriosos quadraginta oclo A Eodem die Ronix, iitania major, ad sanctum Pe-
mariyruto, agnnes, qei m eadom urbe psssi stmt, trum.
em» Atexaadro charissimc: collega terrtus, ipso inte- Apnd Viennam, saneti Clarentii episcopi et con-
jWi 1» careerem truso, primo os dirts pognonim" fesstiris.
ietibus eaestw, deinde equniei extensfone vexatus, D. VI KALEJSD.MAlI.
postrewo marlyrium capiiisabscisione complevit. {26 Apr.)
Viennse, sancti Juliani episcopi et confessoris.
(Poniificate, cap. 5.} Romas, natalis sancti Anacleti
A. IX KALEND. MAIf. papae,qtti secundus post beatum Pelrum, cum rexis-
(25A»r.) sel Ecclesiam annis duodecim, persecutione Domi-
{Pist. iSrc. Sancta Eccl. fiom.) In Perside, civi- tiani martyrio coronalus est.
taie Diospoli, passio sancti Georgii marlvris, cujus (Pontif., c. 50.) Ipso die, sancti Marcellini papae,
gesla passionis etsi inter apocryphas cocnumeratur qul cnm Ecclesiam novem annis et mensibus qua-
scripturas, lameu ilJustrissimum mariyrium ejus in- tuor rexisset, temporibus Diocleliani et Maximiani,
ler coronas roartyrum Ecclesia Dei venerabiliter, , ab eodem Diocleliano, piro confessione veroe fidei,
houorat. « cum Claudio, Cyriao et Anlonino, capite truncalus
|tt Galliis, civitate Valentia, natalis sanctorum est, et post dies triginta et quinque, sepultus via
Felicis presbyleri, Forlunati et Acbillei diaconoruin, Salari*, in cabicui», a MarceB»presbytero et a dia-
qui a bealo Irenseo Lugdunensi episcopo et martyre combusetim bymnvs. Ojuolerapore fuit magaa per-
ad prsedicandum vcrbum Dei missi, cum maxiraam secutio, ita ot intra unum mefisemdecem et seotenv
parlera supradiclse urbis ad fidem Christi convertis- millia marlyrio coronarentur.
sent, a duce Cornelio in carcerem trusi; dein duris- E. VKALEND. MAIt.
sima nervorum ftagellatkme dititissirae verberati;
(27 Apt.)
post eliam revinctis post lerga manibus, cruribusque (Ponfif^, c. 40.) Romx, sancti Anastasii papa;, qui
confraclis, circa rotarum vertiginem aslricti, fumi sedit aimos tres, dies decem.
quoque amaritudine supposita, die ae nocte conti- Apud Nicomediam, natalis-sancti Anthimi episcopi
nuata equulei extensione suspensi, ad extremum e^t
martyris, in memoriis piorum fulgentis in regrio
gladio consummati sunt. Cbristi. flic persecutione Diocletiani, ob confessio-
In Fonlanella monasterio, sancli Wulfranni epi- nem Cnrisli, martyrii gloriam capitis obtruncatione
scopi, pweclari in miraculis et doctrjna viri. suscepit. Ojiera lahmram bonum paslorem, viam
B. Vlii KALEND. MAH. G marlyrii praeeuntem, universa pene gregis stri mttl-
(24 Apr.) titudo secttta est; quoruffl alios prcefatus tyrannus,
Liigdiwfr GaHio», natalis sanclt AJexamfri, qui eamdem civitatem tonc temporis residens, gladio
tertk* post passionem Epipodii (fie prodaetns e ear- obtruncari, atios ignibus confiagrari, alios navicnbs
«re, primo ila lanialus est crudelitale verberantium, impositos petago immergi fecil. Ipsis fideliam turbis
fttKritesi&luta cOTJaru», patefactis visceribus, se- tarrto rjejr Dei gratiam fidei ighe infiammatis, utnee
eiftte animse pantferentur. Dem cruci» affixus pati- interrogari se paterentur, sed ultro in flammas ir-
bttto, beatutn spiritum exanimatus emisil. Passi sunt ruerent, vel caidenlibus gladiis cervices dDJectarent.
cum eo ct alii-numero triginta quatiror. Sepulti ScriptutH est 'm eecljESiasticaRistoria lib. vjn (Euseb.
aroba ex. iriroque altaris latere, in crypta, quae in tm, c 6).
coHe superpesilo civilati, pulcbro et anliqno opere f. IVKALEND. MAU.
exstructa.
.. (25 Apr.)
(tteda* I. f dimr. Angl., c. 28 et 50, et 1. m, c.
* et seqq.) Eodem die, deposillo Mellili episeopi Apud Ravennam, natale sancii Vitalis marlyris,
patris sanctorum Gervasii et Protasii: qui miliUms
t»Brltannia,qui terlius post Augustimim episcopum, Paulino judice, Ravennam ingressus est. Et
ijCum
Dorovernensem ecclesiam suse«pit, quam rexit an- cuin videret ifi
conspeclu judicis sui Christianum
nos quinque; sepultus m monasterio, in ecclesia nomine
Ursicinura, arte medicmn, nalioneLigurium,
beati Pelri octavo Kalendas Martii, anno ab Ittcar-
post nimia tormenta capitalem accepisse sententiam,
nalione Domint sexcenlesimo vigesimo quarto. et cum veriissel ad"f/aijnani. et expavisset, exclama-
C. VB KALEND. MAIf. yit: Noli, noli, Ursicine rneolce, qui alios curare
(VSApr.) consuesll, teipsum seterme mortis jaculo vulnerare!
Apud Afexandriam, natale sancli Marci evange- Et qui per passiones nimias «entsli ad paliuam, co-
iistse », qui martyr defunctus, sepultus est in loco ronam vis perdcre a Domlno pweparatam? Utque
lapidis excisi cum gloria. Ordinaverat autem pro se martyrium consununaYtt idetn Ursicinus, statiin
Alexandriae episcopum Anianum, aliis quoquelonge bealus Viialis corpus ejos rapiens intra Raveuna-
lateque ecclesiis episcopos, presbyteros, diaconos tium urbera sepefivit, ad jtidicem ultra venire con-
dederat. lemnens. Tentus itaque a ^aolino eonsulari ob id

» Vjdelibellum de Fest. Apost.


233 MARTYROLOGIUM CUM ADDITAMENTIS.— MENS. MAI. 254
maxime, quia praefatum Ursicinum in passionis 1A gentilium csecofurore el ofiiciismilitaribus ad len-
agonepositum suis exhortationibus roborasset, post tandam justorum fidem rabies diaboli infeslantis
equulei lormenta jussus est perduci ad palmam. Lo- tahiabal, ex illuslri sacerdolio effecti sunt marlyrcs
cus autem ubi decollabantur Christiaui hoc habe- gloriosi. Passi sunt in eorum collegio iEmilianus
bat vocabulum, eo quod arbores palmse illic essent. miles, Terlufia etAntonia saerae virgincs, et quse-
Et facta fovea quousque invenirelur aqua, ibi supi- dam mulier cum suis geminis.
nus deposilus, et terra ac lapidibus oppressus est.
ad A. PRIDrE KALEND.MAIL
Conjux quoque ejus Valeria, cum reverterelur
urbem Mediolanensium,Sylvano sacrificanles incur- (30 Apr.)
rit; cumque eam deponentes de sagmario bortareu- Natalis sanctorum marlyrum Mariani et Jaeobi,
tur de idololhilis manducare, nec sibi omnino lici- i>quorum prior lector, posterior diaconus erat. Et
tnm testaretur, quia esset Christiana; nimia ab eis cum jampridem infeslaliones Decianaepersccutiotiis
csede maclata est, ut vix semineoem sui bomines in confessione Christi evicisset Marianus, ilerum
eam ad Mediolanensemurbem perducerent. Qusein- cutn charissimo collega tentus est, apud Cirthensem
fra biduum migravit ad Dominum. coloniam. Ubi post dira et exquisila supplicia (iu
Alexandriae•, natale sanclae Theoaora? virginis,' ™ut Marianus per suraraos apices pollicumsuspensus,
qux sacrificare contemnens, in lupanar tradita, miro ut gravi pondere pedibus innexus, erudelissime tor-
Dei favore erepta est. Astante quippe jam ad ostium queretur) diu in carcere macerati sunt. Sed divinis
cellulaemulliludine juvenum impudicorum, repenie revelationibus mirabiliter cdnfortati, deindeLambe-
quidam ex fratribus, Didymus nomine, plenus fide, sitanam urbem directi ad praesidem, ibi rursum
divinitus inspiralus, sumplo militari habitu, primus longo tempore carcerali ergaslulo mancipati sunt;
lupanar irrupit, et sanctaevirgini cur venisset expo- sed iterum divinis revclationibus allevati, novissime
nens, illi militares imponil exuvias, ipse virginali cum multis aliis gladio consummali sunt.
veste induitur. Sic virgQ egressa, et a nullo agnila, (Gregor. Tur. de Gloria marlyr., c. 56.) Eodem
ad civitalem fugiens evasit. Didymus prsesidi exhi- <lieapud civitatem Santonas, natalis sancti Eutropis
bitus, et omnefactum conslanter exponens, Cbrislia- martyris, qui a beato Clemente episcopo direclus in
num se esse confessus, absciso capite igni tradilus Gallias; ab eodem etiam ponlificalis ordinis gratia
est. Beala quoque virgo, quoepro tuenda virginitate consecralus, impleto hujus ofiicii ordine, peracta in
cx lupanari fugerat, amore coronsecontinuo ad sta- incredulis proedicalione,insurgentibus paganis, quos
dium regressa, simul cum Didymopercussa, et simul auctor invidix credere non permisit, illiso capite
est coronata. victor occubuit. Denique post multa annorum spatia,
Eodem die Aphrodisii, Carilippi, Agapii el Eusebii cum Palladius ejusdem urbis episcopus, et cum eo
martyrum, alii viri Dei, corpus ejus, debiti honoris gralia, in
Item in Pannonia, sancli Pollionis marlyris. basilicam novam transferrent, reseralo sarcophago,
G. III KALEND.MAR. contemplati sunt cicatricem capitis, qua in parte
(29 Apr.) defixum fuerat securis acumen. Cumque sequenii
Ajiud Paphum, Tychici apostolorum disciputi nocle stravissent sacerdotes membra quieti, appa-
(Eph. vi; 7/Tim. iv). ruit eis per visum, dicens: Cicatricem quam con-
ti Numidia apud Cirthensem coloniam, nalalis templati estis in capite, scilote me per eaur marty-
sanctorum marlyrum Agapii et Secundini episcopo- rium consummasse.
rum : qui persecutione Valeriani, post longumi Apud Asiam, passio sancti Maximi marlyris, cujus
exsilium apud prxfalam urbem, in qua lunc maximei gesta habentur.
» Ambr., lib. n de Virpin. habet Antiochise. k De his in "estis sanclorum Marianiet Jacobi.

LITANIiE INDICENDiE.

MENSIS MAILTS
IIABETDIES XXXI; LUNATERO, XXX.

B. KALEND.MAH. Marioeqnocfuit soror ioatris Domini, unde fratres


(I Maii.) Dominidicebanlur.
Jeremix prophetae. In Galliis territorio Vivariensi, in loco qui vocatus
Et natalis apostolorum Philippi et Jacobi n filii cst anliquitus gcntibus, sancti Ancoli subdiaconi,

» Videlibcllumde Fcst. Apost.


235 S. ADONISARCHIEPISC. VIENNENSI3 256
quem misilah Oriente sanctus Polycarpus cnm Beato A gnmmalicosufficienler Alhanasius fuissetinstructus,
Benigno et Amlothio prcsi yieris, et Thyrso diacono, continuo tanquam fldele Domini commendalum, a
ad prsedicantlum verbum Dci in Galliam. Cujtis pne- parentibus restituittir sacerdoti, ac veluti Samaet
riicalione Caesar Severus comperla, spinosis fuslibus quidam in teniplo Domini*nutritur; et ab eo per-
crudelissirae flagellalum in carcerem trudi prsecepit, gente ad palres in senectute bona, ad portandum
et alia die produclum cum videret superari non post se Ephod sacerdotale deligitur. Hiijus lanti ir.
posse, jussit ad sirnilitudinem gladii de ligno duris- Ecclesiapro fidei integritate agones fueruni, ut etiain
simo ensem fieri, et in crucis modum caput ejus de hoc videatur dictnm esseillutl quod scriptum esl,
scindi. Quod cum factum fuisset, eliso iu terram Ego enlm oslehdam ei qiiantum pro nominemeo eum
ccrebro, gloriosa morte.translatus est. pati oporteat (I Reg. i; Aei. ix). In hujus etenim per-
;Item civilale Sedunensi, loco Agauno, pnssio Si- seculiones universus conjuravit orbis, et commoti
gismundi rcgis filii Gundcbaldi, regis Burgundionum. sunt principes lerrse : gentes, regna, exercitus coie-
Qui cum se cerneret non posse Francis resisterc, runt advcrsuseura; multasque Arianorum perpessus
solus fugiens, coma deposiia , habilum religionis insidias, loto orbe profugns agitur; nulliis lutus ad
suscepit, et jejunits, vigiliis ac oratlonibus die nocte- lalendum supcreratlocus.Tribuni, proepositi,comiles,
qiie vacans, captus a Francis cst cnm uxore ac B exercitus quoque ad invesligandum eum moveulur.
fiiiis, in putenmque demersus occubuit. Post vero (RutT.lib. I, c. 18 et 19.) Edictis imperialibus prx-
abbati cuidam revelatus, et ab eo reverenter se*>ul- mia delaloribus propontinlur, siquis vivuin maximc,
tus, cliam miraculis claruit. sin minus cerlc captit Alhanasii dctulisset. Ila tolis
regni viribus fruslra adversus eum (cui Dciis aderat)
C. VI NONAS MAIL cerlabatur. Interea. sex conlinuis annis ita latuissc
(2 Maii.) fertur in lacu cislernie non habenlis aquam, ul solem
(Hieron. de Script. eccl., c. 15. Ruff. I. i, c. 14.) mmquam viderit. Sed cum jam sibi nullum locum
Natalis sancti patris nostri Alhanasii, Alexandrinx tutum videret (prbditus siquidem fuerat per ancil-
lirbis episcopi el confessoris. Qui multa Arianorum lam, quse sola conscia erat dominorum ofQciis,qui
perpessus insidiis, quadragesimo et sexto anno sa- ei latebras proebuerant), ad Constanlcm Galliarum
cerdblh*sui, post multos agones, murtasque patientiae principein fugit; a quo satis honorifice religioscque
coronas, quievit in pace. Hic vir acris ingenii, et susceplus est. Quiquc causa ejiis, quam fama com-
ecclesiaslicis negotiis apprime vigilans fuit. Hujus pererat, diligcnlitis cognita, scrihit ad. fratrem, pro
ofigo et a puero iiistilutio, tali modo narratur: Tem- ccrto cornperissc quod saccrdos Dei stimmi Atha-
pore quo apud Alexandriam Petri marlyris diem C nasius injtiste ftigalns, cxsilia paicrelur. Revcrsus
Alexander episcopus agebat, cum post expleta so- itaque ad Conslaolium cum lillcris^ atl Ecclesiam
lemnia conventuros ad convtvium suum clericos suam permiltilur ire. Et rursus posl mortem illius
exspectaret, in loco mari vicino videt eminus puc- fugatus, u.sqnead Joviniani imperium latuit; a quo
rorum super oram maris ludum, imitantium (ul fieri honorifice ct officiosissimislitlcril requisitns eccle-
solet) episcopum, atque ea qucein eccfesiis geri mos siarum disponcndarum, jam sialutus in sedc sua
est. Sed cum intenlus diutino pueros rnspectaret, accepil potestatem. Moritiir Valcntiniani ct Valentis
videt ab bis geri eliam secretiora quxdam et mystica. imperatorum tempore.
Perlurbatus, illico vocari ad se clericos juhet, atque Eodem die, nalalis sanctorum Saturnini ct Neo-
eis quid eminus ipse videret ostendit. Tum »bire poHs. aui in carcerc rcquievcrunt.
cos, cl comprehcnsos ad se adduccre omnes ptieros D. V NONASMAH.
imperat. Cumque adessent, quis eis liidus, et quid
cgisscnl, vel quomodo percontalur. Uli (nt talis ha- (3 Maii.)
bcl aelas) pavidi negare primo. Dein rcm gcstam per Jerosolymis, invenlio sanclsc crucis ab Hclena
ordinem pandunl, et baplizalos a se quosdam cate- rcgina, sub Constantino principe, ctijus ct ipsa ex-
chumeitos coiifilcnlur, per Alhanasium, qui lntli D stitil mater. Inventionis aulem pretiosi ligni hisloria
illius puerilis cpiscopus fueral simulatus. Tum ille cognitu digna ita sehabct: Adrianus, qui undecimus
diligentcr inquirens ab his qui baptizali dicebantur, Coesaret imperalor Romoeerat, cxislimans se fidem
quid inlerrogali fuerint, quidve responderint, simul . Chrislianam loci injuria perempliirum , in loco Das-
cl ab eo qui inlerrogaverat: ubi vidct, secundum sionis simulacrum Jovis consecravit. Et Bclhleem
rcligionis noslroe rilum cuncla constare. colloculus Adonidis fano profanata est, ut quasi radix el fun-
cum concilio clericorum slatuisse tradilur illis qui- damcntum Eccleske tolleretur, si in bis locis idola
b:is integris inierrogalionibus et responsionibus aqua colcrenlur in quibus Christtis natus cst ut patere-
fuerat infusa, iterari baptismum non debere, sed tur, passus est ul resurgeret, surrexit ul regnaret,
adimpleri ca qnsea sacerdolibus mos est. Atbanasiura judex vel rex jndicarel. In Bethlecin quoque ubi
vero atque cos quos ludus istc vel presbyleros visus agnoverat bos possessorem suum (ha. i), ct asinus
fuerat vel ministros, convocalis parenlibus, sub Dci prxsepe Domini sui, ihi principcs hominum inGcinti
obtestatione eos tradil Ecclesise nulriendos. Parvo Sa'valorem Domini, iufames bominum amores mo-
autem cxaclo tcmpore, ct«ma notario integre, et a rcsque coluerunt. Prodila novo sidcre regis oelcnii
257 MARTYROLOGIUMCU.UADDITAMENTIS.— MENS. MAII. 258
ubi cunabula supplices cum suis opibus adoraverant. A ioco testilicalione confirmata est. Jussil illicu, ur-
Chaldsei,ibi barbaras Ubidines sacraverunt Romani genle sine dubio conceptx revelationis inslinclu, in
(Ezech. vii). Ubi ualum Salvatorem cum exercitu ipsum locnm operam fossionis accingi; parataijtie
Angelorum concincnle, ccelesti gaudio salutaverant mox civium pariler et militari raanu, brevi laborcm
illuslrata nocle pastores, ibi Veneris araasium mistse istius molitionis hausit, et contra spcm otnnitun,
semiviris planxere merelrices. Proh dolor t qux pie- sed secuiidum ipsius tantum reginse fidem, alta
tas hominum.hanc impietatem compensare polerit! egestione reseratis terroe finibus, abditse crucis ar-
ubi sacra nali Salvatoris infantia vagierat, illic Ve- cana patuerunl. Seil cum tres pariler cruces, ut
neris lamenta fingenlium lascivis luctibus, infamis quondam fixse Domino et hurgnibus stererant, re-
ritus ululabat; et ubi Virgo pepererat, adulteri cole- perloe fuissent, gralulatio repertarum ccepit anxia
bantur. Mansit boc saeculiprioris nefas in tempora dubitatione confundi : justo piorum melu, ne forsi-
Constanlini, qui princeps ut esset principihus Chri- tan aut pro cruce Domini palibulum latronis elige-
stiaui^, non magis sua quam matris Helenx fide me- rent, aut salulare lignum pro stipite latronis abji-
ruil. Qux divino, ut exilus docuit inspirata consilio, ciendo violarent. Aderat quidem et lilulus ille qtii
rogat filium ut sibi facultalem daret cuncta itlic Grsecis et Latinis alque Hebraicis litteris a Pilato
loca Domimcis impressa vestigiis, et divinorum erga B fuerat conscriptus, scd nec ipse salis evidenler Do-
nos operum signata monumenlis purgare, deslruclis rainici prodcbat sigua patibuli. Respexit pias fideli-
lemplis et idolis, ab omni profanx impietatis conta- ter xstuanlium curas Dominus, et ipsi polissimum,
gio, et religioni sux reddere, ut Ecclesia landem in tfiuc tam pise sollicitudinis princeps erat, bujus con-
terra originis sux celebrarelur. llaque prompto fitii siiii. lumen infudit, ul aliquem recens morluum
imperaloris assensu, mater augusta, patcfactis ad inqtiiri el itiferri juberet. Macarius per idem lein-
opera sancla thesauris, toto abusa fisco est, quanlo- pus ecclesix •illius cpiscopus prxsens crat. Ncc
que sumptu atquc cultti regina poterat et religio mora, verbum factum, cadavcr illalnm est. Depo-
suadebai, xdificalis basilicis, conlexit omnia et nitur jacenli una de crucibus, adinovetur cl aUeia,
excoluil Ioca, in quibus salnlaria nohis myste- sed eorum ligna mors sprevit. Poslremo domiiucani
ria pictatis sux, incarnalibnis, ct passionis, et resur- crucem prodil rcsurrcctio, el ad salulaiis Jigiii
rectionis, atque ascensionis sacraiiientis Dominus .lactum, mortc profuga, fumus excussum, et corpus
redemplor impleverat. Mirum vero inter hxc, quod erectum esl; tremefaclisque viyenlihus, stetit mor-
in basilica ascensionis, locus ille lantum de quo in luus; et funebribus, ut Lazarus quondam, vinculis
nube susceptus ascendit, captivam in su