Vous êtes sur la page 1sur 703

Rupert de Deutz (1070?-1129?). R. D. D. Ruperti, abbatis monasterii S. Heriberti Tuitiensis... Opera omnia. 1854.

1/ Les contenus accessibles sur le site Gallica sont pour la plupart des reproductions numériques d'oeuvres tombées dans le domaine public provenant des collections de la
BnF.Leur réutilisation s'inscrit dans le cadre de la loi n°78-753 du 17 juillet 1978 :
*La réutilisation non commerciale de ces contenus est libre et gratuite dans le respect de la législation en vigueur et notamment du maintien de la mention de source.
*La réutilisation commerciale de ces contenus est payante et fait l'objet d'une licence. Est entendue par réutilisation commerciale la revente de contenus sous forme de produits
élaborés ou de fourniture de service.

Cliquer ici pour accéder aux tarifs et à la licence

2/ Les contenus de Gallica sont la propriété de la BnF au sens de l'article L.2112-1 du code général de la propriété des personnes publiques.

3/ Quelques contenus sont soumis à un régime de réutilisation particulier. Il s'agit :

*des reproductions de documents protégés par un droit d'auteur appartenant à un tiers. Ces documents ne peuvent être réutilisés, sauf dans le cadre de la copie privée, sans
l'autorisation préalable du titulaire des droits.
*des reproductions de documents conservés dans les bibliothèques ou autres institutions partenaires. Ceux-ci sont signalés par la mention Source gallica.BnF.fr / Bibliothèque
municipale de ... (ou autre partenaire). L'utilisateur est invité à s'informer auprès de ces bibliothèques de leurs conditions de réutilisation.

4/ Gallica constitue une base de données, dont la BnF est le producteur, protégée au sens des articles L341-1 et suivants du code de la propriété intellectuelle.

5/ Les présentes conditions d'utilisation des contenus de Gallica sont régies par la loi française. En cas de réutilisation prévue dans un autre pays, il appartient à chaque utilisateur
de vérifier la conformité de son projet avec le droit de ce pays.

6/ L'utilisateur s'engage à respecter les présentes conditions d'utilisation ainsi que la législation en vigueur, notamment en matière de propriété intellectuelle. En cas de non
respect de ces dispositions, il est notamment passible d'une amende prévue par la loi du 17 juillet 1978.

7/ Pour obtenir un document de Gallica en haute définition, contacter reutilisation@bnf.fr.


PATROLOGLE

CURSUS COMPLETUS
srvE
BIRLIOTHECA UNIVERSALIS, INTEGRA, DNIFORMIS, COMMODA, OECONOMICA,

OMNIDM SS. PATRUM, DOCTORUM SGRIPTORUMQUE ECCLESIASTICORUM


QOI
AB iEVO APOSTOLIGO AD INNOCENTII III TEMPORA
FLORCERDNT;
RECUSIO CHROIYOLOGICA
OMNIUMQUiE EXSTITERE MONUMENTORUM CATHOLIC2ETRADITIONISPER DUODECIMPRIORA
ECCLESIiE SiECULA,
JOITAEDITIONES ACCURATISSIMAS,INTERSE CUMQUE NONNULLIS CODICIBUS MANUSCRIPTIS COLLATAS,
PERQUAM DII.IGENTER CASTIGATA;
COHHENTARIIS
DISSERTATIONIBUS, LECTIONIBUSQUE VARIANTIRUS CONTINENTER ll.LUSTRATA J
OHNIBUS OPERIBUSPOSTAHPLISSIHAS EDITIONES QUJETRIBUS NOVISSIHIS S£CUL1S DEBENTUR ABSOLUTAS
DETECTIS, AUCTA;
INDICIBUSPARTICULARIBUS
ANALTTICIS, SINGULOS SIVETOHOS, SIVEAUCTORES ALICUJUS MOHENTI
SUBSEQUENTIfiUS, DONATA J
CAPITULISINTRAIPSUHTEXTUM RITE DISPOSITIS, NECNON ET TITULISSINGULARUH PAGINARUH UARGINEU
SUPERIOREHDISTINGUENTIBUS SUBJECTAHQUE HATER1AH SIGNIFICANTIBUS, ADORNATA J
OPERIBUSCUHDUBIISTUHAPOCRYPHIS, ALIQUA VEROAUCTORITATE IN ORDINE ADTAADITIONEM
ECCLESIASTICAH POLLENTIRUS, AHPLIFICATA;
DUOBUS INDICIBUS
GENERALIBUS LOCUPLETATA : ALTERO SCILICET RERUM, QUOCONSULTO, QUIDQUID
PATRUH
UNUSQUISQUE INQUODLIBET TUEMA SCRIPSERIT UNOINTUITU CONSPICIATUU; ALTERO
SCRIPTURJE SACR/E, EX QUOLECTORI COMPERIRE SIT OBVIUU QUINAM PATRES
ET 1NQUIBUS OPERUM SUORUH I.OCISSINGULOS SINGULORUH LIBRORUH
SCRIPTUItjg TEXTUS COMMENTATI SINT.
EOITIOACCURAT4SS1MA, OHNIBUS
C.STEIIISQUE FACILE ANTEPONENDA, Sl PERPENDANTUR : CIIARACTERUH NITIDITAS
CHART*QUAIJTAS, INTEGRITAS TEXTUS,PERFECTIO CORRECTIONIS, OPERUM RECUSOIIUM TUMVARIETAS
TUHNUHEIIUS,FORHAVOLUfltNUM PEIIQUAM COHHODA SIBIQUE1NTOTOOPERISDECUUSU CONSTANTER,-. —v.
PRETIIEXIGUITAS,
SIHILIS, PRJSSERTIMQUE ISTACOLLECTIO, UNA,HETHODICA ET CIIROJiOLOGICAy' ^1>\
SEXCENTORUH FRAGMENTORUH OPUSCUL8BIIMQUE HACTENUS IIIC ILLK SPA-RSOUUH, / A\*£\
PRIHUKAUTEMIN NOSTRABIBLIOTHECA, EX OPERIBUS AI>09NESjETATES , / • [^P \M>\
LOCOS,LINCUAS FORMASQUE PERT1NENTIBU8, COADUNATORUM. 'I ^j \<£»
SERIES SECUNDA, M C
\
m QUA PRODEUNTPATRES, DOCTORES SCRIPTORESQUE E CCLESUE LATIN* \>—*.\ ^ \
A GREGORIO MAGNOAD INNOCENTIUMIII. \r**\ "^ \
Slccurante 3«SV« SPUflite, V^A <3 I
IILIOTHECC C&Sai DIITIIIJC, \r\r?J
siv« \ v_/
CURSUUM COMPLETORUM 1N SINGULOS SCIENTI* ECCLESIASTIC£RAMOSEDITOKE. \J

PATROLOGIABINA EDITIONETYPIS MANDATA —


EST, ALIA NEHPB LATINA,AI.IA GRJECO-LATINA.
VENEUNTMILLEFRANCISDUCENTAVOLUMINA EDITIONISLATIN-B; OCT1NGKNTI8ET
MILLBTRECENTAGR£CO-LATINJ£.— MERELATINAUNIVERSOSAUCTORES TUMOCCIDENTALES, TUM
ORIENTALBSEQUIDEMAMPI.ECTITUR; HI AUTEM,IN EA, SOLAVERSIONELATINADONANTUR

PATROLOGI^: TOMUS CLXX.


R. D. D. RUPERTUS ABBAS MONASTERIIS. HERIBERTI TUITIENSIS. HERMANNUSEX JUDJEO
CHRISTIANUS. UDASCALCUSMONACHUSAUGUSTANUS. MUNIO MINDONIENSIS,HUfiO POR-
TUCALENSIS IN GALLJECICA,EPISCOPI, ET GERARDUS PRESBYTER. S. NORBERTUS AR-
CHIEPISCOPUSMAGDEBURGENSIS. fjYAfA,

im

EXCDDEBATUR ET VENIT APUD J.-P. MIGNE EDITOREM, ^J> LMI /
INWADK^AOMtf/iOISE.PROPEPORTAMLUTETIiEPARISIORUMVULGOCEiVFJi/fNOMIN „^
SEU PKTIT-MONTKOUGE.
1854
&ECULUM XII

R. D. D. RUPERTI

ABBATIS

MONASTERII S. HERIBERTI TUITIENSIS

VIRI LONGE DOCTISSIMI SUMMIQUE INTER VETERES THEOLOGl

OPERA OMNIA

JUXTA EDITIONEMVENETAMANNI 1748 PRiEVIA DILiaENTISSIMA EMENDATIONEAD PRELUM


REVOCATA,YARIISQUEMONUMENTISAUCTA

Quartohuie et ultimoRuperti tomoacceduntscriptores nontmUiquorumemmeralionempagina sequensexhibel

ACCURANTE J.-P. MIGNE


BIBLIOTHECiB CLERI VNIVERSiE
SIVE
IN SINGULOSSCIENTI.E ECCLESIASTICSRAMOSEDITORF
CUB.SUCMCOMPLETORUM

'....^^^g&eowsttXBSg—
RUPERTI TOMUS QUARTUS, C-ETERORUM UNICUS

VENEUNTk VOLUMINA32 FRANCISGALLICIS

EXCUDEBATUR ET VENIT APUD J.-P. MIGNE EDITOREM


$ ^ DICTA0'AMBOISE, PROPE PORTAMLUTETIJE PARISIORUM VULGOVENFER NOMINATAM
SEU PETIT-MONTROUGE
1854
ELENCHUS

AUCTORUM ET OPERUM QUl IN HOC TOMO CLXX COltTmENTUB

RUPEKTUS» MBkS TtJJTrENSIS.l


De divinis officiis libri XII. col. 9
De incendio oppidi Tuitii. 333
De meditatione mortis. 357
Vita S. Bereberti. 389
Passio B. Elipbii martyris 427
De voluntate Dei. 437
De omnipotentia Dei. 453
In quffidam capitula Regulae S. Benedicti. 477
Altercalio monachi el clerici, quod liceat monacho praedicare. 537
De eodera epistola ad Everardum abbatem. 541
De l«sione virginitatis. . 545
Annulus sive Dialogus inter Christianum et Juaajum. 559
De vita rer§ apostofica. 609
Epistola qua ratione monachorum ordo praacellit ordinem clencorum. 663
Chronicon S. Laurentii Leodiensis. 671
Epistola Mengoz canonici ad Rupertum. /01
Disserlatio chronologico-historica de vita et scriptis Ruperti. 703
HERMANNUS EX JUDJEO CHRISTIANUS
Opusculum de sua conversione 803
UDASCALCUS MONACHUS AUGUSTANUS.
De controversiis inter Hermannum et Eginonem. 839
Carmen de itinere et obitu Eginonis. 861
Vita Chunradi Constantiensis episcopi. 863
MUNIO MINDONIENSIS, HUGO PORTUCALENSIS IN GALLECIA, EPISCOPI,
Et GERARDUS PRESBYTER.
His'o-ia Compostellana. 879
S. NORBKRTUS ARCHIEPISCOPUS.MAGDEBURGENSIS.
Seniiones ad pooulum 1357
Chart». 1357

Ex lypis MIGNE,au Pelit-Montrouge.


R. D. D. RUPERTI

ABBATIS TUITIENSIS
AD \ENERABILEM

UESII BATISF0M8IS EPISCOPUH CUPPH

PRO LUSUO

DE DIVINIS OFFIGIIS

EPISTOLA

'3 Primilias frugum lerrw(Deu;. xxin) qiiamDoniinos dedit niihi, nnnc offero secnnduin praeceplum sanct»
nc iuysticx legis, dum procseus opusculiini, quod de divinis scripseram ofDciis, diu expelitum mi:ti) tibi,
Cuno pater ini, liactenus ablias ccenobii Segebergensis, nimc autem, adnueta super te Domiui gratia.
ponlifex Ecclesia; Ratisponensis. Primilia? namque siint istse cunctortim openini, ipia» iuilii a Domiiro
provenisse gavisus es, et lihenter legisti, non dubitans ea commendare, et testiftcari, qiiod veraciter sint
fruges terroe qiiani Dominus dedit, id est, veri sensus sanctae Scriptura;, quam Spiritus sanctus condidit
(// Petr. 1). Multa eorumdem operum tuo nomine atlitulavi, nonnulh nomine Domini Coloniensis archiepi-
scopi Friderici. Hoc autem quod primum erat, et alia pauca sine splendore cujusquam tituli dinuseram, ut
ipse nosti. llaque primilias quiilem frtigum obtuleram, et dimiseram cas in conspectu Domini Dei, el,
adorato Domino, epulabar in Scripturis, juxta quod ibidem protinus lex sancta dicit: Et,adoralo Domino
Deo luo epuluberis in omnibus bonis, quce Dominus Deus tuus dedeiit libi (Deut. xxvi). Sed piimitias isl s
siili nullius obtnleram pra;senlia sacerdotis, cum Iex lioc modo fieri dccreverit. Tolles de cnnctis fruo-ibus
luis primitias, et pones in cartallo, pergesque ad locum, qucm Dominus Deus tuus clcgerit, ut ibi invocelur
iiomen ejus, accedesque ad sacerdotem, qui fueril in diebus illis, et dices ad eum : Projileor hodie coram
Domino Deo tuo,quod ingressus sim terram, pro qua juravil patribus nostiis, ai darel ean. nobis (ibid.);
siiscipiensque sacerdos cartallum de manuejus, ponet antealtare Doinini Dei lui(iVum.xxxiv, Psa/. LXXVII)!
Cur iion secundum ritum hunc mysticum ad sacerdotem accesserim, dicam: Nonduiu alicui notus pontilici j
et sacerdos qui erai in diebus illis non curaret, neque admiueret nie ad professionem linjiismoili; nequu
crederet sallem, quod milii cxiguo sorle divisum tuisset quidquam de lerra isia inlra tribus Isiael, iu
ftiiiiculo dislribulionis. Ego auteni sciebam quod neque Moyses neque sacerdoles, sed solus Jesus sorle
divisisset lerram trans Jordanem tribus Israel (Josue xv), et proinde de sacerdotum pairocinio nou
4 multiim curans, lenebam cartallum, et primitias frugum hujusmodi congerebam, et ponebam ante altarn
Domini Dei.habebam enim intentionem banc, et desiuerium hoc, nt placeret oblalio mea in conspeclii
, Domini.Audiebam intere» tale qtiidpiam.quod me reconlare faceieLillius ex liisloria veteri, quod cum Jo-
culus fuisset Dominus ad Moysen dicens: Loquere filiis lsrael, ut lollant mihi primitias ab omni homine qui
offerl ultroneus, accipietis eas (Exod. xxv), et illi certalim olferrent, veiieruiiiartiflces eldixerunt Moysi :
7J/MSoffert populus quam necessarium est, oblata suffichmi et superabundant (Exod. xxxv, xxxvi). Siniilu
liuic audiebam, quia dicebatur adversum me: Iste scribil quod neeessariam non est. Sancti scripserunl,
sanciorum scripla sufflciunt et superabundaiit, non sufficiiuus legere quse sancti scripserunt, iiedtntvliicc
qua; isti ignoti siue auctoiilate de corde suo scribunl. Haecet alia niulio graviora surda aure prceteriens,
«t lotns crani possesstis ab ea qtiss me tacere non sinebal, dilectione Verbi Dei, et primiiias isias el ali.i
noniiulla in carlallo nieo congessi, donsc venires tu ainicus et patronns fidelis, per quem ego innotescerem
sacerdoti DominiEcclesia: Agrippinensi. Ecce aulem tu , snccrdos, gratuila vocatione Doniini, iu pontifex
factus ex spontanea electione cleri et populi, ad quem cum primiiiis, imo et cum cunctis frugibus
liujusinodi liducialiter accedain cl dicam: Profiteor hodie coram Domino Deo tuo, quod ingressus s:m
terram, pro qua juravit putribus nostris,ut daret eam nobis (Deut. xxvi). Scio enim quod professioneiu
istam libenier accipias, ut dicam, quia Dominus Jesus, qui populo suo traduclo per aquas Jordanis, sorlc
divisit tenam in fuiiictilo distiibutionis, id esl qui credenlibus et justilicatis gratia ipsius per
lavacrum regeneralioms et renoratioms Spirilus sancti (Tit. m) divisiones gratiarum dislribuit, iiieam
<luoqtie parviiaiem in eailein disliibiuione cognovit secundum funiciilum hunc (/ Cor. xn), quem ejrpii-
inens Evangelisla : Tunc, inquit, aperuit itlis sensum, ul intelligerent Scripturas (Luc. xxiv). Parum dixi
quod libenler accipias piofessionem hujiisniodi, imo et hoc veraciter dicere possum, quia liimis, et plus
quain vellem insislens, eiiam me adjurasti, ut non conlentus dixisse libi, scriberem qtioque, qualiler iu
hanc lerrae oplima; pariem ingressus sim, cui adjurameotocur obedire necdum ausus sim, Deus scit, ct
tu iniln conscius, ex parie nosti (1). Suscipies ergo, o sacerdos Domini, cartallum de manu ine.i,
etpones inie altare Domini, majori cum aucloritaie quam hacienus feceris, et ego loquar in con-
speclu Doimni, quoties vel lu, vel aliquis exemplo luo, scripta nostra relegere dignatus fuerit,'
tanquam fruges terra; quani Domintis dedit, cui Dominus benedixit. Sunt aulcin prsesentium primi-
tiarum hbelli xn et deinde cajterorum, quaicunque obluli, numerum subscribere curavi. Conimcn-
tanorum m Job hbiorum x abbreviatum ex abundantia sensuum atqtie diclorum beali Gregoisi.
(I) Alibi fatetur ipse auctor cx divina revelatione se in Sciipturis versalum esse.
PATDOL.CLXX. 1
#i ftl PF.RTl ABBATIS TUlTlENSIS 4"
TraclaU» in Evangelium Joannis librorum xiv. Opus de operibus sanclne et Individua;Triuitali. librorum «LII.
Op'is m Apocalypsin 5 Jonnnis librorum xn. Optis in xn minores Prophetas librorum xxx. Opiisculum de
victoria Verbi Dei (quod pene luumproprium est) librorum xu [xin |. Et opus de gloria et bonore Filii
liominis secundum Evangelium Malihxi, in quod tti mofe tuo me impulisli. Et nptis ex libris Regtim, de
glorioso rcge David, in qtiod me Dominus meus Coloniensis arcliiprxsul vehementer impulit, quorum in
altero usque ad octavum, in altero usque ad undecimiim librum processi (2), in quihus nunc leneor, quae
cum vila comile, perfecero, dimiltam et isla per mantitn luam in conspectu Domini, et adorato Domino
cpulabor in omnibus bonis, qu.<edederit mihi. Opiisciilitin quoque in Caniicis canticorum vn libellis explicui,
qtiod lu tanto libentins legisli, quanto Qdelius ac devotius beatam Virginem Mariam, dilccti Filii Dei
Cenitricem diligis, cujtis bonori idem opus lolum dedirari sliidui.llacc commemoraiis plurimum rongratulor
libi quod aliqnem jam fructum perceperis magna; dileclionis, quia Verbum Dei te semper dilexisse ei diligere
optitnenovi. Hocverbum flainma lua est, lux lua esl.el hcc babens in cordeel inore iuo,!ucerna tti esquam
Deus, qui accendit, non soluiu absconilitam esse noluit, vcrum etiam majore quani eras in domo majus
snper candclabrum qunm slelerat, poni ac lucere voluit (Matth. v). Mec dubito, quin omnis simplex oculus
1
te vldeus, congaudeat propter lucem verbi, qua. ex ore luo radial, credo lanlo abundant:.us, qtianlo plures
in domo sunt, in qtia lucem hujuscemodi miuistrare debes. Ego prxcipue exsultare debeo in lumine luo.
Nec vero ad boram exsultare volo, aut deheo in hoc lumine ino, sed in exsuliationein senipileriiaiu tendo ,
quo ct le lendcre scio. ln hoc est enim vera exstillalio, non quia dilior, ani manet gloriosior faclus es in lioc
sasculo, sed quia divitiarum praeseniium et liujtis glorioe cumiilus atque perfectio in coelo, dtim divitia;
praesenles manum implent ad faciendam eleeinosynam, cupienli thesatirizare in ccelo (ilattli. vi). Et gloria
prxsens, quoniam seciindum Deum est, materla lit illud amplioris dilectionis, et gr.uiarum actiouis, ipiia
misericordiam hanc socia roboral veritalis spcs,jtixia : Misericordia el veritas prwcedent fnciem luam,
Domine, misericordia te hic exallavit (Psal. LXXXVIII). Veritas illic le bealuin faciei, scientem nunc, el
perfectius sciturum lunc sanclorum jubilalionem, de quibus ita dicluin csl: Domine, in luinine vu.tus lui
ambulabunl, et iu nominetuo exsultabunl tota die, et in justiiia tua exaltabunlur (ibid.).
(2) Complevit autcm postea in Malihxum sane libros xn, in David xv
-.—_______— m

15. D. D. RUPERTI

ABBATIS TUITIENSIS

DE DIVINIS OFFIGIIS PER AMI GIRCDLDM

LIBRI XII.

6PR0L0GUS.
- Ea quat per anni circulum ordine constiluto in divinis aguntur ojficm, et altenlum auditorem, el eruditum,
ul bene exponantur, expelunt venerabilium Scriplurarum didascalum atque symmislem. Altissimarum namqne
iigna sunt rerum, et maxima quceque continent cmlestium sacramenla secretorum; quorum ad majeslatem
conlemplandam, non nisi erudilus el religiosus quispiam aspirare idoneus esl. Siquidem ab his vtris ordinata
hax, atque in obsequium Domini nostri Jesu Chrisli, qui est caput Ecclesia;, instituta sunt (Eplies. i); qici
sacrameiita incarnalionis , nativiiatis , passionis , resurreciionis et ascensionis ejus, et sublimiter intellexerunt,
*t prcedicare voce, litteris atque hnjusmodi signis /ideliter et sapienter curaverunt. Videlicet imiiati sunt hoc
paclo benedictos /5/ios Noe, Sem et Japhel, qui nudilatem palris, ridente maledicio Cham, assumpio paltio
post dorsum suum, reverenli diligentia conlexerunt (Gen. IX). Nam, quid aliud Noe de vinea sua qnam
plsniavit (Psal. LXXIX),ipse inebriatus dormiensque el in tabemaculo suo nudalus, nisi Dominum Jesum
Christum prafiguravit, qui a vinea sua, quam de JEgyplo translulit el plantavit, inebriatus aceto pwnarum
(Joan. xix), sopitus somno morth,id est habitu invcntus ut homo, palam quod passibilis mortalisque essel,
apparuil? Sed exeal el foris nunliet, eumque infirmitatis arguat Cham, quod interprelatur calidus, scilicel
omnis hmreticus calens ad rixam, conlentiosus et impaliens. Nam inclylus Sein, el dilalalus Japhel,
videlicel calholici atque Aposloiici Palres, honeslo sacramentorum pallio, propler nes assumplam ornaiil et
veneranlur infirmilalem, el hoc posl dorsum suum, quia sane infirma illa transierunl, nec ea prwsemes ipsi
viderunt. Hcsc vero sacramenla celebrare, et causas eorum non inleltigere, qnasi lingua loqui est, et
interprelationem nescire. Qui autem lingua Ioquitur, inquit Apostolus, oretul interpretelur (/ Cor. xiv). Hoc
inler spiriiuatia charismatum dona, quibus Ecclesiam suam Spiritus sanclus exornal, tnngis wmulari nos
hortatur, ul prophetemus , id esl, ut ea qucespirilu oramus aut psallimus, mentis quoque inlelligmlia capiamus.
• Scd non omnino, quemadmodum si oreni lingua, spiritus quidem tiieus orot, mens autem sine fructu est, ita
iS DE DIVINIS OFFICHS. - LIB. I. ii
Ae hit quoque sentiendum est. Nam qui mysleria vel signa Ecclesict pdeliter el pie frequentaril» quamvit ettuta*
eorum seire nonpotuerinl, non tamen sine fructu sunt. Ideo quippe ftirc institula sunt, ut miro modo teereta
Dei, quat a paucis possunt intetligi, pene ab emnibus possint agi. Ninquid quia in operando soli vident oculi,
etetera membra, quce non vident et tamen operantur, tine fructu tunt? Sed ummquodque membrum tuam
dignitatem habtt. Prcseminent aulem oculi, qui ccelera ducunl et dirigunt; igitur sacramentorum omnium
opificem invoco Spiritum sanetum, ut qua per sanctos Palres hmc ordinavit, eadem mihi secundum sensum et
auctoritatem Scripturarum, aperire dignelur gralia. Visum est autem hoc opusculum sic ordinari, ul primum
ta qtite pene quotidiana sunt, deinde qux certis lemporibus et causis varianlur, digeram, ipso adj-uvanle Chrislo,
cujus pio sanguine universa terra purpurata est,cujus vicloriis coelum floret, cvjus mysteriis tempora insignila
sunt, cujus memoria dies et hota; ornalce sunt. Illud a bonis omnibus hujusce sludii meritum vel dignilas
impetrare debebit, ut, quamvisvetus cum suavilale vinum bibere assueli sint, nostra tamen musta despuenda
non judicent. Neque enim auctoritali velerum quidquam delrahitnus. Ammalarii scilicet et aliorum, si qui forte
teripserunt de hujusmodi, sed licuit, semperque licebit cuique dicere salva fide, quod senserit. Primum qutdert
quotidianum nosim senitutis pensum, videlicet septem diei hora, quas canonicas, id esl requlares dicimus,
unde eausat intlitutionit acceperint, jam dicendum est.

LIBER PRIMUS.

fr CAPUT PRlMUM. A LVI), » videlicel qula Pilato judicante illunt dimitti.


De horis canonicit. t firmaverunt sibi sermonem nequain (Psal. LXIH),»
Septem canonicas horas diei non licet a quoqiiam» pertinaciler clamando : « Crucifige, crucilige (Joan.
qui in conspeclu Dei vacuus et ingratus apparere XIX). > El Spiritus sanclus, qui iu remissionem pec-
nolil, negligenter prxleriri. llae siquidem Creatori catorum non fueral datus, anlequam Jesus esset
nostro deferunt laudes, et pro cerlis ac magnis cjus glorificalus, super nascentem Ecclesiam in ignei*
bwieficiis quasi vecilgales sunt graiiarum actioncs. linguis efltisus est, el esl impletum discipulis pro-
Sol namque verus et dies xlcrnus Christus, duode- missum Domini dicenlis: < Vos amem baptizabiinini
cim habens horas spiriiuales, el sempilerne secnm Spiritu sanclo non posl multos hos dies 'Act. 1). >
slantes, has seplem horas lemporaliler ciirreules CAPUT IV.
ciarissimis misericordiae suae radiis illuslravil atque I)e sexla.
dedicavit. Siugularum rationes de thesauro Scriptu- Hora sexla Chrislus Dominus propler nos in ciUce
rarum proferemus. exallatus est, ut ad se omnia traheret, et exslincto
CAPUT II. modico lumine Judxorum, de quo ipsa lux vera
De prima. dixerat : i Adhuc modicum lumen in vobis est,
Prima hora Crcalori noslro laudes referre debe- •3 currite dum lumen vilae habelis, ut non lenebrx vos
mus, aiile omnein curam corporis, qua scilicet hora comprehendanl (Joan. xn). > Corporalibus quoque
Dominus noster jam cousputus et illusu?, alque super terram irruenlibus lenebris, luroeii verun»
alapis caisus, et adhuc opprobriis saturandus Pilalo transivil ad illuminationem gentiuin.
propter nos ligatus astitit (Matih. xxvu). Ilemque, CAPUT V.
redivivus stans in litlore, cum in caplura piscium, De nona.
a qiiibus retia rupla non sunt, significasset Eccle- Nona quoque hora, jure in taudem Dei clamamus,
siam, qtialis fulura esl in resurrecliohe morluorum, quandot clamansi DominustJesus voce magna emisit
niellitum cum seplem discipulis celebravil convivium spirilum, • lalrone admisso in paradisum (Matth.
(Joan. xxi). Quia ergo primum qtiaBrendum est rc- xxvn; Luc. xxn; Marc. xv), et venia, quamvis sero,
gnum Dei, et cxtera adjicienlur nobis (Matth. vi); veraciler pceniientibus el confilenlibus dcdicata, et
et*in lege jubel Dominus omne sibi primitivum offerri rescisso velo legis et prophetarum, coapimus reve-
(Exod. xiu, xxui), primum offeramus lioram diei lata facie contemplari gloriam Domini. Tunc etiam
noslro Redemptori, et quxramus regnum ejus, i qui latere ejus perforato formandx Ecclesix prolluxe-
passus est propler delicla nostra, et resurrexit pro- runt elementa [sacramenta], sanguis quo rediniiinur,
pter juslificalionem noslram (Rom. iv). > aqua qua abiuimur (Joan. xix).
CAPUT III. 8 CAPUT VI.
De tertia. De malulina et vesperlina synaxi.
Hora lertia duplici ratione splendet insignis. Vespertinx aique malulinx laudis sacrificium ma-
Namque hac hora Dominus Jesus spinis coronatus, gnis est nobis sacramenlis dedicatum. Omilto quod
et linguis Judxorum crucifixus est (Matth. xxvn), in umbra veteris Instrumenli, mane et vespcre jngi-
juxta illud : i Filii hominuai, denles enrum arma ler offerebalur holocaustum, dequo dicil lex : < Sa-
«Hsagitts, el lingua eorum gladius aculus (Psal> crificiura esl Domiuo in odorem suavitalis oblaliona
"5 RUPERTI ABBATIS TLTTIENSIS 10
pcrpetua in generationes vestras (Exod. xx). > Ail1A extcrminalor venit, et Dominns super labernncula
evangelicam enim propero graliam. Inde harmiii transiit, et in typum ndslrarum fronlium sanguitte
splendida clarescit horarum dignilas. Vespere Do- agni posles consecrati sunt (Exod. xn). < Und«
minus panem el vinum assumens, et verilalem suii reor, inquit beatus Hieronymus, traditionem aposlo-
corporis el sanguinis reprxsentans (Matlh. xxvi; lorum permansisse, ut die vigiliarum Paschx ants
Luc. xxn), suis portatus in mauibus, testamentum noctis medium dimiltere non liceat populos exspe-
scribit snis hxredibus (Hebr. ix); humilitatem scilit-el ctanies adventum Chrisli, et postquam advenerit
ct charitalem, lavando pedes discipulorum, maxime illud tempus, securitate prxsumpta. festum cuuctos
coromendans, ilerumque recumbens, longi solemni- agere diem. >
tate sermonis, amicis et filiolis jam moriturus ulti- CAPUT IX
mum v.ile dixit (Joan. xm) Item in vespera sepeli- Cur vespermvel matulini, ordine a caeleris differunt
lur (Matth. xxvn). In vespera nihilominus apparens horis.
vivus in habilu peregrini, ccgnoscilur in fractione Cum autem, exceptis nocturnis vigiliis, has seplem
panis et hospilalia discipulorum corda injeclo sux sinl horx diei, matulini, prima, tertia, sexta, nona,
charitatis igne succendit (Luc. xxiv). In matutino vcspera, completorium, matutini et vesperx a cxte-
Petrum, qui ter negaveral, galli cantus redarguit, ris horis et numero psalmorum et ordine bymno-
Dominus respicit, et negalor pcenilens ad lacrymas rum, non immerilo differunt. Nam ex Veteri quoque
confugit (Matth. xxvi; Luc. xxn). Item, diluculo Teslamento, anliquam, ut dictum est, auctoritatem
sanctis mulieribus resurrectione Domini a dcalbalis iruhuiit. Nec enim nihil momenti habere debuit in
angelis annnuiiata, tristilia fidelium jam incipil con- b.'s antiquitas illa matulini et vespcrtini sacriGcii,
verti in gaudium (Matth. XXVIII).Quxritur vivens et, ut stipra repetam, immolatio paschalis agni, qtue
cum morluis, cl vivum se ostendit, tangi quoque fiebat in vespera (Exod. xn), ct illud quod fiebat
dignatur et atlorari (Luc. xxiv; Joan. xx). Notandum iu vigilia matulina, quia respexil Dominus supra
quod cum cxlerarum seplenx sinl parles horarum, caslra ^Egyptiorum, el interfecit exercitum eorum,
id est versus Deus,in adjulorium meum intende, ctun ct subverlit rotas curruum, ferebanlurque in pro-
Gloria Palri, hymnus, psalmi, lectio, responsorium fundum (Exod. xiv). ltemque illud quod in muadi
vel versus, supplicalio Litaniai, et oralio completiva. crealionc, aliis horis lacitis, commemorantur ve-
llis horis oclavum addilur canticum de Evangelio, spere el mane, in senaria divinorum operum distin-
qtiia scilicet canuntur pro octava, spectant eiiim in ctione (Gen. i). Jure ergo hymnum, qui est evan-
lieatitudinem rcsurrectionis, qua maxime insigiiilx .P gelicx lxlitix, cxemplo Domini, qui hyinno dicio
tunt, juxta sensum illius evangelici capituli : i Ve- exivit in montem Olivarum (Maith. xxvi; Marc. xiv);
sperc Sabbali, qux lucescit in prima Sabbali (Matih. his dunlaxat horis psalmi vctusix aucloritalis auie-
XXVIIi).> cedunt, et quia ex Evangelio maxima sacramcnta
CAPUT VII. commemorant, et ob hoc evangelicis decorati suni
De comptetorio. canticis,hymnoseisdem pene conjuncloshabent.Com-
Hora completorii nobis illud commemorat de pas- pletorium quoquc, quia apud quosdam canticum de
sione Doiuini, quod jam egresso Juda, t pavere cce- Evangelio habet, cum eodcin cantico post psalmos
pit et txdere (Marc. xiv), > factusque in agonia, hymniim habel conliguum. Nec mirurn, cum inpsal-
prolixius oravit, el sanguineas guttas prostrato niorum quoque tilulis, nunc Psalmus cantici, nunc
corpore sudavit (Luc. xxn), lorcular tunc solus cal- Canticum psalmi (Psal. xxiv, LXV),el ipsa commu-
cans (Isa. LXIII),et in fuluro sanguinem martyrum tatio ralionc non careat. Omnium in commune
pro posse fundendum prxsignans. Itemque illud de hnr.inim dignitalem reverendam el boc indirat,
resurrectione ejus, quod priusquam fecerat pacem qnod carum initium, et finem pariter referimus ad
inter Deum et homines (Ephes. n), lcgatus fulelis Dcum. Nam initio Deum in adjutorium invoca-
rediens evangelizavit nobis, stans in medio disci- D \ mus, in Gne Deo gralias referimus.
pulorum suorum, dicens eis: < Pax vobis (Jonn. CAPUT X.
xx). > De ordine horarum in festivilalibus.
CAPUT VIII. Qiioties de lempore gratix, maleriam laudis sum-
De vigiliis noclurms. ptaiii habcmtis, verbi gralia, diebus Dominicis et
Vigilias nocturnas, de quibus et Propheta : <Mc- sauctorum natalitiis, genua in ipsis horis non flecti-
dia, inquit, nocte surgebam ad confuendum libi mus, stando proferenles liberutem et gratiam (Gal.
(Psal. cxvin), > item evangelicx nobis gratiae clari- iv; Ephes. n), qiue colli nostri, qui eraraus curvi,
las magnificentius instituil. Nam Dominus noiter, jugura ferreum confregit (Jer. xxvm), ut incede-
media nocte de Virgine nalus (Luc. n); itidem, ut remus recli (Isa. XLV).Tunc et vigiLas in tribus
Samson quondam obsessus ab Allophylis (Jud. xvi), disparliniur nocturnis, ut non solum verbo, sed
media nocte confraclis portis inferi surrexit a mor- etiam facto, tres vigilias prxdicemus, de quibus ait
tuis (Matilt. xxvin). Media nihilominus nocle ven- Dominus : <Beali servi illi quos, cuin venerii Do-
lurus asseritur (Mattli. xxv), in similitudinein ^Egy- minus, invcneril vigilantes ; et si venerit in secunda
plii temporis, quando pascha celebratum est, ct vigilia, el si in terlia vigilia, ct ita invenerll, beati
II DE DIVLNISOFFICHS. — LIB. I. i%
sunt servi illi (Luc. xn). > Tunc legendi alque ca- A peirx frustrata radice supplantel (Malth. xm,
nendi olBcia, qux ad xuificandam Ecclesiam insti- Luc. VIII).
tuta sunt, numerosius concrepant, ut nos prxpare- CAPUT XII.
nms ad apericndum Domino, quacunque hora pulsa- De < Jube, Domme. >
vcrit (Apoc. IH), ad modum duarum Veteris Testa- Luclurus vero, benedictionem petens, hoc signi-
nienli lubarum, qux ad movendum castra -crebriiis ficat, quod nemo nisi missus aul permissus, ofli-
atque concisius clangere jussx sunt (Num. xx). Ipsa cium prxdicandi usurpare debeat. < Qtiomodo enim
autem lectionum pluralilas non eadem in omni ordine prxdicabunj,, inquit Apostolus , nisi millanlur ?
esi. Nam clerici novem, monachi duodecim legunt. (Rom. x). >
lllis novenarius est tetragonus, id est xquis undi- CAPUT XIII.
hoc iiinuil verbum De < Tu aulem, Domtne. >
que quadrus lateribus, quod
0 el opus prxdicalorum xqualia semper csse de- Quodque in fine dicit : Ttt autem , Dotmne ,
noslri , hoc innuit ne ipsum quidem
bent, his vero duodenarius inxqualibus constans wherere
lateribus. Nam ler qualuor vel quatcr tria, duode- boiiiim offlciuni prxdicandi sine alicujus vel lcvis
cim faciunl. Hoc insinuat, ut inuno magis exteu- culpxpulvere posse peragi. Nam, ut ailB.Augusti-
IHIS:< Verbum prxdicalionis securius audilur quam
dantur, et exemplo Jacob, cum Domino luctantes [}
claudicent (Gen. xxxn), scilicet minus operanles, diciltir.>Prxdicaiorquippe cum benediceresesentit
ut amplius medilari queant hi qtii fidem Trinitatis difiicile nimis est, ut non quantulumcunque spirilu
mundo quadrifido prxdicanl. Nam in utroque or- elaiionis tangalur. Et quia quasi per terram ambu-
dioe pluralitas lectionum pluralitalem significat lat.etpedes ejus aliquo pulvere sordidantur, idcirco
miscricordia Dei indiget, ut in liac parle lavetur,
prxdicatorum , qui ex lempore gratix plures in
niundum missi sunt. Sic enim profutnla Tioctegallus cliamsi iiiiindus sil lolus.
ariores alque productiores canlus edere solet, vi- CAPUT XIV.
ina vero die crebriores atque citaliores, sic anie De t Deo grulias.
incarnationem Dominicam pauci et rari, posl vcro
ntilti etcrebri prxcones vilse missi sunt. Paucila- Quod vero Deo gratias succinit chorus , non
lem anleriortim in tribus privalarum noctium leclio- ad nltiinam precem lectoris, sed ad lotam lectionem
Gratias namque agimus Deo, quod doctrinx
uibus, mullitudinein posleriorum in Natalibus Do- rcspicit.
mini vel sanctorum Novi Teslamenti significamus. sux panem nobis frangere dignatur, ne fame au-
Adco aulem causa hxc vim ralionis obtinuit, ul diendi verbnm Dei pereamus (Isa. xiv; Luc.w).
G Nam et ad lecliones, qtiarum in flne, Tu autem,
Romanus ordo, qui divinarum rerum causas secun-
dum apostolicam fidem laudabiliter exseculus est, Domine, non dicilur, scilicet ad capilula horarum
in ipsa nocle paschali non pms quam tres lecliones regularium quia verbum Dei est, in quo vivilom-
habere decreverit. Illa namque nocie prxdicatores nis homo (Deut. vui; Malth. iv), Deo gralias
sancli, scilicet apostoli, et nuniero pauci.et metu succlamamus.
Judxortim muli, elde morle Domini mcesti, videri CAPUT XV.
fugiebant, audiri metuebant. Nam in ipso crepuscu- De responsoriis.
lo, refurentibus sanclis mulieribusquod resurrexis- Responsoria, qux post lectiones canimus, nobis
set Dominus, et quod visus esset ab eis, non credi- ' iniiuiiiil sanctis monitis Dei factis nos respondere
derunt, et visa sunl coram eis quasi deliramenta debere, ne simus similes pueris sedentibus in foro,
verba haec (Luc. xxtv). Nec solum illa nocle, sed liidenlibns ac dicentibus : t Canlavimus vobis, et
exinde quoque usque ad Pentecosten, causam eam- non saliaslis, lamenlavimus vobis, et non plorastis
dem in paucitate leclionum considerat, quando (Luc. vn). > Dicunltir enim a respondendo. Tristia
prxdicatores sancli et numcro plures, et fervorc namque tristibus, et Ixla lxlis debemus succincre
sancti Spiritusfacundi sunt. Non lamenminus ralioni D leclionibus. Si quidem neque moris est, neque de-
appropinquant, qui majestatem solemniiatis atteu- coris, ut, cum lector trislia dixerit, verbi gratia,
denles, inlegrum et solemnem lectionum observant qux sunt pcenilenlix, sive lamenlum aliquod Domi-
numerum, quia et si aposloli muti fuerunt (Matth. nicx passionis, chorus in responsorio saltel de
XXVIII), angelorum alloqnia, et ipsius Domini fre- gaudio regni et gloria resurreclionis. Sed dum leclor
qnens visiutio (Joan. xx, xxi), valde celebris el velul t Joannes non manducans neque bibens
sequenda prxdicatio est. (Malih. xi) > praedical pcenilentiam, nos Ilideni ia
CAPUT XI. responsorio ploramus ; dum ille, vclut < Filius ho-
Cur lecliones oralione prcevenimus iuinis, manducans et bibens (ibid.), > cantal nobis
Prxdictas lectiones ideo oratione prxvenimus, de gaudio regni, succinentes eidem, apte saltamus.
quia rogare debemus Dominum messis ut ntiltat Quodque uno prxcinenle , tam in his quam in
operarios in messem (Matth. IX), el ul aperiat cor cxteris ejusmodi , chorus concorditer sequitur,
noslrum in lege sua etin prxceptis suis(//Jtfflc/i.i), illud aslruit quod Aposlolus obsecral, ut idi-
ne setnen verbi Dei, quod audituri sinitis, aut volu- pstim dicamus omnes, ct non sint in nobis sehis-
cres comedant, aul spinx suffocenl, aul durilia nijla (/ Cor. i).
U RUPERTIABBATIS TUITIENSiS »
CAPUT XVI. A Dei judicium male peccato conscpultf somno pen-
De campanis. eant. Ad postremum illud notanduin, quod quem-
Sonora esse inslrumenla in Ecclesia, quibus ad admodum ex tempore gralix plures prxdicalores
laudem Dei populus exciletur, divinx auctoritatis missi, crebrius Iheologicis concrepant symbolis, ha-
et antiqux consuetudinis est. Nam olim lubx aul bentcs donaliones secundum gratiam, qux daia est
eampanx, diversa quidem specic, se.J eadem ha- eis (liom. xn), differenles ita signa prxdicta quan-
benlur ratioiie. Legtmus in Levitico tubas ex jussu litate et sono diifeienlia, quoties aliqua donationis
Domini factas, quarum usus esset ki Jubilxo evangelicx fesliva commemoratio fil, lumultuosius
(Levit. xxiii, xxiv; Num. x), tanlx virtulis, ui ad tinniunt, et perlonant crebrius, ei productius re-
crepitum earum corrueret Hiericho (Josue vi). Et boant, ut doiinientes in nocle, et ebrios (< qui enim
Paralipomenon inter cantores, nablis arcana can- dormiunt, nocte dormiunt, et qui enim ebrii sunt,
lanles et inter levitas pro octava canentes, conci- nocte ebrii sunt [/ Thess. v}> ) ad laudem Dei quasi
nenle et subsilienle David, septem tubarum clan- violenter excitent. El si jion evincunt sic, ut eos.
gorem personante coram arca fcederis Domini exsurgere cogant ad orandum, ne intrent in lenta-
(/ P-arat. xv). At nunc ad conGtendum Domino et tionem, sallem secure dormire non permitlant. Tri-
ad annuntiandum mane misericordiam ejus et veri- " num itaque solemnisdiei classicum.idestmatutinum,
talem ejus per noetem (Psal. xei), et a?nea signa vesperlimim, et quod nd missx pulsatur initium, sic
personant, et ad omnem horam divini officii, lan- imitetur evangelicus prxdicatorum cSiorus, tit sesn-
quam in exordio prxclarx orationis, has partes per prxdicet lamentationes prxsentis vilx, carmea
tenent, ut attentos docilesque ac benevolos divinx futurx, vx, gehenn:e !
laudis audilores efficiar.t. Hxc igitur Eeclesix signa CAPUT XVII.
atque illx legales tubse, unum atqueidem significani De minislerio altaris.
scilicet sanclos Ecctesise prxdicalores, qui < ad Jain nunc ad thcsaurum summi saerarnenti.scilicet
Sion monlem et civitatem sanctam, coeleslem Hie- ad missx secretarium accedere, quotidiani cursus
rusalem, et multorum millium angelorum frequen- ordo silus exposeit. Quod si ntihi pervium fecerit
tram (Hebr. xn),> et ad fulurum Dei judicium popu- thesaurarius salulis alque ordinalor cbaritaiis, si
Itim invitant 10 et prxparant, magnitudinein rei, aperuerit clavis David, qui aperil, el nemo claudil,
magnitudine dicendi, qui possunt, exprimere con- claudit et nemo aperit (Apoc. m), gralulari, el can-
lendunt, ut repositas intrinsecus aures cordis per- tare licebil animx tnex, quod eam rex in ceflam
cellere, sensumque surdi auditoris ad nudiendum ^{ vinariam introduxeril (Catit. it). Hoe enimsacrariuin
fleclere el vincere conlendant. Quamvis ad potiora propiiiaiionis est, lioc illud propitiatoriiim. in,
feslinet oralio, prxlereundum non est quomodo quod versis vultibus duo cherubim (Exod. xxv),
prxdicator perfectus hujusce signi quadam simili- id est duo Testamenta mutuo se aspiciunt. Nam quod
tudine formetur. Duriliam metalli , fortitudine in Veteri Testamento promissum, prxsignalum et a
inenlis, plectrumque ferreum quo sonus elidilur, longe salutatum, in Novo autem dalum, revelalmu
constanlia sermonis imitetur. < Ecce dedi, ait Do- et palam est factum, hic prxsenlialitcr exbihetur,
minus, faciem tuam valentiorem faciebus eorum, et non in umbra, sed in veritate, non in Ggura, sed in
frontem tuam duriorem frontibus eorum, et ut ada- re (Hebr. ix, x). Hic illud agitur, in quo noster
mantem et siliceni faciem tuam (Ezech. m). > Fu- Davidinsanire videbalur regi Achis.quando lympanU
giens quoque terrenam habilationem, el dicens : zabat pendens in cruce, el impingcbat ad oslia civi-
< Noslra autcm conversatio in ccelis est (Pkil. m),> tatis (/ Reg. xxi), id est ad coiir.Iusa corda non
sursuni cor suspendat, pendensque de turri fortitu- credentia sibi, quando ferebalur in manibus suis
dinis, qux stat contra faciem inimici (Psal. LX), tenens panem et vinum, et dicens: < Hoc est corpus
spcculatorem se tneminerit positum esse domui meiim, hic est sanguis meus novum teslamenlum
Israel (Ezech, III). Geslel aulem lignum crucis in D . (Malth. xxvi; Luc. xxi)f> quando defluebant salivx
capite, id est in principali suo, quod est mens, fu- in barbam, id est videbalur loqui infantilia, dicens :
nemque exinde coHigalum, id est vincuram charila- < Nisi manducaveritis carnem mcam el biberiiis
lis, usque ad infirmos fralres, quasi usque ad ter- meum sanguinem, non habebilis vitam in vobis
ram porrigat, quo commonitus, personare, et os (Joan. vi). > Fugi! quippe ab illo populo suo, quem
suttm dilalare nunquam desistat, dicens: < Charitas nunc vocal Achis, id est quomodo est, eo quod dixe-
enim Chrisli urget nos (II Cor. v). >Ua custos su- rit: < Quomodo potesl hic nobis carnem suam dare
per niuros Hierusalem- coustitutus, non laceat, sed ad manducandum ? (ibid.) Vocabat autem eum prius
quodcunque viderit vel audierit annunliel, juxta Abimelech, id est patris mei regnuro, el accepto re-
illud : t Qui reminiscimini Domini, ne laceatiset ne . gno super verum Judam verumque Israel, nunc
detis silentiuin ei.et lota die et lo(aru,cle(/«a.Lxii),», mysticum sensum Paralipomenon, < indulus stola
instans opportune, importune (// Tim. iv), his qui byssina, vestilus Epliod lineo, > prxcenlor inclytus
dormiunt in leclis 'eburneis, et lasciviunt in stralis choros ducit sacriGcans, el subsilit coram arca fos-
tui$ (Amos. vi), non laceat laudare nomen Doniini, deris Domini (/ Par. xv). 0 regem, o sacrorum
jjg usOji.i?a,d nialutinum,id est usq^uead. treraendum, principem! Qtiid sibi vult tanium, tam clari capitis,
« DE -DIVINISOFriCllS. — LIB. I. 8*
habitu sacerdotali causas
tripudium, dum lendil avcx Dei laberuaculum, et j. lio diguius est, tanlo ia
induius Ephod offert holocauslum, et in nomiiie habere probalur digniores. Illi enim sacras vestes
Domini benedicit populum, ad qtiem, cum essel de secundum colorem, maleriam positionemque cujus-
iribu Juda, non perlinebal sacerdotium? (/ Pnr.xvi.) - que ad quatuor elementa inundi, ad duo hemisphx-
Si:d rcpulit Domiuus labernaculum Sylo, et occisis ria cosli partesque Zodiaci, ipsumque ccelum refe-
sacerdolibus Sylo elegit tribum Juda, elegil David rentes, ad ullimum in auri lamina, qux in fronte
servum suum (Psal. LXXVII).Ecce prxgesti de rex pontificis erat, inscriptum habens ineflabilc Dei
tribti [ f. prxelegit rex de tribu, etc.J Juila conli- nomen (Exod. xxvin),hoc significarivolenles.quod
dcuter agere in his, quse deberi sciebat Glio suo, omuia qux subter sunt, Dei arbilrio gubernenlur,
Doutino suo, in quem hxc dicebat: < Juravit Domi- justum esse commemorabant, ut pontifex Creatoris
nus et flon pcenitebit eum, tu es sacerdos in xter- [Crealorem] non solum pro Israel, sed et pro uni-
mim secundum ordinein Melchisedech (Malth. xxu; verso mundo rogaret, licel noslri ei beatus Hicro-
Psal. cix). > Ecce imperal sacerdolibus, mandat nymus, juxla morem suum, in bisquoque spirilualis
levitis, ut sanctificenlur, canlores conslituit, cligit intelligentix vela pandere soleanl. Quoniam ergo
qui canlent arcana, qui canant pro octava, qui nec vetera ralione caruerint, nos exemplaria ccele-
clangant tubis, qui personent buccinis, qui concre- B slium supergressi, ipsa polius in vero sacerdolio
penl lyris, cymbalis, nablis, organis (/ Par. xv). ccelestia contemplemur.
ln his omnibus ad filium respicit. «JAscendens cnim CAPUT XIX.
in aituin captivam duxit captivilatem, dedit dona \De amiclu.
ltominibus (Psat. LXVII; Ephes. iv). > Sciendum Sacerdos in oflicio allaris, capitis sui, scilicet
jiamque arcam Domini, qux interdum pro quovit Chrisli, cujus membrum est, personam gerit. Qui-
reclore Ecclesix accipi consuevit, mullo magis con- dam amiclu capnt suum obnubit, donec stiper os
venienter designare humanitalem SalvalorisChrisli, casulx illum revolvat, et velut capul aut coronam
qux in latere feneslrara habet, id est, vulnuslance.e illi coaplet. Illud esl quod in Apocalypsi legimus
de ecelo, amictum nubt?
quo fluxerunt aqua ct sanguis (Joan. xix), intus angelum fortem descendisse
continens maima, id esl unilum sibi verbum Dei, et (Apoc. x); et in Isaia : < Ecce Dominus ascemlit
tahulas lesiamenli (Hebr. ix), quia < in ipso sunt super nubem candidam (Isa. xix). > Veniens eniiu
omnes tbesauri sapienlixet scientixabscondili (Col. ad salvalionem mundi, Dei Filius, Angelus magni
11),> el virga sacerdolalis el regixpotestalis/Arcam consilii, nube amiclus esl, dum divinitatem suam,
esl caput et principium, in nostra carue abs-
ergo Dei noster David, morlis imperio, quasi regno C qux
Saul destructo, deducil in Hierusalem, et collocat condii. Hoc crgo carnis lalibulum prima veslis
in tabernaculo cceli, quod ipse telendit (// Reg. vi). sacerdotis, id esl amiclus significat.
Quod respiciens Eccles:a diebus proximis sanclx CAPUT XX.
resurrectionis, exemplo prioris populi se exciialad De alba.
concinendum suo David, dum hoc responsorium Alba lineum vestimcntum et slriclum, qux, ut
cantat : Decantabat populus in Israel alleluia Hieronymus ait, Hebraice dicilur ephobad, et
(I Par. xv). Canil ergo universa multitudo Jacob est ab anliquo sacerdotalis ac levitici generis, lon-
Legitime, et ipse David cum canloribus citharam gissimedislansa tunicis pelliceis, qux de mortuis
percutit in domo Domini. Quidquid enim Israel ca- animalibus Gunt, quibus post peccalum veslilus est
nit, hoc magislro, hoc prxcentore, cilharascordium Adam (Gen. m), ulpote nihil mortis habens, sed
digilo Dei perculienle, didicit. Ab hoc concilatus tota candida, novam vilam sacerdolii ejus designat,
jubilus chordis in voces corporeas choriqtie con- quain docuil el in baptismo dedit, ut de baplismo
centum, nunc graviter, nunc acute aut excellenter surgenles, cingamus lumbos in veritate (Ephet. v:), -
erumpit, et magni corporis Ecclesix per omnes et lota pristinorum peccalorum turpitudo celelur.
genles dilTusx, quia una fide resonat, canttis pari- D Unde et David: < Beati quorum remissx sunt iui-
ter, etin simul ubique et undique mulliplexel unus quiiates, et quorum lecta sunt peccata (Psal.wx).t
ab ipso suaviler audilur. lgilur ordinem altaris, Lingua ejusdem vestimenli sursum aflixa ccelestem '.
ordinera magnx et inlermitialx rationis jam libet ejus doclrinam insinual. Unde Joannes : < Qui de .
aiiingere, et eorum qux prxcessSrunt in capile, calo venit, inquit, super omnes est, cujus teslimo-
scilicet Christo, sacrorum principe sacerdotibus, nium qui accipit, signavrt, quia Deus verax esl
qui sunt membra corporis, imitationem, ipso ape- (Joan. m\ >
rienle, vel ex parte cognoscere. Et primum de sa- CAPUT XXI.
cerdotalibus vestibus dicendum. De stola.
11 CAPUT XVIII. Stola, qux super amictum collo saeerdolis ineunr •
De habitu tacerdotis. "
bit, obedientiam significat Filii Dei et servilutem,
_n babitu sacerdotali nihil esse quod vacel a ra- quam Dominus omnium propter sxculorum salutent
lione, apnd veleres quoque constitit, sicut beatus obiit (Gal. IV).Nam, quod cum magna reverenti»
Ilieronymus scribens ad Fabiolam testis est. Apud cogilandum cst obedienler passus el morluus est
nos ergo quanto sacerdotium Christi veleri sacerdo- Filius Dei (Phit. n), causam quippe morialiUlii,.
25 RUPERTIABBATIS TU1TIEN6IS U
sciiicet peecaliim nec origine conlraxit, nec actu A dicitur : < In nionlem excelsum asccnde tu, qui
admisil, et idcirco morti nil debuit. Sed dedit illi evangelizas Sion (Isa. XL). > Prxcipue vero hanc
calicem Pater, non judex; amore, non ira; volun- habuit liinicam evangelicx textrix doctrinx, sa-
tate, non necessitate gratia, non vindicta. Et sieut pientia Dei , Cbrislus Dominus , et dedit illani
Jacob tiber et ingenuus, prxcepto patris Isaac, et apostolis suis. < Omnia enim quxcunque audivi a
1malris consilio Rebeccx
pnrens, servivit Laban, Patre mco, inquit, nota feci vobis (Joan. xv), > sed
ut Raehci et Lyam in conjugium duceret (Gen. non nisi Spiritu sancto stiperveniente, induere vel
xxxvm, xxxix), sic Filius Dei, prxcepto Palris et portare potuerunt. Hanc quoque signavit illa lunica
consilio Spiritus sancli obediens, servivit mundo, Domini, quam scindere milites 12 noluerunt, eo
subjectis humeris ejns peccata ]>ortaudo, ut Sy- quod esset inconsutilis, desuper contexta per totum
nagogam de Judxis et Ecclesiam de gentibus (Joan. xtx), damnum fore maximnm siguiGcanles
assuraeret. Cura ergo sacerdos stolam accipit, his qui Christianx fidei Scripluram hxresibus scm-
meminisse debct ct scire, quia grande jugum , dere conarentur.
licet suave, grande , licel levc , super se lollit CAPUT XXIV.
(Malth. XJ). De sandaliis. |
CAPUT XXII. B Sandalia pontificis illud significanl Dominicas
De casula. incarnalionis calceamentum, de quo ipse in psalmo^
Gasula magni sacerdotis nostri, Christi vestimen- < In Idumxam , inquit, extendam calceamenltmi
tum, significat illud vestimentum veri Aaron, cujiis meum (Psal. LIX),> id csl genlibus nertam faciam
in oram descendit unguentum, quod est in capile, incarnationem meam. Ut enim sacerdolio fungere-
primum descendens in barbam ipsius Aaron (Psal. lur pro nobis Filius Dei, nostra carne quasi calceatus
cxxxu). Quod esl illud vestimentum ? Sancta Ec- in hunc mundum venit. Sandalia ergo pontilicis
elesiacalholica. Nam barba Aaron, quod inlerpre- incaniationem, ut diclum esl, significant Filii Dci.
tatur mons fortitudinis, barba, inquam, Aaron, El pulchre qnod in aniictti capitis idem in cakea-
id esl Christi apostoli sunt, alque apostolici viri, menlo pedum signalur ; nam et in carne divinitas
fortes el perfecli. Unguenlum aulem regale et latuit, nt per carnem ejus nolitia universum imin-
sacerdolate Spiritus sanclus esl.cujustota pleniludo dum percurfil. Per lingulas, quibus ipsa pedibus
est iu capilc, scilicet Chrislo (Col. n), alque inde sandalia consiringuntur, idipsum accipimus quwl
primum in apostolos quasi in barbam, deinde in JoannesBaptista percorrigiam calceamenti signasse
totant Ecclesiam, et usque in extrema membra probatur, cum de spouso Christi loquens: t Cujus,
Ecciesix , quasi in oram vestimenti descendit. inquit, non sum dignus corrigiam calceamcnli ejus
easula ergo, veslimenlum Christi, quod est Eccle- solvere (Marc.i; Luc.m). > Copulam erga illaiu
sia, significat. Est autem integra et undique clausa, ineffabilem , charitatein inxslimabilem , vincufa
ut unitatem vel integriialem verx fidei demonstret. sancti Spirittis insolubilia, quibus divinitas Verbi
Huic autem superducilur, et ori ejus apte circum- nostrx carni se conjtinxit, per sandaliorum corrigias
ponilur amictus, quo anle caput sacerdotis tegeba- designari accipimus. Prxlerca dum tam sacrum
tur. Quem, nubem Iiumanilatis ejus, in qtia laltiil tamque mysticum pontifex pedis sui speclat orna-
ilivinitas, significare jam diximus, quia videlicet ttiiii, mcminisse dcbet et scire se quoque peuein
caput, corona et dccus Ecclesix huroanitas Christi cssespeciosum, juxla illud : t Qttam pulthri supra
est, caput aulem humanitatis Deus (Ephes. i; monlem pcdes aiintiniiaiiiis et prxdicantis paceui
J. Cor. xi). In eo vero quod casula , cum sit una (Isa. L), > elc.
el lota intcgra,. aptotionc manuum , qux exten- CAPUT XXV.
sioncm manuum cruoilixi Domini apte depingit, De annulo.
in anteriorem et posteriorem partem quodara- Annultis tligili domum sigtiifical Spirilus sancti,
inodo dividitur, antiqux Ecclesix qux p"assionemrj quo dives et ornalus ad Ecclesiam suam descendit
Dorajni prxcessil, el novaj qux subsequilur signuni Filius Dci, qtiodque crcdenlibus in se per multas
CSt, et diflerentes donaliones secundum beneplaciium
CAPUT XXIII. suum dislribuit, alii dans sermonem sapienlix, alit
De tunica. sermonem scientix (Rom. xn ; / Cor. xvn), etc.
Qux hactenus dicta sunt, presbyteris el episcopis Harum divisiones gratiarum invisibiles imiiatur vi-
sunl communia ; qux vero sequuntur episcoporum sibiliter, utpote Chrisli vicarius, calholicus ponli-
propria. Tunicam quam subter casulam habet pon- fex, per sacrorum dirisiones ordinum , ponens
tifex.in veteri sacerdolio coloris eral byacintliini, quosdam in Ecclesia sacerdotes, alios diaconos, et
tinlinnabulis,. el malis punicis inferiori parte pen- tucteros sacri altaris officiales. Latius autem signi-
dentibus, ut totus vocalis incederet pontifex, ne Gcalioprxdictiextenditur annuli, quia dum omni
morerelur (Exad. xxvni). Significat auteni, ut Hie- Ecclesix sanam doeirinam ct fidem integram prx-
ronymus ait, rationem sublimium, qux non patet dical, velut oppignoratam annulo sponsam Christo
omnibus, sed majoribus et perfeclis. Hanc habuerunt subarrat. Non ergo ab re in, ejus digilo gem-
Cliri-
Moyses, et Aaron ci prophelx, omnesque quibus nialus fulgel aunulus, per cujus ministerium
M DE DIVINIS OFFICIIS. — LIB.T. 20
slus Doiiiinus tam fulgida dislribuit dona sancli A lica sede rcgulam hanc metropolilanx obscrvant
Spirilus. Ecclesix, ut neminein hnbeanrponlificem, nisi ab
CAPUT XXVI. eadem sede misstim, a qua prinius illis prxdicator
Quod signo crucis aurea tanuna cessil. fidei missus est. llla autcm missio, supradicli pallii
Signo crucis Chrisii aurea lamina veterum pon- largilio est, quod, nt dictum est', a collo dependens,
trficum cessil, quod olim eratin fronle micans oc- humilitalem Domiiii significat, dicentis : < Sicut
tavum decus pontificum (Exod. xxvm), inscripta misilme Pater, el ego mitto vos (Joau. xx). > Inler
nunc esl pene eadem ineffabilis majestas nominis. cxleros vero Galliarnm archiprxsules, merito Re-
lllic enim erat ineffabilc nomen Dei, hic est inxsli- mensis aucloritale praeminel, quia videlicet anliqua
mabile myslerium crucis. Crux namque inxslima- mctropolis cum esset, accessil el lioc, qtiod ejus
bile signum est, admirabilis virtus esl. Crux spes ponlifex beatus Remigius (quod magntim esl) ab
Christianorum,* resurreclio morluorum, cxcorum ipso Deo missus, et antequam nasceretur, magni-
dux, claudoium baculus, deslruclio superborum, fice promissus, genles Francorum simul cum rege
consolalio pauperum, sustentatio inopum, spes de- primus perduxit ad fidem caiholicam. Quam ejns
speratorum. Crux regura magnificentia, sacerdo- missionem Ormisda ponlifex Romauns a B. Petro
lum gloria. Crux igitur aurea lamina sacratius " qtiinqiiagesimus leriius, iil.debtiit,npprobans, eiilem
ornaraentum. Nec slatim occurranl, decus boc ideo Remcnsi pontifici viccs suas delegavil per omne
non esse ponlificis, quia cum illo toli quoque com- regnumLudovici, et Rcmensis Ecclcsix primalum
inune est plebi. Nam illa dignilas habet iu hoc ali- adaugcns, summa aucloritaie conlirmavil. Trevi-
quid quod nec inferioris ordinis sacerdolibus com- rensi autein Ecclesix Malernus, a B. Pelro apostolo
inune sil. Sic enim in fronte sua Cliristicolarum missus, hxreditalem pallii suis successoribus dere-
signifer hoc vexillum bajulat, ul in subjectx plebis liquil.Mogunlinx Crescens, apostoliPiiuli discipiilus,
fronlibus soli sibi sacro cbrismate pingere liceai. prxdicavil. Trajecli Sauctus Willibrordus, a Sergio
Sicut aposlolorum eral baptizatis imponcrc manus, papn missus.
ut acciperent Spirilum sanctum, sic el hoc ad diera Sed pritnatum Colonia melropolis oblintiil, ea
valens, proprium est episcoporum. Ecce qualequan- maxime causa, quia Cresccns prxdiclus Colonix
tumque ornamenlura accepit in suis sncerdolibus 13 quoqtie apostolicam Yerbi Dei visitationcm
filius ille prodigus, cui reverlenti de longinqua primus intulit. Canluariae vero, nobili Angloruni
regione, ubi porcos paveral, bcnignus pater occur- melropoli, Aiigustiuiis a B. Gregorio missus est
rens vilulum saginalum fecit occidi. Applaudil sibi Q ponlifex priiuus , qui toti Aiiglorum genli , ut
tota familia patris in gloria pcenitentis filii, frater Ctirislum cognosceret, strenua prxdicalionis ad-
aulcm ejus major ille agrarius foris stans inviilia luinislratione subvenil. El de vestibus quidem sa-
torquelur, et fralernx salulis convivio participari cris, quanlum ad prxsens allinel, pro posse satis
noiuit (Luc. xv). dicluni.
CAPUT XXVII. CAPUT XXVIII.
De pallio archiepiscopi. De anle introitum.
Est tamen oclavum archiepiscopis indumeniiim Sacerdote tandem ad sancltim altare ingressuro,
pro aurea lainina, quod dicitur pallium, ab aposto- debel tam ipse sacerdos qiiam cl tola prxsens.
lica sede dalum ; quod a collo circa peclus depen • Eeclesia, dilatare animam suam, el amplo fidci SJIU
dens, silu suo illam, qux valde condecet episcopo- lenere memoriam incarnationis, passionis, resurre-
rum partem, et eorum concilii principem, patenter ctionis ct ascensionis Domiui nostri Jesu Christi, ct
designal humililatis vel sapientix lorqtiem. Quam memoriani omnium sanctorum, qi;i tum ab initio.
hoc illorum privilegium habeat rationem, non vide- tnundi votis-cxspeclaveriint, geslis prxliguraverunt,,
tur prxiereundum. Poslquam duodecim apostoli per dictisque aut scriptis prophetaverunt, et in eornm
universum inundum dispersi , singulis civitatibus D contemplatione in voces erttnipere, prxcinendo an-
prajs'u!erent, tam ipsi quaitt successores eorum, tiphonam, qux dicitur ad inlroilum. Nam sicul iri-
tnisere per conliguas suis sedibus provincias prx- troilus sacerdolis ingressum Filii Dei in hunc mun-
dicatores, quos et episcopos ordinaverunl, ut ubi dum, sic antiphona, qux dicilur. Ad inlroilura^.
recepti fuissent, omnia Chrislianitalis sacramenta, voces et exspectationem prxferunl patriarchurum»
velutipsi epostoli, peragerenl, ut per urbes com- el prophetarum. Ingredilur ergo anliphona prxdicta,
provinciales episcopos ordinarent, el aliorum qui- non minus quam semet decantala cum ejusmodfc
dem aposlolorum successores patriarchx sunt dicti. pompa qux significatx rei aptissime congruit. Pro-
Petri autem successor, pro excellcnlia principis cedunt flammanles cereoli, videlicet insignum gau--
apostoloruui, aposlolicus nominalur. Qui autem ab dii, quod in ortu Salvaloris omni mundo cffulsit, de-
eis per provincias missi sunt, tam ipsi quam suc- quo angetus ad paslores: < Annuntio vobis gauiliuni
cessoreseorum, archiepiscopi vocantur, et qui ab magnum (Luc. n), >elc. Prxcedunt sacerdolem mi-
hia perurbes cotnprovinciales ordinali sunl, et qui nislri duo, nou pariler, ncque a lalere incedcntes,
illis succeduut, usque hodie simpliciler episcopi sed anle subdiaconos. Signant cnim hi duo Velus,
ROminanlur. Initium ergo fu'ei habenles ab aposto- ct Novum Testainenlum, id est legem ct Evange-
27 RUPERTI ABBATIS TUITIENSIS 23
lium, quorum lex lempore prior, Evangclium vero \; ciijus tota vila continiia pro nobis et perpes, orutia
digmtate tnajtis est. Haec namqtie salutis ministeria fuit, qux ct dcsignattir in Apocalypsi per fiimttm
Salvator invcxit, qui Evnngelium quidetn allulit, aromatum, qui ascendil in conspectti Dei de manu
legein vero non solvcre, sed adimptere venil (Matth. angeli (Apoc. VIII). Homo namque verus, passioni
v). Isli sunl duo pedes angeli, qui, ut supra diclum propter nos destinalus cnjus illa vox esl: t Holo-
est: Dcscendildc ccelo auiictus nube.et posuit pedent caustum pro peccalo non postulasti, tuncdixi: Ecce
dextrum suum supra niare, siuistrum super lerram venio(Ps«/. xxxix), > semper iinitum sibi pro nobis
(Apoc. x). Legalis enim moralilas, Joanne Baptista orabat Verbura Domini.PatremqucelSpiritum san-
vel ipso Domino doccnte, Iratiquillius autlita est ctum, ctutait Aposiolus, < in diebus caniis sux
(Luc. m) conlra evangelicam vero dignitalem, idest preces stipplicationesque ad Dtiminum, qui salvum
nianflescini fidei doclrinam, verbi gr.tia ctim dice- illum posset facere a morle, cmu clamore valido et
ret: Ego et Paier ununt sumus (Joan. x); > El: lacrymis cffereiis, exaudilus est pro sua reverentia
« Antequam Abraham Geret ego sum (Joan. viii), (Hebr. v). > Quain ejus oralionem bene psalums
vcluii mirabiles eblioncs maris fluxa el falsa corde seplimus innuit, cujus liiulus inscribitur : Psalmus
imnueruul (Psal. xcxn). Subdiaconus quoque prx- ipse Duvid, quem cantavil Domino pro verbis Cusi,
farl tcxtum Evangelii, quia profeclo lex lestimonia B ' idcst -Ethyopis, scilicet maliliosi popnli,qui jam cuia
conlinct Cliristi, sicnt ipse dicit Judxis : < Si crede- Hcro:!e vel post Herodem illum persecuti sunt et
retis Mosi, crederetis forsitan el inihi. De mc eiii.ni inaxine Pharisxorum (Luc. xm), qui ul mali agri-
ille scripsit (Joun.s). >Porlat vero clausiim quia vi- colx vinexDomini dixerunt :t Ilicest hxres, venite,
delicelanlcqtiam Aguusqccisus apertiisset signaetila occidamiis eiini.etnostra eriibxreditas(J/a/(/i.xxi).>
septem, clausum erat in libro legis sacrameuluai Quod atitem in fine orationis subjungitur : Per Do-
ejus passiouis (Apoc. v). tninuin noslrum, eo respeclu fit, quod Domiuus
CAPUT XXIX. noster Jcsus Cliristus,.medialor est Dei e', honiiuuiii,
De iiicenso. et impossibile est xterna Dei beneficia pei aliam
Ingressus ergo sacerdos, ubisancto altan assistit, viam dccurrere ad uos quam per ipsum. Per ipsum
thuribulum ei qui incensum adoleat, datur in manu. ergo pelimus et impetramus, sicut sxpe per ine-
Nam prxdictus tangelus.i sicut in alia peripcha Apo- dianiem "cristalli Iapidem fiibjectam escam, a lon-
calypseos legimus, < sletit juxla aram, habens ihuri- giiiqno sole ccelesiem mutuamus ignem. Huc usque
btiliim aureum in mnnu sua (Apoc. VIII), > dum in roissx iniliiim quod dicitur introitus, couimemorans
ronspeclu Ecclesix se ostendit Dei Filius, liabens nobis inlroilum Salvatoris in hunc mundum, id est
iiniiia. iilattim corpus, quod et implevil igne, quia a nativiiale ejus usqtic ad Joannis prxdicatiooeia
corporaliier in ipso sepiiformis Spiritus sancti gra- quaudo baptizatus ipse elorans quadragiula dicruin
lia requievit (Col. n). Iuterim chorus concinit Kyrie jejuniura celebravit (Matth. iv).
tleyson, quod significat omnes universales Ecclesix CAPUT XXXU.
preces, qux sunt incensa vera, de quibus ibidem De epistola.
dicitur : < Data sunt ei incensa multa, ul daret de Epistola persouam gerens legis et propbetarum
oraiionibiis sanclorum omnium super altareaureum, prxciirsionisdebiliimagitofficiumanlesanclumCliri-
quod esl anle thronum Dei (Apoc. vn;)- > sli Evangeliura. Lex enim per manum Mosi infan-
CAPUT XXX. tem Dei populum, velui pxdagogus, ciisiodiendiim
De tGloria in excelsis.t suscipiens, fulurtim Cbrist: advenlum cxspectare
Mox sequilur Iiyniiius Gloria in excetsis, qtiem docuit, et pcr 14 os digilumque Joannis, jaiu prx-
ab ore angelorum Ecclesia saucta rapuil. Hic hym- soiilcm Cbristum eidem alumuo suo jam adullo, ut
ijus el angelorum est et hominum. Primum aulemi eum sequeretur, indicavit (Matth. m; Joan. lii).
angelorura congratulaniium quod nalo Domino ac- Prxcessit namque Iex evangeliuro, sictit virga Spiri-
censa jam essel lucerna clarissima (Luc. u), ciim, T) lum mansuetudinis, sicut timor charitatem, sicul
qua sine dubio perditam drachmam invenltira csset; iiiilium perfectionem, sicut doniinanlis prxceplum
xterna sapientia (Luc. xv). Inde est, quod jami prxcedit amantis consilium. Epistola vero vox legis
prxoccupanles dicunt: < Eu'n lerra pax honiinibusi est, suam in Joannem imperfectionem protiteiilis, et
bonx voluntalis (Luc. n), > quia pacem nemo om- ad perfcctionem evangelicam suos auditores trans-
uium.qiii sunt in ccelo, vel qui sublus lerram (Apoc. mittenlis. Quamvis autem sxpe de aposlolicis su-
«), potcrat facere inter Deum el homines, hic factor matur litteris, lamen in eo gradu esl, ac si semper
omnium Deus, proptcr homines bomo factns, jam- delege sitet propbelis. Semper enini moralitalem
jani facturus essel in carne sua, soluto pariete iui- vitamque aclivam magis quatn contemplativx subli-
oaicLiarum (Ephes. n). milateiti, qux in Evangelio radial, apostolica quo-
CAPUT XXXI. que lectio inslruit et dispensal. Epistola vero Grx-
De collecta. ce, laline dicitur supermissio, vel supererogatio.
Qux post hxc sequunttir oraliones, a sacerdoiei Quod nomen bene congruit litleris apostolicis; quia
saliitatione prxmissa, per quam altenti fiant au.lito- videlicet Evangelio Christi supererogalx sunt. Si-
rcs; .eatnduin ofatioiies tllcunlur ipsius pomini,, qtiidem ordo aposlolicus, slabularius iile cst, c\\\
29 DE DlVINiS OFFIClIS. — LIB. I. 30
noster Saraaritanus. id esl custos, Doroinus noster A in ignem p.learum iiiexsfiiigiiibilem projici (Mat:h.
Jesns Christus, hoinirtem illuni, quem latronibuS •n; Luc. m). Altamcn in prima Paschx hebdomada
despoliatura, vulneraltim, et semivivum relictum cantari consttevit, cujtis constietudiniscaiisasuo nie-
inveneral, commisil. Prpferens duos denarios, id est lius locoreddelur. Dicilur autem gradualea gradibus
legem et prophetas, et dicens ei: < Curam illius humilitatis titpote illi convenicns, qui necilmn
habe, et quodcunqiie supererogaveris, ego, cum re- ascendit de virtule in vjrlutem, sed in eonvafie
diero, reddam libi (Luc. x). > Bene ergo lilterx, ploralionis positus, jam tamen ascensiones in conle
quas apostoli Evangelio Chrisli supererogoverunt, suo disposuil (Psal. XLHI).Quarum ratio ciim in
epistolx appullatx sunt. Pifferunl aulem peue pavi- multis invenialur locis in mysticis maxime quin-
ter, ul lex aut prophetx, a majestate sanctiEvan- decim graduum canticis dislincla cst. Ejusuindt
gelii, quia videlicel pariter de moribus traclant. Et ascensoris initium et perfeclionem canior innuens,
Evangelii sacramenta illi ventura denunliant, hi jam ad graduin sxpius conslilit, et inferior eo slare
praelerila commemorant.Igitur, ul supra diclum esi, consuevit, qui subsequens alleluia concinit.
morale legis olbcinm agit epistola, lanlum distans CAPUT XXXV.
abeo quod in oflSciomissx prxcedit sancto evange- De atleluia.
lio quantum servus a Domino, prxco a judice, lega- B Alleluia Latihx lingux peregrinum nomen est,
tus ab eo qui misit illum. Qtiapropter c<iir»kjjiiur, cujtis mysierium.velul qtioddam gaudii slillicidiiiin,
non injuria sedemus; cum autem sanctum evange- de diviiiis supernx Hierusalem, primuin in menteiii
luim audimus, demissis reverenter aspectihus, sicul palriarcharum et prophetarnm, posl in aposiolorum
Domino hostro assistimus. In eo quod sanctum ora plcnius per Spirilura sanctum dclapstira est.
prxveuit Evangelium , Baptistx Joaiinis imilalur Siguificat enim xlernum angelorum et beatarum
ofScium; qui prxvaricaloreslegis corrigens, et mores anininrtim convivium, quod esl sempcr laudare
eorum evangelicx fidei suscipiendx prxparans Domiiium, el prxsenlis semperque videndi vulius
(Luc. 111;Malih. m), implebat quod de illo dixerat Dci, novum sine fine caniare miraculum. Ad boc
angelus: < ipse prxibil ante Dominum in spirilu et vita-prxsenlis inopiam nullalenus aspirare merettir,
virlule Helix, parare Dominum plebem perfectam scire autemuilii sit cl prxguslnre illtid gaudio spei,
(Luc. i). > sitire elesurirc quoil giislaveris, hxc iila, qux di-
CAPUT XXXHI. citur, sanclorum in hac vita pcrfcctio est. Quapro-
De manipulo. plerinterpretalum hoc Hebraicum nomen remansit,
Manipulus qtiem in brachio sin.stro gestat sub- _, ut peregrinum ab hac vita gaudiiim, peregrinum
diaconus, dextro vacante, ut cxpedilum sit ad ad- nibilominus signnret, potins quam exprimeret vo-
ininistrandtun, illud nobis inniiil, quod si liraentes cabulum. Quoninm igitur ftiturx beatiiudinis, quasi
securiin judicii xterni; qux jaui ad radices arbo- proprium est vocabulum, jurc eo lempore magis
rinn posita est, ut oranis arbor, qu;e non facit frequenlatur, quo resurgens Dominiis, ejiisdem bea-
frncluni bonum, excidalur, et iu iguem millatur titudinis spem nobis propinavit ct proniissiiin. Ut
(Match. III), prxdictam pcenitenliam stisceperiinus, aulcm aliisquoque tcmporibusad missamcnneretiir,
et diguos posiiiteuiix fructus fecerimus, mauipulos olim Romanx Ecelesix consueludo non eral, sed a
juslitix reporlabimus, juxta illud : <Euntes ibanl et B. Gregorio instituliim, imo reslituttim est. Nam-
flebant, millentes semina sua. Venienles aulera ve- que a lemporc Damasi papx, cum pritts fuissel ea-
nient cum exsultalione, portantes manipulos stios dem consuuludo, defeceral. Denique cum de boc et
(Psal. cxxv),t Fimbrix vero manipuli, vel stolx, vel de aliis nonnullis quosdam murmurare sentiret,
cujuslibet sacrx veslis perseveranliam significant lanquam conslaiiter Ecclcsix consueludines seque-
epruradera bonorum operum, vel compleiionera roo- reiur, iion dedignalus esl ralioneni reddere, dicensi
rum, quia fimbria esl ulteriorpars vestis. His fimbriis < Nos in nullo Iiorum aliam Ecclcsiam seculi sti-
gloriosa in psalmo circumamicta est fitia regis (Psal. D mus. > Nam ut alleluia hic diceretur, de Hierosoly-.
XLIV),sicut talari tunica filius accrescens el decorus morum Ecclesia, e.x beali Hieronymi Iradilione tem-
erat inter fralres suos Josepli (Gen. xxxvn). pore beatx memorix Damasi papx traditur tractum.
CAPUT XXXIV. Et ideo in bnc magis sede alleluia consuetudinem
De graduali. amputavimus, qux hic a Grxcis fuerat tradita. Ca-
Graduale ad poenitentix respicit lainentum, canlui nilur ergo alteluia post graduale, canlicuin Ixtitiae,
nsper et gravis adeo ut illud excellenlibus eflerre post luctum pcenitentix, el summopere nilentes ex.
voeibus nec usus nec decussil. Significat enim non primere. magnitudinem consolationis, qux repositj)
jain requiem remuneratorum, sed laborem operan- esl illis, qui nunc lugent, jubilamiis magis quaitj
tium. Propier quod diebus"post Penlecosten de offi- canimus, unamque brevem digni sermoiiis sy!Iah:nit.
cio tollitur, quia videlicet dies illi fulurum in regno 15 >n plures neumns, vcl netimarum distinctiones
Dei felicem sanclx Ecclesix slatum significant, protrabiimis, ul jucundo auditu mens attoniia re^
quando jam area Cliristi veniilabro, quod est in pleatur, el rapiatur illuc, ubi < sancli cxsulta-
manii ejus, purgata erit, nullumque cx residuis bunt in gloria, Ixlabiinlur in cubjlibus su^
granis jamtimebit, quod ab borreo domjnjco debeat (Psil. qxj.ix.).
S* RlPERTl ABBATIS TITTIENSIS 52
CAPUT XXXM. A cx auctoritnle beaii Ilieronymi, ralionem significare
I)e Evangelio. sulilimiiim supra diximus. Est aulcm clausa circa
Hnctcnus seorsum sedebnt saccrtlos, malnrum colluin, ut peclus sil opertum, quia, sicut ait Apo-
viclor cogilntionum, dominique vicloriam scdcndo sloltis, Evangclium in his qtti pereunt, esl opertuin
significans, cuivicto lentaiorc, sedenti el imperanti (// Cor. iv). Prxcedit subdiaconus diaconttm , poi-
miuislrahaiH angeli, sicul scripltim est: t Reliquit tans quem Evangelio subslernat pulvillum, qiiia
ctim tenlalor, el accessertinl angeli el ministrabant vidclicel ad omne quod loquitur Evangelium, lex
ei (Matlh. iv). > Surgit tandem ad allare accedcns, competens suggerit lesliinonium. Summa vero re-
ita ul opporttine veniat nobis in mentem Domimis vereutia debettir ad audiendura Evangelium, quod
Jesus, prxparala sibi pcr Joannem via ad conla maxime est Verbum Dei, quam diaconus prima voce,
liominum, de descrlo rediens, ut doccat ipsc, et quam emitlit, salis venerabiliter exigit, dieendo:
discipulos suos eligens, miliat ad prxdicandum. Dominus vobiscum. Cujus cniin melius quain Domitti
Millit namquc sncerdos diaconum ad legendum jir.Tseniia reverentes el religiosi audilores peiilum
sanclum cvangclium, pctitam dando bencdictionem, debenl prxstare silenlium? Atlenii ergo et benevoli
quod subdiacouo priuscpisiolain lecluro non fecernl. sunt illico, el eo cordibus conversi et vultibiis,
Legem enim et prophelas invisibilis invisibililer B respondent : El cum spiritu tuo. Slatim"dociles
misit; aposlolos autcm ct evangelistas, quoriim quoque reddil, diceudo : Sequeiitiu sancti Evangelii.
diaconus personam gci il, visibilis faclus, et sanclam lloc aulem dicimus, non quod majestas Evangelii
Ecclesiam, sponsam vidclicet stiam osculans osculo dignala sit unqunm reguiis orntoruin subjici, sed
oris sui (Cant. iv), visibiliter misit et docuit. Accipil quia quod in hoininibus facerc nitilur sludium elo-
diaconus textum sancli Evangelii, quod bajulans ad quenlix, hoc in Ecclesia sua meiius perfn it summa
Jeclricium, eflicilttr pcs Christi. Prxcedunt cerofe- naliira snpientix. < Nam, ul ail bealus Auguslinus,
rarii cum ihuribtilo, per qux significantur gaudium elnqucntia snpientix comes est, et quocunque do-
et bona opinio._Gaudium euim semper est in bono inina hxc progreditur, illa ul ejus ancilla subse-
ininiio. Bonx quoqtie opinionis sc esse noveruut qitittir. > Respondemus, Gloria ttbi, Domine, glori-
qui hoc boniim porlanl niintium, qui el conlidenler (icaiiles Doininiim, quotl misit nobis vcrbum salulis,
dicunt, < Chrisli bonus odor sumus Dco in omni juxta illud qtrod in Aclibus apostolorum legimus :
loco III Cor. n). > Quapropter incensum bonx t El glorificaverunt Domimim, diceules : Ergo et
opiuionis signum, lociiin ipsum aspergiljn quo genlibus Dcus pcenitcnliam ad vitam dcdil (Act.
legendtira est evangclium. Qui locus si sit dies c»). •
feslivus, quando solel convenire populus, eminen-
tior est, ut ex ipso statu commonealur diaconus, CAPUT XXXVII.
quod is qui sursum ad Domintim desidem invitat Idem de Evangelio.
populum, stare debeat in monte virtutum juxta illud: Sanclum Evangelium principalc cst omnium
< Supra monlem excclsum ascende lu, qui evange- qux dicunlur ad missx ofllciurn. Sicut enim caput
lizas Sion, exalla in fortiludine voccin tuam, qui prxeminet corpori, el illi cxlera membra subser-,
cvangelizas llierusalein (Isa. XL). > Qtiam ejus for- viuiil, sic Evangelitim toti oflicio prxeminet et
litudinem el stola prxdical, qux super hiimeriiin omnia qttx ibi Iegunlur vet canunlur, intcllecluali
posila, inde usque ad succinctionem lumborum ratione illi consenliuiit. Exempli gralia : Dominica
deducitur, quod foriiiudinem ad vocem exaltandam prima Adventus Domini hoc Evangelium legilur :
IIIIIChabeal, si forlis sit ad operandum, el succin- Cum appropinquassel Dominus Jesus Hierosoty-
cius conlra pugnas libidinum, evangelica namque tnam (Matth. xxi), > etc. Ut inlclligamus quomodo
prxdicatio qux esl < fons horlorum, puleus aqua- huic evangelicx lectioni cxlera mcmbra consoncnt
jrum vivenlium (Cant. IV), > non fluil inipelu aliunde, ollicii, quxramus primo, in quo eadcm lcclio con-
iiisi de Libano, id est de corde casto et de orc D gruat lempori. Ad boc brevi argumentalione hoc
jjandido, quia sonles vitiorum, duin conscientiam modo respondendum est. Idcirco advenil Dei Filius,
toarclant, os quoque angustant, ne aqux vivx cum tit genus humanum a diabolo pcccatorum vinculis
jmpelu (luant. Quod dalinalicam non nisi feslis colligatum miseratus absolveret, et in ccelestem
iliebus induil, hoc significat, quod ralionem subli- lliertisalem, unde homo captivus abduclus fuerat
mium sacramenlorum, non nisi postquam glorifica- vias suas doceudo, placidus assessor cordium redti-
His est Dominus Jesus, et Spiritus sanclus advenit, , ccret. Hoc aulem procul dubio myslicus Evangelii
discipuli porlare poluerunl. Nam lunicam ejusmotlii ejusdem ccntinet inlelleclus.
3T DE DIMNIS OFFICIIS. — L!B. II. 54

LIBER SECUNDUS.

16 CAPUT PRIMUM. _\ Dci Verbum, verum Dei Filium, sancta Ecclesia


De syinuolviCredo in unum Deum.i caibolica offert Creatori suo.credens corde.etore
Lecto evangelio, majore qux sequunlur egenl in- confiiens (Rom. x), pariterque manibus panem et
lenlione, quia videlicet majora continenl salutis vinum, sictil sibi tradidil ipse Salvator offercns
nostrx sacramenta. Sicut enim, post passionem (Maith. xx-ni; Luc xxn). Nam pro quota suoruin
Domini, majora quam ante charismalum dona [gra- parle beneficiorum gralias agerei Ecclesia Creatori,
tia largiente effusa sunt, sic post evangelii lectio- Salvatori, et illuminatori suo, si nihil aliud ei quam
nem majora sacramenta ordinala sunt. Tunc ergo, panem et vinum offerrel? Solum denique terrenum
si sit dies Dominica, vel aliqua condigna festivitate corpus hujusmodi fruclibus alilur el sustentatur?
decorala, cantalur symboium, quod est : Credo in Eliam anlequam crevisset Ecclesia lempusque nu-
unum Deum. Maxime enim Dominicx resurrcclio- ptiarum altigisset, anlequam conjuncta viro suo
nis, vul Pentecosles sacramenlum respicit hoc li-lei Glium ex eo suscepisset, quem in acceptabile sacrifi-
erat sacrilicium ejus adeo
tripudium, quando nova soboles Ecclesix vitalis fon- cium offerre posset non
lis ingressura Iavacrum, reddsbal ejus, quara caie- vacuum, ul nihil prxter id quod videbatur in se
cliizata didicerat, symbolum [add. fideij. Hoc igi- conliuerct. Ilabebat namque causas invisibiles pro-
tur concenlu bene et consone chorus catbolicus R pter quas invisibiles hostias offerret, videlicet opera
doctrinx respondet evangelicx, et ne dicat ei pfier Dei memoria digna, verbi gratia, manum quara ex-
electus, ccelestis cantilenx doctor, jucundus musi- lendit Dominus super priraogenila jEgypti, Iransiens
_us : t Canlavimus vobis, el non sallaslis (Matth. super tabernactila lsrael signala sanguine agni,
xi), > cantando et alacri mcnte sallando ostendit transiens et salvans, protegens et liberans, trans-
quam bene suavem cantilenx ejus nioduui retinueril. itumque Israel per mare Rubrum, et submersionem
lnterim subdiaccnus apertum circumfert Evangclii Pbaraonis ct exercilus ejus et curruum, cxlernque
Iibrum, omnibus religioso osculo salutandum, quein Dei magnalia (Exod. xu). Hxc aulem oninia utnbrx
ad i.ilroitiiin portaverat clausum, quia post prxdi- futurortim crant, qux in figura contingebant illis.
cationem Christi ccepit lex credenlibus, quam anlea Igiiur et ipsa sacrificia, qux propter has fiebant
geUahat clausam, apertam oslendere fidera evan- causas', sancla quidem, sed sanctiorum umbrx,
gelicam. bona quidem, sed ineliorum erant figurx. Quales
CAPUT II. Catisx, tales el causarum memorix. Non ergo so!unt
De offerenda. panem et vinum , qux corporaliler videniur,
Posl symbolum cantatur offerenda. Offerenda r sed etquod non nisi Gdei oculis aspicitur, Verbum
canttis est Ecclcsix, noraen hoc habens ab offe- Det, Filitim Dei offert sancla Ecclesia, novum et
rendo traclum, eo quod tunc canilur qtiando omni- verum immolans sacrificium, quia jara concipil,
potenti Creatori nostro incorruplum taudis offerimus corde credendo ad justiliam, jamque parit, orecon-
vel prxparamus sacrificium ( Psal. xciv ). Ilic filendo ad salutem (Rom. x). Ipsa enim esl mulier
inagis ac magis aperiendum lidei ostium et animx illa magna, qux in Apocalypsi visa est amicla sole,
triclinia ponenda sunt, ut ingrediatur veritalisopus, scilicet Chrislo, quem induil in bapiismo, liinam
quo panis el vinum in vertim corptis et sangiiinem habens subpedibus (Apoc. xn), videlrcet omnia mu-
Domini Iransferuntiir, ne effjciamtir sicut Achis tabilia caleans. Luna enim mulabilis esl (Eccli.
(/ Reg. xxi) ille de quo supra diclum est. Mulli xxvn), alque ideo mulabilem munduro designal,
namquc fidei oculns non habentes, in sancto Sacri- et in capile suo geslans coronam slellarum duo-
ficio prxler panem el vinum nihil amplius intuentes, decim, id cst cborum duodecim aposlolorum, qui
cum diceretur eis : Corpus et sanguis Domini est, in ejus initio prxfulserunl, el in uiero habens,
murmuraverunl dicentes, quomodo esl? Laluil enim ct clamali.it pnrluriens, ei cruciatur ut pariat.
eos, quas vocus suas septem tonilrua locuta sint, Hujus in ulero Jiabentis, clamanlis el parlurien-
ctun clamasset angelus ille forlis voce magna, <quem- D tis salubrcm crucialum, oflerendx, de qua loqui-
admodum.cum teo rugil (Apoc.x),>ct quod illa? voces mur, gravis et grandisonus imitalur cantus; quas
quidquam atliiieant ad mysteriura sacrificii juxta neumisdislenla frequentibus, et suisfectinda versibus
Psalmislam dicentem: < Circuibo el immolabo in quanlumvis longa jubilatione non valel salis expri-
tabernaculo ejus hostiara vociferalionis (Psal. xxvi; mere 17 quod significat. Ne ergo dicas in corde
// Cor. iv). > Nos aulem creditnus propter quod et tuo : < Quis ascendit in ccelum, hoc est Christum
loquimur, quia quidquid angelus ille clamavil magno inde deducere (Rom. x), >ut is qui in se resurgens
clamore Evangelii xterni (Apoc. xiv), quidquid posl ex mortuis jam non moritur, adhuc per sacri allaris
ciamorera ejus, Ecclesix sux loculus est Spirilus liostiam in suo mysterio pro nobis iterum immoletur.
sanctus, donorum suorura sepliforrai tonitru, vcrum Propeeslenim verbuminore tuoeiincordeiuo(Deuf.
S5 RUPERTI ABBATiS TUITIENSIS K
vi),hoc est, < varbtim Itdei quod prx.licamus, inquit. A sacerdotis. Vel quod apud diligentiores fil, in ipso
Aposlolus (Rom. x). > Quoniam ergo prope est in componal allari. Lcx ciiim, quam per subdiaconum
oretuo, el in corde tuo Verbum Dei, Verbum crucis significari jam diximus, sacrificium noslrx salutis
Cliiistns Dominus, si hujtis verbi Ilumen supcr pa- tantum prxfiguravit in Melchisedech, sed per evan-
nem el vinum effuderis, et ordine, qui ab ipso sta- gclicam iraditionem ad altare, hoc est, ad solemnem
tutus est, veritatem hujus verbi proiuleris, statim ritum Ecclesix pervenit (Psal. cix; Hebr. vn).
de sanclo aliari pancm ipsum et vinum in corpus et CAPUT IV.
sanguinem suum transferendosiiscipit,e.'idemviriule, De silenlio posl offerendam.
uaiiem poicnlia vel gralia, qua noslram de Maria •>osl hxc jam sacerdos silenlii solitudinem expe-
virginecamem suscipere poluil, quomodo voluil.Nec lit, inslanle memoria i/or.inicx passionis, conversus
duo corpora dicuntur aut sunt, hoc quod de altari, et ad allare, concenlu chori finito et omni Ecclesia
illud quod acceptutn est de utero Virginis, qtiia vi- conticescente. Hoc autem significat illud quod Do-
delicet unum idemqueVerbum, unus idemque Deus, minus nosler jam non palam ambulabal apud Judxos,
stirsum est in carne, hic in pane. Alioquin el ille cum cogitarenl eum inlerficere, <sed abiit in regio-
panis, quem heri sacrilicavimus, et illc quem hodie nera juxta desertum in civitalem, qux dicitur Ef-
vel cras sacrificabimus,plura sunt corpora, ncc recte " frem.etihi morabatur cum discipulis suis(Joan.xi).
dicimus offerri ab Ecclesia corpus Domini, meliusque Cotlegerunt ergo ponlifices, el pharisxi consilium,
diceremuscorpora, quiaquolidie pene tol offerunlur ditentes : < Quid facimus? videtis quia nihil profici-
panes, quot habentur inEcdesia sacerdotes, sed hoc mus. Ecce mtindus totus post illum abit. Et pro-
prohibet causa, convincit ralio, religio respuit. phetavit unus ex illis, nomine Caiphas, pontifex
Unitas enim Verbi unilatem efficilsacrificii. Simili- anni illius, qtiod expedit, ut unus homo morialur
ler enim tintim Verbum, et olim carnem de Maria pro gente, et ab illo die cogitaverunt, ut interficercnt
virgine sumpsit, el nunc de allari salularein hostiam eum (Joan. xn).> Hoc ipsum aulem a mysterio non
accipit; igilur unum corpus est, et quod de Maria vacal, Non enim limore passiotiis se abscondit, qui
genitum in cruce pependit, et in sancto allari obla- ad hoc venil, ut palerelur, scd hoc prxtendebat
tum, quolidie nobis ipsam innovat passioncm Do- foris, quod inlusagebatiir in illorum cordibus. Naci
inini. Cum autcm Ecclesia qtioqtie corpus sit Christi, vere abilurus eral in regionem genlium pedibtiS
propler ejusdem Verbi, vel spiritus unitalem; nam evangelizantium, qux erant juxta deserlum illorun;,
eumdem spiritum Cbristi idemque in se raanens quibus jam tunc dicebal: < Ecce rclinquetur vtuli
habet Verbum Dei quod univit sesc carni dc carne P domus veslra duscrla (Matth. XXIII),>non in ipsuni
Marix virginis, sciendum esl quod non lanlum de desertum, quod eral illi incrcdulitas Judxorum.
Verbo Dei, sacrae hoslix accedit, quanlnm habct Sacerdos ergo in silcntio slans, et silenter snper
gratiam cjusdem Verbi untis quilibet sacerdos, qui oblala diccns oralionem, sanclum prxparat sacrifi-
ad sacrificandum assisliu Unusquisque enim suam ciuni, quia Dominus nosier, ctiam cum se absconde-
divisivam habet gratiara, vel donalionem Verhi aut ret, ncc palam apud Judxos amhularct, salutare nobis
Spiriais sancli. In sacram aulem hostiam tanla se passionis sux medilabattir sacramenlum. Quia vero
pleniludo divinitalis infundit, quanta in Marix vir- proximo jam Pascha, cum multi ascendissent in
giiiis ulerum descendil, quanla in corpus Ecclesix Hierosolymam ut sanctificarent seipsos anle Pascha,
per gratiarum divisiones sese dislribuit. Nam quo- el reqiiirerent eum dicenles : < Quid pulatis; quia
niodo deifer panis ille non de uno, sed de multis non venil ad diem feslum? Dederanl autem ponlili-
coiificiiur granis, et vinum illud sacrosanctum non ccs, et pharisxi mandatum, ut si quis cognoverit
de uno, sed de mullis confluxil acinis, sic nimirum ubi sil, indicct, ut apprehendanl eum. Venit Domi-
non tanlum habet Yerbi Dei, quanla est gratia uuius nus Jesus Bethaniam ante sex dies Paschx, ubi
honiinis, sed quanla est plenitudo totius corporis fueral Lazarusmortuus, quem suscitavit, et fecerunt
Christi, quod est Ecclesia (Ephes. 1), qux de multis D ccenam ibi, et Martha minislrabat, qtiia lunc iteruin
hominibus consislit, quxque per unumquemlibet ambulabat palam, ita ut Lazarus essel untis ex dis-
calholicx fidei hominem universa ad sanctum altare cumbenlibus cuni eo (Joan. xi, xn). > Lcval iterum
in.loco, vel lempore quolibet assistit. Sed jam cceptum sacurdos vocem suam dicendo : Per omnia smcula
ordinem prosequamur, et qualiler hxc fiant, non tmculorum. Dicturusque rem altenlione dign.im,
sicui supradictus Achis, qui semperdicit, quomodo prxmittit salutalionem, oplans nos qnoque tales
cst (/ Reg. xxi), scd sicut verus Abimelecb, id est esse, cum quibns manere Dominus, ct apud quos
patris mei regnum,, cui vere dicitur : < Regnum Dei convivium facere dignetur. In nienie enim tunc ha-
intra vos est (Luc. xvn, > quantum possumus, ad- bere debet Ecclesia mulierem illain formosani, qux
mola lide speculemur. atlulitad convivium illud t alabaslrum unguenti nar-
CAPUT III. di pistici pretiosi, et effudit super caput ipsius re-
llem de obla.ione. cumbentis (Joan. xn), > el autfirc, qnod dicere in-
Cum concenlu memorato, suscepta sacra paniset cipit sacerdos : Sursum corda, Habemus ad Domi-
vini obtalio, sic ad sanctum altare pervenil, ut suh- num, tit et ipsa, sicul veremulierunguenlaria, sur-
iiaronus ad diaconum, diaconus ad manus perferat sum ad ipsam divinilatem Filii Dei Ievet cor suum,
»7 DE DIViNIS OFFICHS.—LIB. 11. W
el illud caput aequale Deo Patri Gde contingens, un-. A siiis, consignans eis tbesauriim corporis elssngui- '
guento pernngal calholice confessionis, qtiam sa- nis sui (Luc. xxu). Eadem nocle capitur, ligalur, et
eerdos subsequendo canil. Gratias enim agere dehe- illudilur (ibid.). Feria sexta crucifigilur, primo iin-
mus omnipotenli Deo nostro per Christum Domi- gnis Judxorum, post manibus genlilium, landem
num nostrum, credendo et conGlendo quod per hora nona facto terr* motti tradidit spiritum (Maith.
ipsum majestatem ejus laudant angeli, adoranl do- XXVII; Marc. xv; Luc. xxm). Sabbato qtiievit in
minationes, tremunt poieslales, clc. Nimirum hoc sepulcro.Prima Sabbati resurgens a mortuis, pacem
cst, divinilatis ejus arcanum conlingere principittm, discipulis, pacem omni mundo annuntiavit (Matth.
et odoriferum snper caput ejus effundere pietatis xxvm; Joan. xx). Hortim omiiium forma faciesque
unguenlum.. Hoc unguentum ex medulla pigmenli vera, ita secrelo reprxsenlalur in canonc, eortnnque
confeclum est evangelici, scilicel ex eo quod Joan- procursu, et vcre vivo flumine super panem et vinum
nes ait de Verbo, quod < in principio eral Dcus 18 confltiente, lam verain divinitnlem, veramque hu-
apud Deum. Omnia per ipsum facta sunt et sine manitalem Christi in ccelo sedentis et regnantiS
ipso factum est nihil (Joan. i). > Hujus nunc odore excipimus, quam veram subslantiam ignis a sole
domus Ecclesix repleta est, sed muscx morientes supposita crystalli sphxra exigua, fere quolidie
" niiituare
perdiderunl ejsis suavitalem (Eccle. %), videlicet possumus. Hoc sole operantur manus
omnes hxretici sordibus obvoluli, quos erroris sler- Clirisli, tornatiles atirex, plenx byacinthis (Cant.y),
cora felore pascunt, el verba yerilatis. bono odore ejus, qui dixil: < Sine me iiihil potestis facere
inlerficiunt. Igitur sacerdospost inlerjectum, ut di- (Joan. xv). > Manus, inquam, Chrisli hoc operantur
ctum esl, silentium, quasi post Domini latibulum, per manus sacerdotis, qux manibus suis conforlalx
vocem levans, ipsum palam venientera in Bethaniam, sunt, maxime, quia ut hoc operari cum ipso et per
palara convivanlem, et unguenlo delibulum quodam- ipsum et in ipso possinl, oleo sanclo pro clavis
modo reprxsenlal. Et illam sncrx confessionis un- passionis ejus signatx sunt. Igitur singula eorum
clionem sic deierminat mulier illa magna, qux esl qnas supra digesta sunt, quibus in locis commcmo-
sancia Ecclesia, ut cum angelis et pueris, qui in renlur in canone, Iaboriosum non est invesiigaie,
crastinum obviaverunt Domino canentes, ramosque prxscrlim cum quxdam ex ipsis per se salis evi-
palmarum sublevanles (Malth. xxn), decantet liunc denter apparcant.
devoti pectoris hymnum : Sancius, sanctus, san- CAPUT VI. (
ctus, Dominus Deus Sabaoth (Isa. vi), etc. Ubi Te igilur.
onim dicitur. Hosanna in excelsis. Renedictut qui,f, Ab inilio canonis, quod est: Te igitur clementissi-
ver.il in nomine Domini, prxdictum pix confessionis me Pater, usque ad eum locum, qui pridie quam
unguentum dimitlit, ut non solum caput, sed et pedes paleretur, quatuor dierum rationes adnotaolur, quo-
ungal Domini, passionem morlalis hominis fldeliter rum in primo verus Agnus, a Deo Patre vel a seipso,
respieiens, ad quam cura prxdiclis lurbx multae ul dictum est, traditus (Rom. vm; Ephes. v), illaius
laudibus benedictus advenit. est in domos Israel, veniens in civitatem Hierusa-
CAPU1 V. lem. Qux illatio vel traditip trina crucis figura si-
De tecrela. gnatur, dicendo uti acclpla habeas hmc dona, hmc
Post lxtam poptili acclamalionem sequilur historia mnnera, hmc sancta sacrificia illibala. In quarto au-
secreli mceroris, et profundi causa silentii. Secreta tem a Juda traditus et venditus est qux venditio
namque memoria Dominicx passionis est, quam diui vel tradilio item tribus crucibus insignilur dicendo
choro silentiura indicit, qux per hebdomadam antei benedictam, ascriptam, ratam. Illic Ecclesia, quse
paschalem ordine boc cucurrit. Eadem die, qua lau- prius prx nimia pauperlate non habens hosliam,
des acdamalx sunt ipsi Filio David, decima Itina, quam offerret, dicebat: < Quid relrihiiani Domino
quando inferebatur in domos Judxorum typicus ille pro omnibus qux retribuit mihi (Psal. cxv), > gratias
paschalis agnus (Exod. \\i), ingressus est hic Agnus; D agit sanctx Trinitati, quod mecuit calicem salularis
Dei .civiialem Hierusalem, et nequissimis lanislisi accipere, et nomen ejus invocare. Umc dona, inquit,
obsessus, multis insidiis quxrebatur ad mortem,, hmc numera. Eadem sacrificia dona sunt, munera
tradilus a Deo Palre, < qui proprio Filio suo noni sunt: Donaquia nobis ab ipso dala; munera, quia
pepercil, sed pronobis omnibus tradidit illum(/?oni. a nobis illi oblata. Donum enim esl quod a superio-
vm), > tradilus nihiloininus a seroelipso quia < di- re dalur; munus quod ab inferiore. Hlic, inquam
lexit nos, el Iradidit semelipsum pro nobis (Ephes. jam in prima actione commemoratio omnium fil,
v). > Secunda feria el terlia nihil proGciunt (Joan. quorura idem sacrificium, quique illi vera similitu-
xn), dtim eum contingere non audent populi melui dine conveniunt, in eo quod cum sint mulli, sic per
(Matth. xxvi; Luc. xxi), qui circa illum multus ad- unam fidem unumque spiritum, in unura corpus Ec-
oue audiendum illum totus erat. Quarla feria Judasj clesix sunt coujuncti quoraodo panis ille de roultis
unus ex duodecim, a diabolo sitpplantatus,. vcndiditt confectus esl granis, et vinum illud de multis con-
illum Pbarisxis el tradere spopondit, ut caperentt fluxil acinis. Hi aulem stint, non solum apostoli et
cum sine lurbis (Marc. xiv).Feria quinta jnm agone; martyres, scd et omnes fideles, illofum meritis spe-
propinquo, teslamenlum suum scribit harredibuss rantes, hoc sibi proficerc ad salulera, quibus )am
39 RLPERTlABfcATIS TUITIENSIS JJ
proflcil ad honorem. Igitur quomodo [qttoniam] et A sacrilicat modo mirabili secundtira orJinem siium,
scriptum est: Alienrgena non vescetur ex eis, quo- secundum cceleslis sacrificii rilum.aecipiens panem
niam sancta sunt (Exoa. xxix); solum illiim assu- in sanclas ac venerabilcs manus stias, et dicens :
inimus ad esiim hujiis Agni qui nostrx conjiinctus < lloc esl corpus meum, > accipiens prxclarum ca-
cst domiii (Levit. xxu), sciliccl omnem donieslicum licem viui, ct dicens : < Hic est calix sanguinis
fnlci (Gul. vi), a principe usque ad plebeium, ab mci (Matlh. xxvi). > Quid ergo? silebiinus, el silen-
aposlolo usque ad puhlicaniim.^ tio nostro videbiinur consenlientes essehis, quorum
CAPUT VII. polluta labia non letigil Seraphira rubenti calcuio
nanc igilur oblalionem. (Isa. vi), quem attulit de altari, et dicuut semper :
In oralionis lomo sequenli, sic sacram obtatio- Qiiomotloesl? quomodo est? Imo clamemus. Et ne
nem, quomodo .diligenlem publicx saluiis legatio- desit quid clamemus, pulsemus et ostium amici, qui
nem benedictam, ascriptam, ratam, rationabilemque tres panes commodare consuevil (Luc. xi), id est
fore deposciraus. Leg.tiio uamque est regis ejus, Gdem, spem, charitatera, qux in hoc maxiineiiego-
t qui cum decem millibus non valens occurrerc ei, tio necessaria snnt. Patitur enim nos, non contra-
qui cuin viginli millibus venit ad se, millens rogat dicentes, sed nosse cupienles. Igittir ne omniito
ea qux pacis sunl (Luc. xiv). > Nam quia de solis B nesciamus quomodo esl, libel nunc iittucri in ordine
faclis juslilicari non valemus coram illo, qui non tam admirabilis sacrificii tria, qux in opere cujus-
solum de faclis, sed ct de cogiiationibns ralioiiem libel auctoris egregii requirere consuevimus, id cst
exaclurus, quasi cum dupliei venit exeicilu, prxsen- maluriam, inlenlionem , causamqtie finalem sive
tis sacrificii legalionem mittuntes, rogamus ea qux utilitatem. Qux cum singula nobis, fidei manu pul-
pacis sunl. Magnx aulem luudis est, sic legationem saniibus, gratix clavicula secretarius veritatis ape-
hanc peragere, ut ab illo, cui miititur, mereatur ruit, < et si nondum facie ad faciem, sallem per
benedici eloquium Ecclesix, sicut bencdixil David speciilum et in xnigmale, videbiraus, quomodo est
snpienti Abigail, diccns : <Benedictus Domiutis Deus (// Cor. xm). >
Israel, ct bencdiclum eloquitira luum et bcncdicta CAPUT IX.
lu qu* prohibuisti me hodic, ne irem atl sangiiiiicsn, Maleria.
ct ulclscerer dc manu mea (/ Reg. xxv). > Abigail Materia vel substanlia sacrificii, quod eral tunc,
nainque, quod iuterpretattir palris mei exsultalio, el nunc est in manibus pontificis noslri, non simpla.
scilicet sancta Ecclesia, qtiondam uxor Nabal, id est, sicut nec ponlifex ipse solius divinx vet sol'.us
est stulti, videlicet diaboli , legatione pra*sentis htimanx subslanlix est. Est enim tam in pontifice
saeriflcii, pr*venit Verbum David, id est manu quam in sacrificio divina substantia, est et terrena.
forteni vel desiderabilem Cbristtim, perferenlem Terrena in utroquo esl, id qttod corporalitcr vel
19 pcrseciilioiies Saul, id esl, in passionem mor- localiter videri potesl: divina in ulroque, verbum
lis agonizanlcm , rogatque pacem , ne se ulcis- invisibile est < quod in principio crat Deus apud
cattir manu stia propter slultum Nabal ita, ul ipsa Deum.iNam cum diceret ideni magnus pontifex pa-
quoque cum illo xterna damtiatione pereal. Qux ncm el vinum tenens, t hocesl corpusmeum,bicest
qiioniam absqtte consilio vel conscienlia stulti illius sanguis meus,> vox eratVerbi Incarnali, vox xlerni
festinai, et pr»niissa muncra oratione subsequitur principii, verbum antiqui consilii. Verbum quod
et adorans loquilur sapienter qux pacis sunl, obla- bumanam acceperat naluram, id esl in carne ma-
lionem perficit benediclam, dum benedicitur elo- nens, pauiset vini accipiebat substantiam vita me-
.quuim e.us, et ascriplam, dum nulla oblivione dc- dia,panem cum sua came, vinum cum stiojungeoat
lciur; et ratam, dum data remissio peccatorum, snnguine. Quemadmodum in corporeis sensibus
ntilla ulterius senleniix mulatione convellitur. mcnti et corpulenlo aeri media lingtia intervenil, et
CAPUT VIII. utrumque conjungens uniim sermonem efficit, quo
Qui pridie quam paterelur , usaue : m mei memoriam D in aitres dimisso, id quod audibile esl, cito absumi-
facite. tur et transit: sensus autem sermonis el in dicenle
Miraculum lanix novitaiis integrescit, et quid- et in uo qui audit, integer permanet et inconsum-
quid dicere conamur, collaius cuin re sermo, vix pius. Sic Verbum Patris, carni et sanguini, quem
uilitis apparet esse momenli. Nam maxime, cum de ulcro Yirginis assumpserat, et pani ac vino, quod
ad suinmi sacramenti verlicem, cum ad ipsam per- de altari assumpsit, medium interveniens, uiium
venluni est saiicti sacrificii menlem, disparet sermo, sacrificium efficit, quod ctim in ora fidelium sacerdos
lingua deficit, et incircumcisa labia mentem nihilo- distribuit, panis et vinum. absumilur et transit.
tiiinus incircumcisam in suis cceplis, temerilatis, Parlus autem Virginis cum uuito sibi Verbo Patris,
impudenlfx, coarguunt. < Quis enim novit ordinera et in ccelo et in hominibus inlegcr pcrmanet et in-
ccet1,autponetratipnesejusin terra? i(Job. xxxvin.) consumptus. Sed in illum, in qiio Gdes non esl,
Ordo namque cceli prxsenti ex capitulo nobis efful- prxter visibiles species panis el vini, nihil de sacri-
sit, cujusclarilalem ferrenon valuitsxpe nominalus ficio pervcnit. Quemadmodum asiuus ad lyram.
elnominandusAcliis (/ Reg. xxi). Abiturus hinc in cum irralionales aures arrigit, sonum quidem au-
saernrium cteli pontifux su&unus per viani passionis dit, sed modum cantitenx non percepit. Tales coia-
-_.. DE MYINIS OFFICHS. — LIB. H. 41
parantur Judxis vcl palribus eorum, de quibus Do- A. CAPUT X.
ininus : < Patres, inquit, vestri manducaverunt Intentio.
inanna et mortui suut (Joan. vi). > Qui autem cum Inlentionem tanti operis, purissimum ociiiiiin tai.i
iide accipiunt, illicomparanlur, dequibus Aposto- lucidi corporis dum quxrimus, nosler qtioquc sira-
lus : < Patres nostri, inquil, omnes eamdein escam plex ocnlus, et lucidum debet esse noslrum corpus,
spiritualemmandiicaverunt, et omnes eumdum po- idest, ut ducamur discendi volo, non contradicendi
tum spiritualem biberunl (/ Cor. x). > Nam alii per proposito. Ubi ergo invenicmus admirnbitem btijus
increiluliiaiempatressuntJudxorumethxrelicoriim, pulchriludinis oculum, scilicet quo lendat' tantum
alii per fides Patres apostolorum atque credentium. tam pulchri operis sacramentum? In capile ipso, in
>'f»anUergo iovisibilis, qui de ccelo descendit, vita codem, quod sonuitnobis, vcrboveritalis.Ail enim.:
est. Panis visibilis, qui de terra erevit, unus tamen t Hscc quotiescunque feceritis, in mci meraoriam
panis est, qtiomodo qui de ccelo descendit, et qui facietis. Qtii habetaures audiendi (Matth. xxvi), t
conceptus et nattis est de utero Virginis, Cltristus sic accipit hoc dictum,sicul lacrymahilem inorientis
nnus est. Quapropter qni visibilem panem sacrificii pro filiis palris affecliim, sicut germanx pietalis
comedit, et invisibilem a corde suo non credendo eloquium, sicut prxaculum vulnificx charitatisspi-
repellit, Chrislum oecidil, qnia vitam a vivificato B culum. < Quia venerat ejus hora, ut transiret cxlioc
sejungit, et dentibus suis mortuum laniat corpus mundo adPalrera, > quia verum erat quod dicebat
sacrificii, atqncper hoc reus est corporis et sangui- discipuUs, < .quo ego vado, vos noti potestis venire
tiis Domini(/ Cor. xt). Sed dicit adversarius: Vivens (Joan. XIII). > El Petro dicenti : < Domine, quo
et sensibilis in corpore suo mobilisque est Deus et vadis? Quo ego vado, inquit, non poles me sequi
homo Chrislus. Corpus aulem sacrificii vilam non (ibid.); > quia, inquara, non polerat eum lunc se-
itabet, sensum non habet, mobile non esl. Hoc as- qui, hxreditatem illis competeulcm scribcns, visi-
sumpto concludil sic : < Corpusigitur Domini non bilera sui meraoriam commendabat. Nonenim Scri-
est, Christus non est. > Ad hxc, inquam, obsecro pturarum solara commonitionem ad hoc suflicere
,te, quam in corpore Domini vilam requiris? Est judicabat. Obtiviosum namque et cx magna. parte
cnim vita animatis, estet vila spirilualis. Animalis indocUem-xgroium, scilicet genus hnmanum Curan-
vila quinque sensibus fungitur, visu, auditu, gustu, dum susceperat. Ecce videmus ejus, qux in sacris
odoratu et lactu. Hxc vita animalis est, carnalis ScripUiris esi, medicinalis disciplinx ditTicultaiem.
esl, caro est : < Dominus aulem dicit, quia earo Quola enim pars nostri capil illam, qux in -sancto
non prodest quidquam (Jean.Jii). > Si cnim Judxi Evangelio fragral tam pptimis unguentis, ^intidolum
carnera qitam crucifixerunt, concidere et devorare " illud quod < in principioeral Verbum,> Deus apud
•sicut carnemagni raaluisseut autpoluissunliiilegram Deum, perquod omnia facta sunt, quodque carp
wivamquc absorbere, sicut cetus maris viventem faclum esl? (Joan. i.) Nam iflud quidem ruminare,
absorbuit Jonam (Jon. n), nihii illisprofuisset, imo medela estprobalissima, et dulcis faucibus amanlis
.majeri sacrilegio conscientias suas polluissent. animx, sed taiituscibus valdepaucoriim cst. Prx-
Animatis igitur vita, quia caro esl, si in corpore terea medilatio hxc solius mcntispabulum esl, sotius
Domini adesset, niliil nobis prodesset, ac prppter anima; sanctiricalio -est. At ille titiumque noslriiin
hoc illam requireresupeifluuroest. Nam quid ccele- corpuselanimam sibi aslringere ardebnt, uirumque
stis homo per sacrificitim cceleste hoc adminislra- infirmum, imo ulrumque mortuum, iinmortaiitalis
ret quod nobis.non deerat? Non enim" prudentix medicamento sanare properabat. Magna igilur cha-
tjus est, curiositalem nostram non necessariis pa- ritatis arte pigmenta sua Dei sapienlia composuit,
«cere miraculis. Quxrebat hoc curiosus Ilerodes, quibus tethargicam magni xgroli menlem, renovata
quando erat ex multo tempore cupiens Jesum videre, . quolidie sux salutis commemoratione, percelleret,
quia sperabat signum aliquod ab eo fieri^ttM.xxiu). et infanlilium edentnlam plebem animarum, qttx
Quod quia non fecit, sprevil illum, et remisit indu- Q Verbi anliqui et xlerni principii solidura non pote-
lum veste aiba. Solam ergo vitain «piritaalem in rat (erere et ruminarc cibum dulcissimo hoc liqua-
sacrificionobis administrare sapienliam ejus dece- mine confecto, Verbi ejusdem Divinitalem, in panis
bat. Et noslrx necessilati expediebat, qax est san- el vini sacramenlo sorbilare consuefaceret. Aufer
«tificatio et benediciio, raisericordia et veritas, ju- a ccetu Ecclesia; quotidianas Salvatoris nostri hujus-
stiliaet pax. Hxc autem ejus vila spiritnalis sicest modi exsequias, el vide quem merito dicat ipseSal-
in corpore sacrificii, absque vita ejus animali, quo- valor, « quae ulililas in sanguine meo?>(Pso/. y.xix.1
modo lux solis absque 20 calore ejtts in corpore Jlefrigescente enim ea qux hoc modo nunc ubique
lunx tiobis reprajsenlatur. Igitur his pariter ex calet.ejus memori», refrigescet univexsa charitas,'
relius sacrificium nobis consliliiit pontifex suminus, miilaeritfides, claudicabit spes, conlicescel maguus
quibus lotus homo vegetatur, id est ex Verbo Dei, ille clamor sanguinis justi Abet (Gcn. iv), qui per
in quo vivit homo (Deut. vm), etex terrx fructibus, traditum tanti sacrificH rilum quotidie reparat vo-
quibus solum vivit corpus, his duntaxat qui omnium cem, quoiidie laxatos bibentis, et vociferantis ter-
primi sunt. Panis enim eorum, qux ad esum, vi- rx, scilicet Ecclesix, malediclum coargueits Ca'n,
num eorum, qua ad potum perlinenl ,primum-csl. et maturam indigue fusi sanguinis vinilictara repo-
PATBOL. CLXX. 2
43 RUPERTI ABBATI3 TUITIENSIS 44
scens. Calenle ergo memoria lam cclebri, charitas _/_ lumba, scilicet Ecclcsia; in quibtis tunc certius ni-
Chrisli concalescit, perstat super fundamentum dificat, cum inlra-verba prxdicla, vel qiiinque cru-
suum xdiflcium fidei, spes qttolidiana peccaiortun cis signacula, quinque dilccti sui plagas, videlicet
rcmissione reviviscit (Matth. xxiv). duas manuum totidemque pedum, uiiam laleris, fi-
CAPUT XI. da tenet el conlemplatur memoria.
Ulilitas. 21 CAPUT XIII.
Ulititas hxc est in virtule liujus sacramenti, quod habere dignatus et munera Abel, et
in cee- Sicuti accepta
ejusope fit possibile his.qui in lerra sunt, reliqua.
ltiin ascendere. Aliter namque illud possibile non
Sicut similitudinis est, non quantjlatis. Mnlto
est; ait enim Salvalor : < Nemo ascendit in ccelum,
enim boc sacrificium est Deo, quam quod
nisi Filius horainis qui est in ccelo (Joan. v). > Uni oblulitacceptius obtulit Abrabam, quod pbtulit
Filio Abel, qued
et soli qui desccndit de ccelo, hominis, quia Melchisedec. Valet namque amplius res, quam uin-
una persona est cuih Filio Dei, cum Verbo Palris, bra ; veritas.quaiyifigura. lpsam ergpsimilitudiiiem
quod de coelo descendil, el de corde Patris in ute-
desideremus magis quam acceptionis quanlilatem.
runi venil Virginis, uni, inquam, et soli Filio Dei Siroiles offerendo sumus Abel, si recte offerentes,
cuncla membra •
g
Filioque hominis, tanquam suocapili nihilominus recte dividimus; quod quia Cain non
corporis adnectuntur (Coloss. n), omnes qui in fide fecit, peccavit (Gen. iv). Sua namque cui debehat,
bujus sacramenli, in pleniludine hujus charilalis Deo recle obtulit, sed seipsum sibi rctinens, el cor
sunt recepti, et sic unum corpus, una persona, unus
suum Deo auferens, male divisit. Abel vero intus
Chrislus, caput cum suis membris in cceluin ascen-
in corde suo saerificium justilix ohlulit, quia non
dit (Ephes. v),dicitque gralulabundus gloriosam Deo
seipsum sibi retinuit, sed Deo subdidit, ac propter
assignans Ecclesiam : < lloc nunc os ex ossibus
Tioc ad exleriora ejus munera Dominus ptacide re-
meis el caro de camc mea (Gen. n). > El ostendeus Simililer Abrabam, egregia fide lotuin se
spexit.
se alque illam in personx convenisse unitatem, et
pritis offerebat, et propter hoc cum offerret sur,
erunt, inquit, dtio in carne una. Magnum lioc sacra-
placidas offerebat boslias (Gen. xxn). Quod ul sci-
mentum esl. Caro Christi, qux anle passienem so-
remus et imitaremur nos, palrios ab illo Deus
lius erat caru Yerbi Dei, per passionein ila crevit, affectus cxegit, et immolari [adde liliuin] sibi jussii,
.adeo dilatata esl, ila mundum universum implevit, ejus animiim invenit, irao
statimque promplum
tit omnes electos, qui fuerunt ab initio mundi, vel nobis bslendit. Melchisedech quoque nisi seipsum
iiituii sunt usque ad ullimum eleclura in Gne sx- ,C prius obiulisset, el in sublime attare Dei cor suuin
culi, nova conspersione hujus sacramenti, in unam deposuisset, non poluisset prxvidere causas, qua-
Ecclesiam facial Deura ethomines xlernalilcr copu- rum intuitu panis el vini sacrificium sine exemplo
lari. Caro iila unum erat granum frumenli, quod prius phtulit (Gen xiv). Itaque et nos, si assislenles
antequam cadensin lerram mortuum fuisset, nunc ad offerendura recte, ut dictura esi, dividimus, id
poslquam morluum est, crescit in allari, fruclificat est, prius npsipsos pfferenles, arietinam spirilus
in manibus el corporibus nostris, et ascendehle
prepler viam, taurinamque feritalem, hircinamque
magno el divite domino messis, terram frucliferam, libidinem jugulanies, mortificaraus, juxla illud quod
in qua crevit , secum vehit in horrea cceli in
psalmo canimus : < Uolocausla meduliala offe-
(Joan. xv). ram libi ciim incenso arietum, offeram libi boves
CAPUT XII.
cum hircis (Psal. LXV);> rectedivisimus.el idcircc,
Undeetmemor es, Doinine; usque, et calicem salutis sicut munera Abel, sicul sacrificium Abrahx, sicut
perpelum. . Melchisedech immaculalam hostiam, nostra sacri-
'
Qtioniam ergo tanla esl commendalx ulililas me- ficia Dominus accepla habere dignatur. £t juxla
morix, tria sibi beala Ecclesia deinceps ejusdem oralionem, hxc per manus
consequentem jubet
memorix proponit insignia, scilicellara beatam pas- sancii angeli sui perferri in sublime altare suum, et
sionem, nec non et ab inferis resurrectioncm , sed in divinx majeslatis sux inlocaliter alqu»
conspeclu
el. in ccelos gloriosam ascensionem.Quorum primum invisibiliter. Ubique enim esl majestas inlocalis el
Ecclesix vulnerat charilalem, alterum confortal fi-
invisibilis, ubique subjime allare ejus, quod e.t
dem, lerlium lxlificat spem. Ubienim dicens, ho- Ecctesix cathoticx iides.
sliam puram, hosliam sanctam, hostiam immacula-
CAPUT XIV.
tnm, panem sanclum vitx xternx, et calicem salu-
tis perpetux, quinarium crticis signaculum panis et Nobis quoque peccaloribus.
vini imprimit substanlix, Chrislo sedenti ad dexte- Moris est plerisque Ecclesiis, cum ad id ventum
ram Patris veraciler, ut dictuin est, concorporalx, est: <Nobis quoque peccatoribus famulis luis, >
erudilura ccntemplaterem rerum ad illam bealam pautulum expressa voce silentium rumpere. Namtiua
passionem mittit. Nam abiiinc usque dum corporale in illo Dominicx passionis arliculo subveuire nobis
desuper auferat, pendentis in crnce spiral agon, et debet in menlem lalronis confessio (Lu;. XXIII),
'passio Domini. Hxc ergo sunt illa vivenlis pelrx simulque responsio Domini de tribtinali crucis, illum
foramina, in quibusformosa est et immaculata cc- p:\ra;liso adjudicaulis.
« DE DIVINIS OFFICHS. — LIB. II. «
CAriJT XV. A (Joan. xxix; Luc. xxiv). > Interim lenens corpus
Per quem hmc omnia^ Domine, sempet bona Domini, quia cognilus est in fractione panis. Iri-
creas. partita fractura suam sanclx Trinitati assignat
Tandem cum Iribus itlis crucibus, quibus edicit hostiam, particulamque unam, qux personam
sacerdos, <per quem hxc omnia, Dcmine, semper insinuat Filii, sacro sanguini demissam immergil.
bona creas, sanctilicas, vivificas, benedicis, > passio CAPUT XVII.
Donrini consnmmatur, et illud nobis commemora- Agnus Dei, qui lotlis.
Hir, quod clamans voce magna emisit spirilum Slatim ad gloriam ascensionis memoria gaudentis
(Matth. xxvn). Quapropter stalim corporale aufur- Ecclesix transcurrit, dicendo : t Agnus Dei, qui
tur, quia velum teinpli scissum est, imo quia qux lollis peccala mtindi, miserere nobis. Qui sedes ad
de illo scripta erant, haclenus clausa et operla fue- dexleram Dei Patris, iniserere nobis. > Ad dandant
ranl, ct erat verbum absconditum ab eis, quidquid enim pcenitentiam, el remissionem peccatorum Deus
'pse de passione sua prxdixerat, nunc aulem ubi itlum stiscitavit (Hebr. x; Act. v), et principem et
consummalum (Luc. xxvin), etiam revelatum est. saivalorem exaltavil.
Quodque discooperto calice trinum de lioslia super 22 CAPUT xvin.
calice pingitur crucis signaculum, dicendo: t Per De commumone.
ijpsum, et cum et >
ipso, inlpso, confessionemexpri- Tunc retigiosa consuetudine legalum nohis a
mit cum v.oce cenlurioiiis, qui viso lerrxmotu, et sacerdote damus invicem pacis oscu-
etaccipimus
liis qux fiebant, clamavit voce magna : tTereFilius
lum, gaudcntes atqtic lioc commemoranies, quia
Dei erat iste (Malth.xwu). > Dux vero cruces, < reconciliaii sumus Deo per mortem Filii ejus
qux pingunttir In lalere calicis, dicendo, -omnis > debere signanles osculo
lionor et gloria, sacramenta nobis sanguinis et (Rom. v), nosque colligari
pacis (Ephes. iy), quod est vinculum .perfectionis
aqux reprxsenlant, qux patefacto latere Domini
(Coloss. v). Canlus, qucm communionem dicimus,
lancea militis, in redemplionem salutis noslrx pro- quem post cibum salutarem canimus, graliarum
fliixeruni. Tunc accedit diacotius, et cxallalum aclio est, j.uxta illud : < Edent pauperes et salura-
parumper sacrificiiun dc altari reverenler, lam ipse bunttir, et laudabunt Dominum, qui reguirunt euni
quam sacerdos iterum dcponit, quia venit Joseph i
ab Arimathxa cum cenlurione, etNicodemus quoque (Ptal. xxi).
•ct impetralum a Pilalo corptis Jesn dcponeirtes CAPUT XIX.
scpelierunt. Sepeiicrunt, inquam, quod nobis in C ©. collecta.
co significatur quod caiixlterum corporali coope- Coltectx, qux dicuntur ad compiendum, oratio-
ritur. Ibi competenter beatus Gregorius Dominicam ncs sedenlis in ctelo capitis noslri Jesu Christi
orationem dici constitnit, incongruum esse astruens, signant, qui mortuus est, inquil Apostoius, imo qui
ul cum super Euchafistiam oratio dicerelur qunm et resurrexit (Rom. xiv), qui est in dexleraJDei, qui
scholaslicus compostiit, ipsa oralio non diceretur, etiam inlerpellat pro nobis. Interpeliat enimpro nobis
quam per se ipse Dominns nosler dictitavit. Quod jjomifex suramus,quia nosper id quoti noslri eslsimilis.
cnm a Grxcis accepisse viderelur, in hoc lamcn reconciliat,el per id quodPalri esl xqualis, absoivi:.
differre voluil, ut eum apud Grxcos ab omni populo CAPUT XX.
dicatur, apud nos a solo sacerdote cantetur. Tunc
T>e< Benedicamut Domino. .
•ergo quia Jestis, ut diclum est, clamans voce magna
tradidit spiriltim, centurio ctamavit diceos : < Vere Ultimam particulam diaconus adjicit,, id esi,
Filius Dei erat iste,> et mulieres lamenlabanlur f BeneJicamus Domino, > et lioc diclo pppulum ex-
fientes Dominam, levat sacerdos vocem, dicendo : citat ad agendas Deo gratias pro acceptis beneficiis,
< Per omnia sxcula sxculoruin, > elOominicam ora- quia profeclo Redemptore ad dextram Patris sedenle
tionem. Simiiiier chorus respondendo, imilanles JJ et .mlerpellanle pro nobis, pcrseveraut ejus apo-
paucos fideles, qui contrilo et confracto corde Iti- stoli, dicenles nobis, < Semper gratias agite, sine
gcbant Dorainum, veluli quondam occisum Abel intermissione orate (Ephes. v; / Thess. v). > Si au-
invidi furore fralris maligno, pauci parentes im- tem solemnilas .aliqua sit, in illud lempus respi-
patienti' dolore et inconsueto cordis dolore ta- ciens, quo nosirx salutis missio ceiebrata est, e
menlati sunt. Post hoc ilerum breve silenlium diacoiHis dalmaiica indutus, perfectionetn designar
iit, sabbalum Tespiciens, quo Dominus in sepukro futurx bealitudinis, tunc dicit.: < Ite tnlssa est. >
quievit. Hxc enim poputi solemnis dimissio est, reverendu
CAPT3TXVI. mpduianlis enttntiaiione nitens rei dignitatem expri-
Pax Domini tit umper vobiscum. mere, et quasi exlrema mantt in abeunlis popult
Tunc rursus elevatio vocis bonura significat nun- cordibus memoriam ejus slabilirc. Hoe aulem sa-
liumDominicx resiirreclionis, dicente sacerdote: crosancium altaris mysierium idcirco missa tlicilur,
« P«x Domini sit -semper vobiscum. > Quod nobis quia ad placalionem et soltnionem iniraicitiarum
illud commendat, quia Dominus nosler slans iii (Ephes. v), qux eranl inter Deum ct heraines, sola
medio discipulortim suorum, dixit eis : < Pax vobis vaicns et idonea missio cst.
47 RLPERTI ABBATIS TUITIENSIS 48"
CAPUT XXI. A LEOitlS.
Quomodo vel a quibus xnissm officium ordinalum sit. Leo, XLIII, qui inliomiliis declamandis mullum
Olim non tanlo exlerioris apparatu dccoris mis- valuit, addidit in canonc : < sanctuni sacrificium,
sariiui solcmnia celebrabantur, nec ab uno quo- inimaculalani liostiain. >
lihel hacc omnis religiosi obsequ.ii gloria constiiu- DAMASI.
maln et perpolita esl. Pontifices quippe sacri, splcn-
tltda Romanx sedis ltiminaria, sicut diversis tempo- Damasus, XXXV, tCredo in unuin Deum > canlari
ribns affulserunt, ila paulatim sludii sui claritaie, instiluil, ex decreto sanctx universalis synodi, a UL
celebralx.
ventislatem htijus salutaris officii perfccerunt. Et episcopis Constantinopoli
sicut traditiim a Domino per Moysem sacrificii vc- AI.EXANUm.
teris ordinem, prxcipue David et Salomon ( /// Alexander VI ad consecrationem Eucharislix
Reg. vn), sacerdotum et levitarum minislerio (/ instiiuit, quod sicut de latere crucifixi Domini efflti-
Par. xxm), canlorum mulliplici numero, psatmo- xil sanguis et aqua (Joan. xix), ita aqua vino mi-
iuni divinorum Iripudio, (empli vel altaris lllustri sccatur in ipsa consecralione; nec vinura sine aqna,'
gloria, sacrorunique mullitudine vasorum, splendi- nec aquam sine vino debere offerri, deccrnens.
dius amplificaverunl; sie tradilum a Domin» mi- SIXTI.
rabilem novi sacrificii rilum, per primos apostolos Sixtus,VH, liymnum.i Sanctus, Sanclus, Sanctus >
sancta Romana Ecclesia suscipiuns, religiosa fide canlari instiluit.
amplexata esl, fldeli cura conservavit, diligenti SERGIJ.
opparaiu cxornavit. Qux ergo quique eorum con- Sergius , LXXX, ullimum hoc insliluit, ut
lulerint, jam dicemus, magis secundum ordineta inlcr communicandum, < Agnus Dei > a clero can-
illoium, qux ortlinata sunt, quamecrum, qui erdi- lctur. Sic Fludiosa divinx iegis Ecclesia Roma-
tiaverunt. na paulatim protulil de thesauro suo nova pie-
INSTITUTIP COELESTINIPAP/E. tatis monumenta , et quoddam velut ex atiro
Cceleslinus, pnpa quadragesimus primus, consti- lapidibnsque pretiosis religiosi oflicii sancto sa-
tuerat, ut psalmi David centum quinquaginla nnte criflcio 23 fabrefecit diadema. Non quidem sanctitis
sacrilicium canercntur antiphonalim ex cmaibus, hinc.est quain erat prius [adde quando] ad sola
qtiod anle non Gebat, scd lanlum epislola et cvass- verba Domini solamque Dominicani oratioitem con-
gelium recitabanlur. Ex hoc instiluto cxcerpli de secrabatur, sed maxime decuil ul fides, qux adhue
psalmis introilus, gradualia,offerloria,conimunienes Q eral illo lempore rudis, et, ttt ait quidam tam doclus
cnm modublione ad missam in Ecclesia Romnna quam fidelis, agresli turbida cultu, nuda humeros,
laiilari cceperunl. inlonsa comas, exerta laccrtos, ubi ornari potuit,
GREGORII.
maxiine in hac parle, tanquam in capite suo, deau-
Gregorius, LXI (3), Anliphonariura regulariter rarelur, el eariim rerum qux superius diclx sunt,
cerilonizavii et compilavit, < Kyrie eleison > a clero veneranda simililudine
ad missas cantari prxcepit quod apud Grxcos ab fulgcret.
omtii populo canlabatur. Alleluia extra Penlecosten CAPUT XXII.
ad missns dici fecil. In canone tria verba hoslix De azymo.
superaddidit, <diesque noslros in tua pace disponas, Cur sancta Romana Ecclesia nunqtiam in sacri-
ab xlerna damnalione nos-eripi, et in electoruita Gcio fermcntum admiserit, non oiiose qtixriiur,
luorum jtibeas grege numerari. > Oralionem quoque nec inutililer scitur , maxime quia consueludini
Dominieam post canonem supcr hostiam censuit huic tota bactenus Grxcia refragatur. Nam de fer-
rccilari. menlo Grxci immolant, et nescio qua aucioriiale
SVMMACHI. suffragante (qtix procul dttbio de auibenticis nun-
Symmachus, XLIX, consliluil omni die Domi- quam profccta esl Scripluris), tam legalem qtiara
nico, vel nalaiiliis martyrum, < GJoria in excelsisi cvangelicam Romanx Ecclesix consueludinem nimis
ad missas cantari : quem hyinnum Telesphorus peuinaciier abhorrent. Veris perssepe rationihus
papa, a beato Peiro VII, nocle tanlum nalalis Do- super-li suul, sed Consianlinopolitanx sedis arro-
mini ad missas, a sc in ipsa nocte conslitulas, can- ganlia muUarum hxresum genitrix, cedere dedigtiata
lari inslituit, et in co ad angelorum verba, qux esl. Leo, IX hujusnominis papa, a B. Petrp CXLVHI,
sequuntur, adjecit. pcr Epistolam ad imperatorem Cpiistantinum scri-
GELASlt. ptam, animum cjtis cpncilians, appcrisiarios suos
Gclasius, XLVH, tractus et hymnos composuil, et Huniberlum Silvx candidx episcopum, et Petrum
sacramentorum prxfaliones caulo et elinialo ser- Amalitanorum arcbiepiscopum, Fridericura quoque
mone dkutvit. VII levitam el cancellarium, Gonstanlinopdlim diri-
INNOCENTU. gens, mullas Grxcorum cpnfutavit hxreses, qui
Innocenlius, XXXVIII,pacis osculum antu com- inter cxlera Lalinos vocabanl Azyraitas, et eos nimis
inuiiioiieiu dari dccrevit. persequentcs, eorura ecclesias claude'bant,et S-i»
(3) Id est a B. Pelro papa sexngcsimus primus.
19 DE DIVINIS OFFICHS. — LIB. II. Sff
chaclem palriarcham, a gratia et palatio imperatoris , A offertur et consecratur, sed in eo qtiod de niuliis,
remolum, excommunicalioTiis gladio percussiti Tan- ut diclum est, grnnis conficitur. Nam in eo quort
lis auiem hxresibus fermentata est Grxcia, ut mi- consecratur, ncc ipsum individuum corpus Doinirii
rum videri non debeat hoc quod de fermento immo- significat, sed csl iransfusio in se Dei Verbo per
lat. Tantx econtra sinceritatis semper fuit sancla ft lem passionis, restirreciionis el ascensionis Do-
Romana Ecclesia, ut cui deesl Scriplurarum notilia, mini. Dominus enim non hoc signilicai, sed, « hoc
vel argumentandi fncultas, sola illi de azymo contra est ccrpus meum, > inqttit. Infirma ergo et merito
Grxcos sufficere debeat ejus auctorilas. Nam Con- cenlempiibilis est supradicta fennenli ralio. At vero
stantinopolitana non solum bxrelicos, sed el hxre- azyma lani ex evangelica quam ex legali auclcrilale
siarchas protulit niultos. Romana vero Ecclesia, profecta stini. Nam Dominus et in lege, ubi lyptcun*
supcr apostolicx fidei petram atlius fundata, firmiter paschx sacrificitvm mandavit, fermenium abjici jussii
sietif, et lam Grxcix quam tolitis orbis hxreticos (Exod. XII; Denl. xvi), et in Evangelio, ubi novnm
scmpcr confutavit, et de excelso fidei tribunali dala sacrificium primus celebravit, azyma nihilomintis
sententia judicavit. Scriplurarum tamen stilfragia ipse consecravil.- Et ne forle aliler Snspiceris, fer-
deesse nnn debent, ne ullam tam sincera auctoritas mcntum in domibus Israel lunc non inveniebatur,
videalur passa esse jacluram. Qux certius aique B lege enim Domini sancilum erat. Duin ergo a velere
commodius pelerenlur, si vel scriplo vel anctore ad B»\iim sacrificium proficiscens, azyma non reli-
certo conslaret, quid ralionis super fermcntalo sibi quit, sed azyma benedixit, fregit, dedit discipuli*
viilcanlur habere Grxci. Nam Romanx Ecclesix suis dicens, < hoc facite in meam commemeralio-
consuetudo legalibus, prophelicis, evangelicis atque nem (Marc. xiv; Luc,; xxn), > nunqtiid de ferincnl»
fiposlolicis rationibus consona esl. Ferilnt lamen quidquam dixit aut questus esl, quod cogente con-
ouidam, hanc a Grxcis fermentali se audivisse ra- suetudine legis fermentum sibi defuerit? Imo qui in
lionem, eo quod Maria prxgnans de Spiritu sanclo lege de azyinis jussit, in gralia quod contrariura
facta fuerit, alque ideo per fermentalum srgnari erat, siaittere non debuil. Notandum quippe esl, et
recte Dominicam inearnationem, et manifestnm vir- animo roemori reiinendum, ntillas anliqux legis
ginei venlris tumorem. Quicunque ex eis huic inni- consueludines, conlrariis supervenientibus ex Evan-
luntiir rationi, Iongius a sanx doctrinx regnla gelio decrctis, esse destructas. Sed qus abolitas
abstiul, quain si nullas omniiip supradiclx rei catisas sunt vel destruclx, melioribus non eontrariis cesse-
reddereni. Quid enim ideo fermenlaturn offerunt, rtinl, ut circumcisio hnptismo. Nam circumcisloi
ut iniprxgnaltim et ttimidum Marix significent ule- bonn quidem, sed bnplismus melior. Nec inutabili-
nim? Nempe bocrespeclu panem sacrilicii Mariam, C iate usus est Deus, <Iumbono prxtulii melius, prx-
vitiutn aiilem pnuis, id esl fermenium Cbristiim ejus sertiin curo bonum illud irrituin fecisset illepopuius',
filtum esse voluiit. Hsec ralio i'uabus ex cattsis evi- sicut ipse Deus improperat illis per prophetam di-
denlibtis, infirmaia contemnitiir. Primo, quia non centem : t Et irrilum fecislis pactum meum (Malach^
Marix, sed Christi solitis, qni solus pro nobis cruci- n), > etc. Magis autera prxputium oppositum vide-
(ixus est, corptis offerre debcmus. Secundo, quia tur circumcisioni, scilicet ut habiltis privationi. Sed
fermento, ul aliquid boni significari mereatur, nalla Dominus de prxputio nihil dixit, imo de tilrouue
omnino sacrx Scripturx de Veteri aul Novo Testa- tacuit, < quia circumcisio nihil esl, prxputium nihil
menlo aucloritas suffragalur; ptilchriu» atqtie ratio- esl,ailAposlolus, sed fides qux perdilectionem opera-
nabilitis niemoriamDominicx incarnaiioiiisex sanclo lur (Galat. v). > Al vero azymum et feimentum ma-
Evangelio recognoscimus. Nam quod dixit Dominus nifesle opposita sunt, ut contrariaimmediata. Igilur
de pane quem accepit, < hoc esl corpus meuin nondecebal Deum, ul tanquara sihimelconlraria, ab-
(Malih. xxvi), > quoties illa sacrosnncta aclione ile- jectoazy.mo de fermenlo prxciperetdequoanle prohi-
ramus, iiicarnationum ejus ita nobis repararaiis, ut bueral dicens : t Npn immolabis super fermento san-
ad hoc non ulerum beatx Mariac, sed solam ejtis guinem hostix ttix (Exod. xxm).> Approhat vero Detis
fidem, per qtiam concepit,.necessariam habeamtis. azymum, non propler ipsum, sed proptcr id cujus
Est autem ejus fidei signtim allare visibile, sicut esl signum. Significat quippc sacrificanlibus nobis,
recie placet doctoribus Ecclesix. lgiltir cum Dei ut cpulemur24 pascbali convivio.t non in fermenlo -
Verbum per fidem Ecclesiss descendetiSj panem acci- malilix ul nequilix, sed in azymis sinceritalis tt
pit de signo fidei, quod esl altare, renovatur nobis vcrilatis (/ Cor v). > Nec ideo rei tam necessarix
illud quod idem Verbum Dei.per fidem Virginis significatio hxc rejicienda esl, quia de legis anti-
descendens in uterum ejus, carnem assumpsil. Atque quae cxremoniis i.IIam cVmslat esse profeclara. Non
ita incarnalionem Dominicara nobis reparamus, non enim cunclas legis antiqux significativas eonsuetu-
sicut fermentum in pane signiflcante Mariam, sed dines abjecimus (Exod. xn). Adhuc quippe plena-
sicut Dei Verbum in pane Calbolicam signiGcanle riani lunx faciem consideramus, nec unquam in
Ecclesiam, in eo quod sicul unus ille panis de mullis defeclu ejus pascha celebramus, et quotidie Ihus
ccnfectus esl granis, sic Ecclesia de muliis homini- sacrum Domino in odorem suavilalis adoiemus, et
bus una consislil per fidei unilatem. Significari oleum unctionis sanctum apud nos est (Levit. n;
autcin pane illo dixi Ecclesiam, non in eo quod Exod. x), etpro tubis campanas habemus, cl mulu
51 RUPERTI ABBATIS TUITIENSK S*
tjtismodi (Num. x). Nam illa qux significantur, A rior in vasis sacris, in apparalu altaiis cl mioislro-
quoniam bona sunt moralia, significaiiones ipsas rum ejtis, semper quidem sancta, sed pro dierunv
omnes quidem leclione, quasdam vero actu quoqtie vel temporuffl diversa ralione interdum sptendidior
celebramus, nl signiGcata ipsa nostris sensibus, op- esl. Auro el argento, lapidibus pretiosis, pro possu
portune importttne ingeranlur. Quis hec improbare fitlelium singulis in locis splendet festiva devolio;
audeat? De gentibu» quoque exempt» apestptnrum qux cum in sxcularibus ambitioni» insignia sint,
atqtre doeloriim, solemus auferre, si qua ab aliis in ecclesiastieis et divittis rebus pietaiis oflicia sunl;-
probe drcta vel facta sunt, et lanquam captivx mu- non quia Deum, qui spiritus eslr pltis aurea quam
licris ungties pilosque superfluos amputare (Deut. lutea, pltis geiBinata quam nuda detcclent corpora ;
xxi), ut ab alienigena falsilate mundata sententia, sed qtiia homines, quod diligunt, cum Deo libenler
thr.amura veritatis digna sit inlroire. Nonne ergo offerunt, dilectione Dei, qua iltud a se separant,
familiariusaiit juslius antiquitatum suarum remiui- quidquid illud sit, Deo preliosum emciunt. Diligunt
sci.urEcclesia? quae in Canticis canlicorum gloria- enim aurumquod maxime concupiscentia camisesl,
tur et dicit: < Oronia poma nova et vetera, dilecte el concupiscentia oculorum (/ Joan. n). Cum ergo
rni, scrvavi libi (Cant. vn). > Igitur azjma non pro- illud offerunt non indigenti Deo, sicul David concu-
"
plert.oo abjicienda erant, quia significationis gratia pitam libavit aquam Domino, procul dubio sanetum
in anliqua lege iradita fuerant, quin potius ideo ct Deo placitum est quod offertmt (// Reg. xxm).
retinenda.quia quod significant, optiraum, et huie Nimis reprehensibililer sic ungerentur pedes luxu-
tempcii gr-alia. raagis congruum est. Signifieant riosorum et nequam hominum, quomodosuperpede»
enim id qtiod apostolica luba probabiliter sentien- Domini unguentum effusum est, quod poluil venun-
dum>personat, videlieet ut inter Chrislum, qui dc dari multo, et dari paaperibus (Matlh. xxvi; Joun.
massa peccalricecarnem sine peccale, lanquam azy- xu). Sed hoc ideo taudabtlher fecit Domhio devota
mum assumpsit.de fermentalo, et Christianum po- roulier quia Dominus, cui non indigenli hoc factunt
pulum Uanequitiajelmalitixnihilintersit, quomodo est, in libra unguenli pistici libram appendit potius
in azy.mo pane cum fermenlo, et aqua nihil veteris pietnlis et Gdei, et ideo pro odore, qui respersus cst
massaj aut aliense confectionis intervenil (/ Cor. v). inuna domo, memoriamprxdicandx mulierisspirare
Aqua namque populum significat.juxla illud: < Beati fecit in lolo raundo. Igitur dum auro, et lapidibus,
qni seminalis super aquas (Isa. xxxn). > Frumento ac sericis veslibus honoratur Clirisliis in altaris ap-
autem signiGcari Gi»ristum, nullb melius qtiam ipso paralu, polerat el hoc dari pauperibus, sed no»
auctore probamus, qur scipsum mortiGcandum infl- n ideo jure ornatus mensx Domini reprehcnditur,
delilale Judxorum, muliiplicandum Gde populorum, cajus liabitus, dum est incullus, non sine culpa eo-
figurate prxdicans : < Nisi, ihquit, granum frumenti rum despicitur, qui illam ornare posse videntur.
cadens in terram mortuum fuerit, ipsum solum ma- Nam quod Dominus per prophetam arguit populum,
net; si autem mortuum fuerit, multum fructum dicentem : < Mensa Domiiii contaminata est {Malach.
affert (Joan. xv). > Aqua frumenlo mista sine fer- i), > ideo facere videlur, quia sine culpa tunc erat
mento, simplices debere esse significat poputos, qux puiabalur conlaminatio esse altaris, nuda pau-
Chrislo per fidem conjunctos. Cum ergo monimen- perlas. Reversus namque de Babylone populus,
tum sit sincerilatis el veritatis ejus, in ciijus azymis altare lantum fecerat fortuitis, ul ait Hieronymus,
Hosepulari horlatur Aposlolus expurgato veterifer- et impolilis lapidibus, absque teinpto, absque urbis-
mento (/ Cor. v), ut simus nova conspersio, jure xdificiis, absque exslructione muroium, et puta-
ititer utilia legis antiqux signa, reservata sunt azy- bant minoreni esse cuttum religionis qnia lempK
m», auctore magno ponlifice Christo, et per sticce- ornatus deerat, nec intelligebant, omnipolenlem-
dentem sibi beatum Petrum, Romanx Ecclesix fide- Deurn non aurum gemmasque et hosliarum multi-
iiter delegata. Qux beata, quod in fundamento suo tudinem quxrere, sed offerenlium voluntatem. Cx-
petram illam excepit, quam in suo veritas orc lau- D terum ubi opporluiiitas et opes non deerant, Domi-
davitet beatiGcavit (Mattlt. xvi), tali struclura su- nus ipse aurea sibi et argenlea fieri mandavit opera,
per iliam xdificala est, ut contra omnes hxreses summa arlilTcum industria (Exod. xxv, xxvi et
perstarcl murtis inexpugnabilis. Et quacunque xxvn). Nec stalira nobis illud objiciatur ex dictis
mundi ex parte periclilata fides ad illam confugit, beati Hieronymi. Quod sihxc ex Veleri Teslamenlo
t- mille clypeos ex ea, omnemque armaturam for- snscipimus, consequenter el victimarura rilum, et
tium (Cant. iv), > qua se defenderel, pendeutem et legem Sabbali, et his similia suscipere deberemus.
prxparalam invenit. Pugnat enim hxc ejus sententia, ne aurea vel gem-
GAPUT XX1IL mata divini cullus ornamenla, velut necessaria
Do ornalu allaris vel templv. requiranlur. Nam scribens adversus Vigilantium,
Sact-osanctum allaris minislerium idcirco, ut di- hemque ad Demelriadem virginem, eleemosynam
ctum est, missa dieitur, quia ad placatinnem ini- quidem pauperum prxfert, sed de hujusmodi unus-
micitiarum, qtix eranl inter Deum et homines, sola quisque, inquil, in suo sensu abundet, non danrao,
valens et idonea niittittirlegatio. Gujus divina ralio, non reprehendo (rloui. xiv). Sed el manifesta ratione
quaravis assidui splcndoris sit, cullus lamen exic- colligimus, figuras ejusinodifquales dc constructionS:
53 DE DIVINIS OFFICUS. — LIB. II. 54
labernaculi beatus Gregorius meraliler exppnii,, A ejus, quxesl ab ititus in fimbriisaureis (Psal. \uy)>'
prxsentia verilaiis non ila dissipari, ul non debeanl idesl, in purseverantia bonorum operum, recogile-
etiam nunc in exleriori cullu Ecclesix simili vel mus et ad meinoriain revocemus, et admoniii de
cadem ratione proponi; ut in illo nobis eluceat, visibilibus, invisibiles ornalus et repositam in ccelis
qualis interioris domus Dei, quod sumusnos, ornalus ejus gloriam avida menie speculemur. Tunc so-
esse debeat. Quamvis enim auctor veterum et no- lernne est cantoribus, sed et omni choro psallen-
varum figuratarnm promissionum sacramenla mula- tium, pretiosum de sacrario capere vestitum, el
verii,quiapromissaperfecitetdeminlialionibus,ulail magnis vocibtis atque amplificatis cantibus jucun-
magnusLeo, cessalionemimposuit, quoniamdununtia- dum sacri sacrificii celebrare convivium. Causa po-
uis advenit, in prxceplis lamen vel figuris moralibus slulat quiddam npstri ordinis, id cst mcnachprum,
(7 Cor, III), nulta prioris testamenli reprobala de- non prxterire proprium. Solemus enira in hujus-
creta, 25 seo< evangelico magisterio mulla sunl roodi feslis omnes in albis stare vei procedcre : qua.
aucta. Diclis, factis, pulchrius Evangelium quam vesie novam sanctorum vilam designari superius
lex, frequentitis Chrislus qnam prophelx,- pnra- exposilum est. Tunc namque in coniemplatione
bolas vel allegoricas proponit similitudines, cujus cjus novilalis positi sumus, de qua nos hortauir
inagislerium sequens Ecclesia, rcrum habilu visibi- B Apostolus dieens : <Ul quomodo surrexit Cbristns a
liuin, res imilalur invisibiles, non solum in eorum, morliiis per gloriam Patris, ita et nos in novitate
de quibus supradiclum est, ministrorum sacrociiltii, vitx ambulemus (Rom. vi). > llaque cum si-
sed in cxterorum quoque lempli vel allaris ornatu. miis comx illx, de quibus scriptum est : < Comx
Nam si nulla significantur in hoc quoque spiritua- cjtis sicul elatx palmarum, nigrx quasi corvus
'ia, cur pretiosa pallia, et holoserica dorsalia parie- (Canl. v), > quia scilicct capiti nostro adhxreules,
libus nppenduntur, et sacrosnnctum Domini corpus huraili conscientia nigriesse, etvicto mtindo surstim
Hneo corporali superpositum obtegiiur? Nam juxta tcndere debemus; lunc tamen quando commemora-
dignitatem ejus, qued preliesissimum haberc posse- tur ejus sxculi stalus, quo cum filiis semper est
mus, merito illi circumponeremus. Arcana ergo sponsus, convenieuter lxtitiara prxferentes, quoti-
aliqua, quxsilu el inlelleclu digna, cum hac discre- dianam salubris trislilix nigredinem lxlo candore
tione animadversa sunt. Nam corporale lineum, in pbducimus, juxta illud : < Non possunt (ilii sponsi
quo Dominicx passionis celebramus memoriam, lugere, quandiu cum illis est sponsus (Matth. y). >
tribulalionem ejus, et singularem designal in co Coiiveuienter ergo in albis procedenles, simul eliam
carnis muiidiliain. Linum quippe de terra nalum, omnes asenibus usque ad infantes, manipulos por-
mullis atfriium pressuris, ad nivei candoris hono- C lamus, quia videlicet in illa vita,qux per albas si-
rem el levem subtilitatem pervenit. Grossum et in- gnificaiur, < propriara unusquisque mercedem acci-
glorium e terra consurgil, sed inter manus premen- piet, secundum stiuni laborem (/ Cor. ui), >et t ve-
tium opiGcum subliliatur el candescit. Tribulalio- nienlcs venient cum exsullalionc, portanles mani-
nem ergo Domini in lineo corporali advertimus. pulos suos (Psal. cxxv).>
< Ascendit enim sicul virgullum et sicut radix de CAPUT XXIV.
lerra sitienti, non habens speciem neque decorem De cappis.
(Isa. LIII); t sed propter mundiliam animx stix, Cappas quoque in majoribusfeslissuperinduimus,.
quam pro peccato noslrc posuit, videbit semen ut araplius in Deo gloriemur, aspicientes in fularam
longxvurn, el voluutas Domini in manu ejus dire- resurrectionem, qtiamJo omnes electi, (quibus nunc
da. Quod diligeniiores observanl, ut duplexcorpo- posl deposilionem carnis in anima lantum reinune-
rale sit.linieaiiiina significans capitisDominiquibus ralis, singulx slolx albx datx sunl(Apoc. vi), binas
corpus ejus aromatibus conditum involvit Joseph accipient slolas, scilicel requiem animarum, et re-
(Matih. xxni; Luc. xxm). Pallia vero, qux m di- suscitalorum gloriosam iramorialilalera corporum
clum est, solemniter appendunttir templi parietibus p (/ Cor. xv). Qux cappx bene ab inleriori parle pa-
fuluram sa.nclx Ecclesix gloriam significanl in rc- (utx sunt, et omnino prxter solain necessariam fi-
gno Chrisli, quod nobis prxsenles solemnitates butam inconsutx, quia profeclo immutnta jam et
coinraemorant, < ubi exhibebit sibi Christus glorio- immorlatia corpora nullis animara obcludent angu-
sam sponsam, non habenlem maculam vel rugani sliis, corda non contegent, nec obsislent inlernx
(Ephes. v). > Codices quoque evangelici auro el ar- sanctx Trinitatis eontemplationi. Fimbriis quoque
gento, lapidibusque pretiosis non immerito deco- subler oruatx sunt, quianil nostrx tunc deerit per-
raniur, in quibus rutilal aurum ccelestis sapientix, fectioni, sud quod nunc < ex parle cognoscimus et
nitut argentum fidelis eloquentix, fulgent miracu- ex parte propbetainus, cognoscemus sicutct cogniti
lorum pretiosi Iapides, qux manus Christi tornaliles sumus, quiafacieadfaciem vi'lebimus (/ Gor. xiu).>.
aurex plenx Iiyaciniliis operalx sunt. His atque CAPUT x: V.
aliis hujusmodi ornalibus loquilur quodammodo' De rasura capilum.
regina, qux assislit a dexlris speciosi ac polentis- Verumtamen sic subornali, caput intacium prx-
simi regis, ul vestilum deauratum.et varielates, ferimus, et rasuram, quam coronam nominamus,
quibus ipsa circumamicla est,. omuemque gloriam-' nullo ornamcnlo conlegimus. Non esl cnim.plenuut»
85 RUPERTI ABBATIS TUITIENSIS 56
gaudium nostrum, quia non in re prxsenlium, sed A cnptus, quasi victus, eosqui se ceperant vicit, plti-
in spe gaudemus futurorum. ldcirco atitem rasi resque hostium occidit mortuus quam occideral vi-
sumus, quia filii snmusCore, id estcalvi, scilicel vus. Morluusenim Doniinusinfernumconfregit, mor-
Domini nosiri JesuChrisli, qui inCalvaiiae Iococru-. lemvicit, vilam reddidit. Nos, quamvis in supradt-
cifixus csi, dicltimque est ei, videlicet vero Elisxo, ctis ornatibus de vicloria ejus gaudeamus, tamen
a stultiset insensaiispiieris cum illusione : tAscen- m rasura capilum dec.ilvationem ejus per compns-
de, calve, ascende, catve (IV Reg. 11).> Rasis ergo sionem lugemus. Hoc autem humilitatis i.nsignevoca-
capiiibus antiqtiam Nazarxorum legem immutavi- mnscoronam, id esl vieloriam, quia fidelis illa Do-
nius INum. vi). Olim nanique Nazara:i capillos mini decalvalio, ctijus hxc rasura signum est, pro-
Ntitriebant, nos econtra capillos decidimiis, quia cul dubio victoria est, Iriumphus est, honor etgloria
Nazarxoruni princeps Dominus Christus decalva- nostraest. < Mihi autemabsit gloriari, > aitVas etc-
fUS, id est in toco Calvarix, ubi ilamnaiorum ciionis,< nisi in cruce Domininostri Jesu Christi(G«-
capila abscindebanlur, ertieilixus esl. Dalila, lat. vi). > Sed nondum apparuil hxc gloria quid erit,
jid est paupercula et metitis inops synagogn,. rasil habetqtie adbuc iristitix speciem, donec Iristitia
" converlalur in
caput foriissimi Saroson, id est solis uostri, et tra- gatidium,et gaitdium noslruni plenum
didil in manus Philislinorum (Judic. xvi). At ille sit (Joan. xvi).

LIBER TERTIUS.
BE ORDINE ECCLESIASTICO AB ADVENTU DOMIM..

26PR0L0GUS. hominis venientem in nubibus cceli, cum potestate


Angosiiorihus atque profundiorihus enavigavit inagna et majeslale(Lu<;. xxi). > Illud igitur leropns,
oratio, dum superius sacramenlum Dominici corpo- quod Dominicx nativitatis meraoriam antecedil, i(f-
ris et sangtiinis perteninns potius quam perlustrans, circo adventus nuncupalur, quia hxc qtixdicta sunl,
imllum fidei passa esl periculum, satisque confidit partim prxlerila, parlim futtira commemoranlur.
iu Deo jaiu adulla vel cxercitaia fide, quia quo- Nam prima Dominica.primus adventusjam praeter-
tieseunque per hoc profundum fuerit iiavigandum, itns quasi futurus in persona anliqux c6mmemo-
inillum alicujtisobice savi incurrit natifragitim.Nunc ralur Ecclesix. Secunda et lerlia Dominica, secun-
jaxla propositumnostrura, ad ordmetn anni, qtiicir- C dus adventus exspectantibus et desiderantibus jam-
ca ipsum agilur sacramentum.ingretlicnies, ipsum, jam inslare, propheticis alque apostolicis tubis de-
qtio regimur, sanclum poscimus Spiritum ut placida nunlialur. Ideo vero secundus advenlus diiabus
sui favoris auranoslrura implere velum nondcsinat, Dominicis declamatur, quia primum advenlum sola,
donec proposilum opus ad optatx consummationis quxprxcessit incarnationem Domini Ecclesia pro-
porlum perducal. Quod ab adventu Domini in- missum exspeclavit, secundumaulem lam prxceduns
clioanles, primum curillud tempus sie nnncupetitr, quam subsequens audivit, illa propheticis lanltim,
vel qnid hoc significelur vocabulo, consulla catisa- hxc aulem proplieticis pariler alque apostolieis
rtiin rationc nosce debemus. edocta prxconiis. Quapropler in secnnda ex ipsis
27 CAPUT PRIMUM. Domtnicis propheticum personat ofGcium, quod est
De Advenlu. populus Sion. In tertio vero Aposlolicum : < Gau-
Tempus, quod Dominicx nativilalis memoriam dele in Domino semper (Philip. iv). > Quarta Domi-
anlecedit, ideo advenlus nuncupatur, quia totits nica, qux semper Dominici nalalis diem novissima
ejus ecclesiasticus ordo juxta contemplalionem ad- respicit, tempus illutl commemorat, quo imprxgnato
venttts Domini disposilusest. Advenire aulem Dorai- jam et lumido ulero Virginis prope crat Dominus,
nus recie dicitur, qui ubique est invisibili prasenlia " et calcians se diviniias corrigiam illam sux ligabat
majestalis, dum assumplo eoqiod visibile esl no- iiicarnalionis (Matth. m), quam in Evangelio ejus-
s.lrum, visibus carnis visibilem se ostendit. Qtiod dem Dominicx Joannes senon esse dignum solvere
ttinc factum est, quando Verbum, perquod omnia profilelur IJoait; i).
facla sunt, quod erat in mundo, el mundus per CAPUT II.
ipsum facius esl, sed mundus eum non cognovit, De prima Dominica adventus Dvmini.
caro factum est, ut visibiliter habitaret in nobis Quod hxc ita sint, ex ipsis earumdem Dominica-
(Joan. i); ilemque futnrum est, quando is-qui nunc rum paleuter cognosci polest ofliciis. Nam prima
a dextris Dei sedet, et licel nobiscum sil usque ad Dominica non jam relributionem, sed inilium jtisti-
consummationem sxculi (Matlh. xxiv), non aliud tix postulat humanum genus. Nec jam patriam al-
assumendo, seil quod semel assumpsil nobis reprx- tiii^it, sed viam sibi postulat ostendi : Ait enim :
sentando, et sicut ipse dixit: t ViJebimus Fitium < Vias tuas, Domine, demonslra mihi. et-semitas.
57 DE DITINIS OFFICHS. — LIB. IIL 5g
tuas edoce me (Psal. xxiv). > Vox hxc veteris ho-. A Ecclesix, primum Domini exspectantis advenlum :
minis est, originalis peccali vincults alligati, ct iu qtiando de benigniiale Spirilus saiicti, terra nosira,
•SHamccelestem patfiam nescientis redire, nec va- id est, ulerus Virginis concipiens, dedil frucltim
lenlis. Propter qtiod illa lunc Evangetii lcclio reci- suum, Deum et hoininem proferens, benedicta in
tatur, in qna vel maxirae commendanlur iltx Domi- xternum. Ea qtix dicta est ad iniroitum coilecta,
ni vix, per quas illuc, unde corruit homo, debeat et qua-que snper oblala, quxque ad complenttam, ma-
possit redire, scilicet obedientia , mansuetudo, et nifcsle ad idem, scilicet ad primum Domini respi-
'humilitas charitasque summa. Obedicns namque ciunt advenlum.
Palri, ut pateretur pro nobis, nltro ad passionis lo- Car s/alio ad Sanctum Pelrum fiat.-
cum venit mnnsuetus el humilis, sicut prophela de Noiandum qtioque qnia slatio Dominica hnc juxta
il!o prxdixit : < Dicite, filix Sion, ecce rex tuus sacratissimam ordinalionemvigilanlissiini pap.c Gre-
venit tibi mansuetus, sedens super pullum asinx gorii, jure ad Sanctum Pelrum fit; ipse est uniis,
(Zach. IX). > Charitas autem erat illa qtia major non imo primus discipulorura, qui ad solvendnm illam
cst, sicut ipsc dixit: < Majorem hac diieclione nemb maguam asinnm missi sunl. Siquidem el in nposto-
liabet (Joan. xv), > eic. Prxterea tota primi adven- laln circumcisionis Deus illi operalus esl (Gatat. n),
lus causa, in illa sancti Evangelii lectione lypice B ct inter gentcs cum consorie suo beato Paulo eatlem
continettir. Sed de hoc superius dictum est, ubi ad legalione funcliis, pro Cbristo Romam ingressus
comprobandum quod Evangelio cohxreant et con- esl, ut imperium orhis lanqtiam prxdiclx caput
sentiant, cxtera membra oflicii, qucmadmodum cor- asinx solvcrcl, iia ul piilcbrc nobis illi duo, qtii a.
pus capiti, liiijus Dominicx officium exempli gratia monie Olivarum niissi sunt, ad solventlam illain
propositiimesl. Asinam namquo alligalam vel piilliiin animaleni asinam, in typum omniiim prfedicatonim,
ejtis, huinanum genus signilicare novimus, ad ciijus in his diiobus, videlicet Petro elPaulo, reprxseutari
solutioncm Dominum advenisse manifeslum est, ut videnlur, qui capnl mundi Romam Domini Cbristi
sessor et possessor noslri factus, in coslestem Jeru- regis xlerni vehiculum et habilaculum, currtiinai-
satem per vias suas equilalu salutis nos reduceret. que thronum cffeccrunt.
Ijilnr ex ollicioconstat primam Dominicain priraum Cur in advenlu non utunliir consuetis vestibus sacris
28 Domiiii spectare adventmn. Cnjus ollicii cons- iliitconus et subdiaconus.
lat hanc esse inlenlionein, ut his quihus necdum Ex lurtc nsqtic ad sacramDominicinatalisnoctem,
vcnit Dominus(iUiseuini nccdum advenit, qui Gdem diacomis et stibiliaconus imminuli procedunt. Nam
iiicarnalionis ejitsnondiini recepcrunt; illis, inquam, neqtie diaconus dalmaticam, neque subdiaconus in-
qni necdum in advenlu cjus crediderunt) adveniat dtiil lniiicam. Subdiaconus lanquam lex, qux anie
lauta saltis per fidcm, ut confitlentes in Domino non incarnalionem Domiiii carcbai ornalu Evangelii;
ertibescant. neque irrideant inimici, id est dxmones, diaconus lanquam ipsum Evangelium , ctijiis clari-
diutius asinam illam, quam alligavcrunl vinculis tas, quanta sit, nondumnpparticral ante sacrnmenla
peccalorum, sed solutx vias Domiuus denionslrct nativitaiis, passionis, resurruclionis el ascensionis
illi, et semitas suas doceat (Psat. xxiv). Hoc in in- Domini. Hortitn enim non prxsentiam, sed exspec-»
troitu, in graduali, ei in alleluia manifcste concla- lalionem significat tempus illud; propter qtiod et
malur. Intervenit apostolus Patilus, et in leclione advenlus Doinini, ut dictumest, nuncupalur. Ulun-
Epis"oIx demonstral asinx vias, quas ambtilare, vel tur aulem interdum casulis quam vestem sacerdetis
quas non ambulare debeat. Quaruin demouslralio- essediximus, cum de hnbitn ejus loqueremur. Quod
nem sic inchoai: < Scientes quia hora est jain nos neminem movcre debet. Non enim sic utunliir ca-
de somno surgere (Rom. xm). > Niniirum hxc et sulis subdiaconus aul diaconus, ul in ipsis legant
reliqua tliccns, quasi fidus auriga, ascensuro •Domi- velininistrent.sedleciuriautminislraluriillasexumil,.
no, tit dietam suam perficiat, asinam infrenal, qtio manifeste profilentes, illain snani non esse vestem,
rcclas vias lencal, ad summtira dicens, < sed indtii- j) nec propter suum ordincm sibi debitam, sed propter
mini Dominum nosirum Jesum Cbrisltim,> q tiod idem Dominicx vel alicujus festi reverentiam se accipere
est ac si dical eidem asinx : Asccnsorem suscipe accomodatam, ul inopem alque indecemem conso-
regem Sion. Quod autem post Evangelium idem lentur exspolialionem. Eamdcin ob causam, Gloria<<
clamal offerenda quod autiphona ad iniroilum, hoc in excelsis Deo lunc non dicilur, et Ile missa esl in—
innuit, quod asinaitla, eliam cum accepcrit sessorem lermiilitur, quia videlicct iliud tempus slgnat, ut.
stium Doininum, sccura esse non tlebet, priusquam diclum esl, qttoadhuc exspcciabalitr gaudium paeis,
perveniat cum equite |suo in supernam civitalem cl illud qtiod nunc usque solliciii prxslolamur, cou-
Jerusalem. Poiesl enim fieri, ul offensus eques siinm suinmalioncm noslrx salutis.
vclit mulare vehiculum, <|tiuJ prius probasse visus CAPUT III.
est, ideo perseverat in offerlorio dicere Ecclesia, De Dominica secunda.
quod in introitu dixerat, addcndo : t Dirige mc in Dominiea secunda slalio ad sanclam Jertisalem.
verilate tua, > etc. Communio quoqtie : < Domintis Totum eniiii officium ejusdem Dominicx ad lxlifi—
dabit beoignilatem, et terra nostra dabit fruclum candum cor illius decantalur, qux primum Filii Det.
suuia (Psal. LXXXIV), > manifcsle vox csl anliqu« reccpil adventum, quacque per lidem j.uslificala>
59 RUPERTl ABBATIS TUITIENSIS 60
(llom.v), el pacem babens ad Dcum, dcsiderat in A (Psat. cxxi), > ubi stabunt pedes ejns in alriis Je-
secundo adventu vidcre gloriosum regem suum. rusalem. Leclo autem supradiclo evangelio prxcen-
Mulier quippe casta est, qux viri sui absentiam lore gaudii, et confirmala promissione veriiatis, ubi
plorat, prxsenliam desiderat; et sic unici sponsi sui dicilur : < Ccelumet terra (ransibunt, verba atitem
suspiral ilialanium, t quemailmodum desiderat cer- mea non transibunt (Luc. xxi), > jam velut conso-
vus ad fonles aquarum (Psat. XLI). > Huic ergo de- latione recepta, gratulatur populus Sion, el dicit
sideranti, feslinanli alque anhelanli,prxsenscfficiura credens veritali : < Deus, tu converlens vivificabis
Ixlitinm prxnunliat, spem inculcat, paticntiam nos, el plebs tua lxlabilur in le (Psal. LXXXIV.) >
prxdicat. Primum Evangelii sentenliam ccniemple- Vivificabis uos, inqnit, scilicel per resurreciionem,
mur, cui cxterx» officii parles, plenx g.iudii, plenx convertens nunc per fidem, < el plebs lua lxlabitui-
cpnsolatipiiis et pacis, cpnspnare probentur, prx- in le. > Lxlabunlur Glii sponsi reddila sibi ejus
missis signis, qux gloriosum illum advenlum prx- prxsenlia, cl prislina trislilia in gaudium convcrsa,
cessura sunt. < llis ergo, inqtiit Dominus, fieri in- pleno gatidebuiit gaudio. Longtim nimis esl, neqtie
cipientibiis, levaie capila vesira, quptiiam appro- a nobis proposiium exponenlis more omnia perse-
pinquavit redemplio veslra (Luc. xxn). >—t Levate qui. Solam enim concordiain cujusque officii, vclttt
capila veslra, ait bealus Gregorius , itl est exhila- B ' compagem ctijtisque corporis perquirere propositum
rate corda; > juxta bujus veridici promissi consola- est. Sumnia igiltir linjus oflicii est, ut peregrina
lionem, prxcinil adinlroilum tubaprophetica populo Jerusalem, id esi Ecclesia prxsens, hnjus viix ex-
Sion : < Ecce, inquiens, Doniinus veniet ad satvan- silium spe palientissima perferat, et cum secundura
das genles, et auditam faciel Dominus gloriam vocis Evangelii jam dicli prxmonslralionem, raundi rui-
sux in lxtilia cordis vestri (lsa xxx). > Parvulus nam imminere cognoveril, level capul suum, et
enim et pupillus est in hoc exsilio natus populus jiixia communionis cohortationein surgnt, et slcl in
Sion, pcregrina matre. el illo quem nunquam vidit, excelso, terrena respuens el amans ccelesiia, sictit
genitus patre; palrem absentem gemitibus quxrcns, pelit cotlecta, qux diciturad complendum, et vidcat
el assiduis ccelum pulsans vagitibus, quo palrem juctindilaiem (Baruch. v), qux veniet sibi a Deo
suum abisse, matre narranle, auilivii, el vix infan- suo, ac velnt propinquanle xstate mceroris sui nti-
lulus iuiellexit. Cui flenti el in orationibus vagienli bila discutiat, quia vitx dies xterni solis clarilate
coinraisereiis niater lolum hoc ofliciumcanil (Act.i), fulgescunt (Apoc. xxi).
jamjam imminere cenlesians desideranli reditum CAPUT IV.
palris, et audiendamesscgloriam vocisejus, quando p De Daminicm tertics ojjicio.
dicet : < Venile, benedicti Palris mei, percipite DomJnicce lcrtiu; lottiiu ofliciuni consolaiioiiem
regnuminlxtiiia, inquit.cordis vestri (Matth. xxv),> decantal, maxime recloribus Ecclesiarum; quoruni
qux tota erit, ut signis ejusfieri incipienlibtis juxla slalus qtianto eminentior, lanlo vita judiciis homi-
Domini dictum, debeamus levare capila nostra num subjectior, et tanto magis persxpe apud ho-
(Luc. xxu), id est exhilarare corda. Quod quia per inines laceratur opinio, quanto eorura merilum in
nos ficri non potest, nisi nos ipsegaudio spiritusstti divino fulgel judicio. Venturum naraque illis an-
Ixtificet, recte jn collecia deprecamur, dicentes : nuntiat, qtii harum illuminetabscondita lenebraruin;
Excita, Domine, corda nostra, id est Ieva alque quia ipse judex eorum est el conscius, qui oinnino
exhilara ad prxparandas Unigcniti tui vias, sci- crrare non novit judicio. Ut ergo lanto teste vel
licet, ul parata sint occurrere illi; non per ti- judice venturo gatideant, vel quid de illo sperenl ut
morem fugiendo., sed cum amore advenlum ejus sciant, opporlune rccilalur illud prxclaruin alque
excipiendo. Ad hxc opporiune nobis hxc apo- famosum quod de Joanne Baptisln perhibuit, testi-
stolica leclio recitatur : < Quxcunque scripla sum, monium, dicens : <Amen dico vobis, inter natns
29 ad nosiram doctiinam scripta sunt, ut p.;r mulierum non surrexit raajor Joanne Baplista (Matih.
patientiam ct consolaiioncm Scripturarum spem p] xi). > Magnum lesiimonium , grande prxconium.
habcamus (Rom. xv), > et reliqua. Valet enim ad Negavil Deus hominein esseillum inollibus veslilum,
torreptionem impaticnlis anima?, nimisxgrx, cu- negavit arundinem esse venlo agitatani, enuntiavit
pientis dissolvi, el esse cum Christo, dtim ahundan- officio, vel meritis esse angelum. Ostendit in uro
liam spei nobis optando, moras vcniuri Domini qtiod in omnibus facturus est, quoniam veniens ad
nostri furre suadel, cum pace el gaudio (Philip. I). judiciuin in conspectu Palris, el sanciorum ange-
Graduale manifuste veniuruin eum canens, t cnjus lorum, congrua singulislestiinonia reddet. Quisergo
speciesdecoris ex Sion esl (Psal. XLIX),>jtixln illud, non ertibescel flerc, eo quod competens suis meriiis
quia salus ex Jtidxis esl, camdem lxiiliam sanctis noii habeat ex hominibus lesiimonium lanto sibi
ejus prxdicat (Joan. IV) ; qui congrcgandi sunt ad reposilo in ccelis prxcone merilorum? < Gaudcte
dexlram ejus, eo quod ordinaverint testameiiiuni poiius in Domino semper, iterum dico gaudete, ii>-
ejiis novum super vetera sacrificia (Psat. XLIX). quit Apostolus (quod cantant in inlroilu), modesiia
Alleluia duobus fecundtun versibus prirao versu vcstra nola sil omnibus hominibus (Philip. lv). >
gaudhim spei prxdicat ejtis, cui diclum est: < In Quod si oculossuoscompresscrint, ctlucem veslram
doinuin Doniiui ibiinus, Ixtiiiamqoe ex re fulurain coram eis" lucenlcm videre nolucrini, nihil sollkiii-
6T DE DIVINIS OFflCtlS. — LIB. III. C2
sitis, Dominus prope est, qui hicem veslram videre A stntioncm congrue fieri ad Sanclum Pelrum, quia
tiolenlibus ingeret, lanlunimodo petiliones veslrx videlicet ille rectorum Ecclcsix primus et prxciptius
innoiescaiit apud Deum : unus enim ille lestis con- csl; quibns idcm officium prxdicat gaudium ci pa-
tra orones criminalcres prxvalebit. Prcmissam tieniiam in tribulalione, longaiiimilalem in spe,
consoialionem hanc subsequens compleri collecta quoruin in animo qtianta pressura sil, < el prxter
poslulat, dicens : Aurem tuam, Domine , precibus illa qiue exlrinsecus sunl, qtianla iiistanlia quotidin-
nottrit accomntoda, et mentis nostrm lenebras gratia na (//Cor. xi), > quanla sollicitudo commissarum
ium vititatioms illustra. Tenebras eniin qtias pati- sibi animarum, 30 nu"' prseler ipsos, qui experti
mur, in eo quod erranles falso judicamur el judica- sunl, perfectuet liquido noverunt, quamvis frequenti
mus, illuslrabil ejus adveulus, quem. non tardari leclione, maxime exlibris beati Gregorii nonnulla
poscimus. Sicut in subsequenti leclione epistolx ail ex parle a studiosis et cordatis lectoribus queant
idem Aposlolus: Noliieantelempus judicare quoad- cognosci. Ipse autem beatus Gregorius egregium
usque venial Dominus, qui ct illuminabil abscondila Ronianx scilis post Petrum apostolum decus; qui
tenebrarum, el lnanifeslabit consilia cordium (ICor. oplime, til dicium esl, angoris ejus conscins exslitit,
iv). > Tota enim hxc lectio tendit in hoc, ut nobis hoc sese ciim illisoffiuio consolatus est; quippc, qui
pro minimo sil judicari ab humano dic, sicul ftiil B tit in libro viiec ipsius legimus, stationes per basilica
Joanni, qui, ut supradictuin est, in Evangeiio prx- vcl bealorum marlyrum ccemeteria (secundum quod
dicalur a Domino arundo venlo agitat.i non esse hacienus pluhs Romana, quasi eo vivente, certatim
(Matth. xi). Deeadem re Douiiiius llebiliter poslu- discurrit) sollicitus ordinavit; per quas et ipse si-
lalurin graduali, prxinissa laudecompetcnli : <Qui mul discurrens, dum adbuc loqui prxvaluii,viginti
sedes, Domine, superCberubim (Psal. LXXIX),> etc. homilias Evangelii diverso tumpore declamavit, re-
Nam in eo quod sedel super Cherubim, id esl, super liquas vero ujusdcm numeri diclitavit quidem, sed
plcniludinem scicntix, novit el polest occuliam lassescente slomacho, languore conlinuo aliis pro-
cordium noslrorum abyssum penelrare, et quxcun- nuiitianilas commisit. Qui sicul vere dulcissimum
que ibi lateni, vcro leslimonio.in publicura pro- snncti Spiritus orgauum , quidquid scripsit, digito
ferre. Ad hoc juxta vocem psatmi, qux in alleluia Dei dictante coucepil; sic easdem stationes non
personal, excilabit polentiam suara , et veniet. Et sine eodem Spiritu deposuit, et tam hxc quam cx-
sicul in offerenda quasi jam factum, quia procul lera ejus opera, lanqtiam auruin rutilanl in Cliristi
dubio futurum est, prxsumimus dicendo : < Bene- Ecclesia.
dixisii, Domine, terram tuam, .avertisli caplivitatem CAPUTV.
Jacob (Psal. LXXXIV), > gaudcbunt elecli siantes a De qualuor temporum jejuniis.
dextris leslimonio sibi rcddilo a vero judice, et li- Inter cxleras hebdomadx ferias, quarta et sexla
berlalein accipienl filiorum Dei (Rom. vm), juxla feria maxime jejuniis ideo deputanlur, quia Domi-
quod in atio loco scriptum esl: < Ciiin averlerit nicx phssionis memoria prx aliis. insigniix sunt.
Dominus capiivilalem plebis sux, cxsultabil Jacob, Quarla namqne feria Dominus a Juda tradilore
et txtabilur israel (Psal. xm). > Ciijus liberlalisspc vcntlilus, et scxla a Judxis crucilixus esl (Matth.
conforlat pusillanimes luba prnphelica in commu- xxvi). Ilaque ct per singtilas Dominicas proprias
nione : < Dicite pusillanirais : Conforlamini, et no- Evangeliorum el Epislolarum lectioncs habent, et
lile limere (Isa. xxxv), > qui sxpe dtnn hiiniana jejuniis , lilaniis atque abstinenliis pcenitenlium
contra se audivil pra'judicia, quamvis de rcposito in magis idoiiexjudicatxsunt; ut quibus diebus inno-
conscieniia thesauro debeant consolari , lamen cens Dominus venditus, cl pro servis suis passus
valde trepidant, quia necdum sciunt, quales in illo est, servus peceaior fleat ei jejuiiel, et lectinnem
iremendo Dci judicio inveniendi sunt. Unde bealus sanclain, qua> est animx pabiilum, solemnius au-
Gregorius, qtii mtillis hominuin prxjudiciis faliga- diat. Quapiopter qualuor temportim jejunia pcr
tus, satis el plus aliis mullis erat experlus, quid D ensdcni ferias celebrari instilula sunl, addila Do-
palcrentur, vel quanta inlra hxc consolalioiie indi- minicx sepulltirx dic, scilicel Sabbnio, ul lics dies
gerent reclores Ecclesix, et idcirco hoc illis celebri jcjiinii siut, quaienus irium mensium cujiisqtie lem-
stalione officium dedicavit, scribens ad Maurititim poris leuiperiein Lonani, trium dierum, quibusje-
imperalorem , inler cxtera dicil : < Quod aiilem jiiiiamns, salubri conimercio iiiipetreinus, el pro
dominorum pietas illud mihi paveiiduni, el lerribile mense diera iinum Domino offcrentes, tranquillam et
omnipotentis Deijudiciura intenlat, rogo pereumdera quielam hanc vitam sub.elemcnlis mundi, a spiriiua-
omnipoleniem Dominum , ne hoc ulterius faciat. libus nequiliis (Ephes. vi), el ab acrearuin maligni-
Nam adhiic nescimus quis ibi qualis sil.> El Paulus tate teiiipeslatuiii peragamus.
egregius prxdicator admonel, dicens : < Nolite anle CAPUT VI.
tempus judicare, donec veniat Dominus, qui et illu- De jejunio in Advenlu Domini.
minabilabscoiidila lenebrarum, el manifeslabit co- Tur.ia igiiur Dominiciadveiilusbebdomada,quarta
gilalioncs cordiuin (/ Cor. iv). > fui ia brumalis temporis jejitnitim prxlixum esl;
Cur slatio ad sanctum Pelrum. quod propter adventuin Domiui aliorum temporum
Sciendutu vero esi, prxsentis Dominic» officitj jejuniis celebfius esl, et ofliciuui tamdiuruum qiiaai
65 RUPERTl ABBATIS TUITTENSIS 64
noelurniMii mngis plenarium habet, ad ipsum Domi- A . Pater, Domine cceli et lerrx, quia abscondisli hxc a
ni pertinens advenlum, ut dum caro jejttniis affligi- sapiuntibus, et revclasti ea parvulis (Matth. xi). >
lur, anima redempiionis sux leslimoniis, ex lectione Qtiod quia in verilate judicii facltim est, el cum
sacra vel t-oncenlii Ecclesix, copiosius lxtetur. Pri- hxc diceret beala Virgo, prope cral Dominus, scili-
ma jejiinii die, scilicet quarla feria slatioad Sanclam cet in utero ejus, bene congruit hic iiitroitus: Prope
Mariam convenienter ordinata est. Ad illud enim esto, Domine, et omnes vimtum veritas (Psal. cxvm).
templum Domini, ad illud sacrarium Spirilus san- Et quia florente tunc virga de radice Jesse, Jam re-
cli, in quo lotus Dcus novcm mensibus habilans, quiescebat super florem ejus spirilus Domini, ut de
dignatus cst homo Geri, lotum ejus diei officium pleniiudine ejus accipiens Joannes, exsultaret in
proprie perlinere mnnifestum cst (Luc. i). Nain ex uiero Elizabeth (Joan. 1; Luc. i), apie concitiit
Evangelio Dominica recilatur annuntiatio vel incar- Evangelio hxc Epislola : Egretlielttr virga de radke
naiio, pioplietu is lubis anle declamata, perangelura Jesse (Isa. xi), elc. Singula percurrere nimis lon-
prxsenlialiter allata, per lidem bcatx Virginis sus- gum est, et quia perse patent quod ad eamdcm rcm
cepta, per incorrupltim ejus uterum coinpleta et pcrlincanl, fastidiosum esl. Commuuio tandein:
reddita. Qux omnia proplielicus clangor in iutroilu Ecce Dominus veuiet, et omnes sancti ejus cum eo
breviter percinens: < Rnrate, cceli(Isa.XLV),>inquil, B ; (Zach. xiv), ad eorumdera perspicue speclal glori-
et cxlera. Dicende i rorale, cceli, desuper,> ministc- ficniionem apostolorum, qui cum co venturi suni in
rium angelicx expressil alioculionis, qtia verbum, sectindo adventu ejus ad jtidicimn.
Deus in interiorera aiirem eredulx Virginis, sicut 31 CAPUT VIII.
pluvia in vellus (Judic. xvi), descendit, et per hoc Cur una laiilum lectio legatttr ad missam.
quod ail, < et nubes pluant justura, > se atque cx- Quxri aulem polesl cur quarta feria prima scili-
leros prophelas, qui ut nubes justum, scilicel Chri- cet dic jejuiiii, dux sinllucliones, duoque ascripta
slum, et lideles ejus in terra cordis noslri ccclesli grndualia , sexta leria tina tanliim leclio , sequcntt
doctrina depluunl. < Aperiatur, inquit, terra (Isa. vero Sabbalo leganlur sex? Ad quod respondciidum,
XLV),> suscipiendo Verbum, et dicendo, < ecce an- quia ctitn qttaria feria duas legcrimus, sexta secun-
cilla Domini, finl mihi secundum verbtim luiira dum profecttim jcjunii lres legere deberemus, Sab-
(Luc. 1), > et germinet salvatorem benedicla ini balo autem qualuor. Yerum quia Sabbato solenl
xternum, Deum nobis proferens et homincm. Qiixi ordinaliones lieri, translalx a feria sexta dux; qua-
post hxc sequunlur, omnia similiter Evangelicoi luor Sabbati Icelionibus apposilx sunl, ttl his maxime
sensui consonant. Epistolaris leclio jejunanliumi sacri oflicii proferenda reservetur opulentia, qna cl
animas dupliciler reficiens, primo montein illtimi ' J jejunanles, et sacrdrum ordimim tirones descripli
prxdicat, qui secundum consonum Evaiigelimn, sunt.
sedem ruscipiens David patris sui, et de lapidci Cur Sabbatojejnnii duodccim lecliones litulentur,cum
parvo cresccns in monlem (Dan. n), et implens, sex tanlum legantnr.
orbcm terrarum, regnabitin domo Jacob in xlernum i Sciendtim quoque quod cum Sabbalo sex tantnm
(Psal. LXV), cui tectioni pulchre succinit versus; legendx sint, duodecim in tittilis lectiones ea de
subsequens gradualis : Quis asctndil in montem Do- causa prxnotanlur, quia cum. Romana Ecelesia de
tnini (Psat. xxm), etc. Quia videlicct non nisi inno- Latiuis et Grxcis esset permisia, singulx lccliones
cens manibus e( mundo corde, et cujus vita con- in ulraqm; lingiia recilabantur. Nam in una lingua
cordal cum fide, partcm habebil in illa Domini in- recilatx, ab uiriusqiie lingux populis inlelligi non
carnatione. Reliqua oflicii membra palenlcr adI poterant. Itaque dtim iiiiaqu.fque bis legilur, dupl^-
eumdem Evangelii sensura pertinent, nec ad hoc; cnlo senario lectionuin numero, duodecim compu-
probandum immorari opus est, quoniam manifeslum, mntur. Prxierea nolandum cst, ordinationum sacra-
est. Igilur hac die secundum hujusmodi oflkiumi inenla Dominicse diei deputari, cujus in vespera
slalio ad Sanctam Mariain convenienler ordiuata, p. fitint, ct lam vespera Sahhati quam mane prima
est. Sabbati possc et licerc jejunis a jejuiiaiuibns cele-
CAPUT VII. biari.
De feria sexla jcjunii. CAPUT IX.
Sexta vero feria stalio ad sanclos aposlolos prx- Senlentia Leonis pnpm, qnod ordinationes rum Sib-
sciipta est. Ralioquidcm occuliior csi, sed quxien- bati vesperefiant, ad diem Dominicutn perlineanl.
libus parva ex scinlilla cilius elucel. Nam in Evan- Dicit ciiim magnus Leo, scribeus ad Dioscorum
gelio diei prxsenlis, in cantico Beatx Virginis di- Alexandrinx civilaiis episcopum, < Quod a palrihus
gnum illud memoria dicitim est, quod patenter adI nostris propensiore cura servalura esse novimus, a
ipsos apostolos atiinel: t Deposuit potcnlc-s desede,, vobis quoque volumus cusiodiri; ut non passim die-
et exaltavit humiles (Luc. i). > Nam de sede spiri- btis omnibus sncerdolalis, vel levitica ordinatio ccle-
tualis magisierii, de calhedra Moysi, dcposuii po- brclur, sed post dicm Sabbaii, hoc est noctis ejus,
tentes de sede, id est superbos, scribas el pbarisxos, , qux in prima Sabbaii lucescit, exordio, sub lege
el exaltavit in camdem sedem humiles apostolos. diviui oflicii substituattir, iu quibus his, qui conse-
Sicul alias ipsc Doininus: < Conlileor libi, inquil,, crandi sunt, jpjunis a jejtinantibus sacra bcnediclio
65' DE DIVINIS OFFICIIS. - LIB. III. 68
conferatur quod ejusdem oliservantix erit, si mane: A Nam qtiemadiiiodiiin pueris a Babylonio rege missis
ipso ttie Dominico continualo Sabbali jejunio cete- in fornacem ignis, coelestis gratia subvenit, ei fecil,
bretur, a quo lempore prxcedentis noctis iniiia noni medium fornacis quasi ventum roris flanteni ; sie
recedunl: quam ad diem resurreciionis (sicut etiami nos a confusionis rcge diabolo, libidinum ilammis
inPascha Demini declaratur) perlinere non dubiumi appetiios jejuniorum et orationum instanlia liherat.
est. Nam prxler anctorrtalem constietudinis quami Hoc deniqtie genus noii cjicitur, nisi in oralione ct
ex apostolica novimus venire doclrina, cliam sacrai jejunio (Malth. xvu).'tlac ergo lcclione prxlecla ,
Scriptura manifeslal quod cum aposloli Patilum etI sequitur et hymnus eortimJem pueroiuin, quo ad
Barnabam ex prxceplo sancii Spiritus ad evange- benediccndiun Creaturem omnis creaiura conimone-
lizandum gentibus mitlerent, jejunantes et orantesi lur, priiisquain sacerdotcs ordincntur, ul animadver-
imposuerunt eis mautis (Act. xm), ut intelligamus5 tamus, illorum ora inanusqne ad bcnedicliones dan-
quanla et danlium el accipientium dcvolione curan- das, et quotl maximum esl, conliciendum corpus et
dum sii, ne tanlx benediciionis sacramenlum negli- sanguinem Domini, jure admitti, qui a confusionis
genter videalur impletuni. Et ideo pie et laudabili- rege succensam fornaccm vitiorum potenii fide sn-
ter aposlolicis mores gesseris iiislitulis, si hanc; peraverunl. Jain qux sequuntur, manifeste secun-
ofdinandorum sacerdolum formam psr Ecctesias , B dum Doinini prxdicnnt adveutum, et voci con onant
qtiibus Dominus prxesse te voluit, etiara ipse serva- rclamaiilisin deserlo, parale viam Domino (7S«.XL;
veris, ut his qui consecrandi sunt, uunquam bene- Mallh. I:I ), > eic. IIoe enim evangelitim ejus diei
dictio,nisi in die resurrecliouis Dorainicx trihtialur, , est principium scilicet prxdicaliouis, qua Joannes
cui a vespere Sabbati inilium constatascribi, el qux3 pcccatorum corda perctitil, el ad p tiiilenliam invi-
lantis divinarum dispensaliouum mysteriis est con- tal, geiiimina viperarum, securim dicens jam usse
secrala, ut quidquid Domino esl insignius conslilu- posilam ad radiccs arboris, et venliialirum in inanti
tum, in htijus diei dignitalc sit geslum. ln hac_ judicis, ul purgans aream suam, triticum congreget
intinilns sunips't exordium, in hac per resurreciio- in horreum, paleas autem -comburat igne inexstin-
ncm Chrisli, et mors interitum, et vita sunipsitt guibili (Matth. ni). Hoc evangelium eodem episiola
initium. In hac Apostoli- a Domino prxdicandi om- seusu prxcurrit, scilicct secundum prxdicando ad-
nibus genlibus Evangclii tubam stimunl, et inferen-i- venlum Domini, quo revelatum prius hominem pec-
dum universo mundo sacrameiiliim regenerationis s cnii, filium pcrdilioiiis interficiet spirilu oris sui
aecipiunl. iu hac siCut benlus evangelisia Joanness (// Thess. n), et destruel illttstratione advenlus sui.
testatur, cuni congregalis in iimim discipulis, clausiss Sed cl antiphona a:l introilum : Veni et oslende nobit
^
januis,adeos Donimus introissel, insufflavitet dixil: : fnciemtuam, Domine, qui sedes super 32 Cherubin,
i Accipite Spirittim sanctum, el quorum remiseriliss etsalvi erimus (Psal. LXXIX),manifeste tempus illud
peccala, remiltuntur eis ; el quorum detinuerilis, , rtspicil, quo (sicui in offerenda qtioque cauimus)
delenla erunt (Joan. xx). >In hac denique promis-i- exstiltanti lilix Sion : < Vcniel rex suus sanctus et
sus a Dominp aposlolis Spirilus sanctus advenitit Salvator mundi (Zach. n), > et sictit in tractti prx-
(Act. n). ltaccelesti quadam regula insinuatum et tra-i- missum esl: Excitans potenliam suam veniet (Psal.
ditum noverimns , in illa die celebranda nobis essee LXXIX), et eiim quem dedncil, velut ovein Joseph ,
mysteria sacerdotalium, in qua collecta sunt omniiimn segregattim ab ha>dis qtii a sinistris ejus crnnt, ad
dona gratiarum. dexteram suain conslituel (Matlh. xxv). lntcrim
CAPUT X. tamen ploramlura cst ante eum qui fecil nos (Psal.
Jtem de Sabbalo, et cur tlalioad Sancium Petrunl.i. xciv), ne forlis et lerribilis, qui juxla conimunio-
Hoc Sabbato, ei Omnibus horum quattior tempo- neni < exsultavii ut gigas ad currendam viam (Psal.
ruin Sabbalis, statio ad Sanctiitn Peirum congrueQ xviii), > nemine adveisantium parvulorum vatenta
celebralur. Cui enira primo poslChrislum, Ecclesixe sibi resislere, de quibus scriplum est: < Sagittx par-
sumniuin collatum esl pontificium, quique prinius ell Q viilorura faclx sunt plagxeornm (Psal. LXIII),>cum
priuceps sacras in Ecclesia celebravit ordinaliones , vcnerit, ile.m gigas nobis sit, el mulla fortitudine siit.
cnjus vice maxirae fungilur Romanus ponlifex, cumn nobiscum in judicio coiilendat, et niagniiudinis sua.
Ecclesix sanclx minislros el ovibus Clirisli paslores:s mole preinal IIOS.
ordinat neccssarios , congrue, ut lanquam ad sum-i- CAPUT XI.
nittin recurratur, apud ipsum slatio celebretur.:. Cur Dominica quarta vacat.
Conveiiieniesigilurad Beatuin Petrum jejunos malerir Dominicx quartx oflicio prxscriptum esl, Vaeat:
Ecclesia filios, velul ex ore ipsius Pelri miiltiplicatisis videlicel, qtiia niilli sanctorum apostolica catitione
in anitiia reficit sacramenlis, el ex ipsius aucloritatee stationi depulatum est. Quod quam recie cautum sit,
spiritualium divisioiies ministralionum disliiliuit.I. considerata ejusdem oflicii ratione perpendere lice-
Ubi notandum, quintam semperleciionem, qux su- i- bit. In evangelio Dominicx liujus, agitanie vento
peraddilxdoclrinxndvissimaesl,nonniulari,semper- •- Pliarisaicx iuterrogationis, hxc scinlilia splendid*
que iltam esse, qua legitur angelus Domini cum n veritatis emical de Qamma ignis divini, qui calehat
Azarix et sociis ejus in fornacem ignis descendissee ardens et lucens (Joau. v), in sancta mente Joannis:
Dan. III). Qiiod magna etmyslica ncn vacal ralipiic. < Ipse est, inquit, qui post me veiiturtis est, <quianta
67 RUPERTI ABBATIS TUITIENSIS fij
me faclus est, cujns ego non sum dignus, ul solvam A prxterimus oflicia, maxime quia per se satis patent,
cjus corrigiam calceamenti (Joan. i). > Ab hac pro- quod a diurnalibus non discrepent. Notandum vero
babilis leslimonii senlenlia gravi et digna corde el quod ant:qua et uuiversali sanctx Ecclesix consue-
ore ianti prxctirsoris, omnia pendent mernbra con- tudine per hoc lempus rationabiliter legitur Isaias
crepantis otlicii. Sial Idumxa illa, qux visilalionis propheta, qui lam primum qtam secundum Domini
sux prophetieiim illud audterat promissitm : < In adventum eloquenler evidens, et evidenler eloquens,
Idiimxam extendam calceamcnlum meum (Psal. LIX, nobilis prophcta, imo magnus et verus nuntiat evan-
CTII),> et respiciens in illud temptis quo de accubilu gelisla. Nam per totum annum juxla rationes causa-
suo, scilicet de sinu Patris, egressus rex ille qui hoc rum vellemporum.sacrx lectiones probabililer(sicut
promiseral, jam in uteio Virginis calceabatur, mira- in sequentibus locis suis liquebil) ordinatx sunt.
bilein illam atque insoiubilem incarnalioniscorr.igiam CAPUT XII.
suiscircumdans gressibus. lilud, inquam, respiciens, De officio in vigitia nalalis Domini.
klumxa srilicet alienigena gentililas, claraat in in- In vigilia Nalalis Domini, frequens ac celeberri•
iroitu : < Memento noslri, Domine , in beneplacilo mum est in ore Ecclesix pulchrum illud divinx
populi lui (Psal.cs), > videliccl in Glio tuo, in quo consolalionis oraculum : < Hodie scielis, quia veniet
tibibeneplacuisli solo ex miliibus populis, quicunque B Dominus, et mane videbitis gloriam ejus. Judxa et
luus fuit ab iniiio mtindi, visila nos in eodem salu- Hicrusalem, nolile tiinere (Exod. xvi), >etc. Per hoc
tari ttio.acl modura medici jacentem xgrotum digna- millit quemquam nostrum ad historiam libri Parali -
lione graluila visilanlis (Matth. ni.xvii). Qux deinde pomenon, quando regnanle Josaphat, congregati
sequuntur, id esl collecla, cpistola, graduale, alte- sunt filii Ammon el Moab, cum habitatoribus monlis
luia, cuncla pariier juxta consideralionem imprx- Seir adversus Judam (// Par. xx). Convenitque
gnali uteri Virginalis, prope esse Dominum, et oinnis Juda in Jerusalem et in templum Domini ad
celerem cjus advenlum consnnant. In offerenda vero deprecandam faciem ejus. Et stantibus iliis coram
palam est, non exemplo angcli, salutare illud lem- Domino cum uxoribus et parvulis aut liberis, et vo-
ptum Domini, sacrarium Spiritns sancti, thalamum ciferanlibus ad Dominum, exclamavit Hiaziel, filius
sanclitalis, triclinium divini consilii; in quo, ut di- Zacliarix, filii Barachix, levites de medio multitu-
ctum est, divinilas veniens ad nostram salulem, dinis faclo super se spiritu Domini: < 0 Juda et
noslra carne calceata esi. Hoc lanltim regis Chrisli Jerusalem, nolile limere, cras egrediemini, et DomL
mysleriiini.cui sanctorum, qui omnes oIDcialesejus nus erit vobiscum, > etc. Illuc ut diclum esl, miltit
eunt, ita ftiit creditum, ut merito decanletur hoc quemquam noslrum Ecclesia, summa cura nilens
oflfiiium prxscripta slatione apud quemlibel illorum? C excitare corda noslra, ut vigilanter advertamus pcr
Nam qux apud singulos eorum officia solemnibus hanc siroilitudinem, quam opporlune subvenit nobis
depulalasunl slationibus sirite considerenlur.singu- nalivitasFilii Dei secundumcarnem.Nonenira parva
lorinnvirliiiibus vel merilisconsonareprobanlur.Sic simihtudo est. Nam quemadmodum lunc visibiliter
apud beatum Petrum, qui principaliter jusoblinel li- congregati fueranl visibiles hostes adversus Judam,
gandiatque solvendi staliofit (Matth. xvi), quando.ut scilicet Glii Ammon elMoab (Jer. XLVIII),et habi-
dicium est, in typum Ecclesix nobi3 evangelizalur tatores montis Seir (Ezech. xxxv),qui sxpe in Scri-
solutioasinx(JI/aJi/i.xxi), sic quando agimus scruli- ptura sacra pro peccatis el viliis et malignis spiriii-
tiia, cicaiechumeni prxsignantur, ad catechizatorem bus ponuntur (Gen. xvi), nominibus quoque ad hoc
geulium Panlum statio celcbralur. Hanc auiem liga- ipsum congruentibus; Ammon enim interprelalur
luram corrigix solvere , id est sanctx incarna- populus lurbidus; Moab ex palre scilicct diabolo; Scir
tionis Christi mysterium denudare, ipse Joannes se pilosus vel hispidus; sic ad inleriuim nostrum con-
indignura asserit, quo major inler nalos mulieriini grcgahanlur peccata el vitia noslra, ncc eral qui ad-
neino surrexit (Joan. i, Matlh. xi). Investigare enira juvaret.
quis potest, quomodo corporatur Yerbum, quomodo D CAPUT XIII.
siimmus el vivificator Spiritus intra uterum malris De officiaejusdem diei.
animalur, quomodo is qui inilium non habet, et ex- Ipsum nomen , quod dicitur vigilia , nos ex-
slililet concipitur? Nulli ergo sanctorura hoc myste- citare debel, ut vigilanler advertamus ea , quoe
rium ila ftiil credilum.ulapudillumpropria slatione in oflicio diei hujus congesta sunt. Qux cum
hoc assiguari debeal ofliciiim. Proiude vacat, non 33 perspexerimus, quibus ex Scripturarum locis
<1Dod (ut nonnullis videlur) minus sil aulhenlicum, conquisiu sint, jmiranda nobis signiflealio po-
sed quod de ordinalissima slalionum dispositione , lius quam expressio sese offeret profundx iiilen-
ralionabiliter sil exccptum, ulpote materiam habens lionis, qua composilor oOficiinostras in meditalione
lotius salulis ct sanclitatis effectricem, sed nulli divina menles occupare per hujusmodi oflicium in-
sanctorum investigabilem; omnibus impensam, sed tendil. Primum itaque de introitu dicendum: Hodie
per solum Spirilum sanclum administratara, qui in scielis quia veniet Dominus. Hoc de Exodo parva
triclinib Virginatisuleri solus medius, solus conscius, niulalione sumplum est. Nain cum dixisset Dominus
«t unus cceleslium fuit arcbitriclinus nupiiaium filiis Israul: < Ecce ego pluara vobis panes de coelo,
(Luc, i). Noolurnnlia, studio vitandx prolixitalis , dixcruni Moyses et Aaron ad illos : < Yespere scieti»
69 DE DIVINIS OFFICHS. — LIB. III. 70
quod eduxerit vos Dominus de lerra -Egypii, et A , convertantur, qtiod ipsi tandem futiirum prxvident,
mane videbitis gloriam ejus (Exod.xvi). > Ctim ergo Et in supradiclo versu sub nomine Israel Judaicus
nobis, in exspeclalione Dominicx nalivilalis mcnle poptilus, sub nomine Joseph, quod inlerpretalur
vigilantibus, hoc in introitu canilur, qtiod dicttun accrescens, gentium designalur multitudo, qux illis
est, lunc panem decceto, idesl mannastiscipienttbus, addita esi, juxla illud : t Alias oves habeo, qu* non
facile persentit cborus erudittis quid innuat pix cali- tunt ex hoc ovili, et illas oporiel me adducere
dus intentionis oculus, id est quo lendal, vel ad (Joan. x), > elc. De Evangelio vel Epistola palani
quid sensus nostros invitet oflicii composiior vere est, qtiod eis inlroilus supradiclus convenial, vide-
sapiens, et scriba doclus magni sibi thesauri con- liccl qttia sensus ulriusquc hoc maxime intendit
scius (Matlh. xm). Denique ad hoc invilat nos, ut atteslari, qiialem per porlam cccli supradictum
recogitemus, manna illud, quod datum est filiis inanna nobisDominus pluerit, scilicet per Virginem,
Israel, de^Egypio egressis, et tendenlibus ad terram dicenle angelo in Evangelio : < Quod enira ex ea
reproraissionis, flguram fnisse Verbi Dei, qnod per natum est, deSpiritu sancto est.pariet aulcm filium
Virginero carnem assumens, nos in se credentes (Matlh.i), > etc. Pauli autem in Epistola: < Qui
pascere venit, qui eramus a Deo jejuni, solis carnis factus est ei ex semine David (Rom. l). > Maxima
vitiis, tanquam carnibus ^Egvpii distcnli alque cra- B namque portarum cceli, quas Dominus, ut hoc
pulali. Hujus inlerpres simililudinis, non quivis manna plueret, nobis aperuit, Maria exsiitit, pcr
hominura, sed ipse est, qui dixil: < Ego sum panis quam ad nos Verbum Dei, caro faclum, de coelo
vilx: palres vestri manducaverunl manna in deserio, descendil. Siquidem alix portx, id est omnes san-
et mortui sunt. Hic est panis de ccelo descendens, ctorum animx, quse ab initio verbum illutl in gre-
ut si quis ex illo manducaveril, non moriatur : mio (idei meruerunt suscipere, ore suo verbum sn-
Ego sum panis vivtis qui de ccelo descendi (Joan. Iulis pepcrerunt, id est prxdicaverunt, saiiclamque
vi).Hoc igitur intelligentes.et magnificc exsullantes, Scripluram composuerunt, dicenlss : < A limore
amplius ex subjtmctione psalmi dilatamur in in- luo,Dominc,concepimuset peperimus. Spirilum sa-
telleclu gaudio spirituali, dicentes : Domini est lerra lulis lux fecimus super lerram (Isa. xxvi). > Hxc
et plenitudoejus(Psa/. xxm). Quoddepsalmo sumpta autem Verbum illud iia plena gratia concepil, ut
estofferenda quoque cum versibus suis. Convenit visibilem hominem faclum parerel, in veritate car-
namque diei vel rei psalraus hic per omnia, quia nis, eodem Spiritu sancto et per ora prophetarum
totius hodierni ofiicii psalmique hujus una fere in- verbum hoceloqtientc, elconcepiionemejus in ulero
tentio est. Nam et in vigilia prxsenti conlemplari virginisoperante. Quodci ipsumccelitussignificatuui
jubemur, non soIumi|uodnatiissil, sed et cur natus, est in co quod de supradicio manna scriptum esl:
vel quando natus sit Christus, sicut et cantamus : < Cumque descenderet mane ros supra caslra, dc-
Inluemini quantus sit gloriosus isle (llebr. vn). El in scendebat pariter el manna (Exod. xv). > Ros enim
psalmo juxta titulum, qui talis est: < Psalmus David Spirilum sanclum, de quo uunc diclum est, quod
in prima Sabbali, >agil Propheta devicloria Christi, enim in ea natum esl, de Splrilu sanclo est, nianna
qux facla est in resurrcclione, in prima sabbali vero, ut sa?pe dictum est, verbum Dei significabnt,
(Luc. xxiv), exhortans tideles, ul tanto regi semct- quod per operationem cjus liiiniasix nalurx uiiiium
ipsos, sicul decet, prxparent advenienti, tollcnles, est. Et quod populus inebediens, de eo quod colle-
sicut in offerlorio cantamus, porlas suas, portas geral, reservavit, nec iotum, ut jussum erai, come-
mortis, id est vitia, vel elevantes portas justiiix, dit, hoc illud est quod non loliim quod accepit a
virtutes, ut inlrpeat rex glorix Dominus virtiiluin, sanctis prophetis de verbo pei, credere voluit. Quod
ad debellandum fortem armatum, cujus est orbis aulem de manna reservatum est, quale ftiit? < Com-
lerrarum, quiaipse superniaria fundavil eum(Psa/. pulruit, inquit, et scalerc ccepit vermibus (Exod.
xxw), dum sicut olim < divisit mare Rubrum in xvi). iNimirum hoc est quod usque hodie Judxa
divisiones (Psal. cxxxv), > ita et nunc orbem, idest P de manna comedere, id est de verbo Dei crederc
populum Christianum, educens inter dissensiones refugit:Quod videlicel putredinem, id est carnern
amaricantium populorum, fundavit in fide, et super noslram assumpseril, elvere sit vermis, qtiodpurum
fiumina prxparavit, id est super principes sxeuli manna fuerat, id est homo vere mortalis sit faclus,
slabilivit eum. Nihilominus et hoc, quod eiilcni in- qui Deus, imo Verbum Dei erat. quod aulem die
iroilui, in graduale transformalo, versus isle suh- Sabbati non cpmpulruit neque vermis est jnvenlus
jungitur : Qui regis Israel, intende (Psal. LXXIX), in co, qnia pulchre illud significat, quod, ul ait Ape-
sensum vigilantem xdificat.Nam psalmus ille oratio stplus: <Christus resurgens ex morltiis, jam non
esl pro Judxis, el genlibus, qui cilo apparenle Do- moritur, mors illi ullra non dominabilur (/iom.vi).»
mino Jesu commutandi erant in eum. Et pro perfi- Recteigilur in intreitu cantamus : Hodie scietis quia
dis queque Judxis, qui in lilulo appellantur Assyrii, veniel Dominus, el mane videbitis, etc. quiahodie, id
id est seipsos dirigentes secundum repulationem esl iu prxsenli vila sciraus et 'credimus quia de
suam, <qui jusliliam suamstaluerevoIentes,juslilix ccelo descendil panis vivus, mane, id est in resur-
Dei non sunt subjecti (Rom. x),» pro perfidis, in- reclionis gloria, videbimus non solam humanam,
quam, Judxis orant in illo psalmo tideles, ul landem sed gloriosam diviniialis ejus forraani, el ut in
71 RUPERTI ABBATIS TUITIENSIS 72
i-onimnnione cnnimus, revelatibur gloria Domini, et A Ji judicia ejus libid.),' ul, inqiiam, notus fierel Deus,
videbit omnis caro salutare Dei nostri (Isa. XL). sine cujns notitia non vivit omnis bomo, idcirco
CAPUT XIV. quod supradiclum fieri pennisit. Et rccte, bene,
Da eo qiiod solet qitceri,,cur Veits lapsum hominis irrepruliensibililer. Si enim homo non debet oblata
evenire permiserit, pro quo incamalio ejus neces- occasione omiltcre qitin proferat qnod in se ulile
saria fuit. habet, pro eo quod scripttim est : < Sapienlia abs-
Inipoiluna plerumque a nonnullis hxc nohis im- condita ct ihesaurus occultus, qtix utilitas in uiris-
'pingiiur quxslio : Cur Deus lapsum bominis evenire que? > (Eccti. xx.) quanio ningis benevolentia Dei
'perraiserit, cura tilique, ut omnipotens, impctlire oblatam sibinicl occasionem dehuit amplecti, id cst
potuerit, saltem ipsum tentaiorem ab ingressu para- miilere in servum vcnundari Joseph (Gen. xxxvii;
ilisi procularcendo.inaluerilquesuam kcarnationeai /s«/. civ), ut sapieniix snx ihesauros mites osten-
hitmano generi necessariam existere, qtiain compen- deret.quia videlicel illa vcnditio caplivitatis illonun
dio serpentem 3&a,> bominis collocuiione abigere. causa vel initium fuit. Non enim Deo impiitandiim
Iloc Apostoltis Judxis scandalum, gcntibus attlem est illius cnptivitalis initium, quia vocavit fament
ait esse siuliiliam; nos autem, si spiritu pielatis re- super lerrain, sed eis, a quibus in servum venun-
gimur, ut mites siinus, clideo qtixrimus ul inve- B I dalus cst Josepb. Non ergo dubium esl qtiin irre-
niamus, scienter profiiebimur hoc siuluiin Dei sa- prehensibile sil quidqtiid iliic a Deo permissura est
pientius esse hominibiis (/ Cor. i). Quod nt pro- vel actum. Quapropter cum ricscenderent in ^gy-
bari possil facilius, libel pritis rei lanlx majestalis pium, solus pater Jacob, qui culpx illius fuerat ex-
aliquam apponere simililudinem, ut quia divinam pers, spe promissionis recreatus esl. Audivit enim
juslitiam vel sapienliam in semclipsa lailianletn , Deum sibi diceniem : < Noli timcrc, deseenJe in
inlirmi perspicere non qneunt oculi, lanquain in jEgyptum, ego descendam illuc lecum, et cgo inde
stibjeclo speculo contemplantes; speciosam illam adducam te (Gen. XLVI).> At vero illius divinxjo-
essc intelligant per ipsitis imaginem. Nunc ergo ab siitix, de qua snpra propositum est, hxc iniago est,
eo, quod scripltim csl : < et vocavit famem super atque ad exemplar ccelestium bxc in lerrenis acia
terram, el omiie firmamenlum panis contrivil, > et siint. Eadem simplicitate oculi, id est inteiitione
paulo post: < El intravit Israel in yEgyptum (Psal. uiilia faciendi, permisit Adam volenlem descendere
civ),> clc, conipetentein licet capere simililtidinem. in IianciEgyptutti, id est in lenebns peccati, cum
Quxrimus nunc ab eis qui supradicia quxsiione posuisset eum in amcenitale paradisi, ciijus illa
moveri solenl, cur Deus voluerii.tillsrael in JEgyp- lerra lypum gessit, in qua Ahrabam ct Isaac et
tura inlrarel, tintle postea signis alque porlenlis, ^ Jacob peregrinari jtissil, repromiitens eam lllis. Et
Cnm ipsorum graudi labore, per Moysen et Anron cuncla ulilitas, qtix provenit ex eo, qtiod israelia
educerenlur? (Exod. vn, vm.) Nam testamentiim iEgyplum intrare permisit, tanto niinor est illa qux
stiunl, quod disposuit ad Abraham, qtiod jnravit ad de peccalo Adx provenil, qtianto minor esl figura
Isaac, quod statuit Jacob in praeceptum, dicens : veritale, simililudo re, umbra corpore. Nam,ut ca>
< Tibidabo lerramCbaiiaan (Psal. civ), >cum essent lera nune omittam, qiiorum latissimx quidem si-
ktcolx ejus, scilicel lerrx Cbanaan, illud, inquara, gnificaliones sunt, sed aliis temporibus vel tocis
testamenlum sic poterat ralum facere, ut non vo- adhibcndx suni,iIludquod pluil illis manna ad man*
carel famem super terram, neqoe inlraret Israel in ducandum, el panem coali dedil eis (Psat. LXXVII),
JEgyplum, el ibidem, id est intra Chanaan, augere verc magnuro et mirificiiin bonum , quanlo miuuS
potcrat populnm suum vehementer, el firmare eum esl islo, quem significabat, pane angelorum, qui
-snper ininiicos ejus, non relinqueus hominem no- esl Dei Verbum.Verbum Deus.Verbumcaro factutn.
-ce-re eis, et corripiens pro eis reges (ibid.); > sed Siquidem illud manna, Verbi liujus incariiaii fuisse
maluit.ut diclum est, causam evenire, propler quam signum, non solus In Evangelio testalur Dominua,
intraret Israel in .Egyplum et illuc miitere Moysen r. ] ubi ait: < Ego sum panis vivus, qui de ccelo de-
servtini siiuiri el Aaron, ponens in eis verba signo- scendi (Joan. vi), > sed et Moyses in Deuteronomie
j-tini suorum, el increpare iiiareRubrum, ul exsicca- prxscribit. Qui cum dixisset : < El dedit tibi cibum
relur, et subversis hostibus deduceret eos per de- manna, quem ignorabas tu et paires ,tui, > staiim
sertiim qtiailrnginta annos, el portaret mores eorum, arididit, < ul oslenderct tibi quia non in solo pane
et inlerini pluit illis manna ad manducandum, et vivit homo, sed in omni verbo, quod egreditur de
pnnem cceli dedit eis (Psal. cv). Iloe ergo respon- ore Dei (Deut. viu). > El ul supradiclam divini
deai qui altiora quxrit, cur tanlis morarum vel oculi siiiiplicitalein, id est inlenlionis purilatem
operuni riispendiis reducendos, illuc intrare permi- ulrobique planius perpcndas , promptum est perspi-
serit. Dicet foriassis quod in prompiu est, et quod cuisprobare teslimoniis, quo ad erudiendam crea-
verum cst, quia ut notam facerel in gentibus vir- turam, non solum luiinanam, sed etangelicam, hsec
tulem suam, ul essenl qux utitiier annunliari pos- vel illa fieri oporluit. Nam de manna cum dixisset
sent inter genles opera ejtis (Psal. LXXVI);ut scire- Moyses quod supra positum est, paulo posl adjecit
«nus, quia ipse Domiiius Deus noster (Psal. civ), et ulique hominibus loquens : « Quia sicuterudit booo
«xperimento probaremus, quia in universa lerra filium suum, sic Doinimis Dcus tutis erudivit 14
73 DE DIVTNISOFFtCHS.—LIB. 111. 71
\Diut. vut). > De sacramento aulem Verbi inearnail, A fuerit, sed quod de illo diabolo fallente mulier crt-
Paulus ad Ephesios scribens, < Ut innotescat, in- tiidit (Gen. m). His crgo breviter prxmissis, propter
qnil, principibus cl poiestatibiis in cceleslibus per eos dunlaxal, qui nobiscum Dei scientiam inclinato
Ecclesiirm niultiTormis sapicitiia Dct (Ephes. m). > corrie expeiiini, non propter eos qui insidiose agtmt,
Igilnr (|uemadtnodum in specuto palet, subjectx si- qunlibus dicit Aposlolus : < 0 hoino, ln quis es.qni
fRililtidinis clarissimns, et ab omni, quod repre- respondeas Deo ? ntinquiil potest figinenlum dk-ere
iiensioiie vei nola sitillitix, ut geitiibus vismn est ci, qni se finxii: Quare me fucisli sic? > (Ram. ix,)
(JG'or.i),digiinmsit, purissimus justilix Sol, in dis- qiioruin insidiosis respondere quxsiianculis, nec no-
pensalioue sux iticaniaiionis incedit, quia mo lortnn strx factiltaiis, nec prsesenlis propositi esl-. his,
oniiiiaiit, quibus oiimipoiens malitiain diaboli per- inquain, prxniissis, gloriam pi-ctlicamns ejtisdem
vertere, vel cassare potuisse, vel debuisse asseriiur, Dnniinicx incarnalionis, Deum Patrem intidanlcs,
a miimli lttjjus sapieutia, qnam stiiltam fecit Deus; qui per illam nohis facicm stiam ostenttil, glorifi-
«tmhitim, tnquain, modorunt oplimus bic modtis est, cantes Filiuin saiuiare hoslrum, q»i carneiii no-
<jiiiDuo eompIacRus esl, ut diabolus ad sux damna- stram iissumpsit, gralias agentes sancto Spiritui,
tionis camutum homiuciti decipere perinitteretur, cnjus proprium opus iila novi hnminis miralilis
«l sux fraadis effeclu potilus tum demum per bo- g conceplio luit.
minem ad judiciunt traherclur. Et se.lens insuperbix CAPUT XV.
principalu .Egypli rex, id est ienebraram princeps, Cur dum teganlur in Nttluli Dominico ad missam
«jriiirom ileeeitt plagis, id esl deeem legis prxcepto- eptstola'.
rum flagris contunderetur, deinde nobis ad niandu- Hlud quxsitu dignuiii esl, cur in hac soteiniiilate
- candum hoc maitna per baptisma concurrenlibtis, Domiiiicx nativitalis, lam die qnant nocte dux ad
ipse insectaior fluciibus cjusdem enecaretur, nobis- niissarum solemnia legantur epislolx-, qnod alias
<|iie Itoc iii inanna Verbi iiicarnali refeclis alque per iotum anntim eo modo nen (H. Qtiodque maxiine
' «etiTortaiis,
lerramqHU ejus, id estceelestem palriatn, prxtei^undum non est, printa seinper de Veteri,
qtiam Hle superuiendo perdidit, invadentihas, ipse sequens de NDTOTeslamento sumpia esi. Qtiod in-
«um satellitibus suis videlicet spiriiualibus Chana- quireniibuf nobis spiendida beati Gregorii doctrina
B-eis tnicidaretur, qtied in d<e.udkii futurum est. viam inlelligentix protinus aperit. Ail namquu :
«juaHile niirabili el pulcherrima ordinalione hic Bene duo cherubim, qux propitiatorium legum,
Deosei liomo pttniei, et quod iu Deum, et quod in sese invicem aspjciunt, versis vultibus in propiiia-
liomhtem aciutn est, id csl et superbiam, qua con- torium. 'Clicrub quippe pleniludo tckntkt; dicilur.
tra Deum tumuit, et htvidiam, qua hominem dece- C Et quid per tltio cherubira, nisi ulraqiie Tcstamenta
piL Uxc omnia Deus, priusquani haminemeonderet, «gnanlur ? Quid vero per propiliatorium, nisi ia-
prxscivit ct prxdestinavil, ipstiin aiitem boininis carnalus Domiuus figuratur ? De qtio Joannes ait -
Japsuin prxscivii quitlem, sed noa prxdestinavit, < Ipse esi eniiu propUiatio pro peccatis noslris
tteque voluil, quinimo sub inlermittalione moriis (/ Joan. n).> Ettlum Tcstamentum Yelus hoc facien-
veiuit (Gen.n). Nam bona sola Deus prxscivit et diiiii denuntiat, quod Testamenlum Novum deDo-
- mala aulein
prxdestinavil, prxscivit tanttim , mino factum claraal, quasi ulraque cheruhiin invi-
.lon etiam praedeslinavil, sed eondigna eis leca oem aspiciuni, dum vuilus in propilialbrium verluiit,
Juste depulavk. Addil ailimc qttxrere aiiqtiis. quia dum inter sc positum tncaruatuni Deum videnl,
35' *-lml prjevaricatio uiilla sii, si prxCeplnm atit a suo aspeelu non discrepaat, qna, dispensationis
lux niMifuerit, cur Deus hoinini prxceptuin de- ejus mysterium concorditer narraiit .(4). Reddilam
dit, quod non servamluiii prxscivil? Vidclicet quia ergo nobis eamdera intelligiiiHis .similitudiiiem, iluiii,
Creator eral iHe, isie creulura, et a Creaiore crea- sicttt duocherubim versis vultihusin propiliatoiiiim
tnram erudiri opoiluerat, qotppe tjttx ita creari non scsc muluo respiciunl, sic dux lectioues ex duobtis
potucrat, ut suapte natura perfecta essei, qtiod so- Testanientis, evangelicara leciionem, qua propiiia-
lius divinx nalurae cst, neque sciri possel quia Deus torium nostrum, id est iocarnatum Vurbtnn prx
-iniiiset humilis corde esl(J/aJl/i.xi), nisi erudilioite dicaltir, coneordihus leslimoniis et tino eodemqtie
proficerec Al vero praeeeplum iu omni discipiina sensu respiciunl. CuraUlem adsaiic/aw Mkriatn boe
cruditionis iniliuni est. Igilur prxcepium dari opor- oflicio sittiio celebretur, causa evidens esi, sctlicet
iuerat, illud prseserlim quo ad huniilitateni crealti traia tle utero IKCCsalus Judx, el Jerusalem exspe-
> ram disponeret, videlicet prohibendo ne plus vellel ciata et suscepla est.
sapere, qiiam oporteret sapere (Rom. xu), qtiam ob CAPUT XVI.
culpam ceciderat diabotus, el idc-o iit Ezechielc Quod Christtts necte nnltis sit.
- cniii
iinproperio el ironia appullalur chcrub (Ezeeh. Dominica necte nalum esse Chrisuim ptobabilc
XXVIH),id esl pleniuido scienlix. Al ille, itt scien- est, quamvis saera Evang; lii de hoc historia lacti-
' -train boui et
maii, id esl omttium seientiatn, sieut fii-il. Namque si per regui.iiu compu.i relro percur-
Dens baberet, «oniedit lignttm, quoil cxinde ita ap- ras, invenies ejus anni quo uatus est, conciirrenles
fjetlatur scietiliae boni et mati, nou quod Vere ila qttiuque. Qnos addeus regularibus i eeembris septem
.4) S. fireg. XL Houiil. in Evarng. lib. «, hom.25 , ti« 3, etjit. Migne. »;,-.-
PiTROL. GLXX. 4
15 RUPERTl ABBATIS TUITlENSfS 75
vct, ul compcndiosius fiat, regttlaribus Januarii tri- A lus in hoc sxculo, id est absque carnali palre naius,
bus,inveniesdiemHlum,qno decembrem inchoaraus, solaiio ejus cum pucrpera inatre sustenlari tlignalus
quintam ftiisse feriam, et ciim qtio Januarium, pri- est ? Et, ut cxtera lacearo, nonne tunc vel maxime
mam, id est diem Dominicam, sublalis viJelicei se- illi innixtis est, quando ne ab inimicis Herode vel
plem ex co numero, qtti regularibus et concurren- cxicris invenirelur, qtii quxsituri eranl animam
libus compositis nccresctint. Cum autem december ejus, in _£gyplum ab eodem miirilio suo deporlalus
quinla feria, vel Januarius inchoalur prima, necesse est, ilerumqiie defunclo Herode in lerrara Juda re-
est diem natalis Domini, qui post Kalendas deeem- latus est (Maith. n). Cum igitur nos media noctis
bris xxv el ante Kalendas Jannarii est octavus, librum illura generalionis Cbristi audimus, non
primam feriam. id est dieni exislere Dominicam. somno corporeo, sed supcrnorum conlemplalione
. Nocte ergo Dominica naltis eslChristus, consonanlc dormienles, juxta quod sponsa dicil in Canlicis :
inirabilium suorum ordine, ul quo die dixil : < Fiat < Egodormio, el cor mcinu vigilat (Cant. v); > cuai.
lux, et facla est lux (Gen. i), > ejtisdem diei nocte inquain, generalionem illam audimus, lunc prxdi-
exoriretur in lenebris lunicn rcclis ccrde, el visila- clam sealam non tam somniamus, quam vigilanli
ret nes oriens ex alio, illuminare bis qui in lenebris anirao, et certa fide videmus. Et Doiniiium nostrmn
snnt et in umbra mertis (Psal. III ; Luc. i). Nocte B parvulum propier nos faclum, el per porlam cceli,
vere cengrue natus est, ut ipse die ertus sui lera- quam supremus gradus scalx, scilicel bealus Jo-
pore, ad illuminandam noclem nostram se adveuire . seph, spousali dignilate conlingit; per poilam, in-
signaret. quam, cceli, id cst per beaiam Virginera egressam
CAPUT XVII. Dominura noslrum parvulum et vagicntem, et eo
Cur dum missm ea nocte celebranlur. modo, quo jam diclum esi, scalx innixiiin audimuo,
Idcirco nocle illitis sacralissiraam memoriam dux nostram, id.est genliuin saltiiera pro magna bene-
missx a sanclx meinorix Thelesplioro papa inslt- diclione promitteiilum, imo promissam adimplcnlem,
iMlx, deceniissima veneratione illuslranl. Vere apo- , Nam quod in iilo somno Jacob audivit diceiitem Do-
slolica sanclx Romanx Ecclesix fides, qux in unius minum : < Atque in sc-mine tuobeuedicenlur omne*
nalivitalis Filii Dei anniversaria noc(e,gcminx nali- Lribus terrx {Gen. xxvm), > hoc implelur in hac
-vUtilis,,divinx scilicet et humanx, gloriam solemni- Christi geueralione. Quod ei vere divinus evange-
. bus vigiliis ita comniemorari. conslituit, ut in hono- lisla respiciens, Raab merelriccm ei Rulli Moabi-
jem ejus nativitatis, qua ex ulero suo, id est cx lem, generalioni huie nominalim inscruil; videlicet
proprix secrelo substaulix, Deus Paler illum gemiil intuens hoc quod Chrislus non Judxis lanturo, sed
, anie luciferum ( Psal. cix ; Prov. ix), id est ante et gentibus secundum carnem veneril; quippe qui
.angelicam naluram, et anlequam quidquam faceret, ex genlibus malres haberc dignaius sit, quod et
primam missara ordinaret, el in venerationera ejus, prophctx anle lestaii sunt, ilicenle David : < Memoc
>qui per titertim Virginis beneiliclus advenii in no- . ero Raab et Bahylonis (Psat. LXXXVI), > id esl lali-
miiie Douftni, scctindam laudans el exsultnns suc- ludinis confusarnm geutium. Raab euim latitud»,
-ehieret. Babylon vero inlerpreiaiur confusio:Is;iia vero di-
CAPUT XVIII. cente in visiene super Moab: < Emille Agnmn,
Cur lunc legkur liber generationis unte primatn . Dominc, dominatorem lerrx de petra deserti, att
tnissam. montem filix Sion,(/sa. xvi), >ac si aperie diceret;
Hac nocle ante missarura solemnia legilur nobis Emilles, Domine, Agnum tuum Chrisium de medio
Liber generationis Jesu Christi (Matth. i), quod pul- gentium, ut non glorielur carnalis Israel, quod pro-
cbro satis ordine et mystica sanctx Ecclesix iradi- prius ejus sit Clnistus, cui xslimalioni cjus hec
tunrest inslitiiiioue. Ecce enim vere divini slructo- manifeste repugnel, quod lu euntdem Chrisium de
-res ordinisv per hujiis seriem leciioiiis, scalam gcniibiis emilies ad monlera lilix Sion. Nam per
illam nobis reprxsentant profunda noctis tcropore, n petram deserli designaturRulh Moabitis, qua-, st*ns
qtiam nocle dormiens Jacob vidit, cui summiiate firiniler in pelra solidx fldei, palrios deos poptilum-
sua ccelos laiigenti Dnminus innixus, eidern Jacob> que stium oblila.venit cnm Noemi, juncta viro Bees
apparuil, et semini ejus lerram hxrcdilariam re- Bcihleemilx genuit Obed avum regis David (Rtuh.
prcmisit, quando pro ejusdem propagalione seminis iv), in qno facla est el parens Salvaloris. Dtiobus
ibatjussu Patris sui, ut acciperel uxorem de domo igitur ex populis, Judaico scilicel et gentili, patres
el cognatione patris et malris. Nam, ut de morta- progeniti, lanquam duobus scalx laleribus, dtversi
lilate nunc taceam, quo secundum hoc, quod omniai gradus inserti Christum Dominum susiinent, egres-
in figura conlingebanl illis (/ Cor. x), scala illai sum i summo cceli, omnesqtie angeli sancli desccn-
prxfiguravit, cui Dominus innixus, ut jam dictumi dunt el ascendunt per eam.ei oranes electi prhts
esi, appartiit, nisi generationein Jesu Christi, quami ad suscipiendaiii .incarnationis ejus fidem humilian-
sanctus evangetista divino ere tta contexuit, ut pei lur, ut poslmodum ad videndum divinilalis ejus
Josepli ad Cltristum perveniret. Cui videlicel Joseph,, gloriam siillevenlur. Unde el alibi ipse Dominus :
suprenio scalx 36 Kradui Dominus parvuius inni- < Amen, iiiquit, dico vohis, videbilis cosltira apor-
xti. est. Au noii illi bento innixus e.st, qtinndp pupit - lum, et ange.Ios Dei aseendentes el descemieiiie»
T7 DE DIVLNISOFFICIIS. — LIB. III. 78
supra Filium hominis (Joan. i),» id est supportante A , runl, de quibus dicit : < Amici mei et proximi mei
et subievanle Filio bominis, videbitis sanclos omnes adversum me appropinquaverunl (Psal. xxxvn). >
ascendentes ad Deum.apertis sibi ccelorum claustris Quid ergo potius inlemlit ? Hlud utique, ut eorum
per redemptionem Filii bominis,e( ul post ascendere prosapiam lexerct deoruni, tte quibus Psalmista:
possini, prius descendere ad orationem crticis vel < Ego dixi : Dii eslis, et filii Excelsi omnes (Psat.
passionis ejus in spirilu uumiiitalis. Ulrumque sci- LXXXI),> quos ipse Dominus in Evangelio leslatur
iicel ascensum hunc et descensum Malthxus et ricos esse diclos, qtiia ad eos sermo Dei factus"est
Lucas innuere videntur, dum alter coruin descen- (Joan. x). Constat vero sermonem Dei, qui ad illos
dundo (Mallh. t), aller vero ascendendo Christi ge- factus est, non alium csse, quam hoc Verbum, quod
nerationem coniexuil (Luc. nt), quia videlicet faclus caro factum esl, cujus incarnationem aut ipsi per
Itomo Deus, dum vagit in cunis, invilat nos, ut hu- Spirittim sanctum, ut Abraham David, aut per pro-
miliemur exemplo sux humililalis, baptizatus autem plietas ad se missos auriierunt, ul Achaz, cui cum
dum cceleslihus incipit coruscare miraculis, humiles dixisset propheta : t Pete libi signum a Doniino, >
snseilat ad intelligendam gloriam sux divinitatis. paulo post intiilit : < Ecee Virgo concipiet et pariei
Lecta tandem prxdicla generatione Chrisli protinus filium (Isa, vn), > elc. Igilur illam cb caflsam ge-
laitdem Deosolemncm chorus Ecclesix concrepando B I nerationem hiijusmodi conlexuii, quia pcr illos,
succinit. Et meriio. Si enim Jacob, cum evigilasset aul atl illos hujus incarnationis promissio facta
a somno, ait : < Vere Dominus esl in loco islo (Gen. est. Nec vero dubiiira quin illornm omnium pri-
xxviu), » etc.: si iuquani, adeo demiralus est pro- mus Abraham , ultimus bcattis Joseph exsiitcril ;
pter umbiani vel figtiram futurorum, qux in somnis adquem lunc idera sermo factus csl Dei, quanrio
videral, quanlo magis nos peraclam rei verilaiem illi diclum est: < Joseph , fili David, noli limere
intuenles, excilari dehemus in laudem, el vocare 37 accipere Mariam conjugem luara (Malth. t) >
l.iciim hunc, id est sanclam Eculcsiam, Betbel, id Notandum diligenler, quod dicitur, cum in hacgene-
est domum Dei, ubi vere non est aliud nisi domus ralione David alque Abraham cxleris insignius no-
Dei, ei poria cceli, scilicel non aliuil quam beaia minali sint, dicenie evangelista : < Liber genera-
progenies.et gloriosaVirgo,quxcceli Regemgentiit? lionis Jesu Christi, filii Daviil, filii Ahraham (ibid,). >
Fa si stalim <.snrgens Jacob lutfl lapidem, quein Ilic quoque B. Joseph nan nntura carnis, sed afleclu
suppostieral capiii suo, et erexit in lilulum , fundeus et officio, paler Domini non minusexcellenlur nomi-
«leuni dcsuper (ibid.),t quanlo magisnosconfestini, naltir, cttm in cadem generalione apellatur< vir Ma-
nbi nobishxc generatio recitata est, allollere debe- rix. >.IIic autem diciiur ei ab angelo : < Joseph, fili
inus stimntislnudibus lapidem stimmum, angularem, David >etc. Cumergosinltresprimi, tres nominalissi-
preliosuni (/ Pelr. n), quem snpposuimus capiti, id mi, Abrahain, Daviil, Joseph; nomiiiali, inqiiam, inter
crt corJi noslro, ul siabile fundameniura et super omnes, ad quos repromissio facta est, qtixrenriinn
illum fundcre oleum pix conlcssionis et devotx summoperc est quo evangelisla inlendil, ut istos
.graliarum aciionis ?Bene ergo slatim missarnm so- excelleniius nominaret. Nimirum repromissionis in-
lemnia celebramus, et sicut visi sunt angeli ascen- cremenla consirieravit quibus Chrislus, homo, rcx
dcnies, et descendentes.nos quoque asccndimus per atque. Deus, diversis lemp.oribus islis, tribus repro-
fidem, primam missam, ut dictum est, in laudem missus esl. Nam Chrislum, qux ad Abraham repro-
divinx iialiviialis, secundam caniantes in confes- niis^io facla esl, liomineni verum prolcstata est :
sioue et honore humanx quam propier nos subiit < In semiue, inqtiil, luo lienedicenlur omnes genles
generalionis. (Gen. xxn). > Qux autem ad David faela eU, non
CAPUT XIX. solum hominem, sed et regem fore signavii; < De
Crir evnngefuta Christi generalioriem ita contexuit, fnictii, inquii, ventris ttii ponam super sedem tuam
ut iliam ad Jpseph polius quatn ad Mariam dedu- (Psal. cxxxi). > Qnx vero nd beatum Joseph facta
ceret. ,H est, nianifesle Deum pronuntiat: < Paries, inquit,
Quxral nitiic lorle aliquis ctir evangelista, cutn ^ /ilium, ct vocabis nomcn ejus Jesum; ipse enim
possit-ab Abrahain vel David illam tcnere lineam salvum faciet populum iuum a peccalis eorum (Matth,
generalionis, qua carnalem beatx Virginis patrem, i). > Salvare enira a peccatis, solius Dei est. Haec
el ipsam Virginem malrem, filiumqtie contingeret endem tria, id esl lnorialem honiinem, regem, at-
cx ea nascemem, cur ila contexere maluil, ut ad que Deum tres magi postmodum inyslicis muneribus
Joseph descenderel, qni sine dubio carnalis paler teslali sunt, mira sancli Spiritus operante graiia,
Chrisli iion esl ?Ad quod responileniium quod sic ul qux diversis temporibus genti Judaicx proinisc-
recle fieri debuisset, si Itoc evangelista inlendisset, ral, eadem cuncla stibito addisceret bruta qtiondain
quosvcl quales perpalres carnalcm Davitl velAbrabx et indocta geniilitas. Igitur bene et quoroodo coeles-
generaiionem caro Chrisli conlingeret. Sed non hoc tium mysteriorum inspectatorem decuil, sic sacra
inlendit, quippe cum non sil lam magnum carnali- Christi generatio conlexla est, ut deducereiur ad
, ler.Chrisii csse, propinquum, utevangelico ore opus Joseph, ad qucm, ul dicium est, ulti.ma quidem, sed
ossct per toluin mtinduin declaraari. Siquidem mitlli optima repromissio facla csl, qux sic finitur : < Ipse
ci carnaliicr cjus propinqni ct mali esse poiue- enim salvum facicl populum suum a peccalis eo-
79 RUPERTI ABBATIS TUITIENSI5 83
mm. > Quod et proinde vel maxime delectat, quoJ A . Plane per uniim lllud dietum splendLi» el veim-
li-cc eadem generatio, quasi longa linea piscaloris, randx digiiilulis, quod impurus Helviditis cxcis noit
sxculi hujus fluciibus injecla est, in summo hamum videns ocutis, et venerari nesciens, in conliimelian.
ferreum habens in esca, id esl verum Deura in carne vertit inlemeratx el perpciux Virginis. Hoc enim ihl
vera ari capicndum Levialhan, serpenlcm magnum, lcgis, <et peperit filium suum primogetiitum (Luc.n).»
linmanas, velut pisces exiguos, devoranlem aniinas Hclvidio quidera ptilide argumenlanli, quod alios
(Job XL; Isa. xxvn). Coiislal vero quia non carni, beala Maria filios babueril de Joseph, qui fraires
scd ferro linea piscatoris innexa est. In hoc igiltir Domiiii dicti sunt, co quod priinogcnilum illum
similiiudinis pulchriiudo perfecla est, quod sxpe evangeiisla dixerit, primogenilum non dici asserem
dicia Salvaloris prosapia, non secundiim carnalem cuni, cui fraires non sunl, atque per illud aute-
gcnituram ad Mariam dedttcta esi, sed secundum cedens consequenier hoc debere recipi , bene et
divinam propinquitaiem pervenit ad Josrph , qui diserie responsutn cst a beato Ilicronymo primo-
cum Chrisli non carnalis sit pater, scd fidci et su- genittim esse omne quod vulvnm nperii, omnemque
pratlictx promissionis penultimus hxres, quasi non unigenitum esse primogenilum, sed noii converti,
carni, sed hamo fcrreo linca subligata esl. Superius non enim omnis primogeni.tus est eliain unigeniliis
Jain dicltim esl Doraiuica nocte Christum naium B (6). Cxteruni venerabilius accipiemlum csl, neque
fuissc, videlicet, ut qua die dixil Deus : < Fiat lux, evangclislam disertissimum lam supcrflue primoge-
clfacta est lux(Ge«. i),> eadem die vera nobis lux in nitum posuisse ut ad matrem referrel, quam Virgi-
lenehris exorirerur. Addere nunc libelet illud, quod nem matrem esse, quod longe inajus cst, quam cui-
hic idcm mirabiiisPlasies noster, qui, utdiclum cst, vis matri sit primogenitum parere, tota superiori
Dnminica nocte nalus est, feria sexta conceptus esl. narralione finnaverat, Beda quoque super euradem
N.im si superius scriptos illiits anni quinque concur- Lucam idipsum senliente. Nam primogenilcs est
rentes uni Aprilis regtilari adjicias, fiunt sex. Cum omnis creaturx Dorainus Christus, Dci virtus el sa-
atilem sexta feria mensis Aprilis incipitur, profeclo pienlia (/ Cor. i), qux dicit : < Ego cx ore Altis-
octavo Kalendas Apritis sexta nihilominus feria ha- simi prodivi, primogenila ante omnem crealuram
betur, quando Dorainieara annunlialionera habemus. (Eccti. xxiv). > Ipse enim, qni secundum humanam
Igilnr pium atque pulchrum ordinem, providamque naluram post Joannem, el post alios inullos sanctos
disposilionem in hoc salutis nostrx opifice miran- venit, secundum altiorera gloriam, et graiix in labiis
(cs veneramur, qui die, qua velerem formavit Adam suis diffusx privilegium primcgenitus est in multis
de limo lcrrx, novum sibi reformare ccepil hominem fratribus (Rom. vm). Ila eigo accipicndum est el sic
de vera carnc Yirginis Marix (Gen. n; Luc. i), ea- C dislinguendum : < Et peperil filiutn sunm primoge-
dem nihilominus die redemplurus morlis passione. nilum, > subauditur enim, ante omnera creaturani.
CAPUT XX. Quam generationcm ejus quis enarrabil? (Isa. LIII).
De officioprimm missm. Quamobrem non polest fieri, ut juxta ienorcm su-
Primx namque missx oflicium : Dominus dixit ad pradicti ordinis, qux in canlu Iaudntur vel memo-
tnt: Filius meus es lu, ego hodie genui te (Psal. n), ratur divina nativitas, in leciionibus enarrelur.
divinam Filii Dei nativilalem pene per omnes parles CAPUT XXI.
suas manifeslc commemorat. < Nam hodie, ui alt De officio secundmmissm.
Beatus Augustinus, quia prxsenliam significat, Secundx missx offirium, loium diclis pnstorum
alque in xteruilate nec prxterilum quidquara consonai dicentium : t Transeauras usque Bethleem,
est, quasi esse desierit, nec fulurum , quasi et videamus hoc verbum.i elc. (Luc. n.) 38 r'asl 0
nondum sit, sed prxsens lantum, quia quidquid res animarum, qtiarum illa vox est : < Nos aulem
ffiterni est, semper est; divinitus accipitur se- populus ejus et oves pascux ejus (Psul. xciv);> pas-
cunduro id dictum, ego hodie genui te, qux sempi- tores, inquam, sancli, qui vigilanies, el custodienlcs
lernam generationem virtiitis et sapientix Dei, qux vigilias noctis, id esl vitx prxsetitis, supra gregem
est unigenitus Filius, fides sinccrissima et catholica 'Oominieum, legendo el ranendo crudiunt animas
prxdical (5). »Cum ergo lolies hoc ex persona Dei eorum : referunt eidem gregi suo, qttotl viderint in
Patris venerabile diclum repetitur, in inlroitu, in Belhleem, id csl in domo panis, videlicet ejus qui de
graduali, in alleluia, et in communione : iiam offe- ccelp descendil (Joan. vi). Et gralulauies dicuut:
renda : Lmtentur cceli (Psat. xxv), Imtantibus angelis t Lux fulgebit botlie super nos, >etc. (lsa. ix.) Et sub-
et glorta in excelsis canentibus succinit, el in coliec- jungilur : * Dominus regnavit, dccorem indutus esi
lis nalivilalis quidem Domini coinmemoralio fil, scd (Psat. xcu). > Dum enim Dominus Deus homo fac-
incarnalio Verbi nee in illis adhuc cxprimitur, sed lus est, regnavit super nos, itluin iudutus decorem,,
magis claritas veri luminis, perspicue diviuam prx- de qiio atibi dicium est: lEgredimini, filix Sion, et
cipue generaiioncm, Filii Dei obsequium hujus vene- videte regem Salomonem in decore, quo coronavit
raiur officii : quomodo ergo consonant Evangulio, eum matersua (Cant.V). > Ipsa namque bumanitas,
manifeste hutnanam ejus nativiiatem enarranti ?' quam propler nimiain chnritatem stiam, qua dilexil
(5) D. Aiigusi. Enarr. In psnl. n.
(t>)D. Hieioii. De perpclua virgiu. B. Marix, n. 10,. edit. Migne.
81 DE DIVINIS OFFICIIS. — LIB. III. tm
iio>(Ephet. n), induit divlnitas, ornaius est, ornatus A / crat nomen ejus (Psal. LXXV);et boc safutare Dei
miserationis, diadema pietatis, corona gloriae, decor cvangelica luba cunclis locuta est gentibus, nec jam
gralix, pulchritudo charitatis. Qux deinde sequun- sunl loquelx ncque sermones, quorum non audinn-
lur, cuncta, ad eumdem speclanl scnsum. Dux lec- lur supradictx voccs ccelomm (Psal. xvm). Hoc est.
tiones : Spiritus Doinini saper me (Isa. LXI),Apparuit quod in inlroiiu secundiim
prophetam caniraus iPuer
benignilas (Tit. in), lanquam duo cberubim, tit supra naius est uobis, ei filius datus est nobis (Isa. ix). Hajc
dictum esl.claris el apertis vuliibus.id est sensibus, mirabilia, qtiorum rausa in subjunclione cantare
In illud respiciuRt in Evangelio, quod est incarnalus Domino canlicura novum debemus. Hoc illud est
Deus, propitiatoriura (Exod. xxm). Ipse in graduali brachiuin, qtiod secuiiilum prbphelicam hujus diei
benedicilur, in alleluia decorem iisdutus, de quo leclionem, < paravil Doraiiius in oculis omnitim
diclum est prxdicalur, in offercnda orhem terrx geniium (Isa. LII). > Hoc salulare Dei nostri, quod
firmasse laudalur (Ptal. xcn), eiimdum , qui in omnes fines terrx videriint (ibid.). Hoc illud est
Evangelio per Bethleem, id est domum panis, figu- quod secuiidum conseqiientem leclionem aposloli-
rattir, videlicet sanclam Ecclesiam, quara in eo (ir- cam : Novissime diebus istis loculus est nobis Dettt
mavil, quod ipse homo nalus esl in ea, qui funriavit in Filio, qui mullifariam, mitllisque modis olim pa-
eam Aliissimus (Psai. LXXXVI),et exiunc parala est, R I tribus in prophetis loiutus est (Hebr. i). Sic secun-
sedes ejus (Psal. xcn), ex qun in itla hpnip natus dum grariuale, viderunt omnes fines terrm salutare
«st, qui a sxculp Deus est. lpsa esleadem Bethleem Dei nostri, et notum fecit Deus salulare suum (Psttt.
ttomus ejus, quam decent sancla in tongiludine die- xcvn). Sic secundum alleluin , Lux magna desceitdit
rum (Psal. xxu). Et quia primus paries ex Hebrxis super lerram, quia Verbum Detts, lux vera Detts,
cst (Ephet. 11),quorum priniiiix supradicii pastores qui illuminat otnnem hominem venienlem in hune
iiierunt (Luc. n), communio benecongruit : Exsulla, mundum, descendit per nubem camis, d-escendit
filia Sion (Zach. ix). Propric namque Ecclesia, qux super terrenam convertationem noslram. Hxc pmnia
«x Hebrseis est, filia Sion el filia Hierusalcm dicilur. per se satis elucent, quori prxdiclo Evangelio capili
Ideo tnaxime, qtiia in Sion, qtix et Jerusalem, lem- suo consoncnt. Unum est quotl quxsilti dignum est,
jtlnm el saivcia eorura erant. Utraque missm ttatio > scilicet offerenda, in qua dominalio et potcslas Do-
ad tanclam Mariam esse debuil, sed causa intercur- mini nostri Jesu Christi, magni ct inelucntli judicis
rit, nt ad sanctam Anastasiam ageretur, videlket regisque victoriosi prxdicatur, maxime in eo versu.
passio ejus, qux Romauorum nobilissima malrona- < Tn humiiiasli sicut vulueratum superbum {PsuL
rflni, sub Diocleliano imperalore post longum labo- LXXXVIII).> Nam arljitr.iremnr totum hoc oflicium
rem casliialis, et minisleriura sancloruin, post diu-, ^' ad solain nocteiii illani respicere, qua Dominus na-
tinos carceri. squalores, tandem per manus et pedesi tus est. Sed in illa nocte necdum sciebat puer, qtii
eilcnsa, et ad palos ligata, ei circumposito igne cre- natus csi nobis, vocare patrem, nut matrem (Isa.
uiaia, ipso die Naialis Donlifii ccelo nala esl. VIII), videlicet pcr xlatem susceptx carnis. In hae
CAPUT XXII. autcm offcremia, el in suprnriicto mnximc vcrsu,
De officiomajoris missie. illa foriitude laudaiur, qtia secuntltira illud propbe-
Die sancio Nalalis Domini principalis iliil cia.ngo- ticum nomen suuin; <Accelera spolia delrahere, Fes4
ris evangeliei luba personai, qtiain Spiritus sancuiss linn prxdart {ibid.), > superbutit diabolum humilia-
perflans, majore animavit graiia, dicens : In princi- vii sicut vulneratitm, ascendcns in aHum et caplivaui
pioerat Verbum, et Verbumerul apud Deum, et Deui; ducefiS captivitaiem (Psal. LXVII), inimicos suos
erat Yerbum, el Verbum caro fuclum est, et habi- dispcr&il in virtuie brachii sui, qttod uliimam prx-
lavit in nobis (Joan. i). lixc est luba iiht mirabilis, niissi particuldin speclal Evangelii qua riiclum est:.
qux dum canerel in Sion, vocavii gentcs, annttntia- < Et vidiinus gloriajn ejus, gloriam quasi unigeniti
vit populis, annunliavil in finibus terrx, et in insuliss a Patre, plenum gralia t't verilale (Joan. i). > Nam
(Isa.LX), qux procul crant, quiu longe a Domiuo . R gloria hxc est incarnati Ve-rbi, qu«d spolia detraxit,
recesseraul (Ephes. u), Dominiim cl Salvaloienii et festinanter inieriuuii dcprxd/.tus est. lgitur non
noslrum adveuiie dixit : hic, iiiquatn, souus illea tantum vagitus infaniis et prxsepe alwconditiim spe-
magnus ccelorum, g'oriam Dei cnarraniium, qui ini ctat hoc officium, sed sonus est apostoloium, qui in,
omneni ter.ain exivit (Psal. xvni), hic lonitrus fir-- omiiein terrain exivil, dicentium : < In sole posuit.
niaiiienti opera nianuum ejus annunliaus, qui vutha_ labernaculum sutiin (Psal. xvm), > lotumque auiiiim
ccelomm eloquenlium in fines lerrx fecit audiri, Domini acceptabilem prxdicaniium, lotam salutem
scilieet quod Verbum Deus, Deus absconditus (Isa. annunlianliuin, quam fecit Yerbuin caro facliim.
XLV)< in sole postiit tabcrnacultiin siiuni, procedenss Unde cuiii pro excellentia tantx diei, lum el ideo,
tanquam sponsus de thalamo stio (Psal. xvm; Itom. quia bealus Pelrus apostolus hoc salutare Dei nos-
x). t Nunlial eniin gentihus ctinclispeilibus pulchris,, tri primus vidit, primusque confessus est, revelante
apporianlibus nuntium bonura, pratdicaiioiicni pa-- sibi Patre qui in coelis cst (Matth. xvi), et Roniana;
cis, annuuiialionem salulis (Isa. LII). Erupit nam-- arci nuntitim bonum princeps intulit, jure apud
que de angustis Judxx finibus, in qua sola noluss ipsum statip fit. 0 vere < magnum sacramenium
erai Deus, et de carnali Isracl, in quo solo magnumn pietatis, quod manifestatura est in carne, juslifica*
83 RUPERTIABBATIS TUITIENSIS 84
lum esl in spirilu, apparuit angelis, prxdicalum estt A
j merilo nocli comparatur, alque ideo in introitu :
gentibus, ereditnm est mundo, assumptum esl inn Dum medittmsilentium (Sap. xvm), quod prxteriluni
gloria (/ Tim. m). > Pulchre cum legil hoc, velil esi, caiiittir propter hoc simile fulurum. Tunc im-
quidqttitt snnctitm Chrisli conlinet Evangetium, pe- plebit id propter qnod < misit Deus Filium suum fa-
ne omnibus Ecclesiis hxc vetus consuetudo est, utt clum ex muliere, factum sub lege, ut eos, qui sub
tliacoiius tanquam nb austro veniens, ad aquitonemri tege eranl, redimeret (Gal. rv);> et liberabitur hxres,
stet conversus. < Ecce enim ab austro venio, dici'' qtii adhitc parvulus inlettectu , sub elemuiitis, id esl
I Domiuiis; >et HabacuC: t Deus, inqnit, ab austro0 litteratt sensu serviens detinelur. Tandemque obti-
veniet (Habac. m).> Ab austro quippe venit, quia exc nebit regnum el sedem David patris stii ipse, de
operatione Spiritus sancti venit et incarnatus estt quo in graduali canilur : Speciosus forma (Psat.
Filiu. Dei, et per Spiritum sanctum 39 < semct- XLIV).
ipsum oblultt hostiain Deo in odorem stiavitatis3 CAPUT XXIV.
(Ephes. v). > Putchre ergo diaconus, tantani salutem1 De sancto die Epiphanim.
reciiaiorus, ad aquifonem convertitur ul per hoc; Sanclus dies Epiphanix, cum tribus ex causis sit
indicet quod quando hoc safutare Dei niissum est1 eulebns, ea namque die a Chaldxis Dominus esl
gentibtis (lsa. i.n), fortis contra diaholum legatioi B ' aderatus (Matth. n), iiemque annorun Iriginta jan>
tlirecta esi, quod Deus dixerat, < Dicam aquiloni: esse incipicns, a Joanne baplizalns est (Luc. m),
Da (lsa. XLIII).> atque redetinle anno ex aqua vinum fecil ad nuptias
CAPUT XXIII. (Joan. m); cum, inquam, tribtis ex causis bis sit
De officio, < Dum medium silenlium. » celebris , primam seciinriuin diurni officii solcmni-
Die Natalis Domini oflicinm gauriium est, ut dixi- tatem rationabiliter aceepit. Virietur in his irihus
nius, guntium, qux omnes viderunt salntare Dei, et excedere, quod Domtnus baptizalus est a Joanne,
quaruni rfssttmptio vila csl ex morluis, scilicet Ju- propter quod et Grxci bapiismi sacrameiitum hac
dxis (Rom. xi), hoc |aulem certx diei sedem non die numerosius alque solemnius celebrare ferunlur.
habens, et pene viduum revocandorum in fine sx- Verum sancta Romana Ecclesia, semper illa revela-
ctili prxconiura est Judxorum. Non enim gloriari lione, qua Petrus Chrislura Filium Dei cognovit, il-
debel oleasler adversus ramos bonx olivx, quod Iuslrata, consuetudinein hanc vitandaui esse pro-
propter incredulitatem fracli sunt el cecirierunt. clamat scriptis evideniibus. Dicil enim LeoMagnus,
Ipse aulem contra nalurani insertus esl ct fide stat scribensuniversis episcopis per Siciliam constiluiis.
(ibid.), Neque dignum esl ul exsullet jtinior frater iiiler cxtera : < Miror vos vel prxcessores veslros
se et convivaute cum C lam irralionabilem novilalem usurpare poluisse, ul
quod receplo patre, major
fraler iratns ingredl recusat, sed inier convivia rogat confuso iemporis utriusque mysterio, nullaiu esse
patrein suum, ut exeat et blandis delinilum monilis diffurenliain crederclis inter diem quo arioraius esl
iiitroducal (Luc. xv). Hxc ila esse vel ex commu- Cbrislus a magis, el dicm quo resurrexil a mor-
nione prxscntis officii salis elucel. < Tolle, inquii, tuis (7). > Ac dcinceps : t Propiie, inqtiii, in mortc
puerum el matrem ejus, et vade in terram Jtida; de-1 crucifixi, et in rusurrectionu ex niortuis poteniia
' defiincii suiil enim
qui quxrebnnt animam ptieri bapiismalis novain creaturam conriil ex vetcri, ut in
(Malth. n), > Nunc enim puer ille, scilicet incarnatus renascentibus et mors Christi operetur et viia, di-
Deus, reliquit domum suam, el riimisil bxredilatem cente bealo Aposlolo : <An ignoralis, quia quicua-
stiam (Jer. xn), quia sicul scriptum esl: Ascendens tquein Chrislo Jesubapiizalisumus, iu morieipsius
super nubem candidam, ingressus est -Egyptum, <baptizati sumus. Cousepullienimsumus cum illoper
abiit ad genles qux anliqui Pbarnonis, id esl dia- <baplismum in niorlem (/iom.vi) (8). > Et post pau-
boli, ftieranl regnum (Isa. xix). Tunc aulcm de- ca: tlpsa igiluroperisqualitas docel celebrandxgenc-
functis l|is, qui quxrebant aiiimain ejus, id cst so- ralitergralix diem esse legitimum, in quoorlaesi el
pita raoderux invidix Ilanima, qua sanctorum cjus " virius rouneris,el species aciionis. Ad cujus rei confir-
aniraas quxsiuruntet sanguineni fuderunt in lerram maiionem plurimum valei, qnod ipse Dominus Jesus
suam, id est in sux gentis notitiam, reverlelur. Chrislus,postquam resurrexil ex morluis, discipulis
Tiinc, inquam, juxta mysticum Evangelii sensum, suis, in quibus oinnes Ecclesiarum prxsules doceban-
illato Jesu in (emplum, id est in Synagogam Ju- lur, et formam et potestateni hapiizaudi iraditlil.di-
throrum per fidem, < Erant pater ejus et mater, > ccns: < Eimtcs doeete oiiuics genles, baplizantes eos
scilicet, omnis parenlela ejtis carnalis, < miranics <in iiomine Patris, cl Fitii ct Spiriius sancli (Malth.
super his, qux dicunlur de eo. Et benedixit illi Si- xxvm), > De quo uliqtie eos eiiara anle passioneiii
lncon (Luc. II),I id est ille populus jam justus ul li- poluisset inslruere, nisi proprie volujssct inielligi
moralus, aique ita qui nunct posiluseslin ruinam,> regeneralionis graliam ex sua resurreciione cce-
tunc poiielur < in resurrectionem in Israel (ibid.). > pisse (9). >llem post aliqua : t Si quis aulem Epi-
Cujus adveiitus, quia sciri a nohis non potesi, lempus phanix fesliviiatem, qux in suo ordinc debito honore

(7) S. Leonis Magni epislolx, epist. 16, ad univers. (8i Ibid., cap. 3.
episc. per Siciliaro, cap. i. (9) Ibid.
85 DE DIVINIS OFFICHS. — LIB. 111. «ST
veueranda est, ob hoc exisiimat habere privilegium A stalim ductus est in desertum a spiritu, ut ieu-
baplismalis, quia hoc quidain putant, quori endem larelur a diabolo, ubi et quadraginta dierum celc-
<JieDotninus ad baptismum sancli Joannis aeeesseril, bravit jejunium, alque inde reversus, tttmdemum'
sciat iitius bapiismi aliam fuisse graliam, aliam ra- discipulos elegii, quos el doctrinis instriieret, et-
tionem, nec ad eamdem pertinuisse virlulem, qua miraculis confirmaret (Mattk. iv). Nunquid annuin
per sauctum Spiritum renascunlur, de quvbus dici- sux xialis trigesimum, cujus in initio bapiizatus est.
lur : < Qui n«n ex sanguinibus, neque ex voluntate toluin sine discipulis exegil,-et ila redcunte auno-
t carnis, neque ex voluntale viri, sed ex Deo nati eadem die illud admirahile signum primum coram
« sunt (Joan. i). > Dominus autem nullius remis- discipulis fecil? Ila sane credendum est, quomodo,
sione indigens peccati, nec quxrens remedium re- tria hxc, qux superiu s dicta sunt, una die celebrata
nascendi, sic voluit baptizari (Mattlt- m), quoniodo esse secundum sanctx Ecclesix auclorilalem negare.
et circumcidi, hosliamque emundalionis pro se of- non possumus. Nam aniequam Joannes Iradiliis es-
ferri (Luc. n), ut qui factus erat ex muliere, sicut set, Chrislus neque puhlice prxdicavil, neque duo-
Aposlolus ail, fierel sub lege (Gal. iv), quam non decim aposlolos elegil. Aperte quoque liquet secun-
venerai solvere, sed adimplere (Matth. v), et adim- dum Lticx narrationem, quod egrcssus in virtute
plendo finire, el sicut beatus Apostolns prxdicat, Spiritus in Galilxam publice prxdicanS, non statiras
dicens : < Finis atitem legis Christus, ad jusiitiam discipulos elegit, sed ila docebat in synagogis Ju-
«omni credenti. (-itom.x).> Baptismi autem sui in se dxorum, et magnilicabatur ab omnibus, < el omnes
condidit sacramenlum, qtiia in omnibus primatum lesiimonium illi dabanl, ct mirabnntur in verbis
tenens, se docuit esse princlpium (Cot. i), ct lunc gratix, qux proceriebnnt ab ore ipsius (Luc. xiv). i
regenerationis poteniiaui sanxit, quantio de lalere Efnnte peiseciiiionem passus esl, ila ul ad prxci-
ejtis flnxerunt sanguis redemptionis el aqua bapti- pitium ducereiur, fugiensque de civiiate in civilaiem
smalis (Joun. xix) (10). >Non crgo in tribus causis docebat.per synagogas sabbalis (ibid.). Anle cl so-
itlud eminet, quod Dominus a Joanne baptizatus est, crum Sinionis, qux lenebatur magnis febribus,
quia non liinc, sed quando de Iatere ejus sanguis ct curavil, el alia nonnulla fecit, propler qux dixerant
aqtia profluxerunt, baplismi sui nobis condiriit sacra- - ei concives sui venienti Nnzareth , ubi nutritus
menlum. Eminet autem et prxcipuum est illud, quod fuerat: < Quanta audivirous facla in Capbarnaum ,
a magis ulique gentilibus adoratus est, el illumina- fac el hic in patria iua (ibid.). t Tribus igiiur mira-
tarum cordibus gentium magnam spirilualium prx- culis ornalum sanclum diem Epiphanix coliraus.
stat maturiani gaudiorum. Genlium namque primitiae C Nam, ul cantavimus : Hodie stella magos duxit ad
jam lunc in illis assumplx sunt. Assumpsit enim prmsepia, hdc die Chrislus a Joanne baplizatus est,'
illos pax noslra, qux fecit utraque untnn Deura et : hae die ad nuptias vinum ex aqua factum esl. Brevi
bominem in se tintim Christum, Judxos atque gen- ilaque, id est tredecim diebus, triginta annorum
iiles in unum conjungens poputum (Ephes. n). De xtas ejus eommemoralur. Reliqui tres anni, quibus '
boc ergo digne totum missx composiluro est ofli- ipse prxdicavit miraculis, divinilatem suain decla-'
ciuni, in quo sancla Ecclesia de genlibus electa, pro ravit, tribus illis, qux sequuniur post Epiphaniam,
sux vocationis iuitio gratiosum Deo pro sua saiuie Dotriinicalibus commemoranttir officiis. Quse ideo ad
laudis offert prxconium. Tola vero laudum materia, Epiphanix, id esl manifeslalionis rationem perii-
dona sunl regtim, aurum, thus el myrrba (Mailh.u), nent, quia qtixcunque per tres sux prxdicaiionis
Dona quippe illa fuerunt, fide fecunda coelesti ina- annos ccoleslia divinitalis sux sacramenla docuii,
gisterio deposila, per Spirilum sanclum 40 inte!- quxcunque manibus suis lornalilibus et aureis (Cant.
lecta. Quid enira ccelesti magislerio dignius, quam v),id est facile operanlibus et diviiiis fecit, docu-.-
auro regem, lliure Deuro, myrrha confiteri mor- menla fuerunt, quibus vera per carnera diviniias
lalem? Nihil late paries ille de proximo conlnlif, innotuit. Unde in prima Dominica illud poniitir
qui de Judxis veniens, in pasioribus anguiari lapidi " EvangeliHm, in quo priinuro leslalus esl palreni se.
prirous sese conjunxit. Nec mirum, illos enitii sci- babere Deuiii, riicens parenlibus suis : < Quid cst
licel Judxos pastores angelicum instruxil magisfe- quod me quxrebalis? Nesciebatis quia in his qux
rium (Luc. n). Hos autem, videlicel gentiles, novam Patris mei sunt, eportet me esse?» (Lue. ».) In se-
stellam suscipicntes, solnm divini Spirilus invisibi- cnnda vero legilur Evangelium, quo invilalus ari
liler perdocuil oraculum (Matih. n), Beno ergo regum nuptias aquas converlit in vimim (Joan. u). Quod
intinera sanctx Ecclesix firiem integerrimam lestan- vere magnum divinilalis fuil iudicium, solus enim
tia, totiim hiijus diei oflicium propheticis tesiimoniis Deus mulare polest naturam, ei noslrx reparationis
et laudibus personat, veneratur, honorat. De tertia qua morlale noslrum induet immorlalitaiem, el cor-
jam dictx festivitaliscausa, scilicet deeoquod Do- ruptio incorruptelaro possidebit (// Cor. xv), vetie-
rainus vinuin fecil de aqua, quxri solet, qiialiler rabile signum, pulchrumque et conveniens signoruin
eodeni die, qua Dominus baptizatus esl, factum csse ejus fuit iniliuin. In tertia nihilominus Dominica,
«Mjnveniat.Dominus n.imque qua die baptizaius est, qua dicimus, Atque ad protefiendum nos dextcram
' lum majestatis exlende, secundum exlcnsionem ma-
neqtie discipulos elegit, neque miracula fecit, sed
- ;
(10) S. Lconis Magni epistolx, epist." iJj, ad univc!Ts. episc. per Siciliaui, cap. 5.
«T RUPERTI ABBATIS TUITIENSIS 88
>i:'s, qtia leligil lcprosum dicens : < Volo, mundare A sideriis, gementes quxrimtis, quxrentes gemimus.
tjdatih. viu), vera divinitns ejus secunduro fidem Profectus namque in ccelum est, aiiteqtiam hine
centtirionis, elucet, dum absens corpore sanans pue- abiret, jam supra infantiam, in qna portaitis est a
rum centurionis, Deumse esseldesignal.quiprxsens Simeone, xlate et sapienlia profecerat (Luc. n).
estubique. Tribus igilurDominicalibus ofliciisDomini Ejus igilur visibile signum poriarous omnes in ma-
inanifesiatio, scilicel tota trium annorum ejus prx- nibus, quem jam visibililer portare, sicut Simeon,
dicaiio commemoralur. nec necesse habemus, nec possumus. Bene antein
consecrati cereoli, id quod vistbile eral Christi
CAPUT XXY.
nohis sianilicant. Nnin sicul apes ceram cum mclle
Cur in purifieatione sanctm Marim candelas portemus.
virginali producit opere, sic Maria Virgo Chrislum,
In Purificatione sanclx Marix ideo candelas por- Deum et bominem, salva uleri sui genuit integritaic.
tamus, ut felici gaudio jusli Simoueis aliqualcnus Apes namqtie neque utlo concubitu miscentur, nc-
parlicipemtir, qui Christum infantera gestans in que libidine solvuntur, ntillis patius dolorihus con-
ulnis agnovil, el confessus est paralum < ante fa- cutiuntur, et subito magnum filiorum examen emit-
ciem omnium ppputoruin, lumen ad revelatipnem tunt, de foliis el herbis ore suo prolem lcgentes.
gentium (Luc. n). > Hocenimsigno conimoniti ex- B Convenienti igittir signo, vectalionem infantis
terius, ipsum verum lumen, <quod illutuinal emnem Christi, proul possumus, imaginamtir, beatitudinem
hominem venientera in huiic mundum (Joan. i), > ejus corde et ore prxdicantes, qui, tamdiu vixit, ut
in mente nostra ftdei ulnis arciius aslringimus, ei Cluislum Dominum videret, vidil ut arioraret, ado-
absenlinra ejus corporalem, sursum tendenlibus dc- ravit ut in pace diratssus feliciler liinc abiret. (ibid.)

L.BER QUARTUS.

41 CAPUT PRIMUM. ( Quid crgo septungesimam nominemus, altius atque


C
De Septuagesima constanlius pandendmn est.
CAPUT II.
In boc capitulo multa quxrenda sunt, videlicct Quirf teptuagesimam nominemus.
quod vocelur scpluagesima, et cur vccelur boc Dominicas conlinue sequentcs maguis ac
Scptem
npmine; qua ralione ante passionem Domini cele- myslicis ofliciis insignes, septuagcsimam noniina-
bretur, el cur alleluia de ore Ecclesix lollaiur. Ilxc mus, qnarum in prima clamat hoino a paradisi feti-
omnia tam veras laniquc cerlas habent rationes , ut citate et a Createris sui facie m) :
tuta projeclus (Gen.
qttidquid aliiid dixeris, recalcitrcl undique veri- < Circumdederunt me gcmilus, > cic. In septima
tas, et opppsitprum vel repugnanlitim mulliiudine redcunle de peregralicne hac et de convalle lacry-
inopcm el deficientem conscienliam reverberet. Verbi marum, dlciturvoce prophetica : < Lxlare, Jernsa-
gralia cum dixeris scpluagesimam idec noniinati, Icm , et diem feslum agile, qui diligilis etun (Isa.
quod ab bac Dominica usque ad Sabbalum, quo albx LXVI),> ele.
dcponeniur, scptuaginla dies computenlur, et per CAPUT III.
hos dies significari capliviialem nostram, qua pere- Ciii- septuagesimam nominenius.
grinarour a Deo in hoc sxculo (// Cor. v), illud n] Idcirco aulem priroam Dominicam, qux sepiima
stalim valde repugnans iirslrx compuiationi orcur- esl ab ullima, sepluagesimaro potius nominamuset
rit, quod dies Dominicx rcsurreciionis, nobilitas scxagesimain, qux sexta est, el quinqtiagesimam,
auni, decus inensium, arma dierum, hunc intra qtiai quinia csi, quia idem coinmemoralur officiis,
numerum computentur. Quis eniiii dies indignius qitotl significatum esl illa septuagcnaria captivilaie
capliviialem significare videlur, qtiam ille, quo victo populi Dei, qua realiter sediiel flevii super flumina
captivalore Dominus resuirexit? (Ephes. iv.) Quis Babylonis (Psal. cxxxvi). Quid aiilem iltud cst?
dies liberlalem signiflcare merebitur, cum primus Seplenaria distinclio xlatum mtindi, qtiarum prima
Dominicx resurreclionis dies sexagesimus quarlus est ab Adam usque ad Noe, secunda a Noe usque
oecnrraiin numero dierum, qui captivitatem noslram ad Abraham, vel sccundum quosdam, tisqne ad
significant, significalam quondam lolidem annis, Moysen, lertia a Moyse usque ad David, quarta a
quando populus Dei sub Nabuchodonosor fuilcxstil David usque ad iransinigraiionem Baliylonis, qiiinta
inlerra Babylonis? (Jer. xxv.) Itemque el ilitid re- a transmigratione Babylonis usqtie ad advenluw
pugnal quod cum a prxdiclo Sabbalo Dpminica hxc Domini, sexla ab advenlu Cliristi usque atl tineni
scpltiagesima sil (Dan. ix), sequens Dominica sxculi, septiina jam xlas muiidi requies csl illa, a.l
(qu un sexagesiraam dicunl) nullo modo sexagesima qiiam quotidie transeunt eleclornm aniinx, el re-
est, el quinqiiagesima nullo modo quinquagesima quiescunt inter ubera ixlantis matris sux stiperna.
esl, cl qtiadragesima ntillo modo quadragesima esl. Jurusalem (Ita. LXVI). Quia ergp per has seplem
89 DE DIVINIS OFFICHS. — LIB. IV. »0
Dominlcas illitd idem commemoraiur, qtiod per A j Qtiam ergo Dei laudcin siguiflcat aileluia? Illam ttii-
septuaginta Babylonicx caplivilalis annos significa- que, illam cui tticil Deus Paier in Psalmo : <Exstirge,
tum est, Doininica hxc prima de septem, recte se- gloria mea, exsurge.psalterium et cilhara (Psal. LVI,
ptuagesima dictltir, quod qtiain ratuin sit, posterius cvu). > Gloria Palris, Dei Filius, perfecta latts et
ex ipsarura Dominicartim oflieiis clarius lucebit. sempiterna musica, uipole summa sapicntia, qtix do
Nunc qua ratione anle passionem Domini ordinatx corde nala ejusdem Patris xterni musici, cilharam
sint, dicendum est. noslrx humanilalis assuropsii, quara cl confraclam
CAPUT IV. nb invidis el slultis pueris, qui ad cantum ejus sal-
Qua raticne sic anie passionem Domini septem lare debuerant (Matth, xi), rurstis per gloriani resur-
Dominicmottlinalm sitnt. reclionis reformavit, et inviolnbilc : psallerium fecil
Beatus papa Gregorius, qui (sicui in libro vilx illa, inquam, gloria hxc cilhara, sive psallerium,
ejuscoicineri jara supra dixirous) olliciorura aique - alleluia noslrum est. Quidquid enim supernx juctin-
siationnm ordinator exslitit soleriissimus, intellexit ' dilatis auditoribus suis exhibuit, qtiorum beali ocuti
eosensn quem illi Spiritus sanclus apcruit, dignam1 qiii viderHnt, cl aurcs qux audiertinl (Lue. x); quitl-
ad revereudam memoriam saluliferjepassionisCltrisii • quid, inqnam, de ccelustibus gaudiis ore suo Donii-
expelere, ul illi ab omnibus sanctis et eleclis, qtii- B 1 nus Jesus Chrislus prxcinuit, allcluia esl, canlicttin
cunque fuerunt ab iuilio mimdi, leslimonia redde- novtim est, laus suavis cst. IIoc aiitem ncque ve-
renlur,cui quasi communes per os prxsenlis Ecclcsix teres sancli viderunt, aut audicruiit, dc quibus ait
redderenlur exsequix. Omniuni quippe sanctorum | ipse Dominus : < Multi regcs el prophelx voliierunt
a mundi consiitutione tina fuit salus el exspeclatio, videre qux videlis, et non vidcrtint, et auriirc qua;
passio Redemploris, et concordibus eorum dictisi autliiis, el non audierunt, neque nos (Luc. x; ilattlt.
prxnunliala, geslisque prxfigurala esl, ac velut unii xiii),» quanriiu sumus in corporc (quia rccessil in cce~
subjecla soli, diversis licet cx locis eamdem imagi- lum)videre possumtis, aHt audire niereinur Quandiu
nem mulla redduiil specularia; sic plures sancti di- enim <•sumus in corporu, pcrcgrinamur a Domino
versis lemporibus ac meritis venicntes, prxeurrentcs i (// Cor. v). > Cum vero probabilent antiquxEcclesia.
Salvatorem, nnam camdemque variis figuris ejusi nondum redemptx slalumcomiiicinoramus, noslruin-
prxfigiiraveruni passionem. Cura ergo jam dictusi que incolatum, quia prolongatiis esl, deptangimus,
ordinator olHciorum, cominemorata jam Christi na-- pulchro salis ordine alleluia ab ore nostro lollitur.
livitale, apparitione, et manifeslata triennii ejusi Quia videlicel, qui pcr itlud significalur, < ille non-
prxdicaiione, passionis ejus memoriam £2 anuoi dum venerat, a nobis jam recessit>, el oblatus esl
[nnimoj noslro in Scripluris essel, laudabilem feeit: sponsus a filiis suis (Matth. ix). > Rectc hoc consi-
digressionem, ad munrii recurrens initium, ei de; deravil, qui hoc responsorium ceciuit alleluia. Duni
tliversis xlalibus congruas Ecclesix voces colligens,, prxsens cst imilanlur illam.el desidcranl illam cum
quasi de diversis locis septenos choros rationabiti ac: se eriuxeril; dum enim hic de allcluia dixii hoc quod
venerabili ordine produxit. Quid vel qtiomorio sin- de sapienlia scriplnm est (qux sine duhio Cbrislus
guli chori prxsenii Ecciesix concinanl, paulo poslL csl) profecto per alleluia Chrislum iulelligi voluil.
cxplicandum esl. Ntinc illtid primiius dicendum vi- qtii duni prxsens essel, imitali suul illiini, et desi-
deitir, cur deore Ecclesix riiebus islis alleluia, quodI deraverunt eum, cum se eduxit, ascendens in cce-
est laus Dei, tollalur. lum, <eiinpcrpcliium coiojinlusiriumiihal (Sap. iv) >
CAPUT V. ante Dominum Palrem (Ephes. IV), sicul scripiuni
C«r atletttia dimitlatur. esl: < Gloria cl honorc corouasti eiint, Dominc, et
Si recte consideremus quam laudem Dei alleluiai constiluisti cuin super ppera manuiira tttarum (Psal.
(ipiotl notncn csl anliqux dignitalis ci atictorilalis)) viti). > Non illc nugas trivit, aul puerilcs incptias
significet, perpiilchrum et ralionabile videtur, utt conlcxuil, cum diceret, alleluia, reverlere in thesau-
vere est, quod de ore sanctx Ecclesix vox hxc con-. D ros tucs, le benedicent angeli. Ruverstis est euim iu
sueludinililerahlatacsl. Significatautem nonquam- thcsauros suos Clirislus Dominus, id esl, in secreia
libei laudein Dei, non lauricm majorum aut minorumi cceli, ubi nb angclis bene.licUur, cl a filiis suis hic
creaiuraruni ceeli ct lerrx, et niaris, et omnium1 peregrinantihus desidcratur. Non solum aiilem ipse
qux in eis sunt. Alioqiiiu, si quamlibet laudem Deii gloriosus Ecclesix sponsus, uovus homo Chrislus,
significet alleluia, frnstra dicbus istis dc ore nostro> hoc nomine prxdicatur, scd et sponsa ejus nova,
tollitur, cum a laudibtis Dei non cessanlcs, laudamus; saucta Ecclesia (qtiia corpus ejus esl), quia el ipsa
quod in principio fecit ccelutn et lerram, qtiod di- musicx illi organtira cst, id c-sl, divinx sapientix,
viscril lucein a tenebris, quod feceril firmamenlum,, ciijus in homine Chrislo tota pleniludo corpoialiier
et posueril in niedio aqtiarum, qtiod ari jussuin ejtis; inhabilal (Ephcs. i; Coloss. n), codein nomine jiin;
germinavcrit terra herbam virentem, lignumquc af- prxdicari potusl. Quapropler die Dominicx resur-
ferens fructum juxta genus suum, quod lurainariat reclionis, quando nova soholes rcnascitur, cl clari-
feceril, et in firmamento posuerit, quod pisccs, quod1 late replenlur agni novclli, qui veiieiunt ad fontes,
volucres, quod bestias prodirc jusseril, quod dcni- ipsara novani Ecclesiara, nova cuncto roodo, gaudia
<pie homincm ab imnjineiii suam creaveril (Gen. i). nuntiantem, non inaniter tali cpinpellamus nomiue
91 BUPERTI ABBATIS TUITIENSIS 92
alleluia, qtia: cl placido nobis vullu el dulci voee ,A consonante : < Nescitis, inquil Apostolus, quod hi
respontlet, quia lotmii ejus riiei.vel totius bebdo- qui in stadio ciirrunl, oinnes quidcm currunt, sed
inailx pasehalis ofiicium illorum est exstiltatio, qtti UIIIISaccipit bravium (/ Cqr. ix); > sed consolaban-
lunc per aqnam et spirilum renali sunt. Sed de his ttir se longa nimis in spe, quodammodo dicentes
suo loco melius dieemus, ntinc ad superiora re- quori in graduali caninuis : Quoniam non in finem
rieainiis. oblivio erit pauperis, patientia pauperum non peribit
in finem (Psal. ix). Tractus ilidem sicut collccta in
CAPUT VI.
qua dicinius : Ut qui pro peccatis noslrisjuste affti-
De officio septuageiimiv, et cur stalia fiat ad sanctum gimur, pro lui nominis gtoria misericqrditer libere-
Laurenlium.
mur; (ractus, inquam, de profuntlis vox est hominis
Quoniam seplem Dominicis seplem xlates mttndi sub manu Dei jusla inter verbera gementis et tli-
siguificari stipra diclum est, quaiilcr oflieiiiin se- cenlis : Si iniquitates observavcris, Domine, Domiiic,
pluagesimx prirax conveniat xlali jam dicendum quis sustinebit ? (Psal. txxix.) Hoc aiiiem in tracii-
csl. Priinoque non prxlercuiidum cur staiio fit ad bus nolandum est quod omnes fere gravipribus
sancltim Laurentium. Causa namque conveniens et ccroppsiti suntvpcibus, nec uuquam iis qtii autlien-
idoneaesl. Sicut enim in primx xtalis Ecclesia pro-.'.B.iici dicuntur, roodis exaltari merentur; sed cuncli
lotnarlyris Abel sanguis juslus clnmnt de lerra ad plagalium inferioribus terminis cententi, flelum et
Deum, qux aperttit os suum et stiscepit cura de. liislitiam in buraililate soaoiimi denunlianl. Quod
manum Cnin fralris sui, sic in Romana Eeclesia, congrue satis observatum est. Tristiiix namque.
prcliosa mors beati Laurenlii, novo et inamlito ge- lcmpus exigit, ul alleluia, quod Ixtantium carmen
nere pnssionis clamavil in ccelum, clamavit, cl au- csi, inlermiliercttir. Bene ergo traclus, qui inlcrim
dita csl per niundum universum. Quem clamorcra pro alleluia caniatur, alliluriinem atqueoxcelleiitiam
sntim ipse sancltis martyr jam prxvidens, dicebat gaudii, gravi succcnlu, et modeslis declinat iuces-
ad Ilippolyltim : < Magis in abscondilis, in Jiomine sibus. ln offertorio : Bonum est confueri Domino
interiore absconde Chrislum, et posimodum cum (Psat. xci), qux simililer vox est flagellati, jusli-
clamavero, audi, et veni. >Vox ergo primx Ecclesix tiam feriunlis inter vurbera confitentis, ille vei
conveniens est prxcentore Abel : t Circumdederunt maxime versus primordiis convenil infanlis Eccle-
me (Psal. xvn); > circumdederanl enini illum ge- six : Exallabilur sicul unicornis cornu tneuni, et,
milus mortis, vilx gaudiis per primos parenles per- senectus mea in misericordia uberi (ibid.). Non eiiiro
diiis. Siquidem ille languidtis, qui descendens a Je- in infanlia ejus, quando justi Abcl sacrificio giorifi-
rtisalem in Jericho, incidcrat in lalrones, spoliatus- cala, primoqueejus sangtiine purpurataesl(Gen. iv);
qne et vnlneraliis, semivivns ab illis fueral relicius, non in pueritia ejus, qi.iando Ioquenle Deo ad Noe
gunuerat illtim in suis doloribus languidus xgrnm, vel ad Abraham, prima doctrinx salularis rudimenla
saticius morbiriam , moriens morlalem ( Luc. x ). percepit (Gen. vi; xn); non in adolesceiitia ejus,
< El in tribulatione mea invocavi, inquit, Dominiim, quando pxdagogum, id est legem Moysi, ne lasci-
et cxauriivit de templo sancto suo vccem - mcam viret, accepit (Exod..\\i\); non in juventuie, quando
(Psat. xvn).> iIoc!ongeposlftiturnm,per spei cerii- sanclis regibus a David incipientibus coronala est;
turiinem, quasi jam factunj fiileliter prxsurail, jam sed iu senecta ejus, quando regum propheiarumque
enim divinum de reparatione sux salulis acceperat jam effeta erat, < exalialum est cornu ejus, sicut
oracnlum, direnle Domino ad serpenlem : < Iiiimi- unicornis, t id est Clir.islus rex potcntix singularis;
citias ponara inter te et raulierem, et inler semcn < et senectus ejtis in misericordia uberi, > quia vidc-
tnum el semen illitis (Gen. m). » Victoria naniqne licet in multiludine misericordix rex Isracl bene-
Redemptoris nostri jam ttinc promissa esi, qui cuin diclus advenil (Gatat. m). Communio quoque : lllu-
sit semen muiieris, inimicilias conlra draconem an- mina faciem tuam super servum tuum (Psal. cxvni)*
liqtium in tantum exercuit ut capul ejus contcreret, U vox ejusdem Ecclesix esi, sccundum primam xta-
ei omnem poleslalem auferret. Dicat ergo : t Exaudi- tem lnunili; vox, inqtiam, hominis spoliati gloria
vit de templo snnelo suo vocem meam. > Sed quanla viillus Dei, el parietem inimicilinrum (Ephes. u),
exspectaiio? Quanln salulis riilalio? Generaiiones quo inlerjeclo, veri solis faciem humanarum ani-
namqiic LXXVHab Ariam usque naiivitaiem Chrisii tnaruni specularia jierdiderant, dissolvi ac dirui po-
sunl. ln Evangelio secundum Lucam ita inveniiuus sliilaulis.
(cap. 111).Bene ergobi, qui scciindum Evangelium prx- tlacieiius a die naliviialis Dominicx de Novo Te-
sentis 43 diei inane conducli stint, nittrmurantes slamcnlo erant, qitxcunque legebanttir in vigiiiis
dicuiit : t ili novissimi tina hora fecerunl, et pares uocturnis, congrue scilicet propler pra^senlem vitam
illos nobis fecisti, qui portavimus pontliis diei et ejusdcm novi hoininis Christi, quam significant dies
xstus (Mallh. xx). > Pondus enim tliei et xslus illi, magnusquc prxco sanctx novilatis Paulus, cum
portaverunt hi, quos a mundi initio, qttia diu con- veleri lege novam conferens graliam, legem facto-
lingit liic vivere, necesse fuil utiam longiora carnis ruin deprimebat, ct legera fidei cum palma justiiix
tentamenta sustinere. Hoc igilur longissinium sta- sublevabat (Rom. v). At nunc juxla rationein super
dium csl^de qito n Epistoh, prxdicto Evangelio nieraorataui, antiqua repetilur historia, qua veteris
95 DE DIVINIS OFFICHS. — LIB. IV. 94
vitx narrantur miserix, quas iu officio prxscriptc A suscipientes, fruclum juslilix retuleruul, el eortmi
sancta deplorat Ecclesia. qui rebellanles universx lerrx Domiuatori aralruiii
CAPUT VII. ejus confregerunt, bovesqtie innociios jugulavertint.
De Sexagesima. Disscminato namque Verbo Dci faclum esl quod.
Prxclarum lnijus Dominicx oflicitim lempus illut ait : < Sciaut gentes, quoniam nomcn lihi Deus, tti
secundx xtatis ruspicii, quo primum exiii, qtii se- solus Allissimus superomnem lerruni (Psal. LXXXII),»
minal seminare semen suum, qtio primum recon- el hi qui illud repulemnt positi siint ut roia, scilicet
cilialionem mundi prxparare incipiens loculus es in co quod snrgenles in his, qui retro siint, id est
Noe, et Ecclesiam jara infantiles annos egressam, in carnalibus, cadunl in anteriori parle, id est in
primis prxceptorum suorum clemenlis imbuere ccc intellectualibus; et, quemadmoriuin slipiila tiispei-
pil. Nam ex quo de trauquillo et quieto paradis gittir anle faciem venti, sic dispericrunt flante spi-
utero ejecta, in hanc nata est miseriam, quain ejti: riiu irae Dei. In tractu gratias agit sa-pe dielo semi-
iialivitatem beatus Job in cjusdem Ecclesix person: Ualori, comiuoia lerra et conturhata (Psal. LIX), id
(ul ait beatus Gregorius) deplorat, dicens : < Perea esl universi peccalores, 44 I 11' <I'iandO culturas
dies in qua naius sum (Job III), > et cxiera, nullan suas adverterunt esse Deo exsecrctbiles, commovi
illi prxceptor.ura suorura legilur tradidisse discipli- B stinl ad pcenitehtiam, et per significationcni prxdi-
nain. Atvero loculus cum Noe, dicens : t Quia ecc< cationis incipienles timere, fugiunt a lacie arcus, id
ego slaluam pactum ineura vobiscum (Gen. ix), > e est a die judicii, in quo duobtis testamentis, qitasi
ilerala benediciione, stiperduclam incipiens aloluri duobus cornibus inflexis, rebelles Verbi divini riam-
malediclionem, paulalim pueriliaro mundi suo ina- nationis xternx sagilta feTienlur. Lecto landeni
gislerio subjicit, dans prxcepla quxdani, primun Evangelio consona sequilur offerenda : Perficegres-
Noe, deinde Abraham, el in illis primoribus initiaiii sus meos in semitis luis (Psat. xvi). Timendum est
jus.iiiam. fidei. Perlecit autein hxc in pleiiiiudint enim, ne susceplo semine Veibi Dei sectis viam
gratiae, dum exiit in hunc inundum formam serv expositi et in exterioribus vaganles, a votucribus,
accipiens (Philip. n), per seipsum in populo Judtco- id est, a spiriiibus immundis diripiamiir, aut a sol-
rum, et per sanetos aposlolos in oiiinibii.s genlihus licitudinibus et spinosis divitiis sxculi suffoceinur;
.seininare semen suum. Hac igiwr Dominica legitui nut humoreni, id est pinguedinem cliaiitalis non
hoc evangeliuni: Exiil qui seminat seminare setnen habens, honum semen arescal in nobis, el sic non
suum (Luc. vin); agilurque statio ad sanclum Pau- perficiantur gressus nostri. Mirificat misericordias
lum, digna saue et evidenli causa, quia dux verbi sttas, dum semen roisericorditer injectuni cuslodit ut
prxcipuus, et vere seminalor verborum ipse esl, pupillam octili (ibid.), ne coropungaiur a sutfocan-
per qtiem omnes gentes cognoverunt graliam Dei. libus spinis, prolegit sub umbra alarum suaruui
Antequam ergo sacerdos inlroeat, velut anlequam (ibid.), ne siccelur ardoribus solis, ei-ipit ab impio,
seiuinalor ille ad opus suum exeat (Act. xiv), dum ne auferat vcrbum de cordibus nostris; ut dicat
adbuc in accubitu suo est, et in sinti Dei Pairis bona lerra fruclum afferens in paiienlia : * Ego
quiuscit, cenclamat cborus : Exsurge, quure obdor- auiem in justitia apparehoin conspeciu tuo (ibid.). t
mis, Domvie? (Psal. xxm.) Exsurgentio enira et se- Et, sicul in communione cantamus, IntroWo ad altare
iiien suura seminando hoc cffccturus erat, ut facies Dei (Psal. XLII). Semen itaqtie Dei terram nostraitl
cjus, quara propter peccatuni averlerat, id est, no- in qua crcvit (qtiod mirabile esl!) sutsuiii vehit
tilia ejus humano generi rursus illucesceret. Igno- secttni in horrea cceli; quia cuin lerra siinus, nisi
raniia namque Dei, lerrx noslrx sierililas fuit. Yerbo Dei porlemur, quod esl Chiislus, in ccelum
Scroinalor igitur sapienlix cceleslis, quia suum ad non ascendimus, sicut ipse ait : t Nemo ascendit
opus ui dictum esl, exiens, et aralores suos, id esl, in ctelura , nisi Filius hominis qui est in ccelo
sanclos apostolos conducens, raaxime beaiuin Pau- (Joan. v). > Cum ipso ergo el per ipsum subleva-
lum, qtti plns omnibus illis lahoravil, operarium D biraur, portanles manipulos jtistilix.lxtiiicante Deo
ulilem habuit, qiiem ad genies misit, et aculo vo- juvcntulein nostrani, in vigore novitalis xternx.
mere lingux cjus corda dura proscinriens, fidei et CAPUT VIII.
morum copiosum semen infudit (/ Cor. xv). Ingres- De Quinquagesima.
stis sacerdos siaiiin in coltecta : Deus, qui conspicis, Dominica h.ic lcriiam niuudi xlalem significal,
celebrem ejusriem docloris gentium memoriam prx- qua adoleseentulam, pubescenlemque Ecclesiam
miii.ii (// Cor. xi), ulstationem convenientcr ascri- rcspicicns Dcus, cum jam lempus ejus juxla pro-
pla:n egressa quoquu proprieias nianifestius com- plietam tempus esset amantium (Ezech. xvi), eri-
mendet. Amplius autem ad hoc sequens Epislola puil illam de medio fornicalorum, niillens Moyse»,
periinel, qua idem foriissimus ccclestis agricolx et Aaron, et per signa magna atque- portenla filios
operarius veros labores snos enuineral et pericula, lsraeleducens de servitule-Egyptioruin.Cui rei valde
quibus illtim affeccruut hi, qui Doniiui sui fines prtesentis Dominicx coiigruii pfficium, valde com-
jnvaserant, ncc arari permitiebaut. Graduale ad petil id, quod hac die legitur Evangelium. Nain
utramque partem hominuui respicit, et eorum sci- sicut hic sedens cxcus viatn postulabat lucem, retl
licet, qui lanquam bona terra, seiuen Verbi Dei a lurbis iucrepabalur ut lacerel (Luc. xvin), ila
95 RUPERTI ABBATIS TUITIENSIS 96
illic filios Israel intendenies a,l fidcm patrnm suo- A . cx), iiimiruui aliis verbis itluminari postulat cxcus.
rum Abrabam, Isaac, cl Jacob, ct clamanles ad Sialim vix laudes arripit, juxta quam sedens el
Dominum, ut educeret eos de .Egyplo, quod in lin- mendicans itluniinalus est, lanloque concentu, tani
gtia nostra tenebras sonat, cultiimqiic sui nominis grandi vociferalionc viam leslimouiorum persultat,
eos doceret, qux vei-a el neccssaria illuminatio esl, viamque verilaiis, et viam raandatorum congemi-
increpabanlur ah/Lgypliis opprimentibusel supcibe nat, ut saxorum quoque duriliam ad glorificandum
diceniibus : < Vacaiis otio, et ideo dicilis, Eamus el illuminalorem suuin excilare queai. Quia vero non
socrificemus Domino (Exod. v). > Igilur cum Do- satis esl, ad viam pcrvenisse, et illuminationem
niintts millens Moysen et Aaron, jussil poptilum scientix percepissc, uisi abjicianms desideria car-
siiuro adduci ari sc, et coiain illis fecil mirabilia per nis, congrue terremur illoruin exemplo, de quibus
qtix poluit verus Deus agnosci, deditque Iegem dicimus in communioiic : Manducaverunt el saiuraii
seriptam ei mandala vitx, riluraque colendi, jara sunt nimis, quia propter desideriorum inconiinentiam
tunc magnus ille cxcus, id est, humaiiura gcnus prostrati sunl in deserto,necperveneruntadrepromis-
ccepii illuminari, ct nunc usque illuminalur mngis tionis terram (Psal. LXXXVII ; Num. xiv). Quorunt
ac magis, conlradicentibns licet atque increpaniibus nos exemplo Paulus quoque sollicitos reddcns : < Sic
lurbis, seroper quiriem iuvisibilibus, iionnunquam H ' currile, inquit, ut comprehendaiis (/ Cor.
ix). •
aulem eliam visibilibus. Hoc enim Dominicx lmjus Quem autem ducem credimus fuisse vel paslorem,
cousonat oflicium. Nam ingressure jam sacerdpte ciun iteruro populum suum el oves pascux sux Do-
quasi prxvenit clamoribus adventum illuniinaloris minus educerel dc terra _£gypti, dividens illis per
sui cxcus supradictus, duni chorus concinit: Eslo divisiones gratiarum mare Rubrum baptismi, quod
mihi in Deum protectorem (Psal. xxx). Nenipe quod deiatere ejus pendeulis in cruce profluxil? Nerape
ait : < Proplcr nomcii tuuro dux milii eris, et cnu- bealura Pelrum apostolum, qui el in magnororpore
tries nie (ibid.), > ari viam spectat. juxla quam scdet sxpedicli hujus cxci princeps illuminalus est, di-
cxctis mendicans. Yia pariter et dux idem est cente ad etun Christo Filio Dei vivi : < Beatus es,
Cliiislus. Sequcns itidum collecla : Preces nostras, Simon Barjona, quia caro cl sanguis nou revelavi;
qumsuntus, Domine, clemenler exaudi, clamor esl tihi, scri Paler ineus qui esl in ccelis (Matlh. xvi). »
cxci, raagis ac magis tit exaudiatur, inclamantis. Conveniunler ergo ail eumdem apostolum Dominica
Nam rt ait, utque a peccalorum vinculis absolutes, hxc slalio fil, utoinnis plebs videns magniticet Deum
ab omni nos adversilate custodi, lurbam perctuil exeroplo ejus diccntis : < Populus acquisitionis, an-
eormn, qux in orationc patiiur, plianiasmaium, . ntmiiale virtiites ejus, qui vos de tenebris vocavit
sicut ille cxcus in Evangelio turbam increpan- in admirabiie lumen suum (/ Pelr. n). >
tium, sicut filii lsrael /Egyplios prohibcutes ct CAPUT IX.
violenter se leiieutes, ne irent ad sacrificandum . De prima dominica Quadragesimm.
Domino Deo palrum suoruni (Exod. v). Epislolx Domiuicx Iitijtis ofliciuin, prophelicum sancti
quoque leclio, si linguit hominum loquar et angeio- Spirilus personat uniformiler atqtie congeminat
rum, non ex eo tantum loco quo dictum csl : Yide- oraculum, sine mutalione rerum ac personarum,
intis nunc per speculura ct in xnigmate, lunc au- quo pugnanli coulra draconemaiitiqtium promitlilur
tura facie ad fnciem (// Cor.xm), sed cx tola scrie sanctx Ecclesix corapetens allissimuin ndjiitorium.
gua, ad ejusilcm illuininationem cxci respicit, riiim Speclat Dominica hxc quarlam niunrii xialem, qua
cunctis cliarismatibus cxcellemiorcm viam riemon- 45 mundus plenaria juvenlule roboralus esl, et po-
Slrat, id esl ebaiitatem. Charitas enini oculus corriis pulus Dei quasi viriles annos ingressus, coronaius
<esl, qua quisquis carel, cxcus cst, cl in tenebris esl riiariemale regttro, elornatus sancioriini sapientia
ambulal, et ncscit qtio eal (/ Joan. n). Nara el cum prophclarum. Nara patriarcha Daviri eleclus secun-
jllumiiiare ccepisset Deus humaniini gcnus, ut dtim cor Domiiii remoio Saule, primus reguni, prx-
ilictum est, iegetn dando filiis Isracl, hoc priinum jr. cipuus propbularuro, manu forlem vel desidcrabilem
«ollyrio oculos ejus iuunxit, dicens : < Diliges Do- Chrisiuin nomine prxsignal (/ Reg. xvi), vir.toriis
niinuin Deum luum ex tolo corde luo, el ex tota prxligurat , pioplielicis oraculis ac spiritualibiis
aniina tua, el cx (oia virluie tua, ei cx lota meiiie canlicis annunlial. El qtiia clausa fuit, usqtie ad
lua, et proximuin luum sicul lcipsum (Deut. vi). > Cbrisli advenlum , hujiis ct cxluroruni Scriplura
iGraduale, cum solam liberaiiouetn filiorum lsrael prophetarum , ac sicul tenebrosa aqua iu ntibibus
(de qua diclum esl) cunctis pene diciionibus per- acris, ila conienebrabatur occulta scieiuia in pro-
sonare videalur, tamen ex eo quod dicitur : < Noiam pheiis, donec Agnus Dei, solus dignus accipere li-
fecisli iu genlibus virlulem tuam (Psal. LVII), > ad brum el solvere signacula ejus (Apoc. v), in passione
eamdem spectal magni cxci illuiiiiualionein. Sic ct sua coniplendo propheticas aperirel voces; idcirco
in Tractu quod dicilur : Intrate in conspectu ejus ab hac Dominica vela dependeut anie sancia Eccle-
(Psal. LXLIX),et cxiera, idcm est ac si diccret: six allaria, ut poptilus Sancta sanciorum non vi-
Accediie ad eum el illuminnmini. Quodquc lccto dcal, donec in ante paschalia hebdomada depositions
(iipradicto Evangelio dicimus in offeriorio : Bene- velorum, eadem renovelur signilicatio, qux facta
dictus es, Domine, docemejustificalionet tuat (Psal. e.t per Itoc quod velum templi scissum est, spiritum
97 DE DIVINIS OFFICIIS. — LIB. IY. 98
iradentc Domino {Matth. xxvn). Ilac igitur Dominica A pore gratix dictum sil illud Aposloll: < Ecce nunc
posito hoc evangelio, quo capul Ecclesix Chrislus, tempus acceplabile, ecce nunc dics salutis (// Ccr.
jcjunans in desurlo , tenlaloris insidias stiperasse vi), > et cxtcra; hac lameu Dominica illa lectio
narraiur (Matth. iv), atque ila supcr aspitlein et Epistolx recitalur.qiia leniporalis jejtiuiorum obser-
basiliscum nmbulasse, leoncmque cl draconem con- vantia, qu;e ut dicitim esl, esse continua debucrat,
ctilcassc (Psal. xc), prophelicx de lolo officio cir- inchoalur.
cumsonanl lubx, victoriam eamdcm cunelis niem- CAPUT X.
bris ejusdem capitis, et toli reproniilientes corpori Cur cineres capiiibus iniponimus.
Ecclesix. f ujus oflicii statio ad snnciiim Joanncm Si omnes lugundi scienliam haberunuis, ciinctisque
ad Laleranas prxscripta, valrie congrnii. Sicul enira requaliler saperet illud qnotl prophela deplorans :
hoc officium toltini in verani Salvaloris decantaiiir < Cuciriit, inqnil, corona capilis nostri; vx nohis,
fcliciiatem', qtii prx omnibiisct pro omnibus supcr quia peccavimus (Thren. v), > ct omniJiiis iu prom-
aspiriein et basiliscum ambulavit, el loluin prophe- piu csscl faccre quod itcm dicitur nobis : < Scin-
licuin cst; sic cariciu Lnterauensis ecclcsia, ct iu dite corda vcslra et non vestimenta veslra (Joel. n);»
hominc ejusdein sancti Salvaloris, et in honore pro- tunc neque cineribus capiia nostra aspurgcre, neqtie
phclx el plusqiiain prophetx Joannis (Matlh. xi), B.nudis pedibus optis csscl ambulare. Nunc auleni
ab imperatore Conslanlino construcla csl. Ilaque maxima pars lioslrum neqiie sponle ineminil, qua-
propheticx lauries congrue ilfic apostolica slalione lera ornalum capitis, id csl cordis stii, Denin offen-
cclehrantur. Non solum Domiuica hxc Quadrag»- dendo, pcrdideril, nequu facile possunl eoriia lapidea
sima diciiur, qtiemadmodutn ilix, qux prxccsse- sciudi, nisi cxtrinsecus aihibiiis arijiivemur iiislrn-
ruul, quinqtiagesima, scxngesima alque septuage- menlis. Igitur, ul nostra nobis calamilas ad niemo-
siina, sed el hoc orone tuniptis, qnod ab hac die Tiam revocetur, etincnritterimiis, quin pulvis stinius
nsque ad sacraiissiinam Paschx solcmuilatciu teir- (quod oblilus fueral pnler nostcr Adam , quanrio
dilur, qiiadragesini.i nuiictipatur, videlicet propter projccit Deura coronam suam et exinrie seusit ntidi -
iniitationem Dominici jejunii, quam per lios riics tatem suam), idcirco et cinere capila nosira aspergi-
extendiiniis. Sed ad hauc ralioncm quatuor riies mus et siimmas partes corporis, id est pcdesntida-
deesse probanlur. Nam liccl ab hinc usqne ari sa- inus : hoc habitu coufilentes, quia non dii, iieque ric
craro Paschx uocicin, quath-aginta duo dius compu- ccelo sumus, sed homines stimiis, ct de terra princi-
teniur, laiiien nOn nisi Iriginta sex, Chrisliaiix tle- ptiiro Iinbuimus; et quia per peccntum gloria noslra
votionis parcimonia sibi dedicareprxsumil. Canoiiicn spotiali, et inter liostes nurii consliluii, ornatugra-
namque velat aticioritas, ne primam Sahhati, Do- lix Dei indigeraus.
minicx resurreclioais sptendore illtislraiam , ulla CAPUT XI.
unquain jejuniorum publica offuscet nubecula. Ut Desecunda Dominica Quadragesimm, cur vacat.
igiiur noslri solemnilas jejunii Dominico mngis co> , Dominica quadragcsimx secunda, qtix in orriine
aptetur exemplo, quatuor dies, qui hanc Dominicam et ratione Dominicarum septem stipra diclnrum ,
prxcedunl, addili' sunt ad prxtexlam lolius anui qtiiiila est, pulchra el ralionabili disposilione vacat,
decimam : totius quippe anni, id est dicrum trecen- tanquam uon habcai Ecciesix pomifex, jara defessus.
lorura sexaginta, supradiclus numerus, id esl iriginta cantor, qnx vet quibus, aut ubi vcrba caniicorum
sex, deeima est. Quibus additis qiiatuor, fit quadra- Doniini decantel, atit certe infrucluosos fasiiriieus
gesima, id esl qualuor cum decima. El hxc verior anriilores, organa suspenderit ad salices. Signilical
csi nominis etyniologia : nlioquin uua dics , id esl enim quintani muiidi xtatem, quando tcinplo Do-
htijtis hcbdoinadx terlia feria sola a die Pascbx, mini dirulo, el populo Dei in Babyiouiam abducto,
quadragesima cst. Sanclx memorix papa Telespho- duplici captivitatc Ecclesia Dei congemuil, peregriia
rus, a bealo Petro septimus, hanc salularem ante in hoc inuiido, captiva sub Nabuchotlonosor (PsaU
sanctum Pascba conslituit piwparalionem, ul Chri- p cxxxvi; Jetem. LII); lunc elenim popultis Dci, neqiie
stiana plebs, qux apostolicx abstinenlix tenorem templura neqtic altare habcbat, et Babylonios tieos,
exsequi non posset, non omnino relinqueret. Apo- slatiiaiiique regis Nabuchodonosor riiaboli typniu,
stoli namque priroi ejus, qui ablatus fuerat, sponsi tencniis, ininaci pioposila fornace, cogebatur ario-
filii, lota sua vila jejunium fletumque amaverunl, et rare (Dan. m). Non erga ab re et raiionabili dili-
rcnuit consolari anima eoruin, tanlumque in eoqutid gentia dispositum csl, ul ciim htijus ieinporis oinues.
ejus memores erant, delectali sunt. At poslquam privalxqueque feriaepropriis officiis locupletatx ter.
mulitplicari ccepit nuraerus Creilenlium, tamque in- lisque sinl slationibiis insignitx, prxler solunt (qtiori
discretos pisces relia fidei contraxcrunt, ut cmn «stante Palmas) Sabbalum,. dc quo eiiain suo loco
abstinenlibus, muliitudo quoqtte intraret cbrioso- ratio quxienda cst; sola hxc Dominica vacei,sed
rum, subvenit ecclesiasticx disciplinx magistcriuin, nec oflicium nisi aiiunde inutualtiin liahcal. Atl.-t-
el lahqtiam severa maler, edacium puerorum inlein- men ex narratione evatigelica lectioucin liahel, illi
perantiam moderata est, ul qtlia de teto cogi non jatn riictx capliviiali populi Dui verissirae consonan-
poterant, vel partem observarent, vitxque ileriinas lem. Nam quod slgnilicaveral iLIacaplivaiio, Nabu-
abstinenlix dedicarettt. Cum erjra de universo leni- cliodonosor piebem Dei lyrannice de illa nobili Sion
99 RUPERTI ABBATIS TUITIENSIS 100
el lemplo Domini nbstrahente el barbarici slimuli A digito Dei, mutum ejecil dxmonium, el loculus est
imperio violenlcr faliganle, hoc idem significalur niuius, qui juxta alium cvangelistam erat el surdus.
46 io Evangelio prwsentis Dominicx , dxmonioi Tunc elenim ejcclo dxinonio audivil surdus, el locu-
vcxante filiam Chananxx, scilicet humanas animas> tus cst niuiiis quando foras misso principe mundi,
passionibus mali desiderii nequiter a diabolo con- auriivit munrius vetba Dei, el Ioculus esl laudem Dei.'
flammari et longo fune peccaiorum ad miserami Sic direpia stini vasa forli armalo illi, scilicet dia-
servitulcin voluntalis ejtis, mala consiieluriine vio- bolo, quae transtulerat rie bonore parariisi (Gen. III),
lenler trahi. Clamabat post Dominitm mulier Cba- velut suprailictns Nahucliodonosor filios Israel, et
nanxa (MatUi. xv), inlervcniebat fides palriarcba- vasa templi Domiui ad eontumelias Babylonis. Ecce
ruin , nierituir.qiic Danielis el sociorum cjus, ul aiitem imniuiiriiis spiritns, qni cxierat ab bomine
solvereltir caplivitas Babylonica (Dan. ix); clamat (Matlk. xn), viilelicet a populo Judaico, nunc iterum
et ntinc siipcrna maler noslra Jertisalcin, utpceni- revcrsus cst in euni, assumptis sccum septc.n aliis
temibtis tleliir peccato resislendi factiltas. Epislolam spiritibus nequioribiis se, quia nunc deterius deliu-
quoqne habul deproprio, in qua cum dicii Aposto- quunt Juri;T'i, in synagogis suis maletlicentes Chri-
lus : <Hxc est voluntas Dei, sanclificniio. vestra, ut sttiin, qiiam olim in iEgypio riiis alienis servicntes.
abslincatis vos a fornicalione, ut scial unusquisque 61 In iitijus ergo Dominicx officio tlicit ari Introitum
vestrum vas suuro possidere in sancliftcnlionc et gloriabunrius hic niulus, qui ejecto iheinonio loqui-
honore (/ Thess. iv), » el cxtera, ad illins servitutis tur : < Oculi mei semper ad Domimini (Psal. xxiv),»
cffugiiim provocnmur, qua; significata esl, utriicium causamque reddit, quatn audivil a sauctis prxxlica-
est, pcr lioc, quod vasa domus Domini Bahylonica torihus qtti fticral surtltis, < quia ipsc, inquit, evcllet
cnptivitate translata sunt ei pollula; ita ul biberei de laqHeo pedes meos (ibid.), t prosequilur facun-
in eis rex Bahylonis, el oplirnates ejus, uxores ct dia niuti, cujus os sapientia aperuit, < respicc in. me,
concubinx ejus (Dan. v); ileraqtie significalur in et miserere mei, > cnusamque niliiloiuinus reddit
Evangclio per hoc qnod filiain Chananxx, vas uli- satis oratoriaro, qua Detim audilorem flcclere possil,
que Crealoris, spirilus iinmuntlus invnseral. Cxtcra etpatronam cflicere misericordiam , < quoniaro, in-
quamvis mulunla sint, ct de feria quarta jejunii quieiis, unicns el pauper sum ego (ibid.). > Quodque
sumpta, cunclis consonant sensibus his qux dicla in collecta dicimus, atque ad defensionem noslram
sunl. Nani quod in inlroitu rogamus Dominum rc- dextcram tttw majeslalis exlcnde, invocatio est ejus-
nr.iiisci miseralionum suarum, ne itnquam ilominen- dem fonioris, qui, ul diclum est, forli armato super-
lur nobis inimici nostri (Psal. xxiv). Et in eollecta venit (Luc. xi). Vasa illa, qux forti illi victo atque
aut cunclis advcisiialibus muiiiamiir in corpore, el ligato tiirepla sunt, alloquitur in Epistola Paiilus,
a pravis cogilationibus mundeuiur in mente. Et in foriioris jam riicli miles et arijiilor cgregius, ul sn-
graduali rogans Ecclesia ut rie necessitalihiis suis cro baptismate a priscis emtinriala sortlibtis, non jam
ertialur : Ad le, inqtiit, levavi aniinam meam (ibid.). rtirsus inquincntur, cum dicit : t Fornicatio aulem
El fn offerentlx versti : Mherere mei secundum elo- el omnis inimunditia necnominctur in vobis (Eplies.
(jiiium (Psal. cvm). ltcmqiie iu cominunione:/nlW- v), > elc. Gradttale : Exsurge , Domine (Psal. lx),
lige clamorem meum (Psal. v). Hxc oinitia clainorcs non prmvaleat homo, clnmor est omnis vasis eletti
sunl magnx illius mulicris (Apoc. xvn), scilicel Ec- ariverstis eumdem fortem armaium , cnstodicnlenf
clesix matris, pro qualibet peccalrice anima, vide- airium suum, et in pace sun possidentem anle for-
licel sua anima, post Doroinum clamaulis jugiler. lioris advenlum. Tractus quoque : Ad te levavi ocu-
Qux idco competenler de jejtinii die niuluala sunl, los tneos (Psal. cxxn), facunda vox est inuti sxpe
quia inali desiderii passiones, qnx per dxmoiiiosniu jara dicti, saliitera suam xlcrnam cloquentissima
Cbananxa filiam, itemque per captivalorem pqpuli prece deposcenlis, eamdemque precem decenti simi-
J)ei Nabuchodonosor prxsignatx snnt, non ejiciun- li:tidiue pcrornantis. In offerenda prxdicat idein mu-
lur, nisi in oralione et jejunio (Matih, xui). ^n tus , jam eloquens justitias Domini rectas , quod
CAPUT XII. ejecto a se dxinonio, rursus ad illuin hominem , a
De Dominica lertia Quadragesimm. quo diidum exierat, scilicel atl populum Judaicum ,
Post illius caplivilatis mystieam commemoratio permisstis sit reverti, quia videlicet hoc in veriiaie
iieiii.qtia vasa lerapli Domini sustulil rex Babylouis, judicii Dci sit factum : < Judicia, inquieiis, Domiui
lypum, ul dicluin esl, gerens diaboii, seqtienii iiac vera (Psal. xvm), <pro sui vero oris aperlione grn-
Dominica, qtix sexlam mundi xlalem siguilicat, hoc tias agens : < Et erimi ut complaceiiit, inqnit, elo-
EvangClium ponilur, quo forlis artnatus ctisioriiens quia oris niei (ibid.), > etc. In coniraiinione gratn-
atrium sutini, forliore supervenienle, vasa vel arma, lalur idem de mulo redditus oralor, quoil lanquam
inquibus conlldebat, amitlere narratur, et immun- < passer inveneril sibi doinum, et sicut turtur ni-
dus spirilus, qu! exteral ab homiue, quxrcns re- dum, > scilicet <altaria tua, Dpmine, virtutura, >
-qtiiem, el non inveniens dieit: < Reverlar in ilomiun id est sanclani patriarcharuni Ecclesiam , tit cum
nieam unde exivi (Luc. xi; Matihr xn). » Sexta < heatis, qtii habitanl in domo lua, Domine, in sa>
namqne mtinrii setate vcniens in htioc miinduro Fi- cula stectilorum Iaudet le (Psal. LXXXIII).> Hujus
'lins Rei per inearnniionis mysleritim, et pugnans auicm officii prariibata ratip cnmmendal, qnod scri-
101 DE DIVLNISOFFICIIS. — LIB. IV. 102
ptum est, statio ad sanctum Laurentium. Nam quo- A Dei jejiuius, et afllucntin diciorum sensuumque re-
rum nisi sanclorum martyrum , el liujus prxcipue plelis armariis lhssi alque victi couvivx absistimus.
prxliis hic, de quo dictum est, fortis nrroalus de Hoc atilem coiivivium riivinx cognilionis hic inci-
atrio suo, quod Roroa ftiit, ejecttts est? Dicit enim piltir, perfieicltir vero in illius Sabhali, de quo
Prudentitis : toqiiimiir, percnni gloria. < Nuncenim cognosco ex
Jam Roma Christo dedila, parte, nit Apostoltis, tunc aiilcra coguoscain , sicut
Laurentio viclrix duce, et cognitus sum (/ Cor. xiu), > etc. Nam juxta
Ritttm triumphas barbarum. prophelani : t Jam non dicelvir fratri suo: Cognosce
PRUDENT., Peristephanon hymn. n, 2,3. Dominum;omnes eiiim a minimousqiie admaxiiniun
Item qui supra in pcrsona ejusdem rnartyris : cognoscent me, dicit Dominus (Jer. xxxi). > Igitur
Discede, adulter Juppiter, illam diviux cognitionis ac visionis abiinriantiani
Slupro sororis oblite, significal hxc, qux rie Evangelio rccitalur bac
Romam relinque liberam. Dominicn, satietns hominum quinque millitiro. Ttinc
Jbid., 465-467. Jesus, qtii vere abiil Irans mnre Galilx;?, quia rc-
Recte ergo ad vietoris militem, victuni canimus for- siirgcns a mortuis omnes amaiitudines sxculi lui-
lera. B lmlcnli et inqiiieli transgressus csl seqiienliuin se
CAPUT XIII. credenliitm lurbam, oranes snpcrnx Jerusaleni fi!ios
De tLmlare,Jerusaleni >el Dominica media quadra- jam grantles, jatn ablactatos grandi salurabil con-
gesima. vivio : cujus iu typum paler Abraham, ablactalo
Dominica bxc ab ca, qux scpluagesima diciiur, filio libcrx unico Isaac, grande convivitnn fecisse
septima esl, Sabbalum nitinli, id esl requiem signi- legitur in riie ablaclationis cjus (Gen. xxn). lgilttr
ficans, in qua sancloriim et electorura animx, depo- ejusmodi convivio manifeste consonal illa gratula-
sito carnis onerc, et veiut post bella viclores, depo- buiiria sancli Spiritus allocutio, propheiali ore pra-
sitis armis ferialx lxlantur, ct nunc iterum iidem missa : Lmtare, Jerusalem, el cxlera consolatio
clecli singulis slolis, id est animx beatitudine mtine- de qua hic canilur : Et satiemini ab uberibus coti-
rati resurreclionem, in qua binas siolas (Apoc. vi), solulionis vestra; (Isa. LXVI); ipsa est, quam in
stilicet lam animarum quain corportim immortalein collecta subseqiienli posciraus dicendo : Ul qui ex
gloriam recipient, prxstolanlur. Illic aulcui Jerusa- merito noslrm iniquiliitis affligimur, lum gratim con-
lem illa, qtix de sursura est, qux libera csl, qnx solalione respiremus : virielieet quando anhelantcs
oinniura noslrum mater est (Gal. iv), Ixlaltir, el tiiem peregrini post laborcm captivilatis htijiis sedebiraus
fesltim agens pro numerositale filiorum suortim , in illa Jerusalera ccelesti ,'dicentes: t Facti sgnius
47 de hujus sxculi peregrinatione redeuntium, re- gicut ccnsolati (Psal. cxxv). » Ipsa est ccusolalio
posilas effundil epulas, et lacieas ex uberibus suis libcrlnlis, de qtia iliriem gratiilaniur.in Epistola,
cxprimit maternx consolaiionis delicias. Illic, in- dtcente Apostolo : < Ula autcm, qux surstim est
quam, paler anliqttiis Deus, novusque spousus, Jeiusalem, lihera csl, qu* est maler omnium np-
Dei Filius, reduces filios consolalur, quemadinodum slrum ; > ipsa eadem < pnx in virttite ejus, et
per propheiam promiscrat dicens: <Pueri eoiiim in abundanlia in turribus ejus (Psal. cxi), > de qua in
. humeris porlaliuntur, etsupcr gentia consolaminlur, gratluali canimus : Lwtanles in Itis qum dicta sttnf
quemadmodura mater cousolalur filios stips, iia nobis a sanctis apostolis et doctoribus nostris, in
consolabor vos, el itt Jurusalem consolabimini (Isa. domum Domini tbimus.Ad quamcum pcrvenerimus,
LXVI).)In hac ergo Dorainica, qux, ul dicluni est, ccmplebitur et qued in traclu dicilur : Noncommo-
illius Sabbali signum est, lolum officium cjusdem vebitur in mternum, qui habitat in Jerusalem (Psal.
requiei, ejusdem consolationis prxconium est, qtio cxxiv),cum ahlata virga ftieiil, iri est poteslas pecca-
. commoneanlur nunc peregrinantes illius lanlx torttm, qtiatn eisi ad lempns dimitiii ad probatio-
lamque liberx niatris filii , prxsenlcm Iristi... rj nem, < non relinquei Dominus super sorlein jusio-
tiam spe consolalionis fulurx supcrgredi, ui sint, rum (ibid.). > In olTeiiorio quoque consolaiionis
juxia Aposioluin, < spe gaudentus, in tribulatione . ejijsdem beatificamus convivas, Ixianlcs in epulis
patientes (Rom. xu), > qui in supema Jerusnlem laudum, ipsumque convivii palrem beuedicimus ex
uberibus consolationis potandi sunt. Primoque di- Sion, qui habitai in Jerusalein (Psal. cxxxiv); ut ex
cendum quod evangelicum illuri conviviura, quo prxsenli Ecclesia, qux dicitur Sion, id est specula,
Dominus de quinque panibus, et duobus piscibus in qua positi viilemus nunc pro speculum ei in xni-
satiavit quinqtie raillia hominuin (Joan. vi), prse- gmate (/ Cor. xm), lauriem, tloniiin et benediciionem
. dictae [significaiioni Dominicx hujus sub mystico pcrsonarc incipienles, perficiamiis in ea qtia ha-
sensu valde congruil. Significat euim, ul auctoriias bitat ipse in ccelesti Jerusalem. Ipsa esi, qux secnn-
ecclesiastica tradit, vitale illud sanctarum Scriptu- dura conimunionis venim ct mysiicum sensum,
rarum convivium, quo de paucis Moysi, propheia- nccduni consummata est, et aribue aadificntiir iil
rumque libris cresccnte copia divinx benediclionis, civilas dc vivis et eteclis lnpidibos, in qua < nsccri-
inter ora coiiiedeniimn, idest, inler studia Iractan- derunl ttibtis, tribus Domini (Psat. cxxi), > trifcus
t liam, affaiim reficitur mundus, quonriam a scientia nobiles, tribus regales, iribus sacerdotales. Ipsa
105 RUPERTl ABBATIS TUITiENSIS 101
<|iioque Ecclesia, ari quam stalio prxsenii oflicio A } sor, juxia eumdem sensum prxvcnit, dicente Do-
p:xscripla est, eamdem civitatem Dei cceleslem minp : Ecce ego ipse requiram oves meat, et visilabo
Jsriisalein nomine ip o designat. Dicitnr enim et eas, sicut pastor visitat gregem suttm (Ezech. xxxiv),
ipsa sancta Jcriisalem, ul peregriuanlibus itt hoc etc. < Educara eas, inquil, dc gentibus, > videlicet
steculo cceli civibus, non liabeutibus hie mancniem < sicul paslor segrugat oves ab bxdis, > in pascuis
't-ivilaicm, sed ftilnram inquircntibus (Hebr. xni), uberrimis pascam eas. Qux profccto iion sunt alia
iiomiue ipso memoriain atque desideriuin exciiet quam regnum, de quo ait: t Venile, benedicti
pjus civitatis, quani inqiiirtinl, et a longe pcregrini (Matth. xxv), > eic.
t.lutant. Differt autera hujtis stationis ralio ab ea Feria tertia in Evangelio ejectis his qni vendebant
qtix est Dominica adventus Domini sectinria, quia et einebant in lemplo, cuin caliimniantibtis et in-
videlicct ilta fiiiurx bcatitudinis cst annuniiatio, lerrogantihiis Pharisxis respondisset Domiuus : < ct
hxc quasi prxseniis coutcmplalio. Unde el festivius reliclis illis, inquit evangelista, abiit foras exlta
ngimus, quia spei nostrx soleninilas esl. Lailalur civitalcra in Beibauiam, iiiiiiticmansil (3/on/i. xxi).>
Chrislinnn plebs, el sicut inriio solenini Chrislianus Hoc autein, ut ait bealus Ilieronymus, prxligura-
impcralor coronalur, et luriis innoceniibus fuitirx bal illtttl quori illos ob incre.lulilateni rclicturus, et
pacis oliiim, quo feriabiinur in illius snpenix nialri. "I atl getilitim salulcm esset roigralurus, qnx pcr Be-
sinti, nictlitari adtnonetur. Hujus soletiinilaiis am- thani.im, itl csl donimn oberiiunlix, designanliir,
pliludinem el boc indicat quoti ad complendtim ideo qttia Verbo Dei obedienles facix stinl, juxU
dux collecLe Romani ordinis aucloritaie dicunlur : illtid : < Populus, quem 11011cognovi, servivit mihi,
sicut el anuuntiatione Dominica dux nihilomimis ad in audilti auris obudivit niihi (Psal. xvn). > Bune
inlroilum prxscribuntur, ut quasi duplex oflicium ergo in luttionc prophctica prxroittilur : < Quxrite
pro dignitale solemnitatum hujuscemodi persolvisse Dominum, dum inveniri potesl; invocale eum, dum
vitlenmur. Et ne quis illud objicial, cur ergo in prope est (Isa. LV),>et cxlera qtix scqtiunlur, ad
maximis solemnitaiibus nativitatis ac resm rectioni* quxrendum Dominum idonea, et invcntionem ejus
Dominicx, cxturisqne prxcipuis festis, nil.il tale efllcicntia. Nam cum hxc diceret Prophela, pro-
observatur? illttd diccndum- est, nihil liac duplica- fcclo fiiluriim prxvitlebat lempus, quanrio a Judxis
lione in illis solemnilnlibus opus esse, qtiia per inveniii noii posset,ulad geuies iransien», lanquara
octavas prodtictintur, nec ad earum rationem unius nd domum obediuiitix, illis iiiobediciiiibus jam prope
diei coangiistanitir observanlia. Post seplem Domi- iion esset.
nicarum ordiualissimain disposilionem , quibus, p Feria quarla, dtiplicata solemnilale jejunii tegi-
ut diclura est, septein xtales niundi (iguranlur, tur Evangelium, quo spirilus imtnuiidus egressus
qux omnes passione Domini redemptx, et sanguine ab hoinine, ambulaus pei- loca inaquosa, quxrere
'
ejus rcspersx sunt, ipsius Dominicx passionis in- requiem el nou iuvenirc asseritur (Matih. xn);
cboatur celebraiio, el quasi Ionga funcris pompa quia procul dubio, juxla beatum Job, magis cubat
prxmissa, sequittir ipsa salutis nostrx victima, in locis liumeiiiibus (Job xxxix), dum exsiccaia
nosiraruni nieiilium ingerens oculis ea , qux noslri jejuniis faslidit corpora. Ilnic doctrinx evangelicj.
causa pertttlil, vitlnera. luclioatiir aulem n calechu- prxmiiiuntur exempla Moysi eiEliae, quortim uier-
menis nosiris, sciihet feria quarta, quanrio celcbra- que in singulis lectionibus qtiadraginta diebus et
mus scrtitinia; qux quain habcant ralionem, vel quadraginta iioctibus jejunasse perhihelur (Exod.
cur ea potius die celebreniur, posteritis proul Do- xxiv; /// Reg. xix).
minus derieril dicumus. Nunc ne olTicia feriarum ; Feria qtiinta, Jurixos in Evangelio gloriantes ei
quadrngesimx omnino iulacta relinqiianlur, con- diccntes : Pater noster Abraliam esl, couvincil Do-
cordiam Evangeliorum atque Epislolarum tantum 1 inintis eo qitod opera Abrahx non faciant; et con-
Spiritus sancti Itice prxeunie contemplemur, qux cludil, t|tiod potius ex palre diabolo stint, facicndo
tanta esl tamque ulilis, ul absquc consideralione' D opera diaboli, et quxrendo eum interflcere, quotl
pultatenus debeat prxletiri. Nara cxlera prosequi Abrahara non fccit (Joan. TIH); vel, ul quibnsdam
nimis longura est alqtiefastidiosum, prxseriim cum1 hac die legere moris est, dives crticiaius apud iufe-
' his
perspectis, illa quoque per se quxremibtis satij 1 ros, patreniqtie vocans Abrahara, cldeprecanseum,
- clarescere possinl. iion exatiditur ut filitts (Luc. xvi). Ad hoc niani-
CAPUT XIV. . fesle speclal illud propbetictiii) quod in Epistola
De Evangeliis el Epistolis feriuruin quadragesimm, prxniitiilur:Quia vir jusuis si genueril filium lalro-
in quibus sibi concordent. nem, effundenlem sanguinCm et universa deiesianda
Secunda feria primx hebriomadx hocEvangeliiiir. facieiitera, ipse quidem iu juslilia sua vivet, (ilius
morte
legitur, quo Filius homiuis venturus in majcstales autem ejus, qui operatus est iuiquiiatem,
sua, ore suo declaralur, congregalasque anie sej morictur (Ezech. xvm).
orancs genles separaiurus, 48 s,cut Pa*lor separatt Fcria sexta significiilur in Evaugelio baptismi
.oves ab liaedis, <cl slaiuet, inquit, oves a dexlrisi gralia, qua rcnevatur sicul .aqtiilx juventus animx,
suis, hxdos aulera a sinistris (Matlh. xxv), > etc. et redimilur dc inleriiu vila cjus, et coronalur in
Hoe nimirum scrnip prophclicus Evangelii prxcur- inisericordia et miserationibus (Psut. cn). Angeius
105 DE DIVINIS OFFICUS. — LIB. IV. f06
eniin, qui descendebnt in ptscinam, significabal,j_Huiic enim furorem et hane iram maxime lacry-
Chrisluin magni consilii Angelum, ipsa aiitem pi- mosa propheix rieplerat conquestio.
scinas aqiia, quae niovebatur populum Judaicum, Feria terlia Dominns iii evangelio culpans Scribas
qui molus est sedilioniluis, descendente in illuni 'etPharisaeos,quolscdentessupercailiedram Moysi,
eodera magni consilii Angelo pcr assumplionem vane sibi magislerium arrogent, dicendo et non
carnis (Isa. ix), et ila molus aqtix turbatus est, tit faciendo, et quod ament saliilationes in forp, ct
llluin cruciligeret. Ille iinus, qui dcscendebat in vocari ab hoininibus' Rabbr, iandem eos percufil,
aquam, et sanabalur, ttnam sanctam Ecclesiara ca- dicens : Omnis qui se exallat, hnmiliabilur (Luc.
tholicam, qux desccntlens in baptismum Chrisli, xviii). Videlicel quia* siiperbi itli, a magisterio
sanatur ab inlirmilatibus, (igurabat : qui auiem scientix Dei removertdi, e( hiimiles niagislri Eccle-
triginta oclo annos jacuerat, universitalem eorum, Six de gentibus calhedram illoruta eranl acceptiiri.
qui gravibus sceleribiis languentes; et ipsi nihilo- Quod per illam vidiiam Sareplitanain.de qua in
mintts per fidem Chrisli sanantur. Hoc aulem Judxi prxmissa narralur leclione, pra?signaium est; atl
velut iniquum reprehendunt; semper enim genlium qtiam ex prarcepto Domiiii purrexil Elias, ciiiit
salutem oderunt. Bene ergo Iectio proplietica prx- mul.tx vidux esscnt in Isracl (/// Reg. xvn). Sie
mitlilur, in qtia dicente Domino: Si averierii se im- eniin Ecclesia de genlibus, legis prophelarumqiie
piut ab impietate sua, et fecerit judicium (Ezech. iloctrinam missam sibi a Deo, fidei hospitio suscc-
xvin), fet cxtera, in quacunquc die ingemucrit, pit, remanenle apud Synagngam sicciinte et sterili-
salvtts erit, murmurant et dicunl: < Non est xqua lale, quia sirut alibi coinniinatus fneral Dominus
via Domint (ibid.). > Non atttem perftinctorie, si illi, niandaverat nubibus suis, scilicet gratix suoc
«Pljs ingemuerit, sed si ad baptismiim Chrisli pecca- prxdicatoribus sanctis, ne pluerenl. stiper eam im-
ior ingemiscens convolavetit, statira salvus erit, brem (Isa. v), atque ita hxc se humiliaus, a Cbristp,
qtiia omnes prxteritx ejus injiistilix non recorda- dtiin coliigil duo ligna crUcis, ut faceret sibi subci-
buntur. Privala vero poenitentia laboriosa esi, nec ncrieium pancm, panem pcenitentix, exaltaia est,
inter labores pceiiitcntcra adco securtim reridil de i.oi) delicieiiteapudeamhyriria farinx, 49necimmi-
venia. nnlio tccyiho olei (/// Reg. xvn), itl cst perseve-
Sabbatn sacenlotibus ordinatis, et cseleris altaris rante scieuiia legis, parilerei gralia Evangelii. Illa
Christi miiiisiris, hoc evangeliura compelenler le- autein se exnllans humiliala sit, adeo ut nec legis
farinam molilores ejus Pharisxi raolere sciainl, nec
giiur : Assumpsil Jesus Petrttm el Jacobum el Joan-
nem, el duxit cos iu montem et transfiguralut est p oleum Evangelii in phylaclei iis suis el majni-
nnte eot (Matth. xvn). Saccrtloles enim el cxleri licis limbriis ambulantes (M.tith. xxm), iuvcmre
oltaris minislri, dum ad tantum ministerium pro- queant.
Feria quarta illa Evangulii lectio ponitur, qua
ir.ovenlur, quasiin monlemaliissiinum ctimOomino
ascendunt, ut revelala facie speculandam ejus glo- Dominusconsilium suum discipulissuis secrelp reve-
riam speculenlur (// Cor. m), et intclligant, quid lat, dicens : Ecce ascendimus Hierosolymam, etFi.ttit
cuni ipso vel de ipso Mpyses el Elias, id est, lex hominis tradetur ad crucifigendum (Malth, xx), etc.
el prophetx loquautur, et populo inferiori annuii- Per hxc autein diabclus, hostis nosler et inimicus
tient, et cura fitle Cbristi legalem inoralitaiem pro- capiendus ct jiidicandus erat. Bene ergo illa leciio
Esiheradversus Amnn, Dei implorat
phelicamque doclrinam habentes, parati sinl rcddere pneraillitur.qua
ralionum omni poscenii (/ Pelr. in). Aple igilnr auxilium {Estlu xix). Aman quippe diaboli lypuiii
tlta pt-xmillilur Aposloli lectio, qux dicil : Roga- gessil in co quod ariorari affectmis populum Dei
tnut vos, fralres, corripiie inquielos, consotamini pu- inorti tradere voluil, et Mardochxe criiecm paravif.
tiltanimes (1 Thess. v), etc. Ipsorum esl enim hoc Qni sictil in eamdem crucero qtiam paravcral actu»
officiuro, qui ad hoc ui pastores animarum siul, or- es!, ila diabclum Chrisius, ui ailApostoIus, t pabiii
ilinati suitt. D trariuxit cpnfirienler in semclipsp, et ipsum cliyro-
GAPUT XV. graphtim tulit rie mcdio afligens illud cruci (Coloss.
. ii). > Hoc ergo sola coir.mendatur oratip Estbur,
De ferits secundm hebdomadm. quia lotam narrare hisioriani, qux, ui diclum est,
ilebdomadx secundx feria sccunda tlla legilur Do.ninicse passionis lypus est, ni.mis longum et one-
Evangelii lectio, qua Jutlxis coraminaiur Dominus, rosuni fuissel. Nohis quoque diabolura vincendtnn,
se ab illis propter perfidiam ipsorum recessurum non nisi per passionis ejusdem cominunicaiionem,
dicens: Ego vado et qumtetit me et iu peccalo veslro ex occasione duorum Zebedxi filioruin insinuat.
moriemini (Joan. vm); quod ulique dicendo, ad Fcria quinla, Dominus in Evaugelid sui exemplo
genles migralurum se esse signiticabal, Unde et tlocel non in hominum, sed in solius Dei.confiden-
illi quasi divinaiiLes dicunt: < Nunquid in disper- tluin csse testimonio, duni dicil, loqtiens secuiidiiin
sioiiem genlium iiurus est, el doclurus geiiies? • fragililatein carnis : Et si ego teslimonium perliibeo
(Joan. vu.) Huic sane Evangelio coiigiuit piopiie- de me, lettimonium meum verum est : alius est
tica Danielis, qux prxmitiitur (Dan.ix), oraiio qtja qui testimonium perhibet de me (Joan. v), Et sul>-
furerem et iram Dpminj ab eo.Icni po.stulnt..anferri. jungit: < Et testimonium perltfbet
"' """'''" " ' de me, qtti''""""
wisit
ft.TBoi;: CLXX. '"*"'"''
107 RUPERTi ABBATIS TUITIENSIS 108
iii. Paier. > Vos, iuquit, misistis ad Joannem, et ille A
i (ibid.). Iierumque cum terribili illo ac venerabili jura-
tettimoninm perhibuit veritati; ego autem Itabeotetti- mento suo per siraile, non tantum omnino expresse
nionium majus Joanne (Joan. v). > Itemque : < Ego docet, illis poslhabitis, gentes polius a peccaiis suis
'
iettitnonium ab hominibus non accipio (ibid.). > His esse curandas : in veritate, inquiuns, dico vobit,
procul dubio consonat, qux prxmissa est prophetica multm vidum erant in ltrael in diebus Helim, el ad
lectio de Jeremia, in hxc vcrba : < Maledictus vir, nultam illarum mitsus ett Helias, nisi in Sarephta
qui confiilii in bomine, el ponit carnem brachium Syioniorum. Et multi leprosi erant in Israel sub
siium, ut a Deo recedat cor ejns, erit eniin quasi Helismo propheta, et nemo illorum mundatut etl, niti
myricx in deserto (Jer. xvn).» Et posl pauca : < Be- Naaman Syrut (ibid.). Amplius aulem in eo quod
-iieiliclns vir, qui confidit in Domino (ibid.), > etc. turrexeruut el ejecerunt ittttm extra civitatem, et
Feria sexta legiiur illa parabola, quam dixit Do- duxerunt illum in tupercilium montit, supra quem
^ninus ad Pharisxos malos, et male perdendos di- eivilat iltorum posita erat, ut prmcipitarent eum
vinx legis agricolas, eo qtiod missum a se unicum (ibid.), significalur ab.illis transilura salus, duin
filium palris familias, id esl seipsum, quem vereri dicitur : Jesus aulem transient per medium itlorum
debuerant, occidere dcliberabant, dicentes : Hic est ibal (ibid.). Cum enim illum Judxi cruciGgenles,
iimret, venite, occidamut eum, et nostra erit hmre- 'B in profundum oblivionis prxcipilare vellenl, ipse,
ditat (Maiih. xxi), quibus idcirco auferendum erat aversus et per niediuin illurum transiens, ivil ad
regnum Dei et dantluin genti fncieiui fructus ejus. genlium populos pedibus suis, pedibus speciosis,
Httic parabolx profeclo illa de libro Genesis, qux id cst prxdicaloribus sanctis. Bene ergo huic Evan-
prxmissa est leclio, pulclierrime congruit, in qua gclio prxmiltilur lcclio illa de Naaman Syro. Heli-
missum ad se Joseph videntes fratres a longe loque- sxus Christum, leprosus Naaraan gentilem popurtim
banlur muluo, dicentes : < Ecce somnialor venit, significat, immiindum el idololalram. Quod non ipse
veniie, occidamus eum, el videamus, quid illi prosint Ilelisaus exivil ad illum foras, sed mandavit illi di-
somnia sua (Gen. xxxvn). > Joseph namquu in eo cens : Vnde el tavart in Jordane teplies, el munda-
qnod venditusetincarcere missus est,ipsius Domini beris (/ V Reg. v) : hoc prophetice innuit quod fa-
lypum gessil, qui vendilus et niorli tradilus ac ctum esl, quia per semeiipsum Chrislus non prxdi-
sepullus esl, et sic ejeclus de vinea sua, tanquam cavit genlibus, sed mittens prxcepit eos baptizari :
lapis inulilis ab xdiGcantibus reprobatus, cum regno < Eunies, inquit, docele omnes genles, baptizantes
Dei ad gentes facicntes fnictus ejus transmigravit, eos in nomine Palris et Filii et Spirilus sancii (Matth.
quemadmodum Joseph a suis vendilus et rjectus, XXVIII).> Seplies autem lavatur leprosus, quia in
C baptismo propria est operatio septifermis
.jEgyptins pavil. Spiiiius
Sabbalo, lam in Evangelio quam in Epistola duo- sancti, ex quo el renascimur, et rcmissionem pec-
rum pppulorum Judaici alque genlilis contiueiur calorum accipientes, novi restiluimur.
ligurn, quorum prior quantum ad unius Dei cullum, Feria teriia in Evangelio commendalur lucidum
sciliccl Judaicus, ininoris, id est, gentilis populi pcc- opus misericordix, diceute Domino : Si peccaverit
uiienlinm pio palre suscipienle, invidia torquetur in te, id est, te scienle, frater tuut, vade, eorripe
foris sians, qucm gaudere oporlucrat, quia frater eum inter te et iptum solum (Matth. xvm), ele. Et
£uus mortms fuerat, et revixit, perierat et invenlus quia ubi duo consenliunt, sciiicet corrector el audi-
est (Luc. xv), quia, sicul eadem die cantamus : lor, neque opus est ut alium adhibeas, neque Eccle-
Lex Domini irreprehensibilit convertens animat, el six dicas, eo quem corripis inler te el ipsum solum,
tapientiam prmstans parvulit (Psal. xvm). Bene ita- sponle audienle, quia, inquaro, tunc parata venia
que consonal Evangelio prxcurrens Epistola, cum confestim impetratur a Domino. Amen, inquit, dico
illic juniore fralre epulante cum patre, major foris vobit, ti duo ex vobit consenserint, ex omni re quam-
remauet in agro (Luc. xv); hic Esau, Jacob fralre eunque petierint, fiet illis a Palre meo (ibid.),el, quia
sito offerente epulas, et ad benedk lionem festinantc, de impetratione venix dixeril, hoc lestatur ipse,
consilio malris suae Rebeccx (qux Spiritum sanctum dum prxmiltit : Amen dico vobis, quia qumeunque
sigmficat) foris in venaliouibus occupatus tardal alligaveritis super terram, alligata erunt in ccelo: et
tolveritit tuper terram, loluta erunt et in
(Gen. xxvri). Terrenis enim sensibus et carnalibus i qumcunque
observationibusdetenluspoptiiiisJudaicusspiriiualem i cmlo (ibid.). Terminalur autem sic : Domine, quo-
amitiit gratiam. tiet peceabit in 50 me ftater meut, et dimitlam et ?
CAPUT XVI. Usqae septies ? Et dicit illi Jesut: Non dico tibi, Pe-
De feriis terlitv hebdomadm. lre,'usque teptiet, ted utqtie sepluagies seplies (ibid.).
Hebdomadx tertise feria scctmria prxsignat ini Ad hxc pulcbre lectio, qux prxmissa esl, conciuit.
Evangelio Dominus se in patra sua, scilicet in Ju- Mulier namque, qux clamal ad Elisxum pro duo-
dxa, honorem non habiturum, et ad gentes, ubii bus filiis, quos credilor in servhutem tollere con-
lionoreiur, iransilurum, dum dicenlibus Pharisxis: : tendit (IV Reg. iv), ipsa esl Ecclesia, qux pro filio-
Quanta audivimus dete factd in Capharnaum, fae etI rum peccatis, quos in baptlsmaie genuit, sollicita
hic in patriaiua (Luc. iv), respondet: Amen dico> est, ne exactor diabolus pro ntimmo malx volupta-
*j>f}is,quia netho provlteta acceptus ett in patria suai tis, quem illis credidit, debilores trahat in duraua-
109 DE DIVLNISOFFIClIS — LIB. IV. f,w
tiouein perpelux moriis. Ctii verus Helisxus, scili- A _ illa congrue lectio prxmitiftur, qna Hieremue dicj-
cet Christus, prxcepit oieum iiifundere vasis, ostioi lur a Domino : Sta in porla domut Domini, et.prjn-
clauso (ibid.), quia peccatoribus privata correplione > dica ibi verbum ittud (Jsr. vu), etc. Sic enira el illi,
conventis, prxcipit remissioiiem et absolulionemi qui pompatice ingrediebanlur portas domus Dpmini,
Indulgeri, data poteslale ligandi atque solvendi, si- et ctipidilales suas pascenles applaudebant sibimet,
cui in Evangelio jam dicto promisit, et verilale in- dicendo templum Domini, templum Domini, tent-
lerposita, id est amen, promissionem confirmavil. plum Domini est (ibid.), magis per illud prxrias
Clauso ergo ostio vasis infusis redundat oleum, quiai agere de populo, quam (secundum quod in eadem
per privatain correctionem pcenitenlibus confesiimi leclione jubetur) bonas facere vias suas ei bene di-
venia peccaiorum aflluit. Cum autem quis secreloi rigere studenies.
correplus inter te el ipsum solum non audierit, , Feria sexta Iegilur in Evangelio Dominus Jesus
poslquam Ecclesia. dictum fuerit, tion lam facilis-, fatigatus ex itinere hora sexta sedisse super puleum,
indulgentix leriiendus eril oleo, sed congrue pceui-. loquensque cum snuliere Samarilana, qux venerat
tenlix secandus caulerio. haurire aquara : Si tcires, inqnit, donum Dei, et quit
Feria qtiarla calumniatitibus Pharisxis quod tlis- est, qui dieit tibi: Da mihi bibere, tu (orsitan pelisses
«ipuli Doniini iransgrederentur traditiones senio-. B ' ab eo; et dedittet tibi aquam vivam (Joan.
iv), elc.
rum, 11011 lavando nvanus suas, dum panem mandu- Notum aique celebre esi fidei sanctx Ecclesix lec-
•carent, redarguil eos Donrinus, et criininaiionis spi- tionis hujus mysierium, videlieei Pominiim noslrum
culum retorquet in auclores : Quare, inquiens, voti Christum ex iiinere, quo ad nostram salutem venit,
tramgredimini tradilionet Dei propler traditionet , fatigalum utque ad morlem, morlem autem crucit
hominum ? Nam Deus dicit: Honora palrem luum ett (Philip. n), sedissesuper puleiim, Id esl mundanx sa-
tnatrem tuam: Tot auletn dicitis : Quicunque dixerit{ pientix exsuperasseprofunduni, mulieremqiie Sama-
jpalri suo aut malri : Munus, quodcunque ett ex; ritanam, id est Ecclesiam alienigenam, qux de pro-
*ue, tibi proderit (Mallh. xv), etc. Docuerat eniini fundis, imo obscuris pbilosophorum doctrinis mor-
avariiia Pharisxorum juvene6, quorum laqueus! ttiam aquam baurire consueverat, de qua sitientem
-ointies facli erant, ul, injussu parenlum, imo pra>. animam, ut non sitirel iterum, satiare non poterat,
repta parenlibus donaria deferenles ad lemplum,, didicisse, quia qui biberit ex aqua hac, sitiet iterum,
Teclamantibiis parenlibus se boc paclo inhonoraii a^ qui autem biberit ex aqua, quam ipse dederil, id est
friiis, cura Deus dical: < honora patreni luum et, de Spiritn sanclo, non-titiel unquam, sed fiet in eo
«lalrem tuam (Exod. xx), > itlud objicerent: Inio, . fons aqum salientis invilam mternam (Joan. iv). Huie
lioc paclo bonoramus patrem. Nam Deos Paler • ^ Evangelio valde congruit prxmissa leclio. in qua
nosler est, ad cujus hxc deferiraus iemplum, et congrcgalis fiiiis Israel adversus Mosen alque dicun-
<juod 111 i offerimus filii, vobis parenlibus proderil. tihtis : Da nobis aquam (Exod. xvn), jubente Dorai-
Hxc et hujusmodi culpni Dominus m tradilionibus ; iio, ducit eos ad aquam, ad pelram Oreb, et quan-
hominum, quas tradiiionilius Dei prxferebant, si- quain diffidens, perculit virgabit silicem, el egretsm
mulque edocet quod sola transgressio mandatorum tunt aqum largissimm, ita ut populut biberel et ju-
Dei coinquinet hominem (Mallli. xv). Bene ergo in menta (Num. xx). Moses namque significal hac io re
lectione libri Exodi ipsa Dei mandata prxferunlur: Judaicuin populum incredulum , populus siiiens,
< Honora patrem tuum et mattem tuam (Exod. xx),» humani generis exspeclalionem, pelra Cliristum.
«lc. De quibus in Evangelio convlncuntur hypocritx, Percussit bis silicem virga Moses, id est Judaicus
foris nitidi observando traditiones hominum, inlus pppuius duobus lignis ciucis appendit Chrislum, et
autem coinquinali trnnsgrediendo tradiliones Dei, egressa. sunt aqux largissima;, aqux viva>, quas iu
^uia non quod inlral in os, sed quod exil de cotdi, Evangelio supradicto se habere indical Dominus
•coinquinat homiuem (Mailh. xv). mulieri Samaritanx. Aqtta hxc Spiritus sanclus est,
Feria quinta venienies ad se turbas, ut seseface- _< j tjtti tunc datus est, quando petra Chrislus virga
rent regera, quia manducaverant de panibus ejus el trucis percussus, imo post percussionein resurrcu-
saluraii fueranl, borlalur Dominus : Operamini, in- Vi«j^«f'iitqtjeascensione glorificalus est.
4juiens, non cibum qui perit, sed qui permanet in vi- '%abbato mulierem in adulterio deprehensam le-
lain atetnam (Joan. vi), etc. Dixerai auiem eis: gimus iil Evangeiio, et adductam ad Dominum Jesum
Amen dico vobis, venistit ad me, non quia vidittit si- a Scribis el Pharisxis tenlantibus, sicamque lalrc-
gna, sed quia manducaslis de panibus et taturati estit cinii sui ancipitem occultantibus, ut quidquid re-
{ibid.). iti quc sacerdotum qnoqne turbam percuiit, , spondisset,*calumniantes crimiiiarentur (Joan. vm),
quia lurbatim veniunt ad allare Domini, non quia id est si ut misericors dimittendam diceret, accu-
delectat eos contemplari mysleria, qux ilttc comme- sareiur injustus, etlegis adversarius, si puniendam,
nioraiiiur incarnalionis, nativitatis, passioms, re- velul imraisericors infamaretur. Quihus ila obviavit
surrectionts el ascensionis Domini noslri Jesti majisuetudo cum justitia, ut, cedentibus accusate-
Christi, sed quia manducanl de panibus ejns et sa- ribus, quippe quos sua subtraxerat conscieniia, soll
laranlur, videlicet de deeimis et oblationibus flde- duo remanerenl inisera et misericordia. Huic Evau-
KUIB,sola mixrenies stipendia eorpnris. Quapropler gelio hta, quie prxraillilur, Danietis lectio congruii:
... RUP;:RTI ABBATIS TUITIEKSIS H*
tjuaivivis, utail BeatusIIieronynius(ll), in Hehraico A A (ibid.) clc. ltxc oralio Mosi valuit pro illis, donec
non habeatur, qua legitur Susanna a falsa crimina- venirethoc lenipus, quo lantutn facturi erant honii-
lione adulterii Dei auxilio tiberala (Dan. xni). Nam cidiuin, crucifigundo Dei Filiiim, qui nunc ait illis:
iixc pcr misericordiam, illa Iapidationem evasit per Quid me qumriiis. interficere? Propler quod jam nunc
jusliliam. Alque ita in ejusdera diei oflicio quodam- removcndus eral Moses inlercessor, sicut lunc pla-
"modo iiTisericordia et verilas obviant sibi (Psat. caius dixerat illi: Dimisi juxta verbum tuum. Ve-
xxxsiv), paribus in personis, eodemque prxsidio rumtamen in die ultionis visiiabo et lioc peccatum
pietatis, qiiamvis disparihtis causis. eorum.
CAPUT XVII. CAPUT XYHl.
De feriis quarim hebdomadm. De feria quarla scrntiniorum,
Quarlse hebdomadx secunda feria iii Evangelio Fcria quarla sacramerila, qux novx Ecclcsix
Pharisaeis interrogantibus ac dicenlibus : In qua propria sunt, inchoanlur, quibus sacrosanctn Re-
poleslate hmc facis, et qttod signum lu ostendis no- demptoris nostri passio, venernbili ritu sanctx Ec-
bis (Joan. n)? cum respondisset 51 Dominus : clesix in filiis adoptionis sanclam novitatem Spiri-
Solvite templum hoc, et post triduum excitabo illud; tus operando figuralur. Hac enim die caiechumem
quod de templo dicebat corporis sui (ibid.), paulo B noslri ex anliqua tradilione sanctx Romanx Eccle-
post evangelisla subjungil: lpse aulem Jesus non six signanlur, ut sacrosancta solt-mniiaie noslrx
credebat semetipsum eis, eo quod ipse nosset omnes, Redemplionis cx aqua el Spiritu sanclo renascan-
et quia non erat ei opus ut quis leslimoniutn perhibe- tur (Joan. m), Christo in baplismate commorienies,
'ret de homine; ipse ettim sciebat quid esset in liomine el conresurgentes, juxta Aposlolum qui ait: < Qui-
(ibid.). lluic Evangelio recle prxmillilur illa leclio cunque baplizati siimtis in Christo Jesu, in morte
tle duabus merelricibus, qux coram Salomone de ipsius bapliznli stiuius, consepulii enim stinius cum
vivente filio conlenderunl: quarum alleri, qux dixii: illo per bnpiismuro in mortem, ut quoniodo surrexit
Nec tnihi nec libi sit, sed dividatur (III Reg. mj, Christus a roorluis per gloriam Patris, ita el uos in
iion credidit iijfantem vivum sapientissimus Salo- noviiale vilx ambulcmus (Rom. vi). > Moris quippe
mon. Nam illx mulieres Synagogx atque Ecclesix erat olim in sancta Ecclesia, non alio leinpore rc-
"typum gesserunt, infans auiein Cliristi, quem.Syna- generationis htijus celebrari Sacramentum, nisi in
goga utero litlei nec conccpit, nec peperit, iino et his, quibus forle superveniente infirmilate vel xgri-
desirierabat occidi, ei adhiic roeraoriara ejus cuperet tudine, morlis iramincret pericuium. Cuncla pene
exslingui, ul nec apud se, nec apttd Ecclesiam gen- Ecclesix proles, quara per annuro verbo prxdica-
tium viverct. Bene ergo verus et vcre sapienlissi- "* lionis novam gignere poterat, instanle solemnilate
jnus Salomon, ut ait evangelista, non credebat se- paschali, hac die sua nomina dabal, ct per sequen-
melipsum Judxis, tendens ad Ecclesiam de genti- tes dies usque ad ipsara Paschx solemnitalein, au-
bus, et quodammodo diccns aposlolis suis: Date diens quisque regulam fitlei, unde ut caiechumenus
huic infantem vivum, ttmc esl enim maler ejus (ibid.). dicilur (catechumenus namque auditor interpreta-
Feria tertia loquens Doininus ari Judseos, et ar- lur) Iactalus et grandescens, (andem in plenitudine
.gtiens homicidas atque impios, Mosen, cui quondam lemporis, postquara luna plena esl, plena fidc in
oranli pro illis, quando fecerunt vilulum in Oreb, soleranilate sancti baptisterii symbolum rcddens,
dixerat: Dimisi secundum verbum tuum, verumta- Chrislo commoriebatur el conresurgebal. At, post-
men in die ultionis visitabo et hoc peccaium eorum quam Christianitas crevit, el sagena illa verbi Dei
(Exod. xxxn). Mosen, inquara, hactemis orantera piscibus iraplela esl (Matth. xin), quia periculosum
pro ipsis iralus removet diccndo: Nonne Moses de- eral lanlam multitudinem differre propter occasio-
dit vobis legem, et nemo ex vobis facit legem ? (Joan. nes mortis, qux in multiludiue hominum mulix
VII.) Removet enim quem nd ilios non perliucrc sunl, maxime propter turbam infantum, ex Cbri-
oiiiiii modo prxvaricalione eos saparaute, oslendit. r. , stianis parenlibus succrescenlium, quorum tenera
Sintimque Mose inlercessore remolo, de criraine vila persxpe levi occasione succiditur, visum est
reos convincit: Quidme, inquit, quwritis interficere? sanctx Ecdesix, passim indulgcntia baplizandi
(ibid.) At illi, suo more insauienles, dicunt: Dmmo- concessa, imo oblala, cuncla antevenire pericula,
niutn habes, quis te qumrit interficere ? (ibid ) Ipse bnptismi lamen solemnilalcm vel in paucis cum
veroMosen, quemperdebani, tertio commemorans, Dominica resurreciione, cui similis est, celebrare.
magis ac magis reos couvincit. Bene» ergo ipsa Quarta ergo feria novx Ecclesise celehrantur iniiia,
prxmitlitur leclio, qua Mosi dicilur : Descende dei qux appellantur scrulinia. Scruliuia vero dicunlur
mofite, peccayit populus tuus quem eduxisli deMgy- a scrutando, videlicet quia perscrtitaiidum erat in
pto, Recesserntii cito de yia quam ostetidisti eis, et: liis qutaccedebant, ne qua radix amariiudinis sub-
feterunl sibi vitulum cpnfliiiilem (Exqd. xxxn). El[ esset, velut fiiil in Simone Mago (Act. viu), in b;e-
dicenie ppmino : Permitff me, ut deleameos (ibid.), reticis et hxresiarchis nuaroplurimis, ut sancia
sequitur ;. Moses autem piabat Dominum Deum non illis darentur, nisi prius Chrisliana fides ii>
tuum, dicens;.Cur, Dx>mine,irasceritin^populo tup? raentibus eorum radices alias fixisset. Cur autei?
(II) D. Hieron, Apol. adv. lib. Ruf. tib. n, 53, etlil.i. Migne,
MS DE DIVINIS OFFICHS. — LIB. IY. 114 f
bac polissiniumdie celehrentiir, vel subseqiienliuiii A , Sabbati veniente, colligite vot temperiut ad ecclesiam
usque ad passionis Dominicx dicm numerus dieium illam. lterum alque ilerum annuntiabat presbyier, ,
mysterium conlineal, jam dicendum est. qualem diera voluisset, ila dicendo: Ilta feria ve-
CAPUT XIX. niente, colligile vos temperius ad ecclesiam illamt
Cur quarta feria fiant scrulinia. donec septem, ul dicltim est, scrutinia complc-
Idcirco quarla feria potius quam quinla, vel sexta, rentur.
niaxiinum scrulinium celcbralur, ut jejunantes, et CAPUT XXI.
vasa sua suscipiendx gratix prxparanles, quindecim De offtcioejusdem quarlm ferim.
dics jejunii usque ad diem quo Doniinus est crnci- Jam vero hac feria, quam sanctum, quam pitirir,.
fixtis, liabcanl, quia quinta decima ltina Doininus qiiam myslicum, secuudum ea qux dicla sunl, se-
noster, verus Agntis, iromolattis cst. Quod a magno quilur missx officium. Priinum in Evangelio, quod, '
'
niysterio non vacat. Luna namque paschalis, de qua ut sxpe dictum esl, totiiis oflicii principale cst, ct- "
Dominus ail ad Mosen : < Mensis iste principium tcchismi siraui alqtie bapiisini sacramenliiiu, spc-
vobis mensium, primus crit in mensibus anni. De- ciose a speuioso nostrx salutis opiflce, Dei illio,
ciina die mensis hujus lollel unusquisque veslrum prxflguralum est. Homo enim cxcus a iialivitate
agmim, et servabitis cuni usque ad quarlum deci- B (Joan. ix), genus significat bumanum, magnum uli-
nium dium (Exod. xu; Levit. xxm). > Luna, in- que cxcum, et valde cxcum, qui pulchros oculos
quam, bxc paschalis (lunares cuim sotos nienses ad videndum Crealorcm, roenti (ubi fulget imago
noverunt el eoroputanl Ilebrxi) sanclani Ecclesiam Factoris) inditos, in primo parente principem lene-
significat, ab eodcm vero sole illuminatam, qux in brarum respicienle, perdidil, atqtie ideo per homi-'
pleniludine fidei passioiiem ejus suscipiens, eom- nem a nalivilate cxcum, congrue significatiir. Cut
moiilur illi el consepetiiur in sacramcnto baptisma- revocalo ad verilalis tumen, dum prxdicatur a mi-
lis. Igitur quolies Ecclesix nova soboles ad commo- nistris "Christi incarnatio ipsitis Filii Dei, cxte-
riendum Cbristo prxparatur, ul numerus dierum raque mysieria, qux in carne pro nostra saliile^
prxparationis ejus , id est arctioris jejunii xtati gessit, lutum ipse facit ex ipso spuior, el li.uii super
Iunx, qux illam significal, exxquetnr, feria quarta oculos cxci (ibid.). Spuluin enim oris et labiorum
scrutinia celebrantur. Nam,si sexia feria pnlius ejus, in quibus < gratia diffusa est (Psal. SLIV),
cclebrareniur (qux quinla decima esidie Dominicx sputum, inquam, quod a capite descendil, sigiiificat
crucis) non nisi tredecim jejunii dies eorum prxpa- divinitalera Christi Filii Dei, Verbura bonuin, quod
rationi resiarent. Dux nanique Dominicx intercur- r eructavit corPatris (ibid.), qui, ut ait Apostolus:
runt. Dorainicis aulera diebus jejunare non licel. < Christi capiit est (/ Cor. xi). > Expuil namque
Igitur, dum quarla feria scrutiuia celebrantur, et capul Deus in terram ct sputum suum pulveri, quem.
seque::les quindecim dies jejuniis atque doctrinx omnis venltis agitahat el cirCumferebat, univit,
fidei cxpendunlur, nova Ecclesia, < pulchra Ut Iuna qiiando Verbura suuin eruclavit cor ejus in terre-
(Cant. vi), > ad plenitudinem proficit, ul crucifixo num ulerum Virginis, el ptilveri nostrx naturx in
plcna ltina Christo commoriens el conresurgens, illi umtm perSonam conjtinxit, ut a lali lantoque sputo
in bapiisrao copulctur. tantillus pulvis forroam stabilem, speciemque alque
52 CAPUT XX. . decorem accipicns, conservarelur. Igilur, dum hujus
fidcs humano generi prxdicalur, ma-
Quod hoc tcruliritum prmcipuum sit seplem scrutinio- incarualionis
rum. gni cxci, ul dictum est, oculi lulo, quod fccil Do-
Sciendum autem hoc non solum agi antiqui moris minus, linunlur. Cum autem ita caiechizatus idem
.fuisse scruiinium, sed omnium esse prxcipuum. c*cus atl sacros fonles pervenit, et lavatur fonte
. Nara, juxla ordineni Romanum, usque in Sabbaium visibiii, ptirificaturque virlule invisihiti, hoc uliquc
sancium in vjgilia Pasclix, septem agebanlur scru- agit, quod Dominus imperavit: Vade ad nataloriairi
tinia, ut, dura septenario numero implerenlur cale- rySiloe et lava (Joan.ii). Fons namque visibilis^ in-
chumeui, darelur illis gratia sepliformis Spiritus vocata virtule Spirilus sancli factus est »a.talorip
sancli. Quoruro primum eral tertia quadragesimx Siloe, id est missi, queur asceudens ad Patretn,
hebdomada, feria secunda, qua magnum hujus missurum se esse dixit, et intsil discipulls suis Filius
diei, scilicet quartx ferix scrutinium sic erat ad Dei. llle, inquam, missus in nalatoriara suanj. de
catccliumenos pronunliandum. Scrulinii diem, dile- scendit, el illiios oculos, fide Chrisli, sna remissione
ctissimi fralres, quo elecli noslri divinitus inslruan- lavat a peccalis, illuminat agnitione Dei. Ab hoc-
lur, immincre cognoscite, ibidemque soliicita de- - quasi capile universa membra pendent olficii. Pri
voiione sequenli quarta feria, circa horam terliam mum in introilu, vox propbettca t fium tanctificattu.
convenire dignemini, ut ccelesle mysterium, quo fuero in vobis, eongregabo vos de unwrsis ter.ru, el
diabolus cum sua pompa destruitur, et janua regni effundam super vos aquam mundam (E*ech.:xxxvi)(.
ccelestis aperilur, inculpabili ministerio peragere etc. Sanclifiealur enim Dominus in. caiechuraeais,
valeamus. liem feria qoaria, finilis missarum so- - dum audiunt, et credunl quia sanctus esl, et ideo-
lemniis, annunliabat presbyter, ut in ipsa hebdo- effusa super se aqua munda, id est Spiritu sancto,
mada rcvertercntur ad scruliniiim, ita dicendo : Die '- iicr quem bxc visibilis aqua muftdaJlur el muwUjV
115 RUPERTI ABBATIS TCITIENSIS H6
eai, emundali ab omnibus inquinamentis siiis, sic A J Gdei spirilus immundus cjicerctur de hominibtis pcr
dcinceps vivunt, ut lesiimonio sint eis, quod san- idotolairiam possessis, quos ipse fortis armatus
rttis sit, cujus prxcepto et ipsi sancti sunt (Levit. male pacato eustodiebal atrio (Luc. xi). Bene ergo et
xx, xxi). Hoc in utraque lectione diversis verbis, venerabililer canlamus hae die, qua de bac eje-
scd eodem sensu repetilur. Nam in prima, qux est ctione inuii dxmonii mentiunlur usque nunc inimici
Ezecbielis prophetx, iriem,quod in inlroilu canta- ejus Judxi, quod non fiat in sprriiu Dei. Sed frustra.
lumest, legitur, et additur: Et auferam cor lapideum Nam iliis blasphemantibiis hoc fii quotl sequiiur :
de earne vestra, et dabo vobis cor carneum (Ezech. Omnis terra adoret te. Venite et videte opera Dei,
xxxvi), elc. Cor namque carneum, id est molle ac quam terribilis in consiliis super filiot hominum
tenerum, et facile cedens novam legem seribenti (Psal. LXV),videlicet iu illius prioris populi abje-
digito Dei, babent catechumeni nostri, dura inscri- clione, et genliiim nssumplione. Conimuuio quoque-
plani sibi capiuttt doctrinam fidei, quam non ca- canora, ac suavi modulatione aculas voccs efTerens,
piunt, qua confringuiiliir lapidea corda Judxorum, gralulubunda prxdicatio sive testificatio est humaiii
quorum in typnm confractx sunl priores labulx, generis, iiicarnntionem Filii Dci confilenlisr juxt»
quas prxciderat Moses (Exod. xxxn), et alix prx- illud : Credidi, propler quod loculus sum (Psal. cxv).
cisa, in lypum gentium (Exod. xxxiv). In secunda, ' Et sicut iiulignantibtis et inaledicentilMis Pharisxis,
duiti dicit Esaias : Lavamini, mundi eslole. Et si fue- et extra syuagogani ejicieniibus, non tacebat ille, di-
rint peccata vestra ut coccinum, quasi nixJealba- cens: itte homoeui dicilur Jesus, lutum fecit ex sputo,
buntur, el si fuerint rubra quasi vermiculus, velut el linivit ocutos meos, et modovideo (Joan. ix),sicbea.i
lana alba erunt (Isa. i), nihilominus remissio pec- illi, quibus ail Dominus : Beali eritis, cum oderint
catorum, qux accipitur in baplismate, commenda- vos Itomines, et cum separaverint vos, el exprobrave-
lur. Gradualia quoque pukltre atque consone ad rittt, et ejecerint nomen veslrum lanquam malum pro-
cumdem sensura concinunt. Cujus enim, nisi eate- pter Filium hominis (Luc. vi), quanlo magis inaledi-
chizantis novam sobolera Ecclesix, vox est: Venite, ctint eis inimici Christi,. el os eortim opprimunt,
fitii, audile mer accedite ad eutn, el illuminamini T tanlo magis prxdicanl scicnles, et inlelligentes lu-
(Psal. XSXUI.)Nam ul juxla Evangetium pattcis ira- iuin illud, id cst incarnalionem Christi, illuminalio-
mutetur verbis, idem esl ac si dicat: Venite, caeci, ncm omniura esse viricnliiiin.
utlulo, qtiod fecit Doroinus ex sputo, vestri tinanlur Ad Introitum.
octtli, accedile atl naialoriam Siloe, et illiimina- Ubi aguntur scrulinia, propiie quoque collectx
mini. Hoc autem, quod duas lectiones lolideroque r pro eatecbutnenis dicuntur.
graduatia prxsens accumulat olficium, sacrameuli Oratio..
ceiebritas poposcit, videlicct ut propler atignientuui Omnipolens, sempiierne Detis, Eccleslam lunm
filiorura habeal quoque spiritualium augmenla ci- spiriluali fecunditale mulliplica, ul qui sunl gene-
borura. Leclo autera Evangelio, in quo sxpe diclus ralione terreni, Oanl rcgeneraiione ccelesles.
rxcus illuminalus et exlra synagogam ejeclus, Fi- Secreta.
Kum Dei foras invenit, imo a Filio Dei foras inven- Remedii sempilerni munera, Domine, laeiajites
tus est, el procidens adoravit (Joan. ix), conveniens
offerimus, suppliciler exorantes, ut eadem uos ei
liuic significationi sequiltir offerenda : Benedicite,
digne venerari, et pro salvandis congruenler exbi-
gcntes, Deum nostrum (Psal.Lxv). Nam '
in psalnio bere
dc perficias per Christum.
illo, §110sumpia est, juxta saeram expositionem
venerabilium doctorum, loquuntnr aposioli, exboi- Complenda.
taiido gentiles Iaurie ineuarrabili, et opere et voce Tu semper, quxsumus, Domine, ttiam attolte be-
Deum lauxlare, et de occulto ei terribili judicio ejus, nignus familiam, tu dispone correctnra, lu- propilius
tuere subjeclam, tU guberna perpetna honhale sal-
qtio itlos assurapsii, et populum sibi ante peculia-
rera et electum repudiavii, ititra se expaveseere et; D „ vandam *per Dominum nostruni.
timere, ne forle , si naluratibus ramis non pepercit, Cur statio ad S. Pauluin.
quia inobedienles fuerunt, imo, quia csecum illumi- Considerala, ul dictum esl, scrutiuinrum ralione,
nalum exlra synagogam ejeeerunl, id est geiiiibns, perspicuum esl quod slatio ad Sanclum Paulum
cadentibus communicare noluerunt, nec ipsis par- prxscripla, valde rei conveuiat. Ipse enim magnus-
cat, si superbiant (Rotn. xi). Bene ergo de psahno, el mirabilis calechizalor orhis terrarum, el, ul ipse
illo, titpoie de voce apostolorum, qui magnum cx- ait < doctor gentium in (ide et veritale (/ Tim. n), >
cum, id est omnes gcntes, caiechizaverunt, ofle- ipse idem magnifice et mirabililer catechizalus est,
renda hxc sumpta cum versibus suis ad rem conci- quia < Non ab homine, neque per liominem, sicut
nil, maxirae in eo quod dicimus: In muttiiudine. ipse ait ad Galatas, Evangeuum meum.quod evan-
virlutis lummentientur tibi inimici tui (Psal. txv),etc. gelizalum est, 11011 est a me, neque enim ab hotnine
Mentili sunt enim inimici ejus, dicCnles: <In Beelze- accepi illud, neque didici, sed per revelatlonein Jesit
bub principe dxmoniorum ejicit demonia (Matth. Christi (Gal. i). > Cum voce namque, quain de coelo
xu),»cum ipse in digtto Dei ejecerit. Hoc autem illud| - corporaliter audivit, qua carnalis ejus sensus per-
pnyibat 53a.endum> 1UQl1ut calecbisoioCliristiaux > cussus et eccisus esl (Act. ix), incorpoream qiioque
111 DEDIVINISOFFICIIS. — LIB.IV. ..$
vocem accepit ccelestis magistcrii, quam per tri-. (_ fit per fidem, de qua supra dicttim cst in Evangelio.
duum audiens, juxta magislri catechizantis eflica- tesle bealo Gregorio, hxc pueii resuscilatio signi-
cissimam potentiam, ipse quoque calechumenus ficavit. < Auctor, inquil (15), humani generis Deus
roirabilis, perfecttis redditus est doctor Evangclit. mnrtuum puerum doluit, cum exstinclos nos iniqui-
Neclonge dissimilis illi cxco evangclico uipote corpo- tatis aculeo miseratus aspexit: et quia per Mosew-
raliler caecus ad naialoriam baptismi salutaris mis- terrorem tegis prolulit, quasi per puerum virgant-
sus est, ubi et corpore et aniroa illiiminalus, disce- misit. Per legem quippe virgam Deus tenuerat,
ptantibus contra se Pharisxis, omnibus Chrisli ini- CDIHdicebat: Si quis hxc vel illa fecerit, morte
micis, enarrare non desiil, quid fecerit sibi homo, moriatur. A peccali igiiur morle, tinior suscilare.
qui dicimr Jesus, quomorio sibi aperti sunl oculi, et non valuit, scd ad slatum vilx apparata mansuetu—
luitim ipsum quod fecit ex sputo Dominus, id est dhiis gralia erexit. Sed puer ctim bactilo morluum.
incarnationeni Verbi Dei, omnibus ostendere non suscitare non valuil, quia Paulo atleslanie : < nihiL
cessavil (Act. xvui). Propter quod ei maledixerunt < ad perfectnm adduxil lex (Hebr. vn). > Ipse autem-
ei, et exlra synagogam suam ejecerunl, quinquies per semelipsum veniens, et super- cadaver se humi-
quadrageuis una niinus cxsura (// Cor. xn). liter sternens, ad exxquanda sibi mortui membra-
CAPUT XXII. ^ se collegit: < Quia cum in forma 54 Dei esset,
De Feria quinta. < non rapinam arbitratus est esse se xqualem Deo,
< sed semelipsum exinanivit, formam scrvi acci-
Feria quinla in Evangelio, ubi ait Dominus : Pafer
< piens.in similitudinem hominutn factus, et liabilib
meus usque modo operatur, et ego operor (Joan. v),
< invenlus ut horao (Philip. n). > Huc illucque'de-
ul indicet nobis, quomodp operetur, et non falsura
el Judxam juxia el longe positas
dixeril Scriplura, per Mosen ministrata, qtiia < Deus ambulabat, quia,
vocat. Super mortuum septies spirat, qttia
requievil ab omnibus operibus snis in die seplimo gentes
> per operalionem divini muneris graliaj seplifonnis
(Gen. n), ut, inquam, indieel, quia tunc operalus
est, cum fecit mundum, et osqne nunc operalnr, Spirilum in peccati morle jacenlibus aspirat. Mox-
cum regil mundum, paulo post subjimgii : Slcut que juvenis erigilur, quia is.qnem terroris virga
enim Paler suscilat mortuos et vivificat, sic et Filius suscitare non poluil, per amoris Spirilum puer ad,
vitam rediiu >
quos vult vivificat {Joan. v). Qttotl se dixisse oslcn-
dens de resurrectione, qux nunc fit, < qua traiiseunt CAPUT XXIIT.
homines, til aiibeatissimus Auguslinus (12), a morle
De feria texta.
infidclitalis ad vitam fidei, a morfe falsilatis ad vi- „
tam vcritalis, a morte iniquilalis ad vilam juslilix. t Feria sexta legitur Evangelium de resurrectione
Amen, inqtiit, dico vobis quia qui verbum meum au- Lazari. Notum est myslerium hnjils mifacullv et
dit, et credit ei qui misii me, habet vilam mternam, et pene a cunctis doctoribus celebratum, quod videlicct
in judicium non venit, sed transit. a morle ad vilam Lazarus, qucm amabat Dominus, de quo ipse ail:
(ibid.). <Eihocattendile,inquilidemAuguslinus(i3). Laxarus, amicus noster dormit, sed vado ut a somna
Non nunc transil, sed jam transiil a morle ad vi- excitem illum (Joan. xi), et cujiis sorores sxpe Do-
tam. > Ac deinceps : Amen, inquii, dieo vobis, quia mino minislraverant,. lypum gesserit jam fidelis et
venit hora, et nune est, quando mortui qui in monu- intra Ecclcsiam positi hoininis, qui cum sil amieus
menlis sunt, audient vocem Filii Dei, et qui audierinl, Domini nostri Jesu Christi per fldem, moritur illf
vivent: t Mon, inquil (14), qnia vivunt, audiunt, sed per iniquam operalionem, et in sepulcro malx con-
qnia audlunt, reviviscunt. > Per quod amplius claret scientix, consuetudinescelerum obrulus, jamque;
de hac resurreelione hxc dici, qua morlui. in in- tetens per infamiam, landem per occultam inspira-
fitleliiate ei ignoramia Dei sic resurgunt, ut prius tionem.Dei niagno timore ftituri judieii, quasi ma-
audiam, el audiendo reviviscant. Ista resurrectione, gno Salvaioris clamore cnncussus, ad:vi(am poani-
si recte eredimus, resurreximus, et nosipsi, qui jam tendo resilit, el n»a|x sepulcrum conscienlix perf
.esurreximus, alteram in fine resnrrectionem exr ultroneam aperiens confessipnem, vinculis peccato»
speclamus. Huic Evangclio. recte prxmillitur itla. rum meretur absolvi, quia vivit. Hoc autem in lilio
ledio libri Heguin, de filio Sunamitis,. quem puer mulieris Sarephlanx prxlignratiim est, ad quam
ab Helisxo missus cum baculo, non resuscilavit. Hulias Doinino ]ubenle ierat,, relicta apud carnalem
Pcr semelipsum vero Helisxus veniens, sequc supe. Israel siccitate et fnme. Nam et illa mulier, ul jara
morltuim siernens, alque ad ejus membra se colli- stiperius diclum est, Ecclesiam de gentibus mystice
gens, huc illucque deambulans, et in ore piieri significavil qux legem et propbelas, imo Chrisliiro,
seplies aspirans, hnnc ad redivivara lucem. protinut qui ipsis agnoscitur, tanquam Heliam bospitio fidei
per mysterium compassionis animavit (IV Reg. iv). suscepit. Eilius ve.ro hujus viduxvunusquisquje fide-
Eamdem enim resuscitalionem humani generis, qus )is est, qui lunc morilur, quando dignum. niorte

(I2)S.Aug. in Joan. tract. 19, n. 8; Palrol. tom. (U) lbid., n. 10.


XXXV, edit. Migne. (15) S. Greg. tib. ix, Moral.^c. i, iu Job *; PatMfe..
413) Ibid., n. 7. lom. LXXV, edit. Migne.
U9 .'ftUMtf.T! AlffiATfS TUITIENSfS feo
peccatum admltlit. Et quorl iti cia.raore Dowiui La- A tesiimonium verum est (ibid.). Itt protinns assninit :
aarum evocanlis significaium est, in cujus dotno ei Ego tum qui teslrmonium perhibeo de meipso, et testi-
ipse a sororibus ejtis paseebatur, hoc idem in cla- moninm perhibet de trie, qui misit me Pater (ibid.).
more Helix prxcessil elamantis ad Dominum, el Quod ei ipsum eoncedi oporlet. Palam namqne esl
dicentis-: < Obsecro, Domine.etiamne viduam.apud audittim teslinionium P.itris diccntis : < Hic esl
quain ego utcunque sustenlor, afllixisti, ul inierli- Filius mens riileetus, in quo mihi complacui (Matth.
ceres filium ejus? > (III Reg. xvn.) Ad hoc queque, fn). > El mortui resuscitati, etc, qnx ostendcbat eis
quod Lazarum amicum suttm appeitavit Dominus, ex Patre suo opera bona, lesiimonia erant de ipso,
putchre convenit iitud qtio-d hic fuisse dicitur lilitis Inra Palris qnain Filii. Testiroonium ergo verum
Amatlii, id est veritalis. Aflirmant eniin Judsei, atqtie fidcte fatso catiimniabantur, conlra legem
<juod Jonas fuerat islius Sarephlan» vidux filitis, suani prxvaricatores legis. Ad hxc, quae pra-curril
quem resuseilavit Helias, matre postca dicenle ad leelio prophetica, putcbre aceedit in eo quod ait :
eum : < Nunc eognovi quoniam vir Dei es tu, et ver- Ecce testem populis dedi eum, ducem ae praceptorem
bum Dei in ore tno verum cst (ibid.), » et ob hanc gentibus : Eece gentem, quam nesciebas vocabis, vi-
eausain, ipsum puerum Amathi vocilatum; Amathi delicet luus tpse lestis, el gentes, qum non cogno-
namqtie ex Hebrxo in Lalinam linguam, veriias B verunt te, ad te current, propter Dominttm Deum
dieitur, et ex eo quod Helias verum toculus esl, ilte tuum, et Sanclnm Israet, quia glorificavil te (Isa. LV),
qtii suscitatus est, filius nuncupatus est veritatis. yidelicet juxta hoc quod de illo dicis : Et teslimo-
Sed et hoe quod raorluura ut suscilaret Helias, sti- nium perltibet de me, qui misit me Pater. ldcirce*
pra lectum suum posuit, a mysterio non vaeat. namque gcnles credendo ad Filium currunt, quasj
t-ertus naraque Helix, calhoiicam Chrisii designat nesciebat, quia ipsura Filium Patremque Deum, qui
Ecclesiam, tn qua sola per remissionem peccato- duo testes sunt, quia dux personx, sed non duo d.ii
rom mortuse reviviscunt animx. Nam de hac Ec- simt, fideles et idoneos comprobant, qitorum lesli-
elesia dieitur in Canliets canticorum : < En lecluium monia recipianl, ex dictis et ex faclis utriusque,
Salomonis, sexaginta fortes ambiunt (Cant. m). » cerium lenentes quotl ipse Filius ad ipsorum snlutcm
Supradictam ergo lectienem Evangetii benc, ei con- a Patre missus sit Sedet in eotquod att in Evange-
sonanler ista de libro Regnm lectio prxcurrit. licx principio lecliouis : Ego sum Ittx mundi (Joan.
CAPUT XXIV. vin), etc.; el in eo quod in prophelicx lectionis
De feria septima Sabbato. exordio prxdiclum est : Omnes silienles, venite ad
Sabbato hoc Evangelium ponilur, in quo Dominus aquas (Isa. tv), etc, summa utriusquc consonaniia
euni dixisset: Ego sum lux mundi, qui sequitur me, est. Nam ot illa lux inebriat, et hxc aqua sapientix
non ambulal in tenebris, sed Itabebit lumen vitm jpolalos illuminal, leslanie Psalraista, qui cum -di-
(loan. VIII), obvianlihus Judxis et dicentil-us : Tt» xisset : < Quoniam apud le est fons vitx (Psal.
de te ipso tesiimonium dicis, leslimonium tuum non xxxv), » proliuus subjunxit : « Et in lumine luo
esl terutn (ibid.), evincil eos firmo et vero argu- videbimus Itimen (ibid.). > Una eademque sapienlia
janento. dum dicil : Etsi ego testimonium perhibeo de Dei Patris, fons est vitx lumenqiie de lumine. El
meipso^ leslimonium meum vermn est (ibid.). Et sta- de ulroque prxmissum est : < Inebriabunttir nh
tim proponit, quod neressario eoucedendum sil: In ubcrlatc doiiius luaj (ibid.). >
Uge veslra scriptum est: Quoniam duoruin liominum

'LtBE.aOUINTUS.

55CAPUT PRlJtfUM. D iista : t Ab itloergo die cogitaverunt 111interficerent


De Dominica in Passione Domini. Cinn (ibid.). > Ac deinceps : < Jesus ergo jam uwi
Prascedenti vespera Domrnicx hufus, aiintia Doini- palani apud Judxos ambulabat, sed relictis illis,
jnicse passionis eeiebritas inchoar.ur. Cur autem lot .•ihiitjuxta deserlum in civitatem, qu» dieitur Ef-
dies ante illum tliem , quo. crucifixu? est Dominus , fterti, el ibi morabatur cnm discipulis suis (ibid.). »
ihcipiatur, ex Evangelio Joannis animadvertere pos- Et quando coneiliura illud habitum sit, item ex con-
sumus. Ait eitini : <•Collegerunt pontiflces et Phari- sequentibus coltigi potest. Seqailur enira : < Proxi-
*xi concilium adversus Jesum, et dicebarit : Quid mum autem erat Pascha Jiidxortim, et ascenderunt
facimus, quia hic homo mulia signa facii? (Joan. mutti in Hierosolymam de regione anlc Pascha , irt
xi.) » Et eum proptietasset unus ex ipsis Caiphas no> sanctificarent seipsos (ibid.). » PlJme per hoc, iril-
inine, qui erat pentifex anni illius, quod expediret fium prirat-mensis tnnc exslitisse commendatur.
nniiro liominfro inori < pro gente et npn tanlura pro quandoLazarus suscitatusesl, propterquod signunt)
gente, sed ut fihos Dei, qui erant dispersi, congre- iton multo posl concititim habitum est. Mnris eitiro
garet in nnum (ibid.), > secuiits adjtmgit evange- Jtitkcis erat, ex prxcepto legis, sanclificart. seipso»
_fl DE DIYINIS GFFICliS. - LIB. V. 1*2,
anie Pascha, ipsatnque sanciificationem iniiiari A «* ipsis procul aberant,* solemniter cOnveneraiil.
priraa die inensis primi : qua die ei labernaciilum Contiiiuala quoque duoruiri sotemnilas dterum, idost
dedicalum est, sicut in Exodo legimus, loqueivte Saltbati el neomenix, qua5, ut supra dictum esl,
Donitno ad Mosen : < Mense primo, prima die meii- pridie ftierat, ageude concilio frequeniiores atque
sis eriges tabernaculum testiinonii, et pones in eo expediliores reddiderat. Nihil igitur reptignat; quin
arcam (Exod. xO, t etc El paulo post: < Assumplo eo'Jein Sabbato (cujus in vespera Dominicx passionis
unclionis oleo unges labeniacnlum cum vasis suis, arinuam inchoamus meinoriaiii) ittud impiorum coir-
ul sanclificeniur (ibid.), > etc. Illud quoquenon prx- cilium collectiim fuerit, el quia ab ilfo diecogitave-
lereuudum quod ejusdem mensis iiiiiitini, id esl litna luiil, til inlerficerenl euiri, idcirco iri vespera, quasi
prima, in scxla feria tunc exstiterit. Siqnidem sexla prist boram ejusdem concilii, luctum publicum inci-
feria, qua Dorainus crucifixus est, quinta decima piat Ecclesia suo Domino per omriia compatiens, nt
exstilil, ac per hoc ila esse, ut diclum est, nemo curptis capili. Hac ergo Dominic» passionis, ut
qui dttbitat. Nam quinta decima in eamdem feriam dictum est, commemoralione inchoala, res digna
seinper occurrit, in quam el prima. Igilur ex his speclaculo procedit. Prxmissa namque per septem
qux dicta sunt, quoniam ecclesiastici coraposilor Dominicas 56 superius digestas, quasi pompa fu-
ollicii supradictura Evangclium de resnscitatione " neris, et secundum rilum oUQciiprocedente Ecclesia
Lazari non sine causa sexia feria.legi voluii, qux in ordine suo per loliriem xtates sxculi, landera
qninta decima dies esl ab ilta, qua Dominus cruci- ipsa inors Chrisli, cui omriis illa pompa prxordinata
fixus est. Ex his, inquam, qux dicla stinl, datur cst, efferlur prx oculis et piis fidelium roenlibus,
intelligi quod Dominus ipso die neomenix Lazarum ingertinltir vulnera, cunctaque roorlis insignia, qua.
stiscilaverit. Delectat valrie legitimus bic Regis noslri pertulil pro cunctis unica salus, Deus et homo Chri-
processus, legitimus et sanclus summi Saccrdolis no- stns, Dei unigenilus. Nihil quippe tam frequens
stri clangor in die neoirienix hujus. Ipse qtii quontlam quam prodeunlia vexilla regis, fulgidumqiie myste-
jusserat filiis Israei per Mosen , dicens : < quantlo rium' crucis. Acetum qtioque, fel et arundinem ,
exibitis ad bellum conlra hostes, qui dimicanl ail- clavos et lanceain perfbrali ccrppris, lam in npctur-
versuin vos. Si quando habebitis eputum , el dies nis quam in diurnis meditamur canlicis , quoe de
fesios el Ealendas, clangelis tubis super hplocaustis atilhenlieis Veteris parker ac Nevi Testamenli Scri-
el pacificis Viclimis (Num. x). > Ipse rex noster pmris congesta sunt. Sicque fiunt comx capitis
cxilurus aJ belliira passiouis, contra diabolum prin- Ecclesix, id cst cogitationcs cordis ejns , < quasi
cipem mundi, ipse sumnius sacerdos noster habitu- p purptira regis juncta cannlibus (Cant. vu), > dum
r JS epulum corporis et sanguinis sui, quod cum pnssionem Redemptoris medilalur, sensum suuiii
l-aderet discipulis suis : < Desiderio, inquit, desi- aulhenlicis adhibens Scripluris, videticet pretiosis
dtravi hoc Pascha manducare vobiscum, anlequara purpurx lincturis, qux per ora prpphelarum et
paiiar (Luc. xxu). > ilabilurus diem festum sux apeslplprum, velut per qtiosdam canales, Spiritu
sacrosancix resurrcclionis. Habens, inquam, Kalen- sanclp conficicnte, profluxerunt.
das, id est inilimn mensis vel lunx, cujus in pleni- CAPUT H.
lutline hxc facturus erat, clangit tuba tanti tamque Cur < Gloria Patri > non dieitntts.
excellcntis miracnli, quo et hosles suos altonitos Verumtamen hac Dominica lotaque hebdomada
redriiriil, et corda piorum magis ac magis ad cre- Iuciiis ille remissior est, quia non statim posl habi-
dendum animavlt. Namque et hostes ejus turbaii tnm concilittm traditus est Agnus in manus lani-
dicunt : < Si dimittimus eum sic, omnes credent in starum impiorum, ut portarclur ad viclimam, setl
eum (Joari. xi), > et plebs ad crederidurii mEgis ani- quia jam ex lunc quxri ccepit, et quia mandaium
inata prxcipue propter boc signum, postmodum illi dcderant pontifices et Pharisxi, ut sTquis cogriove-
venienii Hierosolymam cum paftnis et laudibus ob- rir, ubi sit, indicet, ut apprchendant eum (Joan.
viam processit. Suscitato autem Lazaro, non longura D ! xi), et qtiia < Jesus jam non palam nmbulabat apud
erat ul boc Pbarisxi audirenl. Belhania namque ah Juttxos (ibid.), > nos qtioque ctim illo quodaminodo
Hierosplymis quindecim lanium stadiis, id est nen secedimus, dum vocem Ixtitix et laudis aliquanlit-
iutegris duobus distat milliariis. El ex Judxis, qiti lum supprimimus. Nara de responsoriis, Gloria Patri
fuerant cum Jesu, quando illum suscilavit: < Qui- subtrabimus, el aptld quosdam ad missas quoque
dam, inquil evangelista, abierunl ad Pbarisxos et cuSn inlroitti officii non dicitur. Siqnidem, brcvis
Barraverunt e:s qux fecil Jesus (Joan. xi). > Nec licet versiculus, quia sanclx Trinftatis magis e\-
mora fuit post hoc cclligendi cencilii. Mox enim sic pressa magisque propria laus est, bene capilis nostrt
evangelista conjungil: . CoHegerunl ergo ponlifices soiitudineni alque silentium non palam arabulanlis»
ei Pharisxi concilium. > Rursus non longum erai dura non dicitur, significat.
aut diflieile tunc illud colligi. Cum enim, ul ait CAPUT III.
evangelista, quia < proximum eral Pascha Judxo- Cur hae Dominica Hieremias legatur.
ram, multi asceiideruni Hierosolymam, nt sanciilt- Hieremias quoque propbela competenter per hos
earent seipsos,» tunc vero prxcipue pontifices et dies ad noclurnas legitur vigilias. Hic euim non
Pbarisxi, qui erant clcrici JudaBorum, si qui forte - solura dictis, sed ei pa.skmibus suis Redemptoris
125 RUPERTI ABBATIS TUITIENSIS 124
nostri pass-ionemprxflguravit, et in eo «.uoque qtiod A cansam tneam dn 'gente non sancta (Psal. XLII),ele.
in eisdem tribulationibus suisnon decessit, scd ruinas Iteniqtie illnd in gradunK : Eripe me de inimkis miis
civitatis vel lerapli superstes fuil, quamvis post hxc (Psal. xvu), voces sunt ejus exeuntis templo et
a poptilo descendente in -Egyptnm Iapidatum illum orantis secundum humanitalem, ut manifesto diseri-
Jtidaei aulument, el in eo, quod secundum prophe- mine discernatur causa ejus, sciliret (ides Evangeli:
tiam ejus, caplus est Sedechias, et occisis filiis ejus a justificaiionihus legis, qtiotl et factum est in eo,
oculos quoque ipsius eruit rex Babylonis. Nam et quod et tcmplum deslructum cst, el sacrilicia Judseo-
Redemptor noster, cum putareiur et desiderarelur rum abolita sunt. Nam elsi stelisset polcnlia Judaici
exsiingui et conteri de terra vivenlium, juxta iilud: regni, cultusqtie lempli veteris majoii fuissent im-
< inimici mei dixerunt mala mibi: Quando raorietur pedimenloChristianx lidei, quianon facilediscernere
ctperibil nomen ejus (Psal. xi.), » cunclis tribula- possent carnales, et infirrai vacuitalein veteris sacer-
lionibus suis et raorle atque inferis emersit, et su- dotii, si fulcirelur prosperitate el gloria temporati.
perstes fuit, imo est atque erit peccalrici civitati, Quoraodo ergo prius mortuus est Moses, et post-
qux, cum vocarelur Hierusalem, pars illius merilis modum filii Israel Jesu duce transierunt Jordanem,
elTectaest, < qux vocalur spirilualiter Sodoma et sic expediebat prius deslrui templum, vetusque.
^Ggyplus (Apoc. xi). » Et secundum prophetiam B sacerdoiium ut absque scrupulo ad saluiarem Chri-
ejus, qua dixit: < Injudicium ego veni in hunc sti transiremus baplisraum. QtioJ auiem in graduaJi.
mundum, ut non videnles videanl. el videntes cxci sequitur : Doce me fatere voluntatem tuam (Psal.
fiant (Joan. IX), t captus est, in superbia sua Ju- CXLII),illudestquod cum immincnle mortis arliculo,
daicns populus, el occisis filiis ejus, id esl carnali- dixisset orans : < Mi Pater, si possibile est, transeai
bus legis operibus, in quibus nihil vitalis gratix Dei a me calix iste (Malth xxvi), > postulans, non li-
remansii, insuper oculos ejus eruit spirilualisNabu- more patiendi, sed misericordia prioris populi, ne
cbodonosor, scilicet diabolus, et obscurati sunt ab illis propinalum biberet calicem, unde el signan-
oculi eorum ne videant, et dorsum eorum seraper ter non dixit, Transeat a me ealix, sed < calix.
Inctirvaiur (Psal. LXVHI).Bene itaque Hieremias isie. > Cuni, inquam, hoc orasset, revertens in se-
prophela per hos dies legiiur, Christi Domini pas- n.etipsum, quod ex hominis persona trepidanter
sionem in suis pressuris designans, futuramque ab- renuerat, ex Dei Filiique confirmat: < Verumlaineii
jectionem genlis Judaicx sub typo ejus captivitalis, non sicut ego volo, sed sicut tn (ibitl.). > Deinde,
qux tunc accidit, lacrymosis lamentationibus de- tnnquaro si requiras cur de lemplo nversus et iralus
plorans. -, exierit, sequilur in Iractu ; Smpe, inquiens, expu-
CAPUT IV. gnaverunt me a juvenlute mea (Ptal. cxxvm), itl
De officioejusdem diei. est ab Ecclesix primordiis, < a sanguine Abel,
Totum missx oflicium illud personat, quod per jusli (Matlh. xxiv), > sxpe, inquam, expugnave-
eamdem passionem Domini erat fulurum, videlkel runt me, in membris meis, in corpore roeo, quod
qnod deserendum eratvetus sacerdoliumJudxorum, est Ecelesia, occitlendo propheias, el lapidanJo
per ipsum Novi Testamenti mediatorem, novique sa- eos, qui ad se missi sunt (Matth. xxi), < et pro-
crificii ponlificem Quod et sanctum Evangelium longaverunt iniquilalem suam (Psal. cxxvm) >
myslice significat, et prxcurrens aposlolica lectio 57 perseveranter occidendo usque ad meipsum, de
manifeste denuntiat. Nam cum dixisset Evangelisia: quo nunc dicunt: < Hic est hxres,venite,occidami:s
Tulerunt lapides Judmi, ut jacerenl in eum, stalim eum, et nostra erit bxreditas (Matth. xxi). > In o-fe-
adjecit: Jesus autem dbscondit te, et exivit de templo renda: Confitebor tibi, Domine, inioto corde meo
(\Ioan. 8). — < Et quid abscondendo se, ait Ii. (Psal. cx), prxmium reposcit obedienlix, < factus
Gregorius (16), Dominusricsignat, nisi quodeis ipsa oliediens usque ad morlem (Phitip. n), dum dicit
veritas abscondilur, qui ejtis verba sequi conlem- secundum formam servi: < Retribue servo tuo, ut
ntini? Eam quippe, quain non invenil bumilem, D vivam (Psal. cxvm), > id esl ut resurgam, et tune
veritas fugit mentem. > Hoc ergo innuit, quod custodiam, ideslcustodiri faciam, sermones tuos, vivi-
lemplum et universa Judxorum sancta, propter su- fica mesecundum verbumtuum (ibid.), id cst per inha-
perbiam et duriliam cordis eorum deserlurus esset, liitantis in me verbi tui potentiain. Scqucns versus
cunctxque prxsides templi virlules quas Josephus juxta evangelica verha, quse prxdicla suul: Quit ex
testatur audilas esse, dicentes : Transeamtis ex his vobit arguet mede peccalo? Qui esl ex Deo, verba Dei
sedibus, essent meliores aditurx sedes, quns inhn- audit (Joan. viu), immaculatos beatificat, < qui am-
bitante Domino et ipsae protegerent. In lectione bulant in lege Domini, et scrutanlur testiroonia
nulem Epistolx dicit Apostolus : Christut assistent ejus (Psal. cxvin). > Alius quoque versus, viam veri-
pontifex futurorum bonorum, per amplius et perfe- tatis elegi, totus vocalis, diclis elegans neumisqtie
etiut labernaculum non manufactum (Hebr. \\), ele. canorus, vox esl devotx fidei, conterriix et excilatx
Quibus riictis apertc declarat, ad qux meliora de de hoc, quod paulo ante audivit: Si veritatem dico,
templo Judxorum exiens pontifex noster emigrave- quare non creditis mihi? (JOOH.VIII.)Cum enim bunc
ril. Inlroilus vero : Judica me, Deut, et discerne Ecclesix chorus cum vpciferatione exlollil, cxsitiM
(14) S. Greg. XI, Hom. itt F.vang., liom. 18, 5, Pairol. lojn. LXXVI, edtt. Migue.
125 DE DIVINIS OFFICIIS. - LlB. V. 12«
videtur de ccelu illorum qui coarguunlur non credcn- A obumbrabat capili Jonx, videlicet Jtulxa, quondam
tcs veritatem dicenli, quique propierca verba Dci habitaculum Christi, aruit
non audiunt, quia ex Deo non sunt, apprehendensque Feria tertia.ubidictum estin Evangelio : Ambuta-
vcxilium verilatis : Da mihi, inquil, intelleclum bal Jesus in Galilaam ; non enim volebat ire in Ju-
(Psal. cxvin), elc. Juxta quod alibi dicunt apostoli: dmam,quia qumrebant eumJudmiinterficere (Joan.
< Adauge nobis fidcm (Luc. xvit). >Cominunio. Iloe vn), et paulo post taraen : El ipse aseendit ad dietn
eorpus quod provobis tradetur (Mallh. xxvi), nolis- festum non manifeste,sed quasi in occulto (ibid.), se-
sima el percelebris est vox hxc summi sacerdotis quitur : Judmi ergo qumrebunt eum in die festo, di-
Curisti, novi lestatnenti medialoris, de lemplo sxpc ccntes : Ubi est itle ? Et murmur multum erat de eo>
dicto egressi, et secundum prxeunlis Epislolx dicta, in turba. Aliidicebanl: Quiabonusest: alii :Non,sed
neque per sanguinem hircorum aul vitulorum, sed seducit turbam. Huic sane Evangelio nonnulla simij
per proprium sanguinem inlroeunlis semel in sancta liludine congruit illa, qua» prxmiltitur lectio de
[Bebr. ix). Cujussacerdoiii, quia bealus Pelrus pri- propheta Dnniele, lieel in Hehraico non babealtir,
nuis hxres, prirausque post Christum tempore, et quod congregati Babylonii adversus regem, dixe-
dignitate pontifex est, quem et dicenlem : < Sequere runt : Trade nobis Danielem, qui Bel deslruxil el
roe (Joan. xxi), > secutus esi simili more cinclus, et " draconem inlerfecit (Dan. xiv), etc. Nam et Judxi
quo nolebal abdticlus, recte ad ipsum slatio prx- vere et spirilualiter Babylonii (/ Petr. v), qui nunc
seuli officio prxscripta est. quxrebant Jesuin, tandem congregali adversus prx-
CAPUT V. sidera Romanx polcstalis, Pilalum, qux Roma
De consonanlia ferialium lectwnum. scribitur et est spiritualiler Babylon (Apoc. xvm),
Feria secunda lcgilur hoc Evangelium, in quo pelieruntexcitata sedilione, ut sibi traderet illum, fe-
dictum esl: Miserunt pontificet et Pharitcei minitlrot, ceruntque sicut ipse queritur per propbelam : < De-
ut apprehenderent Jesum (Joan. vu). Sequitur : Je- duxerunt in lacum mortis vitam meam, et posuerunt
tut autem dixil eit: Adhucmodicum temput vobiscum lapidem super mc (Thren. m). > Cumque victor leo-
tutn, et vado ad eum qui misil me (ibid.). Et quid num, scilicet malignorum spirituura, vivura se iterum
deinde illis eventurum esset subjungit: Qumretis prxbuisset, < exclamavit rex Babylonis > videlicet
me, et ubi ego sum, vos non potestis venire (ibid.), Romanum imperium voce magna dicens : < Magnus
scilicet muro infidelilatis obsistente. Quo dicto per- estDeusDanielis (Dan. xiv). > Voce, inquaro, magna.
spicue se, relictis illis, ad genles coromigraturum Magnus quippe sonus exslitit, cum primum impe-
esse minabatur. Unde illi quoque quasi divinanles n rator Romanx urbis, magnx utique Babylonis, fideni
dicunt: Nunquid in dispersionemgentium ilurus est, Christi suscepit. < Salutat vos Ecclesia, qux est iit
docturus geities ? (ibid.) Huic Evangelio recte illa Babylone collecta (/ Petr. v), > inquit apostolus
prxmitiitur leciio de Jona, qui prxdicare nolens Pelrus, Romam tropice percutiens.
Ninivx civitali magux, fugil in Tharsis, et fluclibus Fcria qtiarla in Evangelio, circumdantes Judxi
maris se tradidil (Jon. m), deserlionera utique gen- Dominum, dicunt: Quousque animam noslram toliis ?
lis sux veriius fuluram, ut ait Hiereroias, cum Si tu es Chrislus, dic nobis palam (Joan. x). Et
gentilibus Dcus imiotcsceret. Jonas enim quod in- respondens Jesus : Loquor, inquit, vobiset non cre»
terprelatur columba, qui missus prxdicarc Niniva. ditis. Opera, qum ego facio in nomine Patrit ntti,
civitati graliara Dei, Christum significat Doininum ipsa teslimonium perhibent de me (ibid.). Et post ali-
ad saluiem tolius mundi a Deo Palre missum. Nam qua subjecit : Ego et Pater unum tumut (ibid.). Att-
sicut Jonas maguam Nhiiven nolens adire, potius diat Arius, unum tumut, auriiat Sabeltius, quia non
maris fluctibus se tradidit, sic Dominus nosler cor- dixit unus, sed unum. Yolentibusque eum lapidare,
porali prxsentia gentes adire nolens, intra sedilio- et de blasphemia calumniantibus : El si milti, in-
nes Judxorum perseqiientium remansit (Joan. vm). quit, non vuttis credere, operibus credite (ibid.). Hic,
Eifurbuit mare, < et limuerunt nautx (Jon. 1). t Au- D i quia non soluiri Christum, quod quxrebant, sed et
diens enim Pilatus accusationem dicentium : quia Deum se esse protestans, qtioJ intetligere nolunt
« FiliumDei se fecil, magis limuil (Jfatlh. xxvn), > hxretici, cum intellexerint Judxi, dixerunt: Quia tu
tandemquepersistenlegravi fluctualione clamantium: homo cum tis, facit leipsum Deum (ibid.), recte illa
< crucifige,. crucifige (ibid.), >lotis manibus in mo- prxmittitur leciio, qtia palribus eorum per singula
dum naularum, qui dixerunt, < quxsumus, Doinine, pene prxcepta Dominum se prolestatur, et Deura
ne des super nos sanguinem innocentem (Jon. \), > tanquam contumacis servi cervicem duram contun-
diccnsquc : < lnnocens ego sum a sanguine justi dens (Levit. xix). Nam el isti, filii rebellium et in-
bi.jus (Malth. xxvn), i tradiriil illis Jesum, utcru- credulorum tenlatorum el inurmurosorum tentanles,
cifigerent, quasi mari immiltens. Et absorbuil cum etcervicem suam obdurantes hoc merebanlur, ul
cetus, id est mors, sed adurente ventrem ejus divi- quemadmodum corpora illorum prostrata sunt in
uitatis igne, lertia die vivum rursus evomuit. Et deserto (Num. xiv), sic ipsi longe a repromi6sione
lunc demura ad prxdicaiionem ejus terrila Ninive pellerenlur, stanles contra sanguinem proximi, et
uiagna, scilicel munJus, trina raersione baptisnii, curicta.supradictxleclionis prxcepta transgredier lcs.
Jju.si triduana pceniteolia salvatur, elhedera, qux Feria quinta totum lugubre offlciuin, sterifiutcui.
127 RUPERTI ABBATIS TUITIENSIS 128
deplorat Judaica? gentis, qux in morem salicum A . Evangelium lectio prxcurrit de libro Danielis pro-
virilitntem bahens per Icgis scicntiam,nulliim tamen phetx, qux est oratio trium puerorum qui secundum
lidei aut boni operis friicttim refurebal. Ipsi namqiie, historiam super flumina Bahylonis sedentes et
ipsi prxcipue Judxi, qui Domino prxdicanle obsur- flentes, et in mcdio ejus salicibus, id est infructuosis
rinerant, quibus 58'Pse dixerat: <Cantavimusvobis hominibus laudero Dei se frustra canere dolentes,
etnon sallastis (Malth. xvn), » salices erant illx, insuper slaluam aurenm adorare jussi, et quia
de qtiibus eadem dic sub persona antiquorum san- noluerunt in fornacem projecti martyria victoriasqut*
ctorum alque novorum lucttiose cantatur : In salici- Et.ctesix prxcurrerunt (Dan. ni). Idcirco autem hac
bus, in medio ejus suspendiinus organa nostra (Psal. potissinium die convcnienter posilum est hoc offi-
(cxxxvi), eic. Nam ex quopretiosum illud humanita- ciuin, quia post hanc diem nulla legitur Evangclii
tis Cliristi orgaiium in ligno criicis confregerunt, cui lectio de eo quod Dominus Jurixis puhlice prxdica-
tlicil Pater in psalrno : < Exsurge, gloria mea, verit, el eccc illud divinilalis organura in illis salicibus
exsurge, psalterium etcithara (Psat. LVI), > suspen- Babylonis suspensum est.
derunt organa sua sancli Patres el prophetx ad Feria sexta legilur hoc Evangelium : Collegerunt
safices illas, quia propheta nullus ad Judxosextunc pontifices et Pharismi concilium adversns Jesum, el
niissus est, el ipsos propbetarum libros,quoslegunt, B dicebanl : Quid facimus, quia hic homo signa mulfa
quia non rntclligunt, vclut organa suspensa vacare facit? Si dimitlimus eum sic, omnes credent ineum
pcrinittunt. Videntltiin ergo quid lam lugubri oflicio (Joan. xi), causaroqiie sux sollicitudinis, quasi ratio-
consonum sil in ejtisdem diei Evangelio : Reversi nabilem adhibentes : Et venient, inquiuut, Romani
miiiistri, quos roiserant pontifices et Pharisxi ut el lollent nostrum locum et genlem (ibid.). Nani sub
apprehendcrent Jesum, reversi, inqtiam, sine cri- iroperio Roroanorum erani, quia jam ablatum erat
inine, pleni admiralione, curo dicerenl eis illi: Quare sceplruni de Juda.et dux de feraore ejus (Gen. XLI),
tion adduxislis eum, responderunl: Nunquam sic lo- et Pilatum Romanx potestatis prxsidera hubebant.
tulus est homo, sicul hie homo loquiiur (Joan. vn). At illi quia sic timuerunt pruinam, irruit super eos
Plane hoc dicendo, cunctis organiscunciisque canto- nix (Job. vi), el duplici contrilione contriti sunt
ribus qiiicunque ab initio cantaverunt nobis byronum (Jer. xvn). Nam et locutn et geiitem perdiderunl,
rie canlicis Sion (Psal. cxxxvi), dulcissimam illius et deleti de libro viventiuin (Psat. LXVIU),in ler--i
caiitioiiein, id est doctrinam, vcraciter prxtulerunt. scripti sunt. Bene ergoilla leciio Hieretnix propbtlx
Atilli inviifcntes ctiutra semctipsos rixantes, attenrie prxraittitur adversus canes illos, qui Dominum
quid landem fereriut. Reversi sunt, inquit evange- circumdederunt, adversusiliud concilium maliguan-
lista, unusquisque in ilomuin sttam (Joan. vn). 0 tium quod obsedit illtini: Domine, omnes qui te dere-
salices infructtiosx. Expressius significari non linquunl, confundentur, el recedenles a te in terrant
potuit summx ac salularis cnntilerix contemptus. tcribenlur (Jer. xvn), et post pauca, pravam solli-
Meiitoergoin domibussuisbaclenusrelrusi [reclusi], citudinem eorum intuens qua dicunt: Venienl Ro-
quas distribuere non potuerunt hi, qui distribuunt mani et totlent noslrttm locuin et gentem (Joan.u).
domos Sion, sicut illis in psalmo prxcipilur : < Po- Paveanl, inquit, t//i, el non paveam ego. Induc super
nile corda vcstra in virtute ejus, et distribuite domos; eos diem afflictionis, el duplici conlrilione conlere eos
ejus (Psal. XLVII).> In doniibus, inqitam, suis, id[ (Jer. xvn). Quod factum est per Titum el Vespasia-
est in malis conscicntiis conclusi non nierenttir ad[ num, quando rcgno Dei jam perdito, locum quoque
ptibiicum revocari, ut audiaut organa Scripltirarum, el genlera perdiderunt. Quamvis aulem mulloties
qux illis suspensa sunt, nobis autem dulciter ett Jmlxi Dominum quxsierunt occidere ; natn cl Iapi-
aperte canttnt. Al illi conjuncti filiis Edom, imoi des non semel suslulertinl ul illum lapidarent, mi-
caput illorum effecti, commisti, inquara, terrenis ett nistros quoque raiserunt pontifices et Pharisxi, ul
sanguineis persecutoribus sanctx Sion, de quibusi illum apprehendereni. Rectc taiuen de hoc concitio
eodem die cantamus: Memento, Domine, filiorumi j) riixit evangelisla : Ab iflo ergo die cogitaverunt ttt
Edom in die Hierusalem (Psal. cxxxvi), pritnumi iriterficerenl eum (Joan. xt). Nunc enim quasi non
illuri proprium divinitatis organnin supplicio crucisi ttnnultuarie vel populari seditione, aut curo prxju-
cpnfrcgerunt, et inde sapiciites et Scribas ad se: dicio, scd iegilima judicii sessione sibi videbantur
inissos occiderunt, flagellaverunt, lapidavcrunt, ett aciitare, solliciiudinem suam, ul dtctum esl, prxlen -
persecuti sunt de civitate in civitatem (Mailh. xxm),, dcnles, ne cum rex appellaretur, ipsi rei majestalis
et in civitalibus quoque gcntium persecutioriemi [lxsx] apud Romanum imperium, sub quo erant,
apostolis per seditionem cxcitaverunt (icl. xni.xiv), , addicerenlur.
quodammodo dicenles: Exinanile, exinanile utque6 CAPUT VI.
ad fundamenlum in ea (Psal. cxxxvi), ut fundiluss Citr vacal Sabbato ante Palmds.
lunc, si possent, nascenlem Ecclesiam subruerent. Sabbalo vacat, quantlo dominus papa eleemosy-
Et sictit iu ecclesiasticis histPriis legimus, cumfi nam dal, boc Sabbatum illud est, quo Dominus
spiritualis Nabucbodonosor, scilicet diabnlus, Chri-- Bclhaniam venit, et in domo Lazari, quem suscitai--
stianos compelleretad idololatriam, isti nonnunquamn verat, ccenam habuit, sicut Evangelista refert
vehementius urgebant. Bene, ergo supradictumi < Jeslis erg"dariie"Sex dies solcmniiaiis pasclia; veriit
i» DE DIVLNISOFFICHS. — LIB. V. <30
Beibaniam, tibi fiierat Laiarus morluusquem susci- A observatione non adeo superaius esl, ut homo in
lavii. Fecerunl autem ei ccenam ibi. L.zarus vero parariisttm rediret. Igilur sicin post ineflicacerii vif-
onus erai ex discumbenlibns cnm eo. Maria ergo gani Mosilandem agmis immolari jussus est, et tunc
accepit libram unguenti nardi pistici etunxil pedes moflua sunt primogenita iGgypti, et hac Una ptaga
Jesu, et extersil capillis suis, et domus impleta est tactus Pharao dimisit populum, et ipse cum reliqttis
ex odore unguenli (Joan. xn). lbi cclebri myslerio jEgypliis persequens transeuntes, in mari Rubro
commendnlum est odorifcrum opus eleemosynx. submersiis esi; sic postqtiam conslitii.qiiodnihil ad
Maria namque typtun gessit Ecclesix, pedes autcm perfectum ariduceret lex (Hebr. -vn), Agnus Dei
Domini, pauperes snnt infirmi, qui quaravis extrenia, Christtis immolattis est, et in roorte ^Jus piinioge-
tamen ejus membra sunt per conjtinctionem el uni- iiilum, id est originale peccatum, deletum est, et in
tateni lidei. Mulier pedes Domini ungit el capillis inari Rubro baptismi Chrisli sanguine rubenlis actua-
suis, qtii utique corpori superfluunt, exlergil, quo- tia quoque peccata cuin diabojo pcriilus abs6??pta
ties diviies qtii sunl in Ecclesia, pauperes fiileles sunl (Co/os. ii; / Cor. x). Luna ergo decima, ut di-
misericordix btandimento refovent, et de iis quai ctum est, Dominus Chrislus, verus Agntts, prxcepto
sibi abumlani, illorum inopiam supplenl. Ul ergo Palris obedicns, civilatem Hierusalem passurus in-
Romanus papa celebrem cum Maria Domino ccenam B gressus esl. Sed nec ipse ingressus. ejus vacat a
exhibeal, hoc Sabbato eleemosynam dat, alqiic ita tnysleriis; quocunqtie eirini vcrus hic sol procedit,
circa pedcs Domini occtipato eo, Sabbalum vacat. simililudincsejus quam opefmur salutis, qtiasi um-
bras interjecio corpori similes redriii. VcniCns' igilur
CAPUT VII.
ad passionera, viJeamus quas jacial uinbras fulgiJse
Dominica in palmis. miseficortiix, ctijtis in multitiiriine beneilictus ad-
Dominica hac, qua Dominus in civilaicm Hicrusa- yejiil. Prinium a nionte Oliveti duos miltit discipulos
lem passurus venit, luna dccima exslitit. De hac tlie in castellum, quod erat conlra ipsos, ul asinara illic
prxceperat Dominus in lege filiis Israel: < Dccima die alligalam pulliimque ejus solventcs sibi aridiicerent
mensis primi lollet unusqnisque aginim per familins ct (Matth. x.xi), utc. ln liis profeclo , qnx utililas i:i
domos59suas, el servabilis eum usque ad quarium sanguine sup, quis fruclus sux passipnis, ad.qiiaii>
decimum diem mensis ejusdem, et immolabit euiii veniebat, my^lice prxsignavit. Ascensurus eiiim
universamuliitudo filiorumlsraelad vesperara (Exod. preptcr passipnera niprlis, glpria ct hcnpre cprpna-
xn). » Nota elcclchris est mirahilium historia, quas lus (Hebr. n),. ad dexteram Palris, qni est nioris
ante fueranl gesla, sciliCet quod dccem plagis Pha- Oliyaruro, id est paler misericordiarum, ct Deus
raonem et totam .Egyplum Moses in virga maims lolius consolalionis (// Cor. i), Deus pacis, fonsque
SDXperctisseril: quihus Pharao, quamvis afflicius, el origo lumiuis, atque inde dando horaiuibus dona,
viclus laroen non est, donec agnus immolareiiir in missurus erat aposlolos suos qui ligandi atque sol-
domibus Israel. Verum quid hoc significaverit, quo- vcndi poteslalc acccpla, asinnm et pullum ejtts, id
modo <hxc omuia in figura conlingebanl illis (/ Cor. est tilrumque poptilum, Judaicuni alque gentilcni,
x), >et ad prxsensnegolium periinel, prxtereundum aberroris stuliilia, peccaloruinqiie oncrihus absd-
non estPharao, diaboli,.Egypuis. mundi, filii Israel, verent, el abduclo sibi huranno gencre per (iduin,
omnium qui ad vilam prxordinali stint et populus ipse supevserieiis, juxta qtiod scripliim cst : < Et
Dei vocantur, lypnm gesseruni. Captivitas servittis- equitatiis luus salvatio (Ilabac. m), » in ccelestcm
que filiorum Israel, captivilalem illam designant Hierusalem aiiimas inducerel, lurbis angelorum cum
qua diabolus hominein in paradisi libertate condi- laude eccurrentibus, palmasqtie victoiinrum ciim
tum, per prxvaricalionum in lcnebris hiijus sxctiti rarois olivartim, qtuesunt paCis insiguia, sublevau-
"
captivavit, ct morli obnoxium fecit. Stetil Moses tibus.
cum Aarone corara Pharaonc, tenensque virgnin iii CAPUT VIII.
manu, dixil: < Ihsc dicil Dominus : Dimitte popu- 0 Quad propler processipaem palmarum, DoiniiiictiJis
lum meum (Exod. vn). > NimirUm in virga Mosi processio non sit oiiiiltenda.
legis disciplinam, in Aaron ejusJem lcgis agnosci- Diljgenlibus evangelicx auctoriiatis inspeciciilms
mus sacerdotiura. Hxc eniin duo dicta suiil, ui uei recte complacuit ul cum hodierna processione pnl-
populura a servitute Pharaonis, id cst diaboli eripe- ma.rum, qtia procul dubio Reilem.ptoris nostri re-
rent. Decem plagx, quibus percussus est, deccm culimtis passioncm, non compiitent illam quae Do-
legis prxcep.lorum, qnibiis popiilus Dei diabojo capli- iniuicalis est, qua singtilis Domitiicis glorio.^ani
vatori humani generis repugnare Jtissus esl, siniili- ejustiem coniinemoramus resurreclionem. Cor.slat
tudinein prxtulerunt. Nuin lunu primum < mors, enim quod contraria sive repugnaiilia non possiiit
quxregnavii ah Adam usquc atl Mosen (/{pm. v),> simul uno eodemque aclu convenienter exhilieii.
coepa audire in regpo suo iC.onlradiciiojiein, T)cp ijlxc autem jhanjleslc riissidenl, sibiqtie contraria
debiium sibi exigenle ali bomitiiljus cultuiu^ el suo- Sunt.' QniiJ enim magis' cohirariijrii i|uod irisl.iVufe
rmn pbe-iienjUajn.prxcepLorum. Sed gicut ..j^iiar.ap gaudrara, morti 'yht, riccasui-resiWiJecliofSirigiTfls
dec«ju plagis uoji. adeo^ victus est, tit filips Isriel Doniiuicis a pririia Sabbali, oua Dom
tlimilierei, iia diabolus decem prxceptorum legis deJicalis; lioc riotts procc4s'ioiiis orclhie sigiiffieamiaa.
151 RUPERTl ABBAT1S TUITIENSIS 17.2
quori in Galilxam, id esl in transroigrationem, adil A totum ex ipsius csse persona consciiplum, propler
vidcntliun Doininum cum aposlolis ejus exire de- quod hac ipsa die pene lotus in ejusdem nihilomi-
heamus, scilicel ut non simus vetusti homines quodd IJUSpersona decantatur. Primum in inlroitu:Domint,
luimus, sed <in novilate vitx ambulemus (Rom. vi).»» ne longe facias auxilium tuum a me (Psal. xxl),
Unde semper in hujusmodi processionibus praelaioss oral ipse, qui tanquam <vermis el non homo (ibid.),»
noslros prxeuntes, quasi Dominura in Galilxam se- absque ullo respeclu, leviter conculcabatur, propler
quimur, et locus ipse, quo prot:essionein suprema. nos relictus ad tempus, orat, inquam, Palrem, ne
slalione terminamus recte a nobis Galiixa nuncu-- elonget auxilium suura, id est feslinet resurreetio-
palur. Hanc vero annuam palmarum processionem,, nera suam, el a poleslate eorum, qui sunt unicornes,
nemo qui nesciat passionis esse prxconium, el illudI id est singularis superbix, liberet bumililalum suam
nobis ob recreaiionem devolionis actu renovari, quod] (ibid.). Deinde in traclu hoc ipsum amplius egit et
pueri Hebrmorum lollenles ramot otivarum obvia-- ipse noster David, secundum iilulum ejusdem psalmi,
verunt Domino, clamantes et dicenles : Hosanna ini tendens in finem, id est in victoriam,pro attumption*
exceisit. Rectius igilur faciunt hi, a quibus accepi- malutina, id esl pro resurrectione, ut fial < valde
mus anle lerliam raemoriam Dominicx resurrectio- mane, » sicut el facta est, < cum adhuc tenebrx
nis, qux per iotum annum ocrurril, de more per- . B essenl» ad monumenlum (Marc. xvi; Joan. xx).
agenles, sicut in cxteris Dominicis, el post terliami Epislela qupqtie non dubio passibnem legendam
cura processione palmarum, Dominicxpassionis effc- pr.ecurrit prxconio. Nam quod orat Dominus secundo
renles sacraroeiitum. in passione dicens : Jlft Pater, si non potest hic calix
CAPUT IX. transire, nisi bibam illum (Matth.ww). iquodsum-
Quod hmc major hebdotnada mundanee creationiti ITIUSDeus in summa humititate hominis illuditur,
hebdomadm respondeat. conspuitur, dorsum suum dat < percutienlibus, et
Magnum iilud est et admiralione dignum quod die1 genas suas vellenlibus (Isa. L),> et cxlera patienler
Dominica, qux prima est, in qua creaiionem mundii fert, obediensvolunlali Patris usque ad morlem crueit
ccepit Deus operari, ingredllur Salvator ad laborerai (Philipp. u), hxc omnia nobis Paulus in Epistola
passionis, et per lolam hanc hebdomadam, qux i manifesle proponit imitanda, dicens : Hoc tentiiein
jnajor hebdomada dicilur, salutem noslram opera- vobit, quod et in Chritto Jetu (ibid.), etc. Item in gra-
tus, die septlmo cessavit, et in sepulcro requievit. duali, dum dicit: Tenuitti manum dexleram meam,
Tot diebus salutem hominis operatus esl quot die- et in voluntate tua deduxitti me (Ptal. LXXII),put-
bus hominem el quidquid propter bominera crea- cherrime illud insinuat quod Deus Paler, quasi Ixva
vii, in mundo disposuil. Et prout operum diverso- *' manu sua dexterara illius tenuerit, id est divinam
rum crealione alii plus, alii minus rerura eloflicio- potentiam ejus, ne se defenderet, quodammodo com-
rum diversa quanlilale consecrati sunt. Primus hic pressit, et in poteslalera iniraicorum, iii est in civi-
dies, qua cum lanla clarilate opus ingrcdilur saluti- talem Hiurusalem, in volunlatesua deduxerit. Quseri
ferx passionis, dignilati iltius respondet in qua dixit: polest cur graduale boc cantetur hoc die, cum non
< Fial lux, el facta estlux (Gen.i). > Et dc singulis' lotum ejus personx conveniat. Neque enim illi con-
cxleiorum suo loeo dicelur ; ntinc dc htijus diei gruit, nt dicat : Mei autem pene moli tunt pedet
oflicio pauca perspieiainus. et pene effusi sunl gressus mei (ibid.). Sed sciendum
CAPUT X. quia psalraus, de quo sumpium est, correptio illo-
De missa ejusdem diei. rum esl qui pro sospilate corporis el prosperilaie
Ula noslri iradilio, qua Paler illum tradidit, sicut vel affluenlia rerura lemporalium Deum tanlumraode
Aposloltis aii: < Qui proprio Filio non pepercit, sed laudabant. Hujusraodi aulem laudes non defecerant,
pro nobis oranibus tradidil »80 'l,um (Rom. vm). » priusquam Dominus noster, rex omniura sxculorum,
llla, inquam, traditio materia vel causa lam magni adveniret, et ex his qux passus est confirmarel nos,
lainque solemnis esl oflicii. Hac enira die Pater rv ne scandalizaremur malos prosperari, bonis aulem
Hlum tradidil in eo quod ex voluntate Patrls in non recle succedere videnles. Quis enim juslus, vi-
mauus inimicorum venit, qui hactenus, mulloties dcns ipsam justiiiam esse crucifixam ab his quorum
cuin sediiione quxrerelur, omnes corum fruslrave- iniquilas quasi ex adipe prodiit, qui in labore homi-
rat irapelus. Obediens namque vplunlati Patris, ca- iium non eranl, et cum hominibus non llagellabaniiir
licein passienis bibere venit, et cum caro inflrma (ibid.), quis, inquam, juslus, cum sibi aliqtiid simile
esset ad bibeudum, spiritu promptus (Maith. xxvi) acciderit, dical jam : Ergo tine cauta juttificavi cor
dicebat: < Verumtainen non mea volunlas, sed tua meum, et tavi inter innocentei manut meat (itid.).
fiai (Luc. xxn). » Quia e.rgo Pater illum hac die Nara si narraveril sic, ecce natiouem filiorum Dei,
iradidit, el calicem passionis dedil illi, recte passio imo ipsam Fjlii Dei passionem reprobavit (ifriol.).
Bene ergo in ostensione Oagellali, el crucifixi Justi
legitur cum cjsdem cum quibus exceptus esi palma-
IUIIIrainis, totiqiie olficip vener^ndjin ipsa praBbliit cantalur: Qi*a»nbotiutIsrael Deut reetit corde (ibid.),
inateriain. Nam ex eo quod aitpendeos in cruce: utnon moveaaiur pedet nostri, id esl raiio et judi-
< Deutmeut, Deut meus, ut quid dereliquisti me cium nosiriim, quando pacem peeeatorum videmus
cuni versibus sumpta de
(Mat h. xxvn), constat vicesimum priinum psalmum libid.). Offerenda quoque
155 DE DIVIMS OFFOS. — LIB. V. 13*
psalmo sexagesimo oetavo, qui totus ex persona Sal- A auretn, scilicet ut voluntati ejus obedircm, egoautem
valoris oranlis in passionis agOne conscriptus est, uon contradico, retrortum non abii * Corput meum
indicat cum quanto flusiderio charitatis illa sasce- dedi pereutientibut, etgenas tneas vellenlibus (Ita. t),
perit qax in passionis serie prxlecta sunt, dum di- et extera qux ad hoc consonanl, quod pati non
cil: Improperium exspectavit cer meum et miteriam; refugiens, pro salute mundi seipsum tradidit. Ad
improperium, scilicet in verbis exspeclavit, id est boc aulem quod in Evangelio sese oral clarificari,
desideravil cor meHm.et roiseriam, scilicet in factis. scilicel gleria resurreclionis, cuncta membra con-
Et utttmui, id esl expeciavi, <j»itimul «onlnVarelnr- sonanl 01 ofljcii, quo se eripi, seqne nocentes, atquo
virielicet de pcrditione sua mecura doleret,« non impugnantes, judicari postnlat atque expugnari.
fnit, subaudilur, qui id faceret, contolantem me CAPUT XII.
qumthi, id esl bene operantem per pcenitentiam, et De feria tertia.
non inveni. Et dederunl iu escam meam fel, hoc est, Feria tertia legendam passionem bene prxcurrit
amaros se mihi reddiderunt, elc. Hieremix lectio, quia in persona ejus dicit : Tu, Do-
CAPUT XI. mine, demonslrasti miiii et cognovi, tu ostendisli mihi
De feria tecunda hebdomadm sanclm. ttudia eorum, et ego quati agnut, qui portatnr ad
Feria secunda minus ornata videtur cxleris lmjiis B victimem et non cognovi quia concitaverunt advertum
hebdomadx diebus, quarum omniura officia lectione me contilia, diceWes : Venite, mittamut tignum in
passionis vel cxleris Domiuicx mortis insignibus panem ejut, et conleramut eum de terra viventium.
purpurata sunt. .Nec mirum; nam et ejus primx Tu, Domine Sabaoth, qui judicat jusle, et probat
hebdomadx. qua cuncia creala sunt, cujtis hxc si- renes et corda, videam, qumso, uttionem tuam ex eit
milis esl, ut supra dielum est, dies secundus minus (Jer. xt). Nam per hos dies usque in quartam feriam,
aliquid quam cxleri, Crealoris placilo commcnda- ha?c studia, hxc illorum consilia magis ac magis
lur. Ctim enira dixissei: < fia! firmamentum in me- fervescebant, sed meluenlibus < ne forle lumulliis
dio aquarum, et dividal aquas ab aquis (Gen. i), » fierei in populo (Mallh. xxvi), > facullas rieeral.
non eet addUuin, sicut in operibus cxterorum die- Namque ipse Doroinus nosler, < diebus quidem, >
rum, < el vidtt Deus quod esset bonum (ibid.). > Hoc ut ait Lucas evangelista, < erat doccns in letnplo,
enim in Septoaginta quidem additum est, sed in noclibus vcro exibat in monlem, qui vocalur Oli-
Hebraico non habetur. In boc quoque, ul ail Hiero- veti, et populus magnificabat eum in lemplo (Lue.
i.ymus (17) binarius numerus infamaUir, quia pri- xxi). > Et in lanlum nttlli unquam adulalus est, ut
inIIs ab unitale degenerat, et divisionis initialor est. ait Hieronymus, ut in magna et ampla civitate vel
El quia divisio aquarum supcriorum atque inferio- C unius noclis hospitium nunquam habuerit. Et quo-
ruin, divisionem significal bonorum et malorum, modo superbissiraus Aman erecia cruce in domo
quamvis justam, tamen propter pcenam ipsorum qui sua, quam paravcrat Mardochxo, quxrebal opportu-
tliviJunliir malam, ipsaque divisio sccuuda die facla Kilatem, qua suggereret regi du illo mane, ul appen-
est, ipsumque quod diciinus secundum, a binario uerelur (Esiher. xi), sic diabolus inilo consilio ia
non voce, sed sensu proficiscitur, recle, Juxla He- ttowo sua, id esl in cordibus Judxoruin, dicendo .
braicam veritalem, non est additum in opere diei Venite, miitamus lignum in panem ejus, id ost cru-
seeuudi < el vidit Dens quod esset bonum. > Igitur, cein in corpus ejus, quxrcbat opportunilalera, ut
cnm secunda dies mundana. crcationis laude operis Roinanx poteslati traderel Jcsum. Uliionem ergo
minus illuslrala sit, non mirum est quod bujus videnles cx eis, ut in Epistola dictum esl: Gloriamur
hebdomadx, qux illam respicit, secunda dies mi- in cruce Domini nostri Jesu Christi (Gal. vi). Nam is,
nus passionali oflicio purpurata sit. Habei autem a quo consilium acceperunt, ut mitlerent lignum in
Evangclium bujiis diei, quod excepluscura ramis panem ejus, eodem ligno iransfixus et spoliaius esi,
pahnarum civilatem Hicrusalem ingressus. Et cum ut crux Christi gloriosa, a pcena reorum sublevaia
gentiles eum videre vellent (Joan. xn), utppte saiu- p est in frontibus iraperatorum. Itaque in introitu
tem suam, de qtto Jacob longe anle prophciaveral, cantamus : Gloriari nos o^ortet in cruce Domini no-
dicens : < El ipse eril exspectatio genlium (Gen. slri Jesu Christi. Cxlera qux sequuntur in offleio,
XLIX),» et propter hoc granum frumenli figurate se manifesle verba sunt personx ejus agonizantis, et
appellassel, liiorlificandiiin infidelilate Judaeorum, resurreclionem suam exorantis.
multiplicandum fide poputorum, cum, inquam, cla- CAPUT XUI.
rificalionem suam saluti gentium dilticescere postu- De quarta feria.
lasset, orans ad Palrem et Jicens : Pater, salvifiea Feria quarla venditio capitis noslri, tolius cor-
me ex hac hora. Pater, ctarifiea tuum nomen, venit poris Ecclesix, contrilionis et humilitalis inusitauu
vox de cmlo dicent: Et clarificaci, et iterum clarifi- principiura est. Hac namque die i abiit Judas et lo-
eabo (Joan. xn). El quia volunlali obediens, iri tuttts est cum princ.pibus tacerdolum et magittra(ibut
mantjs quxrcntium animam suam tradidil seipsuin, qnemadmodum Jetum traderet eis. El gavisi sunt, ei
veniensin sxpedieiam civi(a(em, bene hxcprophe- pacti sunl illi pecuniam dare. Et spopondit (Luc.
tica lecito prxmiuilur : Domhtut Deus aperuil mihi xxti). » Igitur pro eo quod Ecclesia hac die capite
{17) S. Hieror.. eoist. 69, 6. ...
*•*> RUPERTI ABBATIS TLTTIENSIS »36
diminuta esi, deponii hac eadem die consueturii-- A per divinitatem, qux cum eo esi, scilicel in unius
naiem processionis stix cullum, toliusque noclurni [ ejusdemque unitate personx. Stalimque admirans
alque diurni psallendi post Jianc diem, gaudiuin ob-- iilius habilum : Qwts est, inqtiit, isie, qui venit de
scurat usilalum. Sed et per leium.aniii circulum in! Edom, id est de sanguineis sive lerrenis Judxis,
pceniteniialium observatioBe Jejuniorum, prppter •tinctis vettibut, id est membris corporis, qux sunt
causara supradiclam, quaivta feria post sextam, in veslimenta divjnilatis, lincta ex purpura sanguinis,
qua Dominus noster crucifixus est, secundiim ob- tinclis, inquit, vestibut de Bosra? (Ibid.) Bosra in-
iUnei gradum. Nunc in oflicio hujus quaria, fcriaa, terpretatur firma alque munilu, significalque ci-
quia praJvcaeleris sacra dispositione perfulget, yno vitalum Jerusalem, quam ipse, qui ab illa cruen-
qtii pene lolum vendili capilis nostri lticttiosa vox laius est Dominus, suo quondam auxilio niagis
est, paulispcr iinmorari libet. Primoque hoc dicen- quam murorum ambitu firmaverat atque munierat.
dtmvquod gentinas lectiones longumque ac Iugubrera, Est autem civitas in Moab : quo nomine fortiier
pro secundo graduali, (ractum propler jam dictam flierosolymitanos percutit Juriajos. Consequiiur enim
Domini vendiiionem, prxsentis diei meruit oflicinm, ul ipsi Moabilx sint, ut vere sunt; Moab quippe in-
cunctaque oiTiciijnembra revereniix Domini orantis, lerpretalur ex palre. Et Dominus cum dixisset Jii-
et in facietn suain prostrali venerabiliter subser- B dxis : < Si filii Abrahx eslis, opera ulique Abratix
viunt, de quo hac dielegitur in passione secundum facite, nunc autera qtixrilis rae interlicere, hoc
Lucam, hoc modo: El ipseavulsut est ab eis quanlum Abraham non fecit (Joan. vm), > subseculus ad-
}aclus etl lapidit", el positis genibus orabat dicent: junxii : < Vos ex palre diabolo eslis (ibid.). > Itaque
Pater, ti vis, trantfer calicem itlum a me. Et factui cum dixisset : Quis e$t iste, illo respondenle, ac di-
in agonla protixiut orabat, et faetus est sudor ejus cenle : Ego, qui loquor justitiam, et propttgnatqr
tanquam gutlm sanguinis ilecurrentis in terram. Ap- sum ad salvandum (Isa. LXI), rurstis inlerrogat :
paruit autem itli angetus de cmlo confortans eum Quare ergo rubrum est indumenium luum, et vesti-
(Luc. xxii). Et quidem cxieri quoquc evangelistx nttnia lua sicut culcanlium in torculari? (ibid,) ld
orasse referunt eum ad Patrcm, quo iiiriubitanter est, cura lu loquuris justiiiam, quare cruentatus es
minor est secundum buinaniiatein, in qtta eiiani pressura crucis? Al il.e : Torcular, inquil, calcavi
< minoralus est paulo mintts ab angelis (Psat. vm). t solus (ibid.), subaudimr pro omnibus uloranes libu-
Sed hic disertus Vilulus, scificet Lucas, victimatio- rarentur. His auditis Ecclesix cborus, sciens agouem
nero salutaris viluli elegantius prosequens, ex ha- Domini, sudoremque sanguineum et orationuni pro
biiu ejus in iufirmilate noslra orarilis, magis adroi- se, iraosuant esse, suas adjungit voces, nec taraen
rabile munrio el ahgelis et hominibus prxbel spe- lnquitur Q2 pluraliter, eo quod una sit persona cum
claculum. Uixle contremiscit Ecclusia lantorum Christo, tanquam corpus cum eapite suo, snccinii-
iniraliilium contemplatrix, el in introilu, quasi atto- que giariuale : Ne avertas faciem tuam a puero luo,
nita repenlino clamore concrepat: Innomine Domirit iri esl a rae, qui sum puer tiuis, id esl, scrvus tuus,
omrie genuflectatur cmlestium, terreslrium, et infer- quuriwm tribulor; scilicel pro le, velociter exandi me,
norum (Pltil. u), elc. Nimirum omnium angeiorum id est resuscita me. Satvum me fac, quoniam aquec,
hominumque Dominum procidisse, et in sudore san- id est Judxi, qui semper suntin moiu invidix, in-
goinis agonizari videns, Iiumana corria hoc terrifico traverunl usque ad animam meam, id est eo usque
clamore perculit, ne quis audeal stare rigidus et ut me occidant, interqtios commorans infixus sum
elattis, cum ille tantus in lam niagna sese propier in limo profundi, qui ita sunl quod non est substantict
nos humilitale dejiciens genua posuerit. Magnum (Psal. LXVIII), quia verum esse amiserunt. Ilemque
pitimque hujus diei riigtuimque spectaculo menlium altera lectione ejusdem prophetx declamala, quam
noslrarum oOficium,quod laboratsanclaEcclesia sin- ille cum eloqtieretur, prxvidebat eum spirituali
gtiloruro corda filiorum ad lanlx rei prxsenliam, per oculo in eodem schemale, in quo nunc ab evange-
roniemplationcm reducere, et per voces apostolorum, K i lista reprxsenlalur, scilicet non habentem specicm
atque prPphetarum quasi prxsentium, et agonizan- nequejdecorem, ascenderilem sicut virguliura, et sic-
lem Dominum circumslanlium, in admirationem et nl radicem de terra sitienti, despectum, et novissi-
compassionem. exciiare. Conclamata namque, ut mum virorum, virum dolorum et scienlem inlirmi-
diclum est, antipliona introitus, qux de Apostolo lalem, vulneratum propter iniquilales nostras, et
sumpla est, quod valde rarum est (paucx namque attritum propier scelera nostra,cum sceleralis repu-
de Novo Teslamento snmpixsunt), protinus Isaias tatum, et pro transgressoribus exorantem (Isa. LIII).
propheta desitleranlissimus Irajtis Dbminicx passio- Hac, inqriam, lectione pronunliata, (it quodnunquam
nis exfSpectatof el pTxeo, qtrasi praisens accirrii, alia die per annum agitur prxter hanc feriam quar-
lectorlst/Oce riosad videndtim agonem illum eid- tairi, ci iriagnuin dieiriT^arasceven, el prxier Sab^
tarts alqucvidiceifs'. Dicitel filiceSkn : Ecce Sdlvatory baia Quatuor Temporaliurii jejuniorum, scilicet quod
luttsieriii '(/saia-xi). Et i^lWfreW-faftef-ijtii^cltiH*
' Epislolhni non1 graduale, sed tractus sequitdr. Nfliri
eo,'eiOpUsilliksebratn t//ol;»l»ilr;)>.sMcfir^satisbr<!vl-, praSleVshpVa' dfcSs olei, fieriiper gfaduale seqriitur
teTque coriimenilans, ietripus^^piltssiiinlsV<>i^iiiiJ.nduijaii
episiolairi aut alleltiia, si ratio temporis giatliiale
el mercedem glorix vcl lionoris quo coronandus erat submoveat, quod At per dies Pemecoste.. Catnn
457 DE DIVlNlS GFFICHS. — LIB. V. ISft
autem hxc esi, quia musicus itle, qui dixil : < Can-, A divini ponderis sententia. < Gratis, inquiti venunri.ui
invimus vobis et non sallastis, lainentavimus et non estis, > iri est faisis promissionibus dccepti. Qtii<l
plorastis (Matlh. xi), > cujus canlationi alleluia, enim sallem temporalis emolumenli miser assecutns
eo quod recessit a Deo, scipsutu
quasi saltatio, lamenUtioni vero graduale, quasi est homo, pro
tradens diabolo? < Et sine argCnto redimetnini. •
ptoratio pcenitenltx respondet, sicut suo loco jam
dictum est. Ille, inri.uam, musicUs bis diebus aufer- Quidenim, captiva filia Sion* pro redeinptiene tua
lur. Nam feria quarta venditur, feria sexia sequ?nti dedisli? Nullis prxcedenllbUs raeritis, sed scla gralia,
Chrislus venditus, venundatps redeniit.
cruciligilur. Sed die Parasceves singulas lecibnes
singuli traelus subsequuntur. Hac autum die, quia CAPUT XIV.
Vendilus, licet tamen adhuc cum discipulis habeba- De feria quinta, quatn cmnam Domini notniilamHs.
tur, unus lantum traclus pro graduali tanquam im- i Feria quinia, quam coeilain Domini nominainus,
perfectus adliuc luctus assuinilur. Quod aulein tra- parlim lxlarum, parlira iristium varialur comme-
ctus lugentium sit, magisque luctui congrtial quam moratione rerum, el secundura utriusque habilus,
graduale, quod est paenitenliam tameulum, illud Ixtitix scilicet ac trislilix; distanliani, regularium
comprobal, qimd non cuin alleluia ut gratlualc, sed quoque ofliciorura diversas ac pene contrarias re-
pro alleluia canitur bis diehus, quibus inorlem, qnx ^ linel qualitates. Missa namque iniegrum, et valriti
subinlravit in mundum per invidiam diaboli (Sap. n), feslivum, impptusquam usitalum habel oflieiuni;
iri est a Sepluagesima usqtie in Pascha iugemus. per regulares autem lioras, nequc festivum, neque
Traclus autem hic de psalino cemesimo primo est, more usitato, intcgruro Deo debitum reddimus ser-
qui rei el leropori valde congruit, Nam et lilulus ad viiium, singulis horis capila, id est iniiia prxcidi-
arliciiluin lemporis periinet, quo vel in agonia faclus mus, fines quoque earum sub silenlio abscondimus.
prolixius oravil, sanguinco surioie madens (Luc. Missa vcro et plfenarie solemniierque perficilur et
xxu), quod signuni ecal sangiiinis plurimi cxde per manus pontificis, muliiplicibus pielaiis sacra-
inartyruin effundenili, vel quo pro transgressoribus meiHis singulaiiter fecunriatur. Et sicut die quinla
oravil» dicens : Pater dimitte iltis; uon enim sciunt in hebdomada mundanx crcalionis, genus ex aqui.i
vuid faciunt (Luc, xxiu). Ilemque : Paler, in manut ortum, partim gurgiti remissum, partim inacra k'-
luas commendo spiritum meum (ibid.). Sic enira se vatum esti ul slirpe una proditn, diversa rapercnt
habet lilulus : Oralio pauperis, cum anxiareiur, et loca, sic feria quinla linjus bebdomailx, qua sumui
toram Domino effunderet precem suam (Psal. ci). recreati, sacraroenta unius ejusdemque salutis, par-
Pattper hic ipse csl quij ut ait Aposloltis : < cum „ lim nos deprimunt iu liistitiam, partiin levant i;i
dives esset > gralia sua, < proptcr nos egenus factus gaudium, ut pro una salute edila, valde diverso
est (// Cor. \\\\)'. >Cum hoc ergo paupere pronobis cultu vel habilu celebrenlur mysleria. Causas ergn
oraute, cuncti pauperes spirilu, qui corpus utium juxta textum niquirenles cvangelicum, ab his qux
cum illo sunt, illo prxoranle, parilef orant. Au- Ixta suni, sumamus lnitium.
feumque thiiribulum immaculati corporis lenenli huic CAPUT XV.
suinmo angelo, suxque oralionis incensuin prxfe- Cur solemnis fil missa ejusdeni diei.
renli (Apoc. i), suarum quoque ehorus noster ora- Solcmnilatis, qua prxJictx diei missa tristes inler
lionuin incensa ccrlatim siraul injicit, dicendo ac horas exsultat, sicut niedias inler uebtitas sol inter-
repctendo : Domine^ exaudi orationem meam (Psal. dum subrulilal, causa bxc est, quod Doininus
ci), etc. Lecta quoque passione, sacrificium ejusdem Christus, Sanclus sanctorum , cui a Palre cum ju-
iteratx orationis in offerenda subjicit. Communio ramenlo dicturo esl: < Tu es sacerdos in xlernnm
qupque de eodem psalmo est : < Potum meum cum secundum ordinem MelcbiseJccb (Psal. cix); » Ipse
fletu lemperabam (ibid.), ul adverlas lotum lninc pontifex, ipse et hostia, novi nobis saciificii rittini
psalinum in persona ejus esse conscriptum : < Qni, insiiliiit, qua nocte tradebatur, aciipiens patieni tl
uiailApostolus, in diebus earnis sux preces stippli- p calicem vini, benedicensque ac dicens : Hot est
cationesque ad eum, qui illtim salvum facere possil corpus meum, hic eit calix sanguinis mei (Slaiih.xxxi;
a morte, cum clamore valitlo ac mullis lacrymis I Cor xi), lunc enim prinium officio sui futictus cst
oflerens, exaudiius est pro sua reverentia (Hebr-. v). > sacerdotii, finem imponens sacerdotio veteri, el post
Illud ad suromum non prxiereuudum quod hac die esum agni lypici seipsum, qui verus esl Agntis, Deo
ronvenienter hic sol jusliUa. ad nostram salutem Patri suis olfere^nsmahibUs, alque hoc est quod Apu-
vendiius est, quia in illa mundanx crealionis hebdo- sloius ail: Quia tion.persanguinem hircorumaul viiu-
niaria sol isle visibilis ad lucendtim mtindo formalus lorum, 63 **d per proprium sanguinem intrpivit
est. Et, o vere mira diviiue grallse disposilio I Magna sttnel iti sancia, mterna redemplione inventa (llebr.
et mira charilaiis unicx dignalio! Sic pro nobis ix). Ipsum namqiie corpqs qupd occisum est ab
perditis dignalus esl pati, ut pro venditis quoque i.mpiis, ipsum eumdem sanguincin qui in cruce
non dedignaretur venundari. Vcnditi quippe fuera- fusiis est, ipse lunc sempiterims sacerrios oblulit,
mus nos vendiiione miserabili, sicut el ipse per ct de quo alio loco dictumest, cum illura Judici
prophetam Dominus dicit: < Graiis venundali estis, lapidare vellenl: < Jcsus atilcin absconJil se, ci
et sine argento redimemini (Isa. LXII). > Vera et cxivii de templo (Joan. xvnO, • nmic vcrc dti
P4TBOL. CLXX. 5
15. RUPERTIABBATIS TCITIENSIS m
templo Jtidxorum exivit, el eorum sacriflcia dere;• A calibus quod Sylvester papa constituit ut baptiza-
liquit seque iu sacrificio panis el vini ila absconJil t tum linai presbyter chrismate, Ievatum de aqua,
tit ab impiis omnino agnosci non valeat quid ibi sit. propter occasiones transilus mortis, ne proptcr
Igitur quia verum sacrificium hodie contradidilt absentiam episcopi, et dillictiltatem eum conse-
(Hebr. ix), novumque testamentum suis hxredibus5 quendi, sine manns impositione bapiizati migrent.
morilurus suo sanguinc conscripsii in spiritu hu- Presbyleris itaque chrismate baptizatos ungere licel j
mililatis el in animo conlrito , sicut ipse dicit: :: sed quod ab episcopo fuerit consecraium, non tauien
< Trislis esl anima mea usque ad morlem (Malth. frpniem (quod solis debelur episcopis) sed verticeiii.
xxvi), » recle in medio trislilix, qux per cmnesi Forte aliquis dical rQuid mihi prpJest post baplisma-
lioras significalur, sola missa solemnem concenlum,, lis mysterium, myslerium confirmationis? Nam si
Ixtumque ministrorum allaris meretur ornatuni. poslfontein.adjectione novi generisindigemus,quan'-
Et nequid venustatis sancto sacrificio desil, utpolej lum video, non lolum de fonte snscepimus. Non ila
in die sux inslitulionis, Gloria in excelsis quoquc ai inlclligendum est. Nam quid prodesl, si quisqaaia
ponlifice decantalur. El quisque pontirex, quidquidI parenlum magnam parvulo confcrat hxreriitatcm ,
sui esl oflicii, debet hac die de integro perficere. nisi provideat illi tulorem? (Gal. iv.) Paraclelus
Itaque pcenitenies Ecclesix restituit, oleum bene- B quippe regeneratis in Christo cuslos et coiuolator,
dicit, chrisnia conflcit, quo signati lestimonitiin i el lutor est, qui posseni suadente diabolo, sictit
accipientes Spiritus sancti (Ephes. iy),dicimusDeo: parvuli facullaleni * perdere baptismi ulilllatcra ,
< Signalum est super nos lumen vultus tui (Psal. si hunc non habercut tutorem. Igitur cbrisraa Sp -
IV). > Venerabiiis et pius est ordo consecralionis, ritus sancii signura est, cujus et virtulem contiuct.
sed si causas eorum qux in eadem consecratione Et pulcbre Spiritui sanclo, per iianc speciem suam
agtmtur, vel tentliter inspexeris, multo ainplhis nobis complacuit dare gratiam. Fructus namqiie et
inlima ptetatis puicbriludine delectaberis. Ordo pinguedo est olex, qux arbor pacis el lumiuis
quippe ipse ab omnibus videlur, sed nos juxla pro- ministra est, coramisto balsamo, cujus arbor oriori-
posilurii causas quxremus. Quid ergo chrisma si- fera una est et prxcipua arborum aroraaliearum.
gnificel, aut quid in illo nobis agalur, vel cur hac Sanctus autein Spirilus divinxsubstantix pinguedo
die consccfelur, quidve mysterii cpnsecratienis cjus esl, ita ut qnicunqae ex eo refectus fueril, dicat :
ordo conlineai, veri luminis largitoreprxeunte, con- < Impinguasti in oleo caput meum (Psai. xxn). »
siderare cupimus. El balsami odor in oleo suavitatem ejusdem Spiri—
CAPUTXVI. tus sancti siguificat, qua cunclos qui nasiim, id est
De chrismale. " viriutem habent discretionis, bono odore allicii et
Chrisma Grxce, Latine dicilur unctio, a quo no- suiroet appelenles efiicit. Quera quicunque acci-
mine Dominus noster Christus, id est unctut nun- piunt, cum Aposlolo dicunt: < Christi bonus odor
cupalur. Cbrismate ungendum primus Moses insti- sumus Deo in omni loco (// Cor. n; Hebr. xm). »
tuit in Exodo (Exod. xxx), quod et jubente Domino Bene ergo Spirilus sanctus, qui propter nos idcirco
composuil, et eo prirnura Aaron et filii ejus uncti agit visibilia, quo per hxc facilius cnpere queamus
sunt (Levit. viu). Eratque eo tcrapore myslica invisibilia, per hoc simile suam ncbis suavem et
unctio tantum in regibus et sacerdolibus, qua Chri- odoriferam iufundit graliam.
stus rex summus efsacerdos verus prxfigurabaiur. CAPUT XVII.
Sed postquam per seipsum veniens Cbrislus Dui Quod recte hac die cttrisma lonsecretur.
Filius, a Deo Palre ccelesti et vero unguenlo est de- Notum est litinc diem quarlum decimum dieiii
libutus, jam non soli pontifices el reges, sed el primi mensis referre quo agnus immoiari ad vespe-
omnis Ecclcsia unctione chrismatis per irapositio- rara jussus est, el de sanguine ejus ulerque postis
iiem manuum consecratur. Quod solis debeatur signari, el superlirainare domorum, in quibus co-
episcopis ut consignent et Spiritum Paradelum n medendus esset, ut eo signo viso, exterminator
tradant, non solum consuetudo Ecclesix demon- ^Egyptt sacri convivii domos inlactas prxterirel.
slrnt, verum et ilta leclio Aclorum aposlolorum, Conslat autem, ideo froniibus noslris ex ipso
qux asserit, quibusdam in nomine Domini Jesu chrismaie imprimi signura crucis Christi, el ut
baptizatis per imposilionem manuum Pauli apostoli exterminator diabolus in domibus animarum cor-
dalum esse Spirilum sanclum, ut ibi legiiur : < Et porumque nostrorum jus nocendi nullum habeal, et
cum imposuisset manus illis Pauius, venit supcr hoc illius lypici agni sanguiue, quo postes signaban-
tos Spiritus sanctus (Act. xix), > elc. liem in alio tttr, fuisse prxfiguralum. Recte ergo, qua die
loco scribitur quod apostoli Hierosolymis Pelrum figura tanlum illud agebalur, nobis hoc prxsentis
etJoannera miserunl Samariam, ut jam baptizalis rei sacruin solemniler conQcitur. Secundum bane
traderent Spirittim sanctuin : < Tunc iroponebant simililudinem consequens videretur ut hac ipsa
illis maiius : et accipiehant Spiritum sanclum (Act. nocie domus eoruin in quibus agnus comedendus
vni). i Ubi aperte datur intelligi solis pontificibus, esl, id est fronles eorum, in quorum menlibus fides,
aposlolorum vicariis deberi, ut consignent, et Pa- Agni Dei Chrisli reconditur, sacro chrisraate sigua-
racletum iradant. Lcgitur aulem in Geslis pontifi- rentur. Quod recte viderelur, si hac eadem nocte,
141 DE DIYINIS OFFICIIS. — LIB, Y. W*
paschaie eonvivium cclebrare conveniret cum eo A quoilaniniedo einpius el acquisitus cst, ccepil (quod
qnotl Ingemus scelere Judxomm. Nanc autcm licct ante non ficbat) in rctclssioncm peccatorum dart.
Dominica passio faltitis nostrx sunima sit, raiiona- Unde et Paraclelus tunc priuium appellalus est,
biliier laraen sancla Ecclesia diem illum, in quo quia pro damnalisnobis in primo parente, peccato-
passus csi, lucttii potius el sileniio riedicavit, ei rum remissio, sola paraclesis, id esl consotalio, esl,
gandiiira soiemnitaiis ejusdcm,qua stimus redempti, qnx uon nisi abeunie, id cst moriente Chrislo no-
usque in diera teniuin, quo victor ille re.surrcxit, bis unquam acquisiia fuissel. Dicil libelius Roinani
diflurendmn censuii, ul tunc demura cl pro recu- ordinis de consecrationc chrismatis : Continuo duo
perula atiimarum saiiile, qux sexla feria patrata acolytlii involulas ampullas cum sindone alba rie
est, ei pro futura corporum resurreclione, qux ill» serico leneanl in bracbio dextro, ila ut videri pos-
jesnrgenic prima Sabbati nobis donata est, convi- sint a medip. Arapulla, antequam veniat antc cpi-s
vium pascbalis agni celcbremus in doraibus nostris, scopum ad aitarc, media ejus pars esl cooperla, ct
dicenles : < Pascha nosliHimimmolatiis esi Chri- media nuda. Ampulla cum chrismale quoriauiniotlo
slus. Ilaqtie eputemur in azymis sinccritaiis #34 et significat corpus Chrisli, sumptura ex Virgine cor-
veriiatis (/ Cor. v).» Reciius crgo sumentes illud, poraliter in se habilans, coniinens Spiriius san-
uude postes nostrarum Xrontium signemus, quiesci- H cti pleniluriinein (Col. u). Quotl, antequara Iransirct
mus usquc in vesperara Sabbaii, qux nobis est ad altare crucis, aliquo (empore erat cooperlura, ct
vespera paschal+s convivii, el lunc signatis frontibus aliquo nudum. Priroxvo lempore erat coopertum,
bapiiznlorutn, qui verura Pharaonem, scilicei dia- quando iia fugit iu yEgypttim (Mailh. n), quasi iun»
koluin, effugiciUes, per mare Rubrtnn baplismi ad csset Rex regttm, el quando ila portatus cst ail.
eum tendunt, illud noslrum < in voce exsultalienis lcraplum (Luc, n), quasi non essel oranipalens,
ei confessionis (Psal. XLI) > inchoainus convivium. quando ita fiubditus eral parentibus (ibid.), qunsi
Et si quxras cur non ipsa quoque chrismatis con- non essel auctor parenlum. III his et similibns coo-
secratio ditala est, ideo scilicet quod ab hac feria perlum, latcbat. Nutlum erat, poslquam miracuia
quinla usque in vesperam Sabbati, qua hora ulcn- ccepii facere, simiilquc prxdicarc, et se Deuin rio-
dtnn est chrisniate, vacamus a missarum solemniis, monstrare, ut < Ego et Pater, inquii, untun samzs
eo loco quo pacem accipiraus fas est consecrare. (Joan. x). > In his et aliis nudiim ctAl. Anipulla
Et ante hxc baptismiun cclehrari hoc Sabbaio san- vero, poslquam benedicta fue.rii, ct ab ailari redil,
cio, ralio exigu , de quo diccndnm est suo loco, a poniificc et ministris allaris visibilitur et nuda
id est magno Sabbali sancli officio. Non igilur salulatur, boc significat quori Chrislus, ppslqua.m
clirismatis-quoque cousccraiio differri dcbuit aul ab allari crucis transivii, prxscntiam suam corpo-
potuit ralem cis praehuit, quos lesles sux rCsurrectionis
CAPUT XVIIL esse voluit (Luc. xxw). Quod cxleris invisibilis ct
Quid mytterii conlineat ordo consecrandi chrismatit. operla ad salutandura dclcrlur, significat quod Chri-
In co ioco, ubi solemus uvas beuedicere consc- slus rediens in ccehim, invisibiiis hpininibus faclus
cralur oleuni pro infirmis , concludiiurque conclti- esi, ut ipse testalur: < Exivi a Patre, et vcni iu
sionc : Per quem hmc oimiia, Domiae^semper bona munduin, iterum relinquo munJum el vaJo ad P.i-
creas, elc. Non cniin proprium habel oUicium, id esi lrem{Joan. xvi). > Nos vero, quamvis corpornlcin
nec in capile verba saluialionis, hoc est Dominus ejtis prxsentiam non vidcaraus, taraen venerando
vobiscum, ne in flne concludilur, ut cxterx oratio- eum quolidie salulamus.
ncs, per Dominum nostrum. Hujus vero chrismatis CAPUT Xix.
uleiconsecratio, qua? dicilur principaiis, qtjia ad Quod recte hac die pcenitentes Ecclestm restituantur.
ejus unctionera primipalis tribuiiur Spiritus, iri est Omni quidem lempore illa dcbent cpiscopi ftingi
sepliformis Paraciclus, uabetofficiiuu per *e. Pria o legationc ad reconciiialionem peccatorum, de qua
exorcizalur, dcindead Dominus tiobiscum,t,lsu;sum 0j Aposlolus loquens, ctiin dixissel: < Deus eral in
eorda, ejus bencdictio inchoatur, finiltirqtie per Christo, raundura reconcilians sibi, elposuit i.t
Dominum nostrum. Consecralur autera in eo Ioco, nobis verbum reconcilialionis(i/Cpr. V), > proti-
ubi pacem sulenuis inter nos dare, el lioc ust opus nus atljunxit : < Pro Chrislo ergo legatione fungi-
divinx gralix, ul pax et concordia regnel in nobis. mur, lanquam exhorianle per nos. Obsecraraus pro
Duedecim presbyteri, qui ordinanlur circa episco- Chrisio, recoiiciliainini Dco (ibid.). > Maxirae lameu-
pum, lesles et auditorcs ejusdem mysterii, duode- hoc die lu.usmodi legntis solemne est, bnc lega-
cira aposiolos significant, quorum in prxscnlia lione fungi, et peccatores, qui baplismiim criinini-
sumnius poniifex Chrislus hodie lcstaraenliim con- bus superductis perdiderunt, et propter boc.exira
scripsil, lolamque hxredilalem salulis , suxque Ecclesiara missi sunt, cl < sicut abiactatum super
discessionis fructum, id cst Spiritum Paracleium maire sua (Ptal. cxxx), » facli sunt oblala recon-
ostendii, diccns : < Nisi ego abicro, Paracletus non ciliatione, ullro in sinum matris eorum revocarc, et
veuiet ad vos. Si aulera abiero, mitlam eum ad vos ul ipsam reconcilialioncm libenter acquicscentes
(Joan. xvi). > Ejus namque gralix sacraiiientuiii suscipiant, palam el sotemniter foras egredicndii
ehrisma conlirict, qtti cx quo mortis Cliristi prelio obsecrare. Asiitil cuim hac dic.t vultui Dei prp RO^
.43 RUPERTI ABBATIS TDITIENSIS UI
feis Christus (Hebr. ix), > Pontifex summus in _A debetit alter alteriut iavare pedet ? F.xemplum eniiw
innliitudiiie misericordia., et sicut supra diclum dedivobit, ut quemadmodum ego feci vobis, ilaet vot
est: Semel officio sacerdotii functus esl, tradens, faeiatis (Joan. xm). Quomodo nos, cum simus-pulvis
sacramenlitm corporis et sanguinis sui, stalimque ei cinis, non erubescamus rigidam cervieem, el sla-
sacerdos ipse, <_uiet liostia , caplus el tigatus, ad turam, ad quam nemo nostrtim cogrtans cubHun.
passionem ductus est. Utquid enim misericordia unum potest adjieere (Malth. vi; Luc. xn), in con-
ligata est, nisi ut misericors peccatores solverel temptum nostri similium erigere, cum audivimus
pcenitentes?Ulqtiid Christus, nisi pro impiis mor- hnmani plasmatis Opiflcem , solo flexis genibus cur-
tuus est? < Commendat autem , inquit Apostolus, valum, lavandis discipulorum se applicuisse vcsligiis?
eharitatem sttam Deus in nobis,quoniam cum inimici Hoc igilur facio, validum cotitra superbiam nostrarii
essemus.Cbrisios pro nobis mortuus est (Rom. v). > sux humilitatis posnit exemplum. Quod ideo jam
Qtiamvisergo a divitiis bonitatis Dei nihil lcmporis moriturus cgit, ul eorum quns suos conscribebat
vacet, nune tsmen et lafgior est per indulgentiam tweredes mentibus arclius inbxreret. Solenl enim
remissio peccatorum et copiosior per graliam as- ptis et amantibus filiis arciius inlixrere dicta vel
sumplio renascentium. Augemur renevandis, cresci- facta, qnx pater moriens tiltima dixit, qtix manda-
mus reversis. Lavant aqux, lavant lacrymx. Indc B vit, qux Iocutus est, qux rogavit aut jussil. Porro
esl gaudium dc assnmplione vocatorum, hinc Ixti- per hoc humililatis opus, majus aliquid mystice si-
lia de absolulione poenilentium. Cujus peccatoris gnificavil, quod ideo prxlereundum non est, quia
cor adeo frigore criminum induruit, ul non colli- toturo inde officium hodiernx missx penriet. Per boc
qtiescat calore pietatis, dum audit vocem sxpe namque quodamrnodo eloculusest, quia surrexerat
dicti sacerdolis Chrisii, pro foribus Ecclesix »Ji- a caena, id est a convivio paternx glorix et posuerat
eenlis, per ttihas suas rationales : Venile, venile, vestimenta sua, < semetipsum enim exinanivit, for-
filii , audite me, timorem Domini, docebo vot? inam servi accipiens (Phitipp. n), > et terferia carne
Namv ut probemtts hanc ejus esse vocem, sum- noslra , quasi tinteo (cujus uiique materia nascitur
ptum esl hoc de psalmo tricesimo lerlio,cui litu- e lerra) prxcinclus, sanguinem suum effudit velut
lusinscribilur: Psalmut David, eum eommutavit vul- aquam in pehim, aique inde quolidie lavat pedes
lumsuum coram Abimelech^et ferebatur in manibus nostros, cum illum in remissionem peccatorum no-
tuis, et dimisil eum et abiit. Esl autem cele- strorum sumimus. Pedes quippe neslrps, id estaciirs
jkritmum in Scripturis sacris, et jam a nobis BoslfPS qupiidie rtecesse habemus lavari, quamvis
dielum est, David, id cst manu forlem et desWe- semel lcii per baptismum , loti simus mtindi per li-
" dem. < Si dixerimus
rabitem, qui fugiens persecutionem Saul, venit quia peccalum non habcmus, »
ad Aehis-, qui htc appellatur Abimelecb, et eoram et sie lavari pedes uostros recusaverimus, nosipsos
illo immutavit vullitm suum, et ferebatur in mann sedueimus, ct verita»iu nobis non esl (/ Joan. i.) >
bus G5 sms V ^9- XXIJ>significasse Doininum Quamvis lotus, quamvis mundus esset Petrus: Et
Jesum, qui coram Abimelech, quod interpretaiur si, inquit Doniinus, non lavero le, nonhabebis partem
patrit mei regnum, scilicel coram Judxis immutavit mecum (Joan. xm). Cuipar esl Hlud,quod alibi dicil:
vulium suum, id est sacrificandi rilum, quando im- < Misi manducaverilis carnem meam , et biberitis
motato jam Paschx veieris agito, sumens panem et saiig-uinetn meura, non habebiiis vilam in vnbi»
vinum ferebatur in manibus suis, dicens: < Hoc est (Joan. vi). » Secundum hunc vcracenv et a Patribus
eorpus meum, hic esl sanguis meus (Matlh. xxvi.) > approbatum hujus evangelicx leclionis sensum, recie
Hoc autem hac remissionis et gratix die factum esi. ilia de Aposlolo prxmittitur lectio : Convenientibtts-
Cum ergo lantus Pontifex Deo Patri assistit, lenens vobis in unum jam non est Dominicam ceenam man-
Bonem et vinum, et invitat omnes ad corporis ct ducare (I Cor. xi), elc. Illie enim ostendittjr, quali-
sanguinis sui convivium, nullum juslum, nulltnn ter hoc sacramento iavemur, et non judicium nobis
excipienspeccalorem.dicensque perora ponliflcum: D mendueemns et bibamus, videlicet ul probet se
Venite , filii, audile me, cujus peccaloris vel sa- qtiisque nostrum, et sic de pane illo edat, et decalice
xcum pectus ad lamentum pcenitenlix non emol- bibat (ibid.). Nullo quippe alio modo melius a sordi-
lialur? Magna vox invitaniis est magnus et capax bus terrenorum actuum purificamur, si non peceata
stjscipienlis sinus est, omnes ecclesix palenljanux, nosira fovenies, sed odio habentes, et loto corde
»t advertas neque ab austro neqtie ab aquilone ve- fugienles, ad hanc mensamaccedimus. Quolies san-
nieales, id est neqtie justos neque peccatores de- cto allari asstslimus, Chrisli utique personam, vi-
bere prohiberi, quin accedant ad apertos divinx cemque gerentes, sieut suo loco jam dictum esi.
Misericordise fonles. Nam et Aposlolus dicil: < An experimentura vultis
CAPUT XX. ejus, qui in me loquitur Christus ? (// Cor. 111),»
De ioiione pedum timul et officio. quoties hxc ejus verba super panera vinumque
Quod Dominus et Deus omnium pedes lavit disci- effundimus : < Hoc esl corpus meum r Ilic est ealix
pulis suis, dupiiciier nos videlicet morali pariter sanguinis mei.(/ Cor.xi),> etc.ipse rainisler specio-
atque atlegorico seiisu instruil. Si ntim, inquit, lavi sus et elegans, qui < non venil ministrari, sed mi
ptdet vettrot, Dominus et Magitter, qmntomagit vot nistrare (Matth. xx), > de missa quodammodo atque
|4S DE DIVINIS OFFICIIS. — LIB. V. 148
complicata iroperii sui purpura, birro suslriclus A mines viliosc vivqnl, besliales, id est bestiis similes
byssino, tolusque minislrorum in morem expeditus, fiunt. Ul aulem prxlati Ecclesix beslialibus domi-
propinalurus nobis calicem salulis cum pane vilx, nenlur, velus quoque iilis auctorilas suffragalur,
atireum liquidumque divinilatis sux superfundit qua crealis primis hominibus prxcipitur, ut bestiis
pignientum, alque ita singulis subministrans hau- lerrse domineniur (Gen. i). Igitur ubi subdili similes
rientibus nobisingaudio, iufunditusque in inleriores fiunt besliis, illic evangelicus homo dominari se de>-
scnsus animx, purificatque cos qui, terrena curan- bere jure recognoscit. Dum ergo prxlali subditis suis.
tes, et si non penilus ea conculcent, tamen non liac die pedes lavant, dum cibum reverenler porri-
possunt omnino evadere quin ex aliqtia parte vel gunt, potumque miscent.perit aucloritas domjnanrii,
leviier sordidenlur. Quod quanta charitate et humi- tpiumque rcgtim genlium et ecrura, qui poteslalem
iitale facial ul scireraus, illud nobis sui corporis el habenles benefici vocari affectant, deprimilur in ipsis
sanguinis sacramenlum tradilurus, prius pedes la- supercilium. Quod aulem lotis pedibus discipulorum
vii, sicut jam dictumest; perhoc simile purifica- os suum aperuit Dominus, sermonemque edidit
lionem illam decenlissime coramendans. Reele ergo splendidissiraum, quo paracletum illum lam sedule
lalis aposlolica lecliojam dicto prxmittitur Evan- repromiltit Spirilum sanctum, quodque et.nos, lotis
gelip. Quia vcro, pottquam tavit pedes eorum, accepit B ejus exemplo pedibus, eumdcm sermonem legiinus
vestimentasua et eum iterum recubuisset, dixit eit: vel audimus, hoc signiflcat quod non nisi lnlis et
Scitit quid fecerim vobit (Joan. xm), etc, apte hxc mundis gratia sancti Spiritus oslenditur. Unde et
offerenda seqnitur: Dextera Domini fecit tirlutem, in Apocalypsi, cum Joanni dixissel angelus : < Non
dextera Datnini exaltavit me. Non moriar, sed vivam inirabit in eam aliquid coinquinatum , et faciens
et n.irrabo opera Domini (Psal. cxvn). Poslquant iniquilatem et mendacium (Apoc. xxi), > protinus
cnim niinisterium noslrx salutis omne peregil, re- adjungiliir : < Et ostendit mihi fluvium aqux viva.
cepil vestimcnta glorixet claritntem, de qua dixerat tanquam crystallura, procedentem de sede Dei et
orans in fqrma servi : < Clarifica me tu , Pater, Agni (ibid.). » De hoc fluvio et in Ezechiele lcgi-
apud temeiipsum claritate,-<.iiam habui priusquam mus: < Vidi aquam egredientem de templo a latere
inundos esset apud te (Joan. xvu). > Etrecumbens dextro, et omnes, ad quos pervenit aqua isla, salvi
ilerum in dextera Dei < aperuit illis sensum, > dato facti sunt (Ezech. XLVII).> Non enim omnes, ad
Spirilu sanclo, ut inlelligerent Scripturas (Luc. quoscunque pervenit visibilis baplismi fons, salvi
xxiv), >et scirent quid fecerit eis. Et tunc implelum fiunl, alioquin Simonem Magum, visibiles baptisnii
esl quod mullo anle prophelatum, nunc eo respeclu aquas ingredientem, safus non refugissel (Act. vm).
canitur, ul dictura est. Quod enim hic dicilur: Non 'C Sed de hOc vitx fonte pacisque fluvio dictum est,-
moriar, sed vivam, hpc esl quod Aposlolus ait: penes quem est omne arbitrium salulis quem Domi-
i Christus resurgens ex mortuis jam non moritur, nus supradicio modo purificalis hoc suhsequenli
inors itli ultra non dominabilur; quod enim vivit, sermone se dalurura repromittit.
vivil Deo (Rom. vi), » ex illo recubitu suo. Narrabo, CAPUT XXII.
inquit, opera Domini (Psat. cxvu), et dicit: Scitis De mandato pauperum.
quid fecerim vobis, per inlerpretem suum Spirilum Mandatum quod agilur inler pauperes, non oni-
sanctum, quem dedit nobis. Reliqua patcnter ad nino ejusdem ralionis est. lliud enim Christi, hoc
eurodem sensum perlinent. Ecclesix esl. lllud diei prxsentis, hoc prxleriti
CAPUTXXI. speclat hisloriain Sabbali. Sabbalonamque, quando
Cur a prmlatit lavari debeant pedet tubdidorutn. venit Dominus Jesus Belhaniam, ubi fuerat Latarut
Inierea valde nolandum* est quam vere, quain mortuus, quem suscitavit, Maria accepit libram un-
sapienter nobis consuluit in eo quoquequodexterius guenli nardi pislici preliosi, et unxit pedes Jesu, et
egit, dum apostolos suos omnesque prxlatos Eccle- extersit capillissuis pedes ejus, et domus implela esl
six, talis servilii quodammodo vecligales esse vo- > n ex odore unguenli (Joan. xn), >Muliercm illam iroi-
luit, ut solemni more subditorura suorum pcdes tatur Ecclesia, pedes Domini ungens, id est pau-
exemplo suolavare debeanl. Perhocenim quotannis peres eleemosynis refovens, qui licet infima, laineii
inculcat, et replicat id quod ail Lucx xxn. < Reges ejus membra sunt, cl sicut pedes, ita magui cor-
geniium dominantur eorum, et qui potestalem ha- poris ejus, extremx reputanlur partes. Hos pedes
beiil super illos benefici vocantur, vos autem non capillis suis tersit, id est superfluis rerum suaruni
sic, sed qui majorest vestrum.fiat sicutminor, et refecit, sicul Aposlolus ait: < Veslra abundantia
qui prxcessor est, sicut minislrator. > Valde nam- illorum inopiam suppleat (// Cor. vm). > Hoc ergo
qtie reptignantia sunt, dominari 66 ut reges gen- lnundalum Ecclcsix obsequium est, ideoque cuncla
titim, et ex debito jussuque regula? evangeticx la- congregalio pedes lavat pauperum, in iilo aulem
vare pedes in raodum servorum. Unde unus ex soli, ut dictum esl, prxlali vice Chrisli deserviunt.
magnis aposlolis : < Non prxdicamus, inquii, nos- ln quo pulchre Dominum suura Ecclesia prxvenit,
meiipsos, sed Jesum Chrislum, nos autem servos ul anlequam Chrisltis diseipulorutn pedes lavet, ipsi
veslros per Dcum (// Cor. iv). > Sed non in vitiis discipuli pcdes Cbrisli, itl csl, pauperum ellavent ct
suis possiuil subdili hac libcilaletili. Cum cnim ho- cleeiiiosyux utigucnto uugniil; et dontui itt quq.
.47 RUPERTI ABBATIS TUITIENSIS M3
Cliri.lus prscsens futurus est, hora, qtia pedes no- A ordine taliqtte schemale, ul parum ittf RHRI«b
stros ipse per prxlatos nostros lahavit, pra^parelur, oificio defunctorum distare videatur.
impletahujns odore unguenti. H-ec ita esse.exeo 67 CAPUT. XXV.
luioque perspicuum est quod cantamus in drebus Cur initia finesque omittimus.
iflis : Mulier ergo Maria unxit pedet Jetu, et extersit Non solum autem, sed et cunctx tlicisic trans-
tapillis, et domus imptela ex odore unguenti. Gausa? iguntur horx, iil neque inilium neque finem habeant
lnijus respectu ralionahitis mos iustittitus ab iis consuelo morc. Et recte; nam Dominus noster, qtii
npud qtios regionis sladium ferventius est, hoc modo inilitim et linis est sicnt ipse ait: < Ego principiuni
tenelur. Primum pauperes intra elauslrates offici- qui el hrquor vobis (Joan.ym). > £t aUW: < Ego
>ias iritroducuntur, et anfequam fratres debiltim sum a. ei w, initium et linis (Apoc. i). > Ipse, ioqtiam,
iliis in lavandis pedibus charitatis exhibeant obse- qoi est caput nosirum principiiunque Jesus Christns,
qtiium, discumbunt ad conviviuin, sufficienlibusqtte per bos di.es abkitus est nobis, traditus, in manti&
furculis rcflciuntur. Nimirum tunc in itlis Christus imptorum, et inter iuiquos projeclus. llaqtte rccte
Mtscipilnr in Bethaniam, id esl domum obedientix, jucundilatis nostrx laudihus, ij est regularibus bo-
iitlesqiie non vana gralulatur ibi se illi ccenam fe- ris capita prxcidimus, fincsque earum sub sUenlio
«isse (Matth. x, xxv). Tunc cuncla congregatio con- B abscondimiis, et iutcr psaliendum, Gloria Patri
surgens tanquam inulierilla evangeiica, Maria quip- omnino subtrabimus.
pe iila typum Ecclesla?gesserat; consurgens, inquam, CAPUT XXVI.
<!_mtnsa, ad qtiam conftdens et moriice gustans, Cur candelm exslinguantur.
jijiinitiinfregeral propter tanlum hospitem (qui pro- Quod candela. exstinguuntur, illtid significal qiiod,
<ul dtibio in patiperihtis suscipilur) convenit ante crucifixo Domino, t tenebrxfactxsunlsnpertcrram,
pauperes, ferens libram unguenti, id est inlentkmcm abhora sexta iisque in horam nonam (Matth. xxvn),»
«'ecmosynx, suaviter cprain Christp redolentis, et iiao idipsum significat exstinciio canrielarura , quod
procumbens coram illis, sic per omnia tanquam lenebrx tllx significaverunl, scilicet excxcationeu.
Christo deservivit. Jtulaicx gentis, qua, prius occisis prophetis et lapi-
datis eis, qui ad sc missi fucranl, taudcm oceiso ipso
APUT XXIII. Domino pxophelarum (Matll\. xxi), merito iu lcne-
Quod per horas trium dierum Eccletia 'suum ordi-. bris perfidix projectx et a lumine vullns derelicta
nem non servat. est. Numerosa quippe lumraaria, qua> surgentes ad
Consummalis inissarum solemniis, qux ob causas
' vigilias ardenlia reperimus, universos significant
s.upradiclas festive celebrala, uiediis trislilix oebii- sanctos, qui prophelico serroone lucenles, solemque
tis, ut jam dictum est, quasi sol inierfiilserunl, sla- juslitix nascilurum el passurura , lanquam slellie
tim profundiora ejusriem tristilix scquunlur et au-
Non prxvix nunliantes, lumendivina. scicnlix populo illi
gcscunt silentia. enira Ecctesia suum ordineni diversis temporibus infiindcre missi sunl. At illi,
terval, quem a vigiliis noottirnis ejusdem diei mu- vitam eorum exslinguerites corporalem , cxcilalom
larc alque irainiuuere jain iceperat, A nocitirnis sibimet inliilere spirilualem, tandemque auJire me-
ergo vigiliis incipienlibns, lantx miilalionis seu di-
raierunl, < ut vcnial supereos oranis senguis jusltis,
winuiionis causas breviter exscqui cupiraus.
qui effusus esl snper lerram a sanguine Abel justi
CAPUT XXIV. (ibid.), > elc. Igittir candelx in eo quod singulx posl
Be inusitatis ttium noctium tigilih.. singulos cxstinguunlur psalmos, prophetas signifi-
Primo dicendum esl, harum trium noclium vtgi- caul, qui singuti explclo proplictix suas ministerio,
lias, quas et inusilato ordine decantamus, elin le- ab illis pccisi suiil.Illa quoque qux ultima non- ma-
iiebris consummamus, exsequias csse iriduanx jor rxleris exstinguilur, ipsum Dominum significal,
inoriis Domiiii, et ideo roorlrs ejusdem luclui quinlx qui reputalus qnasi umis ex iiropheiis, tandem occi-
ferix vigilias allributas, quia vesperam Sabbati, fj [ sus esi; post quem nullus apnd illos propheia sur-
noclemqne ipsam, < qux lucescil in prima Sabbati rexit, el bic exstinclus profundas illis erroris el
(Matth,. xxvm), > iiori decuit exsequiarum planclui perlidia. lenebras reliquil.
dcpulari, cujus medio resurgens Domtnus, lolam CAPUT XXVH.
iiociem ipsam cmn prxcedente vespera victorioQ Quid tropi significant.
sux gaudiis ilhistravil. Exlunc nainque cceptum Plerisqve moris esl, ui cxstinctis luminaribus, in
est, ul in omni solemniiaie diem prxccdat npx, sem- ipsis lenebris lugubres tropi, prxcinentibus canlori-
pcrquc vespera fu.ura. diei clarttale prxfulgeal. Ut bus ct choro rcspondente, flebili modulatioiie decan-
ergo tririiianx mortis Domini triduo peragaraus ex- tenlur, incipientibus a Kyrie eleison. Signilicant
sequias, noctem fcrix quitilx ascivimus siraul, quia autem lamenla sanclarum muliemm, qux, ut io
iniserrimi Jmlx infami commcrcio jam venditus Evangelki legimus, lamentabantur Dominum, < so
ftierat Domiiius. Itaquc quod canonici iiunqiiam in denlcs contra scpulcrum (Mallh. xxvn). »
priyalis diebus, monachi vero neque privatis neque CAPUT XXVIII.
solcmnibus unquam facere consuuveruut, uterque De novo igne.
Ordo vigtlia» cum uovcro expendit lcctioniliiis, tali Amisso igne, qui ad malutinos, ut dictuin e.t^
143 DE DIVLNIS OFFICIIS. — LIB. V. 150
e :stii!g-:iuir, ad lapiilem pcr eosdem Ires dies confu- A
j cliirnas, regularcs horas abscrbet trisle silentluro.
ghims, tti vel lapitlem perculienlus,ex ahslrusis ejus Usum novinitis, mysteria requiramus.
venis ignem occulltim eliciamus , vel liquidura cry- CAPUT XXIX.
s'alli lapidem sereno ccelo soli objieien.es, radium Cur campanm non sonant.
ejus irajectum, per ejusdem crystalli orbiculum spe- Signa Ecclesix, qux campanas dicimus, sanctos
cinbili miraculo in subjeclara suscipiamus escam, Cliristi prxcpnes signilicare suo loco jam dietum est,
Nimirum per hoc nobis pulchre depingimus, quod qui charitalis igne excocti, et divina inslructieue
Deus, qui < dixit de tenebris lucem splendere, illu- ibrmati, in proteclione Dei coeli, lanquam in turri
cescal in cordibus noslris ad illuminalionem clari- foriitudinis ccmmanentes (Psal. LX), imo suspensa
latis sux (// Cor. iv) » per mortein Chrisli, quem mente penrientcs quadam fraternxdileclionischorda
sicut in matutinis prxfiguralum est, Judxi sibimet commcventur, lotaque die et tota nocie comraoven-
exstinxerunt, el tenebrx facta. sunt. Lapis enim , tur, ut non laceant prsedicare nomen Domini-,riiccn-
cum de illo ignera sic excipimus, Christum significat, tes : < Qui reminiscimini Domini ne laccatis el ne
quem < lapidem reprobaverunl xdificantes, qui fa- delis silentium ei (Isa. LXII). > Nolura esl aulempri-
ctus csl in caput anguli (Psal. cxvn). » Unde cl in mos hujusmodi prxcones, scilicel sanctos apostolos,
Denediclioue ejusdem ignis oratio lalis est: Deus, Q ] non solura conticuisse, sed el reliclo eo omnesfugisse
t/ui per Fitium luum, angularem scilicet lapidem,cha- (Matth. xxvi). Petrus quoque cxterorum princeps,
rilalis ignem tuis fidetibus conlutisli, produclum e si- ctijtis ab ore primum verilalis prxconium < in om-
lice, nostris profuturum usibus, novum hunc ignem nem terram exivit (Psat. XVIII),> 68 dicenlis: < Tu
sanciifiea, elc. Prudenlius quoque in hymno suo, es Christus Filius Dei vivi (Malth. xvi), » vocem il-
<jui cantatur in Sabbato sancto (18), cum dixisset: lam ctarissimam repressil, conticuit, Chrisium reli-
Lumina nos tamen quit, fugit et negavit (Matth. xxvi). Igilur ea hora
Monstras taxigeno semine qumrere, qua Dominus tradittis est, recle signis Ecclesix sw
ul oslenderet fieri hoc ad commemorandum illtiri, lentium indicimus, Cliristmnque solum lorculae
quod de lapirie Christo procedil nobis ignis sancti calcanlem, solum in ligno crucis, extenso corpore
Spiritus prolinus adjunxil (19), tynipanizantem, teslimonium veritati humili ac so-
Ne nescitet homo spem sibi luminit lilaria voce perhibentem, ligneo malleolo in tabnla
In Chrisii solido corpore conditam, suspenso et personanle, populumque ad EccLcsiam
Qui dici stabilem se voluil vetram invilanle significamus.
Nostris igniculis unde genus venit. CAPUT XXX.
Lapis ergo, quem perculientes ignem eliciinus, Clui- 'C Cur allaria nudenlur.
slum siguifical, qui percussus vei bere crucis, Spiri- Cur allare nudelur scire voleniibus facile liquei,
tum sanctum nobis effudit. Quod si crystalli lapidemi si prius animadverterinl, quid ipsum altare signifi-
soli objicimus, escamque subjicirous, ut mediantei cet. Signiiicat autem Chrislum, quia sie illud in
crystallo carbpnes exslincti reviviscanl aspectu i templo, quomodo Chrislus loli corpori Ecclesix di-
phoebex lampadis, illud nobis gratissime comme- guilate et lionore prxeminet. Quod si et auctorilas
niprari debet, quod <Mediatur Dei elheminum horao• desideratur, occurril illa Domini dicentis per Mosen:
Cbristus Jesus (/ Tim. u), > inter Deum exstinclos- < Atlare de terra facielis mihi (Exod. xx). » Quod
que bomines medius inlerveniens, noslrxque infir-- bcatus Gregorius sic expcnil: < Allare de terra fa
niitali usque ad mortem appropinquans, ionge ai cere, esl in incarnalione Mediatoris sperare. Tunc
nobis secrelum ignem, id esl sancli Spiritus altissi- quippe a Deo noslrum munus accipilur, quaudo in
mam divinitalem infundit, ignem utique Spiritusi hoc altari noslra humililas, id est super Dominicx
sancti, quem sicut testatur ipse, venit miltere ini incarnalipnis fidem ppsueril, quidquid operaltit. Iu
icrram , et voluit vehemenler .accendi (Luc. xu). altari ergo de terra oblatum munus ponimus, si
Non enim vana religio est, solemni processione adI aclus nostros Dominicx incarnalionis fide solidamits
novi ignis benediclionem exire. < Eamus , inquitt (20). » Cum itaque nudum altare conspicimus, di-
Apostolus, ad eum extra caslra, improperium ejus3 gnum illud memoria quod magnifice propheta, fle-
porlanles (Hebr. xm). > Procedenles namque adI biliterque deploral ;nosirisintimis personareauribus,
iilum ignem, meminisse debemus exeundum no-- npstris internis prxsentialilef debet apparere con-
bis esse ad eum, quem Judxi exlra castra civi-- spectibus : < Ecce vidimus eura, etnon est species
talemque suam projecerunt, ut per ignem sanclii ei neqiie decor, el nos consideravimus eum despe-
Spirilus vilam xternam habeamus, credentes ineum,, ctum el novissimum virorura , virum dolorum, et
quem illi a prxsenti vita exstinxerunt. Deincepss scienlem infirmitalem. Vere languores noslros ips».
imminenle vespera, majora irisiili» sequuntur in-- lulit.et peccata nostra ipse portavil (lsa. LIII).» HX<J
cremenla. Allaria spolianlur, vino et aqua lavanlur, , de passione ejus dicta esse pcrspicuum est. Ille eniin •
campanx conticescunt, oranes, prxter vigilias no- < speciosus forma prx filiis horoinum (Psal. xnv),»
(18) Prudent. Caihemerinon v, 7, 8; Patrel. tpra. (20) S. Greg. Moral. lib. m, c. 26, n. 51, in Job,
JJX, cdit. Migne. II ; Palrol. lom. LXXV, cdil, Migne.
(19) Ibid,, 9-12.
-ST RUPERTl ABBAIIS TUITMSKSIS 151
qui <seinciipsuth exinanivit, fprinara sejrvjaccipiens A auctoritas non concedit, Grxcorum cpolradicer.s|
(Philip. n), > maxime in passione sua visus est non tradiiioni, ul die Epiphanix baptismum celebreraus,
Jiabens specieni, neqtie decorem, el quasi abscondi- sicul in nocte pascha.li, quod et supra dictum est,
lus vtiltus ejus. Nam anlea decorus incedebal, et ubi de die Epiphanix menlio facta est. Sed de ori-
tnagnificabalur ab omnibus, quia sicul laudatur in giue bapiismi opporlunius dicemus, ciim de uiorta
Caoiicis : < Venter ejus eburneus, disiinclus erat Domini in sequenli Parasceve, vel Sabbati sancti
«apphiris (Cani. v), > id est naturx inflrmitas inler- olBcio, traclalusvelordo causaruro poposcerit. Scien-
tlttra coeleslibus in illo rcsplendebat miraculis. Ac dum autem quod rectius faciunl hi quos et nos imi-
ntiiic quia <Doininus posuil in eo iniquilates om- lamur, el ordini evangelico magis eorura propinqual
piuiii nostruin, ascendit sicut virgullum coram eo el consuetudo, qui hodie quidein, id est feria qtiinta,
sicut radix de terra silienti (Isa. Liu). > Illa faCies allaria nudaiit, sed ipsa die Parasceve lavaul. Nant
cjus el oculi, ex ijtiibus, ul ajt Hieronyraus igneum hacferia quinta ccepit quidem Dominus aJ vespe-
quiildam el sideregiii radiabat, verbi gralia quando rara agonizari, sed feria sexla sanguiiiem el aqiiara^
vendentes et ementes ejeci| de lemplo (Matth. xxi), delateresuo lanceatus effudit. Idcircoet cura cantit
quod inlinitus facCre non possit ex.ercilus, illa, in- ad passionem perlinente, vel cum psalmodia pceni-
quam, facics nunc despiciebalur, alapis cxriebatur, B lentiali lavare consuevimus. Hispidi quoque ramii-
velabatur, conspuebatiir. Yellebaniurgenxejus.qux sculi, cnm quibus lavantur, flagella significant, qu;e
sicut areplse aromalum gratum prope accedentibus peclus illud sacratum Deique capax alrociler seeu-
spiranl odorem, ita conluenlibus benignitatem ejus erunt. Non enim divinitas inhabitans, passibiliiatem,
exprimebani el niansuetudinem. Maiius ejus, quse carnis excluserat, sed veros dolores verasque virga-
ita faciles erant ad operanda miracula divini benefl- rum vibices in illo nostra caro perlulil.
cii, ut merilo dictxfuerinti tornaliles, aurea?, plenx CAPUT XXXII.
hyacinihis (Canl. vj, > vinculis aslriclx sun|, clavis
confixx sunt. Proptertalia diclum est;< Elaspecliis Cur horas sub silentio cantamu».
(I) eo non esl, cl non est ei specie neque dccor (Isa. Qupd noii solura canipanarum clangor silescil, sed
LIII). » Insuper hoc ad deuudati altaris causam regulariura quoque concentura horarum nosler om-
pertinct, quod idem Dominus veslimenlis suis spo- nino cliprus abscontlit, illud significal quod apostoli
lialus est. t Milil.esnamque ciim crucifmssenl etim, Cliristi non solum prxriicare cessaverunl, ut soiiti
diyiserunt sibi vcstinienta ejus, el fecerunt qualuor fuerant circuire < per castella evangelizantes et
partes, unicuique roilili parlem (Joan. xix). > El de curantes ubique (Luc. ix), » sed et nocte hac, post-
lunica dixcrunl : <Non scindamus eam, sed soriia- C qiiam hymno dicto exierunt cura illo in menleui
tuur de illa, cujus sil (ibid.). > Tale vinum bihit no- Qlivariim, diffugienies el oppressi trislilia, cuncli a
sler Noe (Genes. n) , quod intcrpretaiur requies, laude communi cenlictierunl. Idcirco autem a com-
scilicel Doiuinus Jcsus, in quo requiem inveniinus plelorio profundiun hoc incipilur silcutium, quia
aniiuabus nostris, lale (Mallh. xi), inquam, viuum circa hanc horam, cum dixissel discipulis : < Ecce
bibit cx vinea sua, quam plantavil, scilicet ex genlc appropinquavit, qui me tradei (Matth. xxvi), > ipsi
Jtidaiea, qtiam dc jEgypto iransliilil (Psal. LXXIX) , grayes esse cceperunt e.t prx trislitia dormilabant,
qtiia ctinctis amariludinibus inebriatus, soporatus tandemque ubi liirha, et qui vocabatur Judas, venii,
csl soinno moriis, cliu cunclis a diyinitatis suxglo- ciiro lenerent eum, < reliclo eo, omnes fugerunt
ria nudaius ad tempus apparuit. Cum crgo aitare (ibid.). > Nec quisquam cx illis ad eum propius jani
Cliristum significei, recle ob toininemorationemTio- accessil, nisi discipulus ille, qui, ut Joannes ait, <110-
rum, veslitu et ornatu suo spoliatum est. lus erat 69 pontifici, quique dixil ostiarix et inlro-
CAPUT XXXI. duxit Pelrum (Joan. xvmj , > quem llieronymus
Gur vino et aqua laventur. ipsum fuisse Joannem asserit.
Causa vero, cur lavenlur allaria, non minus bis D CAPUT XXXIU.
qux dicta suiil, scienlcm delectat. Videlicet idcirco Cur maiulinas sicut horas sub silentio non dicainus.
itla lavari inslilulum esl, quia Dorainusnoster, quem Quxri hic polesl, cur cum diurnas horas liiste.
allare significal, ui riiclum esi, de latere suo lancea sileiitium operiat, noeluinas vigilias vel laudcs in-
inititis perforato sanguinein et aquam effuJit (Joau. lccla melodia depromat? Ad quod dicendum, lem-
xix). Ideo lavaiitur yino et aqua. Vinum enini prp pus aliud per diem, aliud significari per noctero.
sanguine, in sacramento quoque sacrificii, ipso Do- Nani diurnis lioris prxsentiam significamus Domi-
niinb auctore, asciium cst. Sanguinem, inquam, el nicx passionis, noclurnis autem vigiliis lenipora
aquam effudii de latere suo summus nostrx opifex priora, per qux futurain eaindera passionem pro-
saluiis, qux prima sunl ejusJem elementa salulis. pheix prxnuntinverunt. Qui quia non lacenles in-
Sanguine redimiraur, aqua ahluimur. Hxc enim lerfecti sunl, idcirco nobisvoces illorum proferen-
nqua, priraa sui fuit origo baptismi, quo baplizainur libus candetx, ut supra riictum est, uxsliiigiiuntiir,
nos, quein a nullo accepil, seri ipse priimis ejus au- quarum ultima, qux exstinguilur ad canticum
cior exstilit. Hoc ideo dicimus, ne putcmus illtini a Evangelii, ipsuin Dominum, qui cva elizans occis-js
Jjairae suum accepisse baplismum, quod Romana est, significat.
155 DE BJVLNIS OFFICHS. — LIB. VI. 154

LIBER SEXTUS.

CAPUT PRIMUM. A ergo, curadeo publicis gaudiis exemptasit, ulriec


De Parasceve. missarum lxtiliara ordinis ecclesiastici auctoritas
ilfi ascripserit. Unde consulto gralix ccelestis ora-
Dies sextus ab illo quo Doinintis nosier civitnlcm
culo, breviler aliquid super hoc capitulo riicendtim
Jerusalem cum gloria (Mallh. xxi), quam mox in-
est. < Gloriari quidem tit Apostolus aif, nos oporlet
vidia sequereiur, ingressus est, illud evidenlius in cruce Domir.i noslri Jesu Cliristi (Gal. vi), > el in
confirmal, quod superius commendaium est, scilicet lanti pretii, qtiod pro nostra redemptione
reslaurationis gratia
Jianc hebdomadam humanx respon- dafum est, (ideliler cunctis postbabilis exsullare
dere, mysleriorum ordine, primx illi hebdomadx
Sed sunl aliqua qux gloriam hanc el ex-
mundanx creationis. Nam hominem, quem in illius gaudiis. sultationem noslram nimiura mmiumque obnubi-
sexla feria Crealor mirabililer condidil, in bnjiis lanl. Primum noslrx conscicnlia causx, propler
nihiiominus sexla feria idem ipse Salvator mirahi-
quam imperiosa sanclx Trinitalis charitas, hoininem
|ius redemil. Dieshic Parasceve vocatur; parasceve tantx reverentix, lanlxque dignitalis, qui cum Deo
autem prmparatio inlerprelalur. Quo nomine Judxi, verbo una persona esl, hominem invocautem, et
qui inter Grxcos conversabantur, sextam Sabhati, morli niliil debentem, morii addixil, sicut Aposlolus
qtix nunc a nobis sexta feria nuncupatur, appella- ait: < Proprio filio suo non pepercit Deus, sed pro
baiit, quod eo videlicel die qux in Sabbalum forenl
B nobis omnibus tradidii illum (Rom. vin). > Nori.
liccessaria prxpararenl, juxla quod de manna quon- enim iia gaudere debemus de gralia trndentis, vel
dara erat prxceptum : < Sexla autem die colligetis de cliarllate
morienlis, ut non eliam rioleamus,
»
dnplum (Exod. xvi), elc. Qui vero inler Romanos qnod tanto Doniino tormentorum, el mortis causa
vitam ducebanl Judxi, usilatius eam Laline ccenam ftiimus.
Siquidem non gaudere, ir.gratiludinis; non
puram cognominabant. Quia vero sexla die honio dolere autcm, crurielilalis est. Non ila simus incatiti
facius, et tola niundi est creatura perfecla, septima laudatores providentix vel prxscicntix Dei, ut prx-
autem Condilor ab opere suo requievit, unde et scicntiain
cjus et orJinationem idem esse aihitre-
hanc Sabbatum, id est requiem vocari prxcepil; 111IIr. Non enim hxc, id cst prxscienlia el ordinalio
jecle Dominus eadem die sexta crucifixus Iiunianx Dci, xqualia sunl, aut converli possunl, quia prx-
restauralionis iinplevil arcanura. Unde, cum acce- scivit Deus quidem omnia, qux orriinavit, sed non
pissel acelura , dixil : Consummatum est (Joan. prxordinavit vel prxdeslinavil, ul fierent omnia,
xix), id est sexta die, quod pro mundi refeclione qux prescivil. Nam de 70 homine, cum faceret
suscepit, lolum cst opus perfectmn. euin, riuo prxscivit: scilicet et quomodo pcr frau-
CAPUT II. dem diaboli decipiendus esset, ct quomodo per
C omnipolenliam suam deceptum et perditura re-
Cur hac die missa non eanlelur.
staurare possct. Hxc, inquam, duo prxscivil,
De liac die primuni illud quxritur, cur oflieium sed eorum allerum, id est lapsum hoininis, fieii
non habeat, imo (quod maxime mirum videtur) cur permisit, ad cumulum diabolo debilx damnalionis;
a missarum solemuiis vacet, cum passio Dominica, allerum autem, id est restauralionem ejus, pr.c-
qux hac die cejebrala esi, sacrificii principium, ordinavil, ul, sicul ait Aposlolus ad Ephesios, inna-
liostrxque salulis summa sil. Videiur namqtie jure tcscefcl < principalibus el polestatibus in ccelestibus
tanta res solemnibus sumroe celebranda esse gau- per Ecclesiam nitiliiformissapienliaDei(Ep/t«s.in). t,
diis. Si enim martyris uniuscujuslibet anntla dies, Unrie et Hieronymus in commenlario ejusdem Epi-
qua per passionein mortis ad immorlalitalis gloriam stolx (21): < Si, inquit, principatibus el potestalibus,
transraigravil, festivis honoratur gaudiis, et mcrilo, in ccelis, quas sanctas minislrasque Dci accipera
quia < pretiosa in conspeclu Domini mors sancto- debemus, ignota ftiil multiplex sapientia Dei, quse,
rum ejus (Psal. cxv), » cur dies hoec solemnium nunc eis per Ecclcsiam revulata esl, quanto magis
gaudiorum orbata esl inslrumenlis, qua marlyrum palriarebis et prophclis ignota fuit, quos supra non
ct saiictorum omnium Rex sanclis omnibus anli- _ ignorasse mysteria Christi, sed ita ut Apostplii3,
quis et novis per mortem suam paradisutn aperuit [apostolos] nescisse, menslravimus. Muliiplex quippa
el lalroni quoque, cui dixit: Hodie mecum eris in sapientia Dei per Ecclesiam ejus, nunc el principa-
paradiso (Luc. xxm), hoc die solutum e.l admirabile tibus et pptcslatibus revelala est, quam olim Deus.
preliura, cujus pondere, ut cantaraus, captivilas futtiram in sua niente decreverat, el nunc essc per-
iiiundi rcdempta est, inferui clauslra confracta sunt, feclam ex eo quori viderotis, agnoscirous. Crux,
ct coelcstis nobis aperla est janua regni. Quxrilur ilaque Christi non soluro nobis , scd cl angclis
(21) S. Hicroni Coniraent. in Epist. ad Eplies., lib. n, cap. .... 3, vcrs. 10, Patrol., tom. XXVI, edit.
Migtie. .
I5S RUPERTI ABBATJS TUmENSJS 136
CHnclisqtiein ccelo virtultbus profuii, el aperuil sa-i-AA rat: < Itcnim aulem viriebo vos, ct gamlebit cor
cianientum, quod anle nesciebanl. Denique ad cce- :- vesirum, el gaudium veslrum iiemo lollet a vobis
Itun cum corpore revertenlem mirantur et dicuni : (Joan.
xvi), > perpulchre perfecta esl, qux prxmissa
< Quis est iste, qui venil de Eriom. linclis vcslibuss fuerat, nmlieris simiiiludo,
qux postquam pepereril,
< de Bosra? Iste formosus in slola sua (Isa.
LXIII).t« < jam non meminil pressurx propter gaudiura, quia
.JEt in alio Joco : < Quis est isterex glorix? Dominns is natus esl homo in mundum. »
« virluluin, ipse est rex gloria. (Psal. xxm). > Non °
crgo piitcmus divinx ordinationis utrtimque ftiisse, CAPUT III.
ct horoiiiis lapstim, et ejusdem restiiulionem, sed,j Quod eetebriuit nottrm reiemptionis a feria scxlaai
prxscitum quiriem lapsura ficri perniisisse Deuni, 't Dominicam transferatuu
al riiaboli damnntioncm, rcstaurationera autemn Dilfercndum est igitui gnudium lanlx salutis,
prxorJinasse, aJ miiltifomiis sapienlix sux osicn-,_ tantx tamqne neeessariae retlempiionis, lanli pretii,
lioncra. < El non sicul blaspliemamur, inquil Apo- ,. cujus pondere caplivilas mundi redeuipta est, inferni
sloltis, c| sictil aiunt quidam nos dicere : FaciamusIS clauslra confracla Sunt, jaima? ccelorum aperlx
mala, ul veniant bona.quorum daninatio juxla est 5[ sunl, lalro pcenitenliiim exemplum, cum Doroino
(Rout. iii), > Dixeral enim : < Ubi abundavit pecca-,. B " paradisum ihgressus est (Ltic. xxm).
Differendum,
luni, supcrabundavit gralia (Rom. v). > Quodqui-i_ inqtiam, osque in diem tertium, quo lanlus ille
oamjiiste damnandi sic pervcrtebant, ut illum dixisse e Victor surrexit qno nobis vicloriam suam annunti.t-
assererenl qtiod oporlcat nos facere mala, ul ve- .. vit, qua nobis in semelipso, quid de nobis spere-
nianl bona. Quorsum hxc? Yidelicel ul advertamus,. mus, ostendit, et lunc pro redeinptione animarura,
quia miillo magis Dcus, cum faceret hominem, necc cjux hac die palrala esl, et pro resurrectione corpo*
voluit, nec ullo modo dixil : Fiant mala, ut veniantlt rum, qux illa luce condila est, pro hoc, inquam,
liona; sed eo nolenle, co prohibcnte, morlemqtte^ riuplici munere inenarrabilis, ineslimabilis, infinitai
coinniinante, diabolo consenticiis horao malura. fecit jt solemnilatis, diguitatis lolo corde, lolo ore lolisque
(Gen. iu); Deo auteni disponente, bonum venit. Et;t viribus concelebranda est. Hac inlerim die tristitia
« ubi abuudavit peccalum, > in lanlum <
superabun-,_ regnet, hac, inqunm, die irislilia denoroinata, id
davit cralia, > ut quia saiisfactionem pro culpa. est tristi die conlristemur ad pcenitentiam, feria
litilius debebat, nisi horoo, nullusqiie solvere potcrat|t Dpminicx passionis nostratn pertranseat aniroam,
nisi Deus niiserntus Dcus homo fierel, qui cum 0 clavi manuum acpedtim ejtrs carjiem nostram coa-
pro
se nihil morii debercl, raoriendo pro nobis debitumn r figanl, crux ejus noslram suspcndat concupiscen-
nostrum solveret. Igitur nostrx, ut supra dictumn liara. Compatiamur, ul cfinrcgnemus (Rom. vm).
esl, cor.scientia culpx gnudium nostrnm reverberal,1 Hodic non ucrificemus, dum nobis hoslia lollilur
ut non exstilloroiis hac die, scd anitiulemus demisso0 de manibus. Non sacrificenl amici, dum Irucidant
capile, quia vulnera illa nostra fecertint crimina,( iniraici. < Dominus, inquit Moyses, pugnabit pro
qui.t conlumaces servi commisimus, quod vapulat|t vobis et VPS lacebiiis {Exod. xiv). >.Quandiu ergo
jlle omnium Domimis, quia qux ille exsolvit, nos lS lorcular calcat soltis, et indumentum ejus sanguine
rapuimus (Psal. LXVIII).Deinde evangelicx quoquee .- conspergitur (Isa. I.XIII), qiianriiu ligalus deridelur.
auctoriialis est, el ex Doniini dictis acccpimus, ulH velata facie colaphizalur, et alapatus, consputus,
Iiac die gaudere Juritcis rclinquamui, et nos con-,. quandiu illudilur vesle alba indulus, ilemque arun-
liisteinur. *Nam cum dixissel: < Modicum ct jamn dinera accipiens in dextera, veslemque purpuream,
non vidcbiiis me, et iterum modicinn et videbitisjs et spineam ccronam, clavorumque fixuram, quibtis
iue (Joan, xvi), > secutus adjunxit: < Amen, amen„ in cruce pendens, legis factus est maledicium, bi-
dico vobis, quia plorabilis el flebilis vos, mundus:s bilque aceli poculum, quandiu tolopprobriis exsalu-
initeiii gaudebit : vos autem contristahamiiii, seda ratur (Matth. xxvi; Luc. xxm; Joqn. xix; Deut.
irislitia vestra vertelur in gaudium (ibid.). > Adhucc D pj xxi), landiu nos, id cst a mane usque ad lioram
autem huic tantx rei trisliliam convenire probabitili nonam, juge ac profundum leneamus silcntium,
exeropto confirmat, dicens : < Mulier cum parit,1 mcerori amicum, et interiorem penetranles medita-
tristitiam habel, quia venit bora ejus; cuin auiem„ tionis solitudincti, solventesque cum Moyse calcea-
pcpererit ptierum, jara non meminil pressurx pio-,. roenla de pedibus noslris, audiamus illum tanquam
pter gaudium, quia liaius est hoino in mundumn de medio rubi dicenlem : < Videns vidi afllictionein
(ibid.) t Mulieri quippe Ecclesiam suam assimilat,t pppuli mei, qui est in vCgyplo, et geniilum ejus
qux qnia Cbristum diligit, quem ex Deo Palre ge-,. audivi, et descendi liberare eum (Exod. m). > Nunc
niliim, in noslram naturam suscepii, recte hac diee enim quasi in rubo spinis inhxret, clavis confixus,
moriente illo per mortem, quasi per parlum in vilamn spinisque coronatus, crucisque arbustum guttis
xiernam et in immorlalitalis gloriam exeunte, tri-,. sanguinis quasi rubentibus pullulat moris, ul, sicut
siitiam habel, et clamat < ut in ulero habens, et >l ait quidam:
clamat parlnriens (Apoe. xn), » et quia postquamn Tristet purgantur sangume culpm,
resurrexil, aelerno suo regno natus, < gavisi snnt" Qucm contorta rubttt deniii cruciatibut ediU
discipuli viso Domino (Joan. xx), > sicul ipse dixe-
157 DE DIYINIS OFFICIIS.— LIB. VI. ISfc
71 CAPUT IV. j Bomint, ciamabo tt non exaudies? (fluiac. i), elc.
A
Ctsr norn notta eamtemmusadorare erucem. Si, ioqaan.,iiic Dei coilwctaior fortts et rigidus slans
Uora-atrlem fere xtona (Mallb. xxviv; Marc. xvn; sitpcr ettslodiara suam et figens gradiun super mu-
Lnc. xxm), qttando raox iradtturus spirilum clanro- nilionem, dura Christiim in cruce coniemptalur, et
vtl voce magnn, dicens : < Pater, in manus luas vidcl cornua in manibus ejus, el ibi absronditam
commenJo spirilum nietim (Lue. xxm) : i videns- fortiludineni cjus limui, ail, et expavi, quid nos
que quod facltim fuerat, etqtiod sic clamans emisis- longe impares, longeque mitiorcra in die judicii fl-
sct spiriltim, ccnturio, nostrx fidei prxcentor, cla- duciam hahentes, quando videbimus manifeslam in
mavit et ipse dicens : < Vcre Filins Dei erat iste nubibus cceli fortiludinem illam, qnam hic tlmet
(Matih. xxvn; Marc. xxiu), > jussilqtie Pilaltis ad nbsconditam in cornibtis crucis, qux erant in ma-
pelilionem Joseph reddi corpus, venitque Nicodeinus nibus ejus? Quid facient tabulx, si tremiint colum-
fcrens myrrhx et aloes quasi libras centum, el ac- nx? Recte ergo, ut nostrum tractus hic raagis ac
«eperunt corpus Jesu, et involvernni liriteis ciun magis excitel timorera, in plerisque ccclesiis reli-
aroinalibtis (Malth. xxvu; Marc. xvn; LHC. xxm; gione imitandis ila canlattir, ut post singtilos versus
Joan. xix); lunc, inqtiam, licuithis et aliis discipu- somper prirous vicissim ntinc a principio, nunc a
lis appropinquare, et querelas tanto funeri depro- B nietlio reputatur. Seqnens iraciits : Eripe me, Domi-
mcre, pairiatim dilapsis perseculoribus : vel qnia ne, ab homine malo (Psal. cxxix), sccundum tituluni
tliiiiino Domiuicx mortis satiati spectaculo tlisces- cjustlum psalmi, qui est: In finem psalmus David,
seranl; vel quia viso terrxmoiu, quo veltini templi vox esl ejustlem manu fortis propugnaloris nostri,
scissum esl, el pelra? scissx sunl, et moniimeula pro noslra saltiic in pnssione sun decertanlis, et
aperta sunt, lerriti diffugeranl (Matth. xxvu). Circa hxc itli oralio hac de causa atlribuitur, ut nos qup-
nonam igitur horam conveniamus et nos, et suprenio que simili exemplo in pcriculp cxistentes, oralionis
funcri, non lam missale oflicium, quam funebrem devotione a Domino liberari mercamur
exhibe.tmus planclum, qnem et hoc ordine pera- CAPUT VI.
ginius. Cur liac die legiiur passio sectiridum Joannent.
CAPUT V. Quamvis ct ipse ortlo scribendi poposcisse videa-
De officiovelordine adorandw cructt. ttir, ulTiac die posl alios evarigelislas passio Domiui
Narrandam sacrx passionis hisloriani illa duo secundum Joannem Icguretur, constal enim illum
prxeunl animalia, Je quibus et eaiilamus : In niedio revcrsum dc Pathmos insuln, ubi exsilio reiegattts
duorum animaliuiii innotesceris; scilicet lex cl pro- _ fucral, post omnes evangeliuni snum scripstsse ul-
photx, qux illi concorJitcr atlestanliir, juxia quod tiinuni; tamcn cl hxc altera mnjor causa est, qtiia
Moses et Elias apparuerunt in iuonlc, qiiamlo prxsens interfuil, et cxteris adesse non audenlibus,
iransfiguratus est, cum eo loqtienlcs (Mutth. xvu). ipse, qtiia, sicut de seipso ait, et sicul Ilieronymus
Nam priina lcclio Osee prcphetx est : In iribulatione perhibet, nolus erat pontifici (Joan. xvm), fidu-
suamane consurgent adme : Venile et reveriatnur ad cialius sectitus est, el juxla crucem slctil. Stanlibus
Domiiium, quia cmpit et sanabii nos, percuiiel et cu- cnim jtixta crucem Jesu, Maria malre ejus, elsorore
fabit nos, vivificabil nos posl duos dies, in die tertia matris ejtis, cum vidissetJesus malrem suam, et dis-
suscitabit nos (Osee vi). Sccunda de Exodo est: cipnlum stanlem, quetn diligebat, dicit malri sum :
Dixit Moses filiis Israel : Mensis iste principium Mulier, ecce filius tuus, deinde dicit discipulo : Ecce
vobit mensium primus eril in mensibus anni. Decima maler tua. El ex itla hora accepit eam discipulus in
die mensis hujns, lollatunusquisque agnum per doinos sua (Joan. xix). Et paulo"post de se ail: El qui vidit,
et familias testras, cl immolabilis eum decimo quarto teslimonium perhibuit, et testimonium ejus vcrum est
die mensis hujus ad vesperam (Exod. xn), etc. Pritna (ibid).
sanc, rcsurrectionis prxconium est; secunda pas- CAPUT VII.
sionis, et eidein passioni, qux hac die legenda est D Car evangelisla sttum interposuil teslimomum.
secundum Joannem, proprie congruit, maxime pro Non prxtereundura lanlx hujiis rei sacramentum,
eo quod irictn evangelista sumpsit hoc ex iila tesli- cui sauclus evarigelista lam diligenter siuiin inicr-
nionium: < Os nnn comminueiis ex eo (Joan. xix). > posuit teslimonium, cl congrua de Scripltiris snb-
Singulas lcciiones singuli sequuntur tracttts, quem jccit exempla. Dixeral enim, quia milites, qui fro-
canliiiii proprium esse lugenlium, Ionge supra in gerunt crura latronum, ctirit venisenl ad Jeswm, ei
Sepiuagesima dictum csl. Primus nos ad iremore.ti viderunt eum jam mortuttm, nofi fregerunt crura ejut,
excilare molitur, dicente Habacuc : Domine, audivi sed unus mitilum lancea latus ejus aperuit, el conli-
audilum luum el limui (Babac. m). Siccnimtlabacuc nuo exivit sanguis et aqua. Facta sunl, inquil, hmc,
bic ex eo quod incertamen et luclanien, ut iladicam, ut Scriptura impleretur, qum dicit de eo: Os non com-
amplexu cttm Deo congredilur, atiiplexaniis, id esl miuueiis ex eo. El item alia Scriplura dicit: Vide-
luctamis sortilus est nomen; < uullus enini, ut ait bunl, in quem iraitsfixerunt (Joan. xix). Cur agniis
Ilieronymtis, lam audaci voce austis est Deum ad qui inimolatus est, noluil ut os comminueretur
dispulaiionein juslitix provocare, el tiicere ei, cur ex eo? Non enim casti, sed eo nolente et dispo-
{Qrebushumanis lantavemiur iuiquitas? Usqnequo, nciiie acluni csl. Siquidem non alia, qtiatn qnas
159 RUPERTl ABBATIS TUITIENSIS 160
voluit ac disposuit ipso ab his qui cum voluntate A mislum, cum gustasset, noluii bibere (Malth.xwn),
sua vel propria nequitia peremerunl, lormcnta per- reprobaiioneni signiftcat vinex stix, scilicet gentis
pessus cst. Unum de similibus nobis locutus est, Jutlaicx. < Vinea enim Domini Sabaoth, domns Is-
Iioc scilicet, quod, ut nosmorlalisac passibilis homp rael est (Isa. v). » Al-illa, quam ipse exspectaverat,
natus est. Cxtera dissimilia ncbis cuncta locutus ut faceret uvas, et fecit labruscas (ibid.), landem
est, quia quanrio voluit et quomoJo voluit natus est, illi mortis miscuit amaritudinem, qua gnstata mo-
quando voluit, et qtiomorio voluil mortuus est. Cur dice, id est per triduum, jam de gcnimine vitis
ergo noluit, ul crura sua frangerentur, sicut el il- illius bibere non vult (Matth. xxvi). < Resurgens
lorum sceleratorum, inlerqtios reptilattisest? Virie- enim a mortuis jam non morilur, mors ilti ul|ra non
licet, idcirco, quia ossiuin fractura nullum usquaro dominabitur (Rom. vi). >
bontim sua simililudine commendat. CAPUT XI.
Cur chlamidem coccineam eircumdari sibi permiseril.
72 CAPUT VIII.
Quod singula eorum, qum Dominus passus etl, atiquid Sed et qund chlamidera ccccineara, cum illude-
niysiice significent. retur, non dedignatus est circumdari sibi (Malth.
Considercmus ea qux in passione sua perlulit ." xxvn), nunquid non congruit illi, quod propler nos
Doininus noster, et invenieraus alia quxdam, qux in passione sua fungebatur minislerio charitalis?
nosspiritualiter amplius xdificent, per illasignifi- Coccus enim coloris ignei, qui in tabernarulo Do-
cari, Nam non solum qux gessit, et.qux pali voltiit, niini oflerri, el in veste sacerdotali bis linctus jube-
sic disposuit, ut cum inleriora perspexeris, si ex- ttir assuroi (Exod. xxvi), gcminam significat dile-
leripra hxc aliendas, sic uirohique consonam inve- clionem, Dci etproximi, qna fil ut quidquid offerir
nies siroilittitlineni, quoinodo ex qualitale seu cx inus, ignilum et quasi bene coloratum coram divinis
proprielale figurartiro vel npicuin, eamdera scriplo- placeal conspcclibus. Ipse autem < propter nimiam
is inanum diversis in locis recognoscis. charilalem suara qua dilcxil nos (Ephes. u), hihebat
CAPUT IX. calicem passionis, sicutipse, < utcognoscal, inquit,
Quid crucis figura significel. niundus, quia ego diligo Patrem (Joan. xiv); » el t
Primum ipsa crucis figura nihilne mysticuro si- < Majorem charitalem nemo habet, quam ut aniniam
gnificat? Taceo, quod decentissimum esse nulliis siiam ponal quis pro amicis suis (Joan. xv). » Igilur
abiiuat, salulem liiimani generis in ligno cmcis huic Regi nostro chlamys coccinea bene congruebat,
constilui, ut unde mors oriebatur, inde vita resurge- ut ipso habitu se illnm esse oslenduret, qui in lega
ret, el qui in ligno vincebat, in tigno quoque vince- Q ( significabatur pcr vilulam rufam, cujus corpus pro
relur. Quodque ait quidam : pcccalo jubebalur extra castra cremari, cl cinis
Neve qttis ignorel speciem crucis esse colendam, ejus in aqua cum hyssopo super populum aspergi
Qum Dominum porlavit, ovans ratione poteuli (Num. xix).
Quatuor inde plagas quadrati colligit orbis. CAPUT XII
Illud non prxleream qtiin salutis, quam operaba- Cur arundinem in manu acceperit.
lur, primas jantias, id esl iiriem, spem et chariialem, Ariindinem quoque sive calamuin ab illudenlibus
quarlamqne illarum, perseverantiam, in ejnsdem accipere non recusavit in maim sua, < quo, ut ait
crucis, in qua pendebal, figura significabal. Habet Hieronymtis (22), sacrilegiura scriberct Judxorum,
enim crux longiludinem, latitudinem, sublimeatque sive vencnata interficeret aniinalia. > Habebat nam-
profundum, id est acumen, quo fixa terrx inhxrei; quc in manu stta virgam, id est, suam in propria
longiludiuem, id esl tisque ad brachia; laliludinem, potestale animain, ul voleus poncrei atque iterum
in eorumdem expansionc brachiorum; alliiudinem, suineret cain. Et sicul Moses corara Pharaone suani
ab ipsis bracliiis sursuni versus, quo caput iinminet. projecit virgam, qux versa csl in cclubrum, devo-
Jlis autera qualuor supradiclx virlutes signantur : ravitque versas in colubros virgas magorum, ite-
Profundo, fides, qux occtilta voluntatis Dei voca-' D rumque rediil in virgam (Exod. vsi), sic ipse nunc
|ione, prima in fiindo cordis quasi fundaraenlum in suam quodammodo positurus crat animam, ut
icdificio, ponitur; longitudinc, perseverantia; alti- desccnderet in inortem, qnx per colubrum intravii
ludine, spes, qux nobis in ccelestibus reposita est; in mundum (Sap. n), colubrosque .Egyptiorum, id
jnliludine, charitas. Nam de his, inquil Augustinus, est, mortes absumerel peccalorum, aique ilerum in
Apostolum dixisse inlelligo : < Ul possitis compre- virgam, id est in poteslalem rediit prislinam-
Jiendere cum omnibus sanclis, qux sit longiludo, CAPUT XIII.
Jalitudo, sublimitas el profundum (Ephet. m). > Cur spineam coronam geslaveriu
galutis ergo primos aditus in supplicii stti figura Per «pineara aulem coronam illud visibiliter quo*
Salvator noster prxdicabat. que significal, quod de illo prophela prxdixit: < Et
CAPUT X. jieccata- nostra ipse porlavit (Isa. LIII). » Spina.
Qnid significet, quod aceti poculum cum guslassel, namque pcccata designant, qtix aiiimam pungunt et
noluit bibere. laceranl. Nara et prepter peccalum hemini data.
Pcr hoe aiilcm quod oblatum sibi acetum, fclle stint, dicenle Domino ad Adam : < Cum operatus
f22) Hieion. Coiiinieiit. in Evang. Matlh. lib. iv, cap- 27, Paiiol. lom \\\\\, cmi. Migne.
'
«fcl- DE DIYINIS OFFICIIS. -, LJB.' VI. 1C2
ftieris lerram, non oabit fruclns suos, sed spinas el. A lur. Quas crgo scrdes habcbat Deminus, ut bapli-
tribulos germinabit libi (G«H. III)/» Cxtera qnoque siiio passionis ahltierelur? Nerope morlalitalein no-
omnia, qux passns est, quibus illusus est, mysteria slr.im et passibililatem, propler qunm sordidus et
simul et moralia conlinenl documenta. Nam in eo conlemptibilis apparebat hotninibus sicul in Zacha-
quod facies ejus velalur, ac deinde colaphizattir, ria legimus : < Jesus autem indutus erat sordiJis
velamen illud significat, quod super corda Judxo- vestibus. Dixil aulem angelus his qui slabant cotam
rum expandebalur, ut videre illutn non mereaniur, se : Auferle ab eo veslimenla sordida (Zach. m). >
quem nunc usque in synagogis suis conviciis cola- Jesus , inquit llieronymus , indutiis erat sordidis
pbizanl el exalapant maledictis. Nobis aulem for- veslibus, qui cum non fecisset peccatum pro nobis
tissimum in his omnibus prxbet humUilalis exein- peccatum facttis esi, el ipse infirmitaies nostras tu-
plum. Quisenim non erubescal colltim erigere, et lil (Isa. i.tn; // Cor. v). El in Aposlolo legimus :
pingui armari cervice (Job. xv), cum Deus et Dorai- < Chrislus nos redcmit dc mnlediclo legis, faclus
nus omnium ab illudenlibus sit pro nobis colaphi- pro nobis maledicluin (Gal. m). > Hic in \ieesini»
zalus? Nam hominis bumilitalera imilari superbi primo psalmo loquiusr : < Longe asalute mea verba
dedignaremur, hutniiiato sub lol cpnviciis Deo, su- delictorum meorum. > El in scxagesimo octavo :
perbire erubescamus. B < Deus, tu scis insipientiam roeani, et delieta niea
73 CAPUT XIV. a le non sunl abscondita. > Qux universa, inquii,
Cur tua crura frangi nolueril. appellanlur sordida veslimenta, ul aufcrunitu' ab>
Qui ergo caelera rationabiliter perlulit, non fru- eo, cum in morle stta iioslra delel peccata. Ctint
stra, sed dispouenle eo frangi sibi crura noluit. Ossa igiliir < videmus Dominum Jcsum propter passioneni
namque qux ubique in Scripturis mystice pro virtu- mortis gloria et honoie coronaium (Hebr. u), > cl .1
libus accipiuntur, nihil nobis niyslerii prxdicarent nostris qtix ipse portavcral, ablulum, recte illiiiu
in eo quod frangerentur. Sed econtra crura ejns hi accipimus suo haplismo in morle sua hapiizalitui
eo quod inlegra censervata sunl, illud nobis mysti- alqtie ul curailem suum ad nos transftuiderei ba-
cant, quod universx vix ejus recla. et inviolabiles ptismalum, sanguinem cl aquam rie lalere suo pro-
sunl (Psa/. CXVJII).Crura namque ejtis, vias ejus fudisse jam morluum. B.apiismuin atilera, quo a
Signiflcant, unde et in Canlicis dicitur : < Crura ejus Joanne baplizalus est, non ad eanidera pertinuhse
CPldmnx marinercx, qux fundalx sunl snper bases virlutem, aliasjam dictum esi.
aureas (Cant. v), > id est iliiiera ejus pulchra super CAPUT XVI.
divinilalis sapieniiam in rectiliidine firraata. Quid _ Cur ne solus sanguis, nec sota aqua de talete ejttt
^1 exhit, vet cur aqua sanguini sociata sil.
igilur vitala crurum fraelura fieri maluil ?
CAPUT XV. Idcirco ncc solus sanguis, nee soia de lalere Sal-
Cur tanguinem el aquam de latere tuo fuderit. vatoris aqua manavit, qtiia divinus drdo nostrx s;t-
i Sed unusmiiilum,inquil evangelista, laneea la- lulis utruroque dcpoposcit. Sanguine naroque redi-
tus ejus aperuit, el cnnlinuo exivit saftguis et aqua niimtir, aqua abluimur. Ncc ad hoc redempii sttmtis,
(Joan. xix). > Cur igitur hoc fieri maluit ? Yidelicel, ut tales 1109ille possideret, quales eramus prius.
m illam stiper nos effuaderet aquam cum sangttinc Unde et Aposlolus : < Non enini, inquil, voeavit
suo, quam dum commendarel, dixerat : < Nisi qais nos Deus in immundiliam, sed in sanctificalioncnt
renatns fueril ex aqua et Spirilu sanclo, non potest in Cbiisto Jesu (/ Thess. iv). > Et in alio loco, cum
videre regnum Dei (Joan. m). > Siquidem hujiis priora commemorasset peccata : < Et lixc, inquii,
aqux sacramentum ab hoc miraculo sumpsit exor- iuistis, sed abluli estisf sed sanetificali estis (/ Cor.
dium. Baptizalus ergoDominus in passione sua VJ), > elc. Ut ergo esset unde a peccatis lavareuiur.
(Luc. xti), lalem ad nos saluliferx morlis participa- aqtia, qux cerporales tanlura lavare ppieral sordes,
tionem jam morluns emisit. Non esl novum hoe aut sanguini, qui est preiium ncstrx redemptionis, so-
mirum, quod illum in passioue soa dicimus baptiza- rv ciata est, et ex cjus societale virlutem alqueaucto-
tum, matre filiorum Zebxdei posttilante ac dicente: ritalera sumpsil, ut ad abluendas invisibiles pecca-
< Magisler, dic ul sedeant hi dtio filii mei, unus ad lortiin sordes, digna sit sancto cooperari Spiriltti.
deileram (uam, et alius ad sinistram tuam in regno Societate, inquam, vivifici ac pretiosi sangiiinis hoc
tuo (Matth. xx), > respondens dixit: t Poteslis bi- accepit, ul comparelur vera simililudine Ruhroma-
bere calicem quem ego bibiturus sum, aut baptismo ri, per qtioJ salvalus populus tratisivit, Pharaone
<j_uoego baptizor, baptizari? (ibid.) » Qui cum re- submerso cum curribus el equitibus suis (Exod.
spondissenl : < Possumus, calicem, inquit, meum xiv). Nam fugientes .Egyplum hnjus sxculi, munila-
bibetis, et baptismo, quo ego baptizor, baptizabi- les in vcranr. repromissienis lerram iransmiliit, riia-
romi (ibid.), >etc. Nomine calicis sive bapiismi pas- bolum persequentera penitus absorbet cum prxleri-
sionem voluil designare martyrii, cjua et ipsun» ei 1'isaciibus et pompis snis. Igilur, ut supradictuin
illos deeebal consummari. Unde el alibi de passione est, longc raiionabilius fuil, ui lancea mililis lattis-
stia loquiitir : < Raplism» antera habeo baptizari, el Domini apurirelur, quam ut ejus crura frangerentur.
fuil salu-
quomodo coarelor usque dum perficiatur ? (Luc. Ralionabilius, inquam, ac decenlius tanlo
xu.) > Grxce autem baplismus, Latine abtu io dici- tis ariifici, yaldeque aceessU ad pulcliritudinen»
163 RUPERTI ABBATIS TUITIENSIS KJ»
perls, ut illud sibi mortuo de Interc educerel, unde A judiciis profilentes, veberaenler pro Illis nune inlen-
nasccretur Ecelesia, qui dorniienli Adx eostam dendam non esse rationera significamus in eo quod
criiixil, iinde forniareltir Evo (Genes. n). Hac enim genua non flecliraiis, el tainen oramus ulcunque et
similiUiJine quid pulchrius, quid elegantius, quid pro his, quia futurum est ul illos quoque trahal ad
dulcius? Siqtiidem ille primus Adam obdormivit, se, qui idcircp in cruce cxaltalus est, ul ad seipsum
iste secundus, ul diclum est, resurrecturus obiit. prania traherel (Joan. xn).
llli Domiuus soporem immisit, huic Patcr- caticero CAPUT XIX.
passionis dedit. Cur ab his, qtii crucem apponant, cdnietur: < Populi
< Egredimini ergo el videte, filiae Sion, regem meus, » el alim aniiphonm, et ad singulut resdonde-
Sa&nonem in diademuie, quo coronavit eum matcr tur Grmce "Aytat, el Latine < Sanelus, Deus. >
sua iu riie desponsationis ejus, el in die lxtitia. Tres istx anliphonx, Popule meus ; Quia eduxit
corriis illius (Canl. m). > Egrediroini, inquam, rio te ,quidultra debui, qux apporlando crucem deean-
teuebris illis, qux < super lerram facix suul ab boia lantur, sensibus parum aut nihii differentes, verbis
scxla usque in horam nonam (Matlh. xxvn), > iiuo quoque ac modulatione consimiles, triplicem signi-
de iltis, qux per illas significatx sunt, et ntinc ope- ficant Scripturam tiluli, sensumque ejus consonant,
riunt fat iem cordis Judxoruin. De his ergo lenebris qui super capul Doraini Kebraice, Crxce ac Latine
cxite et vidc.le intenia conlemplatione illum, qui descriptus est : > Jcsus Nazarenus rex Judxoruut
< vos vocavit in aJmirabile lumen suuin (/ Petrm (Joan. xix). > Nnnt, quia ibi scriplum esl: < Jesus
ii). > Regem magnum, regem pacificuin in diariemate Nazarenus, > hic per singulas anlipbonas in fine sub-
spinco, quod csl charitatis el inagnx miseralionis jiciiur, Salvalori lew; juxta inlerpretalioiiem ejns-
ornamenluiii, quo coronavit eum inaicr sua Syn- dem nominis. Et quia vere est < rex Judxorum, »
agoga iu hacdie dcsppnsationis cjus, qua, ut dicium licel hoc Hli negaverinl, el litulum quoque mutare
est, nascilurx sibi sppnsx Ecclesix in Ixtiiia cordis voluerinl, dicenles : < Noli scribere rex Judxorum,
stti prima elemenla produxit. sed quia ipse dixit: Rex sum Judxorura (ibid.\; >
CAPUT XVII. hoc in eisdera antiphoitis astruitur ab elfectis, ve-
Cur hac die solemnes ftant. orationet pro slatu Ec- rum et antiquura exponendo Regis ofliciura, vide-
clesim. licel quod eduxeril eos de lena .Egypii, quod de-
Oinni quidem tempore pro statu sanctx Ecelesiaj, duxerit per deserlum quadragiuta aiinis, quod mamia,
fldeliteroraudtim cst, sed huc die prxcipuu soleranes cibaverii, quod iu lerrara satis bonam inlroduxerit.
pro illa oraliones secunduni graduura vet dignilatum P El quia causa hxc Jesus Nazarenus rex Judxoruin,
ordines ac diversitales, a sacerdole perorandx, ra- tripliciler, ul diclum est, scripla esl, id esl Hebrai-
tionabitiler 74 iusliluix sunt. Hac cniin die Salva- ce, Grxce el Latine, ad singulas anliphonas, quibus
lor nosier pro cunclis oravit, et commune pro ora- in line subjicitur, Satvatori luo, quod est in illo li-
nibus sacrificium facius esl, de quibus et passioni lulo Jesus, Grxce et Latine respondetur 'Ayto;, iyio;,
appropinquans, irao jara ad arain. crucis pene assi- Sanctus, sanclus, quod est in eodera lilulo Nazarc-
stens, cum pro discipulis suis rogaret, dixil : < Non nus, Hebraice; vero non respondetur, videlicct, quia
pro Itis lanlum rogu, sed et pro his, qui crediluri gens illa regem suura adhuc negal, tilulumque illusit
sunt per verbum eoruin in me (Joan. xvu). > Nem- averso corde maledicil et deteslatur. Supradictas
pe liic ille erat magni consilii Angelus (Isa. IX), de ergo cantando anliphonas illo deferlur crux, qtto
quo in Apocalypsi legirous : < Slelit angeltis juxla sibi Grxce et Latine firieliter respondetur, quia vi-
arani lempli habens ihuribulum aureum in nianu delicet," crucilixus Dominus, [a neganlibus Judxis
sua (Apoc. viu). > Hodie juxta aram templi, id cst sese promovens, ad eenfessionem gentium proficisci-
in conspectu Ecclesix assistens, aureum iramaculali lur, appropinquanlibus apostolis et canlantibus, id
corppris ihiiribulum in cpnspeclu Dei, pendeus iu cst totis viribus opprobrium crucis (/ Cor. i), qtiaiit
ctuce suslulit, et cralipnis iucensum dignum cum D non erubescunl (Rom. i), prxdicanlibus, et inlerdum
clamore < valido ct multis lacrymis, ut ail Aposto- muila passis gravique perseculionum pondere fes-
Jus (Uebr. v), > pro nobis adolevil. Rccte ergo et nos sis; quod el pulchre significalur per hoc quod ejus-
cuiri illo solemnes pro nobis el pro cunclis orationes dein cruris portalores nunc eunt, uuuc laiiquara
offerimus, juxta quod illic addilum est: < Et data lasst subsistunl.
sunt ei incensa niulta (Apoe. vm), > etc. CAPUT XX..
CAPUT XVIII. Quid significel quod' crux hactenus operta nune dis-
Cur pro Judaiis genua non fltclimut. cooperitur.
Ubi lioiandura, quod cuin in singulis orationibus Velamen, quo haclenus legebatur eadem crux,
ad pronunliationem diaconi geuua ftectamut, in ea quodque aufertur, dicendo: Ecce tignum crucis, ve-
tantiim, qux pro Judxis dicitur, hoc non facimus, lamen illud significat, sub quo sese Dominus a Ju-
videlicct, quia donec pleniludo genlitim subinlroeat, dxis abseonriil, quorfque cordi eorum oppansum est,
cxcitas, qtix centingit in Israel {Rom. xi), nullius nobis auiein revelatur, quia, ut ail Aposlolus, in
oraiionis inatiti depelli vel expelli potesl. Iiaque Christo auferlur (// Cor. m). Nobis enim seipsum
dlviiiis nec debere, nec veUe, aul posse coniraire oslendil in prophetis, sensunique apcruii, ul inleW>.
.65 DE DIVINIS OFFICIIS.- LIB. VI. 166
gamus propbctas, non sicut Moscs ponebat velamen A I flrmamentom, chantatf. solium, miscricordix litii-
super facicm suam (Exod. xxxiv), dum < non pos- lum, pielntis argumentura, gratix vehictiliim, pacis
sent Dlii Israel intendere in faciem ejus (// Cor. iu),» vexilitim. Adoramus crucem, qux superbiara excidit,
sod faciem nobis revelat, < ut gloriam ejus speculan- invidiam obtrivit, culpam correxii.poenamdestnixit.
tesj in eamdem imaginera irausforniemur a claritate Crux Christi, janua cceli, clavis paradM, diaboli
icgis in claritatem Evangelii, lanquam a Doroini dejectio, liominis erectio, captivitalis noslrx sola-
spirilu (ibid.). > Hcec revelatio primum per illuii si- tium , liberlalis prelium. Crux exspeclatio patrinr-
gnificata est, quod eo tradente spirilum, < veliim cliarum, promissio propheiarum, triiiniphus regum,
templi scissum cst a summo usque dcorsum (Matih. dignitas sacerdolum. Crux iyrannos incrcpat, po-
xxvu). > Exlunc enim omnia legis sacramenta pa- tcntes inclinat, afllictos sublevat, pauperes honcslal.
luerunt, alque ad gentilium fidera arcana Judxorura Crux teuebrarum excidium, lucis infusorium, niortij
Iransierunt. In Evangelio quoque secundum He- efrugium, vitx navigium, salulis impcriuin. Quidquid
brxos, superliminare lempli infinite magniludinis Dco proficimus, quidquid acquirimus, qiiidquid spc-
inquil Hierouyinus, fractum esse atque divisum lu- raimis, adorandx crucis est fructus. Per cruceni
gimtis. Prxlerea Josephus refurt virtules angelieas, Christus ad se tmxit omnia (Joan. xu). Regnum
prxsules quondam templi, luiic pariler conclamasse, B I Patris, sceplrum Filii, sigillui.i_Spi.ilus sancli,
< Transeamus ex his sedibus. > Sed et in hoc , lolius csl lestimoniuin Trinitalis.
quod < terra moia est, et pelrx scissx sunl, et mo- CAPUT XXII.
numenla aperla sunt (ibid.), > juxta lillerara quiriem Cur pridie Dominicum corpus in hodiernttm diem
lnagniludo signorum esl, qttod cruciftxum Doini- recondilum tit.
num coelum el terra et omnia conlremiscant, sed Causa poscere videtur, ul die Dominicnm cnrpus
myslice trcmorem significat credenlium, quod pri- ccnficientes, elinde usqtie ad Sabbatum recondeuUs,
slinis errorum viliis derelictis et eraollita cordis du- tptp eoriem Sabbalo jugi silentio consopili, usqne in
ritia, qui prius erant similes luniutis mormorum, priniam Sabbati ab omni diurno psallentio cuuclo-
postea cognovertnt Crealorem. Unde el in psalmo : que sacri allaris ministerio vacarcmus. Sic enim
c Conimevisli, Domine, lerram ct conturbasli eam rei propius accedere pularemur pro eo qttotl hac
(Psal. LIX). > Item: < Commota est et conlremtiit, die Dominus noster immolalus, Sabbalo quievit iu
lerra (Psal. xvn). > scpiilcro, totamque sequentem noctem discipuli ejtis
CAPUT XXI. in iristitia transegerunt, donec diluculo redeuniihus
Ilem de cruce.. _ a monumenlo roulieribus, quxqtte audierant et vide-
Hxc ergo crucis adorandx rcvelatio, sicul et illa rant referentibus, paulaliin respirare cl in gatijiuin
veli lempli scissio, illud mystice significat, quod cre- reviviscere ccepeiunt. Vciius ilaqtie triduanain Do-
dentibus in crucilixum clausa prius Scripturarum mini niortem observare vidererour, etillani de veleri
mysteria palefiant. Nam per creditam Christi pas- hisloria siniililudinem rectius lenere, qua dicuiui
sionem vel cruccm, nunc intelligirous sacramenta est de manna, quod liliis Israei in figuraut. Domi-
legis el arcana prophelarum, verbi gralia, cur Plia- nici corporis daitim est: < Die sexla coliigaut quoJ
rao vel .Egyplus, qux deccm plagis verherata non inferant, siique riuplum qtiaiu pcr singuios dies
cessit, solo sanguine agui victa, filios Israel dimisit, colligere solebant, quia die seplima non invenielcr
el quis ille sil in prophelis, cujus < factus esl princi- (Exod. xvi). > Nuucaulem econtra dieseplima apud
palus super humerura ejus (Isa. LV);» quisve < sicut nos iiivcniliir, quia post meridiem corpus solcmiiuer
ovis ad occisionera ductussil, ctsicut agnus coram in voce cxsultalionis ct laudis coiificinius. Hac vero
tondenlc se obmutuerit, ct non aperueril os suum die sexta quodaramodo non inveuitur, quia noit cor,-
(Isa. ix).t Hxc et cxtera clausa prius, nunc crucein ficitur, sed pr.die.id est feria quinta, illatuni et
Chrisli suscipientibus aperta stinl. Sicque faclum esl, recondiUim esl, qiiod.hodie suiiiamiis. Citr ita fiat,
ul bibere jara possimus de aquis Mara, quas, nj quia ratioue nou vacat, vigilauter inluendum est.
sicut 75 '" Exodo legimtis, non polerat bihcre pe- Domiuus noster non tunc soltim vel tunc prinium
pttlus, donec clainante Moyse ad Dominum, <oslendit iniinolalus esl, qitamlo a Judxis in cruce suspensus
ei Dominus lignum, quod cutn misissel in aquas, in csl, sed el pridie, qunm palerelur, quando accipieus
dtilcedinem versx sunt (Exod. xv). » Aqux eniin panem el calicem henedixit, el dedii discipulis suis,
Mara legem significant, qtix non parvam in se araa- dicens : < Iloc esl corpus nieum : Hic est calix
ritudinem liabet, diim dicil: < Oculum pro oculo, sanguinis mei ( Matth. xxvi), > suis uianiLus
dentem prodentc (Deut. xix), » et sirailia. Dulccscit immolaliis esl, suis ipse manibus nohis, ut jugiter
autem per lignum, dum proposito Dominicx pas- immoletiir, agnus commeiidalus est. Ab illa immo-
uionis exemplo, ei qui le percusserit in maxillam, . laiinne priraa Sabbati, tertia dies, ab ista vero
prxbcs et aliam (Malth. v), etc. Adorainus igitur iu Sabhaliim ipstini leriia nihilomjnus dies est. Consl&t
cruce Doinini noslri Jesu Christi opporiunain, ut autemquod, ut superius dictumest, noctem sive
ait Paultis, gloriam, salutcm acqoisilatn, reduceni vcspcram Sabbati ab illo silentio vel tristilia, quaui
viiam, salvalionein perfeciam, libcrationera pcrpe- exigebat requies sepulcri, causa illa veliemens abs-
luant. Adoramus crucctn, fitlei prxsidiutn, spci trahil, quod in parle cjusdem nociis Dominus
167 RUPERTI ABBATIS TUITIEilSIS ifig
resurgens, lolam illara compambitis gaudii jubare A 76 CAPUT XX;V.
sol verus illuslravil. Triduum ergo Dominicx niortis, Incipil de Sabbato sancto.
quod perfici neqnivit, eo respeclu quo ipse a Judxis i Sabbaio post profiinriam tristilix noclem diescit
est trucidattis, pulchre el rationabiliter ad hunc nobis post mcridiem in snmniara Ixlilix clarilatein,
respectum transponitur, quod ipse.suis manibus est iraminentemque vesperam noctis ejus.qua vefus
iinniolatus. Cujus rei vel maximum illud esl jurii- sol Chrislus ab inferis victor ascendil. Oinnis aniina
cium, quod tribiis his noclibus minulas, exslinctis Christiana vigilanler allendens el prxexsullans, plau-
Itiniiiiaribus, cahitnus vigiliasad simililudincin tene- dit sibiinet et dicil: Ei noXut dies iltuminabiiur, et
Iifarum, qux paticnte Deminp, super lerram factx nox illuminatio in deliciis meit (Psal.c.xxxviu).Qua-
sunt, significandp, ul supra dictum est, cxcitalem, propler qiiotquol sacerdplalis aut levilici suiniis
qox exlunc accidit in Israel (Rum. xi). Sicque fil orriinis, jure pro lanti regis vitlorla luba inlonamus
iil sncrillcium nnvum, quod morlein Domini pridie satutari, juxla illud in psalmo : < Buccimite in neo-
per manits ipsius prxcesserat, rcsurrectionis ejus roenia tuba, in insigni die solemnilatis vcstrx (Psat.
iiihiloniinus piidie, qiiori csl in sacrosancti Sabbati LXXXJ.» Quis enim dies nocte hac insignior? qux
vespera, solemniter occurral. Itaqtie quomodo hac soleriinitas hac victoria prxslanlior? qux alia nostra
die, qux estferia sexla, qnaClirislus hosliasaluiaris B est neomenia, nisi illa, qua hac nocte in Chrislo pcr
a suis truciddluf inimicis, rccle a nobis quasi sepul- baptisinuin renasciturnova Ecclesia? Jurc crgo nnnc
lum est sacrificii decus, et ciclestc illud manna, angelica tuba coetorum, exsultat, luba tulutnri
quia hodie non invenilur (Exod. xvi), feria qtiinta insonal, gaudet tellus, mater Ecctesia Ixtaltir, ci
paravimus el iniulimus quod hac die sumamus, omuis aula divini nominis mngnis resullat poptilo-
fuitque diiplura quara per singulos dies colligere rum vocibus.
coiisuevimus (ibiil.). CAPUT XXV.
CAPUT XXIII. Cur hoc Sabbatum vocelur sanctum.
Sabbalum hoc pro magnitudine rei communs
eo
De quoa duo presbyteri corptts Dominicum de toco, nomca excessit,
quo pridie reconditum fuerat, deferant, ei quod quod est vigilia, scilicet allenta,
dicitur super itlud oratio Domiritca lantum. cxspectatio vcl prxparatio cujuslibei magnx et
Tandem salulata cruce , duo prcsbyleri deferunt cura devotione suscipiendx feslivitaiis. Dicitur au-
adallare eorpusDominicum.quod pridie reconriiltim lem Sabbalum sanclum, lum prOpter alia plura,
est, et assistens sacerdos prxroissa oratione sic tum maxime propler hoc quod ad suscipiendam
incipit : Oremut, prmceptit salutaribus moniti. . lanlam luminis claritalem^ nOva Ecclesia sacro
Constat locuin bunc esse in canoue, ubi elevate baptismi fonie sanclificatur. H.ic enim die Solcinue
calice cum corpore Domini dicilur: Per omnia sm- esl juxla vcram et evangelicam Palrum tradiiionem,
cula smculorum, el sequenle Doroiuica oralione, fontes bcnedici, el prxparala pcr liriem, tam cor-
rursus operimr calix, per quoil nobis illud ex pas- porum quam animarum credentium vasa, regenera-
sione Doniini reprxsenlatur, quod dcposilum corpus tione nova sanctificari. Prxparantur auirox, qu.-c
ejus de crucc, scpultum esi. Sed de hoc in secundo mortuajfuerant, vilx victrici, morlevicla (Ose. xnt;
bujus opusculi libello jam dicttim cst, quo el extera, / Cor. xv); de bello reverlenlij ul in inagna regis
qiix secundum ordinem Doraiuicx passionis in ca- Chrisli curia nullus sit vernaculus aut servus empti-
none dicenda erant, adnotala sunt. ISunc illud dicen- tius, qui non ad ingressum triumphanlis Domini
dum esl duos presbyteros, qui corpus Domini nd gratix serico, castiiatis auro veslialur. Sed de lioc
allare deferunl, significare Joseph justura ab Arima- in sequentibus suo loco dicemus.
thia et Nicodemum, qui pelitiim et concessum sibi CAPUT XXVI.
a Pilato corpus Jesu, detulerunt ad sepelicndum Quot vet quibut ex causis prmfvlgeat paschaHi
(Joan. xix). Nosautera cum silentio communicamus, tolemnitas.
scd sangnis ille, quera suraimus, ad Deum de ore D [ Nunc, antequam de ordine rel rntione officii dis- -
nostro clamat, sicut scriplum est : < Ecce vox seramus, dicendum est, qitot vel quibus ex causis
Miiguinis fralris lui Abel clamal ad me de lerr.t Paschx solemnilas tara ilustris laraque celebris ha-
.tien. iv).» Nos enim, id est Ecclesia, terra sumus, bealtir. Mulli cnim solum lioc in illa rcs-piciunt,
qux aperit os suunt et sanguinem Abel (ibid.), quod t in prima Sabbati » resurrexil Domiims
id esl Chrisli, bibit fidetiter, quem Gain, id est (Maith. xxviu), unde el dies Dominicx, resurre-
poputus Judaicus, cffudit crudeliler. Al ille male- ctiouis appellaiur. Magna plane solemniiatis el laui-
dicins est stiper lerram eamdem, vngusque, et pro- lix cordis noslri maleria; quia, dum ilio resurgenie
fugus csl super eara (ibid.), sicul scriptnm esl in rcsurreclionem morluorum esse credinius, nos qito-
psalnio: <Disperge illos in virlute lua (Psal. LVIII).> que resurrecluros esse sperantes, jtire gnudemu<.
Maledictus, inquain, illa nialcdictione, quaro sibi Yerum in hujus contemplalione soleinnilatis nuu-
postcrisque suis ultro arrogavil, dicendo : < S.n- quam illud gaudiura inemorix noslrx debet prxter-
guis ejus snper nos et super (ilios nostros (Matilt. ire oculuin, de nostrarum reriemptione animaruni,
xxvn). > quod, ut superius dictiim esl, in hauc diem tlilatum
csl a feria scxla, qua per crticem cl saiigtiiueu.
169 DE DIVINIS OFFICIIS. — LIB. VI. 170
suum Salvalor nosler illam operatus est. Hmc sunt. A diviua suffragatur auctoritas, elementorum concur-
enim fesla Paschalia, in quibus verus ille agnus rit natura, ecclesiaslica siraul nititur induslria.
occiditur, ejusque sanguine postes consecranlur. Divinx namque auctorilalis esl, el ex anliqua lege
Pascha quippe noslrum immolatut est Christus Mosi traditum, ut non celebretur ante prinii raensis
(I Cor. v), qui mortem nostram moriendo deslruxit, pleniluniiim(£xo</.xii),videlicetubiprimura plena Iti~
et vitam resurgendo reparavit. Dux sunt isle Pascha- na post vernale occurritxquinoctium.Valde hoc dele-
Iis magnx et innumerabiles causx festivitatis: re- clat ingeniasapientium, quia maguum et pulchrura in
demptio animarum, qux die Parasceves morle se conlinet myslerium. Luna quippe, qux propriunt
Cbristi parta est; et resurrectio corporum, qua. non babet, seda sete muluatur lumen, sanclam si-
prima Sabbaii Christo resurgente data alque confir- gniflcat Ecclesiam, qux non habet a semetipsa, sed a
mata est (/ Cor. xv). Addilur his terlia necessaria vero sole Christo interni luminis accepit graliam.
baplismalis solemnilas, omnem nobis illarum confe- -Equinoclium vero, quo transaclo, jam dies noctem
rens ulililalem vel fructum, qux pro eo quod ab 77 supergreditur, noctisque horas decerpens, illi
iltis cxordium totumque sux rationis sumpsit sacra^ minuil et sibi adjicit, illud significat, quod post
mentum, recte in eisdem paschalibus gaudiis addila ignoranlix noctem dies scientix Dei longa ccepit
est. Tribus igilur cx causis nox hmc ut dies, illumi- B screnilale produci, et multitudinem ignoranlium
nala refulsit in deliciis nostris. 0 vere fesla dies, vere studium et labor imminuit verilalem.Dei cognoscen-
beata nox, nobilitas anni, mensis decus, arma die- tium. Dum ergo paschalis agnus imraolalur etpopu-
rum, splendor horartnn, nox in qua desertus infer- lus Dei, submerso Pharaone cum exercitu suo, de
nus, apertus est paradisus. Nox ista, mortis exilus, servitute liberalur, plenitunium est (Exod. xiv), et
vilx redilus est. Lux gralix, splendor glorix, suavi- nox vincente die superatur, quia dtim Agnus Dei
talis poculum, fluvius deliciarum, inundatio pacis, Christus patilur, plenitudo gralix sanctara iiluslrat
acquisilio fortitudinis, laus consilii divini. Hac nocle Ecclesiam, ut lanquam luna revelala facie veri solis
cessavit exactor, quievit tribulum, caplivi redditi gloriam comtempletur, et jam idonea jamque pla-
sunt, lassi respiraverunt, confracta cst virga perse- cens, in thalamos ejus ire meditetur. Sicque dies
quenlium, computruil jugum dominantium. Pulcliri- noctera superat, quemadraodum scriptum est :
tudine noclis hujus paradisus refloruit, ccelura pur- < quia ubi abundavit peccalum , superabufidavit
puralum est, angeli candidali, bomines exhilarali gralia (Rom. v). »
sunt. Nox isla Pascha dicilur. Pascha aulera He- Elemenla quoque nos in boc Ixtificanl, nostrique
braice, Latine dicilur transilus. Quis ergo transivil? sensus lactant infantiam, quod post liiemis asperi-
unde et quo transivil? Christus Dominus transivit lalem mollis aer vernas spirat blanditias, lellusqua
de hoc mundo ad Patretn, de morle ad vitam, de dudum sterili frigore decrepita, viridi juvenescit
ignobililate ad gloriam, de serviiio ad regnum, de herba, floresque ac segetes redivivo fruclu vernant,
conlumeliis ad honorem, de fluclibus sseculi ad por- et volucres. cceli, gelu tristi terse, dulce jubilant.
tum cceli, de medio latronum ad Palris conses- Nam inlergaudia, qux celebraraus, dum hxc aspi-
snm. Transivimus et nos. < Pascha enim nostrum cimus, ex ipsis visibilibus simililudine congrua
Christus est, » trnnsitus nosler immolatus Christus commoneri debemus, quatiter in invisibilibus per
esl. Qup ergp iransivimus? Quain ex longinquo? Christi resurrectionem profecerimus, scilicet, quia
Transivimus a duplici perditione ad duplicem cor- pulsp perfidix gelu vilierumque irobribus, fidei vir-
poris et animx saluiem, de diabolo ad Deum.da tutumquc pulchritudine refloruit mundus, unde el in
bosle ad Pairem, de lyranno, qui nec Deus est, et Canlicis dicitur : <Jam enin) hiems transiit, imber
nec homo, ad Regem nostrum, qui Detts est, et ho- abiil el recessit, flores apparuerunt, vinex florenles
mo. Transivimus, inquam, de lenebris adlucem, pdorem dederunt, et vox lurturis audita est in terra
de fatigaiione ad requiem, de planclu |ad canlicum, nostra (Cant. n). Teraporis ergo sive elemenlorum
de nudilaie ad legumentum, de paupertaie ad opu- p considerata qualitas nonnihil gaudia pix conlein-
lenliam, derealu ad gratiara, de poena ad gloriam. plalionis amplificat.
CAPUT XXVII. Quantum aulem ad cognosceudam solemnitatis
€ur Pascha non celebretur ante plenitunium, quod ejusdem gratiam , carnales quoque ecclesiastica
primum occurrit post vernum tequinoctium. juvil induslria. Nam quia nequeunt ad spiritualia
Taro iucundara soleinnitatem, lara miram veri videnda menlis oeulps aperire, nisi causarum cor-
luminis clarilalem, lam splendidam gralix celsitu- ppraliler accidentiuin vi majcre excitentur, quxsila.
dinera omuis sexus agnoscere, omnis xtas in raente sunt causx, quarum impulsu vehementer excilandi
babere, omnis debet conditio suscipere. Nescire percellerentur. Jejunium quippe quadragesimale,
enim, calamilalis; non habere, captivilatis; non in- quod pro decimis dierum cfferri Deo alibi jam di-
digere, damnalionis. Siquidem paganus, quia nescit, ctum est, sic dispositum, sicque prxfixum esl ul non
iniseresl; quia non habelJudxus, captivus esljqtiia ante hanc sncraiissimam noctera ullo modo termi-
non diligit hxrelicus, damnatus est. Ut erge tamen netnr, ac deinde quinquaginla dierum numerus
hoc bonum majorum sapienliam delectet, minorum ccnlinue sequalur, in quibus omnino jejuni ftla-
infantiam lxtificet, mediocrium profeclus scdilicel, xantur. Ilaque, dum per abslinentiam corpu 4ftcrj>
EAIBOL. CLXX.
171 RUPERTIABBATIS TUITIENSIS _•/_>,
lur, nec aliunde laxatio, nisi ab hac paschali nocte A . i»eus unus et solus laudandus est, significaret, prx-
spefatur, vet sic eadem beata nox a carnalibtis seftim cum laus eadem cerei noclis liujus jucunduin
qupque ambitur, et cum exspeclaticne suscipitur et, ac prxdulce prxconium sit, et resurgenlis gratiam
antequam veniat, sic cmnes dies quadragesimx qui atque victoriam, vetera cum novis conferens, tan-
intersunt, lanquam diurnariesideralivialoris ilinera quam tuba clarissimapersonct.
pene quotidie diligenler computantur, omnibus ergo, Sedjam columnmhujus, inquit, prmconia novimus
utdictum est, duIeR est hxc sacra sclemnitas, om- quam in honorem Domini rulilans ignis accendit. Qui
nibus cara, cunctis desiderabilis est, sicut lux licet divisus in partes, intituali lamen luminis detri-
ambulantibus in tenebris, Sicut sitienlibus fons aqu;s menta non novit. Ex his qtioque duobus versiculis
de petra salientis, sicut peregrinantibus < laberna- magis ac magis sxpe dicta cerei significatio collu-
Culum, quod Deus fixit (Hebr. vui). > Sed jam nunc cescit. Quotl enim ait: Columnm hujus prmconia
ipsum attingamus ofDcium, quod tandem lxta laxe- novimut, aperle nobis innuit quod illud idem per
mus ora post triste sitentium. hanc pretiosam lampadem intelligere debeamus,
CAPUT XXVIII. quodperillam prxfigurabaturcolumnam, quxcastra
De cereo. filiorum lsrael de .Egypto exeuntium per mare
' Rubrum prxcedebat (Exod. xin, xiv). Significabat
B
Proprium queddam hujus lantxsolemnitatisdecus
est, cereus a Zosimo Romana? Ecclesix ponlifice autem illa columna nubis bene notam nobis nubem
tricesimo nono, per Ecclesias beriedici inslitutus, a humanilatis Chrisli, in qua proprie thronum suum
cujus dulcisona bencdictione prxconia sanctx re- posuil sapientia Dei, sicul ipsa dicit : t Thronus
surrectionis Christi inchdantur. Signilicat vero meus in columna nubis (Eccli. xxiv). > Siquidem
euradem Dominum noslrum resurgentem, suorum nunc illa columna nubis populum suum a diaboli
trisliliam discipulorum, iriio mundum universum servitutc liberatum el Robrum mare baplismi
Ixtilix compelentis clarilale serenantcm. Hoc vere transeuntem prxcedit dux ilineris, ut inducat iri
terram veram repromissionis, terram vivenlium,
congruit el vis ipsa signiflcationis exposcit, ul sicut
sicut Moses aii, <Dominus Deus nosler dic ae
prxterilis noctibus exslincta luminaria faciem Ec- quam,
clesix conlristaverunt, sic eadera nocte hac ce- nocte inluetur (Deut. xi) >nunc coelestibus doctrinis
reus illurainatus jugi flammx tripudianlis jubare compluens , ut vere cplumna nubis, nunc ignt.
Ixtilicet. sui spiritus accendens, ut vere columna ignis.
CAPUT XXIX. Jam ergo verse columnx hujus mysteria nov't-
Quid ceteus significet, mus.
Supradictum est, per candelas, qux exstinctae Qnod aulem adjicit de natura ignis dieens : Qui
Siiht, ffldfleS slgnificari prppheiarum et juslerura, licet divisus in parles, muluali tamen luminis .78
qui a sangulne Abel justi usque ad Christum occisi detrimenta nonnovit; multa namque luminaria de
sunt, ipsaliique cantfelam, qlix ad Evangelium non uno videmus accendi, nec illud unum proplerea
majer cseleris exSlinguitur, ipsum Deminum sigiiifi- sibimet lumen diminuit, nihilominus ad idem argu-
care, qui etangelizans Occidilur, unus ex prophetis mentum proficit. Nunquid enim rem talem tali in
repulatus. Censtat aulem quia qui ccntemptuset loco prxsertiro omnibus notam, non propter aliud,
bumilis occisus est, htinc DetiS suscilavit, ac quaro propter semetipsam docere nos voluil ? Siquidem
< principem et SalValorem «xaltavlt, ad dandam ineplum fuisse hoc absqtie ntysterio lantis inserere
pcenilenliam in reniissionem peccaiorum (Act. v). » laudibus. Dum ergo columnam ceream rutilans ignis
Bene ergo sigWficalionis ordo procedit, dum cla- accendit, sic de sua nalurali copia laudalus, per hoc
ram resurgenlis triagnitudinem prxclari significat aliud perpulchrum piumque spectaculum nostrarum
magniludo cefei. Eo vel maxime cereus ad Chri- mentium ocutis ingeritur. Denique illud innuitur
stl siniilitudiriera accedit, quod parvula, qux sub- quod exstinclam in sepulcro jacentemhumanilatis
stantiani cerx educit, apis mater absqueconcubllo j)Clirisii
] substantiam de supernis aspirans ignea
concipit et parit, cui recle coroparatur virgo Mafia divinilatis potenlia rursus animavit, et sieut vere
Dei genitrix, quse inviolata nobis Deum in carrie, rutilans iguis, gloria beata. resurrectionis hae
quasi mel ih ceraYprottilit. Cnm ergo recte humani- nocte in perpetuum nobis gaudium feliciler illuxit.
tatis Chrisll similitudinem geral, annus illi ab In- Ilem eodera igne consecraii cerei cuncti, qdi in
carnatione ejusdem Domini Christi conseqncntet Ecclesia suul, illuminari debenl cereoli. Quod, cum
iiiscribitur. Et quia crucifixtis est, crucis quoque flt, opportune nobis illud in inentem SMbvenil quod
ligufd congrtie nihilominus insculpitur. Attiplius Dominus noster ea die, qtia resurrexit, cum esset
autetn, id quod dictum esl, ejusdemcerei benedictio sero, siansinmediodiscipulcrum suorum, manusque
confirmat. Prlmo cum iri Prxfalione benedicens etlatus pstendens eis, insufflavit et dixit eis :
rogal: Ut qux tne, non mefs Meritis, inlta levharum r Accipile Spiritttm sanciura (Joan. xx). > lllic
riumerumdigndtus estcongregare,hUrimis Sui gratiam enim ccepit ille hominibus dari ignis, quem per
irifundendo, cerei Iiujtis laudem iinplere prxcipiat. hunc visibilem ignem constat significari, quem vet.it
Laus enira cerei ntillo roodo noroinanda esset, nisi ipse mitlere in terram et voluil vehementer accendi
Christum Filium, qui cum Patre et Spiritu sancto (Luc. xu).
1.5 DE DIVINIS OFFICHS. — LIB. VI. .74
CAPUT XXX. . pro eo quod hic Lucifer malulinus, resurreciionis
A
Cur diaconus cereum benedicat. primogenilus, diem nobis xlernitatis resuigendo
Hic ipsa rei novilas admonel, ul quxralur cur aperuit. Sacrificium quoque vesperlinum primum
tanla. materix, lantx diguitalis benediclionemsuper offerimus pro eo, quod, ut dictum csl, imniinente
cereum pronuntiet diaconus , prxsente sacerdole vespera, spiritum tradens, eamdem vesperam sua
vel eliam poutifice, sacrisque indutum vestibtiscausa .niorte fecit memorabilem , sed ejus celebrilas
manifesta sese offert quxrenlibus. Conslat enim, riilata, ut dictum est, el competenter in hanc trans-
quia bonum sanclx resurrectionis Christi nuntium posila est.
CAPUT XXXIII.
per minorem sexlum id esl-per mulieres, sanclis
aposlolis fleiuibus el lugenlibus, evangelizatum est De baptismo.
(Luc. xxin). Hoc aulem lam rationabili divinilatis /Equa victerix lex est inler homines, ut qtticun-
dispositione aclum est ut inler illa qux signilicalive que ante belltim fuerant vicli, pest bellum cedant
fiunt in Eccle&ia, memoriale suum omnino jure in jus dcminationemquevictoris, mitlaniurque legali
habere debeat. Nam, quia raulier a diabolo missa in universam victi poteslaiem,qui viclum esse prio-
viro mortem obtulil, ptilcbre sexusidem a redivivp rem lyrannum annunlient, litulosque victoris reci-
Chrislo missus, virili sexui vitam evangelizavit. B pienrios osteudant, et ejus jura prxdicent. Unde et
Recteiiaque gradus inferioris minisler, lam tlulci, ipse Dominus, qui ad debellandtim humani generis
tam pulchra, tamque melliflua cerei beneJiciione, inimicum venerat, riicil in Evangelio : < Cura fortis
tanlx solemnilalis noslrx gaudium incboat, quia arrnalus custodil atrium suum, in pace siinlomiiia.
per inferiorem sexum tara jucunduin, tamque qux possidet : si aulern forlior ilio supervcniens
pium Dominicx resurrectionis iniraculum, viris vicerit euro, universa arma ejus auferet, in quibus
non quibuslibet, sed ipsis aposlotis annunliatura confidebat, et spolia ejus distribuet (Lue. xi). > Hac
est. nocte adversus illum fortem armatum, sciiicet dia-
CAPUT XXXI. bolum, forlior snperveniens Filius Dei, crucisque
Cur ad benedicendum cereum quoque portat vexillumejiisbellatorinferens, ipsum cepit, alligavit,
' incensum. arma ejus abstulit el spolia paradiso reddidit. Ilie
Cumqtie diaconus cum cxteris subministris ad tam fortis, qtii univursam terram conculcavit,haroo
benedicendum accedit, frustula quoque poriantur crucis captus est, quia, dum fragilitalein carnis in
incensi, ut cruciculx, qnx cereo insculpta esl, offe- Cbrislo morte appeliit, riivinitaiis aculeo transfixus
rendo inligal. Et hoc quoque ad causam prxdiclam r est. Recte igitur hac eadem nocte celebralur bapti-
respicit. 111» namque mulieres, qux mortuuraqux- smi sacramenlum, quo conslanter adversus victi
rebant Doroinum, et vivum videre meruerunt, polestalem iniquam eunt sacerdotes nostri, Iegati
aromata ferebanl, sicul eyangelista refert : < Maria utique viclpripsi regis Christi, litulosque victorix
Magdalena, et Maria Jacobi et Salome emcrunt proferentes, vicli abrenuniiaiionem, victonsque ab
aromata, ut venienles ungcrent Jesum (Marc. xvi). » hominibus exigunt professionem. De cujus.magni-
CAPUTXXXH. tudine sacramenli aliqua debere dici, tempus et
Cur dicatur, vel sit sacrificium vesperlinum. oflicii ejus ordo nunc exigit, atque in primis dicen-
Offerens igilur incensuro dicit : ln hujus igitur dum videtur, quomodo, vel quid mors Christi per
noctis gratia suscipe, sancle Pater , incensi hujus baptismum operetur in nobis. Consequens enim esse
sacrificium vespertinum.Vespertinum essesacrificium viderelur, ut quomodo propler peccatum morlales
lolumque, ad vesperam Sabbati, < quae lucescit in facti sumus, in remissionem aulem peccaioruiu
prima Sabbali (Matth. xxvm), > diei prxsenlis baplizamur, jam post baplismum immortales exi-
pertinere oflieiuin, clarum est. Cur autem hxc sa- sleremus.
crosancla solemnilas utrumque, scilicet, matutinum 79 CAPUT XXXIV.
et vespertinum iabeat sacrificium, supradictis ex D
diclum Quomodo, vel quid per baptismum mors Chritti
causis colligi potest. Supra namque est, operelur in nobis.
duabus ex causis prxsenlem splcndere solemnitalem, Paulus aposlPlus dicit : < An ignoratis, fratres,
scilicet ex redemplione aniraarum, qux die Para- quia quicunque baptizali sumus in Cbristo Jesu, in
sceves morle Chrisli parta esl, el ex resurrectione 1 morte ipsius baplizali sumus? Consepulli enim su-
mortuorum, qua. illo resurgente prima Sabbali mus cura illo per baplismumin morlem ut, quomodo
confirmata est. Conslal aulem quod idem resurre- surrexit Chrislus a raorluis per gloriam Patris, ita
ctionis noslrx auclor, imminenle vespera, caput et nosin novilale vilx ambulemus (Rom. vi). > Hic
inclinans tradidit spiritum (Joan. xix), ethora, qua1 palenter oslendit lucrosam comimUaiionem factam
primus Adara requisilus, clamante Domino et dicen- esse nostrx duplicis ac sempiterna. mortis, cui juste
le : < Ubi es Adam (Gen. 111),> inobediens depre- fueramus addicti, scilicet, ut per baplisraum cum
hensus est, eadem hic secundus Adam consummata 1 Christo injustx morli addicto morientes, mori ullra
passione sua, clamans et dicens : < In manus luasi non debeamus. ldcirco namque morluus morlis sux
commendo spiritum meum (Luc, xxv), > obediens> fluvium, scilicet sanguinem et aquam de latere suo
inventus est. Oblaturi igitur saerificiiim matutinum 1 Christus effudit, ul non deesset nobis, in quo ejusdem
«75 RUPERTI ABBATIS.TUITIENSIS 176
mortis sux pessemus participes fieri, et sic a 'nosira A animis agerel: < Pater, inquit, misericors morlaiia
Iiberari. Valde namqne repugnal justitix, et cum illis vincuia faciebat. > lla hoc ipsum, ait Auguslinus,
juslo Christo mori etcum peccatore diaholo damnari. quod morlales sunl homines corpore, ad misericor-
Sed non eadem juslilia pnriter et hoc adrailtit, ut diam Dei Palris pcrlincre arbilraius est, ne hujus
« quicunque in morle Chrisli Jesu baplizati sumus, > vilx raiseria semper lenerenlur. Tunc enim a dx-
stalim quoque a morle corporis liberi siinus. Nara monibus quid differrenl?Nunc autem longediflerunl,
in baptismo uiiius simplx morlis Cbrisli, quam . quia cum sit Dei beata xternilas, vel xtcrna beati-
suscepit, similitudo est. Nos autem duplam, scilicei, tudo, dxraonura auiem misera xlernitas, vel xterna
corporis el animx morlem debenles baplismi subi- miseria, homo, cujus est miseria mortalis vel mor-
mus remediura. Igitur propter unam Christi morlem, talitas niisera, a Dei quidera beatiludine cecidit, sed
cujus similitudini coinplanlali facti suiiius (ibid.), usque ad dxinonura miseriara non pervenit, provi-
unam a nobis morlem, qux erat animx salvatrix, dente misericordi Deo ac dicente : < Yidete ne ferle
graiia depulit, aliam vero qux corporis est, juslitix sumat de ligno vitx, et vivat in xternum. > Non
censura reservavit. < Corptis quidcm, inquit aposto- ergo conquestione ulla ventilandum arbiiramur, cur
ius, inortuum, » id est, cerlissime moriturum est, in baptismo nostra corporea mors non delealur, quin
t propter peccatum, spiritus vero vivilpropter jusli- B potius viro fideli, oplanda est ut veniat, et tanquam
flcalionem (Rom. vm). > Sed habent spei suae conso- misericordix profeclus, animam a miseria vilx
lationem ipsa qtioqtie bapiizalorum corpora, quia prxsentis absolval. < Non enim est quasi bomo ut
quorum spiritus nunc vivit propter justificalionem, > menliatur, neque ut filius hominis ut niulelur (Num.
ipsa quoqtie imraulabunlur per resurreclicnem, id xxiu). > Unius ejusdemque gralix proposituin, qtiod
est fient impnssibilia, qiiando absorbebitur id quod lunc inccepit, quando hominem immortalem esse
mortaleesta vita (// Cor. v). Nec hoc dictum est, vetuit, nunc in fide baptisraatis oslendit, perficiet
quod ideo resurreclio consequatur quia baptizati autem in die resurrectionis.
sumus, alioqui qiiicunqtie non baptizantur, non re- CAPUT XXXV.
surgerent, sed quia baptizati sumus, prxraium re- Quod juxta senlentidm Domini nulius unquam, nisi
cipiet fides, ut cum omnes morlui resurgant, soli renalus ex aqua et Spirilu sanclo, regnum Dei
immutentur fideles. < Omnes quidem, inquit, rcsur- inlroieril, et quod illa hora, qua Dominus noster
gemus, sed non omnes immutabimur . > Canet enim sanguiiiem et aquam de latere suo fttderit, universa
Ecdesia, qum jatn eral vel fueral ab origine mundi
tuba, ct mortui resurgent incorrupti, < id est im- usque ad lalronem, qui in cruce confessus est, ba-
mortates effecti, > el nos iininulabimur (I Cor. xv), ptizata sit.
id est impassibilitatcm quoque oblinebimus, qux C Tantum autem, tamque necessarium est baptismi
infidelitim non erit. Nam < qui mala egerunl, pro- sacrameutum, ul sine illo, juxla senlentiam Doraini,
cedcnt in resurrectionem judicii (Joan. v). > Nunc non possit quis videre regnum Dei (Joan. 111).Hic
crgo prxsentem accepimus in baptismo spiriKis jam de illo lalrone quxri potest, cui confitenli in
juslificalionem, fulurx vero imraulalipiiis spcm. Et cruce et dicenti : < Memento mei, Domine, ritim
sicut prxcedens mors animx causa exslilit corpprex veneris in regnuin tuum; Amen dico tibi, inquit Do-
merlis pmniumqiie cerruptipiiuni carnis, sic nunc minus, quia hodie mecum eris in paradiso (Luc.
vila vel juslificalip spiritus, qup in haptismo revi- xxni). > Hic eniin secundura regulara, qua singuli
viscimus, causa efticiens erit in resurrecticne, ut baptizamur nos, baptizatus non est. Quomodo ergo
immutemtir, id est impassibiles simus. De mcrte defenditur illa Doinini seulentia, diceniis : < Nisi
vero corporis argumenlandum non est, quod conse- quis renatus fuerit ex aqua, et Spiritu saucto non
quenler et ipsam baplismi virlus absorbere debuerit. potestvidere regnumDei? > (Joan m.j Sed, si de
Quamvis enim el hxc ab originali peccalo, quod in hujusmodi permovemur, angustus est adhuc cordis
baplismo deletur, inilium acceperit, mnrio tame» nostri inlelleclus, claramque niajeslatem sacri ba-
diverso morsutraque peccanti homini accidit. Nam nplismalis nondum satis aperiis inluemur oculis.
moriemquidemaniinxconluraaxdivinitalisappetilus Solum rivtim, quem ad nos, qui foris eramus,
intulit, corpori autem materiam semper vivendi, Chrislus emisit, dicens disciptilis suis : < Eunles
subveniendo polius quam persequendoDeusabstulii: docele onines genles, baplizautes eos in noraine
< Ecce, inquiens, Adain quasi unus ex nobis faclus Palris.el Filiiet Spirilussancti (Malth. xxvm), > so-
esl, sciens bonura et raalum ; nunc ergo videle ne lum, inquara, rivura sacri baplismalis, qui ad nos
forte inillat manum suam, et sumal de ligno vitx, exivit, attendinitis, ipsumque fontem doinus David
ct vivat in xlernum (Gen. 111).> Videnlur hxc irani (Zach. xiu), tibi quando, vel quantum, priusquatn
sonare vel vindiclam, sed, si recle considerenlur, ad nos derivarelur, inundaverit, minus diligenler
verba sunt palerna. providenlix, nosque jara lunc a animadverlimus. At ille fons salutaris universx
longe circuinvolantis quxdara prxparatio miseri- Ecclesix, qux ab inilio per sex mundi xtates col-
cordix. Quid enim esset jam viliato homiui vila lecta, propter originale peccatum ab ingressu para-
xterna, nisi xterna miseria ? Quod Piotiuus quoque disi arccbatur, cunctisque qui adhuc viventes jam
genlilium quidam philosophorum recle, Augusiino corporc erant ejusdem Ecclesix, Dominum nostrum
teste, intellexisse laudatur. Nam, cuiu de hutnanis audiendo ipsumque fideliler sequendo, univers»,
«77 DE DIVINIS OFFICIIS. — LIB. VI. 178
inquam, Ecclesix ab Adam usque ad latronem rsu-. A Baptizatus ergo Jesus in passione sua, de qua et
pradictum, fons ille baptismi salutaris 80 rnunda- ipse dixerat: < Baptismo autem habeo baplizari, et
vit: qua bora palefacto lancea militis Christi latere, quomodo coartor usque dum perficiatur (Luc. xn), >
sanguis et aqua prorupit (Joan. xix). Ibi pariter qua hora sanguinem et aquam de latere stio profu-
lotam Ecclesiam, qux jam crat, vel ab inilio mtmdi dit, cadem hora lotum corpus'ejus, quod est Ec-
fuerat, lavit Christus a .peccatis ejus in sanguine clesia, quanlacunque ab initio mundi usque in eam-
suo, ut exhiberet sibi sponsam gloriosam, non ha- dera horam concreverat, semel simulque baplizata
benlem maculam aut rugam (Ephet. v). < Nam ex est, et aspersa hyssopo, ul supra dictura est, mun-
tpjo primi parenlis peccato maculata, et propter hoc data est, et tola super nivem dealbata est. Propter
in medio corruptionum velerascens, corrugata est eos autem qui foris erant, nec adhuc ejusdem Eccle-
vel, ut Isaix verbis u|ar, < ex quo bibit de manu six corpori per fidem unili fueranl, idcirco non eos
Domini calicem irx ejus, et usquc ad fundum cali- ille fluclus atligcrat, nec enim baptizatur quis,
cem soporis bibit, et potnvit usque ad feces (Isa. priusquam ejusdem baplismi fidem habeat: propter
LI), > non fuit, tit idem ait propheta, qui suscilaret eos, inquam, positum esl quasi ante fores ejusdem
eam ex oranibus filiis, quos genuit, et non fuit, qui Ecclusix derivalura baptismi sacramentura, ut qui-
apprehenderel manum ejus ex omnibus filiis, quos B cunque Judxorum sive genliliura Ecclesiam ingredi
enulrivit. Filii lui, inquit, projecli sunt, dormierunt cupiunt, baptizenlur, quia Ecclesia ipsa baptizata
in capite omniitm platearum, sicul bestia illaqueata est. Inde esl quod singulariter Pauium quidem legi-
(ibid.). » Quamvis enim idem salutiferx curalionis mus bapiizatum (Acl. ix), videlicet, quia quando
auxilium, circumcisio in lege contra originalis pec- universaliler, ul diclum esl, Ecclesia baptizata est,
cati vulnus lunc ageret, quod nunc baptisraus agere, ipse in corpore ejusdem Ecclesix nonduro erat, sed
revelatx gratix tempore, consuevit, hoc omnino in Synagoga Salanx, qux Cliristum caput Ecclesia.
exceptum est, quod regni cceleslis januam necdura crucifixeral. Petrum, vel quemlibet cxterorum qui
intrare polerant; tantum in sinu Abrahx post mor- Christo adhxserant, baplizalos singulariter non le-
tem beata spe consclati, supernx pacis ingressum gimus : nec ipse Augiisiinus reperire potuit iu epi-
feliciter exspectabant, donec adveniret ipse, qui in stola, quam ad Seleuciam interrogalus de baptismo
eodem propheta post pauca loquilur: < Propter hoc apostolorum scripsit. Nam ante passionem suam
sciet populus meus nomen meum in die illa, quia Jesus, inquit evangelista, non baplizabat, sed disci-
ego ipse qui loquebar, ecce adsum (Isa. LII). Et puli ejus (Joan. iv). Quomodo autem baplizabant
paulo post idem propheta de eodem : < Iste, inquit, discipuli ejus, nisi quemadmoduni et discipuli Joan-
asperget multas gentes (ibid.). > De qua aspersione nis, videlicet, in pcenilenliam? Siquidem et Romana
Joquilur Ecclesia per os David, qui ex supradictis papx Leonis auctoritas ex evangelica serie compro-
Ecclesia. filiis anliqttx unus eral: < Asperges me, bat, quia baplizandi regula ante passionem Domini
inquit, hyssopo et mundabor, lavabis me et super data non fuerat, sed posl passionera ac resurrectionem
nivem dealbabor (Psal. L). > Per hyssopum, qua. ejus ab ipso data est, dicenle : < Eunles docele om-
berba humilis esl, nascilurque in pelrosis locis, et nes gentes, baplizantes eos in nomine Palris, et Fi-
bibita lumorem pulmonis deponit, de qua in lege lii,el Spirilus sancti(AfaH/i.xxvm). > Cxlerumde his
qtioque prxceplum erat, ut fasciculo hyssopi in- videril quisqite, quid sentiat, utrum eos rebaplizatos
tinclp iu sanguine viclirax aspergerentur leprosi et esse asserat. De lalrone supradicto illutl nenio est
sic mundarenlur (Levit. xiv; Num. xix), per hys- qui dubitel, quin ctim Domino paradisurn ingressus
sopum, inquara, herbam humilem atque salubrem, sit; ei laraen non nisi in universali Ecclesia simul
passionis Chrisli significat humiliiatem, qua asper- . illo qui de latere Domini eflluxit, ilumine prxsenlia-
genda, lavanda el super nivem dealbanda erat ipsa, liter bapiizalus est : Baptizata quippe, ut sxpe di-
qux pcr David hoc loquitur, Ecclesia. Hinc et pro- cium esl, tunc est omnis, qux super lerrara, vel
pheta Zacharias cum dixissel de ingressu ejus, quo D subtus terram erat Ecclesia, sicque de morlui Cbrisli
in civitalem Hiertisalem passurus intravit: i lpse latere renala sicul de latere dormientis Adx fabri-
pauper et ascendens super asinam, et super pullum cala esl Eva (Gen. n). Nara, sicut cosla Adx causa
iilium asinx (Zach. ix), > post pusillum conversus materialis exsiitit unde formaretur Eva, sic fluvius
ad ipsum : < Tu qupque, inquit, in sanguine testa- ille, qui de latere Chrisli fluxit, causa fuit effectiva,
menti tui emisisli vinctos tuos de lacu, in quo non ut paradiso vel cceto, Chrislique spiriluali conjugio
est aqua (ibid.), > id est, in sanguine passionis lux sancla ejus sponsa renasceretur Ecclesia. Siquidem
ees, qui vincti in carcere tenebantur inferni, in que nullus adhuc de omni gcnere humano regnum Dei
non esl ulla misericordia, lua clementia liberasti. viderat. Dixerat autem ipse absque ulla exceptione,
Hanc autem munilionem, ad quara per euradem tam prxteritorum quam prxsenlitim vei fulurorum:
prophetam eosdem vinclos cohorlatur Dominus, quia < nisi quis renatus fueril ex aqua et Spiiilu
statim adjungens : > Converliraini ad munilionem sancto, non polest videre regnum Dei (Joan. m). >
vincti spei (ibid.), > uon aliam debemus accipere, Omnes igitur oportuit renasci, omnem Ecclesiam
nisi habitationem paradisi, in quam primus cura Do- velerum pariter ac novorum, quia fuerat in prxva-
mino latro ingressus est. ricatione primi Ada: generata, oportuU In fide
179 RUPERTl ABBATIS TUITIENSIS «80
secundi Ada. regenerari, ut posset videre regnum A polerat. Non ergo summx Dci juslitiae congrnebat,
Dei. qni in hoc terreslri sanctuario suo macuiatum
CAPUT XXXVI. quidpiam sibi offerri prohibel, ut in illis coelestibus
sanclis sanctprum aliquid nisi iramaculatum susci-
Curnulli velerum sanctorum sua trislilia suffecerit,
ut per eam illic, unde primus homo lapsus est, posset peret, et inemendatam humanam crealuram ange-
restitui absque baptismo sanguinis Christi. licx dignitati penilus incorruplx coxquaret: fieret-
Mireturaliquis cur bactenus neino juslorum, nemo que injiistus, sicut et jtislus, et clarissima cceli res-
sanctorum patriarcharrim aut prophelarum, nec ipse puhlica lali inordinatione confunderetur.
paler Abraham, cui primo conlra spem in spem Et nc forle, qnod absil! judicia Dei reprehenda-
credenli fides ad justitiam reputata est (Rom. iv), mus cum his qui juxla Ezechielem inlra se parabo-
quique ob ejusdem fidei merilum amicus Dei appel- lam vertebant, dicentes : tPalres coinederunt uvam
latus est (Jac. u), per latidahilem justiiiara saltem accrbam, et dentes filiorum obslupescunt (Ezech,
in seipso, delcre peccalum originale, seque paradiso xvm), > libet proposilam simililudinem, quoniam
reslituere poluerit. Sed dehoc profecto, quicunque ex Evangelica parabola est, adhuc seciindum huma-
divini vel etiam humani jnris pcritiam habet, roi- nx legis xquitatem persequi, quoniam homines
nime miralur. Reus enim et condemnati capilis ser- _}sutil, qui reprehendiint judicia Dei: Audiant hoc et
vus quomodo redimet caput suum, si nihil addat ad respondeanl mundanx Iegis xqui censores, et divini
servitium.vel etiam minual, quod debuerat ante rea- examtnis iniqui reprebensores. Snpradictus homo,
tum. Aliis enim el minoribus debilis alia majora postquam descendit in Hiericbo, genuit, sicul Scri-
debita non redimuntur. Verbi gralia : Homo ille, ptura refert, ad imaginem et similitudinem suam
qui descendebat ab Hierusulem in Iliericbo, et lilios et filias (Gen. v). Quid naroque est, quod ait,
incidit in lalrones (Luc. x), debebat regi suo Hie- < Genuit Adam ad imaginem et simililudinera
rosolymitano Jecem millia lalenta (quis enim xstimare suam ? > Hoc uiiqtie voluit intelligi, quod a lalroni-
possit quanlum crealura debeat Crealori?) eratque bus despolialus til supra diclura cst, genuii nudos,
8|, dives et inclyttis in illa civitale. nec illi tanti plagatus raorbidos, seraivivus et ipsos semivivos.
dehiti pcrsolvendi facultas deerat. Prxmonilus Vitiatx namque succus radicis, nihitoniinus vitiose
fueral ab itlo domino suo, ut csset fidelis ac stibdi- in fruclibtis erupit. Et quod valde dotendum esl,
tus, prxceptumque acceperat, quo non difliculter sicut spoliatus et semivivus multo plures generavit,
observato, lunc demum cmeritusjurc altioris digni- quam gencrare debuerat, si in priori sariilate euslos
"talis gradu promoveretur. Alilleab anaihematizato paradisi fldelis et obediens perraansisset; Tttnc
principe Hiericho domini sui inimico, spe regnandi C enim ex illo soti nascerenlur hi, qui ad vHam prx-
sollicitatus ut descenderet, et tanquam regnare ordinati sunt, quippe iiunc pcr Chrisli gratiam ad
idoneus servire comtemrieret, desccndit, secum- eamdem revecantur vitam. Nam prepter peccatum,
que omne domini sui debitura abstutit: staiiraque < Maledicta, inquit Deus, terra in epere luo : cum
ab illo deceptcre spoliatus, et plagis impositis, semi- pperatus fueris eam, nnn dabil fruclus suos, sed
vivus relictus est. Hic prodiior jacens in Hiericbo, spinas et tribulos germinabit libi (Gen. v). » Cui
qui antequam transfugeret decem millia lalenta de- lerrx, scilicet, mutieri: < Mulliplicabo, inquii,
bebat, nunquid pro satisfactione centiim offerens xrumnas tuas et conceplus luos yibid.). > Muliipli-
denarios, debitum omne rependit, suis quoqiie me- ces itaque conceptus de lerra carnis, quae prppter
detur plagis, proditionisque opprobrium diluit, ut superbiam, qna Diviniiatem appetivit, Itixurix sub-
infamis inler famosos proeeres in illa regali sedet jecla est, tanquara Iribulorum et spiriarum densitas,
curia ? lmp berie ac misericerditer cuin illo agitur, excreverunt super numeruin : lanli nascuntur re-
si tanlum in illa civitate velcuria non receptus, non probi, ut ad comparalionem iliorum pauci sint elecli
etiam ignibus exuratur, vel alia pcena funditus a (Mallh. xx). Dicant nunc horainis illius ftlii, qui
vila, qua indignus esl, extrudalur. Bene ergo cum jv omnes in Hiericho nati sunt : hominis, inquam, qui
Abraham, et Isaac, et Jacob, vel quolibet justo egit civiiatem Hierusaleni, quia sponle deretiquil, jusle
clemens Divinitas, quod a paradiso cxclusus, non perdidit: dicant, utrurii jure hxreditaric civiialem
etiam inferni cruciabatur ignibus, sed in pace col- eamdem repescanl, legatiter patri adjudicatam :
locatus, illum exspectabat iegislalorem, qui veniens Dicant, inquam, legisperiii, in qua Romanorum
benediclionem daret, < ut videretur Deus deorum seu barharorum curia siraile <_uidjudicare pra.su-
in Sion (Psal. LXXXHI).» Quidquid enim fidelis ttiant.
servitii Deo quilibet juslus obtulit, tanium erat ad Sed dicet aliquis: Dtiminus ipse, cojus in orelex
comparalionem ejus laudis et glorificationis, quam cUraienlix est, < Filius, inquit, non portaiiit iniquj.
homo condilus in paradiso suo debuerai Cfealori : tatein palris, et pater non porlabit iniquitaiem friii
quantum ii compares cenlum denarios decem roilli- (Excch. XVIII). >Bene. Sed rursum alius Prophela
bus talenlis. Unde ergo peccatum qtioque originale dicit: < Palres nostri peccavurunt et non sunl, nos
redimeret? Ad hoc etiam accedebat, quod vita hxc autem iniquitales eonim poriavimus (Thren. v).>
misera sine aclualibus qucque peccalis saliera levi- Et Moses ad Deum : < Qui reddis, inqtrft, pecca»
bus, sicut nunc, Sla el tuiic transigi otnnino non palrum in filios in lertiam -et quartant gcHer»tiotre«i
181 DE DIVINIS OFFTCHS. — LIB. VII. . iS-2
(Exod. xx). > Quapropter quxrenda est earum con- A apud inferos prxsens requies, et futura. perChristum
sonantiatibiarum: quia,cumspirilusillasunus idem- glorificationis 'sectira et beata spes. Gralias mise-
que perflaverit, inipsisdissonantianon debetintelligi. ricordi Dei juslilix, et juslx Dei misericordix, qui
Videlicetporlani iuiquilalem pairum filii qui sequun- sic adversatus esl ut subvenirel, sic percussit ut
tur. Dicis itaque milii: Abraham, Isaac et cxleri sanaret (Isa. xix), et juxta illud Psalmislx :
jusli non sunl seculi primorum iniquilalem paren- < Misericordia et veritas obviaverunl sibi, jusiitia
tura, sed omni lesliraonio fidei probaii inventi sunt et pax osculalx sunt (Psal. LXXXIV),> sic veri-
(Hebr. xt). Faieamur igitur quia nec portare de- iatem et jnslitiatri adversus culpam exercuit, ut mi-
buerunt, verumlamen in quantum non secuti sunt. sericordiam et pacem reservarel homini. Nam quia
Et qui omnino non seculus esl, Christus Deus car- satisfaclionem pro culpa non nisi hoino debebat, et
nem habens ex carne Adam.el ossa ex ossihus Adara, non nisi Deus perficere polerat, Deus homo factus
omuino uec portare debuit. At illi quam' longe ab est, quatenus unus idemqoe Chrislus, et verus
illaparentum iniquilale in altil.udinem juslilix pro- Deus ab homine exigeret, et ul verus homp persel-
vecti sunl. Unus ex prxcipuis Isaias dicit: < Facli veret.
sumus ut immundi nos omnes, jusiitix noslrx sicut Igilur, sicut snpra dicere cmpimus, ut participa-
pannus menstruatx (Isa. vi). > Non igilur xquum JJ lione mnrtis Chrisli justificaremur, < in merte
erat ut itlorum juslitia, quoniam menstruata eral, ipsius baplizali sumus, ccnseptilli cum illo per
ccelesle sanctuariura inlroiret, donec fons ille baptisinum in mortem, ut quomodo surrexit Chri-
domus David, fons baptistni, de quo nunc sermo est, stus a mortuis per gloriam Palris,- ita nos in novi-
juxta prophetam Zaehariam in abltilionem men- tatc vitx arabulemus (Rom. vm), de cujus reno-
slruaix pateret (Zach. xm), videlicet lancea aperien- vationis sacramento vel qrdine, qui post supra me-
te lalus Domtni crucifixi. Interim illis ampla mer- moratam cerei consecralionem celebralur, jam di-
ces, etomnem illorum juslitiam supergrediens erat ctum est.

LIBER SEPTIMUS.

82 CAPUT PRIMUM. Q ante adventum Cbristi maxime circa aquas operari,


De ordine ejusdem baptismi etmystieisdictisautfactisgratiam prxsignare bapti-
Ea qux i;i baplismo celebranlur, qux dicunlur, smatis. Indeergo lectiones sacrx baptismo congru-
qux aguntur, crimiua sunt illa, propter qux tan- entes, ad inslruclionem baptizandorum solemniter
quam uialelicia marlyres accusabantur.rapiehantur, recitanlur. Et sicut servus Abrahx missus, ut tilio
occidebanlur. Diaboius enim, cui per Christianx dominisui Isaac uxorem acciperet, Sara malre ejus
fidei professionera in sacro fonle renunlialur, in moriua, Rebeccam inveriit ad fontem aqux, et inau-
quem judiciales senientia. proferuntur, habens iram res dedit ad ornandum faciem ejus, et armillas in
magnaui. sxvlebat in cordibus impiorum, et tuba manibus el ila prxornatain adduxit ad Isaac (Genes.
djvini nomiais offensus, illurum cxciiate et insania xxiv) : sic legali Dei Patris, id est sacerriotes ejus
pro suis adversus Deum armis ulebatttr, et sicut in ad fontes baplismi venientes, tiovam sponsam, id
Apocalypsi Jegjtur (Apoe. vui), qui canenle luba est, novam plebem Christo Filio ejusdem Aniiqui
magnus mons ardens iracundia, confugiebat in pro- dierum, per fidei doctrinam acquirunl. Adjtiravit
fuudum cordis impiorum, et dtvinis exorcismis, enim eos Detis Pater cliaritate inagna, coxterni sibi
per qucs ejecius fuerat, maleficii crimen eflingens, Verbi incarnationem. exhibens, cujus in typum ille
leges eccnlra diclabat. Sed vos lestes mei (Isa. " senex Abraham prxdictum servum adjtiravit super
XLIH), dicit Dominus videlieetquia nibii malx artis femur suum : et ipsi quoque fuerunt sedum de Pro-
nosa bonomagislro didicisse, optirae conscii suinus. nibus bonis dommi sui, quia divites facti sunt in
In his igilur qux dicunlur vel agHntur, virtutem verbo et in omni scienlia (/ Cor. Xv), magnarumque
qua diabolus daranaluret confoditur, adtnoto fidei operaiione virtutum adjuravit, inquam, eos Deus
speculo contejnplemur. Pater ut filio suo verolsaac, id est, risui velgaudio
CAPUT H. nostro novam sponsam Ecclesiam de genlibus acci-
Quod lectiones et traetus prmtentis diei ad baplismi piant: quia mortua est, qux secundura carnein
peilineanl tacramentum. illum geuuit, Synagoga mater ejus, et ejusderit filii
In prirois leeiiones de Veteri Testameato ad No- sui, quemoccidit, enecala esl sariguine, quia dis.it:
Tumboc sacramenlura pertinenteslegunlur et can- < Sanguis ejttssuper nos et super filios nostros
tica sirailiier, id est tractus ad idera respondenlcs, (Matth. xxvn). » Dum urgo Iectiohes sacras bapti-
succiuunuir. Difflcile namque est numerare, quatn sandis rectlamiis, quasi Rebcccam, qtix interprela-
faiiiiliare,quain frequens Spiiilusanclo fuerit, etianr tUr-obedciili.i, SCPVIIS Abrahx ad fontein aqux al-
183 RUPERTIABBATIS TUITIENSIS «84
loquitur, datque inaures, id est fidei doclrinam, A lur super aquas, et de similitudine, qua. hic posita
qux obedientem bene prxornat aurem. Accipit ilta est : Faciamus hominem ad imaginem et simililudi-
ct armillas in manibus, dum qtiod credit in mortifi- nem noslram, plus aliquid eloqui prxsenti negolio
calione sux carnis operatur, propter quod et in mor- compelit. Nara vere idcirco nunc Spirilus sanctua
te Christi baptizatam se esse mcminit. Nec mora, fertur super aquas, tit similitudinera Dei. qux in
libenter ad Isaac contendit, obliviscens populum horninejper peccalum abolita fuerat, per regeneran-
suum et domum Patris sui (Psal. XLIV), lotamque tem baplismi gratiam reslituat. Qnod ut commodius
expedilain ccelestibus prxbens nuptiis. fieri possil, dicendum prius est qux inter imaginem
CAPUT III. similitudinemque Dei distantia slt.
De lectione prima quid ad baplismiim pertineat. CAPUT IV.
Illa, qux prima ponitur lectio, libri Genesis, In
Quw imaginis et similitudinis Dei distantia sil et quod
principio creavit Deus cmlum et terram, for.lasse non imaginem, sed simililudinem homo peccando
quxrat aliquis quid ad baptismi pertineat sacra- i perdidil ,* ad quam reformatur per baptismum
mentum. Et qui taiis est, quasi clausus adhuc sac- Chrisli.
culus est, qui antequam exculiatur nun apparet Ad imaginem Dei homo factus est, in eo quod ra-
quid in illo conlinealur. Sed prophelx quornm B lionalis est, ad simililudinem vero in eo quod divina.
Mnses primus vel maximus est, jam excussi sunt, bonilatis imilalor conditus est. Imago namque Dei
ul inde, qux clausa et operla sacramenta con- vel figura substantix ejus (Hebr. i), sicul Apostolus
tinebant, manifesta procederent. Qund quia pri- ait, filius est: bonitas autem vel charitas Dei et iraa-
miltis appstoli fecerunt, ipsi namque primi post ginis ejus, Spiritus sanctus est. Et idcirco non est
Christum quasi excutiendo nobis prophetas aperue- diclum : Faciamus hominem ad simililudinem et
runt, idcirco dicunlur in psalmo < filii excussorum imaginera meam, sed, ad imaginem et simililudinem
(Psal. cxxvi).> Ethxc maxime lectio jam a magnis, nostram, quia similitudo non unius tantum, sed
et forlibus virisexcussa etexposita est, a quihuset duarum-personarum, scilicet, Patris et Filii esl>
ocatur hexameren, id est, opus sex dierum. De imago aulem non duarura, sed-unius, scilicet Patris
ijuerum dictis si omnia congregarentur, qux ad ba- est. Filius namque Patris tanium, non etiara Spiri-
ptismi pertinentsacramenlum, nimia prolixitas prx- tus sancli filius est. Spiritus autem sanctus non so-
scnti loco magnum afferret fastidiura. Breviter erge Itiin Palris, sed el Filii Spirilus est. Potuitj aulem
dicendum, quia maximeex hoc prxclarum baptismo creatura rationalis amittereid quod ad similitudinem
Christi perhibet testimonium, quod ait: Et Spiritus p Dei facta est, non poiuit vero* eo carere quod ad
Dei ferebatur super aquas, simulque divini nominis iuiaginem Dei condita est. Quare? quia videlicet, di-
in quo baplizamur, idest, sanclx Trinitatis semel et vinx bonitatis imitatio, per quam Dei similitudo re-
ilerum evidens personat oraculum. Ait: < Inprin- tinetur, crealurx quoque voluntatem exigit; ratio-
cipio creavit Deus cmlumetterram(Gen.\).t Quod aliud nalilasautem, quximpressioneimaginis Deibunianx
principium inlelligendum putahimiis,'iisiftlium?Ipse animx insculpta est, a sola Creatoris arte processit.
enim de seipso interroganlibus Judxis qtiis esset: Igilur, ut simililudinem Dei, quam nostra volun-
<Principium, ait, qui etIoquorvobis(Joan.vni).>Ergo tate perdidimus, nostra nihilominus voluntate recu-
principinm Filius. Per Filium fecit Dcus cceltim et perare possimus, bonitas Dei Spiritus sanclus iltuc
terrani. < Orania per ipsum facia sunt (Joan. 1), > usque descendit, quo pervenire nos facile possumus,
sicut Joannescvangelista narrat,< et sine ipso factum dum superfertur aquis, qux prxsto sunt, de nostro
clum 83 est nihil. > Nam procul dubio in Dei nomi- solam voluntatem postulans, cxtera gratis omnia
ne Paler, in Principii nomine Filius inlelligendus procurans. Nam et aquam itlam, quse de mortuo
est. Profeclo, cum dixisset: In principio fecit Deus Chrisli corpore profluxit, ipse creavil, qui corpus
ccstum el terram (Gen. i), subseculus adjunxil: Et jpsum Christi de noslrx aqua nalurx fotu suo con-
Spiritus Dei ferebatur super aquhs (ibid.), qui terlia j) crescere fecit, sicut habemus in syinbolo : Et in-
est in Trinitale persona. carnatus est de Spiritu sancto vei in Evangelio:
ltem in eadem leclione * Fat iamus hominem ad < Quod enim in ea nalum, est de Spirilu sancto
imaginem et similitudinem nos ram (ibid.). Unde (Matth. i), > et qni in mundi crealione, ul in prx-
Grcgorius : < Cuncla, inquit, cixit Deus et facla senli leclione scriptum est, superfcrebatur aquis.in
sunt. > Cum vero facere hom nem decernil, hoc modum yolucris, ut ait Hieronymus, ova sua calore
quod reverenter pensandum esl prxmiliil, dieens : animantis ipse nunc superferlur aquis baplismi, ut
Fuciamus hominem ad imaginem et similitudinem no- ingredientes sub gratiam suam confovens, in ve-
stram, ut videlicel quia rationalis creatura conde- ram regeneraret vitam expandens alas suas, et as-
batur, quasi cum consilio facU videretur, quasi suinens eos alque porlans in humeris suis (Deul.
per sludium de terra plasmalur, et inspiralione con- xxxn). Et si opus est ut amplius appropinquet ali-
diloris iu virtulem vilalis spirilus exigilur, ut scili- cui, id esl si ab aquis arcealur aliquis, ut volens ad
cet non per jussionis vocem, sed per dignitatem illas pervenire non possit, sicut arcebatur Cornelius
operationis existerel, qui per imaginem Dei fiebat. (Act. x), Judxis prohibenlibus gentites recipi, vel
De eo, quod supra dictum : Et Spiritus Dei fereba- sicut multi Christum in persecuiione confitentes,
«85 DE DIVINIS OFFICHS. — LIB. VII. 186
necrium baptizati, ad aquas pervenirenon poterant, A Deus ponere voluit in Scripturis, in firmamento, in-
arctali carceribuset vinculis prsepedili. Si, inquam, quam,sacrxLScripturx, positasunl sol et luna, et
opns sit, propter aliquid hujusmodi, lunc demum 84 numerositas stellarum, id est majorum mino-
advolat maler graiix Dei, suasque ullra nidum rumque ac mediocrium luminaria doctorum, et
aquaruni alas extendit; sicut adhuc loquente Petro baptizatorum alii per contemplalionem evolvunlur
cecidit Spiritus sanctus super omnes, qui audiebant dicentes : t.Noslra autem conversatio in ccelis est
verbum, et erant loquentes linguis et magniGcantes (Philip. ni): > alii sxcularibus innalant curis, et
Deura (Aci. %). proficiente cullu Christianitatis, animalia quoque
CAPUT V. qtiadrupedia (Act. x), id est carnalium turbx, 'ad
Quod martyres baptismum non consecuti, recte di- fidem Christi prorepserc. Et talis creaturx Dominus
canlur in sanguine et morte sua baptizati. csl, novus Adam, custos el possessor tam terrse
Sed illos, tanto defensore tutos, jussit Petrus quam ccelesiis paradisi, quem serpens non decepit,
aqua baptizari in nomine Patris et Filii et Spiritus mulier non scduxit, qui peccalum non fecit, et ideo
sancli; multi aulem persecuiionis articuto prxoccu- morti nihil debuit.
pati sine aqux baptismo suppliciis affecti, pro Sed ipsum tempus anni primum, id est vernum
Cbrislo consummati sunt. Quid ergo? Nunquid hi B eidem ccngruit simitiludini, quia ncn solum in exitu
baptizati sunl? Imo tanto majorem gratiam prse Israel de -Egypto sanguis agni reslitulio fuit liber-
illis, qui in pace Ecclesix moriuntur, asseculi sunt, tatis, sed el toius mundus inilium sux sumpsit crea-
quanlo graviori dispendio mofli et sanguini Christi tionis. Unde magnus Leo dixit : Nunc ad prxnun-
communicaverunt. Nam in baptismo communi, tan- tiatum festis omnibus feslum, sacer novorum mensis
tum similitudo mortis est, sicut ait Apostolus : <Si enituit, ut, in quo accepit mundus exordium, in eo-
enim complantati facti sumus similiiudini mortis dem haberet Christiana creatura principium. De
ejus, simul el resurrectionis erimus (Rom. vi), > in qua ncva creatura Paulus apostclus dixit: < Scimus
martyrio autem ipsa mors. Quod si martyrium ba- euira quoniam omnis creatura ingemiscit el parturit
ptisinus non esset, nunquam Dominus de passione usque |adhuc (Rom. vni), » videlicet, usque ad re-
sua dixisset, quod jam supra commemoralum ust: velalionem filiorum Dei, quam ipse praemiserat di-
< Baplismo habeo baplizari, et quomodo coarclor, cens : < Nam exspectalio creaturx revelationem fi-
usque dum perliciaiur! (Lttc. XII.) > Verum cxceplis liorum Dei exspectat (ibid.). » Ac deinde secutus :
his quos ejtismodi arliculus non inlercipit, nulli < Non solum autem illa, sed et nos ipsi primiiias
Spiritus sanctus exlra fontem occurrit, totamque spiritus babentes,» id est, qui primi dona Sancti
remissionem peccatorum inlra aquas continet, nec ** Spiriuisaccepimus.tipsi intra nos gemimus (ibid.),»
ultra extendil. Ex his maxime locis, de quibus di- etc. Quamvis enim perfecti videamur, tamen, dum
ctum est, meinorata lectio baptismi Sacramento corruptibiles sumus, securi non vivimus, neque
congruit. Cxterum nisi viiandi subesset causa fasti- comprehendisse nos arbitramur (Philip. iii).
dii, poterat ex aulhenticis doctorum tractatibus CAPUT VI.
ostendi quod tola series mundanx creationis qux De leclione secunda.
in eadem lectione digesta est, sirailitudines prxferat Leclio secunda est itla libri Exodi: Factum ett
noslrx, qux per baptisraum agitur, renovationis. in vigilia matutina, et ecee respiciens Dominus super
Nam qui < in principio creavit Deus ccclum et ter- castra JEgypiiorum per columnam nubiset ignis, in-
ram (Gen. i), > el cxtera fecit sex dierum opera, terfecit exercitum eorum, et subverlit rotas curruum,
iiunc dicit: <Novos ccelos el novam ego terram creo ferebanlurque in profundum (Exod. xiv). Non dubie
(/sa.LXv), >id est, novos sanctos, etnovam Ecclesia. neque per partes, sed manifeste lota lectio hxc sa-
plebem. <Et dividit aquas ab aquis (Gen. i), > et lutaris baplismi Chrisli typura prxfert, et notitm
posilum est firmamentum aposiolorum et propheta- est quia passim in Scripturis sacris lectionis lnijus
rum (Ephes. n), dividens divinx aquas sapientix, p sacramentum a doctoribus concelebralum est. fit in
quns continet ab aquis humanx vel carnalis pru- supra inemorata cerei benedictione sic diclum est :
dentix. De quo Psalmisla : c F.7,te:idsns, iuquit, Ho.'cnox est in qua primumpatres nostros filios Israel
coelum, sicut pellem, qui tegis in aquis superiora eduxisti de AZgyplo,quot 'postea Rubrum mare sicco
ejus (Psal. cin), > ct congregatis aquis in unum lo- vestigio transire fecisti. Qualiter hoc fiat, nunc in
cum, < circumdedit Deus mari (Job xxxvm), > id est singulis per baptismum Chrisli, sola suis fides in-
turbinibus hujus sxculi, terminos suos : posuitque tuetur oculis : et itleo cantat Domino Canlicum
vectem ct ostia, et dixit: < Huc usque venies, et Mosi, id est tractum sequentem : Cantemus Do-
bic confringes lumentes fluclus tuos, > et sic terra mino, gloriose enim maijnificalus est, equum et ascen-
Ecclesix a nanfragio liberata germinaverunt campi sorem dejecit in mare (Exod. xv). Quatiler autem
eremi, id est latiiudines genlilitatis, germen odoris hoc gestumsit inPatribus sanctis et omnibus electis,
Israel, qtiia floruit in genlibus palriarcharum et qui apud inferos hunc exspectabant transilum.quan-
prophetarum fides. Et posita sunt in firmamento lus bealarum animarum exercitus, duce polenti
propheticx vel evangelicx Scripturx; lirmamentum anima Christi, per illud mafe transierit, quod de
enim, inquit Augustinus, contra insidiosiores errores lalere ejus in aquam et sanguinem divisum exiil,
187 RUPERTI ABBAT.S TUITIENSIS jgg
quanla exsultatio de tenebris exeuntium, quanla A advenlum Chrisli, cujus gratla sic legi, quemadmo-
ketitia paradisum introeuntium t nec oculus vidit, dum Josue successit Mosi, qui populum Dei trans
nec atiris audivit, nec in cor hominis ascendit(Isa. Jordanem educlum ingenlibus prxliis in lerram re-
LXIV;/ Cor. n).» promissionis, dux vicloriosus introdtixit, Jcsnm
CAPUT VII. Christura nomine prxfigurans et opere, qni omnera
De lectione tertia. eleclorum populum, quorum neminem lex ad per-
Lectio tertia :Apprehendent septem mulieres virum fectum adduxerat, sanguine suo conira diabolum
unum in die illa, dicentes : Panem noslrum comede- dimicans, victor mortis per baptismi graliam in
mus, et veslimentis nostris operiemur (Isa. iv), etc. paradisum reduxit : Profeclo in hoc tempore, juxta
Hxc quoque ad baplismi sacramentum, et ad in- canlieum, quod Moses scripsit, < Peccaverunt Do-
siructionem manifeste perlinet baptizanriortim. Sed mino, non filii, > scilicet Judxi, < generatio prava
jam nunc dicendum cur qualuor leganlur leciiones, atque perversa, populus sliiltus et insipiens, > qucin
de lege et prophelis assumptx. Videlicct lectio prima constitiierat Domiuus et Pater suus super excelsam
idcirco legilur, quia, ut dictum est, de creatione lerram (Deut. xxxu), scilicet legis prophetariimque
mundi et hominis condilione narrans, aquarum noiitiam, ut sugerent mel ccelestis doctrinxde petra,
quoque m-ysteria, cum Spirilus Dei auctoriiale in-; B qux Christus erat, oleumque, id est graliam Spi-
terserit. Tres vero reliqux tria mundi tempora re- rilus sancii, de eodera saxo durissiroo per resur-
spiciunl, id esl primuin ante legem, secundum sub rectionis potenliam imraortaliter solidalo el ecce
lege, lerlium sub gratia, quibus cunclis lempnribus econtrario de vinea Sodomorum, et de stiburbanis
remedium baptismaiis necessarium fuisse commen- Gomorrhx uva eorum, uva fellis, el bolrus amaris-
dalur, De his, qui anle legem fuerunt, claiet, quia simus (ibid.). < Et propier hxc > abscondam, ait, fa-
sicut jara dictura est in secunda leclione, baplisraum cicui 85 nieara ab eis (ibid.), etc. Al vere cceli et
Christi prxfiguraverunt in eo quod mare transie- terra , de quibus alibi pur Prophetam dicit: < No-
runt, et sicul Aposlolus dicil : < Omnes sub Mose vos ccelps et novam lerram ego crep (Isa LXV).>
baptizali sunt in nuhe et mari (ICor. x). >Nondum Novi, inquam, cceli el neva Ecclesix terra audivit
enim daia erat lex. De his autem, qui sub Iege verba oris ejus, sicut in sequenti tractu cantamus:
erant, in tertia lectione dicit' Isaias : Si abluerit Do- Et concrescit in eis ul pluvia doclrina Domini, et
minus sordem fiiiarum Sion, et sanguinem Hierusa- fiuitul ros eloquium Domini, quasi imber super her-
lem laverit de medio ejus in spiritu iudicii et spiritu bam et quasi stillm super gramina, quia nomen De-
ardoris (Isa. iv). De qup ardore dicit Joannes Ba- mini invpcatur super nes, nomen Patris et Filii el
ptisla in Evangeiip : < Hle VPSbaplizabitin Spiritu Spirilus sancli (Matth. xxvm), quod tptam vim
sanctp et igni (Joan. iu),» Vir ille Christus est, Cftnlinet ejus, qux per baptismum agiiur, nostra.
quem juxta hanc lectionem apprehendeni septem regenerationis. Non minus illa lsaix lectio: Hmc
mulieres, id est septero gratix Spiritus sancti. De est hmredilas servorum Domini, hoc idem, ut supra
quibus idem propheta alibi dicil: < Et requiescet didtim est, lempus gratix respicit, provocans cre-
supereum spiritusDomini, spiritus sapicnlix et in- denies el dicens: < Oronessiticnles venitc ad aquas
tellecius, spiritus consiiii et fortitudinis, spiritus (Jsa. LV). » Ut venianlad fluvium Dei, quirepletus
scienlia. et pietatis, et replebit eum spiritus limoris estaquis (Psat. LXIV),el cujus < impettis lxlificat
Domini (Isa. xi). > Hx septem gralia. apprehende- civitaiem Dei (Psal. XLV), » ut bibant < aquas de
runtJesum, quem, ut ait Hieronymus, mullo lempo- fontibusSalvalprisf/sa.xn), »qui lpquiturad Sama-
re desideraverunt, quia nullum alium invenire po- ritanam: < Si scires dcnnm Dei,el quis est, qui
luerunt, in quoxterna stalione requiescereni. Quod dicit libi: Da mibi bibere, tu forsitan petisses ab eo,
aulera gratia Spiritus .sancti cuncta possideat, ex- et dedisset libi aquam vivam , et aquam, quam ego
poni non indiget. Ideo panem nostrum, inquiunt, dedero ei, fiet in eo fons aqux salientis in vilam
comedemus,et veslimmlis noslris operiemur. Sedquia fj xternani (Joan. iv). > Sciendum autein, quod ait
in hominibus semper opprobrium, nullo vivenle ut Hieronymiis, homo aquam iribuat, Deus aulem
sancti Spiritus dona poscebant, propterea Jestt no- Spiritum Sanctum quo sordes ablnunttir, et peccala
men sibi cupiunt isvocari, ul quod in lege imperfe- purganlor.
clum erat in Evaagelio complerelur. CAPUT IX.
CAPUT VIII. De tractibut, quos lectionibus eisdemsuccinimut
De lectione quarta. Tanlam , qux his tribus leclionibus chorus suc-
Lcclio quarta : Scripsit Motes canticum (Deut. cinit, singula singulis exsuilationem indicant rena-
xxxi); sive: JBa:e etl hmredkai tervorum Domini torum, quod jure exsultare debeant, quiasubmeras
traoseunt
(Isa, LIV).Utrxque enira vicissim leguntur in Pascha omnibus peccatis, ipsi per mare baplismi
et in Penieccsteii', ei amboehoc lempus graliae ma- liberati. Verum hxe exsullatio in metu et tremore
nifestius exprimunt. In ea, qux esi: Scripsit Moses debet esse, et cum laboriosa et necessaria carnis
eanxicum, ait idem Moses : Novi entm quod post morliticalione , quandiu suraus in corpore, slan.es,
mortem meam inique agetis, ete. Mortcm Mosi finem sicul in Apocalypsi (Cap. xv) legimus, supra roare
lpgi» accipiuni pene cuncti doclores sanoti, id est, vitreum, quod graves et rursum oneratos p*.ccalis
«89 DE DIYINIS OFFICHS. — LIB. VII. I§0
suslinere non potest. Unde oportet, ut abjeclis A imaginem et similitudinem nostram (£.»..), etFilius
oneribus sxculi, et simplici tunica contenli, per- dum redimeret, Paler illi calicem passionis dedit
sislamus, vel ambulemus super boc vilreum mare et ipse Filius per Spiritum sanctum bibit: sicut
baplismi, mislura igne Spirilus sancli, tenenles, apostolus Paulus ait (Hebrxorum Cap. ix): <Sanguis
sicul ibi legilur, citharas Dei, id est, tota carne Christi qiii per Spiritum sanctum semelipsum oblu-
moriilieati, et in laude Dei exlenti, canendo tre- iit Deo, > elcxtera, et ut Spiriius sanctusregeneret,
mentes, ei tremendo canenles, juxta illud: < Ser- Pater eumdem Paracletum Spiritum dat, et Filius
vite Domino in timore, et exsultate ei cum tremore in eodera Spiritu baplizal, sicut Joannes Baptista
(Psal. u). > Bcne ergo verba canticorum Mosi et in Evangelio sibi dicluro insinuat: < Super quem
prophetarum, qux succinimus, in traclus efferiraus, videris Spiritum desceudentem sicut columbam, et
quein canticum lugenlium esse, et miserix prx- manenlem in eo, hic est, qui baplizat in Spiritu
sentis exsilii congruere, jam dictum est. sanclo. > Spiritus ergo sanclus aquarum sancti-
Quartus iraclus in hoc differt acxteris, quod ftcalorust, sanclus Spiritus fonlis nostri sancli-
nulla lectione prxmissa cantatur. Nec mirum. Non ficatio est, imo Spiritus fons vitx est (Psal. xxxv),
tjnim iiv officio prxsenli sic est vox universalis pacis fluvius est. Spiritus sanetus, illa paterni cordis
Ecclesia., quemarimodum et illi. Eorum quippe B benigna vena est de quo usque ad nos miseralio
solummodo vox est, qui in prxsenli adsunt bapli- larga tanquam flumen inundans procurril. Amor
zandi, adhuc peccali originalis veneno infecli, et Dei terrens voluplatis Dei, Spirilus sanctus est.
ideo feslinanlad bapiisinum,uljuvenescant, < quem-? Hic illum ducrum patrem filierura, erga junierem
admodum riesideral cervus ad fonles aquarum. fiiium, idest genlilem pppulum, ingenila sibi pielate
(Psal. XLI).> Quod maxirae ex subsequenli Collecia, flexil, qui luxuriese vivenrio suam paternx sub-
confirmatur: Omnipotens sempiteme Deus, respice sianlix parlem ecnsumpserat, porcos alienos in
prapitius ad devoiionem populi renaseentis, qui, sicut longinqua regione paverat, id est spurcos dxraones
cervus, aquarum luarun: expetit fontem. Econtra coluerat, et tunc reversum suseipit, festum diem
lectio priraa nullo subsequenli cantico terminala omnibus araicis, id est ccetibiis indicit angelicis,
est, videlicet, quia creaiis et complelis mundi jubet primam cum annulo stolam proferri (Lue. xt).
cunctis pperihus non canlavit dignas bomo ingralus Quid eiiim inlelligimus per annutum nisi firiei signa-
Deo Creaiori gralias: sed obmuluit a Iaude Dei, el, culum? Nam calechumenus, dum baptizandus fidei
audito serpeule, conira praecepiimi quod acceperat, sacrx, quam iirmiter lenet, symbolum retldit, pro-
obsiirduit. Unde ethaptizaHdodicitur , Ephphetha, fecto illam labulis cordis ejus inscripsit, decentem
quod est adaperire, sumptum de Evangelio, quod annulum in manu ejus dedit, etin eo, quod consi-
Dominus nosler curalipuem humani generis, quod gnalus est eruce Christi: ut dicat cum Apostolo:
sic obsurduerat e| obrauluerat, til riiciuwest, in eo, < Chrislo confixus sum cruci (Galat. n), > et quod
quem sanavit, homine surdo et inulo signifkavil. lertio subraergilur, ut Iriduanx morti Christi con-
(Marc. vij). Nec prxtereundum, quia neque col- formetur, et hoc niirabili pietaiis officio vivus et
leclis salulalio, id est, Dominus vobiscum, neque incoliimis crucifixo ei raortuo atque sepullo confi-
lectionibus supradictis ullxsuperseriptiones, id est, gitur, coranioritur el eonsepelitur procul dubio cal-
tittili praeferuntur: qucs a nndiusierlius cunctis ceamenta accipit in pedibus. Calceamenla namque
lectionibus, tanquam corporibus capita prxscidiraus, de raortuis animalibus liunt. Et hxc manifeste
douec caput nosirum Cbristus resurgendo nohis Dominicx mortis insignia sunt, qux ideo suscipit,
reddalur, cujtis resurreetionis sirailitudo. 111his, qui ul ejus exeraplo, qui propter nos gQ cruciflxus est,
baptizati de foutihus asceoduut Cbristura induti, ut deinceps crucifigal carnem suam cum viliis et con-
Aposiplus ait (Galal. m), fidei ocujis reprxseniaiur: eupiscentiis, et mortificans membra sua, qua. sunt
nec auie boc signa Ecclesix concrepant, quorum super lerram, dicit: Vivo autem jara non ego, vivit
causa jara superius dicta csi. j) vero in me Chrislus (Galat. v). Cum autem candittam
CAPUT X. vestem accipit, qux ulique novam Chrisli consola-
De consecraiione fontis. lionem signilicat, dicente Aposlolo: < Omnes, qui
Consecralio fonlis in noraine sanclx Tritiilalis, in Christo baptizati eslis, Christum induistis (Co-
et maxime invocalione perficilur Spirilus sancii. l.oss. iu),> profeclo primam illi stolam induit pater,
Quod idcirco recte fit, quia lola hoininis regene- et tmanduccmus,inquit, et bibamus, quia IHius hic
ratio, iicet totius sii opus Ti iiiitatjs, propria tamen nieiis mortuus fueral et revixit lerierat et inven-
estopcratio Spiritus saneti. Saiictai)uippe Triniias, lus est ILuc xv). >
ut aii Leo Magmis, ita sibi divisitopus honiinis, ut
Paler conderet, Filuis-rediineret, Spirilus sanctus CAPUT X..
regeneraret vel igniret. Verumtanien el Palcr ciim De missa ejusdem diei, el cur illi consuetudinalis
Filio el Spiritu sancto condtdit, et Filius etiiii Patre canlus, id est introitus et communio, desit.
et Spiritu sanclo redemit, et Spiritus sancius cum Statim ergo Paschale vesperlini sacrificii con-
Patre et Filio regcnerat atque illuininaUNam et Pa^ struitur cpnvivium, trina praaetuue litania. in bORD-
ter dum conderet :. < Faciarous, inquil, hominem ad rem sanctx et individni.eTruiilatis (Galai. m), IQ
191 RUPERTI ABBATIS TUITIENSIS 19*
cnjus nomine trino baptizatus filius bic, de quo,. A (Coloss. m). > Vitam eamdem, divina npvitate"con-
loquimur, qui < mortttus fuerat et revixit, perierat diiam, significant et in Evangelio consequenti vesti-
et inventus est (Luc. xv), > concrepant signa, qux menla angeli, qux erant candida sicut nix. Ecce
hactenus fuerant mula, et personante symphonia inlerea canore cceleslis personal symphonia , quo
chorus cxsultat. Gaudenl nobiscum angeli, et pro- Ixtificentur convivx , tanquam de cario remissum et
pter illortim gaudium nos repelimus omissum a ori nostro redditum alleluia : quod a Septuagesima
Septuagesima hymnum ipsorum, id est, Gloria in nostra non cecinerunt organa, videlicet, quia diebus
excelsis. Adducitur vitulus ille saginalus, scilicct his captivilas prxsentis vitx significala est, et iriec
Deus et homo Christus, cujus carnem manducare, qtiori fuiurx vitx jucunditatcm significal alleluia ,
et sanguinem bibere debemus: qtti ideo vitulus iacendo velut ad salices Babylonis hujiis flentibus
dicitur, quia horno pro nobis sacrificalus est: ideo nobis pependerunt. At nunc, quia nox illa sacra-
saginalus, quia in ipso habitabat plenittido divini- lissima jnm incumbil, qua Christus libertalis auctor
tatis corporaliler (Cotoss. n). Sed huic convivio resurrexit, in qua jam , ut dictum est, prima resur-
senior frater, id esl Judaicus populus, interesse rectione resurgtint, qui baptizanlur novi Ecclesix
non vult, stansquc foris el audiens symphoniam et filii, protinus tanquam de salicibus direpta noslra
chorum, delrahit fratri stto, invidia tortus et odio, B certalim organa persullant alleluia , dicuntque :
palrisque clemenliam reprehendens, tristilia mavult Confilemini Domino (Psal. cxvn), causamque subji-
et fame consumi, quam cum fralre gaudere et ciunt: quoniam bonus (ibid.), quod ab effeclu com-
epulari. Exibit autcm pater quandoque, et faciem probalur, quoniam in smculomisericordia ejus (ibid.),
Ixtam nverso et trisli filio dignanter ingerens, per- subauditur cxhibita in remissionem peccatorum,
suadebit, et precabitnr illum opportunis inleresse quam est largilus in baplismo: et hunc merito versi-
gaudiis et epulis, tenens manura ejus, et blandis ctilum alleluia, primum arripit. Psalraus quippe
consulens sermonibus, et lunc reliquix Israel snlvx centesimus septimus decimus, cujus hic primus
flent. Iutcrim, donec illud fiat, plenum vel inte- versus est alteluia, in lilulo babet, mullum hanc
grum non erit palernx domus, id est, prxsentis misericordiam, et hanc diem solemnem, quam fecit
Ecclesix gaudium : quia licet Judaicus populus Dominus, fidei noslrx commendat, tit exsultemus et
semper gentium oderit salulem (Rom. xi), gentium tmtemur in ea. Hoc alleluia sicut et reliquum hujus
tamen Ecclesia dolet, quod ille populus stat foris , diei officium, maxime baptizntorum esl exsultalio,
quodque sua salus illi in scandala sit. Igitur hujus eo quod prima, ut diclum est, resurreclione jam
diei sacrificio vespertino, tam festivo, lamque r conresurrexerunt cum Christo. Reslat vero grandis
jucundo convenienter quxdam ornamenta detracta labor, ut habeant parlem in resurreclione secunda,
sunt, scilicet Introilus, Graduale, Offerenda atque et inter ipsum laborem bonorum operum superest
Comraunio, qux de Psalmis quondam a Ccelestino metus , superest fletus , vel propter periculum ge-
papa quadragesimp, primum ad canendum institutis hennx, vel propter desiderium vitx xlernx. Recle
ante sacrificitim excerpta, et cum suavi modulaiione ergo, quia necdum plenum est gaudium spei voca-
in Romana Ecclesia cantari instituta sunt. Inlerea, torum, quod imminuit sollicitudo eorumdem adhuc
dum vitulus adducitur, cunvivium prxparatur, a Deo peregrinantium, cum alleluia Traclus quoque
accedit corsm ille ministrortim primus alque fidissi- canlalur, quem cantum lugentium esse, superius
mus Paulus, filiumque illttm, qui reversus est, jam jam diclum est. Itemque per totam paschalem hebdo-
habentem annulum in manu, jam calceatum, jaraque madam usque ad Sabbatum. quo albas ipsi depo-
Stnia prima mdutum , gralulabundus alloqtiilur in inint, eadem pro causa Graduale canlalur, qui
prxsenti Epistola, disens : < Si conresurrexistis cum canlus est laboranlium , nec nisi propter eos perli-
Chrislo, qux sursum sunt sapite, non qux super neret ad dies Penlecostes , quod lempus futurx
lerram. Morlui enim estis, et vita vustra abscon- requiei, pacisque et glorix signum est. Nam et in
dila est cum Chrislo in Deo (Coloss. m). > 0 fidi D canone perhanc hebdomadam hocpro ipsis addilum
procnraloris clegans facundia, et officiosa sedu- est: Hanc igitur obtalionem servilutis noslrm: sed et
lilas : < Mortui, inquit, estis, > quia videlicet mor- cunctm familim tum ,\ quam libi offerimus pro hit,
tuum esl in vobis, quidquid snper terram sapiebalis. quos regenerare dignatus es ex aqua et Spiriiu sanclo,
Quid enim prius sapiebat ille filius deserlor palris, tribuens eis remissionem omnium peccatorum. Et ab
luxuriosus et prodigus, nisi cum meretricibus con- hac vespera, qua baplizati sunt, per singutas hujus
vivia slruere, sua dissipare, alienis inhiare, porcos hebdomadx vesperas clerus ad fontes procedit cum
alienos pascere? (Luc xvi.) Totum hoc moriuiim.et Chrisli resurrcctiene solemuilatem sancti celebrans
in baptisrao Chrisli sepultum est; vila aulem nova, baplislerii.
qux de eodem baplismo surrexit, qux filium talem CAPUT XII.
longe allerum fecit: vita , inquarii, nova, qu* cum Cur a mtdius tertius omissum nunc reddatur pacit
Cbrislo in Deo abscondila esl, ipse idem novus homo osculum.
Chrislus est, quem el candida veslis baplizali signi- Ctir pacis nsculum, qupd papa Innocentius a beato
fical: < Cum enim, inqiiit, Chrislus apparuerit, vila Petre triccsimus eclavus dari instiluit, omissum
vestra, tunc et vos apparebitis cum illo in gloria fucrit a nudiuslertius, elhodie reddalur.exipsocano-
193 DE DIVINIS OFFICIIS. — LIB. YIL 194
nis locp, in quo datur,citiusagnosciiur. Daturenim A bxc octavx xtatis, quxextra septem est, quia aelerna
eo loco, quo 37 Jam secundo calicem discoope- est gloriosa Christi resurrectione commenriata fesli-
ruimus, et dicimtis: Pax Domini sit semper vobis- vitas, nobilis, admirabilis, decora et suavis, splendida
cum. Hic autem loctis, sicut in ejusdem canonis et desirierabilis. Non enim parura est quod in illa
tractalu diclum est, illud siguificat, quod Dominus nobis oclava reposilura est. Nam sicut. oclava dies
noster resurrexit a morluis, et staus in raedio eadem qux priraa est, sic in illa aelate restituitur
discipulorum suorum dixit eis : < Pax vobis horap in hoc ipsum, ad quod conditus est, eritque
(Joan. xx).> Per quod illud nobis innuit quod paries corppre el anima iinmerlaliler felix, et feliciter im-
inimiciiiaruin inter nos ac Deum ereclus fuerat mortalis sicut angeli Dei imo supra prima. originis
(Ephes. n), id esl peccalum, ad quem dissolvendum reparalus dignitatem, eo quod siiam in unitate per-
Dominus nosler transilu morlis proteclus est. Quo senx Filii Dei, respiciat naturam, personam super
effeclo resurgendo rediens pacem annunliavit, pmnia opera manuura Patris constitutam ariotari,
quam acquisierat nobisprima voce, quam emisit in laudari et glprificari ab angelis in cpessentia summa.
medio discipulorum suorum, dicendo: < Pax vobis. > etindividux Trinitatis. Idcirco dura sanctorum re-
Recle igilur, ex quo ad faciendam eamdem pacem colimus natatilia, de quibus dubium non est, quod
profeclus est, donec rediens dicerel: < Pax vobis, > B egressi acorporibusgloriam sempiternam jam adepti
intermisimus: Pax Domini sil semper vobiscum, sunt, diem quoque celebramus cclavum, bcatificantes
neque dedimus pacis osculum. Simut Judx tradi- illos ex eo quoque, quod in fuluro corporura rece-
toris probrosura exsecranles et anaihemalizantes plorum immorlalitatem gtoriosam feliciler obtine-
osculum, quoFilium horainis tradens , sanctum et bunt.
innocens aposloloruni infamavit collegium apud eos, Hoc etperoclo bealitudinesevangelicas significa-
qtii foris erant, occasionem maledicendi prxliens, lur, ubi octava redil ad caput. Namqueel in pritna,et
ac delestandi eos, quorum sanctilalis xstimalip in octava bxc eadembealitudinis senlentia est <quo-
magna fueral, ul de illis lale quid cantilarent, quale niain ipsorum est regnum coelorum (Matth. v). >
illud est: Unde Augustinus : < Octava, inquit, sententia, quae
ad capul redit perfectumque hominem declarat,
... ,..'£( crimine ab uno
Ditce omnes. signilicalur forlasse et circumcisione oclava die in
Veteri Testamento, el Domini resurrectione post
(VIKC. JSneid. lib. u, v. 65, 66.)
Sabbatum, qui est ulique octavus, id est primus dies,
CAPUT XIII. ei celebralione octavarum feriarum, quas in regC-
Dedie Dominicm rcsurreclionis. C neralione novi hominis celebramus. » De illa igitur
Octavam illam, qux in Paralipcmenen (// Par. octava, qux est Tcsurreciio, qux jam compielaiu
vn), et in superscriptionibus quorumdam invenitur capite nostro, rcilicet Cbrislo, nunc secundum diei
psalmorura (Psal. vi, xvm), hxc sacra spectat dies, prxsentis, in qua resurrexit, oflicium, ordinemque
quara fecil Dorainus, ul esset soleronilas soleinniia- mysticura, aliqua dicenda sunt.
tura, quemadmodum pro sui magniludine dicuntur CAPUT XIV.
Sancta sanclorum, Canlica canticorum. Sicut cnim Cur Dominus non ante diem tertium resurgere vo-
illa cxtera superant sancla vel canlica. sic solemni- luerit.
tales caeteras hujus sacrosanctx solemnitatis anlece- Ternarius numerus, qui apud sxculares quoque
dit nnbililas. Octava aulem illa fulura est perfeclx philpsophos insignis habetur pro eo quod impariura
atque censumraatx resurrectionis gloria, in qua clc- eleorum, quiprxter unilalem nullam aliam recipiunt
cti omnes, qui nunc post deposilionem carnis una seclionem, priraus est numerorum : Apud nos longe
et simplici solius animx bealitudine perfruunlur, amplius prxclari nominis, imo primx ac divinx est
sicut in Apocalypsi legimus quia < dalx suut iliis auctpritatis, tam propler ipsam essenliam sanctx ei
singulx stolx albx (Apoc. vi); duplici, id est cor- U individux Trinitalis, qtiaro pro eo quod Salvalor no-
ppris et animx felicilate remunerabunlur, sicque sler terlia die resurrexit a mortuis. Et profectc lerlia
binas perennis glorix stolas accipient. Quam octa- dies hcec ad idem ipsum ejusdem sanctx Trinitnlis
vam sicut seplem raundi xlates ordinc suoprxeunt, respicit sacramenlura. ldcirco naraque Dominus non
quaruin sexia nunc ab advenlu Christi volvitur; ante terliam resurrexit, quia congruum fuil ul pro-
septima vero animarum est carne deposila quiescen- pilialionemsanclx Trinilatislriduana nobisobtineret
titim, sicut alio loco jam diclttm est, sic et hanc mors carnis Christi. Alioquin cur cura sub trina
sacraiissimam solemnitalem seplem Dominicx prx- mersione baplizamur in nomine Palris, et Filii et
ccsserunt, quarum in prima : Circumdederunt me Spirilus sancti complantati dicimur, imo vere <com-
gemilus morlis (Psal. xvn), in seplima cautavimus: planlali facli suraus similiiudini morlis ejus (Rom.
Lmtare, Hierusalem (Zach. n), singulx singulis xla- vi), > nisi quia eamdem mortem suam, quam anle
tum carumdeni proprietate sui respondenies ofHcii, baptismuni suum appellaveral, triduo pertulil et ipse
sicut loco vel ordine suo jam dictuni est, el interpo- in noraine et in obedientia Patris et Filii et Spirilus
sila Dpmiuicx passicnis iiiemoria per duas IiebJo- . sancti. Siquidem et Pater Filio, sicut el ipse Filius
roadas, quod ipsum cur fiat, jam dictumest. Sequitur lcstatur, calicem passionis dedil; el ipsc Filius ani-
193 RUPERTI ABBATJS TUITIENSIS 190
mte su« in stta pptestale propinavlt, sicul ipse ait: A id est anima Christl pfxpotens, et insita sibi verbi
< Polestalem hnbeo ponendi animam meam (Joaii. omnipotentis divinilate coruscans, iili resplendue-
x), > et Spiritiis snnctns illi propinari fecit, sicnt runt, et lenebrarnm principes dissipati siint < sicut
Apostolus nil: Qtiia <Cbrislus perSpiritum sanctum fumus, et sicul fluit cera a facie ignis (Psal. LXVII).»
seriietipsum obiulit (Hebr. IX). > Congruenter ergo El jtisti exeunles de tenebris, et in paradisum rece-
mors Domini triduana exstilit, quam sancta Trinilas pli, cceperunt epulari et CXsullare in censpectu Dei.
dispostiit, quamque ad obtinendarri hiimano generi Latfcne simul epulante, cui dixerat Deminusin cruce
propiliationem ejusdem sanclx Trinilalis, noslra in pendens : < Hcdie mecuffi eris in paradiso (Luc.
iilo nalura sola perlulit. Non solum autcm, sed el xxni), » lotoque Sabbato requievit ab omni operft
tola vita ejus annorum suorum numero sanclx Tri- Dominus Christus cum illis, et pascebatur dileclUs
nitati famulalum se exhibere, et ejus prxcepto se in liliis (Cant. ii), donec aspirarei lertia dies et in-
obedire inniiil. Nam in triginta tribus annis quibus clinarentiirumbrx. Die igilur tertia, propilia nobis
super lerram anibulavit, ternarius est repelitus hac facla divinitatis Trinitale, cito mortem, quam gnsta-
soladifferenlia,quod unusleriiarius, ullrigintasint, veral, rejecit a se, sicut signlficaverat, quando in
in ducenum limitem consurgit, alius ut simplex sit, cruce nostram salutem sitiens, et ideo se veraciter
in singulari liroile subsisiit. Ciijtis in typtini Isaac B sitire dicens, cum oblalum sibi acetum noluit bi-
quoque ad immolandum lernario dieruin numero berc. Morlisenim acetura paululura guslabat, quam
duclus esl (Gen. xxn). Nam de Geraris, ubi tunc cito, id esl terlia die rejecturus, nec ullra bibiturus
habitabat Abrnhani, usque ad moniem Moria, idust erat. < Resurgensenim ex morluisjam nonmorilur;
sedem lempli, dieruin tritim esl, ut ait Hieronymus, itiors illi uttra nori dominabittir (fiom. Vi). »
et consequenter illuc die tertio pervenil, sicut bisto- CAPIJT XVI.
ria refert, et venit in locuro, quein dixit ei Deus in Qritd significel quod Dominus noster nocte resttrrexit.
die lertia. Sed Ut ad iucceptum redeam, inira velo- Cerlum lenet Chrisliana fides quod Dominus no-
cilas, roirabilis ille salvatricis 88 gralix cursus, ut sler, qui mortalis homo factus ad hocvenit ut
triduc Iriuin temporum sxculi peccala delerel, judicarelur, atl hoc venlurus est in (iile ut judicet,
omnes, qui ante legem fuerant, omnes, qui sub lege el eamdero forraam servt, in qua judicalus est, cum
erant, cuncips, qui sub gratia vcnturi erant, uria suorum cicalricibus vulnerumjudicatoribusosiendet
Christi nierte pariter solvuret, pre singulis lempp- ad damuationis cumulum,ut videant inquem transft»
ribtis singulps dies ejusdein mortis appendens. Totam xerunt (Zach. xu): dilecloribus auiem suis ad
ejus velocitatem Spiritus sanctus innuebat, cum r xlernum charitalis monimentum. llla aulem dies
Prophetx imperans dicebat: < Voca nomen ejus : non cum exspectalione, sed ita sicut fuf in nocle
Accelef a|spolia delrahere, Feslina prxdari (Isa. vin). > veniet, quemadmodum faclum est in diebus Noe,
CAPUT XV. vel in diebus Lot quando vendemibus cunclis et
Item de celebriiate resurreclioms. ementibus, plantantibus et aedificantibus, uxores
De iioc et illud in Canticis : < revertere, sirailis ducenlibus etdantibus ad nuplias rcpentinus stiper-
eslo, dilecte mi, caprex hinnuloque cervorum super venil inlerittis (Matth. xiv): el secundum hxc erit
montes Belliel (Cant. n). > Accelcravit enim inferni quando Filius revelabilur, Convenienler ergo, dum
spolia detrahere, festinavitque. prxdari, reyersusque jtidex venturus jam cum judiciaria potestale resur-
ut caprea aut cervorum Iiinniilus, id est palriarcha- rexit, noctis ternpus elegit, ut sicut in cxteris, lam
riim filius, ad salvandum velocissiinus, apparuit factis quam dictis exlerioribus atia quxdain signifi-
super raoiiles Belhel, id est vistis est npostolis, ut care constievit, sic et in hoc lempus significaret
eorum tristiiiam cito in gaudium converteret, qui sectmdi adventus sui, quod prxvideri non poteril.
sunt montis Bethel, id est domus Dei, qux esl Ec- Itaque quemadmodtim Samson, quod interprctalur
clesia, principes summis virtulibus eminentes. Acce- sol eorum, obsessus ab inimicis nocle surrexit, por-
leravil, inquam, ihferni spolia detrahere, id est D tas lulit, el in verticem monlis ascendit (Judic.
electos omnes jure victoris adducere. Qtix enim mora xvi), sic verus sel npster Christus, obsessus custe-
flerel ad delrahendum, aut qux diflicullas addiscer- dibusct armis, media nocte de somno morlis resur-
nendum? Sol erat isle, illi autem qui quxrebantur, gens, portasque infemi, id esl omne jus morlis allol-
tanquam specularia. Illorum fides speculum eral red- lens.et ad dextram majestatis in excclsis ascendens,
dendo solis aspectum radio satis idoneum, sed ideo ipso tempore innuit, quod semper debearous esse
non splenduerat hactenus, quia soli objeclus medius parali, quia sictii lunc nocte cunclis quiescenlibus
obstabat paries inimiciliarum (Ephes. n), scilicet surrexit, ila qua ltora non pularous se venlurum esse
originale peccatum. Al illum iii carne sua moriens prxdixit (Luc.xu).
Chrislus parietem solveral ac diruerat, qui illa spe- CAPUTXVIL
cularia animarum verum solem exspeclanlium iimbra Quid significet quod cum terrmmotu resurrexit.
tencbat adversa. Qux ergo mora fieret, ul, diiirto Terrxmolus quoquemagnus, qui factus est, ejus-
Erit
pariele, el descendenle ad inferos vero sole, non sta- dem secundi adventus significalipni ccoperatnr.
tim relucerenl illa vascula lucis exceptoria, id est enim ceufusip maris el fluctuum, et ppn splum terra,
eleclorum animx?Stalim ut illic deseendit, hic sol, sed etiam < virtutes ccetorum movebuntur et lunc
197 DE piVINIS OFFICIIS, — LHJ. VII. 198
videbimus Filium hominis venienlem in nubibus A nimiumque longa retardantis Sabbali mora faligaia.,
cceli cumpotestate magna elmajestaie (Maitli. xxiv; quo nec operari nec plus mille passibus ambulare
Luc. xxi). > Passurus quippe venii occultus, tunc licilum erat Judxis: mox at onerosum illud Sabba-
autem judicaturus manifestus veniel Deus noster, et tum abiit, recessit, transivit, ncn quieverunt nec
tunc silebit, ignis in conspeclu ejus iempestas valida dederunt eculis suis somnum (Psal. cxxxi), non lu-
(Psai. XLIX).» Et quia tunc arescentibus reprobis ciferum ad proficiscendum prxstolatx sunt. Noctem
prae timore, justi Iuvabunl capila sua, id est exbi- pro die, desideritim pro duce, lunam rapuere pro
Jarabunt corda, et pulchre hic tinius ejusdemque" sote.Luna quippe noctinon defuit, quia tunc septiraa
angeli habitu utrumque prxfiguralur, cujus < erat decima exiitil. Septima decima vero tuna, clauso
aspeclus sicui fulgur, vestimenta autem sicul nix. > vespefe paulo posi, id est, fere posthoraro dimidiarii
Nam impii custodes prx fulgore aspectus ejus exler- exsurgit, toli deinceps lumen suum roinislraliira
rill, factisunt velut morlui (Matth. xxvnt): rautieres nocli. Falso igitur qnidam Evangelistas calumniati
autem, qux religiose Dominum quxrebanl, iiiveis sunt, quod conlraria dixissent in eo quod Mauhjcus
ejus vesiimenlis et dulci alloquio consolatx sunt dl- vespere Sabbali, cxteri prima Sabbati diluculo mu-
cenlis: < Notile timere vos (ibid.), > e'tc. Hinc est lieres venisse dixerunt ad monumentum. MatthxuS
quod hac die canlamtis : Terra tremuit et quievit, B enim ut earnm commendaret desiderium, quando
dum resurgerel in judicio Deus (Psal. LXIII).Dictuth venire cceperunt: cxleri dixerunt, quande pervene-
est enim hoc de die iila, quando audilum faciet judi- runt. Quid igilur illud myslice npbis innuit, quod
cium, diccns hisqui a dexlris ejus erUnt: < Venite mulieres illx sic venerunt, nisi quod animx fideles
benedictiPatrismei,percipileregnum(Mali/i.xxv):» paralx (/ Thess. v), id est menle vigiles, diligentes
his autem qui a sinistris : < Ile, raaledicli, in igneih. el Doniiuura quxrentes, invenire feslirianler sala-
xternura (ibid.). > Tunc enim exsurgente Deo in gunl.ad illum Filii hominis advenlum, qui.ut supra
judicium (Job xxn), qui nunc videtur sopilus esse, diclum est, sicul fur in nocle veniel (Joah. xix), non
vel non curare ea qux sub sole fiunt, terra tremet snliim cum lerrxmetu, sed et iremenlibus co.Iorum
et quiescet, id est impii, qui lerreni sunt, timebunt virlulibus, ut consolationem inveniant, dum impii
et quiescent, quia nocere desinent. Igilur dies hxc, non jam velut, sed vere fieiit mortui?Et~ ideo nunc
cujus in nocte Dominus nostef cum lerrxmotu re- parant et secum porlant aromala, id est collccta
surrexil, diemillumxlernilalis, diemsignillcalfuturae de Scriplurarum areolis cum viriutum o.Ioribus,
resurrectionis, cujus dilucuio ideiri Dominus noster Dominicx resurrectionis leslimonia, scilicet, quod
improvisus.uldictumest, coelis ardenlibus coelprum- vere anima ejus non sit dereliclaininferno, et <caro
**
que virtulibus iremenlibus apparebil (Luc. xxi). ejus non viderit corruptionem (Psal. xv). > El sicut
89 CAPUT XVIII. illis non satis fuit, quod Joseph justus et Nicode-
non dissentiat a cmteris mus condieranlillum cumlinleis et aromaiibus(Luc.
Quod Matthmus evangelislis
in eo quod dicit, imulieresvespere Sabbati,tei quod xxui) ipsis prxsentibus et aspicientibus , nisi 6%
vere vespere venire cmperint, eldiluculo pervetierint, ipsx aliquid de suo tantx pietalis operi addidissenl;
et cur ita egerint. sic sanctis et fidelibus semper mentibus optabile est,
Sed et illud myslice ncbis aliquid innuit, quOd ad ea qux apostoti, vel aposlolici viri scripserunt
devotx Christo feminx, qux illum et vivum dilexe- de fide resurreclionis, aliquid propfii superadjicere
rant, et mortuiim desiderabant per noctem ambu- lahoris, faciunlque hoc pene cuncti dictisaul faclis,
lanles, juvante luna, venerunt ad monuraenlum. Per pauci etianijscriplis. Idcirco, qucmadmodum illis vi-
noctem jeniin ariibulaverunt, qux diluculo ad mo- vtim se prxbuit et ut agnosccretur, Mariam suo no-
nuriienlura fuerunl. Alioquin nisi per noclem vcnis- niine vocavit (Joan. xx), quod maguum est indi-
sent, quomodo ad sepulcrum tam mane adfuissent? cium sux dilectionis; tinde ad Mosen : < Novi te ex
Verbi gralia: IMaria Magdalena, cujus domus erat nomine (Exod. xxxm), > inquit; sic cmnibus Hinc
Relhanix \(Joan. xx), qui vicus quindecira stadiis r» prepe arierit quxrenlibus nunc eum in veritate
dislat ab Hieresplymis, quomodo priraa ante alias (Psat. cxLiv)'et nomina ipsnrum ostendet illis scripU
unaSabbati juxta Joannem, valde diluculo venisset, in libro vilx (Apoc. ui).
duraadhuc tenebrx essent admonttmenttim? Sepulto CAPUT XIX.
quippe Domino mulieres, quai illum seculx fuerant, Quanto rectius nunc sancta sil primq. Sabbati, qua,
Hicrosolymis non remanserant. Sed, cum aspexissent muttdi Redemplor resurrexit a morluis, quam olim
ubi ponerelur, revertfentes, inquit Lucas, paravertmt SabbatWm, que idem mundi Crealor ab optte sno
aromala (Luc. xxm). Quando aulem paraverunt vel cessavit.
emerunt, manifestius Marcus indicat. < Et cum trans- Quanto prxponderet primse Sabbatl sancliflcatio,
issei, inquit, Sahbatura, Maria Magdalena et Maria qux nobis est dala, sanciificationi illi, qua Judxts
Jacobi et Sateme emerunt aromata, ut venientes Sabbatum dedicalum esl, ex comparaiionecausarum,
urigerent Jesum (Marc. Xvi). Siquidem Sahbalo, ut vel teraporum utriusqite sanctiflcalionis ariveriere
ait Lucas (Luc. xxm), quieveruntpropler mandalum, licet: Diversis enim ex causis longeque imparibus,
subaudilurlegis, quialexSabbato vetatopcrari (Exod. el Sabbalum Creator noster benedixit, et primam
xx). Constat itaque quia in lacrymis pervigiiesamore, Sabbati idem ipse Salvaior noster dedicavit: Causa
RlJPl^TI ABBATB TCITtENSIS » -
199 200
namque benediclieriis Sabbalo Fuit bsec, quod Deus A duni creationem, < nihil novum fii sub sole '(Eccle.
in illo cessavit ab omni opere quod palravit (Geses. i),» quia qui vivit in aeternum, creavit omnia simul:
ii), causa yejro primse Sabbati, quod Deus hpmp secundum salvalionem, < Pate* meus, inquit Chri-
faclus in illa resurrexit a mortuis. Quis hxclongius slus,usque modo operatur, et ego operer (Joan. vui).»
a se differre non videat? Si enim Dei requies, Causa De creatione mundi- sabbalizant dileclores mundi.
sanclificationis diei est, consequenter ubi majof et Nobis autem rie salvatione mundi gaudeadum esi,
verior ejus requies, illic sanctificalio copiosior est. quorum viia et requies in Deo cura Cbristo abscon-
Ilemque ubi majorem in operante laborem allen- dita est (Coloss. in).
dimus, majorem nihilominus in cessanle requiem > CAPUT XX.
agnoseimus. Conslat vero, quia dum conderet can-
dura faligatus non esl, ulpote qui omnia per Verbum Qua ratione vel auctoritate ab hac die Dominicee re-
surrectionis, processio cum benediclione aqum cun-
suum operalus cst, et universa componens de sin- clis per annum agalur Dominicis.
gulis dixil, fiat, et factum est. At ipse idem, cum, Proprium hoc habet hxc dies, quam fecit Domi-
ul mundum redimeret, hcmo faclus (Hebr. n), unus nus, idque aheo sumpsitpmnis prima Sabbali, quod
idemque Christus Deus el bomo, passuset crucifixus aqua benedicta pppulis aspersis agilur processio so-
et sepullus est, procttl dubio faligalione non parva " lemnis. Verumtamen hac ipsa prima et principali
faligatus esl. Qua ergo die resurrexit, verara ulique Dominicarum omnium non benedicilur, neque die
requiem, gloria el honore coronatus (Psal. vin), in- sancto Pentecosles, quia in prxlerili Sabbali ve-
troivit, longe excellentius requievit quam cum a spera sumpta est de sacro.fonle baptismi, antequam
mundi creatione cessavit. Deus enim non in mun- immergatur aliquis, etanlequam chrisma immissum
danae crealurx mole visibilis, sed in inteliectualibus sit. Non enim ad hoc aspergimur, ul rebaplizemur,
ceelis, id est, in sanclis animabus requiescit. Nunc sed divini nominis graliam super nos, cum hoc.me-
eriira gaudet sponsus super sponsam quam suo san- moriali baplismatis nostri, frequenter invocare de-
guine acquisivit, et gaudet super ncs Deus nester, bemus. Et idcirco singulis aspergimur Dominicis,
et deleclanl eum filiae regum, ime quia una est Ec- quia in sacrosancta primx hujus Dominiox vespera,
clesia, ilta delectat eum regina, quse aslitit a dextris baptismum universaliter sancla celebrat Ecclesia,
ejjs (Psal. XLIV),quam et in ,prxsenii prxparal et pro causa superius memorata. Unde et inter asper-
vocat amicam, et in futuro tprrente veluplatis sux gendum hac die canlamus • Vidi aquam egredientem
pplabit eam (Psal. LV). Nuili ilaque dubium, quin de templo a latere dextro, alteluia (Ezech. XLVU),elc.
prima Sabbali lauto uberius sanctificata sit, quanlo _, De prophela Ezechiele sumplum est hoc. Civitatem
veiius suam in requiem, qux sanclificationis causa illi ostenderat manus Domini facla super eum, xdi-
est, Deus homo Christus resurgens introivit. Relin- ficata super montem excelsum, et vergentem ad
quamus igitur Judxis poslremi Sabbati sui vetus austrum, et in illa mirabile constitiii templum
gaudium, quod esl illis de creatione mundi visibilis, (Apoc. i). Illa autem civilas Ecclesiam signiflcabat,
cnjus solius semper fructu transilorio delectati sunt, de qua Dominus in Evangelio : < Non polest, in-
cujus solius prosperitalibus semper Iactari appetivu- quit, civilas abscondi super montem posita (Matth.
runt, pro cujus solius acquisitione crealorem ejus v). > Quid ergo templum, nisi illud, de quo ipse
serviliter limentes colere visi sunt. In lantum eniin idem : < Solvite templum hoc, inquit, ei post Iri-
ierrenis seinper inhxserunl, ut quxcunque de cte- duum excitabo illud, loquens de lemplo corporis sui?
leslibus illis promissa sunl, terrenarum quas amant, (Joan. xxi.) » Sed et Joannes in Apocalypsi, cuin
semper vclari oporluerit nominibus rerum, ut est de cadem civilale sibi oslensa loquerelur : Ei tero-
illtid: < Audi Israel prxcepla Domini, et ea in corde plum, inquit, non vidi in ea ; Dominus enim Deus
tuo quasi in Jibro scribe, et dabo libi lerram fluen- omnipotens templum illius est et agnus (Apoc.
lem lac el mel (Deut. vi). > Nam et ipsum Deum et xxi). » Quara de hoc templo aquani viriil hic.egre-
Dominum per quem mundus faclus est, in propria ]D dienlem, nisi vivificum sacri baplismaiis 'fcnlem ?
venienlem, idcirco ipsi qui sui erant, non recepe- Cum enira illud solvissent Judxi, sanguis el aqua,
runt, nec inteiligere voluerunt eum esse regem Ju- sicut supra dictum est, de lalere ejus exivit. Et reclc
daeerum, quia conlra carnalis sensus eorum opinio- de latere dexlro aqua exivit, de qua dicilur : Et
nem beatitudinem pauperibus, et vx prxdicabat omnes ad quos pervenil aqua isla salvi facti sunt.
divilibus, cura ipsi existimarent, 90 qucd nunc Nam hujus quoque templi ncn manufacli lalera duo
qupque somniant regnante Christo, auream, gera- sunt. Dextrura quippe latus divina, lxvum latus hu-
matam Hierusalem in terris, stratasque auro mundo mana natura esl. Signanler ergo dicendum fuit
plateas ejus se babiluros. Npster Sabbatismus hac quo dc latere aqua hxc exivit, qux ad quoscunque
riie deseplimalransferturad cclavam, quae et prima pervenit, salvi facli sunl: a lalere dexiro, inquit.
est. Nam eadem oclava dies, quae et prima. Idcirco Et recte. Nam de divina Chrisli natura Spiriius
aulem jure in octavara transferiur, quia rie alio opere sanctus aqua invisibilis procedit, qui aquae visibili,
quam de creatione mundi nesirum, ul dictum esl, qux de latere Ixvo, id est, de humanilaie lanceala
gaudium sumitur. Dupla namqueoperatio Dei, prima profiuxit salvandi virlutem tribuit. Hac igilur die
esl creatio mundi, secunda, salvalio uiundi, Secun- Dominicx resuireclionis, qux sacri quoque bapli-
201 DE DIVINIS OFFICIIS.'-- LIB. VII. 203
sierii celebratioue esl solemnis.recleinler aspergen- A euriles, docete omues genles, baptizantes eas in no-
dumcantamiisilludinlaudemfluminisbujus,cujusin- minc Patris, et Filii, el Spiritussancii (Maltk. xxvm). >
undatione per morlem Clirisii reviximus. Caeteris au- Ecce lixc esl illa magna transmigratio, quain Gali -
tera post Penlecosten Dominicis canlamus : Asper- lxa quuque suo coiiimenclat nomine. Magna.inquara,
ges me Domine hussopo et mundabor, lavabit me et transmigraiio Chrisli discipulis imperata, transmi-
super nivem deatbabor (Ptal. L), quod el ipsum de grarc de Judxis ad doccndas et baptizandas onines
fitle baptismi Propbeia prxdixil, per hyssopum, quae gentes, ciim anle dixisset: < In viam gentium ne
berba csl humilis, medecinalis, qua lumor pulmonis abierilis (Matth. x), > el tle veliislalc circumci-
dcponilur, fidem htimiiitalis vel passionis Christi sionis ad novam graliam baptismi, cujtis nunc
signiflcans: per nomen lavacri super nivein deal- regulain prxscripsil, quam hactemis nusquam
baniis, baplismum ipsius nianifestius cxprimens. 91 Iradiderat illis. Magna sane causa, ct di-
Deinde cum crucibus el vexillis, qux sunt insignia gna, quam Domintis non solum verbis cdicerct, scd
victorix Christi, onmes albati et exsultantes in laude et factn prxsenii prxfiguraret. Nara qunmpdo anle
resurreclionis snnclx procedimus, cum tanta populi passioncm suam, plerisqtie diclis aut factis suis si-
cxspcctatione sexus utriusque niajornni pariter et miliiudines adbibere consuevit.; verbi gralin, quo-
niinortini, ul corporaliler quoqtie iilud prophelicum B modo superius octava abhinc die veniens ad passio-
in nobis iropleri videalur: Ctiiu jucundilaie cxibilis, nem, ut genus humuntim redimeret, camdcm
ei curo gaudio deduccmini, nam el monles el colles generis humani redemptioncm, per asinx el pulli
exilienl expeclanles vos cum gaudio (Isa. LV). ejns significavit soltilionero (Matih. xxi): sic lunc
CAPUT XXI. apostolis suis dicens, < Eunles, docele omnes
C:ir Dominus discipnlos ad videndnm se in Gatilmam genics, baptizanles eas in nomine Patris, et Filii, et
invilaverit, cnm et Hierosotytnis visus sit, el quod Spiritus Sancti (Matih. xxvin), • WHidem gratix
ideo processio fiat singulis Dominicis. sux iranMiiigraiioucm significare voluil per Gali-
Ut auicm processioa geretur, cx mystica Evan- lxam, qux Laiine verlilur in transmigrationera.
gelii auctorilaie tracluin esl, scilicet, ex eo, quod Totum hoc ad nos, id cst, ad Ecclesiam de genlibus
angeli mtilieribus prxcipiunt, dicentes: < Ite, riicite respicil, ad quam salus ex Judxis hoc prxceplo
discipulis ejus et Peiro, quia prxccdct ves in Gali- transmigravit. Recle igilur et mcrilo in primi liujus
Ixam (Marc. xvi),.» et ipse Domimis occurrens iliis mandali commemnralionem, quod statim, ut visus
cxeunlibus a monumenlo, cum tenuissent petlesejus esl Dominus nostcr post rcsurreclionera, < Nuntiate,
ct adorasscnl eum : < Ile, inquil, nuiitiale fratribus inquit, fratribus meis, ut eant in Galilxam, ibi me
iiieisute.ini inGalilaeani, ibimevidebunl (Joan. xx).> videbunt (Joan. xx), > nos processionem agimus
Primi liiijus inandali, quPd Dominus resurgens per solemnein, nosque ct loca nostra aspcrgimus aqua
angeles suos et per sc ipstim suis mandat discipuiis bencdicta, in honorcm lrojus diei, quo jussi sumus
ut eant in Galilaeam, < el ibi me videbunl, > inquit, si baplizari in nominc Patris, et Filii, et Spiritus
causam agnoverimus, procul dubio falcbimur rae- sancti.
rilo fieii, quod mandalum illud hac die, cunctisque CAPUT XXII.
per annum Dominicis raemoria celebri, itl est, pro- Quo die discipuli in Galilma videntes Dominum ado-
cessione frequenlamus solemni. Npnenim sinecausa, raverunt, secttndum Mattlimtim.
non absque Uivini pondere consilii sese in Galilxa- lllud quidem nemo qui dubitei, quod hac die, qua
videndum esse promiltit, cum Hierosolymis sese il- resurrexil Dominus, id cst prima die Sabbati, disci-
lis oslendere potticril, imo et quiuquies ipsa dic qua pulos in Galilxam inviiaverit: scd illud perse non
resnrrexit ibidem visus sil. Quod si non aliud quam satis liquet qua die illtic abeunles jnxta Matlhxmn
laltis, manus el pedes palpandos ct contrectandos (Matih. xxvni), illtim videnles aderaverint. Verum
illis in Galilxa oslenderc disponil, hoc fruslra vel Hiermiymus ilein prima Sabbati, id est pctava die,
sine pondere raiionis, quod omuino incongruum di- P factum hoc esse astrtiit, el hanc eamdera esse appa-
vinx cst majcslati, videbilur agi. Hoc enim lain se- rilionem, de qua Joannes ail : < El posl dies oclo
cundtim Joannem qnam sccundum Lticam, hac ea- jlerttm crant discipuli inlus, ct Thomas cum eis
dcm die Hierosolymis fecit, cum reversis Hierosoly- (Joan. xx). > Ait enim idera Hieronymus super
mam duobus discipdis, quibtis ostensus fucrat, Maitbxtim :Posl resurreciioncm Doroinus in Galilxx
cuiilihus in Emmaus, el referentihus qux videranl nionle conspicitur, ibiquc adoratur, quod licet qui-
iilis secum mirantibus, stetil Jesus in mcdio eorum dam dubilent. Tunc mnnifcs.ius pstendilur Thonia.,
et dixil eis, < Pax vobis. > El cuin hoc dixissct, os- el latus lancea vtilncraluin, clavisque fixas manus
tendil eis manus et lalus (Joau. xx; Luc. xxvn). dcmenslral, ut vcre, licet nnnnulli numerandn vices,
Quid ergo amplius in Galilxam evocatis oslemierit, quibus Deminus ppst resurrectienem visus esse
quxrendum esl. Hoc nimirum, quotl ioimicum erat describilur, aliler suntire videanlur, nus lamen
Hierosolymis terrcnx civitali, undc illos evocavil el pnctlicto doctori liunc sensuni non improbandum
lemplo sacerdolioque vetcri, proposilum sutini, imo esse arbilramur. El ipsa ralio admiltit quod disci-
totius Trinilalis consilium illis apcruil: < Dnta cst, puli cadcm riie, qtia Dominus rcstirrexit, tplies in
inquit, mihi omnis poteslas in ccelo cl iu lerra : Galilxara ire jnssi, non ultra dies eclo distulcrint,
' 7,
PATROL.CLXX.
103 hlJPEUTI ABLUT15 TUITIENSIS _s0i
pfxserlim ctim eadem die sero illum videnles, A Nephlaliin, id est dilatalus, videiicet expeditione
quando Thomas non erat cutn eis, spem festinanlis- charilalis, el ha-c dedit, qux prxdicta sunl, eloquia
simam ilefum vJdendi eum, ardehliusque desiderium pulchriludinis de nobis genlibus baplizandis, qux
concipere potuerint. Nibil cnim est in quo Hiero- sic finivit: < Ecce ego vobiscum sum omnibus
nymo auctoritas Evangelica rcfragetUr. Nam quod dlebususquc ad consummalionera saeculi (Mattk.
**it Joannes, post dies oclo iterum eranl discipuli utt.).»
inlus, nofa nos coarctat in eodcm loco intus eos CAPUT XXJV.
fuisse faleamur. Inlus erant, sed in monle, id cst, Item de processiotx, secundum qnod varialur in
in civilate Nazarelh, qtiae in monteGalilaeaesita cst, diversit monachorum et cunonicorum ordinibut.
Sic enim habemus in Luca Qui, cnm dixisset, Prxdicta processio sic agilur, ut sacerdotem
quiaDominusposlquam jejunavit quadraginla diebus prxcedenlein, et olncinas visitantetn, semper in co
etquadraginia nociihus, revcrsus in virtute Spirilus loco qtio stiprema slatione, consistimus, ante nos
in Galilxam, etjam magnificalusinCapliarnaum, ve- cum cruce inveniamus. Quod el ipsum ex eadem
nit Nazarclliubi fuerat nutrilus: etcum dixissenl ei, Evangelil pendet auctoriiate. Nam Doininus ncster,
«Quantaautnvimusde lc facta in Capbartiaum, fac et cujuspersonam sacerdos in suo gerit officio, sicutalio
hic in palria lua, >ipse que rcsponriisset eis, < In veri- B loco jam dictum est, et anieqtiam palerelur, ct
late dico vobis, niultx vidux crant irilsrael, ellad postquam resnrrexlt, hac die discipulos suos in Ga-
nullam illarum missus est Elias, nisi in Safepta Sido- lilxam prxcessurum sc dixil. Nam qua nocte tra-
nix ad mulierem viduam (/ Ileg. xvu; Luc. iv), cum, dcbntur, < Postquam autem, inquit, resurrexero,
inquam, hxc dixissel evangelista, stalim secutus, prxcedam vos in Galilxam,» el cum restirrexissel,
i Repleti, inquil, ira surrexerunl, el ejeccrunt eum sictit hac die legimus, < Ite, iuquit angelJS, tlicite
exlra civilalem, et duxerunl illutn usquc ad super- discipulis cjus ei Peiro, quia prxcedcl vos in Gali-
cilium rnontis, supra quem civiias illorum erat xdili- lxam (Matth. xxvi. Marc. xvi). > Huic significationi
cala, ut prxcipitarenl eum (Luc. iv.) >Non ergo alium pulchre el ipsa, qtiani ibidem, id est iu suprctna
tn moutera quam in Nazarcth,qux super montem sita slatione, sacerdos dicit, oratio concinii, dirccta ad
er.1t, Douiinum prcecessisse et discipulos suos evo- personam Filii : Domine Jetu Chrttte, qui inlroiluin
casse, putandum est. ltaquc nulla, ut dictum est, porlarum Hterusatem valvas tanctificatti, etc. Nam
auctorilas evangelica Hieronymo refragalur. Intus ad Filii personam dirigitur, et sub nomine Hiero-
enim crant post dies octo, sed non in eadem domo, salem Ecclesix mentio fit, qux de baptizatis omni-
ncc in eadem civitale. El pulchre, ubi persceulioncm busgentibus 82 conslruilur, et sub nomine poria-
primam perlulit, primoque desertionero Jurixorum, rum ejus, nomen Patris, el Filii, el Spiriius sancli
et transilum ad genles prxfiguravit, sicut post in quo baptizantur, signilicaiur secundiun Apocaly-
supradicla scriptum est: < Jesus aulem transiens psim, ubi in significaliona ejusdem divini nominis,
per medium illorum ihat (ibid.), > ibidem post patent civitatis qus significal Ecclesiam, < ab
omnes persecutiones Judxos deseruit, rifumque orienle porix tres, et *h occidenle poitx ires, elab
eorum mutavit,circuincisione abolita.genies omnes aquiione portae tret, et a aieridie porla. ires (Apoc.
prxcipiens bapiuari !n nomine Palris, el Filii, et xxi), > quia, quacunque aeiate veniaal ad fidern
Spiritus Sancti. Chrisli.sea in pueritia, seu in adolescentia, seu in
CAPUT XXIII. juventuie, seu in sencctule, ut ail Prtidentius, oc-
currii quadrina ad compila nomen. Sicque iii, ut lola
Quod de Redemptore noslro prophetice dictum til:
< Nephlalim cervus emissus dant eloquia putchri- hxc processio nihil aliud, qoam gratiaram aclio sil,
tudinis. > eo, quod resnrgens Dominus statim memor noslri,
Simulque et Iioc notandum, quod ubi ante pas- qui eramusabsque Deo (Ephet. n), discipulos stios
sionem maxime prxdicavil in iinibus Zabulon et in Galilxam ad hoc consilium evocavil, ul baptiza-
in transJorda- ' remur in nomine Paliis, ei Filii, et Spiriuis t^.iuti.
Nephlalim.siculhabemus Evangelio, |)
nem Galilxx, el illic posl resurrectionem eamdem Unde locum quoquc, quo suprema slalioiie procc^-
consumroavit docirinam, dando baplizandi et do- sionem terminamus, nos Galilxam iioujriiarous, et
cendi prxceptum, ut sicut ab eodem eVangelisla praeeuntem sacerdolem semper in bujusmodi, itl est
Leslimonium subjunclum est de propheta : < Populus dominicali processione majores quique post pra-ht-
geiilium, qui ambulabat in lenebris, lucem videret lum nostrum, ul caput digniora meotbra seqnun-
magnam (Isa. xix)-, > complens illain quoque pro- tur. Et illud quoque majorura cxempUs edocli, quia
pbetiam, qua diclum est: < Nephtalim cervus emis- rei jam dictx congruil, observamuS, ut io Jwc pro-
sarius dans eloquia putchriiudinis (Genes. XLIX).> cessione nulla unquam Donrinica quidquam, quod
Emissus enira per divinam poientiam a canum in- sit veleris hislorix, eanlemus, sed semper qttod
secuiioue, de quibus ipsu dicit per os David : < Cir- de Novo Teslamenlo sit, gloriamqoe oeraonel E»an-
cumdcdcrunl nie canes mulli (Psal. xxi), » emis- gelii. .
sue, inquara, in plenara securilalem, velocissimo Sed de hec principali die paschae serme nunc eet,
saltu resurreclionis recurrit in fines Zabulon et a que omnis prima Sabbali insignita, et dominka
Neplilalira, ubi aule doccre cceperat, faclus et ipse dies dicla est, quo Dorainus nosier patres j»str«s
803 DE DIVINIS OFFICUS. — LIB. Vll. 20fl
apostolos atl aiidiemliim, ut dictum est, gralix con- A . anniinliavjt, ct dtilcia carnis sux vulnera, quam illn
silium, in Galilaenmevocare dignalus cst. Hiijus diei veram de carne sua carnem conceptam peperit,
statio, quo processio lerminanda est, in medio (em- deosculanda prxbuil. Qtiid ergo? reptignare] vide-
pli spicndide ordinala, rem ipsam, de qua riiclum bitur Evangelio, rcferenii quod surgens Jesus primo
est, pulchrc c.unmendal, dum sacer Ecclesix cho- Marix Magdalenx apparuil ? Absil. Sed omnibtis,
rus lotus fesiivns, sexus ulriusque populo circum- beaiam Virgincm malrem excipimus, lestibus
stanle, totis viribus in vocem exultationis et salutis prxordinalis, quos'solos nominare ad Evangelislas
feliciter erumpit, cantando antiphonam : Sedil an- pertinuit, vei quos Chrisli resurrcctionem annuntiare
gelut ad sepulcrum domini (Marc. xvi). Hxc enim decuit. Nunquid illam ntintiare decebat, ut verba
anliphona rem ipsam palenter exprimit, quam per- ejtis tanquam delirainenta viderentur anle aposto-
doccre omncs genles jtissi sunt aposloli, scilicet, los? Si unim extraneartim verba feminarum visa
qnod Deus homo faclus, moriein nostrnm moriendo siint eis tanquam deliramenta (Lue. xxiv), quomodo
devicil, et viiam nobis resurgenrio reparavii. Cul non magis malrem nmore filii delirare crederenl''
rei valde el ipsa, qux dlctis insita est, congruit Verissime crgo matri Filius resurgens apparuit, sed
mclodia, dum canius is lelrarrii [tetradis] gnrrulitate illa, ut ab iniiio cceperat, ila cl nunc < conservabat
concinnus, agtli recursu festiva dicla siispenrtcns B omnia vcrba hxc, conferens in corde suo (Luc. n).>
frequenler Iriputlial, ct lxla pronunlinns, velut Quod si idcirco vertim non videlur, qnia nullus
alautla matuliiia pcr vocuin sunrtim sxpe volilat evangclistarum scriptis hoc alleslaitir, consequens
acumina. Hxc igiiur slalio nobis illutl festivo con- esl quod niinquam posl resurrectionem suam vistis
cenlu commemorai, quod in Galilxa jussi a Crea- sil malri, quia quando, vel ubi apparuerit illi, nullus
tore suocceli enarraveruni gloriam Dei (Psat. xvin), eoruin noroinalim edixil. Sed absil lioc ab illo, qtii
gloriam resurrcclionis Cbrisli, sicttt Iegimus, quia in lege sua palrem el malrcm honorare prxcepit
virtule magna reddcbanl apostpli lestimonitnn (Exod. xx), absil, inquaro, ul malrem propter se
resurrectienis Jesu Christi Domini noslri (Aclor. doloris gladio iraiisverherataro (Matth. xv), lam
iv). Quod ideo lolis viribus est concinnendum, el dura negligeniia lalis iilius inhonoiaveril. Non sic
loto corrie loloqne ore in audilu populorum cir- apostolica sanctx Rpmanae Ecclesix sensil veritas,
cumsiantiiim efferendum, quia < in oronem lerraro qux hanc bealani llierusalem in principio lxiitix
cxivil sonus eorum, et in lines orbis terra. verba SUQB propostiit. Naro, cuin liac prima die Pascbx
corura. > stationera ad hanc, de qua loquimur, sanclam Ma-
CAPUT XXV. r riam roissx ofiicio prescripsit, quid aliud quam
Hierusalcm in principio lxlilix suai proposuii. Si
Quod nos recte bealam Mariam in principio no- cnim omnis aniina tiniens Doroiniim sicbenedicilur,
sirm Imtiiim proponimus_ in hac processione, < ui vitlcal bona Hieriisalem, el viJeal Itlios filio-
ouiJit Dominiea, ad ejus memoriam prima tla-
tione divertentet, et quod credentlum non sit rum suorum, pacein super Israel (Psal. cxxvn). >
quod Dominum returgentem ipsa non viderit, et El ideo dicitur, el esl ipsa qucque Hierusalem, qtmd
quod inter lestes mater scribi non debuerit. est visip pacis : quanlo magis isla ler qualerquc
Recte et laudabililer a nostri, id est monacbi or- beata Virgo dicenria est Hierusalem, quae <benedicla
dinis, majoribus trariilum est, quod liaclenus pro inler omnes mulieres (Luc. i), » vidit Filium suum
lcge fixtim aique inconvulsum conservalur, ui in pacem stiper omiiera verura Israel, scilicet Cliri-
hujnsmodi processionibus, cunclis perannum Do- slum, de quo Apostolus ail: < Ipse est euim pax
niinicis bealx Dei Genitricis raemoriam prima sla- nostra, qui fecil ulraque iiniira (Ephes. n). » lpsa
tione visitemu3, decantando quodlibel, quod ejus prx oinnibus, ipsa ante omnes vidit hauc npstram
prepriumsil, eaque saluiata et oraiione dicla ttinc pauem, ipsa esl Ilierusalem, pulchra, electa suavis
denimii proccssionera ortline supradicto peragamti3. el formosa, quam viderunl filix Sion (Cant. vi), et
Sicque fervenlc sacran religionis studio provisum D bealam dixerunl, el reginx laudaverunt. Duin ergo
cst, ul infra clauslrum habeatnr ejusdem beatra hanc hodierna statione sancla Reraana Ecclesia in
Virginis divcrscriiim, scilicet sacralum in ipsius principio txlilix sux, ut dictum cst, proposnil, non
honore, maxime propler hoc ipsum proprium no- boc xslimavit, quod pacem super Isracl venientem,
minis ejus oratorium. Quid Evangelicx fidei conve- id est Filiura suum proptcr jusiilrcalionem noslrnm
nieiiiins Chrisiiaua sedulilns comminisci poliiit 1 resurgentem (Rom, iv), ipsa non videril. Sed, ut ad
Quid pulcliritis, quid venerabilius, quam congralu- propriam, de qua supradictum esl, hodiernx et om-
lari niatri Virgini super resurreclione unigenili, nium dominicaliuin processionum causam sernio ru-
jam non moriiuri, in cujus passione gladius animam currat, nunqaid vel luiic, quanrio undecim cliscipuli
ejus perlransivil? (Luc. n.) Perpendere geslit 93 abierunl in Galilxain (Mallh. xvm) in montem,
Christiana devotio, quantus lorrens gaudii repente sicut conslituit illis Dominus Jesus, hanc benlnm, de
inundans, locumque vulneris feplens, aiiimam ejus qua loquimur, Mariam prxlerierunt, el absque illa
ierro doloris coiifossam inebriavit, cum redivivus videntes etim atioraverunt ? Imonon atias quam in
Filius, itli ante omnes fortasse mortalus, malerno domdm iflius , non alium in montem abierunt, ttt
Virginem non defraudans honore, victoriam suam videreni eum, quam in Hktm, super tjnem civitas-
807 RUPERTl ABBATIS TUJTIENSIS 208
ejtis Nazarcth sita erat, sictit jam dictumest. Igitur A nis oJoribus inveniri potiiit.qunntum in hujus bealae
pulchre cl laudabilitcr, ut supra diximus, tradiium Virginis auima , quara singulariter Dominicx pas-
esl a noslris raajoribus, ul in hodierna, cunclisque sionis glattius perlransieral. Ad liunc ergo montem
per annum Dominicatibus processicnibus, beatx Dei myrrhx vadimusel nos, sxpc dicta statione atlsan-
Genilricis memoriam prima slalionevisilcmus, eam- ctam Mariam diverlentes, ipsn quoque cloquia cervi
dem ob causam, qua hediernx missx pflicip statio emissi, de quo supra dictum, < eloquia pulchrilu-
ad Sanctam Mariam prxscribilur.ut enm, sicul jam . dinis (Gen. XLIX),> quibus illic de.baplizandis om-
diclum esl, in principio lxtitix nostrx proponanius, nibus gcntibus mandavit, exsultanles myslice riepro-
iilud de Canticis recolenles, novum novx Ecclesix mimus hac die cantando : Tota pulchra et. Npta
sponsum, mox ut resurrexit, dixisse non vane arbi- namqueomnium pene sentenlia doclorum esl,novam
tranles : < Vadam ad montem myrrhx, el ad collcm his verbis Ecclesiam invitari, ut surgal et properet
thuris (Cant. iv). > Qua enim sui corporis parle aposlolica, qux tunc numero parva eral Ecclesia dc
allius, post ipsum cnput suura Chrislum Ecclesix Lihano venire, (C«H. iv),iriest,candidatione baptismi
sublimilas eminuii, quam singularibus bujus reginx genles ad Chrislum adducere, Maria malre fidei
angelorum merilis,cujus ex carne sine viro Christus, noslrx adjuvanle, id cst, < omnia verba hxc, quae
ul lapis de monle sinc manibus (Dan. u), esl edi- B hactcnus censervabat in corde suo (Luc. n), > jara
tus? Et quo in verlice montium lanium myrrhae, id aperienle
est mprlificaiionis -, cum thuris, id est, pix oralio-

LIBER OCTAVUS

CAPUT PRIMUM. tenter agnoscinras. Dixerat enim, < Omnino audiltir


De missa ejusdem diei. inter vos fornicalio, et talis fornicaiio, qualis nec
Totum diei prxsentisofficiuni cunclis parlibus suis inler gentes, ita ul uxorem patris sui quis habeat
in illum xternitaiis diem intendit, cujtis, ncbis adi- (ibid.). > Et paulo posl: < Non bona, inquii, gloria-
tum Deus per Unigenitum sutim, devicla mprte rese- lio vestra. An nescilis, quia modicum fermentum
ravit, ubi < epulabunltir et exsullabunt justi in r totam massam eorrumpii? Expurg.ite vetus fermen-
conspectu Dei (Psal. LXVII),> qui iuinc cpiilaniur, tum (ibid.), > etc. Hoc igilur ccclesiaslici composi-
ut cantamus ac Iegimus, in azymis sinceritatit et lor oflicii per hanc leclionem Ecclcsix Chrisii inli-
veritatis (I Cor. v), > bibenlque vinuin bonum, quod mare voluit, ut illam, quam acccpit in baplismo,
ex aqua faclum est in cceleslibus nupliis (Joan. u),> servel immacnlatam nuplialeiii lunicam, tilpoie quam
id est, in gloria delectabiinlur immortalitaiis, et exhibere sibi cupit Christus sponsam gloriosam,
impassibililatis, a corruplione morlalilatis penilus non habenlem maculam aut rugam (Ephes. v). »
immulati. Et recte : Ul quia Pascha transitus est, Foriiicnlio eiiim, propler quam eadem leciio scripta
illo Paschale prxsenlis diei canticum intendal, ubi est, ut supra diclum cst, vel aliuri qttodlibet damna-
transeuntibus patria constilula est. Tunc illa sancta nabile vitium.vetus ferinenlum est, veiusli hominis
civitas Hierusalem splendebil novilate xterna, no- roorbus esl, veteris vitx macula est. Itaque ciiin hxc
vumque cantabit Caniiciim, nova ipsa < non habcns dies novitatein vilae prxdicel, et xlernaro juvcnlii-
maculam atit rtigam (Ephes.\). > Ctijus Canlici tera annnntiel, miranda plane et laudanda Roronnx
aeterni doclor ac prxcentor erit novus ejus spon- Ecclesix diligenlia in eo quoqtie, quod in ollieio
sus, qui primus resurrexit, cui cum diceret Pater, prxscnli legendtim csse Evaugelitim seciinduin Mar-
sicul habemus in psalmo : Exsurge, gloria mea, ex- D ciim inslituil. Ille namque prxler hoc, quod iu qua-
surge, psallerium el cithara, respondil,.xsuraam di- luor aiiimalium admirabili figura leoui assimilatur,
luculo (Psal. Lvi,cvn).Recle ergo inlnlroilii hodierni prxler quod ejus Evangeliura recle legi videreiur,
oflicii primara voccm emillil, qui primus resurrexit, ut leo rugilum leonis resurgenlis evangelizaret, de
dicilque : Resurrexi, et adhuc tecttm sum (Psal. quo prxdiclum fueral: < Calulus leonis Jutla, ad
cxxxviu). Ad hujus Canlici novilalcin nos invilans prxdain, fili rai, ascendisli, requiescens accubuisti, ul
el inslruens Paulus in sequenli lectione Epistola. : lcoelquasi Iexna, quis susciiabiieura (Genes.XLIX)?>
Expurgale, inquit, velus fermentum, ut silis nova pr-.t-.terhoc, inquam, oflicium diei pra-sentis Evan-
conspersio (I Cor. v), etc. Aperla simililudine bapti- gelium ejus94 niaximepro eo congruil, qtiod sancix
zalos doccl, dum novam, id esl, absque fcrmenio, resurrectionis nunlium , quem cteteri simpliciler
conspersionem nosesse horlalur, eo quod ex multis appeilant angelum, hic altiori mysterio juvenem
hominihus unura Ecclesix corpus, tanquam ex mul- appellat: < Viderunl, inquit, juvenein sedenteni a
tis granis unus panis elliciatur.Qualeautem sit illud, dexlris, coopertum slola candida (Marc. xvi).> II;cc
quo panis islc fermentelur, et Pascbali mensa fiat enim duo.qux posui, <juvenem, et coopertuiii stola
indiguus, ex his, quae supra Corinlhiis dixerat, pa- candida, > duo itidein, qux ab Apostolo iu Jaudem
209 DE DIVINISOFFICHS,—LIB. VIII. 210
el [honoreiu] gloriosx Ecclesix dicla sunl, prxdicant A i idcirco non.iil ficri solet n versu, Deut in adjulorium
sciiicct < non habeiiieiii maculara , non habentem meum intende, sed a Kyrie eleyson feslivo coucenlu
rtignni (Eph. v). > Nam qnia gloriosa Ecctcsia, pro incipiuutur. Seqiiunlur ob eamdem causam tres
qua Chrislus roorltius esl, et proplcr cujus justifi- psalmi sub uno atleluia decanianrii, qui el per lolam
cationein resurrexil (Rom. iv), in illa gloriosa resur- hebdomadam non mutantur, lum quia tota hebdo-
rectione, cui se prxparans, nunc vetus fermenlum mada hxc pro tina die compulatur, eo quod univer-
exptirgat.ui diciumest,riigaravelusli hnrainis,quem salis diem resurreclicnis aspiciat, lum quia lam hi
exnit, nen Labebit, recle sanclus evangelisla resur- quam cxteri, qui processicnibus, de quibus dicen-
reclienis ejusdem prxcnnem angelum , juvenem duraest reservantur,insigni litulo, quod esl alleluia,
appellatiei quia maculam nnn hahebil, quam Spon-> prxnelnnlur, quod rei vel tempore congruere, imo
sus SIIIISin sanguinesup lavit a peccatis suis (Apoc. proprium esse novimus. Yeriimlamen primus.id est,
xxn), pulcbre conperliim stola candida, ut vere erat, Dixit Dominus (Psul. nx), solus alleluia non habet
diligenlerexpressit. Diligentissima ergo instiliilione, in littilo , sed ad laudem Christi inaxirae el secun-
hac die secundum Marcuin legilur resurreclionis .diim riiviniiateni, et seciindura liumanilalem.aucto-
Cbrisli Evangelium, quo bnpliz.ilis nostris, quibus ritate Dei Palris commcndanie decanlatur, agens per
runovala est ul aquilxjuvenlus sua (Psal. cn),-ju- B tolain seriera de gloriosa et ineffabili exallalione
veuis sedens in dextrisdominici sepulcri, el cooper- ejtis, qua raortis torrente bibito, suum hodie exal-
tus slola candida, ipso suo habilu, quid acceperint, tavit caput. Posl Ires psalraos pro capitulo dicitur
aul quid sperare debeant, prxdical cunctis conso- , canlicum : Hmc dies quam fecit Dominus, sicut et
nantibus parlibus oflicii, el hoc maxinve conclaman- per oniiius regulares horas, nihilorainus ob magni-
libus concorditer, ut expurgalo vcleri fermenlo, in tudinem signilicandx laelilia?pro capilulo decantan-
azymis sincerilatis et veritalis epulanles (/ Cor. v), tur. Deinde alleluia curo vcrsusuopro liyuino cani-
primam baplismi resurrectionem ila servemus, qua- tur, quia proprius palrix cceleslis hymnus alleluia
lenus secundx resurreclionis xlernsc juvenluli prae- esl. Post canlicum de Evangelio cum anliphona,
paremur. Tunc, sicut in Offerenda catitamus, rcsur- dicla oralione, procedilur ad fontes cura psalmo :
genle Deo in judicio, qui nunc sopitus esse, et hu- Laudate pueri Dominum (Psal. cxvn), qtii el ipse in
mana curare non pulatur, terra iremet et quiescet tilulo alleluia prxnolalus perspicue congruit ipsis,
(Psat. LXXV),id esi, impii terrebunlur, et traditi qtii reservalus esi sacris foniibus.Admonilionamque
gehennx nocere desincnt, et eril in pace locus Do- . divinx laudis est ad pueros, id est novos Ecclesiae
. inini, scilicet Ecclesia, el in Sion juvene, jamque lilios, qui per bnplismum pueri, id est, puri facli
candida, sicut angeli supradicti Iiabilus prxdical,: ^ sunl a vitiis, lolusque hic psalmus lantum ad firieles
- coufractx erunt omnes adversarix potenlix, arcus, de genlibus dirigittir, quod ex eo facile perpenditur,
. scutum, gladiusque et bella viliorum. Graduale, quod quia dicit: Qui habitare facil steritem in domo ma-
est cantus laboraniium in hac peregrinatione, jam trem filiorum Imiahlem (Psal. cxn), id est gentilita-
diclum esl ad hos dies resurreclionisusque in Pen- tem prius sierilem, nunc malrem filiorum secundum
lecoslen non pertinere, sed propler baptizatos per fidem facit habilare in domo, id est in ccelesli
. hanc Iiebdomadam in ofliciis adriiium esse, ita ta- Hierusalem complela prophetia, qua diclum esl:
men, ulsicut bis, propler quos adrii.ura esl, niilitix < Lxlarc slerilis, qua. non paris (Isa. LIV; Gal. iv).>
laborero, quem arripuerunt, prxsens sublevet gau- Unde ntinc apud fontes Ecclesia mater jubilans ex-
dinm, de recenli reroissione peccator.ini : sic con- sultal in laudem ejtis gratix, per quam meruit esse,
suetudinalem gradualium neumarum serenent verba, sicut audivit in Canlicis : < Fons horlorum, puteus
diem, quam fecil Dominus, quotidie personanlia, et aquarum viveiuium, quae fluunt impctu de Libano,
exsullanduin atque Ixlandura esse in ea,lara ex ipso ul sint < einissiones ejus paradisus malorum Puni-
quara ex versibus ejus accipimus, qui ex codem eorum cura pomorum fructibus, cyprus cum narJo,
psahno suinpti per hcbdomadain dispertiunlur. j. nardits et crccus, fisltila et cinnamomum, myrrha
CAPUT II. elaloe, cum univcrsis lignis Liban (Cant. iv).> Qua.
De ordine innsilalo vespertinm laudis, cujtts causa est oinnia divcrsis qualitatibus suis diversa merila vel
per hanc hebdomadam solemiiitas sancli bapiislerii. prpfectus significant coitim, qui in fonte baptismi
Ciim omnes horx regulares supradictx noviialis similitudini morlis Chrisli complantati sunl (Rom,
el Ixtiiix proferani insignia, tunc vero splendidius vi), de quibus non esl modo dicendum per singula.
vesperlina synaxis hujtis festivilatis claritate.secuti- Hxc slatione lcrminata, transilur inde ad oraloiium
dum ordinem Romanuin cst illnslrala. Nara quia sancli Andrex apostoli, canlando : In exitn Israel,
vespera Sabbali paschatis baplisraa celebralum est, quo significalur exilus illorum , qui Israei, id est,
eadem hora per lolam hcbdomadam festivam rege- videntes Deum, renascendo facti, de JEgyplo hujus
ncratiouis jucunditalein hoc modo relinel. Priinum, sxctili el populo barbaro infideiium exeunl mari ; id
quia in ipso baptismi ordine incxplum esl Kyrie est profundilate genlitim, et Jordane, id esl Judxis--,
eleyson, el lilania trina dccanlata eslob lionorein et Jordanis enim lerrx Judxorum esl fluvius, et a relro
reverenlium adornndi nominis, Patris et Filii et fluens intcrprclalur: genlihus, inquam, et Judxis
Spiritus sancti, quo iiiiioniine bnptismus peragitur: vidcntibus ea, quxperexeuntes mirabilia facla smii,
8« RUPERTI ABBATIS TUITIENSI8 212
ftigientibiisque ab infldelilate ad fidom, a carne ad A laudatio beatorum. Scd nec illuri, ut cum non h».
Spiritum, a diabolo ad Deum, quem reliquerant, re- beani fontes eas, quas propler solemniiales foniium
trorsum. Untle et mones, id est apostoli, et colles, id fieri dietum est, vespertinas suis in locis imaginen-
est eomm disciputi, exsullantet ut arietet et ticut tur slationes, bx namque poniiflcates el ad pastores
agni ovium, gralulnnUir ct dicunt: Quid ett tibi plebium perlineutes sunl tradiliones. Et licet beatus
mare, quod fugitli, et tu Jordanit, quia convertut tt Gregorius, qui stationes ordinavit, et pene omnem
retrorstimt Sicomnis Paschalis hebdomada.vespera, cleri decorem digilo Dei doctus cxpolivit, babllu
qun hora Sabbnlo in sancix Trinitatis nomine monachico prxfulserit, nec sic tamen monachico
baptisma celebralnm est, irina slalione corapletur. tenentlie sunl ordini consuetudines hujusmotli; quas
El idcirco forlassis ad sanclum Andream pene Pontiftcali potius ollicio Iradens, iuferioris, id est,
omnis vespera lerminaiur, qnia beattis Gregorius activx vilx procuratoribus instiiull. Nunquam enim
qui siationes, sicul bactenus, servanliir, ordinavit, sancii Paires talem habuere consueludiiiem, ut
eidem sancto Andrex speclaliter devotus exslitit, contrarla vel pugnanlia prxciperenl. Prxceperat
95 Cl|i Juxla el basilicam sanctorum Joannis et autem anle illum heatus Bcnedicius, qui, nt ipse
Paitli ad clivum Scatiri, inonasteriutn in proprio osserit bealus Gregorius, spiritu omniura justorum
domaie formavit: in quo relictis omnibus ex liujus B plenus fuil, ut Dominica die nunquam minus a duo-
mundi naufragio nudus cvasit, diu desideratum mo- decim leciionibus nd vigilias nocturnas legantur.
nachictim capiens indumenltim. Nec mirnm hanc Similiter et de cxleris regtilaribu. horis universalera
illum vesperlinam sialionem pro devotione tanto absque ulla excepiione canoncm suo prxscripserat
npostolo consccrasse, cum et stationem ad sanclos ordini
Cosmam et Dnroinnum, qtia die canlatur: Satut po- Non ergo credendum est quod beaius Gregorius,
p»/i ego tum, fecerit illustriorem, propriis ac solem- cum aciivso vilx ordinem insiitueret, ad qnem se
nlbtis cnlleciis, sicut a plerisque usqtie nunc obser- descentlisse in suis deplorat eplstolis, stiperiorem,
vattir, snnctis eisdem dedicaverii, idcircoquod ata- id esl, coniemplativx viix ordiuem cx nliqtin pnrle
vus ejus, IV Felix, sedis aposiolicae poniifex, vir in conlrariiini defleclere voluerit. Rectius iuque
iiingnx in Christi Ecclesia reverentix, basilicam eo- stiam quisque lenet ordo regulam, juxta illud:
rtimdem sanclorum via sacra juxla lempltim Romu- < Elevaius esi sol, et luna stelit in ordiue suo. (Hier.
li, sicul liacteitus cernilur, venuslissime fabricavit. xxxi; llabae. m). > Tantttm in eo concordanlibus
Forte et illud majcslatem divini nominis respicit, cunciis, ut usque Pentecosten gentia non fleclenles,
Pairis et Filii et Spirilus sancii, qno in nomlne sed slando perorantes, liberlaiem, quam nobis re-
; bnplisma celebrntum esi, quod ad vigilias noctnrnas ^ surgendo Chrisltis acquisivit, hac siguiflcalione
pro-
trcs lanliim lectiones ordine Romnno lcgunltir. N.im fileamur, et alleluia sine inlermissione dicamus, ct
quo respectu ullra numerum lmnc lectiones mulli- nos filii sponsi, quia nobiscum esl sponsus, non jc-
plicarentur? Siquidem prxdicalores noslri, quos, ut Junemus. Cxlerum quicunqite raonacbici ordinis su-
alio loco jam diclum esl, signiflcal amplior in so- pradictam ob causara supplicalionem liianiae, id etl,
lemnitalibns mimerosiias leclionum, qtiia Stib lem- Kyrie eleiton, de horis regularibus per lianc sepli-
pore gratix plures verilniis prxcones milii ccepe- mannm amputant, consequens est, tit usque Pente-
runl praidicatores, inquaro, Evangelii, id est apos- costen non repelant, quoniam non soluin hxc licbJo-
loli, nnnc crant rnuii el absccnriiti, neque, ul sole- maria, sed universi quinquaginla dies isli xterntim
bnnt Doniino cum illis commoranle, circuibanl pcr ftilurx restirrectionis signiflcant Jubilxura, quo niliil
castella, evangelizanlcs el curanlcs ubique (Luc. ix), jam supplicandum, sed solum in salute pcrfecla
Nec quisquam illud objiciat, quod Iribus qux prx- exsuilandum erit, et lxtamlum.
cesserunt lucltiosis noclibiis, plures lecix sunt. Nam CAPUT IV.
illarum alia ralio suo loco prxscripta est. Igilur
tcrnarius ntimerus, aucloritale dlvini nominis in D Quam congrue fidet resnrrectionis per qundraginta
dies confirmata tit, timulque de miraculo cuidum
baptismp illiislraltis, pulcbre in hac solemniialc, fratri ostenso hoc anno ab lncarnaiione Domini
tam in Psalrois, quam in lectionibus principaltir. millesimo centesimo undecimo.
CAPUT III. Miranda saneet praedicanda Salvaloris nostri siu-
Cur non monachi mque ut canonici, per hos dies diosa charilas, qui cum passus propter dclicla no-
consuetatn debeant immutare regulam. tra, restirrexit propler jusiificationem nostrani
Qttamvis ea, quae supradicla sunl, rationem ha- (Rom. iv), nihiloniTnus propler erndilioncm nosiiam
beant iheoricain, nostri tamen, id esl monachi or- disttilit qimdr.igitita diebus ascensionis sux gloriam,
riinis, xque auilienticam non debenl immulare rc- per quos etprxbuit seipstim vivtim in mullis nrgu-
gulam, ut verbi gratia, nocturnas ulla riomlnica nd meniis aposlolis suis, quod elegil, ut essent tcsics
Ires lectiones contraliant vigilias, aut pcr horas stix resurrectioiiis (Actor. i). Potcrat eniin earieni
regulares liianix removeanl supplicaliones, et pro die, qua resurgcndo super occasuni ascentlii (Psal.
Spsisjiiciindum alleluia personent, ideirco quotl in LXVII),nubcm qtioque ponere ascensum suum (Psal.
illn bealiitidine,quam significat hxcpaschalis solem- ciii),clscmclos(ensiim lestibus suisveruinlioiiiincm,
nilns, niilla eril cVprccatio niiserorum, sed .ola vera Verbi divinilas, eadem velocilate qua suseita-
515 BB DtVINIS OFFICUS. T- LIB. VIII. .114
verat, post'Ires vel panlo plures dies in paternae A bnes sxculorum deveuerunt (/ Cor. x).» In ligura
majeslalis collocare dexlera. Mngna ergo eharilas, videlicel, quortim, nist eorum, quae in boc fine sa>-
et vere non quarens qiue sua sunt (/ Cor. xiu), qux, culorum, id esi, in hac mundi sexta xtate facta
ul stibveniret lardis ad credendum, triumphalem siini? Christus Dominus, -Egypli rege, id est, lene-
Cbrisli tardavit ascensum (Luc. xxiv), et ut con- brarum principe debellato, per mare Rubrum bapli-
summalam oslenderel gratiam, prxparatam viclori smi sui iraduxit illos, et uune per vita. prxsentis
dislulil gloriam. Itaque vx perfidis hxrelicis, quos desertum regit, ut inducat in repromissioncm
legitimus hic quadraginla dieruni numerus exspec- xiernx hxredilalis, id est, ia eam, dc qua nunn
latos el incorrecios, juslx landem senteniix subigit. loquimur, gloriam bealam resurreclionis. Qiiam
Legitimus namque esl quadragenarius dierum niinie- enim ab illo lcrram <lacle el melle mananiem > spe-
rus apud bomines quoque in prolelandis censultalio- rare debcmus, nisi conformilalem corporis Chri-
nibus, ul is cui forie consuIilur,etiam si lunaticussit, sli quod rcsurrexit, in quo habitat oinnis pleniludo
id es' slutlus, i stultus quippe ut luna mutalur(Ecc/e. divinilalis (Celott. n), ut per illud rcformet, sictit
xxvn), > cum tot dies exspcctatus sanum consi- Aposloltis ait (Philip. m), corpus liiimilitatis noslrx
lium non admiserit, justus judicetur, quoniam anle configtiialuni corpori clarilatis s:ix? Igilur el bi,
quadraginla dies luna mutatur, linde et hic plus B qui veritalem negant ejusdciu resurreclionis, sictit
quam slultus, qui per tol dies mutalus non est. Sed cl illusores, malcrumque concupisceiiles teniatores
libel per aliud simile ex antiqua divinx auclorilalis atque murmuratores, juste proslernuntur in rieserto
Scriptura comprobare, quod resurrectionis mortuo- et pereunl, atque ab exterminatorc inlereuni. To-
rum delraclores, jure nunquam ad ejusdem resur- tidem quippe, id est, qnariraginia diebus evangelica
rcclinnis gloriam pervenire mereanlur, quam per referl Scriptura in muliis exploratain esse argn-
quadraginta dies exploratam, adbuc pertinaci impie- meniis lerram camis Cbrisli, quod vere resurrexit
late calumnianlur. Legimns in libro Numerorum, a morluis .(Aclor. \), ut veraciler agnoscaraus- ex
quia lpquens Doniinus ad Mosen in deserlo Pharan, illa, qualis erit nobis status fultirx resurreciionis.
< Mitle, inquil, viros, qui considerent terram quain Ascendcrunt fulei exploralores ad meridiein, id est,
dalurus sum filiis lsrael, singulos de singulis tribu- ubi elevatus eral verus sot Chrislus per altissiraam
bus ex principibus, id cst, viros duodecim. Qui cura restirrectionera, el aliulerunt nobjs bolrum cuni
ascendissent, cxploraverunl terram, ascenderunlque pnlmile stio, quem porianl duo viri, id est ipsum
ad meridiem, pergentesad torrenlem Bolri, abscide- Chrislum, cui dicit sponsa in Canlicis : < Boirus
runlquc palmiiera cum uva sua, quam porlavcrunt cypridileclus meus mihi (Canl. \),t portant, jnquam,
in vecle duo viri, > etc. Reversique exploratores ^ in vecle duo viri, id est, pendentc in Jigno crucis
lerrx post quadraginla dies, omni regione circuita, cum verilate corporis, in quo resurrexit. Hunc eniin
96 alii detraxerunt terrx quam inspexerant apud sitsceplum porlanl duo viri, id est duo populi, Ju-
lilios Israel, dicenles: Terra, quam lustravimus, de- daicus, alque genlilis : el sicut anlerior ex eis, qui
vorat habiialores suos. Al vero Josue filius Nun, el bolrum ferebant, portabat quidem, sed averso dorso
Caleph, filius Jephone,Terra, inquiunl, quara luslra- non videbat, posterior aulem et portabal el videbal:
vimus, valde bona esl. Si propitius fuerit Dominus, Sic anierior populus Judaicus testimonia passionis
introducel nos in eam, el tradet humum lacte ct et resurrectionisChiisliporlal quidem iri Scripturjs,
roelle mananlem. Cumque claraarcl oronis inuliiiudo, scd averso corde 11011 creriit, atque ideo non inlelli-
el eos iapidibus vellet oppriinere, apparens Dorainus gil: posterior aulcm, id esl genlilis, et porlat et
Oranes, inquit, homines qui videfunt majeslatem videl, quia quod legil, crcdcus inlclligil, inleiligens
nieam, et signa qux feci in .Egypio el in soljiudine, cretlil. Hunc ergo bolrum afferentes verilatis explo-
et lentaverunt me ecce jam per dcccm vices, nec rntores, id est, annunlianles Chrislum, htiiic nobis
qiiisquam qui delraxil mihi, intuebitur terram, pro apostoli testcs fideles dicunt scriplis (/ Cor. v), di-
qua juravi palribus eortnn (Num. xm, xiv). > Hxc 0j ctint iiiiraculis, de gloria speranrix resurreclin-
illis in Uguram conligisse Paulus quoque aposlolus nis : < Tcrra quam ltislravimus bona est, sicut ex
teslis esl. Nam, cuiri tle. bac sacra loquens historia his fruciibns cognosci polest (Num. xm).> Quo enim
dixisset: <Palres veslri omnes raare transierunl, et dissimilc esl huic illud, quod nobis annuntiant, in-
oniiies in Mose baptizali sunt in nube cl in mari, et corruptibilem carni superindui resurrectionis glo-
orones eamdem escam spiritualem manducaverunt, riaro, vcrainque ct eamdcm camis ejusdem perma-
ctomnes eumdem potum spiritualem biberunt, bibe- nere naluram? < Lustravimus, inquiunt, eam, vidi-
bant autem de spiriluali consequente cos petra, inus et perspeximus, manus nostrx conlreclaverunt
pclra autem erat Christus, sed non in pluribus eo- de Verbo viiac (/ Joan. i). > Misimns enira manus
riiin, inquii, beneplaciiura est Deo. Nara proslrali noslras et palpavimus laius ejus, et ccnlreciavimus
stint in deserlo : >et quia tenlaverunt Christura,< a cicalrices vulneruin in manibus et pedibus ejus,
serpenlibus perierunl: > cl quiamurmuraverunt, in- dicenlis :<Palpale etvidete, quia spiritus carnem et
terierunl < ab exlerminalore, >et prolinus adjungit: cssa non hahet, sicut me videiis habere :> el mandu-
< Hxcau.cm omnia iu figura conlingebaiitillis, scri- cavimus, inqiiiunt, et bibimns cum eo, postquam
pta suni nulem ad ccrreptienem uoslrnm, in quos resnrre.it a morluis (Joan. xx). > At iili qui simul
215 RUPERTI ABBATIS TUJTIENSIS 216
ascenderunl explorare Scripturam, pieni alieno spi- A sibitium lanquain aura. lenuis audivit, dicenlem
ritu, falsi et falleutes, negantes verara resurrecliiram sibi :
corporum naturam, et corptis Dominicuin post re- Sic potuit clauso Christus prodire tepulcro.
surrectionem phanlaslicum ftiisse suspicantur, id Siquidem hxc, ut ipse referens testatus cst, aJ-
est, ventis ei aere suhiilitis. In quo isli murmura- niiratio inentem ejus persxpe subibat, quomoJo ve-
loribus itlis dissimiles sunl, qui delrahenles lerrx rum Domini corpus, unde ipse nullatenus dubitabai,
quam inspexerant, dicebanl: Terra isla qtiam lus- clauso resurgere monumento, clausis poluit januis
iravimus, devoral habitalores suos? » (Num. xm.) ingredi ad discipulos. Mox ergo ilh ad memoriam
Devorat quippe habitalores suos illa, quara speramus simile illud rediit, quod Auguslinus rcfert in libro
vila, si nos aliler uon admitlit, nisi vera in resur- De Civitate Dei, facltim per quamdam Pelroniam
geniibus imereat corporum nalura. Argiimentautur clarissimain fereinam, qux mirabiliter ex inagno
eniro et dicunt: Quomodo corpus Doroinictim post alque diutino, in quo medicorum adjutoria cuncla
resurreelioncm vcrum fuit, quod clausis ad disci- defecerant, dolore sanata est. Hxc a quodam Judxo
pulos inlroivit januis (Joan. xx)? Videber in venlum dixil sibi fnisse persuasum, ut annulum capillario
verba jaclare, si contra IIPSinimicos fidei Christia- vinculo insereret, quo sub omni vcste ad nuda
nx inulta velim respeusionis argumcniosx spicula B corporis cingerelur, qui annulus haberct snb gemma
vibrare. Ilix namqiie vulpcculx jam dudura lonitru lapidem in renibus invenlum bovis. Hoc alligalo
cceli, id est, clamore fulminanlis Ecclesix contcrritx quasi reraedio, ad sancli marlyris Slephani limina
ubicunquc sint latitant in caveis sublerraneis, ncc veniebat. Sed prophela a Carthagine, cum in con-
prodire audent, ut vineas florentes frucluraqite par- finio fluminis Dagradx in sua possessione mansisset,
turicntes (Cant. xi), suo more pntido denlc demo- surgens ut iter perageret, ante pedes suos illum
lianuir. Sed ecce dum hxc scribimus, jucundo per jaccntem annulum vidil el capillariam zonam, qna
qtiemdam fralrem noslrum grntia resurgenlis nobis fueral alligatus, mirata lentavit. Quam cuni oranino
arridet miraculo. Teslor illam benlam, ac delicio- suis nodis firmissime, sicul erat, comperissel astri-
satn nociem, in qua Chrislus ab inferis viclor ascen- clam, crepuisse alque exsilhrisse suspicata est. Qtii
dit, me nihil super hoc menliri, nisi ille lam sacri- etiam ipse cum integerrirous fuisset inventus, fuiura.
legus sit, ut de hujusmodi re quippiara fingere ausus salulis quodammodo pignus de lanio iniraculo se
fuerit, quod vila ejus vel proposilum omnino prohi- accepisse prxsumpsit, atque illud vinculum solvens,
bet vel suspicari. Fratris tamcn ejusiiem nomen simul cum eodem annulo projccit in flumen. Non
tacebitur, quoniam et hoc obnixc precalur. Nam _ credant hoc, inquil idem Aiigustiiius, qui ctiam
facium quidem lucere coram hominibus cupit, ut Dominura Jesum per inlegra virginalia malris
glorificetur Pater qui est in cceiis (Matth. v): se au- enixura, et ad discipulos clausis osliis fuisse iugies-
tem videri non vnlt, nec suis repulare merilis mi- sum non credunt.
raculum, cujus sola Dei gralia, quo judicio nesci- Comparentur nunc duo haec tam insignia divinae
mus, operalrix est, muili enim venienl in illa die pielatis miracula, recens hoc, quod hominem. cin-
dicentes : < Domine, noiiiie in nomine luo prophe- gulum renum ejus firmiter obslriclum, el indissolu-
tavimus, et in uomine luo, virlules mullas fecimus? tum transiit et exsilivit: el illtid anliquius, quod
Et resppndebit cis: Amen riico vohis, nescio vos zonx insertus, nodo iutegro persistenle, erupit
unde silis (Matth. vn). > Res hujusinodi esl : Hoc annulus. Nescio quid mirer amplius, nisi quori liic
saiiclc Paschx Sahbato, qup cerec dc ctijus qupque pariter, ut supradiclum est, vox divinilus audii»
prxceiiiis superius aliqua diximus, annus ab Incar- est:
natione Domini millesimns centesimus untlecimus Sic potuit ciauso Christus prodire sepulcro.
inscriplus est, in ecclesia Sancti Laurenlii ad prx- Hoc igitur ubi acccpi, mane qnippe, ubi primum
cedenles ejusdem diei nialtitinos, cxslinctis de morc loquendi copia fuil, duobus tanlttm fratribus, qtio-
cunclis luminaribus, dum eornin ulliniuin exslin- D ruin unus exstiti, attouittis adliuc frater ille rcm
gueretur, el ad caniicura Evangelii hxc auiiphona a gestam retulit, obnixe posluians ut credilum nobis
D. abbate Rerengero imponerelur : Mulieres tedentet secrelum nunquam cum suo nomine proderemus:
ad monumentum, ecce repenle ante pedes illius pro- ubi, inquam, hoc accepi, lanquam meis maxime
jectum ceciriit ipsius, quo firmiter substriclus erat, oblalum a Deo usibus miraculum, lxtus arripui.
cingulum. Ille solulum esse el cecidisse suspicalus, Siquidem eadem necle et eamdero pauliiluni anle
quod lamen mirum fuissel, qnia non delapsura fue- horam, qua illud accidil, supradiclam similitudincm
rai, neque circura crura pedesque descenderat, sed rutuinare cceperam, scilicet qued hi qui Ildei re-
anle pedes quasi projecluni, ul dictum esl, cxsilive- surrectipnis detrahunt, et irieo non veram carnis
rat, inclinavit se, ul tollcns illtid rursum seseaccin- nnlurnm crudunt resurrecturam, quia Doniinus
geret. Cumque mnnus injecissct tit illnd sibimet clauso sepulcro surrexit, vel quia clausis ad riisei-
circurodaret, nondiim, ut erat forliter aslrictus, non pulos ingressus cst januis, similes sunt illis, qui
cedere sibi, ullra qunin dici polesl admiratus cst, lerrx quam inspe.erant, detraxerunt apud filios
intendenli et secum 97 cum slupore magno repu- lsraet dicentus : < lcrra quam lustravimus, devoral
tanii, quidnam hoc sibi vellel, eccc vox facta esi el habilalores suos. >
217 DE DIVINIS OFFICIIS. - LIB. VIII. 218
Non igilur imporlnne iongior nunc trabilur sermo A debueranl hi, qui rcsurrcctioui fidci, utjsiiprndiclum
de resiirreciionis gloria, cui incceptp materiam est,detraliereausisuiit,qiiomodo et ipsi ex illissunt,
adaugenlcoelestia, qux sese ullre pfferunt, iniracula. quibus < juravi, inquit Dominiis, in ira mca, si in-
Non pcierat quidem, eliam si isla deessent, Chri- troibunt in requiem meam (Psal. xciv), > nullus
stiana fides ccmprehendere sapientes in astulia eoruin inlroibit in hxreditalem credenlibu. pro-
eornm : qui, dum credere fugiunt, clausis januis missam. Jurnvit cnira illis in ira sua, lacessilus
verum potuisse corpus ingredi, quod supra naturam eorum nequitia.
est, illo declinenl judicium, ut dicanl illud venlis CAPUT V.
et acre sublilius effeclum, qued conlra naturam Cur htec Paschalis sacra solemnilas ociavas habeat,
esl. Non solum enim nihil sese adjuvant, scd et cum ipsa sil oclava, id est octavum .miindi wtatem
magis implicant, tltini dcfendendo naluram ab eo, respiciat, qum est universalis resurrectio.
quod supra est, ad id devolvunt, quotl conlra itlam Jam de rcliquis paschalis hcbdomadx ofliriis lo-
esl. Utrumque miractiluin, sed hoc, ut dicltim est, cuiurus, opporlunum esse arbilror, de ipsis Paschx
supra naluram, illud quod bxretici suspicaii sunt, octavis communiler aliqua prxloqui. Quxri clenira
scilicel impalpabite de palpabili corpus facttim esse, fotest, cur, cum hxc sacra solemnitas ocluvani
majus quidem, sed inutile et conlra naluram niira- B illam significct, ut supcrius diclum esl, qux scptera
culuin esl. Quid enim nialuerit Divinitas, utruin iri labentibus hujus mtinrii xtatibus xterna slabilisque
quod contra naturam, an id quod supra naluram succedet, ipsa quoqueoctavas habeat.Nara decxleris
esl, in psalmo evidenler oslendit, dicens: < Posuisti solemuitatibus 98 '"'"i ^ere omnibus notum est,
super me manum luam (Psat. cxxxvm). > At nunc quod idcirco ociavas habeant, quia principium jam
ponendo exempla supradicia, quod vernm corpus illis adesse, linumque, id esl consuinmalionem feli-
hominis, verum cinguli sui corpus, id est zonain cilatis in resurrectionc futurara essc pariter consi-
cervinam nodo firmiter obslriclam excessit, olim- deranles, jurc in oclavam usquc, celelirilatis perdu-
que noduni irresoluluin annulus exsilivit, proponit cimus lxlitinm. Hxc autem solemnitas, quia resur-
Divinilas. reclicuis est, ipsam tctara respicit oetavam, et ce-
Sic potuit clattso Christus prodire sepulcro. lebritas ejus ultra diesocio, id esl usquePentecesten
Assumit raiio : Sed illa supra naluram facla sunt. prptenditur. Cur ergo el ipsa oclavas habeat, merilo
Concludil fides supra naturam : Ergo verum Christi quxrilur. Sciendum ilaque est, quia restirrectio nostra
corpus clatiso prodire sepulcro, clausis poluit januis quam cxspectantes, jam mine hujus solemnitatis oc-
inlroire ad discipulos. Et hoc vere Deum decuit, cursuprxoccupando celebramus, vera etperfecla erit
videlicel sua laliler uli potenlia, ut quam xdificave- circumcisio, significala per illam, qux in veteri lege
rat naluram, non deslrueret, scd eamdem perma- carnali lsrael mandata est, octavi diei circumcisio-
nenlem, imo pcrfeclam, quo vellel et unde, tradu- nem (Gen. xvn). Hujiis aulem verae circumcisionis,
ceret vel addticerei; quod qui non concedii, superest oclo, ul ail Ilieronynius, beaiiludines sinit, et co.i-
ut mullo minus illud concedat, quod corruplibiles sidera, iuquiens, quia verx circuincisionis, octava
ac roorlales adhuc Apostoli sic educti sinl, quomodo beatitudo martyrio lerminelur. <Beati qui persecu-
iu Aclibus apostolorum scriptum esl: < Carcerem lionem paliuntur propter justitiam, quoniam ipso-
quidcm adliuc clausum invenimus cum omni dili- rura est regnuni ccelorura (Matth. v). > Veram crgo
gentia, et ctislodes stantes ante januas : aperientcs circumcisionem resurreclionis recie solemnibus
aulem carcerem, neminem inlus invenimus (Acl. i);> octo dierura celebramus cfliciis, quam Dominus ipse,
superest, ul istos quoque, qui necduro resurrexe- ul magiiificara esse oslenderet, lanquam plenum et
rant, in ycntos et aeretu sublilem, quo pcr palenles solidum corpus, longo, lalo alque allo perniensus
rimas efllari possem, evanuisse asseral, siquidera est oclonario bealitudinum numero commendans,
sacrain recepturi sunt Scrrpluram. Quam qui non qui ejusmodi est apud geometras, ut plenum et
recipiuut, nec audiendi, sed ut inlideles omnino D ] soliduin corpus priraus pcrficiat. Nostris eniin nu-
vitaudi sunt. Nobis credentibus illud pro argumeiito meris illi uti faniilinre est, irao suis, cui veracilcr
siiilicil quia de niliilo Deus cuncla creavil, et cuucta dictuin esl: < Omnia iu numcro el mensura cl pon-
quasi nibilum ct inane reputata sunt ei ad agen- dere ppsuisti (Sap. xi). >
duui quidquid voluerit, ad IraduceiiJum quippiam Verumtamen, quoniani non adeo geometricas tra-
quocunque voluerit. Mirumquc lioc potius esset, ditiones, sed polius xlerni musici Dei canticnes in
si ila non posset, cum netno fure tam imperilus Scriptura sacrn cognoscere operas pretium est, qui
arlifex sit, ul quod composuit, penelrare ipse vel et ciiharam se habere iudical, cui dicil in Psalmo :
aperirc non possil. At ille cum voluil, aperta est <Exsiirge,gIoriamca, cxsurge, psallerium cl cithara
lerra et diglulivil Dathau (iVttm. xvi), slatimque (Psal. LVI),> caiitilcnain ejusdem cilbarx , imo
ora concludens operuil super congregationcm Abi- cilharam ipsara, in his octo bealittidinuni senteiiliis
ron, qui principes seditionis exstitcrunl, promissio- lanquaui oclo chordis, qux inlegram rcddiinl dia-
nibus Dei delraheules, et cum subsannntione dicen- pason, considereraus. Et hoc placcal vcl iiiaxiiue
les : <Ruvcra induxisli nos in lerram, qux fluitrivis uiusicis, quia , cuni (sictit tradunl nitisicx artis
lactis el uiellis (ibid.)! > Quoruiii exeinplum cavere scriploies) cilbaras anliquitus oclo per diapason
219 RUPERTl ABBATIS TUITIENSIS 220
chordis fleri mos fuerit, musicus cceleslis Deus, A in sextum gradum, ubi jnm ipsum purgat oculum,
hanc illis in cithara sua, id est in ea quam assum- quo videri Deus potest, quantum polesl abhisqiii
psit humaniiate, de carnis noslrx sylva simililudi- huic sxculo moriuntur, videlicct < pcr speculumetin
nem reprxsenlat, dum seternx lxtitix canlilenam senigmsio (/ Cor. xm). > De spirilu snpicnlix, ita,
per integram diapason, id est per octo beatitudlnttm inquit, purgans oculuin corilis lalis filius ascendit
(Mailh. xi) cliortlas modulans, scitos pueros ad sal- atl sapientiam, quae sepiima cst, qua pacattis tran-
tandum, id est dociles discipulos ad bene operan- quillusquc perfruilur : < Iniiiuni sapienlix tiraor
dum excitat. Hlud quippe fidei nostrx nolissimum Domini (Psal. cx). > Ab illo enim usque ad ipsam
esi, quia ciiharae hulc de septem vocum discriintnir per hos gradus lenditur et venitur. Sed nos jam ad
bus nitiil decst. Quid enim sunl septem spirilus raiiones ofliciorum consideralionem vertamus, ct
Dei, quibus Dominicus homo, requielionis locus cum tanii doctoris auctorilate eadem oflicia, qux
unicus est, nisi septem vocum spiritualium dlscri- oclo beaiitudines mystice prxdicant, a gradibus
mina, quibus omnis ejusdem Domlnl nostri contexl- vel orriine donorum Spirilus sancli nou dissonare
tur doctrina? Illiitl quoque prxlereundum non est, firmemus. Adeo namque in his paschalibus prx-
quod, sicut vocum non nisi seplem sunt dlscrimina, seniis hebdomadx oflieiis, illa octo bealiiudinuin
et idcirco in riiapason octav.i sempcr eatlem est, p] consonnnlia observata est, ut sensibus vel orriini
qux et prima, sic secundum Spirittts sancti septem sententiarum, quibus ilias Dominus beatituriines
munera, dum nobis cilhara lixc, octo cordis, id est contexuit, sensus el ordo ofllciorum, si diligenter
octo bealilnilinihus cceleslem dlapason personat, examinetur, consonare probelur. Hoc aulera supe-
oclava beatiludo eadem est, quae et hrlma, i quo- rius in ofllcip primo diei non dictum, sed usque
niam ipsorum est regnum ccetofum. > adliuc opporlune reservaluro est, vidclicel quia
Quod ne hullius auctoris pnirocinio fulium, fortu longa inierjeclio novarum consueiudinum, de quihus
ulli contemptibile videatur, beaii Atigusiini non longe dicendum videbalur, lecloris memoriam faligarc,
dissimilem super eisriem Dci spiritibus, eisdcm tjue vel etiani fraudare polerat. Nuncergo, ubi raliones
beatittidinibus sentenliani liabemus. llle namque se- officiorum paschalium conlinuandx sunt, compelcn-
pient gradus, quibus ad divinam cOnlemplationcm lios ilicetur quod illic esl tacitum.
possli ascendi, in libro De dodrina Chritliana dislln- CAPUT VI.
guens, septcm spiritibus Dei, sepieni suprariiclas bea- Iterum de officio primt diei Dominicm returreeiionit,
tituJines hoc modo coaptal, oclavam nuuc interim quod et cmtera hujus hebdomadm officia tecundum
ocio beaiitudinum, et tecundum peue totidem do-
omiuens.qucniam ipsa eadem estqtixprima.DeSpi- norum Spiritus tancti ordmaia sunl ascensionet:
rllu timoris Domini, limor, inquit, islc cogilationem C < Beuii pnuperes sptritu. t
de nostra mortalitate, et fulura mPrle necesse cst Officium primi diei Dominica. resurrcclionis su-
inctuial, et qtiasi clavatis carbonibus oranes super- perins dicium est, ad universalis spoctare diem
bix molus ligno crncis aiHgens, paupeies spirilu, nostrx resurrectionis, idque planis el sponte occur-
id est humiles eflkial. De spirilu auiem pietalis renlibus comprobatum est argiimcnlis, maxime
deinde inquit, opus est miiescere pietate, neque Offerenda manifesle concurrente rationi : < Terra
contradicere divinx Scripturx, sive intelleclx, cura tremuit el quievil, dum returgeret in jttdicio Deut
vitia nosira percutit, sive non intclleciae, quasi nos (Ptat. LXXV).> Hoc procul dubio Chrisiianx lldei
atiquid mellus possimus sapere. De spiritu vero, miliiiam ingressos pauperes, 99 spiritu, id est liu-
scientix, tunc llle limor, inquit, qoo cogitat de miles, exigit fleri, consideranles quia titnor magnus
judicio Dei, el illa pietas qua non potest nisi cre- et tremor erit, quandodicet Patri rex el judex om-
dere sanclorum librorutn 'nuctorilali. cogit eura, nium : Returrexi et adhuc tecum tum, v.\ suggillatio-
seipsum lugere. Nani ista scienlia bontn spei[ nem iniraicorum suorura, qui dixerunl : < Quoniam
bomlnem, non jactanlem, sed lamentanlem facit. inorielur, et peribit noraen ejus (Ptal. XL); > eo
Dc spiritti fortitudinis, lioc, tnquit, aflectu impetrat , quod nesciat quisque noslrum, quis ad dexternm,
sedulis preeibus consolationem dlvini adjutorii, ne, quis tune statiiendus sil ad sinistram. Quamvis
desperalione frangattir, et esse incipit in quarto , epulemur in azymis, et iromolatus Christus Pascba
gradu, hoc cst, fortitudinis, quo esurilur el sititur noslrum sil (/ Cor. v), quamvis carnes Agni preliosx
justitia, ct ab omni mortifera jucunditate rerum i sint, lactucx agresles cum quibus comedimus, valde
transeuniium forliter sese avertons animus, ex- ainarx sunl, el carnes propler quos baculos tenenlcs
irabit. De spiritu consilii, ubi, inqult, aspexit qitan- Jn manibus, el feslinantes comedimus (Exod. xn),
lum polest, in longinqua radiantem incommutabi- tota nocle formidandi sunt. Atque hic est spirilus
lum Trinitalem, eamdernque unitalem, suique aspe- timoris Domini, qui in fumlo cordis, ul fundanieii-
citis inlirmitate suslinere se lllam lucem non posse> tnm ponilur, quo cxlera qux superxdificanda sunt,
persenseril, in quintd gradu, hoc et, in consHioi firmilcr porlentnr. Hxc illa pauperlns, id esl regina
niisericordix purgat animam tumultuanlem, seque> humilitas, qux lotius seculurae bcnliludinis cuinu-
in dileclione proxiini gnaviter exercens, in ea per- lum, ne superbix venln uxsullletur, prxpnsiln servat.
ficitur. Dc spifilu intelleclns, cum, inquit, hoc: Ilic est sepictn graduum primus, per quos juxta
inodo pervenerlt ad Inlmici dtlcctionem, nscenditt Ezecbielem ad porlam orienlalem ascendilur (Etech.
221 DE DIVINIS OFFICIIS. — LIB. VIII. 222
XL).Et ne qnem mo.veat, qnod aliter a doctoribus, A palam erit, quod bealiludinnm secundac lotum olfi-
qtiain a propheta gradtis isti ordinentur, Spirilus ehim consoncl senlenlix : < Beali mites, quoniam
naraqiie limoris, quera piimum ponimus, ab Isaia ipsi possidebunt lerraro (Matth. v). El quidem diffi-
pouiltir tiliimus (Ita. xi), Gregorii senleniia ponendn cile boc csset, nisi compunctiunem lacrymosam, qua
csl: < Prophela, inquil, quia de ccelestibus ad ima isti cor suum arsisse dixerunl, rioclores npminali
loquohaiur, coepit magis a sapientia, cl desceodilad anie nos terram aquis irriguatn appellavissenl. Et
liinorem. Sed nos quia de terrenis ad ccelestia ten- recte, quia compunctione lacrymas exciiante, fulelis
dinitis, eosdem gradus ascendendo numeremus, itt.a anima lanqunm bono lerrae suao frumento refecla,
timorc ad sapietitiani pervenlre valearous. t Sed ut dicit: < Fit.runt mihi lacrymx mex panes die ac
ad superiora reveriamur, quiil aliuri in eodem oflicio nocle (Ptat. xi.i). » Huic animx beatus Giegorius
per lioc signifiealtir, quotl sedit juvcnis in dextris Axam Gliam Calcph eleganter assimilat, qux sedens
coopertus stola cauriida (Marc. xvi), nisi quod < beali nsino, cum suspirassel, dixilque ei pater suus :
paupcres spiritu (Matlh. v), <a limore Doinini ascen- < Quld habes? Ecce, inquit, lerrara arentera dedisti
dentes, regnum ccelorum oblinebunl, et ex ipsis . mihi, da cl irriguam aquis. Deditqtie ei pater suus
cullecta asslslel < regina a dexlris ejus in vcstitu irriguum superius, et irriguum inferius (Josue.
rieaurato (Ptal. XLIV).» '**xxv). » Omuis enim, inquit, fidelis anima sedens
Quod prxler superius memoratas cnusas, staiio asino, id est, carnis sux molibus prxsidens, prius
ad Sanciaro M-riameliam secundum hxc couveniat, timore cempungiliir, quod est < irriguum inferius; >
cx ahundanti esl per conquisila probare argumcnta. poct nmorem, quod est irriguum superius, et quae
Oinnes enim illntn humilium uovimus esse reginam, prius flebat, ne depuletur ad supplicia, poslmodum
cnjtis anima Dominum magnificans, cujiis spiritus amarissimc flere incipit, quia differiur a regno. »
in Dcosaluiari sitoexsuUatis, causam rcddit: < Quia El compeienler simililudo hxc sese oblulit, qux,
respexil, iiiqttiens, htimilitalem ancillx sux, » cum in singulis elertorum perficiaiur invisibililer,
quia < dispersit superbos inente cordis sui, t quia in his duobusde quibus loquimur, visibiiiter quoque
« deposuil potuHles ct ex-aliavit htimiles (Luc. i), > peracta est. Cuin eniui anibulantes secum trisles
Vere atque fiJeliler. Nam posuil super coS orliem. colloquerenlur de his qux acciderant (Luc. xxiv),
Ubi enim liabemiis in canlicu Aniise: <Domini eniin qnitl aliud quam nnima eorum velut Axa sedens
sunt cartlines lerrae, el posuit sapcr cos orbem osino suspirabat? Ei cum Jesus accedens et jungens
(/ Rtg. n), in Hebrxo ita habeinus : < Domini enim se in vin : Qui tunt hi termones, inquil, quos con-
sunl afllicii lerrae. >Afllictos terrx, Hebrxi, inquit fertis ad invicem ambulantet el etlit tristes (Luc.
Hiermiyraus,-pauperes spiritu ct humiles corde iti- xxiv), quo dissimile est el quod Caleph suspiranti
lelligunl, super quos Doininura orbem posuisse rii- di.vil filix : < Qtiid habes? > Nam el ipsum nomen
cunl, quia lerra in meritis coriini slare aulumanl. Calepli, Doniino Chiisto congruil; interprelatur
N09 auiem super fundamenltiiu humilitim aposto- cniui qttasi cor. Verbum aulem Dei Clirislus Deus,
lortim el prophelarum (Eph. u), orbem id esl Ec- de cortle P.itris eructaiuni est (Psal. XLIV),et p«-
clesiam novimus esse positain, et sciraus quia lapis terno cordi, quo eructaiura cst, per emnia simile
ille, qui factus nions inngnus (Dan. u), hunc iraplet est. Sed et hoc quasi cor idcm erat Dominus, quod
orbem, et sustinet, el de venlre humililatis Marix, discipulorum cordi sic se conformavit, *Uqnia apud
de qua loqtiimur, assuraptus est. Et ntuic quidem semelipsos inlus amabanl ct dubitab?.nl, eis fcl.s
officium primi dieirccnpitulavimus.ob conliitiiaiulas, Dominus ct praesens adesset, et quis csset ncn rc-
ut dicttimest, octo beatiiudines; deinceps, ul caruni sponderei. Cum aulem cerria eorum tania charitale
mysiica series evidenlius paleat, dabimus operam, dilavil, ut magnitudine divitiarum ejusdera cliari-
singula juxla proposilum percurrendo oflicia. tatis altpnili dicerenl: < Nonne cor nottrum ardent
CAPUT VII. erat in nobit, dum loquerelur nobit in via (Luc. xxiv),
De offieiosecundm feriat, < Beati miiet. > Q quis ncn altendal illum animabus eorum dedisse
Jam saepe dicium esl Evangelium ctijtisqtie oflicii < irriguuni superius, > scilicet ut superni amoris
capul esse, cxtcrasque parte» illi, til membra capiti prefundo vtilnere compungerenlur ? Itaque, dubiura
coacordi sensu colixrere. Esl autem diei prxseniis nil remanet, quin in Evangelio tali hic Inlroilus
hoc Evangelium, quod duo ex discipulis Domini consonet: Inlroduxit not Dominut in lerram fluen-
Jesu, euutes in castellura noinincEtiininus.cstcnsum tem lac el mel, atque ideo coustans et probalum cst
sibi Dominum in via, sed in alia cfligie, landem seciiudx hujus feria. oflicip secundain beatitiitlini.;
cognoterunt in fractione panit (Lue. xxiv), < et cum prxdicari senlcnliain : < Beali niitcs qtioniahi ip&i
ipse evanuisset ex oculii eorum, ilii ad inviccm . possidebunl lerram. >Mites aulem spiritus pielaiis
dixerunt: < Nonne cornottrum ardent eral in nobit, efllcit qtioclet ipsa res indical,el Augusiiui sententia
de Jesu, <dum loqueretur in via, et aperiret nobit Scri- superius dicla conflrmal. Ilaque tam secundn bea-
plurat? (ibid.) > Primuni ergo videndtim de cxteris tituriinis sentenlia, qnam secundus donoruni Spiri-
partihus oflicii, quotnodo huic cvangelio consonent, tus sancti gradus prxsenlis ofllcii catisa innierialis
- el maxiine de Inlroilti : Inlroduxit vot Dominus in haheiur. Lectio
quoque Actuum aposlolorum, qux
ierram fiuentem tac el mel (Num. xiv), elc, et lunc prxmittittir per os Petri aposloli, ex eo maxime loco
»223 RUPERTl ABBATIS TUITIENSIS iU
huic Evnngetio secuniltim sux prxcursionis ofliciimi , patrociniis scrino fulcireiur. Nam constal quidem
II A
sticcinil, ubi nil < Huic omnes proplietm leslimonium n qupd nulla contrarietas, sed nec ulla sit in seusibus
perhibent remissionem peccatorum accipere per rio- i- diversilas, setl in verbis manifesla dissonnntia esl,
tnen 100 ej"s omnes qui credunt in eum (Act. x). ,> videlicet in illa sentenlia tertiae beaiitiitlinis, lugenles
Cum eiiira Domimis suprndictos increpasset disci-;. beaiificamiir : Beaii qui lugent, quoniam ipsi conso-
pulos, quod tartli essent ad credendum : Et incipiens, , labunlur (Matlh. v). In lmjtis nulem oflicii Inlroitu,
inquit evangelisla, a Mose et omnibus prophetis, aqua sapientix beati viri potali rufertinlur. ln OtTe-
interpretabatur illis in omitibus Scriplttras qum de <e renda : Inloiiante de coalo Doroino ct Allissimo danle
ipso erant (Luc. xxiv). Siinililer Offerenda : Angelus is vocem siiam, foniesaqiiarum npparuisse meraoranlur
Domini descendit de cmlo, dictis evangelicis consonat,t, (Psal. xvn). in Commuiiioiie qtioque qui cum Christo
tihi referenles discipuli Domino, quem percgrinumn rcsiirrcxerunl, quxsnrstini stinlsapere jubcntur (Co/.
esse aibitrantur, intcr cxtera dicunt: Sed el mulieres >s ni).ltaloium peneofficiumdivinam uobiscommeiidat
qiwdam de nosiris terruerunt nos, qttm dilucuto fue- >- scieniiam, nusquani bcaloruro lucluin propriis vc-
rant ad monumenium el non invenlo corpore ejus,;, cibtis denuntians. Hic igilur neccssario beati Au-
venerunt, dicentes, se etiam visionem vidisse angelu-,. gustini, qua. superitis imcr cxleras est, patronam
rum, qui dicunl eum vivere (ibid.). Allelttia. Nonnee R 1 lenemus senlentiani. < Tunc ille limor, inqtiit, ct
•cor noslrum fulurum nobis illtid inclamnt, quodj illa pictas, qux iion pnlest nisi aucloiilali sanclorum
oniiies, quorum cor nunc ardens est de Jesu in via, librorum cedcre, cogil cum seipsum lugere. Nam
dum loqiiilur nobis per Scripluras, cuin illum co- isla senlenlia bonx spei homincm, non se jaclan-
gtiovcrimus in fractione panis, de qup dictuin est : tem, sed lamenlanlem facic.i llaque nos ad lertium
< Bealus qui manducabit panem in regno Dei (Ltic.•. illum gradum consideralionein conferamus, el hoc
xiv), > lunc xierna exclamatione nos inviceni com- oflicium, qno sciemia Dei sub nomine aqtiarum prx-
memorabinius desirierium, quo nunc ardcmus, no- dicaiur, a beatitudine lugeniium, non discrepare
stramque salietatem, qux tunc plena sine fastidioo probemus,
erit, admirabimur, re ipsa landem experli, quodj Primp sciendtim esl liiciuro bunc de quo dictum
nunc suspirantes credimus? est : < Beali qtii lugent, > non essemorluoium cotn-
Cttr stalio ad S. Pelrutn. muni lege nalurx, sed peccatis et viliis mortuoruin.
Secundum ea qtix dicta sunt valde congruitet hoc,:t Sic Paulus apostolus flere se ac lugere dicit eos, qui
quod prxsenti otlicio prescripla est stalio atl S. Pe- post fornicalionem et iinmunditiara noti egerunt
Irum. Cui enim Pater omniiim Deus largiori gratiaa pcenilentiara (// Cor. xi). Lugendi enim sunt, quia
deriilt irriguum superius etirriguum inferius, >revo-- " non luxerunt. Hic autem Iuclus in hodierno com-
cemus ad memoriara qux circa illura acta sunt, ett roendalur Evangelio, dicenle Domiiio ad discipulos,
ecce raanifustius apparebit. Mox ul triua negaiionee quibus apparueral: Quia sic opporluil pati Christum
cecitlit, < conversus, inquit evangelisla, Dorainuss et resurgere a morluis tertia die, el prcedicari in no-
respexit Petrum, et recordatus est Petrus verbi Do- mine ejus pcenilenliam et remissionem peccalorum in
niini quod dixerat ei, quia priusquani gallus canlct,,f omnes gentes (Luc. xxiv). Pceniters enira, pre pcc-
ter me negabis, et egressus foras flevit aniare (Luc. catis lugere est. Sed ncc ipsam, qux luctum hunc
xxu). Tunc vere bealus inter cmnes miles cccpitt . eflicit, causarn hxc eadem Evangelii lectio penitus
possidere terram vero limorc compuuctus, quod estt omittit. Ctim enim dixissel Dcminus discipulis suis :
nccepisse < irriguum inferius.iQuanrio aulera resur- Quoniam necesse est impleri omnia qum scripta sunt
rexit Dorainus el sicul in Evangelio legimus (Luc. in lege Mosi et prophetis et in Psalmis de me, tunc,
xxiv), et in Cominunioue hac die caiilamus, Sur- inquit evangelista, aperuil illissensum ut inletligerenl
rexit Dominus el apparuil Petro, quid putamus,, Scripturas (ibid.). Ipsum igitur effectum, id est
pce-
quanlus iutro currenli ad se misericordia. rusponditt nitenlix luclum, causamque eflicientem, id es'
geniiliis, vero amore compunclus, quod est acce-- JJ i scientiam, cxierx partes prxdicant olficii. Scripiu-
pisse < irriguum superitis?» Quia ergo ethic cunctiss rarum quippe inlelligenlia Iamentprum sive luclus
milibus posilus est in exemplum, et beata Dei Geni- causa esl eflecliva quia, sicut nemo fure adeo crudelis
trix omnium regina est humilium, recle hodiernaa et slulius vialpr esl, ut cum fcrle per mediuin occi-
slatione ad S. Pelrum, bealos ejus exemplo prxdi- sorum grariilur, non saltem aliquantulum represso
camus < miles quia possidebunl terram (Matlh. v). risu et cachinno, subsislat cempunctus : sic nemp
Sicut hesterna stalione atl S. Mariam, beatos ejuss est qui nen aliquantp dolore mprdealur, cuin rite iu-
exemplo prxdicavimus < pauperes spiritus, > idi telleclis versatus in Scripturis, prephetas pccisos,
cst, humiles < quoniam ipsorum est regnum cxlo-i- Dominumque propheiarum crucifixum, omncsque
rum (ibid). > . prxconcs veritatis ab eo missos, tribulationem pas-
CAPUT VIII. sos attendit, qui omne prxsentis vitx gaudium va-
De officio terlim ferim, < Beati qui tttgent. > nitatem et deccptionem esse, flendo et raoriendo
Qualiler teriix ferix olficium lertiae consonct su- lestali sunt. In taiitum autem prxdicandx scientix
pradictarura sentenlix bcatiludinum, non citius np- Dei composilio studel hujus oflieii, ul cum versns
probarelur, nisi supra scriptis suffraganlis Scripturacc omnes Gradualis per totam hanc hebdoinadam de
•225 DE DIVINIS OPFICIIS. — LIB. VIII. 226
uno eederaque psnlmo cenlesimo scplimp tlecinio, A < Nnnc aiilem oculus racus videt tc, > slaiim mul-
sumpli sint, boriiernum versum : Dicant nunc qui tiplicem scientinm causam esse ostenriens effectivam
redempti sunl a Domino, de alio, iJ esl cenlesimo luctusque el pcenitcntix, > idcircc, inquit, ipsc me
sexto psalmo sumi placueril, quia videlicet tolus reprehendp, el age pcenileiiiiam in favilla ct cinere
psalmus ille exhorlatio esl ad oranes fideles laudare (Job XLII). > Removcarous igitur noslram a pascha-
Dominum, quod pcr scientiam stii de quadruplici libus gaudiis ineptam Ixlitiam, neqiie carncs Agni
lentalione nos liheravil, scilicet, quia eripuit cos comedamus absque laclucis agrcslibus, quia < Beati
de neccssiialibus eorum, id est rie periculo infide- qui ltigcnt, qtioniam ipsi consolabunlur. >
litatis, qtiia liberavil cos dc neccssiialibus eorum, id CAPUT IX.
esl a debilitale pravx consuctudinis, quia libeiavit De offido quarlm ferim, < Beali qui esuiiunt et siliunt
eos a txdio bonx aclionis, quia etluxil eos ab hxre- jusiiliam. >
ticoium iinpugnalionibus, et versutiis, qui pritis er- Ofliciiim qtiarlx ferirf:, qualiter qtiartx bealiludi-
rabant in solitudine inaquosa, id esl in siccilale num scnlentix consonct, npprobarc operosum non
doclrinx, sacrarum penuria Scriplurarum. Ante- cst. Vcrura illuJ potius quxreiidiira esset, qualiter
quam, sicul in Inlroitu canlamiis, nqua sapientix quaria bxc beatitudo, qua dicluni csl : t Bcali qui
potaret eos (Eccl. xv); nntequam sicul in Oflerenda B csuriunl ct sitiunl juslitiam, > quarto gradui gra-
canimus, intonanle de ccelo Domino npparuerunt liaruni Spirilus sancti, id est, foriiliidini congrunt,
fontes aquarum (Psal. xvu), id est apostoli, pcr nisi ex supradiclis Auguslini verbis conslaret, for-
quos Allissimus dedit vocem suam (ibid), id est titudiuisesseeo tisquc abomni moitifera jucunditate
iilnm, de qua uunc loquimur, notam fecit viarum rerum iranseuniitim animuni evellere, ut vacel illi
suarum scientiam. Plane igitur lerlix feriae oflicium, jusliliam esurire ac silire. Hoc aulein Iquod prx-
tertiam beatitudinis commendat senteuliam, prxdi- missuni est, scilicel prxsens ollicium quarlx beali-
cando eam, qttx non jaclantes, seJ lamcnlanles fa- tudinis esse prxconium, perspicuc pntet quia per
ciat, scienliam. convivium illud quod secundura hodiernuro Evange-
101 Cur slatio ad saiiclum Paulum: Iiuro,Dominus nosier post restirreciionem cum s<>-
Siaiio ad sanclum Paulum convenienier huic plem discipulis celcbravil,illa saturilas, ul bealus
officio prxscripla csl, juxta omnia qux supra tlicta Gregorius exponit, significata csl, qux hic esurien-
stinl, vel rationabiiiter dici possunl. liuic cnim tibus ct silientibus jusliliain in illo xterno convivio
singulari gralia Domiuus aperuil sensutn ul intelli- reposila esl. Restal igitur hcc spliun, ut prxcunte
gercl Scripturas, quori paulo ante de cxleris apo- myslicp sensu Evangelii, videamus qualiter illud
slplis diclum cst. Uude et ipse ail: < Evangeliuin cxtcrx consequantur parles eflicii.
roeum, quoJ evangelizatum est, non est a me, ne- Veridica rioctortim expesilipne Iradilum nobis est
que euim cgo ab homine accepi illud, neqtie didici, boc qiicd Dominus noster post resurreclionein
sed per revelationem Jusu Christi (Galat. i). > Jiem- suam, discipulis in mare laborantibus stctil in
que quod incodem Evangelio dictum esl (Luc. xxiv), lillore (Joan. x\i), illuri innuere, quod ipse < re-
el prxdicari in noinineejuspoeniteniiamel remissio- surgens ex niorluis jain non roorilur, mors illi ullra
nera peccalorum in oniues genles, maximc per non doroinabitur (Roin. vi), > nc si iclius ipsis
bitnc adiinplelum cst, per quem omnes gcnles loqualurinaulernitalis solidilateslabililus. Jam vobis
cognovcrunl gratiam Dei, et per eura aqua sa- in mare non appareo, quia vobiscum in perturba-
pieulix gentes potalx sunl, el maxime per eum lioniim fluctibus non sum. Quod mane faclo stans
luciuosa Dei scienlia riictis el scriplis appositn est, in litlore, discipulis ncscienlibus quia Doiuinus csl:
tjuod uberius iu Epislolis ad Corinlhios inveniri Miltite, inquit, in dexteram navigii rele et inve-
potest. Dicil eniin his iulcr quos fomicatio auriila nietis (Joan. xn), illutl significal, quod mane, id
luerat: < Et vos inflati estis, et non magis lucttim est in die judicii, transacla prxsenlis nocie sxculi,
habuistis (/ Cor. v), > etc. Ilem : < Conlristati, JJ omnes electos suos universali resurrectione ad dex-
inquit, estis ad pceniientiam, conlrislali eslis se- teram stiam congregabit. Magni clenini pisces et
runJum Dcum (// Cor. vn), > ct reiiqua. El in nuroerati omnes cenlum qninquaginta tres, omnes
laulum ab eis quibus prxdicaverat, lucium exigebat, electos significant, qui merilis rnagni, et sanctas
ul ipsi non lugereut, humiliialera se a Deo ipse Triuilalis fide perfecli, lunc ad lillus maris, id
deplangerei, el non Ingentes lugeret, sicut ad eos- est in flnem sxculi sunt coIIigenJi. Ibi seplem dis-
dem Ccrinibips : < Ne cura venerc, inquh, itcrum cipulosadcpnvivium invital, quia perfecta Ecclesin,
humiliut mc Dcus apud vcs, el lugeam muitos qui jaroque leta septiformi spiritu ccnslructa.tiinc rece-
anle peccaverunl, ct non egerunt pcenitenliam ptis curppribus ad xtcrnas cum illo ^discuinbent
super iroraundiiiara, el fornicalionein, el impudici- epulas. Quid ergc sibi vull hec qucd caiilamus in
tiam quara gesscrunt (// Cor. xn). > Hinc et beatus lntroitu, diclum.de die judicii: Venile, benedicii
Job, cura de scienlia quain habueral priusquam Palris tnei, percipite regnum (Matlh.wv), nisi quia
sibiDominus de lurbine loqueretur, dixisset: <Au- significatur hoc ipsum in Evangelie prxdicto per
dilu aurisaudivi te, >et deaiigmento cjusdein scien- illud, quod exeunlibus discipulis ad litttis, tanlum-
liae, quod accepil ex collocutipne Dei, subjunxissel: que nunierum roagnorum piscium trahentibus, ait
_!*« RUPERTl ABBATIS TUJTlENStS 218
Domiiius: Venile, prandete (Joan. xxi). Regnum enim A . et doctorcs alios, qui prxdicando Dei verbum ironii-
illud tinum aelernum prandiura cst, una cl perpelua serunt in ora aiiimaruin noslrarum egenlium, et
ccena est. lllic invenienlur cmnes elecli, qups hic suam inopiam nnbclanlium, ut guslaremus et agntv-
appellal benediclns Patrissui, quique perillos pisccs sceremus, et ad palriam ubi panis hujus plenitudo
magnos et niimeratos signali suni. lllic, inquam, est, tendentes in via non tleficercnius.
in lillore illo, id est, in sxculi IIne , prunas inve- CAPUT X.
nienl et piscem superposilum, piscera, inquain , Cur stalio ad sanctitm Laurentium.
assum, id est, Christum Deuro et hominem passum, Beatus Laurentius unus et bene nolus de magnis
lunc in ignem nonpassioiiis.seri amoris proppsitum, illis piscibus, piscis magnus, ideinque assus, cujus
de quo amore loquilur lsaias: «Dicii Doininus, cujus assalura suaviler in lola Chrisli fragral Ecclesia.in
ignis esl in Sion, el caminus ejus in Ilierusalem (Isa. illa long.i morte, in illis lornieniis, quia bene man-
xxxi),quia virielicetignis amoris qui in Sion, id eslin ducaveral etbenebiberat, inquit Augustintis, tan-
pracsenli Ecclesia nunc cst aliquanlulus, tunc in quam illa esca saginatus, et illo calice ebrius, lor-
Ilierusalem, id cst, in illa visione pacis xlcrna. nienta non sensit. tbi enim erat qui dixil: < Spirilus
perpeluus, el iiicxstingiiihilis erit caminus.lnvenient esl qui vivifical (Joan. vi). > Caro enim ardebai,
et pancm posilum, iri csl verain vilx xlernx ali- B 1 sed spiriius aniroam vcgelabat. Non cessit, et in
moniam Deum, qui angelorum cibus cst, quos pascit regnum successit. Idcirco decuncliseisdem piscibus,
immortaliter. Epistola de Aclibus apostolorura siim- quos Siinon Petrus ad lerram trahil, coiivenientcr
pta de beati Pelfi Apostoli prxdicatione more suo, hic UIUISeleclus csl, cujtis magnitudinem hodierna
cum testimonio seculuri prxcurrit Evangelii, illum slatio speclandam nnbis demonsiraret. In hoc enim
maxime locum coiuingens, qup riicilur : Ascendil Chrisliana. fidci fortissirao propugnalore maxime
aulein Simon Petrus, et traxil rete in terram, plenum claret illud, quod superius cum Scriplurx auclorilaie
magnis piscibus. Jara enim credo, inquit Gregorius, nionstraluui cst, quarlam beatitudinem, quod est
quod vestra churitas advertit quid est quod Petrus esurire et silire justitiam, quarlo gradui congruere
rete ad lerram trahit. Ipsi enim sancla Ecclesia donorum Spiritus sancti, id est spirilui forlitudinis,
commissa est, ipsi specialiter dicilur : < Pasce oves qtiia marlyr insignis esuriens in fortiludine, et for-
meas (ibid.) t Hoc agil verbis, hoc agit Epistolis, lis in esurie, adeoprimo gtistu panis illins snginatu!
lioc, ut ad incceplum redeam, illo sernionc secundo est, ut tormenla non silirel, quia et, sicut ail Au
egit, de quo prxdicla tectio actioue apostolorum guslinus, < prxeuntem Sixtiim cpiscopura sequi
sumpta esl, quo niillia quinque viroruni rciibus sitiens, accepit oraculura, vicit diabolutn, pervenit
fidui conclusa sunt. Versus Gradualis: Dexlera Do- 'C ad triumphum. >
miiii fecit virtulem (Psal. cxvn), pulchre ad hoc con- CAPUT XI.
cinii, quod ait: Miitite in dexieram nuvigii reie, et De offkioquintce (erias: < Beati misericordes. »
invenietis. Allius quoque inluenllbus liquet, quia Qualiter officium quintx feriae, quintx beatitu-
congttia vox esl ipsius Dorainici bominis in litlore dinum congruat senlenliae, qua dictum esl: < Beali
slaniis, ul supradiclum est, et omnes merlaliiatis misericordes, quoiiiam ipsi misericordiam conse-
nostrse fluctuationes egressi per polenliam resurrec- quentur (Matth. v), > promptum erit agnoscere,
lionis. Dexlera, inquit, Domini fecit virtutem, id est proposito prius myslico sensu leclionis Evangelicae
polenlia Verbi mihi uniti fecit me vincere mortem, Maria Magdalenx, qux fuerat in civitate peccatrix,
< dextera Domini exaltavit me (ibid.), > id est, lau- quxque amando veritalein, lavit lacrymis maculas
dabilem fecit me. lleruinque repelens : Dextera, criminis, Ecclesiae de gentibus typum gessit: qua?
inqnit, Domini fecit virlulem ut oslendat ejusdem agnila verilate lurbas errorum, quibus prostilula
resurrcctionis qualiiiiieni, scilicet xternam, sicut fuerat, deserens.art fontemgralix lavanda cucurrit,
sequiiur in eodem Psalino: Non moriar, sed vivam et vnx Veritatis implctur, dicenlis. < Dimissa sunt
(ibid.). 102 Juxla quera sensum caniamus cum n ei peccata mulla (Luc. vn). > Juriaico invidente
Apostolo in alleluia, in Communione : Christus re- populo, ctijus in typum Pliarisxus ille niisericerdiae
turgens ex mortuis (Rom. vi). Oflerenda, Portas coeli fontem reprehendebal, dicens: < H.c si csset pro-
apentif/)om«ius,eic.,lertio nobis inculcalel replicat phela, scirel utique qux et qualis csset quae tctigit
qniil ille panis siguilicet, quem piscalores noslri, eum, quia peccatrix esl (ibid.). t Harc cadein mnlier,
cum copiosa muliitudiuc magnoruin piscium ad sicut in hodiertio legimus Evangelio, stabat ad mo-
terram egressi, cum asso pisce inveneruut, et ad numentum foris plorans; et post allocutionem angc-
prandium vocati sunt. Scilicet ille idem panis, in lortiin conversa retrorsum, vidil Jesttm : et ipsa prius
illa est nofjis patria reposilus, quem nunc in via ab illo vocala nominesuo, vocal eitm et ipsa magi-
gustamus, ut videamus, quoniara < suavis est Do- strum (Joan. xx), ctc. In his quoque lypum gerit
minus (Psat. xxvm), > quem in sacramenlo allaris ejusdem Ecclesix. Sic enim Ecclesia rie gentibns
suinirous. Apcruit enim Domiiiiis portns cceii, et foris stabal, quia legis et prophctarum sciculiam non
liunc pnnem pluit nobis, portas, inquam, cceli id est inlroierat, et ianien Doininuui quxrebat, sicut ille
prophetas qui prxdixerunt, angelos qui annunlia- beatissimus cenlurio Comelius (Act. x), vel sicut
verunt, Mariam qux concepit, el peperit, apostoios ille-Etlriops eunuchus qui <veneral adorare in Hfe-
S» DE DIVINIS OFFICHS. — LIB. VHt. .80
rusalcm.ei revcrlebatur legens Isaiam prophelam, t A vui). Iste est mulus per Mariam significalus, et in
ctijns aditum ad inleliigendura invenire non polerat eunucho tnnquam in primiliis assumplus est, isic,
(Act. vm). Sic et raulti gentitium Deura quxrenles inquam, esl mutus genliliura populus, el isli sunt
foris stabant, quia pcr que.m ad verilalis notiiiam 103 infanles sciiicel idololalrx, Deum loqui ne-
ingrederentur, non inveniebant; fulurum erat. sed scientes, de quibus in Inlroitu cantamus : Vktri-
non anle Domini ascensionem, ut illis verilas illu- cem manum tuam, Domine, laudaverunt pariter,quia
cescerct, cl fidein suara aposiolis indicarenl, confi- sapientia aperuit 01 muti, et linguas infantium fecit
lentes Christum ascendisse ad Deum patrem suuin, disertas (Sap. x), Quara ob causam laudaverunl?
id est, xqnalem illum esse Deo Palri secunriiiin Videlicet quia sicut in eoJem libro Sapienliae prae-
diviniiatem, quo minor est secundum humanitalero. missuin est, < inimicos eorum operuit mare, » sci-
Propier quod Marix volentipedes ejus tenere: Noli, licet bapiismi, « et ab alliludine inferorum educii
inquii, me iangere,nondum enim ascendi ad Palrem sunt (ibid.), > quia pcr bapiismum resurrcctione
memn. Vade aulem ad fratres meot et dic eis: As- prima, qux est aniinx, resurrexeiuiit. Hxc ita esse
ctndo ad Pairem meum (Joan. xx), eic. Ac si Eccle- inanifeslius ex subsequenle Collecta comprobalur :
six tle genlibus quxrenti eum, sicut supra dictum Deus, qui diversilatem genliuin in confessione tui no-
est, ei sicut ante passionem ejus legimus genliles B miriii adunasti, da ul renalis fonte baptismatis, una
qnxsisse eum, dicenlc Pbiiippo : < Domine, volumus sit fides mentium et pietus actiomm. Versus quoque
Jcsura videre (Jotu*. xn), > dicat ipse: Nolile nunc GraJualis in eo congruil qucd ait: Dominus Deut
m8lencre,sedpostquam asceudero adPalrem,ipsam tl illuxit twbis (Psul. cxvn), quia Mariao quxrenii
ascetisiojiem meam credere vos, apostolis meis vivenieni curo mortuis, tenebtx erant ad lnonii-
ostetidile, qui fratres mei sunt, iil est per me idem nicnltim, per quas significabatur ignoraniia Dci in
qtiod ego vobis cenfeire polcrunt. Iiaque diei pr:e-> cordibus genlium, quae et manifeslius expressa est
senlis Evangelium bealitudini iili coiisonat: < Beali per genlilem alquu .Elhiepem eunuchum. Ncc aliud
misericordes, quoniam ipsi misericordiain coiise- alleluia melius secuiiJuin hunc cungruil sensiun,
queniur. • Nam in Osea de eadem Ecclcsia Dominus quam, Surrexit Christus et iltuxit populo suo. Dies
dicit: < Voeabo non plebom meam, plebem mcam; ille selemnilalis nestrx, de quo in Offerenda cani-
«l non misericordiam conseculam;, niisericordiam mus: /n die solemnitatis vestrm, dicil Dominus, clc,
consecutam (Ose. xn). > El recie quinta hacc beati- dies maguus, dies prxclarus, Chrislus esl, dies de
tudo, imo beatiindiuiscausa.quod csl inisericordem die, lumen de Juroine, in qup exivimus de terra
esse secundum Augiisiinum, sicut supra diclum est, .Egypli, id est, de tenebris, quas illx lenebrae signi-
ttiiinlo sursum gradui conferiur donoruin Spirilus ficaverunl, quae erant Marixad monumenlum, sive
sancli, id esi Spirilui cousilii; quia sicul consilium snpradicti /Ethiopica nigreJoeunuclii. Dies, iiiqtiam,
regit animum, sie supradiclam muliereni mi-seri- cujus in lumine gradicndo, tendimus ad lerram,
corriia ei compassio qua cotnpuiigebalur, plorans ad qux vcre lacte et melle fluil, quia prxsens illic est
monumentum, juvit ul prima videret Dominum, sic Deus el homo Clirislus, semper ex diyinilale et bu-
ei Cornelium opera misericordia. fActor. \), id csl manitate suavis angelis, et Jiominibus dulcis, sem-
«leemosynx qttas faciebat, ut indice angelo perve- per prxsens, seroper desidcrabilis. Hic nobis cx
nirel ad Dominum , imo sic oinnium quxrentitim lunc illuxit, ex quo nobis ad Patrcin asccndit, id
Deum misericordia. consilium pttrgat oculum. Sed est ex quo illum agnovimus et credimus xqualem
jam officii membra caetera, capili suo, scilicel sen- Patii. Ejus ergo virlules recte in Communione
sui coaptemus Evangelico. Primum pene idem in annuniiare juberaur, < uos populus acquisitionis
eunocho miramur apparere mysterium, dc quo (/ Peir. u), > quia sccundum ea qux dicla sunl, rie
narrat praecurrens leetio Actuura aposiolorum. Nam malis et profunriis lenebris < vocavit < nos > in ad-
quod in evangelio significatur per peccairicem, in mirabile lumen suum (ibid.).»
Epistoia narraiur coeplum agi per /Etliiopem (Aclor.; D CAPUT XII.
THI). Uterque enim juslilicatidx peccala significabat Cur statio ad Sanctos Apostotos.
Ecdusiae. Illa peccairicis nomine, isla _Eihiopica
nigredine. Ibi peccalrix Dominuin quxrens, ipsos Slaiio ad Sanctos Apostplos pmpicue suprariicto
apostolos superauatamore.bic Elhiopia prxveniebat congruit mysterip; per apostolorum enim faclutn
Dotnino Deo manus dare. llla quasi raorluum Domi- est minislerium, quod os niuli aperlum est; quod
num plorabal,, hic in Isaia propheliam passionis lingux infantiuni diserlx sunt, quod _£thiops borri-
Domini compaliendo iegebat. llli lenebrx erant ad dus agnelli candido vcllcre veslitus est, quod pecca-
monumentum, Imic deerat lucerna ccientia. ad in- trix quxlibet anima foramen crucis inVenil in
telligendum. llla videns Domimim non agnoscebat; maxilla Leviathau (Job. XL), per quod cflugiens,
oic de illo legens comparationem ovis el agni, dc crucilixara non jam iu monumento, sed jn ccelo
quo dicereiur, nesciebat. Ad summam, illitis aperti quxrens inveniai misericordiam. Propler quod
sunt oculi et os, ut dicerel : Rabboni (Joan. xx). eosdem apostolos in Evangelio supradictp yocal Do-
Huic, ut magisterio veritaits consenliens-prasdicaftte niinus fraires suos (Joan. xx), quia sludiis illorura
actnm est, ol eo JJUUIwi liajjeat gejititim Eccle-
(Pli.lippo, diceret: Quis me prohibel «ssptixaril (Att.
231 RUPERTIABBATIS TUlTlENSIS 231
sia, quod eam Dominus sua corporali non illuslra-_ A ejus lypum prxcessisse hoc, quod pnuc«, id esl ocio
vit prxsenlia. animx salvx faclx sunt per aquam in arca in diebus
Sed el Philippus, qui supra dictum fidci cnndorc Noe. Chrislum namqtie prxfiguravit Nof>, lam aclu
vestivil jEtliiopen, nominc suo cunclos tnystice quam nomine, virielicel quia Noe interptelalur re-
signal apostolos. Philippus enim iulerprelaltir os </iiies,quod nomen illi a palre Lamcch imposilum
lampadis. Larapas autein, itl esl lux, mundi Salva- esl, tiiccnte : <Iste consolabilnr nos (Gen. v), > vel,
lor est, sicul Jsaias dicit de illo : < Propter Sion ul in Sepltiaginta habctur : t Requiescere nos faciet
non tncebo et propter Jerusalein non quiescaro, do- ab operibus el laboribns manuum npslrarum in terra
nec egredialur, ul splendor Juslus ejus, et Salvator cui maledixil Deus. » Christi.s eienim npstra rc-
ejus ul Iampas accendatur (Isa. LXII). > Cujus cs quies est, sicul ipse dixil: < Discite a me, quia
apostoli vcl quiqtie prxdicalores sancli recle di- miiis sum et humilis ccrde; el invenielis requiem
cuntur, qttia verum u falso separanl, sicut alibi animabus veslris (Matth. xi). > Cum crgo Noe gu-
dicitur : < Si sepnraveris prctiosum a vili, os nietim bernavit arcam super tindas diluvii, quibus el pec-
eris (Jer. xv). > Philippus ergo cunclos, ul dicium calnres deleli sunt, ei hi qui cum illo erant, salvi
est, suo nomine signat apostplps, qui usquc hotlie facti sunt per fidem, quia credenlcs justitix Dei sese
scriplis suis .Elhiopissas candidare non desinunt' B ab incredulis diviserunl : Chrislum actu quoque
animas : insuper et rcriarguunt Synagogam mur- prxfiguravit, ut dicltim est, qui nunc gtibernat Ec-
murantem centra Dnminuin, propler genliuin Eccle- clesiam super undas baptisrai quibus, qui non cre-
siam, sicut quondam Maria murmuravil contra riunt condemnaiilur : qui vero crcdunt et baplizan-
Moysen,propleruxoremejus_Eihippissam(iV«m.xii). tur, cura ipso salvantur (Marc. xvi): et illis affert
CAPUT XIII. Spirilus sanclus pacein, id esl peccatorum rerais-
De officio sexlm ferim : < Beaii mundo corde. > sioRem, cujus figuram tunc gessil coltimba ferens ad
Officium sexix ferix paienler respondet beatilu- arcam in ore stio virenlis olivx ramum (Gen. vi).
dintim sexlx senlenlix : < Beali mundn corJe, que- lpse autem octonarius numerus animarum, qux in
niam ipsi Deum videbunl (Matth. v). > Agit cnim arca salvx facix sunt, quia a primo 104 Par'> *&
de felicitale transmigranlium scilicct nmniuni qtti est binario, proficiscens solidum corpus creat, sci-
de veluslale carnis ad neviiatem Spirilus Iransmi- liccl habens Iongiludincm, latiludinem alque allilu-
grantes (Rom. vn), niunriatp cprtlis pculp per lon- dinem. Nam bis bina bis, octo sunl, quod apud
gum dcsideriuin gloriam suinmx Trinitaiis tandcm gcomelras et arillimeticos quoque usitaium esl.
visuri sunt. Eoriim namque in lypum patres noslri _ Ipse, inqtiam, oclonarius numerus animarum, per-
aposloli evccati, nbierunt in Galilxam, in mcutem fectionem designal corporis Ecclesix, quod prxeunte
ubi conslituit illis Jcsus, sicul hodiernum refert raundo infidelium per aquaejudicium quo nunc fide-
Evangelium, et videntes eum adoraverunt (Matth. les ab iufidelibus sepnrnntur, fide sua se salvat, et
xxvm), simulquc niandalum accepcrtinl : qualiter in ligno crucis supernatat. Et pulcbre arca ilta
omnia vasa qux forti armato fortior ipsc supcr- fenestram habuit in latere, per quam salvandi illi
veniens abslulerat (Luc. xi), emundarenl, dicenle ingredcrenlur, quia Christus lancea milltis in latere
Domino : Eunies docete omnes genles, baptizanles est vulnerntus, per cujus vulneris sacramenlura
eos in nomine Palris et Filii elSpiritus sancti (Matlh. cuncli crerienles Ecclesiam ingreriiurilur. Et qtio-
xxvin). Illud nemo qtii dubitet, quod cnm dixerit: niam Ecclesia de horoinibus conslat, pulchre arca
< Beali muntlo corde, quoniam ipsi Detim videbunt, > illa, qux Ecclesiam figurabat, quemdam humani
pcr mundiliam cordis ohlineri intellectum, ac per corporis siiniiiludincm in ipsa forma sua prxlende-
boc supradictam Atigustini in hnc qupque constare bat. Siquidem humanum corpus sic csl, ut loiigilii-
sentenlinm, se.xlam bealiludinis sententiam, sexto dinis sux sexlam parlera habeai in lalittidine, deci-
gradui donorum Spirilus sancti surstnn vcrsus con- mamque ejusdem longiludinis in altiltiriine. Sic
gruere, id est munditiam cordis inlellectui nunquam D arcam constiuctam fuisse non dubium est. Turcen-
dcessc. Igitur de cxteris partibus officii superest ul loriun cral cubilorura in longittidine, quinquaginla
sup capiti, scilicct cvangelicp cenferanlur sensui. in latitudine, triginla cubilorum in allitudine
Primurii in prxcedenle lecticne Epislplx bealus (Gen. vi).
. Pelrus, cum prxmisisset dicens : ln diebus Noe, Igilur per omnia, lectione Epislol», Evangclio
cutn fabricarelur arca, in qua pauci, id est, oclo ani- cpnspnante, caelera promptum esl nfficii membra
mm salvm faclm sunt pcr aquam, staiim subjccit: coaptare. lnlroilus : Eduxit eos Dominus in spe ; et
Quod et vos nunc similis formm saltos facit bapti- inimicos eorum operuil mare (Psal. LXXVU).Jtcinque
stna, non carnis depositio sordinm, sed conscienlim Offerenda : Erit vobis hic dies memorialis, cum ver-
bonm interrogatio in Deum (I Pelr. 111).Nen quxsilu sibus suis, notis el propinquis sensibus, lam Evan-
opus csl, in quo lectio hxc supraJicto Evangelio gelio quam Epistolx fcederantur. Mittunl enim nos
conspnct, qup primum saltilaris baplismi regula ad historiam palrum celeberrimara, qui in typuro
iradila cst. Notum quippu est, el in doelorum scri- baplismi nostri, omnes in Moyse baptizati sunt, in
ptis authenlicis usitaluin similis formse, ut ait, in mbe et tn tnari (/ Cor.x). Natn, sicut illos in spe
hac Epislola Pelrus aposlolus, esss baptisma, et in eduxit Dominus, scilicet speranlcs liberati, quamvis
*_S3 DE DIVINIS OFFICHS. — LIB. TIII. 2JI>
Pharao cum suis persequeielur, el ininiicos eoruniI A alius discipiilus, quem diligubal Jesus, elc. Ncta
visibiles operttit niare, sic nmnes !n Chrisiiun cre- doctoiuni expositio cst: Per Joanneni, qui prior ad
dcntes, qtianilibel maxiina peccata se fecisse re- momimenluiii venit, sed nnii inlroivil, Synagogam
corilenlur, cum certa spe remissionis atl illtim cgre- significari, qux habens legem el propheias, prior
diunlur, el omnia peccata enrtim in mari, id esl ini Doiiiiuicnm passiouein legit, sed creriere in mnrlumn
baplismi fluclihus operiuntur. El propierea dies hic noluil. Per Pelnim vero, qui poslerior venil, sed
scilicel Christus, cujtis in luuiiiie a lenebris exivi-, prior inlroivit, rouliiititlinero genlium designari, quae
mtis, uicmnrialis esse jubeiur; Christus, inquam, posterior nd ejusJem Dominicx passionis noliliarj
qui dies nosler, id esl Pascba noslrtim est, fesliis pervenit, setl prior ad fidem accessil. Veriim ad
nobis alque soleninis, semper celebrandus atq'ie in prxsens pertinct negoiiuni, qtixrere propier prae-
mcnle liabeiidus esl, qui taeeiuihus nobis solus pu- dictain heatiiiiilinis senlenliam, quitl ad Ecclesiam
gnavit pro nohis, quia solus moriens pro cunclis, speclet in eo quori pncifu a esi. Quod per prxciirren-
mare illud, quo inimici, id esl peccala nostra npe- lem Epistolx lectioiiem fidelis imlagaiio eilius con-
riunlur, de latcre suo lanceatus effudit. Versus Gra- sequi polesl. Nam cuin prxniisisset aposlolus Pe-
dualis : Lapidein quem reprobaverunt wdificantes, hic Irus de lapide Christo ilicens : Ad quem accedentem
" lapidem vivum, ab hominibus
faclus est in caput anguti (Psat. cxvn), illi senlentix quidem reprobnlum, a
conconliter occuiril, qua Dominiis noster gloriam et Deo aulem eleclum el honorijicatum (I Pelr. 11),
Iiouorcm, quo piopler passioneni niortis cnronatus paulo post suhjiingil: Vobis igiiur honot credemibus,
csl (Uebr. n), exprimil, dicens in eoJem Evan- non credentibns autem lapis, quem reprobaverunt
gelio: Data esl mihi omnis polestas in cwlo et in wdificantes, hic factus est in caput anguti, et tapis
ierra (Malth. xxvm). El rccle in suggillationem offensionis, ei petra scandali, his qui offenduntverbo,
eoruin, qui lapidem latem reprohaveitnit, supra nec credunl in quo et positi sunl (ibid.). Ht jiismodi
dkix seiittoiix Evangelii, propheticum boc jtingitur offensin vel scandaluni manifesle paci opposila sunt,
lesiimonium. Ei hoc esl illud quod cnin despiceretur per qux Jtidxi rebellionis, et credulitatis argunn-
cnrain poniificibus, patienier ferens : < Vcrumlainen lur, eo quod odio genlium concurreniium, qnae per
dico vobis, inqiiit, amorio videbiiis Filitim hominis Pctrum, ut dictum esl, designantnr, adeo lorquen-
sedenleui a dextris virlnlis Dei (Marc. xiv). > tur, iit, sicut per Joannem figiiratnr, maluil foris
CAPUT XIV. stando perirc, qnam cuiii sorietale gcnlium ad
Cur stalio ad Sanclam Mariam. fidem passionis Chrisli iniroirc. His ergo irav et
Quod suptrius jam diclum est, ctira non impro- r> rixx filiis exlwredalis, < Beati pacifici, quoninm
baiula Hieronymi senleiitia, discipulos undecim filii Dei vocabuntur, » sicul in eadem Epislola.
abeimles in Galilxam iu roontem, sicut hodierna Icctione Petrus arijungons : Votautem, iuqiiit, genus
Evangelii lectio referl (Matlh. xxvm), in Nazarelb, ttectum, regale sacerdotium, gens sancla, populut
qux in nioiite sila esl, el in donio Marix Doniinuin acquitilionis (ibid.), etc. Talisqne pacis (ilius, quia
vitlisse. Illud qtioque nounihil aflirmat, qtioil slalio nullius hoininis ad Deiiin lendenlis socielnte offen-
ad Sanclaiii Mariam boilieino oflicio prxscripta est. dilur, ascendit, iuquil Augustinus, ad sapieniiam,
In hoc enim iriem sensisse Romnna probatur dili- qux septima est in ascensu graduiiin, id cst dono-
genlia. El pulchie hoc ofllcium, quod secundum rum snncli Spirilus, cl ipsa sapicnlia Iranquillus
leciionem Evaugelii totum, ul siipr.iilielum est, ad pncatusque perfruitur. Diclum est enim stipra
sacramciitiim pertinet bnptisrai, apud ipsam decan- secnndum eumtlem Augusiinum , septem beali-
tari apostolica slalione prxscriplnin cst, apud quam ludines (oclava unim eadein qux primn est >
inliis eranl discipuli, ei Tbomas cum eis, ul llicro- septera gradibus dononim Spirilus saiicli stir-
nymo placel, quoniam secunduin liodiernam Evan- sum vcrstis coaplari, quorum primuin sire in-
gelii leclionem iinica baplizantli regula tradita est. fiiiuim esl spiriius limoris Doroiiii, supreintim
CAPUT XV. I nuiem , spirilus snpieulix , ad qunin ascciiriuiit,
D
De officioSabbati: < Beati pacifiei. » 105 ul nunc diclum cst, < Beati pacifici filii Dei. »
Septima beaiiludinum setilentia esl: < Beali paci- Secundiim ea qux dicia sunl, consonanter prxmit-
fici, qiioniam filii Dei vocahuiiliir (Mallh. v). > litur ad iniroiliiin : Eduxil Dominus popnium suiim
Pacifici vere bi sunl, qni pat-e intcr se Deumque in exsuliatione, et electos suos in tmtitiu (Psul. civ),
acrepta, niliil jam, quod Deo repugnei, ariiniiienlcs, Per hoc enim miililiir nd aliam similiiutlincm an-
siinul el boc salagunl, ul in via vilx prxscntis ad liquam, qua idein prxfiguratiim esl, quori niine in
onineiii hominem cum p»ce anibuleni, juxia Aposlo- Evangelio pcr Petrum et Joamiera significari ncci-
lnm qui ail: t Si liuri polesl, quod ex vobis est, pimus, scilicet ad historiam Palrura, qua refuruntur
cumnmttibus honiinibuspacenihabenlcs (Rom. xn). > hi, qui priraiim promissiones acceperunt, reprobali
Hujus rei nobis exempluni, in suninio negoiio prx- esse propler incrediilitalem, de quibus in psalmo :
senlis Sabbali prxdical officium. Quod ui mani- < Qtiadraginla amiis offensus ftii generationi illi
feslius lial, mysticura imprirais hodierni Evangelii (Psal. LXXIV);> ac deinceps : < Quibus juravi in
ponamus intellectum : Currebani, inquit cvangclista, ira mua : Si inlioibuiil in rcqtiiem roeani (ibid.). >
duo simul (Joan. xx), videlicet Simou Petrus el ille Filii autem qui post ipsos surrexerunt, in illaui
PATROL. CLXX. 8
S53 RUPEHTi ABBATIS TUITIENSIS «5«
introtliicti reproniissionis, lerram ciimdem populitm A , Chrisium induisiis (Gal, III), manifeste consouai sif-
geiiliura significaverunl, qui liuuc per Petruin poste- pradiulx bealilnJiuis scnlentix : < Benti pacifici,
riiis veiiien!cm,sed prius iniroeiiinum in monumeii- qtmniant filii Dei vocahiinlur. > Ptxiuiserat eniin
mm, designiiltis csl, tle illis qttippe, qui reprohali» apostplus Paulus loquens aj Galaias, qnos coulur-
patribus iiilroiertinl in illam rupiomissionem.dicliim babanl quidam ex Judxis, quibuscral Christiis lapis
csiin psatmoeetnesimo tpinrlo : Etedttxii poputum OlTensionis el pclra scanriali. < Oiunes, hiquil, filii
suum in exsutttUione, et eleclot suos iit latiiia. Etluxit Dci eslia per liJein in Chrislo Jesu (itiid.). > El mos
scilieet de deserio- Nam de eo quod de iEgypto causain lianc subdidil: < Quiciiuqiie onim in Christp
cJticli siinl, snpra dixerat: < El cduxit ees ciim ar- baptizali cstis, Christum induislis. > Quod oiunino
gentq cl auro, ei non erat iu tribubiis eoiimi infirinus ad baplizalos respicit, ut non qtiajiant circumcisio-
(Psal. LXXIV).> Sed el hoc quoit aeqititur, ita esso nera carnis, sej solam servcnl,, quani ncccperiiiu
iiuiuit: < Et tlcJit illis reginnes gcntium, cl labores vcrara circiiincisionem spirilus, nec magis scandalo
pppiilortiui possoderuni (ibid.). > Supradiclus ergo Jtulxoruin peiinoveaiuiir : quam subslilil Peirus,
imroiitis gratiartim aclio est, quori relardaiiic po- pi o vo quoJ Joanncs anie sc vcl pariier in inouti-
ptilo Jtulaieo, juxla tiiyslicuni Evangclii sensuui, niciiluiii iipn iugrederelur.
geniesadniissa. sunt.sccundiuniliud Apesioli:< Quia B CAPUT XVI.
ceeitas contigil in Israel, donec pleniiutlo geiiiiimi Cur statio ad SanciumjQnnnem ad Laleranai.
snbinlrarul (Rom. xi). > Gradiiale vero jam ex liac Npn solmn lioc Sabbaio, quo depouunliir albac,
dio in alkluia conversum csl, inio posl liaiic diem sed et oclava superius riie, id ost Sabbalo sanclx
usque ad Penlucostem omiiiilur, videlicei quia hi, Paschie, raaternutn Lateranensig Ecciesia. privje-
propler quorum acquisillonem iiovamque conscri- gium cxigit, ul niisqiiani apostolicus alias ptocedat,
ptioncm, hoc laboriosum carnien cantnbalur tleposi- sed in eailein Ecclesia quaj sede* est aposlolica,
tis albis, jam ab hac die pares nobis, in iilius oclavx, cceptas niliilomintis sacri baplisierti concludal octa-
tlc qua sacpo dicitim esl, conleitiplatione, nobiicuni Viis. Esl aulein iu lionorc jancii Saivaioiis s:inclique
fcriaiilur. Quod autem sequilur : Aiteluia, laudate Jsannis Bapiistx al> iinperalore CousUinliuo con-
pu4ti Dominum (Ptali tjxn), duplici versu ; arihor- alrurta. riicenle ; < Sil omniLms noluin, nos iia
talio csl ad ipsos qui recenli bapiisniuie pueri, id Cbrisli culiorcs eVeclqs, ui inlra palatiuin nosirura
cgi puri fucli sunl a vitiis ut laudenl Doniinura voce teroplum cjus nomim copslruamus, in quo populus
eiopere, quia, sicui in Petio (igurattim est, qui prior Chrisiianui) tina HQbiscuuieonveniens, divinilati illic
jitlroiens in nioiiuiiienlum vidit lintoaniinn posita, gralias referal. > Nomen Jpsum, quod dieiiur aj
et eudariuni capitis Domini (Joan. xx), sic ipsi ad ^ Lateranas, autiqua proba spurci Ncrouis accusat,
ftdein ingressi, qui crant absque Deo (Ephen n), - qni duriccorose pplionibus usus mal.ficis, illic, ut
noiitiara aeceperunt liumaiiitatisac diviniiaiis Chri* fertur, latcns, ranas evomuit. ScJ < ubi abuisdavit
sli, Tolus eiiint psaiinus ad electioncm gentinm iniqiiilas, stipcrabunriaiile gralia (Rom. v), » nunc
diiigitur , quod maxime ex eo comprobatur, quod itlic Roiiiani imperii inaler cst Ewlesia, qu;e illos,
itt fiite ejus dicilur: < Qui habitare facil sterileni quos Sabbaio saneio genuii, et Clirisli camloro
in domo (Ptal, cxn), » ctc. Offerenda qtioque : Be- vestivit filios, nihilominiis hac die oclava, spiritiiali
nediclut qui venit in nomine Domiui (Psal. cxvu), circtimciriit petra, qtiam pelram gcandali Jmlxis,
paienler eisdera ptteris Dei congruil; liuiic etcnini nobis autem credentibus peiram bonoris et caput
vcnictilum psalmi cenlesiiui sepiimi decimi canla- anguti, in hodierna epistoia, de qua snpra diciuiu
veruut el iili pueri, qui venieuti ad passionem Sal- «61, Peirus nppellat. Circumcisio veto spiriluajis,
vatori occiirrertiiii,in manibus poriantes ramos pal- et vera ipsa cst, dc qua in caJein Etiislolx Jecijone
maruin (Matih. xxi). AJJii qtioque nialer Ecclesiu praeiniseral: Fralret, deponentei omnem matiiiam, *t
dicens pueiis suis : Benediximut vos de demo Do- omntin doium, et simuluitoiies, cl invidiat ei smnes
mini, id esl baplismale sacro signamus vps, qiti lj detraclationes, sicut modo geniti infnnles, raliaiiabiles,
stumis faroilia Duiiiiiii, qtiia Duus Domtniis illuxil et sine dolo, lac concupiscite (l Petr. |i), etc. Vera,
ftObis, sicui alius proplieta riicit: < Pupulus genliuin inqiiam, el veiesancta, solaquq occessaria cst cir-
qut amhulabnt in lenebris, vidit lueein roagnatn eunicisio iiaec, qua nosirt corporis sensus omnes, et
(Jsa. IX); >geiuium, inquain, quanim, titriiclitm est, ipsuin principale iiostrtim, id est meiis ciicumciJi-
hi Evangelio prxsenti Pelnis geslal liguram. Duo tur. Nam sine bac circuincisLpne ClnisltJS in jiobis
quoque scqiientes verstis ad iriem speclant. Priratis morilur, iJ esl Cbrisii iides, nec prodcsl nobis illud,
jam Haie dies quam feeit Dominui, ad gaudium gen* qtiod in coniinunlono gialulabuudus nobis loqui-
litiin, quafum in typiiin Peirus introivit in HIOIIU- tur Paulus : Ommt, inquit, qui im Ch>hio bapiimti
menium; secundus, Lapidtm quelttreprvbaetruni mdi- estis, Chiisiuin iitduktit (Qal. iu), *icui et Jacobtis
fieantes, ad stigglllaiktiiein Judseorum, quibus Chri- epostolus «it: < Ftdes sino pperiliJjis mprtua csl
Stiis lapis oflfensionisel petra seandaH est (/ P_ir.ii), (Jtte. n). »
qrios designan. Jonnnes, citm prioV vehisset, quasi Quodbeneper illud vcteris historiie faciurapra>
offensus substitit, et a posteriore PelrO prxvutnus figuralum esl; < Gwn ess.ct Moyses iu ilinere in
cst. Coniiminio: Othnes qui in CtmslottiptiiaH -.«'*> Jiiver.orio, occurril ei Oomiuus, el v#iul)al OtciJ.ij,
23? bE DIVINIS OFFICHS. - LlB. Vlll. 351.
eum. Tulil illico Septiora nentissimam petram, el A _ secundum Joannem. Cnm etset sero die ilta (Joan.
circumcidit prxpntium fitli sui, leiigitqtie pedes xx), etc. Nnm elliltera lectionis ht.usoctavam diem
ejtis, ct ail: Sppustis sangiiiuum ln niihi es. El di- conimcroornt: Et posl dies ocla ilerutn, inquil.ersnl
niisil enm, postqtiam djxit ei : Sponsus sangiiiniim diseipuH intns (ibiil.), et inlcrior sensns oclavam
ln mihi cs ob circuiiicislonem (Exod. iv). > Moyses beatiitidinis cnusani non prxtergretlilur. Quld enim
naniqiiu, in eo quotl Sephoram nxnrem liabutt alie- est qttott iliseipiitis, foribus clausls, Inlrt. matietttl-
Dominus in metlio slelit hontim furens niinliiim
nigeiiam, Christuin significal, qni de gentibns alie- bus,
nigen.im accepit itxorero, Ecclcslam. Unde illud consolaiionis et pncis, tiisi qnod his qtti persecu-
quod t Aaron et Maria lociiii Siint conlra Moysen tioncm prnpier jnsiitiam, qnosque juxla alinm evan-
proptcr uxorem ejtis .£ihiepissnin(iVum. xn), > do- geltslain otleritiii homines et separanl eos (Lne. vi),
ctorcs noslii mysticc ad boc refertiiii, quod Syna- siculjnm nposloli separali crant, non atiJientes co-
ram IHis procedere ad publlctiin, Domintis et Deus
goga et vcltis saccidotitim IOS. invideurio salulj
gciiiium, usque lioriieClirisluin blasphemal. < Moyses ipsprum familiaris sese nr.cominednlcpiitemplanrium,
ul gnsteiil jam in suis tribulalionibiis, ul viJeant
iiaque ciira esset in ilinere iu diversorio, » noitdum
circumcisisfiliis, i occurrii ci Dominuset voiehal einn qiiphiodO suavis csl Dominus (Psat. xxxm), aliitte
occidere; > quia dum Christus inter nos per fidem in B I ideo ccrtior spcs illos in mcriio trihiilaiionis ainbti-
ilincre vita? prxsenlis ambiilans, in divmsorio cst, lantes consoletiir, reeotenles id qned illa, de qua
id esl nd eos qni mme bapiizaiitiir, diverlil, uisi loquimtir,. genlenlia replicanjq inculcare nititor,
illi filii ejus sic cimimriilantur, nt supra riictum < Beati qui perseculionero paiiuuiur piopler justi-
esi, iides ipsius in eis cltins inorilura est. tiani, qnoniaiii ipsprum est regiinm cuJonim ?»
Qiiotl ne liat, totlit cllt»Sephora, id est maler Ec- Debei auiem semper cpistola evaugelio sux pnecurs
ctusia, petram acittissiinam, et cireurocidil llliernm sienis oflieium, et- idciteo illa quoque quao hitjus
suortim prieptiiinm, scilicet ea oirciiroeisioiie, de. Dominica. esl, lcetio epistolx non ouiiliiiur : Omne
qna snpra diciuin est in teciione Epislolse. Pelta quod iwliim est ex Dea vincit muttdum (J Jam. v).
illa qtix idem Clnisliis est, dequa in eadem leeiione Nam liae lecltono vicloriusa liries uoslra prajdicatur,
dieltiin esl, eapnoro, iil esi.opera earnis, solheiie ae et ipsa victori.. miindi iiuneiipatur, qu;e iribus adjuia
feslinanler nbscidil : Tangitque pedcs ejus, id est tMlihtts, nam P.iter et Yerbura «t Spiritus sanetu^
vestigia sequitiir, dicitque eisdem (iliis suis: < Cbri- in emlo itllesiantiir, totiriemqHe in ierr.i lesies, id
sttispassiis est pro nobis, relinquens exeinplum, ut est idem ipsc Spirilus ei aqua b.iptisroi, Chrisliq»c,
seqnamini vesiigia ejtis (/ Petr.'i\). »—t Spoiwns, in-. et niartyrmn ejtis sanguis veiiiati e.iisa-tipulamur;
quit, saiigtiinmii tu mitti es , » videlieel quia ine tibi ternis, iiiquani, in ee.le el in lerra defensa teelibus
despomletts, sangninem ttiiiin In iloiem fudisti, el regnum ealoiuni adjudicai his, quornm jitre beifi
cum catisaeartleultis cxigit.tit pro te patiar, sangui- est, scilicet < bisqui pcrseeHtioiieiti patiuniiir propter
nis roel vicetn reposcis, el nttne iiiierlm earnem jusMltaro. > lntroiltts vero I Quasi modo genisi in-
meam erocingaiH eum vttiis el eoitcnpisccniiis (Gal. fanies (7 Petr. n), per sequenies hobtUiinadae ilies
x). Igiiur, ni snpra dieturo ust, reete liac oetava die decantanJiis est, qui eiiam Evangetio praedieto eon-
agitur slalto ad Sanctum Joatmem Laleraitensein, griKt, scd iion per eamdeni seiitciiliam, qwo jam
quia roaier el apostoBca sedes illa Eettesin est, et diciaesl, scilicet propter raetuni Jodseormn tttsciputi
qitos Cbristo ftlios genuit, ipsa sptriluali circumei- Dotiiint cltmsls forihus, Inius erani, perseeulionem
sione ciictimcidil. propter jnsiitiam pati incipienles, qux, ut dlximtts,
CAPUTXVH. octavse beatituriinis eatisa esi. Respieit atitem ad
De octuva die: « Beati qul persteuthitem pttttuntur aliam sententiam qnain Dominus de futuris fi lell-
profHerjuttitiam,» bus proferens : ileuii, inqiiit, qui noit videiWit t<
Octava beatituria redil ad eapul, id e&t eadem est cretlideruHt (J&an. xx). Nain ne solam noblS fiilutn
qttx pritna, < qnoiiiani tpsortim est regnuin rcelo- D suflkcre arbitreitnir, opporttltie regula Tiveniti,'siiiO
rtiin (Malilt. v). > Veriiiuiaiften el paululum tliflert, qiia fidos mortua est, heo iniroiiti prxlibala osi;
in co scilicet quod prxcedens causi beutiluriinis natn HPS qtiitlem signali swmus in eo qnod all:
alia hic, alia est itiic. Illio enim, id est- in piima Beali qtti vittertint el erediderunl, seri si fiJetn no-
dicitim esl: < BealVpaoperes. spirilu (tbid.fa » bic, id strain eperibiis sequamtir. IIle etentni veie ere.tit
est in oclava ditiiur » * Beati qui perseeutioiiei» qui servat operando quott eredit. Quoeiica de his,
patiitnliir prepler jnsiiliaro (ibid.). » Undo Hierony- qui UJein noinine tetius reiitient, Paulus dicil:
mus j < Et considera, inqui., qiiott oclava vere. cir- < Coiifilentiir se nosse Deum, faetiai aiitem ncgant
etiiueiswnls beaiitudo mariyrio termiiielur. > tgilitf, (Tit. i). >Hine et Jaeebus dieit : < Ftdes sine opi*
Jicet ociava die cantetur itlipsum- ollieitim, quod et ribtis mertua est (Jac. n). i Rccte ergo qnalts vtia
prima, eo qttod oclava beatiiHtlo-ad eaput, tii tlkttH» fldein titilem efflcial, per hane apostolici sermottis
esi, retle.il, recte tameti qiwniaur et pr-jeeedettles' partic.nntra iu introtlii tfemonstratur, ne seihiCaiiitts
causx beaiitutlimim ptirax et oetavae difleruut, aliud nos audientes de npbis dictinn : Beatt qul non vhte*
in eodem oflteio ab bis qui ditigentioies sunt, reti- iunt et credideruril. Ad hflc idenl consouat et wurl-
neiurhebdoroadaeseqwntis evangeHum, sciiicetitlud ntef acctpleritrti est extrem. pfsceitnlts «plstota.
839 RUPERTJ ABBATIS TUITIENSIS 245
senieniia : Qui credil in Filittm Dei, habel lestimo- :\ quam lillera sonat : Quia vidisli me, credidisii, beaii
nium Dei in se (I Joan. v). Coiumiinio: Miile inanum qui non viderunt el crediderunl (Joan. xx). lgilur
tuum, plana quidem liltera noslram xdiGcal, sed in purspna Thomx, reliquix Israul, quse salvx fient,
inlus perspicientibus liquct quori ari Judaicuni spe- miiieris liriei, quam gentes arguuiiiur, quia gentcs
ciat popiilum, qui bnctcnus iu incieriiililnte persislil, non viderunt ut creditlerunt. Israel aiitein nisi res
cujusin lyptun Tliomas aposlolus, riiu dtibilans, apparuerii, Elia et Euoeh prxeunlibus non ereriet,
tandeiii vidil, palmavil ul crcriiriit. Ncquc uniin si cuui Paulus dical fidem speiandaiuii) sulslanliam
solam sequainur liltcram, sensus per oninia slare esse rertim, argumeniiira non appareniiuni (llebr.
poteril, quia beali qiiitlem qui non viderunl el cre- xn), alque irien lauriahilioris sumus fldei, qui rem
diderunl, scd non ea coiiiparatione vcl inluntione, nonduni apparenlera firieliler crediiuus.

LIBER NONUS.

107 CAPUT PRIMUM. B deserti sunt. Idtimxi queque dicunlur, terreni vel
De Dominica secunda post albas. sanguinei, quia proplieiarum et ipsius Domini san-
Quia Dominica hnc sanclx Rnmanx Ecclcsix sc- giiineni fuderunt. Al vero hic paslpr bonns illo
lemiie cst, ngendis iuslare consiliis bene forma, deserlo nniinam suam posuii pro ovibus suis. Rccle
quam sequi debcant pastorus nnimartitn, per ejtis- ergo, qui exemplo ejus ideni facere debent, voce
dem Doroinicxcommeiidaltir oflicium. Per Evange- ejtis excilantur ui ad Duuni tle luce vigilent supra
lium manifeslissimc id agitur quod is, qui non ex gregera siiiini, ad Deum non ad raercudem lempora-
accidenli dono substnniialiier bmitis esl, dicil: Ego lera, nnima et came quara multipliciler sitiant, et
sum pasior bonns (Joan. x). elc. Deinde ex opposila in vetninento alartnn, id est in spe consolalionis ejus
descriptione mercenarii suxque iterala cnmmenda- exsultantes (Psal. LXII), ltipum non timeant, neque
tione bonilalis, tiquidiiro prxbel ovibus juriiciiim, dimissis ovibus fugiant.
quod discemanl, quos fugere, quibus siiariim de- CAPUT II.
beanl animarum curam credere. Boni formnm pa- De Dominica tertia.
sloris cxlerx collaudant partes oflicii. Priiuo ad in- Cxterx qux sequunlur Domiuicx usque ad Ascen-
troilum cantamus de illa : Misericordia Domini plena sioneui Domini, proroissioncni ejtis adiinpletam suis
est lerra (Psal. xxx), virielicet ul sicut illc non solum C ofliciis concelelirant, qua post habilam de inortu sua
jiiJicitim diligit, sed el misericorriiam : et primo trisliiiani, corJa discipulorura de resuirectione sua
loco misericordiam, secundo jiidicitnn, sicut in co- Ixtificnnda fore promiseral ea, qua tradebalur nocle
dem psalrao, tino et eotlem versiculo prxinissum loquens illis iu cceua. Untle pulchre liac Dominica
cst: < Difigil roiscricordiain et judiciuro, > sic et canlaratis iu inlioilii : Jubitaie Deo, otunis terra,
omnes, qui judices animariim posili sunl, sempcr psiilmum aicile nomini ejns (Psal. LXV). Nara huic
siipcrexalleul misericordia jiidicimn, ut iricni ipsi psalmo sensibus suis competens litulus pr.escriptus
coiiscqiianlur. Quodque scqiiilur : Verbo Domini esl: In finem, canticum psatmi resurreclionis. Causa
cceli firmali sunt (ibid.), illud iuriicat, qtmtl npostoli vero vel malcria jiibilationis, quae hic imper.-ilur,
vel pastores aposlolici, non sua forliliitline, sed illa est, qiinni Doraiuiis in evangelio subsequcnli
verbi Dei virluie, tales effecti siinl, ul vidcntes lu- prxmissu trislilix iiuulio subjuugii: < Iteruni au-
pum venientein, non fugiant, neque oves tlimittant, lem viJubo vos, et gaudebil cor veslrum, ct gaudium
Ut mercenarii faciunl. Epistola voce non dubia, sux vestrum nemo tollet a vobis (Joan. xvi).» Ut aulem
prxcursionis implet ofiiciuni, ubi prxmisso de hoc simililudo, qux prxtnissa est apostolis, muliuris,
singulariter hono pnslorc, qui posuit aniniani stinm trisliliam habentis, ctiin parlurit, nobis quoque
pro ovibus suis : Christus passits est pro nobis, vobis congrtinl, quia sic expedil; bcne hoc iJem evange-
relinquens exemptum, ut sequamini vestigia ejus : iiuin, bxc nposloli lectio prxcurril : Obsecro vos
suhjiiiigiltir in fine : Eraiis enim aliquando sicut tanquam advenas et peregrinos abstinere a carnalibus
eves erranles, sed conversi estis nunc ad pastorem et desideriis, qum mitiltuii adeersus animam (I Petr. u),
episcopum animarum vestrarum (I Pelr. i<). Oflu- elc In hac cniiii nbslinentia labor est, sicut ait
renJa vcro non quiriero adeo pcrspicuc, scd nnn Psaltnisla : < Ibi dolores ut parltiriemis (Psat.
mimis consone curo eodero inceriil sensu Evnngclii: LXXIV).> Prxmiseral siquidcm : < Conlurbati suul,
Deus, Deus meus. ad le de litce vigito (Psut. coniiiioli siinl, treinor appreheudil eos (ibid.), > lo-
LXII). Psalinus namque ille sic intiltilatiir : Pvalmtts qtiens de illis, qni juxta Aposloliiro conlristaii sunt
David, cum essel in deserto Iduinmw, id csl psalmits ad pceniieniiain (// Cor. vn). Seri sicul dolor partu-
Iste allribueiidus esl Chrislo, sccuiiduni quotl egil riunlis frncliiosiis esl, < cuin unim peperil, jaiu noit
vel pertulit posilus inler Judxos, qui desertum irieo inuininil pressurx propter gaudiuro, q-uia nalus est
vocautur, qtiia de.creu.es Deuui, et ipsi jusle a Deo liumo in liiunduin (Joan. xvi), > sic el iliud quod
2H DE DIVINIS OFFICUS. - LIB. IX. 913
detrectant de nobis tanqitam de malcfuctoribus (I Pe:r. A Non enim spiritualiter Deum amare, cl Spirim sanclo
ii), sinc consolatioue nou erit, cmn laiulein consi- baptizari, paria suul; alioquin vclcres sancli, qui
dcranlcs uos ex nperibus bouis, glorificabunl Deuin skic tliibio Detiin spirilualiler amaverunl, imo et
in riie visitaiionis. Quod bene per Thaniar in histo- magna ejusdein sancti Spirittis ilona perceperunt
ria veteri prxfiguralura esi. Qiiani cum acctisarent prophelanles et signa facienlcs, baptizali Spirilu
dicentes : < Fornicnta esl Thamar, el videtur ule- sancto fuissent, id esl reniissioneni peccatormn ac-
rus ejus intnmescere (Gen. xxxvm), > illa proferens cepissanl, neque npud inferos propler originale
annuliim, arraillamqno et hactilum, quem pro ar- pcccnlum tcnerenlnr usque ad Christi advenliira.
rliabone dericrat Judas : < De viro, inquil, cujus hxc Scd el illutl reptignat quori aposloli Domlnuin prx-
sunt, concepi (ibid.). » Judas quippc, qtiotl inlerpre- sentein spiritualiter, quanivis non adco fortiter
lalur confestio, Christiim sigtiifieal; Thainar, quod amaveruut : veibi gralia, Petrus, cni dictum est
interpretatur amariludo, Ecclesiani de genlibiis, in amorem lertio confiienti: < Si diligis me, pasce oves
qua csl ainaritudo pcenitentix, qua t et Pelrus meas (Joan. xxi). > Nam hunc aniorera ei noii caro
cgressus flevit aroare (Mattlt. xxvi). > Tbainar igilur ct isanguis ruvelavit, sed Pnler qui iti coelis cst
opcriens vultum siium, id esl Ecclesia de prxluriiis (Matih. xvi). Non igitur proprietalem sensus in his
erubescens erroribus, sedit in itinere, qtiotl 108 B Domini diclis nos iuvcnisse arbilramur, nisi titram-
ibal Judas ari lavacnim ail londumtas oves (Gen. que ejus senteniiam exxqueinus, ut scilicet idera sit:
xxxvm),id csl occurrilCliristo ad baplisiiium.quem- Si enim non abiero, Parcclelus non veniet ad vos;
adiiioduiii desiderat cervus aj fonles aquarum ac si dixisset: Si enim non nbiern, vos non baptiza-
(Psal. XLI). Qux cum de Cbrislo vero Dco litlem biiuitii Spirilu sanclo. Qiiod facilc esi consequi, si
per Spiriliim saiirlum concepeiit, cl enmtlum fidem pritis adverlaraus quando, vul qitomodo abieiii.
lanqunm anntiliim, et opera firici lantpinro arniillain, Mulli eniin illum litnc primum abiissc recoltint,
iiislificalitiiiemqne spiritus lanqiiam virgam pro ar- qiianilo videntibus npostolis ascendil in cceliim. Sid
rlinbone, id esl prp pignorc acceperil; accusaiur qunnrio ascentlil, nposloli gnvisi sunt, el sicut can-
lani a gentibus qiiam Juihcis, quori cum nicntlncip tanius: Lnmine Imto, petentem tidera prcsecuti tunt,
fornicaia, el a spiritu erroris polltila sil. At illa iroo, ul ait Lucas: < El ipsi adoranles regressi sunt
paiienter fallaces ferens accusaiiones, laiitlem ob- in Hiurusalein cuin gautlio magno (Luc. xxiv). t
mulescere faciel imprudenlium hominum ignoranliam Doniintis se ahetinie tristandos illos fore prxdi-
(I Peir. n), 'prohans per pricriictn pignora quod de xerat : < Trislitin, inquiens, iinplebit cor vestrum
vero Dco conreperil, et cnm eodem-Dco glorificabi- (Joan. xvi). > Et paulo post: < Anien, amen, inquit,
tur in die visitalionis. Olfereutla : Lauda, arinna dico vobis, quia plorahilis et llehilis vos, muntlus
mea, Dominum (Psal. CXLV),ad prxtlicimn in Evau- autem gautlcbii, vos aulem conlrislabimini (ibid.), >
gelio peniiiet liujiis iroilieris tle Cbristi restirreciinne clc. Igitnr cinn auctorilnle cvangelica non ttinc pri-
gaudiiim. Nam el hic psalmus alleluia habet in tilulo. nium illum abiisse consinl, qtinndo ascendil in co>
Quodque versu caninnis : Dominus erigit elisos, Do- Iiun, sed qunndo nioriens reliqtiil miindura, et ivit
minus solvit compediios (ibid.), congralulatio illorum ad Palrein. Nani de inorle ejns loqtiebatur Joannes
esl, qiiorum tristitia, juxta proinissiiin Domini. re- evangelista, cnra diceret : < Sciens quia venit ejus
surgente illo, in gaudiiun conversa esl (Joan. xvi). hora, ul transeal ex hoc mundo atl Patrem (Joan.
CAPCT III. xiu), > etc. Eadem quippe nocte traJenrius, sermo-
De evanqelioDominica'qnartm,quoddictumest: < iVisi ncm habuii ciini discipulis suis, de ijiio hxc lec.io
egoabiero Paracletus non veniet ad vos, i etc. siimpla csl, cl circa liiiein oraiio>!is : < El jam, in-
NuuuulJis inflrina videlur ct insulijciens hujiis quil, noii smii in niundo, el hi iu inmido sunt, el
senicnlix vnlgala expnsitio, videlicet quod i.Iciico ego ad le veuio (Jonn. xvn). > Propter quoJ passio
aposlolis expedieril, ut Doniinus noster binc nbiret, ejus pascha dicittir, id csl transitiis. Ilaque propler
qtiia nisi corpnraleiu prxsenliara suain illis abslii- p liiinc cjus iibscessum ilnluin csse Pnracluluin, scili-
lissel, ipsi spiiitualiler illuin amarc nescirenl, nl- cel Spiriium sniiclum in eo quo Paraelelus est, hoc
que irieo dixeril : Si eiiiin ntii abiero, Paracltlus modo colligimits : Spirilus sanclus idcircn Parnele-
uon veniel ad vos; si atiiem abiero, mitiam ettm ad tus, iri esl consolator, riicilur, quia captivos (ilios
vos (Joan.xw). Minus enim exposiliun vitleitir, quain AJiP, lilios uflit-ilDci pcr rugeiicrationem baptismi
exposcil inajestas rioni Spirilus sancli, raaxinie quia (Rom. r), cl in boc stcculo pcregriuantcs cjusolalur,
Doininus ipsu ejusdem Spirilns sancli aJvenliini bn- teslimnuiiim reJJenJo < spiriiui noslro quod siiiuus
plismuin vocat, dicens in Actis apostoloriiiu : < Quia filii Dei (Rom. vm), > quantlo non soliim in prophe-
Joannes quidem b.iptizavil aqua, vos atilem bnpliz.i- lix grnliam. setl iu rumissioneui originalis peccati,
bimini Spirilu snncto non posl miillos dies (Acl. i). > omiiiuinqKCncliialiiim peccnlnrtim, dattir per fiJeni
Baptizari auteni Spirilu sancto, nihil aliiul csl qiiani Jesu Cluisii. Iloc nuicm non fiuret, «isi Chrislus
per Spirituro snncium originalis peccati, cl oninitim iiiius prooiiiiiihus uobis, xterno Patri, Arix debitttm
actualitira reinissioneni accipere peceatoruni, totuni- solvissel, ct veteris piaculi caiilionein pio criiore
quc honiiuem velerera in vilx iransfuiri novilaiera. delersissel. NQCantea qnisqunm ca gralia Spirilum
Quo sensu prxdicla uxposiiio proctildtibio mitiorcst. sanclum acceperal, lestantc in Evangelio Joanne
843 RUPERTI ABBATISTUlTlENSJS i.l
ac dicenle : i Nontlnm ferilmerat spirittis daius, qnla A sed ejus passionis, quae semel susrepln, serot-1pro
jesus nondum erat glorificalus (Joan. vii). » Nec nobis in saciificium oblala cSl (Hebr. x), xicma
atio tnodo nisi pef snngilinem ChrHi reconciliatio- coiiiiiicinoraiio.scincl in conspeclu sanclx Tiiuiinlis
hcth acceplroiis (Ephes. \\), iu ttijns niorte jnxia aJniissa snngnitiis cjiis innoceulis Cxttamntio, ho-
Apostolum baplizali stimns, cl Spirilum Sanciuiti, tlticidiis qui fitdeiHint, convinceiiS) lios nineni qui
qui Vera peceatdrum remisslo esl, accepimus blbimtis in ministerio nltaris, iten iltrilga sed po-
(ftont. vi). letiti hiterpeliaiititie tlefeudens; Alioqnin qttomodo
tgitiir qnod ail: St enim non aM.ro, Paratteiui et ainequain ascendisset ait: « Data esi inihi om-
non venietad vbs, sic acclpienritim est ac sl dixisset.' niS poteslas in cceloetiii terrn ; » sic eiiiostquam
Nisi ego :td moftem tnlriitiis fuero, iiccessnrla non ascelillit ut possll Irttcrpellal, vel rognt riari imbis
dnbiiur vobis paraclesis, id est peccatornni reroisslo. raraclettiin. Sed riicit quis : ltogal pef litiinanita-
Nain si de ascensione accipiaitir, repngnal et illnd tein, qui dat pcr divinithlero. Iloe plane vertiui est,
quod aineqiiam asceudissei, Smo cadfein die q.ia fe* qtiia tiiuc moriens panlo nilnus hb ailgelis Imiuiuii-
siirrexil, inSuiliavil et dSxil eis : t Aceipiie Spirllum ttis (Ilebr. n), rogaVli per linmnnilaieln, niinc au-
sanctum (Joan. xx), > viiielicct in fcmissioncm pec- tcin glpria et lionorc coronatus, et consiiliilii.s sti-
cnlOrum. Seqtiilur eniiil: < Qiiorum feniiserilis pec- " pcr bniuia opcra Piilris , dal per tiiviiiilaiem , om-
cata, reiiiiliiinliif eis; et quortini fciihueritis, re- itein liahens potestatem, ulpote a duxlfis Dei scdeus.
lenta suni (ibitl.). > Ad siimroum et boc nemb qnl Utide sicul t resiirgcns Cx inortiiis, jam iitiu moti-
duhilcl, qula si nlortis Oipers CliriSttis, ccclos ascen- tur (Iiom. Vi), » sic illuni ad boc, ut rogel Patrem
dissci, nobis tWacletus isle non daius fuisset. Dixlt }am, nemo inVocal catholicus.
ciilni : < Nisi grantim frtimcnli caderts In lerra inof- Aropliiis aiilcin cnquxdictn sunl cnnslnrc poie-
ttiuro fucrit, ipsiim soluni maiiei; si atitem niof- rtiiil, si confernntur ipsius Doinini senieiilix, ipix
tttiiin fuefit, frticltim mtilttiin afferi (Joan. xn). I nisi 'discernanlur, videhuiilnr slhimel conlraria>, vi-
Ittiqlic et hdc, et quidqtiid in illa coena de abscessti delicel, quod ail : < Rogabo Palieni nieiiul et alium
suo dixtt, verius, reCtitts atqne cOnstantiiis rie morie Paraclctum riabii vnbis (Joan. xiV) , » elc., et quod
qiiain de ascensionc nccipiraus, et quod nil: Vttdo posierius in cotlem surmonc dicit: < Illo die in
ad ehm qni ikisit ilie, it neino ex vobts ihtetrogat mt; nomlnc roeo petetis; Ct non dico vobis, quin ego
QuDVadis? (Joan. xVi), inillo inodo mclitis accipitur, rpgabo Paliem de vobis (Joan. xvi). » Causaiiique
qunni Ul diCltilii sil quod poslcritis dicil: Veuit Itota feddcns : < Ipse, inquit, Patcr aiuat vos (ibid.) »
iit dispergamiiit et me soluin relinquatis (ibid.), ea- . SlnliinqilO itlipstlii) coiifinnat dieens : < Quia vos
deni qmstiohe, qua pcr prophetniii dixerai: « Tor- roe amnstis, cl cretlitlistis qtiia a Deo exivi (ibid.) >
ctttar calcavi solus, circurospuxi, et tion erat aiixi- Quid esl euini rbgnbo, et iioti rogabo? Hoc nempe,
liaior [isa. LXIII).> ijiiod in passione sua sucrificitini fuliirus cl rogatu-
ticmquc cl qtiod ait >.< Rogabo Patrcm meum, fiis crat, ul Paraclcluiii, id ust spiiitum ruroissionis
et aliuln Paraclclum dabil Vobis (j*dnH. xlv), » peccalorum accipereiiius, el sic paiies inimieitia-
arqunbiliiis est tle passioiic quhin de pateriix dcxtera, iuni, qni mudiiis efat intcr betnn el liomines, iu
consessu accipi. Nain quod in citice rogaveiii, quPd carlie cjus solVurcitir (Eplies. n). Qiio sdlulo, illo,
Jn iuorte tlauiaveril, Patilus asserit tlicens de illo : iiiquil, tlie, dic pacis el ronseqiieniis gratix, < non
< Qui iii tliebtis carnis suai preccs supplicationcsque rogabo Palrem du vobis. t Qtiaie? < ipsc enini Palcr
ad eum, qui illiim satvura fncere possit a 109 amal Vos; » liiqiiil, id esl Semel enilh moriens Deo
niorlc, ciim clamorc valido ac mtillis laciymis olfu- rcconcliiavi vos iil saugiiinc meo; ut, sicul siipcrius
rens, exauililtis es.1 pro sua revcrentia (Hebr. v). > dixi, pacem reliqui vobis, pa;eni nicam, id esl pcr
iSon eniin postquain asccndil in cceluro, claniiil ut rac inlcr Deuih, el vos reforniatam rieJi vobis. Et
salvclur a inorle, ergo uec rogat, ul Paracleius no- hoc pur fiJem cl diluctiuneni vestrain, t quia vosme
his rietur, sed dut, jaro exiunc uleiis dala sihi po- T) aitiastis, et crcdiJistis qtiia n Dco exivi. . llatpje
tcslaie iu ccelo et in lerra (Matlh. xxvm). Sed iu quoduil, < rogabo Palreni.et aliuui Paraclcium da-
c