Vous êtes sur la page 1sur 731
Odilon de Cluny (saint ; 0961 ?-1049). Saeculum XI. S. Brunonis, Herbipolensis episcopi (ex recensione

Odilon de Cluny (saint ; 0961 ?-1049). Saeculum XI. S. Brunonis, Herbipolensis episcopi (ex recensione H. Denzinger), S. Odilonis,

Clementis II,

epistolae et diplomata ; Radulfi Glabri,

opuscula historica

accuran

1853.

diplomata ; Radulfi Glabri, opuscula historica accuran 1853. Opera omnia Accedunt Gregorii VI, 1/ Les contenus

Opera omnia

Accedunt Gregorii VI,

1/ Les contenus accessibles sur le site Gallica sont pour la plupart des reproductions numériques d'oeuvres tombées dans le domaine public provenant des collections de la BnF.Leur réutilisation s'inscrit dans le cadre de la loi n°78-753 du 17 juillet 1978 :

*La réutilisation non commerciale de ces contenus est libre et gratuite dans le respect de la législation en vigueur et notamment du maintien de la mention de source. *La réutilisation commerciale de ces contenus est payante et fait l'objet d'une licence. Est entendue par réutilisation commerciale la revente de contenus sous forme de produits élaborés ou de fourniture de service.

2/ Les contenus de Gallica sont la propriété de la BnF au sens de l'article L.2112-1 du code général de la propriété des personnes publiques.

3/ Quelques contenus sont soumis à un régime de réutilisation particulier. Il s'agit :

*des reproductions de documents protégés par un droit d'auteur appartenant à un tiers. Ces documents ne peuvent être réutilisés, sauf dans le cadre de la copie privée, sans l'autorisation préalable du titulaire des droits.

*des reproductions de documents conservés dans les bibliothèques ou autres institutions partenaires. Ceux-ci sont signalés par la mention Source gallica.BnF.fr / Bibliothèque

municipale de

(ou autre partenaire). L'utilisateur est invité à s'informer auprès de ces bibliothèques de leurs conditions de réutilisation.

4/ Gallica constitue une base de données, dont la BnF est le producteur, protégée au sens des articles L341-1 et suivants du code de la propriété intellectuelle.

5/ Les présentes conditions d'utilisation des contenus de Gallica sont régies par la loi française. En cas de réutilisation prévue dans un autre pays, il appartient à chaque utilisateur de vérifier la conformité de son projet avec le droit de ce pays.

6/ L'utilisateur s'engage à respecter les présentes conditions d'utilisation ainsi que la législation en vigueur, notamment en matière de propriété intellectuelle. En cas de non respect de ces dispositions, il est notamment passible d'une amende prévue par la loi du 17 juillet 1978.

7/ Pour obtenir un document de Gallica en haute définition, contacter reutilisation@bnf.fr.

PATROLOGIJE

CURSUS

COMPLETUS

SITF, BIBLI0THECA CNIVERSALIS, INTEGRA, UNIFORMIS, COMMODA, OECONOMICA,

OMNIUI

AB

SS. PATRZJM,

DOCTORUM

SCRIPTORUMQUE

QUI

MYO

APOSTOLICO

RECUSIO

AD INNOCENTII

FLOKDERDNT;

CHRONOLOGICA

ECCLESIASTICOMJM

III TEMPORA

OMNIUMQ.UM EXSTITERE MONUMENTORUMCATHOLiC.-ETRADITIONIS PER DUODECIMPRIORA ECCLESi^ SJECULA, _

JUXTAEDITIONES ACCCRATISSIHAS, INTERSE COUQUENONNOI.L1SCODICIBUSHANUSCRIPTISCOLLATAS. PERQUAMDIL.GENTEI!CASTIGATA;

DISSEHIATIONIIIUS,COMMENTARHSLECTIONIBUSQVE VARIANTlDUSCONTiNENTERILLUSTRATA;

OHNIBUSOPERIBUSPOSTAHPLISSIMASEDITIONESQU.ETRIBUSNOVISSIMISS.ECUL1SDEBENTURAllSOLtlTAS.

INDICIBUSPARTICULARIBUSANALVTICIS,EINGULOSSIVETOMOS,SIVEAUCTORESALICOJUSMOMENTI DETECTIS,AUCTA;

SUBSEQUENTlBliS, DONATA;

CAPITULIS1NTRAlrSI.MTEXTUMRITE DISPOSITIS, NECNONET TITULISSlNGULARUMPAGINARUMMARGINEMSUPF.RlOREti

DISTINGUENTIBUSSULJECTAMQUEMATERIAMSiGNIFiCANTIBCS, ADORNATA;

GPERIBUSCtJMDUBIISTUM APOCRYPIIIS,ALIQUAVEROAUCTORITATE1NORDINEADTRADITIONEM ECCLF.SIASTICAMPOLLENTIBUS,AMPLIFICATA;

DUOBUSINDICIBCSGENERAI.IUUSLOCUrLETATA: ALTF.ROSClI.lCIiTHERUM, QUOCONSULTO,QUIDQUID.

UNUSQUISQUF.PATRUM1NQUODLIBETTIIEMASCRIPSKRITUNOINTUlTDCONSPJCI TUR; AI.TEBO

SCIUPTUU/E

SACHJE, EX QUOLECTORICOMPERIRESIT

OBVIUMQUINAMPATRES

ET 1NQUIBUSOPEBUMSUORUMLOCISSINGULOSSINGUI.ORUMLlBROllUM

SCRlrTUH^TEX1USCOMMFNTATISINT.

EDITIO ACCURATISSIMA,CJETEH.SQUEOMNIBUSFACILEANTKPONENDA,

SI

PERPENDANrUR: CIIARAC.TERUMNlTlDltAS,

CIIART/E QDALITAS,INTEGRITAS TEXTUS, rEIIFECTlOCOIIIIECTIONIS, OPEIiUMRF.CUSOR.UMTUMVAIIIETAt

TUM NUMEIUIS, FORMAVOLUMINUMPKRQUAMCOMMODASHilQUF. 1NTOTO01'FRISDIXURSUCONSTANTKIl

SIMILIS.PRETIIE .IGUITAS.PR/ESERTIMQUEISTACOLLECTIO,DNA,METIIODICAF.T CHRONOLOGIC/^^^V.

SEXCENTORUMFRAGMENTORUMOPUSCULORDMQUEHACTF.NUSIIIC ILLIC SPARSORUM,/

PRIJJUMAUTEMIN NOSTRABIULlOfHECA, F.X OPERIBUS«D OMNES.ETATKS, / LOCOS,LINGUAS FOllMASQUEPERTlNENTlbUSl, COADDNATCRUM.

'

'

SERIES

SECUNDAi

l"R QUA rRODEUNT PATR1.S,

DOCTORKSSCRIPTOUESOUEECCLESIJELATlMl'*

A GKEGORIOMAGNOAD INNOCENTIUMIII.

*lfi\.

^ I ^QV<^\

^,

\

r

o

j

\^\

\V^V\

\Vp \

-A

\$k

\

\

Y^A

ACCDRANTE

J.-P. MI&NEj

EXBklOTHECffi CLERI UHIVSRS2S,

\-A

^M^\ C^ — j c^yJS?/

\

\*£>\

V

SIVE

CUnSUUMCOMPLETORDMIN SINGULOSSCIENTI.E ECCLESIASTIC*RAMOSEDITOKE. X

SIANDATA EST,

^^>?/ ALIA NEMPE LATINA, ALIA GR^CO-LATINA.—

PATROLOGIABINA EDITIONE TTPIS

VENEDNTMILLE FRANCISBUCENTAYOLUMINAEDITIONISLATINJ3; OCTINGENTISET

SJILLETltECENTAGR-ECO-LATINvE. —

SIEUELATINAUNITERSOSAUCTORESTUM OCCIDENTALES, TUM

ORIENTALES EQUIDEMAMPLECTITUR ;

HI AUTEM,IN EA, SOLAVERSIONE LATINADONANTUR

PAf ROLOGIU

TOMUS

GXLII.

S. BRUNO HERBIPOLENSIS

EPISCOPUS, S. ODII 0 ABBAR CLlIiNIACENSIS, BERNO ABBAS AU-

II, ROMAKI POJNTlFICES, RODULPHUS GLABER, WIPPO

GIENSIS, GREGORIUS VI, CLEMENS PRESBYTER, ETC.

TOMUS CNICUS.

EXCUDEBATUR FT VENIT APUD J.-P. Mlf.NE IN VIA DICTA DWMBOlbE, PROPE PORTAMLUTETI^ PARISIORUMYULGOD'ENVER EDITOREM, NOMINATAM^ SEU rETIT-MONTRODGE

1853

AUGTORUM

ET OPElttJM

ELENGHUS

QUI IN HOO TOMO CXLII CdNTINENTUit.

SANCTUS BRUNO HERBIPOLENSIS"EPISCOPUS.

in psalmos, col. 50. — Coinmeniarius

in Gantica, col. 530.—C.o.raoeii-

A-thanasii, col.562.

Espositid

;tariusin

Oralioneoi

Dominicam, Symbolura aposlolorumetfideiH GREGORIUS VI PAPA.

•Epistolae et diplomata, coi. 574-. CLEMENS II PAPA.

Epislolae et diploniata, cbl. 578. OLIVA AUSONENSIS SIVE VlCENSIS EPlSCOPUS

_

Sermo in nalali S. Narcissi <eo/. 594. — Epislola?, col. 599.

episcopi,

col. ,591. — De cotwersiono

beatae Kfrss,

HODULFUS GLABER CLUNIACENSJS MONACHUS.

Historiarum sis, col. 698.

libri quinque,

col. 611. — Vila

S. GiHllelmi

abbalis Diviorien-

SEIFRIDUS ABBAS T-EGERNSEENSIS.

Episloia3, col. 719.

EpistoLa^xo/.

VASO LEODIENSiS EPISGOPUS. 763. Gfearla, col. '765. ODORANNUS MONACHUS S. PETRI VIVI.

Chronicon, col. 769. Historia col. 777. —

Opiiscuia XIII,

col. 826. Epilaphia

SS. Saviniani, Potenliani el socife- Hymmis in S. Saviniauum sociosque

jtransiationis coi. 799.-.—

rrim,

ejus,

Senoneiisia, col. 830.

S. ODILO ABBASCLUNiACENSIS.

V

Epistolaa, col. 939. —Vita

Maioli,

B. Maioli abbalis,

col. 94-3. — col. 963.

Hyinrii

IV

in vigilia

'ejusdem,

B.

col. 983. — S. Odilonis sermones,

co/-.-962. — Vita Adalheidaa

iuiperatricis,

Miracula

vol. SJ91,

col. 1087.

— S.Odilonis

Credulilas, cio/. 1035.

de musica,

Carrnina sacra et preces,

De jejnnio Epistolae,

Carmina, col. 1203.

Quatuor col. 1156.—

co/. £035-. BERNO ABBAS AUGlJi; DIVITIS.

i)e officiis ecclesiaslicis, col. 1055.—De celebratione Adventus Domini-, cot. 1079.

Ternporum,' Vita -S.

—Opuscula

1176.

fco/. 1097.—

Meginradi, coi

Vita S. Udalriei,

col. 1183.'

WIPPO PRESBYTER, CONRADl SALICI JST HENRICI III IMEP. SACELLANUS.

Vita Conradi v f^rJ^rs c ol 12o9

Salici, col. 1217. — Paiiegyricus

Henrici

HI,

col. 124-9. — Pro-

HELGAUDUS FLQRIACENCIS MONACHUS. Vita Roberli regis, col. 1267. GEBARDIIS I CAMERACENSIS EPISCOPUS. Acta synodi Atrebatensis in Manichasos, col. 1269. — Epistolse, col. 1313. HUGO LINGONENSIS EPISCOPUS.

De corpore e\. sangume

Domini, col. 1325.

HALINARDUS LUGDUNENSIS EPISCOPUS.

EpistolaB, co/. 134-5. JORDANUS LEMOVICENSfS EPISCOPiJS.

Epistola concilii Lemovicensis

ad Benedictum

VIIL

II, col. 1353

col. 1349. Diplomata

diio, col. 1351. — Acta

GUlDO DE CASTELLIONE REMENSIS ARCHIEPISCOPUS;

Diplomata, col. 1405. ANSELMUS MONACHUS S. REMIGII REMENSIS. Historia dedicationis ecclesia3 S. Reinigii Remensis, coL 1415.-

Ex lypis MIGNE, ati Peiit-Muiiiiouge.

-

""

. ANN0 DOMIKI HXLY.

HERBIPOLENSIS EPISGOPUS.

PROLECMMENA.

.

"I. De S. Brunonts Viia et rebus geslis. t ^ do I, CarinthioBduce et niatre Malhilde, Hermnr.ni Jl

I. S. Bruno (Brun) -Herbipuleiisis s. Wirzebur-

episcopus, ex illustri dueum Saxonise, Fran-

gensis

coniseel Carinthiae prosapia, quae Ottones el Franco-

nicos Csesares germinavit, ortus eSt, palre Conra-

ducis A]amaniiorum,filia.Consangtiineos habuiiGrc- govium V, sumnium pontificem el iinperalores Cosi'- radum II et Benricum III. Quoe genealogia ut uno intuitu paleat, inlegrum arborem subjicimus.

Brunonem nostrum filium fuisse Conradi I ex Ma- B : filium fuisse Ciionradi ducis ex Maihilde. Ex quo

thilde, ex iispalet, quae Hermanmis Conlraclusad a. 1054 de ejus genere tradit (i), eum ftlhiin fuisse ex Malhilde Cuonradi ducist si conferas cum iis qute ad a. 1024 de Juniore Conrado prodit (2), eum item

(1) Ed. TJssermann I, p. 206.

(2) Il)id p.

201.

(5) Episeopatus Wircebnrgensis. Typis

4/. G(. Ilubner

Sanblnsia-

nis, 4794, 1.1, p.

Genealogiphe Ta-%

PATROL CXLII.

recte conclusilP. jEmilianus Wssermann (3), Bruno- nem nostrum et Conradum II, Carinthiaj ducem, ejusdem patris ac matris filios fuisse. Hinc patet quantopere errent ii (4), qui Conradum II palrcm

hellen. Leipzig, 1744, tab.

Megiserus

(4) Bruschius, Fries in cbronicisWirceb.,.Hieron,

'"

in Annalibus Cariulhiaf."

.- '•'

*.

'''.""'

'

U

Bruncnis faciunl, quotl et ex eo capiie falsum esse \ do IV comite de Ilcnncbcrg, mareschalli numere

apparet,

S.

BRUNO IIERIilPOI.ENSIS EPISCOPES.

1<3

quod Couradus istc anno 1059 imnuiiura ul aiunl annales Hildesienscs (o) defunclus

pro more fiiiigente introductiim fuisse (15), nicmorke iradituin est. Kon desunl, qui anno 1055 (16) episcopum factum

dicanl,

dant (i7). Yerum probatissimi quique auctores (18) in an- mnn 1054 coiiseniiunl. Cumque certum sil, Bruno- nein 27 Maii 1045 diem supremum obiisse, porro eum annos II, niensem 1, dies 14 in cathedra iier- bipolensi sedisse, dubitari niiqiiit, eum a. 1054 epi- scopatu polirum fuisse, ciim taiitidem temporis a 14 Aprilis 1054 ad 27 Maii 1045 usque defluxerit.

moricc,

sit, Bruno vero jam canus a. {045 diein supremum

obierit. Palel porro falsissimum esse, Brunoiiein ex comitibus de Qucrfurt fuisse oriundum (Gj, vel ma- irem babuisse Malhildem de Quernfuri, filiam Ge- bhardi de Quernfurl el Sopbiaj de Mansfeitl, ut

alii

auiuinarunt. Fabula ista licet a mullis cl

(7)

gravibus aucloribus tradalur, nullis tamen anliqui- talis monumenlis nitilur, imo tabulis Quernfuricn- sium genealogicis (8) refulalur et exindeorlum traxii; quod Brunoncm nostruin quidam -cum S. Brunone, cpiscopo elmarlyre alque Borussiae aposfolo a. 1009. pro fide inlerfeclo, qui revcra comes de Quernfurl

fuit, coiifuderinl; alii vero, Iicel utrumque dislin- guerenl, fama illa Brtinonem Ilerbipolcr.sem ex ea- dem Queriifiirieiisium stirpe ftiisse, deecpti, genea- omni caret fundamenlo.

logiam coniposuerint, quse Ex eadem sancli noslri

genealogia verosimile fit

admodum, euin llomen Brunonis a palruo Brunone,

qui .postea Gregorius papa

V fuil, sortitum fuisse.

2. Quid ante

episcopalum gesserit Bruno, niemo-

ria prorsus inlereidit, nisi qtiod eum prseposi- lum YII sumnii templi -Goslariensis fuisse, ex mona- chi Haiiierslebieii-sisnarraiioiic de basilica Goslarien-

si ejtisque praqiosilis (9) discamus.

5. Cum

Conradus II im.peralor a. 1054 Quadrage-

Wirzeburgi comitia celebrarcl (10)

suum Brunoncin , eonsenlicnie unanimi-

simaj lempore

patruelem

ler clero

Hcrbipolensi praaponi curavit et in ejns gratiam

iisdem in comiiiis sedis piivilcgia amplissime con-

Bruno vero in die Pasehse (15) quai

tunc 14 Aprilis fuit S. Burchardi locum, episcopus

XIX, oceupavil;

Meinungse homagium suscepisse (14) el a Gebhar-

(11) in Meginhardi defuncti •locum, ecclesiie

(12).

porro feria quinta posl Pascha

firmavit

diversumque diem inccepli episcopalus tra-

5*. Bruno, in episcopum promolus, vere se a Deo

(19) vocant,

daium, ut eum Annales Hildesienses

<

c

a ostendil : c Yir erat, ul ait Trilhemius (20), per om-

nia Deo el hominibus accepius, juslus, doctus et

christianse legis cultor et propagator inlegerri-

e mus. » Episcopus factus, pergit idem abbas Span- heimensis c in omni sanctilale el jusliiia omni

c

c

tempore diligeniissime

quod verbo docuit,

studuit et omne bonum

prius opere demonstravit. i

Eluxit vcro praesertim inter sanclissimi viri vir- tutes eximius quidam cultus divini zelus. Ilinc ela- boratum inagno labore opus, cui prailudimus, in Psalmos, qnod S. Kiliano oiierens eeclesise suse ca- "lliedrali donavit; huic vel consecrata niaximasolein- nitale vel exlructa atque ornata summa liberalitate

templa. Z - Anno Christi 1054, 7 sepl. Bruno sacellum S. Be-. nedicti monaslerii in Schwarzach a Wolfgero abbale exlructum consecravit (21). Aimo 1050, 8 l;al. Jun. dedicalioni ecclesi.-e Bu- storfianaj apud Paderbornam Bruno a Mcinwerho episcopo adscilus una cum S. Bardone Moguuiiuo el Herinianus Coloniensi arcbiepiscopis inlerfuit,

!

'

Pertz Y, p. 103. Frios.

aliqui aji.

(D) Ap. lia

(6)

lla Bruscliius, Elias Reusnerus in auciario

E«cn).tzwv,p.

{/)

ope-

45, el c.x iis llensciie-

Cril.

Trilhemius Saxo-

ris genealogici

nius in Actis SS. ad diem 17 Maii, etPagius,

Baronii ad a. 1043 n. 2, aliique ; riem facit.

(8) Cf. Hiibner op. cit.,

(9) Ap.

t. 11. tab. 554.-

Leibnitz, Scripll. reium Brunsvicensium

t. 11, p. 507.

(10)

Wircebnrgen.

(H)

(12)

Monuai. anonym. ap. I.udewig Scriplt. rerum iii notfs ad 1-risii Chrun.

Bruscbitis.

Monuin. vetus ap. Baum in pisedicatione ha-

bila in jubiitco

'cf.f. 81."

Brunoniano anni 1745.

Ilerni. Contracius ad a. 1054.

Mon. vet. ap. Ludewig I. c.

(15(

(14)

(15) Siiangeiiberg, Chron. Hennebergen., f. 74

Bruscliius, iluo chonegraphi ap. Gropn.

reruui Wirceb.

Coll.

6"25duo

(16)

novissima Scripti.

1, 819,

inonum. vett. ap. Ludewig 1. c.

Fries 14 Martii

(17)

(18)

cpiscopalu poiitirn,

ap.

monum.

Pertz V.

ap. Lud. 20 Apriiis 1035 fer. 5 posl Pasciia Meinun-

ga: fuisse conleiidiinl. Herm. Conir. Ann. Hildesien.

§9.

Ami. Aiigtisiani, ibid. Y,J25. Bernoidi Clnon

Q

ibid. VII, 425, 244 morlem

Cbron. Wirceb. Baluziainim ibid. II,

eadem habeiur reponil. Denique

perracia

et acuis con-

praedecessoris, de qua

dissensio in cliem 21 Marlii 1054

duo nionup.iciilaiiabentur omni

exceplione superiora

et stinl acius cousecralionis ecdesias S. Burchardi

Ilerbipoli facise a. 1042, in quo

eadem consecralio

dicebaiur anno VIII eoiisecralionis Brunonis

Ciiron. Wirzeb., l. II, 206)

crypUe

(ap. Gropp.
secralionis

cele-

brata esl die*21 ab ohiiu Brunonis et dicitur facta

anno XI consecraiionis ejusdem. (19) Pertz, Y, 169. (20) Annalium, l. I, p. 1G9.

eeclesia; cathedralis, quas

(21) Monnm.

anonym. ap. Ludcwig Scripll.

Wir-

ceb., p. 407. Bruschius, Cenluria moiuisierioriini,

f. 145

Chronicon Seinvarzacense

rerum

lapis,

in

quo episcopus

oflerebat,

: c Bruno

ap. Ludewig

Germ., l. II, p. 16, quod ejusmoiii

In ecclesia

Scriplt.

faciuni in VI ld. Sept. 1058 reponit.

Schwarzacensi, modo a Yaiuialis destructa,

tur olim

denli ecclesiam

S. Peirus apustu-

exceptis habeo Fabricii cujusdam,

qui sa:cuIo elapso plurima ad iiistoriam nosinun per-

lus. > Ifec ex

tmentia

liujusmodi

habeba-

astans S. Petro so-

infra verbis

in sculptis

episcopus t

niagna diligentia congessii, qnte in bi.iio-

theea Universilalislisservaiilur.

i% -

prtflT.F.GfiMENA.

li

adhibito consilio se ecclesiam cum eanonico- A S. Crucis, Marias Beiparas, S. Andresc nposloli,

hasreditale, facm cuin fralre par-

noslris integrum suhdidimus. Quas

firmarentur, Bruno iiedum in festo S. Johan-

post sermonem ad populuiu habiium, id pubiice cdixit, ul si quid a quoquam

S. Burchardi et S. Remigii dedicavil, assisientihus Suidgero , Bainbcrgensi-episcopo, qui poslca Cle- niens II sumiuus pontifex fuit, Ileriberlo Eichslct- teiisi, Severo Pragensi, Cadalo Cilizensi, el Ehrcn- frido Bwlianensi (27). Eodem anno 1042, die S. Burchardo sacra, quas est 14 Oct. a Gozonnnno , Eiehsteilensi cpiscopo, invitatus, astiiit dedicalioni ecdeskeS. Walburgis. Cumque episcopus iste tertio post die prscmatiira

morte, abreptus fuisset, Brunoni sepeliendi officium obligil (2S). Plurimas dcniqiie ecclesias el scholas in propria diocesi vcl exlruxit vel reddilibus dolavit (29).

Maximam vero sanclissimi

praesulis

solertiam

anno

B ipsa cathedralis ecclesia sibi vindicavit, qiiam male

struclam ct vetustate ruinosam a. 1042 (50) a ftin- damenlis erigere instituil, lolumque patrimoniiun in extruendam ornandamque impendil (51) denique 1045 presbyterium et subjacentem crypiam absolvit (52). Unde in parte apsidis exleriori adbnc videtur insculplum cjus monogramma, de quo plura poslea dicemus. Non id tamen assec.utus est piissi- mus prassul, ut ecclesiam, quam restitui curaveral, ipse Deo consecrarel. Anlequam iter in Ilungariam, quod ultimum fiat, aggrederetur, jam erypias dedi-

cationem paraveral; verumtamen morle prasreplus alteri opus perficiendum reliquit, qui fuit S. Bardo, diclus Chrysostomus, archiepiseopus Moguntinus.

Die igilur

15 Junii

1045, quas vigesima prima post

qiiorum

coliegio extruxisse in diplomatc donationis le- slatus S. MeinwerhtiSjPadcrboi-nensisepiscojms (22). Eodem amio 1050 die 15 Aug. curiani qunmdam

rum

in Paderbornensi episcopatu sitam Sunrgk nomine

quam ex palerna

possidebat, quce, tesle Frisio, 200 mar- (24) ferebat Deo el S. Kiliano obtulii, boc

tiiione (25), cas argenti

esl ecclesiassuas caihedrali quas tunc S. Kiliani voca-

batur, donavit; duplexque praslerea tributum ex ea- dem villa singulis annis ecclesiascjusque clero solven- dumprocuravit. Cujus donationis diploma aulhenti-

cum prolegomenis

ut magis

nis Baptislae se facturum

Mogunliam

Conradum

ohjici posset, libere proferendi tenipus haberet; sed

eliam jjroficiscens suhsistentes ibidem II imperatorem et episcopos S. Bardo-

nem Maguntinum et Rothonem Paderbornensero, ul Herbipoli festum Yirginis Assumplas secum ce- lebrarent et donationi ut testes assislerent, in- vitaverit (25). Imo el labuke aereas insculptam in ecclesia Sunvyk affigi curavit. Ea lamen prasdia postmodum. ad episcopos Paderbornenses ccsserunt, jamque sscculo xvi ineunte apud llerbipolenses, am- plius non eranl (26). • Die Pentecostes anni 1042 ecclesiam S. Bur- cbardi Herbipolilanam a Willemulho, ejusdem mo- naslerii abbate, 1055 incceptam et modo feliciier ad

fastigium perduclam in honorem S. Trinilatis, G Brunonis ohiium fuil, consecrala est (55).

Schaten Annales Paderbornenses, t. I, 498.

ap. Leibnilz, Scriptt. rerum

(22)

archivio capituli asservatur t. JI,

niann in 7-9 ubi

p.

aclus consecrationis, quod

gia mngni simile) ap.

15 el B. Neu-

lempli aulici 1745

p.

Yiia S. Meiirwerki

Brunsvicen. t. 1,

descriplionededicationis

singula

aere

sculpta

565.

habentur. Est aiiieni

p.

(25)

(24) Mon. anonym. ap. Baum, 1. c., p. 112 ait

Frisius Chron.

Herbip.

in Brunoniana chronolo-

Heinrico,

ejus Brunonii; cpiscopi,

nnno

esl momenti secundum

Keumami

hujus

tenoris apograjihum : c Anno incnr- (fac-

iudiclionc

1100 marcas

prolulisse.

(23) Frisius, Schnlen, I, 507.

(20)

( nationis Domini millesimo XL° YI°,

c

c

c

c

c

e

c

c

c

c

Frisius, Sehnten , I, 510. Tesialnr hic locum

silum fuis-

xv,

regni cjus YII°,

regnanle gloriosissimo rege

ordinalionis autein

Xl° vero ordinalionis anno

ecclesiae vcnerabilis

dedicaia esl haec

Slephani proiomnriyris

mariyrnm

ct de

illum in feriili

se,

rudera extitisse. lbid-

regione npud Borgenlrich

vcruniinnien sua astate nonnisi quasdam ecclesias

(27) Frisius,

67

Lude-

I,

Bamb. Aclus coiisecraiionis olim in

asservatus allegaltis a Gropp.

Reinliard Chron. Wirceb.

Bainbergenses ap.

eimdem ap. t.

Hofmaiin Ann.

Scripit.

S. Burchardi

episcoporum Eysieilen.

episc. Eysleiieii.

I. X

Hasenriedfano anni 1075.

f. 185

XV11°,

Wirziburgensis

primo

XX»

Juiiii,

Trinilalis ac S. Crucis et S. Mnrias

nis et S.

onmiuiii snnciorum

reliquise hic coiiiincntur. Hocesl de

die obiius sui, YI° Kalend. scibcet

crypla

in honorem sancia;

ct seniper in iionorem Virgi-

cnpillis

iuvuluue eijuxia

Desaii-

S. Sie-

S. Lam-

wig,

p.

capitulo

Chron. Wircch. l. II. 200.

cl eoruni, qiioruui

sancti

lapide, quo h;pida-

(28) Briischius Cal. vcrso, Greiser Cai. 845 ex

p.

noniano 1745 babito. (50) Frisius. (ol) Tritbemius in Ann. Frisius.

Opp. U c Sihcphnni proiomariyris

c

<

c

sunt

S. Stejdiani

nllaio

c

c

c

c

c

c

c

c

c

c

Rcliquiie

lus est, de velo Glodcsindis Y, ab angelo

altare

anonymo (29) Brnschius, Keltlerinserm. in Jubikeo Bru-

7.

etimposito, quo

S;c|)hani.

sanguine

dc osseliumeri S.

Stsphani,

de

dnlio reliquias et lunica S.

phani. berii M. Reliquias Reliquias

S. Viti marl.

sanctornm Ccelesiiniel Reliquiie Tnurini.

(52) Ilimmeistein, der Si-Kilians-Dom zu Wurz-

crypias in-

(55)

venlaesl capsula nurea, in qunm Bruno rcliquias

burg. 1850, p.

sancii Marcelliani M.

S.

Blasii.

S. Georgii M. sancluruni BeliquifcS. Iufaiiiiuin.

Cum a. -1699 amoverelur nlinrc

et

inscnipia

Sancioriim Reiiquius

Dionysii ei marlyruinMarcclliniei. Paucra.ii. S. Sixti M. S. M.

pp. elCyriaci. ApolIinaVisM. Sanciorum mariyruin

sogoni.

Pciri.Sancloriim

SlC|)hani

reposueral

verba BRUKOEPS

sigillo clauseral, in cujiis aperculo

crani. Hasc sinuil

in

M.=uricii M. S. Lunrwilii M. S.

Proti

elCnry-

cum actu consecralionis el trilnis incensi

plumbenm

erat.

lliecam

Quas

sigillo

consecrareiur,

,

granis

Bardonis clausam immissa

siinul a. 1745 cum a Fridcrico Carolo

S. Alexandri. Dccraiicula S. Laurcniii.".»

ipsooriginali

lcgcndum

vel in

apogra-

sit a. i')i-'> iu-

iunc icirqwri»

ostcndii

Hisioriogrnphus . nosler,

Isolanduiii laincn vel in

pho

dictione xm,

P.

nisi velis ipsum actum sibi contradiceiC.

de Schoenborn, tunc Brunonis sticcessore, tcmpliim

aulicum

sunt. Hasc ex dinrio Joh. Bern.

Ghrysopolilani el suffraganei llerbipolefisis, quocl

Maycr. episcopi

mendtim haberi, cum

Gropp.

u!

celeberrimus egregie

in summo altari recondiia

in

•iS

ffi

; 5. Nec ininor fuit S. Drunouis in paupercs cura, A in caihedrani Eichsietteniem, defiuicto frairc Hori-

S.

BRCNO IIERBIPOLENSISEPISCOPUS.

siquidem ex ejusdem curias Sunryk diclte redditibns, quibiis calliedralem ecclesiam cliiaverat, singulis

annis

res iinlriri, feria vero sexla in Parasceve vcsliri

eiiam jusserit (54).

per lotam Qiiailragesiniam duodccim paupc-

5. Tanlas Brunor.is virtutcs mngis qtiam sangui-

?iis vincula eum inipcraloribns Conrado II et Hen-

HI accepiissiinum rcddidere. Keque lanien IS "Bruno, qui poliiicorum more aiiiam regiam se-

rico

crat

querelur et rcgtim graiia sibi consiilerel, sed ea qua pollebat auetoritale, ut ecclesiis prodcsset, aique

prasclara quasque promoveret, usus esl, quod se- qucntibus exemplis probabinius. Cum a. 10-10 Augiisias comiiia cclebrarcnlnr, Brunonis nostri aliorumque cjiiscojiorum iiilerveniu Ilenricus rex ccclesiam in 'Rinichnach mouaslerio Altaheusi -10Kai. Fcbr. altribuit (55). Pnulo pos! 9 Knl. Febr. cjusdem anui Bruuonis et Thielrici Meiensis interventii Henrieus comilalum llasbanias eceleshe Leodiensi conccssit (56).

berlo vacantem, prnmolus esi (59). flcnricus rcx, a. 10-55cx Pannonia redux, Clmas colloquiiiin gcncrale iiahuil. Posl Conslantiam lem- jiore synodi cuin qiinni pluriinis cpiseopis veml;

die nuiein indv.lgenliw; quas est

fcria 5 in Cffiua

Boinini, cum cpiscopo ConsU-iiliensi gradus conrren- dens, suos 'subditos ad jiaccin horlalus esi cdicloque

pacem firmnvii, omnihusque, oui se hrsisseui, cx

chrislianas legis insliliiio

puhlice condonavit (40).

Iuiercideruiii quidcm montunenta, quibus in sjiecie jirobare jjossenms, Brunoncm iiostrum iuier aucto-

res lam egregii edicti fuissc. Veruiniamen prassu-

iiieiidiim esl, cuni uijiote hujierii principem conciliis inlcrfiiisse; et ex siniiliier actis vero admodum B simile esi, etini prie oninibus illis amuiineraiidum, qui rcgi iem adeo inaudiiam alqne germaiiorum illius aivi moiibus adeo repugnnntem suaseriuit. Triliiiilur eliam a plurimis Brunoni nostro insi-

generis faclum, quod in obsidione Mc-

ciiolaneiisi a. 1057 (ll)accidii. Narrnnt Conradum

gne ejnsdem

Anno sequcnie 10JI ali.erum prassiaiilissimum juiperatorem pcrdueiles quosdam Longobarditu epi-

scojios, iutcr quos

conjecisse.

ei Mediolancnsem, in viucula

Ilic vcro cuui custodia evasisscl, iex

cum iiiscculus Mediolaiium per inlcgrum annuni obsedil, uliumque in ejus caihedram sufiecil. Cum

Conradus castrum quoddam S. Ambrosii Mcdiolanum Curhilum dictum ohsidcret, die

igilur

prope Penlecosies, cnm ccelum nniea serenum fuissel, horreuda tempeslas exorta est tnniaquc fuiguia, tit

dam eiiaui

pestale sensisse dicebant. lmperatorem

tempore missas nsliiisse, cpiscojium

vero codem

nem, Beriulfum imperatoris secrelarium aliosque leslatos csse, sa S. Ainbrosiuiii vidisse, gravia regi miiiitanlcm, nisi obsidione cederei.

Iseneficium cidem ecclesite Leodiensi piasstiiii. Cum

csniin in

ibidein clectus fuissct Wazo, vir

episcopum

jiius ac docius, ct.ad j'egem , qui Ratishonas, Bohe- JIIOS aggressurus, loorabatur, ccnseiisus regii impc- irandi cnusn niissus fuissel, muli.inulicorum cieeiio- ncm sine regio favore factam cassam esse et cx

capellanis regiis aliquem , qui non laiitum prasesse,

"sed el prodesse sciret, promovendum,

eausabanlur.

Jamque regis jtivcuis animus in id pro.pendebai, ul i J multi homines cl cqui in castris jierimerenlur, qui-

ad Leouienses aiierum desiinaret, nisi e.v universo ecetu Bruno soius cum Ileritnamio Coionieiisi resti- tissenl, aiiiiiiinque rcgis et proccruiu ad saniora xraxissenl (57).

auiem Bruno-

Amio 1042 5 Jan. Henricus rex in Heereslicim Brunoni ejusque eeolesite varia priedia iu pago Co- cheiignw ad .Cochernm silo, in Sindriiigen nempe,

pras horrore menie caperenlnr. Eos vero

qui extra cnsira fucrnni, reduces nihil se de lem-

Sucuielleudorf. Gerolzhagen ct Bucli concessit

(58).

Wijipo jircsbyier imperaioris familiaris, qui vi- tam Conradi seripsil, tempeslalem meniorat, de visione lacet (42). Mulii iiideiiniic Brunonem episcopum nomi-

naiil (45) , quin ejus sedem

P. Ncugarl

Hiijus eiiam donatiouis aclum in apjiendice addi-

diiinis.

Eodem anno Brimonis insiiiicin Gozmannus ex comilibus de Bolhenburg, ctcricus Wirzeburgensis,

(54) Vide diploma

donnlionis.

n Batim in sernione

Iiapnrro ms, anti-

supra

cil.

quum allegaluin

(55)

Ilansitz Gcrm. sacra l. ii,

cxiai in rebus Aliahen. audition. Gevvoldi.

(56) Liueras exianl ap. Chapeauviile I, 279, et ap.

264 ed. 2. Bruxeli. 1725.

(57)

Anselmi gesla poniificum Lcodiensitim ap.

Frisius el alii,

(58)

(59) lia aiionyuius

Hasenriedianiis Lang. Regesta

Boica

ap.

epp. Eyfiatien. l, X, opp. 857, qui

"

jietiiionem promoium

ojiorieret,

Brunoni miliuui adliuc cu:n

vinculuni. (!e !iac reaiiis imiicium Wirzeburgensibus comimtiinuir.

Aubeft. Mirteum in o»p. diploinal. et hisl. l, 1.

p.

Pertz IX, 220.

I, 85. Grciserum ciiam ait

Cat.

Heriberinm ad Bruiionis

fuisse. Cum id ve.roa. lOii facnnn ftiissc

eral quo

(40) Cf. Hartzheiu! conellia Germ. III, 110, et

a 10-44 ul.

aueior s ab eo allegalos. Kl vero facli ad a. 1045

cuin Ilciinaiino Oiiilraclo, noirvero ad

aun. liildcs. et Ilarzlidiii egen.HU, egivgie osten.iii'

iiidiccnl, cum la-

in

episcojjniu

Consiaiuiensi I, 555.

-) (41) Disaiino, quo

id aeiuni fticrll, ceriant auclo-

ji. 169. Diploma res. Bruschius, Sjinngenberg (Chron. lienneberg, 1.

ii, c. 1). Ciiion.

nj)7 Gropp (.Novis. Fnbricii fol. 150

Urspertrensis,

coil. I, 825),

vcrso),

ei allcrum (in cxrurpiis

aiinuni 1054 iiidigiiaul. Iierm. vcro Conlraclus,

Cnnradiis ahhas

ann. Hildcsicn.

Mellicenses XI, np.

Peilz V. 99. Angiislam V, 123,

498

nda. 1057 reierun! Conradi iser iu lialiam, in

rcvera factuiu id fuisse admiticiulum esi, cum

quo

ypud Muralorium (Ault. llal. t. I, p. 609) baheatur

diploma

iii

csi

-Conradi dalum in obsidione Mediolanensi

Pcnlccostes 1057. Ouinhio e\|)lo>leudus

pervigilio

Geiiiblacensis qui

a, -1059ndniitiil.

Sigehenus (12) Apud

Pistorium script. reruni Gerni. t.

Gismblacen.

nj).

III,

Goldasl. Rerum Ala- etiam reiiceut lierm.

p. 48i, iteni, Hepidannus ap. niaiiii. I. I. Teinper.laieiii

Conlr. et Conradus abhas Urspcrgensis.

Pistorium I , 855,

Per.z' Vifl, 55o. R.'cob;ilui5'"Ferraric'n. np. Murator.

(15) higeberl.

17

^^---.-^

' ^-'-

.18

iJCn plurimi ea faslale Brunones episciipi fuerinl. A dam vetustum ascendit 'cum Brunone HerhiiiOiensi,

Brunonem vero noslrum uno ore omnes Herbipo-

fuisse ac lunc missam prassente impera-

Alamanno, abhatemonaslerii in S"nesseiistein,-non

lotige a castro siti, el Reichhihie, vidua Albcrti, co-

mitis

de Ehei'sberg, quac defuncto in prascedeute-

lenses

(44)

loie canlasse dicunt, adeoque in ipsas proprii Her-

leciiones hsec hisloria admissa aiqne in

Bipolensis

ecclesiis nostris est depicta. Est vero scriptor anna-

liumUildesiensium,"cujus verbaannalisiceSaxoni (45] liTiam im^ruTs^^ ne Bruno noster cu.mBrunone Mindensi (1057-1045) confusus non fueril.Nimirum tradunl isli, Brunonem Mindensern ipsa illa Penlecostes die, qnas tempe- state infesla fuil., in campo prope Mediolanum. aslahle rege et procerihus, episCopalem unctionen:

ab Herimanno, Coloniensi archiepiscopo, suscepisse :

<le apparente tameri atque a Brunone viso Ambrosic

silent. Praspropere

dixitalios visionem illamBrunoni Mindensi iribuere

eum nequaquam loquanlur; praspropere editores Perlziani, in indicc Vel in notis, ubi Bruno episcopus ihdefiiiite in lexli

vocabatur, Mindensem indigilariiiit. Nor

-seiiploruin

lameii aliquid duhii exinde: oriri. Yerum-

aulam secutum fuisse videamus, cun

uegamus

lamen cum vero similiiiiium sit, Brunonem nostrun

Conradum in Italiam seeulum fuisse, cum euni ac id vasalli officium adegeril, alque eum crebris Vici-

bus regis

porro

illa

semus, ea quas in ecclesia

atque admissa fuere, sua possessione non esse lur banda Nonnullaj tamen. circunistantiaj incerte re-

jjianebun.t (47). 6. Cum denique Bruno Henricum III in Hungariam

inter illius prsesulis consecralioiiem divin;

palipolueril, nihilque decrelorium obslet; cen-

nostra hucusque tradiu

ut Petrum i-egem restitueret, proriciscenlem seque i;etur, accidit infaustissimus ille cnsus, qtii sanclis-

simum prassnlem suo gregi

eripuil. Cum enini re!

circa feslum Pentecostes in castrum ad Danuhinn ex adverso oppidi Ips situm, Besenburg, ( Bossenher!

S. Pcersenburg) dictum, diveriisset, solarium quod-

marito, tune casielli domiha erat^

Quadragesima

Bum vei'o

ex fratre, Welfoni nempe III,- feuda a "mari.o-poV sessa^concederel, solarium^prseiiimia"vetustate~cor-'" ruil. Rex in balneum subjacens lapsus; incoluiiiis evasit, Reichhildis el abbas Alamannus sine mduciis

comitissa regem rogaret, ul hepoti stitt

cxtincti sunt, Bruno gravissiiiie lassus usque ad seplimum vel octavum diem, qui feria ii posl Pasclia fuit, vilam protraxil. IlaAventiiius el Frisius (48). Erranl tamen isti auclores et eos secuti Johannes MuelIerHerbipoleiisis,AdlsreiterBrunnerusque Boici

saneP. /EmiIianus<Ussermann (46 B chronographi curn fabulam quandamde spectro,

illi de viso a Mindensi Ambrosic

quod paulo ante casum Brunoni infausta prasdixeril, admittunt. Narrant enim, cum navis, quas episeopus Yehebalur ad vorticem illum, qui Danubium in illa

regione infeslum reddit, pervenisset,

stclisse iu-

. nionte

spectrum quoddam atri coloris, quod Bru-

nonem ita alloculum sit:'« Ego, episcope, sum inahis

genius luus; meus eris , quocumque ieris; modo quidem libi pansam, Sed mox nie iierum videbis. i

In ipso loco usque

ad a. 1550 stetisse turrem, cjuain

diaboli diclitabant. Ilac de fabella Ba"ron'.usin nolis

ad marlyrologium Romanum Avenlinum, quod san- ctitati Brunonis a Romanis ponlificihus commen-

daias obsit, acriter cai*psit. Qtias sane a plehecula

invenla

est, quas, ppssel, sanclissimum virurn tnm infelici casuexlin- elum fuisse, id sihi aliter extricare non valuit,.nisi odio diahoii aelum esse. Dies 'Brunohi einoflualis fuit27 Maii 1045 et de anno quideni nulla clubilatio. Diem vero diversimode indiCanl auctores, ita lanien ul" moniimenlorum pondus el numerus diein 27 Maii certissimam plane reddaiit (49). Hermanhus quidem Contractus el es eo Bernol-

cum sibi in menlem inducere non

dus (50) eum 7 Kal.

Junii ad siiperos evolasse di-

rerum Iial. t. IX,

sibi a monacho monasterii

Augustanis

126.

Qme

Scnpt.

Caineracen. PertzlX,487. Albericus inonachus Iriun fontium ap. Leibnitz l. II accessionum hisioricarun

P- 70, ,

I, 843

p. 120, gesta ponlificun

in Chron. ex jnarratione

illius transmissa,

esse.t. Breviter Ann. Aug. ap. Pertz, V,

Bruschius et post eum alii.narrant omnes regisau-

dum 1550 in comitiis

licos adfuisse

ieneslr-am npprehendisse,

augenle el

oriiaiile-addilii

Coll.

Uspergensis,

ap. Gropp. (Noviss.

ahbas

(44) Cliron. III ap. Grop. Noviss. Coll. 1.

ignoti

auctoris

(Chron. Henneberg.

re.gemque

n luec postea a fama rem

sunt.

(49) Ita triphsx Chron.

editor

Chron. Wirceb.

Chron.Wirceb.ap.

ap.

monum. vetus

Bruschnis, Frisius, Reinhard, Joh. Miiller, Spangen-

vero monumeiilo berg

cludens affirmal

ap. Ludewig p. 468, "

1.

II, c. \) nescio an

Herbipolen.

con-

fultus, an ex chronicis

I, 817, 819, 825; Bruschius,

Trilhemius,

psallerii Reyseriauus uierque

Ekkard

Ekkehanli

Ekkard I, 818; Perlz. VIII, 50

Annalisia

Popponem YIII, comilcm deHenne-

sasculi xv; Necrologium Onaldinum apud

Comm* de i'ebus Francia3 Or. I, 490V

berga. 1034, utpote vasallum a Brunone evoeatum. ul sein ltaliam sequereiur; de facto tamen lacet.

(45) Ann. Hiides.PertzY, 10, ann. Saxo YIII, 6S0, (46) Episcopatus Y/irceburgen. in S. lirunonc n.XIII.

Baluz. Miscellan.1,501 ;PertzlI, in libro Casrimonialicatliedralis in hiblioihecam Schlimhachiaiinm xv. Mortuarium Raderhornen. in

ec-

244,Kalendarium

clesise, quod postea transierat, sasculi

caihedrali Trevicen. asservaium ssec. xn;

(47)

Falsissimum

sinedubiocst, regem tuncintei

legendum putat;

cum

niissarum solemnia coronalum -fuisse.""Ussermannu.s

Sigeberli veiba referens

raior in

coronareiur. parva Quod si Bruno noster inler

cousecrationis

exorta est opinio, ipsum niissam cantasse. -(48) Avcntijins 1. v Ann, Boicorum n, 30. Fiisius

documenia

exceptione superiora; ejntaphia nempe ipsa

Brunonis,

thedralis, charta denique translaiionis a. 1257, de

Saxo, Perlz YHI, 687. Accedunt publica

omni

impe-

ecclesia secus urbem murarelur non :

missam,

Ambrosium vidil, facile inde

charta consecratioriis cryptas ecclesiae ca-

nenipe,

infra ciicemus.

qua

(50).Ap. Pcriz VII, 425. ; --.-

-

i9

cimt. Quod quidern iransmillendum crat, nisi An-

dreas cpiscopiiB Wirgebu-rgensis in stalutis synoda-

l.ibus a. 1514

Wolfraino 1329 et a Gottfrido IV a. -U40 in sua

statuta ad verbum suscejila

post diem S. Urbani,

a

S. BB.UNOHERHIPOLENSISEPISCOPUS.

20

A banltir in anniversario , quod usque ad a. 1616 in Brunonis n emoriam celebratum esl. Alieriini qnod eruciitos niulium exercuil, est ejus monogramma, quod in parie exieriore apsidis eccle-

si;c cathedralis insculptum est et in iiummis episco-

et duces Franconire

Orientalis erant et inde n Meginhnrdo , Brunonis pradcccssore, eudendas monctas jus excrcebant, usquead sasculixviiuem occurrit et csl liujus formas:

Nos, nure de ojus sensu a di- vcrsis dieta sunl, hic uon repele- inus, sed de hac re ad eum (58) fj remiliimus, qui nodiiin egregie solvil, el hujns signi vimeoexpo- suit, ulverba sin l,Brv.no eviscomn. Ejus domuni, nescio quo fundamenlo, aiunt fuisse in loco qui dicilur Brnnnshof, non longe ah ecclcsia caihedrali.Bruno slaluras prasgrandis ernt, ut cx ejus reliquiis concludere licel, cnpiie prn statura non admodum magno, capillis cum obiil jnm cnnis (59). Ejus memorinm el in lioc honore proseculi sunt rex

et Herhipolenses, qttod ejus nepoiem, Adalbcronem, in ejus locum suffecerunt (60). II. De Bruuonis sanclilale et cultu, 8. Bruno defunclus magnam post se sauct-it.vus exislimniionem reliquit. Inter episcopos illius asvi sanctitale et scientin prasslantes jam a scriptore vilas S. Meinwerki apnd Leibnitzium (61) recenselur et ex testimoniis miraculorum, quas infra damus, se-

quittir

porujii Wirzehurgensiiim, qui

G

cum srcculo xn exeunte et xm ineunie a po-

u

chrisliano sanctum dictitatum et ut snnclum

(65).

Eum

cdilor psalterii Rcyserianus sasculo

pulo invocatum fuisse. Dein creberrime beatus (02) diei-

ttit et sanclus (65), ct a Deo datus (64) et venera-

hilis

xv e.veunte vocal c prasclaruin episcopum religione et vita saiictuni, i ailque t viriuliim operibns efful-

sisse et commissum sibi a Domino gregem ct opero

et cxeinplo scinper pnvisse. > Coasvi Triiheniii de

eojudicium, quod et lihro de Scripiorihus rcpeiii,

supra dedimus. Clironograplii Ilerbipoleiises o.iiines consonaiit, praster mium Joamiem Mueller, qui cre infrunilo ausus esl dicere, eum inler sanctos ninne-. ratum non obstaiUibus diaboli in spectii forma np-

pareniis

verbis. Quod nos cum fahella iila respui-

indignahundi, c>: qua etiam si vera esset ncqui-

(51) legem tulisset, quas postea

est: diem iiemjie I3ru-

nonis anniversariam c Sabbato

qtio felicitcr ciicm extrcmum clauserit ; celehraii-

dam esse. illum fuisse

falsissiinum est

anno 7 Kal. Annales Corbeienses (52) iraduni fuisse,

proindeque dies S. Urbnni, quoe 8 Kal. cst, fuit

ipsum Sabbaliuri ;n

Porro Brunoncin feria

2 post Penlecosten defuncium lestatur Frisius. Hinc

non dubito vel crrasse Andream vel lexlum corru-

Aiu.nl porro qui buic diei favent, diem

illo aniso 20 Mf.ii. Yerum id ojipido

undequaque. Nam Pentecosien ilJo

vigilin.

plum, ei legendum esse, aiiero vel secundo

post

cclebraium

fuisse aiiniversarium , consonaiite libro ceremonia-

rum ecclesiic calhedralis

S. Urbaui die, quo Frisius in caihedrali

anliqiiissimo, Errore deniqiic, qui Ionga serie auctorum propa-

leslaiur.

martyrologiis Galcsiniis

cumque seculi Baronius ei Canisius (55) festmn

reposuerint ; ecclesia Herbipoiensis, Romanas fidelissima

galus est, facium est, ut in

S.

Brunonis in diern 17 Maii

imo ut

filia,

Martyrologium Romanum secula, eumdem diem sus- ceperit, cum alius ex propriis monumentis admit- tendus sil.

Sederal igitur in S. Burchardi caihedra Bruna per annos 11, menses 1, dies 14. Nonnulli aimos

12, vel nienses 2inducunt (54). Illud vero fidissima

inonumenta (55) leslatum

reliquerunt.

7. Brunonis sacrum corpus ab ofiicialibus Herbi-

polim iranslalum c-st, aiuntque

luctuosissimi exitus aliqtianto tempore reticuisse, ne plebs iiimio dolore turbaretur. Sepultus esl iu

crypta ecclesias catliedralis, quam

(56) ipsos modum

ipse ssdificaverat,

jamque consecrare molilus fuernt. Epitnjjhiti.-nipsius hujusmodi fuit: c Anno Domini MXLY vi Knl. Junii

obehit Bruno episcopus fundator (57). Supersunl el alia Brunonis monumenta, qtire inenlionc non sunt indigna : et est praprimis .ejus casula, quas in ecclesia eathedrnli asservaiur, cir- cumquaque clausa, coloris violacei etquondamojiere phrygio deaurata, quas uberius describenda foret,

nisi manus Yandalicas devastassent. Hac casula ute- T P, mus

-

(51) Concilia Germania; t. IY, 248»

(52) Ap. Perlz, Y, 6.

(55) Marlyrolog. Germ.,

(54) Aliqui apud

in ed. 5 non absoluta.

Frisium.

(55)

Chron.

duplex ap. Gropp ("Noviss. Coll. I,

aii hanc ccleiirataui fuissc

114 exms.

aniiqno.

sarcophnguin islud Brunonis.

Ekkebardi Cliron.

Fabricii f. 117; Cbarla

1045, charta

oousccratioiiis

21, die pusl Brunoiiis crypln:, ohilum , auno consccralionis

ojus (56) Raumserm.

Wirceb. Chron. in

iranslaiionisa. 1557. AmialislnSaxoadn.

817,

Chron. Wirceb. Baluzii,

excerplis

supra cit, p.

819)

11.

(57)

Exstnt adliuo.

priniutn, cum cjiitapbio memoralo,

et est meusa al-

laris, qiiod decani vocanl. Cf. Himnielstein loc. cii.

p. 55, et actum elevationis et translalior.is a, 1699 tp Gropp (Soviss, Coll. II, 115).

Est hic vir rei

nummismalicas nnstracperifis-

Wircebnrgo;i.

(58)

simus G. Keller, in Arohivio sac. hisi.

t. Yl. fasc. 1,

p.

68.

(59) Cf. aciiim elevalionis et trnnslntionis anr.L

1699.

Cf. addiliones

ap. Rerum Brunsvicen., 1.1,

in codice quo-

dam (60) annalistre Saxonis

(61)

((;2) Actus

(65)

Herhipolenses

Perlz YIII, 551.

p.

556.

t.ranslalionis a. 12-57et 1425

P.pi•.:•.->

secundum a. 1257

pliiu.n

Passionali Carthusiie Herhipolcu.,

Mariyrolugium ju-.eiixmn

a. 1485-

Laureniius de Bibra in litteris ad Uaunacen-

infra.

Perlz V, qq

si';im ab oiuiu

W liirauii ouisc.

ses, dc qnibus

(04) Ann. Hildesieii. ap.

(05) Actus consecrationis crynias

Brnuonis ccr.fcctus, cl i;i siaiui.s

1529.

-

gl

deiii illud sequeretur. Neque

PROLEGOMENA.

22-

ipse .Aveniinus, qui, h. non ftierit atque sufiicienti fundamerito carct, qupd

liase primus narravil exinde aliquid sanclitali Bru-

nonis conirarium conclusit. Yerum teslimonium de sui servi sanclitate majus testimonio horiiinum exhibuit ipse Deus, per mira- cula, quibus vivus (66) el posl beatum finem coru- Ecavit.

nibus, cum crebra ibidem perpelrarentur rniracula jairi a. 1202 sub Conrado de Ravensburg puhlica auctoritale conscripta siint, cujus actus inslrumen- fum prolegomenis adjecimus. Herhiannus vero I tle Lobdenburg (1225-1254) solemnem legationem a. 1257 Romam destinavit, ut a Summo Ponlifice ejus canonizaiionem impelrarel .-(67). Gregorius IX, qui turie Petri tenehat cathedram, a. 1258, Breve ad ahbates de Brombach et Schocnthal, ordinis Cisler- ciensium el ad priorem fralrum Prasdiealorum Her- bipolensium direxit, qiio iilis niiraculorum examen comroiltebatur. Quod et ab ipsis prassliium fuisse, palet ex litleris.nd eosdem ah Innocenlio IV, qui inlerim sedem Romanam occuparal a. 1246 dire- ctis, in quibus ex relatione eommissariorum de mi- raculis plene consiare ait. Huic relationi prfcler actum a. 1002 forsan inservieral illud, quod se- Ctindo loeo in appeiidice damus. Concordat sane iemjvus quo primum miraculum dicitur perae.liim, annus nempe 1257. YerunUanieii Ponlifex requisivit, ut de virtulibus, cum testes oculati afferri non pos- senl,ex fania etscriotis aocumenlis testimonia adhuc aflerrentur. Inlerim nerbipolensisepiscopus Hermannus sacri corporis elevationem et solemnem canonizalionem parans, pecunias coliigit a peregrinantibus et aliis, presbyterium et crypiam ecclesias cathedralis, in qua Bruno jaeebal, inslaurare el orrinre insiiluit. Ab episcopis el capitulis ecclesiarum Germaniae

compluriumindulgentire etiam illis concessre sunt, qtii ad caiioiiizalioiiem Brunonis et ad ecclesi;e ca- thedralis inslauraiioneiii eieemosynis contrihue-

rent

verumtamen Iola pecunia in reficiendas

(68),

i3edes insumpta, lotum negotium sletit. 10. Hinc faclum esl, ut Bruno ad hodiernam usque diem formaliter, ut dicere solent, canonizatus

Trithemius in iibro de Scrijjiorihus aii, eum iu sanctorum Album relatum fuisse vel quas conjicitint Henschenitis in Actis sanctorum Bollanilianis (69) et Groppa (70), intercidisse tanlumniodo diploma pon- lificium, Bruoonem vero circa annum 1257 sanctis solemniter aunumeralum. JSTam cerlissimum est,

97TCoTiflueriiii)Us~veToad^ejus^epulchruittlroriii^" -nul!um-ciiiium7-ne"qii"e"in"1i'acifoslra^ecclesia illi ex^

hibitum fuisse, antequam ejus nomen in

Marlyrolo-

gium Romamim reciperetur, sed contra celebralum fuisse ad a. 1616 usque in tota dicecesi ejtis anni-

versarium, additis tJintummodo in cathedrali pro-

priis quibusdam - eerimoniis , qure in vulgaribus

exequiis consuetas noir suiii

Brunone oecuriit in Missalibus "et Breviariis Iferbi-

B polensibus sreculis xv, xvi, xvn impressis. Imo expressis verbis id testalus est Laurentius deBibra,

de

(71). Nihilplane

in litleris

episcopus Wirzebnrgensis .

datis ad incolas.oppidi Baunach, curn ab ipso pete-

(1490-1519),

rent, ut sibi licerel, Yicloretn quemdam ihi

scentem et *miraculis, uli dicehanl, coruscanlem ut

sancium

simus prassul et ad id se maxirae eiemplo ecclesias

sure cathedralis induci ait, c qure Brunoneiii episco-

quie-

colere. Quod ipsis minime eonCessil caulis-

licel is muliis sil miraculls clarus, quia

cpttm,

c

e

«

c

lamen canonizari bacienus cum non cpiiligit,

chorus noster eum ut sanctum non colit, sed-

dignis lariien defunclorum officiis. eum non pras-

terit (72). J Non

prastermisere

tanien

Herbipolciisis

clerus

C et populus sunimfe in saiictissimum pasiorcm venc- ralionis signa edere, donec tandem conccdentc uni- versali Ecclesia more ecclesiastico pro sancto colere

licult.

Anno 1257 die 15 Scpt., sederite Iringo eplscopo, vetus sarcophagum iapidetim Bruiionis in novuni

majus atqueornatius

incltisum esl, quod supra ve-

tustum eminens apertum huic inde erat, ut in alta-

ribus, sub quibus sancli jaeebant in usu lunc CTht,

qua sepulcbri

forrna usi homines