Vous êtes sur la page 1sur 1011

Bernard de Clairvaux (saint ; 1090?-1153). S. Bernardi,...

Opera omnia, sex tomis in quadruplici volumine comprehensa, post Horstium denuo recognita... tertiis curis D. Joannis
Mabillon,... Editio nova. Accessere appendices amplissimae... Accurante J.-P. Migne,.... 1855.

1/ Les contenus accessibles sur le site Gallica sont pour la plupart des reproductions numériques d'oeuvres tombées dans le domaine public provenant des collections de la
BnF.Leur réutilisation s'inscrit dans le cadre de la loi n°78-753 du 17 juillet 1978 :
*La réutilisation non commerciale de ces contenus est libre et gratuite dans le respect de la législation en vigueur et notamment du maintien de la mention de source.
*La réutilisation commerciale de ces contenus est payante et fait l'objet d'une licence. Est entendue par réutilisation commerciale la revente de contenus sous forme de produits
élaborés ou de fourniture de service.

Cliquer ici pour accéder aux tarifs et à la licence

2/ Les contenus de Gallica sont la propriété de la BnF au sens de l'article L.2112-1 du code général de la propriété des personnes publiques.

3/ Quelques contenus sont soumis à un régime de réutilisation particulier. Il s'agit :

*des reproductions de documents protégés par un droit d'auteur appartenant à un tiers. Ces documents ne peuvent être réutilisés, sauf dans le cadre de la copie privée, sans
l'autorisation préalable du titulaire des droits.
*des reproductions de documents conservés dans les bibliothèques ou autres institutions partenaires. Ceux-ci sont signalés par la mention Source gallica.BnF.fr / Bibliothèque
municipale de ... (ou autre partenaire). L'utilisateur est invité à s'informer auprès de ces bibliothèques de leurs conditions de réutilisation.

4/ Gallica constitue une base de données, dont la BnF est le producteur, protégée au sens des articles L341-1 et suivants du code de la propriété intellectuelle.

5/ Les présentes conditions d'utilisation des contenus de Gallica sont régies par la loi française. En cas de réutilisation prévue dans un autre pays, il appartient à chaque utilisateur
de vérifier la conformité de son projet avec le droit de ce pays.

6/ L'utilisateur s'engage à respecter les présentes conditions d'utilisation ainsi que la législation en vigueur, notamment en matière de propriété intellectuelle. En cas de non
respect de ces dispositions, il est notamment passible d'une amende prévue par la loi du 17 juillet 1978.

7/ Pour obtenir un document de Gallica en haute définition, contacter reutilisation@bnf.fr.


PATROLOGLE

CMSUS COMPIilTUS
srvE
BIBLIOTHECA ONIVERSALIS, INTEGRA, DNIFOBJMS, COMMODA, OECONOMICA,

OMMJM SS. PATRUM, DOGTORUM SCIUPTORUMQUE ECGMASTICOIIUM

AB MVO APOSTOLICO AD INNOCENTII III TEMPORA


FLORUERUNT;
RECUSIO CHRONOLOGICA
OMNIUMQUJE EXSTITERE MQNUMENTORUM CATHOLICJETRADITIONISPER DUODECIM-PRIORA
ECCLESLE SJECULA,
JUXTAEDITIONES ACCURATISSIMAS,INTERSE CUMQUE NONNCLLIS CODICIBUS MANUSCRIPTISCOLLATA8,
PERQUAM DILIGENTER CASTIGATA;
COMMENTARIIS
PISSERTATIONIBUS, LECTIONIBUSQUE VARIANTIBUS CONTINENTER ILLUSTRATA
J
6MN1BUS OPERIBUSPOSTAMPLISSIMAS EDITIONES QUJETRIBUSNOVISSIMIS S.ECULIS DEBENTURABSOLUTAB
DETECTISj.AUCTA; ' . -
INDICIBUSPARTICULARIBUS
ANALYTICIS,SINGULOS SIVETOMOS, SIVEAUCTORES ALICUJUSMOMENTI
SUBSEQUENTIBUS, PONATA;
CAPITULISINTRAIPSUMTEXTUM RITE DISPOSITIS,NECNON ET TITULISSINGULARUM PAGJNARUMMARGINESl.,
SUPERIOREMDISTINGUENTIBUSSUBJECTAMQUE MATERIAM SIGNIFICANTIBUS, ADORNATA
J
OPERIBUSCCMDUBHSTUMAPOCRYPIIIS, ALIQUA VEROAUCTORITATE IN ORDiNE ADTRADITIONEM
ECCLESIASTICAM POLLENTIBUS, AMPLIFICATA ;
DUOBUS INDICIBUS
GENERALIBUS LOCUPLETATA : ALTERO SCILICET RERUM, QUOCONSCLTO, QUIDQUID
PATRUM
BNUSQUISQUE INQUODLIBET TREMA SCRIPSERITUNOINTUITU CONSPICIATUR; ALTERO
SCRIPTURJE SACR--E, EX QUOLECTORI COMPERIRE SIT OBVIUM QUINAM PATRES
ET IN QUIBUSOPERUM SUORUM LOCISSINGULOS SINGULORUM LIBRORUM
SCRIPTURJE TEXTUSCOMMENTATI SINT.
EDITIOACCURAT;SSIMA,
CETERISQUE OMNIBUS FACILE ANTEPONENDA, SI PERPENDANTUR : CIIARACTERUMNITIDITAS
CHART<E QUALITAS,INTEGRITAS TEXTUS,PERFECTIO CORRECTIONIS, OPERUM RECUSORUM TUMVARIETAS
TUMNUMERUS, FORMA VOLUMINUM PERQUAM COMMODA SIBIQUE IN TQTOOPERIS DECURSU CONSTANTER.
PRETL!
EIMILIS, EXIGUITAS,PRJESERTIMQUE ISTACOLLECTIO, UNA,METIIODICA ET CIIRONOLOGL
8EXCENT0RUM FRAGMENTORUM OPUSCULORUMQUE HACTENUS IIIC ILLIC SP^-RSORUS
<
PRIMUM AUTEMIN NOSTRADIBLIOTHECA , EX OPERIBUS AD OMNES ^TATES,
LOCOS,LINGUAS FORMASQUE PERTINENTIBUS , COADUNATORUM.
SERIES SECUNDA,
m QUA PRODEUNTPATRES, DOCTORES SCRIPTORESQUE ECCLESI^ELATIN
A GREGORIO MAGNO AD 1NNOCENTIUHIII.
Kecuranfe
S'SV- SWflK*»
BIBLIOTBEC£
CLESS OHIVEniJS,
SIVE
CURSUUM
COllPLETORUM1NSINGULOSSCIENTI.EECCLESIASTICERAMOSEDITO

PATROLOGIA BINA EDITIONETrPIS MANDATAEST, ALIA NEMPE LATINA,ALIA GR.ECO-LAT1NA.—


VENEUNTMILLEFRANCISDUCENTAVOLUMINA ET
EDITIONISLATINiE; OCTINGENTIS
—>MERELATINAUNIVERSOSAUCTORESTUM OCCIDENTALES,
MILLBTllECENTAGR.ECO-LATIN.E:. TCM
ORIENTALES EQUIDEMAMPLECTITUR | HI AUTEM,IN EA, SOLAVERSIONELATINADONANTUR

PATROLOGIJE TOMUS GLXXXV.

5. BERNARDUS ABBAS CLARJE-VALLENSIS.

EXCUDEBATDR ET VENIT APUD J.-P. MIGNE EDITOREM,


IN VIADICTA0'AMZJOJSE, PROPEPORTAMLUTETLE PARISIORUMVULGOZ)'Ji:ATF£RNOMlNATA!iI,
SEU PETIT-MONTROUGE

1853
Spectmen chartce qua S. Bernardus.
dissensionem Ninovenseminter ct'
Jcliensem abbalcmexclam compg-
nit.

(Ex urigiiuai i;i archivo Gandavensf


asscrv.iio. — Vide liujus volumi-
nis col. 1826. .
SJECULUM XII

S. BERNARDI

ABBATIS PRIMI GLAR^-VALLENSIS

OPERA OMNIA

SEX TOMISIN QUADRUPLICI


VOLUMINECOMPREHENSA

i?OST HORSTIUM DENUO RECOGNITA, AUCTA ET IN MELIOREM DIGESTA


ORDINEM, NECNON NOVIS PRiEFATIONIBUS, ADMONITIONIBUS, NOTIS ET
OBSERVATIONIBUS INDICIBUSQUE COPIOSISSIMIS LOCUPLETATA

TERTIIS CURIS

D. JOANNIS HABILLON

PRESBYTERI ET MONACHIBENEDICTINI E CONGREGATIONES. MAURl

EDITIO NOVA

ACCESSEREAPPENDICESAMPLISSIM.EYITAMSANCTIDOCTORISET EJUS .ETJrTEMILLUSTRANTEg

ACCURANTE J.-P. MTGNE


BIBLIOTHECJB CLERI UNIVEBSffi
~"
SIVE
CURSUUMCOMPLETORUM IN SINGULOSSCIENTI^EECCLESUSTICERAMOSEDITORE

VOLUMEN QUARTUM
S. BERNARDI OPERUMTOMUMVI COMPLECTENS

VENEUNT4 VOLUMINA28 FRANCISGALLICIS

EXCUDEBATUR ET VENIT APUD J.-P. MIGNE EDITOREM


IN YIADIGTADAMBOISE, PROPE PORTAM LUTETLE PARISIORUMVULGOPENFER NOMINATAM
SEU PETIT-MONTROUGE.
1855
ELENCHUS

AUCTORUM ET OPERUM QUI IN HOC TOMO CLXXXV CONTINEHTUR.

S. BERNARDUS ABBAS CLAR^EVALLENSIS

OPERUMTOMUSVI. — Aliena, et vuriorum de S. Bernardi vita et rebus gestis


elucubrationes.
Guerrici abbatis Igniacensis Seraiones. 9
Guigonis Majoris Carthusiae prioris quinti epistolas. 219
S. Bernardi vita et res geslee libris septem comprehensa^. 222
Acta S. Bernardi Bollandiana. 613
Varia ad libros de vita et rebus geslis S. Bernardi addimenla. 993
S. Bernardi genus illustre assertum. — Odonis de Diogilo , Joannis Ereiriitee, Her-
berti Turritani aliorumque aliquot scriptorum opuscula duodecimi post ChrU
stum saeouli historiam illustrantia. J199
S. Bernardi gloria posthuma amplificata. ' 1343
Monumenlasacras Claraevallensis abbatiaa. 1549
Richardi monachi de Grandi-Silva carmen de laude Claresvauis. 1563
Iler Cisterciense Meglingeri. 1565
Description des tombeaux et s^pultures qui existaient autrefois dans 1'abbaye de
Clteaux. 1621
Note sur Fontaine-lez-Dijon, patrie de saint Bernard. ... 1635
Lettre a M. Je comte de Montalembert sur les reliques de saint Bernard et de saint
Malachie, et sur le premier emplacement de Clairvaux, par M. Ph. Guignard, bi-
bliothdcaire deila ville de Dijon. 1661
Documents sur le sejour de saint Bernard en Flandre et le culte de Notre-Dame
d'Afflighem, par le R. P. Pitra, de 1'ordre de Saint-Benoit. 1797
Etudes sur 1'histoire du xin' siecle, — Recherches sur la part que 1'ordre de Ct-
teaux et le comte de Flandre prirent a la lutte de Boniface VIII et de Philippe
]e Bel; par M. Kervyn de Lettenhove. 1838

Kx lypisL. MIGNE.au Pelit^MonlTOUge.


SANCTI. BEitNAlM
ARBATIS-CLATifi-VALLENSlS
':
: OPERJJM TOMUS 8EXTUS
- " ' -" OOMPLECTENS >
-,--
Sermones Guemevab&atis' igniacensis,S_ Bernardi discipuli; GUISONIS, Carlhusice Majorls
prioris quihti, epistolas^ nec non varios auctores qui de sancti Bernardi vila et rebu-s
gestis scripserunt Accesser-e Documenta qumctam historica.

- PE BEATO 6LTERRIG0
V ABBATE IGNIACENSI (1). ..-:-.'-''.

{D.TISSIER,Bibliolheca Patfum Cisicrc, t. I, iii Esordio Magno Cisterciensi, dist. 3, capp. 7, 8;)
907"SOS Sanctce fecordationis domnus Guerricus, quondam abbas Ighiaci, clum adhuc sub disciplind
beati Berngrdi monaclms esset in Clara-Valle, el regaiibus sacrcodoctriiue uberibus lactaretur, haud da
generem se tanti Patris filium moribusd vita probabai. Tanto siquidem snbiimius arcem virtutis conscen
dere didicefat, qnanto secretius magno Dei munere de incorruplionis tilulo testimonio conscienticegloriaba
lur. Sicut enimiii qnibus secrelatanti viri nosse datum fucrai, Mstruebant, immaculatam incprmptiomt-
iunicam dnce gratia usquc adexitum vitce conservavit. Porro quantce purilatis et integrilatis fuerit vita it
conversatio ejus, quamque purissimum devotionis thymiama quoiidie Deo in ara cordis inceiidcrat, DomAnut
qloriosis et mamfeslis indiciis declararedignalus esl.Succedente vero tcmpofe venerabilisGuerricus factus
abbas Ignidci, qualem se exhibuerit, quam streiiue Officiumsibi commissum adimpleverit, non est nostrct
parvilatisedicere. In iioc tamennimis contristabalur, etse-. ipsum valde lntmiliabat, quod pene cohtinut'
eonventum fralrum deserere, elih infirmitorio jacere csusa debilitalis suce cogebalur_;ncc poterdi ita fra-
tribits suis exemplum quotidiani laboris prabere: Verum quidquid minus -habebat de exercitio cofpofali,
lotutnsincermpietatis affectus, etardehs- in Denm devotio supplebat. Cohqueritur ipse debilitatem et insuffl^
cieniidm suarii in qitodam sefmone, iia diceits; « Airiici venefunt ad me de via-: sed non habeo quod ponam
enteillos: i Plane quam sdnce vefbis doctrinai fuerii, luculenlissimi atqm disertissimi et vere spifituaies~
Sermones ejus, quos in solemnitaiibus prascipuis ih ionventibus fratrum fecit, efdcantore ejusdem:ecclesiai'
-
excepti snnt, manifestedeclarant.
Cum aulem' fidelisservus Domini Guerricus, ftdclissima distribiitione cohservissuis annonaDomini sui
disperliia, pieniis dierum etvirtutum transiturus essel dehoc mundoad PatreW, tacius cegritudine, ipsius-
que wtjritiidinis molesiia ingravescente, ad extrema deducius est. Curiosius vero cunctos angulos conscien-
tice suie eo discutiente, ne quid forie esset quod perperam gesium et ihemendatum districlum sibi Judicem
vffensura reddefet, et matignis spiriiibus occasiqnem calumnidndi pra.befet,sec6fdatus est libelti Sermofmm
quehi fecerat: simidque memorite occurrit, Patres statuisse, nuilum absgue generdlis cdpiluli liceniialibfos
facere debere; et graviler ingemiscens convocatis fratribus dixit : « En, fratres, dum vestris pfofectibus ih-
vigilare, seslrcequepelitioni parere studui, crimen inobedieniice,quod, teslante sancto Samuele^ quasi sce-
lus idololatnce esl,incurri. Libellum nempe Sermonum, quem rogtctu.vesiro dictavi, temerarie nimis absque
capitnli generdlis licentia e&ert prmsumpsi._-Quaproptet--quanlociusillmn-jifferentes igne cremate, ne pro
culpainobedienticeuitridbiisgeliennceflahimis traddr consiar.endus. » Dei veto-promdcntia accidit ut jam
in atiis' quatemnlis traiiscriptus essel liber^ Deo aliquid melius pro nobis et-mhoe aisponente : nc videlicet
sanctaEcelesia ipsius, et prcvcipiieCisterciensis ordotantiR- eruditionis gruiia-pfimretiir. Mirabili namque
temperamentoilaliUeraite scientim lepos iw-voimuhieillo tumet, et. Chr-istiancesmp.licitdtishumUitus sic in
forespte-ndd, ut noh modo mimme onerosus, verum etiam graiiosus valde sit legeittibus. Porroignilum elo-
fuium Domiiii veheriienterquod in Sermonibus iltis hivenitiif, ild movei, afficiiet 'accendit legentem, ut dii-
rissimiis corde sit, qui noh ex eorum lectione cmnvunctu$'ad meliora proficefe sludeat.
(i) Hime Belgani fuisse existimant, et quidem es rsiin eximiaa pietatis, de <jiioin Epistdlis et in Ser-r
nagistro' scholss ToTnaeensis: canonicum , quein monibus sancti Bernardi. Manricus GuefriciobiiunL
Jernaidus anno M51 ad se traxit^ Factiis est abbas cireiter aniHim 1157 reponit: Ejus Sermones pari
gniacijin dicecesi Remensi, post Humbertuni, vi- fere,- qua Bernardi, revereiitia legi nierehtuf.
PATROL.CLXXXV. 1 --'•
II GUERRICI ABBATIS 12

"
GCIRRICIABBATIS IGffiCEK

DISCIPUU S. BERNABDI

SERMONES PER ANNUM,

DE ADVENTU DOMINI

939 SERMO I. Aexsiiltabimusetla?tabmurinsa[utariejus(Isa.xxv,9}.


De divinorum promissorum exspcctatione. 2. Sicut aulem Ecclesia in antiquis justis exspe-
ctavit adventum primum; sic in novis reexspectat
1. Salvatorem exspectamus (Tit. n, 15). Yercex- secundum: sicutin primo certadepretioredemptio-
spectatio justorum lselitia, exspectantium beatam nis; sic in secundo, de pramio remuneratlonis : at-
spem, et advenfuni glorise magni Dei et salvatoris que hujus exspectalione spei suspensa a terrenis,
r.ostri Jesu Chrisli. Et nunc quceest exspeclaiiomea, tam feliciter quam arderiter iuhiat ailernis. Cum.igi-
inquit justus, nonne Dominusl (Psal. xxxvm, 8.)Et t.ur alii festinantes pragsenlibus beafi, nec suslinen-
conversus ad Dominum : Scio, inquit, quia non con- tes consilium Domini, currunl ad diripiendam prav
fundes me ab cxspectatione mea (Psal. cxvm,116); dam hujus mundi; beatus vir cujus est nomen Dpmi-
qilia jam substantia mea apud te est (Psal. xxxvm, ni spes ejus, et non respexit in vanitates et insanias
8), quia iiatura nostra de nobis sumpta, et pro no- falsas (Psal. xxxix, 5). Qui abstinet se a vitiis eo-
bis oblata, apud te glorificata est: spem nobis tri- rum, lanquam ab immunditiis, sciens melius esse
buens, quia ad te omnis caro veniet (Psal. LXIV,5); liumiliari cum mitibus, quam dividere spolia cum
caputque membra sequentur, ul holocaustum com- superbis (Prov. xvi,T9). Loquensque secum cohso-:
pleatur. Plcniore lamen flducia, quia tutiore con- B Iatur se, et ail: Pars inea Dominus, dixit anima mea:
Bcieniia, Dominum exspectare potesl, cui dicere da- propterea exspectabo eum. B.onus est Dominus spe-
tum est: Substantia possessiunculsemeae, o Domine, rantibus in eum, animce qucerenti illum. Bonumest
apud le est; quia facultates meas, veltibierogando, •prmstolari cum silehiio salutafe Dei{Thren. rii, 24-
velpro te contemnendo, incoelisthesaurizavi, et ad 26): Defecil quidem ahiina mea in saiutare luum,
pedes luos omnia mea deposui, sciens quia poiens o Domine, sed in verbum tuum supersperavi (Psal.
es deposilum meum non modo servare, sed etiam cxvm, 81). Spes quidem qtiaidifferlur, scriptumest,
in .centuplum resllluere, et. vitama3lernamadjicere. affligh animam (Prov. xm, 12): sed,-licel lassa sit
Quam beali vos, panperes spiritu, quia juxta con- ex desiderii dilatione, secura est tamen «x proniis-
silium admirabilis Consiliarii tbesaurizastis vobis sione. In ipsum solum sperans, sed «t supersperans
thesauros in coslo; ne si in terra thesauri vestri re- adjiciam spem: sicut assidue adjicitur tribulatio su-
manerent, corda vestra pariter FJutrescerent! Vbi per tribulalionem, dilalio super dilationem. Certus
enim, inquit, ihesaurus tuus, ibi el cor tuum (Malih. sum enim quia apparebit in fineni, ei nonmenlietur.
vi, 21). Eantigitur, eant covda post thesauros suos; SIO Ideoque, etsi moram fecerit, exspectabo eiim,
sursum affixa sitcogilalio, et ad Dominum suspensa quia veniens veniet, et non tardabit (Habac. n, 5),
G
exspectalio, ut et vobis competat dicere cum Apo- ultra prseslitiituni tempus vel opportuhum. Quodop-
stolo: Nostr.a autem convcrsatio in caelis est, unde portunum? Cum impletus fuerit numerusfratrum-
eliam Salvatorem exspectamus (Philipp. in, 20). 0 nostrorum,et consummatum fuerit iempus misericor- -
exspeclallo gentium! universi quite exspectantnon ' diaead po3nilentiam indultum. Audi-Isaiam ad su-
confundenlur. Te expectaverunt patres noslri, omnes perna sajpius admissum consilia, qiio videlicet con-
justi ab origine mundi in te speraverunt, etnonsunt silio Dominus judicium ditTerat. Proplerea, inquit,
confusi (Psal. xxr,"S, 6). Jam enim suscepta mise- . Dominus exspectatut miserealur veslri; et: ideo exal-.i
ricordia tua in medio templi tui, chorus tetantium tabilur parcens vobis, quia Beus judicii Dominus.
et laudantium concinit: Benedictus quivenit in no- Beati omnes'quiexspectant eum (Ifaixxx, 18). :
mine Domini (Matih. xxi, 9). Exspectans exspectam .5. Propterea, si sapis, prospicies tibi quomodo
Dominum, et intendit mihi (Psal. xxxix, 2). Et in dilalioms hujus induciis utaris.-.utique si peccator
humilitate carnis agnoscentes majestalem divinita- es, ad posniteutiam, non ad negligentiam; si sanclus,
tig; Ecce,inquiunl, Dominusnostcr isle; expectavimus ut proficias in sanctitate, ndn uf deficias a fide. Si
cum, et salvabit nos: iste Domims, sustinuimus eum; autem dixerit malus servus ille in cordesuo: Moratn
f§. .--;:':.;-' m ADYENTUDOMINI SERMO H. U_
Sed.necaiite morlem de-
facil Dominus meus venire ;.et cmperitpercutere cqn- A et a terrenis suspender.es.
servos suos,manducet axaemeibibatcumebriosisfve- poni passus.es, ut etnos usque ad mortem in criice
niet Dominus servi illius in clie qua noh sperat, et perseveremus, et de ip.sa tanquam de sublimi gfadu
horaqua ignorat, et.dividet eum,.partemque ejus po- facilior sit in ccelum conscensus. Gratias tibi, Do-
net cum hypocritisJ illic eritfletus etsiridordentium mine Jesu! ibi sumus,ibiteexspeetamus, nonEIiam,
(Matih.; xxiv,.iS-Sl).. Hujus servi nequam et_ inli- qui ad deponendum nos veniat; sed Eli, id est, Do-
delis yidetur esse voxilla taediietdesperationis, qua; minum noslrum, qui hos suscipiat. Mcdicum M,
apud Isaiam" legitur: quia \'idelicet moram faciente mcdicum ibi, si mandas atque remaridas. Ego cpii-
Domino, frequentlbus nuntiis ejus increduli etillu- dem mandatis tuls semel credidi; sed adjuvaincre-
spres insultare videntur ::Manda,remanda; manda, dulilatem meam,,ut:iinmpbilis ibi teexspectem, re-
- remghda; exspecta, .reexspecia; modicum ibi, modi- . exspectem, dpnec quod credo yideam: credo enim
- ciim ibi. :Sed quse pcena-sequalur miseros, propliela videre bona Domini interravivehtium.Crediset tu:
non tacuit, '-cumpost pauca subintulit: Et efit eis, igitur exspecta Dominum, yiriliter"age,-confoi'tetur
iiiquit, .verbum Domini, quod videlicet subsaniiant, cor tuum, et su.stine-Dominum! (Psal. xxyi, 13,14.)
dicentes. prpphefis : Manda, remgndq,; inanda, re- ¥se his qui perdiderunt sustinentiam, etdiverteruiit
manda; exspecta, reexspecta; modicum ibi, modi- " In yias pravas. Et quid facient, oum inspicere cce-
cum.ibi. ui vadant el cadant retrorsum, et cgnteran- perit Doniinus ? Qui tamen longanimiler te mandat
tuu.et illaqueentur', _etcapiafitur (Isai. J.XVIII,.15). exspectari, alibi se citb venturum essepromittit; in
Vadiinf retrorsum per appstasiam, cadunt in crimi- alterp nimirum sustinentiam infbrmans; in altero
nalia, illaqueantur mortifera .delectatione, vel qua- pusillanimes: cohfortahs, imparatos terrens, et pi-
dam IhextricaMli pecearidi necessitate, ut nec velint, gros.excitaris. Ecce, inquit, venio cito,et mercesmea
nec possint poehitere: capiunlur improvisa morte, mecum est, reddere unicuique secundum opera sua
cpnteruntur ffiterna damnatione. Nescit enini fmem -. (Apoc. xxn, 12): et.ad-Jerusalem:,Gtifl:»««etsa/us:
suum.homo: sed sicut pisces capiuntur hamo, et aves tua.:. quare nicerore consumeris? (Mich. iv, 9.).Et,re-
laqueo; .s!c/j.omMies,inquit Salpmon, capiuntur tem- . vera. tempus breve est, maxime uniuscujusque np-
-;poreimaio;: cuni eis extemplo;superveherit (Eccle.ix, strum; licet IbHgum videalur Kstuanli, seu praj la-
12).Prppterea yidelicet.ne pro, dilatione spei fides bpre,,seuprae,ampre: Ideoqueutrumqaenecesseest:
iipstra tepescat, aut «stuet patieiitia, et incipiamus ut timeamus Judieem qui prope est, et fprsitan:
esse de illisr/ui adtempus credunl,et in.temporeten- mihi, fprsitan tibi in jahuis est/, et lpnganimiter ex-
iationis recedunt (Liic.yiu, 15).: clairiat nobis de £ spectemus,. si moram fecerit. Yeniens veniet ille
ccelo quifidemdonat,donatamprpbat, probatamco^ Dominus, timor et desiderium nostrum, requies
ronat, inquiens : Quicrediderit, noti; festinet (Isai. ;.et_merces laborantium, dulcedo et.amplexus aman-
xxyiii, 16), scilicet ridere.quodcredit. Si enim quod tium, heatitudo oinnium, salvator noster Jesus
npn videmus, speramus: per, patieritiam exspecta- Christus, qui viytt et regnat per omriia sscula sa3-
miis; Sponsaequogue suse, quam sibi desponsavit in culprum. '
fide, mandat Deus per Osee, dicens: Dies -multpsex- '['•:;:,: SERMO 11." '.' _. ":" :
spectabis me:lio.ifqrnicaberis, et >ionerisviro (Osee ..QuomddoChristo advenienti occurrencum.
III, 5). Hoc nempeest Dominum veraciterexspectare, 1.. Ecce venit-Rex, occurramus obviam Salvatori
sifldem eiservemus: ut iicet carearnus oprisolatione nostro. Salomon pulchre -ait: Aqua frigida animce
prBesenliseejus,~ adulterum tamen non sequamur; sitieiiti, etnuntius bomis de -iefra tonginqua (Prov.
sed perideamus ai-r.editiimejus. Sic^namqueDomi- xxv, 25). Bonus itaque nuntius, qui adventumSal-
nus ait in epdehVproplieta: Pendebit popuius meus vatoris nuntiat, reconciliationem mundi, bona su-
ad redituth meiim{Id. xi, 7). Pulchreomninoetpro- perventuri saeculi. Quam pulchri pedes annuntian-
prie, pendebit, tanquam ititer cpelum et terram: li- tium pacem, annuritiantium bona\ (Isa. LH,'7.)V
ceiadhucappreh&ndere coslestia noh valeat, non ve- D Multi siquidem, non unus. Multi, ihquam, sed in
litiamentangere terrena. Et si aliquandp taiigit; noii unO spiritu longa serie ab initio sseculinobis super-
ilisi summis articulis, id est, extremis partibus ani- venere nuntii, et omnium vox una, simiil una seh-
inaV; propter necessitatem scilicet corriiplionis n'o- .tentia: Venit,eccevenit(Ezech. xxxix, 8). Etunde,
strse, cui cogimur servire, quamdiu creatura vani- inquis, isti venere nuntii? Elt scriptuni est, de terra-
tati subjecta est, non volens (Rom. vin, 12).; Vulgo longinqua.(lsa.. xxxix",-.3); quia de terra viventium,
dicitur :;Maleexspectat,quipehdet. Ego autpmdicp; qusemagno iiilerstilio separata est ab hac terra mo-
Feliciter exspeclat, qui sic pendet. Quamobfem ele- riehtium: iiam inter nos, el illos adimc chaos ma-
git suspendium :anima mea, et in ipso suspendio , sgnum firmatum esl. Inde tameh prophelaj nobis,
mortem ossa mea: ut perseveranter in cruce ista sicut et angeli missi sunt.: quia sl corpore hic ver-
pehdefe merear, donec immoriar, sabantur, spiritu illuc assumebantur, quaftdo mit-
4. 0 Domine cuin animam ut illic hie '
"911. Jesu, potestate tendi eranl; audirent et viderent, quod
positurus esses, et quo genere mortis id facere vel- nuntiafent. Hujusmpdi nuntii aqua refrigerii, po-
leSj tup, subesset arbitrio; suspendium elegit anima tusque sapientiai sunt salutaris animae Deum si=
tua, vitexallatus a terra, nos quoque ad tetraheres, tienti; cui nimirum qui nunliat adventum vel alia
£B GUERRICI ABBATIS IC
Hiysteria Salvatoris, haurit ei, et propinat aquas in .A yidetur exigere Scriptura, ut spiritus noster levans
gaudio de fontibus Salvatoris, ut etiam nuntianti se super se, Christo vcnienti quodammodo occur-
sibi, sive Isaiae, sive cuilibet ex prophelis, eadem rere gestiat: et desiderio se extendens in anteriora,
aniroa respondere videalur.verbis Elizabeth, quia impatiensquemorarum, jam videre contendal futura.
eodem potata spiritu quo Elizabelh: Et unde mihi Egdnamquehon solum adsecundum adventum, sed
hoc, utveiiiatDominiis meus ad me? (Lhc.t, 34-,13.) etiam ad primum arbitror pertinere, quod tot locis
Ecceenim,utfacta est vox aniiuntiationistuaemau- Scripturarum ei monemur occurrere. Quomodo, in-
ribus meis, exsultavit in gaudio spiritus in corde quis? Quia videlicet sicut secundo adventui occur-
meo, gestiens occurrere Deo Salvatori suo. remus motu et exsultatione corporis: sic et piimo
2. Et revera, fratres, exsultatiene spiritus Christo occurrendum est affectu et exsultatione cordis. Scitis
venienti occurrendum est. Et jam nunc a longe sa- enim quia resumptis in resurrectione corporibus no-
lutandus, vel certe resalutandus, quimandatsalutes vis, secundum doctririam Apostoli, rapicmur in nu-
Jacob. Amicum salutare non confundar (Eccli. xxn, bibus obviamChristo in aera, et sic semper cumDo-
3i), inquit Sapiens; quanlo magisresalulare? Osa- miiw erimus (1 Thess. iv, 16). Sicnec modo desunt
lutare vulfus mei, et Deus meus! quanta dignatio niibes, quae spiritus nostros, si nimis non fuerint
fuit quod servps salulasti? sedquanto major, quod B : pigri terraeque affixi, sublevabunt ad alliora; et sic
salvasii? Nec enim integra nobis salus esset, si sa- ctim Domino erimus, vel hora dimidia. Agnoscit,
lutes mandares, et non dares. Dedisti autem, non ni fallor, experientia vestra quod loqudr, curn ali-
modo, quos salutaveras verbispacificis,.postmodum quando vocem dederunt nubes, id est, sonueru itin
sahitando in osculo pacis, videlicet per unienem car- Ecclesia proplietarum, vel apostolorum voces, ad
nis; ssd etiam salutem operando per morlem crucis. quam sublimia sensus vestri, quasi vehiculo nubis,
Exsurgat @Igj igilur spirilus noster alacri gaudio, fuerint subvecti; et ed usque nonnunquam excesse-
eurralque obviam Salvatori suo, et jam a longe ve- rint, ut gloriam Domini quantulumcunque mereren-
nientem adoret et salutet, acclamans ei et dicens: tur speculari. Tunc, ni fallor, vobis innotuit veritas
0 Domine, salvum mefac; o Domine, bene prospe- illius sermonis, quem Dominus de illa nube pluit,
rarel Benedictiisqui venturus es in nomine Domini quani quotidie ponit ascensum vobis: Sacrificium
(Psal. cxvn, 25, 26). Salve, qui venis salvare nos; laudis honorificabil me: el illic iler, quo ostendam
benedictus, qui venis benedicere nos. Igitur, o Do- illi salutare Dei(PsaLxux, 23). Ita ergosit, utante
mine, beue prosperare, qui tam prosper et saluta- advenlum suum Dominus veniat ad vos, et anlequam
ris advenis generi humano. Intende, prosperepro- niundo generaliter adveniat,-familiariter invisat vos.
cede etregna. Prosperum iter faciet tibi Pater, Nonvos, inquit, relinquam orphahos; vado, elveniam
Deus salutarium noslrorum. Prosperabitur, inquit ad vos (Joan." xiv, 18). Et quidem pro merilo cu-
Pater, in his ad qummisiillum (Isa. LV,H) : non pro jusque, vel studio, creber est ad unumquemque iste
votis carnalium, non pro voluntale Petri, qui ab- Domini adventus, hoctemporemedio interadyentum
borrebat illuin pati. Etomnia qumcunquefaciet pro- primum et riovissimuni, conformans nos advenlui
sperabuntur (Psal. i, 3): non adpraeproperam homi- primo, el prffiparansnovissimo. Adhocnempevemt
num voluntatem, sed adverameorumsalutem. Vana modo in nos, ne pnmo adventu fruslra venerit ad
quidem salus Iwminis (Psat. cvn, 15); sed Dbmiiii nos, vel ne in novissimo veniat iratus adversus nos.
es( salus (Psal. m, 9), qui operatus est salutem de Hoc siquidem adventu satagit reformare sensum su-
sanguinesuo, fundens illum inpretium, etpropinans perbiaenostras, configuralum sensui humilitatis suae,
in potum. Veni ergp, o Domhie, sclvmn mc. fac, et quam primo veniens exhibuit; ut perinde reformet
salvus ero (Jerem. xvn, 14). Yeni et ostende faciem corpus liumilitatis nostroe, configuralum corpori cla-
tuam,etsalvi erimus (Psal.vs.xi_i. 4, 8,20). Teenim rilatis suse, quam denuo rediens exhibebit. Prorsus
exspectavimus: esto brachium nosirum, salus nostra. oplandus omnibus votis, et expetendus studiis ad-
in tempore tribulationis (Isai. xxxni, '2). Sic Pro- D ventus iste familiaris, qui nobis gratiam.imperlls-t
pheta; et jusli desiderio et affeclu tanto ante Christo adventusprimi, etgloriampromittatnovissimi. Quia
venluro occurrebant, desiderantes, si fieri possct, eniin misericordiam et veritatem diligit Deus, gra-
oculis videre quod spiritu praavidebant. Unde Do- tiam et gloriam dabit Dominus (Psal. LXXSJII,12);
Uiinus discipulis dicebat: Beati ocnli qui vident qum per misericordiam praerogansgratiam, per veritateia
vos videtis. Dico.enim vobis, quod multi prophetm, reddens gloriam.
et reges voiueruntvidere qum vqs videtis,et non vide- 813 4; Porro sicut dispositlone temporis, sie
runl (Luc. x, 25,24). Abraham quoque paler noster etiam proportione similitudiais melius est adventus
exsukavit, ut videret diem Clirisli: vid.it, sed apud iste spiritualis inter advcntum utrumque corporalem,
inferos, et gavisus est. In quo utique. tepor et du- et velut quidam meaiator, parlicipat cum utroque.
riJia cordis nostri suggillatur, sinon videteum gau- Primus siquidem advenlus, occultus et humilis ; ul-
dio spirituali. timus, manifestus et admifabilis: iste autem oceul-
5. -Ghrisli nascentis diem amiiversanum exspe- tus quidem, sed mirabilis. Oceultum sane dixerim,
ctamus; qui hobiEin proximo vidersdus, Dominoan^ . non quod ignoretur ab eo cui veriit, sed quia secre-
nuente, promiuilur. Hcc sane gaudium nostrumlale .' tus ei advenit. Uiide eiorians illa ^loriosa anima se-
M: DE ADYENTUDOMINISERMO III 13
c.am :dixit: Secreiummeum tnthi,aecrelum meummiln A SERMO III.
(Isa. xxiy, 16). Sednec ab ipso cui advenit, potest Quod homo debeat semper esse pardlus Doihino ad-
anfe videri, quam-tefteri, juxla illud beati Job de se venienli._ .
cpnfitentis : St veneritad me, nonvideboeum; siabje- . 1. Paratusest hrael inoccursum Domini, qttonmtn
rit, rton inteliigamiJob rx , Tl);. Nec veniens quippc venit {Amos iv, 12). Et yos, fratres, estote parali;
videtur, nec fecederis intelllgitur, qui splummodo, quia, qua hora non putatis, Filius hominis yeniet
dum prsesens est, himen est aniniEeetinlelleclus, quo (Luc. xn, 40). Nihil certius qriam quod veniat, sed
^ inyisibilis videtur, el incogitabilis intelligitur. Cse- nihil ineertius quamquando veniat.Usque adeo si-
terum <juam admirabilis sit, licet dccultus siliste ad- qiiidem non esl nostrum scire tempora, vel momenta,
ventus Dpmini, quaniisuaviet feliei stupore in ad- quae Pater posu.itin sua poiestate (Acl.i, 7),u.tnec
miralionem sui suspendat et expendat ahiniam coftr angelis qui assistunt ei, de die illa vel hora scire
-templantis, quomodp omnia ossa interioris hominis dalum sit. Dies quoque rioster ultimus, certissimus
acclamerit ei ,Domine , quissimilis l__i(Psal. xxxiv, nobis quod veniat : incertissimus est quando, vel
. 10) ? norunt.quidem expertl; sed ulinam salis desi- ubi, vel imde nobis adveniat; nisi quod, ut anter.os
.derentexperirinonexperfi: itaduntaxat,utnonte- dictum est, senibus est in januis, qui juvenibus est in
meraria curiositas faciat scrutari maj estatem oppri- ^ iasidiis.Etutinam vel illi se observarent, qylmor-
4fiendos a gloria, sed pia charitas suspirare dileetum tem tam paratam inlrare, imo .©1-4 jam iiitranlem
«uscipiendos a gratia. Suscipiens enim mansuetos vident. An non ex parte jam intravit, quse aliquas
-Dominus,liumilians autempeccatofes usque adter- partes corporis jam permortuas oceupavit? In plu-
ram (Psal. CXLVI,-fi),superbis resislit, humilibus ribus tamen semimortuis videre est adhuc viventem
autem dat gratiam (Jac. iy, 6). Cum. igilur primus coiicupiscenliammundi: frigescuntmembra, etfer-
.adveritus sit gratise; novissimus, glorise : iste nimi- vet avaritia: vita finitur, et ambilio protrahitur,
xuni, gratiaj pariteret glorise; in. quo videlicet pei Quaridoquidem nobis qupque quibus fortassis a>tas,
consolanteni gratiam futuram nobis utcunque da- aut salus aliquid longiuspromitterevidetur, quanto
lur pralibare gloriam. Cum .igituf iu primo Deus minus mors in conspectu est, tanto magis utique,
rmajeslatisvisussit contemptibilis, innovissimo au- si sapimus, suspectaest: ne videlicet dies illa, sicut
tem videndus sit terribilis,- in isto medio; videtur fur in nocte, incautos et imparalos nos comprehe^-
mirabilis et amabilis : ut nec propter dignalionem dat; quse in insidiis posita, quominus videri aut ca-
graiise, quase prffibet amabilem, possitesse conleiu- veri potest, eo magis timenda est. Una igitur secu-
ptui, sed adinirationi; nee pro.pter magiiificentiam _, ritas est, nunquam esse securum : quatenus timpr
_gIorice,quamirabilis appafet, sit.lerrori, -sed potius se observans reddat semper paratum; donec secu-
consplationi.BepriniodicebatYidens: Vidimuseum, ritas succedattimori, non timor securitati. Gbserva-
etnonefat.ei species, iieque clecor: undenec repula- bo me, inquit sapieris, abiniquilate mea (Psal. xvn,
vimus eum (lsa. ii-n, 2, 5). J3e ultimo expavescit 24), quandoquidemnonpossumamorte mea; sciens
etiam justus, dicens : Etquis stabit.ad videndumetim? .quiajnstus, si morleprwoccupalus fuerit, in refrigerio
(Malach. m, 2.) De isto autem.dicit Aposiolus: Glo- erit(Sap. v, 7); imo in niorte triumphat, cui npn
riam Domini speculantes, in eamdemimaginem trans- dominatur iniquitas in vita. Quam pulchrum, fra-
formamuT d gloria in gtoriam, ianquam a. Domini tres, quam beatum, in morte hon modo securum,
Spiritu(ILCor. m, 18). Mirabile prorsus, el ama- sed et gloriosum triumphare; ex auctorilate con-
bile, cum Deusamor amantls sensibus illabitiir; scieiitig;, spiritu et vocc Hartini cruentam bestiam,
cum sponsam Sporisus iri unilate Spiritus amplecti- si astare prsesumpserit, inerepare; Judicivenientiet
tur, et in eamdemctim illaimaginemtransformatur: pulsanfi gratanter aperire! T.uhiver.ovideas, heu, si-
per quam, velut perspeculum, Domini gloriam spe- miles mei trepidare, .inducias petere, nec accipere :
culatur, Quam beali, quorum ardens charifas banc oleum conscientise lamentis poenitentisevelle emere,
praerogativamjam meruit obtinefe! sedet illibeali, Dnectempus sufficere: larvales illas facies declinare
quprum sancta-simplicitas, idem quandoque potest velle, nec posse : a facie irse tonantis velle in cof-
isperare! Et 1111 quidem j am detructu anioris, sui ca- pore delitescere, et cogi exire! Exibitspiritus ejus,
piunt solatium labofis :isti autem tanto fortasse ma- et revertctur peccator in terram suam, unde sum-
jorenierito, quantointerimminofesolatio,portantes ptus est. hiilladieperibuniomnes cogitaliones eorum..
pondus diei et ajstus, exspectant adventum reriiu- Scio quidem, quiaconditionishumanseest, subdis-
Eerationis. Nps igitur, fratres, quos nondum cbn- criniine exitus eonturbari, cum etiam perfectfriolunt
solatul,tam sublimis experiefttia-, nlpatientes simus exspoliari, sed supervestifi: et qui nihil sibi surit
usque ad adventuftlDominr, consoleturinterimcer- conscii, quia tamen non in hoc sunt justificati, ne-
ta fides et pura cpnscientia, qasetam felicitef quam cesse babent -judicium, quod ignorant, vereri. Sed,
fideliter cum Paulo dicat: Scio cui credidi, elccrius sive condilionis affectu, sive sanctitatis defectu, sive
_suin quia potensestdepositum memn servare inillnm jiidicii metu conturbata.'fuerit anima mea, inquit
diem {II Tim. i, 12): in adveritum scilicet gloriae jiistus: Tu, Domine,.mi'sericordicememor eris, mil-
magni Dei, et Saivatoris nostri Jesu Chfisti, cuiest tesque misericordiam. tuam.ei veritalem tuam, eteii-
.glpria in sseeuks-.Bculorurn. Ameii. vies ciHimammeanide medigcaltilofuinleonum (Psft.^
13 '.' GUERRICl ABBATIS 20
LVI,4, 5): et quiprius cohturbatus erarii, postmo- A K deduc nie in via wtcrnu(Psal. exxxvm,.24). idest,
dum inpacein idipsum dormiametrequiescam (Psdl. Chrislo, qui via est per quam itur, et seternitas ad
iv. 9). Yocavit Dei;sterram,.et audivit eum in tre- quam pervenitur; via immaculata, mansio beata.
liiorc."Cum enim auditurii fecit de coelojudicium, 3. Puto tamen quia et ante mansionem illam
auditu solo terra tremuit, ct terrore purgataquievit. beatam, si paravefis Domino viam immaculatam,
Beali qui nune eatenus excoquunt in se omnem sco- ipse dignabitur. ssepius in viapouere gressus suos,
riam peccati, ut tunc soio suffieiat timore purgari. dilalabitque sublus te gressus tuos, ut dilatato corde
Mecum siquidem servo inutilletnegligentibeneagi- curras viam mandatprum, cujus angustum forte
lur, si vel per ignem salvns fiam; si,. crematis ligiiis, causabaris. initium. Sapientia namque, ut ipsa
feno, stipula, quoe milii coarceryavi, vel semiustus perhibet, in viis jiistUiw ambulat (Prdv. vm, 20):
evadam. Et quidem comparatione mali, bonum vel et: Qui coittinens.est juslitim apprehendetAllam, ct
per ignem salvari; sed indubitanfer longe melius, obvigbit illi quasi mater hphofificata. Dignos se ipsa
sola purgatione metusconsummari: optinmm autem cifcuit cjiimrens, et in viis 'suis ' ostendit se illis
et felicissimum, nec metu tufbafi. (Eccli. xv, 1., 2, et Sgp.vi, 17). Si minus aut
2. Idcirco paratus esto. o verus Israel, in occur- _. nunquam libi. eam cccurrere ccnquereris, vide ne
sum Domini: non solum, ut cum venerit et pulsa- £' forte viam tuam corruperis. Sic enim scriplum
verit, aperias ei; sed etiam adhuc iilo longe agente, habes : Itisipientia viri corrumpitviam suam ; Deus
alaceretgratulabundusoecurrasei; eltaiiquam lldu- autem cgusabitur in corde suo. Ipse siquidem stat
ciam habens in die judicii, regrium eju.s advenire ad ostium et pulsat: ut.si quis. aperuerit ei, ccenet
pleno preccris affectu. Si ergo vis tunc paratus in- cum eo coolestis mensse delicias, Loquituf spohsa:
veniri: Aiitejudichimpara jnsliiiam tibi (Ecclt. xvni, Vox dilecti mei pulsantis: Aperi inihi, sgror mea
19), juxta consilium Sapientis; paratus sis ad omne sponsa. (Cantic. v, 2). Aperi mihi cor tuum, el cl-
opus bonum faciendum ; paratus sis nihilominus ad babo illud. Aperi mihi os.tuum, et implebo illud.
omne malum patiendum: ut sine reprehensione cor- Os meum, inquit Dayid, aperui, et gilraxi spirituih -
dis cantet os tuum, Para'um cor-meum, Deus, pa- (Psal. cxvin, 131). Spiritus enim ante faciem no-
rcitum cor nienm. Paratumquidem, ut tecooperante stram Christus Dominus, non modo invifandus, sed
faciarri digna; paratum, utpatiar indigna. Etideo ef attrahendus quadaift violentia precis, vehemen-
"paratum ad utrumque, quod cantabo et psallam in tiaque fervoris in hospitium cordis : sicut de duo-
gloriamea: id est, laudaboelgloriabor proutroque. bus discipulis in typum hujus rei bistofia refeft
Et statim in boc ipsum se justus excitat, Exsurge, Evangelii (Luc. XXIAV 28, 29). Et ipse siquidem
inquiens,psalteriumet citliara (Psal. LVI,8,9)'; id est, non ob aliud , nisi ut prpbet devotionem eharitatis
cor meum et caro mea, ad exsultandum in Deum tuse, aliquando se fingit longius ire: sicut et duo
vivum'4 corscilicet, propter speciales actiones; caro, angeli, Loth adoranle et obsecrante ut intrarent,
propter suas passiones. Cor namque sapiens quse dissimulabant tamen dicentes^ Minime, sed mane-
sursum sunt, psalterium est sonans de superiori: bimus in platea. Sed quid dicit Scriptura ? Compu-
caro patiens quse deor.suni sunl, cithara sonans ab lit illos- oppido, ut diverterent ad.eum (Gen. xis,
inferiori. Sic et alibi devotionem suam David ofle- 2, 5). Pia violentia, qua reghum cceleste rapitur:
rens Deo, Paratus sum, inquit, ut custodiam man- laudabilis importunifas, quse Christum hospitem,
data tua : et tam paratus, quod non sum turba- aat angelos promerelur. Sed quid esf, inquis,quod
tus (Psal. cxvm, 6), cuin tentatio- irrueret, ef per- Jesus fingit se longius ire? Quid, nisi illud quod
secutio grassarelur. Cum persequeretur semulus, Ecclesiastes confitetur de se? Dixi, sapiens efficiar;
maledieeret servus, animam qua;reret filius (77 Reg. ef ipsa iongius recessil a me (Eccle. vn , 24). Hoc
xv-svm); nonsumtamen3__,2,turbatus, quominus autem sponsa manifestius exponit, nostram utiqiie
custadirem mandata perfectionis evangelicse: retri- quotidianam exprimens querimoniam, ubi ait: Suf-
buentibus malaprobonis, retribuensbona pro malis; rj rexi aperire dilecto meo: ai ille declinaveraV, atque
sollicitus de perseeutorum .salute, majstus demor.te; transierat. Quwsivi illum, et non inveni (Cantic. v,
sustinens a servo exprobrari, non susthiens ab ami- 5, 6): vocavi, et non respondit mihi, sicut nec mii-
co vindicari. Ecce ante Evangelium evangelica per- li.eri Chananese. Spi.ritum sapientise invocabas, spi-
feclio, charitas scilicet "patiens et behigna, etiam ritum gratise quserebas in oraliorie : si tibi videtur
eiga malignos, quos tolerat. Quia igitur tam para- longius recedere, ne desperes, sed importunus in-
\ms erat, Cducialiter Domino nimirum occurrebat: siste; donec respondealyr tibi, Magna est fides iua,
Sine iniquiiate,_ inquit, cucurri, et direxi distortos, fiat tibi sicut petisti (Matth. xv, 28).
(_tiantum in me fuit. Tu exsurge igitur in occtirsum 4._Cum tamen invitas Jesum, vide ne Deum-ma-
isieiim, occurrenlis libi: el quia nec sic perlingere : jestatis ad sordidum etindignum invites hospilium;
psssum ad celsitudinem tuam,nisitucondescendens : ubi nec te ipsum patiaturhabitafe quiefum uxor
«peri manuum luarum porrigas dexleram: Exsurgej litigiosa, seu fumus, aut stillicidium. Nonenim nisi
hioccursumineum{Psal: LVIII,5, 6), et videsiviaini- ki pace fit locus ejus: nec aliud quam juslilia et
cjuitatis in me esi: et si inveneris nescio quani viami judicium prseparalio sedis ejus. Nunc auteril me,
niquitatis. amove ame : etdelegetuamisertusmei, inquit. de die in diem qucerunt, et scire vias tmm.
"21 DE ADVENTUDOMlNISEKMOIV. 22
volmit, quasi gens qucejustiham fecerit, et judicium A{ initio gratise, quieti sanctorum meruit consecrari.
Dei sui.non dereliquerit (Isd. LVIH, 2), Justitia, Consecravit nobis plane habitationem deserti vox
inquit, et judicium prwparatio sedis ejus (Psal. clamantis indeserto, Jpannes prsedicanset tribuens
LXXXVIII , 15). Noli causari quasi sumptuosum baptismum poenitentise in deserto; quanquam et
ifort. prsesumptuosum] sit,viresque tuaj excedat anle ipsum quibusque sanctissimis prophetarum»
paupertatis, tam magnifico , tamque potenli prsepa- velut auditorium Spiritus, amica seriiper fuerit so
rare domum liospiti: habes ad manum unde id pos- litudo. Longe tamen excellentior atque divinio
sis. Humanuiri dico propter infirmitatem carnis •ipsi loco gnitia sanctificationis accessit, cum Jesus
-tuse, vel magisangustiammentistuse; Confitere per- : Joanni successit: qui etiam, antequam prsedicare
fecte de prseterito: bonam voluntatem habe de csete- pcenitentibus inciperet, locum posnitenlibus prcepa-
ro ; pax enim hominibus bonse voluntatis (Luc. n, fandum putavit; atque per dies quadraginta, dum
14), et hoc judicio et juslitia sedem Altissimo prse- versatur in deserto, velut purificans locum, novum-
parasli. Vis manifestius audire de confessione, quod que novse vitse dedicans locum, tyrannum qui in-
earii oporteat fieri in prseparatione adventus Domini? cubabat, omnemque malitiam et subtilitatem ejus,
/iMi«s,-ait Scriptura, ©__,©in initio sermonis ac- non tam sibi, quam illis qui accolse eremi futuri
cusotor est sui. Et quid sequitur? Venit amicus ejus "' eraut, superavit. Si ergo elongasti fugiens et ma-
(Prov. xvni, 17), qui modo ante confessionem ini- nens in solitudine, ibi permane, ibi exspecta eum
micus assistebat longius. Cum enim dixit, Confite^. qui le salvum faciet a pusillanimitate spiritus, et
bor adversum me injustiliam meam Domino (Psal. tempestate. Quantalibet ingruat tibi tempestas bel-
xxxi, 5); et ipse remisit: Yenit, ihquam, ei inve- iTjfunff-quantacunque patiaris in desefto, penuriam
itigabit eum. Prorsus investigabit, tanquam potio etiam victualium, noli pusillanimitate spiritus re-
Valida , scrutans corda et renes; pertingens usque dire mente in ^Egyptum. Felicius te pascet eremus
ad divisionem animse et spiritus, exhauriens hoxia manna, id est pane angelorum, quanr^gyptus.
de medullis animse, mehtisque visceribus, purgans ollis carhium. Ipse Jesus quidem in eremo jejuna-
sflectus ut fructiuTiplus-affefat: de cujus primilivo vit; sed multitudinem sequentium se in deserto,
fructu cpnfessionis jam gaudet pater agficola.Tpse ssepe et mirabilitef pavit. Ssepius autem et mirabi-
lamen qui post confessionem nonnunquam et ante- lius le satiabit, qui tanto gratiore merito , quanlo
quam irivocetur, adest, nonnunquam exspectat ut sanciiore proposito secutus es eum in deserto. Cum
tu prior eum invites: et ut meritum tibi augeat, enim diutius eum tui oblitum putaveris, ipse- suse
ssepe diutius dissimulat; ut tu attentius psallendo, ,P non immemor bonitatis , consolabitur te , et dicet
-instantius orando , dulciter violentus intrare com- tibi: Recofdatus sum lui, miserans adblescentidm
pellas: alioquin planget propheta quod civitates iuam, et charitatem desponsalionis tuw , quando se-
-austri clausse sint, nullo inlrceunte (Jerem. XIII, cuta es mein deserto (Jerem. n, 2). Tunc plane
J19). Cuin ergo dicere potueris, Paratvm cor meum, ponet desertuni luum quasi delicias paradisi: et.
Deus, quia vacuatum a malis; paralum cor meum, ipse confiteberis quia gloria Libani data esl ei, de-
quia sanctis plenum desideriis: tunc sedulus fac cor Carmeli et Saron (Isa: xxxv, 2). Sicut enim
quod sequitur, Cantabo et psalmum dicam (Psai. in multishodie loeis, etiamjuxtalitteram illudpro
LXVI,8); Et quicunque sit sonus canlantis vel pheticumvidemus impleri, Pinguescent Speciosa.'de---
psallentis, hsec sit intenlio mentis: Exsurge, serti (Psal. LXIV, 15); et, Deserta in ubertalem
, gloria mea, exshrge in occursum mei;quia,quan- versa advenm comedent (Isa. v, 17): sic quilibet
tum potui, occurri libi. 0 benigne Jesu, quam ala- Scripturse Iocus, qui ante ©17 tibi sterilis vide-
cer et promptus , quam Isetus et festivus occurris batur et aridus, repente ad benediclionem Dei mira
hujusmodi devotioni! quam hilarem le ostendis in replebitur ubertale , ac pinguedine spiritus ; ut de
viis istis! Occurristi, inquit Isaias, Iwtanli et fa- saturitate mentis eructes bynirium Iaudis, Confitean-
cienti justitiam: in viistuis recordabuntur tui (Isa. D tur, inquiens, Doniino, misericordim ejus, et mirct-
LXIV,5). Si enim psallas sapienler, in via immacu- bilia ejus filiis homintim: quia satiavit animam ina--
lata veniet; veniet qui et illuminabit abscondita tua, nem,et animam esurieniein sdtiavil bmtis (Psal.
utquaenescis intelligas mysteria Scripturarum, erit- cvi, 8,9.
que ut dicas: Psallam et intelligam in via immacu- 2. Hlud saiie.mirabili gratia provisum est divinse
lata, quando veniet ad me (Psal. c;, i, 2). Excita, dispensationis, ut in bis desertis nostris quielem
Dbmine, potentiam tuam, quse excitet pigritiam no- ": habeamussolitudinis , nec tamen eonsolalione ca-

slram in occursumtui: et veni, ut salvos.nos facias reamus gratise et sanctse societatis. Licet cuique
eo quod neminem pa-
(Psal. LXXIX,5), Salvator mundi; qui vivis et scdere solitarium, ettacere,
regnas per omnia sseeula sser-ulorum.Amen. liatur interpellantem: nee tamen vse soli, eo quod;
"
.--, SERMOIV. , noft habeat confoventem: aut, si ceciderit, suble-
De vita solitarid, et de via Domino paranda. vanleffi' (Eccle.iy, 10).Tnfrequentia hominum su-
- 1. Vox clamantis in deserto, Parale viam Domini mus, et sine turba sumus; velut in urbe versamur,
(Isa. XL,3). Primo amnium considerandam arbi-. nullumtamen tumultum patiniyr,. quominus vps
• tror gratiam deserii,. beauludincm eremi; qu3e abi clamanlis in aesefto a hobis audiatur : si modo ia-
23 GUERRICI.ABBATIS. ---". _ - :-2i
terius , sicut; exterius silentium habeamus. Verba A-^-ia
, jbibunl, propterea exaltabunt caput;oquia caput
namquesapiehtium , ait Salomoh ,' audiuntur in si- .suum, qupd sequtinthr per viarri passionis, icohse-
lsniib,plus quam.clamof.principisiiiter sinltos.(Eccle. quenfur in fine mansipnis. ..
rx, 17). Et nunc quoque si medium silentium tc- 5. Quidquid Igitiif :Occurrerit vfibis in"ivia Do-
neant pmnia interiora tua, omnipofens sermo tibi ,mini,;Iseto;ac dilatato eorfe xurrite viam manda-
secretus illabetur de sede paterna."Felix igituf,quT -torum Dei:: quia; etsi pusillanimis arcta videlur
sic elongavi.t fugieris tumultum muadi. qui tam pro- via, tainen reeta^etsi dura videtuf, immaculata
cul recessit in: seeretum et sblitudinem quietsemen- est, Plane ieali immaculatl ih via! qui sicimmaj
tis, ut non-modo vpeemyerbi,sedet Verbumipsum;- culato. caile transeunt yiam mupdi, ut non inqui-
non Joannem, sed Jesum mereatur audire! Thterim nenl yestimenta :sua :.aut certe, siinquinaverint,
.amen quid vox Yerbi npbis clamet audiamus,nt sccundum beatitudinis ;npnJ amittunt locum; sed
quandoquede voce ad .Yerfium pfpficiamus. P-arate,- lavaht vestimenta $ua Mptismo poenitehtise, quo
inquit, viam Domino : rectas f.acite.Mmitas. ejus . Joannes bap.lzat .;:9I8- in eremo, viam parans
{Isa. XL, 5). Paraf yiam, qui cofrigit yitam: re- peminb. Y:ia_utique Immaeulata, castitas ; via
ctam faeit semitam, qui per aretiorem se-dirigit ^rata, per guam iDpminas gratise digrianter veniat.:
viam. Plane vita correcta, via est reefa, per quam :B.cai propheta cantat, fiejis, meus-,impolluta via ejus.
Dominus veniat ad nos, "qui in hoc ipsuro prseve- Jmpolluta eastitas :¥.j.rg-inis,.qua yenit In uterum i!-
nit nos. A Dominp siquidem gressus hominis diri- Jius ; -im.polluta.necesse-.est- sit eastitas.ho-inini.s,
gcntur, et viam sicejus volet, ut gratanter per 63111 :qua veniat in animam illius. -Felis -cohscientia,.cui
veniens ad hominem, cum eojugiter ambulet. Nisi ;convehit voxllla-:: Ttew-sprwcihxit me liiftute cpnti-
enim suum ad nos adventum ipse prseveniat, _quiest ..jiGi&i&-.,.¥t--p.PS_uit-,iffimaeulatii_n_$iapi.-meam (PsaL
via, veritas et vita (Jdan. xiv, 6); ripn pplest yia .x-v.K,3,1,:53)-!YerHnitamenjriedecastitate sincvlrip":
iiostra corrigi secundum regulam yerilatls, ae per tutibus -aliis glorieris,: quasi jam yiam immacula-
Iioenecdirigi advitamseternltaiis. Iriquoverocpr-- tamDo.minopa.ray.eris: seito -iquia nihilominus
rigit adolescentiof viam suam , nisi in custodiendo necesse est «t via ;hsec;etiarfl recta -sit, plana sit, ut
sermones ejus, nisi in sequendb vestigia ejus, qui etiam tenebrosa vel Inbrica npn sit. Nam via im-
viam fecit se ipsum, qua venianius ad ipsum? Uti- piorum fjenebrse -et lubficum; et angelus Dpmini
nam dirigantur vise mese, ad custodiendas^, 0 Dp- persequens. eps (Psgk xxxiy,"6). Et via impiorum
mine, vias tuas (Psat. cxvm, 5); ut prbpter verba tenebros.a : nes.ciunt ubi-corruant (Prov. iv,'19).
labiorum tuorura custodiam etiam vias duras: qua. Putamusne, fratres, in aliquo nostrum inveniatur
etsi durse videantur carni, quia iniirma est; suaves C-adftue pravum aliquid in vgluntatibus, asperum in
ct pulcbrae videbunlur spiritui, si promptus est! moribus, tenebrosum pef igncrantiam seiisus, lu-
Yiw, inquit, ejtis vim pulchrm, ei omnes semitw ejus bricum per ineonstantiam actus.?-Quomo"doautem
pacificw (Prov. III, 17). Non solum pacatse, sed scripiuram de via parandaImpleMmus, nisi, sicu*
etpacifica. sunt vise sapientise: quia:, cum placiieriht scriptumest, faciamus-_; Vtsinl prapa, in dir-ecta;
Domimi vice liominis, eliam inimicos ejiis convertet ct asp.era, iH-vias plan.as_(Isu..%i.,&,-st;_Luc,_-ii\, 5)?,
ad paccm (Id. xvi ,7). Israel, si in viis meis, inquit, 4. Primo Ilaque ;necesse:est ut, si <jua est in nc-
ambulasset, pro nihilo.fqrsilan inimicos eorum liumi- bis prava et distorfa voluntas, corrigatur, et ad
tiassein, ct super tribulantes eos misissem mgnuni regulam divinas voluntatis dirigatur, Aliter.videbi-
tneam (Psgl. LXXX,14, 15). Quare eriim contritlo _muc dicere, sicuf impii dicunt : Ncn est recta via
et infelicitas in viis eorum, nisi quia viam pacis iipn Domini. Sed statim refellit nos irrefragabliis veri-
cognoverunt ( Psgl. xiii, 5)? Eaprppler, si quando tas, et increpat terribilis severitas .i-N_unquidnon
"vidihpininem inquiefum, eontiimacem, litigiosum, vicemew rectm sunt, et _nonmagis-viw wstra: pravw
gravissima tentatione vexari",vel tribulatione flagel- siiht (Ezech. xviii, 29)? Qui igiturviam Domino pa-
lari, recordabar illius pfoverbii: Semper•jurgigquw-1^, rare festinas primo omnium bona sit voluntas;
rit.-malus: angelus' auiem crudelis mittetur conira quoniam in malevolsm animam non iniroibit ^a-
eum (Prov. XVII,11), cui traditur forsitan in af- piehiia ;(Sap. 1,-.-&): Cum autem hoc mpdo posueris
Dictionem carnis, ut spiritus salvus sifindieDo- prava in directa, scilo quia non minus necesse est
mini. Si tamen aliquandp prosperatur via impio- ut aspera sint in vias planas : ut scilicet nmnem
rum, noli ajmulari in eo.qui prosperatur m via sua, morum complanes asperitaiem, et in quamdam-vi-
in homine faciente iiijustitias (Psal.-sxxvi, 7): tse socialis sterrias ajqiialitatem , ne -mitis et suavis
quia haic via eorum scandalum ipsis ; ut tanto libe- ille viator offensus asperitate vise resiliat. Quidni
rius in mortem currant, quanto minus sepitur eis resiliret ille mitis et humilis-corde, qui rion nisi
via Jqua ambulaiit. De istis Sapiens Ioquitiir : Via super mansuetum requiescit et bumilem;cum etiam
peccaiitium complanata lapidibus: sed in fine illorum,. humanus omnis sensus refugiat et horreat homi-
inferij tenebfceet pcenw(Eccti. xxi, II): et,Ducuiit in nem iracundum,et.intractabilem?Sed, et siealenus
bonis dies suos , _et ih puncto descendunt adinferos prbfecisti invia Dpmini, ut et propositum rectitur
(Job xxi, 15). Beali igitur.immaeulati in via,!qui dinis, et-disciplinam mansuptudinis assecutus sis;
ambiilant in via Domini! quia, etsi de torrenie ih profecisti quideia, sed honperfecisti, nisi lucerca
23 D£ ADYEHTUDOMINISERMOT".". J6
sil pedibus tuis verbum Dei, et luir.en senutis tuis. AA SERMO Y.
In via enim qua ambulabam, ait, absconderunt la- Quomodoproficiendum in paranda via Domino.
queum rhihi (Psal. CXLI,4). Et sunt viee quse viden- i; Parate viam Domino (7so. XL,3). Yia ©omlni,
tur hominibus - reetae, novissimum -autem earum fratres, quam parare jubemnr, ambulando paratur,
ducit in profundum inferni. Via enim impiorum te- parando ambulaiur. Et licet multum profeceriti»
nebfosa, ut Salomon ait : nesciuht ubi corruant in ea, semper tamen vpbis restat paranda : ut de,
{Prov. iv, 19). Hoctet Dominus ait : Qui ambidat hisin qnse pervenislis, teiidatis et extendatis vos in
in tenebris, nescit quo vadat(Jaan. xn, 55). At vero uiteriora; quatenus per singulos profectus Domi-
mandaium iucerna est, et lex lux, et via vitceincre- nus, cujus -adventui via paratur, quasi novus, ac
patio.dis.ipling. (Prov. vi, 25). Qui enim increpa- seipso semper major occurrat, Ideo bene justus
tiones relinquit, errat. Si igilur sapis, in via qua orat : Legem pone niilii, Domine, viatn justificatio-
nuhquam ambulasti, non ipse libi doctor aut du- num tuarum, et-exquiram eam semper (Psal. cxvm,
ctor eris, sed aurem inagistris inclinribis, et incre- 55). Jdeo forsitari vita seterna dicta est; quia licet
pationibus eorum acquiesces -, et consiliis ; et ope- providefitia semitam cujusque investigaverit, ter-
ram scientiseet Iectiohi dabis, ne scro pcenitens di- minumque constituerit quousque proficiat; termi-
cas : Cur detestatus sum discipiiiiam_,etincrcpa-*>B num tamen non habet illius, in quam prpficitis,
tionibusnon acquievit &>r meum; necaudivi vocem bonitatis natura. Itaque sapiens impigerque viator
docentium me, et magislris non inclinavi aurem cura cousummalus fuerit, func incipietj ita scili-
mcam'!_pj>ncfui in omni malo, in medio eccUsim,ct cel obliviscens quse retro sunt, ut ^uotidie dicat
synagogm(Prov.y, 12-14). Quod enim scientia legis sibi, Nunc -cmpi(Psal. LX-XVI, 11). Exsultat ut_gi-
liberet a laqueis, aftdi confitentem David : Posue- gas, quem nil terreat ad currendam viam manda-
runt peccatores laqueum mihi, sed de mandatis tuis torurn Dei : Idithumque faetus, pigros qui in via
nonerravi. Quomodo id poiuisti? Quia hwreditate resident, facile transilit in impetu cursus sui. Et
acquisivi testimonid tua. Et in via testimoniorum licet jiovissima 4iei liora venerit, consummatus in
Hioruindelectatus sum, siculin omnibus divitiis. Me brevi explet tempora multa; ut repente de noyissi-
exspectavcruntpeccatores, -ut "perderentme ; sed per mo prinius, inter primos coronam accipiat.
hoc evasi, jquia tcsiimoniatuanntellexi{Psdl_ cxvm, 2. Sednes qui de profeclu vise ejus loquifiiur,
110, 111, 94, 95). Lex 7)ei, inquit, in corde jttsti, utinam vel initium ejus apprehenderimus! Meo
«/per hoc non supplantabuntuf tjressus cjus (Psal. juunque sensu atque judicio non parum in ea pro-
ixxxvi,51). Hinc etfilius ejus Salomon ait : 5»«;«- „ ficilqui coepit; si tamen vere coepit, si viam civita-
laler ore decipit amicum suum , jusli autem libera- lis habitaculi invenit. Quam pauci sunt:, aitVeri-
btiniur scienlia (Prov, xi, 9). tas, qxi-invcrtiunleatn!(3Iatth.\-u,il.) Quam mtilti
5. Sed utiriamha.c via , qua salutcm vel Salva- sunt qui in solitudine errant! prorsus omnes soli-
lcrem suscipere uebemus, sicut jam non est tenc- tarii, id est omnes su.perbi, qul se.-soios. reputant.
J:ro.saper ignorantiam veri, sic nec lubrica sit per Nullus eorum adhuc dicere potest : Nunc ccepi,
incons.antiam operis. Sed, sicut Balaam cadens a- hwc mutalio dexterw .Ex^elsi(Psal. LXXVI ,1-1^. Non
pertos habebat pculos (Num. xxn, 27, 31), sic et enim est illis commutatio, ut desinant esse quod
rios : et videinus aperlis oculis per scientiam, et erant, quia nori timuerunt Deum (Psal. LIV,20),
cadimus per negligentiam. Yolentes et scientes pec- cum initium sapientise sit timor Domini (Psal. cx,
camus, et libehtes lubricamus : nec lam lubricum 10). Si initium sapientise, nimirum et vise bonse.
vise causari possumus, quam proposituiri mentis, id Ipse nompe timor pomini, ipse estqui statim illud
est, pedem cui innitimur. Quis enim non ariibulat sapiens consilium generat in corde viri, ut dicere
jn lubrico, dum in mundo, dum in corpore vivit possit : Cogitavi vias meas, et converii pedes meos
luteo?Non igitur tam via quani ;SI9 Pes in cu1-- in testimonia iua (Psal. cxvm, 59). Ipse confessio-
pa est, qui in via.Dei minus firmus est. Sed nun- ji rj nem persuadet, quam Psalmista initium lioni ope-
qnid, qui cadit, non adjiciet ut resurgat? Septies .ris esse docet : Incipitc, inquit, Domino in confes-
cadit justus in die, et septies resurgit (Prov. xxiv, sione (Psal. CXLVI,7). Ipse ad poenitentiam super-
16). Dominus enir.i erigit elisos, Dominus dirigit bum inclinat, ut vocem clamantis in desertb viarii-
justos (Psal. CXLV,8). Nam, si dicebam : Motus est que parari jubenlis, et unde incipiendum sit osten
pes meus; misericcrdig tua,~Domine, adjuvabat ine. dentis, audiat : Pmnitentiam agite; appropinquabil
{Psgl. xcni, 18). Quando igitur aliler non potes cnim regnum c«lorum(Matlh. m, 2). Huic sententia
cadens, surgens viam ambula, clamans tamen sem- consonat Salomonis, qui manifesta defiriilione ru-
perei,quem sequi ei consequi desidcras, Perfice des instruit, dicens : Initium vim bonw, facerejusia
.grcssusmeos in semilis tttis, ut non -moveantur ve- _(Prov.xvi, 5). Quid est enim justa facere, nisi
stigia mea (Psal.xYi, 5): et, si via iniquitatis in ine poenitentiam agere? nisi de nobisipsis quOd Deo
est (ut est humana fragilitas), deduc me in via debemus cxigere, et quod rapuiinus exsolvere?Hsec
aterna (Psal. cxxxvni, 24); quatenus per te.qui es esl justitia quse ante Dominum ambulat, viamque
;yiaet veritas, perveniam ad te, qui es veritas, et ci placitam parat, sicut scriplumest : Jusiitia anie
.vita sterha : tibi gloria per Kterns sxcula. Amcnv etim ambulakil, et ponet in viajgressus.suos(Psal.
27 ;.: GUERRICIABBATIS- ... 28;
LXSXIV,14). Sicut enim Joannes Jesum, sic poeni- A bpnis consentiens (Jacob. ni, ,17) : a quibus om-
tentia gratlam prsecedit;,illam scilicet gratiam, qua nibus quafti procul abhprreat sapiens incculissuis,
post satisfactionem reconciliati, suscipimur in os- utinam nunquam experientia ipsa probasset iu:
culo pacis. In liac siquidem poenitentiscvia, grato ocuiis nostris. Si contristat vos, arrogantia, seu
alque hilari occursu obviant sibi, seseque osculan- pervicacia bujusmodi sapienlium, coiisolatur abun-
tur justitia et pax; justitia scilicet hominis s.e pu- dantius npstrorum pax atque modestia stultorum,
riienlis, et pax Dei ignoscentis : Isetumque ac jucun- qui quanto minus sibi credunt, tanto suadibiiipres
dum celebrant in osculo sancto foedus reeoncilia- bonis eonsentiunt. Tales itaque stulti non errant
tionis: Denique ne parvi sestimetur meriti hsec facile de viaDei, sed juxtaverbum prophetse semper
justitiahominis de semeiipso facientis judicium et audiunt vocem.positergummonentis : Hmcvia, gnt-
jiistiliam, neve oratiunculse, et vota pigrorum se bulatein ea, neque-ad dexteram, neque ad sinisiram
laboribus poenitentium coiiiparare prsesumanl; quid (Isai. xxx, 21) : lie scilicet perfervorem excedentes
de ipsa Salomon sentiat, audiant: Initium , inquit, modum, aut per teporemsubsistentescitramoduni,
vim. @20 bonw , facere justa : accepta aulem Deo legem prsescriptam, viamque deseratis regiam. Spi^
mugis, qugm immolare hostias (Prov. xvi, 5). Si ritus est ad dexteram, caro est ad sinistram; et lisec
ergo vidcris hominem huic ppenitentise professum, B sibi colluctantia semper sibi adversantur, ut non
regularibus ac sanctis laboribus, quorum debitpr qusecunque vult, siye ista, sive ille, faciamus :, ne,-
es.tj singulares praliunculas prseferentem; ingere; ei si plus justo sequimurimpetum spiritus, declinemus
hanc Sapientis sententiam :Initium vimbonm,faccre ad dexteram; aut, si plus justo carni indulgemus,
justa : accepla autem magis Deo quam immoiare deviemus ad sinislram. >
hostias. Similiter, si videris hominem, adversus 4. Hanc denique viam justificationum Domini,
quem frater suus aliquid liabet, munus seu laudum, viam veritatis quam elegistis, quanta laude prsedi-
seu sacramentorum , ad allare olferentem; repete cet Isaias, delectat-me; cum charilate yestra recor-
ei nihilominus eumdem sefmonem : Initium viw dari.JEt erit, inquit, ibi, id.est, in antiquis cubili-
bonw, facere justa,_ut fratri reconcilieris : gccepta bus draconum, in terra utique deserta et invia, se
autein Deo magis quam immolare liostias. Nam- et mita et via, sicut hodie Cernere est : quiaimferis
illo etiam spectal hsec senlentia, ut daturus eleenn> et incultis liominibus , qui sine lege vivebant, in
synam, prius, si quem defraudavit, vel simplum ipsis invenitur ordo;vitse, et dis.ciplina. E^tec via,
reslituat. Sic ef lu quoque voluhtaria oris tui bene- inquit, sancta vocabitur ; quia niniirum sanctifica-
placita nullalcnus Deo esse credideris, illa scilicet tio est peccatorum, perditonimque salus. Quanta
quse in psalmis, vel in oralionibus secretis ei oblu- vero .virtute. ac reverenlia; sanclitatis prseemineat,
leris; sl propierea canonem psalmoyum ex Regula inde probat propheta, quia non irgnsibil, .inqu.it,
constitutum negligentius exsolveris.-Nonne, si recle pollatus-per eam (Isa. xxxv, 8). -0 milsaia, ibunt
offeras, etnbn recte dividas peccastiT(Gcn. m, sec. igiturqui polluti sunt per aliam,.yiam,?.Imopotius
LXX.) Rectas, inquit, facite semitas ejus (Maith.ui, huc omnes, huc yeniant, hac incedant. Immundis
3, et Isa. XL,5), vos qui paralis viam Domini. enim prsecipue Christus hanc yiam stravit, qui ve-
5. 0 Dominc,tu parasti directiones nobis, si mo- nit quserere et salvum facere quod perierat inviis
do nos recte ambulemus in illis. Tuiegem posuisti sseculi. Quid igitur?. transibit pollutiis per viam
nobis, viam justificationum tuarum, per illum sci- sanctam? Absit! Yeniat quantumlibet ppllutus ad
licet, quem liujus sanctse inslifutionis Legislatorehi eam , non tamen transibit pollutus per eam : quia
dedisli : I7<EC lita,inquiens, ambulate in ea.,neqm cum-transierit, jam pollutus non 321 erit. Ad-
ad dexleram, neque ad sinistram(Isai. xxx, 21) mittit quidem yiasancta pollutum, sed stalim abluil
Hsec via plane, sicut propheta promiserat : Via cli- admissum; quia diluit omne eommissum, tanquaiii
recta nobis,iia utstultinon errentpereatn(Isa. xxxv vere baptismus alter poeiiitentiuin. Hic plane, hic
"8). Junior fui, etenim senui. et non vidi, si beiri• j) baptizat, nori Joannes, sed Jesus baptisttio ppjriii
niemini, slultum erranlem per viam : cum vix.ali teniise : bic palet forisdomus David in-ablulipnehi
rectitudinem ejui; peccatoris et menstruatse. Propterea namquevia
' quem sapientem viderim, qul
tenere potuerit. Yse , qui sapientes esiis in oculiii hsec pollutum admittit, sed pollutum npn Iransniit-
vestris, ef coram vobismetipsis prudentes (7sa. v , tit : quia via arcta est, et quasi feramen iilud an-
21)! quos sapienlia veslra devios abducit a via sa- gustum est, qup serpens innovandus cumexuviissuse
Tutis, nec sinit stultitiam scqui Salvatoris. NOJi vetustalis venire potest, sed cum ipsis transire non
ignorabat ille slultus propier Christum , quid lise: potest; sed novum suaque nudilalenieliusyestitum,
sapientia lerrena , animalis, diabolica .malifaclat , transitus angustia trajicit, extricans omnem, quenl
qui dicebat : Siquis sapiens esse videtur inhoc sw atlulerat, squalorem vetustatis. Bene ergo piuden-
culo, slultus fial, ut sii sapiens apud Deum (I Cor. tiam serpehlis imitari rogamur, qui nec aliter in
m, 18). Optabilis stuliitia , quse divino judicio fe - novari possumus, nisi per angustum coarctemur.
pulatur sapientia, quse hominem non sinit errar 3 5. Sane quod illiusantiqui serpentis.insidias
de via.TIsec stultitia, nisi fallof, est illa desursur I evadamus, siper hane arclam yiam liujusnovi
sapientia , pudica , pacifica , modesta", suadibilis , serpentis exeriiplum sequamur, Isaias .promiltit/qoi
£9 TE NATIYITATEDOMINISERMOI. 50
de eadem via subdit ; Non erit ibi leo, et'mala besiia A potes, crede videnli Isaise, qui oculus tui cprpor.is
non ascendetpeream, nec invenieturibi (Isa. xxxv, 9).'• est. Ipse uteunque videbat, cum id quod sequitur
Securi ergo simus, side via non exorbitamus. Potesl dicebat : Etecce ambulabunth&c via qui liberdti fue-
leo ill.e, qui circuil quserens quem devoret, juxta rint, et redempti a Domino : el venient in Sion cum
iter seandala ponere, laqueos abscondere, viatores laude, et Iwtilia sempiterna super capita eorum Gaii-
rugitu terrere : sed persistentes in via Isedere non dium quoqueeC Iwtitiam obtinebunt, fugiel dolor et
polesl; quippe cui via ipsa terror et supplicium est. gemiius (Isai.xxxv, 9,10). Quisalis huncfinemcogi-
Fortitudd nempe simplicis , via Domini , etpavor tat, puto quia non solum viam dilatat sibi; sed'
his qui operantur malum (Prov, x, 29). Si ergo in eliam pennas, ut jam non ambulet, sed volet, ass.u-
via es, hoc solum time, ne devies , ne Dominum mit sibi. Sempcr ergo, fratres, cogitate finem prse-
offendas, qui te per viam ducit, ut dimittal te va- miorum, et cum omni facultate et alacritale cur-
gum in via cordis lui : prseter euni ne limeas alie- relis vlam mandatorum. Per ipsam vos deducat et
num. Quodsi nimis arctam viam causaris, prospice perducat ipse, qui est via currentium , et bravium
finem, qUote via ducit. Si enim omnis consumma- pervenientium, Christus Jesus; cui honor et gloria
fionis viderisfinem, conlinuo dices : Latummanda- per omnia sseculasseculorUm.
tum iuum nimis (Psal. cxvm, 96). Si minus videre

DE NATIVITATE \DOMINL

SERMOI. B dignatio suscepit divina ;Jut nec infapti» recusaret


Quaiia nos doceat Deus puer. injurias, nec alia, quam communis habetconditio,
i. Ptter iiatus est nobis (Isai. ix, 6). Puer anti- sortiri vellet exordia: excepto sane, quod per Spi-
quus dierum. Puer forma corporis et setale : anli- ritum sanclum imniaculatus nascens de immacu-
quus dierurii, incompreliensibili Yerbi seternitate. lata, vitia noslrse originis emundabat, atque^secun-
Quanquam et in ipsa sua dierum aiitiquitate etsi dsenativitatis nobis sacramenta dedicabat.
puernorisit, novus tamen semper sit;-imo non 2. Itaque parvulus natus est nobis {Isa. fx, 6),
lam novus sit, quarh ipsa novitas in se semper et Deus majestatis exinanieris semetipsuiri, non
manehs et innovans omnia, a quo quseque rcs solum terreno mortalium corpori, sed etiam infir-
prout recedit, inveteratur ; prout reaccedil, re- mse ac pusillse infantium se configuravit setati. 0
npvatur. Et novo quodam modo unde anliquus, beata infantia, cujus infirmum ct stultum fortius
inde novus : quoniam quidem seternitas ipsius et sapienlius est omnibus hpminibus; quia nimi-
sine initio nascendi, sine defeclu velerascendi, rum Dei virtus, et Dei sapiehtia sua in nostris,
ipsa est et anliqua novitas, et nova antiquitas ip- divina operatur in humanis! Hujus siquidem in-
sitis. Alia tamen e?t novitas hujus temporalis na- fantis infirmitas principem mundi triumphat, for-
tivitatis, quia puer natus est nobis innovandis, qui ^ teni armalUm ligat, crudelem tyrannum capllvat,
ab selerno Deus nalus est angelis beatificandis. et captivilatem nostram absolvlt et liberat. Hujus
IUa quidem nativitas amplioris glorise, sed ista infantis muta, ut videtur, et elinguis simplicitas
profusioris misericordise. Ista siquidem propler linguas infantium facit disertas; linguis hominum
irie, qui misericordia indigebam , quoniam miseria loqui facil et angelorum, linguas dividens igneas,:
circumdatus eram, el miseria quam expiare iion insciusiste, ut videlur , ipse est qui docet homi-
poteram. Ostende nobis misericordiam luam (Psal. nem scie^itiam et angelum, tanquam vere Deus
LXXXIV,8), qui nondum idonei sumus videre glo- scientiaru3, Sapientia Dei, et Yerbum. 0 sacra et
riam tuam : appareaf benighilas et humamtas Sal- dulcis infantia, quse veram humanis innocentiam
vatoris nostri Dei, ut per lianc digni efficlamur et refudisfi, per qtiam omnis aetas in beatam redeat
idonei , quibus appareat majeslas et divinilas infanliain; libique conformis fiat, non pusillitate
Creatoris nostri Dei. Ostende nobis, Domine, mi- membrorum, sed humilitate sensus, et pietate mo-
sericordiam tuam, nostra indutam miseria, el novo rum. Prorsus vos filii Adse,qui nimis grandcs estis
miserendi genere de ipsa miseria miserorum ope- in oeulis vestris, et in giganleam eriormitatem per
rantem remedia. Ad hoc siquidem ars misericor- r, superbiam excrevislis; nisi conversi fueritis, et ef-
disebeatitudinem Dei, et miseriam hominis in uni- fecti sicut parvulus iste, non intrabitis in regrium
tate Mediatoris lemperavit; ut operanle sacra- coalorum (Matlh. xvm, 4). Ego sum oslium (Joan.
mcnlo uiiitatis , per virkitem resurrectionis beati- x, 9) regni, ait parvulus iste : nisi incurvetur.alti
tudo miseriam absorbeat, mortemque vita-deglu^ tudo virorum , non eos admittet humilitatis janua.
liat; et 92^ totiis homo glorificatus in divinse Ideo nimirum conquassabit capita in terra multo-
consortium nalurse transeat. Usque adeo autem rum {Psal. cix , 6); et qui elati accedunt, repulsi
uriiversitas infirmitales carnis, quibus ob culpam capite illiso cadent retrorsum. Quid enim? adhuc
hlimana subjacet natura, absque culpa videlicct, lu superbis, terra et cinis, postquam"Deus faclu
34 GUERRICIABBATIS 5=
essthumilis ? adhuc niagnus es in ocu. s tuis, post- .A exorditus est seta'.e;; ut quos reatus proprise ter-
quam Deus parvulus faclusest sub oculis tuis? Ille. rebat conscientise, snes.consolaretur non difficilis
semetipsum exinanivit ut pene videretur esse ni- indulgentise. :
iiil, sinequo factum est nihil: et tu in immensum 4. 0 puer dulcissime, Jesu bone, quam magna
inflaris et exiolleris, existimans te aliquid esse, esf multitudo dulcedinis tuse, quam abscondisti ti-
cum vere sis-nihil ! ipse le seducis (Galat. vi, 5), mentibus te, et perficies sperantibus in le, qui tan-
clamat tibi Apostolus; cum, etsi aliquid esses, si tam exhibuisli necdum scientibus te! Prorsus dul-
magnum aliquid esses, tanto magis humiliari te cedoinComparabilis, et pietas ineffabilis ; ut Deum
oporteret. Quanto, inquit Sapiens, magnus est, hu- qui creavit me , videam puerum creatum propler
milia te in omnil.Uh: el invenies gratiam coram Dco me : Deusque majestatis ei glorieenon solum simi-
(Eccli. III, 20), qui snperbis resistll, humilibus au- lis mihi fial corporis veritate, sed etiam miserabi-
lem dal gratiam (Jacobi. iv, 6 et I Peir. v, 5); lis, et velut humanse indigens opis appareat setatis
qui et ipse, ut tibi fieret exemplum, cum esset ma- infirmitate. Yere tu puer Deus, salutare vultus m.ei,
ximus omnium, factus est humillimus omnium et et Deus meus ,' cum totus sis, dulcedo, et deside-
minimus. Parumeratei, ut fieretminor angelis con- rium , dulciorem tamen te mihi facit teneriludo
ditione mortalis naturse ,-nisi et hominibus minor __.membrorum. Hsecnimirum te capabilem facit • sen-
fieret setate imbecillis infantise. Yideat igitur pius sibus et affectibus parvulorum, qui nondum sunt
et humilis, et-glorietur, videat impius et superbus, te solidum idonei capere cibum. Dulceinterim ,
et confundatur. Yideat, inquam, Deum immensum, dulceprorsus et sapidum, cogilare puerum Deum :
parvulum factum, et infantuium adoraridum, slu- quin etiam efficax et operatorium ad medendum,
pendum mysterium, redemptionem piorum, glo- ac dulcorandum, si quis in nobis est, rancorem
riam humilium, judicium impiorum, ruinam super- animorum, sermonum amaritudinem, morum au-
borum. 0 venerandum ac tremendum mysterium.! steritatem. Nequeenim crediderim , ubi sensus et
Quam sanctum et terribile est nomen luum, fons -memoria Tuerit liujus divinaa dulcedinis , locum
misericordiarum, et abyssus judieiorum! Quis de irsevel tristitiae inveniri: sed omnis indignatio, et
hoc fonlebibit, et non amavit? quis hanc abyssum amaritudo cum dmrti malitia tolletur a nobis. Ita
consideravit, el non expavit ? Qui non amavit, ne- Tiet ut quasi.modo genitiinfantes, modo genitum
tjuam et impius est: sicut qiii non expavit, vecors infantem ;Dominum digne laudemus, et in conso-
et insensatus est. Nihil lamen est cur judicium sonanlia ;morum et vocum, ex ore infantium et
expavescas , si non adversus misericordiam inso- Q lactentium perficiatur laus infantis, et lactenlis
lescas. Et ipse, siquidem mallet amari, quam servi- -Domini Jesu: Christi, cui cum Patre et Spiritu
liler timeri : magisque probat quod liber ac vo- sancto laus et jubilatio, per seterna sajcula sseciilo-
Tuntarius offert affeclus filiorum, quam quod coa- rum. Amen.
•ctiliusextorquet metus servulorum.Ideo el nunc cum SERMO H.,
primo se manifestavit mortalibus, puerum se ma- Quale donum , conieinnente Sgnagoga , suscepil
luit exliibefe, magisque amabilis quam terribilis Ecclesia._
,apparere : ul, qu.ia salvare veniebat, et non judi- l. Puer nattis est -nobis , _etfiiius dalus est twbit
care; prseferret interim unde provocaret amorem , ,(7sfli. ix, 6). Inde probatur qupd naius .esi nobis ,
differret unde incutere posset timorem. quiascilicet datus estnobis.Illis enim recte dici-
3. Cum fiducia igilur accedamus ad thronum tur natus, quibus videfur datus. Et omnibus qui-
gratisc ejus, qui nec cogitare sine trcmOre potera- dcm-gratia nativitatis hiijus oblata est, sed non ab
mus de throrio glofise ejus. Nihil hic terroris, nihil oninibus suscepla est".Non enim-omnium est fides.
severitalis quam meluas; sed omnimoda beni- in propria venit,.et sui eum non-receperunt (Joan.
gnitas alque niansueludo , de qua prcesumas. Et si i, II). Inutililer autem nalus essef nisi et datus
potcslas el terror apud ipsum est, *$23 tolum D esset: fruslraque factus esset filius homi^ais,si non
tamen inleriin dissimulat, donec pcenilenti parcat, recepissent eum filii homir.um, quib.is daret pote-
confitentern recipiat. Ne sit tibi scrupulo , quod statem filios Dei fieri. Ya3 igitur, Judaja inciedula,
graviter deliquisti : nescit puer Isesus irasci; aut, ingrata et impia : ablatum est a te regnum Dei, et
si irascilur, facile potest placari. Yere nihil placa- datum est genti facienli fructus ejus.Ejectus Jesus
bilius animo hujus pueri, qui in hoc ipsum pacem est de Synagoga , sed susceptus est ab Ecclesia.
tuam satisfactionemque prscvenit, priorque legatos Ejectus esl de contradiclionibiis Judseorum, consti-
de pace niiltit : ut qui reus cs, velis reconciliari. lutus est in caput Geniium. Ecce populus , quem
Tantuniniodo velis, et vere perfecteque velis; non noii cognovit, servivii illi, auditu auris obedivit ei;
modo veniam indulgebit, sed el graliam cumulabit: cum de vobis filiis alienis, filiis sceleratis et parri-
quinimo lucrum non mcdipcre deputans, ovem re- cidis, sit pii patris illa querela.terribilis : Filiot
cuperasse perdilaiii, dieni festum agel cum an- cnutrivi et exaltavi, ipsi autem spreverunt me {hai.
gclis. Coiigruebat ergo cuin divina mansuetudine'. i, 2). Sed, qui spernit, nunquid non et ipse sper-
Etas iiinocentis ac facilis infantia?.,salisque conve-- nelur ? Quia rcpidisiis vcrl.um.Dei, inquiunt apo-
fiicnter et commod? salutem peccatorum ab hai : sloli, ef indigiws vpsjudicastis vlitc cctcrna•-, ecee
35 DE NATIVITATE DOMINTSERMO II. 54.
converlimur ad gentes (Act. xm, 46). 0 felix genti- Amansit; ipsam bibunt, ipsa pars calicis eorum.
litas ! ecce afiertur tibi Jesus.: curre obviis mani- 5. Sed quid verbis moror? Numquid enim potest
hus, exlende manus , expande sinus, devotionem enarrari, quse et quanta sunt dala nobis, cum iste
tuam probet lam actus quam effectus; filium.qui Filius datus est nobis ? Nonne omne datum opli-
libi offeriur, suscipe fide, amplexare affectu;"sem- mum, et omne donum peiTectum ab ipso, et.cum
perque inter ubera tua commoretur. Et ecce videor ipso , pariter ad nos descendit ? nonne universas
mihi audire vocem exsultationis et confessiorils de opes coeli , omnes thesauros Dei, secum nobis ad-
cuiictis partibus brbis; a finimis lerrse Iaudes.au- vexit ? qui licet adhuc in ipso contineanlur abscon-
dio, glofiam jusfi. Est autem sonus ut multitudinis, diti, multa tamen jam et magna , ctquasi donati-
ut sonus castrorum Dei, vox una laudantium et-di- viirii pugiialuris erogavit; sed nihil oninia ad ea
cenlium : Puer nalus est nobis , et filius duttts esl quse victoribus reservavit. Quis enumeret tot mu-
nobis (Isa. ix, 6), Ipsa 924est> n' fallor, Eeelesia nera eharismatum, tot genera virtuium, nGstrorurii_
Saitabunda, eilaudans, toto ofbe lerrarum ; pfo-eo scilicet varietatem armorum, subsidia Sacraniento-
quod sibi natum , sibi datum amplexatur filium, rum, fercula Scripturarum , gradus et ordines mi-
quem oblatum , sed ablalum merito videt perfidise nistrorUm ; in omni setate, sexu, et conditione, ria-
Judseorurft. Lauda, sterilis, qum non pariebas , de- B tione et lingua, tot marlyrumlrophsea, confessorum
canla laudem et jubila, quw nonyarturieoas : quia insignia, virginum coronas ? si miraris, inquit Ec-
per hunc filium qui datus est tibi, multi erunt filii clesia, unde repentemlhipauperculse hsec niultitudr:-
desertw , mggis quam ejus , qum vinculo legis Deo divitlafum , et magnitudo glorise : inde riimirum ,
maritata (Isa. LIV,I) , ei videbatur adhserere. Tiinc quia Filius Dei datus est nobis, Deus gratise, Domi-
mirabiiur et dUalabitur cor luum (Isa. LX. 5). Tunc niis virfulum, et Rex glofise. Imo magis mirum es-
dices ih corde tuo: Quis genuit mihi istos ? Ego ste- set, si non sequerentur Domintim bona sua , ciifrt
rilis et non pafieiis, transmigrata et captiva: et istos elinmipse sit oninia bona. Inquirentes, inquit, Do-
quis enuirivit ? Ego dcsiiiuta et sola, et isliubi hic niinum-, non minueniitr omni bono (Psal. XXXIM ,
erant? (7sa:xLix,2i.) 0 mater incorrupta, virgo fe- 11); quantomagis siiscipiehtes ? Si enim"-mirani"
ciinda, filius, qui datus esl libi, hds tibi dedit.; Est ista nobis per Filium dala, ego (ut plus mirerSs)
enim Filius Altissimi, cui Pater istos adoptavit, ut adjiciam onlnia omnino nobis cum illo esse _do-
sint omnes conforhies imaginis ejus, et sitipse pri- nata. Cum enim Filium, per quem etin quo omn^a
mogenitus in multis fratribus. Dilaia, inquit, itaque subsistunt, Pater nobis donavit, quomodo ncn CBI-
locum tentdrii tui ab ortu ad occasum, et a mari ad- n nia nobis cumillo donavit? (Rom. vm, 52.) Omnia
"
mare, quia ad dexter.am et ad Iwvam pcnelrabts , et nostra sunt, aitApostolus, quianoslerestauctor om«
semen luitm gentes_hmrediiabit'(Isa. LIV,2, 3);-.lste nitnn et Dominus ; iit, etsi videamur tanquam ,'h5JnT
namque uriigenitus Marise, primogehitns est omni habentes, inveniamur tamen oninia possidentes.
creaturse, cui dicilur a Patro: Posiuia ajne, eldabo Vides igilur qiiantum , et quale dattim sit Filius ;
tibi gentes liwrediidtem-faam, et possessionem luam quamque probabile sit quOd de Sapientia, quse ipse
lermiiws terrm (Psdl. n, 8). est, legitur : Venernntmihi omnia bona cumiUa,et
2. Sicut aulem, suseepto Dei Filio, Ecclesia ste- innumerabilis honeslas per manus illius (Sap: vu.-,
rilis peperit plufimos , et roborata est: itaipso 11). Quare autem hoc ita inculco , fratres inei?
ejecto, cemuia ejus Synagoga, quse multos filios ha- Quare, nisi ut discatis ggg gloriari, quia filiusda--
bebat, infirmata est. Ideo ehim hodie Ecclesia gra- tus est nobis ; et quidqiiid muiidus potest dare.aut
tulabunda de dato sibi filio gratiarum actione et promittere vobis, non modo vile ct indignum ad il-
voce laudis replet coolos : illa niuta sedet in tene- lum , sed ctiarii delrimeritum propier illtnn depiife-
bris , auf cerle ejulatu fatigat inferos. Miser.a.et lis ? Non quoniodo mundus dat, dat ille vbbis-
cseca, cur non advertit-quam manifeste Deus ejus tanlum grali "estole , quia dalus est vobis , et
ad nos transierit; quam evidentcf ipsa repudiata, ]5 satagite ut amplius et perfectius delur voBis-.-Q>;i
solumque retinehte libellum repudii, litleram dico enim semel datus est-muiido in forma carnis, et
legis, quse adulteria ipsiUs, coarguit, universam certis diebus aut hOris datur fidelibUsin speeie p?-
dotein ipsius ad novam Sponsus nuptmn transtu- nis, scilicct in esu Sacramenli sui, ssepius et fe-.
lerit ? Ecce in manibus nostris tabulse matrimonii, ceriis horis daiur devotis , in guslu spiritus stii.
in duobus Testamentis-; eece sacramenta unctio- Priinum, ad redeiiiptionem ; secundum, ad sancti/i-
ntini, dignitas regum, Ordo sacerdotum, ministe- calioneni; tertiurH eliam ad consolafionem. Pii-
ria levitarum, eulius tenipli et vasorum, sacrificio- mmn exigit ut fides -sil recta; secundum, ut eon-
rum veritas, omnis denique ipsorum gloria, trans- scieulia pura ; teriiuiri, ut" devoiio prompta. Hsec
Ma ab ipsis, collata est nobis, quia causa et mentem.elevat, ut graiise occurrat; cor apefii, ut
veritas oumium, Fiiius daius est no&is.Ipsecalicem excipiat; affectuiii.dilatat, uf plurimum ipsiuscapiat.
legis, quse in manu est Mediaioris, ex hoc Judseo in Non solum auteai isfam, sed ct oninem gratiam
h.unc Christianum inclinavif. Et omne quod in ea abundare faciat in; vobis, Deus omnis gratise, Ei-
merum acverum fuit, eliquatum nobis transfudit: lius, qui dalus est vobis, qui est Deus benedictus. in
fsex sola, quse non est etinanita., apud Judseos rer ssacuia sseculorum.Amen.
GUERRICIABBATIS 56
35
SERMO III. A et vacua est, assumptio. Magna prorsus exinanilio
De admirabUi Dei cum homme commercio. ista in oculis videiilium, ut splendor gloriaect-fi-
substantise, nonnisi forniam prseferat
1. Puernatusesl nobis (Isa. ix, 6),Nobis prorsus ; gura paternse
natus non servilem, et in ipsa non habens speciem neque de-
non tnim sibi, non angclis. Sibi, inquam,
aut melius essc cprem. Quasi enimparum.exinanitus esset, @2@
est, ut scilicet hac nativilate esse, si homo solum fieret, etiam humanse carnis glo-
inciperet, qui antequam temporaliter nasceretur,
riam ita funditus in se vacuavit, sapienliam infa-
seiernaliter erat, et perfecla beatitudo sibi erat, infirmavit virtutem , miiiuit magnitudinem ;
Deusnatus erat. An- tuavit,
quia de Deo perfecto perfeclus ut et in nativitate minimum, et in passione se ex-
gelis natus non est; quia nec angelus Ille qui ir
hiberet novissimum virorum: unde nec reputave-
veritate slabat, reparatione indigebaf; nec illius
runt eum. Yis aulem videre Deum exinanitum a se-
qui ceciderat, casus reparabilis erat. Ideo nusquan metipso? yide jacentem ih; prsesepio. Ecce Deus
angelos appreliendit, sed scmen apprehendit Abraba
noslef (Isa. xxv, 9), Isaias ait, qui de tam longin-
(liebr. ii, 16); et qui Deus natus erat sibi, puer natui
quo vidit, et cognovit prsesepe Domini sui, imo
est nobis : se quodammodo relinquens, et angelo: Deum in
prsesepi. Ecce, inquit, Deus noster. Ubi,
transiliens, ut ad nos usque deveniens unus fiere B quseso? In prsesepio, inquit. Infantulum quidem ibi
e nobis; et exinanitus a semelipso, minoratur al invenio. Hunccine tu dicis illum esse. qui dicit.
angelis, ut sequalis fieret nobis. Qui igilur natus Cmlum etlerram egoimpleo {Jerem. xxm , 24): imo
seternaliter sibi et angelis erat beathudo, natus cujus majestati angusta est omnis cosli latitudo ?
teniporaliter nobis, factus est nobis redemptio: Pannis involutum video. Hunccine tu dicis illuin
quia nos solos laborare videbat antiquo nostra esse, qui gloriam et decorem ihduit lucis inacces-
nalivitaiis prsejudicio. Quam felix, quam amabili: sibilis, amiclus incircumscripto lumine sicut ve-
nativilas tua, puer Jesu , quse nativitatem omniuri stimeiito? Yagientem audio. Hiccine est quiin cce-
cmendat, condilionem reformat ,-prsejudicium sol lis tonat, sub cujus vocis tonitruo potestales ange-
vit, chirogiaphum dainnafse naiurse reseindit: v. licsesubmitlunt alas suas ? Sic esl, inquit alius pro-
si quem piget damnabiliter esse natum, possit feli pheta satisfaciens pro Isaia, omnino sic cst: 77ic
sissinie renasci! ^uotqiiol autem receperunt eum est Deus nosler, sed exinanilus est, ul te repleat,
dedislieis potestatem filios Dei fieri (Joan. 1, 12) et a se quodammodo deficere voluit, ut.te reficiat.
Gratias agimus graluiue atque gratiosse nativital Conclamat omnis chorus prophetarum uno spiritu,
tuse, Deus fdi homiuis, per quam accessum habe' eademque sententia, etsi aliqui voce diversa, sic
mus in gratiam islam in qua slamus. et gloriamui ^ est: Hic est Deus noster, et non osstimabitur alius
in spe glorise filiorum Dei (Rom. y, 2). Prorsu: prwter eum (Baruch. in, 56); neqUe enim est alius
admirabile cpnnnercium , ut sumens carnem, lar jprseter eum. Sed scio, inquid David, scio, quia
giaris deitatem! commercium, inquam, charitaie non credet signo liuic, sed contradicet generatio
non cupiditate contraclum ; indulgentise quiden prava et adultera Judseorum; enarrate- vos , apo-
tuse gloriosum,sed indigentisemeseomnino lucrosum sfoli, in progenie altera Gentium. Quid ? Quoniam
Yere lu puer misericors, quem sola. misericordi hic quem Judseus jacentem in pfsesepi nec respicit,
puerum fecil: licet pariter misericordia et verila pendentem in cruce despicit; cum miro modo na-
in le obviaverunt sibi (Psal. LXXXIV, 11). Yere, in scitur, non videl; cum mira operatur, invidet; cum
quam, tu misericors puer, natus es nobis, noi dira patitur, irridet: 77ic, inquarn, hicest Deusnpster
tibi: lucra nostra, non augmenta tua nascens di in wternum et in swculum swculi, ipsereget iws in.
nobis qusesisti, quia ad hoc solum nasci dignatu scecula (Psal. XLVII, 1S).
es, ut nos minoratione tui proveheres, humiliatiom 5. Et ecce jam prsedicantibus apostolis, testi-
glorificares. Tu exinanilus nos replesti: tu enin ficantibus propbetis , etsi vellus siccatum est, sed
omnem tuse plenitudinem diviiiitaiis in hominen D arese latitudo infusa est (Judic. vi, 59, 40): etsi
transfudistl. Transfudisti, sed non confudisti cucurbita aruit, Ninive salvata est (Jonw ni et iv).
Transfusum tamen Deum in hominem non diee- ef amissio Judseorum, divitise facta esl mundi, e^
rem, si ad mensuram datum huic homini spiritun salus geiitium. Adorant omnes reges terrse parvu-
audirem: si de omiii sua plenitudine penes Deun; lum quinatus est nobis, omnes gentes serviunt ei:
aliquid recedisset, quod non in hominem, cui uni- quia si qui sunt qui non sefviarit, vel non sint;
(is cst.effudisset. servituri. quasi non sint, sic sunt coram eo.,(Isa.-:
2, Merito igitur oleum eflusum nomen (Caniie. i XL, 17); gens etiam et regnum, quodnon servierit
2) Dei hominis, vel certe unguentum exinanituni ei, pefibit. Jam tamen videmus et gaudemus im-
cum ita funditus Dei in hominem effusus sit, u: pletum, quod per Isaiamfuerat aPatie promissum :
eum semetipsum exinanisse (Phil. n, 7) confitea- Viri subtimes ad te transibunt, lui erunt, post ie
tur fides Apostoli. Quamquam sic utique se exina- ambulabunt, te adorabunt, tcque deprecabuntur. Et
nivit, ut in s'e ipso niiiil prorsus minuerit, au: merilo , inquit, quia in te ianlum est Deus, el non
mutaverit; nec alia esse potuit naturse immulabilii est absque ie Deus. Vere tu es Deus absconditus, _
exinanitio, quam naturse nostrse, quse terra inani: • Deus Israel Salvator (Isa. XLV,14,15). Si unquam -
DE NATIYITATEBOMINi; SERMOIY. 38
ZT _ .
manifestius, si expressius potuit dici Jesus Deus, ___tuum, (Luc. l, 38), El quidemmatrem amore et
nunquam credat Judscus: autcertesi derogathsec esse sollicitudine me prseslabo, quantum potero: sed
dictade Jesu, osfendat alium iiiquo sit Deus,et qui sit condifionis nvesesemper meniof ero.
Deus, nec prseter eum Deus; quandoquidem riee perso- 5. 0 ,fratres, lioc nomen matris non est singu-
narum Trinitatem fatetur, ut assignare possit Deum, lare prselatis, quamvis specialis eis ineumbat cura
inqub sitDeus,ita ut alius Deus prseter eum non sit. maternse sollicitudinis et pietatis: conimuiie esl et.
Sed te, perfide,scandalizat,quod ad pietatem sedificare ' vobis; qui facitis voluntatem Domini. Ulique et vos
debuerai; quod scilicet Deus absconditus, et libirio matres estis pueri qui datus est vobis, et ia vobis,
oculis adhibitus est, tanquam lutum ex sputo, qupd exquo videlieet a timore Domini concepistis, etpar-
ad videndum Deum csecum illumiriaref. Hoc, in- turislis spiritum salulis.Yigila igitur, b mater sancla,
quam, scandalo tibi est ,"quod in iiifirmitate carnis vigila super curam recens nali, donec formetur in
abscondita est fariii udo Dei, et in ihfirmitate cfueis te Chrisius, qui natus est libi: quia quo teneribr
abscbndita es- fortiludb homiriis Dei; quod inglo- est, eo facilius polest perire tibi, qui nunquam
riiis inter virosaspectus ejus, et forhia ejus iritef peril sibi. Spiritus siquidem qui in te est, si tibi.
filios.hominuui: unde nec reputasti eum, sed pu- exstinctus fuerit, redit ad Deum qui deditillum.
lasti giiasi leprosum, et percussum a De.o,-e't hu- '- Yigila,-lhquam, stiper cufam recens iiati, meniof
miliatum; cum Deus pbsuerit in eo inlquitates bih- quoniam semula tua dormieiis oppressit filiuin, qui
niu.m nostruni (7sa. LIII , 4, 5)., Naih et tuam quo- daius erat ei. Quse est enim illa, nisl carnalis ani-
que suscepisset, si tu eam vel ad exlremum depb- nia, quse spiiitum exslinguit negligentia ei inertia.
nere yoluisses. Al tu, miser, non deponis, sed ap- ::; Hujusmodi homines, cum religionis amiserint fer-
ppnis iniquitatem super iniquitatem ; super sangui- vorem, ipsius tamen sibi arrogant gloriam et no-
nem.prpplietarum, sanguinem Filii Deiet Apostb- men'; Inde contentiones carnaliurti adversus spifi-
loruiri. Imporie igitur, quandoquidem Ita vis, im- tuales, etiam in capitiilis, ubi verus Salomon invi-
ppne jiiguin iniquitatum tuarum, tibi et filiis tuis : sibiliter judex pfsesidet. Filitis meus, inquiuiit.:
mihi enim regnum Chrisli portare magisdecet, uf cafnalcs, vivit, etnuus mortuus est: ego spifitum';
meas Ipse. pbrtet iniquitates. Tu porta colligatiohes , Dei habeo, lu nort habes ; in me vivit amor Dei, iii
impietatis, fasciculos deprimenles: ego portem fa- te fnorfuus est: dum scilicet semulantur -sibi reli-
sciculurti myrrhse, quem Maria mihi colligavit, gibnis auctoritatem, cujus spirituales habent veri-
pannisque. involutum in prsesepi reposuit. tatem; Ut subducta eis auctoritate, consuetudihes
4. Yos igitur, fratres mei, qui cognovistis prse-1n inducant pfo sui sensus libidine. Et revera quidem
sepe Domini vestri, Dominumque in prsesepi, mater vult seriiulaedari vivUmet inlegfum ihfantem,
quem Israel non cognovit: vos, Inquam, quibus non invidens e"igloriam; dummodo habeat et vir-
Salvatof ideo non viluit, 927 quia misericors tutem, sed illa, Necmilii, inquil, nec libiSit, sed'
esse voluit; sed eo vbbis tenerior in affectu,_quo dividalur (III Reg. ni, 26); quia nimiruih sancti-
minor est in aspectu: cantate, et exsullate et psal- talis sibi cupit relinere honorem, e"t"aliis reliii-
lite, Puer nalus est nobis; filius daius estnobis: De quere laborem. Sed non errat qui judicat, etsiali-
Judseis quidem est liatus, sed.nobis est natus; qtiia quandiu dissimulai. Gladius Salomoriis matrem
illis ablatus, nobis est datus. Cantaie Doinino cdti- Irivenit, cui adjudicat indivisum , sicut affecturir
ticum novum_,quia mirabilia fecit. Notum fecitDo-' charitafis , sic effectiim polestalis; sicul "fervorein
mitius salutare siium (Psal. xcvn, 1-5): adeo ut et operandi, sic favorem irtiperandi. Yos itaqUe, ffa-
asinus de Gentibus cognoscatin prsesepiDominum tres, iri quibtis fides per dilectionem operaris nata
suum, fenum sibi factuin , quia omnis caro fentim esl de Spiritu sanclo , custodile eam", pascite^ nii-
(7sa. XL, 6). In conspectu namque_Gektiiim.revela- trite, ianquam parvulum Jesum, doriec fbrmeturin
vif justitiam suam (Psal. xcvn, 2); quani Judseus vpbis puer qui natus est nobis; qui nOn solum ha-
ignorat, velum adhuc habens super faciem suam.. ID scendo, sed viveiido et moriendo, fprmam cui eori-
Yelum habet, quia zelum tenet: unde nec velum fprmemur tradidit npbis: memor quippe seniper,
videl, sed jnvidet quod piiernatus.est nobis', fili.is':. quod iion nisi nobis natus fuit, riec nisi nobis vi-;
d tus est nobis. Nec invidet, quod cupiat habere vere voluit, nec mori nisi pronobis, qui pro sehori
sibi; sed quod cupiat pefire el'mihi et sibi. Mal-: habuil.; ulet nbs per ipsum renascei'einur,;seciinduni.
let seniula et mala nieretrix ihfaiitem necari, quam ipsum viveremus ;ln ipso moreremur, qui yivil et:
vivum. mihi dari. Sed judicium nostri Salbmonis,' regnat per omnia ssecula sseculorum. Amen..''. . ';
cujus sermo perietrabilior omni gladio ancipiti, .,-;-:,- ; SERMO IV. .;;:;; ; ;;: i'-: ..; ,
scrutans corda et renes, in irtVe ienda matrenon
; -De pienitndine temporis a Christo allaia.
erravit: Date, inquit, Ecclesise hifantem vivum:
hwcest enim materejus (III Reg. in ,26 , __~):Qni-:. i.Ecce jam venit pleiiitudq temporis (Galai.iy,
cunque enim fccerit votuiila.em ejus, ipse mater, et 4). Plenitudo.ista lemporis apud Paulum accipitur,
frater, et soror ejus est (Malili. xi, 50); 0 Domine seu propier abundantiam gratise, seu propfer adim-
Salomon, tu matrem dicis , ego ancillam profiteor.; plelionem prsecedenlis prophefise S£@ > seu pro-
Ancilla Cliristi sum: fiat' mifii secundum verbum pter pleniorem setatem fidei adultse. De singuiis
59. , eUERRICl ABBATIS ifr
videamus. Omriium p.enitudo^ bonoi-Ura Cliristus A capaees Yerbi, sanentur- tamen efsatientur eama:
Daminus est : quippe qui omnibus thesauris sa- Verbi. Edant itaque pauperes et saiurentur, et
pientise et scienlice Dei, toliusque gratise plenus confiteantur venisse beatani temporis plenitudinem;
esl; imo in quo omnis plenitudo divinilalis habitat quando et in.prsesepibus suis paratum sine sudore
corporaliter (Coloss. n, 9). Yiderunt apostoli ple- vultiis sui panem inveniunt ccelestem. Numquid
num gratise et veritavis, et de plenitudine ejus ergo mugiet bos, eum ante prsesepe sic plemiEi
omnes acceperunl: adeo ut novissimus eorum et steterit ?_(Job vr, 5.) Mugiat, sed prsegaudiospiritug
tOjortivus Paulus, vas. electioriis-, de pienitudine irijubilo eordis; quia prsesepe Domini sui, imo
quam acceperat, disseminarcl ubique pieniludinem Dominum in prsesepi suo cognovil.
gratise et verilatis, clamans et dicens: Ecce jcm 2. Libet aritem adhuc manifestius videre, Ghri-;
venit plenitudo temporis (Galal. rv, 4). Ciimenim stus vehiens e cffllisquantam pleniludinem temporis
ptenus onmibus bonis nalus esset temporaliter advexerit, quam facih et exiguo prefio omne pre^
auctor teruporis, quidrti plenitudinem altulisset liosum eomparari posse decreverit. Duobus; mi-
temporis? Gum creli rorarent desuper, et nubes nutis, seu calice aquse frigidse, aut certe sola bona:
pluerent Justiim, Salvatorem terra germinaret, tanta voluntate, jam-a diebus ejus emitur regnum ccelp*
supernse benedictionis ubeTlas quidni fecundilalem B I rum, q.uanquam etiam nunc vix inveniat emptorem
terris omnibus: prsestaret? Benedixisli,: Domirie, in tanta multitudine divitum, Proh pudor! etiam
terram tuam, dedisti benignitatem, et lerra nostra nos ipsi, qui jam emere coepimus, jam tabulas em -
dedit fructum suitm {Psal. LXXXIV, 2, 15); videlicet ntdonis conserip.simus, jarn pignushsereditatisacce-
de uno grano frumenti,quod germinavit alvus Yir- pimus;;etiam nos, inquam, toties a pactp resi-
ginis. ubique lerrarum pullulante copiosa messe lunus, ac perte complaciti pcenitemus, queriaiur,;
fidelium. Nolo eninr hanc plenifudinem temporis murmuramus, quasi in negotio simus circumventi t
requifasin copia-bonoriini temporalium, sed seler- tpiasi magnum sit illud prope nihil, qubd. exigitur
norum; non in proventu agforum, sed eoclorum. a.nobis; Benc dc nobis prophelavit Scriptura :
Si coali rorant desuper, et nubes; pluunt Justuni; si Malum est; mahtm est, dicit omnis empter, ei cum
lerra germinat Salvatorem, ct juslitiaoritur simul; fecesserit, gfqriabiiur (Prov. xx, 14). Annonmerito
si denique oritur in diebus Domininpnsolumjusti- poterit gloriari, qui immensum Ulud etseternum
tia, sed et abundantia pacis :feliciora tempora ne- 929. pondus glorise, hoc levi et momentaneo tri-
qusesieris, quando et rcgnum Dei nihil aliudest; bulationis suse coinparaverit, qui sic pro nihilo
quarrt juslitia, et pax, et gaudium in Spiritu sancto ,„ salvus factus fuerit? At nunc quolldianas hinc inde
{Rom. xiv, 17), quod de illis procedit. Nam etno- qiierelas etmolesta murmura audias : Malumh.oc,-..
-siroriKii temporum ille stalus judicatur optimus,, malumillud; grave hoc, importabile illud; quis
atque piilcherriinus, cum et jusfitia moribus impo- lanta ac talia feraf? Ila nemo fere est quidignepro
nit disciplinam, et abundantia; cum pace quietem merito sui rem sestimans dicaf: Non-sunt condignce
vitse prsestat etlsetitiam. Denique misericordia Do- passiones liujus.iemporis ad fuiuram: gloriamqumre-
mini plena est terra (Psal. cxym, 64).: benedixit velabiHif.in nobis (Rom. vm, 18), nisi tunc demum
Dpminus coronse anni benignitatis suse, et campi cum..cdsperil reveiari. Tunc plane gloriabitur, qui
ejusrepleli sunl ubertate (Psal. LXIV,12) totius modo detrahif, ac de preiio se gravari gemit^ cum
gratisa. spiritualis, Et quis, nisi ingralus, plenitu-, seilicet de foro, id esl, de mundo lioc, ubi contra-
dinem neget esse temporis ? Quceunquam aurea setas clus celebratur hujus commercii, recesserit etin
simile aliquid liabuit hujus plenitudini temporis, dpmuni seiernitalis suce, secum ferens rem tantam
quando panis angeloruiri, emnem haliens saporem laniillo emptam, redierit. Homo planesecundum
suayilatiset omne delectamenlum, apponituretiam cor Dei erai ille, homo simplex sine querela, qui
jnnientis; et non solum liomines, sed el jumenla, ab hac- arle, imo inertia et infidelitate .emptorum
cibo pascuntur ccelesti ? Homines enim et juihenta D ] alienus erat; Davidem dico, qui dicebat.-: Quoniatn
salvabis, Domine,- quemadmodum multiplicasii mi- ngn cognovi lilleraiuram, Domine, mcnorabor ju-
sericordiam tuam, Deus (Psal. xxxv, 7, 8). Infinile stiiim tum solius (Psal. LXX,15, 16). Justitia; meae
multiplex hsec tua, Deus, miserieordia,utquipanis. nullatenus-memorabor, ut labores meos exaggerem,,
angelprum, non solum hominum dites acbeatifices: merita magnificem; poiius meinorabor justitiw tuce_
mensas, sed etiam. fenuni faetus, jumentorum re- solius, qui gratis obligasti te mihi promissorem.
pleas prsesepia. Confiteris, 0: Domine sapientia mi- In veritale tua exaudi me, in justiiia lua, et non
sericors, quia sapientibus et insipienlibus debitor intres in judiciuni cum servo luo (Psal. CXLII,1,2) :
es, ut qui utrosque-fecisti, utrisque necessariam qui, si-yoluerome jusiificare/osmcumcondemnabit
alimoruam. procures; et tam. homines quam ju- me. P.er hoc euim, inquit,- inlroibo in potentias TJo-
menta, tam spirituales quatn animales, suo quemque mini (PsaL LSX, 16); quia scilicel j.ustitias meas
gradu et ordine salves. Confiteaniur igituf Domiuo nou statuam : per hoc potentem me faciet, et nunc
•misericordise ejus, et mirabilia ejus filiis hominmn in prselio, et luiic in regno ; quia semper infirmi-
(Psal. cvf, 15) : quia misil Yerbumsuum earnem tates ineas confitebor. Cum, enim Infirnip.r, tunc
factu-m, medieinam et eseam pmnium ; ut eiiamln- potens sum (77 Cor. xn, 10). S.icuf ergo prudeiiter
« - TJE NATTVITATE DOMINI SERMO IV «1
*
apud Deum causam agit, qui justitise sua»immemoi A suo deesset tempori, plenus tam gratia quam veri
fotum misericordise committit; sic prudenter emit, tate venit, quatenus et per gratiam Impleri faceret
qui omnem fictionem, atque avaritiam negotiationis legis mandata, et per yeritatem impleret ipse pie-
seire renuit; qui inventa ilia pretiosa margarita, missa; adeo ut quidquid etlam universis retro sse-
non solum omnia sua, sed et seipsum ultro ac desi- culis mystice gestum aut dictum fuit, totuni verius
deranter impendit. At nos tepidi, ficti, ingrati, in- ac plenius impietum sit in Iiac plenitudine teni
devoti, voluptatuni amatores magis quam Dei, vix poris. Nam et hic ipse dies tot sacramenla , tot
ab illa voce infidelis et nequissimi murmuris, Ma- oracula, quasi recapitulata in brevi hodie exhibuit,
lum est, malum est (Prov. xx,;I4), valenius com- ut de eo vere -dici pbssit: Consuinmaius in brevi,
pesci; etiam postquam.giistavimus, et vidimus, explevil lempsra multa (Sap. iv, 13).
sicul-dc muliere forti scriptum est, quoniam bona 4. Cum ergo tol mpdis constet quia venit beata
est negoliatio nostra. plenitudo temporis, recte. querelas insipientiiim Sa
3. Adiiuc ferebat me quidam implacabilis zelus lomon compescuit, dicens : Ne dicas, Quid, putas,
adversus ingratitudmem eiinfidelitatem hujus tem- causai esi quod meiiora fuere tempora priora quatit
poris nostri;.sed revocat nie, de qua sermonem in- hunc sunt ? Slullg est, inquit, hujusmodiinterrogdiio
stitui, sancta ac beata plenitudo temporis Christi, B (Eccle. vn, II), cum nianifeste felicissima tempora
qua eliam hodie plenius pascendi estis. Conjunctim fecerit homiiiibus-gratia Dei; ingraiitudo autem ho-
tamen eurrunt, pariterque feruntur hsec duo lem- minum.pessima feeerit ea sibi. 0 tempus accepta-
pora lam diversa, tamque advef sa, tempus scilicet hile, cui tam beatum, tam auspicatum initium de-
gratiae, el tempusnialitias;cumtamennonrtisiunum dit dies iste, quo natus conditor seternus temporis,
tempus inyeniatur uiriusque. Si enim modo non seternitatem morfalibus nuntiavit! 0 vere dies sa-
esset tempus gratise, non diceret Aposlolus : Ecce lulis dies iste, quo nata salus mundi se ipsam po-
nunc leinpus acceplabile, ecce nuncdiessalutis (II culum salulare miscuit Eegrotis! 0 fratres, de die
Cor. vi, 2). Et iterum, si modo non esset tempus isto loquebatur, ni fallor, Sapiens filio suo : Non
ffialitise, non diceret idem apostolus : Redimentes defraiideris a die botio, Et exponens quid sit non
lempus, quoniam diesmali sunt {Ephes. v, 16). Con- defraudari : Particula, inquit, boni doni non te prm-
fliguntigitur in tempore uiio gratia -e.i ingratitudo, . tercat (Eccli. xiv, 14). Diem quippe bonum pro eo
velut in siadio uno, Jam oiim siquidem sapientia dicit, qiiia dafum est b.odie donum bonum, prorsus
pugnat adversus malitiam, propter quod et niKsCin datum optimum, donumque perfectum, descehdens
hujus mundi descendit afeani. Pugfiat,.inquam, „u a Patre luminum; qubd quale sit nemo scit, nisi
nolens vinci a malo, sed volens vincere in bono qui aecepit. At vos, fratres," spiritum qui ex Deo
. niaiuiii. Abundabat iniquiias, et licet humana con- est accepistis, ut sciatis quse a Deo donata suut
gelata essei, diyina tamen non frigescebat chariias. vobis,'qui ex sententia cordiurn cantatis : Filius
Magnus ille ardor charilatis, et revera, sicut scri- daius est nobis (Isai.- ix, 6). Filius iste, panis cst
ptum est, aquis multis inexstinguibilis (Cantic. vm, filiorum, qui de seipso hodie beatum ac solemne
7); quod cum extremum jam judicium postularet universse familise Patris exhibet epulum.
niultitudo peccatprum, Deus tamen Filiuni suum 5. Gratias tibi, Patermisericordiarum, quipanem
misit, non ut iudicaref niundum, sed ut salvaretur nostrum quotidianum das hobis liodie, lantaqtie
per ipsuni (Joan. m, 17), Cum-igitur jam pene largitate aperuisti mahumtuam adiniplendum orime
coiisummata mundi malitia finem indicaret tem- animal benedictibiie, ut ipsa etiam benedictione
poris, Redemptoris advenlusnovam et inOpInatam pleiium inveniatur eorum prsesepe. Quammiseruni,
plenitudinem temporis rebus infudit humanis. Cum quam brutum ac stolidum, imo quam sibi nequam
enim mundus consenuisset,' atque prope interitum el invidum illud animal, quod sese isto die bor.o
esset temporis setate, subito ad adyentum Conda- defraudat, ut eum particula doni boni prsetereat,
toris sui, nova et Insperata renovatus est virtutis D ut scilicet expers gratise cojlestis, quse ei proposita
juventute, fideique quodam juvenili calore. Fides est, iiat, diemque totius refectionis et gaudii tristi
siquidem, cujus primsevum_tempus, velut qusedam ac jejuno corde prsetereat; quasi necdum venerit
pueritia, fuit in Patriarchis, qui exorti sunt primo copiosissima plenitudo temporis, nec prsesepia sim-
mane Ecclesise nascentis ; adolescentia vero in Pro- plicium et Iiumilium panis impleverlt coeleslis !'Hu-
phetis ; ad^plenitudinem demum juvenilis excrevit jusmodi homineih sibi nequam et invidum, Deo in-
roboris in Apostolis , quarido el calorem sute vir- gratum et injuriosiim, notat Sapientia, cum ait :
tutis mundo spectabilem prsebuit in tam prseclaris, Ocuhis malus ad mala opera, etnonsalurabilurpane,
aique fortissimis innumerabiiium martyrum trium- indigens et in tristitia erit super mensam.suam. Ideo,
anima ipsius, quia
phis. Hanc adultam ac plenam sctatem fidei vocat iiK_uit, non saturabitur bonis
oculus ejus, ut
Apostolus plenitudinem tempbris, quando scilicet oculus ejus ad mala, nec revertetur
et fide consideret quai
hiqui sub paedagogo@3© legis erant, nihilque a videat bona , ut ctim pietate
seryo differebant, dum erant paryuli, jam adulti ei apposita sunt in magna divitlsmensa. Nequam
l.ibertatem filiorum receperuntper Unigenitum Patris est enim, inquit, oculus lividi, averiens faciem suam
Pro-
{Galai iv, i-9). Qui nimir;rm, ut nulla plenitudo el despiciens animam.suam (Eccli. xiv, 10, 8).
PATR.OL. (JLXXXV. 2
•P- GUERRiCl ABBATIS U
eul dubio, fratres, si faciem non averlimus a con- A ; viileri ? In me prhnum seutentiam feram : quia Yer-
sideratione illius qui jacet in prtcsepi", ipso inliiilu bum, quod- Deus est, cum se hodie mihi videndum
possumus felicissime pasci, dicemusque : Dominus prsebeal in eo quodsum, si me non Isetificat, impiu<5
pascil me, et ntliil mihi deerit; in loco pascuce, ibi sum ; si non sedificat, reprobus sum
me collocavil (Psal. xxn, 1, 2). Tmic plane sciemus 2, Si.quis ergo, -fratres, aeediosus invenitur inler
qnia venit desideratissima plenitudo iemporis, ,in nos, holo diutius- i;t fatigenfur aures ejus sermone
quo misit Deus Filiuin suum, per que.m la.nta jam nosfro conlemptibili ; transeat usque Bethlehem, et
replemur plenitudine bonorum : ipsi benedictio et illud in quod desiderant Angeli prospicere, pro-
gratLarum acllo, et nunc, et per iiifinita ssecula sx- spiciat ibi, Yerbum-scilicet Dei, quod Dominus
culorum, ostendit nobis; imaginetur animo, Sermo Dei vivus
SERMO Y. ci efilcax qualis ibi jaceat [al. qualiter ibi taceat]
De mira Dei providentia in nathilate Chrisli, in prcesepi. Si lantum piefas oculum illuininct in-
1. Conveuislis, fratres, ad audiendum verbum .tuentis, quid-lam deleclabililer' potest videri, tam
Dei. Deus autem aliquid roelius providit nubis, ut salubriter cogitari ? Quid seque mores sedificat, spem
non solum audire, sed efiam videre datum nobis roborat, cliarifatein inflammat? Omnino fideliss
hodie sit Yerbum Dei, si modo transeamus -usaue "1 sermo, et oinni accepfione dignus , omiiipotens
Belhlehem, el vidcamus noc vcrbum cjuod fecit Do- Sermo luus, Domine; qu.i ta.in alto silentio a rega-
minus, el ostendit nobis (Luc. ii, 15). Noverat Iio- libns Paiiis sedi.busanimalium illapsus prccsepilius
fliinum sensus invisibilium incapaccs, coelestium (Sap. xvm, 15), meiius inierim suo nobis sileniio
indocibiles, ad fidem quoque difiiciles , nisi res ipsa sermocinatur. Qui habet aures audicndi, audiat
fle qua iides suadelur.'visibililer ipsis sensibus con- quid nobis hoc pium et mysticuin selerni Yerbi l.o-
vincendis iiigeralur. Nam etsi fides est ex auditu, quatur siieniium ; quoniain, nisi nie fallit audiius,
mullo tamen proclivius S3I ac promplius ex visu : i.rter alia quse loquitur, loquilur pacem in plebem
sicul iilius exemplo docemur, cui dicilur, Quia vi- sanctoruin, quibus revereniia ipsius et exemplum
disli me, credidisli (Joan. xx, 29); qui scilicet dram religiosum imposuit slentium, elrectissimequidem
atidiebas incredulus fuisli. Quia enim diflicilius iniposuit. Qtiid enim tanto poudere, tanlaque aucto-
audifa, quarn yisa creduntur, ideo nierito fides illo- rilate disciplinam commendal, silenlii, quid lanto
ruin qui non viderunt, a Domino beata prsedicatur; .lcrrore compescit inquietum nialum linguarum pro-
qtiippe qui plus delulerint aucioritafi sermonis, cellasque verbortiui, sicut Sefmo Dei silens in medio'
quam experientise proprii sensus, aut raiionis.Deias houiiniiin? Non esl scrm.o-ih liugua mea, confiteri
tamen per omnia volens salisfacere tarditati nostrse, videtur omrtipotens Sernio, dum Matri subditus est;
Verbum suum quod prius fecerat audibile, bodie ct nos qua dementia dicehius, Linguam nostram
focit nobis eiiam visibile, iino ct tractabile ; ut et inagnificabimus, lubia nosifa a nobis suni; quis
quidam ex nobis potuerint dicere : Quod fuit ab nosler Dominus est? (Psal.xi, 5.) Liberet mihi, si
inilio, quod audivimus, quod vidimtis oculis nosiris, liceret, obmulescere et humiiiari, et silere eliam a
qiwd perspcximits, etmgnus nostrw tractaverunt de boiiis, ut altenfius et diligeniius aurem possera
Vcrbo vitm (Joan. i,T). Fuii ab initio illius, quso adhibere vocibus arcaiiis, sacrisque "sensibus hujus
-sine inilio est, seteriiitatis ; audivimus promissiim divini silentii, et vel tanio tempore sub silentio
nb iiiitio temporis ; vidimus et contrectavimus exhi- discere in schola Yerbi, quanio Yerbum ipsum sub
bitum in fine temporis. Alias aritem invenies quod disciplina siluit Malris.
iion sohim visibile et tractabile,- scd etiam gustabile S. 0 fralres,-_si pie ac diligenter inlendainus huic
et odorabile nobis Yerbum Dei factum sit, quippe Yerbo quod Domiiius fecit hodie, etosiendit nobis,
quod per omnes vias sensuum, aditum sibi ad ani- quanta, quamque facile possemus ab ipso perdo-
-nsani qusesierit, quaienus sicut per sensus mors ceri? Yevbum siquidem brevialum esi, ita tamen
intraverat, sic per eosdem redirei et vila. Quod Q ut in eo consummatum sit -omneverbiim quod ad
-ergo Yerbum caro factum est (Joan. i, 14), nobis saluiem est, qttia nimirum verbum consumrnans et
qua toli sumus caro, factum est ; ut qui antea Yer- abbreyians in sequitate ipsum est. El hsac consitm-
bum Dei tantuin poteramus audire, iam carnem vialio abbreviaia inundgvii jusliiiam (Isa. x, 25),
faclum et videre possimus et gustare , bmnesque! sieut promissum meministis.per Isaiam ; quia desua
sensus in teslimoniuih audilus convocare ; quatenusi pieniiudine @S_1 in participes suos redundavit
onines noslri sens.us consensu uno, et voce unai justitiam, ut abundet justitia ipsorum,. pltis quam
confiiean.tur, Sicut audivimus, sic vidimus (Psal. et Piiaristeoriim et Scribarum; licet illi per tasn
XLVII, 9). Incoinparabililer tamen ampiius tuijc: multiplices se exercitent justificationes legis, isli
concessum est visui, quam unquam fuerat auditui,, autem brevi ac simpiici coritenli sint verbo fidei.
eum modo videalur Yerbum.quod Deus est, et anteai Sed quid nsiruin si oinnia verba sua nobis Yer-
magnum haberelur audire verbum ([itodcunque exc bum Dei breviavit, quando et se ipsum breviari, el
Deo. Et verbum quidem quod ex Deo est, vidi ali- quodammodo minui voluit, adeo ut de incompre-
quando, fratres, cum tsedio audiri; sed Yerbumi hensibili immensitate sui. ad augustias uteri auo-
quod De.us est, nunquid potcrit nisi cup.i gaudio3 dammodo se contraxerit, et, continens mundum. in
45 1N EPIPILANIADOMINISERMO I. 4is
prsesepi se passum sit contineri? In ccelo Yerbum L quoque novissimum eligens loeum, in prsesepio po-
istud horribili altitudine sua virtutes angelicas sfu- situs est, ut et nos illud Davidicum : Elegi abjecus
habilare in tabernacu-
pefaeif; in prsesepi simplices et hebetes pascit; ibi esse iii doino Dei, magis quam
sublilissimis Angelomm intellectibus inscrutabile, iis peccaiorum (Pscd. LXXXIII,11), opere discere-
hic etiam oblusis hominum sensibus -palpabile. nius. Pannis involutus est, ut habentes tantum
Quia enim Deus non poterat loqui nobis quasi spi- quibus tegamur, his contenti simus; per omnia pau-
ritualibus, sed quasi cariialibus, Yerbumejus factum pertate materna contentus, Matrique per omnia
•esfcaro, ut non solum audire, sed etvidere pos- subditus, ut totius religionis forma jam in ejus
set omnis earo quod os Domini locutum est. Et nativitate nata . videretur. Beata sane ^implicium
quiain. sapientia sua non cpgnovit m.undus sapien- fides .pastoruni, quse, cum invenisset infantem pan-
tiam"Dei,dignationeIneffabili eadem Sapientia Dei :nisinvolutuni, nequaquam in illis scandalizata est
se stultitiam fecit, ut quamlibet idiotis vel hebeti- ad incredulitatem, ut minora de eo sentiret., sed
ims se discibilem prseberet, et per .stullitiam prsedi- sedificata potius adpietaiem, ut laiitse dignationi
cationis salvos faceret eredentes. Confiieor tibi, gratior fieret! Quanto namque se pro ipsis profun-
Pater, Domine cceli et terrse, quia sapienliani tuam * dius bumiliaiam ae funditus exinanitam ilia exlii-
abscoiidisti a sapientlbus et prudentibus, et reve- buil majestas, tanto faeilius et plenius, si digne de
Iasti eara parvulis. Ita, Paier, sic fuit plaeitum ante eis senfire volum.us, teies e-orum aifeetus sibi
te (Maith. xi, 23, 26) , ut parvulis daretur parvu- illius rapuit et viadicavit charitas.
lus qui liatus est nobis, quandoquidem altitudo 5. Fratres, et vos invenielis hodie infaniem
superborum nimis abhorret ab hujus humilitate pannis involiitum, et positum in prsesepio altaris ;
parvuli, el quod alfuni est apud homines, abomi- videte .vilitas tegminis ne offendat aut lurbet ob-
nabile esl apud Deum; qui, cupi veraciter aitus sit, tutum vestrse fidei, verifatem reverendi corpoiis
parvuhis factus est pro hobis. Cum solis nimirum sub aliis rerum formis intuentis. Sicut enim maier
parvulis concordai iste parvulus, in solis requie- " Maria quibusdam assumentis pannorum involvi
scit liurailibus ef quietis. Sicut igitur parvuli glo- infantem, sic mater gratia dispensatoriis speciebus
riantes de eo, caniant, Parvulns naius est nobis rerum. ejusdem sacri corporis Q%% nobis obtegiJ
(Isa. ix, 6), sic et ipse gloriatur de eis : Ecce ego, veritatem; sic etiam mater sapientia sehigmatibus
Inquiens, el pueri mei, quos inihi donavit Ltomiaus et figuris arcanam divini Yerbi contegit majesta-
(Id. y , 18)..Ut enim parvulo Filio suo Paier so- tem ; quatenus et ibi simpliciias fidei, et hic exer-
dales daretde cosetaneis.suis, stalim primo omnium , eitiura studii, meritum sibi cumulet ad salutem.
ab innocenlia parvulorum coepit gloria martyrii; Nam ego, fralres, cum vobis veritatem. quse Cliri-
hoc significante Spiritu sancto, quia nonnisi ta- stus est, verbis meis enunlio, quid aliud quam
liisai esset regnum caelorum (Mattii. xix, 14). Christum pannis salis vilibus involvo? Beaius ta-
4..Sitales eflici volumus, fratres, iterum atque men, cui nec in pannis istis Christus est vilior,
iterusn transeamus usque Bethlehem, et diligenlius sicut nec merees pretlosse prudenti vilescunt pro-
iiitueamur hoc Yerbum quod caro factum est per pter veteres quibus amiciuntur sacculos. Christus
Deum immensum, qui parvulus factus est, ut in boc plane est, quem vobistradereciipio, qualisbusemi
visibili e't breviato Yerbo discamus sapientiam Dei, que sermonibns nostiis, ut, juxta sermonem Pefri
quse tota humiliias facta est. In hanc quippe virtu- apostoli, sanctificeiis eum in cordibus yestris.
t.emilla omnimoda virtus seinterim toiam contulit. . (/ Peir. III, 15.) Suscipite in mansuetudine insitum
Nihil aliud illa stmima Sapieniia interim scire vo- verbum, quod pbtest salvare animas vestfas (Ja-
luit, nisi illam scilicet -humilitalem, cujus se post- cobi i, 21). Et verbum Chri.sti abundanter habitet
modurii magistrum vpluit prbfiteri. Et iste quidem, in vpbis, amor scilicet et memoria Yerbi incarna-
quod nimirum in suggillalionem mei ipsius loquor, ti, quatenus tam feliciler quam fideliter decantetis :
iste, inquam, digne et juste magister docendse hu- 5 Verbum caro factum est,' et habitavit in nobis
militatis effectus est; qui, licet eam sibi non igno- (Joan. i,14).Tota igiturpietatecogitemus Cliristum
raret et originalem a Malre, et naturalem a Patre, in pannis, quibus Mater eum operuit, ut seterna
iiihilominus tamen ab ipso Matris utero didicit eam felicitate videamus gloriam et decorem quem .ei
ex his quse passus est In diversorio viatorum na- Pater induit, gloriam quasi Unigenili a Patre, cum
tus est, ut hospites.et peregrinos super lerram, quo et cum Spiritu sancto honor et gloria, psr
ipsius exemplo. edocti, nos esse confiieremur. Ibi omnia ssecula sseculorum. Amen.

-IN-EPIPHAKIA [DOMINL-
SERMO I. cpncupiscentise, cujusduse iilios, voluptas el vstnU
Dedonis Domino afferendis, tas, non dant requiemdie acnocte,;dicentes: Affer,
\. Ajferte Domino, filiiDei, afferle (Psal. xxvm, i), affer. (Prov. xxx, lS).;Quid igitur afferemus Do-.
Satius est ei afferre, quam sanguisugse, id est iniiio? Afferte Domino gloriam auri, et Iwtwrem
,i1 GUERRICI ABBATIS 43
rthuris : ajferte Domir.o gloriam nomini ejus, myr- A Israelilse, et per hoc gladium evaserunt hoimeidse
rham (Psal. xxvni, 1, 2) sepulturse ejus. Sed dicit (Jerem. XLI, 8). 0 quanti thesauri bonorum ope-
- luihi discipulus Chrisii, filiusPetri : Argenium etan- ruin, quanue divitise piorum fructuum absconditi
;rum nonesl milti(Acl. m, 6).Nec sacculiperegrinarum lalent in agro humani corporis, et qtianto plures in
liierciummyrrhseelthuris. Ergone vacuus apparcbis abdito cordis, si modo sit qui exerceat et fodiat!
.in conspeclu Domini, et cunabula novi Regis nullis Neque iliud Platonicum dico, quod anima ante cor-
; honorabis xeniis ? 0 dives paupertas, o locuples pus artes didicerit, quse oblivione et mole corporis
. nuditas, si tamen Chrisliana et voluntaria! Quibus obruias, disciplina et industria refodienda; sint ;
.-enim divitiis non abundas, non solum auri, sed sed quod ralio hominis et ingenium, juvante gra-
^etiam auri primi, auri igniti; non solum myrrhsc tia, omnium sit virtutum seminarium. Si ergo ad
-et thuris, sed etiam universi pulveris pigmentarii? cor redeas, et corpus exerceas, non diflldas te in-
;3mo qui sunt alii qui possinl abundare divitiis hu- venlurum thesauros desiderabiles : et si non auri
'jusmodi, nisi pauperes Chrisli? 7»tms,inquit, jusli- siatimin initio, aut lliuris, certe vel myrrhse non
liw ambulo, ut dilem diligentes me, et lliesauros inutiiis. Iuutilem aut vilem tu ne dixeris, quam
eorum repleam. Nec decst eiunde id pussit: Mecum Christus acceptat in munere, qua sui corporis se-
suiit, inquit, diviiiw e! gloria, opcs superbce, etjusti- B pultura non solum prsesignari, cum ei olferretur, sej
tia (Prov. vm, 20, 21, 18). Bonse opcs prorsus di- eliam eonsummari voluit, cinn ex ea perungeretur.
vitise salulis, in quibus ita supcrbiiur, ul justitia 3. Si ergo manifestius vis audire, myrrha in
noii deseratuf. Fralres, superbia isla est gloria corde tuo dolor est, myrrha in corpore tuo labor
exsulianlium in Douiino, et insullantium mundo est, si tamen iste vel ille pcenilentialis esl. Myr-
quod nihil habeat tam preliosum, ul paupeiiati rham siquidem uirumque esse non ^solum probat
valeat comparari sanctorum. 0 qui pusillo animo elymologia nominis, aut qualitas saporis , sed etiam
eslis, cur non supsrbitis mecum in opibus isfis? medicinalis operatio virtutis. Myrrha namque ama-
Superbiam istam non damnai, sed remunerat Ma- rissimum gustum sui etiam nomine prodit, efleclu
gister humilitalis, si videlicet ita magnanimus sis autem, prseter alias sui utilitates, corruptioni re-
in contemptu mundi, ut oninem gloriam ejus quasi sistit. Et quid gustu amarius, quid effectu salubrius,
de sublimi despicias, et nihili pendas prse amore quam dolor quo peccaior ad po3uileiiliain contri-
et gloria tuse nuditaiis. Omnino dives es, si in sialur?Recogiiat annos suos in amarifudine anirnse
paupertale gloriaris, et de te quoque gralias aget suse, dicens Deo, Noli me condemnare (Job x, 2);
congralulalio Apostoli : Grtilias, inquit, ago Deo sed omnis hsec amaritudo nihil aliud quain rnyrrha
meo, quod in omnibus divitcs facli estis in illo, in C est, vindicans a cprruptione tam luxuriarum, ki
omni verbo et sanciitale, ut niiiil vobis desit in uila quibus coinputruit, quam vermium immortalium,
glcria (I Cor. i, 4, 5, 7). Longe aliter illum allo- quos meruif. Quid vero labor corporis? Non fam
quilur Dominus, qui sibi applaudebat de affluentia myrrha est, quam fasciculus myrrhse, si credere
mundi hujus.: Tu, inquit, dicis Quia dives sum, et voiumus his qui de sseculo nuper venere; quibus
uullius egeo; etiu miser es, et miserabilis, et pauper, regula jejuniorum et vigiliarum, quotidianum opus
ti cwcus, et nudus (Apoc. m, 17). manuum, asperitas vestium, et omnia pene amara,
2. Sane inter divitlas hujusmodi, pro quibus quia insolita, velut in unum colligata fasciculum,
Paufris congratulabatur discipulis, non dubitaverim imposita sunt ad ferendum. Et quidem amarissima
auruin, thus, et myrrham posse -reperiri, quse di- portarent hunc niyrrhse fasciculum, nisi quia, et-
gne et grate Clnislo nato queant offerri. At ego, si nondum gaudent communicare passionibus Di-
inquies, iion suni mihi conscius lale quid accepis- Iecti, ut dicant, Fasciculus myrrhw dilecius meus
se, ncc aliquid lam preliosum, ul est aurum, thus mihi (Cantic. i, 12), dulce tamen nimium habent
et myrrha, penes me posse iuveniri. Ego enim, vi- amaritudinem cordis amariludine miiigare exterio-
dens pauperlatem meam, vix mendicabo stipern ,. ri, tanquam choieram slomacii potu absinthii.
quotidianam, pauperem cxigcns vitam. Putas, in- Sicut enim stomachus, immoderalo usu dulcium
quit, te nihil tale accepisse? vide magis ne acce- corruptus, potione purgalur amara, sic eorum qui
ptam a Patre substaniiam dissipaveris vivendo suaviter vixerunt in amaiicata conscieniia, nun-
luxuriose. Sed omitlo istud ; non enim imprope- quam melius quam contrario, id est, vita et con-
randuni esl, ul Sapiens ait, homini avertenti se a suetudine curantur austera. Maxime autem, si sse-
peccalo (Eccli. VIII, 6). Yellem magis ut non pige- pius detur eis bibere vinum myrrhatum Dominicse
ret fe tentare et quserere si forte vel minimuin passionis, id est potentur vino compunciionis, quod
g34 aliquid palernse substaniise resedisset apud quanto amariusesrex recordatione peccati, taiito
te, unde initiuin recuperandi posses capere. Yel- salubrius est peccalori. ldeo Jesus noluit bibere
lem foderes intra le ; solent nanique preliosi latere (Malth. xxvii, 48), quia peecatum non fecerat, quod
shesauri in abditis terrse. In agro abscondilus erat ei cmcifixor imputabat, qui de amaritudme vitis
ihesatirus iile qui desiderio sui compulit hominem aliense ei propinabat, qui de geniinine viiis verse,
oinuia sua vendere (Matth. xm, 14). In agro se di- vinum novuni cum aniicis in regno Patris habebat
rtAacit thesauros abscondhos habere decem viri bibere.
49 IN EPIPHANIAD. MINI SERMOI. 50
4. Cseferum, quanquam perfectis, qualis Tiino- A duit me vestimcnio sahitis, el indumento imtiliw cir-
theus erat, exercitatio corporalis ad modicum utilis cumdedit me (Isa. LXI, 10).
sit coinparalione pietalis (7 Tim. iv, 5); quantum 6. 0 fraires, quibus minus sufliciunt vestimenta
tamen rudibus et iinperfcctis, quales nos sumus, vestrse paupertalis in hac asperitale liiemis, qui
uiilis sil, vos ipsi, fratres, vobis testes estis ; quo- dicitis, Anle faciem frigoris hujus quis suslinebit?
modo sciiicet redimit de corruptione vitam noslram cur non induimini, quseso, hoc vesfiriiento Iseiiiise
amaritudo parciinonise et laboris. Ipsi etenim scitis et saluiis, hoc pallio laudis? Si Dominum.laudatis,
quomodo vermescerenl corda, quomodo vermescc- in Domino laudabitur ariima vestra, etpallio laudis
rent corpora, si non quotidie de manibus laboran- quo operlus est laudabilis nimis, vos quoque ope-
tium distillaret myrrlia. An non vermis luxuria? riet et confovebil, qnemadmodum gallina pullos
Nescio si aller hoceniior. Iiigreditur blandiendo, suos sub alis, si modo velitis. Ah quotles voluit,
mordel ridendo, transforal delectando, perimit con- et noluistis! Nunquid enim hoc pallium breve est,
sensu voluntario. An non vermis acedia et tristi- ut utrumque operire non possil ? Non aiigusiiami-
tia? Sicut tinea, inquit vestimenio, et vermis iigno, ni, inquit, in nobis, augnstiamini autem in visceri-
ita tristitia viri nocet cordi (Prov. xxv, 20). Quid bus vestris. Dilatamini el vos (II Cor. vi, 12, 13),
omnia desideria mala ? an non vermes et ipsa ? At B et pallium dilatabil se usque ad vos. Non est abbre-
in desideriis est omnis otiosus, et desideria occi- viata manus ejus, ut salvare nequeat; nec grande
duiit pigrum (Id. xxi, 26, 2o). Beatus igitur cui ad est ei ut consoletur nos, nisi pravitas nostra prohi-
mortificandos verines hujuscemodi, manus proprise beat. Oquialgetis, pallium hoc calidum est; quia
distillant myrrham S35 Per universum sui, jam- calor est, qui non modo interius, sed exterius ca-
que prsevenit uiigere corpus suum in sepulturam- lefacere potest. Nonne vestimenta tua calida sunt,
Sed suum dicam, an Jesu? liiio et Jesu. Corpus cum lerra iua perflata fuerit austro (Job xxxvn, 17);
enim illius, membrum est Jesu. Quisquis ille est imo ignis missus iu ossibus, ac vehemeriler accen-
qui sic unctus est, non est quod timeat vermem sus (Thren. i, 15)? Hoc igne thus illud adole, quod
qui non moritur; quia jam mortuus est ei vermis utii cum regibus obtuleris, dirigalur oralio tua sie-
Unde illi moritur. ut incensum iu conspeclu Domini: et cum de sa-
5. Myrrbam itaque, et myrrham electam atque criflcio tuo odoratus fuerii odorem suavitatis, dicat
probatissimam Domino cum regibus rex et ipse libi, Odor vestimentorum tuorum sicut odor thuris
pbtulisti, si inlerim,'dum non sufficit manus tua ad (Canlic. iv, 11).
offerendum aurum sapientise aut thus devotionis, 7. Jani vero de auro sapientise (qusc oblatio, ut
saltem cor coiitrilum corpusque afnlctum cum ama-' ' dkimus, perfectorum esl) loquatur vobis qui illud
ritudine pcenitentise Domino sanctificasli. Existimo assecutus est, quia nec uovit illud nisi qui accipit.
enini, sine prsejudicio tanien melioris intellectus, Qui ergo sapientiam didicit, sapienliam loquatus1
my,"rham esse primam oblationem incipientium, inter perfectos ; et de auro quod possidet, murenu-
deinde thus proficientium, demumque aurum per- las aureas auribus vestris fabricet. Ego enim non
fectorum ; a que idcirco eum simul ab Evangelista arbitror comprehendisse me; sequor autem si quo
nnminala sunt, pretiosiora quseque et digniora pro modo comprehendam (Philipp. m, 15, 12). Magnus
merito sui prselata esse in ordine nominuni. Alias prorsus ac beatus qui invenit sapientiam, etaflluit
namque secundum ordinem profectuum ni}'rrham prudentia : sapienliam, in contemplatione seterno-
tiiuri prseposilam invcnis, ut est illud, Sicut virgula rum;
prudentiain, in adminislratione temporalium :
fumi ex aromatibus myrrhw et thuris (Cantic. m, 6). vel, ut moderatius sapientem definiam, qui novit se
Et, Vadam.ad montem myrrhm, et ad collem thuris ipsum regere et aliurn. Pretiosius est hoc aurum
(Id. iv, 6). Non parvus siquidem profectus est, cunctis opibus, eiiam thure et myrrha; et omnia
cum de niyrrha ad tlius proficitur; cum de ista, quse desiderantur in virlutibus vel gratiis, huic non
quse ad usus est iiifirmiutis hunianse, ad illud quod i valenl comparari. Denique sapiens, tanquam vir
diviuis et ieslivis deputatum est sacrificiis, perve- virtutum, dives in onmibus, el si prsevalet aurum
nitur; ut qui sacrificium spiritus contribulati, cor- offerre in sublimi conlemplatione vel prudenti ad-
porisque humiliati oflerebat non sine myrrlia ama- ministratione, non tamen negligit oflerre thus in
ritudinis, jam sacrificium laudis offeral cum thure devotione 936 divini operis, myrrliam in mortifi-
devolionis , et, juxta promissionem Domini, tanta catione sui. Nos igitur, fratres, quod habemus offe-
consolatio immitlatur lugeufibus Sion, ut det eis ramus in gloriam novi Regis : quod minus habe-
coronam pro cinere, oleuin gaudii pro luctu, pallium mus, ab ipso petamus cui offerre cupimus. Si quls
laudis pro spiriiu mceroris (Isai. LXI, 5). Tunc can- indigct sapientig, poslulet a Deo, qui dat omnibus af-
tal qui Iugebat : Convertisti planctum meum in gatt- fluenier (Jac. i, 6). Munera mea, data niea, ait
dium milii, conscidisti saccum meum, spiritum mo3- Pater Iuminum, a quo omne donum perfectum, et
roris; et circumdedisli ine Iwtiiia, pallio sciiicet omne dalum optimum; ipsi gloria in ssecula ssocu-
laudis, ut canlel libi gloria mea, et non compungar lorum. Anien.
(Psal. xxix, 12, 15). Gaudcns enim gaudebo in- Do-
uiino, ei exsultabii anima mea in Deo meo; quia '«-
K GUERRICI ABBATTS 52
SERMO II _4rum prsemisit Jesus initium ? Yagit puer novus in
Dc variis tnodis quiuiis nos Deus ilhnninaf terris, et sidus novum creat in supernis, ul lumen
1. Surgc, illuminare, Jerusalem, quia venil htmen testetur de lumine, stella de sole, et reges in splen-
iv.uni (Isa. LX, 1). Hodiemum diem luminum illu- dore ortus sui, ad cxortum quoque Eternum splen-
minavit nobis et consecravit lumen delumine, quod dorem, ab oricnte ad veruiu Ofientem, id est, vi-
hodie cum lalerct incognitum, ad iiluminalionem ruin cui nomen O.riens (Zach. vi, 12), stella perdu-
oinnium gentium sese-dignatum estmundo revelare. cat; non quasi siella, sed quasi rationale animal in
Hodie namque se revelavit Giialdceisnovi sideris in- via prsecedens, in fine vice consistens, ac velut di-
dieio, cum eorum primiliis- oinnium fidem gentium gito ipsum qui qucerebatur ostendens. Sed esto,
dedicavrt.. Hodie se revelavit Judseis, non solum calumnielur infidelis hanc stellam non esse opus
Joannis, sed et Patris et Spiritus sancti testlinonio , Christi, dummodo confiteatur opus esse Patris in
v.bi in Jordane baptizatus, baplisma omnium con- teslimoiiium Filii. Attamen obruei eum multiluda-
secravit. Hodie manifestavit gloriam suam coram infinifa ac magnifudo mirabilium plane divinorum,
discipulis suis, quando mulaiione aquce in vinum, quce aijsque coiitradictlone Jesus nostcr operaius
iilud ineffabileprceostendit mysterium, in quo, verbo est in carne, sed non ex carne.
ipsius, substantisa mutantur rerum. His omnibus B 0-37 s- Sed operiant teiiebrse terram, et caligo
Dsi apparilionibus prasvidens Spiritus illumiuan- populos, qui, cuni lux venit inmundum, dilexerunt.
darn Ecclesice fideni, alioquiiur eam sub typo et inagis tenebras quam lueem (Joan. iu, 19) ; dum-
noniine Jerusalem, dicens : Snrge, illmninave, Je- modo tu illumineris, Jerusalem, eivilas coslestis,
rusalem, qv.ia venit lumen tuum. Yenerat qnidem quce in omni lerra et populo, Deo parilura- es filios
lunien; in mundo erat, etmundusper ipsum fa- lucis, quos de potestate tcnebrarum trar.sferel in
ctus erat ; sed mundus ipsum non cognoscebat. regnum claritatis sus lumcn verum. Gratiaslibi,
Frat natus, sed non erat nolus, donec declarare Paler luminum, qui de lenebris nos vocasti in ad-
eum coepit luminosa dies ista. Ait ergo propheta : lnsrabile lumen tuum (I Peir. n, 9). Gratias iibi,
0 Jerusalem nova, civitas magna novi regis, mons qui dixisti de tenebiis lumen splendescere, et £lu-
Sion, latcra aquilonis (Psal. XLVII,5), id est, de xisli in cordibus noslris ad illuniinationem scientisc:
11'roquesedificanda pariete circumcisionis et pree- in facie Glirisli Jesu (77 Cor. iv, 6). Hsec siquidesi
pwtii: Surge, itlvminare, quia venit Iv.men tmim. est lux vera, imo vita ceterna, ut cognoscamus te
S.irgite, qui-sedetis in tenebris; intendife lumini, waum Deum, et qiiem misisti Jesum Christum. Co-
c;iod exorlum est in tenebris, sed non comprehen- gnoscimus te, quia cognoscimus Jesum, quoniam
ditur a tenebris. Acccdite ad eum, et ilhtininamiv.i Pater et Filiu.s unum (Joan. xvn, 25, 11).. Cogno-
(Psal. xxxtii, 6), ei in lumir.eejus videbilis lumen, scimus quidem per fideni, ipsam tenentes arrhant
d;.celurque vobis, Faistis aliquando tenebrm, nunc fidelem, quia cognoscemus le per speciem. Interiiu
ciittemlux in Domino (Ephes. v, 8). Intendite- lumi- tanien auge nobis fidem, deducens nos ex fide in.
ni celerno quod se vestris aspectibus temperavk, fidem, a clarstate in clariiatem, tanquam a luo Spl-
ut, qui lucem habitat inaccessibilein, infirmis quo- riiu, ut de die in diem thesauros luniinis profun-
que ei lippienlibus oculis posset accedi. Advertite diiss iiigrediamut', quo' fides amplior, .scientia ple-
vumcn in lucerna testse, solem in iiube, Deum in rior, charitas ferventior fiai ei diffusior, donec per
'nomine, in luteo vasculo carnis nostrce splendorem fidem perducaniur ad faciem. tanquam per slellam
glorise, candoremque lucis seternse. prseducerii ad nostrum Bethleheniiticum ducem, qui
2. Latet quidem majesfas in humanitate, viftus egressus de Beihleheni regii Israelem, ei regnat in
in huniilitale; sed signa virtutum erunipenlia, unde Jerusalem ; non isla quse occidit proplietas, ipsuin-
hsec prodeant, non sinunt ambigere. Opera, inquit, que Dominum prophetarum , sed illa in qua coro-
cumego facio, iesihnonium perhibent de me (Joan. x, nat occisos idem Dominus, causa, virtus, et gloria
25). Magnuin quidem testiinonium Joannis, qui ve- D martynini
iiit ut lesiiinonrum perhiberet, lucerna de lumine ; 4. 0 quanto gaudioibi tripudiat fides Magorum,
at enim mullo majus iilud testimonium coelesle, cernentium in illa Jerusalem regnantem, quem in
quod Pater et Spiritus sanctus Filio peiiiibuere Bethlehem adoraverunt vagientem! Hic-visus est iit
(Luc. in, 1G, 21, 22), Paier, in voce, Spirilus, in diversorio paupcrum, ibi in palatio videtur Ange-
specic, cum in ore duortim testium stet onine ver- lorum ; hic in pannis parvulorum, ibi in splendo-
Iium. Sed el hoc ipsum si minus accipitur : Opera, ribus sancforum; hic in gremio Mairis, ibi in solio
inquit, innumerabilia et irrefragabilia, cjuceego fa- Patris. Piar.e digna beatoitmi fides Magorum, ut
ch, lestimonium perlnbent de me (Joan. x, 23). tam felici visione remuneretur ; qiise cuni in eo ni-
Plane incormplus et irrevincibilis tcstis, eum crea- hil nisi iufirmum el conicniplibile-videret; non la-
lura insensibilis sensum quemdam accipit in eon- nien scandalizari poiuit, quominus Deum in homi-
fessioncm Creaturis, voluntatem ejus exaudiens, ac; ne, et honiinem in Deo veneraretur. Procul dubio
liiitui incunctanter obediens. Quid enim divinius: stella ex Jacob iliuxerat in cordibus eorum ; sfella,
paterat exhiberi sensibus mortalium, quam hodier- inquain, matutina, lucifef qui nescit occasum, qui
SKuovifatis signuni, quod etiam ante sigr.orum suo- etiam foris slellara, malutini ortus sui indicem, ac-
55 IN EPIPHANIA BOMINISERMOIII. t£
cemierat in corjibus eorusn. De his omnino conve- A abscondita est, scrutari, vel majestatem quse in
nienter intelligi potesl quod apud Salomonem preemium reposila est, conleiiiplari; contenti sinius
scriptum est-. Juslorum semita, quasi lux splende- sanctorum claritatem mirari, sanctitatem imitari.
scens procedit, et crescit usque ad perfectiuh dieni Fili. inquit, concitpisti sapieniiam? serva mahdata;
(Prov. iv, 18).-Primo namque semilam juslitiee in- et Dominns vrwbebit tibi iilam (Eccli. I, 55). Altiora
gressi sunt ad lucem splendentis sideris, cujus autem te ne quwsieris, el foriiora te ne scrutaius
ductu profecerunt ad videndum noVum ortum nia- fueris : sed quw prcccipii Dominus tibi., ipsa conserva
tutinse, lucis sicque demum pervenerunt ad con- semper (Eccli. m, 22). Preeceptum namque Domini
templandam faciem meridiani Solis, in die virtutis lucidum, iliuminans oculos (Psal. XVIII,9) ,quibiis
suse rutilantis. postmodum ipsum corpus luniinis valc-as intueri,
S. Pulchre igitur signanterque in his Gentium cum in luce radiorum, id est, in operemandatorum,
prirtiitlis, in his nascentis Ecclesiee priniordiis, versari consueveris. Dulce quidem lumen, ut ait
prceostensus est fidei profectus in sir.gulis : unde Salomon, el delectabilc oculis vidcre solem (Eccle.
scHicet incipiat, quomodo proficlat, et quo demum xi, 7). Dulce prorsus et delectabile, scd illis quibus
pervenial ; ut faciie ipsorum qui patres sunt, in tolerabile. Sanos oculos fovet, infirnios torquet. Et
filiis agnoscantur vestigia. Sicut illi cceperunt a vi- " quis est tam sano et acuto visu, at in aspectu illius
sione sideris, profecerunt ad visionem pueri, per- invisibilis Solis non csccutiat? quis ille' scrulator
venerunt ad visionem Dei, sic in nobis fides na- majestalis, qui non oppriniaiur a gloria? Mirabilis
scitur supernorum prcedicaiione luminarium; ro- facla est, o Domine, elaritas lua, tum ex se, tum
boratur visione quarumdam iniaginum, per specu- etiam ex me; quia conforlala est adversum me,
lum et in cenigmate Beum velut incarnatum nobis dum acies mea infirmata est in me, et jam non po- '
exhibentium; consummabitur, cum prsesens et tero ad eam, siciit poteram in Adam. Poiero forsi-
nuda videbitur veritas rerum facie ad faciem con- tan ad claritatem siderum, qui noh possum ad so-
te.mplaniibus quod vix tenuiter et .raptim in seni- lem ipsum, et per hanc quandoque confortabor ad
gmate nunc attingitur; c.um et ipsa fides iransibit iXrMi.
in cognitionem, spes in possessionein, deside- 7. Eia,|surge, illuminare, anima niea, quse se-
riimi iiifruitionem. Lucentnamque et nobis sieli.ee, debas in tenebris suspice luminaria coeli, leva
non una, sed multce; nisi quia mullse una, quarum oculos luos in montes unde veniet auxilium libi, si
scilicet cor unum est, et anima una , fides eadera, veneris ad illum qui habitat in ccelis, id esl, in
prwdicatio consona, similisque vita. Quse sint hee ,-,montibus ipsis. A montibus, inquani, venict auxi-
stellse, si dubitas, Danielem inlerroga : Qui ad ju- lium tibi, quia lux tibi iiiaccessibilis illuminat mi-
sliliam, inqnit, erudiunt mullos, quasi stellw in per- rabiliter a monlibus seternis. Susceperunt montes
peiitds wternitates (Ddn. xn, 5).Paulus etlam lumi- lucem populo, a quibus ad valles camposque de-
naria vocat eos, qui lucent in medio nationis pravw scendat subjectos. Hoc itaque, dico, fralres, opti-
et penersw (Philipp. u, 13), coniiner.lque yerbum mum est, ncstrseque infiraiitaii congruum illumina-
vifse, tanquam splendorem muluafum ab seterna tionis initium, si intendamus in eos qui illuuiinati
luce, quo e't noctem hujus mundi jussi sunt illumi- suet. Rectissima via est inveniendi Jesum, si pra>
riare. Ideo Dominus fons et origo lucis, cum ordi- cedentium patrum sequanmr lumen prceviuiii. Se-
narel lunam et stellas in potestateni noctis, dicebat rnita justi recla est, rectus .callis jusli ad ambulan-
illis, Vos estis lux mundi : et iterum, Sic luceat lux dum (7sa. xxvi, 7). Qui justum sequitur, non am-
vestra coram hominibus, ut videant opera vestra bo- buiat in tenebris ; non modo videbit, sed habebit
na, et glorificent Patrem vesirum, qui in ccelis est lranen vitse. Yidebit ad consolationem prsesentis
(Matih. v, 14, 16). Lucent itaque verbo, lucent vitse: habebit in possessionem heeredilatis seternse.
exemple, et utroque lucis Qgjg radio ortum seier- Pietas nempe promissionem habet vitee quce nunc
nce lucis annunliant, dum coelesiem, quem vcce [) est, et futuree. Exerceamur ad pietatem, c-tneutro
prcedicant, eliam cceleslis vitee siinilitiidine com- nos fraudabit qui se ultro nobis feeit debitorem
mendant. (7 Thn. iv, 8, 7, 9). Exerceamur in operibus lucis,
6."Suspicile, fratres, iii coelum; in codo siqui- et uui abscondit lucem in manibus suis, annuntians
deni est conversatio eorum ; suspicite, et intendite de ea amico suo, quod possessio ejus sit, et ad eam
mentis oculos, si necdum potestis In rotam solis, possit ascendere (Job xxxvi, 52, 55) , nunc ali-
saltem in fulgorem siderum; admiramini splendo- qiiando in solalium operis eam nobis demonslrabit,
rem sanctorum, imitamini fidem, semulamini san- et postmodum in prsemium dabit, ipse lux nosfra
ctitatem. S*ellceislce sicut flamina coruscant, el lu- Jesus Cliristus qui vivit et regnat per omnia sce-
men lumioum ortum demonsirant ; ducunt ad cula sseculorum. Amen.
cunabula novi Regis, ad cubiculiim Yirginis matris, SEIVMOIII.
quod est inviolabile fidei niysteriutn ; iuio perducent Quibus gradibus ad sapientiw httnen perreniaiur.
in teriiphim Regis. in sanctuarium DeiPatris; quod 1. Surqe, illuminare, Jerusalein, quia venit lumen
cst incogiabile fidei prseniium. Interim autem, duiii tv.um (Isa. LX, i). Bened;ctum lumen quod venit
idbnei non stiiuus, sapicntiam D'ci, qiicein mysterio in Iioinine Domini, Dcus Doniinus, el illtixif nobis;
55 GUERRICIABBATIS M
de cujus munere eiiam dies isle, dies sanctificatus A mus tenebrse necfilii tenebrarum, dixerimusiiosni-.
de iiluminatione Ecclesice illuxit nobis. Gratias hil paii tenebrarum, nos ipsos seducimus, et tenebras
tibi, lux vera, quse illuminas omnem hominem ve- morfis, ;queeilluminari non mereantur, nobis indu
mentern in Iiunc mundum, quee ad hoc ipsum ve- cimus. Quid enim, ail Luxmundi, quseinjudicium
nistl homo in hunc mundum. Illuminata est Jeru- venilinliuncmundum,ulquinon vident videant, et
salem mater noslra, maler omnium qui illuminari qui videnl ceecifiant? Quia, incruit.dicitis, Videmus ,
meruerunt : adeo ut jam luceat omnibus qui in peccaium vestrnm manet (Joan ix, 41). Yideoquan-
mundo surtt. Gratias tibi, lux vera, quse lucerna tulumeiKique, cjuoniumiu illuminas lucernam tneam,
es facta, ut Jerusalem illuminares, el lucenia pedi- o Domine,sed,quia paruni est quod video, Deustneus,
bus meis Yerbum Dei fieret. Grafias, inquam, tibi, illumina tenebras meas (Psal. xvn, 29). Yidemus ut
quoniam ipsa Jerusalem illuminata SSS facta est multum per speculum et in senigmate; sed multum
lucerna, ut luceat omnibus qui sunt in domomagni longe est hoc ipsum a claritate vera claraque ve-
patris faniilias. Non solum enim illuminata esl, sed ritafe, quse videbitur in facie. Ideo forsitan ccecus,
exaltata, et super candelabrum illud totum aureum quem apud Marcum Doininus illuminare cceperat,
sita est;civitas super monlem montium, illa quo-n- homines quasi arbores ambulanles videbat (Marc.
dam derelicla et odio habita, posita esl in super- B vni, 22-24), quia videlicet non nisi per speculum
tiam seeculorum, ul lam longe lateque fulgeat ejus et in senigmate videbat; sed secundo imponens ma-
Evangelitim, quani longe laieque mundi vigebat num restituit eum, itautvideret clareomnia • quod
iaiperium. Ei si operium est ejus Evangelium, in in nobis fiet, cum nosreficiet, etsanilateinperficiet
I;is qui pcreunt operlum est (77 Cor. iv, ;5) , in impositione manuum secunda, quain cospit plima,
quibus Deus hujus sceculiexceecavitmenles infide- restituens nos in claritale perfecta
iium, ut non fulgcat eis gloria Ecclesise Christi. 5. Sed lioc ipsum per speculum et in senigmate,
Qribus tamen non fulget ut videant, fulget ut invi- cui, aut quando, vel ^quandiu pofest contingere?
deant, et Ecclesice torquentur gloria, qui ipsius il- Quam misericorditer mecum ageretur, quam feliciter
luminari nolunt gratia. Yerum Ecclesia nec propter mihi viderer illuminatus, si peccatameapossem vi-
gloriam qua florei, superbiens, nec gratiam qua dere, cui quotidie necesse esl plangere ac dicere: Cir-
pollet, invidens, etiam illis qucs molestos tolerat, cumdederunt me mala quorum non est numerits, et
lumen quod accepit implorat, dicens: Quonium tu nonpotui ulviderem! (Psal.xxxix, 15.)Nam delicta
iiluminas lucernam meam,Domine; Deus meus,illu- qtiis intelligit (Psal. xvin, 15), quandoetiamspecie
mina tencbras mcas (Psal. xvn, 29). Mei forsitan virtutis vitium decipiens interficit, quasivere ange-
sunt, quia preedeslinali; sed adhuc tencbrec sunt, lus tenebrarum transfigurans se in angelum lucis ?
quia nonduni vocati aut justificati. Yoca et ipsos Magnus utique, multumque illuminatus, qui delicfa
in admirabile lumcn tuum, et preedicabunt-mccum ad liquidum iiitelligere potuit etvoluit ;nam neque
admirabile nomen tuum. Quanquam justus quisque et dolosus potuit, et noluit intelligere, ut bene age-
ac sanctus in Ecclcsia ita se iiluminatuni gaudeat, ret (Psal. xxxv, 4). Deus illumiiiator omnium gen-
iit adhuc se non minima ex parte tenebrosum videat titim, £e te nobis cantabatur : EccevenietDominus,
et doleat; et ideo necessario, cum illuminatus sit, et illuminibit oculos servorum suorum. Ecce ve-
adhuc se illuminari petat. Quanto namque amplius nisti, o lumen meum, illumina oculos meos, ne un-
lucerna ejus illuminala fuerit, tanto verius ex lu- quam @i_,0 obdormiam in morte, ne peccatum ad
cerna ipsa tenebras suas depreliendit. Nec statini mprlem oculos nostros aliqua delectatione claudat,
contrarium putaveris, quod in Evangelio Yeritas et ad consensumilliciat, aut,veIutIsboseth,dormien-
ait: Lucerna cerporis lid est oculns tuus. Si oculus tem inveniens transfodiat (n Reg. iv, 7). Yenisti, o
liius simplex fueril, tolum corpus tuutn lucidum erit liiQien fidelium omnium, et ecce hodie de iilumina-
(Matth. vi, 22 et Luc. xi, 54). Non enim, quia ex tione veree fidei, id est, lucernce nosiree, dedisti no-
oculo sincerse intentionis toium opus nostrum luci- D bis gaudere; da eiiam de illuminaiione tenebrariim
dum fit, ideo consequens esl ut sfatim omaes tene- - noslrarum, quee residuce sunt, semper in Domino
bree ignor-anliarum nosfrarum illuminatee sint. Is gaudere. Dedisti lunien verse fidei, da et lumen ve-
nempe modus est adiiuc illuminationis nostree, ui rse justitiee, da lumen divince scientiie, da eiiam et
in lumen veritalis multinn exislimetur proiecisse, divinse sapientise.
qui defectum suuin potueril nosse, el scire quid 4. His profecto gradibns proficiendum, hac via
desit sibi. Inde est quod et apud sapientes liujus proficiseendum libi esse puto, o anima fidelis, quo,
mundi, qui magis sobrie dispufarunt de scientia, fallacis mundi hujus teuebris exuta, pervenias ad
primus numeraiur gradus scienticc, scire quod nc- patriam claritatis seternec, ubi tenebree tuce erunt
scias. sictil clara meridies , et nox sicut dies illuminabi-
2. Fratres, omnes vos fiiii lucis eslis, et filii Dei. tur. Tunc prorsus, tunc videbis et aflues , et mira-
Non sumus noctis, neque tenebrai'uiu. Nox cnim bitur, et dilatabitur cor tuum (7sa. LX,5), quando
js'cccessit, dics autem appropinquavit (iiojn. siii, 12). replebitur diyina majestate incircumscripii lumiriis
Et sifmiuus aliqu.andrilcnebrsc,nunc autem lux in Do- oinnis ferra, et gloria ejus in te videbitur. Domus
n.ino (Ephes v. S). Yprv.pUamensi, ouoniomnon sv- Jacob, vcnite, ambulenius in lumine Domini (ld. n,
57 - 1NEPIPHANIA DOMINISERMOTII. 53
5) : ut veri filii lucis ainbulemus de claritale in _\ A mandatisprorsitsinleHexi, quia inlellectus boni.s
claritatem, tanquam prcelucente Domini Spiritu, ut omnibus facientibus timorem Domini. Nam et un-
per singulos gradus virtutum regnum claritatis ul- ctio docens deomnibus, sciens nimirum quo ordine
terius invadamus. Qui igitur jam per fidem sumus quidque apud eam discendum sit, prius docet bo-
in lumihe, ex ea et per eam in amplius et serenius nitatem et disciplinam, et postmodum scientiam:
lumen progrediamur, primo justitiee, dein scien- si tamen qui docendus est, primo omnium credi-
tise, demumque sapienlise. Quod enim credimus derit, *$4I id est' eiementa exordii sermonum ju-
per fidem, consequenter operandum vel promeren- stitise didicerit. Ideo ille discipulus unclionis lam
dumestperjusfitiam, post inteiligendum perscien- prudenter precem ordinabat, atque allegabat : Bo-
tiam, ac postremo contemplandum per sapientiam. nitatetn, inquit, el disciplinam et scieniiam doceme,
Prima namque omnium aceensa est lucerna fidei, quia mandatis tuis credidi (Psal. cxvm , 100, 66).
ad quam opereinur in nocte hujus sseculi. Inde Ac si diceret : Didici prima elementa, id est, fidem
scriptum est in laudem mulieris fortis, quse de non fictam ; jam, quod sequitur, doce justitiani, id
nocte surrexit, et, de nocte ac die operans manibus est bonitatem et disciplinam, ut sic demum prove-
suis, panem otiosa non comedit, Non cxstingneiur, ' hat ad sanCtorum scientiam. Yocasti ad gratiam
inquit, in nocte lucerna ejns (Prov. xxxi, 18) , id ^ fidei, jam justifica per bonitateni amoris , et disci-
est, non deficiet in tentalione fides ejus. Ad banc plinam casti timoris, ut post magnifices munere
litcernam npn fiunt opera tenebrarum, sed exstin- scienliee spiritualis. Quos autem vocavil, Iws et ju-
guitur cum fiunt. Qui enim male agit, odit lucem stificavit ; et.quos jusiificavit iilos et magnificavit
(Joan III , 20). Ideoque exstinguit lucernam lidei, (Rom. VIII, 50).
posfponit memoriam Dei; non est timor Dei anle 6. Sciendum sane quod, cum sit hcec scientia
oculos eius, et de tenebris quas sibi fecit, arbitro- sanctorum, non tamen omnes sancti docentur eam,
runique absentia blanditur sibi, dicens : Quis me sed illi duntaxat m quibus nec industria gratiam,
videt? Tenebrw circumdant me, et parietes coope- nec gratia deslituit industriam; sed utrumque mu-
riunt me, et nemo circumspicit me. Quem vereor? tuo sibi suffragio cooperatur, ut et docibilis sii
Detictorum meorum non memorabilv.r Aitissimus.Et liomo discipulus, et spiritus adsit doctor sedulus.
non inielligit quoniam omnia videt oculus illius Ctrai atitem varia charismata contineat hsec scien
(Eccli. xxiii, 28, 27). Bona vero opera, etsi ali- tia, Spiritus tamen moderator non in unum facile
quaildo propter vanitatem declinandam in abscon- confert omnia, sed dividit singulis_prout vult, ali.
ui.tofiunt, ad lucem tameu internam et seternain, id f .' notitiam mysteriorum, alii intellectum Scriptura
est sub judicio fidei et testimonio' Dei fiunt, quia rum , alii interpretationem sermonum, alii discre-
opera Iucis sunt ; lucernse utique ardentes in hiani- tionem spirituum, alii illam, qusepernecessaria est,
bus operanlium, etexspectantium adventum sponsi, velut in gustu dignoscentjam, atque dijudicationem
qui educet quasi lumen justitiam tuam ad conspe- virtuium.ac vitiorum, ne fallant vitia specie virtu-
ctumhominum et angelorum, et, sicutlux meridiana tum. Non nocebunt, inquit, et non occidenl in uni-
clara est, clarescere faciet opera tua, quia in Deo verso sancto monte meo_;quia revleia estterrascieiv
sunt facta, ut Deum in te, et te in Deo clarificent lia Domini (Isai. xi, 9).
omnium judicia. 7. Jam vero si quis post hcec et per hsec tris;,
5. Quanta vero claritate justitiaresplendeat etiam fidem, justitiam atque scientiam , proficiat ad s?-
in preesenti, quantaluce lietificetconscientiamjusfi, pientiam, id est, saporem et gustum ceternorum, ui
familiarius et suavius. conscientiee vestree testimo- possit vacare et videre, videndoque gustare quam
riium vos docebit. Ssepe autem et fides radiat, et suavis Dominus ; et quod oculus non vidit, et auris
, jusiitia coruscat, et adhuctamen intellectus caligat, non audivit, et in cor hominis non ascendit, ei per
ut mysterium fidei, quod velul involutum tenens ve- Spiritum reveletur : hunc omnino dixerim illumi-
neratur, explieare nesciat; signatus sit ei liber £ i natiin magnifice et gloriose, tanquam qui gloriam
Scripturce, quasi litteras nesciat; sed nec ad dis- Domini revelata facie speculetur, et super quenr.
cretiouem boni et mali, veri et falsi sensus exer- gloria Domini scepius oriatur. Huic utique dicere-
citatos babeat. Et tales quidem multi in Ecclesia, habet non propheta, sed prophetarum Spiritus
quoruro fides mulfa, abundans justitia, scientia fere Surge, iiluminare, Jerusalem, quiavenit lumentuiim?
nulla. Quod' t.amenad lumen justitise accedere opor- et gloria Domihi super te orta esl (Id. LX, 1). Fra-
teat luinen sciCnfise, docet sermo prophetse , qui, tres , non omnes capiunt hoc verbum , sed qui po>
cum preemisisset : Seminate vobis ad jusliiiam, ut lest capere capiat. Non condeninatur quinoncapitr
ostenderet quas interim primitias colligamus de sed qui non cupit, utique teporis arguitur. Qui au-
hoc semine, subjunxit: Illuminate vobis hunen scien- lem cupit, noveritquia boc Tdmen sapientise fervens
tim (Osee. x, 12). Sic et Apostolus ait: Fruclifican- accendit oratio, sicut et lumen sciertlice frequens
tes"in Operebono, et crescentes in scientia Dei (Co- lectio; si tamen cum legis, lucernam ardentem ad-
loss. i, 10). Tu qupque, Dayid, sedens in cathedra hibueris, id est justiiiam operum, pioruraoue ex-
sapienlissimus princeps intertres, quomodo super perienliam sensuum. Tii aulein,- Domine, Pater lu-
sanes inteilexisli? Quia mandata, inquit, quwsivi. niinum, qui lumen de te lumine unicujn tuum ini-
59 GUERRICi ABBATIS 00
sisti illuminare tenebras mortalium, da nobis pei A abipsis liunt, ;turpe est et dicere (Epb.es. v, 12)
viam lumiimm pervenire ad lumen seternum, ul Fodiat parietem eorum qui ad ipsos missus est
placeamus coram le in lumine viventium, qui vivis prophetare, ut adhuc maiores abominationes vi-
et regnas per omnia ssecula ssccuiorum. Amen. deat, quas non erubescunt aut verentur coram illa
SERMO IY. fremenda majestate perpetrare. Quid enim mihi,
De nova noslra nativitale el vila qui monacbus videor, de his qui extra hoc inu-
1. Secunda nobis hodie', fratres, nativitas ceie- nasierium sunt judicare? Utinam nec de his ipsis
bratur, qtise de illa piima nativitate, tanquain. dc qui" hic intus sunt, mihi esset judicare. Ad me ip-
causa efiecfus , consequenler naia videtur. Iiia si- sum namque conturbata est anima mea, dum sci-
quidem, quam usque hodie celebravimus, naiivilas licet vereor ne hscc ipsa species pietalis, quam ut-
Christi est ; lsfa, quarii hodiecelebrarnus, nativilas cunque vobiscum gero;, gravius me incipiat accu-
nostra cst. In illa namque Christus natus esl, ii; sare, si pietafem ipsa me conviceril abnegasse.
isia Chrislianitas nata est. Cum enim tria sint qusc 5. Omnino, fratres, ve.endum
i esi mihi, an vero
nos faciunl christianos, fides, Baplismus, et altaris ei VODIS lpsis, vos viderliis, ne ad nos prceeipue spee-
parlicipatio, hodierna dies fidem nobis iniiiavit, tef 'ille sernio qui per Apos.olum propietatus esi de
Bapiisma consecravit, ac mensse ccelestis miraculs lemporibus novissimis ; |ubi, cum malitiam hominum
prscformavit. Quomodo sane prima gentium illu- describeret tunc futurojrum , qualis hiinc.manifcsle
minatio fidem nobis inifiaverii, quoniodo Chrislus legi pofeslin.vitaet moribuseorum, longum landem
baptizalus Baptisma nostrum consecraveiit, quali- sic conclusit malorum catalogum : Habentes,mqu_i,
ler illa convcrsio aquoe in vinum, miitaiionem re' spcciem pieidtis, virtutem autem ejus abnegantes
rum in convivio niensee Doininicee prseostenderii. (II Tiin. III , 5). Quid enim ita speciera piefatis
nequaquam jani opus est ut doceamtis ; sed illuc habet, sicut hsec quam prsetendimus, humilitas
arbitror opera. pretium, ut nosmetipsoscommoxea tonsurse et habilus, parcimonia cibi et potus, labor
EIUS,ne ftdes in nobis a suis degenerct iniliis, n. fere conliiiuus, et ordinatissimus per omnia vivendi
vacuelur in nobis gratia Bapiismaiis , ne cedat no- n.odus? Cseterum de virtute ipsa pietaiis, quam hecc
Ms in judicium participatio caiicis Christi species exterior promiitit, quam prope nihil in me
2. Et ipsa quidem fides, qualis ab illis Magis: meique similibus valeat inveniri, pudor milii essel
primis videlicet auctoribus suis, nobis hodie tra- confileri, si non omnibus essemus maiiifesfi. Quae
diiasit; quaiiter 342 maximum fidei sacramen est enim virtus pietatis, nisi chariias non ficia,
tum mysticis insinuaverint munerum figuris, satis _-,hucnilitas vera, patientia longanimis, obedientia
abundeque disscruere patres nostri, ute.x ea parl. non segnis? In his virttilibus earumque similibus,
nulliis jani alius labor quam in labores eorum _k_- quantuin vobis liceal gloriari, vestro, fratres, re-
troire nobis resederil. Sed neque magnoperepostu- la_iqu«musjudicio ; de me siquidem ingenue confi-
lat slalus, imo ruina temporis hujus, ut de myste- teor, quia nomina quidem earum scio, saporem
rio fidei disptiteiur sed ut magis id modis omrti- adliuc ignoro. Merito itaque pudorem mihi pariter
b;is elaborelur ul, sicut Aposlolus ait, inconscien- et timorem incutit habitus quem gero religionis,
tia pura idem fidei mysterium habeatur (7 Tim. cua fere nullum suffragatur testimonium virlutis.
III, 9). Ecce enim hodie si de mysferio fidei inter- Nunquid enim tuto mihi possuin usurpare monachi
rogas , onnies fere invcnies christianissimos; s, nomen ei honorem, cujus non habeo meritum et
coiiscienlias diseulias, paucos admodum inveuief v-ftutem ; cum, sicut ante nos dictum esl, simulala-
vere christianos. Tptus fere muiidus conf.tetur ver sanctitas, duplicala sitiniquifas (AUG.in psal. LXIH);
bis se nosse Deum. factis auiem negat (Tit.i, 16) et lupus sub ovina pelle deprehensus graviore sit sen-
adeo ut el qui speciem pielatis videnlur habere t-ei-tia.percellendus?Proplerea vos quoque, fratres,
virtutem ejus seepius inveniantur propemodum ab- ut tuto gloriari possitis, in hac, qua corpora veslra
negare. Quid putalis autem, fratres niei, quos ir D decorata sunt, specie pietatis, ponite corda vestra
hoc signiCcare voluerim, quos scilieet dicam pie- in virtute ejus ; ut species in corporibus, virfus in
latis habere speciem, sed abnegare virlutem? S cordibus, probalos vos exhibeant tam angeiis quam
iilos qui spaliosam viani sseculi ambulanl, inlelli liominibus, siique, sicut serip.um est : Omnes qui
gitis, quid illi vel de sola prseferuntpietalisspecie viderint eos, cognoscenl illos quia isii sunl scmen cui
qui nominesOlo christiani, atquein vacuum assu benedixii Dominus (Isa. LXI, 9),
mentes nomen sanctum Christi, iola ac libera pro- 4. Hsec est, fratres, christiana. fidei pietas vera,
fessione sectanlur qucc huic inimica sunt nomini hoc est habere mysterium fidei in conscientia pura.
qui oinni specie conversationis el modo vitse, s< Ut enim mysterium fidei, quod hodie nobis myslica
protestantur inimicos crucis Chrisli? Hseccine es commendaverunt Magorum munera, fideliter el
species pielaiis quani in eis videmus, habitus et ii digne oonservaremus immaculatum in conscieniia
cessus meretricius , sermo scurrilis, oculus impu pura, hodie ilidem @43 Christus baptizatus, non
dicus , venter qui pro Deo colitur, et omnis ill: sibi sed nobis, Aspersit, sicut Apostolus aif, cerda
vitae contumelia, qua. pubiice et gloriabunde, velu a conscientia mala, et abluit corpora aqua munda
tu faciem pisla.i irrogalur? Qua. eni.m in occulti (Hebr.x. 22). Quaui felix, o fratres, anima illa,
G{ TN EPIPHANIA DOMINISERMO IV. 61
qu_3 sic lotain salutem, mox evestigio secuta est A melius, et ad purgationem peccatorum ef_icacius'
Salvatorem, ut deinceps adhserens ei cum Apostolis, quoiidie benefacere de affiueniia mundi, quam se-
illam meruit audire vocem : Qui lotus est, non mel omnia relinquendo pauperem fieri ? Sed eniKi
indigel nisi u.t pedes lavet, sed est mundus totus! audi, Naaman. Fluvium Damascenum absorbebis
(Joan. XIII,10.) Cseterumqui baptizatur a mortuo, et Leviathan, et non mirabitur ; nam de Jordane si
iterum tangiteum, quidproficitiavatioillius? (Eccli. habeat fiduciam. quod influat in os ejus (Job XL,
xxxiv, 50.) Ego postquam Bapiismo lotus fui, non 18), spes eum frustrabitur. Nsque enim grande re-
v.num morluum, sed tot mortuos quot opera mor- puiat quantiscunque, prceter humilit.afem christia-
lis, tetigi; et, juxia Petrum apostoltim, contigit nam, virtutibus aifluas : eum efiam pauperes Christi
mihi illud veri proverbii, Canis reversus ad vomi- devorare se posse confidat, sed nihil in eis inimi-
tum suum, ei sus lota in volulabro htti(II Petr. n, 4). cus proficiat. Damascus secusidum nomen suum,
Quid igitur faciam? quibus ulterius aquis sordes Civitas sanguinis est, et aquce ejus sanguine mistsi
tmtas diluam ? Audio quia sicut una lides, sic unum sunt; quia opera etiam bona carnalium et scecula-
Baptistna est, nec secundo Bapiismati locus est , rium, vix a quocunque peccato pura sunt. Eiquc-
qttoniam quicunque baptizamur, in roorle Christi modo id quod infectum est sanguine, sanguir.em
baptizamur; qui sicut semel mortuus est, sie et B mmidabit? qua ralione lepram, id quod leprosum
semel baptizatus esi, ut et nobis unici moduni et est, curabit? At Jordanis noster ip.se quidem pu-
formam Baptismatis prsescriberet. Difiiderem for- rum profluit, nec te calumniari polerunt superbi,
sitan ulterius posse niundari, nisi. quia desperan- si totus in eo mersus fueris, ac velut consepultus
tem reducit in spem, inter alias Scriplurse consola- huaiilitati Christi.
tiones, etiam fidele consilium Eiisei, etiamsi tofus - 6. Audi saltem , o Naaman , domesiicos tuos,
instar Naaman Syri lepra sim perfusus, ac veterno hucniles amicos, fideles consiliarios. Naaman re-
ineurabili possessus. Vade, inquit, et lavare septies cedebat mdignans adversum virum Dei, quem coh-
in Jordane, et mundaberis. Si dixisset, Lavare ter, suluerat; at illi, Pater, inquiunt, etsi rem grax-
mundaberis, continuo intellexissem trinam mer- dem dixisset. iibi ptopheta, cerle facere debueras.
sionem qua inundantur baptizati, diceremque totum Fidele prorsus verbum, ralionis el @_!4 sapientics
illud miraculum gratiam prophetare Baptismatis, plenum ; quippe suggestio est rationalium hominis
ut jani tunc Jordanis de yirfute Dominici Baptismi sensuum, quos sibi Deus testes retinuit adversus
cospisset ad salutem gentium operari. Nunc autem hoaiinem ipsum. Paier, inquiunt, etsi rem grandem
eum; signanter dicat, lavare scplies inJordane, quid _, dixisset tibi Propketa, certe facere debueras. Non
sibi vult septenarius iste, aut quis est-Jorda&is ". credere namque Prophetee, Dei est -injuria : non
ille? Jordanis, ut aiunt, interpretatur Descensus tentare omnia pro salute, odium estsui ipsius et
eorum. Quorum ? Illorum utique qui humiliamur invidia. Quid enim grande esse potest inprsecepto,
ad pcenitentiam, qui niinirum quanto profundius ubi salus est inpromisso? Quanto magis non debet
descendunt per gradus humilitatis, tartto se peni- yideri grande vel. difficile, discere ab Jesu quia
tius mergunf et plenius abluunt spiritualis alvep milis esl et humilis corde , cuni in eo pariter in-
Jordanis. veniatur el requies animce, et prsssens medela spi-
5. Ad nieipsum, o Deus, eoniurbata est anima ritualis leprse, pignusque salutis seternaa? Tandem
mea, menior peccatorum suorum; proplerea me- vix segreque obiinetur a superbo peccasore. ut de-
mor ero tui de terra Jordanis, quomodo scilicet in scendat in Jordanem ei lavet ; si tamen sepiies la-
descensu. humiliationis. mundaveris Naainan lepro- vat, lotumque se plenius et scepius mergat, non
sum. Descendit, inquit, et lavit septies in Jordane, moratur effectus salutis fidem propbetico facere
fuxla sermonem.viri Dei, el mundatusest. Descende sermoni. Sed, prob dolor! quanta est hujus hostri
et tu, o anima mea , de curru superbia. in salubres miseria temporis! quia non solum divites, sed
aquas Jordanis, qui de fonte domus David, toto _jetiam pauperes leprosi, ita inveniunlur delicati, u.t
jam profluit orbe in ablutionem peccatoris et men- vix usque ad talos salubribus intingi patiantur
struatee. Heec est nimirum humilitas poenitendi, aquis : aul si semel laverint, mox sibi plenissiine
quse, de ilomo pariter et exemplo profluens Christi, videantur mundati.
toto jani preedicatur orbe, totiusque purgat crimina 7. Et Elisseus non ita sentit, sed si.gnaiiter expri-
mundi. 0 vos, Naaman Syri : non enim unus, sed mit, Septies tavare, ei .nundaberis. Seiebat nimi-
innumeri : o, inquam, divites, sed leprosi; su- rum humiliiatem Christi, qua; nobis imitanda est,
perbi,; sed eerumnosi; quare lam vebernenter abhor- si perfecte volumus mundari, septeriiplicis esse
retis lavari his medicinalibus aquis ? cur vobis ita virtutis. Prima virtus, quod, cum dives esset, pau-
viluit noster iste Jordanis prse fluviis Damasci ? per factus est. Sectmda, quod pauperiati extremi-
Dicilis enim, si fprte queerentibus aiiquando consi- tatem adjiciens, iu prsesepi positus est. Tertia..
liuin salutis imitanda prcedicelur huniilitas et pau- quod Matri subditus. Quarta, quod servi manibus
pertas Christi : Nunquid non meliores sunt fiuvii hodie inclinavit caput. Quinta, quod discipulur__
Damasci omnibus aquis Israel, ttt laver in eis, et fuiem tulit et proditorem. Sexta, quod sic fui_
munder? (IV Reg. v, 10, 44, 12.) Nuiiquid non est mansuetus anle iniquum judicem. Seplinia, quod
C3 GUERRICI ABBATIS C4
c, ucifixoribus tam clemens intcrccssor fuit apud A bitror, quia eorura, qui sic se abluunt, non solum
Patrem. His vesligiis, licet salis a longe, gigantem corda recuperant innocenliam parvulorum; sed
scqueris, si pauperfatem diligis, si inter pauperes ctiam corpora secundum queindam modum pueri-
extremitatem eligis, si monaste.ii subditus es lem sibi vindicant puritatem mortificatione mein-
disciplinae , si miuorcin tibi paieris prseesse, si brorum. Sic enim de quodam sanctorum legitur,
falsos fratres cequaiiiniiter tuleris, si mansuelu- quia in membris defuncli, septennis quodammodo
dine vineas cum judicaris, si charitatcm rependas pueri gratia videbalur (De S. Martino dictum apud
illis a quibus injuste pateris. Hsechumilitas plane Sulpicium). Ecce, fratr.es, quiprimigraliamBaptis-
sine injuria unici Baptismi rebapiizat : quia mor- matis tantis'; voluptatum sordibus aniisimus, ecce
tem Christi non iterat, sed rcoriificationcm et verum Jordanem, desccnsum scilicet humilium, ubi
ut
sepulturani criminum inslaurat; et quod in illo die rebapiizari licct, invenimus. lloc tanttim cst,
Baplismo gestuin est specie, hic rursus impletur non parcamus nobis de die in diem descendere
veritate. Ileec siquidem humilitas coalos aperit, profundius, et plenius mergi, Christoque pemtus
spiritum adoiitionis rcsfituit : Pater agnoscit filiuni, consepeliii. Ipsi graiias agamus, cujus humilitas
quippe in innocentia et puritate pueri regenerati '' et formam Baptlsmi hodie dedicavit crcdentibus,
rcformatum. Unde bene de Naaman Scriptura me- et graliam non disparem rcservavit pa.nitentibus-
minit quia restituta est caro ejus, sicut caro pueri Ipsi gloria per omnia ssecula sseculorum. Amen.
parvuli (IV Req. v, 15, 10, 14) : significans, ut ar-

IN FESTO PUPJFICATIONIS BEAT_E MARI^E VTRGINIS.


SERMO I. prosequamur. Ac primo qitidcm de illa spirituali
Purificatione, quam Maria, offerens pro se et pro
De cxremonia luminum hoc feslo ustlata. Filio par turturum aut duos pullos columbarum,
nobis commendavil, prosequeremur, nisi quod
1. Sint tttmbi veslri prwcincli, ct lucernw ardenlcs patres nostri, sicut vobis nofissimum cst, oninia ad
in manibus vestris (Luc, xxn, 55). Sint lumbi nostri liquidum prosecuti sunt; et quomodo turlur ad
prwcincli, ut Purificalionem Maria. semulemur ; castifatem carnis, columba ad simplicitateiii men-
tint htcernw ardcnics in manibus, ut gaudium Si- tis pertineat, diligenler discurrerunt; nec illud qui-
meonis, lumen in manibus portantis, etiam visibili dem prsetereunles, quid sit sacrificium de uno tur-
signo in nobis reprccseiitemus. Simus videlicet turc vel pullo columbino, quid holocaustum do
casfi corpcrc, et mundi corde; et Purificationein allcro. Hoe unum tamen adjiciinus, quod quanli*
Marice expressimus : simus ardentes devotione, et , notiora nobis sunt mysteria, tanto districtius et
lucentes opere; et cum Simeone Chrislum porta- justius corum a nobis exiguntur opera ; quia
nms in manibus. Maria tamen non tam purilicata scienti bonum et non facienti, peccatum est illi
fuit, quam mysterium Purificationis commendavit, (Jac. iv, 17); et servus sciens voluntatem do-
implendo lcgalem , 345 signilicando spiritualeni. mini sui, et non faciens digna, plagis vaptilabit
Quid enim in ea purificandum esse potuit, quec mu.tis (Luc. xii, 47).
virgo concepit, virgo peperit, virgoqiie permansii, 2. Kclinquentes igilur quod (ractatum est stifu-
inio quee ipso conceptu plane purificala fuit, si cienter, illud poiius tractemus, si placet, cjuid haec
quid forle minus ante puritatls habuisset [atias pulcherrima Ecclesise consuetudo luminaritim hodie
habuit]? Quid, inquam, mundandum habuit con- gestandoruni, aut factuni reprcesenfet, aiit facien-
ceplus ille, qui solus potest facere mundnm de im- dum demonstrel. Qiianqitam ne id puto quidem
mundo conceplum semine (Job. xiv, 4), qui fon- vobis ineognitum, etiamsi nunqiiani sit auditum.
tem quo immundus purificetur edidit, fontem Quis enim hodie, ccreum ardentem gestans in ma
domus David, qui hodieque patet indefessecjue nibus, non slatim illius senis recotdctur, qui, hodie
scatet in ablutionem peccatoris, et liienstruatse? Jesum accipiews in ulnas suas, Yerbum in carne
(Zach. XIII, 1.) Siiscepit lamen Maler totlus puri-r_ tanquam ltiinen in cera, ipsuin esse lumen ad illu-
tatis, purgalionis legitimse speriem, ul siniul et minationcm gentium perhibebal ? Erat profecto et
obcdientissimse humilitatis virtutem, et evangelicse ipse lucerna ardens et lucei.s, testiinonium perhi-
ptirificationis insinuaret veritatem. Ubi nunc ille, bens de luiiiine, qui ad hoc ipsum in Spiiitu quo
qui tam fallaciter quain contumaciter prsesumens plentis erai, venil in templum, ut, suscipiens mise-
de sanctitate, detrectat purgatoria pcenitentium icordiam tiiain, Deus, in medio templi tui prsedi-
rcmedia snbire? Esto quod sanctus sit ; nunquid .avet ipsam csse misericordiam, et lumcn popul:
sicut sanctarum Sanctissima, quec Sanctum san- ,ui. Yero iu, senex serene, lunien portabas no;-
ctorum pcperit, Maria ? Utinam, lratres mei, uti- nodo manibus, scd et sensibus ; qui sic eras illu-
nam nos illam-haberemus liiimilitatein in peccatis ninatus, ut,cum tanto ante futuram illuminationem
nostris, quam vere habuertint sancli in virtutibus jeniium tam clarc vidcres, etiam nunc inter tene-
suis. Sed omitfamus nunc istud, ut quod ca.pimus jras Judaicec infidciitafis, hodierna claritas fidei
6S DE PURIFICATIONEB. MARI.E SERMO I. 68
nostr__ tibi corusearet. Loelare jam, senipr juste, A ter '. lucerna coram Deo, simplex intentio, ut ei
vide jam quod prsevidebas : discussee sunt mundi soli placeamus, cui nos probavimus.
tenebrce, ambulant gentes in Iumine tuo; plena 4. Et.ne putemur, in his quse dicimus, sensus no-
est omnis terra gloria luminis illius quod occul- stri somnia secuti fuisse; probemus nos potius in
tum in sinu fovebas, imo quo sensus tuos refove- omnibus adhaesisse lestimoniis Scriptura.. Qttod
bas. 0 forties amoris, ipse amor suavis et dulcis enim fides lucerna sit, testatur Salamon loquens de
ad refoeillandam aniraam! Prorsus suavis etdul- muliereforti, Non exsiingueiur in nocie lucerna ejus
cis, etiam cum crucias et afiligis ; cruciatus leli- (Prov. xxxi, 18) ; ijuod utique intelligiinus, Non de-
citer delectans , sicut ignis salubriter refrigerans. ficiet in tentatione fides ejus. Nam et de charitate,
Ignis iste, ffatres, si in sinu absconditus fuerit, quae nihil aliud est quam fides operans per dilectio-
vestimenta non comburit; imo illum ignem exstin- nem, apud eumdein legimus Salomonem : Lampades
guit, qui, in sinu celatus, non modo vestimentiiin ejus, lampades ignis ati.us flammarum: Aquw muUte
adurit, sed et quod vestituni est, depascit, id est, non poterunt exstinguere charitatem, nec flumina ob-
corpus et animam pariter consumit. Deus, inquit, ruent illam (Canlic vm , 6, 7). Quod opus bonum
noster ignis consumens esl (Deut. iv, 24), sed ignem Iucerna sit, lux ipsa veritatis indicat, cum ait, Sint
consumenteni ; nam animam refovet, demulcet B lumbi vestri prmcincii, ei lucernw ardentes ininani-
mentem, spiritum recreat, reparatque pereuntem. bus vestris (Luc. xn, 55): et, Luceai lux vestra co-
Hujus ignis vim Simeon non ignorabat, qui in ram hominibus, ut vidcant opero vestra boha {Mallli.
sinu stto eum portare gaudebat, pectusque senile v, 16). Quod sermo aedificationis lticerna sit, Da-
foiu illitts calefaeiebat. Quanto salubrius et sua- vid dicit: Lucema pedibus meis verbum tuum, et lu-
vius ignis isle senem nostrum calefecit, quam re^ men semitis meis (Psal. cxvm, 105). Et Petrus apo-
gem David Abisag.Sunamitis? (777 Reg. i, 17) nisi stolusde sermone prophetico, cui benefacitis, inquit,
forfe Atsisag hic ignis idem fuit, sapientia scilicet, iniendentes, tanquam lucernm lucehti in obscuro ioco
cujus amplexu non solum recalescunt frigidi, sed (II Petr. i, 19). Declaraiio quoque sermonum Dei
ettam reviviscunt mortui. iUuminat, et intellectum dat parvulis (Psal. cxvin,
5. Amplcctere igitur, o beate senex, sapientiam 150), sivc cum sermones evangelici declarant um-
Dei 946' el recalescant atque recanescant quasi bram legis, sive ciim ipsi serniones tam Evangelii
do MOVO senstis tui ; astringe uberibus iuis miseri- quam lcgis declarantur expositidnibus dilucidis, qui
oordiam. Dei, et erit senecli.s tua in misericOrdia non intelligeiitibus parvulis videbantur obscuri; ct
uberi.7n.fir ubera, inquit, tiiea commorabiktr in Iumine dicimus quod dictum erat nobis in te-
(Caiilic i, 12) , etiam cum reddam illum Matri nebris. Ideo Philippus in figura cujuslibet eccie-
suse, manebit apud me. Et cum inter niaterna siaslici doctoris dictus est os lanipadis, eo quodde
uliera continCbitur, nihilominus inter ubera mea ore ipsius ad illuminationem audientium coruscarct
commorabitur, et ubera quoque mea Inebriahit ignitum eloquium Domini. Sermonem autem Dei
misericordia. uberi; etsi non quantum ubera Ma- intelligo, fratres mei, quidquid spirilus ejus digna
tris. Illa quippe sicut sirigulariter mater est sunmia. tiope sua loquiiur in vobis ; omnein utique sermd-
niiseficordise, sic excellenter habet ubera uberis nem qui bonus est ad sedificationem fidei, in pro-
misericordise. Gratulor et gratificor tibi, gratia vocationem cliaritatis. Si quis ergo vestrum loqui-
plena, quse' misericordiam genuisti quam suscepi; tur, quasi sermones Dei (7 Petr. iv, 11); ut etiam
cereum prseparasti, quem accepi. Tu ceram mini- in privatis colloquiis omnis sermo malus nort pro-
strasti susceplo lumini, Yirgo virginum Yifgini; cedat de ore vestro, sed si quis est ad sedificationem
dum incorrupta mater incorfuptibile Yerbum, in- fidei, ut gratiam det audienti; ut qui audierit, dicat
corrupta carne vestisti. Eia, fratres inei,ecce ardet gratias agens tibi, Benedictus sermo oris tui, quia
cereusInTiianibus Simeonis, accendite et vos cereos lucema pedibus meisverbum tuuin, et lumen sen:i~
•vestros de illius mutuatipne luminis, lucernas dico D tis meis (Psal. cxvm, 105). Deoratione aiitemquod
quas Dominus jubet esse in nianibuS vestris (Luc el ipsa lucerna sit, maxime sidivinitus sit illumi-
xii, 55). Accedite ad eum, et illuminamini, ut non nata, ex eo colligimus quod Salomon ait: Luccrna
tam lucernas feratis quam ipsi lucernse sitls, lu- Domini spiraculum hominis, quce invesligat omnia
centes intus et foris, vobis et proximis. Sit ergo secreta ventris (Prov. Xx,27). Lumen namquequod
lucerna in corde, sit in manu, sit in ore. Lucerna nobis orantibus vel psallentibus desuper aperitur,
in corde luceat vobis : lucerna in manu vel ore spiraculum vilae est; in quod snaviler respiramus.
luceat proxiriiis Lucerria in corde, est pietas fidei; Hujus lucernae videtur Job recoi-dari, cum in mo_-
lucerna in manu, exeniplum. operis ; lucerna in rore tentationis recolens cum suspirio tetitiam prre-
ore, sermo sedificationis. Non solum aulem coram terita. consolationis, ait : Quis mihi tribuat ul sim
hominibus lucere nos necesse est per operationem juxta menscs prislinos , secundum Qlffl dies quibus
et sennonem, sed et coram angelis , per oratio- Deus custodiebat me,qudndo spleiidebat lucerna ejus
nem, coram Deo per interitionem. Lucerna nostra super caput meitm , et ad lumen _ejus ambulabam in
torain angelis est pura devotio, cum in conspectu lenebris ? (Job xxix, 2, 5.) Cseterum quo$ serria
angelorum psallimus sapienter, vel orarous arden- hasc dicitur investigare omnia sscreta fentris, id est
«7 GUERRICI ABBATIS 6§
mentis; non illud esse putandum est, quod Domi- A confrequentationibus usque ad cornu altaris (PsaU
nus comminatur se scrutaturum in lucernis (Sophon. cxvn, 27). Nonmediocris aut parum solemnis Illa
i, 12): cum istud gratise sit illuminantis, illudju- frequentia fuit, cum inde venit Jesus.-et Maria cum
dicii exquirentis. Nam et aliter investigat seerela lurba parentum inducenlium pueruni, ul facerent
ceiitris pofio medici, aliter gladius carnificis. Jam secundum consueludinem legis pro eo (Luc n, 27);
vero de intentione, quod et ipsa dicatur lucerna, inde occurrit Simeon et Anna cum turba exspectan-
nemo est qui ambigat, si tamen evangelicum illud tium consolationem Israel, quibi s testificali sunt
intelligal: Lucerna corporis tui est oculus tuus (Mallh. de eo.
vi, 22, etLuc. xi, 54). 2. Noii crediderim ego de hac solemnitate quse
5. Ut igitur tot lucernas vobis, fratres, illumine- tam pium, tamlsetum conventum fabuit, illamfuisse
lis , accedite ad fontem luminis , et illuminamiiii, propheta. querelam" lacrymabileui, Vim Sion lugenl,
Jcsum dico, qui lucet in manibus Simeonis , utsci- quianonest qui venialadso!cmnitatem(T_lircn. 1,4):
licetfideniilluminet, opus illustret,.sermon.em homi- nisi forte arguat paucos venisse de tanto populo qui
' ni
subministret, orationem infianimet, intentionem erat in omni Judsea el Jerusalem. Ad comparaiioneai
purget; ut sive opere, sive sermone vel oratione siquidem tanlce multitudinis pauci venerunt, et de
quceratis placere coram eo in lumine viventium, qui B ipsis paucis paucissimi, ut arbitror, eum recepe-
scrutari habet Jerusalem in lueernis suis (Sophon. runt, cum praesentem viderent diu exspectatum,
i, 12), et examinare elis.mlumen noslrum. His oni- sicut voce Patris per Malachiam fuerat repromis-
nibus acccnsis, o fili lucis , jam non ambulabis in sum : Ecce, inquil, veniet ad templum suum Domi-
tencbris', nec timenda tibi eril sententia maledicti, nator quem vosquwritis, el Angelus testamenti queni
Qui maledixerit palri, vel matri, exslinguetur. ht- vos vultis (Malacli. III , 1). 0 Judeei, adest, ecce,
cerna ejus in tenebris (Prov. xx, 20), id est, de- Dominator quem vos queeritis ;' gikg cur offeren-
Ticiet consolalio hujus lucis, irruentibus undique tcm se votiis non recipiti.s? Qiiseritis et non quseri-
hinc exterioribus , inde inlerioribus tenebris. Tibi tis. Sed si qua_ritis ; queerife : convertimini et ve-
enim, cuitol interius ardentiucernse, cum exstincta nite (Isai. xxi, 12). Quseritis qui redimat de manu
fuerit lucerna hujus vilae . orietur lux inexstliigui- hominum, non qu_3ritisqui redimat de manu daemo-
bilis vitse, el quasi fulgor meridianus consurgetlibi num. QuKritis qui eruat de servitute Ronianorum,
ad vesperum : et cum te consumptum putaveris, non queeiitls qui eruat.de captivitate vitiorum. Si
orieris ut lucifer, et lencbrse tuse erunt sicut meri- verc uiique liberatorem quasritis, quserite liberato-
dies.(Jo6. xi, 17,.18, et Isai. i.vm, 10). Non ta- ^ rem animarum vestrarum, qui salvum faciat popu-
men erit libi sol amplius ad lucendum per diem, liim suum a pecalis eorum. Si quoeritis.sublimem,
aut splendor lunse illuminabit te ; sed Dominiis qua_rite prius humilem, quoniam, nt ait Daniel: Hu-
erit tibi in luccin sempiternam ; quia Agnus lu- millimtim hominem consiituet Dcus super cmne re-
cerna est novoe Jenisalem cui benedictio et cla- gmim (Dan. iv, 14). Si.quseiltis dominatorem po-
ritas in seecula saeculorum. Amen. teiriiee, quserite prius doctorem justitiee, quia justi-
SERMO II.' tia firmabitur thrpnus ejus (Prcv. xxv, 5), et ju-
Quanlo sit affeclu occurrendum Jesu aavenienti. stitia etjudicium prseparatio sedis ejus (Psdl .LXXXVIII,
1. Sicut ad diem nalivilatis, id est adventus Do- 15). Quia enim perfecte non queerifis, ideo necpraj-
niinici, pertinuit illa graliarum actio et vox laudis, sentem invenitis, sicut de vobis ipse preedixit: Quse-
Benedictus qui venit in nomine Domini; et ad diem rent me mali, et non invenient me, quia oderunt
apparitionis , id esl, nostrae illuniinationis, illud me (Joan. VII, 54-56). Quserent absenlem, nec in-
quod sequitur : Deiis Dominus et ilhtxit nobis, sic venienl eiiam preesentem, quia oderunt lucem mala
etiam quod subsequitur, Constituite diem solemnem eorum opera arguentem, cum sapieiitia non nisi
in confrequcnfotionibus[Vulg. in condensis]nsqne\ad per dilecfionem possit quaBri, nedum inveniri. Si-
cornu alidiis; non absurde, ut arbitror, pertinere 0] meon namque, quia pio et fideli quserebal desiderio,
dicetur ad hunc diem , nobis utique ceiebrem, fre- quaesitum invenit, et inventum agnovit sitfe alferius
quenlia solemni, diem scilicet Dominicse Precsen- indicio, sine humano scilicet testimonio. Nam Spi-
tationis, qiiandd a Matre solemniter ad altare prse- ritus est qui tcstificatur. quoniam Christus est ve-
sentatus est ratri. Nam et in eo quod adjungitur, ritas (7 Joan. v, 6); virtus utique quae de ipso pro-
Dris mcus cs lu,et confilebor tibi; Deus meusestu, cedit, unciio docens de omnibus, quae de illo, sin-
el cxaltabo te; confitebor tibi quoniam exaudistime, gulariier secundum nomen suum uncto, multiplici-
etfectus es mihi in salv.iem (Psal. cxvn, 26-28), ter profluit.
quid tam convenienter accipimus quam fidem et 5. Quid autem putanius, fratres mei, unctus
confessionem Simeonis et Annae, quw et ipsa hora isle, qui ungil etiam quos non tangit, quomodo
superveniens coufitebatur Domino , et loquebatur de candidum et sanctum pectus senis nostri per-
illo omnibus qui exspectabant consolationeni Israel. unxerit,' cum suscipiens eum in ulnas suas,
(Luc. n, .38) ? Bene ergo ciiharista noster mone- astringeret eum uberibus suis, et gestiret in-
bat laetariJerusalem et conventum facerein die tam cludere, si posset, inintimis cordis sui? Quid,
soleri.ni: Constituite, inquiens, diem solemnem in inqttam, putamus ille suavis et mitis, qualein
69 DI PURIFICATIONE B. MARI^E SERMOII. 70
insinuabat seipsum castissimo sinui pii senis, A . 4. Nec minore fortassis gaudio exsultabat cor
qualis illabebatur meduliis, quam delectabilem et Annse in Domino; quae, ut arbitror, tanto niajoris
Ealubrem,imo quam omnino ineffabilem se inipli- fuit merili, quanto allioris pfopositi et sanctioris
eabat ossibus, inspirabat sensibus ? Prorsus li- desiderii, quam illa Anna mater Samtielis; cum
quescebat unclus in unctionem, quasi ad ignern illa cogitaret quse mundi sunt, quomodo placeret
resolutus ad amplectentis amorem; ut nimirum viro; hsec quomodo Deo: illa-de thoro viri quae-
doceret unctio quod dicit lectio, sed non discit reret sobolem; haec de sinu Patris peteret Salva-
nisi dilectio. Qtiomodd enim legis? Unguentuin, in- toreni. Haec igitur, quodam presagio gratise excel-
quit, exihanilum [Yulg. effusmn] nomen tuum lentis quse in vita ejus effioruit, qua etiam gratiam
(Cautic. i, 2). Ho.c siquidem unguentum exinani- Redemptoris agnoscere et preedicaremeruit, gratise
tur, cum a quadam duriiia sui resolvitur, non ut nomen accepit; exemplar veree viduitatis, speculiim
pereffluat substantia illius, sed ut fluaiit aromata sanctltatis, et vivum in emortuo cOrpore simu-
illius, ut quasi nihii habens sdlidi sentiri possit, Iacrum totius virtutis. Haecfinem Legis et initium
teneri non possit. Auf certe magis auima senis Evahgelii sentiens propinquare, ritus Judaicos
liquescebat in amplexu hujus uncli, vel unguenti, chfistiana jam Cceperat pietate mutare, jejuniis
ut diceret:' Anima mea liquefacta est _ ut dilectus B polius el orationibus serviens nocte ac die, quam
meus infusus est mihi. Infusio llaque unctioms, cibis et potibsis et -variis baptismatibus, justitiis
testimoriium est uncli. Haec seni testabatur de cafnis, non animee. Inde erat quodbenedictionefilio-
puero, Simeohi de Christo, tanquam spiritus ve- runi, queeinLege magni habebatur, eontempta , no-
ritatis ~et charilatis, verilate docens, charitate men inelius a filiis et filiabus elegerat, et jam per
uagens et accendens, et omnia interiora gelidi annos octogiiita qualuor, lignum essearidum ligno-.
senis ponens, quasi cuni unguenta bulliunt. Motus que insidere arido,tanquam turtur amissa seuiei cpn-
bullientium unguentorum , "sestus desiderioriKn : juge, gaudebat.
sonus eorum , jubilus affectuum pariter dicentium 5. Ecce habes par turturum, senem justum, et
(sitamen aliquid exprimere valeniium), Deus meus viduam anum , ulrumque castum, utrumque desi-
estu, et confitebor tibi; Deus meus es lu, et exal- derio Redemptofis gemebundum; qui utique se-
tabo ie (Is'i. xxv, 1). Lumen ad revelationem melipsos hostiam vivam, sancfam, Deo placentem,
geniium, et gloriam plebis tuw Israel (Luc. n, 52), Doinino et pro Domino obtulerunt. Par tu-rturum
annuniians ie. Confitebor, iriquam, libi, quoniam sane dico, non conjugum, sed conjurictorum, non
cr.tudisti me, quotidie cum lacrymis dicen.em, . copula maliimonii, sed sacraiioris mysterii; pares
Quando consoiaberis me ? (Psat. cxvin, 82.) Exau- " miiirum fide, eequales castitate, similes devoiione,
disti me, et nunc demum Simeonem, id est, exau- consortes pr«dicatione gratiae, ambos provectce
ditum fecisti me; quia factus es mihi in salutes_i eetatis, ambos perfectee sanclitaiis, qui eliam ante
(Psal. cxyn, 28). Jesus mihi factus ex semine Da- Evangelium, evangelicae puritatis ac pietatis in
vid secundum carnem, qui David et oinnia fecisfi utroque sexu primitias dedicaverunt. Hi duo vario
secundttm deitatem, omnibus quidem generaliter decore virtutem adornaverunt thalamum tuuni,
factus es in Salvatorem; sed mihi specialiter factus Sion, ad suscipiendum Chf istum Regem; non pa-
es in salutem, pectus morbidum perungens, vita- rietes templi tui, sed penetralia cordis sui, secreta
lemque resuscitaris calorem, animam refocillans , - cubiculi, ubi adorare Patrem in' spiritu et veritate
et oculos illuminans. Defecerat: enim anima mea jubemur (Joan. iv, 25), ubi et suscipitur qui iu
in salutare tuum, o Domine, Pater Domini mei manufactis se nequaquam habitare testatur (Acl.
Jesu Christi, defecerunt oculi mei in eloquiwmtuum, vii, 48). In istis itaque suscepit ChristUm fidelis
dicentes : Quando consolaberismc ? (Psal. cxvm, 82.) Sion, in istis gaudehs et lsetabunda occurrit Deo
Factus erani sicut uter iri pruina, frigidus cor- suo. Alias vix habet ubi reclinet caput suum, et
pore, aridus corde, spiritu marcidus, et totus de- pj secundum Isaiam, Aporiaius est, ei non est qui oc-
siderio languidus. Sed quia in verbum tuse pro- currat (Isa. LXIX,16). Sufficit tamen istorum oc-
missionis supersperavi, non visurum scilicet me cursus ad omhem solemniiatem et Isetitiam, eo
mortem; nisi viderem Christuni tuum, quod speravi quod consummatio abbreviata inundet justitiam, et
jamvideo, quod desideravi teneo, quod concu- consummata atque abundans jusXitia paucorum fa-
pivi complector. Yideo Deum Salvatorem meum in cile coinpenset infidelitatem midtorum.
cariie mea, et salva facta est anima mea. Yiderunt 6. Mihi omnino celebris esfiste conventus, mihi
oculi mei salutare Dei, et illuirtiiiati sunt inte- solemnis ista processio, omnique festiva gaiidio,
riores S4@ oculi me'' I"! languebant prse inopia. ubi hmc advenit puer et puerpera, Jesus etMaria ;
Omnino ad tactum hujus pueri, hujus hominis inde occurrit senex et vidua, Simeon et Anna;
novi,, renovata est ut aquilae ;uventus mea, sicut hinc Dominus et Domina, inde servus et aneilla;
paulo arite mihi loquens pollicebaf. Introibo ad al- hiric Mcdiator et Mediatr.ix, inde tam_,fideles-,_t.am-
tare Dei, ubi Maria Jesum offert Patri, ad Deum que dev..ti ipsorum testes et .ministrillniioc deiiir
quiicetificat senectutem meam, imo renovabit ju- que convehfu misericordia et yeritas obviaverunVj
ventuferii meam (Psal. XLII, 4). gibi, misericordia scilicet redemptionis in Jesu,; i
71 GUERRICI ABEATIS 72
veritas confessionis in senibus. In hoc occursu, A \ ei salutare suum in vultu suo. Plenus ergo dierum
justitia el pax osculaiee sunt; dum justitia piorum temporaliuin portabat antiquum dierum antiquorum,
senuiii, el pax reconcilianiis mundum invicem in atque spei seternce pignus fidelissimum tenebat in
osculo affectuum et gaudio Spiritus corisociatse sinu repositum ; quod videlicet dies suos super dies
sunt. Recte ergo quod hac nocte cantavimus, ad regis adjiceret puer ille, juventutemque ejus r.eno-
lseiitiam hujus diei pertinere credimus, salvo varet ut aquilse. Quanquam senem quoque istum,
duntaxat alio profundiore intellectu: Lmtare, Je- sicut Abraham, cum dicitur plenus_dierum, liben-
rusalem; et diem festum agite, omnes qui diiigitis lius accipiam plenum virfutum quam temporum:
eam (Id. LXVI,10). Ac si diccrelur: Lsetata est cum tempora statum nullum habeaiit, suoque ac-
Nazareth de annunliatione, Bedilehem de nativitate: cessu decedentia, horainem potius exhauriant quam
lsetare et tu, Jerusalem, de purificatione, quoniam adimpleant. Sed neque magnum est, imo magis ma-
qui in Nazarelh conceptus, et in Bethlehein natus lum est, multis vixisse diebus, si non senueris vir-
est, in Jerusalem est susceptus et preedicalus. Et tutibus ; cum puer centum annorttm moriiurus sit,
diem, inquit, festum agite, sive conventum facite, et peccator centum annorum maledicendus (Isai.
omnes qui diligiiis eam, scilicet Jerusalem , id est, LXV,20). Ideo, Si rninis muliis vixerit homo, ut ait
Fesliva devolione convenite in tcmplum, ad susci- " Salomon, et in omnibus Uetatus fuerit, meminisse
piendum Redemptoreih, omnes qui exspeetatis re.- debet tenebrosi temporis et dierum multorum, qvii
dereptionein Israel. cum venerint, vanitalis arguentur prwterita (Eccle.
7. Jam vero, fralres, si moraliler, sicut mos xi, 8). Caeterum e contrario, Senectus venerabilis
yester @50 est> sedificari vestra quaerit Sanctitas, est, non diuturna, neque numero gnnorum coinpuiata.
quatuor illas illustres in hac processione consi- Cani sunt enim sensus hominis, et cetas senectulis
deret personas; quarum vita, non solum ecclesias vita immaculata (Sap. iv, 8, 9). Sihac utique sene-
illustral, sed et ccelos adornat: Jesum loquor et ctute Simeon non consenuisset, nunquam coronam
Mariam, Simeonem et Annam. Et, ut ab inferio- senum, sapienliam Dei Christum portare meruis-
ribus ad superiora; progredialur sermo, in Anna, set. Sic hamqiie scriptum est : Corona dignilgiis
quse jejuniis et obsecralionibus serviebat nocle ac senectus, qum in viis juslitiw reperitur (Prov. xvi,
lie, jejunium nobis commendatur et oratio; in 51). Et quae est illa senectus , qum est in viis justi-
Simeone, qui tanto Jesum amplectitur gaudio, tim rcperitur, quse reperienti in coroiiam aptalur,
pielas et devotio ; in Maria, quse cum nihil deberet nisi sapientia Dei Christus ? ipse namque merito
legi, in hac scilicet parte purificalionis legem ni- ( justorum operum tribuit canos sensus sapientiae,
hilominus implevit, humililas et obedientia; in quampostmpdum formabit justis in coronam glo-
Domino aulem Jesu, qui faclus ex muliere, factus riae. Sanctus itaque senex Simeon, ut sanetius se-
est etiam sub lege, ut eos qui sub lege erant re- nesceret adhuc, senectutem sapientium, sive sapien-
dimerct, eharitas et miscricofdia. Nam castitatis tiam senum faetam puerum, in viis justifise, cum
sanctimonia, cujus laus, ut comperi, vestram scilicet in spiritu venit in templum, reperit, etcom-
semper purilatem delectat, in omnibus effulsit perit in veritate; quia senectus erat in lactente,
coinmuniter, licet satis dissimiliter ; cum in seni- sapientia in infante, virtus in infifmitate, Yerbum
bus fuerit labore continentise; in puella, munere in carne. 0 infantia, o senectus! quam bene vobis
gratia. in puero, jure et proprietate naturee, non pariter convenit in hujus pueri sensibus et mori-
pueritiae recens natse, sed purilatis innafee. In bus; quo utique nihil innocentius, sed nihil sapien-
ipso non solum hujus virlutis, sed eliatn omnium tius , nihil jucundius , sed nihil maturius , nihil
origo et perfectio; ab ipso singularum dislributio; mitms, sed nihil justius !
per ipsum earum conservatio; apud ipsum remu- @51 2. Yobis, o filii hominum, vobls jain tunc
neratio. Apud ipsum igitur ambiamus, tam virginis ipso suo silentip loquebalur Dei Sermo, ut videlicet
Marise, quam Simeonis et Aiinse meritis suffra- j) malitia sitis parvuli, sensibus autem perfecti. Alii
gantibus, ut quod minus habemus virlutis lar- siquidem ex vobis columba seducta non habens
giatur, quod largitus fuerit tiieatur; ut depositum cor, simplicitatem non salientes prudentia, relin-
alii sapientes sunt ut faciant mala,
lpsius, per tutelam ipsius integrum ei recon- quuntur fatui;
bene autem facere nesciunt,. et, prudentiam non
signantes , remunerationem consequamur ipsius,
qiii vivit et regnat per onmia seecula seculorum. dulcorantes bonitate, effieiuntur acerbi. Prorstis
__men. congruum et gratum utrisque temperamentum at-
SERMO III. que condimentum puer iste antiquus dierum, in
Quomodo Simeoii imitandus. pueritia preaferens ingenitam sibi innocentiam, el
de antiquitate dierum referens primogenitam om-
1. Senex puerum purtabat, senex plenus aierum, nium sapientiam. Si quis se imperfecfum sensibus,
puerum antiquum dierum. Longitudine dierum a.l- aut inconditum
intelligit moribus, veniat in tem-
impleverat Deus senem istum, ut ostenderet ei sa- glurn cum
lutare suuminvultunostro; sedadhuc aliorum lon- Simeone, et puerum quem mater affer
Maria, accipiat in manibus, id est Yerbum Dei
gitudine dierum adimpleturus erat, ut ostenderet quod mater offert
Ecclesia, complectatur affectrbus.
75 DE PURIFICATIONEB. MARI_ESERMOIV. U
Ipsum ulique repositum in sinu sensus sedifieabit, J I Judseum et Gentileni, sed etiam Deumet hominem,
mores dttlcorabit, toium statum mentis et ordinem et in homine spiritum et carnem : jamiioc solum
viise grata et salubri suavifate temperabit. Kon so- superest desideriis servi tui, ul hi pace in idipsum
lum aulem niater Ecclesia in audiendo, sed multo dormiam et requiescam (Psal. iv, 9); et pax Dei quae
magis mater gratia in orando, pueruni tibi dabit exsuperat omnem sensum , me totum in illius
ampleclendum, si modo frequens et devotus orator summse et simplicis unitatis absorbeat consensum.
venias in templum, ut dicas quotidie Deo : Adorabo Yenit pax quam sustinui • requiescat in pace qui
ad templum sanctum tuum in timore tuo (Psal. v, pacem quaesivit, et quae pacis sunt seciari semper
8). Quem enim Ecciesia prsedicans offert auribus, studuit. Sic quippe Isaias ait : Veniat pax, reqttie-
gratia iliuminans infert cordibus, eo utique pree- scat in cubili suo, quia ambulavit. in direclione sua
sentiorem et suaviorem, quo nudam verilatem puris (Isai. LVII,2). In pace utique Simeon straverat cu-
tradidit sensibus. Yeritatem quippe, qua. est Chri- bile suum, ©g2 qui omnibus aliis curis ejectis so-
stus, Maria veslitam carne, Ecclesia vestilam ser- lum in corde meditabatur Jesurn , ubi et reclinavit
mone. gratia nudam tradit ampleclendam Spiritus susceptum. In directione quoque sua ambulaverat,
infusione: quanquam hoc ipsum diverso modo fiat, qui justus et timoratus erat, et exspectans consola-
pro captu scilicet suscipientis animse, sive pro ar- ' ^ tionem Israel, adventanti quotidie desideriis oc-
bitratu dispensantis misericordia.. Licet enim ipsam currebat.
summaeverilatis faciem non facile videamus, ma- i. In eo igitur quod justus dicitur et limoratus,
gnusque habeatur, cui vel per speculum et in a.ni- justitiam et judicium intellige, quo sedes Dei prae-
gmate eam intucri datur: quiddam tamen ipsius, paratur. Et justitia quidem suo nomine demonstra-
cum Spirilus nobis illabitur, veluti nudum senti- tur-.judicium vero tlmoris nomine, vel timor no-
mus, sensusque noster in amorem ipsius veluti ad mine judicii ideo recte accipi posse putatur, quia
nudum confricatur. Tunc prorsus ex sententia di- scilicet timor nou solum nascitur de futuri consi-
cere possumus, et cantare Isetabundi: Suscepimus, deratione judicii, sed etiam operatur nimc in nobis
Deus, misericordiam tuam, in medio iempli tui quamdam illius formam et exsecutionem judicii.
(Psal. XLVII,10). Beatus qui ut dignius et crebrius Qui enim prohibemur judicare ante tempus de proxi-
eam suscipiat, congruum ei locum in cordis pene- mis (7 Cor. iv, 5), jubemur de nobis ut, dum nos-
tralibus parat. Beata Sion illa, quse thalanium suum metipsos dijudicamus, a Domino non judicemur
diligenter ac decenter adornat, ut cum digno ac (7 Cor. xi, 51, 52). Porro limor. iste sanctior est,
placito Christum regem honore suscipiat. _ cum justitiam sequitur, quam cum prsecedit : quia
5. 0 sancta Sion, anima speculans selerna, con- qui praecedens ad justitiam initiat, sequens eamdem
sidera quse sit illa majestas suscipienda; cogita consummat et conservat; dum scilicet de justitia
qua ottra ac diligentia te illi prseparare locum praesuniere non sinit, sed omnia opera sua homi-
oporteat. Si quis dixerit: Et ad hsec quis idoneus? nem vereri facit, ut post judicium sui adhuc de
quis esse potest magnificentiseet gloria_ tanli Regis subliliore judicio suspectus sit, dicatque sibi : Qui
congruus ornalus? Frustra, inquit David, pauper- judicat me Dominus est(I Cor. iv, 4), qui cum acce-
tatem quispiam causelur: 7» pace factus est locus perittempus, etiam justitiasjudicabit. Qui sine li-
ejus {Psdl. txxv, 5); (_i:Justilia el judicmn prcvpa- more isto est, non poterit justificari (Eccli. i, 2S),
raliojedis ejus (Psat. LXXXVIII, 1S). Simeon utique ut Scriptura testatur; quia quantumcurique se ju-
quia hujusmodi palliis thalamum adornavit, ideo stis exercitet operibus, alieni comedunt robur ejus,
Christum cum multa suscipere gratia dignus fuit. dum suam volens justitiam consiituere, iustitiseDei
Yis videre quia in pace invenerat locum Domino, non est subjectus.
quia sedem prseparaverat ei in juslitia et judicio? 5. Yigilanter itaque Evangelium perfectam eom*
Homo, inquit, erat in Jerusalem, cui_nomen Si- mendans Simeonis justitiam, non ait: Timoratus et
meon; el homo iste justus el iimoratus (Luc. n, 25). D justus, ne timorem, qui est initium justitia., intelli-
In pace erat donius Sinieonis, qui habilabat in Je- geremus : sed ait, juslus et timoraius, ut timorem,
rusalem, id est, in visione et amore pacis; de qua qui justiti_a per omnes gradus comes individuus ip-
scilicet Jerusalem audierat David promiflentem : sam promovet et tuetur, ipsius exemplo disceremus.
Non commovebiturin wternum qui habitat in Jeru- Nam neque illud putaverim otiosum, quod non ti-
saLem(Psal. cxxiv, 1,-2). El, ut noveris quia pacis menfem dixit, sed timoratum : non novum, non
habitator et amator erat, pacemque imperturl_abi- horaiium, aut perfunclorium volens intelligi timo-
lem illius slabilis et asiernseJerusalem prae omnibus rem illum; sed qui utique versus esset in Labitum,
requirebat; cum pacem Dei et hominum Jesum, qui altius hominis imbibisset affectura , possideret
qui pacem super pacem dare veniebat, sinu recepit, sensum, modestia et gravifate sermonem ornaret
lisec prima vox de pectore senis.jamdudum pacem et vultum, circumspectione moderaretur actum, to-
meditantis erupit: Nunc dimitlis servum tuum, Do- tum denique interioris et exterioris hominis com-
mine, secundumverbum iuum, in pace (Luc. n, 29), poneret statum. Neque enim vanis animum conso-
Postquam viderunt oculi mei saluiare tuum, qui lationibus resolvebat, qui consolationem Israel ex-
est pax nostra faciens utraque unum, non solum spectabat. Quod et ipsum ad suse cumulum adje- '
PATROL.CLXXXV. 3 '
75 CUERRICI ABBATI5 78
i passa, sic mundationis qu__ rouliebri provisa est
cerat justiiia?, ut sollicitus non pro sua tantuni, sed _S
etiam pro populi consolatione,. longa suspensus infirmitati, quaeris rcmedia? Sic, inquit, decet nos
maneret exspeclatione. implere omnem jusliiiam (Iiiatih. m, 15), ut quae
6 Denique, ut manifestiiis audias quam prelioso summas mater elecla sum justitiae, speculum quo-
ac vero liitore virtutum, non fuco colorum ador- que sim totius et exemplar justitise. Novi egp sa-
naverat thalamum suum iila Sion, id est Simeon, perbiam filiorum Eva_, qua; promplior est ad excu-
Spirilus sanclus, inquit, eral in eo. Quid huic orna- sandum , quam ad expurgandura commissa. Keces-
lui Sion illa terrena coinparare poterai, in omni sarium arbitror, ut viliis originis aniiqua. staiim
illa multifaria thalami, id est templi sui, ambitione in initiis omnia nova. generationis occurranf exem-
et.gloria? Si faciem templi coronis ornasset aureis, p!a. Mater prsavaricafionis peccavit et excusavit
quid aurum nisi lutuni etiam sine comparatione procaciter: mater redemptionis non peccet, et sa-
virtutis' Puto quia nec Salomon in omni gloria sua tisfaciat humiliter; ut filii hominum qui de matre
ornalus est sicut Simeon : cum ille sapientiam, qua vetustatis traducunt necessitatem peccandi, de ma-
florebat, in senectule perdiderit, iste susceperit. trc saltem novitatis trahant humilitatem purgandi
Te tamen, o infidelis Sion , thalamus tuus arguit, 2. 0 filii liominum, tempus purgalionis adven"t,
quod cum satis libi preedlctum esset : Ecce veniet D 1 qtiando Mater summse purilalis, de cujus purga-
ad iemplum suum Dominator. quem vos quceritis(Ma tione dies festus est nobis, pariter et fontem ediditj
lach. m, 1); adorna thalamum tuum, SioR,induere et exemplum dedit nobis quod debeamiis purg ri
vestimenlis gloriw luw, civitas Sancli (Isai. LII, 1): Satius est, o fratres, et suavius fonte purgari
tu tamen nihil prorsus ad quotidianum cultum tem- quam igne; Prorsus qui fonte non fuerint modo
pli in adventu ipsius addidisti, non vela, non co- purgaii, igne habent purgari, si tamen purgari
ronas, non lucernas plures, aut victimas, non alios meruerint: quando sciiicet Judex ipse , quasi ignis
psalriios, aut cantica; omnino inhonoratum, insa- confians, sedebil conflans et emnndans argentum , et
lulaluni remittis, qui.te. salvare venerat. Ideo uti- purgabit filios Levi (Malach. m, 4, 5). Nunc Chri-
que luus iste thalamus, domus gloriee tuse deserta stusaqua diluens; tunc ignis cons.umens. Modo fons
fibi relinqueiur; imo non relinquetur lapis super patens in ablutionem peccatoris. e.l menstruatae',
lapidem , qui non destruatur. Tibi cnim, Domine, tunc fianima sceviens et ignis vorans usque ad me-
lemplum auguslius, amplius et perfectius, scilicet dullas animae. De ardore siquidem irati fontis ille
Ecclesiam magnam a solis orfu usque ad occasum purgatorius ignis exardescet in conspectu ejus,
fidcs eedificabitgentium, et sccundum nomen tuum, . et inflammabit in circuilu inimicos ejus; A.s-
Deus, ila et laus tuain fines terrec; unde etiamho- cendit, inquit, fumus in ira cjus, et ignis a facie
die laudes aud.vimus, gloriam jusii, voces scilicet ejus exarsit (Psal. xvn, 19). Inde cadent super eos
laudaiitium et dicentium: Suscepimus, Deus, tnise- carbones poenaliter purgatorii, quibus modo non
riccrdiam tua.n in mcdia templi titi (Psal. XLVII,11, -adhibentur carbones salubriter desolatorii :.qua-
10), id esf, in communiohe saneti populi tui. 0 lem illum fuissereor carbonem sublatum de altari,
fralres, suscepistis niisericofdiam Dei et vos, imo qui prophefee labia purgavit (7sa?\.vi, 5-7). An vere
abundantius vos : videte ne in vacuum susceperitis, cl illi carbones hujusmodi queant inielligi, de qui-
r.e gratiain ingraliludine vacuetis. Gaiideal ergo bus cuidam dicitur : Ecce dati .sunt tibi carbones, et
833 vcstra dcvotio : quem Shneon hodie porfavit sedebis super eos; hi erunt libi in adjulorium: vpbis
in siiiu suo, vos omni die glorificate et portate in relinquo dijudicandum. Illud autem non.dubius as-
corpore vestro Jesum Christum Dominum nostrum, sero, quia ignis ille, quem Dominus Jesus misit in
cui hoiior et gloria in saecula sseculorum, Amen. terram (Luc. XII, 49), si vehementer (sicuf est vo-
SERMO IY. luntas Eiittentis) in nobis arserit, ignis ille purga-
De quatuor purificationis nosirw geiieribus. lorius quiin judiciopurgabit filiosLevi, non ligna,
_l. Postquam impieti suiit dies purgalionis Marim D ] noii fenum , non stipulam consumenda reperiet in
(Luc. n, 21). Scriptura redemptionis noslrae nar- nobis. Uterque quidem ignis purgatorius, sed.Eatis
rans mysleria, sic refert quaepro nobis hisioria- - differenii modo. iste siquidem purificat ungendo,
Iiter sunt gesta , ut significet quse moraliter a nobis ille urendo. Hic refrigerium roris, ibi spiritus ju-
sunt gerenda. Cum enim hodie beatse Purificalio dicii et spiriius ardoris, quo abluet Dorninus sor-
Marise recensetur, manifeste de nostra ipsorum pu- des filiarum Sion, et sanguinem Jerusalem lavabit
rificaiioiie admonemur. Quem vero tanti nbn mo- de medio ejus,
veat aueloritas exempli, cum videamus scilicet, 5. Est quidem et in hoc ipso multa Domini cle-
quia illa sanctarum sanclissima, quse nihil purgan- mentia. erga filias Sion: sed longe clementius et
dum habuit, purgalionis lamen legalis implere rtiitlus purificaia est illa, quam beatam prsedicant
mandatum non renuit?0 mater immaculata, mater filise Sion, cui scilicef dictum esl: Spiritus sanctus
intacta, nonne tuse tibi conscia es puritatis; quia superveniet in te, el virtus Altissimi obumbrabit libi.
scilicet integritaiem tuam nec conceptus, nec par- Hsec nempe supernae virtutis obumbratio, vera fuit
tus violavit, sed sacravil? Quare ergo, tanquam purif-catio Mariae; non isla, quae quadam roystica
muliebre aliquid in concipiendo vel pariendo sis dispensatione tantum specie tenus hodie celebrata
77 DE PURIFICATIONEB. MAftLE SERMOIY. 78
est. Heec plaiie fuit tOla ac vera sanctificalio S54 tA frigerhtm (Psal LXV, 12). Sic nempe et mundus
Mafris et Filii, sicut el angelus exposuit ei. Ideo, isie prius baptizatus aqua diluvii, postea purga-
irtquit, et quod nascelw ex te Sanclum, vocabitur tus igne judicii, in novum transibit statum incor-
Filius Dei (Luc i, 55). Antea namque purificanda ruptionis.
erat nalura morlalis, ut Deum conciperet, non 5. Denique, ut tehefis atque delicalis geramus
posteaquam concepisset: cum concepisse Sanctum aliquatenus morem, si lacrymas non habent, si
sanctorurii sumroa sancfificatio sit, et ea quce Ma- labores horrent, si nesciunt ferre tribulationem;
ter ipsius sanctitatis effecta sit, nihil sanctius esse nunquid et illud excusabunl, quod Salornen coia-
possit. Cum ergo filiaeSion quae mollius et disso- inendat: Per miscricordiam, inquiens, et fidempur-
lutius vivunt, et ardorem forsitan experiuntur caf- gantur peccata? (Prov. xv, 27 ; xvi, 6.) Quid mi-
nis, meritopurificandae sint spiritu judiciiet spiritu sericordia suavius?quid fide jucundius?Hsecoleum
ardoris; Yirgo perpetua ac singularis-, qua. sola, est membris, illa lumen oculis. Haec ungil affectus,
Spiritus obumbratione Deum concepit, solo purift- illa sensus illuminat, dirigitque gressus: ul ad lu-
cata est spiritu gralia. et fefrigerio roris Omnium men ejus ambules in tenebris, ut invisibilia con-
Sane purgationum , quibus conditio repafatur templeris, et futuranituam beatitudinem jamanimo
hiortalis, hsee beatae purificatio Yirginis miiissima 1B praesumptam mediteris. Bene aulem dicifiir, per
atque felicissima fuit: nam illa filiarum Sion quse misericofdiam et fidem purgari peccaia: quia mise-
pufgalorio fiet igne judicii, sicut novissima, sic et ricordia de proprio impenderis, redimit debita; fi-
severissima emnium erit. Nec ista itaque potest des autem etiam gratis sine operibus indulgentiam
esse nobis nisi admiralioni, nec illa nisi formiditii: impetrat. De misericordia nempe dicit propheta :
quippe qui nec ad istam possimus aspirare, et m Iniquitatestuasredimemisericordiispauperum (Dan.
illam, si sapimus, semper formidamus incidere. iv, 24); et Dominus prophetarum : Date eleemosy-
Omnino si sapimus, semper clamabimus, plus emen- ndin, et omnia munda suni vobis (Luc. xi, 41). De
datione morum, quam strepitu verborum: Domine, fide autem ait Apostolus ': Fide tnundans corda eo-
nein furore iuo arghas me, neqite inira lua corripias rum(Act. xv, 9);. et Dominus apostolorum : Vade,
me (PSal. vi, 2). inquit, fides iua te SaMimfecit (Mdrc. x, 52).Quan-
4. Necessarie igitur nobis et misericordiler into- quam in hac Salomonis sententia, possil inlelligi
utrumque genus purgationis, illud summum ad non fides qua credimus, sed qua cfedibiles nos ex-
quod non aitinginms, et illud ultimum quod me- hibemus, dum fidem Deo et hoiriinibus servamus;
tuinius, alia purgaiionum genera pietas providit ut quod hic dicitur: Per misericordiam ^gg et fi~
divina. sicut tempus et locum poenitentiae, sic plu- <C dem purgaiitur peccaia (Prov. xv, 27), el paulopost:
rinia salutis indulgens rcmedia. Quae lieet multa ac Misericordiaet verilate redimiiur hiiquitas (Prov. xvi,
varia sint, sub quatuor lamen generibus videntur 6), eadem sil in diversitate verborum rcpetila sen-
Omnia fere posse comprehendi; ne scilicet indigesta tentia. Recte igitur misericordia et veritas seu fides
niultitudine rerum memoriam confundamus audsi sociata sunt: cum in omnibus viis noslris nisi mi-
toris. Ilajc igilur quatuor esse arbitror quibus op- sericordia et veritas obvient sibi, plus augeri quam
porlune et cornmode his diebus purgalionis noslree purgari peccata sit verendum. Ut enim de aliis ac-
purgari possumus : scilicet contritionem cordis, tionibus interim taceani, et de misericofdiis paupe-
afulctienein corporis, opera pietatis et fidei, pa- rum loquar, quas abundantius nunc fieri temporis
lientiam tribulationis. Ad hunc siquidem modum hujus postulat necessitas: quid in ipsis etiam, qui-
quatuor invenies, quibus mundum generaliter pu- bus peccata purganda sunt, peccati commitlitur, si
rificat Christus, ptirgationem peccatorum faciens : misericordia fide, vel ftdes misericofdia destituatur ?
aquam scilicet et sanguinem, spirifum et ignem. 6. Audiant ergo quibus dispensatio credita est;
Hic est, inquit Joannes, qui venit per aquam el audiant quibus credita non est: isti scilicet, ne sic
sangitinein. Hic est qui bapiizat in Spiritn sancto Ts velint esse fideles, ut misericordiam deserant; illi,
et.igiii (I Joan. v. 6, 8). Aqua baptizavit, pedes- ne sic velint esse misericordes, ut fidem laedant.
que discipulorum Iavit, dedicans baptismum quo- Sunt enim aliqui qui plus volunt esse fideles quam
que lacrymarum , quae de contritione profluunt cor- oportet; et sunt aliqui cui plus volunt esse miseri-
dis. Sanguinem fudil; ut et nos lnortificatione cordes quam eis liceat. Qui ergo contra fidem in-
corporis participantes ejus passioni, lavemus sfo- debitam usurpant misericordiam, audiant Salomo-
las nostras in sanguine Agni. Spiritum dedit; ut nem dicentem : Multi hominesmisericordes vocantur;
charitas D.eiac proximi diffusa in cordibus nostris fidelem autem virum quis inveniet? (Proverb. xx, 6.)
per Spiritum, multitudinem in nobis operiat pec- Qui auiem velut propter fidem negligunt debitammi-
catorum. Quse, si minus perfecta est, ul tot et tanta seiicordiam, audiant plus quam Salomonem dicen-
non sufficial operire, adinovet ignem conflalof ille, tem : Quod supcrestdateeleemosynam (Luc xi, 41);
qtii purgat filios Levi; et quidquid residuum est ut saltem abundantia vestra aliorum suppleat ino-
rubiginis, ignis excoquit, seu preesentis, seu futurce piam. Multum prorsus pepercit infirmse et pusiilse
tribulationis, ul tandem decantare possinl: Trans- noslrse fidei, qui boiia communia non ex sequo fra-
ivimits per ignem et aquam, el eduxisti nos in i-_- trib.us paftiri, sed exeo quod superesl propfia_ne-
79 GUSRI-ICIABBATIS 89
cessitati, jussit eleemosynam cisiinperliri. Ut eniin A est peccatorum primum el maximum, sic est omniuni
taceamus de jure nalurae, quee quidquid parens om- regina et mater vitiorum.
nium terra generat, omnibus commune terrigenis 2. Yidendum estigiluretsolliciteconsiderandum,
adjudicat: illis saltem quibus indifferens est germa- ut eam mens nostra cum tota prole sua excludat,
nitas adoptionis, et communis sors hsereditatis, ut thalamus noster emundatus etornatus Chrisfum
quomodo communis non erit usus panis, quern Pater regem qui foris [al. fores] pulsat, suscipiat. Cuni
administrat ca.lestis ? Esto tamen, sit istud jus or- tota, inquam, prole sua, septem scilicet principali-
dinatse charitatis, quod moderatio Evangelii suas bus viliis. Quae sunt hcec? Inanis gloria, invidia,
cuique necessitates primum excepit: quis ille est ira, trisiitia, avaritia, ventris ingluvies, luxuria.
qui recte metiatur nccessitates proprias; qui inter Heesunt filia. superbise, qua.matfem suam sequun-
neeessarium et superfluum a_quo judicio discernat ? lur: quas hospitium quodcunque intraverint, feti-
Attendamus nobis, fratres, ne de morlibus paupe- dum reddunt. Sed quse nobis cum islis communio?
rum.fratrum nostrorum incipiamus judicari, si su- Quis consensus templo Dei cum idojis? Nulla nobis
perflue retinemus aut insumimus nobis unde vita (Deo agimus gratias) cum eis societas, quas, exuen-
eorum valeat sustentari. Et quoniam hodierna pu- tes velerem hominem cum actibus suis, gladio veraj
rificatio purissim_3acpauperrim__Yirgiiiisdenostra B '. confessionis et pa.iiilenli__ enecavimus. Nihil igitur
nos purificatione loqui eommonuit, in hoc inaxime in nobis ullra possit superbia, quse de archangelo
nostram conslare puritaiem noverimus, si quidquid diabolum, et de primo homine fecitimpiumet Crea-
superfluum est nobis amputemus: ut non solum lorisuo rebellem. Nihilhabealinnobis vana gloria,
sanctitate easlilalis, sed eliam simplicitate pauper- qui a die conversionis rtostrse, in cruce Domini no-
tatis aliquatenus aemuleinur pauperem Matrem pau- stri Jesu Cluisti coepimus gloriari cum Apdstolo di-
peris Christi, cui regnum et iniperium, et nunc el centes : Mihi autem dbsii gloriari, nisi in cnice Do-
per omnia saecula saeculorum. Amen. mini nostri Jesu Chrisii, per quem mihi mundus
SERM.OY(2). crucifixKSest, et ego mutido! (Galal. vi, 14.) Gloria
De mundanda et adomanda Chrislo anima. itaque npstra sit crux Christi quam portamus, et
1. « Adorna thalamum luum, Sion, et suscipe testimoiiium conscientiee per crucem Chfisli purga-
regem Christum, qucm virgo concepit, virgo pepe- tse, de qua Apostolus ait::Glorianostra hwc est, le-
rit, virgopost partumquemgenuitadoravit(o). >Ad slimonium conscientiwnostrm (11 Cor. I, 12). Inqua
nos, fratres, ad nos loquitur Spiritus sanctus, qui su- conscientia gloriari, de donis Dei est Deo gratias-
musSion, qui sumus speculantes, qui die ac nocte agere. Ad quod nos hortatur Apostolus, dicens :
levamus oculos nostros ad Dominum Deum nostruin, J Qui gioriatur, in Domino glorietur (I Cor. i, 51;
donec miserealur npstii. Adornemus igitur thala- Jer. ix, 24; 77 Cor. x,-17.): id est, in Do-
mum nOslrum, et suscipiamus regem Christum. niino de puritale conscieniise suee glorietur. Non
Ecce, fratres, Christus in propria veniens, et a enim qui se ipsum commeiidat, elc. Caelerum
suis repulsus, non habet ubi caput reclinet. Prae qui in se gloriatur, et qui sibi placet, stulto homini
foribtts nostris intcr materna brachia vagiens, piacet. Qui in alio homine gloriatur, aut laudem in
per Spiritum sanctum quaerit hospitium, dicens: mente ab ore alterius exspecfat, niercedein operum
« Adorna thalamum tuum, Sion. . Emundemus recipit, ac oleo peccatoris ungit caput suum, au-
igitur thalamum nostrum, prius expellendo quse ditque prophetam sibi dicentem : Maledicius homo
oculos Christi intrando offendere possunt; et sic qui ponit spem suam in homine (Jerem. xvn, 6). Et
demum adornemus eainferendo quibus delectatur in diejudicii cum dixerint: Domine, Domine, aperi
et gaudet. Quae sunt, ait forsitan aliquis vestrum, nobis, ait: Amen dico vobis, nescio vos (Matth. xxv,
quae oculos Christi offendere possunt?Cui dicimus: 11, 12). Haecvana glotia filia est superbia.; quse in
Nihil ita oculos ejus offendil, sicut superbia, g_g@ quocunque fuerit, inobedienlem facit.
quse angelum de coelo, et hominem expulit de para- j) 5. Rursum, post conversioiiem, nihil ultra in no-
diso: quee est initium omnis peccati: quam borta- bis habeat invidia,per quam mors intravit in orbem
tur nos Spiritus sanctus vilare, dicens: Quid su- terrarum. Diabolus eniin invidit hom'ni ascensum
perbis, terra et cinis ? (Eccii. x, 9); et alibi: Omnis unde corruerat, et propter hoc tentavit, et in anima
caro fenum; exsiccatum est fenum, et flos ejus deci- occidit. Haecest illa, quae non magnos, sed paryos
dit (Isai. XL, 6, 7; Eccli. xiv, 18). Yideamusnunc semper torquet (Sgp. n, 24, 25), dicente sanclo
quid superbia fecit. Angelum de coslo, et hominem Job: Parvulmn occidit'. invidia (Job v, 2). In eo
expulit de paradiso. Merito haec oeulos Christi of- enim quod aliquis alicui invidet, minorem se os-
fendlt qua. pulcherrinium opus ejus in coslo et in tendit ei cui invidet. Sic diabolus invidit primo ho-
paradiso fosdavit; quse fecit de angelo diabolum, et mini, sic Esau Jacob, et Cain Abel. Ha_c invidia
de bomine nuper creaio justo perfidum. Quse sicut parvulum occidit; quia nisi inferior esset, de bono

(2) De hoc sermone dubitat Horstius an sit Porro licet hactenus Bernardi operibus insertus sit,
Guerrici: tum quod desideretur in manuscripto minus tanto dignus est auctore.
Colonierisi, qui ipsius sermones continet; tum (5) Ila canit Ecclesia in officio hujus diei.
quod Guerrici slylus pressior etiierfosior videalur.
i\ DE PURIFICATIONEB. MARLE SERMOY. .83
alterius non doleret. Hacpeste nullus moritiir, nisi A tes (II Cor. vi:, 10). Hasc est illa de qua Dominus
qui terrena haec appetit, quae tota non veniunt plu- ad discipulos dicit: Tristitid vestrd vertetur ingdu-
ribus. Unde si qua.desiderat, illi invidetqui peni- dium (Joan. xvi, 20). Altera parit mortem, parit
tus ea accepit, vel illi partem habendo quantilatem animi rancorem.
ei restringit. Hunc parvulum occidil invidia, quia 6. Rursum, fratres, post conversionem munia-
dum non potest adipisci quod alii invidet, inodium, mus thalamum nostrum, ne avaritia, quae est radix
invidise filiam, cadit. - . omnium lnalorum , rediens introeat, nosque ab
4. Rursuro, fratres, post conversionem nostram unius Dei cultura absiraliat, idolorum cultores fa-
ira nonhabeat in nobis locum, quia, ut ait Domi- ciat. De qua inter caetera sic ait Apostolus ad disci-
nus in Evangelio, gradatim ducit ad gehennse pu- pulos suos : Mortificate membra vesira quw sunt su--
teum, dicens : Qui irascitur fratri suo, reus efit ju- per terram: fornicationem , hnmunditiam , libidi-:
dicio. Qui dixerit, Racha, hoc est, vocem indigna- nem, concupisccntiam malam, et avaritiam, qum est
tionis per iram emiserit, reus erit concilio, in quo idolorum servitus (Coloss. in, 5). Ecce avaritiam
tractatur qua pcena sit nlulctandus. Qui dixerit, idololatrise comparat, el merito: quia sicut uni Deo.
Fatite, hoc est, tale quid fecerit aut verbo aut ver- idololatra nititur auferre gloriam, ne solus habeat
bere, ut inter fratres despiciatur, reus erit gehennw B noraen Deitatls; ita avarus in Dei res se extendit,
ignis (Mattli. v, 22), nisi resipuerit. Hsec est ira, utsolus usurpet quseDeus omnipotens in usum plu-
quae slultorum oeulos exslinguit, sapientium ocu- rimorum fecit. Utraque Deo. inimica , quia negat,
los nonmmquam turbat, dicente Psalmista: Turba- Deo quse sunt ejus. Est el avaritia non solum amor -.
tusest prw ira ocnlus meus (Psal. vi, 8). Et de ira congregandse pecunise aut conservandse, sed am-
slulti Job ait ; Virum slultum inlefficit iracundia bitio prselationis, cum nititur homo homini prse-,
(Job v, 2). Eece duas iras videmus; quarum altera esse. Hsec, ut verum dicam , etiam pauperes (qui
nonnunquam S57 turbat oculum, altera semper semel pro Christo reliquerunt sua) in tantum vexat,
exstinguit. Altera venit ex inipalientia; altera, ex utcontra jus et fas, et propositum suum, non-tan-
zelo reetitudinis. Altera venit ex vitio; allera, ex tum velint, sed etiam studeant fratribus et conser-
virtute. De altera quse venit ex virtute Psalmista vis praeesse. Quod si abbas aut prior eorum voto
ait: Irascimini, et nolite peccare (Psdl. iv, 5; non consenserit, irascuntur, obloquuntur, eosque
Ephes. iv, 26). Quasi dicat : Crudeles estote in vi- aul invidos, aut sibi malevolos (qui senOn prove-
tium, mites in fratrem, considerantes vosmetipsos, hunt) clamant. Hsec est avaritia qua_ memoriam -
ne-et-vos-tentemini. De altera,quaevenit exvitio, ait mandatorum Dei turbat, dicente Psalmista Domino :;
Apostolus:Sol nonoccidat su-periracundiam veslram " Inclina cor meumin testimonia tua, et non in avari-
(Ephes. iv, 26): id est, Christus, qui est sol justi- tiam (Psal. cxvin, 56) : queeproditionis est mater,:
lia_, mentem vestram irascentem non deserat, qui quae Judam Dei discipulura primum ad mandato-
cum ira nunquam habitat. Ira, quae venit ex zelo rum Dei oblivionem, de oblivione ad proditionem r.
"
rectitudinis, debemus irasci prius nostris errati- de proditione traxit ad laqueum.
bus; et post, erratibus proximorum : quse melior 7. Rursum, fratres , post conversionem nostram
est risu, quia per tristitiam vultus corrigitur pro- muniamus thalamum cordis, ne gttla rediens in-
ximus (Eccle. vn, 4). Quss debet iamen subesse troeat, quse et Adam innocentiae veste, et Esau pri-
rationi, ne sit immoderata, sed in ultione peccati vayilprimogeniti dignitate. Ha_cest illa pestis quae
tempiis et modum consideret Haec sapientes inter- palres nostros in deserto ingratos beneficiis Dei fe-
dum turbat: ira per vitium stultos occidit, dum in cit, quae compulit eos murmurare contra Deum, et
rixas etin contumeliam linguam relaxat. dicere : Utinam morlui essemus in Mcjypto , qudndo
5. Rursura, fratfes , post cpnversionem nostram sedebamus super ollas carniuin, ctcomedebamus allia,.
muniertdus est thalamus cordis noslri, ne tristitia cepe,et pepones(Exod. xvi, 5; Num. xi, 5, 6; xiv, 5.).
rediens introeat; illam dico quse morlem operatur, . Haecest illa funesla pestis quse eos ad blasphemiam
quse de amissione rerum temporalium venit. Heec duxit, quasi non esset alia vita post istam, cnm
est illa quse pravas cogitationes generat, murmu- dicebant : Comedamus et bibamus; cras enim morie- _
rosum fnonachum reddit, quae faslidium parit, et mur (Isa. xxn, 15; 77 Cor.p.xv, 52), id est, in
tenentem aralrum Dei cum uxore Loth retro respi- futuro Quasi dicerent : Hoc solum habemus quod
cere compellit. Sine dolore namque non polest comedimus ; nibil in futuro post lianc vitam nos
amittere , quod cum inordinato amore possedit. habituros speramus. Ilanc pestem ©58 cum ho-
Hanc itaque tristiliam quse mortem operatur exclu- mine pcriluram pronuntiat Apostolus, dieens : Esca
damus : et intromittamus eam quse venit de memo- ventri, et venter escis. Deus autem et hunc et hanc
ria peccatorum , et de peregrinaiione noslra, dica- destruet (I Cor. vi, 15). Hsecpestis tripartita est :
mttsque cum Psalmista : Heu mihi, quia incolaius quia aut ante horam canonicam, aut aliud quam
meus proloiigatus est ! habitavi cum habitaniibus licet, aut plus quam necesse est facit comedere,
Cedar, multutn incola fuit animd mea (Psal. cxix, cl carnis curam in concupiscentiis nititur facere.
S, 6). Heecest tristitia, quae vi:am operatur, de qua De qua nascitur inepla Ia_titia : sicut de populo
ait Apostolus : Qnasi tristes, semper aute-mgauden- Isracl dieitur: Scdii populus mandi.care et bibere.^.
gB.- GUERRICI ABBATIS H_
e surrexirunt hidere (Exod. xxxn, 6.; I Cor.x, 7). A _ etiam oraatus generat, humilitatem scilicet, et-TO-
8.. Rursum, fratres , post conversionem nostram luntariam paupertateni. Adorna ergo thalamum
muniamus thalamun cordis nostri, ne luxuria rcd- tuum, Sion, liniore Domini.
iens introitum inveniat: quae pestilenlia rediens 10. Secundus ornatus thalami Sion, et secundus
esl pejor quam ante fuerat.Nunquam enim solared- gradus ad sapientiam , est pietas, de qua dicit
it; sed sicut Dominus ait in Evangelio : Assumit Scriptura : Misercre animw tum placens Deo (Eccii.
septem spirittts nequiores se, et ingressi habitanfibi: xxx, 24); et alibi: Super quetn requiescet spirifus
et fiunt novissima homiiiis iliius pejora prioribus meus,nisisuper humilem ei quietum? (Isa. LXVI,2.)
(Matih. xii, 45). Hacc est pestis illa quce corpus Hsec miseretur in se peccantibus, fraterna oneia
Christi dimembrat, quse de membris Christi facit portat; magiseligitqucelibel temporaliabona perde-
niembra diaboli. Nam qui adhaeret alicui personse re, quam cu.m fralre lite contendere. Quse profecto
causa libidinis explendse, unum corpus fit cum illa pietas aliud nihil est nisi Deum colere, et per cultum
persona, et fit membrum diaboli: cujus et illa mem- Dei Deo placere. Haecin nobis generat mansuetudi-
brum est per conjunctionem malorum operum. Hsec nem, optimum ornatum ihalami Sion, quce filios
est illa pestis quee ignem infernalem in corpus hu- Dei nos facit, dicente Doraino: Beaii mites, quoniam
manum accendit, ut vegetum sit et robustuni"ad IQ filii Dei.vocabuniur (Maiih.y, 4; Psal. xxxvi, II).
libidinem explendam : et quse igni illi inexstinguibili Ecce quomodo pictas secundus ornatus thalami
materiam semper apponit, et vircs ministrat, ut de Sion et secundus gradits ascensionis, alitim orna-
suo scmper habeat unde sine iine ardeat. De his tmn de se generat mansuetudineni, quce filios Bei
duobus ignibus luxurise et gehennss habemus aucto- efficit.Adorna igitur tbalamum tuum, Sion, pietate.
ritatem Scriptura.. Dc igne luxurise ait : Omnes 11. Teriius ornatus thalami Sion el lertius gra-
adullerantes quasi clibanus succensusa coquente(Osee dus ascensionis gjgg.est scientia, qua. homini sui
vii, 4). De igne gehennse ait : Pones eos ut cliba- cognitionem precbet, ut scilicet homo, neque niinus
mtm ignis in tempore vulius tui, hoc est, judieii, ut neque plus quam debet de se pr__sumat. Quorum
intus- ardeant (sicut clibanus accensus) in conscicn- alieruin, scilicet de senimium praesumere, in mala
tia. Dominus in ira sua conturbabit eos (Psal. xx, facit pra.cipitcm ; allerun., scilicei se non coirno-
bona lorpentem. Ad. hanc
1.0),dicens : Distedile a me, operarii iniquilalis (Luc: scere,'facit ad. queelibet
XJII, 27; Psal. vi, 9; Matth. vn, 25). Et devora- scientiam Spiritus sancius invitat Eeclesicm in
bit eos ignis extremus infernalis, quem accende- C.anticis : Si ignoras te, o y.uichra iniermulieres,abi
runt propter luxuriae foeda opera. Sit ergo, fratres, ppsl vestigia gregum tuorum, scilicet hsereticorurii :
et hmdos tuos (Caiitic i, 7),hoc est, carnales
sit_nma cura el summum studium his qui in talibus C_. J pasce
concupiscentias. Hsecscientia prsabet noLls fidiiciam
s.unt, de talibus evadere et fugere vincendi omnes tentationes per veram fideni, di-
9. Nobis vero qui per gratiam Dei evasimus, ef
cente Domino in Evangelio : Si potes credere, omnia
velerein exuimus hominem, qui sumus Sion, sit
sunt crcdenti (Mdrc ix, 22), per Dei sci-
summum studium thalamum nostrum munire et possibilia
licel gratiam, et liberum arbitrium. Yidemus jara
adornare, et Christum regem suseipere, sicut hsec
quomo.do scicntia terfius ornatus fhalami Sion, et
scriptura praacipit quam recitavimus : t Adonia tcrtius
thalamum tuurn , Sion. > Quld est adornare thala- gradus ascensionis, alium ornaturo in n.obis
mum tuum ? Ylrtutes congregare, quibus et pavi- generat, religiosuni videlicel luctiim, qui consoia-
tionem a Domino in futuro meretur. Hscc scientia
mentum et paiietes quasi cortinis , et floribus tota in nobis dplorem et luctum peregrinationis,
p^rat
domus adorrietur. Primus ornatus thalami nostri, ut videndo mala exsilii quse patimur, cum luctu de-
qu.i sumus Sion , sit timor, qui est initium sapieiv sideremus patriam a qua percgrinamur, audiamus.
iia), id est, primus gradus per quem ascenditur ad que a Domino nobisdici:
Beatiqui higenl, quonidm
sapientiam. De quo tiroore ait Scriptura : Beatus ipsi consolabunlur (Matth. v, 6; 7sa. LXI, 2).
homo qui semper pavidus (Prov. xxvm, 14). Et
Psal-E ) 12. Quartus ornatus thalami Sion, est fortitudo,
mista ait : Servite Domino in timorc, et e.xsultate ei convenit laborantibus pro veris bonis acqui- •
quee
cum tremore (Psal. n, 11) : ut timor aufefat secu- rendis.Haec est
quae munit thalamum Sion, ut non
ritatem noxiam , et exultatio mortiferam tristitiam. extollatur prosperis, non frangatur adversis : quee
Hic timor gcr_erat humilitatem, quae est pretiosis-
linguam increpaniemetblandientem his verbis con-
simus ornalus thalami Sion , quse magis placuif fusidit, dicens: Domine, libera animam meam a la-
Chrislo cum in thalauiuni virgineum ingrederetur, biis iniquis, et a lingua do!osa.(Psal. cxix, 2). Haec
dicente beata Maria : Quia rcspexit liiimilitatem an- est illa quse seroper de die in diem
robustior, esu-
cillm suw, ecce enim ex huc bcgtanime dicent omnes riem et sitim
jusiitiae in thalamo Sion accendit,
generaliones (Luc. i, 48). Meec, inquam, huinilitas facitque eam audire a Domino : Beati qui eiuriunt.
est ornatus Sion, id est, pauperum Cliris.ii, de qui- et sitiunt justitiam,
quoniom ipsi saturabuniur.
bus ipsedicit: Beati putcperesspiriiu, c-iioniamipso-. Adorna
igitur tbalamum tuum, Sion, forlitudine.
rum est reghum calorum (Mailh. v, 5; Luc. vi, Quinlus ornatus thalami Sion est consilium, quo
20). Ecce quoiiiodo timor Domini primus gradus homo infirmitaf.essuas requirit, suttm posseet siium
ascensionis, et prinius ornatus thalaini Sion , alios non pcsse invcstiga! ; et ex sua infirmifate alic;
85 DE PURiFICATIONEB. MARLE SERMO.V. 86
sua lllum •
considerat, aliis parcit et miseretur, sicut et vult A est, inter brachia ainplexatus, est; qui
Deum sibi misereri; aliis dimittit debita, sieut sibi appendit tribus digilis niolem terrse, qui omnialiri- "
vult dimitti a Deo : mereturque audire a Domino: plet, omnia complectitur, inter brachia portat, di-
Beati misericordes, quoniam ipsi misericordiam con- cens : Nunc dimittis, servum tuum, Domine, secun-
sequentur (Matth. v, 4, 7). Adornaigitur thalanium dum verbum tuutn, in pace. Cupio dissolvi, et ejus
tuum, Sion, consilio. Sextus ornatus thalami Sion, adventum cum patriarchis et prophetis in inferno
est intellectus; qui mentem hominis super haec in- exspectare, qui inter te et humanum genus facturus
firma rapit, omnesque corporeas substantias inlel- est pacem. Quia viderunt oculi mei salutare tuum,
lectuali inluitu transiens, non corporeis subslanliis Filium tuum, quemdesideravi, de quo responsum a
iigitur, volensque ultra progredi, et propius acce- Spirilu sancto accepi. Lumeii ad revelaiionem gen-
dere audit a Domino : Ne appropinques liuc (Exod. lium, el gloriam plebis tuw Israel (Luc II, 29, 50,
iii, 5) : ncn enim videbit me homo, el vivet (Exod. 52). De quoait Isaias : Popt.tus qui ambulabat in te-
xxxm, 20). Hic inteHectus eonvenit iis qui a Dco nebris, vidit hicein magiiam (Isa. ix, 2) : quia, cum
purgatum oculum habent, de quibus dicitur : Beati plenitudo Gentium intraverit, tunc omnis Israel
tnundo corde, quoniamipsi Dcum videbunt(Maitii. v, salvus fiet (Rom. xi, 25, 26).
8). Adorna igitur thalamum tuum, Sion, intel- B 15. Audite, fratres, audite quid offert Maria, quid
lectu. Simeon suscipit: Unigenitum Dei, Deo Patri consub-
15. Seplimus ornatus thalami Sion, est sapientia, stantialcm et coscierum, Yerbumin principio. Et,
quse convcnit iis qui intellectualibus oculis selerna ut ulilitatem et consolationem nostram audiamus,
contemplantur; quorum conversatio iri coslis esi, illum offert Yirgo, quem Deus Abrabse proinisit,
qui cupiunt dissolvi, et esse cum Christo : in quo- dicens : In semine iuo, hoc est, in Christo, benedi-
rum persona dicebat Apostolus: Milh vivere Chri- ceniv.r omnes genies (Gen. xxn, 18; xn, 5, et
stus est, ei mori lucrum. Quasi diceret: Ut Chri- xvin, 18); et quem David promisit, dicehs : De
stttm magnificem, Christo vivere volo tanlum, ct fructu ventris tui ponam super sedem tuam (Psal.
Christus est praemium mortis. Et post pauca : Coar- cxxxi, II). Hic est quern Virgo offert, patriafcha-
ctor autem e duebus, desiderium habens dissolvict runi gaudium. desiderium prophelarum, Gentium
esse cum Christo, mullo melius : manere autem in exspectatio, Judceorum qui eum receperunt salvatio,
came, necessarium propter vos (Phitipp. i, 21, 25, ruinas angelorum reparatio. Talis est quem Yirgo
24). Ecce quid facit vera sapientia, quse omnes re- offert Deo,imo multo major quam lingua, autlio-
belles motus corporis ita subjugat, ut nullam ultra _,minum, aut angelorum possit dicere. Et. curo sit
pugnam in carne sentiat: pro infirmis fratribus (ut J tsfiitusac talis, qualem aut quantum ipse se novit,
eis Christum nuntiel) exsilium libenler patitur; non sufficit Yirgini ipsum solum offerre ; sed ho-
probra non audit, damna non sentit, auferenti tuni- siiara, quam lex pra_ceperat, pro eo obtulit: ob hu-
cam dimittit et pallium, percutienti unam maxillam railitafis scilicet cxemplum, ut nosdoceret quomodo
preebet et alferafn, auditque a Domino : Beati paci- et nos eum debeahms offerre. Duos turtures, aut
fici, quoniam filii Dei vocabuntur (Matlh. v, 9). Hi duos pullos colurob_epro eo obtulit. Columba, fra-
oriiatus thalami Sion : islis nos adornemus qui su- tres, siroplex est animal, felie caret, rostrO non
mus Sion, et regem Christum suscipiamus, queni Isedit, in cavernis petrarum nidificat, alienos pul-
Yirgo concepit, Yirgo peperit, Yirgo" post partum los nutrit, juxta fluenta manet, ut visa umbra acci-
quadragesima, hoc est hodierna die, ir templo Dei pitris fugiat, meliora grana eligit, gemitum pro
prsesentavit. cantu reddit, gregatim volat, alis se defendit, visum
14. In lege namque scriptum erat, ul mulier quse recuperat. Et rios, fratres, cum ante. altare steteri-
suscepto semine peperisset masculum, quadrage- mus, ut Dei Filium Deo offeramus, cum eo et pro eo
simo die purgata templum cum filio intraret, de- par turiurum, caslitatem corporis et anhna. offera-
ferens hostias secum pro peccato, agnum anniculuro j•ymus : et duos pullos columbarum, pro canlu ge-
immaculatum. Si autem non haberet agnum, par mentes, compunetionem geminam pro desiderio pa-
turturum, sive duos pullos columba. offerret (Levit. trise coslestis, et de consideratione nostra. miserica
VII,2, 4, 6, 8). Haecomnia beala Yirgoiion ex ne- habentcs. Columba felle caret: et nos ira careainus,
cessilate, sed ex humilitate implevit. Abstinujt ab quas peccare nos faeit. Rostro non Isedamus, sed
SS0> inlroitu templi quadraginta diebus, non ne- percussi in unam maxiilam, aliam praebeamus. In
cesse habens purgari, quae sine omni delectalione, cavcrnis petrarum nidificemus; in fide plagarum
salvo virginitatis sigillo, de Spiritu sanclo concepit. Cliristi refugium habeamus. Alienos pullos.nulria-
Obtulit hostiam non pro peccato, sicut alise mulie- mus; de filiis diaboli facientes verbo p,ra.dicationis
res, sed pro humilitate : ostendens etiam in hoc filiosDei. Juxta flumina maneamus : id est, juxta
quod Eilius Dei Jesus Christus non solvere venerat hunc mortalitatis fluxum sedentes, umbram accipi- '
legem, sed adimplere. Et ecce Simeon grandaevus, tris, hoc est, peccata quee sunt umbra diaboli, ma-
qui acceperat responsum non visurum se mortem lorum ruinas considerantes, ab ejus ungulis fugia-
nisi videret Christum Domini, et eum suscipcrct mus. Meliora grana eligamus : id est, meliores sen-
queni cxspectabat, accepit euro in ulnas suas, hoc lenlias in Scripturis sanctis. Gregatim volemvs ;
S7 GUERRICIABBATIS 88
anum eonsensum in bono in congregatione sub pa- ^ ctamus; dieamus cum cum conseeramus : Domine,
store habenles. Alis Novi et Yeleris Testamenti ad te venienius post morteni, ante tuum tribunal
contra inimicos Dei nos defendamus ; vel duobus judicandi astabimus. Qtii nobis ita familiaris esse
preeceptis charitatis, Dei videlicet amore et proxi- dignaris invita, quod a nobis tractaris, consecraris,
mi. Yisuni recuperemus, de bono actionis adbonum manducaris , noli nobis alienus esse in morte, sed
sempcr intendentes contemplaiionis. parce nobis in die mala. Confundantur daemonesqui
16. Fratres charissiml, tales oportet rios esse cum nos lunc persequentur, deslrue fortitudinem illorum
corpus Cluisti consecramus, cum consecratum in virtute tua; quia non est qui pugnet pro nobis,
manducantes sacrificamus, cum vobis idem corpus nisi tu Deus et familiaris nosler. Haecest dignitas
insalutemcorporis elanima. porrigimus.Talesetiam quam ei debemus.
vos oportet esse, cum sacrum sacramentum de mani- 18. Debemus ei et reverenliam, investigare scili-
bus nostris accipilis,scientes, quod qui corpus Christi cet nosmetipsos : et si invenimus cor pollutum
indigne accipit, et sanguinem ejus indignebibil, judi- foediscogilationibus aut mala voluntale, ab ejuscon-
cium sibimanducal et bibit (7Cor. xi, 29).Yerum,quia lactu, ul ab igne, et nos et alios arceamus. Ignis
raro invenilur talis qui in se h__comnia habeat,diligat cnim consumens est (Deut. iv, 24.), ad quem indi-
illum qui bonumhabet, quodin senonliabet : 381 gnus non debet accedere, ne inlerius consuniatur,
et in illo habeat, quodin se noft videt. Heque enim et in reprobum sensuni tradalur. Exeat ergo cxtra
credere debemus quod soli sacerdoti supradicfee castra, sicut Moysespr__cepit,qui nocturno pollutus
virtutes sint necessariee, quasi solus consecret et est somno (Deut. XXIII,10), hoc est, qui per negli-
sacrificet corpus Christi. Non solus sacrificat, non genliam istius obscura. vitee (quse tota ut somnus
solus consccral, sed totus conventus ftdelium qtii perfransil) pervenit usque ad pollutas cogitaiiones,
aslat, cum illo consecrat, cum.illo sacrificat (4). Exeat exlra castr.a, Iioc cst, dum in illo staiu est,
Nec solus ligni faber facit domum, sed alius virgas, judicet se indignum societate lidelium communican-
alius ligna, alius trabes, etc., comportat. Debent tium hoc sacro corpore, Iavetque vestimenta sua
ilaque astantes habere ds suo, sicut et sacerdos, per sanclam confessionein ; et post solis occasuro,
ftdein firniani, oralioncm puravn, devotionam piara. hoc est, post tentationis calorem et ardorem jam
Sciendumque qucd sine £rma fide nemo actanlium mortuum, Isetus redeat, et cum aliis fidelibus com-
esse debet Caeteras vero virtules, quas supra dir.i- municet. Ilaec est reverentia quam debemus corpori
mus, eisi omnes non habent, diligant illum qui lia- Christi, quem virgo Maria hodierna die in tcinplo
bet quod in se non inveniunt, et in illo habeantquod preesenfavit, quem Simeonlsetus inter brachia sus-
in se nondum vident. Sicut Petrus in Joanne virgi- cepit.
. nitalis habet meriUim : sic Joannes in Petro marty- 19. Debemus etiam fructum scire, inlelligere sci-
rii habst pr__n__um. licet quem fructum accipinius, si eum digne com-
17. Sciendum quoque, quod corpori Christi, edimus. Audife, fratres, non me, sed Aposlolum di-
quem Maria hodie praesentavit in tempio, quem Si- centem : Calix benedictioniscui bencdicimus, nonne
meon in ulnis suis suscepit, tria debemus : dignita- communicatio sanguinis Christi est? Calix, id est
tem, revcreniiam et fruclum. Dignitatem, ut eum communicatio calicis, facit nos habere qiiamdarn
Dei Filium, Deum de Deo, omnipotentem, creato- communionein cum Chrislo. Et panis, quem frangi-
rem omnium, judicem vivorum et mortuorum cre- mus, nonne participalio corporis est Domini ? (I Cor.
damus. Digniiatem,.ut credaraus nos siatim postquam x, 16.) Ac si dicat: Panis, quem frangimus, facit
de corpore exierimus, ab eo,. sicut a judice, per- nos unum corpus sub Christo capite : quoniam, sicut
ccpturos sicut gessimus, sive bonum, sive malum. unus panis ex multis granis conficitur, qui posfea
lile namqtie quem Maria in templo preesentavit,quem in corpus Christi et per fideni, et per sancta verba,
Siroecn suscepit, qucm in manibus consecrantes ante quce Christus suos docuit, convertitur : sic divcrsi
Deum levamus, benedicimus, manducamus, vobis [) participantes hoc corpore in unitaic fidei, spei et
porrigimus manducandum ;' ille' familiaris noster, charilatis, unum corpus cum Christo sunt, ad Chri-
judex erit noster. Caveamus ergo ab ep separari stum staiim post niortem venturi, et cum Christo
per judicium post moriem, cui ita sumus familiares sicut cum capite suo sine fine regnaturi: quem Yirgo
in vita. Dicamus itaque ei in corde, cum euin tra- concepit, Yirgo peperii, Yirgo in lemolo hodierna

_(4) Solum sacerdotem esse proprium et suffi- sacramentum nemo poiesi conficerenisi sacerdos, qui
cientem minlslrum Eucharistia. consecrandsede fide ritefuerit ordinaius, secundumctaves Ecclcsiw, quas
est, ui palet ex can. 4 conc. Nic. ubi Patres dum concessil aposiolis eorumquc successoribus Jesus
diaconos reprehendunt, quod quibusdain in locis Christus. Ita fere Isamberlus, in 5 q. 82, art. 1.
admiiiistrent Eucharistiam presbyteris, idque de Quanquam dici polest, astanfes etiam suo modo
cselero fieri prohibent, hanc ejusce decreti reddunt sacrificium offerre et conficere per sacerdotem et
rationem : Hoc, inquiunt, neque regula, neque con- cum sacerdote qui populi mediator et minister
suetudo Iradidit ut qui offerenaisacrificii non habenl est. Unde in canone missse olim ita legebatur : Et
votestatem, his qui offeruntcorpus Christi porrigant. omnium circuinstantiiim, qid tibi offerunt hoc sacri-
Idem staluit conc. Lateran. sub Innoc. III, el refer- ficium laudis, quibus verbis heec inserta sunt :
lur cap. Firmiier extra de suro. Trin. Nam veritate Pro quibus iibi offerimits, vel qui tibi offcrnr.i,
Escramcnti cxplicata, ita subiungit : El hoc utique etc.
89 DE PURIFICATIONEB. MARLE SERMOYI. 90
die pra_sentavit, qui cum Patre et Spiritu sancto, A purgaremus, de paucis essemus: Nitnc autem quo-
viviletfegnat Deus, per omnia ssecula s_eculoriim. niam non modo mirtima, sed et maxima negligimus,
Amen. longe a paucis de terra divisi sumus, et de nobis
. @@2SERM0YI. dicit ille, qui paucitatcin sanctorum multiludini
De perficienda twstri puriftcatione, ut Domino sisli praefert negligentium : Inter tnultos erant mecum
. -.-.. • ' possimus. (Psal. LIV, 19)..
1. Postquamimpleli sunt diespurgalionis, tuterunt . 5. Et quidhodie tam proprium simul et Commune
Jesum in Jeritsalem. 0 quam felix est, de quo dici his quos religionis fovet umbra, sicut negligentia?
poiest: Impletisuntdies purgationis ejus : ut jam ni- et, ut de meipso loquar, quoties derident hostes
hil aliud ei supersit, nisi ut ferant eum in Jerusa- Sabbata mea ? quoties dormitat anima mea prse tsedio,
lem supernam, et sistanteum Domino(7_wc.n, 22). diemque fere totum, ac si tempus revocabile esset,
Talis nimirum erat Siineon ille noster senex, tam inertia consumo? Et utinam sic dormitaret anima
desiderabilis quam plenus desideriis, cujus cumjam mea, ut apertis et vigilantibus oculis, ipse mihi mi-
olim, ut arbitror, essentMmpleti dies purgationis, sero non fingerem somnia vana et illusorial At
hodie impleti sunt etiam dies exspectatiPnis : ut nunc in perVersum mutata sententia, ego vigilo, et
jam, secundum verbum DOmini, nihil aliud ei re- " co.r meum dormit, somnoque tam gravi, ut vix ali-
staret, postquam vidisset Christum Domihi, Chri- quando valeat expergisci ad tonitruum supernss il§
stmn pacem Dei et hominuni, nisi ut dimitteretur lius increpationis : Usquequo, piger, dormis ? quando
in pace, et dormiret in pace m idipsum; hoc est, consurges e somno tuo? Paululum dormies, paulu-
ut fefrent eum ln Jerusalempacis setemse, et siste- , lumdormitabis, paululuni conseresnianusut dormias ;
rent eum ad contemplandam pacem quse exsuperat et veniet tibiquasi viator egestas, et pauperies quasi
dninem sensum. 0 Simeon vir desideriorum, im- vir armatus (Prov. vi, 8-11; xxiv, 55, 54). Illud sane
pletum estin bonis desiderium tuum. 0 beate se- miserrimum est, quod hodie ncnpulaturjactura, sed
riex, renovata est ut aquilse juventus tua. Intrbisti lucrum, si dies qui nobis ad purgationem dati sunt,
jam ad altafe Dei illud supernum, _eternum, totum elabantur nobis dormiendo, prsetereaiit et pereant ne-
aureum, ad Deuin qui Ieetificat juventutem tuam gligendo. Genlilis, aiunt, cum sederet ad mensam,
ceterna Visione sui, cujus la.tificavit senectuteni ho- S@3venissetque in mentemnihilstrenuum, autme-
dierna visione Cbristi sui. Ad altare illud invisibile morabile se egisse die illo; cum gemitu gravi et dolore
jam ipse prsesentatus es Patri; cui ad altare hoc mensam repulit, exclamans : « 0 amici, diem per-
visibileFilium hodie prsesentasfi. Ibi Filium ipsum, , didi (5.) . Nos hodie dicere videmur, diem lu-
quem hodie tuo sinu gestasti, seterno jam et indis- crifeci, si sine opere totusper inertiam possit elabi.
solubili fibi" coriseris amplexu. Sic nullus fere est qui tempori pretium ponat, qui
2. Repletum est igitur in bonis beati senis de- cogitet apud se quantum valeat ad comparandam
siderium, cujustota erat exspectatio et desiderium, aefernitatem dies una. Putasne est aliquis in nobis,
Exspectatio gentium et Desideratus earum. Reno- qui quotidianam dierum suorum a semeiipso ra-
vata est ut aquite juventus ejus, quoniam in se- tionem exigat; qui cujusque diei dispendiavel emo-
nectute_ bona impleti sunt dies purgationis ejus. lumenta diligenter sibi describat -. ut.si deprehen-
Alioquin neqhaquam iliius capax nOvitatis esse derit se hodie negligenter egisse, vindicet in se-
posset, nisi sedulo vetustatem liis diebus expurgas- ipsuen, ac de csetero cautius agat? Beatusille servus,
set.Fratres,expurgate vetus fermentum, dum tem- quem, cum venerit dies extremus, invenerit iia fa-
pushabetisadexpurgartdum; utcumimpleti fuerint cientem.
dies vestrae purgationis, inveniamini et vos capaces .4. HocnempeeSset de negligentia cum paucis pur-
illius gaudii, quo plena est jam aniriia Simeonis.
gari, si recteetutiliter implerentur dies purgafionis,
Et quidem dies qui ad purgandum. nobis dati sunt, ut aliquando posset accessus ad sancta salubriter
velimus, nolimus, implemus : sed vae nobis si dies D ob.ineri. Alioquin, quandiumanseritquisinsanguine
implentur, et purgatio minime impletur; ut postea pu.ificationis suae, sancivit aeternajustitia (sicui scri-
necesse sit illo rtos ignerepurgari, quo nihil pcena- ptum estin lege Moysi)ut omne sanctum non tangat.
lius, nihil acrius, aut vehementius inhac vita exco- nec ingrediatur sanctuariuni, donec impleaiilur dies
gitaii potest. Sed quis ille tam periectus, tam san- purggtionis ejus (Levit. xn , 4). Yiderint. ergo qua
ctus, qui cum hinc exierit, nihil illi debeat igni : fronte ingrediantur sanctuariiim ,. qua conscienlia

qtii sic ad purum omnem in se scoriam excoxerit non solum-tangant sancta, se.d.etiam tractent et su-
peccati, ut gloriari possit castum se habere cor, ut mant Sanctum sanctoruin; qui scilicet nondum
dicere possit: Mundum esi cof meum, purus sum a liberati de sanguinibus, nullum tamen suse pu-
peccato?(Prov. xx, 9.) Pauci quidem sunt electi; rificationis studium gerunt. Annon audiunt pro-
sed inter illos paucos pauclssimi sunt, ut arbitror, testantem et dieentem : Cum extenderitis manus
ita perfecti, Ut purgationem illam impleverint, de vestras', avertam oculos meos; munus enim vs-
qua Sapiens dicit : De iiegligentia purga te cutn sirm sanguine plenm sunt ? (Isai. i, 15.) Quid enim,
paucis (Eccii. vii,34). Omnino, si de negligentia nos si mundus suih a sanguine alieno , et conculcari me
.5} iitus imp., apud Suelon. lisdem pene verbis queritur Seneca, episf, 1.
91 GUERRICIABBATIS 02
Dominusvidetin sanguineproprio (Ezech. xvi, 6), ,\ specie , conipletuin quandoque gaudeamus in nobis
sicut de Jerusalem loquilur per Ezechielem? Quid, ipsa rerum -veritate. Quid illud? Postquam, inquit,
inquam, mihi proderit, si veloces non sunt pedes impieli suni dies purgalionis, lulcrunt Jesum in Je-
mei ad effuiMlendumsanguinem proximorum ; et rusalem, ut sislerent eum Domino (Luc n, 25). Et
veloccs sunt affeclus mei ad acquiescendum carni nos ulique, si tempora gg4 purgationis legitime fue-
et sanguini, de quibus dicit Apostolus : Quia caro rint a nobis impleta, tollent in supernam Jerusalein
etsanguisregnuiiiDeitioiipossidebunt?(I Cor.xv, 50.) minisleria angelorum, ut illic assistentes vultui Dei,
Malediclus,inquit Jeremias, quiprohibetgtadiumsuum oblatio ejus simus accepta et immaculata. Ibi demum
asanguine (Jcrem. XLVIII,10): idest, quivitia car- purificabimur extoto ; sicut a peccato, sic etiam a
nis et sanguinis sibi parcit abscindere. Libera me pccua peccati. Ibi nostrae purificalionis ipsa erit
de sanguinibus , Deus , Deus salutis rnese (Psat. L, consummatio, quae et remuneratio; cum scilicet
16), ne cum sanguine purificationis meae san- divinus ignis lotOs nris absumet in holocaustum
ctuariuin ingrediens, aut sancta contingens, reus Domino.
inveniar corporis et sanguinis tui, indigne man- 6. Porro hunc ipsum beatissimae purificationis
ducans et bibens. Yerumtamen gralias libi, Deus, inexplicabilem modum nec modo quidem cessat
Deus saluiis meee, qui in hoc ipsum pretiosum " cemulari devolio sanctorum , quantum tamen cor-
tuum fudisti sanguinem, ut immunditiam nostri ruptela corporum , et sollicitudo terrenseinhabita-
purificares sanguinis , tactumque peccatricis san- tionis permittunt : dum scilicet mente excedentes
guinem flucnlis, sed salutem desiderantis non in illam Jerusalem, vcrurn orationis locum, illic in
abhorreres : sciens nimiram quod nullus polest fa- conspectu Domini quasi lurturem et columbam pro
cere mundum de immuiidoconcepfum semine, nisi seipsis ac de seipsis offerunt; corde videlicet et
tu, qui solus es; nec sanis , scd niale habentibus, carne exsultanles in Deum vivuin, quia scilicet co-
melius lamen habere cupientibus, medicus opus lumba invenit sibi domuro, _etturturnidum, altaria
est. Tangere it.aque Sanctum sanctorum, sicul illis tua, Dominevirlutum (Psal. LXXXIII, 4). Ego tamei-
quos delectat in sanguine suo versari, judicium est arbitror quod ad merilurn non sit infeiius , et for-
niortis : sic illis qui desiderant purificari, remedium tassis ad purgationem efiicacius, si illud quod per
est salulls, juxta prophetiam Simeonis, Quia hic speculum et in senigroateraro et raris experiri da-
posiius est in ruinam el in returrcciionem mtillorum tur, id est, ut in Jerusalem sistantur Domino , nos
(Luc n, 54). per fidem jugiter actitemus : proponentes scilicet
5. Fratres, et vos quidem in sanguine fuistis , sed ~ Dominum in conspectu nostro semper, et oculos
abluti estis, sed purificati estjs : nisi quia, sicut juslus ejusetjudicia super nos pervigili.iide, irremissoque
confiietur : Si lotifueriiis velut aquis nivis, sordibus semper timore cogitarttes. Fides ista, fratres, sit in
vos statim iniingit (Job ix, 50, 51), non solum con- vobis, et eritis de paucis : tiinor iste sit in vobis,
ditio corrupta, sed etiam voluutas infirma; ut et de negligentia purgabitis vos cum paucis; quia
semper novis sordibus opus sit purificatione nova. timor iste nihil facile negligit, Denique ab initio
Illa vero mirabilis ef miserabilis est in hominibus hujus pertransibilis , sicut sponsus sponsse poili-
sui negligentia, ut, cum nemo sit qui se purifica- cetur , euntes de viriute in virtuiem , a clariiate
tione non indigere praesumat, vix lamen est aliquis in claritaieni, ianquam a Domini Spiritu (II Cor.
qui tempus ad hoc indultum , quasi purgalissimus iii, 18): proficientes de visione quae est per fidem,
sit, iion negligat. Fralres, breves dies hominis sunt ad illam quse est per speculum et imaginem ,
(iii'd.,25), sed tanien valde pretiosi sunt; imo quo ac postremo, de illa, quee est in imagine speciei,
breviores, eo pretiosiores; quia dies sunt purifi- ad eam quae erit in ipsa veritate faciei, seu facie
cationis, cum statim postmodum futuri sint dies veritatis. Si enim jugiter prassentiam Domini, licet
retributionis. Beati qui in dicbus istis lavant slolas velatam , intendaiis per fidem; aliquando etiam
suas, et candidas eas faciunt in sanguine Agni; ne JD revelala facie gloriam ejus speeulabimini, licel per
postea vestimentuni eorum, si mistum fuerit san- speculum et imaginem. Cum autem impletis diebus
guine, sit in combustionemetcibusignis (7sai. ix, 5). purgationis venerit quod perfecium est, assistefis
Necsolum timor urget supplicii, sed etiam spes in- Domino inJerusalem, habitantes cum vultu ejus,
vitat preemii, ut omni cura etiiistantianostr_emodo ac sine fine contuentes eum facie ad faciem , cui
studeamus purilicationi; ut quod hodie figurare benedictio , et clarilas in saecula saeculorum.Amea
voluit in seipso Filius Dei quadam dispensatoria

IN QUADRA.GESIMA.
SERMO 1. bulatione noslra (II Cor. i, 3, 4). Multm iribula
De tribuldtione et consolaiione. iiones justorum, et de omnibus his Hberabit eos
1. BenedictusDeus, Pdter miscricordiarum etDeus Dominus (Psdl. xxxm, 20). Duplex.. au.lein genus
toiitts consolaticnis, ctui consolahtr itos in omni iri- tribulationura patimur, quia non solum duplici
8? IN QUADRAGESIMASERMO1, H
natura subsistimus, carne scilicet ac spiritu, sed A tiosum manibus : ecce virtute tua ambulamus, sed
etiam duplici qualitate vivimus; partim scilicet pondere nostro gravamur , et plerumque irruenle
carnaliier, partim spiritualiter. In mundo eramus spiritu procellarum impellimur, ut eliam mergi in-
toti carnales; incoelo erimus toti spirituales : nunc cipiamus, id est, penejamjamque ienlatori conseri-
autem ex parte carnales, expartespirituales. Prout tiamus. Sed, si celeriter confiteamuf pedem motum.
aufem proficimus iri spiritu , aut magis efficimur id est, titubasse animum , et fideliter invocernus
spiriiuales et minus carnales, aut inagls remane- auxilium, tumisericorditerporrigis manuni, firmas-=
mus carnales et minus spirituales. Propterea du- qae et dirigis gressum. .
plex modp consurgit tribulatio ; quia, quod in nobis 5. Super hoc quotidie justus decantat: Impitlsus
carnale est, contristat adversitas ; quod spirituale, sum, uf cdderem, sed non cecidi, quiaDominus sus-
iniquitas: Si nihil in nobis esset carnale, fiulla nos ccpitme (Psal. cxvn, 13). Sed, cum ceciderit nen .
contrisiaret, imo;nulla esset adversitas : si nihil collidetur, quia Dominus supponit manum suam
spirituale, non nos nostra contristaret, sed magis (Psal. xxxvi, 24): id est, cuni peccaverit, non con-
delectaret iniquitas, sicut de quibusdam dicitur : demrtabitur, quia advocatum habet Jesuni, eoquod
Lwtantur cum mdle feccrint, et exsultant.in rebus t. eisi septies in die cadit, septies resurgit. Non dele-
pessimis (Prov. n, 14). Illa ergo nostra de adver- !J ctatur jacere ubi cadit, et in luto volutari; sedocius
sitate tristitia, carnalis et secundum sseeulum est: exsurgens exCutit se de pulvere, et sofdes diluit
hsec autern deiniquitate, spiritualis" et secundum satisfactione. Per hocnamque justus fit, quod sem-
Deum. Illa niortem operatur , si desit consolatio : per in initio sermonis accusatorestsui'(Pj'oti.xvin,
heec salutem operatur, si non desitconsolatio. Mul- 17), memor consilii divini, quo dictum est ei: Dic
ttim tanien interest in adversitate exteriori, cujus- iniquilates tuas, ut justificeris (Isai. XLIU,sec. LXX).
modi sit consolatio tristium ; quia consolationi Ita fit ut, dum seipsum judicat, et Deum dese vin-
divitum comminatio divina vce intentat seternum dicat, illum quem judicem metuebat justum, reus
(Lnc vi, 24). Quia nimirum plerumque qui humi- advpcatum habeat. Justus enim Dominus, et jiisfi-
liari poterant ex adversitate, gravius superbiunl de tias dilexit (Psal. x, 8); nec potest injusfas causas
prosperitate,. proditque ex adipe iniquitas eorum : suscipereauttueri, qui, cum acceperittempus, etiam
iirio et audacter provocant Deum, cum ipse dederit justifias judicabit. Et tamen qui judicem se minatur
omnia in manibus eoruro. futurum superbe de jusiitia prEesumeiitium, advoea-
2. Nos autem et com abundat illa consolatio tum se pollicetur humilifer peccata confitentium;
lenipofalis, oportet esse. gratiores et humiliores : Q quoniam apud illum, in cujus conspectu non justi-
et cum -Sgg deficit, de setefna redemptione cer- ficabitur omnis homo, nullaterius causamtestificari
tiores et leetiores. Cum tamen suppetit sive salus uostram melius possumus, quam si nosmetipsos ac-
corporum , sive tranquillitas temporum aut copia cusarites et punientes, justitiam ipsius innos trans-
refum; ea moderatione utenda ac dispensanda esl, feramus, et partes judicis adversus reos exsequa-
ut sit non occasio peccati, sed adjutorium virtutis, mur. "
ac potius de bonis bona faciainus quam de bonis 4. Sed etsi in aliquo veniali vel per ignorantiam
mali fiarnus. Illa namque consolatione, qua se dif— faliimur, velper infirmitatem vincimur, ul Jebusaeum
fundit voluptas, vel extollit vanitas, renuat conso- nostrum nequaquam exterminare pra.valeamus, sed
lari anima mea (Hebr. xn, 5); roagisque eligat cum semper sub oculis nostris in terra nobiscum habi-
Moyse et yirislsraelilicis affligi, quam temporalis tare patiamur; m hac quoque imperfectione nostra,
peccati habere jucunditatem, Sive autem console- consolaturnossermopropheticus, quinOsinsetrans-
raurexterius, sive tribulemur, benedictus Deus, qui figufans ait: In ipsis fiiimus semper et salvdbimur.
consolationeniinternam et seternam dedit in cordi- (Isdi. LXIV, 5). Impeffectum -ineuni,_inquit corpus
bus nostris, id est, gaudium spei, quae suadet nos Christi, viderunt misericordes oculi tui, et in libro,
eiiam gloriari in tribulatipnibus nostris, pollicens, " luo omnes scribentur (Psdl. cxxxvin, 16); id. est,
quia.sf compaiimur,._. conregnabimus (II Tim. n, scripti invenientur tam perfecti quam imperfecti.
12). niam sane tiibulationem, quam inierius de Pollicetur siquidem Doininus se perfecturum imper-
iiiiquitate nostra patimur, tanto molestiorem por- fectionem nostram, loquens per Joelem prophetam •
tamus,- quanto periculosiorem expeiimur; quia ni» Et munddbo, inquit, sdnguinem eorum quem non mun-
mirum quotidie de vita periclitamur , ut veraciter ddverunt (Joei ni,21).Hinclsaias, cum praemisisset
confiteamur : Nisiquia Dominus adjuvit me, paulo de perfectione futurae ccelestis Jerusalem: Et erit,
minus habitasset in inferno atiima mea Gratias tihi, omnis qui reticius fuerit in Sion, et residuus in Jeru-
Domine Jesu, quia si gravia sunt pericula , facilia salem, sanclus vocabitur omnis qui scriptus est in.
sunt rpmedia; quia, sidicebam, Motus est pes meus; vita in Jerusalem: quod in infirmis nonnisi purga-
misericOrdia lua,Domine, adjuvabatme (Psal. xcm, tione divina perfieienda sit sanctitas illa, subjunxit,
17, 18). Et quod semel in Petro figurasti corpo- dicens: Si abtuerit Dominus sordem filiarum Sion,
raliter (Matth. xiv, 29-31), in filiis Pelri quotidie et sanguinem laverit de tnediq Jerusalem. Consolatup
adiinples spiritualiter. Jtissisti nos venire ad te quidem me lavatio quee promittitur; sed terret mo-
super aquas, id est, hoc mare magnum et spa- . dus qui subditur: Spiritu, f£@fj inquit, judicii, et
Q5 GUEBRICI ABBATIS S6
spirtfu ardoris (Isai. m, 4). Ignis enim opus cttjus- _^ quam adillum penitus differri. Nam, siadinvicem
ijue probabit. Si cujus opus drserit, delrimenlum pa- comparentur, iste quidem medicina est misericordis,
tieiur: ipse autem sahus fiet merito fundamenti; sic ilie ultio irail. Ita sentiebat, qui dicebat: Domine,
lamen quasi per ignem (I Cor. ni, 13, 15). ne in furore tuo arguas me, neque in ird tua corripias
5. Quanto melius nuncarderemus delectabili amore, me(Psal. vi, 2). Scio quidem quia tunc etiam,cum
quam tunc illo poenali ardore ? quanto suavius nunc conturbata fuerit anima mea, Domine, in ira mise-
igne amoris purgaremur, ut mundanum in nobis non ricordisememor eris. Scio quia etiam in luctu et pce-
relinqueretur quod mundi incendio obuoxium inve- nis consolarer me spemeliori: et inimicsepotestati,
niretur, sed, sicut tribus pueris ventus roris fieret cui emendandus ad tempus traditus essem, verbis
nobis fornax Babylonis? (Dan. in, 49, 50.) Alioquin, proplietae responderem, dicens : Ne lceteris, inimica
si tepide et negligenter viventes, ligna, fenum, sti- mea, super tne, quia cccidi: consurgam, cum sedero
pulatii nobis coacervarous, et tantam ignium male- hi tenebris; Dominus lux mea est. Iram Domini por-
riani binc nobiscum portamus; cum examen illius labo, quiapeccaviei, donecjudicetcdusammegm. Edu-
purgatorii lales intraverimus, quis polerit de nobis cet me ih lucem, videbojustitiomejus: et aspiciet me
habitare cum igne devorante? aut quis habitabit ex -inimica mea,.et opefietur confusione (Mich. vn, 8-10).
nobis cum ardoribus sempiternis, quandoomneetiam B ' Et dicam in illa die: Confitebor tibi, Domine, quo-
vesiimentum niistum sanguine erit in combustionem niam iratus es tnihi: conversus est furor tuus, et cen-
et cibus ignis ? (Isai. ix, 5.) Scio quidem quia, si sa- solatus es me (Isai. xn,T). Yerumtamen cur timebo
tis arderem ignecharitatis,demequoquediceretur: in die mala? Cur nonmagis in diebonabonisfruor,
Dimittunlitr ei peccata mitltd, quoniam dilexit mul- et diem malam prsecaveo?Nonne ecce nunc tempus
itm (Luc. vn, 47). Nunc aufem, si purgari non me- acceptabile, ecce nunc diessalulis? Curnonaudiam
veor igne dilectionis, ulinam vel purgarer alicujus modo consilium Sapientis : Quodcunquepolest ma-
nus tua insianier operare: quia non est consilium,
igne passionis, fieretquemihiquod propheta impre-
catur sibi: Ingrediaiur putredo hi ossibtts meis, et nec ralio, mc sapientia apud inferos quo tu properos
subter me scateat, ut requiescam in die tribulalionis (Eccle. ix, 10); et illud Aposfoli: Dum tempitshabe-
(Ilabac III, 16). Utinamqiii c-xpil,ipseme conterat; mus, operemur bonum aa omnes? (Galat.vi, 10.) Cae-
solvat manum suam, et succidat me: ethwc mihi sit peramus quidem a consolationibus, sed SS7 ad ter-
rores devenimus; quia tunc nimirum consolatio uti-
consoiatio, ul affligens me dolore nonparcat. Yerum-
tamen nosti, Domine, infirmitatem figmenti mei. lis erit, si terrori nlista fuerit; timc ingrediemur in
veritate tua (Hebr. iv, 5), Domine, siitalsetaturcor
Quw est enim forlitudo mea, ut sustineam?'aulquis
ut timeatnomentuum. Alioquin, si omnino
finis meus, ut patienter agam ? Nec fortitudo lapidum _; nostrum,
nec vos securos faceremus, diceretur et de nobis: Po-
fortiludo tnea, caro mea mnea est(Job vi, 9-12).
Hoc primum quidem peto, Domine, ne in furore luo pute meus, qui beatum te dicunl, ipsi te decipiunt, et
arguas me, neque in ira lua corripias me (Psal. vi, 2). vestigia gressuum tuorum dissipaht (Isai. III, 12).
Tunc autem vefe beati eriraus, si miseriam no-
Sed, quoniam audio abs te: Egoquos amo, arguo et
stram recte et doleamus : tunc se-
caitigo (Apoc III, 19):; et: Beatus homo qui corripi- curi in morteagnoscamussi pie
tur a Domino (Jub v, 17) : corripe me, Domine, in erimus, semper pavidi suspectique
vivamus.
misericordia, et non in furore tuo, ne forle ad ni-
hilum redigas roe (Jerem. x, 24), et dicatur de me : SERMOII.
Detraxisii eiun ab emundalione^Psal.hxxxYUi, 45). SABBJ-tO HEBDOMAD-1- QUADRAGESIM/E.
Intuere infirmitatem meam, et secundum illam ma- Deparabolafiliiprodigi. (Luc. xv, 11-52.)
num tuam moderare, ne vehementia verberis frangat '1.0 Felix bumilitas pcenitentium! o beata spes
confltentium! quam potens es apud oinnipotentem,
patienliam cordis ; sed magis tribulatio patientiam facile vincis invincibilem, quam cito tremen-
quam
operelur, patientiaprobationem,probatiospem. Sed dum
vee mihi, si quntidie uror, et nou einundor, ut exde , judicem convertis inpiissimumpatrem! Prodi-
I) gus iste filius,cujushodie in magnam a_dificationem
me dici contingat: Mulio labore sudatum est, et non
nostram audivimus peregrinationem eeruiniiosam,
exivil deanima rubigoejus, neque perigncm. Immuti-
dilia tua exsecrabilis, quia mundare te volui, et non po_nitentia_nlacrymosam, susceptionem gloriosam :
es mundala asordibus tuis;sednecmuiidaberisprius, prodigus, inquam, isle tam graviter reus, nondum
confessus erat, sed tantum confiteri deliberaverat;
donecquiescerefaciamindignaiionemmeaminle(Ezech. noiidum satisfecerat, sed tantum ad satisfaciendum
xxiv, 12,15) -
animum inclinaverat: et de solo fere proposito con-
6. Quam vereor ne id cadat in nos, qui dislri- ceptae humilitatis veniam statim obtinuit, quse tanto
ctione vitae, velut quodampurgalorioigne, quolidie terapore tantis expetitur votis, imploralur lacryniis,
coquimur, et nunquam abiniquitate nostra, sicul ambitur obsequiis. Latronem in cruce sola confessio
jportet, mundamur! et forsitan non mundabimur, absolvit; istum, sola voluntas confitendi. Dixi, in-
ionec sedeat Judex ipse quasi ignis eonflans et emun- quit, Confitcbor gdversum me injustiiiam meam Do-
Jans argentum, et purgabit ftlios"Levi (Malach. m, mino: et iu remisisti impietatem peccati mei (Psal.
i, 3).Yerumtamen, quantulumcunque proficiatnunc xxxi, 5): ubique misericordia prsevenit. Prsevenerat
iste ignis, malo tamen interim mihi hunc adhiberi, voluntatem confcssionis, ipsam inspirando : preeve-
IN QUADRAGESIMASERMO I. 98
97
riitet vocem confcssionis, quod coiifitendum eral in- * explicabit quodine]isnoncapit?Iiienarrabiles gcmi-
sunt affectus, quos de in-
dulgendo. Cum adiiuc, inquit, iungeesset,vidil illum tus, et inexplicabiles animus.
et tnisericordia motus est; et accurrens compreheiisibili velut imprsegnatus parlurit
pater ipsius,
cecidit super collum ejus, efosculaius esl eum. Quan- Angustum est eis cor humanum: unde et scissum
tum haec verba sbnare. videntur, tardius videbatur effundit se ipsum; et ardorem quem concipit, sed
patri filioveniam dedisse, quam illi accepisse. Sic non capit, quibus potest modis , lacrymis, gemiti-
festinabat absolvere reum a tormento conscieniia. bus, suspiriis, evaporat ac digerit, Norunt hscc
suae, quasi plus crttciaret misericorderii compassio melius, qui gustaverunt saepius et uberius. Nunc
miseri, quani ipsum miserum passiosui.Nequehoc quoque, inquam, cum dimissus posl illos amplexus
dicimus quo in natura Incommutabili humanos po- et oscula, le et le ipsum recogilas, cum causam
namus affectus, sed ut in amoremillius summsebo- luam qualis fuerit, qualiierve ab eo judicata sit
nilatis affecfus noster dulcescat; dum ipsam plus retractas, et illinc abundantiam delicti tui, hinc
nos amare, quam ipsi nos amemus, exsimilitudinc superabundantiam gratise pensas: quid tibi, obse-
discimus humana. cro, parit cogitafio tua? Quidni, inquit, intolera-
2. Yide autem quomodo ubi abundavit delicium, bilis in meditatione mea exardescaf ignis, illinc do-
superabundet gratia. Reus vix poterat sperare ve- B lore et pudore, hinc gaudio et amore? Non me ho-
niam ; Judex , impnon jamjudex, sed advocattis, ac- minem putarem, sed lapidem, si ita duri cordis
cixiiulat gratiam. Cito , inquit, proferte stolam pri- exislerem, ut ine ipsum non dolerem vel erube-
main, et induile itlum, et date annulum ik manu scerem, vel ita nequam et ingrati, ut non totus in
ejus, et calceamenta in pedes; ct ddducile viiulum gaudium vel amorem illius Patris liquefierem.
sagingium, et occidite, et manduceinus et eputemur: 4. Custodi igitur, o felix peccator, custodi sol-
quia hic filius meus mortuuserat, et revixit. Yerum licile ac vigilanter hunc spirituin tuum , hunc ju-
ut hsecomrtia prsetereainus, scilicet slolam primani, stissimum Lumilitatis ac pietatis affectum; quo
id est sanctificationem spiritus, qua baptizatus in- semper iia de te sentias in humilitate, de Domino
duilur, et pcenitens reinduitur; annulum fidei, quo in bonitate. Nihil illo majus in dpnis Spiritus
subarrhatur; calceamenta , quibus ad caicanda sancti, nihil pretiosius in thesauris Dei, nihil san-
serpeutum venena munituf, vel ad evangelizandum ctius inter omnia charismata, nihil salubrius inter
prseparafur; vilulum saginatum, qui ei in altari omnia sacramenta. Cuslodi, inquam , si vis ipse
immolatur; festiva Illa gaudia, quse, pro recepto custodiri, humilitatem illius sensus ct vocls, qua
indicta filio, loto celebrantur ccelo: ut heec, inquam, Palri confileris, et dicis: Pater, jam nonsum dignus
x'
omnia taceamus, ef doctioribus tractanda serveinus; vocari filius tuus; fac me sicut unum de merceiiariis
aroplexus ille et oseulum paterna. pielatis, quid tuis. Nihil ita Patrerri prOmeretur, sicut hujus vo-
nonhabet gi.atia?.eldulcedinis ? quid non felicissimi cis affectus; nec melius te filium facies dignum,
gaudii? quid non sanctissima. vohipiafis? Cecidit, quam si semper confitearis indignum. Hsec huniili-
inquit, super collum ejus, et osculalus est eum. Cum tas non solum peccatores juslificat, sed etiam ju-
sie super eum affectabat, quid agebat ampleclens stos consummat, justitiamque eis accumulat,- si
et osculans, nisi illum sibi vel se Ipsum illl insi- videlicet se servos fateantur inutiles, etiam cum
nuabat, se illi inspirabat, ul, adhserendo sibi, unus quaepraecepta sunt, fecerint omnia.Peccatum tuuni
secum fieret spirifus', sicut adhserendo meretricibus coram te sit seniper, et, juxla consilium Sapientis,
u-jiotncum eis corpus fuerat effectus ? Parum eral etiam de propiliato peccato noli esse absque metu
illi summa. misericordiag viscera suee miserafionis (Eccii. v, 5). Incerta et occulta sunt judicia Dei;
non claudere miseris; in ipsa sua eos viscera tra- non temere preesumendum est de illis, cum nil inde
hit, suisqueinserit membris. Non poterat nos sibi certius leneamus, quain quod in conspectu Dei non
arclius astringere, non polerat nos magis intimos justificabitur omnis vivens, nisi in quantum se ju-
habere, quam ut incorporaret sibi, et, sicut cliari- fj dical. peccatorem. Alioquin quasi pannus nien-
tate, sic virtute ineffabili, non solum assii-iipto struaia. universa. justitiae nostree (7sai. XLIV, 6).
corpori, sed etiam ipsi couniret @0g spiiitui. Blande te misericordia suscepit, pie refovit; tiine
Qtiod _si tanta est gratia poeiiileiitium , quae erit judicium , ne gratia, quae data est lnimili, auferatur
gloria regnantium? si ista sunt solatia miserorum, supeibienti. Elegisti abjectus esse in domo pafris
qttae erunt gaudia beaforum? et qui hoc praerogat tui"; contentus eras fieri quasi unus ex mercena-
in via, quid servat in patria? Utique quod in cor riis; sta in sententia, ut, etiamsi promotus es, ad-
hominis non ascendit; ut ei similes siriius, et sit huc ad majora proveharis: Extremum locum sem-
Deus omnia in omriibus. per occupa , aut certe desidera ; servitutem
5. Jam vero tu, beate peccator (sed lieet non tibi mercenarii, noii libertatem filii tibi vin-
ideo beatus qtiia peccator, sed quia poenitens de dica. Devolione quidem filii Patrem cole , con-
peccato), quid tibi, rogn, animi erat inter amplexus scius quid ipse de le rtieruerit; sed humilitate et
patrls et oscula , cum prOpe desperaium refovebat, labore mercenarii contentus esto, conscius quid
cum cor mundum tibi innovans, laetitiam salittaris ipse merueris. Nunquamtibi displiceat humilitas,
sui.tibi refundebat? Et quomodo, inquit, sermo per quam placere coepisti, et sine qua displicera
99 GUERRICtABBATIS 100
incipies, quantiscunque pollere virtutibus, quan- _\ incipiunt, per ipsam proficiunt, in ipsa consum-
tumcunquc patri officiosus deservire videaris; mantur, per ipsam conservantur. Cumque omnibus
Humilitas siquidem omniuni virtutum esl maxima, ut virlutes sint tribuat, si qua earum defuerit,
cum tamen virtutem se esse nesciat. Ipsa fere omnium Vel minus perfecta fuerit, ipsa alterius defectu
radix, et seminariiim, et fomes, et incentivuin, ei ipsa prdficiens, dispendium illius de se coropensat.
cumulus el fastigium, cuslodia ei disciplina. Ab ipsa

IN FESTO SANCTI BENEDICTI;

@g9 SEiiMO i. donio Domini, nec radicari hec fundari in chari-


De monsionc in sapienlia. tate polerit, nisi mora et sfabilitate loci. Si autem
_. Beatus vir qiii in sapienlia tnorabitur, et qui radicalus non fuerit, nec florere, nec fructum qui
in justitia meditabitur, e! in sensu cogitabit circiim- maneal, afferre poterit; et, si florere visus fuerit
spectioncm Dei ! (Eccli. xiv, 22.) Quam congrue alicujusspei inilio, dicelur de illo : Antemessem to-
verba hsec in laudem beati Benedicli cantata sint, lu-s floruit, et immatura perfectio germinavit (lsdi_
lacile quivis vestriim inlelligit, cui tamen viia et xvni, 5); et secundum alium prophetam: Si fecerit
doctrina ipsius non ignota sit. Quam commode fructum , dtieni comedenl eum (Osee, vm, 7). Yis
vero ad vitce noslrce doctrinam trahi possint, ipsa autem scire quam sit necessaiia stabilitas loci ut
per se verborum facies ostendit, quee scilicel illa in sapicntia moreris,ut radicafi et fructificare pos-
quibus nihil est utilius in vita, sapienliam , justi- sis mora lemporis? lnlerroga Patrem tuttni Bene-
tiam , limorem Dei, cum prseinio eiiam beaiitudiriis dictuiii, el annuntiabit libi. quia claustrum mona-
commendaf, Beatus, inquit, vir qui in sapienlia sterii,el stabilitas in congregatione, locus idoheus
morabitur. Prorsus heccest beatitudo, bsec sapien- sit ad ferendum omnium fere fructiis virluturii, qua-
tia, si moreris in sapientia, ut perseveranter eam rittti loiigum ibideni texitcatalogum (Reg. S. Bened.
teneas: nOn eniiri stalim qtii iiivenerit, sed qui te- cap. 4). Quid ertim de instabili Salomon ait'! Sicut
huerit eam , beattts. Dicit qiiidem Scriptura: Beti- avis transmigrans de nido suo , sic vir qui relinqiiit
tus qui itivenit sapieniiam. Sed non ibi quievit. locum siium (Prov. xxvn, 8). Invenerat turtnr ni-
imo addidit, el qui afflilit sapieniia (Pfov. in , 13); dura ubi poneret pullos suos, coeperat eum Cale-
ne videlicet solum invenisse statim putaretur ad facere el ab eo calefieri, venerant usque ad parlurii
bealitudinem sufficere, nisi, cuni inveneris, cum pulli, cl ecce avolat, cpusque cceptum imperfectum
ea et in ea demoreris, et cOntubernio atque con- relinquit. Quare, urtde, vel quo avolet, ipse viderit,
Victu ipsius delecteris; nec discedas a niagisterio Vel quando tot dispendia, queeinterim palituf, com-
ejus, donec meditando juslifiam, cogilando cir- pensaliif, vel qua raliohe primam fiderri irritairi
cumspeelioneih Dci, afiluere prudenlia possit. Nara _ factam cxcusabit. Ego enim faon putarem esse coii-
et Salomon sapienliam invenit; scd, quia pruden- Silii, pf o spe inCerla, certa subire dispendia; etsi
tia minus affluxit, nec satis prudenler sibi circum- profeclus quorumdarn me jttbeaf interim a preecipi-"
spexit, dum videlicet non caute sibi providil a tafione cobibere senlentiam.
mulieribus alienis, non modo sapientiam perdidit, 3. Enimvero multurii dissihiilis esi cav.sa eorum
sed usque ad ultimam idololatriae insipientiam qtti amore sapienliae inquieli fiuni, el eorum de qui-
proruit (777 Reg. xi). Sapientes quoque hujus busioqui ccepefaiii,qui leviet frivolapermoticausa
mundi, qui invisibilia Dei, a crealura niundi per ea a sapientia resiliunt, Sicut enim per patientiarri di-
qua. facta sunl, intellecta conspexerunt, sapienliam sciplihissapientiaequis imnioratur, ut discat sapien-
invenisse visi sunt; sed, quia nec ipsi prudentia afflu- tiam; sic qui faciie perdunt susthientiam, non cle-
xerunt, et, cumcognovissent Deum, non sicut Deum mordbuntur, ul scriptum est, projicere ©7.0 iUam:
glorificaverusit, stulti el ipsi facti siinl, et obscuratum Quid aulem eos offehdal, pfaemisit Scriptura, cum
est insipicnS cor eorum usque ad f eprobum sensrim, ait: Qudsi lapidis viftus, probdtio erit in illis (Eccli.
et ignominiam turpitudinum (Rom. i, 21-52). vi, 22). Offenderunt in lapidem offensionis et pe-
2. Alios iiaque, sicttt islorum exemplo liquet, tram scandali, cujus probata virtus corripiebat et
repellit a sapiehtia quam inveneranl, superbia cor- D erudiebat insipicntes , probabatqiie roehles ; cum.
dis.; alios, sicut in Salomone patet, abslrahit illc- ipsi virtutem sapienliec duriliam lapidis interpreta-
cebra carnis; alii aulem levitale el inconstantia rentur, duraque omnia, disciplinam, ^Tiltuin, ser-
menlis, levi perturbatione oflensi eam relinqtiunt, monem causarentur. Durus est, inquiunt, hic sermo
qui scilicet ad tcnipus credunl, et in tempore ten- (Joan. vi, 61). Esto, sermo durus est; numquid
tationis recedunt, Quare auteni recedunl? Qtiia ra- non verus esl ? Lapis durus est; nunquid non pre-
dices ncin habent, quibus teneantur? (Luc. vm, 15, liosus est? Quare autem veritas dura est tibi, nisi
14.) Quomodo autem radicari polerunt, nisi mo- propter duritiam cordis tui? si eor tibi pietate mol-
reiitur? Qua. unquam planla radicatur, nisi loco Iescerct, plus tibi soliditas veritatis quam vanitas
cui affixa fuerit immorelt!r') Sic justus plaiitalus in mendacii vcl oleum adulationis placeret Durus
101 r," FESTO S. BENEBICTI SERMOI. 102
cit, aiebant, hlc sermo , quia quasi lapidis virtus A _ matutini et vespere delectabis (Psal. LXIV,Q). De
erat illis probatio sapientiae; ideoque non sunt de- oratione quoque certum et ipsi quotidie capitis ex-
morati eam projicere, et relro abire. Nec ob aliud perimentum, quod melior est finis orationis quam
pretiosum et electuni a Deo lapidem reprobaverunt, principium; ut fidele probetis dominicum illud to-
nisi quia durum putaverunt. El erat quidem petra ties inculeatum, tot exemplis commendatum de ora--
Christus, sed virtute, non dttritia. Erat petra, sed lionis perseverantia consilium. Jam. legere etne-
quae converti posset, iiho et conversa est in stagna gligere, vel, antequam ceperis librum, de manibus
Vel fontes aquarum, ubi mollia et humilia, qui- projicere, quem fructum, putas, tibi poterit parere?
bus influeret, invenit corda fidelium. Nain et isti, Si Scriptura.immcratus non fueris , ut assiduitate
qui tam cito offensi quadam specie duritia. relro studii ei fias familiaris, quando, putas, se tibi re-
abierunt, si permansissent cum Apostolis, bibissent velabit? Qui habet, inquit, amorem verbi, dabitur
forsitari et ipsi cum eis de consequenti eos Petra , ei inlellectus, et abundabit; qui vero non habet, et
bibissent flumina aquse vivse de petra percussain quodhabet per natufam, aufereiur ab @71 co (Matih.
crttce fluentis largissime,ita ut hodieque bibat po- xin, 12; xxv, 29) propter negligentiam. De opere
pulus et jumenta; imo suxissent etiam mel de pe- autem manuum , nonne et de isto satis coinperistis
tra, oleumque de saxo dttrissimo. I quia sicttt denarius operariis, sic consolatip ssepius
B
4. Prorsus tu bealus.es, Simon Bar-Jona, libi servatur in fine operis? De silenfio quippe nota est
jam revelabat Pater pietatem mysterii, latenterti, ut promissio prophetica, quia in silenlio et spe erit,
videbatur, sub durifia sermonis, qui, interrogatis "inquit, fortiludo veslrd (Isai. xxx, 15). Si enim co-
duodecim, art et ipsi vellent abire , constanter re- las justitiam in silentio , et, sicut Jeremias bortum
. Spondisti:..Domine, verba viicewternwhabes; ad quem csse ait, prsestoleris cum silentio salutare Domini;
ibimus? (Joan.vi, 69.)Planebeatus, qui cum sapien- in medio silentio secretus tibi illabetur a regalibus
fia morari, et cum domesticis ejuS ad mensam ip- sedibus omnipotens sermo, et aquae Siloe, quae va-
sius pahe interim Sacramenti nutriri delegisti; do- dunt cum silentio, cOnVallemquieti ac placidi pec-
nec de fide proficientem ad intellectum pane vitse et toris grato rigabunt profluvio. Hoc non semel, sed
intellectu-ste cibaret, et aqua sapientia. salutaris ssepius experieris, si modo silentium tuum cultus
potarel. Beati et yos, fratres mei, qui in discipli- justitise sit (7sai. xxxn, 17), id est, si in justitia me-
ham sapientiae, et christiana. scholam philosophiae diteris , ut perseveres in Scriptura quam proposui,
riomirta.dedistis, sed, si perseveranler in;sapientia el in sensu cogites circunispectionem Dei;
mofemini; ut cum durior sermo ipsius visus fuerit, 6. Hsec meditare, in his esto, ut profectus tuus
duriora scilicet pra.cipientis aut durius cofripien- 'v. manifestus fiat. Si enim iniquitatem mediteris in
tis, non sit in aliquo vestrum cor malum incredu- cubili tuo, malitias scilicet quas malignus immittit,
litatis discedendi aDeo vivo, sed constanter dicatis aut phantasias quas cor tuum parturit, aut inanes
cum ApostOlo: Verba viim mternm habes; ad quem philosophias, seu fallaces theorias, quse sur>tvelut
ibimus? Flngis quidem iaborem in praecepto (Psal. ffigri somnia; nonne magis injustitiee quam justitia.
xcin, 20), duritiam in sermone; sed scimus quia cultus erit sUentium tuum ? Si ergo vis in sapientia
magna est mulfiludo dulcedinis tuae, Domine, quam morari, stude in justitia meditari. Concupisti, in-
abscondisli limentibus te (Psal. xxx, 20), perficies quit, sapientiam? conserva juslitiam, et Dominus
sperantibus in le. Ego autem semper speralbo, etiamsi prmbebit illam tibi (Eccli. i, 35). Si autem quasi
occideris me.Tmo tunc amplius sperabo , cum fla-_ violente irruunt cogitationes noxiae , pone tibi viri-
gellaveiis, secueris, usseris, occideris quidquid lem et fidelem custodiam, quae omni custodia ser-
vivebat in me; ut non ego, sed Christus vivat in vet cor tuum. Dico autem timorem Dei, qui nihil
me. Omnino non discedimus a te, quia vivificabis negligit, qui nullum indiscussum inlrare permittit,
nosetiam occidens, sanabis pcrcutiens. Yerebeatus ssepius interrogans etiam angelum lucis : Noster es,
qtti cum sapientia moratur, ! ac constantia et fide _r an adversariorum? (Josue v, 15.) Undique ertim
longaniriiiterpatiens et fideliter obediens usque ad sibi circunispicit, lanquam omni hora cogilans cir
iriortem, nec deserehs locum suum, quotieseunque cumspectionem Dei, quem sine intermissione in-
spifitus potestatem habentis ascenderit super eum, tueri ac judicare corda filiorum hominum attendit.
sciens quia curatio disciplina. faciet cessare maxi- _ Pulchre autem dictum est: In sensu cogitabil (Eccli.
jriapeccata (Eccle. x, 4). xiv, 22); quia prorsus sine sensu est et a corde ex-
5._ Sane ad hanc sapientiam morandi in sapien- cessit "qui timorem Dei cogilare negligit, qui poii-
lia, illud praecipue pertinere arbitror, ut inquie^ dus tantee majestatis ac judjeii sibi incumbenlis non
tudo vel qucelibet levis molestia non facile quod- sentit, Signanter quoque circumspicere Deus dici-
cunque opus sapientiae nobis excutiat, verbi gralia, tur, quia omnia tam prseterita quam futura habet
solemnem psalmodiam, orationem, Iecfionem divi- prsesentia,'ut nec ista respiciat, nec illa prospiciat,
nam, perisum operis diur.ni, aut silentii discipli- sed similiter, quia simpliciter, cuncta circumspi-
nam Quia enim sapientia in exitu canitur: Gaude- ciat; sitque llla a.ternitas velut punctum, omnium
bunt_, ait sanctus , labia mea, cum. cantavero tibi media temporalium, cujus immobili simplicitati sem-
(Psal LXX, 23), dttm etiam ad litleram, exilus per eequaliter prsesens est circuitus et rota tempo-
105 GUERRICIABBATIS 104
rum. Hunc ocuium aeternum, sine infermissione vi- ^inundus; oninia denique possibilia credenti red--;
denlem ct judicanlem onmia, semper cogitat, sua- duniur. Illi quippe qui in peccatis eral: Confide,'.
que se cogitatione sollicitat timor Domini, qui re- ait, fili, remiitunlur libi peccaia lua. Illis quibus
vocat a malis non solum operibus, sed et cogitatio- donabatur sanilas corporum ycl animarum : Se-
nibus ; erudiens nos, ul justitiam polius meditemur; cundum fidemtuamfiat libi; el: Fides tua le salvum
continens, ut cum sapienlia moremur. Ita enim sen- fecit(Matth.ix, 2,29, 22). IUis,quipericulo terreban-
sim fit ut qui primo coercetur timore judicii ct po_- turnaufragandi: Habete, inquit, fidemDei (Marc. xi,
uae, postca pascatur amore ac meditatione justitise, 22); et: Quid timidi eslis, modicwfidei? (Matlh. vm,
demumque requiescat ac delectelur in convictu et 26.) Illis quos armabat adversus ssevitiam mundi
amplexu sapienlise. Hsecnon modo foras mittit ti- furoresque diaboli: Confidite, ait; ego vici mundum
morem, diffundendo cbaritatem; sed etiam pellitab (Joan. xvi, 55). Et ulique hsec est victoria quav
animo isediumet langorem, infundendo suavitatem, vincit mundum, fides nostra (I Joan. v, 4), si modo
sicut quidam, eonlubernium habens ipsius, de ea non sit lepida, non trepida ; sed sit fiducia, id est
Ioquebatur: Intrans in domum mcam conquiescam fides non ficta, seu spes non infirma. Non solum
cum illa; non enim habet amaritudinem conversatio autem mundus per eam vinciiiir sed et ccelum
illius, nec tmdium conviclus illius, sed Iwlitiam et D possidetur, super .gternitatem homo stabilitur, et
gaudium (Sap. VIII, 16). Horum participes nos fa- in Deo ipso per chariiatem radicatur et fundatur.
ciat, qui parliceps nostri fieri dignatus est Dei sa- Qui enim confiduni in Domino, sunl sicut mons
pientia Christus Jesus, qui vivit et regnat per om- Sion; non commovebitur in _eternum, qui fun-
nia sceculasceculoruni. Amen. daius est super _Eiernum (Psal. cxxiv, 1). Tam
eiiim perire non potest, quam nec ille cui adh_3-
SERMO II. rens unus cum ipso spirilus est. Quis enim spera-
vit in Domino, et confusus est. permansit ininan-
De fiducia in Deum.
datis illius, et derelictus esl ? (Eccii. n, 11, 12.) Si
1. Bcnedicius vir qui confidit in Domino (Jerem. dixerit infidelis, Ille dereliclus erat qui in cruce
xvn, 7). Sanctus Pater noster gratia Benedictus et clamabat: Deus, Deus meus, ulquid tne dereliquisli?
noiuine, cujus memoria in benediclione est, ipse (Matlh. XXVII,48.) puto quia non usquequaque de-
in Do- reliquit, in quo crat mundum reeoncilians sibi. 0
profeclo fuit behedicius vir qui confisus est
mino. Quem enim Dominus prsevenit in benedi- quanla consolatio, sic desolari; quanta dilectio,
ctionibus dulcedinis, ut in Domino confideret, jam „ sic derelinqui, ul Unico Patris unice dilecio me-
benedixil omni benedictione spirituali in co_Icsti- rearis vel in passionibus ccnsociari!
bus in Christo, quia in Domino confisus est. Nec 5. Aperi, Domine, oculos hujus pueri, rudem
solum iii cceleslibus benedictionero omnium an- loquor et novilium, cui, cum tribulatur, putat se
gelorum, sedetiam in terrestribusbenedictionem om- derelictum. Novum hoc omnino et insolilum, si
niuni gentium dedit illiDominus. Ubi enim genlium justum quempiam viderem derelictum, cum Ec-
non benediceturhodiebenediclus Domini Benedictus? clesia dicat: Junior fui, etenim senui, et non vidi
Plane benedictio Domini super caput justi (Prov. jusium derelictum (Psal, xxxvi, 25). Aperi, in-
x, 6), quem tol benedictionibus cceli et terrse gra- quam, o Domiiie, oculos pueri tui, utvideat quia
tia Dei cumulavit. Non tamen, sicul Esau, in pin- pliii-es nobiscum sunt quam curn adversariis. Si-
guedine terrse et in rorc co.li benedictio @7__1e_us quidem Dominus virfutum nobiscum, et cum eo
(Gen. xxvn, 28); sed in pinguedine spiritus et in omnis virtus et militia coeli, imo favor omnis
rore cceli, qui per prophetam loquilur : Ero quasi creaturae, servientis nutui et arbitri.o Creatoris sui.
ros (Oscc xiv, 6), et cui dicilur: Ros lucis, ros Si cnim Deus pro nobis, quis contra nos ? (Rom.
tuus (Isai. xxvi, 19). In Ghristo utique benedictio VIII, 51.) et quis est qui nobis noceai, si boni
Palris, cui Pater imprecatus est : Qui benedixerit [) D_mulatoresfuerimus? (7 Peir. m, 15.) Poterit in-
tibi, bcnediclionibus repleatur (Gen. xxvn, 29). vidus ille sajvire ; sed hoc erit servire. Poterit urere;
Merito proinde benedictus iu Doinino vir qui con- tundere, dissecare; sed hoc erit coronas fabricare.
fidit in Dornino, quia qui in Domino fidit, in eo se Diligam le, Domine, fortitudo mea, per quem mihi
ipsum figit. Ubi autem arbor radicem figit, inde vermiculo succumbit omnis fortitudo conlraria, et
succum vilse alque humorem pinguedinis bibit. illuditur ab angelis tuis, in roinisterium nostrum
Plane ad humorem radices misit, qui, ut verbis missis, antiqui draconis astutla, ut, volens nocere,
utar Benedicti magistri, spem suam Deo com- prosit. Diligam le, Domine, propugnator potens,
misii, ac de ipso fonle summi boni aquas vilee gubemator prudens, consolator clemens, remune-
tolius benedictionis et gratiae bibit (Reg. S. Bened. rator affluens. Securus in eum projicio omnein
cup. 4). solliciludinem meam, cujus nec potentia vmci, nec
2. Pcr hanc nempe piam et fldelem fiduciam re- sapientia falli, nec benevolentia potest fatigar;.
mitlunlur peccata; sanitatum corporalium, sed quomiuus expleat omnem indigentiam meam. Ouam
magis spiritualium, obtinentur remedia; propul- satius, quam securius est ipsum esse sollictium,
santur pericula ; terrorcs contemnuntur; vincitur quam nie ipsum pro me! quam bonurii est confidei.s
105 IN FESTG S. BENEDICTISERMO II. . 103
in tkraih-O,qiiam in horoine . quam jure maledieiiis A siccilatis , cum nsiilto iempore cffiktm clausuni
qui conftdit in honiine, carnem ponit brachium fuerit, nec ros nec pluvia gratise super eum de-
suum, et recedit a Domino cor ejus! (Jercm. xvn,- scenderit, non crit tamen sollicitum, quasi Deus
5.) et quidem egenus et pauper ego sum; sed_'si eum projeeerit (Jcrem. xvn, 7,8). Sentit quippe
Dominus sollicitus est mei, dives sum, beatus sum; se plautatum fide, radicatum eharitate super aquas
cui nimirum onmiacooperaiitur in bonum. Sperent vitse, quse, secundum Ezechielem, de sauctuario
igitur in te qui noverunt nomen tuum, quoniam egfedientes vivificant omnia, et habent in utra-
non derelinquis sperantes in te, Domine (Psal. que ripa omne lignuih pomiferum, cujus folium
ix, il); sedealque populus tuus, sicut scriptum non defluit, nec fructus deficit (Ezech. XLVII,3-12),
cst, in pulchriludine pacis, ... tabernaculis ftduciw, Cur igitur lignum illud benedictum aut timeret
hi requie epulenta, in securitate. sempiterna (Isai. sestuni, aut de siccitate esset sollicitum, cui aqua
xxxii, iS, 17). Omnino pulchra pax et securitas viva, id est Spiritus sancti gratia, vitalem in oc-
sempiterna, habitare in adjulorio Altissimi, in culto succum spei et charitaiis subministrare non
proieclione QJQ Dei coeli commorari. Prorsus desinit; unde et folium sit viride, id est Yerbum
requies opulenta, sadc-re feriatum sub vite vera, plenum gralia. et veritatis; et ipsum non desinai
ficu et oiiva; et post saturitalem varioruni fru- S aliquando facere fructum quodcunque opus pie-
ctuum, se ipsum mulcere carmine amatorio, ac tatis ? El grata quidem Illa verna teinperics, pacis
dicere : Sub umbra illius-quam desiderabam [Yulg. etla.titia_; desiderabilis illa pluvia voluntaria,
quem -desidcravcram] scdi, et fructns illius dulcis quam segregavit Deus hcereditati suae; sed, si ita
guttiiri meo? (Cant. n, 5.) Plane dulcis gutiuri fru- necesse est, adurat omnia eestus tribulationis ,-
ctus de cujus gustu tam dulcis erumpit ructus. veniant iterum qusecunque prophetavit Jeremias de
4. Hcec-sunt ergo tabernacula fiducice,in quibus sermonibus siccitaiis spiritualis; non lamen tiine-
verus Israel habitat confidenter, pascit et cubat, et bit, quem fiducia Doinini radicavit super aquam
non est qui exterreat; ct, sicut Sapienlia promit- refectionis (Jerem. xvn, 6, 8), id est graliam
lii, Requiescetabsqueicrrore, abundantiaperfrueiur, Spirilus sancti; quee etsi manifeste non pluat, ut
malorum limore sublato (Prov. i, 53). Et bene ti- sensibililer influat, occulte laiiie"ninterius vivificat
more malorum sublolo, non timore Domini; ne et fecundat;. quandiu videlicet fidem propositi
fiducia ista et securitate , quam commendamus, conservat, ad perseverandum confortat, verbum-
negligentiam pules generari, cum non in alio quam que irreprehensible et opus slabile subministrat.
in timore Domini sit fiducia fortitudinis. Timor 6. Iu hujusmodi veslra , fratfes, sit consolatio,
'
quippe, dum cavet offensam, cuslodit gratiam; quoties alias consolationes nonmodo carnales, sed
locunique servat fiducise, quandiu libi conscius et spifituales sublraxerit vobis non negligenila ve-
non es Domhium offendisse. Inde fit ut nonnisi stra, sed dispensatio divina. Et foftasse quidem illa,-
caste timeas eurn; preeter eum nullatenus timeas quam diximus, occulta gratia Spiritus irriguum est
alienum. Sola ergo conscientia bonafiduciam istam inferius, quo lilmiruni Axa non vult esse contenta,-
prccsumit, suadet corda nostra esse in conspectu hisi adjiciatur ei et irriguum superius (Josue xv, 19);.
Jridicis seterni. Quis enim bene sibi de illo pro- ut scilicet de excelso effundatur SpiritUs, rorent
mittat, a quo se miniine diligi intelligat? Qui cccli desuper, et nubes angelicsepluantjustum, justi»
autem diligit, nunquam diffidit, sciens quia is ficans Dei verbum, loquens ad cor Jerusalem. Et
quem corda non faliuiit, diligentes se diligit, etiani bene illud irfiguum inferius, quod quasi ad radices
cum arguit et corripit, Siquidem eruditis corde in fluensnulrit liuniilitafem ; hoc aiiteni superius, quod
sapientia non aufert, sed auget fiduciam Patris sese desuper effundens, spe et exsultalione atfollit
disciplina, scientes scriptum, Bedtus qui corripitur m enleni. Si ergo el vos, fralrcs, ad illud suspiratis
a Domino_(Job v, 17). et : Ego qaos amo arguo et superiusirriguuro, S^_g. laudabile quidem deside-
casligo (Apoc m, 19 ; JPro».'ni, 12). Cum igitur D rium ; si lainen nondum atiingifis , mittite radices
exarserit in brevi ira ejus, beali omnes qui con- interim ad bumorem, salubre reinedium. Qui igitur
fidunt in eo {Psdl. n, 15), quos scilicet ainoris non prasvalet capere leetiliam contemplativa., medi-
*
proprii conscicntia consolatur, quia, cum iratus feturjustitiam vita. activee.Inderadices affectionum
fuerit, misericofdia. recordabifur; et, eum dixcrinl: impinguet, duleoret mores, omnemque vitaestatum
Gonfiiebortibi, Domine, quoniam iralus cs mihi, iiiformet, quatenus in ipso necniarcescataut defluat
statim subsequentur : Conversus est fttror luus, et folium, id est verbum leviter aut mutiliter prola-
consolatus es me (Isd. XIL,I), eo quod nonnisi in tum, nec aliquando vila desinat facere fruclum. Be-
brcvLexarserit ira ejus, quam tam cito placaverit nedictum lignum , cujus folium ad medieinam, fru-
confessio reatus. ctusad vitaih;id est, cujus sermo graiiam paritau-
5. Merito igitur benedictum virum qui confidit dienli, etopus vitam facienti.-
in Domino ligno comparat Jeremias quod trans- 7. Adhoc profecto vos, fraires mei, quos cafnalis
plantatur super aquas : quod quia ad humorem |jeneratio vel consuetudo ssecularis piantaverat in
amoris miltit radices cordis, non timebit cuni\ve- .erra inaquosa, in terra salsuginis, divlna generatio:
nerit eestusirse et tribulationis; sed et in teiripore i,rel miitalio dexferce Excelsi transplantavit supef'
FA-TROL.CLXXXV, k-
_e-7 GUERRICIA-BBATIS 108
aquas refeciioiiis; ut quibus prius propier sterilita- JA virtutem perficii; ct imiuinutio cujusdam gratiae,
tem parabatur securis etignis, nunc plantati indomo siimmam omniu.ni gratiam Dei ampliorem ei et sta-
Domini, in atfiis dOmusDei nostri , floreatis, etfru- biliorem eflicif, Longe fac, Domine, a servistuis
ctum faciatis, et fructus vester maneat. An.non aquae gratiam illam, queecunque sit, quae adimere auiim-
refectionis Scripturae Spiritus sancti, in quibusme- minttere gratiam tui possit: unde videlicet aliquis,
ditamur die ac nocte? an non aquse refectionis, la- gloriosior in dculis suis, odiosior fiat in oculis
cr.ymcecompunctionis, quee nobisfactoe sunt panes gsyg tiiis. Non est illa gralia , scd ira, illis planc
die acnocte? an non aquce refectionis , Sacramenia quibus ifatus es dari digna; quibus propler dolos
et subsidia nosfree salutis, quibus pascimur et pota- posuisli talia, dejiciens eos dum al.evantur , et eli-
nnif in altari? In his siquidem omnibus, quasi qui- dcns valide, dum super ventum ponuntur. Ut igi.tur
busdam rivulis, fons sapientise qui oritur in medio ilia sola gratia, sinc qua nullus a te diligitur, salva
paradisi, derivatur foris, etin plateis aquas suas di- nobis maneat, oranem aliani gratiam tua nobis gra-
vidit. Egg, inquit Sapienlia, quosi aqumductus exivi tia siibtrahat, aut cerle gratiam utendi simul confe-
deparadiso. Dixi: Rigabo liorium meum planiatio-' rat; quatenus habentes gratiam, per quam servia-
num, inebriabo pgrlus mei fruclum (Eccli.xxiv, 41, mus placentes cum metu et reverentia, de graiia
42). Ecce, utcolligere poteslis exipsius ore Sapien-1 5 muneris gratiam promereamur remunefatoris; et
tise parientis et plantantis , hortus plantalionum est quanto quis fuerit gratiosioiy tanto tibifiat gratior.
congregatio filiorum. Numquid enim ego, qui alios 2. Sane mirabili arte, sed mirabiliori charitate,
parere facio, ipse non pariam, dicit Dominus ? (Isaii prudens-clementia clemensqueprudentia Dei-,saluti
LXVI,9.) Ipse parit, cum ihgenerat voluntatembonaro; consuluit humanee, ut, cum cunctos diligat. non ta-
plantat, cum instiluit vitam ; rigat, cum sensibus men facile de dilectione sua cerios aut securos esse
infundit gratiam ; colit, cum moribus adhibet disci- sinat; nec ob aliud magnam multitudinem dulcedi-
plinam. Audiie me, divini fructus,et quasi fasaplah- nis sueetimentibus se abscondat, nisi ut, dum sem-
toia super rivos aquarum fructificate (Eccli. xxxix, per custodit humiles, sempsrhabeatamabiles. Sunt
17). Miitite radices ad humorem vilse, id est ad enim jusli et sapientes, et opera eoruni In manu
amorera terrce viventium, non htijus in qua omnia Dei, et tamen nescit homo utrum amore an odio
senescunt et putrescunt. Non potest arbor facere digr.us sit; sed omnia in futurum servantur incerla
fructum qui pcrmaneat, nisi sursum in ccelestibus (Eccti. ix, 1, 2). Moderaior nempe onmium sic eis
radicem figat, ut quee sursura sunt, non quse super dispensat gratiam munerum ct operurri, ut ex qui-
lerram, quserat et sapiat. Quod enim pbysici dicunt busdam quse concedit, consolationem quod digni
Iiominem esse arborem iiiversam, eo quod nervi " sint amore tribuat; ex quibusdam quse subtrahit,
corporis radicem et iuitiura in vertice habeant, s;;sp:cionem aemefum quod odio digni sintinjiciat.
ego illo potius sensu interpretor, quod radicem amo- Consolatur, cum diluculo visitat; terret, cum subito
ris et desiderii figere debeat in coslo , in surilmo probal. Nunc mortificai, nunc vivifiat; nunc dedu-
•"enice rerum capite nostro Jesu Christo. Qui illuc cit ad inferos,iiunc reducit, Nunc pauperem facit.
radiccs miscrit, et de illo fonte seterno succum vilse el ditat, nunc humiliat et sublevat (I Reg. n, 6, 7).
et gratia. jugiter biberit, non timebit cum venerit El in tanta vicissitudinum varietate tantp certius
csslus judicii; sed afferens et offercns fructum quem salutera nostrain operatiir , quanto nos incertiores
fecit plurimum, id remunerationis accipiet ut flo- de ea, cummajore metti ac trcroore ei cooperamur.
reat in selernurn ante Dominum, cui est honoret Ait quidem Paulus : Cerius sum quia niltil me sepa-
gloria per omniaseeeula saeciilorum. Amen. rabit a charitateDei (Pwm. VIII, 58, 59). Sed vere
SERMOIII. Paulus bic erat, non ego aut iu, quibus omnia in
De amicitia Dei prw omnibus quwrenda. futurum servari expedit incerta. Paulus, inquam,
1. Dilectus a Deo ct hominibus (Eccti. XLV,1). hic erat qui hoc dicebat, cui nimirum et illud dicere
Paucis expressit bonum ac beatum virum, qualem y, competebat: Vivo>iam non ego, vivit vero in me
nirairum constat dilectum Domini fuisseBenedicium. Christus (Galat. n, 20) , qui scilicet ita totus in
Paucis, inquam , comprehendit summam perfeclio- quemdam diviiium conversus erat affecturn , ut
nis, plenitudincm gratice et virfutis, simulque-bea- adheerens Domino unus cum ipso esset spiritus.
titudineni vit__perennis, et consolationeinprsesentis. Yidc tamen hunc ipsum Paulum, qui ita modo cer-
Quid enim deesse potest ad seternam felicitatem iili tus evat, alias trepidiiin ac sollicitum, et castigan-
qui a Deo diligi.ur? quid ad pra.senlem consolatio- (ern corpus suum, ne forte, cum aliis pra.dicaveril,
nem, illi qui ab hominibus diligitur? Illi nempe qui ipse rcprobus efliciatur (7 Cor. ix, 27) : vide etiam
a Deo diligitur, etsi aliquid deesse videtur, non ob colaphizari a Satana (77 Cor.xu, 7), ne torte extol-.
aliud deest, nisi ut nihil ei desil, et suo, ut putatur, latur. In ipso itaque Paulo jam tibi est videre quo-
defectu perfectior sit. IVaiiivirlus in infirmitate per- modo omnis ccrtitudo quse ad horam confortatur
ficitur. Paule, ait Dominus, sufficit tibi gratia mea et convalescit de spiritus consolatione , item hifir-
(II Cor.xn, 9). Cui gratia Dei suflicit, sirie damno nratur et evanescit superveniente tentatione. Ego
gravi, imo cum lucro non mediocri aliquid gratiae ' igiiur :roiser ol ipsa iiidignusvita,qua consolatione,
-deficlt, quandoquidem ipse defectus et infirmitas qua':'fidticia me -dignum csse anVore prsesumam.;
109 IN FESTO S. BENEDICTISERMOIII. H*.
uii omnia et ialeriora et exferiora manifestuni \. dulcedo morum tuorum, humilitas obsequiorum,
odiuin denuntiant; cujus vila, non tentatio, non honestas studiorinn. ad omnein te commendet con-
niiSitiaest adversus peccatum , sed ultronea servi- scientiam hominum, utultrorapias affectus omnium,
tus peccati; qui tam meute quani carne servio legi testimoriio praediceris omnium; quatenus ipsa reli-
peccati; qui cum prudenlia carnis et amicitia mun- gio, quse te commendat, justa vicissiludine per te
di, quae ambaeinimicae sunt Deo , foedus miserum commendabilis fiat. Sic in te quoque filio adoptivo,
pepigisse videor, plane fosdus cum morte, pactum Unigeniti complebitur oratio : Patcr, clarifica Fi-
cum inferno? Scio tamen, scio qui dixit: Delebilur lium tuum, ut Filius tuus clarificet te (Joan. xvn,
fadus veslruiii cum morte , et pactum cum inferno 1); dum videntes claritatem operum tuorum glori-
non stabit (Isai. xxvni, 18) ; quia niinirum inimi- ficabunt Patrem tuum. Ncque id dicimus, quod
cis Dei nil amicum esse polerit, et non mortem inter dilectionem Dei et dilectioiiem proxinii sit
aut infernum , sed oroneni quoque creaturam ad aliquis ordo temporis, quamvis sit ordo affectionis.
tiitioneminimicorum zelus arroabit. Quambeatus in Statim quippe ab initio et illam oportet observare,
die illo quicunque erit ille dilectus a Deo! quam et istani non negligere; quaudo nec Deus sine pro-
laudabiles quibus tunc laus erit a Deo , quibus di- ximo, nec proximus siiie Deo vere potest diligi;
cet evidenli. rerum argumento : Vos amici mci estis, J - quamvis ordinata affectio ignoiare non possit qua.
co quod feceritis qum prmccpi vobis! (Joan. xv, 14). de duabus dilectionibus prseponderet alteri, quse
Et hsec quidem prima virtus, isttid oplimum gratiae debeat alleri formam et moduni preescribcre, finem-
munus, praecipuus vitse fructus : quia beatitudinis que prsefigere. Sed hoc diciriius, quod aliud est
certissimum pignus, Dei scilicet amicitia proihe- amari, aliud amari studere. Quod profecto sludium
reri; quo propitio polerit homiui aliquis inimicari, sicut periculose assumitur abillis qui plus vanitate
sed niliil proficiet inimicus in eo, et filius iniquitatis quam charitaie blandi sunt, sic periculose negligilur
non apponel nocerc ei (Psai. LXXXVIII, 23). ab his iqui plus superbia quam sapientia austeri
5. Jam vero si post hanc et per hanc summam sunt. Quam ob rem beatum dixerunt, qui infer
omnium causamque boiiorum, gratiam etiamillam utrumque vilium, iUius scilicet vanse amicabilita-
promerearis, ut, dilectus a Deo, eiiam dilectus sis tis, et superbae severitatis, mediam tenere potuit
ab hominibus, quse consolatio est illa in miseriis regalem viarn veritaiis; id cst ut, vera charitate
lnijus vitse, quse requies, quod gaudium, quee deli- plenus, ncc per yanitatem hoc studium sectetur,
cise; pra-sertim si didiceris favore graliee liumaiise ncc per tuinorem dedignelur.
non evanescere, sed cxardeseere ad diligeiidii_n, 5. Illa tameii est vis et natura veri auioris, ut,
Deiim ampiius, propier quem diligaris ab homini- eliam cum non affeciat, tamen efliciat se reamari :
bus ? Alioquin nempe si aiiunde oriatur, vel alio re- . quoniam veritas, etiam sine alieno, suffragio facile
feratur, quid est favor humanus, nisi ventus urens, se ad omnem conscientiam coinmendat, nisi dira
97Q aura corrumpens vel pestilens, latrunculus malignoe mentis obsistat nequitia, quoe parata est
spoiians, hoinicidainsidians, coluber in via, cera- sinisfre iiiterpretari omnia. Ad hunc tamen san-
stes. in scmita, mordens ungulas equi, ut cadat ctuin amorem conciliandui-i quidam proprium do-
ascensor ejus retro? Yir quippe vanus erigitur in num habent ex Deo ; qui exhiiarans facies eorum
superbiam, ef vanitate sensus sui, velut equo prse- in oleo, perfud.t eos quodam placore ac nitore gra-
cipili, feriur in riiinam. Hujusmodi nimirum ser- tioso, o.mnia lam facta quam dicta ipsorum grati-
pens vulnerat et subvertit vcstigia, dum, veluti bian-. ficans in oculis. omnium ; cum multi qui forsitan
diens capiii, ter.era illius facit laudari primordia. non minus, imo et amplius aniant, non facile cam-
Haud secus, nisi fallor, contingit homini qui, ante- dem graliam inveniant. Ad omiies autem pertinct
quam diligere sciat, diligi nimie affectat, et, ante- ut, providentes bona non soluui coram Deo sed
quam vel sibi ipsi amicus esse didicerit, amicos etiam coram homiuibus (Rom. xn, 17 et 77 Cor,
sibi omnes conciliare quseril; facit divilias non rj VII, 21), nec conscieiitiam negligant amore famae,
cum judicio, in medio dierum suorum derelinquet nec famam fiducia conscientiae. Nam et de ipsa
eas, et in novissimo suo erit insipiens, cum onines conscientia quomodo tibi blandiri potes, nisi sine
amici ejus spreverint eum, pro quibus sprevit ipse querela sis inter fratres; imo, nisi te fratrem inter
Deum. Tunc fiet sermo.qui scriplus esl : Quoniom fratres in omni convcrsatione lua demonstres ? Pu-
Deus dissipavit ossa eorum qui hominibus placent; tas emm satis esse, si non scandalizas ? Imo scan-
confusi sunt, quoniam Deus sprevii eos (Psal. dalizas, si non sedificas; si non, testimonium habens
LII; 6). . . bomim iiitus et foris, quantum ad gradum tuum .
4. Primo itaque omnium illa, quaeprima et fiuis attinetj.Deum ubique glorificas. Sane roalis, quibus
est onmium, quserenda est dilectio Dei, cujus me- non placet nisi maluin, quibus jusfus. gravis est
rito digni simus eliamab hominibus diligi; etcujus etiam ad videndum, si illis placere le non sinit,
studio docti simus, dilectione hominum qualiler nps non tua negligentia (cum omnes etiam inimicos di-
oporleat uti. Cum autem rein in tuto locaveris; ita ligas), sed ipsprum nequitia, qui retribuunt mala
.cilicGt.firiviatoaffectu mentis, ut nonnisi in Deo pro bonis. odium pro dilecfione tua ; consolatur te
U prfipter Deum diligi velis : func omnino volo ut quLait. Beali critis cum vos oderint homines (Luc^
111 GUERRIClABBATIS li-2
vi, 22), et ille qui ail quia, talibus si placeret, / , lia; iste solam puritatem evangclicam siniplicemque
Cliristi servus non csset (Galat. i, 10). morum tradidit disciplinam : ille tam mulla scribit
S1?^ 6. Yerum illud miserabile est maluni; intellectu diflicilia, factu impossibilia, vel inutilia ;
omnique lacrymarum flumiae plangendum, quod - iste rectissimam vitse scribit Regulam, sermone
quidem saepius experiuntur non rnodo praelali, sed luculeniara, discretione prceeipuam. Denique dux
etiaro subditi, qui fratres suos ceraulantur Dci eemu- ille filiorum Israel, quos de _Egyplo eduxit, in re -
latione; quod scilicel et boni, licet non cx ea parte quicm promissam non induxit; dux noster recta
qua sunt boni, bonos inveniunlur odisse. Oderunt via, orientis tramite, tanquam signifer exercitus
corripientem in porfa (Amos v, 10), et inimici ho- monachorum hodie prsecessit nos in regnum COJIO -
minis domestici ejus (Mich. vn, 6), ita ut etiam rum. Itaque non erit absurdum si credatur illius
Paulus ingemiscaf quod filiis et amicis inimicus adcequasse meritum, cujus invenitur etiam supe-
factus sit, vera dicens (Galat. iv, 16). Ergo el ipse rasse ministerium. Nec incoiigme videbitur ad
experlus est quod comicus ait, . Yeritas odium pa- ipstim esse translatum quod de ilio scriptum legi-
rit (6); J imo et illud quod sponsa memorat : tur: In fide et leniiate ipsius sanclum illum Domi-
Fitii-matris mem pugnaverunt cotiiro mc (Cantic _, uus; prcesertim cum harum praecipue virtulum ,
''
5), cum ego pugnarem pro eorem salute. 0 victrix fidei scilicet et lenitatis, nobis ipsemagister sit, qui
regina, o tritimphatrix magnifica, pugna, ne eedas, nequaquam aliler vixit quam docuit.
ne discedas, aut lassescas. Noli vinci a malo, sed 2. Quid enim prseclarius illiusfide , qui in-cetate
vfcicein bono malum (7?em.xn, 21). Sapienlia vin- puerili mundum sibi arridentem irridens, tans
cit malitiam (Sap. vn, 50) ; quanto magis infiriiii- liiundi quam corporis sui florem quasi jam aridum
tatem aut imprudentiam ? Neque contradictlonem calcavit, magis appetens pro Deo mala mundi per-
carnalium, malitiam inlerpretari -potest charitas peti, quam in eo temporaliter prospcrari? Quid si-
spii ilualium; sed magis ignorantiam, aut infir- milius illi fideiMoysi, quamApostoluscoinmendans
mitateni qua prseventi sunl. Quanquam nec ipsis ait : Fide Moijses grandis factus negavit se filium
Apostolis contumelia visa sit quod mali a Domino filim Pharaonis, magis eligensaffligi cumpopuloDci,
suiit appellati. Quare autem heecita loquor, fratres qitgm lemporalis peccaii haberejucuiidilatem(Hebr:
inci, dilecli Deo et mihi ? Nunquid quia malum xi, 24, 25) ? Quid aufein sanctius lenitate Patris
hnjusmodi suspicer in aliquo veslrum, contra quod iioslri, qui nec malitia falsorum fratrumvitKipsius
niihll vel fratiibus meis sit pugnandum? Nuihjuid insidianlium, et provino 97© venenum propinan-
eiiim aliquis iuvcnitur in vobis , non dico rebellis, i tium, poluit exasperari? Moysen quidem Scriptura
sed veidarus et intractabilis? Loquorii3_c non quia preedicat mitissimum fuisse super omnes bomines
iia ia vobis sit, sed nc aliquando sit; ne forte ali- qui morabantur in terra (Num. xn, 15); nunquid
quando cuipiam aliqua infirmitas subrepat, ut tamen exacerbatum spirilum ejus negat? nunquid
qiiamcuiique correptionem charitatis, nisi cum cha- non iratum et valde iratum adversus aeniulosme-
tate suscipiat, Sic fiel ut tam is qui corripil, quam morat (Id. xvi, 15)? Hujus aulem magistri nostri
iile qui corripitur, dilectus sit a Deo et hominibus, mansuetudinem, non solum erga maledicos, sed
ei memoria utriusque in benediclionc sit; quod etiam erga maleficos, mirabilem melegissememini,
meriiis beatl Benedicti patris nostri preeslare di- iracundiam non memini. Quanquam nec in ipso,
gnelur ijle singularilcr benedictus Dei Patris Jesus sicut nec in Moyse, praeconio sanctae lenitatis pree-
Ciiristus, qui est Deus bencdictus in srecula. Amen. judicet, si justus zelo conlra peccantes fervet, sine
SERMO IY. quo lenitas lepor aut timidiias est. Quomodo nam-
De lenitate et ftde. que lenitas illa sancturti quempiam faceret, quce in
I. 7n fide et lcnitale ipsius sanctitm fecit ilhun Heli, qui alius sanctus erat, damnata est? (7 Reg.-
(Eccli. XLV,4). Heec quidemde Moyse scripta su__t, n). Fratres, habete paccm intcr vos, mandat ilie
_ed hodie beaio Benedicto non incongrue, quanfum D Magister pacificus et lenis ; prius lamen pr__miltit :
srMtror, aptata sunt, Qui, cum oinnino plenus fue- habcte satem in vobis (Marc. ix , 49); sciens nimi-
rit Spiritusanciorum, mullo magis de spiritu Moysi rum pacis lenitatem vitiorum esse nutricem, nisi
oredendus est habuisse non ininhnum. Si enim Do- prius asperilas zeli mordacem eis insperserit sa-
uiinus dc spiritu Moysi lulit, et posuil super omnem lem; sicut et carnes vermescere facit clementia
dlam suflraganeam turbam seniorum, qui in par- temporis, nisi desiccaverit eas fervor salis; Habete
Vemministerii sunt ascili_(ATHw. xi, 24-27), quanto itaque pacem inter vos, sed quse sale condita sit
magis super islum qui pleniludinem lotius minisfe- sapientiee; seclamini lenitatem, sed quse ferveat
rii tanlo verius quanlo spiritualius iniplevit? Ille fide.
dux fuit cxeuntium de _Egyplo; iste, renuntiantium 5. In fide et lenitate vos quoque sancti eritis;
sseculo: legislator ille, legislator et iste : ille tan- nec jam lenitas suspecta erit, si fidcs pr__cesserit..
uim minister lilteraB occidenlis; iste, spiritus vivi- tantum fides non ficta, sed vera sit; fidesnonmor-
licantis : ille ad duriliam cordis Juda_orum dedit tua, sed viva et vivida sit, Non modo viva vel vi-
eis justificationes non bonas, prseter pauca mora- vida, sed et constans_et intrepida fides erat Moysi,,
(6), TEIISNT.Andr.. L i-,.£!.'
115 IN FESTO S. BENEDICTI SERMO IV. 114
de quo Paulus seribit.. Fide feliquitjEgyptum, non A 4. Huic fidei prorsus aptissime congruit quod
veritus animositatem regis. Animosi sunt reges, sed Scriplura dicit : Justus ex fide vivit (Habac. n, 4,
animosior est fides, quippe quaepotentiam e-orum et Rom. i, 17), Hoecenim juslum facit, jusfumque
nullam esse videt, ac per hoc omnem persequen- custodit, et, ut vivat in __lernum,interim spei gau-
tiuminsaniam secura, quasi superior, irridet; prom- dio pascit.""Quid eniin sic hominem a peccato revo-
ptior el fortior ad perferendum, quam illorum fu- cal et servat sicut fides, quse invisibilem tanquam
ror ad persequendum. Duo sane.eommendare mihi videns sustinet et observat? quid ita spe gaudentem
videtur Apostolus in illa memorabili fide Moysi, facit sicut fides , quce scmper],in remunerationem
eui occasione leclionis hodiernae comparandam. di- aspicit?:Nosenirn, fratres, quare negligentes su-
ximus fidem sancti patris nostri Benedicti: scilicet mus, nisi quia pra.sentiam Judicis nostri minus
quod idem Moyses, qui fidei exemplum factus est, vigilanteEinteiidimus?. aut quare tristitia pene ab-
liujus mundi contempsit prospera, nec timuil ad- sorbemur, nisi quia reniuneraiionem promissam
versa. Prospera contempsit, majores divitias wsli- minus.fideliter cogitamus? Hsec siquidem duo mala
mans ihesauris jEgyptiorum improperium Christi : sunt, negligentia scilicet et tristitia, quibus niise-
adversa non tinmit, non veritus scilicet animosita- rabiliter infidelitas nosira laboral; quia videlicet
lem regis. Ad utrumque verocausamApostolus sub- ]B aut negligimus mandala, aut, si necessitate timoris
junxit, unde scilicet id potuerit, ut discamus unde a neg-igentia coercemur, nequaquam hilariler ope-
fides] nostra infirmeiur in nobis. Majores divitias ramu.', nec, sicul fides postulat,,spe remunerationis
reputabat thesauris jEgyptionim improperium Christi: in labore consolamur. Crcdere, inquit, oporlet ac-
aspiciebat enim, inquit, inrenumeraiioiiem. Non est cedentes ad Deum quia est,_et inqitirentibus se remur
veritus animositalem regis : invisibilem eniin, inquit, nerctor est (Hebr. xi, 6). Si non dissimulemus quia
tanqugm videns suslinuit (Hebr. xi, 27, 26)? Nimi- cst, habemus custodiam timoris; si non dissimu-
1'uminde fit ut nihll reputentur lemporalia, si pree lemus quia inquirentibus se remunerator est, habe-
pculis habeantur aeterna; inde fit ut facile potestas mue consolaiionem spei. Ubi cusiodia timoris, nul-
contemnatur bumana, si tanquamsemperimminens lus locus negligentia.; ubi consolalio spei, niillus
potestas timeatur divina. Utrumque vero sola fides locus tristitise. Sicut aufero de fide, qua Deus esse-
agit, cujns tam vividi, tam perspicaces sunt oculi, creditur', timor salutis nascitur, ita cum minime
ut et in ea quse futura sunt prospectum vivaciler creditur., aut dissimulatur, onmibus malis frena
pprrigat, et in ea qua_, licet praesentia sint, occulta laxantur. Quare.enim corrupli et abominabiles facli
tamen, intuitum perspicaciter figat. Fidei siquidem, sunt in iniquitatibus , nisi quia' dixit ille generalis
quam seternus Spirilus illuminat, nec mora tero- " insipiens in corde suo:NoncstDcus.(Psdl.__u,'&,{).'!
poris, nec mples. corporis praejudicare potest quin aut ceiie si nescire Deum non permitlitur, non est
et tempus praeeedat, praesumendo quod futurum limor Dei ante oculos ejus, scd dolosc agit in con-
est, et corpus excedat, intuendo quod spiritus est. spcclu ejus, dissimiilans quod novitinvitus, ul inve-
Gemina siquidem esl fidei virtus, contemplantis non tiiatur iniquitds ejns ad octiiim(Psal. xxxv, 2, 3).
ea qitse videntur, sed quse non videntur; sicut ge- Mcrito prorsus dolosus ad odium, qui ignorantiaui
mhia est ratio eorum quee non videntur. Aut enim Dei non habet, sed odium. Quomodo enim nonodit
ideo non videntur quia preesenlia non sunt, aut Deum, cujus declinat aspeclum, contemnit iroperium,
ideo quia, etsi prsesentia suiit, sgiritualia sunt. vellet non esse judicium? Ignorans quidem ignora-
Prsesentia non sunt bona futura qusepromiltunliir; bitur, odiens autem et odielur. Ille reprobabitur
praesens est, sed occultus est, quia spiritus est, veritate iudicii, in istum vindicabitur severitate
Deus ipse qui promittit vel minatur. Porro fides, odii.
quia est subslantia sperandarum rerum, bona fu- S. Adeo, fratres, periculosior cst fides ficta, fides
tura, quse sperat, quasi pr_eseutia praesumit, et _am dolosa, quee se ipsam dissimulat, quam fides nulla.
quasi subsistere in corde credenlis fcicit. Item quia j^ Fides nulla", per insipienliam dicit in corde suo :
cst argumentum rion apparentium (Ibid. \), Deuro, iVoreest Deus; fides ficta per neq.uitiam doiose agit
ctsi non appareat, praesentem tamen esse sibi coar- in cpnspectu ejus , et se scire Deum vel sciri a Deo
guit, prpbat et convincit. Illi qui dicebat: Qui con- dissimulat; dum sciens etprudens, imo imprudens
resuscitavit et consedere fecit in ccelesiibusinChristo et [impudens suboculis cjus peccat. Nescio tamen
(Ephes. ii, 6), fides erat substantia rerum speran- quomodo possit dici fides, quse fictos et dolosos
darum; illi qui invisibilem lanquam videns susti- potius facit quam fideles. Scio quideih quia confes-
ncbat (Hebr. xi,;27), argumentum erat non appa- sione fidei plena est lerra, sed tamen audio prophe-
renlium. Qui enim dicebat: Spe salvi facti sumiis tam plangentem ,. quia periit fides de terra (Jerem.
fflom. vni, 24), nonne quod sperabat et perpalien- vn, 28). Putasenim, Filius hominis sinunc veniret,
liani exspectabat, jam per fidem in corde suo sub- inveniret fldem super terram (Luc xvm, 8) ? Nun-
sislere demonstrabat ? Et qui proponebat Dominuni quid fidem reputaret hancfidemfictamiiegiigenlium
in conspectu suo seinper, nonne pefsuasum 9_?9 et conlemnentium, qua levius damnat c__citatem
tenebat, argumento fidei, cum pr3_scn.ei_iesse, qui infidelium, qua meliorein judicat credulitatem da_-
e.pn apparebat (Psal. xy, 8) ? monuin ? Da.nioncs credunl ct contremiscur_l (Ja-.-.':.
1!S GUERRICIABBATIS 416
cob. ii, 19); homines credunt nec contremiscunt, A ciamus, quo merito nos respiciehdos putaraus ? imo
D__monesquem credunt verentur; homines dum respiciemur, sed quo vulta ? Yultus Domini super
quem crednnt, nec timent nec verentur, graviusde facientes mala (Psal. xxxm,T7) ;sed quam iralus,
conlemptu judicantur. Non fallamur ergo, fralres, ©80 quam tcrribilis, quam importabilis tunc de-
generali nomine fidei, quasi quaccunque fides ad muoi scietur, quando fugient qui oderunt eum a
justitiam debeat reputari; sed meminerimus Doc- facie ejus. Et a facie tua, Domine, quo fugient,
tor gentium in fide et veritate, qualem definierit fi- nisi in tenebras exteriores, in illud chaos et abys-
dem, qua Deo est placendum : Fides, inquiens, est sum ignis et caliginis? Tunc eniin dicent moniibus,
substanlia rerum. spcrandarum, argumcntum twn ap- Cadite supcr nos; et collibus, Ooerite nos (Luc
parentium. Hsec est fides quae per dilectionera ope- xxm, 50) , levius sestirnantes absorberi voragine
ratur; ut, suadenle conscicntia meritorum, de fide iciferni, qitam sustinere faciem Dei irati. Eni_r.v-.ro
spcs nascalur, fidesque supponatur velut subjcctum tireic stabunt justi in raagna conslantia; tunc fidcs,
cl fundanientum, cui supereediiicentur bona eeterna, quee modo sollicita stat in conspectu Domiui ad
quse speranda sunt. Sine isla fide impossibile est videndam voluntatem ipsius, secura stabit ad vi-
placcre Deo (Ilcbr. xi, 1, 6), et cum ista impossi- dendam gloriam ejus. Yigiiate, fraires, staie in
bile esl displicere Deo. Oculi tui, Domine, respiciunt D fide (7 Cor. xvi, 15), Quem fides timore sollicilat,
fidem (Jerem. v, 5), dixit ille qui jiigiter in conspectu non potest dormitare per negligentiam ; quem fides
luo stabat per fidem. Omnino jusle et merito. Pror- in spe radical, non potest litubare per diffidenliam.
sus debita vicissitudo , ut oettli tni, Domine , respi- Omnia autem vestra in chariiate fiant, ut fidei Ie-
cianl fidem, quia oculi mei semper ad Dominum fi- n-ilas jungatur, quatenus de unoquoque vestrum di-
delem. catu_v,In fide el lenitate ipsius sanctum fecit illum
6. Nos autem, fratres, si tanquam sine fide si- Dominus (Eccti. XLV,4); quod ipse prsestct Sanctus
mus, Deum post dorsum nostrum ponimus, ut, dis- sanctorum, qui vivit et regnat per omnia ssecula
simulantes timorem ejus, in vanitates potius respi- sseculorum. Amen.

IN ANNUNTIATIONE DOMINICA.
C consolabatur certitudo spei ex fide promittentis.
SERMO I. 2. Si ergo David sola spe salutis hujus, quse nc-
De gaudio hujus diei et dc laudibus Virginis matris. bis servabatur, animum pascebat, quod gaudium,
quae delicice, rei ipsius exhibilio nobis esse debue-
\. Opportune nobis in his diebus Quadragesi- rat? 0 felicitas temporum istorum! o infelicitas
malis observantise solemnitas intervenit Dominicea temporum istorum! An non felicitas temporum in
Annuntiationis, ut qui fatigantur afflictione corpo- quibus lanta plenitudogratiee et omnium bonorum?
rali, gaudio recreari valeant spirituali; et quos an non infelicitas lcmporum in quibus tanta in-
liumiliavil p_enitenli__iuclus, annunliatio illius qui gratiiudo redemptorum ? Ecce enim venit plenitudo
tollil peccata mundi, consoletur. Sic quippe scri- teii-poris, in quo mittil Deus Filium suum, ut fiat
ptum habes : Mwror in corcieviri humiliabit euin; Filius horiiinis, hominumque Salvator; et ecce ma-
et sermonc bono tmtificabitur (Prov. xn, 25). Pror- gnitudo temporis, ut Salvalorem suum fastidiat
sus sermo bonus, sermo fidelis et omni acceplione homo peccator. Anniintialur salus perditis, et con-
dignus, Evangelium noslrse salutis; quod angelus temnuiiC; promittitur vita desperatis, et negligunt;
missus a Deo, hodierna die Marieeevangelizavit, ac venit Deus ad homines, et non assurgunt. Assurgit,
Iselum de Incarnatione Yerbi, dies diei, angelus D qui aliqua devotione se erigitut det gloriam gratia.
Yirgini verbum eructavit. Sermo ille, dum Filium Dei; assurgit, qui saltem cum gaudio suscipil ver-
promitlit Yirgini, veniam pollicctur rcis, redem- bum proprise salutis. Scio aulem, scio quis est qui
ptionem captivis, adapertioncm clausis, vitamque lsetificalur illo sermone bono. Iile procul dubio
sepultis. Sermo ille", dum Filii regnum preedicat, quem prius hurailiavit pius moeror in corde suo:
justorum quoque gloriam annuntiat; terret inferos, moeror dc peregrinalione et exsilio, mocror de vin-
la_tificat coelos; -et, sicut cognitione mysteriorum, , «u_is raortis et perieulis inferni; qui mo_rens quo-
sic etiam novitate gaudiorum perfectionem auxissei tidie plangit, quod pra.occupaverint eum laquei
videtur Angelorum. Quein ergo non laetificet illc. niorlis, et pericula inferni invenerint. Huic ninii-
sermo bonus in afflictione sua, quem non console- rum jueundus advenit hodiernus ille nunfius de
tur verbum illud in humilitate sua? Mcmor esto., coelo, hic gratulabundus excipit serhionem de Dci
inquit David, verbi tui.servo luo, in quo mihi speni. Filio; huic, inquam, lugenti et ma_rentiquod tantis
dsdisti; hmc enim me consolata est in liumititatt. sit malis prseventus et circumventus, non sine gau-
nea (Psgl. cxvm, 49, 50). Yerbum tantum pro- dio liberator anriuntia.ur; qui oleum gaudii datu-
inissionis acceperat, sed nullo adhuc indicio sesi» rus est pro luclu, pallium laudis pro spiritu mo.ro-
ciibctus prodebat. Affligebat eum dilatio vo'i, set1 ris; qui videlicel finem dabit m.iseriis, et eii.s fine
.117 DE ANNUNTIATIQNEDOMINlSERMOI. 118
beatitudinem dabit miseris. Beati ergoqui lugent, A ignisque Spiritus saneti, universa sui plenitudine
quoniam ipsi consolabuntur; beati g@I quos hu- replevit! Maria siquidem et ipsa candidior nive,
miliavit pius mo_rorin corde suo, quoniam leelifica- rubicundior ebore antiquo; cui scilicet irtcompara-
bunlur sermone bono. Bonus plane scrmo et con- bilem et caslitas candorem, et charitas seu inarfy-.
solalorius omnipotens Sermo tuus, Domlne, qui rium rutilantem prae aiuiquis electis noscitur con-
hodie a regalrbus sedibus venit in uterum Yirginis, lulisse ruborem. Nam et suam ipsius aniinam per-
uM etiam sedem sibiregalem exslruxil;in qua cuin tfansivit gladius, ut mater summi Yjrginis et Blar-
etiam nunc sedeat, quasi Rcx circumsfante exer- tyris esset et virgo ipsa et martyr, candida et ru -
citu Angeloruni in ccelis, est tamcu mcerentium bicunda, quemadmo.dum dileclus ejus candidus et
eonsolalor in terris. luibicundus (Ganlic v, 10). Denique, sicut Salomon
5. Regali siquidem ex progenie Yirgo electa est, in omnibus Ihesauris suis ei opibus. lantis nihil ha-
generositatis quidem regiee nobilis proles , sed vir- buit tam preliosum, quod in opus illud, magnifi-
tutis regiee nobilior tudoies : ut selerno Regi, Filio ctun thronum scilicel gloriee suee judicaret ebori
Regis, materna quoqne nobilitas regium honorem pr_eferendum, sic Maria singularem. prae omnibus
deferret, et venientem a regali sede Patris , regalis electls Angelorum et lioiiiiiiumiiivenit graiiam apud
etiam thronus in aula virginali Ilegina. susciperet B Deum, ut videlicet Dei conciperet etparerelFilium,
Matris. In ipsa quippe et ex ipsa, Sapieniia sedifi- atque ex ebore corporis ejus thronum sibi vh-tv_s
cavit sibi dorouni (Prov. ix, I), in ipsa et ex ipsa Altissimi sine manibus excidcret gloriosum. G.lo,-
paravit sibi thronura, cum in ea et ex ea corpus riosus prorsus. ille thronus ac mirabilis, de qup
aptavit s'-bi ita ad omnia perfeetum et congfiiuni, Scriplura perhibet quia non est. faclKmjale opus in
ut et domus. ei sit ad quieseendum , et thronus ad universis regpis (III Reg. x, 20), qiibil facile teslir-
judicajidum, quod priino tabefnaculum ei fuit ad iijoniis probaretur Angelorum, qui semper et insa-
pugnaiiduni, et calhedra ad doeeiidum. Yide autem tiabihter in gloriam et decorem Doniinici corporis
ne forte ipsa sitsedes David patris ejus (Luc r, prospicere concupiscunt. Quia enim in universis
70), quam ei dandam proniittit angelus ; non quo.d regnis non est tale opus factuin , quidquid factum
David iii'ea sederit, sed quod ex semine David as- est, flectat ei genu in omnibus rcgnis, ccelestiuni,
sumpta et fabricata sit, Et certe, si sedes David terrestrium, et infernorum. Quam beaius igitur ille
non est, tamen sedes tua, Deus, in s__culumseeculi venter eburneus, unde caro eburnea sumpta est
ipsa est. Si solium David non est, certe solium ex- Redemptoris, pretium animarum, miraculum An-
celsum et elevalum super omnem creaiurain ipsa „ gelorum, solium summae majestalis, thronusque
est. Si qtiis autem etiam thronum illum grandem, 982 potestatis, cibus vitae immortalis, medicina
quem rex Salomon sibi fecit de ebore, corpus ipsum . peccati, restitutio sanitatis! Quotquot, inquit, ian-
interpretetur, quod Pacificus noster hodie sumpsit gebant eum,.sanabaiilur a tanguoribus suis (Marc.
ex Yirgine, non niultum a vero videbitur abhor- vi, 56): nam virtus dc illo exibat, et sanabat cmnes
rere ; quandoquidem et illud quod seqiiitur, et ve- (Luc vi, i9).
siivit eitni aurq fulvo nimis (III Reg. x, 18), eideni 5. Beatus igitur venler, qui te, Dpniine Jesii,
satis corpori congruit; quod jam Dominus deco- porlavit! felix castitas uleri virginalis, quse huic
rem induit fulgoris intolerabilis. Vesiivit, inquit, operi materiam miiiistravit! Felix prprsus, fM.tres
eum dttro fulvo. Prorsus, si interroges oculos Apo- mei, nitor illius cboris, id est, candpi' castllatis:
stolorum qui transfiguratum in riionte viderunt cui nec aurum mundanae sapientiee, nec argentum
(Mdtth. XVII,1,2), confitebuntur aurum nimis esse eloquentise, nec gemmam alicujus excellentis gra-
fulvum, id est, fulgorem corporis esse nimium, liae, noslri prsefert electio Salomonis; si modo ta-
quem ferre nequiverunt, quamvis nimis pro Yalde men castitas humilitate comroendetur, quia humilita-
ponere consuetudinis sit Scripturarum. Csetera lem ancillsesucerespexil Dpniinus (Id. i, 48)..Proinde
namque queeproseqttitur Scriptura de illius throni j) namque Salomon, cum in carmiue aniQriscastitatem
magnificenlia (777 Reg, x, 18-20), accomriiodatius, praedicaretvirginis, seu sponsse, videlicet seusponsi
nisi fallor, si quis traclare voluerit, accipientur de (quia quorum spiritus unus el carp una, in plerisque
corpore Clnisti, quod est Ecclesia. etiam laus una), ut castitatem iOius.adcrnatam no-
4. Mihi sane magis mirari modo libet illud ebur stramque adprnandam etiam aliis virtutibus doceret,
fam pretiosum, imo/et impretiabile, virginalis cas- ait: Venterejus eburneus, disihicliissapphiris (Canlic.
timonia., de quo scilicet sedem sibi facere delegit, v,14). Ut autem noveris_quia castitas aliarum virtu-
qui sedet super Cherubim : Hwc, inquiens, requies tum seu gratiarum sit receptaculum, apothecse aro-
iiiea.in swculum sceculi; hic sedebo, qitoniamelegi malicse seu ungueiifarise.nostri Salomonis non nisi
eam (Psal. cxxxi, 14). Quam nitidum ebur illud, domus ebiirneae sunt, sicut David in illo epithala-
quod oculis tanti tamque divitis Regis placuit, in niio cecinit, quod inscriptio tituli, Canticum pro di-.
cujus diebus argentum nullius est pretii! quam lecto, de Sponso Ecclesiae accipiendum osfendit,
frigiduni, quod nec a conceptu incaluit! quam so- Myrrha, iiiquit, ei guita, el casia a vesiimentis tuis,
liduin, quod nec partus violavit! quani candidum a dptnibus eburneis, ex qitibus delectaverunt ie filiw
simul et rubicuridum, qtiod caudpr lucis. seferna. reguni in honore luo (Psal. KLIV, 8, 10). Corpora
iiS GUEBRICIABBATIS 120
giquidem ebuniea sanctorum, domus Christi sunt; .A 883 SERMOII.
vestimerifum Chrisli sunt; membra Christi sunt; De verbi incarnalione in Maria et in ahima fideli.
templum Spiritus sancti sunt. Ab his yeslimentis 1. Hodie Yerbum caro factum est, et habitare
Christi, ab his domibus eburneis spirat ei omnis cospit in nobis, secundum regulam scilicet sanaefi-
fragrantia virtutum et charismatum, ex quibus de- dei, quam ecclesiaslicorum dogmatum definiiiotra-
leclant et hoiiorant Regcmregura filiceAposlolorum diditnofcis (7). Finnissime namque tenet, et nul-
et Prophetarum. Probaslis et ipsi, fratres mei, ex lalenus dubitat Ecclcsia, carnem Christi non prius
quo coepislis possidere unusquisque yas suum in conceptam quaro a Yerbo susceptam ; sed ipsum
sanctificatione et honore, noxi passione desiderii, Yerbuni Bei carnis acceptione conceptum, carnem-
sicut el gentes quse ignorant Deum (I Thess, iv, 4, que Yerbi incarnatione conceptam. Hodie itaque
5), quid unguenlorum, quid odoramentorum divina Sapienlia sedificare cocpit sibi domum corporis no-
Iargitate sit infusum; quo modo corpus, quod erat stri in utero Yirginis, et ad eedificandam unilatem
sentina sordium, liunc Spirilus sanetisit venerabile Ecclesiee, angulareni lapidem de monte sine mani-
sacrarium; et quod erat vorago flagifioruni, nunc bus abscidit; dum sine opere humano de corpore
quoedam sit apotheca gratlarum, virginali carnem sibi nostra. redempfionis separa.
6. Myrrha, inquit, et gutta, el casia a vestimenlis vit. Ab hoc ergo die Dominus yirtu|,um nobiscum,
tuis, ci domibus eburneis. Inliabilamus quidem do- susceptor noster Deus Jacob, quiahodie Dominiest
mos luteas, sed quee materiee qualitate sunt luless, assuinptio nostra, ut inliabifet gloria in terra no-
continenlisevirtute fiunt eburnece; ex quibus si myr- tra (Psal. LXXXIV, 10). Prorsus houie-benedixisti,
rha prima spirarc cceperit pc-rinortificationem vo- Domine, terram tuani, illam benediclam in muli&-
luptatum, consequentur et aiice species aroniaiieo., ribus. Hodie dedisti benignitatem Spiritus sancii,
. quse mulliformem virtulum graliamspirabuiit, Spi- uf terra nostra daret benediclum fructum venlris
rabunt autem Christo delectabiliier, tanquam de sui, et rorantibus ccelis desuper uterus virginalis
veslimentis suis; spirabunt etiam longe lateque Salvatorem germinaret, Maledicta terra in opere
prdximis, taiiquam bonus odorChristi in oinni loco, preevaricatoris,quceeliamexci'citata spinas et tribu-
Horum vestimentorum Christi fragranliam statira los germinat hseredibus maledictionis (Gen. m, 17,
iit sensit Isaac: Ecce, inqitit, odor filii mei, sicut 18). At nunc benedicla terra in opere Redempioris,
odor agri cui bencdixit Dominus (Gen. xxvn, 27). quK remissionem peccatorum fructumque vitaepaf-
Sed et Sponsus ad sponsam, quee eliam corpus et turit universis, et filiis Adeepraejudicium originalis
vestimeiitum ipsius cst, loquiiur diceus : Odor vesli- Q dissolvit maledicti. Prorsus beiiedicta illa lerra,
inenlorum luorum, sicut ociorihuris (Cant. iv, 11). quaeomnino intacta, ncc fossa, nec seminata, de
£'aem liiniirwm odorem lliuris Sponsogratissimum, solo rore cpeli Salvalorem germinat, et mortalibus
pictas, o fralres, vestrorum spirabit cordium, si panem Angelorum. alimopiain yita. eeternseminis-
ita fragrans el devota fuerit ut dirigatur oratio frat. Hsec itaque terra, quia jnculia erat, videbatur
vestra sicul incensum in conspectu Altissimi, et esse deserta, sed erat opimo fruciureferia; videba-
ascendat coram eo sicut virgula ftimi cx aromatibus lur c-sse eremus soliludinis, sed eratparadisusbca.
piyrrlim et ihuris (Id. ni, 6). Et quidem myrrha litudiiiis. Plane hortus dpliciarum Dei, eremus cu-
fragrat ei de corporibus vestris ; fragrat ulique et jus canipi gcrniinaverunt germen odoris, plane de-
mihi: utinam ita et thus fragret dc cordibus vc- sertum refertum, dc quoAgnumclominatoremterra.
slris, qualenus Sponsus probans vos sicul castos, Pater emisit, Emitte, inquit, Agnum, Domine, de
sic efiam dcvotos, frequcntius vos sua visitatione petra deserti (Isai. xvi, 1), id esl, ab.scinde Petram
dignetur, et dicat : Ibo mihi ad monteiv myrrhw, et de Pefra, Sanctum et inviolabilem sancta et invio-
ad collem ihuris (Id. iy, 6). Yidelur tamcn sernio lata proferal virgimtas. Sane in hoc ipso satis dc-
iste, prophelia hujus esse diei, per Salomoiiemolim center Chrisli occasus ortui, sepultura respondei
preedicta, per Jesum liodie irapleta. Hodie namque D conceptioni, dum videlicet emittiiur Agnus de pe-
venit in illum monlcm altissimum montium, mon- tra deserli, condendus in petra monunienii; et cu-
tem non modo myrrhae et thuris, scd et omniuin jus corpori monumentura excidendum erai inpetra,
aromatum; dico autem Yirginem virginum, om- ipse ab initio conceptus sui, et corpus sibi excidit
nium plenam gratiarum, inier quas lamen precci- de peira, et corpori locum in pelra ; sic integrita-
pue, nisi fallor, redolebat sponso myrrha casfilatis, lem pefro_, cum de ea emitleretur, non imminuens,
et thus piefatis. Odor, iste, fratres mci, super om- sicut nec signatam scpultura. petram, cum de ea
nia aromata; odor iste Domirtuni majestafis de cx- cgred cretur, aperiens.
eelsis atlrahit et iiivifat, ut inclinet ccclos el de- 2. Si ergo pelrg Chrisius (I Cor. x, 4), ut ait
scendat, sicut probat dies liaac, cum Altissimus, Appstolus, non degenerat a Maire Filius, quando et
angelo misso de coelis, ipse quoque descendit in ipsa pelra. nomine censetur. An non rccle vocaiur
uterum Matris, qui semper manet in sinu Patris, petra, quee et in amorem integritalis proposito fir-
gum quoyivitetregnalpcromniassccula sseculorum. ma, affectu solida, sensu qttoque ipso adversus illcr
^men cebram peccali tola inscnsibilis erat et lapidea ?
(T) Scilice. Gennadius.
121 ; DE ANNUNTIATIONEBQMINI SERMO II. 122
an non recte petra virginalis integritas, qua. et ni- j± germen justum,g"ermen odoris, germenDomicii, quod
hilparitper naturam sui; et cum parit, roris virtute jam est in lnagniiicentia et gioria, cum idcm fru'Ctt»3
divini, nec admittens conceptum, nec emittens par- terrae sublimis est super omnia, id est, exaltatus est
tum, novit aperiri? Sed aperidiur terra, inquit Isaias, super coslos Deus, et super omnem terram gloria
aperiaV&r,et germinet Salvatorem (Isai.xvs, 8). ,0 ejus. Nihil. enim interesf sive germen, sive fra-
sancte Isaia, quidicls aperidtur, quid ergo eslquod ctum aut florem dixeris, cum haec omnia, imo infi-
Dominus ad Ezeehielem testatur: Portd hmc clausa nita alia unus Christus sit, res una, sed multifcr-
erit,_ethon dperietiir (Ezech. XLIV,2) ? An tibi re- mis gratia , et virtutis unius operatio multifaria ;
seratum fuit tantummodo consilium fecundanda-SIa- cui siinfiiiita nomina paupertas humani sensus et
tris, et clausum tibi fuit mysterium clausee peren- sermonis pro similitudine commodaverit, rei ta-
niterintegritatis? Absit! inquit; nemo magis quaru men implere significationem non poterit. Bene au-
ego conscius hujus secreti. Quomodo enim nie la- tem simul vocatur germen, et flos, et fructus, qtii
tuisset perpetuse virginitatis mysterium, quitanto sine gradu prolectus, ab initio conceptus sui omni
anle pr__dixi: Ecce virgo concipiet, el pdriet fitium virtute et gratia in se ipso exslifit perfectus. In
(Isai. vii, 14)? Quseris igitur quomodo dicamus, rtobis enim primum inse germen est, eum fides in
ego, gperiglur; ille, hon. aperietur ?•Non aperietur 1Uconfessionem prorumpit vel opus manifeslum :
viro, aperietur Dominp; sicut ibidem ad ipsum di- ppstmodum /Zos.cum super proficientem efflorescit
citur Ezechielem : Vir noh transibil per eam, quo- sanclificatio Dei quodam spectabili decore yirtu-
tiiam Dominus Deus Israel ingrcssits est per eam. tu.li-; demnm aulem frucius, cum beatiludo satiat
Aperi.elur autem Dominonon virginalis integritas homineni consummatiim. Pulcherrime sane ac vigi-
eorporis, quia, sicut Ezechielpost preedicta subdi- lantissime non solum mysteria, sed et mysterio-
dit: Hwc clausa erit ipsietiam principi (Ezech. XLIV, rum praesagia dispensatio prseofdinavil divin.a, ut
2, 5), sed aperietuf auris et porta cordis ; quia vi- Ipcus in quo terra germinavit Salvatorem germea
delicet intravit per aurem Virginis Verbum incar- justum , et flos de virga et radice Jesse ascendit,
nandum, etexivit per clausam portam corporis in- Nazareth, id est sanclitas, germen, flos, virgultum
carnatum, Sg_| Omhipotens namque Yerbum Dei, vocaretur ; ut videlicet negdlium Ioco , locusque
etsi infirmitatem nostram. suscepit, nihil tamen de negotio consona voce contestaretur , pariterque et
sua sibi oninipotentia minuit, quominus cOntra na- nomen loci rem gerendam pronuntiaret, et rcs gesta
turam camis, et supra intelligentiam sensus nostri, caitsam nominis indicaret.
corpus suum palpabile per clausa posset et integra ,_, 4. Ignoscite mihi, fratres mei, quia, qui mon.fi.
J
trajicere, sicut etiam [ad] discipulos ingrediens ja- vestrorum servire debueram instructioni, plus fci
nuis clausis, oculis probavit, quod ratio non capit. sitan quam necesse erat demoratus sum in illius
3. Secura igitur, o Yirgo intemerata, o porta ineffabilis adiniratione et preecoriio myslerii. Quid
sanctuarii perenniier clausa , secura aperi Domino enim mirum si miror quod stupent Angeli, si prse-
Deo Israel, qui tibi. jam dudum clamat: Aperi miiii, dicare gestio, quam cctii enarrant, gloriam Dei?-
soror mea, amica mea (Gantic. v, 2). Non est quod quid mirum si me delectat quod beatos spirilus
timeas integritati tttce : Deus nort novit integra vio- l_etificat, quod peccaiores justificat, juslosque gio-
lare, sed violata consplidare. Si Yerbo Dei apta es, rificat? Nescio tainen si ulla esse possit efficacior
f.um;demum non modo clausa, sed et signata es. ac suavior moriim eedificatio, quam hujus mysterii,
Pone me, inquit, ut signaculum super cor luum, id est Yerbi iiicarnati, fidelis et pia consideralio.
ut signaculum super brachium luum (Id, VIII, 6). Quid ehim sie hominem excitare potest ad amorcm
Jesus quippe inipressus in corde , expressus in Dei, quam praeveniens hominem amor Dei tam ye-
opere, sigillum plane et munimentum est inviola- hemens ad hominem, ut homo proplcr hominem
bile castitatis sponsee suee, et eo ipso quo se impri- velit fieri? Quid autem iia nutiitamoremproximi,
mit imitationis formam,imponit etiam incorruptio- ]3 qtiam siinilitudo et natura proximi in humanitate
nis custodiam. Sit ergp, o Yirgo fidelis, aiiris.tua Dei ? Nam humilitatis exemplum nec cogilari posse
aperta ad audiendum et mens tua ad credendum : majits aliquod existimo, quam exinauitioiiem Dei
aure percipe verbum angeli,et corde suscipe Ver- in formam scrvi, et servitutem plus quam servi,
bum Altissimi, et corpore concipe Filium Dei. Dic Castitateni porro quid aeque commeridat, sicut quod
et tu, o beata, tam humilis quam fidelis, dic Do- ipsa castitas Salvatorem germinat ? Aut ©@5 fidei
minus aperuit inihi aurem; ego autem non conlra- yirtutem ac meritum quid evidentius ostendit ,
dico, relrorsum non abii (Isai. L, 5). Ecce ancillg quam quod Yirgo Deum fide concepit, fide omnia
Domini: prsesto sum ejus voluntati; quinimo juvabo sibi promissa divinitus impleri promeruerit?_3eaffl,
votis si possum,fidt niiliiseciindumverbiim twum(Lnc. inquit, quce credidit, qiioiiiamperficientur quw dicta
i, 58). Hoc dicere, sicsuam devotionem pfferre, istud- suni ei a Domino (ibid. 45). Et ut plenius ndveris
plane esl Domiho peetus aperire, istud est eliamos conceptum Yirginis non solum esse mysticum, scd
aperire, etspiritumattrahere. Sicprofecto aperieba- et moralem ; quod sacramenturo est ad redemplio-
tur. terra, ut, quem rorabant cceli desuper, susciperet nem, exemplum quoque tibi. est ad imitalionem;
r/prero, et germinaret Salyatorem, Nobile germen. ut mariifeste evacues in te gratiam sacramenti, sj
425 GUERRICI ABBATIS 124
non iniiieris viitutem exemp.i, Quse enim Deum A est Deus in spiritibus nostris, configurans eos spi-
fide concepit, si fidem habeas, idem tibi promittit, ritui charilatis suae, tunc yelut bomo naseetur in
quod videlicet s; verLtim ex ore nuntii ccelcstis fi- corporibus, configurans ea corpori claritalis suas,
deliter velis suscipere, Deum quem toius orbis non in qua vivit ct gloriatar Deus per oronia sxcula
potest capere, possis et ipse concipere. Concipere sseculorum. Amen.
autem corde, imo ct corpore, licet non corporali SERMONIII.
opere aut specie, tamen plane corpore tuo ; quan- De httjtts mysterii signis.
doquidem jubeniur ab Apostolo glorificare et ppr- 1. Audite, doinus David : ecce dabit Dominusipse
tare Deum in corpore nostro (1 Cor. vi, 20). At- vobis signum. Ecce virgo concipiet (Isai. vn, 15,14).
lende itaque, ut scriptumesl, diligenler audilui Hodie impleta est hsec prophetia in auribus vestris.
tuo, nam fides ex attditu, auditus autem pcr Verbum Hodie iiamque illud in.eifabile conceptus virginalis
Dci (Rom. x, 17); quod tibi absque dubio evange- miraculum, sicut audieralis promissum, sic audi-
lizat angelus Dei, cum de timore aut amore ejus stis iinpletiim : Virgo hodie concepit. Et hoc si-
tecum agit pr_edicalor fidelis, quem angelum Do- gnum, prioribus retro scecnlisinauditum ,nostris sse-
mini exercituum dici et esse non est tibi fas ambi- culis Domiinisdedit.EtsiculJeremiaseodein spiritu
gcre (Malach. n, 16 , 17). Quam beati qui dicere ^^ et eodem sensu prcedixit: Creabit Doininus novum
possunt: A timore tuo, Domine, concepimuset partu- supcrtcrram, quia femina circumclabitviruin (Jerem.
rivimus spirititm saluiis (Isa. xxvi, 17,18)! qui ni- xxxi, 22). ggS Quid est enim, creabit Dominus
n.irum non est alius quam spiritus Salvatoris, novum sitper icrram, femina circumdubit viriim ,
quain veritas Jesu Chrisli. Yide ineffabilem digna- quod ait Jeremias , nisi quod ait Isaias : Dabit Do-
lionemDei, sinmlque virtutem iiiconiprehcnsibilis minus signum, Virgo concipietfilium (Isai. VII, 15,
mysterii: qui creavil te, creatur in te; et, quasi pa- •14)?Hoc nempe esl, circumdabii. Non de consor-
rum essel te ipsum habere patrem, vult eliam te tio virili suscipiet, sed de se sola intra semetipsam
sibi fieri malrem. Quicnmque,inquit, fecerit voliin- concipiet , et solius materni corporis involucro
tatcm pairis mei, ipse meus et frater , et soror , et vestiet. Alioquin dicant, si possunt Judsei, quod si-
tnater est (Maith. xn, 50). 0 fidelis aninia, expande gnum Dominus in hoc dedit, si non virgo, sed ade-
sihus, dilata affectus; ne angustieris in visceribus lescentula, ut ips.i falso iiilcrprelantur, concepit;
tuis , concipe quem ereatura non capit. Aperi aut quid novum Dominus creavit, si femina mascu-
Yerbo Dei aurem audiendi : heec est ad uterum lum de masculo susceplum circumdedit. Potest
cordis via spiritus concipiendi, hac ratione com- , quidem mentiri iniquitas sibi ; sed in multitudine
u
pingtintur ossa Clnisti, id est, virtutes in vcntre virtutis tuse, o Domine, mcnfieiifur libi inimici tui,
prsegnantis. ut virtutem tuam duni negat pravitas el pauciias
5. Gratias tibi, sancte Spiritus, qui ubi vis spi- Judseorum,-glosiosius el copiosius confitealur fides
ras. Yideo muncre tuo non unam , sed iniiumeras omnium popiilorum. Confiicaniur tibi populi, Deus,
fidelium animas illo generoso germine gravidas; coiifiteanHir tibi populi omnes, quia terra dedit
custodi opcra tua, ne aliqua illarum abortiat, con- fructum siium, Virgo. germinavit Jesum (Psal.
ceptumque divinoesobolis inforraem aut mortuum l.xvi, 6). Yelint, nolint Judeei, creavil Dominus no-
cxcutiat. Yos quoque, o inalres beatce tam glorio- viiatem hujus miraculi, in signum eoruiii incredu-
sae prolis, atlendile vobis ipsis , donec forroelur latis; uti.que in signum cui coiilradicunt usque ho-
Christus in vobis (Galat. iv, 19); attendite, ne qtia dic,plus, nisi fallor, perlinacia odibili,quam igno-
foris offensa gravior felum tenerum !eedat, iie quid rantia miserabili.
ingeratis ventri, id est mcnll, quod spiritum quem 2. Non alienum tamen ab oiigine ef consuctudine-
concepistis exslinguat. Parcile, si non vobis, certe viperei germinis, si modo contradicunt huic sigiio,
Filio Dei in vobis ; parcite, inquam , non solum ab posiquam factum esl, qui ab initio in patre c-lrcge
operibus et sermonibus malis, sed etiam a cogita- j) ] suo impiissimo Achaz contradixerunt ne fieret,
tionibus noxiis et deleclationibus mortiferis , quce Locutus est eniin Dominus ad Achaz, dicens : Pele-
plane suffocant semen Dei. Onmi itaque custodia iibi signum. Non peiam, inquit, el non tenlabo Do-
seryale corda vestra, quia ex ipsis vita"procedet, minum (Isai. vn, 10-12). 0 religio profana! o pie-
cum scilicet maturus se partus absolvet, et vita tas exsecranda! o humililas dolosa! Ne icntes, ut
Christi, quse nunc abscondita est in cordibus vc- ais, Dominum, contemnis Dominum. Quomouo
stris, manifcstabitur in carne veslra morlall.Con- enim lenfarcs, si fideliter obedires? Nunc autem
cepistis spiritum salutis, sed adhuc parturitis, non- quomoclonon graviler tentas, quem manifesie con-
dum peperistis. Si labor in parturiendo, magna de teniptu irrilas ? Novimus utique, novimus dolum efc
spe partus consolatio. Mulicr cum parit, tristitiam invidiam Judaicce radicis, quce et aiitequam Chri-
habet (Joan. xvi, 21) laboris; cum autem pepererit slus nascerctur, invidere coepit gloriee illius. Nam
puerum , jam non raemor erit pressuree propter et iste Achaz, quanlura ex vita et moribus ipsius
gaudium, quia natus erit homo Christus in mun- intelligi datur (nam cullor idolorum erat), non aiia
dum exteriorem corporis nostri , quod ct minor religione aut inelu signum recusavit pelere cum
ntundus solet appellari. Qtti enim nunc conccplus juberetur, nisi idco scilicel ne Dominus glorifica-
125 DE ARNUNTIATIONEDOMINI SERMOIII. 123
retur, Sane mira et plane digna ira Dei et horoi- A;dix Jcssc, qui stas in signum pop-ilorum, super'
num, tam dira perversitas Judseorurti, qui, cum ju- quera jam coiitinent reges os suum, obstruatur
bentur signa queerere, renuunl, non, ut fingunt, ne eliam os loquentium iniqua, id est, Jtideeorumblas-
tenient, sed ne glorificent Dominum (Maith. xvi, 4); phemantium, qui adhuc signo inimaculato conce-
cumnonjubentur, tentant et queeriuit. Nam velut ptus tui contradicunt, et nec angelo Gabfieli cre-
natura et usu Judeei signa quserunt, et, si daiitur, dunt dicenti quia non est iropossibile apud te omne
calumniantur et inficiari contendunt, ut manifeste verbum (Luc i, 50, 51). Beafa quse credidit, cui
confiteantur quia tentantes quserebant, non ut crc- hcecratio satisfecit, et, cum quossisset quomodo Fi-
derent facienti, sed ulinsultarent non facienti. 0 gens lium susciperet, quse non cognoscerel virum, tam
peccatfixj semen nequam, filii scelerati\ (Isai. i, 4)! de inlegritate quam _de prole securam Jeinceps
ait Isaias, Numquid parum est vobis molestos esse eficcit.
hominibns, milii et aliis prophetis, imo universo 4. Quidquid ergo garriat impietas infidelium,
geneii hominum, quia molesti estis et Dco weo? nobis concipiat et pariat Virgo Filium-; nos quippe
Propier hocdabit Dominus ipse vobis signum (Isa. vli, signum habemus in bomim,- eliam" Matrera et Fi-
15, 14). Quia enim vos in perversum adversum liiiin. Nobis nlane Matcr lofa miraculum est, qua. - -
B
eum incedilis, et ipse, ut aii, perversus incedet singulariter et sine mater est et
exemplo virgo ;
vobis. Non vultis signum dari, ne glorificetur au- nobis Filius totus miraculum, qui rton solum sin-
ctor miracuii; et ipse propter hoc dabit, ut ipse gulariter, sed incompreheiisibiliter Deus est et ho-
glorificetur, et vos .confundamini. Fac, Dominc, mo. Mater, virgo concipiens et pariens, signum no-
fdcinecum signnm in bonum, ut videout qtti me ode- . bis est quia Dcus est homo isle qui concipitur et
runt, et confundantur (Psal. LXXXV,17), ait de Ju- paritur ; Filius, divina faciens, et humana patiens,
dseis ad Patrem Fiiius. signum nobis est quia in Deura transferel hominem,
5. Primum autem signum quod Pater el Filius pro quo concipitur et parilur, etiain et palifur. Om-
operati sunt in confusionem infidelium et gloriam nium tamen huinanarum infirmitatam vel injuria-
fidelium, in |testimonium suee virtutis et opus no- . rum quas pro nobis pertulit divina dignatio, sicut
strae salulis, arbltror hodiernum esse Virginis con- lempore primain, sic etiam humilitate fere maxi-
ceptum. Nam de ipso cum prsemissum esset, dabit mam exislimo, quod in utero concipi, in utero no-
Dominus signum, quasi queerentibus quod signum, vem mensiuni tempore majestas illa inclrcumscri-
intulit contextus Prophetae, verbis tamen Evange- pta passa cst contineri. Ubienim sic se exinanivit?
listse, Ecce virgo concipiel el pariet filium (Isai. vn, ,™aut quandoita penitus a scmetipso defecisse visus
14, et Luc. i, 51); ut plane aut censequentia vel fuit? Tanto tempore nihil illa sapientia loquitur,
veritate contcxtus careat, aut (quod est probabi- liihil illa virtus manifestum operaiiir, nullo signo
lius) irieiidacium Judaeorum latebram non habeal. vis-bili majestas, qua. clausa latet, proditur. Non sic
Merito proinde cum jam generalio prava et adulte- in cruce visus cst inftrmus, ubi quod iiifirmum
ra signum quserit, signiim non datur ei, nisi si-. ipsius fuit, statim apparuit forliusoniiiibus homi-
gnum Jonce (Matth. xvi, 4); ut videlicet qui ub per- nibus : qiiando et moriens glorificat latronem, et
versitatem mentis non sedificantur signp yirtutis, exspirans inspirat Centurionem; quando horarius
scandalizenlur signo infirmitatis, triduanas scilicet dolor passionis ei non solum compati fecit clementa
sepalturee et morfis. Nam verbum crucis et mortis creaturarum, sed etiam contrarias forfitudines^ubi-
Judeeis, qui pereunt, scandalum est; his autem qui. git seternorum passioni dolorum. In utero autem
salvi fiunt, id est, nobis, virtus Dei est (I Cor. i, sic est quasi non sit, sic omnipotens virlus vacat
18); nec minor aut infirmior nobis est Filius homi- quasi nihil possit, et Yerbum ceternum sub silentio
nis in corde terree, quam in consessu paternae dex- se premit. . -.
terse. Signum quippe quod illi recusaverunt, sive 5. Yobis tamen, fratres, vobis ijlud silentium
in profundum inferni, sive in excelsum supra, nos D verbi loquitur, vobis clamat; vobis utique discipli-
fide plena ac veneratlone devota suscipimus, agno- nam siientii comroendat. In silentio enim et spe erit
scentes Filium quem concipit QQ,J Virgo, in pro- fortitudo vestra (Isai. xxx, 15), sicut, Isaias pro-
fundo inferni signum nobis esse liberalionis et ve- mittit. qui cultum justitiee silcntium definivit (7cf.
nia.; in excelsum supra, signum et spem exsulta- xxxn, 17). Sicut namque puer ille conceptus in
tionis et glorise. Qui enim primum descendit in in- utero ad maturitatem partus sub alto et diuturno
feriores partes terrse, ut in sanguine testamenti profecit silentio , sic et spiritum hominis disciplina
sui extraheret vinctos de lacu in quo non est aqua, silentii iiulrit, format et roborat, et quanto occitl-
ipse est et qui ascendil super omnes ccelos, ut tius, tanto tutius et salubrius incrementum pree-
adimpleret omnia (Ephes. iv, 9, 10). Jam levavit stat. Nescit homo animalis, qui non percipit qua.
Dominus signum primum in patibulo crucis, post- sunt spiritus Dei, quae sit via spifitus, et quomodo
modum in throno regni, et exaltavit signum ad compingautur ossa in ventre preegnantis (Eccle. xi»
pspulos nationum, quia contradictum est ei a po- S); sed non occultatum os meum a te, ait sanctus
pulo Judseoium, et quotidie a quatuor ventis con- Deo, quod fecisli mihi in occulto (Psal. cxxxvin,
grcgat dispersos veri Israel ad hoc signum. 0 Ra- 15) mentis, sub secreto silentii. Sed nec a vebis
127 CUERRICI ABBATIS «28
occultatum est hoc mysterium, fratres mei, quorum }L pascitur de Yerbo, Fiiius vivit de se ipso; quia sic-
experientia et confessio testis mihi est quomodo ut Paler habet vitam in semetipso, sic dedit et Fi-
quietus et modestus spiritus sub silcntio roboretur, lio vitam habere in senielipso (Joan.-x, 26). Alia
pinguescat et floreat; quomodo e contrario per tamen ratione, sed tamen Ineffabili beatitudine,
veiba, velut quadam paralysi, dissolvatur et de- Verbo pascebatur anima illa, Verbo ipsi in persona
fluat; quomodo macrescat, et marcescat, et aridus conjuncta; et incomparabili felicitate princeps ille
decidat. Denique si in silentio fortitudo r.on csset, sedens in porta virginalis uteri, panem verbi coram
Salomon nequaquam dixisset : Sictit urbs potens et Domino comedebat.Td igitur operis tu quoque, si
dbsque murorum ambitu, ita vir qui nonpolest in lo- sapis, in silentio tuo actitabis, ut panem verbi di-
quendo cohibere spiriium suum (Prov. xxv, 28). Cee- vir.i comedas coram Domino, conservans, sicut
terum, si quoeris quo negotio sit occupanda mens Maria, quoe de Christo dieimtur, et conferens in
in silcntio, nihil tlbi imponimus onerosum, come- corde tuo. Hunc panem tecum. ChrisUis manducare
de panem tuum, sicut et ipse Dominus conceplus delectabitur; et qui te pascit, ipse in te pascelur
suo tibi commonstrat exemplo. Quid eiiim prophela (Luc xxn, 15, 19); et panis ipse quoplus editur,
de eo dixit, cum loqueretur de porta orientali sem- plus abundabit edendus : auia gratia non minuitur
per clansa in domo 9S8 Domini, quaelamen Deum 13 usu, sed augetur.
Israel admisit el emisit ? Princ.eps ipse, inquit, se- 7. In hoc prcptcrea libi sifexemplo Jesus con-
debilinca,ulcomedat panem coram Doinino (Ezech. ceptus et gestatus in utero, ut, sicut onus illud leve
XLIV,5). Sedebit, inquit, in ea, quouiam requie- ac suave, etsi gravidavit, nontamen gravavit ute-
scet in ea, de qua et ipse loquitur: Hwc rcquies mca rum Mariae, sic te 11011sential gravem [aut mole-
(Psal. xxxi, 14); sedebit in ea lanquam in throno stum uterus Ecclesiee. Gravida est, o fratrcs, Ec-
grandi, qtiem, sicut alias dixi, Salomon rex sibi de clesia, non, sicttt Maria, solo Jesu, scd, sicut
ebprc fecit (777 Reg. x, 18). Si attcndas angustias Bebecca, Jacob et Esau, non solum scilicet bonis.
ii^eri, locus prorsus angustus cst, si latiludineni et modestis, sed etiam dyscolis et indisciplinatis;
cordis, thronus grandis est, propter quam etiam quos taroen et ipsos, propter nomen Jesu, vel for-
uterus laiita. majestatis capax factus est. In ea ergo skan aliquOd initium substantiae ejus, Ecclesiaevi-
princcps sedit et panein comedit; quia si quis, in- scera suscipiunt et amplectuntur. Sed cum sese
quit, aperuerit mihi, inlrabo ad eum, et coenabocum colliderent parvuli discordes in utero Rebecca3,
eo, et ipsc mecitm (Apoc. m, 20). quae prius oraverat ut conciperci, dolensque ven-
C. Non est hocc coena sine pane, quando et ipse „ trem suum a tribulatlone malorum et dolore, pene
qui coanat panis est vitce, panis qui hodie descen- pccnitebat quod concepissct: Si sic, inquit, futu-
<iit de ccclo et dal vitam mundo. Sed res mira, si rum mihierat,quidncccssc erat concipere?(Gen.xxy,
iaem csl qui coenat, et quod CGenatur; et qui co- 22.). Si de aliquo nostrum, fratres, sic conqueri
inedit, ipse cst panis qui ab eo comedilur. Revera contigerit viscera malris nostree, timeo nc melius
res mira, sed res vera ; quia Christus non alio pane fuisscl si conceptus non fuisset homo ille; nisi
quam se ipso pascitur. Ipse namque tolus est pa- quod nec de talibus sinit nos desperare, qui eliam
nis, Vcrbum propter se, caro propter unionem de lapidibus suscitat filios Abrahse (Luc. in, 8).
Yerbi. Alioquin caro r.ou prodest quidquam, cum Ipse ineis, si qui lales sunt, emolliat cor lapideuro,
spirilus sit qui vivifical (Joan. vi, 64), nec in solo ne qualiant viscera matris; ipse viscera matris.
pane vivat l.omo, sed in onini vcrbo quod procedit consoletur, ne faligetur eos, qualescunque sinl,
de ore Dei (Matth. iv, 4). Omne verbmn proccdens portare, donec formeturin"eis. Christus, qui per-
de ore Dei unum et unigenitum cst Yerbum Palris, fectus Deus, perfectus homo vivit Qt regnat, pex
quod, cum simplex sit, in sc tamen continct raiio- omnia.scccula sseculorum. Aiiien.
nein ct fonriam onihis verbi divini. Yerbum itaque

DOMINICA IN RAMIS PALMARUM.

SERMO I. ]D et consubstantialis, exinaniens semetipsum, non


Quomodo Cliristus omnio hoinini fdcius. solum formam servi accepit, in sirailitudinem ho-
1. Hoe sentite in vobis, quod el in Chrislo Jesu, minum factus; sed etiam nimisterium servi imple-
qul, cum in forma Dei essel (Phitipp. n,5, 6), elc. vit, 3<§9 humilians semetipsum, et obediens fa-
Audiat servus nequam el fugitivus, hominein dico, ctus Patri usque ad raortem, mortem autem crucis
qui, cum essct iu natura et condilione servili et ne- (Ibid. 8). Sed parum tibi videatur quod, cum essat
cessilate serviendi, seryire detrectans , arripere filius et coaequalis, tanquam servus servivit Patri,
sibi conatus est libertatem et cequalitatem Domini si iion et servo suo plus quam servus servivit. Factus
sui. Christus cum in forma Dei esset, non rapina, quidem erat homp, ut servlrct Creatori. Et ami
sed natura scqualis, quia coomnipolcns, co-xteriius justius quam ut servias ilii a quo creaios es, sine
129 /N DOMINIGAPALMARUM SET.MGII. 150
quo nec esse potes ? et quid beaiius aut sublimius _A sudorem, sudorem autem sanguinis decurrentis in
quam servire illi cui servire regnare est? Non terram (Luc. xxn, 44); sed usque ad mortem,
gerviam , inquit homo Creatori. Egoigitur setviam mortem autem erucis: he omnia modo repliceni,
tibi, inquit Creator, homini. Tu recumbe; ego mi- quod alapis cassus, sputisillitus, cofonatus spinis,
nistrabo, ego tibi pedes lavabo. Tu quiesee; ego confixus clayis, lancea perforatus, aceto et felle
languores tuos feram, infirmitates portabo. Ulere potatus. Hoc torcular, inquit, calcavi solus, et d'e
-me, ut libet, in omni necessitate tua, nori modo ut gentibusnon est vir mecum (Isai.uxm, 5). Vos
servo tuo, sedeliam utjumertto tuo, ut peculio. luo. ergo, qui stalis lol.a"die otiosi, attendite efvidete
Si fatigatus aut oneratus es, ego te et onus tuum fe- si est labor sicui labor meus.
ram, utlegem meam primusimpleam. Aller, inquit, dl- 5. Utique valde laborasti, Dcmine mi, in ser-
terius onera portate, et sic adhiiplebitjs legem Chrisli viendo mihi; jusluni profecto et sequum esset ut
(Gc/a..vi,2). Siesuris, autsitis, et admanumforteni- saltem de caetero-tu quiesceres, tuusque tibi servus
hil melius habes, nec alter.tibi vitulus sequesaginatus vel ordine vicis suse, quia ad ipsum ventuin est ,
preesto est, ecce ego paratus immolari, ut carnes serviret. Quam magno, Domine mi, inutile tibi
meas comedas,et sanguinem bibas. Nec verearis ex meum redemisli servitium, qui nec ministeriisin-
morte servi damna servitii ejus pati; etiam come- ' diges Angelorum! Quam suavi et benigna arte pie-
stus et bibitus, mariebo tibi integer et vivus, ser- tatis recuperasti tibi et subdidisti contumacem
viamque ut prius. Si in captivitatem duclus aut servum , vincens in bono malum, humilitate QQQ
venumdatus es, ecce vende me, teque pretio mei, confundens superbum, beneficiis obruens ingratum!
vel me ipso pretio redime. Vile quidem mancipium Sie nimirum, sic sapientia vincit malitiam; sic
videor; sed etsi jaoctu et clanculo distrahar quasi carbones ignis congessisfi super caput contumacis,
res furtiva, etsi ab avarissimis Juda.orum sacer- quibus accenderetur ad poeniteiitiam. Vicisti ergo,
dotibus emar;;attamen saltem triginta argenteos Domine, vicisti rebellem: ecee do maiius in yineula
appretiari potero; ho.c pretio mei poterit emi se- tua,jugoque tuo suppono cervicem. Dignare tan-
pultura peregrinorum, me pretio vita sepultorum. tum ut tibi serviam, patCre ut-libi laberem. Accipe
Si infirmaris, et mdritimes, ego moriar pro te, me servum sempiternurii, licet inutilem, nisi nunc
ut de "sanguinemeO tibi conficias medicamenta vilae. quoque mecum sit et mecum laboret gratia tua,
2. Euge, serve bone et fidelis, servistl revera, semper et prseveniens et sul.sequens. Prceyeniat
servisti in omni fideet veritate, servisti in onini nos, prior ostendcns humilitatis et palientia. exem-
patientia et longanimitate, Non tepide, qui exsulta- r-. pla, subsequatur nos, adjuvansut imitemur ostensa.
sti ut gigas ad currendam viam (Psal. XXHI, 6) Quam felices nos, o fratres mei, si super hoe au-
obedientiae; non ficte, qui etiam animam post tot diamus consilium Apostoli: 77oc scniite , inquit,
et tantos labores superinipendisli; non murmurose, invobis quod et in Christo Jesu (Philipp. n, 5)pra_-
qui, innocens flagellatus, nec os aperuisti. Scriptum cessisse cogiioscitis! hoc est, nullus extollatur su-
est, et justum est: Servus sciens volunlatem do- pra se, sed rnagis hiunilietur infra se; qui major
mini sui, et tion faciens digna, plagis vapulabit esl, aliis serviat; si quis Iseditur, prior satisfaeiat; in
muttis (Luc XII, 47, 48). Sed iste sefvus, dbsecro, commune usque admortem quisque obediat.Hisvesli-
quid non dignum fecit ? quid debuit facere et non giis, fratres, sequemur Christum in forma Dei, in qua
fecit? Bene omnia fecit, clamant qui facta ejus vivit et fegnat per omnia ssecula sseculorum. Amen,
observabant, et surdos fecit audire et mutos loqiii SERMO II.
(Marc VII, 57), Omnia fecit digna, et quomodo De crucis scienlia et virlute.
sic omnia passiis est indigna? Dorsum posuit ad 1. Paulus, doctor noster in fide et veritate, si
flagella, plagis vapulavit non paucis nec parvis; I;odie veniret ad nosj puto quia non judicaret se
indicio sunt sanguinis rivuli qui de tot partibus aliquid scire inter nos, riisi Jesum Chrislum, et
profluunt corporis, Contumelia et tormento. intca'- I^ hunc crucifixum (I Oor.u, 2). In his siquidem diebus
rogatus fuit, veluti servus aut latro subditus quee- in quibus anniversaria dominica. passionis et crucis
slioni, qua confessio extorqueatur criminis. 0 memoria solemniter celebratur, hiliil, ut arbitror,
detestabilem superbiam hominis servire contemnem. convenientius prsedicalur, quam Jesus Chrislus, et
tis, quse alio exemplo non poterat humiliari, nisi hic crucifixus. Nam et aliis quibuslibet diebus quid
servitute et lali servitute Domiui sui! et utinamvel sic uriquam potest preedicari fidelius ? quid audiri salu-
possit! ulmamvelnunchabeatetreferatgratiam tantse brius? quid cogitari fructuosius? Quid eriim tam
tiumilitatiacbonitati!Sed,utmihividetur, adhuc au- pium fidelium affectibus, fam mediclnale moribus;
dio eumdem Dominum apud Isaiam conquerentem de quid sic inlerficit peccata, crucifigit vitia, virtutes
iilgratitudine nequam servi, ubi scilicCt ait: Non fe niitrit et roborat, sicut crucifixi memoria ? Loquatur
servire feci in oblatione, nec laboreni tibi prmbui hi er^o Paulus inter perfectos sapientiam in mysterio'
tliure. Verumtamen tne servire fecisti in peccaiis abscondilam; mihi, cujus imperfectum vident etiam
tuis; laborem prwbuisli rnihi in iniquitatjbus tuis oculi hominum, loquatur Christum crucifixum , his
(Isai. xLiii, 25, 24). Et quem laborem? Usque ad quidem qui pereuiit stultifiam, mihi autem et his-
'dcfaitgationem, esuriem et sitim; sed usque ad qui salvi fiunt, plane Dei virtutem Deique sapicn-
151 CUERRICIABBATIS 152
tiam ; mihi prorsus altissiniam atquc nobilissiniam A istis crux refloruit, hunc fructum pretiosum nunc
philosophiani, per quain iiifatuatam irrideo tam eiiam arbor viice lulit, Quomodo namque nianeret
mundi quam carnis sapientiam. Quam perfectum slerilis, quce rion modo rigata, sed etiain viviffca
me putarem, quain provectum in sapientia, si Cru- facta esi sanguiiie Salvatoris? jam non poenitebit
cifixi vel idoneus invenirer audiior, qui factus est eum quod in palroam ascendit, cum tantum tanique
nobis a Dco non solum sapientia, scd el juslilia, el pretiosum de ea fructum collegerit. Hunc quippc
saiiclificatio, etredemplio! (Id. i, 50.) Omnino si fructura inter alios prsevidebat, cum voluntarius ad
Cliristo confixus es cruci, sapiens es, justus es, crucem properabat. Dixi, inquit, ascendam in pat-
sanctus es, liber es. An non sapiens, qui, cum" mam, et apprehcndam frvxlus cjus (Cantic vn, 8).
Chrislo cxallatus a terra, sapit et qucerit quee sur- Paucis absolvit cjuod volunlatc passus sit, quod
sum suiil ? an non juslus, in cuo destructum est cor- passioue cxaltatus sit, quod non sine fructu nostro
pus peccali, ut ultra non scrviat peccato? an non passus sit, In dicto siquidem proponentis, arbitrii
sanclus, qui semetipsum exliibuil bostiam vivam, libertas; in ascensu, triumphi sublimitas ; inappre-
sanctam, placentem Deo? an npn vere liber, quem hensione fructtium, redemptionis monstralur utili-
Filius liberavit, qui de libertate conseier.tiee illam tas. Yos, insensali Judaei, clamabatis quidem,
liberani vocem Filii sibi assumcre confidil : Venit " Ascende, calve; ascende, calve (IV Reg. u, 25); sed
princeps niundi httjus, et-in me non habet qiiidquam? ordinaiioni ejus liberrima., qui sponte decreverat
(Joan. xiv, 50r) Vcre apud Crucifixum misericordia, asccndere, non potuit furor vester nisi servire.
et copiosa apud eum redemplio, qui sic rediroit Ascendit crucem voluntate , triumphavit in ea po-
Isracl ex omnibus iniquitatibus ejus, ut principis testate , fructum ex ea collegil pielate. Uno igilur
hujus mundi calumnias liber evadere mereatur. opere et Judseum irrisit, et diabolunl peremit, atque
2. Sciat lamen, sciai quicunque est ille beatus christiaiium redeniit.
et verus Israel, non esse hoc suce meritum perfe- 4. Dicant igitur qui redempti sunt a Doinino,
clionis, sed divinee gratiam redemptionis; non sci- quos redemit de niaiiu inimici, et de regionibus
licef quia peccatum non fecerit, nec invenius sit congregavit eos (PsaL.cvi, 2); dicant, inquam, voce
dolus in ore ejus , sed quia ille cujus hsec laus pro- -et mente magistri sui : Mihi autem absit gloriari,
pria est, Christus scilieet, purgavit peccata illius, nisi in cruce Domini nostri Jesu Chrisli (Galat. vi,
qui per sanguinem crucis susc purgationem pecca- 14) ! in qiia sapientia Dei nequam infatuavit consi-
lorum faciens, ibi maxime triumphavit principatus lium, justitia destruxit.. eum qui habebat niortis
ct potestates, ubi abscondita erat foriitudo ejus- imperium, niisericordia liberavit caplivum. Merito
Erat abscondita, sed non perdita; quia crucifixus prorsus, p.:sapiens gloriator, gloriaberis in.cruce
ex infiniiitate, vivebat ex virtute Dei. Eral occulta, Doinini tui, cujus liberatus es triumpho, vivificatus
sed iion erat otiosa ; quia crucifixus vc-lcrein homi- mysterio, justificalus exemplo, munitus signo. Sic
nem in omnibus electis crucifigebat. Crucifigebat enim juslae rationis consequentia postulare videtur,
mundum Paulo, et Pauluni mundo (Galat. vi, 14). ut exempluni Crucifixi ad justificalionem suam im-
Crucifigebat denique tyrannum hujus roundi, om- primant moribus, qui signum crucis ad munimen
nesque suo_autiquae miiiistros tyrannidis. Hamum sui imprimunt frontibus, et illius vivant lege, cujus
plane sub csca rccondebat, qui sub infirmitate for- armantur fide. Alioquin fallaciter miles characlerem
titudinem abscondebal. Acperinde @gj_, illehomi- regis gestat, cujus pr_escriplum non pbservat; nec
cida ab initio siliens humanum sanguinem, dum recte se tuetur iliius signo, eujus non paret imperio.
irruil in inlirinitatem, incidit in virtutem : morsus Yide aulem quanta perversifas et abusio sit, ulini-
dum momordit, confixus dum Crucifixum appelivit. mici crucis Christi tueri se velint signo crucis
3. Gratias cruci et clavis tuis, Domine Jesu : Chrisli : dum securi suut, luxuriautes contra pie-
video perforatas fauces illius draconis, ut transeant talem crucis; cum in periculp deprehensi sunt, vo-
liberati, qui etiam fuerant absorpti. Etquifiduciam fy lehtes esse defensi virtule crucis. Plane inimici
habebat quodinflueret Jordanis in os ejus (Jcb XL, ci'ucis Christi sunt, amici ventris sui; quorum deus
18), fluvium, quem absorbuerat, se non miniina ex venter est, quorum idolum nummus esl. Sciai
parte perdidisse frendens irascitur. De illis quippe tamen, sciat quicunque nunc fallaciler sibi Cruci-
faucibus nobis isti veneruntqui hodie nobiscum fixi signum usurpal; nequaquam se illo tueri poterit
nobilera ac magnificumcrucis decantant triuiiiphum. in illa necessitaie supreuia, quando jam non arbitrio
Piane de ore leonis liberati sunt, imo de ventre hominum, sed judicio et ministerio Angelorum
inferi regressi sunt. irascatur ergo, fremat et ta- signabitur Thau super frontes virorum gementium
bescat de cujus dentibus praeda erepta est : nam et.dolentium, ut discernantur salvandi a multitu-
Christus gratiilabitur quod non gratis crucifixus est. dine perditorum (Ezeclt. ix, 4-7).
- 5. Sed et Paulus, dux ille sfrenuus militise chri-
Lugeal infernus et mors; ille morsus, ista mortua :
nam coeli loctanlur, et exsultat Ecclesia, quod Chri. - stianse, fidelis signifer, qui stigmata Crttcifixi in
stus infernum spoliat, mortemque triumphat. In corpore suo portabat, nunc quoquein hac verorum
conversione nempe istorum triumphum suse reno- ac falsorum militum confusione, signo utiquenota-
vavit passionis, crucisque miracula suscitavit. I.u bili isios ab illis discernebat, cum dicebat : Qui
155 IN DOMINICAPALMARUMSERMO III. m
uuiem suni Christi, carnem crucifixerunt cum vitiis JA.tur anima mea tnorte justorum (Num. xxm, 10); tu
ei concupisccntiis (Galat. v, 24). Cauta prorsus et vero dic, Morialur anima meamorteDominimei Jesu
circumspecta definilio.-ac velut formam referens de Christi, et fiant novissima mea illius similia; ut vi-
ipsiss veritatis oxeinplari inipresso. Nimirttm quod delicet in voluiitaria cruce po3nitentia_pendere me-
impressum retinet vita, signantius exprimitlingua. rear usque ad terminum vitse. Quanta fiducia de
Qtti e_|go Christo cpnfixus erat cruci, de propiice cruce Filii, in manusPatris spiritum commendabis !
cons.cienti.-@J|2_exemplari formam istani protulit: imo quanta clementia Paler suscipiet quem Filius
Qui Christi sunt, chrnem crucifixerunl cum vitiis et commendabit (8)! Filius namque qui causam anirnee
concitpiscenliis.Noverat yir multae scientise et expe- tuse semel in cruce suscepit agendam, nunquam
rientiae, multos esse aut fore qui crucifigereut con- eam agere desinit, apud Patrein seniper interpellans.
cupiseentias carnis, el sinerent regnare vilia cordis; Yade securus, vade gralnlabundus, ubi judex luus
rp.u-tose contrario qui, fiducia pacali cordis, negli- est advocalus luus ; tantummodo signum crucis,
gerent niorlificationem corporis. Sed sicut nonnun- mortificationem Jesu, quam circumfers in corpore
quain divina jusiitia spirilum sibi non subditum, tuo , secum deferat spiritus tuus. Dominus autem
conlumeliis carnis licet afilictse flagellat, sic ple- glorise, qui pro vobis, fratres, passus, in vobis est
rumque corpus inerassaluni recalcitrat, et nova IB glorificatus, dignetur vos habere socios passionis et
bella spiritui jam quieto resuscilat. Eapropter vult glorise, et gloriantes in cruce glorificet in ea clail-
Apostolus ut, crucifixis tam vitiis iiiterioribus quam late quam habuit apud Patrem ante initium ssecu-
concupiscentiis exterioribus, mundemus nos ab omni lorum, et babiturus est per omnia saecula saeculo-
inquinamenio carnis et spiritus, perficientes sancti- rum. Amen.
tnoniam inthnore Dei (ILCor. Vn, 1). Timor nempe SERMO III.
Dei., velut quidam clavi iu altum defixi, cruci nos
Deduplici specie quaChrislus proponitur spectandus.
configit, et velut aflixus juslilice continere nos facit,
ut non exhibeamus membra noslra arma iniquitatis, 1. Desiderium animse noslrse, speciosum forma.
sed justitia.; et, licet sit, non tamen regnet pecca- preefiliis hoininum, hodierna dies alia et alia specie
tum in nosiro mortali corpore. Sane quod thnor repra.sentat filiis hominum : utraque quidem specie
Dei comparetur configenlibus clavis, senlentia est spectabilem, in utraque desiderabilem et amabilem,
David, qui ait : Conftge, quasi a clavis, timore tuo quia in utraque salvatorem Iiominiim ; licel in una
carnes meas; ajudiciis enim tuis limui (Psal. cxvm, sublimem, in altera humilem; in ista. gloriosuni,in
120). Si ergo nondum prcevales ut vitia exslmguas, illa a.rumnosum; in ista venerabilem, in illa mise-
in hoc vull lc esse sollicitum -Apostolus, ut cruci- L] rabilem: si tamen dici decet miserabilis, qui mise-
figas. Non ait: Qui Chrisii sitnt, exstinxerunt vitia, riam suscepit dignationemiseralionis, ut de miseria
quee virtus paucorum esf; sed, crucifixerunt, sine sua misericordiam 39g proestaret inise.ris; non ut.
quo salus nulla estj sicut, pra.ter crucera Christi, qui sibi beatitudo est, misericordiam a miseris fia-
nulia redemplio est. Ideo namque Redemptor ad gitaret." Ubi ergo miserandus videri voluit, ibi et
operandam et informaiidam salutem nostram hunc amplius vcneuandus fuit. Sed sustinui, inquit, qui
passionis niodum eiegit, ut redeniptionis sacramcn- simul coniristaretur, et non fuii; qui consolarelv.r, et
tum, jusiificationis fieret exemplum; ut quomodo noninveni (Psal. LXVIII,21). Ita qui miseralione .
videlicet Ipse similitudiiiem carnis peccati cruci- omnium miser ultro fiori voluit, apud nulluni fere
fixit, de peccalo damnans peccatum , sic nos, imo miseratioiiera inveiiit. Sed ubi, inquies, spectatur
miilto magis nos, carnem peccatricem cruciemus, hodie sublimis et gloriosus, ubi humilis et serumno-
crucifigentes, etsi nondum exstinguentes in ea pec- sus? Vide processionem; audi passionem. In his
catuni. cvidentur agnoscere poteris quod Isaias ait : Sicut
6. Hic recordari poles quia Moyses ad placandam obstupuerunl super eum multi, sic inglorius erit inter
iraui Doroini crucifixit principes Israelitarum (Num. viros vullus ejus, et forina ejus inier filios hominum
xxv, 4-9); Josue auiem, qui et Jesus, quinque regcs (lsai. Lii, 14). Obstupuerunt multi de gloria quasi
&morrhseorum (Josue x,^26). Si eiiim iram Domini, victoris tfiumphantis, cum Jerusalem ingrederetur;
quam meruimus , placare volumus, necesse est sed nihilominus paulo post vultus ejus inglorius et
ut per conlinentiara hos cruciemus. Jesus au- despectus, cum pateretur.Cum hitrdsset Jerosoly-
tcm nosler, qui nos in tcrram promissionis introdu- mam, ait Matthseus",commota est universa civitas,
clurus est, vifia qiiinque sensuum in nobis crucifi- dicens: Quis est hic? (Matth. xxi, 10). Cum pateretur,
get, imo et exstinguet; si tamen, sicut est justum, confusio faciem ejus operuit, ut vere confiteatur :
pendeamus in patibulis usque ad vesperum. Hujus Exaltalus, liuiniliafussum et confusus (Psal. LXXXVII,
enim pefseverantia_ifi cruce Salvator dese ipsotibi 16). Sane quod hic se confusum dicil , intelligen-
curavit exemplumproebere, nolens consummari nisi dum est secunduin hoc quod alibi dicit de facie
in cruce, aut deponi de cruce ante vesperum tam corporis : Operuit confusiofaciemmeam(Psal. LXVIII,
diei ipsius quam vitse suss. Balaam dicebat, Moria- 8); quia non pepercerunt in faciem meam spuere,
(8) Yide similia sup. serni. 1 de Adventu, circ. fin,.; itsm apud S, Bernard., serm. 3 pasch.,' n. 5 el 8.
133 GUERRICIABBATIS 150
velare , percutere et illudere. Nam facies menlis, A gni digna dejectione ptniiatur ; sed nunquid simi-
quse semper et immobililer habitabat cum vultu liter justum erat ut, quem tu exaltaveras, ita con-
Dei, nec turbari polerat nec confundi. Domiuus fusibiliter humiliarelur, et gloriain quam humilitas
Deus, inquit, auxitiator meus ; ideo non sum confu- merucrat, tanla scqueretur contumelia?g.94 ^un"
sus; idco posui faciem meam ut pclram durissimain, quid mihi, Pafer, iratus fuisti, quod vel ad horaru
ct scio quoniam non confundar (Isai. L, "t).Inte hic me passus sum honorari; et illud eiiam perexi-
euim , Domine , speravi , non confundar in wternum guum quod susceperam de bonis hujus mundi, ex-
(Psal.:xxx.'Z).Confundanliirpoliusilli,etnon confin- solvenduni erat anle mortemin poenis et contume-
darcgo; paveant, el nonpavcam ego (Jerem. xvn, 18). liis , ne poslea mihi posset objici : Fili, suscepisti
2. Si igitur , ut dicere coeperam , hodierna pro- bonain vita tua? (Luc xvi, 25). Atquiluuseralho-
cessio slmul et passio considerentur, ibi plane vi- nor, o Pater, honor erat Filii; quia qui non hono-
delur Jesus sublimis et gloriosus, hic humilis et norificat Filiuni, non honorificat Pairem qui misit
eerumnosus. In processione namque cogifalur in illum. Ecce exprobrant inimici tui, Domine, expro-
honore regis ; in passione specfaturin pcena latro- brant commulalionem Christi tui; ecce gloriantur
nis. Ibi circumdanl cum gloria et honor; hic non in confumelia mea et tormento, qui paulo ante
est ei species neque. decor. Ibi gaudium hominum " cruciabantur gloria et honore nieo. Nunquid non
et gloria plebis; hic opprobrium hominum et ab- respondebo cxprobrantibus mihi verbum, ut sciant
jectio plebis. Ibi acclamatur ci: Ilosanna filio Da- aliquando qua dispensatione conimutaveris Cliii-
vid, benedicius qui venit rex Israet (Mattli. xxi, 9); stum tuum, quo consilio sic exaltaveris mox humi-
hic inclamatur, reus[moriis (Id. xxvi, 60); subsanna- liandum, vel humiliaveris exaltatum?
turque quod se fecerit regem Israel. Ibi cum ramis 4. Respondebis, o Domine Jesu, respondebis ex-
palmarum ei occurrilur; hic alapis palraarum in probiantibus tibi verbum, et verbum asperum ,
faciem caeditur , et arundine percutitur caput, Ibi quando scilicet respondebit eis In facie arrogantia
proaconiis subiimatur; hic saturalur opprobriis. Ibi eorum , et arguct eos malitia eorum , vidcnles in
certatim ei via slernitur vestimentis alienis ; hic quem Iransfixerunt. Cum enira videbunt Filium
exuitur propriis. Ibi tanquam rex juslus et salva- honiinis venientem innubibus cum potestaie magna
tor suscipitur in Jerusalem; bic tanquam reus et et majestale (Malth. xxiv, 50) , tunc scient quod
seductor damnalus ejicitur de Jerusalem. Ibi sedei modo nolunt credere, quia illiusposterioris glorice,
in asino stipatus obsequ.iis; hic pendet in ligno prior hodiernscprocessionis gloria, mysterium fuerit
crucis caesus flagellis, confossus plagis, et desertus ft et figura ; sicut passionis contumelia , meritum et
a suis. Ecce plus quam Job hic , cui tam repente, causa. Tunc inlelligent quia Christus nunc honora-
tam vehemenler onmia semel in contrarium Deus tus, nunc ludibrio habiius, his qui pereunt positus
verlit, SufferentidmJob audistis, fincinDomini vidis- est in offeusioneni et ruinam , sicut his qui salvi
tis (Jacobi v, 11) , ait Jacobus o.postolus. Ac si di- fiunl , in resurrectionem et doclrinam ; 'quia quod
ceret : Suffereiitia Job fuit usque ad rcdilum sub- sacramentum est redemptionis , simul est efiam
stanllse; sufferentia Domini usque ad exilum vitsc documentum cedificationis. Sic enim postulabant
Job quidem patienter damna suslinuit, sed mox in merila superborum , ut eorum superbise et honor
.terra sua duplicia suseepit; Christus ut erat reple- Chrisli fieret scandalura, et mors preecipitium; at-
tus miseriis, ct incbiialus amariludinibus, e lnuu- que invidiam juste pereuntium gioria triumphantis
do migravil. Itaque plus quam Job hic, qui dcsuin- excilaret, morientis pcena damnaret, Caetcrum his
ma, ut putabalur , repente semelque dejcctus fe!i- qui salvi fiunl, id est nobis, omnino erat necessa-
citatc, in extreraa alque gravissima finem sorlitus rium ul Chrislus, transicns viam hujus mundi, se-
est calamitate. Et hwc, inquit , passus sum absque quenlibus se viam sterneret, sicut peradversa, sic
iniquitate manus mew , cum habcrem mv.ndas ad etiam per prospera ; atque prius exaltatus , post
Deunt preccs (Job xvi, 18), etiam pro cruci.ixori- I) humiliatus, suo traderel exemplo qualiler modestia
bus, ut eis ignosceret. servaretur in honore, patientia teneretur in contu-
5. An non igitur recte videbiluf velut turbatus melia vel dolore. Ipse siquidem honoraripotuit, in-
tanta tamque subita rerummutatione FiliusPatrem flarinon potuit; voluit dcspici, sed nescivit aut pusil-
interpellare illa voce lacrymabili: Dciis,Deus meus, lanimitate dejici, autira mordeii. Sicut enim alias
utquid dcreliquisli me? (Matllt. xxvn,4C). Cer.ema- ciira vellent eum rapere et facere regem, ipserefu-
nus luoe fecerunt me! in volunlate lua deduxisti giens, et in solifudinem ad orandum aufugiens (Joan.
me, et paulo anle cum gloria suscepisti me; et sic vi, 15), docuit exemplo quod dixitet verbo, nescilicet
repenle praecipitas mc? Elevans allisisti mc, quasi velimus in sublime tolli; sic modo quadam alia
super ventum ponens me, el elidens valde. Exalta- dispensatione sese ad horam honorari patiens, ej
tus , humiliatus sum et confusus; et eo confusus nihilominus solitam, quia inolitam, mansuetudinem
amplius, quo tunc exaltatus sublimius, et nunchu- in honore relinens, forman dabat his qui in pote-
niiliatus profundius; quantoque tunc altius elevatus, state sunl constituti. Qui lamen ut dh.cerent ea di-
tanto nunc gravius allisus. Justum quidem est, o scretione per humilitatem esse •mansueli, ut, cum
Pater, ut q.ui se exaitat humi.ietur, et elatip indi- res postularet , per zelum cssent erecti , Doininus
m m DOMINlCAPALMARUMSERMO1Y. 138
Btilim m teniplum regressus, fiagello faclo de funi- A David; salus est illi qui factus est ex semme David,
culis vindica. injurias Patris, magisque eligit furo- ut salvet eos qui sunt ex fide David. Laudate, lau-
rem saeerdotum iri necem suam provocare, quam datt, pueri, Dominum, taudate nomen Domln
templi proianationem dissimulare {Matth. xxi, 12, \Psal. xir, 1, 2); dicite : Sit twmen Domini benedi-
15) . ctum (Job.i, 21), sit benedictus, qui venit in nomine
5. Ut igitur, fratres, inoffenso ped3 tam per pro- Domini. Ex ore istorum perfecisti, o Pater, laitdem
spera, quam per adversa sequamur ducem nostrttm, Filiitui, utincorruplo siniplicis innocentiee testimo-
in processione consideremus eum in honore posi- nio destruas inimicum et ultorem (Psal. vni, 5),
itim, in passione coritumeliis et doloribus subdi- pliaf isaeuniet pontificem; non ultorem diviriaelegis,
tum; nunquam tameii in tanta mutatione rerum ut menlita est iniquitas sibi, sed Invidise propriae et
mente mutaium, efsi vultum immutaverit coram furoris. Sed convertetur dolor ejus in caput ejus,
Abimelech, id est regno [al: rege] Juds-orum, et in verticem ipsius iniquitas ejus descendcl
quam comn.ulalionemChristi caecitasexprobratper- (Psal. vii, 17). Deus taitdem 'meam«_ tacueris, ait
fidorum. De imniutabili inentis illius stalu dicit Filius Patri; quia os peccaloris et os dolosi super me
Scriptura : Homosanctus in sapientid permanct sicut apertum est {Psai. cvm, 2). Nihil polest negare Pa-
sol; nam siultus ttt luiw mutaiur {Eccli. XXVII,12). B ter Filio ; non tacuit laudem Filii vox paterna
De msUationefaciei illius dicit alia Scriptura : Sa- secpius audita de coclo, non lacuerunt creaturse, in
pientia hominis htcet in vullu ejus, et potentissimus tot signis et prodigiis confitentes eum auctorem na-
faciemillius immulabit (Eccte. vm, 1). Prorsus in tui'ce. Angeli testati sunt, da.mones eonfessi sunt,
VIIJIUtuo, Domine Jesu, qualitercunque videatur ordo propheticus voce consona sibi invicem respon-
iminutatus, .sivc gloriosus sive inglorius appareat, dentes eecinermit. Sed ista dennim perfecta laus
lucet sapientia, de vultu tuo candor iucis seteri-oe est, quam aetas illa non tacet, qua_ ncscit adulari,
radiat; utinani super nos lumen vultus tui, Domine, et ouod Spiritus suggerit, dissimulare non potest.
effuJgeai ! Yultus tuus sicut in lristibus,sic iu lcctis Quid enim manifesfius quam quod illa aetas a se-
sibi modesius, serenus, ac totusarcano lumine cor- metipsa, tam nova, tom insolita nec dicebat nec
dis floridus ; justis hilaris cl jucundus, peenitenfi- faciebat; sed Spiritus sanctus more suo per ora
bus clemeiis et pius. Intendite, fratres, in vullum simplicium loquens, teslimonium Filio perhibe-
screnissimi Regis. In hiiaritate vultus regis vita, bat?
dicit Scriptura, et dementia ejus qumi hnber sero- 2. Plane Spiritus sanctus conscius operuni Chri-
tinus.^Prov. xvi, 15). Aspexit in Protoplasium, et « sli, quid ille scilicet Christi pareret advenfus, quid
mox animatus spiravit in vitam (Gen. i, 27); re- gaudii, quid saliitis humano generi passio parturi-
pexil Petruin, et mox compunctus respiravit ad ve- ret illius , prsesaga iii cordibus innocenlium gaudia
niam. Mox er.im ut Dominusrespexit Petriim, 9S5 sussitabat, atque ad prophetandam niundo redem-
Petrusde clementiapiissimi vultussuscepit imbrem ptionis isetiliam, simplicium sibiministeriasensui.m
serolinum, lacrymas post peccatum (LMC.XXII,61, assumebat. Istos nempe Spiriliis alloquebatur, vo-
C2). Lux vultus tui, o luroen eeternuni, teste Job, cans ea quse non sunt, tanquam ea quse sunt, cum
non cadit in terram (Job. xxv, 5). Quse enim com- per proplietam suum dicebat quse hodie per ipsum
niunicatio luci ad tenebras (77 Cor. vi, 14)? Ani" facta sunt, aiandabat tunc, et nunc creata sunt,
mse potius fidelium radios illius cxcipiant, aspiret- Exsidta, inquit, salis, filia Sion; jubila, filia Jeru-
que beneconsciis.l_etitiam,sauciis medicinam. Plane salcm : ecce Rex Htus veniet libi justus et Salvatcr,
vultus triuniphantis Jesn, qualis spectandus est in ipse pauper et ascendens super asinum (Zach. ix, 9
processione, Isetitia etjubilus; vultus morientis, et Matth. xxi, 5). Jam, inquit, exsulta satis, quss
qualis cogiiandus est in passione, medela et salus. hactenus in trislifia fuisti; jam te satia, si taroen
Qui timeht te, videbunl me, inquit, et iwtabuniur safiari potes, gaudio ineffabili, quod sic desiderium
(Psal. cxvm, 74); qui delent se, videbunt me, et D satiat ut amplius et felicius esurire faciat. Replea-
sanabuntur, sicut aspicientes in serpentem ligno tur gaudio os tuum, et lingua tua exsuitatione ; cui
suspensum post venena serpentium. Te igitur, gau- si nec os nec lingua possunt sufficere, supereffun-
ditim et salus omnium, seu videant sederilem in dat iubilus quod non capit affeclus. Jv.bila, inquit,
asino, seu pendenfemin ligno, vota benedicant om- filia Jerusalem. Beatus enim populus qui scit jit-
nium; ut, cum videfint regnantem in throno, lau- bilationem (Psal. LXXXVIII, 16). Plane beatus popu-
dent in sa_cula sa_cuIorum, cui laus et honor per lus qui scit et intelligit hodie sibi ineffabiliter gau-
omnia secuia sseculoruin. Amen. dendum, quando ei Salvator advenit promissus et
SERMOIY. exspectalus ab iiiitio saeculorum. Bealus populus
Qualiier Christus benedicendus. . qui tota alacritatedevotionis hodie ei occurrit, corde
i. Hosahna filio Dgvid (Mgtth. xxi, 9). Yox exsul- simul et voce acclamans ei: Benedictus qui venil in
fjiionis et salut.s, vox gaudii et pietatis, vox fidei nomine Domini (Matth. xxi, 9). In hoc siquideni
et anioris. adgratulans adventui Redemptoris, atque benedictus est a Patre Filius, ut qui benedixerit ei,
prophetico protestans gaudio desideratae 1'a.titiam benedictionibus repleatur, non una scilicet, 996
rcdemptionis. Hosanna filio Dar<d, aif hsc familia s.ed pluribus ; quia nimirum benediciio ' ' ' Do-
quam
PAIHOL. CLXXXV." - •"•" 5
15'J GUERRICIABBATIS Uf.
Riiiio quis feneratur, cum multiplici fenore redit in . _ scilicet aut illorum siraplicitas posset adulaii, au£
eaput cjus. Vse genti peccatrici, semini nequaih, ipsius purifas vanis posset laudibus delectari. Dico,
filiis secleratis! ad quos spectat illaDomini querela inquit, vobis, quia si hi tacuerinl, lapides clamabnnl
terribilis: Non feneravi, nec feneravit mihi quisquam; (Luc. xix, 59,40); quia Deus laudem meam non la-
dtmics matedicunt mihi, dicit Dominus (Jerem. xv, cebit. Prorsus ita est: si tacuerint, lapides ciama-
10, II). Judaicus populus hic erat, qui in ratione bunt; quia tempore passionis isti tacuerunt, sed la-
dati et accepli cominunicare conlempsit Domino, pides clamaverunt, dum in testimoniam et laudem
nolens benedicere Benedictum Dei Patris, ut benc- niorienlis, petrae scissee sunt, et monumenta aperla
dicerctur ab eo; sed Samaritanum, d__moniacttm sunt (Malth. XXVII,51, 52). Prorsusita est, quia
vocans, insanis atque blasphemis Deum insectaba- modo lacente Synagoga, juxia illud i Nocte tacere feci
tur malediclis (Joan. vni, 48, 52, 55). Maledicent matreiii.luam (Ose. iv, 5), clarnat viYisex lapidibus
itli, inquit, et tti bcnedices (Psal. cvm, 28); nara Gentiuin Ecclesia, clamant plane lapides, de quibus
ab eis benedicfio quara noluerunt, elongabitur ad suscitavit filios Abrai.eequi potens est. Laudate, in-
gentes. Benedicite, gentes, Deura nostrum, quoniam quit propheta, habitatores peirm, de veriice monlium
qui prior fcneravit vobis, prceveniens vos in bene- clamabunt (Isai. XLII, 11). Ecce hedie in fora-
dictionibus dulcedinis, feneranlibus sibi muliiplices 3 niinibus petree, in cavernis maceriee vox columbee
restiluet usuras in benedictionibus beatitudinis. resonat, clamantis ct dicentis: Ilosanna fiiio Da-
5. Ego tainen vereor, fratres mei, ne forte hcec vid; benediclus qui vcnit in nomine Domini (Matth.
tcmpora teporis et infidelilatis langat illa querela xxi, 9).
Domini: Non feneravi, nec feneravit milti quisquam 5. Benediclus qui, ut nidificare posscm in fora-
(Jerem. xv, 10) ; quia videlicet gralia offerlur, ncc it-inibus petrse, .manus, pedes et lalus pcrforari sibi
suscipitur; promitlilur merces operi, et vix aliquis fulit, et se mihi lctum apcruit, utingrediarin locum
spe illius operatur. Dominus siquidem feuerai, cum tabernaculi adroirabilis, cl proiegar in abscosdito
taienta servis parliens, scientiam verbi vel graliam tabeinaculi sui. Oppori.uiiinnquidem peira refugium
eujuSlibet muneris ad lucrum prcerogat : Domino erinaciis, sed et habiiatio gratacolumbis, cr.jus fo-
autem fenerat jucundus hoino qui miseretur et coin- ramina iot S©7 vulneribus toto fere corpore paten-
inodat, dicente Scripfura : Feneralur Domhw, qui tia, et veniam ofierunt reis, et graiiam-conferunt jus-
miscricordiam facit proximo (Prov. xix, 17). Imo iis. lino vero tuta. habilatio, fralres mei, lurrisquo
Domino feneratur qtiieunque spe divinse retribu- foriitudinis a facie inimici, pia ac sedula mcditalione
tionis aliquid operatur, tit diccrc possit: Scio cui Ciiiisli Doniini vulneribus iinroorar i, fidequcel amore
cr.-didi (II Tim. i, 12), scio qui dixit : Si quid ero- " Crucifixi, animam abcestu carnis, a furbines_eculi,
tjavtris, cum rcdiero reddam libi (Luc. x, 55). Nos ab impetu diaboli conlutari. Super oranem gloriam
aulem aut nihil aut ita tiniide geiideque feneranms mundi protectio hujus fabernaculi, videlicet in um-
ei, quasi dcbitor infidelis sit, aut non habeai unde braculum diei ab sesfu, in securiialem et absconsio-
reddcre possit. Magnse prorsus fidei illa plebs He- nem a turbiue e-ta pluvia, ut per diem sol non urat
brxa, quas, cum eum pauperem sedenlem super ascl- teprosperitatc, necturbo moveat in tempestatc. In-
lum, el ipsum non suum, cernerel, omui tamen se- gredere igilur in.petram, o homo, abscondcrein fossa
curitate acdevolione fenerabai ei, non solum vcsli- liunto (Isaii II, 10), ponctibilatibuluminCriicifixo.
incnta sua in via sternens, sed et se totara, quantum Ipsc petra, ipsehumus, quiaBeuscthonio ; ipsepc-
poterat, honori ejus impendens. Sed nimirum intel- tra forata, hinnus fossa, quia foderunt manus meas,
ligebal super egcuum etpauperem; quippe cui pro- inquil, et pedes meos(Psai. xxi, 17). Abscondere,in-
phcta signuni dederat inlclligendi Salvatorem, ipsam quit, in fossa humo a facie timoris Domini (Isai n,
qua superbis viluit, paupertatcin. Ipse, inquit, puu- 10): hoc est, abipso fuge adipsum, ajudicead re-
yer, et ascendens super asinum (Zach. ix, 9). Hoc, demptorem, a tiibunali ad crucem, a jusfo ad mi-
iiiquit, signo poteris venientem agnoscere Regein r, sericordem; ab co qui percutiet terrain virga oris
tuutn, cujus regnuni non est de hoc roundo, quia sui, ad eum qui inebriat terrani stillicidiis cruoris
scilicel, ad debellandam superbiam quo_ regnat in sui;. ab eo qui spiritu labiortnn suorum interiiciet
mundo, pauperlatem seu humiUiatem evangelizabit inipium, adeum qui sanguinevulnerum suorum vi-
sicut verbo sic etiam exemplo. vificat exstinctum, Quinimo non ad ipsum tantum,
4. Beata ilaque filia Sion, quce humilitatem tan- sed in ipsum fuge, in forainina pelrceingrcdere, in
quam armaturamccclcstem, lanquam i.isigne regium fossa humo abscondere, in ipsis manibus foratis, in
didicil venerari. Misera mater ejus infidelisilla Sion fosso latere te ipsum reconde. Yulnuseiiiniinlat.re
qua-Cum humilem vidit, fastidivil, cum hortoralum Christi, quidnisi ostitim in latere Arcse salvandis a
vidit, invidit. Beata, inquam, Ecclesia primitivorum, facie diluvii? Illud lamen figura, isfud autem veri-
quae tam fideliteragnovit, tamque gratanler suscepit tas, ubi non modo servatur vita mortalis, sedrecu-
venientem in nomine Domini; infelix Synagoga per- peralur immortalis. Ideo quippe iaius suum pius et
tidorum, quce, venturum in suo nomine paratasusci- misericors aperuit, ut cruor te vulneris vivificct, ca-
pere, illius cjui Patris gloriam quserebat cruciaba- lor corporis refocillet, spirifus cordis quasi patcnfi
tur honore. Iiicrepa, iuqtiiunt, discipulos tuos; quasi et libero meatu aspiret. Ibi tuto' lafebis, donectrai.s-
«1 DE RESURRECTIONEDOMINISERMOI. 512
eai iniquitas; ibi nequaquam algebis, eo quod in vis- A nidificastis. in foraminibus petrec, quanlo secrelius
ceribus Cliristi non frigescat charitas ; ibi deliclis vivitis in Chrislo, et vita vestra abscondita est cum
afflueS,lbi gaudiis "superefflues; vel tunc demum cum Citristo in Deo (Coloss. in. 5); vobis incumbit om-
a vita capi.tis tua et omniurti mernbrorum corporis niiio ut quof iim est conversatio quietior ct lulior,
; ejus absorpta fuerit morlalitas. sit efiam devotio dulcior; praesertim hodie, cum et
6. MeritoitaquecolunibaChrisli, formosaChristl, recursus temporisctrepra_sentatio operis velut in-
cui ipsius vulnera tam tuta quam grata _adnidifi- teresse nos facit illi gaudio solemni quo susceptus
candum paravere foramina, laudes ipsius utique ho- est in Jerusalem. Bcnedictusqui venit innomineDo-
die lostabunda decanlat, ac depassionis memoriayel tiiini; Ipsi benedictio, regnum etimperium, quiest
imitalione, de vulnerum meditatione, tanquam de fo- super omnia Deus benedictus in seecula sseculorum.
raminibus petroe vox suavis in auribus sponsi reso- Anien,
aat. Cseterum vobis, fratresmei, quitanto interius

DE RESURRECTIOIsE DOMIr.1.

SERMO L B ram exprimit Salvatoris? Et, rit breviler summam


perslringam, seciKidum illud: Daoccasionem sapien-
Pulchre verba Jacgbde Joseph applic-antnr ad
resurreclioncmChristi. ti, et addctur -ei sapicntia (Prov. ix, 9), si cum fide
ac pielate cogitemus interpretationem nominis ejus,
1. NuntiaveruKtJaccb, dicentes: Josephvivit. Quo deinde quod pree ceeteris fratribus pulchra facie ct
audilo, revixif spititus ejus, ei ait-: Sufficit mihi, si decorus aspectu{Gen. xxxix,6), quod .innecensactu,
Joseph fdius meus vivit, Vddcini,etvidebo eum -01110- prudcns intellectu, qnod vendiluS a «uis, suos a
quani moriar. {Gen. XLV,26, 28). Dicelis forsitan morle rcdemit, quod prius humiliatus usqueader-
snihi, Bene; sed quid ad rem ?quid de Joseph ad gau- gastulum, et 'sic exallatus usque ad solium , quod_
dium hujus dici, ad gloriam resurrectionis Christi ? deniquc pro merilo operis sui novo nomine appel-
Pascha est, et tu iterum apponis quadragesimalia ? latus estintergenles Sdlvallor mundi (Gen.xu, 45);
Agnumpasdiaiem esurit anima noslra, cui se per tam si hcec omnia, inquam, pie ac fideliter cogitemus,
longa praeparavit jejunia. Ardens est cor nostruin nonnc incunctanter •agnoscimus quamvere sitaDo-
in nobis de Jesu, Jesura desideramus; scd nondum "mino dictum •: In manibus Propheiarum assimilaius
_neremur ipsum videre vel de ipso audire. Jesum, s«m? (Ose. xn, 10),
non Joseph esurimus; Salvatorem, non somniato- C 5. Jam verosi veniamus ad verba iila queedchis-
rem; dominatorem co_li, non iEgypli; non qui pa^ toria proposui, puto quia non tam exposilione indi-
vit ventres, sed qui pascit mentes, sed esurieiites. gebunt, quaro adiniralionem etgaudiummovebuntj
In hoe saitemnosadjuvctsermotuus, ut, qttem csu- quod videlicet tam evidenter resurreclio Christi tes-
rimus, amplius esuriamus. Legimus enim : Beali lificatasita LegeelProphetis, et historia vetus tarit
quicsuriunt, qitoniamipsisalufdbitnlur (Maiili.. \\ 6)-. proprie nova sacramenla loquatur, Ut, cum prophc-
Cum audimus, magis esurimus. Nam |et qui epulas tia legitur, pene Evangeliuih mutalis duntaxal 110-
cemmendat, famcm irritat, Si deJesu audierinms, minibus audiri videalur. Nuniiaveritnt, inquit, Ja-
audifui nostro dabilur gaudiumet lcctitia, et exsulta- cob, diccnles : Joseph u._...'Quidaliud hicintelligere
buntossahumiliata. Humiliata sunt ossanoslraqua- possum, nisi, Nuntiaveriinl Apostolis dicentes: Jc-
dragesimali afflictioneetluctu, magisaulem@@g do- sus vivit? Jacob namque nihil aliud quam Aposto-
lorepassionisejus; sed exsultabuntnuntiorcsurrec- loium chorum iiilelligo: ncc absurde, ut arbitror;
tionis ejus. Gur ergotiium Josephnobisingeris, cum, non solum quia de Jacob"orti sunt, nonsolum quia
prcctcr Jesuro, quidquid loquaris non sapiat nobis ; de Jacob Israel facti sunt, cum de lucta activse ad
pra.sertim hodie, cam paschalis agnus comeditur, n visionem etrequieni contemplativa. transierunt; scd
cumPaschanostrumiinniolatus est Christus? eliam quia Patres sunt muitiludinis credentium, id
. 2. Ovuni sivenueem apposuivobis, fratres ; fran- est verorum Israelitarum, sicut ille cariialium. Si--
gite tcstam, et inveiiielis escam. Joseph discutialur, ctit ilie, sic isti, suum Joseph ciimputarentpcriisse,
et Jesiis Invenietur agnus paschalis, quem csuritis ; inconsolabiiiter doluerunt; cum audissent vivere,
qui tanto dulcius comeditur, qttanto latens abstru- difficulter et tarde crediderunt; cum cognovissent,
sius, et studiosius quecritur, et difficilius invenitur. ineffabilitergavisisunt. Nuntiaverunt, inqtiit, Jacob,
Bicitis Inihi: QuidJosepliadGhristum? quid histo- dicentes : Joscph vivit. Quo audilo Jacob, quasi de
ria quam proposui addicmistum? Multum per 0111- gravi somno evigilans, tamcn non credebat eis (Gen:
nem modurn. Historiam recordamini, ct ultro sese XLV,26). Quasi aliis verbis mihi videtur dictum,
vobis revelabit pietas mysterii, si modo Jesum in- quod in Evangelio legitur scriptum : Illa vadehs,
terpretem halveatis, qui, hodieque resurgens, de 00- haud dubium quin Maria Magdalene, nuntiavit his
cidente litfera loquilur suis in via, et aperit Scri- qui cwn ca fuerdnt lugentibus et ficntibus; ct illi au-
pturas. Quis eniro in omnibus Patriarchis et Pro- dicnies quia viveret el-visus esscl ab ea, non crcdide-
phetis manifestius aut signantlus quam Joseph figu- runt. Post hax psiensus cst dttobus invia, ei illiex-
143 GCERRICIAiTBATIS . {44
euntesnunticverunt cwteris, ncciliiscredideruni(Marc. ILet oblivione sepeliendus, quemlesus, regrediens ab
xvi, 10-15). Itcm apud Lucam: El regressm a mo- inferis, in infnno reliquit inferni. In hoc sane no-
numenio, nuntiavcrunt IICPC omnia illis undecim, ei cm- veris quod spiritus tuus plene in ChristO revixerit,
ieris omnibus ; etvisa suitt anle itlos sicut deliramen- sl quod sequitur ex seiifentia dixerit : Sufficit mihi,
tum vcrba ista, efnon credebanl iltis (Luc xxiv, 9, si Jesus vivit. 0 vocem fidelem et plane dignam
11); nimirum quia evigilabant de gravi somno to_- amicis Jesu! o castissimum affectum, qui sic loqui-
dii et desperationis. Cuin dutem, inquit, vidisset Ja- tur : Sufficit mihi si Jesus vivit! SI vivit, vivo,
cob universa quw Joseph miserai ci,revixit spiritus cum de ipsopendeat anima mea, imo vpse sit vita
ejus, et ait: Sufftcil mihi si Joseph filius meus vivit. mea, ipse sufficientia mea. Quid Cnim inihi deesse
Vadam ct videboeum, aniequam moriar. (Gen. XLV, poterit, si Jesus vivit? Imo desint omnia alia, nihil
27, 28). Sic utique in Aposfolis parum profeceruut iiiterest mea, dummodo Jesus vivat. Ipse ergo, si
verba, donec acceperunt munera. Nam et ipse Je- placet ei, desit railii; sufficit mihi, dummodo vi-
sus cum se ei.s pro_senlem exhibuit, non tam per- vat ipse vel sibi. Cum sio amor Christi totum absor-
suasit ostensione corporis, quam aspiratione mu- buerit affectum hominis, ut, negligens et immemor
neris. sui nonnisi Jesum Christum et ea quae sunt Jesu
4. Scitis quia cum venit ad eos januis clausis, 11 Christi sentiat, tunc demum, ut arbitror, perfecta
et stelil in medio eoruni, .... coniurbati et con- est iu eo charitas. Huic ulique qui sic affectus est,
territi existimabant se spiritum videre (Luc. xxiv, non est onerosa paupeitas : iste non sentit injurias,
57). Cum aulcm iiisufflavit in eos, dicens : Accipite ridet opprobria, contemnit damna, mortem lucrum
Spiritum sanclum (Joan. xx, 22), vel cum ccelitus deputat; iirio nec raori se putat, cum magis de
misit eumdem Spiritum, sed aliud donum, haec morte ad vitam transire se sciat, et fidenter dicat:
uiique dona, resi.rrectioii-setvi!__indubi.ata testi- Vadam et videbo eum, antequam nioriar.
monia fuerunt et argumenta. Spiritus enim est qui 6. Nos tamen, fratres mei, licet non simus tantae
testificatur apud sanctorum corda et per eorum ora, nobis puritatis eonscii, eamus nihilominus, eamus
quoniam Chrisius 999 est veritas, vera resurrectio videre Jesum in montem Galileae cceleslis, ubi
et vita. Ideo etApostoli, quiprius dubitabant etiain constituit nobis. Eundo crescet affectus, et saltem
post intuitum corporis vivcnlis, post gustum spi- perveniendo perficietur. Eundo, 'via prius arcta et
ritus vivificantis, viriute niagna reddebant lesli- difficilis dilatatur, et virtus infirrriis augetur. Ut
monium resurrectionis. Adeo plus est corde Jesum enim nec Jacob,necaliquis dedomo Jacob se excu-
eoncipere, quam oculis videre, vel auribus deipso saret a via, prsefer alia munera , missa sunt pau-
audire ; tantoque polentior est operatio Spiritus pen seni sumptus et vehicula, ne quis videlicet, aut
apud sensus hominis interioris, quam corporalium paupertatem causaretur, aut infirmitatem. Caro
tpud sensus exterioris. Quis enim dubietati re- Christi est viaticmn, spiritus vehiculum. Ipse est
linquatur locus, ubi qui testificatur , et cui testifi- cibus, ipse currus Israel et auriga ejus. Cum per-
eatur, unus fuerit Spiritus? Si unus Spiritus el veneris, tua sunt optima qtiseque, non"__Egypti,sed
unus- sensus, parque consensus. Tunc ergo vere , Cceli; in optimo loco regni tuus Joseph tibi re-
sicul de Jacob legitur, reyixit eorum spiritiis , qui quiem providit. Qui prius misit Angelos, mulieres,
jam propemodum luctu erat exslinclus, imo despe- et Apostolos resufrectionis suoe testes et nuntios,
ratione sepultus. Tunc, nisi fallor, quisque eorum nunc ipse Clamat e ccelo : Ecce ego quem mortuum
dicebal sibi : Sufficit tnild quod Joseph meus vivit; lugebatis hoc triduo, mortuus quidem fui propter
quia vivere mihi Christus est, et mori lucrum. vos, sed ecce vivo, et data est mihi omnis potest.es
Vadam igitur in Galilaeam, in montem ubi consti- in ccetoet in terra (Matth. xxvm, 18). Veniie ad
tuit nobis Jcsus, et videbo eum , et adorabo anie- me, qv.i laboralis fame, el egOreficiam vos (Id. xi,
quam morigr, ut postea nunquam moriar; quia 28). Veiiile,bciiediciiPatrismei, percipite regnit.n
otnnis qui videt Filium et crcdit in eum, habet D quod vobis paravi (Id. xxv, 54). Qui v.os eo vocat,
vitam eeternam , ut, etiamsi morfuus fueril, yivat ipse perducat, ubi cum Patre el Spiritu sancto
(Joan. vi, 40, et xi, 26). vivit et regnat per omnia socculasseculorum. Amen.
;>.Nunc crgo, frafres mei, quid vobis testatur
gaudium cordis vestri de amorc Christi ? Putu equi- IO0O SERMOII.
dem (an recte , vos videritis) quoniam si unquam
J5_ dupiici nostra resurrectione.
amastis Jesum, -scu vivum, seu morfuum, sive re-
tivivum, hodie, cum tam- crebro in Ecclesia perso- i.Beatus et sanctus qui liabet partem in rest:>-
nant et consonant iiuntii Resurrectionis, cor veslrum rectione prima (Apoc. xx, 6). Egosum, iuquit Jesufi,
in vobis glpriatur sibi, et dicit: Nuntiaverunt mihi, resurreciio et viia (Joan. xi,25). Ipse utique resur-
dicentes _ Jesus Deusmeus viviti Quo audito revixit rectio prima, ipse et resurrectio secunda. Resurgens
spiritus meus, qui dormitabat prce taedio, vel lan- quippe a mortuis primitiee dormientium Christus ,
guebat tepore, aut nimia deliciebatpusillanimitate. et sacramento susercsurrejtioniscperatus estnobis
Ram et de morte suscilat criminosos jucunda vox resurrectionem primam, et exemplo ejusdem su§8
secundam. Piiiisa
Iiujus Celicisnuntii. Alioquin cerfc despcrandus est rcsurrectionis, operabitur nobis
«5 DE RESURRECTIONE DOMINISERMOII. 140
eriint est animarum , cum eas sibi conresuscitat in A ab Adam primo etiam usque ad secundum; quoniam
novitatem vitse : secunda erit corporum, cum refor- sicut originali lege tenebatur universum genus hu-
mabit cofpus humilitatisnOsira., configuralum cor- manum vineuli peccati, sic etiam debito moriendi.
pori claritatis suae (Philipp. m, 21). Recte igitur 3. Deo aulem gralias, qui dedit nobis victoriam
resiirrectioriem et vitam Christus.se profitetur, tam peccati quain morlis, utique per Dominum
quaiidoquidem per ipsum et in ipsum resurgimus, Jesum Christum, qui prorsus a peccato immunis,
ut secundum ipsum et apud ipsum vivanius : nune ac per hoc liber a debito morlis, hanc lamen ulfro
quidem secundum ipsum, in sanctitate et justitia; pro hobis exsolvit moriens, et peccato nps absol-
poslmodum apud ipsum ,in beatitudine et gloria. Vit resurgerts. Chrisius enim, ait Apostplus, mor-
Porro sicut resurrectio prinia capitis nostri Do- iuas estpropter delicta iipstra, et resurrexit propter
.inini - Jesu Chrisli causa est et argumentum se- justificaiionem nosiram (Rom. iv, 25) Morlens nam-
eundse resurreetionis, que_ erit totius ipsius corpo- que delictorum noslrorum pendit po_nam, et re-
ris, sic unicuiquenostrumpriiiiaresurrectio animae, surgens justificationis perpetusc nobis condidit for-
qua reviviscit a morte peccati, argumerttum est et mam et causam, ut, quomudo videlicet Christus
causa secundoesuse resurreclionis, qua COrpusIibe- resurgens d morluis 1001 Jam non rnorilur, tnors
rabitur nonmodo a corruptione mortis, sed etiam ' ^ illi ullra non dominabitur (Rom. vi, 9), sic chris-
ab omhi corruplibilitate mortalitatis. Quod enim tianus cOnresurgens Ghristo jam non peccet ad
hoec illius argiimentum et caiisa sit, Apostolus evi- mortem, nec ei peccatum ultra dominetur. Hic est
denter ostendit, ubi ait: Si spiritus Chrisli habit.at ille baatus e't sanctus, qui partem habet in resur-
in vobis, qui suscitavit Christnm a mortuis, vivifica- rectione prima, in quem nec potestatem habebit
bit et mortalia corpora vesifa', propier inhabitantem mois secunda, sed absorbebitur in victoriam re-
spiritnm ejus in vobis (Rom.Ym, 11). surrcctionis Christi etiam mors prima. Hic est
2 Bene igitiir dicitur : Reaius et sdnctus qui habet qui non solum agnovit, sed etiam appreliendit vir-
partem in prima resurrectione (Apoc xx, 6). Sanctus tutcrii. resurrectionis Christi, et societaleni pas-
videlieet propter primam, quam jam adeptus estper sionis illius ; configuratus morli ejus, ut occurrat
innovationera animse; beatus propter secundara, ad resurreciionem ex morluis. Nonerrabat Apo-
quam feliciter exspectat in corporis restitutione. stolus, qiii, ob lucrum illud, pmnia quse ei Iucra
Denique unde beatus sit, eadem aperit Seriptura, fuerant non solum detrimenta reputabat, sed
cum subdit: In his seilicet qui partem habenl in etiam velut stercora arbitrabatur , tantum ut
prhna resurreclione, mors secunda non habet potesta- ' Chrislo inveniretiir, configuratus sicut morti.sic et
tem, etiamsi prima mors visa est ad horam in eis ^ resurrectioni ipsius {Philipp. in, 7-11). Lucrosum
exercuisse dominationem. RegnavitquippeBiors ab oninino commercium, coiitemnere ea quse te de-
Adam usque ad.Moysen, etiam in eos qui pecca- terunt et polluunt, ut lucrifacias Cb.risti.im; imo,
verunt in similitudinem prsevaricationis Adse (Rom. si opus sit, non solum tua, sed el-'te ipsum su-
v, 14). Sed sicut Chrislus, sic el cbfistianus resur- peritnpendere, ut cum tanfo fenpre inimortalitatis
:gens a moriuis, jam.non morittir, tnors illi ultra non et gloria. te ipsuin merearis recipere! Quis enhn
dominabitur (Id.\i, 9). Itaque in beatis illic nec ambigat lucrosum esse commercium, seminare
mors securida potestatem habebil, nec prima po- corptts mortale, animale, ignobile,. ut mirgat im-
testatem quam ad tempus.habuit, retinebit; quo- mortale, spirituale, glpriosum; mori mundo, ut
Eiam mors una Chrisli utramque nostram trium- possis dicere, Mihi vivere Chrislus est, et rnori
p'.iavil, ab ista liberans; jam captos, ab iila, lucruml (Id. i, 21.) 0 cupidi, quid immor£.idni
capiendos; ne yidelicet in illam incidamus , ncc in studio lucrandi? cur non discitis artem lucrandi?
ista remaneamus. Quam vera, quam pia simul et cur non vilia, imo detrimenta et stercora eon-
magnifica illa morientis comminatio : Ero mofs lua, teninilis, ii.t Christum lucrifaciatis ? Quare appen-
o mors (Osee. xm, 14)! Quam pulchre et mirifice r ^ditis argentum non -in panibus, et laborem vestrum
triumphavit, qui, mortem pro omnibuS gustans, lam non in saturitate (Isai. iv, 2)? Ut video, vilior est
suarn quara omnium omnimodam mortem absor- vobis argento vestro panis ille qui.de eoelodescen-
buit! Profsus absorpta.esl mors in victoria. Secu- dit, et dat vitammundo. Sednon potest scirequanti
TUSinsultet ei quicunque beatus illeest, qui partem [atias quantus.] sit, qui non vult gustare qualis sit.
habet in resurrectione prima : Ubi est, mors, vicio- Utinam avarus vel ipse sibi pretiosior esset pe-
ria tua ? ubi est, mors , stimulus tttus ? Yicta es, cunia sua, nec amore illius venalem expoueret
quse omnia vincebas; sed et arma perdidisti, in animain suam, projicerctque in vita sua intifua sua
quibus confidebas. Ubi enim est siimuhis iuns ? Sii- (Eccli. x, 10). Prudens-ille negotiator dignusque
mulus moriis peccatum (I Cor. xv_ 55, 56), quod reruin cestimator, Paulum nimirum loquor, qui
semel puugens huniani radicem generis, in lotam nec animam suam, id.est animalem sensualemque
propaginem iriimedicabile mortis venenum diffudit, vitam, pretiosiorem fecit se ipso (Act. xx, 24), id
dicente Apostolo quia per unum homihempeccatum, est spiritu suo, quo videlicet connexus inl "erebat
cf per peccatu.mtnors, et ita in omnes homhies per- Christo, paratus animam perdere, ut in vitam
Uansivit (Rom. v,T2). Yictrix ergo regnabat mors x-terriain possel eam custodire.
147 GUERRICI-ABBATIS m
4. Qula igitur qui divitias liabent, difficile in- _\_ sentiebat atque consentiebat Propheta ut pluat
trant in regnum ccelorum ; et qui thesaurizant ar- super peccatorcs bellum, qui ad pluviam volunta-
gentum, cilius appendunt iliud in inauibus, quam riam, fructum pacis non retulerunt; sitque ignis,
in panibus, in azymis dico: sinceritatls et veritatis, sulphur el spiritus procellarum pars calicis eorum,
cum qnibushodie comedendusest Agnuspaschalis; qui calicem Domini indigne biberunt, Terra enim
vos beati pauperes, filii pauperis Crucifixi, vos in- ssepe venientem bibens imbrem, et generans her-
; quam, qui non habetis argentum, properate, emite bam opportunam, accipit benedictionem ; proferens
et comedile. Promptius omnino ef facilius emunt autein spinas et tribulos, reproba est et maledicto
bonum illud nihil habentes, quara muita possi- proxima ; cujus consummatio in combustionem
dentes. Cum deest faeultas, sufficit ad emendum .(Rebr. vi, 7, 8). Confidimus autem de vobis,
bona voluntas, qua plerunique sunt ditiores, qui fratres, meliora el viciniora saluti. Tantum gratiea
rebus sunt pauperiores. Hos liimirum recte invitat Dei grati sitis, et sicut in novam creaturam tran-
Scriptura: Venite, emite absque argento, el absqtie slati estis paschalibus mystcriis, sic in novitate
:illa commutaiione, vinum et lac (Isai. LV,1). Vides, vitce semper ambuletis. Qui ergo participes Christi
o felix pauper, solam a te volunlatem bonam exigi, cffecti cstis societate fidei, participatione sacra-
iri illa sola rationem tanti constare comroercii? Ne B : menti, communione Spiritus sancti _ initium sub-
recuses ingratus quod tam gratls offertur, imo ne stantice ejus non solum usque ad finem firmum re-
perdas ingrata voluntate, qupd jam merueras beaia tinere, sed etiam sedulo augere nitimini; ut, qui
paupertate. Agnosce quanti lucri sit, non habore per tot munerum prserogativas partem habere ccs-
partem in ruina mundi, ut partein habeas- in re- pislis in resurreCtione prima, tanti fiducia pignoris
s.urrectione Christi. Intellige quantaa felicitatis sit, in die agnitionis consignati, jus vobis perpetuum
non inebriari luxu et furore sseculi, ut cum Christo vindieetis in resurreclione secunda, pra.stante
novum bibas vinum in regno Palris sui. Invitat Domino nostro Jesu Christo, resurrectione et vita
ipse Agnus paschalis amicos ad delicias corporis el noslra, qui pro nobis mortuus per tridumn, jam
sanguinis sui: C.omediie,inquiens, amici, bibite et vivit et regnat per omnia scecula seeculorum..
inebriamini, charissimi (Canlic, v. 1). Cibus iste et Amen.
potus, vitoe est mystcrium, immortalitatis medica- SERMO III.
mentum, causa resurrectionis primse, pignusque De vigilantia necessariaut partem liabeamus in resitr-
secundse, quia divinse plane in nobis initium sub- rectione Chrisli.
stantiee. Pariicipes, inquit Aposlolus, Ghristi ef- i. Bealus et sanctus qui habet pariem in resur-
fccti sumus, si tamen initium substantim cjus~usque*- reclione prima (Apoc. xx, 6). Primitiae dorniien-
ad finem firmum relineamus (Hebr. m, 14). Qni .tiuai Chrisltis, primogenilus ex mortuis, quia sua
enim post acceplam gratiam ad vomitum suum re- resurrectione, quse prima esl oranium, et primam
vertitur, Divitias quas devoravit cvomet, et de nobis resurrectionem animarum, et secundam cor-
venlrc illius cxtraltet eas Dens. Vel certe panis ejus porum dedicavit; dum in corp.ore suo, quod su-
in utero illius vertetur in fel aspidum intrinsecus: scitavit a mortuis, et animabus sacrauientum, et
quia nimirum gratia percepta in pcenam con- corporibus exemplum resurgendi nunliavit. Sed et
scientise vcrtitur-, cum sanguis Teslamenti, quo aiiimabus ipsis duplicem gratiam resurrectionis
sanctificatus quis fuerat, pollutus ducitur , et simplex Cliristi rcsurrectio prseparavit, dum et
Spiritui gratios contumelia irrogatur. Hoc con- quotidie reviviscunt a morte peccati per opera-
temptu el nausea divitia. devoratae evomuntur, ita tionem mysterii, et hodie niaxime rcsurgunt a
ut de eo qui ejusmodi est, dicatur: Non remansit soinno torporis per devolionem gaudii. Quis emniille
quidquam de cibo cjus, et p-oplerea 1002 nihil tam piger aut tepidus, qui hodie audiens vocem
permanebil de bonis illius. illam omni gaudio plenam, Resurrexit Dominus,
5. Yideat autem ne forte et ipsum terribilis ~ non totus in exsullaiionem suscitetur, non totus
ista perstringal sententia, qui, cum per: gratiam .reviviscat et recalescat spirilu ? Imo et cor meum
devotionis repletus fiteril in bonis domus Dei, _et caro mea exs.ultaverunt, inquit, in Dettm vivum
nihil prorsus ex illis in memoria retinet, ut nie-. (Psal. LXXXHI, 5), qui totus concideram i.n mcero-
nioriam abundantise suavitatis divince nobis eru- mn ac desperationem. Jesum aspiciens. rriortutim.
clet; non saporem in seriiKmibiis, tanquam gusluin Non mediocri lucro. fidei, nec parvo fenore gaudii,
in faucibus; non virtutem in moribus, tanquam Jesus mihi de sepulchro redit, dum el Deus vivus
succum in visceribus; sed dum statim tolum per agnoscitur, qui paulo anle ut homo mortuus luge-
inania vel scurrilia revomit, gratiam sibi in iram baiur, et quem occisum cor meum dolebat, jam in
converfit. Prorsus in iram, et iram terribilem, si eum vivum non solum cor meum, sed et caro mea
in ipsum cadit quod Scriptura contexuit dicens: cxsultat, de sua scilicet per eum resurrectione et
C«!H satiatus fuerit, arclabilur, et irruet in eum immortalitate secura. 0 anima mea, Ego dormivi
omnis dolor. Utinam hnpleatur venter ejus, ut im- et exsurrexi (Psal. m, 6), aif Christus ; surge et
viittat in eum ham furoris sui, ct ptuat super euin tu, quae dormis, et exsurge a mortuis, et illumina-
tfU.um stmm Uob xx, 15 21._.;.). Justuni quippe bif tc Chiistus (Ephes. v, 14). An non, fratr.c-d,
'
m DE RESURRECTIONE DOMINISERMO111. 160
mortuo slmilis, qui adhuc sletit orto jam sole, A lucem quam in manibus abscondit interlucere libi
qui adhuc negligentia et socordia premitur, quasi permiserit, annuntians de ea amico quod possessio
desperato sepultus torpore, jam ubique gratia ejus sit, el adeam possit ascendere. Usquequo, pi-
resurrectionis rutilante? Ferit oculos Sol novus ger, dormis? usquequo dormiias? Paululum dor-
emergens ab inferis, his qui de mane vigilanl ad mies, paululum dormitabis, paululum conseres ma-
eum, diem reserans seternitatis. Dies iste vesperam nus ut dormias (Prov. yi, 9 , 10 , ct xxiv, 53); et
nescit, quia non occidet ultra sol ejus, qui semel cum te dormiente, le nesciente Christus de sepul-
occidcris, semel ascendit super occasum, mortem cro surrexerit, et gloria ejus transeunte, nec pos-
sibi subjiciens. teriora ejus videre merueris ; tunc sera pcenitentia
2. 0 fralres, hsec dies quam fecit Dominus, planges, et dices cum impiis, Ergo erravitnus a
sol
exsultemus et loetemur in ea (Psal. cxvn, 24). Ex- via veritatis, et justitim lumen non luxit nobis, et
sultemus in spe ejus, ut videamus 1003 et gau- intelligentim non est orlus nobis (Sap.y, 6). Vobis
deamus in luce ejus. Exsultavit Abraham ut videret autcm, inquit, timeniibus nomenmeum, orietur sol
diem Christi, et hoc merito vidit, et gavisus est justitim (Malach. iv, 2); et, qui ambulat in justi-
in decore suo videbunt oculi ejus (Isai.
{Joan. vni, 56). Nam et tu quoque si vigiles quofi- B tiis, Regem
die ad fores Sapientias, et observes ad postes ejus, XXXIII,15, 17). Et id quidem beatitudo est vita.
excubes cum sequentis, sed juxta quemdam modum indulgetur
pervigilque illa Magdalena ad ostium
sicut evidenter
monumenti ejus (Matth. xxvn. 61), probabis, ni etiam ad consolationem preesentis,
et probat resurrectio Christi. In multis siquidem ar-
fallor, ipsecum eadem Maria (Luc. xxiv, 1-8),
gumentis perdies quadraginta Sapienlia nobis pro-
quam verum sitquod de ipsa Sapientia, qiiae Chris-
se ipsa circuil qumrens, ei in
tus est, legitur: Facile videiur ab liis qui diligunt bavit quoniain dignos
viis suis ostendit se illis hiiariter, et in omni pru-
eam, et invenilur ab his qui quwrunt illam. Prmcc-
deiitia occurril itlis (Sap. vi, 17.). Ut enim Jesus
se
cupat qui concupiscunt, ui iliis se prior ostendat, se illam esse
Qui de luce vigilaverit ad illam, non laborabit: assi- sapientiam, de qua hoec scripta sunt,
dentem enhn illam foribus suis inveniet (Sap. vi, ostenderet; et, quod quotidie spiritualiter actitaro
non desinit, id est, in viis justiliee se ostendere hi-
13-15). Sic enim et ipse promisit dicens: Ego diii-
me et ad in- lariter, hodie corporalis etiam operis specie figura-
gentes diligo, qui mane vigilaverint me, in via hodie occurrit mulieribus a inonumento
venient me (Prov. vm, 17). lnvenit. quidem Maria ret,
redeuntibus, in via se ostendit duobus euntibus in
corporaliter Jesum ad quem vigiiabat, ad cujus Emmaus
monumentum, cum adhuc essent tenebrae, excu- i,J 4. Audianl (Luc. xxiv, 3, 4, 15-27).
et gaudeant qui in viis justilia. am-
bare veneral. Tu vero qui jamnon debes nosse Je-
non solum ir.:_-cren-
sum secundum carnein , sed secundum spiritum , buJant; audiant, inquam, quia
tes studio conteroplationis, sed etiam ambulantes
_piriti_aliter niuiirum eum invenire poteris , si si- ac pievias actionis, Jesus dignatur et occursvi
niili eum desiderio qua.sieris, si le similiter pervi- juste
et mauifestatione sui. Agrtoscit, ni fallor, experien-
gilem in oratione adverterit. Dic ergo Domino Jesu lia quorumdam veslrum, quia s__peJesus quem quse-
desiderio et affectu Marias: Anitna mea desideravit
sierunt velut ad monumentum, ad memorias alta-
te in nocte, sed et spirilns meus in prmcordiis meis;
rium, nec invenerurit, insperatus occurrit eis in
de mane vigilabo dd te (Isai. xxvi ,9). Dic voce Ct
viis laborum. Tunc nimirum accesserunt, et te-
mente Psalmislse: Deus , Detts tnev.s, ad te de luce nuerunt
pedes ejus; quorum scilicet pedes non te-
vigilo: siiivit hi te anima tnea(Psdl. LXII, 2). Et nuerat pigritia , prce desiderio ejus. Noli crgo tu ,
vide si non eum eis tibi cantare congruerit: Repleti
frater, nimis parcere pedibus luis a viis obcdientice
sumus mane misericordia tv.a, et exsultavimus-, et et discursibus
operum , quandoquidem Jesus pedi-
delectaii sumus (Psal. LXXXIX, 14). bus suis non pepercit S004 propier te etiam a do
3. Vigilate ergo, fratres, in orationibus intenti, ,j lore clavoruni; et adhuc eorumdem amplexu etos-
vigilate in actioilibus circumspecti; praesertim quia culo pedum non gravatur laborem remunerare aut
jam mane illius diei indeclinabilis inelaruit, post- relevare peduni tuorum. Nam et iHud quantse con-
quam videlicet lax aeterna serenior nobis et gratior solationis erit, si se libi viaecomitem adjunxefit,
abinferis rediit, solemque novum susceptio matu- miraque delectatione suoe sermocinatiouis, etiam
tina reparavit. Prorsus hora est jam nos de sonmo sensum tibi laboris ademerit, aperiens tibi sensum,
surgere, postquam nox preecessit, dies autem ap- ut intelligas Scripturas, quas fortasse domi sedens
propinquavit (Rom. xm, 11,12). Vigiiate , inquam, legebas et non intelligebas? Obsecro vos, fralres
ut oriatur vobis matutina lux, Christus scilicet, cu- mei, quibus hoc aliquando dedit experiri dignatio
jus quasi diiuculum" prseparatus est egressus, pa- divina, nonne cor vestrum ardens erat in vobis de
ratus utique vigilantibus ad se, mysterium suse ma- Jesu , cum loqueretur vobis in via , et aperiret
tutinse resurfectionis saepius innovare. Tunc utique Scripturas ? Recordentur igiturillud experti, etcan-
cantabis in jiibi}o cordis , Deus Domhms illuxit no- tent in viis Doroini, quoniam magna est gloria Do-
bis. Bwc dies quam fecii Dominus, cxsultetnus et iw- mini; credant, et experiri satagant inexperti, ut
ierr.ur in ea (Psat. cxvii, 27. 24"), cum vidclicet aliquando et ipsis cantabiles fiant juBtificatior.e*
151 GCERRICIASBATIS JS2
Dei, in loco peregrinationis sueeet afflictionis. A Quanquam et vestimc-ntaejuscalida sint, cum terra
5. Resurgat itaque acreviviscat spiritus omnium ejus perflata austro , Spiritu utique sancto , quem
nostrum, sive ad vigiiantiam orandi, sive ad instan- verus Elisseus preeveniendo aspirat redivivo. Ara-
tiam operandi, ut quadam rediviva ac vivida ala- plius aulem et evidentius ad resiirrectionem pro-
critate probet se de novo poriionem accepisse in ficit, cum desiderio et esurie quadam justiliae osci-
rcsurreclioiie Chrisli. Et primnni quidem vilee in tare fiequentius incipit, illo scilicet modo quo os-
honiinem redeuntis indicium est, si strenuus et im- cilabat qui dicebal: Os menm aperui el attraxi spi-
piger sit ad actionem ;_namperfceta resurrectio ejus ritum, qttia mandata lua desiderabam (Psal. cxvm,
cst in hoc dunlaxat moribundo corpore, si oculos 151). Oscitatio quippe ista, distensio est affectus,
aperiat ad coiiteniplationem. Quod tamen non ante ut capacior fiat spiritus vitse, quatenus post alia
pronieretur inlellectus, quam crebris suspiriis et charisraata septiformis gratise, infusus etiam spiri-
vebemenlibus desideriis dilatetur affectus, ut tantae tus iiitelleclus et sapientice, oculos tandem ad con-
nimirum capax majestatis reddafur. Quod videlicet tenipiandum Deum faciat aperire. Primus ergo ca-
velut per quosdam gradus incrcmentum resurgendi lor vila. redeuntis est, cum bonus exercetur actus:
signanter figuratum arbilror in mortuo quem Eli- seeundus resurrcclionis profectus, cum per oratio-
sceus suscitavit, qui cum ad viiam redire inciperet, B nem dilalatur affectus: perfecfio autem, cum ad
primo dicitur quia cdtefacta esi caropueri; deinde, conteinplandum illuminatur intellectus. His gradi-
quia septies oscitavit, et sic demum oculos apcritit bus virtutum, his sanctioris viiee increroentis, fra-
(IV Reg. iv, 54, 55). Caro pueri, cor carneum est tres mei, resurgere magis ac magis enilimini, si
m Clirislo parvuli, cui prima spes vitas est, si di- quo niodo occurratis, ut Apostolus ait, ad resurrec-
cere possil: Concaluit cor meum intra me, el in me- tionem Christi ex morluis (Philipp. ni, 11), qui
iitalione mca exardescet ignis- (Psai. xxxvm, 4). vivit et regnat per omnia sa.culasa.culorum. Ame_-_

IN DIEBUS ROGATIONUM
SERMO
De pane verbi pelcndo et apponendo
1. Commoda mihi tres panes (Luc. XL,5). Amici bene sonantem in apertione orls mei, qui dixisti,
venerunt ad nos de via, sed non habeo quod ponam Aperi os tuum et implebo iltud (Psal. LXXX,11),
ante illos.. Non sttm medicus, ct in domo mea non ut omnis familia tua benedictionibus impleatur.
cst panis: ideo dicebam ab initio, Nolite mc con- r Ecce venerunt amici, mei quidem amici, sed ara-
stiluere principem (Isai. ni, 7). Non enim debet plius tuL Non habeo quod ponam anle illos, nisi
prseesse, qui non potest prodesse. Quomodo aulcm commodatum fuerit ab alio. Et quis alius seque di-
prodesse polest, qui nec medicus est, nec panem in vcs aut liberalis ad prsestaiidum, sicut Domiiius
domo liabet, id est, nec artem novit qua sciat cu- omuium, dives in omnes qui invocant illum (Rom.
rare, nec doctrinam habet qua sufficiat pascere? x, 12); qui aperit manum suam, et irnplet omne
Heec quidem dicebam; sedhcu! non audistis mc: animal benedietione (Psal. CXLIV,16), qui dat om-
piincipem enim constituistis me. Supererat igitur nibus affluenter, ei non improperat (Jac-obi i, 5),
ut, quia non potui effugere periculum, confugerem nisi forie illi qui vel pigre petit, vel ingrate detinet
ad remedium, ei audirem super hoc illud Sapientis gratiam quam accepit? Quanti niercenarii in domo
consilium: Principem te constituerunt; esto inler itlos Palrisfamilias istius abundantpanibus, qui, quoniam
qur.si nnus ex ipsis (Eccli. xxx-n, 1). Sed vae mihi! Christum annuntiant, licet non sincere, propter
neque hoc ipsura relictum est mihi. Sicut enim im- alios tamen eis doctrinse grati-i non negatur? Et
peritia prohibet esse super alios, sic imbecillitas ubi abundant mercenarii, nunquid egebur.t filii ?
iioii palitur inter alios esse; el sicut spiritu non Tu ergo, Domine (ainicum enim dicere vereor, sed
siifficio ad ministrandum verbum, sic corpore de- D Dominum confiteor), commoda mihi tres panes,
iicio ad proabendum exemplum. Qui igitur idoneus unde reficianlur amici, ne, sidimisero eos jejunos,
non sum nec proeesse, nec cocsse; ubi potero csse, deficianl in via, et tunc vocer in causam pro eis,
nisi ultimum ct lutissimum 1005 eligam locum , et dicatur mihi : Parvuli petierunt panem, et non
scilicel omnibus subesse? Ethoc quidem valeo, hu- fuit qui frangeret eis (Thren. iv, 4). Commoda Do-
milia scilicet, imo vera de me sentiendo; nihilque mine, quod in lucrum luum proficial, recepturus
me prohibet, imo pluriinumveiitas ipsa monet, su- utique cum tibi placucrit, quod tuum est, cum usti-
bcsse cunctis animo, licct preeesse cogar officlo. ra. Commoda, inquam, tres panes, si placet; aut
2. Tu, Domine Deus. ipse es qui et subcsse mo- certe quodcunque placet, quantulumque fucrit,
nes, et nihilominus pra_essejubes; ate expeto, a te etiarosi buccella panis sufficiet in quantalibct mil-
cxspeclo ut humilem simul et utilem in injiincto lia, si lantum benedicas. Scioequidem quia vis nos
me facias minislcrio : humilem, vera de me sen- esse libi importunos, ul, licet dissimules, licet ex-
ticndo; utilem, recta de te loquendo. Illud inspira cuses, eo quod jaro in coslum receptus sis, et Apo-
tordi_ hoc ministra ori. Da sermonem rcctum et sloli ttii tecum sint in cul.ili, nos tamcn nihilcmi-
153 IN DIE ASCENSIONISBGMINISERMO. m
nas perseveremus in petendo, qucerendo, pulsando, A . gius ab illa summa Trinitale recedamus, quod ex
scientes quia doctrinam non sola vitse meretur in- ipso, et per ipsum, et in ipso sunt omnia ; quod a
nocenlia, qua amici efficiniur, sine assiduitaie stu- Palre creati, per Filium redempli, in Spiritu sancto
dii et instantia precis, quaiimportuni videamur. Mi- sumus sanctificati. ln hunc modum lam multa dici
hi lamen neutrura suffragatur : solum eorum qui possunt, ut quamlibet famelicus venerit amicus de
pascendi sunt meritum obtendo; illi merenlur quod via, si vel dimidium ei apponas, non minus fortasse
ego non mereor. incipiat periclitari fastidio, quam prius inedia : ut
5. Vos autem, fratres mei, usibus quorum, et copia obruat, quem inopia prius angebat. Non so-
pro meritis quorum peto panes istos, putatis, suffi- lum eniro ipsum qui fecit nos, et ea quoe fa-
cimus, sive ego ad frangendum, sive vos ad eden- cia suiit propter nos, sed etiam quae scripla sunt
dum ? Timeo ne dicatur milii : Altiora te ne qum- propter nos, describere tripliciter poteris, ut co-
sieris, et forliora te ne scrittatus fueris (Eccli. m, piosa refeclio sit in tribus panibus, hisloriae, alle-
21). Tinieo ne dicatur et vobis : Facii estis qu.bus goriee, et moralitatis. Universa quoque Scripturee
opus est lacle, non pane (Hebr. v, 12). Scio revera continentia in tres partes divisa, velut in tres panes
paiies esse apudPatremfamilias, quos sinostra pree- digesta est, dum aut de naturali justitia disserit,
sumat infantia, citius frangentur dentes, quam im- ' aut de litterali, aut de spirituali; id est, ante le-
pleantur ventres, id est a_dificentur mcntes. Quis gem, sub lege, et post legem, quod est sub gralia.
eniro capiat, quis explicare aut cogitare digne suffi- Natura rectum deditintellectum ; lex, eliam aclum .
ciat illud Trirtitatismysterium ineffabile : quomodo gratia autem, affectum. Sed et Doctor. et pastor
Pater a se, Filius a Patre, Spiritus sanctus ab Gentium in fide etveritate, pasceridam docet Eccle-
utroque, et tres personse in unitate substantiae? siam quadam panum trinitate; ut qui Ecclesiam
Mulier insipiens, audax ha_reticorum variitas, pru- eedifieat, loquatur ad a.dificationem, ad exhortatio-
rientes auribus ad talia discutienda sollicitat, cum nem, ad consolationem (7 Cor. xiv, 5). Ad sedifica-
Deus credendus sit, noii discutiendus. Panes, in- tionem, ut quid agere debeas, noris; ad exhorta-
quit, oecultos libenter attingite. Quasi vero lu insi- tionem, ut quod noris, velis ; ad consolationem, ut
piens altigeris, qupd sublimius est Angelis. Et ad etiam in adversis possis quod noveris et volueris.
quid mihi panes oecultos attingere, quos non licet Denique non solum in materia rerum, sensibus et
sine periculo frangere vel edere? Sufficit mihi scire partibus Scriplurarum, generibus et modis locutio-
quia sunt, quia tres panes sunt ; non dico Trinita- num, sed etiam in omni fine earum, quamdam pa-
tem personarum, sed trinitatem sermonum, vel.r num invenies trinitatem, el ipsam quidem sapidam
magisinlellectuum, qui de personis habendi s.unt : satis et salubrem : fideni scilicel, spem, et charita-
tres, inquam, panes unius magnitudinis et ponde- tem. Eo quippe omnis Scripturarum, vel sermonum
ris, unius formeeet saporis. Quanta enim et qualia intcntio spectare videlur, ut credamus, speremus,
de Patre, tanta et talia de Filio seu de Spiritu diligamus. Nam et charitas sola finis praecepli defi-
sancto sentienda sunt, excepto duntaxaff, quod nita est, quae et ipsa quodammodo triplex est, dum
proprietatum discretio numerum facit personarum, cx toto corde, tola anima, tota virtute habenda est.
sicut in Trinilate, sic intelligentiarum in earum Sod quoniam vitio ducitur Iongior et varia epulatio,
distinctione. nos finem dabimus lectioni : vestrum eril fragmen-
i._ Hos ergo panes relinquamus frangendos angc- ta quae superaverunt, id est subtiliora, quae manus
licse sublimitati, donec ad eorum crescentes eequa- nostras effugerunt, colligere ; siniul autem et ve-
litatem, rnensee eorura simus idonei. Mullifaria. si- strum et noslrum, ei qui pascit nos cantare, Bene-
quidem aliorum trinitates panum de Scriptura dictus Deus in donis suis, qui vivit et regnat pei.
nobis possunt proponi, qui noslrsemagis congruant omnia saccula sa-Culorum. Amen.
infirmitati, verbi gratia, ut !©06 nondum lon-

1N BIE ASCENSIOI.IS DOMINI.


SERMO
De amore Cliristi in nos el de nostro in ipsum.
1. Pater, cum essem cum eis, ego servabam eos in C Magnus ilaque parvulosmagna dilectlone diligebat,
nomine tuo (Joan. xvn, 11, 12). Haecoratio Domini quippe quos ab more mundi abstraxerat, et relicta
habita est anle diem passionis. Non absurde lamcn omni spe soeculi, de se solo pendere videbal. Quan-
aptatur diei Ascensionis, quando scilicet supremo diu tamen cum eis corporaliter conversari voluit,
discessurus erat a filiolis suis, quos Patri commen- non facile aut multum hunc suuro eis afieclum pro-
dabat. Qui enim in ccelis creavit, docet et regi' didit; maturiorem se eis, quam teneriorera exhi.
multitudinem Angelprum, in terris aggregavera bens, sicut magisirum decebat et palrem. Cum au-
sibi pusillum gregem discipulorum sub preesenfia tcm tempus quo ab cis recessurus erat insfaret,
sao- carnis erudiendum, quoadusque grandiusculi lunc veiuii vinci tcncro eorum affectu visus est, ut
sensus effecti, disciplinee spirilus fierent idonei. magnam miillitudinem dulcedinis suai, quam eis
155 GUERR-CI ABBATIS J5@
abseonderal, dissiiniilare nonpossef, Ilincillnd est, ALsiduo, sed faciii; facili, sed sublimi. Facile est, ubi
juod cum dilexissel suos qui erant hi mundo, in fi- supra virtutem nihil imperatur; sublime, ubi de
.it.li diiexit eos (ld: xm, 1). Tunc enim propemodum omni virtuteillius forlis armati Iriumpiiatur. An
oameni viro amoris c.iiidit araieis, anlequam etiani non facile suave Christi juguni portare? an non su-
ipse sicut aqua cffunderetur pro inimicis. Tunc eis iilime in regno ejus excellere ? Quid facilius, rogo,
sacrauientum Gorporis et Sanguinis sui tradidit, et quam portare pennas quse porxent portantem se.'
eelebrandum instituit, nescio virtute an cliaritate quid sublimius, quam supra omnem coolorum alfi-
mirabiliori, hoc novum genus mansionis adiiive" ludinem, quo Christus ascendit, evolare? Plane
niens in consolationem recessus sui, ul si discedc- sancti, quorum sicut aquileejuventus renovabititr,
rel ab eis specie corporis, maneret non solum cum assument pennas sicut aquilce, et volabunt. Quo
eis, sed etiam in eis virlute Sacramenti. Tunc vc- volabunt? Ubicunque, inquit, fuerit corpus, iliuc
luti prorsus suee Oblitusniajestatis, etveiullnjuriam congregabuntur el aqiiilwl (Matth. xxiv , 28 , et Luc.
faciens sibi, nisi quia gloria est cbaritatis liunii- xvn, 37).
liare se pro aniicis, dignaiione ineffabili Dominus, 4. Sed quid putamus, fratres, quomodo tunc re-
et talis Doininus, pedes servorum lavit : uno opere pente de terris ad eoelos evolare polerit, qui nunc
condens eis et humilitatisexempluii_,et remissionis IB exercitio et usu quotidiano volilafe non didicerit ?
sacrameiilun Si quaeris quo doctore, quo duce, nunquid non
__CM_57 2. Turtc denique posl exl-ortaiioneni pro- Christus sicut aquila provocabat hodie ad volandurn
lixioris sermonis Patri eos commendaiis, sublevafs pullos suos, quando super eos volitabat, eum scili-
in co_lum oculis, inter" ceeiera sic ait, Paier, cum cet videnSibus illis elevaretuf, diuque sequerentur
essetn cum eis , ego servabam eos in nomine luo , et oculis euntem in coelum? Poterat utique repente in
nemo exliisperiit, iiisi filius pcrditionis. Nunc au- ictu oculi, ex oculis eorum rapi, etitbi vellel, con-
iem ud ie venio : serva eos in nomine tno quos de- stitui. Sed plane, sicut aquila proyocans ad volan-
disti mihi. Non rogo uttollas eos de mundo, sedut dum pullos suos, et super eos volitans (Deut. xxxn,
serves eos a nmlo; et caslera, quoe non est hujus 11), et corda sufsum levarepostse nilebatur amoi-e
temporis retexere, multo roinus exponere. Summa sui, el corpora similiterpossesublevaripoliicebat;!r
tameu orationis, sicut indicat textiis lectionis, est exemplo eorporis sui : sicut Apostolus ait, seteriii
in his tribus , in qtiibus cst et sunima salutis, imo conscius myslerii, quia et nos bajulis nubibus .•_.-
et perfectionis, ut nihil possit addi, scilicet ut a piemur obvioni Chrislo (1 Thess. iv, IC) redeunti.
malo serventur, ut in veritate sanctificentur,;ut ' Ipse quidem ascendit super. Cheriibiui, et volavit
cuui ipso glorificeiitur. Pater, inquit, quos dedisti super pennas veiitoruni (Psat. xvn, 11), id estsu-
mihi, volo tifubi sumego, et ipsi sint mecum, ut vi- pergressus est virtutesAngelorum : tuaetamer con-
deant clariiatem meam (Joan. xvn, 11-15, 15, 24). descendens infirmitati, expandet alas suas, etassu-
0 felices, quorum advocatus ipse judex est; pro met te., atque portabit in humeris suis, si modo
quibusorat qui pari honore cum eo quem orat ado- pullus degener non existas, ut a lerra levari, et
randus est! Voluntale labiorum ejus non fraudabit aura puiiore perfrui nori extimescas
euin Pater, cum quo est ei una volunlas et una po- 5. Aliivolant conlemplando , -ta saltem amando.
testas, quia unus Deus est, Omnino quod Chrislus Paulus mente excedit, et ad lertium usque pervolat
orat, impleri necesse est : cujus sermo virtus cst, ccelum (II Cor. xn,.2); Joannes ad id quod in prin-
et voluntas effectus ; qui de oinnlbus quce suut, dixit, cipio erat Yerbum : tu saitem humi degenerem nen
et facta sunt, maiidavit, et creata sunt (i?sa/. xxxn, trahas animum, riec patiaris obruiuni iuertia in
9). Fo/o,inquit, ut ubiego sum, et ipsi sinl mecum. terra pulrescere cor tuum; sed clamanti, . Sursum
0 quanta securitas fidelium! quanfa fiducia cre- corda, . Ponlifici magno (qui hodie introivit in
dentium! tantum non abjiciant graliam quam ac- Sancta, seternaredemptione inventa, ubi et assislit
ceperunt, Non enim solis Aposlolis proposita est D vullui Dei interpellans pro nobis) respondefideliter,
ha_c securitas, vel condiscipulis eorum , sed orani- • Habemus adDomiiium. s Sed et si aliqttando quee-
bus qui per eorum verbum credituri sunt in |Dei sivisti non quse sursum sunt, sed queesuper terram;
verbum. Non pro et\, inquit, rogo tanlum, sed pro jam te ipsum increpa, et dic Dominocum propheta:
eis.qui credituri sunt per verbum eoruiii inme (Joan. Quid enim mihi esl in cmlo? et a te quid volui super
xvn, 24, 20). tcrramt (Psal. LXXII,25) Heu,quam I©@g misere
3. Vobis^^autem fratres, donalum est, ul ait Apo- errabain! tam magnum est illud in ccelo mihi repo-
stolus, non sohim ut in eum credatis , sed eliam ui. situiii, quod conteninebam; tam nihil hoc super
paliaminipro eo (Philipp. i, 29) : quos scilicet fides; tcrram, quod tantopere expetebam! Christus itaquc
promissiouis Christi, non securitate negligentiores, thesaurus tivus ascendit in coelum : ibi sil et cor
sed alacritate faciens fcrventiores, et quotldianoi ttiuni. Inde ducis originem, ibi habes Patrem et
vitiorum cor.fliclu, martyrio coronat; a._iiiuo : as- lia.redilatem, inde exspectas Salvatorem. Amen.
IS7 IN FESTO PENTECOSTES SERMOI. 158

IN FESTO PEKTECOSTES.
' "
SERMOI. A vos potius nobis est sermo, quispiritumadoption.s
De Biicharitate et liominum ingratitudine. filiorum acCepistis, habentes eumdem spiritum in
1. lneffabilis Detts, ineffabilis misericordia ejus, signum adoptioiiis et pignus hsereditalis; qui velut
Secundum nomen ejus, itaet ppusejus. Planehief- quidam characterinsignis, vasa misericordioe ava-
fabilis divinse circa nos dignalio charilalis. Partim sis iree discernit, Quanquam de salute nostra, vel
erat Patri, tradidisse Fiiium, ul4redimerel servum; hiagis de spe salulis, ea nobis modestia gaudeiidum
nisi daret et Spiritum sanclum, qiio servum adop- sit, ul quod in lllis dolenius, adhtic dc nobis pro
taret In filiura. Dedit liliumin pretium redeniptio- nostra mutabilitate timeamus. Sicut ehim de illis
nis; dedit Spiritum in privilegium adoptationis : desperare impium , ita de nobis proesumere est te-
se denique totum_ servat haereditatem adoptatis. 0 merafium, cum tam de nobis quam de illis, qua-
Deum, si fa.s est dici, prodigum sUi, pree dcsiderio liscunque sit sCientia preeseiitiiim, nttlla possitesse
liOminis! Annon prodigum, qtii non soluni siia, prsescientia futurorum; nec levis sitinjuriasuinmee
sedet se ipsum impendit, ut hominem recuperaret, potestati, penes quam estarbitrium vitse et mortis,
npn tam sibi, quam homini ipsi?-annon prodigum, si vel deillis tam crudeliler, vel de ridbls Tam
qui, sieut proprio Filio suo non pepercit, sed pro audacler prsejudiceluf ejus iudiciis. Denique de
rtobis omnibus fradidit illuin (Rom, VIII, 52), sic n niassa eorun. suirius assiimpti; ef qui paulo ante
riec Spiritui sancto pepercit, ut italdquar, sed nova eramus, sicut et illi, natura et vita filii irse, repente
ef inira largitate super omnem carnem effudit illum ? facti sumus iilii gratise. Nos ergo simusillis exem-
Muitum quidem effusus sui prodigus ille filiu.s, qui plum spei ad pcenilentiam; ipsi nobis, iinioris ad
tam patrimoniuni, quaih se ipsum donavit meretri- perseverantiam. In nobis se misericordia commen-
cibtts; sed multo effusior pater in recuperationem dat, S©@3 ut ametur ; in illis se judicium exserit
perditi filii, quam ille in perditionem sui (Luc. v) ; ut timeatur. Misericordiam et judicium cantabo
si tamen ulla debet esse comparatio gratiaeetpecu- tibi, Domine (Psal. c, 1) : pro ista gratias agens,
nise, spiritus et carriis , Dei el hominis. Yide enim pro illo preces fundens, pro ista gralus ct lsetus,
quanta largitate foto orbe gratia Spiritus effusa pro iilo litnoratus et cautus : de utroque eruditus
sit, non soluin justis confirmandis, sed et peccato- exsultabo tibi cum tremore, quia tunc ingrediar in
ribus justificandis : quomodo ubique gentium, Spi- veritate tua, si ila laetetur cor meuni ut tiroeat no-
rilu creante novum geniis hominum:, renovata sit men luum. Neque enim timor isle, quem amor Ca^
facies terree :imo quanta quotidie mulatio fiaf per stum facit, gaudium toliit, sed custodit; non de-
dexteram Excelsi, ut repenteperditissimihominun- struit, sedinslruit; non inamaricat, sed condit :
publicani et raeretrlces, justos quam plurimos prce- Q ut tanlo sit durabilius, quanto modeslius; taulo
cedar.l in regno Dei, et noyissimi fiant primi. Pror- verius, quanto severius; lanto dulcius, quanto
sus non sicut delictum. ita et dortum : quia ubi sanctius.' 0 casium et fidele gaudium! quam fidelis
abundavit delictum, ibi superabundans gratia (Rom. cst illa de te senlenlia Sapientis : Non est census
v, 15, 20) : liori solum dpnat dellcta, sed etiam vir- super salutem corporis, et twn est oblectaiio super
tulum accumulat merlta; et sublimiusrestituitlap- gaudium cordis ! (Eccli. xxx, 16) Hoc utique gaudio
sos; redemptio , quam coiistituerat prima creatio. non est gaudere ihipiis, quorum fatuos risuS et fri-
Sane in his omnibus quanto niirabilior Dei gratia vo!a gaudia Sapiens detestatur ct iiicrcpati Risinn,
pra.dkatu.r, lanto damnabilior bominis duritia con- inquit, reputavi eriorem , et gaudio dixi : Quid fru-
viricitur, si gratiam vel oblalam recuset, vel accep- stra deciperis? (Ecclc. n, 2) Risus dolore miscebi-
tam rion servet. Cui enim non offertur ? superquem tur, el extrema gaudii luctus occupai'(Prov. xiv, 15).'
r.on efiulgct lumen illius? quis se abscondit a ca- 5. 0 bone Jesu, quain dissimile est illud gaudium
lore ejus? Neque enim reliquit se Deus sine testi- tuiim, quo interini coiisolaris renuntiantes illi falso
nionio apud conscientias hominum, illuslrans eos et fallaci gaudio ! quam li.elior est misericordia tua
«plendore veritatis, et fovens caiore bonitatis; cum super vitas ! quam melior esl dies una in afriis luis
et liix vefa illuminet omnem hominem venientemin D super millia! quanto beaiiores facis pauperes luos
hunc mundum (Joan. i, 9), el Deus faciat oriri so- ipsa pauperlate lua, quammundus facefepossit sua
lem suum super bonos etmalos, et pluat super ju- quantaliliet affluenlia, ubi quidquid afiluit, defluit,
stos et injustos (Mgtth-.v, 45). Sedveeillis qui re. sibique inha.rert.ei_i pereflluere facit! Aliis affluebat
belles sunt luniini, et resistunt S^iritui sancto, nec deliciis illa pauper familia Christl, quam fluminis
acquiescitut veritati quam intelligunt; et sicut lutum impetus inundabat lsetillcans civitatem Dei; cuin
ex calore solis, ita ex bonitate et beueticiis Dei du- scilicet hodierna die Spiritus, lanquam torrens, re-
riores fiunt, audacler etiam.provocantes eum, cum plevit totam domum ubi erant sedentes (Act. n, 2.)
ipse dederit omnia iri maiiibus eorum ! Apostoii. Exhibebat quippe divina Yeritas, quod per
2. Verum quid ad nos.de his qui foris sunt? Ad prophet-am proniiserat: Eccc cgc dcctino hi vgs. i?t
thO GUERBICI ABBATIS _6&
fturi;enpacis,etuttorreitsinundansgloriwgentium(Isai. A 5. Yideant, quaeso, ipsi, ne forteinimicus homo,
i.svi, 12). Quantum illis affluebat, quibus tautus influe- qtii super bonum semen patrisfamilias lolium suum
bal i quantumqi.edeillisprofluebat, de quorum ventre superseminare consuevil, post illara suavero escam
fltiebant (lumina aqusevivaa!Nec solum de cordebene- Christi, felle suo fauces eorum tinxerit, ac per hoc
voieatia charitatis, sed etiam ex ore vehementia pro- non modo desideriurn, sed et memoriam prioris gu-
ikiebat lorrentis eloquii, cui non polerant resistere stus aboleverit. Enimvero statim denuntiat Aposto-
el contradicere omnes eorum adversarii: sicut de lus his qui ejusmodi sunt: Non polestis calicemDo-
Stephano dicitur, quia ncn polerant resisiere sapien- mini bibere, et calicem dwmoniorum. Non poteslis
tiw et Spiritui qui loquebatur (Act, vi, 10). . mensm Domini parlicipes esse, et mensw dwtnonio-
4. Ad hujusmodi gaudia vosinlerim, fratres, con- rum (1 Cor. x, 20, 21). An non tibi yidetur non
solator vester invitat. Hoc torrente voluptatis suse modo potatus; sedet inebriatus calice dsertionioriim,
silibundas amantium mentes potare desiderat. Si qui libidinis, irse, impatientise, aut similium rapta-
quis, inquit, silit, veniat' et bibat (Joan. \n, 57). 0 tur furore passionum ? Ego, ut loquar de his quoe
affluens liberalitas Dei! o indeficierts largitas divinse jam magis in usu quam in crimine sunt, puto quod
boiiitatis! Spiritum, cujus hodie primitias dedit et ille raensse dcemoniorum particeps sit, et pascens
Apostolis, offert universis. Thesaurum siium, fontein B eos pascatur ab eis, cujus os abundat malitia, lin-
aquoe vivse aperit tam hominibus quam jumentis; gua concinnat dolos, sedens adversus fratrem suum
_anquam el ipse omnibus sapientibus et insipienti- loquitur, et adversus filium malris suse ponit scari-
bus debitor sit. Omnes,.inquit, sitientes, venite ad daluin ; qui etiamsi non detrahit, detraheritem li-
aquas (Isai. LV, 1). Ecce personas non accipit, con- benter audit; qui scurilitate stultiloquii cachinnan-
fiitiones non discernit, raerita non rcquirit: tantum tes dissolvit. Srideat ergo qui ejusmodi est, ari di-
sitire quis noverit, venire velit, Gratia quippe non gnum sit ut, volutatus velut in cruore immolatitio
admittit fastidientes ; sed sicut esurieiites impletbo- et sordibus daemonum, mox adiniltatur ad mensam
nis, sic diviles diniittit inanes. 0 fastidium tinea Christi et Angelorum. Absit autem, frafres mei, ut,
cordium, rubigo menlium, languor pessimus ani- ha.c dicens, innocentiam vcstrara, qua plurimum
marum, quod abominari facis bonum Dei verbum, delcctor, inscribam sceleri; sed haec dico ut salvi
contemnere cceleste donum, fastidire manna propicr sitis, et aliorum exemplo cautiores facti, martusque
ollas carnium! Quse enim lues lam pestifera, quis iavantes in sangulne peccatoris, gratiam Spiritus
morbus tam lethalis, qui sic faciat hominem imme- sancti quam alii negligentia perdtint, vos omni vi-
morem suse salutis, ridentem ac roale securum ap- gilantia servare curetis ; ad laudem et gloriam ip-
^
propinquare usque ad portas mortis ? Sed unde, ro- sius largitoris Jesu Christi Domini nosiri, qui vivit
go tam late lues ista Christi ovilia infecit, greges Ct regnal per omnia ssecula seeculorum. Amen.
invasit, ut quam pluribus degregeDomini videatur SERMO II.
etiam locus horroris et vastse solitudinis, locus pa- De liiiguarum mysterio el dono lacrymarum.
scuee ubi sunl collocati, etin pascuis uberrimis, in 1. Loquebantur_variis linguis Apostoli magnalia
herbis virentibus misere pereanl faslidio languidi? Dei (Acl, n, 11). Nimirum ex abundantia cordis
An non, qusesogustaverunt donura cosleste, et par- linguae loqttebantur in eis. Exsultationes Dei in gut-
ticipes facti sunt Spiritus sancll; gustaverunt ni- lure eorum, quia charitas Dei diffusa eralincordi-
I ilpminus bonum Dei verbum, et virtutes sa_.cul.i bus eorum. 0 Domine Deus meus, et egoutique si-
venturi? (Hebr.\i, 5.) Si enim non gustaverunt bo- militer laudarem, si similiter potatus essem. Quia
nura Dei verbum, unde toties eructavit cor eorura vero arida est animamea, ideo est ettorpida liiigua.
verbum bonum, cum scilicet de memoria abundan- Sed sicut adipe et pinguedine repleaturanimamea,
tice suavitalis ejus eructabant labia eorumliymnura . et labiis exsultationislaudabit os meum (Psal. LXII,
Runc autem divinis intersnnt laudibus, et dorr.ii- 6). Eruclabunt labia mea hymnum ; sed cum do-
tant; aut otiosa vel etiam perniciosa mente per- r. cueris me justificatioiies tuas: id est cum dederis
tractant: sedent ad librum, et oscitant: verbum ex- gustare quam suavis es, ut discam te diligere toto
hortationis audiunt, ct ipso auditu laboranf: de pa- corde, tota anima, lola virtute. Bonus es tu, et in
scuis mutantur inpascua, et tam isla fastidiunt quam bonitate tiia doce me juslificaliones tuas (Psal.
illa : jugiler versantur intpr fercula vitse, etmoriun- cxvin, 12). Bonitas siquidem tua, unctio tua est,
tur fame. Undo ergo 101@ post illam felicem ex- qua doces eos de quibuspraedictuni est: Erunt om-
perientiam, gustumque suavem supernee dulcedinis, nes docibiles Dei (Joan. vi, 45). Beatus homo quem
tanta haec oblivio, et incuria boni, languorquemen- tu erudieris, Domine, et de lege tua doeueris eum
lium subintravit ? Sola relicta est eis vox illa plan- (Psal. xci.i, 12). Lex Domini immaculata conver-
genlis, si tamen plangere velint: P_I-_MSSHS sum wi'. tens animas (Psal. xvin, 8), charitas est: lex uli-
feiium, et aruil cor meum, quia obliiussum comederc: que ignea, queeest in dextera ejus, qua._cum digito
panem meum (Psal. ci, 5), Currebant utique bene: Dei scribitur super latiludinem eordis, et ipsum
quis eos fascinavit relrorsum cpnverti ? Spiritu coe- cor amoris incendio, et eos ignito fervere facil elo-
perunt: quomodo nunc carneconsummanlur ? Yolu- qitio. De cxcelso, i.nquit, misit ignem in ossibus sneis,
ptuose vescebanti.ir :qiiomodonunclntercunli.nvi.is' ' e.l erudivil HI_(Thrcti. i, 15). 0 quant.a facililaie el
ifji 1N FESTO PENTECOSTES SERMO II. IC2
celentaie, quanta eopia et facaltate, ignis ille quem A pit, non capit, nisi qui salutem periclitantium esu-
Dominus Jesus misit in terram, nori solumerudivit rit, et famem patitur ut canis : de qualibus dictum
imperitos, sed etiam expediyit impeditos ! Prorsus esl, Lingua canum luorum ex inimicis (Psal. CXVIII,
ignea. linguae, quas ex se dispemvit"ignisiste, quoe 24). Sed vaemiserisqui lanto studio pereunt, tantoque
sic ignescere fecerunt non solum mentes, sed et desiderio mortem sibi consciscunt, ut vulnera sua
linguas Apostoluruin, ut etiam nunc pius auditor tegant, curamque canum refugiant, et asperitatem
ad scrmones ignescat eorum. Prorsus ignea lingua linguce medicinalis arbitrentur morsum odii lefha-
Petri, ignea lingua Pauli, iri quorum verbis nunc lis! Oderunl corripientem in porla, et perfecte lo-
quoque vivitignis perpetttus, qui et super corda quentem abominali sunt (Amos, v, 10). Perfecta
riostra scintillat, si accedamus, si aurem vel ani- loquentem dico, non tam de perfectione disseren-
mum ab eofum sermonibus nort avertamus. tem, quam perfecta dilectione corripientem. Sed
' 2, Si meruissem aliquam. accipere de linguis hu- dicam, Perfecta dilectione, an perfecto odio? Inio
jusmodi, dicereni utique et ego, Dominus deditmilii utrunique, et perfecla dilectione, et perfecto odio :
odium nihil aliud est, quam perfecta
linguam mercedem tneam, et in ipsa laudabo eum quia perfectum
dileclio ; etunaep' utriusque perfectio, quamAposto-
(Eccli. Li, 50); sicut de illis I©Ii scriptum est,
lus determinat, dicens, Odientes malum, adhmren-
Loqueb.anlur variis linguis Aposloli magnalia Dei. li
Dicerem et illud : Dominus dedit mihilingiiam eru- tes auteih bono (Rom. xn, 9).
4. Sed revertar ad id unde digressus eram. Opta"
dilatn, ul sciam suslentare eum qui tapsus est,verbo
bam mihi linguam qua laudarem Deum, vel certe
(Isai. L, 4). Apostoli et eorum similes linguis sibi
dalis magnalia Dei prsedicant, tyranrtos verberaiit, linguam qua confitenlium ulcera curarem : in al-
dsemonia flagellant, terram cohipluunt, ccclos ape- lero quidem mihi quaerens divinse devotionis fruc-
tum; in altero, fraternae salutis lucrum : vobis
riunl; quia lingiise eorum claves coeli factse sunt, in altero dulcis, in altero fieri desiderans
quippe quibus deipsis 'cbeli.s linguse missse sunt. qiioque
Mihi attlem iifinam yel lingua eanis data sil, qua utilis. Nam et de saecularium arte el oflieio poeta-
deinde ct aliena rstm, ita sumptum est apud quemdam eorum :
possirn primum quidem propria, Aut prodesse volunt, aut delectare poetce.
ulceraiingere, si qui forte sunt qui ad hoc ipsum Omne tulit punctum qui miscuit ulile dulci
sibi me dignentur admillere. Beati quidem, quibus -
amor et dileclio divinse laudis cor (HORAT.,Art. poet.
replet gaudio
et os jubilo. Sed et illos utique beatos dixerim, qui, Oplabam, inquam, mihi gratiam oris, qua Deo et
cum de vulneribus animarum virus ablingunt etpu- ,, vobis officiosus deservirem; ut aliquatenus com-
rulentiam, tiahunt in se, quo aiiima eorum sagine- pensarera verbo, quod roinus prosum exemplo.
tur, spirilum et.gratlain. Esuriiint siquidem et si- Quanquam satis suspecta mihi sit hoec consolatio,
tiunt justiliam, et famem patiuntur uf canes :ideo- si dicam et hort faciaih ; si suppetant suffragialin-
que riihil faslidjunt quod in corpus suum possint timendum guse, cum desint merila vitee";•imo magis fortasse
sit, rie peccanti dicat Deus, Quare lu
trajieere; neminem peccatorem abominantur, quem enarras
ad justitiam possint convertere, Qiiod Deus munda- juslilias tneas, et assumis testainentum
meum per os tuuml (Psal. XLIX, 16). Sed quid
vit, tu ne immundum dixeris (Act. xi, 9),dictumest
et in ipso aliis : et ob hoc agam ? Si locutus fuero, non quiescet dolor mcus;
Principi Apostolorum, et si tacuero, nonrecedet a me (Job. xvi, 7). Pavor
-maciat et manducat omne genus reptilium et vola-
est ulrobique molestus, et coarctor e duobus; quia
tilium, et ait, Quw prius tangerenolebat anima mea, locutionem et officii locus
nunc prm angaslia impatientisdesiderii cibimeisunt exigit, et vita conlradi-
cit. Sed recordor verbi quod apud Sapienlem in-
(Job. vi, 7). Quiniroo miruniinmodumqiianto quis- veni : Anima laborantis laborat sibi, quia compulii
que peccator anle conversionem amarior, tanto
eum os suum (Prov. xyi, 26). Loquar igitur, noh
postmodum conversio ejus dulcipr; quantoque de-
tanto nobis salus : el rj 1012 prout Ipcus expetit, sed prout sensus sup-
speratior, gratior ejus quia imo prout Dominus dederit, in cujus manu
salvantis graliam plus .mirnmur, qui ovem perditam petit, sumtts et nos, et sermones nostri. Loquar, inquam,
reportans in hunieris, gaudium facit Angelis super et nie ipsum lingua obligabo propria, ut vel prae
uno peccatore poenitentiani agCrite, quam super no- confusione
aliquando laborare compellar : et si
naginta noveni justis (Luc. xv, 7). eorpus a labore manuum excusaverit, certe amma
5, Dicant igiiur alii quibus datum esl : Qugm laborantis laboret sibi, ut dicat cum David, Labo-
dulcia faucibus tneis eloquiatua,Do mine (Psal.cx\iu, ravi in gemitu meo (Psai. vi, 7). 0 si mihi dentur
105)! aniraa autem mea esurieris et farriempatiens ut illi gemitus inenarrabiles, quibus Spiritus postulat
canis, etiam amarumsumetpro dulci, et abominabile pro sanctis, ut laborem in eis! Procul dubio labor
pro desiderabili. Delectentur alii lambere mella Seri- hujusmodi gemituum satis digne pensaret mihi
pturarum ; ego vero deleetabor ulcera lingere pee- quotidianum laborem manuum,
catorum, mei scilicet mihivquesimilium. Fcedum 5. Sed et vos ipsi, fratres, si semulari meliora
quidera ulcus peccati, visuque horribile; sed tamen charismata didiscistis, optate gemitus hujusmodi a
ipsum lingere, cujus sit saporis et gratice, non sa- Spiritu vobis infundi. NesciO si sit m doriis Spiri-
165 GUERRICl ABBATIS 164
tus aliiid convenientius aut commodius his qui A , Etsi cognovimus Christum secundum carnem, sed
sunt inftrniitate et miseria circumdati : nescio si nuncjamnonnovimus (Id. v, 16). Nam et te ipsum,
Spiritui sancto qui in columba apparuit, alia vox si pio affectu Psalmlsta. dicere. potueris, Ego sum
familiarior gemitu, aut gratior sit, Hoc autem scio, pauper et dolens (Psal. LXVIII,50), sic ditabit, sic
quia in nullo opere lanta tamque parata nobis sup- loetificabit sobria ebrietas hujus preeclari calicis, ut,
petat materia, sicutin gemilu et planClu liostri : etsi pauper sis, pauperlas animum non urat; et si
nisi miseriara suam nostra dissimulet superbia, aut dolebas quia peccasti, jam peccati reatus conscien-
sensus obduretur stupore vel amentia. Hoc autem tiam non mordeat,
primum circa infirnios, quoruni curam suscipit, 6. Yide autem, si non et ipse Spiritus sanctus
operatur racdicina sancii Spiritus, qui est illumi- in judicium venit in hunc mundum, ut qui dolent
natio nosira et salus nostra, ut videlicet se ipsum non doleant, et qui rident, seterno et inconsolabili
phrenetieus senliat et sciat, et conversus ad -cor se luctui tradant. Melius est igitur ire ad donium
dicat DOminocum propheta : Postquam convertisti. Iuctus quam ad domum convivii (Eccti. VII, 5). Et
nte, egi pwnitenliam; el postquam ostendisti mihi, revera sapiens, etsi aliquando consolationem mere-
percussi fcmur meum (Jerem. xxxi, 19). Nisi enim tur, ut dolorum non recordetur amplius, eorum
quis apponat scieiiliam, non apponet dolorem : nisi - scilieet de quibus consolationem accipit, semper
doluerit, non meretur consolalionem. Beati cnim lameii, ut locum pafet consolationibus novis, novas
qui lugent, quoniam ipsi consolabuntur (Maith. y, exquirit de se ipso causas doloris : non statim
5). Puto quia nec in Apostolis hodie loeuni inve- blandiens sibi, quasi jam peromnia justris sit; sed
nisset Paracleli consolalio, nisi quia Iugebant se eo subtilior, quo jam illuminari ccepit; eo distri-
desolatos, quia non poterant nonlugere lilii sponsi, ctior, quo justiflcari coepit, fit accusator et judex
cum sponsus ablatus esset ab eis. Inde erat quod - sui. Ei ergo qui ejusmodi est, crebro, nisi fallor,
eis dicebat : Nisi ego abiero, Paracielus non veniet Spiritus consolator advenit, quoniam et adventum
ad vos (Joan. xvi, 7). Nisi desolati fueiilis preesen- jam ipse suuni antevenit; adveniens scilicet ut con-
tia mea corporali, non vos consolabitur visitatio solationem tribuat, sed a nteveniens, ut lugere do-
spiritualis. Dale, inquit, siceram mwrentibus, el vi- ceat. -Luctus siquidem pius atque religiosus, in
num his qui amaro aniino sunt, non scilicet iliis doctrina Spiritus et ordine primus, et utilitale in-
qui ebrii sunt gaudio et luxu sseculi. Quce enim venitur praecipuus; quippe cum sit summa sapien-
participatio justitia. cum iniquitate? nunqttid bi- tia sanctorum, custsidia justorum, sobrietas n.o-
bere possunt calicem Domini, et calicem daemohio- C destorum, prima incipientium virtus, proficientium
rum? Bibant, inquit, polius pauperes Apostoli, et .stimulus, perfectorum cumulus, pereuntium salus,
obliviscantur egestatis suw (Prow.xxxi, 6, 7), ut di- periclitantium portus, promissionem denique ha-
cant : Sicut egentes, multos autem locupleiantes (II bens consolalionum qua. nunc sunt, et gaudiorum
Cor. vi, 10). Bibant moerentes de absentia sponsi, qnse futura sunt ; ad qua. nos perducat qui vivit
et doloruin non recordentur amplius, sed dicant : et regnat per omnia scecula saecttlorum. Anien.

IN NATIVITATE S. JOANNIS BAPTIST.E.

1013 SERMO I. quin sallem gestiamus more puerorura de te quo-


De laudibus sancli. l) quomodo balbutire; qui etiam in materia leviori,
plena necdum didicimus verba formare. Tuum erit,
1. Ali! Domine Deus, ecce nescio ioqui, qutapuer o vox Verbi, vox sapientise, libi devotee solvere vin-"
ego sum (Jerem. i, 6). Fratres, si Jeremias, sicut ex culum linguse, qui necdum loquens, usum
lectione audistis hesterna, ue praedicationis susci- loquendi
muto potuisii patri reformare. Nec sine fenore ma-
peret officium, verecundius quain juslius minorem gno rediit intercepta faeultas
causabatur eetatem, quanto rectlus ego sensum accessit loquendi, cui simul
gratia prophelandi, ut videlicet uterque
causarer minorem? Si sancltim ex ulero, et quem
parens aliquid sibi gauderet pra_rogafum de pra.ro-
manifeste divina mitlebat elcctio, setas deterrebat gativa filii.
infirmior, mihi quse frons esse potesl ad loquen- 2. Qui enim propheta, et plus quam propheta
dum, cui nec ad sanctitalem suffragatur conscien- futurus erat, imo ante
prophetare quam profari,
tia, nec ad sermonis facultalem suppetit scientia? prius Deum
lili erat timori pueritia sua, mihi non erit puerilitas rentes quam se ipsum sentire eceperat, pa-
qiioque; suos prophetas faciebat; et in eos
mea ? Yerumtamen tu, puer propheta Altissimi, de
qui in se transfuderant carnis substantiam, spiri-
quo sermonem hodic nostri debetlocus oflicii, pue- tus sui et
gratise superabundantiam rcfundebat.
rilitafem noslram non pateris cxcusatani haberi, Nam et Elisabcth, posfquam exsultayit in gaudio
165 1NNATIYIT. S. JOANNISBAPT1ST_E SERMO1. 158
infansin utero ejus, tunc' et ipsa prophetavit rc- Anebris, sed non comprehensam a tenebris. Mihi
pleta Spiritu sancto; quia necdum loquens filius, prorsus ineffabili nascitur gaudio, cum quo tot et
matri tamen occultam Domini pra.sentiam exsulta- tanta mundo nascuntur bona; qui videlicet Eccle-
tione manifesta revelavit, Salutabat Salvatorem siam primus catecliizaf, per pccnitentiam initiat,
motu, quo poterat, et in occursum Domini prsecur- per baplismum preeparat, precparatani Christo con-
sor impiger eruriipere gestiebat. Plane incompara- signat et copulat; et quam ad vivendum temperan-
bilis gratia, insgstimabilis diviuse virtutis potentla. ter informat, etiam ad moriendum fortiter propria
Vox Marioedurn auribus Elisabeth insonat, ad cor morte confirmat, atque in.his omnibus plebem per-
Joannis penetrat, qui abstrusus intra materna la- fectam Domino paral.
tebat viscera, spiritum ejus animat, gaudioque sa- 5. 0 fratres, quorura propositum est (utinam et
lutari vagetat : et cui virtus naturee vix adhuc to- ita desiderium) ad perfectionem festinare; quam
tam infuderat animam, virtus Vocis Marise plenio- cito christianam assequeretur perfectionem, qui
rem infudit prophetiam , adeo u.l.etiam de plenitu- huic magistro animuin accommodaret docibilem :
dine filii copiose videatur in matrem refundi. Vere eujus etiam prima elementa justitice modum super-
gratia plena Maria: rnanifeste Deus totius gratise in gressa sunt perfectionis humanae; cujus rudimenta
ea erat, de cujus munificentia tam copiose, tam " priniaeveeaetatis graviiatem sapientiee vicere senilis!
magnificc, principaliter in Matrem, de Matrein Qui eniin, antequam natus, sanctus fuit, quid.mi-
Joannem, de Joanne in parentes gratiee largitas rum si in processu conversationis plus quam san-
profluebat. Flumina prorsus de ventre Mariee flue- ctus fuit? Mirari possumus, imitari non possumus
bant aquoe vivoe, et fons vitceet gratice oriebatur de sanctitatem tuam, sanctorum sanctissime: oninirtO
niedio paradisi ad irriganda ligna paradisi. aecesse est ut, qui de publicanis et peccatoribus
5. Proxima erat fonli cedrus ista nobilis , Joan- plebem perfectam Domino parare festinas, huma-
nem loquor, consobrinum et amicum sponsi, prce- nius eis loquaris quam vivas; et raodum perfectio-
cursorem ,.Baptistam , et martyrem Dcmini : ideo- nis non secundum vitse formulam tuse, sed secun-
qae nimirum uberius Irrigata in tantum excrevit, duni virtutem mediocritatis temperes humanse. Fa-
ut inter natos roulierum nihililla sublimius posset citc, inquit, dignos fructus pamitentim (Matlh. m,
ihveniri. Omnino Salvatori proximus erat, qui non 8). Nos quidem, o fratres, gloriamur perfectius lo-
solum copula sanguinis conjunctus , aut amicilia qui, quam vivere : Joannes aulem sublimius vivens
intimus erat, sed etiani gloria annuntiationis, novi- quam possint homines vel intelligere, loquitur ta-
tate nativitatis, sanctltate pene originali, prccdica- ,, meri eis prout possunt audire. Facile, inquit, fni-
tione consimili, auctoritate baptizandi, virtute pa- J ctus dignos pxnitentim_.Humanum, inquit, dico, pro-
tiendi, antc mortales orones ei propius accedebat, pter infirmiiatem carnis vestrm (Rom. vi, 19) Si
Denique si alia cessarent omnia, si cuncta de co nondum esse potest in vobis omnium plenitudo bo-
silerent prophetarum preeconia; solius gratia no- norum, sit saltem vera omnium po3iiitudo malo-
niinis ejus (9), quodvocatum est ab angelo, prius- rum. Si nonduni facere proavaletis perfeclse fructus
quam in ulero conciperetur, satis abundeque sm- justitise, sit interim hoec veslra perfectlo, ul facia-
gularem in eo futuram Dei gratiam testabatur. Di- tis dignos fructus pcenitentice.
gnum quippe erat ut gratiam Dei, quam grafia 6. Si recordari volumus, fratres, lectionis he-
plena profudit, pleuus gralia prsedicaret, et gratia sternoe, ad dignos fructus pcenitentise pertinet qtiod
non mediocri eraineret, qui gratise lerapus a tein- Jeremise, aul certe Joanni sub typo Jeremise di-
pore legis velul mcdius limes disterminaret. Usque ctum est, Ut evellas, el destruas, el disperdas, et
ad Joannem enim Lex et PrOphetaaproplietaverunt dissipes : ad fructus justitise, ul mdifices et plantes
(Luc. XVI,16);qui videlicel primus ostendit prsesen- (Jerem. r, 10, et XVIII,7). Beatus qui manus hujus
tcra, quemLexet Prophelia promiserant venturum. exslirpatoris adjuverit (nam ipse Dei adjutor est),
4. Merilo igitur nativitas hujus pueri multos ) qui videlicet cooperans verbo et gratise Dei, in hoc
gaudere tunc fecit, hodieque facit, qui in seneclute studium et operam dederit ut evellat et disperdat
parentum 1@I_|, natus, mundo senescenti gratiam de affectionibus et moribus suis omnem piantatib-
preedicaturus erat renascendi» Merito nativitatem ncm quam non plantavit Pater ccelestis, destruat
istairi, quani mirabililer operatur gratia, miratur- et dissipet omnem sedificationem Babylonicse super-
que natura, solemniter veneratur Ecclesia : prae- bise et confusionis; ut postmodum melius aidificet
sertim cum singularis illius nativitatis, cujus gratia et planlet, fialque sicut sciiptum est, Lateres ceci-
naturam reparavit, per. hanc pignora fidelia sibi vi- derunt, sed quadris lapidibus wdificabimus. Sycomo-
deat esse pra_rnissa. Non ingratam se probat Eccle- ros succiderunt, scd cedros immutabimus (Isa. ix,
sia, non immemorem : fideliter agnoscit qua devo- 10). Ascendat abies pro saliuhcula, et myrtuspro
tione, qua gratiarum actione suscipere debeat Prsc- uriica (Id. LV,-15) : omnis scilicet pulchritudo et
cursorem, per quem ipsum agnovit Salva.orem. grafia virtutum, pro situ et horrore vitiorum. Quis,
Mihi plane novo nascituv gaudio lucerna mundi, putas, est ille tam perfectus in nobis , ut saltem
ita
cujusindicio lucem veranj agnovi lucentem in le- hoc initium perfectionis habeat, qui scilicet
(9) Joannes enim gratia Dri inlepretatur.
__.-. r.immc.1 ARBATIS ifis
digne perfeeteque pcenitens sit.. ac ipla severitate A _) tero claudicavit? Facilis jactnra corporis damnum-
damnet mala sua quae fecit, prioribus usquequaque que consolabile, quod lanto conipertsatum est mu-
renuntians vitiis, ut omne germen maledictionis nere : pra_sertim illi qui potuit dicere, Super salu-
radicitus evellat el disperdat de agro cordis, ita ut tem et omnem pulchriludinem dilexi sapienliam (Sap.
de radice pessima, nullus amplius gefminet fructus vn, 10). Utinam marcescai inme non;solum nervus
amaritudiiiis; qiiique semel ita destruat ac dissipet femoris, sed. virtus totius corppris ; dummodo vel
omneni altitudinem extollentem se adversus humi- unam merear benedictionem angeli. Ulinam non solo
litatem Christi, ut ilerum non resedificet quae de- claudicem cum Jacob, sed et moriar cum Paulo, ut
struxit ? Quam feiix hodie esset Ecclesia sancto- gratiam et nomen Israelis obtineam niunere per-
rum, quanla pace et gratia florerent cong-regationes pefuo. Jacob quidem femur gerit marcidum, Pau-
beatorum pauperum, si fructus istos quos facere lus vero, corpus emortunm quia mortificationem
debuerat, rudium poenitentia, vel eorumqui perfecii membrorum, quam coepil propheticce religionls ini-
et sancti videii volunt, afferret justitia ! Denique, tiura, ad integrum coiisumniavit Evangelium. Jacob
qui nec justitiam sanclorum, necexacfam habemus claudicans, quia ex parle quae mundi sunt cogltans,
po_nitentiam peccatorum, redimamus vel ex partc alferum pedem a terra suspensum portat. Paulus
^'
aliqua teporem !©15 rtostrum devota Veneralione cogitans solum quce Dei sunt, sive in corpore, sive
sanctorum : praccipue beati Joannis, cujus lam ma- extra corpus, nescit, Deus scit (77 Cor. xn, 5),
gnifice sanctilas effloruit supra modum aliorum, ul lotus tamen in spiritu liber ad cceluni volat.
crederetur Sanctus sanctorum. Magnifieeniiam glo- 2. Vobis itaque dicimus, fratres, qui aggressi
rise sanctitatis ejus loquamur ac meditemur, fratres estis coelum rapere, qui congressi estis luctari
mei, ut propitium faciat peccalis nostfis eum, cujus cum artgelo qui viam custodit ligni vitce : vobis,
singulariter amicus esse meruit, Filium Dei, qui inquam, dicimus onniirio necesse esse ut constan-
cum Patre et Spiritu sancto vivit et regnat per o'm- ter et irremisse lucteiriini; non dico usque ad ener-
nia sascula saeculorum. Amen. vationem femoris, unde generatio propagaturcarnis,
SERMO H. sed etiam usque ad mortificationem eorporis. Hoc
De vi necessaria ad rapiendum regnum ccelorum. tamen ipsum nec sic labor noster poteril assequi,
1. A dicbusJoannis Bapiistm regnum cwlorum vim nisi tactu et beneficio divinse virtulis, cum vestram
patitur, et violenli diripiuni illud (Malth.xi, 12). videlicet constanliam invincibilem sibi probaverit.
Merito igitur lo_tanobis est ejtis nativitas, cujus tam Sic enim scriptum est : Cumque videretquod eum
fausla sunt tempora, ut regnum Dei, jam exittde superare non posset, teligil nervum femoris ejus, et
nobis expositum sit ad diripiendum, quibus utique k statim emarcuit? (Gen. xxxn, 25). An rion tibi cum
justitia "non sufliciebat ad proinerendum. Merito, angelo, imo cum Deo ipso luctari videris, quando
mulli in nativitale ejtts gaudent, sicut promittcbat , quotidie pra_properis tuis resistit votls? Lavaris
angelus; sub quo tanta felicitate mutafus est tem- velut aquis nivis, ut mundus sis coi.de;-.etcorpore,
porum status, ut regnum Dei quod ante nulla inao- et ipse sordibus intingit te, Dicis,-\Sapiens efficiar
centium obtinebat justitia, nunc pcenitentium in- (Eccle. VII, 24), et ipse longius recedit a te. Cla-
vadat et possideat violentia. Quid enim aliud debuit: mas ad eum, nec exaudit te : vis accedere adeum,
diei poeniteritia peccatorum, nisi violenfia in re- ct repellit te. Decernis rem, et in contrarium tibi
gnum coelorum? An non violenlia est, rapere vir- cedif, et per omnia fere in duritia°mani!s |@I@
tute quod non erat concessum nattira.; ut qui na- suee adversatur tibi. 0 dissimulatrix clenieniia,
tura erant filii iree et gehenrise, labore improbo qui qnse duritiam te simulas; ciuanta pietate
pugiias
oninia vincit, inlrudant se in ha_redilalem sancto- adversus -eospro. quibus pugnas! Licet enim hcec
rum et consortium gloriae? An non plane violentus: celes in corde tuo, scio tamen quia diligis
diligenies
Deo strenuus ille luctator patriarcha Jacob, qui, ut: te, etimmensa multitudo dulcedirtis tuee,
quam
scriplum est, contra Deum fortis fuit et invaluit, JJ' abscondis timenlibiis te. Noli igitur desperare, con-
qui cum eo luctatus usque niane, conslanter et ob- stanter age, fejix anima, quce cum Deo luclaii
nixe tenebat rogantem dimitti, Non; dimittam le, cffipisti : amat utique vim abs te
pati, desiderat a
inquiens, nisi benedixeris mihi ? Dico quia cum Deoi le superari, Nam et cum iratus est, manumqiie ad
luctalus est: Deus siquidem erat iri angelo, cum quoi feriendum extendit, quaerit, ut.
ipse confitetur,
luctatus est. Alioquin nec angelus diceret, Cur virum similem Moysi, quiresistat
sibi; et-sihon
quwris nomen, tneitm, quod est mirabile? nec Jacobi invenerit, conqueritur et dicit: Nonest qui consur-
diceret, Vidi Dominum facie ad facieih (Gen. xxxn, gat, et teneat me (Isai. LXIV,7). Nam si implaca--
28, 29, 50): sed neque Dominus de Jacob dicerct; bilis sit ejus ira,
inflexibilisque sententia, flebit ct
per Osee prophetam, in Bcthel locutus est nobiscum>. dicet Jeremias qui resistere tentaverat i Foriior
(Oseexu, 4). Bona igitur violenlia, quae benedictio- fuisti, et invaluisli (Jerem. xx,
nem extorsit: felix lucta , qua Deus homirii succu-- ' 5. Sed 7).
absit, fratres, qui ei postulatis,
buit, victusque victorem gratia benedictionis et ho- absit ut fortis adversum vos placita
nore sanclioris nominis muneravit! Quid enim, sii firmari sit, qui pro vobis in-
usque ad mortem voluit! Tot vulneribus
tetigit nervura femoris ejus, et emarcuii, ac de cie- confossns est, tpto coipore crucifixus
est; unde,
im IN NATIVIT. s. JOANNIS BAPTIST_E SERMOra. m
quaeso, virtus ei esse potest ad resistendum illi _A sua; cujus sicut scire non potest intima, si nec
charitati, quse veluti victum et captum per omnia prsescire novissima; cu.m de seipso quuque confiteri
genera infirmitatum usque ad mortem, mortem 2,017 habeat : Niliil mihi conscius sum, sed non
autem crucis perduxit? Jam non fortis ut mors, in hoc justificatus sum (1 Cor. iv, 4). Sunt enim
sed fortior quam mors dilectio : cum virtule dilec- justi elsapientes, et opera eorum in manu Dei sunt e£
tionis infirmata sit usque ad mortem Dei fortitudo; tamen nemo scitutrumsit dignus amore an odio, sea 1
cujus tamen infirmitas fortior invertta est omni omnia in futurum servantur incerta (Eccle. ix, 1,2).
fortissimo; cujus mors probata est esse mors tua, Felix igitur, qui testimonioipsiusJudicisdignumse
o mors. Virtute igitur dilectionis armatus sis, amore scire meruerit; nisi quod teslimonium j ustitise
quicunque es ille pius invasor, qui rapere conten- prsesentis, mutabilitati humanee suspicionem acme-
dis regnum coelorum ; et securus esto , quia facile tum non adimit de futuris. Indubitabile tamen eximiaa
vinces regem ipsum coelorum. Si qua enim vide- virtutis et magnse perfectionis est indicium, quo-
iur tibi adversari difficultaie, aut durilia; ne sis ties hominem adhuc corruplioni subditum, suos
pusi.Uaniinis, sed intellige qua mente id faCiat. suffragio laudis illud irrefragabile Dei dignatur
Nenipe ut contrarietate ipse tibi acuat animum, judiciiim. Magnum profecto justitise prseconium
sicul soiet esse natura magnar.imorum ac fortium; B 1 quod summa justitia dicit ad Noe : Te vidi.justum
ut vires exercitet, constantiam probet, multiplicet cor.ath me (Gen. vn, 1). Magni quidem insigne
victorias, augeatque coronas. meriti, quod Abraha_testificaturDeus, propteripsum
4. Quamobrem accingiraini, filii Israel, el esiote implendas esse promissiones, quce ad ipsum factce
filii fortiludinis : non enim opus est nisi magnani- sunt (Gen. xvn, etxxn, 17, 18). Quantseautem illud
mitate et constantia, quae nullis possit terreri ad- est glorice, quod de beato Job Dominus gloriatur
versis. Infirmus dical, Fortis sum : et prae gaudio adversus invidum : Numquid eonsiderasti servum
spei se nesciat infirmum, cui tam facile jam jam- meiim Job, qtiod non sit ei similis in terra : homo
que capiendum est coelum. Plane cffilum violenter simplex el rectus, et tiincns Deum, ac recedens a
rapit, qui imbecillitali suae vim facit, aut eeiati. malo?.(Job. i, 8.) Quanta. etiam illuderat gralise,
Imo, ut magis proprie loquar, plane vim facit pro- quod pro Mo57seoemulabatur et confundebat oemu-
pria. perditioni, qui intonante tuba mandati, neseit los ejus? Si quis, inquit, fuerit inier vos prophela
parcere sibi. Homo enim in laboribus, ut Scriptura Domini, in visione apparebo ei,Tvelpcr somnium lo-
ait, laborat sibi, et vim facit perditioni suw (Prov. quar ad iilum. At non taiis servus meus Moyses,
xvi, sec. LXX). Accingimini, inquam, viri virtutis, . qui in omni domo mea fidelissimus est. Ore enim
et sequimini ducem ac magistrum felicis hujus mi- ad os loquor ei, et palam, non per wnigmata videi
litise; Joannem Baptistam loquor, a diebus cujus Deum. Quare ergo non limuistis deiraliere servo mco
coalum esse ccepit expugnabile. Iste siquidem est, Moysi? (Num. xn, 6-8.) Quisvero in omnibus sicut
qui velut alter David princeps factus Iatronum, David, de quo gratulatur Dominus, quia invenit
piorumque ductor praedonum, et victoriosum illum virum secundnm cor suum? (777 Beg. xi, 4.)
exercitum publicanorum et peccatorum per illam 2. Yerumtamen quantumlibet magni fuerint, sive
laudabilem ac religiosam violentiam post se induxit isti, sive alii; nec inter istos, nec inter alios natos
in regnum co-lorum. Quis enim scelestus aut pro- mulierum, tesle Nato Yirginis, surrexit major
fanus tubam ejus audivit, Pwnitentiam agite, ap- Joanne Baptisla. Nam elsi stella differat a stella
propinquavit enim regnutn ccelorum (Maith. in, 2); in claritate, et in choro sanctorum siderum, quae
et non se eontinuo prasparavit ad bellum ? Sequi- ante exortum veri Solis illustrarunt noctem hujus
mini, inquam, diicem istum, cujus vexilla proprio soeculi, quadam effulserunt claritate mirabili;
rutijant sanguine, cujus hodie virtutes ac trium- nullum tamen in omnibus majus aut splendidius
phos debita decantastis veneratione. Ipse, nisi lucifero isto, lucerna scilicet ardenti el Iucenti,
fallor, quos post.se traxerit exemplo, juvabit me- D quam Pater Christo suo paravit: lucifero, inquam,
rito, commendabitque suffragip, cum inter natos pra.lueanae lucis, qui praecursor Solis diem instan-
mulierum nullus sit acceplior regi summo Jesu tem mortalibus nuntiavit; dormientibus in teiie-
Christo Domino nostro, qui vivit et regnat per bris et umbra mortis clamitans el dicens: Pmni-
onmia saccula saeculoruni. Amen. tentiam agite; appropihquavif enhn regnum cwlo-
SERMO III. rum (Matth. m, 2). Ac si diceret : Nox prwcessit,
Iterum de iaudibus Sancti. dies autem appropinquavit: abjicite opcra ienebrarum
T. Inler natos mulierum nonsurrexit major Joanne (Rom. XIII, 12). Surge, yui dormis, et exsurge a
Baplisia (Matth. xt,H). Salomon ait: Laudent te mortuis, et iltuminabit te Chrislus (Epiies. v, 14).
iabiaproximi tui (Prov. xxvn, 2). Sed quam feliciusel 5. Non est autem negligenter preetereundum,
gloriosius, cum laudant quempiam labiaDei sui! Deus sed etiam atque etiam consideraiidum, quam su-
quippc nec falli potest, nec adulari. Deus neminem blimis meriti, quam excellentis gratise et virtutis,
facile laudat, quem laude posse inflari videat, vel oculus ille quem nil fallit, eum perviderit, qui
quem ex fine debere reprobari prsevideat. Homini post tanta praecedentium praeconia, hanc de illo
quidem recte dicitur, ne laudet hdminem in vita sententiam tulil: qiiod inter natos mulierum, nuP ts
PATKOL. CLXXXV. 6
_-M GUERRICI ABBATIS 1'3
-
illo major surrexit; neciiisi de ordine Angelorum, h/v lavit: ut etiam ad inferos Christum prsecurreret
vel qui pervcnisset ad a.quali.tatem Angelorum , ali- ante passionem Christi, martyr Christi fuit. Mi-
quein ei preeferendum judieavit. Nec semel quidem, rentur, Inquam, hasc alii, si tamen est qui digne
aut perfunctorie vef breviter laudem ejus attigit, possit mirari: nobis, fratres, non solum miranda,
sed quoticscunque se offerebat occasio sermonis, sed et imitanda proponitur virtus huinilitatis ejus,
laudibus cjiis deleclabalur immorari: quod satis qua major se credi, cum potuit, noluit; imo cre-
probat hisloria Evangelii. Propterea Marcus quo- dentes ne errarent|, quantum valuit compescuif.
que, Lucas et Joannes initia librorum prseconlis Fidelis enim amicus Sponsi, magis amator Domini
ejus dedicaverunt: ut videliccl anctoritas fanli no- sui, quam sui; se minui, ut ille cresceret optabat,
niinis prima fronte prcelafi, totum deinceps com- el de miiioraliorte sui gloriam illius augere satage-
anendabilius redderel Evangelium; et lucefna in bat (Joan. ni, 29, 50), ante Apostolum opere et
ipso ingressu ac vestibulo ardens et lucens perdu- veritate dicens illud apostolicum : Non nosmeti_psos
-,cerct ad lucem, quce lucebat in tenebris, sed a te- prwdicamiis, sed Dominum Jesuni Christum (77 Cpr.
uebris nequibat comprehendi. Matthseus enim, quia iv, 5). Ideo nimirum magna est gloria ejus in sa-
eum nativitas Domini in initiis occupatum tenuit, lutari tuo, in Jesu tuo, Domine, cujus justitise et
. mox ut puerum nutriendum Nazareth commenda- B bonitatis est diligentes se diligere, est glorificantes
vil,ad'Pr__ciirsorem et Baptistam ejus siylum con- se glorificare, Magna prorsus gloria ejus in Jesu,
-verlit, arbitrans 'imperfeclum fore quidquid de magna a Jesu: qui et apud se glorificavit eum con-
-Sponso diceret, si de-individuo amico Sponsi reti- sortio gloriee suee, et apud homines testimonio vo-
ceret. Hscc namque cura non minima fuit,' non cis suoe. Persuasum sibi habebat Joannes illud. fi-
.solum Evangelistis narrantibus, sed-etiam Prophe- delc Sapientis consilium : Qui gloriainr, in Denthio
.lis ct Angelis prcenuntianlibus., ut lucerna Cliristi, , glorietur: non enim qui se ipsum coiKmendat, iltc
testis. Domiiii talis indiiceretiir, cujus splendore et; probatiisest, sed quem Deus commendat (II Cor.x,
atietoritate inimici facile confuuderentur, et ex cujus; 17, 18). Maluit itaque in Domino sane,quam in
magiiittidine inconiparabilis Aliissimi magnltudoi seipso vane gloriari; quia cf maluit veracifer a
manifeste nionstraretur. Cum enim maxinius inter: Domino, quam fallaciter a seipso commehdari.
natos mulierum Nattim Yirginis testabatur tami Ideo probatus est Deo et hominibus; et gloria ejus
longe inagnitudinem suam vincere, xil indignum se; veritas apud homines, felicitas apud Deum: qui si
confiteretur ejus calceamenta portare: quid aliudI seipsum glorificasset, gloria sua nihil esset.
jdabatur intelligi, nisi quia ille erat 1©I@ ma- 5. 0 filii hominum, ttsquequo gravi corde? ut-
^gnus Dominus, cujus magnitudinis non esf finiss qutd diligitis vanitatera , et quaeritis raendacium ?
(Psal. CXLIV,5); et de quo dicitur : Quoniam quiss (PsaL iv, 5.) Utquid vanam et mendacem gloriam
in nubibus mquabitur Domino, similis .erit Deo inn diligitis, et gloriam quee a Deo solo est, non viiltis ?
filiis Dei?.(Psal. LXXXVIII , 7.) Et lisec utique illaa Sed quomodo quoeritis? Utinam agendo fortia, non
niagnitudo -Joannis fuit, qua inter magnos tamti loquendo sublimia ! utinam saltem vera loqiiendo,
magnus exerevit, quia videlicet virtutes suass licet vane, et non nierttiendo plane! utinam dehiquo
magnas etinnumeras, quibtis nulli niortalium se-;- meiitiendoi:antuni de vobis, non etiam dctrahendo
cundus fuit, maxima omnium virtutura humilitatee de aliis! Hoc jam non est gloriam accipere velqus-
eumulavit sibi.; cum putaretur summus omiiium,, rere, sed magis furari et rapere. Queerere siquidem
ullro acdevotissimeprceferens huniillimumomniumn gloriam, non sua, sed contraria via; npniila sci-
et in tantum preefercns, ut caiceamentis ejus detra-i- licet cui debetur gloria, sed contumelia, id est,
hendis se testarelur indignum (Luc. III , 16)." non virtutis fititlo, sed mendacii et detractionis
4. Mirentur igitur alii, quod a Prophetis prse- >- latrocinio: qnid aliud est hoc, nisi rapere, vel
;jiuntialus ; quod ab archangelo promissus , et eo- t- teari nequiter, quod concupieris turpiter ? Certe
rfjem quo Cfiristtis; cum tameu Christus in cubi- i- jj si gloriam ab homiiie non qucereres, sed obiatam
,culo,Joai]iics in oraculo ; quod de tam sanctis a< tc accaperes, jam ex hoe secundum veritatem non
jiol.ilibus parentibus; quod de sonibus ct slerilibuss, ambulares. Nunc autem quid, cum non solum ac-
iContra dciiitiim nalurae, dono gratiee; quod anlile cipis si offerttir, sed et queeris cum non offertur ?
.sanctus quam natus; ante propheta, quam pro_'- quid denique, cum alium velut trucidas yenenosa
phetaret; quod plus quam prophela, quia angelu;ts et insidiosa lingua", ut gloriam ejus tibi rapias; ut
.angelicum officium vitamque gerens in terris, ijin de malo ejus tu melior, de contemptu ejus tu
earne praster carneni vivens; et licet innocentissii- riosior appareas? Sit glo-
ergo illud, gloriam scilicet
mus, poenitentise tamen formam plus exemplo quanm accipere ver^jueerere ab horiiine, insipientium va-
vei'botradens; quod in spifitu et virtute Eliec prse e- . nilas: quid isttid, nisi saevientium crudelitas? Sit
currens advenlum .Redemploris,. et viam ei parantis. certe illnd, ul milius
loquar, tenlatio humana:
.ineremo.;.quod.corda pairum ad filios, et fiiioruii m quid isfud , nisi. imltatio diabolica? Plane-imitantur
ad patres convertit; quod Filium baptizare, Paa- diabolum
qui sunf ex partelllius, id est, omnes
trem audire, Spiritum sanctum videre nicruitt; superbi. Ipse est 1§I§ eriim rex super omries fi-
quod dertique usque ad morlem"pro"verital'e cei:r- lios siiperbice. ... | . . -
_75 -IN NATIYIT. S. JOANNTSBAPTIST./ESERMOIV. m
6. Quomodo, inquis. imitantur? Diabolus quia A cem fixit, quo nullus spiritus procellarum aspira.,
superbivit, meliori se, id est, Deo invidit: quia unde minas et beila yentorum, et cuncta in sseculo
invidit.detraxit. Sic filii superbiaeejus, moxut infecti adversantia securus irrideat. Irascatur Herodes,
sunt vitio ejus, id est amore proprise excellenlj__, nisidietur Herodias , de interioribus eorum ebulliat
invident alience.Ut coeperint invidere, incipient, si tempesias, ac nequam spiritus procellafum , qui in'
possunt, detrahere; ut scilicet accrescat eis quod abyssis cordium eorum cubat, omnes vires suas et
derogaverint aliis. Quanto salubrius imitarenittr hu- argumenta malitiae commoveat : nihil illiim terre-
militatem Joannis, qui detrahebat sibi, ut adderet bit, nihil a sententia movebit, quomiuus libere
alii: qui contendebat minor credi quam credebatur, nuptias eorum incestas arguat. Quomodo enim
ut alius inciperet apparere quod non pufabatur ? fiecterent adversa , quem mollire non potuerunt
Denique si non placet humilitas ex sui honestate et prospera ? Flaverunt siquidem aLquando et molles,
sequitale, placeat saltem ex utilitate. quia nulla atque blandientes venti, aurse scilicet favoris popu-
via rectiof, aut facilior ad gloriam divinam; sed laris: sed nec illis a rectitudine sua potuit incli-
necad gratiam humanam ulla pulchrior aut justior, nari. Yos misistis ad Joannem et testimonium per-
et saepe nulla compendiosior : Quanto, inquil, hibttit veritati. Miserunl enim Judmi saoerdotes et
magnus es, humilia te in omnibus, et invenies gre,-. B levitas, ut interrogarent eum, Tu quises ? Et con-
tiam coram Deo ethominibus (Eccle. m, 20,etP/.i- fessus est, et non negavit: Quia nonsumego Christus
lipp. II , 5). Hseebeatum Joannem glorificavit apud (Jo_.il. i, 19, 20); cum tamen ei flaret favor popu-
Deum et homlnes, sicul est dies haec, quae de nati- laris, et blandiretur existimatio communis, non ut
vitate ejus gloriosa cousplationem praestat mundo, Ghristum pracdicaret se esse, sed ut credentibus
gaudium ccelo, gloriam Deo: cui honor et gloria in tantum non eontradiceret, Sed 1020 et alias cum
saecula saeculorum. Amen. discipuli ejus dicerent ei, Rabbi, cui tu testhnoniuni
SERMO IV. perhibuisti, ecce hic baptizat, _etomnes veniuwt ad
De forlitudlne et moriifica.ione. eum : nnmquid hoc vento potuit agitari, aut de sua
1. CwpitJesus dicere ad turbas de Joaiine: Quid desertione, et alterius frequentia et gloria, ad do-
existis videre in deserto? (Matlh. xi, 7.) Ecce iriud lorem vel invidiam moveri? Imo conslantia im-
quod sponsa de sponso glorialur iu Cantico amo.rjs mobili ventum repellens et frangens , respondit:
sui, Ego diteclo meo, el dileclus meus milti (Cantic lpsi'vos mihi lesthnonium perhibelis, quia dixerim ,
ii, 16): Joannes Jesu_, et Jesus Jpanni. Joannes Nonsum ego Christus, sed quia missus sum ante it-
Jesum proedicat, Joarmem Jesus commendat. Par . lutn (Joan. m, 26, 28).
et tam amica vicissitu- " 5. Sed.
pari redditur, quam justa quid existis videre? hominem moiiibut
dine chaiitas in invicem provocatur, aut remune- veslilum ? Laudaverat eum de constaiitia animi, et
ratur. Ego enim, inquil Jesus, diligentes me diligo, nunc laudat de contemptu corporis sui, aepostremo
et giorificanles me glorificabo (Prov. VIII, 17). Iia- de superexcellentia gfatice.pfophetalis, atquc digni-
bet pietas promissionem vitse quaenunc esl, et fii- tate angelici officii et nominis. His etenim duobus
turee; el Dominus dileetum sibi quem glorificaturus gradibus ad spiritualia ac divina nitilur humilitas
estinfuturo redditione prsemii, etiam nunc inci- humana; si videlicet adversus irruenlium tentatio-
pit glorificare reddiiione [Al. exhibifione] prce- num ventos irnmobilis persistat, et desiderio spiri-
conii, testemque suuni etiam apud homines proprii tualium bonorum corpus affligat. Sicut enim in ini-
sublimat honore testimonii. Quid exisiis, inquif, tiis, ut vincamus tentationes , corpus est castigan-
videre in deserto? Yos hominem miramini commo- dum, neregnet in eo peccatum: sic etiam victis
rantem in deserto : sed per istum pinguescent spe- tentalionibus in "eodem tamen est persistendum,
ciosa deserti, et florebit solitudo,-cum ubique novi non solum metti recidendi, scd etiam desiderio
cultores eremi de Joannis succrescenl exemplo. proficiendi; ut scilicet de mortificatione carnis spi-
Tunc erit desertum quasi deiicioeparadisi, et solitttdo j j ritus vegctior fiat, et quanto levius ac subtilius
quasi horlus Domini. Tunc gloria Libani dabitur vinculum gestat, tanto ad spiritualia liberior assur-
ei, decor Carmeli et Saron (lsai. xxxv, 2). Sed gal. Joannes qui antequam ex.iret de ventre, sancti-
quid, inquam ,exislis videre indeserto?arundinem ficatus erat, cui illud dicere competebat: Ab infan-
ventoagitatam ? (Matth, xi, 7.) Et si moretur in de- tia mea mecttm crevit sanctitas , ct de utero malris
serlis, non est lamen arundo deserli, sed cedrus mem egressa est mecum (Job xxxi, 18); quem nul-
lus tentatior.is ventus agitare poterat: nee mollibus
paradisi, columiia co_li, gloria generis huinani,
mifaculum mundi, virtute et merito ultra mensu- tamen vestiebatur, nec suavibus vescebatur; sciens
ramhominum, conditione citranaturamangelorum. utique, quia sicut peccatoribus, ut sancti fiant, sic
2. Non est arundo vento agitata, sed palma for- sanctis, ut sanctiores fiant, necessaria esl severior
tior omni proceila, quam nullus turbo quatlat: aut vivendi disciplina. Nunc autem Deo gratias, qtii
certe cypressus in monte Sion aeternceplantata, al- dedit nobis, si tamen dedit, sine pugna victoriam,
«us scilicet quamut ventorum rabiem limeat.Non sine pcenitentia veniam, sineoperejustitiam.saucti-
estobnoxius tempestatibus hujus aeris, quia supe- moniam sine labore; deliciis carnalibus simul ct
rior est cunctis cupiditatibus mundi. In cceloradi- spiri.aalibus afflucre, Induiraur, si fton purpura ct
l75 GUERRICI ABBATIS 170
sint A ril: esto, vivant ut volunt, comedant ut volunt;
bysso, certe mollioribus et calidioribus quam
tantum ne excedat ulterius hoc malum, ad id sci-
purpura et byssus; etepulamur quotidie splendide:
et nihilominus distenti et ructanles crapulam, dor- licet, quod qui perpetrare volunt, confiteri nolunt,
miemuscum Lazaro quondam paupere in sinu Abra- quia lueri non possunt; et incipiant notari prover-
hae, vel potius in sinu Christi cum Joanne? Plane bio mulieris nequam, quw comedit, et tergens oa
si ita esl, melius nobiscum actum est, quam cum suum dicit: Non. sum opcrata tnalum (Prov. xxx,
illis, qui tantis emere laboribus quod nos delicati 20). Nam et de magna illa Babylone, de cujus me-.
dio delicati poenitentes isti videbantur exisse, au-
gratuito possidemus. Plane si ita esl, ridenda est
magis quam prsedicaiida vila Joannis : et omnem deam dicere : Quantum vult purpurata sil, quanlum
nalionem filiorum Dei, qui dura elarcta via secuti vult delicata sit; tantum meretrix non sit, nec di-
sunt Unicum Patris, reprobare magis expedit, quam varicet pedes suos om__ifranseunti.
imitari. 5, Tu ergo si non poles imitari Joannem ia
.4. Yerisimilius autem videtur quoii non ita est; asperitate vestitus, vel parcimonia victus : vel in
sed magis sicut Veritas dicit, quia...r multas tribu- hoc imitari contende, ut non sis arundo vento agi-
lationes oportet nos intrare in regnum Dei (Act. tata; et, ut Sapiens ait, Non te ventiles in omnem
B ventum, ei non eas in omnem viatn. Sic enim pec-
siv, 21): et sicut discipulus Veritatis perhibet,
quia vidua in deliciis vivens morlua esl (I Tim. v, calor probatur in duplici Iingtta. Sed esto firmus,
S, 6).IdeoDominus cum de asperitale vestis laudas- inquit, in. via Domini (Eccli.x, H, 12), ne te pro-
set amicum in omni domd sua fidelissimum, Ecce, jiciat ventus a facie terrae seu loci, cui professus
inquit. cmi moltibus vestiuntur, in domibus regum es; seu regni, cui prseparandus es. Solet repente
sunt (Matth. xi, 8): volens nimirum in.elligi, quia ventus vehemens irruere a regione deserti, et-con-
qui sectantur delicias carnis , regno hujus saeculi cutere quatuor angulos domus filiorum Job (Job
militant, non regno Dei. Hett! quam terribilem sen- i, 19), et fit ruina ejus magna, si tamen superare-
tentiam coslilus audivi contra mollitiem illius ma- nam fundata sit, nen supra petram ; si arundinea
giioe et purpuratae meretricis! Quanium, inquit, sit, non lapidea : imo si is qui sedificat eam, et in-
glorificavit se el in deliciis fuit, lantum ddte illi tor- habitat, arundo sit; foris per hypocrisim nitidus,
mentum et lucfum (Apoc. xvm, 7). Utinam tamsn jactanti* vel promissione cassa sonorus; intus ve-
lis deliciis, tanlum mollitie vestium , et suavitate ritate vacuus. In secreto hujus arundiiiis Behe-
epularum contenta esset tene itudo delicatorum, moth dormire amat, quas et in locis lmmeiitibus
nec alias spinas vitiorum germinaret in eis rha- „ (Job XL,10,16), ubi rtulla fluxarum rerum penuria,
mnus voluptatum , ut hoc esset omne peccalum sed ad luxum superfluunt omnia, sajpius et ube-
corum, deliciari, non luxuriari! Ipsividerinl, siita rius crescit atqtte luxuriat (7sai. xxxyi, 7). Huie
exslinctus cst in eis ingeuitus ille pcsi.fer ignis, ut arundini si quis innitatur, manum ejus perforabit:
tot fomentis circumpositisnequeat reaccendi; prae- quia si quis in adjutorium operis eum asciverit,
sertiin ventis ex adverso llantibus, id est, verbis et vel alicujus ei muneris functionem impOsuerit, spe-
risibus lascivis tentantibus. Soleo tamen audire rantem in se gravi scandalo vulnerabit. Patientia
quia saepe vivit eliam in moriente, viget in sene : tamen Domini hujusmodi arundinem etiam "quassa-
suscitatur ct exsmgit etiam sine fomite, furit nullo lam non conterit, sed sustinel, ut in melius con-
irritante. lpsi ergo viderint sibi. Nihil enim mihi vertatur (7so. xxiv, 20). Nonnunquam etiam incre-
ce aliorum conscientiis judicare, cum sciam multos pat feras arundinis (Psal. LXVII,51), quae cum
in omni copia et gloria mundi temperanter et pu- principe suo in secreto ejus dormiunt: nonnun-
fiice vixisse : ct e diverso nonnullos in habitu quam justi tanquam scintillse eeris candentis in
asperiore et victu parciore nequiter egisse. Sed et arundineto discurrunt (Sap. m, 7), qui tanquam
seio regera Israel sub purpura sua cilicio ad car- earbones desolatorii, quidquid in eo steriliter sil-
ncm fuisse iiidulum (IV Reg. vi, 50); et panem D vescit incendunt, novisque fructibus puruni prsepa-
solum nonnunquam regibus appositum : cum hodie rant locum. Hoc agebat Joannes, vox clamantis in
delicatissima quaeque ac mollia tegal pulla vestis deserto, non arundo, sed scintilla in arundine-O:
po.nite_itium, vel magis pcenitentiam profitentium ; cujtis sermo, ut scriptum est, sermo scintillm ad
1021 et fastldiis eorum non satis sint opes mundi, commovendumcor (Sap. n, 2) pig um et stolidum,
non satisfaciant artes et tormenla coqudrum. Ye- ut pararet viam Dpmino. Hoc etiam nttnc in nobis
rum quia in imjusmodi causis facile quisque sibi agal eadem vox, cooperante Yerbo ipso, cujus erat
iavenil patrociiiium ; alius, inlirmitatis, alius, so- vox, Jesu Christo Domino nostro, qui vivit et re
cietafis cui morem gerit; alius, honoris quem ge- gnat per omnia saecula saeculorum. Amen.
17.7 & NATALl APOST. PETRI; ET PAULI SERMOI-
478

IN NATALI APOSTOLORUM PETRl ET PAULI

SERMOT A guedinis suae succum ac dulcedinis,


gratia3 illis
De duabus olivis ad dexieram candelabri. agat slerilis dudum et amara gentilitas; et si non
1. Et respondi, inquit Zacharias, e. dixi ad ange- ab ipsis, tamen per ipsos est, quod nunc tam co-
lurh qui loquebatur in me: Quid sunt dum olivw istiv pioso, tam pretioso fruclu per orbem abundat.
ad dexteram candetabri et ad sinistram ejus ? Isii 5. Yobis lairifin, fratres, quibus sicut substantia
sunt, inquit, duo filii olei splendoris, qui assistunt et domus una, ita cor unum et anima una : vobis,
Dominatori universw terrw (Zach. iv, 4, 11, 14). inquain, specialius in ipsis censeo gloriandum, qui
De candelabro quod viderat totum aureum, et sep- sicut novella olirarum de eorum radice traduxistis
lem lucernas ejus super illud intellexeratPropheta, non solum fidei succum, sed et formani vitaj
atque
.sed nec nobis dubitare jam licet, cum in lumiue ordinis exemplum. Quod si novella olivarum vos,
ejus videamus lumen. Hoc lumen cum alia demon- utique et filii olei vos, filii uncti, qui est Chrislus
stret, seipsum ignorari non-patitur, sed testimo- Dei; diceturque et de vobis, cum hodie ad altare
iiium periibens de seipso lpquitur : Ego sum lux accedetis : Filii lui _sicut novellw olivarum, in cir-
tnundi (Joan. vm, 12). Lux ex divinitate, candela- cuitu mensw tum (Psal. cxxvn, 5). 0 novella oliva-
brum ex huinanitaie. Et ipsum totum aureum, non rum nobiiium ! o generosum germen tam pinguium,
aiiratum; quia sive divinitas, sive sapientia, sive lamque feracium arbormn! seinper, obsecro, re-
ciiarilas auro significetur, hcec omnia Christus nou B cordare de qua pullulaveris stirpe, de qua succre-
per panicipationem, sed per substantiam, Nos.cum{ veris radice, ne unquam sterilitas operum, auS
siinusiiaturaplumbei, velmagislutei, gratiaefparti- amaritudo morum te degenerem arguat, aut, quod
cipatioiie ipsius, non aurum vel aurei, sed ut multum, absit, inutilem ignibus addicat. Cave, quseso, no-
aurati. Sepfem lucernse super ipsum, septem spiritus, tam infelicium teniporum, de quibus meministi pro-
septem octtli Domini, qui discurrunt iu universam! phetatum : Mentieiur opus olivw, et arva non affe-
terram. De his ergo Propheta ceitas, de duabus. renl cibum (Habac. in, 17). Duo tamen prsecipite
olivis quidnam sint percunctatur, auditque ab an- tibi existimo cavenda : ne aut per teporem fias si-
gelo qiiiin eo loquebatur : 1©22 Isii sunt duo, cut oliva projiciens florem suum, sicut legis in Pro-
filii olei splendoris, qui assislunt Dominatori uni- pheta, ut videlicet fruclum quem in initiis novitii
verswlerrm (Zach. iv, 14). Interpretentur alii utt fervoris proinittetas non facias; aut cuin feceris,
volunt aut possunt, unusquisque pro sensu suo : ne per superbiam perdas, et dical tibi Jeremias:
sjve Enoch et Eliara, qui ap.ud Deum in secreio, Olivam uberem, pitlchram , frucliferam, speciosam
viviict; sive Moysen el Eliam, qui cum eo in monte, vocavit Dominus nomen tuum : sed- heu ! ad voCem
visi suut; sive duos ordines preedicatorum, veleris; p toquelwgrandis exarsit ignis in ea. et combusla sunt
scilicet ac novi Testamenti : ut qui Yeteris, ad si- omnia fruteta ejus (Jerem. xi, 16). Confidimus au-
nislrara sint prcpter promissa temporalia; quij tem de vohis meliora, dilectissimi, tametsi ita lo-
Novi, ad dexterain, prop er aeterna : ego quidquidj quamur. Confidimus quia oleum splendoris, vel
a regula fidei non discrepat, aut a contextu lectio- niagis olei splendor, cujus estis filii, sicut et patres
nis non nimie dissonat, susclpio, veneror, am- nostri Apostoli, unciione sua docebit vos de omni-
plector. bus : nec solum deterget torporem, quia oleum est;
2. Puto tomen, sine preejudicip melioris intellec- sed et discutiet errorem, quia splendor est,
tus, Petrura et Paulum non absurde posse intelligi:: 4. Scio posse intelligi olei splendoris, id est, quod
imo absurdum videri, qui hodie aliud interpretari i de splendore Filio procedil, vel quod splendcreia
velit, cum hodie nihil aliud cantet aut tractet Ec- illuminationis diffundit : sed puto quia non incon-
clesia ubique terrarum, quam prceconia Palrumi venienter etiam per jniransitioRem accipi potest
doctprumque suprum Nam etsi aliis possit aptari,, . oleum, quod splendor est. Utrumque siquidem Spi-
pulo quia istis specialius congruit, seu illud quodi ritus est in natura sui, et unctio scilicel spiritua-
tanquam duce olives circa candelabrum a Prophetaa lis, et splendor invisibilis : utrumque in nobis ope
videntur, seu quod duo filii esse olei splendoris abb D ratur munere sui. Ungit afiectus ex eo quod oleum
aiigelo meraorantur. Et altefum quidein altero ex- est : illuminat intellectus ex eo quod splendOr est.
ponitur, visio scil.cet prophetica interpretationee Qui tamcn non ex alio atque alio, sed ex uno ipso
angelica : ut inde intelligantur olivae, quia filii olei
;i et oleuni, et spiendor est; quia nonnisi unum ip-
splendoris; inde circa candelabrtim, quia Domino o sum est. Ungit affectus, quia charitas cst : iliumi-
assistunt. Quia eniin ex oleo Spiritus sancti suntit . nat inleflectus, quia veritas est. Ungit affectus, cuai
lcgenerati, hodieque flofent et fructificant sicut _. devotionem donat : illuminat intellectus, cuni niy-
oliva fructi.efa in domo Domini, etiani oleastroo steria revelat, Cum bonitatem docet, ut simus sim-
gentili, qui in ipsos insertus esf, impertientes pin- L- plices sicut coluinbse, ungil aflectus : cum scienliaia
£1$ CUERRICI ABBATIS 580
docet, ut simus prudentss sicuf serpentes, illuroi- _^ nostro tribuit, et velut in disciplina famulantium
nat intellectus. Illuminat, ul habeamus 102g in Domino semper assistere facit. Hac virtute merue-
nobis salem : ungit, ul habeamus inler nos pacem, runt Apostoli dici filii olei splendoris : ut sicut Do-
In hoc igitur te nobis probabis filiutn olei splendo- niino astiterunt in terris contemplando per fidem,
ris, si suavetnet uncftim pcr bciievoleiiiiam, discre- iia niinc ei assistant in coolis contemplando per
tum et matururo per. sapientiam te noins exhibue- speciem ; Regeraque in dccore suo videant oculi
ris; ut siiavitas veritate sit condila, et seqtiitate corinn, cujtts timorem hic mcditabatur cor eorum.
charitas ordinata. Puto autem quod hanc germmam Hac via, fratres, sequimini Patres fidei vestree, et
virtufem sui, vel affectum muneris sui, propler auctores Ordinis, quatenus eorum provocati exem-
quaro splendor voluit dici, etiam in illo igne Splri- plis cl adjuti suffragiis, qt;o ipsi hodie preccesse-
lus sanctus significaveril, in quo ipse invisibilis luni, pervenirc valealis, adjuvante Domino nostro
irivisibiliter Aposiolis apparuit. Qui enim splendor Jesu Christo,- qui vivit ct regnat pcr omnia scecula
f-uitin aspectu oculoram, oleum, nisi fallor, fuit in sosculorum. Amcn.
scnsu corporum : ut veluti. in quodam lavacro olei SERMOIL
viderentur sibi baplizati, eum super eos effundere- Qnomodo fideliitm animos alant aposioli.
lur ignis iste cceleslis. Verumlamen -qualiscunqut " 1. Btto nbcra tica sicut duohinhuli capre.wgemelli-
fuerit in eis corporaliter scnsus illiits ignis (pariin qui pascuntur in liliis, donec aspirel dies, et inclinen-
er.im interest qualis sentialur, sed qualiter operc tur nmbrw (Cant. IV, 5, 6). Yidetc, fratres, ne de-
tur), illud, ut opinor, et probabilius dicitur, et re generelis. Ut taceam de nobililate patris veslri,no-
{igiosius credifur, quod idem ignis qai infiammavi ; bilis est mater qtise vosgenuit, generosa suntubera
et iJliiminavit corda, refrigcravit corpora : ut pe quibus lactati estis. Matervestra est sponsa cui hccc
Gharitatem mentes.arderent, et per castitatem liicm diciintur, eujus ubera voce sponsi laudanlur. Quoet
bra iiigercnt, et iitrunique congrueret singulis niinirura duoubera EccIesicePeiruniclPauluraesse,
sive illud Jeremise, De cxcelso misit icjnem in ossi non solum interprefaiiir nobis dies 1024 'sla> 'n
bus meis (Thren. i, 15); sive iilud Psalniistoe, Car 1 qua potamur ab uherilius consolationis eorum satis
tuca iinmitlala est propler oleum (Psal. cvm, 24) jucunde et abundc; sed ctiara evidentiaoperisipso-
Nisi forle aliquid de lege niembroruni contra legen 1 rum approbant argumeiita acmonumenta doclrince.
meiitis relinquerc voluit Spiritus, ul virlus in iniir Quibus enim aiiis uberili.isiiutriti sunlfiliiEcclesi--,
roitate perfieeretur. sive cx prseputio, sive-ex ciretiincisioiiet.Islos uti-
5. Sed prosequamurquodproposuimus. Istisunt p que ego reor csse, de quibtis olitn parvttlee et pau-
inquit, dno fitii oici splendoris, qui assislunt Domi perculac consolalio divina itromiUebal Ecclesise :
nalori universw terrm (Zach. iv, 14). Ecce habe > Regvs uulrilii lui erunt (Isai. XLIX,25), eUnammilla
bonitatem in oleo, scientiam in splendore : accip J rcgum laclaberis (Isa. i.x, 16). Nisi enim tam gene-
disciplinam in"eo quod ait, qui assistunt Dominatoi' roso lacle nutrita esset, niuiquam :ul hocvirtulisac
univcrsw lerrw; ut agnoscas cos vere discipulo » gloriaa cuiraen excrevissct. Ad uhera parvulosPc-
illiiis-fuisse cui cantamus, Bonilatem et disciplinai ( trus invitabat, quibus dicebat: Skufmodd[genitiin-
et scieniiam doce me (Psai. cxvm, 06). Hoec cs L fantes, iac concupiscite (I Peir. n, 2). IfberaPaulus
namque perfectio disciplinee, tara in mente, quai i prsebuerat quibus diccbat: Lac vobis potum dedi (i
in corpore; uf proponcntes Dominum in conspcct i Cor: m, 2); et illitd : Faclus sum inmeclio veslri
noslfo semper, semper et ubique majeslati ceterna , sicut nutrix scdcns et nutriens filies suos (ITIiess.u,
quse nos inspicit et judicat sine intermissione, cut i 7). Quamplenus atttemlacte redtindavcrit spirituali,
raetu ct reverentia assislamus, pervigili fideacjtu i pulchre significattim est unda illius lactis visibilis,
devotione. Sicut oculi, inquit, scrvorum in manibi.s quodde corpore ipsius fertur cxisse Ioco sanguinis,
dominorum sttorum, ita oculi nosiri ad Dominuii cum dccollatus hodierna die pro illis, quibus dabat
Dcum nostrum (Psal. cxxn, 2), intentissime ct ir - D mammillam, dedit et animam. Pianenihilin co sai^-
declinabiliter observantes nutus ejus, quid vclil, guineum, sed totumlacteum ; qiri nihit carnale, nihil
quid jubeat, ut quain eelerrime dcvotio noslra obi siium cogiiabat, sed tantum quod aliis. utile erat.
diat, Sic Moyscs invisibilem tanquam ridens sust Nec lam habebat ubera, quam ipsc totus ubcr crat;
nebal, nec unqi.am iraminenlis metuni judlcis dis qui ita misericordia ubcri affluebal, ut iion modo
simulare poierat. Sic Elias cl alii Propbeta. qi 1 spiritum suum desideraret totum filiis 'immulgcre,
diccbant : Vivit Dominus,. in cujus conspeclu si o scd et corpus impendcre.
(IV Reg. v, 16). Inde nimirum et gratiam, el nomca 2. Antequam"ha_edc.o ubcra, P.ctram etPauIum,
assecuti sur.t Yidentium; quoniam quse seroper ir ar.cepisset primttiva Ecclesia sauclorum. in lcrris,
tuebanlur per fidem non fictam, merebantur sscpiis conquerebatur et dicebat Ecclesia beatorum spiri-
intueri per speciem, licct faclam. Heec fides vigi !, tuum in ccelis: Soror nostra parva est, et ubcra non
non licta, non dissimulalrix,ipsa est, utarbitro ',. habet (Cantic. vni, 8). Cum enim Christus rediens
qtiae sola vel maxime facili compsjidio ad perfectii i- in ccclum reliquisset pusilluragregem discipulorum,
E.empsrducit qjicc gravita.teni disciplinx, sobrii :- ac nondum misissei Spiritum suum, quo erant fe-
tatemuue i.ioJestia., tam mieriori quam exterio i tanda v!.scera,-el implenda ubera sanciorum: erst,
'
181 IN NATALI APOST. PETRI ET PALLI SERMO I. .S9"-
ut oplnor, illa Ecclesia in eoslis sollicita pro filiolis A plandum";sublimia, bene de his hiunulis subditur:
sponsi, sive jain natis, sive nascituris, cui videlicet Qui pascunlur in liliis, donec aspiret dies, etinclinen-
comiiiittefentur alendi; eo quod Ecclesiam istam tur uinbrm (Cant. ii, 16,17). Ahimalia cum declinant
vidferent parvam numero, virtutc ct auctoritate, et sestum diei, captantumbrosapascuaconvallium, ubi
sine uberibus doeirinae. Nam et ipse Sponsus in die- et liliorum solelesseproventus uberior, donec spi-
bus carnis sua. genuerat aliquos verbo veritatis, et rante tepescentisauravesperi,egrediantur ad aperla
quandiu fuerat cum eis, lactaverat eos uberibus camporuro, vel ardua montiuin. Sic et hinnuli no-
a.dificafioniset c-onsolationis.Elipsesiquidem Spon- sfri quandiu non aspirat eis ad contemplandum cie-
sushabetubera mcliora vino(C«.?.. i, l),id est, do- raentior aura diei ceterni, pascuntur in liliis conval-
•ctrina legali, vel gaudio sceculari. Habet, inquam, iium; id est, delectantur in virtutibus humilium,
Spousus ubera, ne ullum de omnibus officiiset no- aut etiam occupanfur inactionibuseoriim. Cuniau-
minibus pietafis eum preetereat: ut qui pater est tem aspirat dies ille menlibus eorum, egrediuntur
creatione nalurce, vel regeneratione gratia., seuetiam et saliunt ad ttberiora et feliciora pascua mortliuni
auctoritate disciplinse, sit etiam raater affectii cle- eeternorum. Per me, inquit Pastor et ostium, siquis
^mentiee, sit etnutrixsediilitateofficiiel curse. Erant introierit salvabitur, et ingredielur Ecclesiam, et cgrc-
igitur parvuli, quos alebat initiumaliquodereatura. 8 dietur scepius contemplando, semel migrando ad cce-
ejus, sed noiinisi iiiitium : muliumque supereral lestem palriam; et pascita inveniel, et hic, et ibi.
curee et laboris, douec adduCerentur ad per.rectum, Hic, iiiter lilia agri;ibi, inter ligna paradisi: hic,
et formareiur Ch istus in eis. Cuniautemet ipsere- in floribus; ibi, in fructibus: hic, hi virtutibus san-
liquisset eos; superni spiritus, etsi lseti de reditu ctorum ; ibi, in gaudiis Angelorum,
Unigeiiiti, de nova tamen adoplionis progenie solli- 4. Prorsus in loco pascuoe ibi me Doininus colh>-
cili, quodaminodo affectu suo videbanlur apud euin cavit, cum ecclesisesanctorumassociavit, cujusfc.-i-
conqueri: Quisillos nulriet? Lactasti eos, sed anle ier sicut acervtts tritici vallatus liliis (Cant. vn, 2),
temptts ablactasli. Non enutristi juvenes, nec ad ut pascat simul et tritici gustu, el liliorum aspec.u.
incrementum perduxisti virgines : quis illos nutriet ? Quid enim accrvus tiiiici,.nisicopiadivini sermonis
Soror nostro parva est, et ubera non habet. Dixisti in tot libris undique congestis? Quid lilia, nisi justi
Pctco : Pasce agnosmeos(Jodn. xxi, 15, 16): sed nec qui germinant sicut lilium, etfiorentimmarccssibi-
ipse adlmc sufiicientiam lactis in uberibus habet. liter ante Dominum; quorum lantus candor in san-
€ito pietas ejus stresceret, qui plus adhuc cuti suae ctimonia corporis et cordis puritate, tanla fragran-
qtiam animabus parvuloram tiniet. Facile relinque- r_ tia in opinione, tauta nierliciiialis virtus in opere et
ret agnos in tentatione, qui Pastorem lam suuin " sermone? Non mediocre pabulum istud fideli aniiua.,
tjuam illorum negavifin interrogalione.Eeceaulem videre circa se tol lilia tanta venustate et gratia flo-
repente Spiritu misso de ccelo, tanquamlactede pro- rentia, ubi omnium viiiutum ex cis, Hcel diversa-
priis Christi uberibus effuso, Pclrus impletus est rum ex diversis, caperepossil exempla. Iste funda-
lacte plurimo: nec multo post de Saulo fit Paulus, tior bumilitate, ille amplior charitate. Alius robu-
prsedica.or de persecutore, maler de fortore, nutrix stior ad patieiitiam, alius velocior ad obedienllaro,
de carnifice; ut plane intelligeres totura ejus san- Iste frugalitate parcior, ille labore utilior: iste de-
guinem mulatum iniaclis dulcedinem, ssevitiam in votior in oratione, ille in leclione studiosior: iste
pietatem. in administrationeprudentior, ille inquiete sanctior.
5. His igitur uberibus geminis pectori suo afiixis Sed licct aliquam insignius florcntem in unoquo-
gloriatur Ecclesia, non modo matrem se esse fecun- que gratiam mireris, noimnatartien, sedmultce vir-
dam, sed et civitalem munitam. Ego, inquit, tnurus, tiites in singulis, slcut flores in liliis. Quot enim
ct ubera mea turris (Canlic. vin, 10). Mille clvpei justi, lol lilia: quot virtutes eorum, tot fiores li-lio-
psndent jam de turribus istis, omnis arinalura for- rum. Qui igitur hcec videns gaudetinillis,autetiam
tium. Ipse quoque sponsus de eisdem uberibus in Q proficit ex illis, quid, uisi pasciturin liliis?
laudem sponsa- in carmine amor;s,niysticosermone 5.Pascebat Paulus: sed nihilominusin illis quos
s:c ait: Duo ubera iua sicut duo hinnuli caprew ge- pascebatur. Pascebat eos sermonibus, pascebatur
melli (Canl iv, 5). Copreamhoc loco accipimus Ec- eorum operibus. Ventrem quidem suum, imoetalie-
ciesiam ; acutam visu ad penetranda mysleriaChristi, num pascebat manibus propriis (Act. xx, 54; 7 Cor.
agiiem saltu ad transilienda spinosa hujus sseculi, iv, 12; 7 Thess. u, 9, et II Thess. m,'-R)': mentem
potenteni ad exsuperanda venena serpentis antiqui. vero non lam suis pascebat bonis quam alienis, qui
Cujus duo gemelli non inconvenienter, IQjgg ut non queerebatquod sibi ttfile, sed quod aliis. Nunc vi-
arbitror, inteliigunturhiduo Apostoli; germani ftde, vimus, inquit, si vos slalis in Domino_{I Thess. m,
consimiles devotione, pares merito et virtute, unani- 8). Quwenimgloria mca, aut gaudium, aut corona?
roes charitate, conjiincli in ipsa etiam passione et NonnevosanteDeum? (IThess.n, 19-;Philipp. iv, 1.)
'mortv. Quomodo enim in vita sua dilexerunl se, ita Ideo scepius ei spirabat dies aetcrni luminis, atque
et in morte non sunt separati. Quia vero desideria afflabat eum lenior aura Spiritussancti, cujus vi
siimniorum pascuniur in profeclibus niinovurn, do- rapiebalur ad interna pascua, aliquando paradisi, ali-
nec sciiicet aspirante gratia toilanf se ad contem- quando tevtii coeli, sive in corvore, siveextra corpus,
185 GUEHRICI ABBATIS 18*
rt.scio, mquit, Deusscil (II Cor. XII,5). Dignumquip- A rel dies, et inclinentur umbrw, umbras ipsas po-
nat in lucem intelligeiitiee: quod dictum esl vel
pe eral, ut qui lideliter pascebat, fideliler pascere-
tur: et qui foris gaudebat in bonis dominica. fami- erit in tenebris, nobis dicet in Ittmine. Yos lamen
liae, in gaudium Doniinisui juberetur inlrare, atque dicitis, et recte dicitis, quiavetera novis s.unerve-
repleretur in bonis domus Dei, non solum istius vi- nientibus projicietis; quantoque magis iiicondita
sibilis, pro qua sudabal, sedetiam illius invisibilis, seu rancida fuerint vetera nostra, tanto noya illius
ad quam spirabat, undeet diesei aspirabat. sapidiora erunt et gratiora. Nam el ipse Jesus ser-
6. Nec minora de beato Petro sentiendaputo, cum vat vinum bonum usque ad extremum, sciens utique
maxima sit gloria Pauli, illius cosequari meritis, quomodo noslro sit fastidio medendum.
- quem judicium Yeritalis potestate et primatu prae- 2. Quia igitur cogitis me (nam impatientes dila-
tulit universis. Cum enim Pater qui est in ccelis ve- tionis vos video), nee spes incerta futuri pro_senti
ritatem Unigenili Petro revelabat (Mdtth. xvi,2-6), satisfacitdesiderio; ecce vobis morem gero, finem-
quid aliud quam dies ei aeternus aspirabat, et dies que versiculi, de quo heri loquebamur, suo, prout
diei vcrbum eructabat? Cui autem magis pervium potero, reddam principio. Illud enim quaererevide-
fuisse coelum credendum est, quam ipsi Janitori, mini., quid sit aspirante die spirituali umbras incli-
"
cujus lingua clavis cceli facta est? Qui potestatem nari: cum magis consequens videretur, ut non cre-
habebat claudcre coBlumnubibus, el aperire portas scere, sed minui tunc et deficere, dicerentur. Nam
ejus, quomodo ipse non saepius intrasse credetur? si sequamui- proprietatem verbi , hoc est umbris
Esuriit aliquando _j.(j)2QPetrus, et ccelum ei aper- crescere, quod inclinari : cum umbrarum ea natura
lum est, cum adhuc in terra consisteret; faniaque sit, ut quartto inclinanlur , tarito procumbant lon-
ei indc eiborum copia missa est, ut adhuc multa giores ; quantoque surgunt, tanto stent minores.
supersint, lieetpliirimamaclaverit, etmanducaverit, Unde et poela vesperum significans ait •__
imraunda et virulenla animalia in sancta et florulen- Majoresque ctidunt dllis de montibus ttmbrw.
ta convertens lilia (Act. x, 10-16): ut videlicct de- (YIRG.Buc. eclog. 1.)
liciose pascereiurin liiiis, donec aspirantedie, glo- Sed sciendum, quia cum hssc proprietas umbrarum
riose in ipsis pascerefur ecelis. Sed ecce dum com- sit corporalium, longe alia est spiritualium, dequi-
mendanius vob'.s duo heecubera sponsas, hora jam bus non dubitamus hicloqui Spiritura sanctum. Nam
pra_ieriit, qua ds ipsis uberibus lac vobis cupieba- sicut corporalibus umbris inclinari est crescere,
mus immulgere: quanquam et aliis diebus boc ip- sic spirittialibus hoc est inclinari , quod deponi,
sum facere possimus et soleamus. De uberibus si- p minui, vel deficere. Umbroeautem spirituales sunt
quidem Aposlolorum lac vobis trahimus, quolies de umbrosi spiritus et tetri, seu d__moiium,seu hoini-
verbis eorum ad sedificationemvestram traclamus. num : unibrse sttnt tenebree errorum: umbrse sunt
Nunc igitur pro tempore satis sif adnionere, si tamen obscurse significationes veterum sacramentorum. Et
moneri indigetis, ut sicut ubera ista diligilis, ita lac umbrre quidem significationum jam inclinata. sunt
eorum seinper concupiscatis ; ut in eo crescatis in ad occasum et finem : unibrae autem erroruni de
salutem, donec formatum in vobis exhibeatis Salva- die in diem inclinantur ad diminutioiiem : umbrce
lorcm Jesum Christuin Dominumnostrum, quivivit vero tenebrosorum spirituum tandem inclinabuntui"
et regnat per omnia saecula sseculoruin. Amen in infernum etmortem.Primum quidem factum est,
SERMO III. cum dies selernus aspiravit , apparens in carne :
De eo quod scriptum esl : « Donec aspirel dies, e: secundum quotidiefit, cum magis ac magis aspirat
inciinenlur umbrw. _ (Canl. u, 17), illustrans veritate : tertium novissime fiet, cum
1. Erralis, fratres , in mc; sed aniore roagis, ut aspirabit rutilans inmajostate,
crbilror, aut humilitate, quam temeritaie. Pulatis 5. Yidere autem mihi videor et alias umbras in-
rae Scripturarutn scientiaui habere, quivix unquam tranos, !®__!^ quse velut in quodam specuiodere-
attigi vel primum limen scientise. Displicet enim D bus aliis uascuntur in sensunostro , et obumbrant
vobis, ut mihi videtur, quod capitulum Seriptura., nobis, vel oburabrant nos. Obumbrant nos quse re-
de quo heri sum locutus , non suin ad finem usque frigidant et obscurant nos : obumbrant nobis quse
perseculus : quasi iila inilii sit facultas, ut valeain refrigerant et illuminant nos. Istae quidero noxiae et
Scripfurascxplanarc, aut etiam explanationes alio- graves', illsedelectabiles et salubres. istse namque
runi digne et congrue ad memoriam revocare. Sed de inferioribus sunt et niundanis; illae, de superio-
neque hoc mihi solet propositum csse, ut Scri- ribus et divinis. Anima nempe humana in quodam
pturam , unde sernionem ordior, exponam ; sed medio condila et posila est, ut sub ipsa esset mun-
til de ipsa, et secundum ipsam sermonem de- dus, supra ipsani Deus. Sttpra ipsani, a quo et ad
bitum suo diei persolvam. Huc accedil quod ma- quem et propter quem facta est: sub ipsa,
quod pro-
gister noster (10) ille iuterpres Spirilus sancti, de pter ipsam factum est.Nam sicul propter animam cor-
toto- illo carmine nuptiali loqui insiiiuit, spem- pus, sic propter corpusdomus ejus,idest, mundus.
que nobis dedit ex eis quaejam edidit, quia si Cum igitur incurvatur ad corporalia vel mundana,
pervenerit ad locum de quo quaeritis, donec aspi- ascendunt iu eam umbrce de inferioribus : cum eri-
(10) S. Bernardum intolligii.
ISS IN NATALI APOST. PETRI ET PAULI, SERMO III. t86
gitur ad divina, iuclinantur super eam umbrae de.su- A i vissimos assidua longarum noctium interpolatio.
perioribus. Illius enini rei quam cogitat, umbram 5, Caeterum, si quaeratur cur umbrse pluraliler
sibi format. Quanquam de divinis satis dubia umbra dictse sint, cum res ipsa, cujus umbroesunt, uria sit:
est, quantumcunque cogitationis evacuatur acies : ideo nimirum, quia nunc minus , nunc amplius nobis
aut certe non umbra ipsius rei, sed allud pro illa est, Altissimi virtus obumbrat; nunc obscurius, nunc
nisi cum aspirat dies ille. Nam tunc quoquenonvi- manifestius veritas sese nobis banotescens adumbrat:
detur, ut arbitrur, nisi umbra, quseetsi luminosa, etsi et sicut non aequaliter semper spirat, ita nec siniiji-
gloriosa est, lamen umbra est; s.icut cum in facie tef semper nobis imagines format. Hoc et Apostolus
speculi tersa et lucida , splendidissimeerei sp.endens innuit, qui transire se confitetur a claritate in clari-
imago resultat. Cseterum videre faciem vefitalis ip- tatem (77 Cor. m, 18), a minore scilicet in.majofem:
sius,vel veritatem faciei ej_is,sicut nunquam erit et propheta, qui non splendore sed splendoribus im-
hujus corpofis : ita nec modo est hujus temporis, nec plendam promittit fidelem animam (7sai. LVIII,11).
aliquando erit, donec corpus dissolvet niortalitas, aut SicJacobus Deum memorat I02S patrem lumi-
absolvet immortalitas, et tempus absorbebit seterni- num (Jacobi i, 17), cum lumen , cujuspater est, et
tas, et spiritum qui nunc gravatiir corpore et muta- unumsitet unicum. Qtianquam sic possit intelligi
turtempore, suKevabit ad se, et firmabit in se im- pater luminuro, quomodo pater misericordiarum. i
mortalis et immufabilis diyirtitas. "6. Jam.vero vos, fratres, qui laboratis portantes
4. Initium hujus gratise, el perfectionem illlus glo- pondus diei et seslus, vel seeundum Isaiam, Jn spi-
riaePaulus satis pf oprie distinguebat, curo dicebat: ritu vestro duro meditamini per diem eestus (7sa.
1'idemus nune per specutum in anigmate ; tunc autem XXVII,8), ad umbras istas placet invitare quas
facie ad faciem (I Cor. xm, 12). Ut autem et hoc ip- ille dies serenus aspirans rcrem misericordiee cu-
sum sit, scilicet ut videamus per speculum et in seni- pit sestuantibusinclinare. Audile ipsum diem, ad
gmale, opus est non solum ul facies- speculi nostri ab umbrarum refrigeria clementer vos invitantem : Ve-'
onini phantasmate et umbra corporalium tersa sit: nitead me, omnes qui laboralis et onerati eslis, et
sed.etiam utille sublimis , habitans lucem maccessi- ego reficiam vos (Nailh. xi, 28). Servus enim sub
bilem, dignetur ad nos inclinari, et vel per umbram sole laborans, ut ait Job, desiderat umbrani (Job-
sua. imaginis manifestari. Quanturacunque enim vn, 2), in qua scilicet a lalorerecreeluradlaborem,
contendamus a visibilibus ad inyisibilia, nihil nostra vel per horaro dimidiam, qua silentium fit in coslo:
apprehendet humilitas, nisi condescendat ilia maje- qii.m cum obtinuerit indulgentiaPrioris sui, gipria-
•.stas. Moyses ascendit in niontem , ef Dominus incli- Q -• uir et dicit, Sub umbra illius, quein desiderabam,
nayitcoslos et descendit (Exocl. xix,20).Et alius: sedi. In qua nimirum umbra, quia non sola sessio
Exsurge, inquit, in occurswn meum, et vide (Psal. est ad quietero, sed etiam refectio ad satietatem,
LVIII,6). Ideo nec umbra videtur, nisi inclinetur; conTue subdit: Et fructus ejus dulcis gutturi tneo
nec incliriari dicitur, nisi aspirante die : quia neque (Cantic u, 5). Sic enim dicluia esf per prophetam :
per speculum et in senigmale possumus Deum videre, Converlenlur sedentes in umbra ejus, vivenl tritico,
nisi inclinante se majestate, et aspirante favore gra- et germinabunt sicut vilis (Osee xiv, 8). Servus seu
tiae. Sane hoc ipsum quod umbrsr vocalur compara- mercenarius, quem ssepius hoecumbra recteaverii,
tione manifestce veritatis, ineffabilis plerumque glo- longaniniiter prcestolabitur finem- operis sui. Sic
ria_estetsplendoris , in illis scilicetquorum estper- enim habes : Servus desiderat umbram, ei mercena-
lucidum speculum mentis. Cujus felicis experientioe rius prwstolaiur finem operis sui[(Job vn, 2). In
Paulus sibi conscius, do se sibique siniilibus loque- umbra quidem non finis, sed pausatlo, Finis enim
batur : Nos vero omnes gloriam Domini specutaitfes, erit operis remuneratio, cum evacuatis omnibus
in eamdemimagine transformamur a claritate in cla- umbris, videbinius eum sicuti est: cui modo dici-
ritatem, tanquam a Domini Spiritu (77 Cor. m, 18), mus, In umbra tua vivemusinter gentes (Thren. iv,
Sic euim hi promissione dictumest: Implebiispien- ®J20); inter angelos nempe, non in umbra,sed in luce
doribus animam luam (Isai. LVIII, 11). Ut autem manifesta.
claritatesistas umbras esse noveris, audi David: 7, Hoc autem notandum, quod cum urnbra. illse
Dies )7tct,inquit, sicut umbra declinaverunt. Trans- de superioribus inclinantur supra nos, umbreeistae
ibat quidem et ipse David ae claritate inclaritatem, de inferioribus inclinantur infra nos. Cum enim
tanquamdedieindiem. Sedhettitam breves et ob- divinis propinquamus, mundana superamus : et qua-
scurosdies, tarulongas et laboriosas noctes habet tenus vel ad umbrain lucis accedimus, eatenus mor-
hiems ista, ut et Propheta laboraus in gemitu suo, tis umbram evadimus. Lux enim et vita in coelo,
lavansque per siiigulas noctes lectum lacrymis, me- mors in inferno : umbra autem mortis in hoc ter-
rito plangat: Dies mei sicut umbra declinaverunt! reno et tenebroso l.co. Cum igitur spiritus altius
(Psal. ci, 12.) Prorsus melior est dies una in atriis nos elevat inter tefraro et ccelum, non tangimur
tuis supermiliia (Psal. LXXXIII, 11) dierum meorum; umbra terrenorum: etlicet nondum plena lucefrua"
quia dies mei sicut umbra quamvis lucida : dies mur coelorum, tamen umbris illuminamur montiuni
illa una, lux yera et mera, sicut sine urabra, sic aeternorum, vel certe montis illius umbrosi et con-
gine vespera; cum dies meos faciat plurimos et brs- densi, de quo venit Sanctus sanctorum: Moxlamen
GUERRICI ABBATIS m
487
quia nirfii-
pondere nostro in rcgionem umbrse mortis revolvi- A tegunt un.bram ejus (Job XL,20, 17); sur.t in no-
mur, ubi et diutissime sedere cogimur, donec visi- rum curce et desideria srecularia, quce
tatione orientis ex alto consoleiiiur. Cogiiimr, in- bis, umbrarn nobis abscondunt iniroir.ent.s damna-
donec in ipsam
qttam, et ulinam cogarour, el non delectemur! uti- tionis, uteam non pro_videamus,
naih quod"patimiir,necessiiatis tantiiin sit, non eliara impingamiis. Aspira, o dics dierum, obumbra su-
vohintatls aut voluptatis ! Sed heu! tam facile, lam pra capu'1nostrum in die belli, inclina super nos
libentcr prujiciinusnos, et obdoriniscimus subgravi • umbras salutis et refrigerii, el incliner.lur subtv.S-
umbra juniperi spinosa_e. infruetuosse arboris, tam nos umbree torporis ei tscdii, imo ca_citatis et mor-.
et securi et iniraoriiinir tis. Et licet coiitingant nos umbree de cogitatione .
negligentes toipescimus uni-
curis ef desideriis hujus mundi! Propterea Levia- te-_:-enorum,non nos conteganf tenebrae,id est,
Ihan, qui sub.umbra dormit, cubile sibi, nisi prec- brce crassiores de amore eorurn; sed semper respi-
in remus in luminosum amorem tuum, o Pater lumi-
caveamus, ponit nobis; quiavideiicetamicassibi SKCU-
tnnbras hujus saeculi invenit in sensibus et affecli- num, qui vivis et regnas per omnia saecula
bus nostris. Istae siquidem umbro., teste Job, pro- lorum. Aihen.

1N ^SSUMPTIONE B. MARLZE.
SERMO.I. B lis in matre, ita sacranieiitum catholicse unitatls in
prole. Ipsa tamen unica virgo Mater, quse se Patris
Qucd Maria duplici titulo sit mater, quodque reclc Unicum genuisse gloriatur, eumdem" unicum suum
dicatur tltronus Dei.
in onirtibus membris ejus aniplectitur, omniumque
1. Vcni, elecla mea,ciponam in te thronum meum in quibus Chrislum suum formatum agnoscit, vel
(H). Multi vocati, pauci vero electi. Beati quos formari cognoscit, matrem se vocari uon C-iifun-
elegisli, Domine; habilabunt in atriis tuis (Psal. ditur. Eva vetus illa, non taro materquam noverca,
i.xiv, 5):, imo lu iu cis habitabis,. tu in eis regna- quoe filiis anle propinavil preejudicium niortis, quam
bis, thronumque regni lui in eis collocabis. Sane inifium lucis; Dieta est quidem mater cunctorum
oronium beatorum beatissima est Maria, quss de viventium : sed invenla est verius inlerfeclrix
niimero omnium electortim singulariler est electa vivenlium, seu genitrix mofientittra; cum suum
ct prccelecta : quoniam clegil eam Dominus, elegit generare nihil aliud sit, quam raortem ingenerare
eam in habitationem sibi, dicens, 77ic reqities mca (Ge«. m). Et quia illa non potuit fideliler interpre-
in swculum smculi; hic habilabo quoniam elegi eam tati nomen suum, ista implevit mysierium : quee ct
(Psal. cxxxi, 14). Habilavit in ca novem mensibus, ipsa, sicut Ecclesia, cujus forma est, mater cst
habitavit 102@ cum ca et sub ea annis pluribus. omnium ad vitam rcnascenliuni. Mater siquidern
Ilabitans in ea replebat eam singulari gratia chari- est Vitaa qua vivunt universi; quam dum ex se ge-
smatum: habilanscumcapascebat eam incompara- Q nuit, niniirum omncs qui ex ea victuri sunt, quo-
bili piorum suavitate morum, et divinorum desi- dammodo regeneravit. Unus generabatur, sed nos
dcrabili sapientia sermonum. Nunc aulem in ea et omnes generabamur: quia videlicet secundum ra-
curri ea, sicut iritcrminabili cevo, sic incomprelien- tionem seminis, quo regeneratio fit, jam tunc in
sibili modo habitans, salial eam beatificantium glo- illo pmnes eraraus. Sicut eniin in Adam fuimus ab
ria visionum ; foris quidcm glorificatae carnis for- initio propter semen carnalis generalionis; sic in
niam exhibens, inlus antem formam Yerbi glorifi- Christo ante initium, propter semen spiritualis re-
canlis impriniens. 0 Maria, non vocaberis, ait Do- generaiionis.
minus, ullra derelicta, ci terra tua non vocabiturul- 5. Porro beata Mater illaChristi, quia seinatretn
tra desolata, ut quia virgo, ideo sis infecunda: sed Cliristianorum cognoscit ratione niysterii; eura
vovaberis Voluntas mea, id est, dilectus Filiusmeus quoque se matrem eis praestai et affectu piefatis.
in ca, quia complocuit Domino in te, et term lud Neque enim duratur ad filios, quasi non sinl sui, cu-
inhabiiabiiur. Habitabit enim juvenis in virgirie, ct jus viscera scmel qttidem feta, sed nunquam effeta,
tiabilab.it inte Filius tuus; irao, si magis placet, ut nunquam desinunt fructum parturire pictatis. Be-
non recedamus a verbis Scripturce, liabiiabi.nt in te nediclus siquidera fructns venlris lui, gravidam te,
filii tui (Isa. LXII,4, 5). D o piaMater, inexhausta pietate reliquit; ex te qtii-
2. Quid, heerelice, cap-.tl erigis?quid niysterium dem semel nascens, sed in te sempef manens et af-
pletatis ad occasionem perfidice rapis? Unum qui- fiuens, et in horto concluso castitatis fontem si-
dem gcnuit: qui sicut unicus est Patri in coelis, ila gnatuni charit.alis seinper abundare faciens ; qui li-
unicus est Matri interris. Neque enim sicut tu impie cet signatus sit. foras tamen derivatur, ct in plateis
blasphemas, alios poslea filios genuil; sed inleme- aquceejus nobis dividuntur.Licel nanique fonsclia-
raltim man£l, sicuf signaculiim perpetuse.virginita- rilatis, proprius Ecclesiee,incnmmtinicabiiis sitalie-
(11) In Offtc. de Virginibus.
1S9 IN ASSUMPTIGNEB. MRLE..SERMO II. - 190
nis, beneficium tamen ejus imperlire gaudet etiam \ cuit hospitio, quod lam.libenfef repetit, tamque
inimicis. Denique si servus Christi fiiiolos suosile- affluenter remuncral tua dignatio. Nihil utique iri
rum atque iterum pariuri.t cura atque desidei io illo sordidum - ofiendisti , quia nuila erat li-
pietatis, donec formetur in eis Christus (Galat. iv, bido, sed purissima castilas : nihil ruinosum, quia
19);quanto magis ipsa Maler Christi ? Ef Paulus nulla erat superbia, sed fundafissima humilitas :
quidem genuit eos, verbum veritatis quo regenerati niiiil obscurum, quia exclusa crat infidelitas : nihil
sunt pTo-dicando: Maria autem longediviniusatque angustiim, quia diffusa erat charitas. Adornaverat
sanclius, Yerbum ipsum generando. Laudo quidem thalamum Virgo prudeniissima, te regem Christum
in Paulo proedicationis mysterium, sed plus miror non soltiin hospitem susceptura; sed et sponsum
ac veneror in Maria generationismysterium. habitura. Adornaverat, inquam, multiplici decore
4. Yide autem si non et filii Matrem videntur virtutum et gloria, lanto forfasselocupleius, quanto
agnoscere, dictante utique ipsis veluti quadam na- interius tolum erat. Hunc ornatum mirabalur qui
turali pielale fidei, ut ad inyocationem . nominis dicebat, Oninis gloria ejus filiw regis ab intus, in
ejus, primo vel maxime refugiant in omriibus ne- fimbriis aureis, circumaniicta. varietaie (Psal. XLIV,
cessitafibus et periculis, tanquam parvuli ad sinum 14, 15) : et alius, 0 quam pulchra est casta genera-
matris. Unde nimirum de his filiis puto r.on ab- 3 tio cum charitate! (Sap. iv, l.)Domum tuam decet,
surde iiitelligi, quod per propV.etampromissum est Domine, hujusmodi sanctitudo etdecor. Is decor
ei, Habitabunlhi te filii tui (Isai.. LXM, 5); salvo te imitavitut intrares : ille__.it,ut redires. Intrans
duntaxat intellectu, quo de Eeclesia hssc prophetia benediclionis gratiam multiplicasti : sed rediens
f.rincip"alile'raccip.tur. Et nunc siquidemhabitamus cumulasti. Cum intrasii, homo natus es in ca -. cum
in-adjutorio Matris Altissimi, in protectioneipsius redisti, Deus glorificatus esinca. Tunc tibi posuisli
ccmmoramur, tanquam sub uinbra alarum ejus : et in ea sacrarium gratiee; nunc aulem, throntim glorisc-
postmodum inconsoriio i©g® gloriac ipsius, tan- 7. Dicunlur quidem et sunt alii throni, quidam
quam in sinu ipsius confovebimur. Tuiic eril vox scilicet spiritus divini, prce aliis, ut pulamus, sub-
unaIsetant-um.et aggratulantium Matri: Sicutiwtan- jectis ordinibus, Dei prccsideniis majestate pleni :
tium pmnium nostrum habitatio est in ie (Psal. quorum quoe sit proerogativa, Scriptura non expn-
Lxxxvi, 7), sancla.Dei Genitrix. Nullatenus autem mit,licetinnuatexvocabulo quod nonimlla sit. S;«i
credideris majorisesse felicitatis et gloriee, habitare et animacujuslibetjustidicitursedes sapienliee.Quce
in sinuAbraha., quam in sinu Marice, cumihroinnn aulemnuncestsedessapieiiti--, profeclo tunc crit et
suum.in-ea posuerit-Rex gloriae. _ glorise. Sit igifurillud coelipalafitini pleniiinsedibus
'
5". Vein, inquit, electa mea, el ponam in te ' et thronis, sedc-aiqueDeusin omnibus,accommodans
tlironum mcum. Non [poteral signantius aut ele- se et aptans cuique pro meritis. Non immerito ta-
gantius describi praarogativa glorise ejus, quam ut men creditur, sinc injuri.a.vel invidia co_terarum
thronus Dei regnantis esse diceretur. Nulli si- sedium quoddam esse speciale Regis solium excel-
quidem animee tanta plenitudine aut familiaritote sum et elevatum supe.r "gloriam oiiiniuin ; Jlariam
copiam sui divina majestas videtur indulgere, sicul dico exaltaiam super clioros Angelorum, ut nihil
illi in qua specialiter prce cceteris residere delege- contemplctur supra se llater nisi Filium solum ;
rit. Discipulis quidem Duminus loquebatur, qui nihil miretur supra se Regina nisi Regem solum ;
pauperes facti paiiperem sequebanlur : In regenera- nihil yenerctur . supra se Mediatrix noslra nisi Me-
lione, citm sederil Filius hoininis in sede majeslatis diatorem solum : cui nos ipsa precibus suis conci-
lum, sedebiiis et vos snpcr sedes {.Matth. xix, 28). liet, commendet, el repracsentet unico Fiiio suo
Alibi quoque promittit idem Agonolheta noster, Jesu Christo, cui est honor el gloria in ssccula sre-
de coelo speclans et incitans decertantes : Qui vice- culorum. Amen.
rit, inquit , dabo ei sedcre mecum in throno SERMO II.
. ineo, sicut ei ego vici el sedi in llirono Palris , De muiuo amore Jesu et Mariw.
mei (Apoc. in,j21_).Matii vero, cujus longe differens \. Filim Jerusalem, nuniiaie diieclo qnia amore
est meritum, nihilominus differens proniiliit prsc- languso (Caiitic v, 8). Yerba isla qttoc a nobis bac
mium. Veni, inquit., elecla mea, et ponam in te nocie cantata sunt, qualiter ad Assumptionem bea-
llironum meum. Parum cst, inquit, ut judicanli tceMaii.3 possint yideri pertinere, 1031 vohimus,
consedeas, nisi et ipsa mihisedes fias : ut majesta- si placet, cmn vestra char'.tate tractarc. Id aulem
lem regnantis eo felicius quo lamiliaiius in te con- eo genere sermonis faciendum videtur, quo nort
fineas, et specialius prse caeteris incomprehensibi- modo seccularium, sed etiam ecclesiasticannn au-
lem compreheiidas.. Continuisti parvulttm in gre- ctores litterarum nonnunquam usi sttnt, maxime
mio ; continebis immensum in animo.Fuis.i diver- in tractandis Canticis, unde I.acc sunt sumpta. Hoc
sorium peregrinantis ; eris palatium regnantis. namque genus sermonis, salva veritate, quadan.
Fiiisii tabernaculum pugnaturi in mundo ; eris so- ampliori utiltir libertatc, cum Videlicet sunipfGi
lium triumphantis in coelo. Fuisti thalamus Sponsi themate causae, ut beatus Hieronymus ait, non tam
incornati ; cris thronus Regis coronati. loquitur quse revera facla vel diota sint, quam ejus-
6. 0 Fili Dei, tiili.il tibi, nihil in illo luo displi- modi fuisse negotium optendif, ut ea quse dicua-
131 GUERRICI ABBATIS 192
tur, etsi facla vel dicta non fuerint, fieri tamen A dedit corpori nieo, concepli sui coiporis _acra-.
vei dici poluisse, aut etiam in affectu facien- mento : sanitatein se daturum promisit, suscitati
tis, vel dicentis fuisse non absurde credi pos- corporis exemplo. Denique, ut minusmiremini lan-
sint. Maria igitur migralura corpore decuinbe- guorem meum, amore langueo. Langueo plus im-
bat, ut est humana infirmitas. Porro filioeJe- patientia amoris, quam passione doloris : plus
rusalem quoe sursuni est, id est angelicae Yirtutes, vulnerata charitate, quam gravata infirmitate.
scientes 'nimirum quia obsequiis Matris captanda 4. Heu ! inquiunt illi, quam frequentes, imo con-
est gralia Filii, visitabant satis officiose Domi- finua. causae languoris! Bone Jesu, quomodo haec
nam snaro, Matrem Domini sui. Et fortasse ali- Tlater tua postquam te genuil, nunquam fere nisi
quid hujusmodi primo post salctationis officia in languore fuit? Primo languit timore; postea,
locuti sunt ei Angeli; sicut specicm humano vttltui, dolore; nunc, aiuore. Timore, a nativitale usque
ita sermonem humano nimirum conformanles affe- ad passionem, cum seraper vitam Filii insidiis ap-
ctui vel usui : peti videret : dolore, tolo tempore passionis, donec
2. Quid esi, obsccro, mi Domina, quod sic oegra redivivum reciperet : nunc amore et desiderio feli-
videris et langulda ? quid est quod pi __ter solitum cius, sed mirabilius cruciatur, quia sedentem in
tristis et pigra, ab heri et iiudiusteilkis, sicut so- ccelonon tenet. Quomodo, Jesu bone, qui summi
iebas, non sancla revisis loca, quorum contempla- fructus es gaudii, tam longi factus es illi causa
tione amorcm tuum pascebas ? Jara per aliquot dies KiartjTii, ut charissimam tibi ipsius animam, tot
non vidimus tc, aut rupem Calvanoe ascendentem, et tam acuti sine cessatione pertranseant i.©8__!
ut ibi locum crucis impleres lacrymis; aut ad se- gladii? Sed obse.ramus te, Domina, quid vis fa-
pulcrum Filii adorar.tem gloriam resurrectioi.is , ciamus tibi? Yis saltem ut resideat hic isie Gabriel
aut in nionte Oliveti deosculantem extrema vestigia symmystes tuus, ut assideal et ministret titii, qui
ascendeiilis. —Ob hoc ipsum siquidem crcduiar in ab inilio conscius et niinister roysterii lui, cuslos
valle Josaphat commorata (ubi et sepulchrum ejus quoque tui cubiculi meruit deputari?Non opus est,
H-OnslraUtr, ut ait beatus Hieronyinus, in ecclesia• inquit Virgo. Sufficit milii meus novus in carnc
miro lapideo fabricata labulatu), ne scilicet a saic- angelus, discipulum dico quem diligebat Jesus, eu-
ctis locis longius recederct, sed seepius ea invisens, jus me dilectionis hseredem feliqiiit, cum illura mi-
licet omiiia meiuoria teneret, formain tanien gesto- hi, et me illi in cruce commendavit : cujus obse-
rum, velut corporaliter in ipsis eliigiaiam locis,i quio nihil niihi gratius, quia conversatione et affe-
dulcius ainplecteretur, ul vel s'-<_ suuni aliquafenus>C ctu nihil castius, moribus nihil suavius, nihil sin-
amorein solarctur. cerius fide, nihil sanctius sermone. Nosergo, aiunl
5. Catisam ilaque percunetanlibus illis, cur ab> illi, in quo tibi esse poterimus offieiosi? Filiw,
his modo vacarel, et ex toto decumberel : Laiigiieo, inquit, Jerusatein, nuntiaie dilecto quia amore lan-
inquit, Quare langues? Languor enim quem locumi gueo. Ipse novit quomodo meo medendiim sit lan-
in corpore tuo reperit, in quo salus mundi tam diui guori.
habitavit? De corpore illius Filii tui virius exibat: 5. At nosti, inqttiunt, quia cum sciat omnia, de
et sanabat omiies, adeo ut eliam fimbria vesfimenti multis quasi nescius interrogat. Si ergo quogsierit,
licemorihoissamsanaret (Matlh. lx, 20-22; Marc v, quid illud sit quod tuo vulneri velis adhiberi, quid
25^54, el Luc. vm, 45-48) : ettu quaetamdiu ipsumi respondebimus ei? Sodales, inquit, estis sponsi»
in utero, in sinu, in gtemio continuisti, ulli infir- Gabriel iste meus paranymphus; non puto vobis
mitati, aul languiori vel accessibiiis esse potuisti ?' esse celandum amoris mysteriuro. Dicam igitur:
Non est, inquit, quod id miremiiii, si illud ipsumt tantum ne judicer temeraria, quod niajora nie qiiai.
corpus Filii mei, quale aliquando fuerit recorde- rere videar. Osculeiur me osculo oris sui. Si quid
. roini. Et ipsum enim quara infirmum, quantisve! mihi ccnscia esseni, contenta essem cum MarS.a
defectibus subditum fuerit, voluiitate tamen, ego. D Magdalene oscuio pedum, ubi indulgentia sumitur
novi qua. ipsum in utero alui, uberibus lactavi, si- delictorum. Sed qnia iri omni vita mea nonme re-
nu fovi : nec solius infantiae, sed et sequentiumi prehendit cor iiieum, non puto me arroganler flagi-
defectus sc.tatumvidi, el eis, ut potui, min stravi : tare de osculo oris, gratiam gaudiorum. Cur autem
ad extreiiium nou sine passione raca, ludibria et;t arrogaus videar, si illud os mihi reposco, quod de
supplicia passionis et crucis aspexi, per singulaa me sibi formavit ipse conditus et conditor? Cum
disccns quam vere de eo noster Isaias dixeril, Vere e parvulum lenebam inter brachia , quoties osculari
languores noslros ipse lulit, el dotores nostros ipse e speciosum forma prae filiis hominum mihi libebat,
pcrtavit (Isai. LIII , 4; Malth. VIII, 17). Cur ergoo satis licebat: nuiiquam faciem avertebat, nunquam
doleam non eum meo dedissecorpori, quod suo nonn matrem repellebat. Et si fortassis impatientia desi-
dedit? Non sum ita delicata aut superba, ul quod d derii eram niinia; ipse tamen more suo, moreni
iile dignatus esl pati, ego qiiantulaciinque ex partee. matri gerebat, Gaudebat eam replere gratia, qua.
pati non possim aut nolini. Et ille quidem miseri-i- diffusa erat in labiis ejus , et dulcedine qua tolus
cordi voluntate, ego naturali necessifate. Sane le erat plenus , totus concupiscentia ct desideriuro ,
allud est sanitas, aliud est sanctitas. Sanctitatem m castarum scilicct animaruro. Unde sicut ipse de se
193 IN ASSUMPTIONEB. MARLE 8__R_I0lil. _f4
confitetur, Qui edunt me adhuc esurient, et qui bi- A . recordatio fideles vires reparat in labore. Umbra
bnnt me adhucsilient (Eccli. xxiv, 29, et Joan. vi, est sestuantibus, cibus esurientibus. Sic enim ait
55): quanto gratiam oris illius gustavi suavius, illa, quee niemoriam abundanlioe suavitatis ejus
tanto nimirum repeto nunc ardentius. Crevil qui- eructabat: Sub umbra illius quem desideraveram
dem gloria el majeslate : sed nihil ab illa ingenita sedi, et fruclus ejus dulcis gutluri meo (Cantic. n,
rautalus est mansuetudine el bonitate. Nihil ad il- 5). 0 quiiaboratis, o qui pOrtatis pondus diei et
lumillud superbieeseeculariselogium:« Honoresmu- eestus! sub umbra alarum Jesu inyenietis reqniem
>tant ninres".> SUblimior est, sed non superbinr; animabus vestris , firniamentum, ut scriptum est,
gloriosior, sed non dedignantior. Non fastidiet ma- virtutis, legimen ardoris , umbraculum meridiani
trem quam elegit, nec seternam electionem suam (Eccli. xxxiv, 19); ut ex sententia cordis sit illa
novo judicio reprobabit. confessio pris: Domine,Domine,virtus saluiis mem,
6. Ne timeas, Maria, ait Gabriel more suo: in- obumbrasli super caput meittn in die bctli (Psal.
venisti enim gratiam apud Deum. Etiam in ceeteris cxxxix, 8), in die oestus et laboris, certaminis ct
qui longe jacent tuis sttb vestigiis, probare con- tentationis. Cum enim meditatio ceterneerequiei ca-
suevit improbitatem hujus affectus et precis; qui pitibus laboranlium obumbrat, non solum ab eastu
nihil nimium, aut injuriosum sibi depulal, quod in D tentationui?; refrigerat, sed eliam ad Iaborem animos
eum vera dunlaxat charitas prsesumat. Et conver- innovat, juxta illud quod scriplifm est de asinoforti
sus ad sociam multitudinem : Eamus, inquit, eamus; Issachar, Vidit recuiem quod esset bona, et terram
ne ipsi Frlio facere vidcamur injuriam , si gloriam quod optima, ct supposuit Iiiihierum ad portandum
Matris differamus. Cum ergo reversi nuntiassent (Gen. XLIX,15): id est, desiderio illius quietis et
hsec Domino suo, quid putamus Jesum nisi tale ali- haereditatis sponte Intmiliavit se ad l.aborandum. Et
. qttid loeuliini ? Ego sum qui patrem et roatrem isfe e.rgo dicere potuit: In cmnibus requiem quwsi-
filiis honorandos commendavi; ego ut facerem quod vi, et in hwreditate Domini mcraber.
docui, et exemplo essem aliis, ut Patrern honora- 2. Felix qui in cmnibus laboribus et viis suis re-
rem, in terram descendi: nibilorainus, ut MatreKi quiem quserit beatam : sc-mper feslinans ingredi, ut
honorarem, in cojlum reascendi. Ascendi et prsepa- Apostolus monet, in illam requiem (Hebf. iv, 5),
ravi ei locum, thronum gloriac; ut a dextris Piegis ejus desiderio corpus affligens, aiiimum autem jain
Regina coronata consedeat in vestitu deaurato, cir- illi requiei parans et componens : cum omnibus ho-
cumdata varietate. Neque hoc dico, quod in parle minibus, qriod cx ipso est, paCem habens; requiem
thronus ei collocetur : quin potius ipsa erit tlironus et otium Marieevoluntatepra.eligens, laborem aufem
meus. Veni igitur, electa mea, et ponam in te thro- et negotium Marthse neeessifale quidem suscipiens ;
num meura. In te mihi quamdam regni sedem con- sed quania preevaletpace et quifete spiritus aclim-
stituam, de te judicia decernam, per te preces exau- plens, et semper ad illud unum necessarium de illa
diam. Nullus mihi plus ministravit in humilitate multiplici dislractione sese recolligens. Homo hu-
mea. Communicasti mihi prseter alia, quod horao jusmodi etiam cum laborat, quiescit: sicut e diverso
sum: communicabo tibi quod Deus sum. Flagitabas impius etiam cum quiescit, laliorat. Quomodo enim
osculum cris, quinimo tota detotooscttlaberis.Non quiescerent, quibus Deus immlttit rotam malorum :
imprimam labia labiis, sed spiritum spiritui osculo quibus juravit in ira sua, Si ihtroibunt in requiem
perpetuo et indissolubili: quia concupivi speciem meam? (Psal. xciv, 12.) Exlra illam non est nisi af-
tuam , etiani desiderantius quam tu meam; nec sa flictioet roiseria; et in circuitu ejiis tempestas vali-
tis glorificatus videbor mihi, donec tu conglorifice- da: sicut et in natura rerum fit, ut quidquid exlra
ris. Gloria tibi, DomineJesu, subintulit chorus An-. simplicitatem el unitatem puncti fuerit, in molu et
gelorum. Gloria tibi, Domine Jesu,ingeminet ccetus!' agitatione sit; tantoque concitatiore quilibet circulus
fidelium. Glorificatio Matris tibi proficiat ad glo- irnpetu rotetur, quanto ab immobilitate principii sui,
riam, nobis ad veniam; te preestante cui est ho-• rjidest, a medietate centri recesserit longius. Sane
nor, ct gloria, per omnia ssecula sseculorum. Amen., in circuitu inipii ambulanl (Psal. xi, 9), quibus
1033 SERMO III. Deus immittit TOlammalorum: ideoque in illam in-
De quiele spiriluali. ternarn et aeternam requiem intrare non possunt.
1. In omnibusrequiem quwsivi (Eccli. xxiv, II). Ideo conlritio et infelicitas in viis eorum, quia viam
Grata quies fessis. Grate igitur et opportune vobis,, pacis non cognoverunt (Psal. xm, 5): quia nec quae-
qui fessi estis, dies iste quietis et feriationis inter- sierunt, ut dicere possint: In omnibus requiem qusc-
venit, ut dum sanctoe Dei Genitricis requiem cele- sivi; ttt videlicel in multiplicitate actuum suorum,
bramus, non solum corpora recreentur hac diurnai quibus turbantur, elturbant, unum quod est neces-
quiete a. labore messis , sed etiam corda respirenlt sarium, cogitent aut requirant. Justorum potius est
in recordationem et amorem illius _etern_equietis, vox illa, qui et dicere possunt, tJnam petii a Do-
Et tibi tainen, o fratres, ibi etiam metetis, sed re- mino, hanc requiram. Vullum tuutn, Domine, quw-
quiem metetis qui nunc laborem hujus messis se- sivi, vultum tuum requiram (Psal. xxvi, 4,8): qui
minatis. Fruclas hujus laboris, illa requies erit : nonnisi quietis illius amore laborant, qui omniao
requies a laborc, merccs pro labore, cujtis etiarri prxoptant ingredi putredinem in ossibus suis, ut re-
195 GUEERICI ABBATIS 190
quiescant in die tribulationis, quam h_ bonis du- A imputat sibi : quanto magis quod ipsius fil spiri-
cere dies suos, et in punClo ad infernum descen- tui, cuin gratiarum actione recolet, Hospes. in-
dere. quiens, fv.i et suscepistisme? (Math. xxv, 55.) Nun-
5. Si quis tamen curiosius inquirerc velit, cujus quid enim multorum patipeftas-sanctorum, quce
polissimum vox illa sit, In omnibus requiem qumsivi: vagos colligere, csurientes pascere non sufiicit,
vox est utique Sapientree, vox est Ecclesise, vox cst Domino qui magis apud pauperes hospitari consue-
Marios,vox estcujuslibel sapientis animee. Sapientia vit, inhumana et inhospitalis erit? Sitper quem
inomiiibusrequiem qusesivit,sed in solishumilibusin- autem requiescam, inquit, nisi super humilem, el
venit.Ecclcsia in omnibusmundi nalionibus requiem quielum, et trcmentem verba mea? (Isai. LXVI,2.)
qua_sivit,sed in solis credentibus invenit. Maria, sicut 0 humilitas angusta libi, ampla divinitati; panper
et quoelibetfidelis aniina, in omnibus actionibus suis et insufficiens tibi, sufficiens ei quem non capit
requiem queesivit; sed hodie I©34 demum invenit, orbis : copiose ac deliciose reficiens illuin, qui et
cum post persecutionem Herodis, et fugam .Egypti, Angelos pascit. Supcr quem, inquit, requiescam nisi
post tol insidias et atrocitates Judaicse impietalis, super humilcm? In omnibus requiem queesivi : scvi
post tot passiones suas, de passicne et morle Filii; apud humilem ancillam inveni. Non est invcrita
postquam tot et tam acerbi ipsius animam perlrans- B similis illi in gratia humilitatis : ideo in plenilu-
ierunt gladii, tandem hodie dicere datum esl ei: dine humilitatis requievit etlam eorporaliter omms
Convcriere, anima, in re/juiem tuam, quia Dominus plenitudo divinitatis. Quanquam aliter reqiiieverit
benefecit libi (Psal. cxiv, 7).Qui creavitme, creatus in Filio : quia etsi Mater humillima, longe tamen
ex me, rcquievit in tabernaculo corporis mei, ne- Filius humilior. Idcirco Spiritus septiformis non
gare non poterit mihi requiem coeli sui. Qui enim solum super ipsum requievit, sed etiam omnibus
gratiam ultro cumulat aliis, par pari quomodo non qui mites et humiles ;ab eo esse didicerunt, diver-
rcferet inatii? Perge, Maria, perge secura in bonis sas in eo felicissimce quietis mansiones prxparavit;
Filii lui; fidiicialilcr age tanquam regina, roater Re- imo totum ipsum quoddam aureum fecit reclinato-
gis ei sponsa. Requiem queerebas, sed ampiioris glo- rium ad quiescendum. Hujus niniirtim reclinatorii
ria_est,"quod tibi debetur, regnum ct potestas. Indi- bealissimam requiem visus est quadam specie pra_-
visum babere tecum cupit imperium, cui tecitm in libasse, qui supra pectus ejus mefuit in co_iiare-
earne una, et uno spiritu indivisum fuit pietatis et cumbere.
iinilalis mysterium : dum scilicet salvo honore natu- 5. Sed adhuc libet intueri, quam plenum ratio-
ne, geminalo rounere gratiae,juncta est matcr in ma- nis et congruentiae sit quod ait : Super quem re-
trimonium. Requiesce igitttr, o felix, inter brachia C qitiescam, nisi sitper humilem_el quietum ? Quomodo
Sponsi. Replicabit tibi ni fallor, intcr amplexus et iiamque super inquietum aliquid quiesceret? quo-
oscula, quam suaviler requieverit in tabernaculo modo super basem, qute nutafet aut vacillarct •
corporis tui, quam suavis in cubiculo cordis lui. Non columna immobilis staret? Quis autem, nisi hu-
est injustus Deus, o fralres, ut obliviscalur operis nilis, quietus esse potest? quis, nisi humiiis in
boui: vivil semper apud eum memoria beneficii se- pace quieti et modesti spiritus, seipsum possidere
mel accepfi. Beatus, apudquemDeus vel semel re- potest ? Impium projicit ventus a facie terrse (Psal.
quieni iiivenerit, in cujus tabernaculo vel hora una i, 4), circumferturque droni vento doclririae. Im
requieverit. pius, inquit propheta, quasi mgre fervens, quod
4. Ecce nunc quoque Sapienlia clamitat in pla- quiescere non potest (Isai. LVII,"20). Fervet ira,
teis : in omnibus rcquiem qumsivi. Pulsavi, nee 1.035 sestuat avaritia , intumescit superbia, se
fuit qui aperiret : vocavi, nec fuit qui respondcret. ipsum jugiler pugna quatit intestina, ac seditione
Filius horoinis, factus, secundum prophctara, velut collidit domestica. Ut ergo requiescat in vobis, o
vir vagus, et quasi viator declinans ad manendum fratres mei, aniator ille largitorque quietis, daie
(Jerem. xiv, 9, 8), non habet ubi reclinet caput Qoperam, juxta consilium Apostoli, ut quieti silis.
suum : foris slat plenus capul rore, et cincinnos Qttonara niodo istud erit? Dico, inquit, vobis : Ut
gtittis noctium. Quis ilie in nobis tam humanus veslrum negotium agalis, et opere.minimanibus vc-
atquc hospitalis, ut surgat et aperiat ei, et inducat slris (I Tiiess. iv, 11). Opus est onus, quo vehtti
in cubiculum suura ; aut certe ostendat ei ccenacu- pondas navibus, ita quies et gravitas inquietis ad-
Ium grande slratum, ubi cwn discipulis pascha ditur cordibus, sed exlerioris hoiniriis fundatur
manducel novura? Hoc enim dico, fratres, nisi re- atque componitur status. Magnorum initium malo-
quiem quam quserit, invenerit apud nos, nec nos rum est, sicut legistis, mulier vaga, quiciis impa-
optalam requiem invenienius in illo. Ait quidem tiens, nec valens consistere in domo pedibus sttis;
Ddminus,per prophetam : Hwc est requies mea, re- nunc foris, nunc in plateis, nunc juxta angulos insi-
ficite lassum , et hoc esl meum rcfrigcrium (Isa. dians (Prov.va, 10 -12). Nec sine causa est quod Ma-
XXVIII, 12). Beatus qui intelligil super egenum et gister gentiumhocinquietudinismalum sic liabet su-
paupercm : in diemala (Psal: x\_,2) paral.it eiDo- spectum, ut non solum correptione,sed eliam sepa-
ininus vicissitudine debita requiem et refrigerium. ratione censeat illud persequendum. Rogamiis, iji-
Si ergo humanitatem mcriibris suis exhibitam Deus ou.it, ros. fratrcs, corripile inquietos(1Thess'. v, 14).
197 IN ASSUMPTIONE15. MARLE SE5M0 IV. 18S
Et item in secunda ad eosdeia Thessalonicenses, A J cis simul cruci figebat, suamque ipsius animam tam
inter alia quae super inquietos velut e ccelis tona- mulliplex pertransibat giadius, quantis confossum
bat : Audivimus, inquit, inier vos quosdam ambu- corpus Filii cernebat vulneribus. Merito igitur ibi
lantes inquiete, niliil operanfes, sed curiose agenies. maier agnitii est, et cura ipsius idoneo.tutori dele-
His qui ejusmodi sunt denuntiamus, ut cuin silentio gata est, ubi maxime probata est et Matris ad Fi-
operantes, suum panem manduceiit. Quod si quis non lium sincera charitas, et Filii de Matre 3L03S vera
obedit verbo nostro pcr epistolam, hunc notate : et humanitas. Nam alias velut dissimulasse Matrem
ne commisceginini cum iilo, ut confundalur (II visus est : sive cum in nuptiis flagilanti miraculum
Thess. iii, 11, 12, 14). ait, Quid niihiel tibi, mulier? (Joan. n, 4.) sive cum in
6, Si quis forte (quod abslt!) ejusmodi invenitur mediis sermonibus Evangelii dicenti cuidam, Ecct
inter vos, pulchrius et honestius, antequam tain tnater lua el fralres tui slant quwrenles le : Quwest,
graviteret publice notetur, ultro confundetur, inde inquit, tnaler mea? (Matili:.xu, 47, 48.) Sed etMa-
scilicel, qnia notabilis est, et dissimulatur; repre- tri, cum miraculum posceret, sic respondeiidum
hei.sihilis, et toleratur. Sic auteni confundatur, ut erat, ut aliunde quam a Matre se miracula habere
confusione corrigatur, correptione l_etetur, leetifi- significaret: et illi qui sermonem Evangelii parentes
cetque noft_modonos, sed Spiritum Dei : qui cum B 1 annuntiando interrumpebat, melius respondere non
dicat, In omnibus requiem qumsivi, non invenit eam poterat, ut videlicet spiritualia carnalibus 'pr<efe-
nisi iii quietis, nec praestat nisi quietis. Unde et renda monstraret. Ac si more suo diceret parenti-
inquietos per prophetam revocat et compescit : bus, occupatum in negotio Evangelii quserentibus :
Si revertamini, el quiescalis, salvi eritis (Isai. xxx, Quid est quod me quwrilis ? Nescilis quia in his qux
15). Oranes ergo pariter sic operam deraus, ut Patris mei sunl oportet tneesse ? (Luc. u, 49.)
quieti siinus, ut.in quiete nostra semper m medi- 2. Absit enim ut Matrem asperiialus-sit, qui tanla
tatione eeternas. quietis occupemur, ac desiderio cura de parentibus honorandis legem dedit! Absit,
illius ad omnein parati laborem inveniamur. Hoc inquam, iit in terra fastidierit Matrem, cujus e ccelo
nobis impetret beata Dei Genitrix,_cttjus requiern cohcupivit decorem ! Imo potius ordinabat in rtobis
ceiebranius, ab eo qui requievit in tabernaculo cor- charitalem, tam verbis quam exeroplis Iiobiscum
poris ct cordis ejus. Ipse est requies seterna Chri- ageris, ut carnalium affectibus.necessiludinum, non
stus Jesus; cui est honor, et gloria per omnia sae- soluin Dei pro_poiiamus dilectiouem, sed eliam eo-
cula soeculorum.Amen. rum qui Dei faciunt voliintatem. Ille siquidem affe-
'-'_: SERMOIV . Ctus de cordibus ex;igitur omnium nostrum, quos
Qttod beata Virgo Mariw el Marlhw officiaimplevit. C sumroi Patris adoplavit diguatio, quo lideliler dica-
.. 1. Maria oplimam partem elegif(Luc. x. 42). Hoc mus cum ipsius Unigenito : Quicunque fecerit vo-
de Maria sorore Marthse scriptum est : sed' in liintatem Patris mei quiin cwlis esl, ipsc meus frater,
Maria niatfe Domini plenius et sanciius impletum et sofor, et mater est (Mallh. xn, 49). Prorsus
esi, Hodie namque beata virgo Maria pptimam par- filiis Dei coinpetit voxista, nec ullum fidelius tcsti-
tem elegit, imo quam dudum eiegerat, hodie per- monium reddit ipse Spirilus spiritui nostro quod
petuo possidendam acccpit: ut scllicet inseparabi- simus filli Dei, quam ut sonet de cordihus nostris
Iiter adheereat Doraino, perenriiter fruatur Dei haec vox Unigeniii Dei. Itaque Mariam, quce secun-
Verbo. Nec alienum aul incongruurri, si quod de dum carnem maler erat, a!ia quoque ralioiie inatr.m
iila Maria dictum cst, in istaro Iraiisiimatur; cum sibi Jesus probat: quaiidoquidem et ipsa voluntatem
ad conveaientiara traiisforniationis , siroilitudo non Patris in tanium faeiebat, ut de ipsa prsediceret
solum nominis, sed etiam operis suffragetur. Illa Pater, Vocaberis voluntas mea in ea (Isai. LXII,4).
siquidem Dorainum liospitio tecli, hxc ihalamo lgitur ubi eam visus est ignorasseFilius, ibiam-
suscepit uteri. Et qui cfeavit me, inquit, requievii in plius honorasse invenitur : cuin ei scilicefmatefni
labernacuio meo (Eccli. xxiv, 12), lila sedens secus |„ nominis honor duplicatur, pro eo quod eumdeih Fi-
pedes Domini audiebal verbum iiiius (Luc x, 59) : liurn, quem alvo gestaverat incariiatuiii, etiarn niinc
hsec seduia circa curani humanitatis ejus, conser- anirno gestabat inspiratuni.
yabat omnia verba quce de illo erant, conferens in 5.' Coeterum cum dilexisset eam «estis, in fineni
corde suo (Eccli. n, 19, 5i). Sed etcuni evangelizans dilexit eam, ut nort solum propter ipsam finem vi-
circumiret Jesus civitates et casteila, Maria comes vendi, verum et in ipsam finem pene faceret loquendi:
individua vestigiis ejus adhserebat, pendebalque ex dam velut inter ultimaverbatestamenti, curamMa-
ore docemis : adeo, ut necprocellapersecufionis, tris, cujus debitorem se cognosccbat, charissirao
nec horrore supplicii a consectatu Filii et Magistri transcribithaaredi. Sie quippe interPelrum ouiplus
potuerit absterreri, Siabal, inquit, juxta cruccm diligebat, et Joannem qui plus diiigebatur, hseredi-
Jesu Mariamater ejus (Joan. xix, 25). Piane Mater, tatem suam Chrislus divisit, ut Petrus sortiretur Ec-
quse nec in terrore liiorfis filium deserebat, Quo- clesiam, Joanr.es Mariani. Iluic piane competebat
modo eninv morte terreri poierat, cujus charitas hcec portio nonsolum-jurepropirtquitatis, sed etiam
fortis iit mors, imo fortior quam mors erat ? Plane amoris privilcgio testimonioque pudoris. Decebat
juxia crucein Jesu si-abat, cujus menteni dolor cru- nanique ut •nomiisi virgo virgini deserriret, quate-
199 GUERRICI ABBATIS 2_0
nus et Virgobeata, divino languens praeamore, flo- A mium ante meritum requiratur. Jacob prius oporlet
ribus fulciretur castitatis, etvirginilasadolescentis jungi Liae, quam frualur amplexibus Rachel (Gen.
id interim perciperet remunerationis, ut de contu- xxix): sedetipsumpriusvocari etesseJacob, quam
bcrnio proficeret tanla. sanctitatis. Quietiam, quia Israel. Rectorem,inquit, leposuerunt?curam illorum
fidelis probatus est in obsequio incorrupta. matris; habe, et sic considera, el omni cura tua cxplicita re-
mysteria quoque divinitalis, et arcanaYerbi incor- cumbe, ut Iwteris propter illos, et ornamenlum gra-
ruptibilis sibi cr.edipromeruit. Decebat, inquam,ut tiw accipias coronatn (Eccli. xxxn, 1-5), Labor si-
Matri Domiiii non aliusobsequeretur quamdilectus quidem operis, seu sollicitudo administrationis, se-
Filii: qualenus et Mater sernper suspirans Filium mina sunt justitioe: pToquibus gaudiametendasunt
in dilectum Filii suavius respiraret, Jet discipulus ex ore consolantis misericordia.. Sic enim ait pro-
Magistrum sibi conquerens nimis cito sublractum, pheta: Seminate vobis in jusiilia, melite in ore mise-
Magistram totius veritatis se reperisse gauderet. Id- ricordiw (Osee x, 12). At enim qui parce seminaf.
qtte salis commode provisum, ut scripturus Evan- parce et metet: et qui seminat in benedictione, de
gelium familiariusdcsingulisconferret cum ca,qua_ benedictionibus ctmetet (77 Cor. ix, 6). Nullussane
conscia eral omnium ; quippe quse abiriitio omnia lam profusa benedictione seminavit, sicut illa bene-
Filii sui diligentius observaverat, conservans omnia " dicta inmulieribus ; queebenedictum semen de ventre
verba queede illo erant, conferens in corde suo (Luc profudit. Sed semen dicam, an fructum ? Melius
n, 19, 51). Sic nempe se Martham exhibuit incura utrumque. Qui enim semen esl operantibus justitiam,
pjeri nutriendi; ut nihilominus Marise partesexse- fruclus erit metentibus gloriam. Semen, in passione:
cuta credatur in'studio verbi cognoscendi. Maxime fructus, in resurreclione. Potens in terra semen is-
tamen poslquam idem Filius ascendil ubi eratprius, tud, quod cadens interram moxexcilavitpotentiam
Mater absolula omni sollicitudine lemporali, san- suam, ul multum fruclum afferret, etin semine illo
ctoque Spiritu, quem prseter singulares illas con- benedicerentur omnes gentes. Undeet ibi sequitur:
ceptus sui priraitias communiter cum Apostolis ac- Gencratio rectorum benedicetur (Psal, cxi, 2).
ceperat, plenius illuminata, gaudebat nitnirum va- 5. De benedictionibus suis itaque Maria metat :
care, el videre quoniam Jesus estDeus. Yisiopror- ct quse benediclionem omnium gentium seminavii,
sus ineffabilis gaudii, summceque dclectationis om- benediclioiiem omnium gentiumsingulariteraccipias,
nihus qui diligunt Jesum; sedprae omnibusilli quoa Beatam me dicent, inquit, oirnies generationes (Luc
genuitJesum: cui sicut singulariter excepta est gra- i, 48). Parum esthoc. Bealamle dicenl omnesbea-
lia Deum generandi; sicet prserogativa gloriandiin r. torum spirituum ordines. Viderunt hodie ascenden-
eo quem genuit. Omnino 1037 singularis atquein- tem filiw Sion coelestis et beatamdixerunl, cireginw
comparabilis gloriaYirgiiiismatris, videreDeurare- laudaverunt eam (Cantic. vi, 8). Prorsus de bene-
gem omnium in diademate carnis quo coronavil eum ; dictionibus suis hodie Maria metit, quia refusa est
ut et Deum agnoscat et adoret in corpore proprio, spiritualiterin eam omniraoda benediclio illa quam
el corpus proprium glorificatum videat in Deo. His de se profridit. Date ei, inquit Spiritus sanctus, de.
interim, ut opinor, conteraplationibus pascebalur fructu ventris sui; et saturetur illoqusm genuit, 0
Maria, hanc optimam parlem elegerat: qucenon ab- Mater misericordise, saturare gloria Filii tui; et di
lata, sed perfecta est hodie in ea. Quia enim negli- mitte reliquias tuas parvulis tuis. Tu jam ad men-
gens aulsegnisnonexstilit in opere Marthoe, nequa- sam, Doiriina; nossub mensacatelli. Sicut oculi an-
quam vacua derelicta est a fruclu Marise.Labor in eilla. in manibus domiiia_suse, ita familia _ie_efame -
actione, fructus seu merces in contemplatione. Pro- licadetepraestolatur alimoniam vitoe. Per te fructu.n
pierea, inquit, quod laboravit anima ejus, videbit et vitae communicavimus, in mensa prsesentium sacra-
salurabitur (Isa. LIII, 11). menlorum: per te eumdem fructum vitse communi-
4. Yobis hsec dicimus, fratres, ut si quis deside- cemus in mensa perennium gaudiorum, Jesum be-
rio tangilur illius optimaepartis quae in Maria lau- D nedictum fructum ventris tui; cui est honor el glo-
datur, sciat quia ha_c proemium est illius quse in ria, per omnia ssecula sosculorum. Ameii.
Martha non improbatur : nec eequum est ut prse-

IN NATIVITATE B. MARI.E

SERMO I. tris celebramus, de qua Vita omnium accepit naia-


lem. Nata esthodie Virgo, de qua Salus omniumvo-
Comparalio partus Virqinis cum vite quw ineorrupla luit nasci, ut natis ad mortem, daret ad Vitara posse
dat odorein suum.
renasci. Nata est hodieMater nova, quseprimee ma-
1. Ego quasi vitis fruclificavi suavitatem odoris tris maledictionem dissolvit; ut per istam benedi-
(Eccli, xxiv, 23). Natalem beatissiui-S Yirgihis ma- ctionem heereditate possideant, qui per illam sub
§01 IN NATIVITATE B. MARLE SERMO I. 202
pfeejudicio malediCiia.ferrii fuerant nati. Prorsus no- _A viiieseflofentis animalibus venenatis. Sane suavitate
TO.mater, gueeriovitatemAttuIit filiis inveteratis, vi- liujus odoris refocillabatur spiritus patriarchae se-
tiumque.sanavit tam ingenitse, quam superadditse ve- nis, qui filium tangens, et fragrantiam .Christi sen-
tustatis. Prorsus nova mater, quse tam novo ihira- tiens, de memoria abundantisesuavitatisiiliuseru-
culo parit, ut pariat, et virgo sit; ipsumque pariat, ctabat, jdicens : Ecce odor.filii mei, sicut odor ogri
qui omnia matrenique ipsam in.ler oniiiia creavit. pleni, cui benedixit Dominus (Gen. xxvn,27). Sua-
Mirabilis quidem novitas fecundse virginitatis, sed vitateiri hujus odoris odoratus estDeus Pater, etde-
longe mirabilior novitas editaeprolis. Nulli enim in- lectatus repropitiatus esthuihano generi,cum Filius
credibilejam eritVirginem perniansisse qusepeperit, offerret semetipsum oblationein et hostiam Dep in
qui Deum agnoverit I©38 esse Quinatus fuit. Nul- odorem suavitatis. Hoc suavi odore trahimur, cum
latenus siquldein cutri injuria maternee nascerelur per conversionera Currimus ad ipsum: hoctrahuntur
integritatis, qai etiamcorruplaredintegrare consue- adolescentute, eum per devotionem currunt post
vit: nec vefitas assumpti corporis potentiee prseju- ipsum. Quanquam alius sit odor ille quidefama
dicavit Creatoris, quomihus servaret sibi, quod plu- prsedicalionis percipitur, alius odoriste qui de vesli-
ribus dedit creaturis. Multas nempe creaturasiriye- menlis vel unguenlis , vel de ipso fortassis corpore
nies nasci sine corrupiione gigneutiiim, et quadam '" ejus qiiodammodo crassior aspergitur. Qui utique
voce sua Cfeatori super inyiolabili parfu suo perhi- non est aiiud quam virlus quse de illo exit, quaepi-
bere tesiimonium. gros excitat , et fervorem amoris innovat, ud ad .
2. Sed loquatur Maier ipsa, quae stii conscia est currendam viarn mandatorum eSiullare faciat.
mysi.erii, et nos edoceat quomodo vel quid ipsa ge- 4. Quia ergo tam odoriferum fructum edidit, glo-
nuerit. Loquatur aulein non novse assertionis argu- rietur Maria et dicat : Ego quasi viiis fructificavi
inento, sed aniiquo-propheiise oraculo : quia, ut ait suavitaicm cdoris. Pulchre quasi vilis : nam Lolrus
Pefrus apostolus, etiam miraculis firmior testis est' Cypridilectus suus illi (Canlic. i, 15), dequo non so-
prdpheticus sermo (77 Petr.i, 19): Quid enim .ini- lumtoreular passionis rubens niustum expressit
nus p.atet calunniisQ,aut suspicionem admiUit falsi- pretiosi sanguinis, quo calix preeclarus inebriat; sed
latis, quam lestimOnium divinitus de;nondum nafis etquotidiedevotiosanctasiblvinum exprimit, quod.
pi'olalum?-Loiigelgilur anteqiiamriasceretur Maria, Isetificat cor hominis, et inebriatvoluptategaudii et
vocem ipsius assumebat Spiritus, qui in ea futurua anioris. Yerum non .prius inebriat gusfus saporis,
erat, et tam divinitatem Filii, quairi integritatem quam trahat suavitas odoris ; nec la.tiiicat gaudium
Matris, dptts videlicet stium, coritrablasphemias im- , visionis, nisi prius alliciat pietas opinionis : qtjia i.iisi.
J
plorum defendebat, et in persona ipsius , si modo crediderimiisnpnhitelligemus, nec gustabiinus quo-
comniunem in_ellecttini sequimur, quod nunc audi- niam suavis estDomirtus (Psal. xxxin, 9). Fides si-
Stis dicebat: Ego quasi vitis fructificavi suavitatcm quidem esi quse odoratur, experientia quse gustat et
odoris (E.cfi.xxiV, 25), Quodenitnpersonac Sapieii- fruitur. Ideo fortassis Maria J.@3B Jesuin suum de-
tise, idestipsius Filii, tribuit lisec verbacontextus scribens per virttites ipsius et eflicientias, primo sua-
lectionis, sicuf ipsi scitis, qui regulas nostis Scri- vitalem odoris eum nominat; quia videlicet hoc ini-
pturarum, riihll huic prasjudicat intellectui, quomi- tio JesUs innobis habet subsistere, si redolentia san-
nus, sicut aliainulta, possint aptari personoe quo- cta.opinioiiissuseadsenostrahat.Quis sit autem
que Virgirtis matris. Sed neque illud ignoratis quod fructus unde iste odor prodit, et quo nos trahat,
satis siipefque suppetant alia testimonia, faniiiiarius aperit cum subdit: Et flores mei fructus lionorisel ho-
ac manifestius huic negotlo servientia : sed non erit nestalis (Eccli. xxiv, 25). Prorsus isfe est Jesus sua-
fraudanda exspectalio vestra de his quee lectio pro- vitas odofis invitans, honestas sanctificans, honor
pdsuit hodierna. giorificans. Suavitas odoris, qtta velut ad-viam addn-
5. Respondeat ergo Maria blasphemis tam pro se, ciriiur: honestas, per quam deducimur : honor, ad
quani pro Filio; cuuctasque hsereses solo interiniat jrj quem perducimur. Pulchre autem honestas dicitur,
verbo, et dicat : Ege quasivilis fruciificavi suaviid- quasi honoris status'. Neque enim honor ille suinmee
tem odoris. Acsiaperte dicat: Partus (juidem meus dignitalis et glorise statum lunc in nobis habpre pos-
non habet exemplum in sexu mulierum, sed habct set, nisinunc honestas vitaeet moium sedem ei pree-
shnilitudiiiem iri naturis rerum. Quosfis qtiomodo pararet. Nullus tunc, sicut nunc, passiin cernitur
vifginitas geniiit Salvatorem? Sicut flos vitis odp- honoratus sine honestatej sieut nec ullus Iionestus
rem. Si corruptum inveneris florem, pro eo quod de- sine honore. Esl ergo Jesits-pfimo suayitas odoris
dit odorem, violatum crede pudorem, quia edidit Sal- his quos vocat: deinde, honestas his quos justificat:
vatorem. Qiiid potes calumniaTi in proprielate simi- demum, honorillis quds magnificat. Nam quos praj-
litudinis? Quid enim aliud est virginitas, quarn flos deslinavit, hos etvocavit: et quos vocavit,hos et
inviolati corpdris ? Quid aliud est filius virginitatis, justifieavit: quos autem justificavit,iIlos etmagniilcA-"
quam suavitas odoris? Tutamen cave ne bono mo- vit (Rom.vin, 50).
riaris odore. Bonus enim aliis odor vitse in vitam, 5. Talis est igifurDileclusmeiis, ait Maria: etisle
hisquiscilicet salvi fiunf: aliis odor mortis in mor- est ii.lrusmeus, o filiceJerusaleuii lste est "benedictus
feiii",his sciiicet qui pereant, nimirum tanqnam odor frucfus ventris mei, liunc Iruclificaveruni flores mci,
. PAT_U_J-,CLXXXV, 1
203 GUERRICI ABBATIS 204
Roii ait, Flos; sed,./7o.es: quia cum virgo sancta cst, A cl loriii-.ni Verbi, qtiasi medius de ista ad illam
flos virgiuilatis in ea muliiformis esf. In Maiia lamen gradus est, qusedatn alia forma Christi, spiritualis
gratia singulari prse omnibus multipliciler floruit, qttidem, sed qiiara in carne palam exhibuit; forma
quse totapulchra intus et foris, tota vernabat qua- scilicel vitee quain in cor.pore gessit ad informatio-
dam (lorulentia et venustate pudoris. Nam et in te nem corum qui erant credituri. Si enim secunduni
quoque si c..stimpnia perfecta sit, non solum reflo- exemplar vitse et morum, quod in eo monstralum
rebil caro tua, sed et super ts loturo efilorebit sancli- est, formatus fuerit in nobis Christus; tunc demum
ficatio qusedam divina. NOKeiit aspecius petulans, idonei erimus videre non formam solum, quee for-
aut vagus, sed pudicilia floridus : iion scrmo lasci- liii.la est propter nos, sed etiam illam quae fqrma-
vus aul incpius, sed verccundia gratus, autsapieutia vit nos.
conditus. Non prurient aures libidine audiendi nova 2. Est utique in Christo alia forma corporalis,
vel turpia, necpalatum desiderio sumendidulcia. Non alia moralis, alia intellectualis. In corporali frater
erit incessus inordinatus, sed modestus : non ipse est; in morali inagister est; in intellectuali Deus
habitus non dicam meretricius, sed neque supersti- noster est. Corporalem suscepit, ut impleret sacra-
tiosus, imo religiosus; lotusque hominis tui status mentuni: moralem exhibuit, ut prceberel exem-
sancfiroonicegratla florulenliis, uf recte sponso di- " plum : inteileciiialein seu divinam revelabit ad
cerepossis, cum eum ad seerclum tiium invilaveris, pteemium. Quanquam ctiam corporalem tune cer-
Leclulus noster floridus (Caniic. i, 15). Quinimo ipse nere, in quara angeli concupiscunt prospicere, non
totus eris quidarn flospulcherrimus, qualibus sponsa niinima sit poriio gloricc. Beatus aulem qui nunc
lar.guorem amoris sui fulciri ac recreari desiderat, aniator factus est fornise hujus, quos in exemplum
cum ait: Fulcile me floribus, stipate me malis, quia esl proposita : uam qui scrutator est illius quee in
amore langueo(Cantic.n,5). Hujusmodijustus, elrain prsemium est reposita, opprimetur a gloria (Prov.
cum senuerit in terra radix ejus, et in pulvere emor- xxv, 27). Htijus foi'nieemirator et aniator factus
luus fucrit truiicus illius, ad odorem aqucevivsein erat, qui dicebat : Speciosus fofma prm filiis homi-
resurrectione, id est in refloiitioiie justorum, ger- num (Psal. XLIV,5). Vis scire quia non formani cor-
minabit sicut liliuui : et florebit in eeternum anle poris, scd cordis, non pulchritudinem niembrorum,
Dominutn, florem de flore, natum virginem, virgi- sed morum prasdicabat? audi sequenlia : Specie
nis filium, Sponsum ct coronam virginum ; florem, tua, inquit, et putcliriiudine tua, intende, prospere
inquam, quo coronanda esl nou solum inlegiitas procede, et regna. Adhuc fortassis dubium est, nisi
virginum, sed et castilas continentium : ipsi gloria „ addat : Propter veritatem, inquit, et niansuetudinem
per oninia saicuk s__culorimi.Amen. et justiiiam (Psal. XLIV,5). Prorsus hsec est spe-
SERMOII. cies lua et pulchritudo tua, qua regnum acquisi-
De putchritudine sanctw dilectionis. visti, pulcherrime regum, veritas utique sermo-
nuni, mansueJudo morum, justitia judiciorum. Hac
1. Ego mater putclirw dilectionis, el timoris, Cl pulchritudine facile illexisti.et subjecisti ti-bieliam
agniiionis, el. sanclm spei (Eccli. xxiv, 24). Memi- corda inimicorum, quippe totus concupiscentia et
nisse poteslis cum prosterito amio loqueremur de desiderium. Mirabilis iriumphus gratise, oirtniiio no-
principio leclionis hodiernse, non incoiivenieiiter, vum ac pulcheiTimum genus victorise, hostem non
ut arbitror, beatse Dei Genitrici nos illud assignasse, perdere ad mortem fortitudine, sed convertere ad
salvo tamen intellectu illo, quo tota lectio Filio amorem pulchritudiiie. Ecce mundus tctus post
ejusdcm proprie competil, id est, Dei sapientise. eutii abiit concupiscens speciem decoiis ejus, non
Multo auteni nianifestius in eo quod modo de ea- quia faciem ejus videril, sed quia tam multa ania-
dem lectionc proposuimus, ejusdem Vii-ginis se bilia de mansuetudine, verilate et justitia ejus au-
demoiislrat vox et persona, si tameit advertamus, divil/Ex Sion species decoris ejus, quia de Sion
in eo quod ait, Ego maicr pulclirm dilcclioms, elc, £) exivit lcx, et verbum Domirii de Jerusalem (Micli.
quain pttlchre et commode Filium his virtutum no- lv, 2) : unde scilicet Evangelium ad nos missum
minibus describat. Notus erat Matri Fiiius, ncc esl, in quo qusedam pulchrior Christi facies ostensa
niinus utique quam ilti qui dicebat : Etsi cognovi- est; forma scilicet vitse et doctrinse, quam et tra-
mits Christitm scctindum carnem, sed nunc jam non didit verbo, el in se expressit exemplo.
novimus (11 Cor. v, 16). Primo novit eum secun- 5. In hac forma nosse Christum, iiiterim pietas
dum formain carnis, in qua ipsa ettm genuit : sed est Christianorum; cum nosse in forma carnis,
longe lioc a cognitione illius formse, in qua Pater scandalum fuerit Judseorum : nam nosse in forroa
eum genuit. In illa visus'est aliquando, el non erat divinitalis. felicitas est, et gaudiurn angelorum. Ideo
ei species neque decor (7sa. LI.II,2) : in isla splen- et Paulus sciens quia earo non prodest quidquam,
dor est gloricect candor lucis selernse(Sap. vn, 2G), sine spiritu videlicet qui vivificat, nosse jam Chri-
apud quem nou est transmulafio,' nec vicissitudinis stum secundum carnem repudiat (77 Cor. v, 16) :
obmnbratio (Jac. i, 17). Visio illius formse inere- nimirum ut spiritui vivificanti studiosius totus in-
dulis auxit peccatuin; IQ^Q) visio istius justls fendat, Hoc ipsum el Maria sapere vidctur, qusedi-
sefvatur in prcciiiium. Igitur iiiter foraiam carnis lcclum uteri sui, dileclum volorum suorum insi-
^OB IN SOLEMNITATE OMNTUMSANCTORUMSERMO. - 206'
nuare cupierts afieeJfibusomnium, dcscribit eum A parit thnorem, timorque cum dileclione "illuminat
non secundum camem, sed secundum spiritum : agnitionem, secundum illud Sapientis, Qui timeiis
quasi diceret et ipsa: Etsi coguovi Christum secun- Dominuin, diligiteillum, et Uluminabuhtur corda ve-
dum carnem, sed nunc jam non novi. Cupit r_am- stra (Eccli. n,10). Quanto autem verius illuminato
que et ipsa formare Unigcnitum suum in onmibus corde Deus agnoscitur, tanto fiducialius ineum spe-
filiis adoptionis, qui elsi geniti sunt verbo verita- ratur. Unde est illud : Sperent in te omnes qui no-
tis, nihilominus tamen parturif eos quotidie desi- verunt nomen tuum, Doinine (Psal. ix, 11). Spes
derio et cura pietatis, donec occurrant in virum vero sancta est, sicut Joannes de spe videndibeum
periectum, in mensuram plenitudinis eetatis Filii loqttens ait : Omnis qui hdbet hanc spem in illuni
sui, quem semel parturivit et peperit; imo, ut sanctifical se ipsum, sicut el ille sancius cst (1 Joan.
Isaias ait, Antequamparturiret peperit (Isa. LXVI,7): ni,5). -,
quia peperit sine dolore, nec experta est diffieulta- 5. Pulchre autem el proprie dicta est pulchra di-
tem et molesliam parturitionis, cum pareret gaudii lectio, cuni charitas Deus sit, ac per hoc summa
friictum eelerni. pulcltritudo.; sitque virlus ista ferelota pulchritudo
4. Hunc igitur commendans nobis sic ait : Ego Ecclesise, quam ipse Sponsus ejus in Cantico amo-
maler pulchrm dilectionis, et timoris, et agnitionis, B ris invenitur tanlum ac toties in ea inirari et extol-
ei sanctm spei (Eccli. xxiv, 24). Ergone est iste Fi- lere. Prorsus dilectio pulchra, quse de corde puro
lius tuus, p Yirgp virginum? ergone talis est dilec- esi, et conscientia bona, et fide non ficta. Ubi enim
tus tuus, o pulcherrima mulierum? Plane talis est cor purum est, nulla est ruga; ubi conscientia bo-
dilectus meus, et ipse est Filius meus, o filiseJeru- na, nulla est macula : ubi fides non licta, non est
salem. Dilectusmeus est pulchra dilectio inseipso : aiiquid ejusmodi quod oculis Sponsi displiceat,
dilecfus meus est pulchra dilectio, timor, et spes, quoininus sibi Ecclesiam nunc gratiosam, tunc gio-
et agnitio in illo qui natus est ex ipso. Ipse enim esl riosam exhibeaf, Distinguenda efiam erat lioc no-
noii soluiii quem diligimus, timenius, agiiosciiuus, mine dilectio sanctorum ab amore homirtum, sive
et in quem sptramus; sed haec etiam onniia in no- larpi, qui nec nominandus est inter fideles-; sive
bis operatuf, atque his virtuiibus, veluli quibusdam naturali, quo amantur parentes; sive seeculari, quo
membris et partibus, in jj,©4l "obis perficitur at- se invicem amant propter soeculi necessitates vel
que formatur. Tunc enim perfecte, pro modtilo hu- cupiditates. Procul ergo, proeul; imo nusquam
jus vitse, Christus in te formatus est, tunc veritas prorsus sub oculis Dei amor-furpitudinis : seorsum
ipsius in le expressa esi, si veritatem quse ipse est autem interim cedat amor necessiludinis, solusque
agnovisti, et aguitam glorificasii, timoi'e videlicet et C regnet amorInternae et a_ternce piilchritudinis, quo
spe; et ne spes confundat, charitas diffusa sit in solum Deum, vel propter Deum amant vere pulchri.
corde. Si huic sensui judicas incoiigruum, quod Tu vero, bone Jesu, pulchrilndo Sanctorum, spe-
alius sit istarum ordo virtutum vel perfectuum, et ciosus forma, non modo pree filiis hpminura, sed et
alius ordo posifionis nominum : non enim ait: Ego pree virtutibus ccelorum; specie tua et pulchritudine
mater agiii.ionis, et limoris, et spei, et dileclionis; tiid, iniende, prospere procede, et regno: lanique late
sed ait: Ego mater pulchrm dilectionis, et timoris, et regnet pulchra dileclio tua, ut turpem de finibtis
agnitionis, el sancice spei : fortassis et in hoc ordi- rerum perturbet et eliminet, scccularem ad se con-
ne ipso qtiem ponii, inveniri poterit aliquid con- veriat et inclinet, iiaturalem sub se regat et ordi-
gruentia. el rationis".Sicul eiiim de agnitione timor net; ut iila pulchra 'el vera dilectione te diligat
iiascitur, quem, ne in despei'ationem concidat, spes mundus, qua dilexisti munusm, Salvator mundi,
adjuncta consolatur, ipsique spei, ne confundat, di- qui vivis et regnas Deus, per omriia ssecula ssoculo-
jectio suffragatur : ila versa vice dilectio castum rum. Amen.

IN SOLEMNITATE OMNIDM SANCTORUM,


SERMO
_De pdtipcribus spiritu. .;,:.
1. Beati pauperis spiritu (Matth. v, 5). Agnosco D v, 5). Laetum prprsus ac novosplenuia gratioe Novi
notum illud ac nobile prognoslicum, quod in tesli- Testamenti piliicipiuin, etiam quantumlibet inficle-
monium sui, necdum natus in carne Dei Filius pro- lem aut pigruni provocans ad audienduin, sed am-
tulit; jam vero natus, sed iiondum notus, sibi com- plius ad facienduni, cum scilicet beatitudo miseris,
petere docuil: Spiritns, inqiiit, flomiiii super me, exsulibus et egenis proniiltilur regnum cceloruhi.:
evangelizare paitperibus misifme (Isai. LXI,I). Ecce Gralum, inquam, et auspicatuni novcelegis iiiititiin,;
pauperes evangelizantur, ecce pauperibus Evange- quando in ipso stalim initio, tot bealitudinunibehe-
lium regni liunfialur : Beati, inquit, pgupercs spi- dictiones dat Legislator, qtiibtis delectati.eant.de
rilu, quoniam ipsorum esl regnuin cxlorum (Matth. virtute in virtutem : per istos videlicet octo gradits;
207 GUERRICI ABBATIS - 203
ascensknis, qnos in corde nostro disposuit struelura A pr_efiiiiluina Patre. Tunc mundus agnoscet justum
- Evangelii, secundum exemplar el iraagiiiem cocle- ac legitiraum hoercdem Dominum suuin, piopter
etium, quod 3,042 Ezechieli quoque oslensum est quem creatus est : agnoscet, inquam, quia jam non
in monle visionum Dei. Esl er.im manifeste qtiidam eonformem sibi, sed reforinatuni in novitate sensus
ascensus cordium, et profcctus meritorum isle per sui ad imagiiicni Dei, ad quam factus est, Sed et
ordinem digestus octonarius virlutum, gradaiim de nunc quoque fidelihomini totus mundus diviliarum
imis ad summa perducens -.irum evangeliceeperfec- est (Prov. xvii, sec. LXX) (12); non solum quia ad
tionis, donec ad videndum Deum deorum in Sion agnoscendum vcl diligendum auctorem mundi, mur-
ingredialur teinplura, de quo propheta dicit : Et in ' danis omnibus ulitur tanquam ad hoc sibi datis; et
octo gradibus ascensus ejus (Ezech. XL,57). in via lesiiinoniorum Dei, qusevidet facluram sicut
2. Prima siquidem virtus inchoantittni esl renun- et Scripturam perhibere factori, delectatur sicut iu
tiatio sseculi, qua pauperes efficimur spirifu : secini- onmibus divifiis : sed eliam, quia ita sufficiens et
da, maiisueludo, qua nos obedientice subdimus, et gralus esse didicit, ut quasi totius nnindi divitias
assuescimus : deinde, luctus, quo peccata ploran- coniputei illud prope nihil quod habel, sive hoc ip-
lur, vel virlutes iniplorantur. liii nimirum gttsta- suni quod nihil habel. Ideo ju.rebealificatEccIcsiam
mus, unde amplius esuriamiis, ef sifiarous jusiitiam, B sanctdrum Salomon, quccpauper pro Christo, tain
tam in nobis quam in aliis, zeloqtie contra peccan- divesest inChristo. Mntim, inquit, filim congregave-
tes incipimus commoveri. Sed ne zelus immodera- runi diviiias, tu supergressaes universas (Prov. xxxi,
tior in vitium feralur, sequiiur iniseiicordia, qua 29). Alii siquidem rapiunt non sua, et semper in
leuiperetur. His ergo sitfdiis, vel exercitiis, cum egestate sunt : sancii dividunt propiia , ei diiiores
quis justiis el misericors esse didicerit, idoneus erit fiunt. Diviics enim eguerunt et esurierunt; inqui-
foiiassis contemplationi vacare, et iuiiiidaiido cordi, rentes autem Doiniimm non minuentur omni bono
quo Deus videatur, operam dare. Exercilatus autem (Psat. xxxm, 11).
el prob lus tam in actioiic, qtiam in conteroplatio- 4. Avarus quo plura possidet, plttribus eget. Quan--
nc, lum demum dignus erit, qui nomen et officimn quam nil minus liabeat, quam quod habere se putat
Filii Dci gerens, paler et iniiiister factus aliorum, cum habeatur, non liabeat, servus pecur.iee, roanci-
lanquam mediator el sequestcr pacificet intcr ipsos pium avariliee, cultorque crumenee, idololatra dete-
et Deum : pacificet ipsos ad invicem, vel eliam ad standus, cui rturomus est deus. Pulchre autem jam
eos qui foris sunt, sicut scripfum est in.iai.de san- r.unc qttoque vindicat in peccalores justitia divina ,.
ctcruin patruni, Pacificantcs in clontibitssuis (Eccli. res ipsas quas aroant 1043 convertens eis in tor-
XLIV,G). In hoc ofiicio qui fidelis et consians fueril, ^ menta, et vifia faciens esse suppiicia. Pecunia enim
scepe virlulem et roerilum sibi martyrii comparabit, qurejustuni ampliusjustificat, el verius ditat dispen-
f-erseculionem patiens propter juslitiam ; aliquando saia, vel semel data; avarum cruciat servaia , pro-
et ab his pro.quibus pugnabit, ut sit ei dicere, Filii digum polluit profligata. Prorsus beaii paupe.es
malris mem pugnaveruni contra me (Cantic. i, 5); et, Chiisti, quortim fides sic elusit sapientiam miindi,
Cnni his qtti oderunt pacem, eram pacificus; cum lo- ul sola, quis sil opiimus divitiarum usus, invencril:
qucbar illis, impugnabant me gralis (Psal. GXIX,7). quod videlicet divitioe,qucepauperem faciunt et mi-
5. Q-Ltauice autem glorise, quamque copiose roer- serura , si diliguntur; lunc dcmum faciunt diviteni
cedis in ceeio sit cuimen hujus perfectionis, inde et bealum , si pro Chrisio coiilemnimtur. Confiieor
utcumque licct a.slimare, quod ipsa eiiam abrenun- tibi, Pater, Domine cceli et terroe, quia ahscondisti
tiaiilium soeculopriraordia tantce Dominus preedicat hceca sapientibus et prudeniibus , et revelasii ea
felicilafis, ut dicat: Beati pauperesspiriiu, quoniam parvulis (Multh. xi, 25), id est, humilibus; qui
ipsoniin esl recjnumcwlorum. Plane beafi qui, pro- utiqucnon sunt alii quam pauperes spirilu, quorum
jecfis viiibus, sed gravibus sarcinulis hujus niundi. hic beatitudo preedicaiur.
nolunt divifes fieri, nisi de solo Creatore mundi, 5. Hoc enira licet scientes tamen commonere vos
propler ipsum, tanquam r.ihil habeutcs, c-tper ip- velim, fraties, quod vera ac beata pauperlas spirilus,
sum omnia possidentes. An nori possideut omnia plus est in humiliiate cordis, quam in angustia rei
qui possident conlinentem et disponentem omitia, faniiliaiis : plus consistit in abdicatione superbiae,
quorum Dcus portio" est et hsereditas ; qui, ut nihil quam in contemplu substanlisc. Subslantia noimiin-
desit, timentibus eum, ceetera prout expedire no- quam utiliter habelur; superbia ntniquain nisi dam-
vil, dispensat ad utendum, el se ipsum serval ad nabiliter Tetinetur. Diabolus nihil in mundo possi-
fruendum? Cumheeres Dei, cohceres auteni Chris.i, det, attt possidei'e desiderat, quem sola, vel maxime
adultus et emancipalus iiitroducelur in plenariam superbia damnat. Paruni igitur prodesl renuntlare
possessioiiem exspeclateehaeiedilalis, tunc proiecto sa.culi possessionibus, nisi renunlietur et moribus":
jus absoluluro, ac liberum imperium habebit in inio stttltum ac ridiculum est nudari divitiis, et di-
creaturis : qui modo quanto fempore parvuius est, .itum implicari vitiis ; paupercm fieri rebus, necdi-
niliil differl a servo, cum sit Domiiuisoninium ; sed lari virtutibus; relinquere omnia, nec sequi Chri-
sub tt.itoribus et actoribus est usque ad tcmpus stum, sed magis forsitan in castris Christi juvare
(12) Leclio lieec Aug., Greg., "Bemard. aliisque Patfibus familiaris.
209 IN SOLEMNITATE OMNIUMSANCTORUMSERMO. 210
parles. Antichristi. Plane Antichrislipartes adjuvat, A gloriae suee, ad concupisceritiam vilis prceda.suam
quisquissuperbiaemilitat, nomenque sanctum, quod ulterius majestatem inclinare. Quid? jam jam tol-
verbis vel habitu profitetur, moribus impitgnat, Ve- leiida es in ccelum, et nimc te deraum mergen.s iii
xillum Christi humilitas ; Anticlnisti, superbia, vel coenum? parata tibi sunt eeterna, et prseeligeiGS
potius capitis ejus diaboli, qui super omnes fiiios transitoria, somnoque similiai te preesiolatur curia
superbioe regnat, et ab initio per superbiam peccat. sanctorum, et prccponeres socieialem deemoiiioi-iim?
Gloriemur igitur, fratres, quia pauperes sumus pro Quam miser homo, qui cum in honore esset, non in-
Christo; sed operam demus ut humiles simus cum tellexit, ac perinde comparatus esl jumentis insi-
Christo. Paupere superbo sicut riihil detestabilius, pieiitibus, et similis faclus est illis! (Psal. XLVIII,21.)
ita nihil miserabilius; cum eum et paupertas nunc Annon manifeste hocillis contingit, quos cum beata
affligat, et superbia In perpetuum abdicat. Pauper pauperlas fecisset honorabiles coolo, niirabiles
autem humilis, etsi uritur et purgatur in camino mundo, et, ut nihil proeleritum sit, etiam formida-
paupertatis, exsultaf refrigerio cortscienlia. divitis : biles inferno : poslea arbilraules raiseriam, ca_cato
coiisolatur se promissione sanctee spei, scieils et sensu, pauperlatem, liumililatem, ignaviam; volue-
sentiens quoniam ipsius esl rcgnum Dei; qnod jam ruiit divites fieri, et inciderunt in tentatioiies et la-
intra se ipsum velut in seniine vel radice gerit, pri- B queos diaboli; curoque essent doniini universoruni,
mitias scilicet spiritus, et pignus seternseheeredita- vendiderunt se ipsos sine prelio propter ea quse ni-
lls. Annon veslruin esl, fratres, unde toties sicut hil sunt. Vse his qui perdiderunt suslirtenliam, et
vobis "conscii estis, fructus suavissimos et beala diverteruiit in vias pravas! Et quid facient cum in-
gaudia decerpitis, quorum gustus amarescere voliis spicere coeperit Dominus? Ipsi viderint quid facturi
jam omnem fecit dulcedinem niundi ? Gustaslis sint. Vos enim quibus amica est paupertas, et graia
enim, ni fallor, el vidistis quoniam bona cst nego- spiritus bumiliias, securos fecil de possidendo regno
tiatio vestra, qui prorc gralis contemnenda ac pro- coelorum incommulabilis Ycritas : vestrum illud
jicienda, summa comparastis bona. Denique non est esse asserens, vobis illud rcposiluin .fideliter custo-
regnum Dei esca et potus, sed justitia, el pax , et diens; si tamenel vos ipsi spem istam in sinu ve-
gaudium in Spiritu sancto (Rom. xiv, 17). Si heec stfo repositain firmiter custodiatis usque in finein,
crgo sentimus iniiobis, cur non confidenter pro- coopcfante Dotnino nostro Jesu Christo, cui est ho-
nuntiernus inlra nos esse regnum Dci? Qaod atitem nor ct glcria per omnia soecula sseculoruiu. Amen.
infra nos est, illud vere nostrum est, quia nobis in- SERMO
vifis eripi non potest, ln verbdCanlic.i coniicorum : iQuw habitasin horiis,
r,
KJ
6. Recte itaque Dominus beailfudhie;.! praedicans amiciauscultaut, fttcmeaudire vocemluam.i(Cant.
pauperum, non ait,. ipsontm erit, scd, est regnum viii, 15.)
cwlorum : non solum proptef jus firmissinnim, sed 1. In conventu sodalium el amicorum, id est, Ec-
etiam propter pignus ceriissimum usumqiie felicis- clesia sonetorum, cujus vocem deccat audiri, spon-
simum; non solum quia paralum est eis ab origine su.s ipse sponsce loquens, iiinuil cum ait : Quw ha-
rimndi, sed etiam quia jam in quamdam ipsius pos- bitas in hortis, amici auscultanl, fnc me ctudire iio~
sessionem coeperunt introduci, jam habentes the- cem tudiii. Non sum egO cui hoc cliclum debeatvi
saurum coslestem in vasis fictilibus, jam portanics dcri : non sum qui habitcin in hortis; magis niihi
Deum in corporibus suis et cordibus. Quairt beafa videor esse de illis qui hahitant in sepulcris. Cor^
gens, cujus est Dominus Deus ejus! quam vicini poraenim peccatorum, quid sunt nisi sepukramor-
sunt Dei regno quiregem ipsum, cui servire regnare luorum? Qui ergo dediti sunt corporibtis suis, noti
est, jam possident, et gesfant in corcle suo! Funes,- in horlis Iiabitant, sed in sepulcris : Deumqiic exa-
inquit, ceciderunt thihi in prmclaris; elenhn litvredi- sperant, donec qui educit vinctos in forti udir.c,
lasmeaprmclara est mihi. Litigent alii de dividenda: forti voce inclamet, Lazari, veni foras; suisque
ha.reditate hujus mundi : Dominus pars hmreditatis Q discipulis super co prsecipial, Solvile eum et sinile
mem et cdlicis mei (Psal. xv, 6,5). Pugnent inter abire (Joan. xi, 45, 44). Magne sane differeiifia est
se quis eorunt fiat miserior, nihil oinntum quse am- scpulcrorum et hortoruml H;ec plenaor.ini spurcitia
biunt, illis invideo : ego enini et anima mea delec- et ossibus mortuorum ; illi, omni suavitate el gratia
labimur in Domino, 0 prseclara hoereditas paupe- floruro, aut fructuum. Quid enira-si aliquando se-
rumi o beata possessio nihil habcntiurii! quoniam ptilcra videntur in horlis? Nam etDominus in horto
non soluni omnemsufficientiamnobissubministras, sepultus fuit. -Eisi enim sepulcra in hortis, iiuii-
sed etiam ad omuem gloriam abuudas, ad oniiiem quidtamen horti in sepulcris? Ita fovlassis, sed iii
la.titiam redundas, tanquam in sinu reposila-super- sepulcris justorum. Ibi plane vernabit gratissima
effluCns mensttra. Prorsus tccum sunt divitiae et quoedam amoeiiitas hortorum, verno scilicetillo lem-
gloria, opes superbse et juslitia. pore fesurrectioiiis eoruin, cttra rcflorebit caro eo-
1044 1- Superbiat, o pauperes, superbiat, o rum, et non solinn ossa justi sicut herba gertmna-
humiles , aniraa vcstra, glorians in huniilitate stia, bunt, scd cl totusjustus gcrminabit sicut liliuni, e_
omnemque altitudinem hujus mundi longe sub pe- florebitinaeternum ante Dominum.Nonsieinipii, non
dibus suis jacentem despiciat; indignumque judicet sic, qui sepulluraasini sepeliuntur (Jerem. xxn, 10),
211 NICOLAI CLAR-E-VALLENSIS 212
et sine omni spe melioris resurrectionis sub-. A (Cant, iv, 12). An non sunl hortus, in quibus £it
diti corruptioni, hac prsesenti futuram auspicanlur. quod ipse hortulanus loquilur plantationi, quam
De sepulcris eorum dicere cceperam, quod quan- plantavit Pater suus? Audite me, iuquit, divihi fru-
tum a spurcitia illorum abborret florentium spe- ctus, et quasi rosa plantata super rivos aqharum
cies hortorum, tantum, imo incomparabiliter am- fructificate (Eccli. xxxix, 17). Quasi Libanus, odo-
plius distat oblectatio spiritualium a voluptate gau- rem suavitatis habete. Florete flores quasi lilium,
diorum carnalium. date odorem, et frondete in graliam.
2. Vos igitur, ni fallor, estis qui in hortis habl- 4. 0 Domine Jesu, vere hortulane, operare in
tatis, qui scilicet in lege Domhii meditamini die ac nobis quod exigis a nobis; nam sine te nihilpossu-
noctc, et quot libros legitis, tol hortos perambula- mus facere. Tu enim verus es hortulanus, idem
lis; quot sentehtias eligitis, tot ponia carpitis. Et creator qui cultor vel custos liorti lui, qui verbo
beati quibus oninia poma nova et vetera servata plantas, spiritu rigas, virtute incrementum das.
Suiit : id est, tam prophelarum, quam evangelista- Errabas, Maria, quse eum existimabas hortulanum
rum, vel apostolorum eloquia reposila sunt, ut et illius horli pauperis et exigui, in quo sepiiltus fuit.
unicuique vesiruin iilud sponsse ad sponsum videa- Horlulanus est totius mundi, hortulanus est coeli,
lur dictum, Omnia poma, nova et vetera, dilecte nti, B hortulanus est Ecclesiae, quam hic planlat et rigat,
servavi tibi (Caniic. vn, 15). Scrulamini igitur Scri- donec incremento consummato transplanlet eam in
pturas. Yos enim non falso vitam in ipsis putatis terram viventium, secus decursus aquaruni viven-
vos habere, qui 104l§ nihil aliud in illis quaerifis tium, ubi non timebit cum venerit sestus, sed erit
quam Christum, cui teslimonium perhibent Scriptu- folium ejus viride, nec aliquando dcsinet facere
rae. Beati plane qui scrutantur testimonia ejus ; in frucfum. Beati qui habitant in illis horlis luis, Do-
toto corde exquirunt eum. Mirabilia testimonia tua, mine! in s__cula sa_culorum laudabunt, te, Paulus ha"
Domine; ideo scrutata est ea anima mea (Psal. bitabat in illis, cujus conversatio erat in ccelis :
cxvin, 2, 129). Scrutinio quidem opus est, non so. qui mente ssepius excedens perambulabat paradisum
lum ut eruantur mystica, sed etiam ut sugantur bealse
voluptatis, hortos deliciarum Dei, ubi et
moralia. Ideoque vos , qui perambulalis hortos
pertransiens roaas Marlyrum, et lilia Virginum, de-
Scriplurarum, nolite negligenler et oliose transvo. sineiis etiam mirari altitudinem eedrorum Dei de
lare; sed scrutantes singula, velut apes sedulse mel lectabatur potius carpere de fructu ligni vitse, qttod
de uor.bus, spiritum de sernionibus colligite. Spi- est in medio
paradisi, in ipso iiimirum gustans
ritm enim meus, inquit Jesus, super mel dulcis, et -
plenius et felicius quam suavis est Dominus, Ideo-
hwreditas mca supcr mel ef favuitv(Eccli. xxiv, 27). cum inde redibat, amicis auscultantibus memo-
que
Ita probantes quid sapiat manna absconditum, eru- riam abundantice suavitatis
ejus profusius eructa-
ctabilis illud Davidicum : Quam dulcia faucibus
bat, et ex abundantia cordis os redundabat. Quia
mcis eloquia iua! super met et favum ori tneo (Psal. enim sicut adipe et pinguedine repleta erat anima
cxvin, 105). ejus, ideo labiis_exsultalionis laudabat os ejus. Cor
5. Ab his hortis in alios, ubi requies secretior quippe sapientis erudiet os ejus, et labiis illius ad-
et voluplas beatior, el species mirabilior, sponsus, det gratiam (Prov. xvi, 25). .Eructabat itaque cor
ni fallor, vos introducit, cum intentos laudibus suis ejus verbum bonum, ac de bono thesauro bonus
in voce exsultationis et confessionis, rapitin locum bona proferebat, sponsumque ipsum qui in amicis
tabernaciili admirabilis usque addomumDei, lucem auscultabat , velut jucuudo carmine ohlectabat
scilicet inaccessibilem, ubi habitat, ubi pascit, ubi Prorsus carmen jucundum, suavisqae melodia, ubi
ctibat in meridie, Si enim devotio psallentium et tam canorum Spiritus sancti organum, tanta nio-
orantium habet aliquid de illa pia curiositate quse- rum et sermonum consonantia, tanta dulcedine
renlium, Rabbi, ubi hgbUas? puto qtiia merentur amoris, tanta gratia oris Christum Jesum jubilum
audire, Venite et videle. Venerunl, inquit, e. vide- D cordis sui personabat. Si enim lingua suavis vim
runt, et gpud eiim mgnserunl die illo (Joan. i, 58, - carminis npn haberet, scriptum non 104S esset :
59). Quandiu apnd Palrem-uniinttm suntus, apud Tibiceet psaltefium fdciunl suavem melodiam, et su-
qucranon est transniulatio, necyicissitudinis obum- per ulraquelingua suavis (Eccti.xi, 21). Si carmine
bratio; noctem nescimus, tantummodQ die beato hujusmodi Psalmista Deum oblectari nesciret, ne-
fruiniur. Cum inde labirnur, in noctem nostram re- quaquam cticeret : Jncundum sit ei eloquium meum
cidimus, Heu mihi! quam cito defecerunt dies mei, (Psal. cni, 54). Sed nee ipse sponsus diceret :
quam cito sicut feuum arui, qui quandiu fui in Fac me audire vocem tuam; sonet vox tua in atiri-
liorto cum illo, sicut paradisus Dei virui et fforui ! bus meis. Vox enim tua suavis (Cantic: VIII, 15, et
Cum illo hortus voluptafis : sine illo locus horroris. II, 14), quia exaltationes Dei in faucibus tuis, tan-
et vastse solitudinis. Existimo enim qui. in hortum quam habitantis in hortis,in deliciis paradisi. E
illius iulrat, quod et ipse horlus fiat; sitque anima contra vero , Non esl speciosa laus in pre peccatoris
illius velut hortus irriguus, ut et sponsus in laudem (Eccli. xv, 9), qui habitat in sepulcris. Cujus enim
cjug dicat ; Hortus conctv.siis, soror mea sponsa vita Deum exasperat, lingua non delectat, sedter»
215 _; . - . IN FESTO B. MARLE. MAGDALENJ- SERMO. 2U
ribiliter increpatur voce divina : Quare tu enarras A loquilur. Nulius est qui agat pcsiutenliam saperpcc-
jusiitias meas ? (Pspl. XLIX,l6.)Cantica lyrw lumnon caio suo, dicens: Quid feci? omnes conversi~suht ad
audiam (Amos v, 25). cursum suum, qitasi equusimpctu vadens in.prcvlium
5. Sed quoniam Scriptura quam assumpseram .(Jerem.xiu, 6). Si auternpreedicatoremex-ortatur,
in.excusationem sermonis, occasionem etmateriam fiduciam ei loquendi tribuit de benevolentia et at-
mimstravit sermonis; si placet, finianius quod de tentioneaudito.ruin, quia scilicet non increduli oblo-
ijla cosperamus. Duplieiter itaque potest intelligi, quuntur, aut liligant; non semuli detrectaut, aut
quod a sponso dicitur, Qv.Cehabitas in hortis, amici subsannant; non tepidi dormitant, aut oscitant ;
auscultant, fac meaudire vocem tuam : vel quod sed amici attenti aiiscullant, quorum amor et me-
de\ olum amatorem inyitet ad psallendum vel Oran- ritum possit evangelizanti impetrare verbum el spi-
dum-j-vel quod sanctum pra_dicatprem excitet ad ritum. Et bene amici auscultanl. Est enirri velut
loquendum. Quodut magis persuadeat, amicos proprium amici, seilicetquod devotus audiat vocem
auscultare memorat, angelos scilicet orantem vel sponsi, sicut Joannes ait: Amicus sponsi est quistat,
psailentem; fideles prsedicantem. Ubi primo intue- non vagans animo, aut prostratus somno, audit et
mur, qua discipliua cordis et corporis nos oporteat gaudet gtiudio propier vocenisponsi (Joan. m, 29),
iii conspectu angeloruni psallere vel orare, nevacui ^ quam agnoscit etiam in servis. Et nos ifaque indc
dimissi vacuos nos dimittant, qui verieranl ut vota probemus nos amicos, ttt sive per os loquentis, sive
deferrent, et dona referrent; imo recedant inimici legenlis aut cantantis vox sponsi soiiuerit, sic ste-
qui venerant amici. Quinimo sponsus ipse, qui stat mus ad audiendum, quatertus auditui nOstro dct
ad ostium et pulsat, si nulla ei digna devotio de in- gaudium et lsetitiam; et non sulum cum gaudio
-tus respoiidens aperiat, recedet conqnerens , ct di- suseipere verbum, sed et fructttm afferre in patientia.
eens . Attendi et ausculiavi, nemo quod bonum est

His Guerrici sermonibus in Bihliotheca Patrum, lomo XIII editionis Colonise, quinque alii subjiciuii-
tur haclenus recensiti inler Bernardi sermones de Diversis, nimirum 8, 28, 75, 76 et 79, quos Horstius
Guerfico abjudicat, eo cjuod dcsiderentur in manuscripto Coloniensi. Yide quid de his diclum sifin prse-
fatione ad tomum tertium ubi discussio facta est sermonum de Diversis, et in fproprio eorum loco. His.
poiTO Guerrici Sermonibus visum est subjicere Nicolai monachi, Clarse-Vallensis Sermonem de beata
Maria Magdalena, inter Bernardinos antehac editum, quem suo loco inter Nicolai sermones tomo quinto
per oblivionem omisimus. Unus est ex novemdecim illis sermonibus, quos Nicolaus Henrico Campani__.
comiti nuncupavit; toiusque conilatus est ex Bernardi sermonibus in Cantica.

' '
NIGOLAI" CLAR_E-VALLENSIS'
"
- SEHJIO M FESTO BEAT_EMARI-EMAGDALENJE.
1. Hodie misericordia et veritas obviaverunt sibi, G fragranlia calestis ille coriventiis aspergitur, sal-
et multitudo miserationum Domini in peccatricem vantemque et salvandam tota misericordise dulcedo
feminam refusa est. Filius enim Virginis, peccatri- pertingit [Al. pfsecingit]. Ubi abundavit deliclum,
cis et menstruata. -manibus attreclatur, Deumque superabundavil et gratia (Rom. v, 20), et numero-
Dei Filiummulierinfrunita contingit. Tangit pedes sifatem crimimnri 'prseporiderans pietas intercludit.
rattndi "104? alque mundantis, immunda; et vesti- Quam magna multitudo dtllcedinis tuse, Domine, "ia
"
giis Creatoris mulier criminosa procumbit. Transit peccatricis cpnfessioiie! quam justa reprehensio in
in affectum cordis pra.varicatrix , et redil ad cor : Pharissei superbia et abusione ! Enumeratur obse-
et scelerum magnitudinem Iacryiriarum muititudo quentis obsequium, et per obliquuni laiigitur indi-
condemnat. Dissiraulat pielas tangentis officium, et gnanlis iniquitas, toto litlerali cohoerentia Simonis
olisequiortim instantiarii remuneratorius ille maje- invidiam impugnante. El quia ubi spirifus Doii.ini,
statis oeulus felici dedignalione non aspicit. Oscula- ihi libertas (// Cor.iu, 17); dimittuntur illi peccata
lur Maria pedes Christi frequentibus osculis, et multa quse mull--imdiligit: immittantur illi qiii mul-
oculis inundantibus vestigia Redemptoris infuhdit, tum Bcgligit. Non erat satiatus ab uberibus sponsse,
tefgit crinibus, odorlferis illinit et irrorat unguen- nec induerafcoropassionis affectum, legem-relegeES
tis. Videt et invidet singularitatis artiator, et utrum- D quse misericordiam nescit, novit justitiara. Lex
que redarguit Pharisasi jactantia, illuro igiiorantia., dura, duris et lapideis promulgata, parata percu-
prffisumptionis istam. Sed deliberans providentia tere, nesciens roisereri. Lex escludens pcenitentiaa
suspendit judiciuni, dum affectat obsequium; et locurii, veniani negans, emeudal-ionis ignara. Lex
invectivam retinet praaparatam, donec Jlafiae s'a- vinum durum et acidum de botris amarissimis
crificium in holocaustum pertraiiseat. Gaudent Ari- "eliquatum, consecratum feritali, derivafisni Jsraeli,
geli super peccairice pa.iiiientiam agenle, et odoris Salvatori propinatum. Vinum de quo dentes bi-
215 NICOLAICLAR_E-YALLENS1S 216
bentiuin obstupescunt: non de genimine vitis _A passionis manimilla lac consolationis exprimitur,
lllius, quod Salvator bibif novum in regno Pa- et hoc lacte pascit Apostolus illos, qui solido cibo
tris sui. vesci non posstmt. Amalor innocentioe, pacis ami-
2. Yere meliora sunt ubera Sponsse vino isto Cus,patientibus compatiens, et congaudens gaudeQ-
(Cantic. i, 1). Qusenam sunt illa? Procedat in me- tibus, perfectionis metam cursu cousuramalo con-
dium Paulus apostolus, et ubera fclici lactc maiian- tingit. Hrec suril ubera lacteis irrorata liquoribus,
tia nobis assignet. Gaudere, inquit, ca-m gaudenii- meliora vino, lacte dulciora, misericordiam sonan-
bus, flere cum ftcntibus (Rom. xn, 15). 0 quain tia, redolenfia pietalem. Fragrantia, inquit, un-
bfevi sermoiie totius religionis depinxit insigne ! guentis opthnis (Cantic. i, 2). Digna prorsus ubera,
quam elcganti clausula proposuit pictalem, aequita- de quibus eliqnatur unguentorum infinitas, odorata
tem staluit, submovit invidiam ! His uberibus mater difiluxioiie civilatem Dei vivenlis circumquaque re-
Ecclesia lactat proficienles, nutrit perfectos. Gan- spergens. Hsecsunt unguenta, quosfegiua Saba attu-
dere, inquit, cum gaudcnlibus. Facessat hinc s__cu- lit in Jerusalem, de quibus dicit Scriplura : Non
Iaris plausns, insania el lsetifia muiidialis abscedat, sunt tilldld ullra aromata tam miilta, quam ea quw
quia »oi! esl gaudere impiis , dicil Dominus (Isa. dedit rcgina Suba Solomoni (IIIReg. x, 10). Quam
XLVIII,22). Nunquid illorum os gaudio repleri acsti- ? excellenter apposuit Oplima Spiritus ille subtilis,
mas, qtti Io_lanturcum malc fecerint, ct exsultant qui totam sibi libri hujus rapit posilionem? Est
in rebus pessimis? (Prov. n, 14.) Sed nec illiqui enim unguentum bonuni, quod Maria pedibus Sal-
laudibus adulatoriis rapiiintur, divinse jubilationis valoris infudil: est et melius, quod eadem, si ta-
agnovcre hcliliam. Nunquid qui vestiuntur purpitra men eadem, super caput recumbeiifis effudit: est et
ct bvsso, et epulantur quotidie splendide, gaudiuro optimum, quod et ipsa proeparavit toti corpcri
et loetitiam obtinehunl ? Absit ut in terra suaviter Christi.
viventium gaudiorum inveniaiiirmaleria, cum tan- 1. Primum unguentum contritioiiis est, de recor-
tis alternalionibtis tota mundi facies iiiimutelur, ut daliene peccatorum, de spirilu eontrito et coiitri.
clevans allidatur, et respirel allisus! Sed cst gau- bulato clescendens. Hoc infunduniiir pedes illius
dium continua sibi jucundilatc firiiiissinium, qnod <5uiambulat super pennas ventorum : hic adoraf
pcrfeclus animtis de secura sibi conscienlla polli- Maria in loco ubi sleteriinl pedes ejus. Stelerunt,
celur. Meus enim ab hujus mundi aspergiiie pure inquam, qui validissima amoris manu pedem ulrtini-
presseqtte deiersa, et in divinsc contemplationis que retinuit, donec utrumque perungeret, et audiret
acuraen loluin dcsiderii sui figens affectum, gau- criminum remissionem, ef dimissionem in pace.
dens gaudet in Doniino, et exsultat anima sua in Remittuntur, inquit, tibi peccata; et, Vade in pace
Deo salulari suo. Talis anima niinas aspernaluf, (Luc. vn, 47, 50). Magnamprorsus niiseriam ma-
nescit timorem, spem falsam eludit, et omnium gna misericordia diluil et abslergit; et hoc quidem
scandaloruni immunis, in pace in id ipsum dor- festinanter, quia sine ullo intervallo conjunguntur
niicns requiescil. Pax mulia diligenlibus legemtuam, et lacrymsepeccatricis, et indulgentia Salvatoris.
ait justus, cl non esl illis scandalum (Psal. cxvm, Remittuntur peccata, et in pace dimilfltur; ut et de
465). Noverat enim quia lictorcs non persequuiitur prseterito nou sit sollicita, et secura de futuro. Pe-
martyrcs, sed coronant. Cum hujusmodi gaudeiiti- des isti sunt misericordia ct judicium : quorum al-
bus gaudel Apostolus, et ut abundanlius gaudeant, terum sine altero osculari vel temeraria securitas
lota securitale promittii. Hoc gaudium cerlum et est, vel desperatio fugienda. Quis enim Dei mise-
plenuni est: lantoquc certius csl, quanto vici- ricordiam indesinenter attendens, non statim tepi-
nitis circa idcntitatem iinprimitiir. Hsecesl mam- dioris vilae quietem exoplet? Cura enim recogilat
inilla coiigratiilationis, de qtta lac exhortationis universilatis Dominum formam servi pro servis
cffiindiiur, quo nutriuntur perfecti, ut, cum avulsi suscipere, triginta et liibus annis operari salutem
ftierint a Iacle isto, epulenlur ab infroitu glorise D noslram in medio terrse liujus; capi, ligari, lan-
Dei. ceari, crucifigi, et hoc totum pati pro filiis homi-
5. Secunda est flere cum flentibus. Nunquid Apo- num: statim deceptoria spe sibi blanditur, et allu-
slolus 1048 praccipit flere rerum amissionem, in- dit; gaudet observari in misericordia el misera-
termissionem voluptatum, filiorum mortes,'niorbo- tioiiibus; judicium nescit, ignorat justitiam, ct
rum inslantiam, gravitatem inopia., prcssuram punienda acstlmat non puniri. Fallitur qui sic oscu-
fortiorum? Absit! Plorandi enim suiit, qtti taliter latur misericordise pedem, ul pedem judicii non
plorant. Rcligiosa enim trisiitia, aut alienum luget attendat; qui totum de Dei pictate prsesumit, hoc
peccatum, aut proprium. Beati qttorum luclus in solum ad salutem sufficere credens, quod credit.
hac intenlione versatiir, quia coiisolatoriara pos- Rursus cuni abducit os, ct judicii pedem crebrio-
sunt in hac exspcctare dulcedinem. 0 quam leni ct ribus oscnlis inlertangil; subeutilur carnis: animse1
dulcissimo spiritu imbutus est spiritus illius, qui que subslantia, et utriusque honiinis statum vebe-
novil in spiritu lenitatis peccantem instruere, sus- menlibr aura percellit. Horrendum enini est inci-
pcnderc vindictani, et affectuosis officiis invisecrare dcre in manus Dei viveniis, offendere Creatorem,
Tfjipeccatorem, donec vitse reddatur: De h.ac com- nescire Doininuin. recalcitrare doiinnantis imperio,
2! 7 IN FESTO B. MARLE MAGDALENiESERMO 218
qm habet potestatem corpus el animam miltere in A niam illtid el sacrificium Dco spiritus contribulaius;
geliennam. Terribilis cerle, sicut ait Apostoltts, et islud, sacrificium laticlis, qtiod honorificat Dettro.
qnwdam exspectalio judicii (Hebr. x, 51, 27), Pedes igiiur ungjnius Saivatoris , cttm de peccatis
quando ignis in conspectu ejus cxardescei, el vir- compiiiigiinur : ungiraus capul, citm de colla.lis
ttiles ccclorum movcbuniiir, cl vacillanlibits con- viitulibus, virltiliini largiiori gratias cumulainiis.
-Scienliislatiluclinemmuiiclivalidissiiiiiisigiiisaduret. Inlcrstilii taroen niorosifas iiitcr pcdcs esse debet
Nihil prorsus tcrrihilius, qu.irn videre cliaboli of.ici- ct capiit,quia prnfcclo diflicillimus
ctpra_suniptuosus
nam plenani sangtiine, cuniulalain opprohriis, loi- saltus csl a vcsligiis ad vei ticcm Domini transvolare.
nientis iindanlem. Quis Ii.ee diutiiis cogitans min Ncqiiecnini cadeni quie iinxit pedes, unxit el
captit -.
statirii eoiilrcmiscat, el in desperafionis rolcfur cuin illa meretrix nihil horum fecisse
legatur , se-
abyssuni? Non est igitur litiic pedi niorosius in- ciffiidtiraillttd, Verte impios,et non erttnl (Prov. xn,
cuiiibciidiint, ne pielalis iiiluiiiiiii lcrocia jtidicanlis 7). Lnxil ergo Maria saiicltun Domini vcrficem, pro-
occhtdal [al. excltidal]. Utriinique igittir inungal fcclo jam dilecta, jain faniiliaris effecta, longeqi.e
pcdem animse poeiiileiitis affcclus, ct nunc iniseii- a peccali-icis iliius obvolttta vesligiis [«/., evolttta
cordiam 1040 ainpleelens, niiiic judicium cleos- conlagiisj, quam infclix ille seplenariiis confun-
culans, contribttlati spiritus offerat ho!ocattst.um. I* I dcbal.
Vide Maiiam jttdicii peden: forliler atlcndentciii, 7. Porro, si cluo pr_emissa ungiienta tanta. digiii-
duiii noliilis et laseiva niulicr convivaniit.m faeiem lalis sunt, ut alteriiin pcdibns, altcrum complaceat
rion.al.lcmlil, sed exlenso corporc jprovolvimr pe- capili doniinanlis ; illud lerlium quod optimum est
dibtis niajcstatis, doloris plena, limoris impalieiis, et superexcellens, ubiiiam invenirc polerimus ? Sed
conjpunclionis jaculo vulnerata. Sed ct niiscricor- absit ut sponsa veritatis a verilalcdissentiat, etiale
dioe pcdem iabiis impressioribiis oseulatur; in aliquid habere se jactitet, quod habere nonpossit!
cujus spe firmiler inhseret vestigiis Redemploris Est ergo tcrtiuin unguentum pietatis : quod est su-;
[«/., .acciiinbcnlis], ddnec audiat, Remiltuntiir libi per omnia aromata morbis omnibus et periculis sa-
peccata iua. lutare, quodque nulli unquain pesti invenitur inel-
5. Sane preliosum ungueiilum, quo non solum ficax. De ipso namque sic legitur; Maria Magdalenc,
terreiia domus, sed ctiam coeleslis aspergitur. Vi- et Maria Jctcobi, ei Salome, emerunl aromaia, ttt ve-
lissiinre tamen siiiit spccies de quibus coiificitur, et nienles uiigerent Jesum (Marc. xvi, 1). Videsne in
magna earutn copia intra rtoslros hortulos pclcrit prima fronle capituli propositum, quod non una vci
invcniri. Pcccata igilur nostra plantaiain conscien- (_, duse, sed tres vix sufficiinit ad emeiidvm la.nl_scora-
tiis nosliis, quorum niultlludo numerari non polcst, ~~- positionisiingueiilum? Intelligis quianon pedes, aut
species ejus sunt.Tpsa igitur in mdrtariolo poeni- eaput, sed totum Crucifixi corpus sibi vindicat Ista.
tcnliae , liiaccrationis pistillo conlusa , e.t respersa confeclio? Confcctio sine dubio preticsa," quse toti
discreiionis oleo, doloris igne stipposito, el in aheno sufficiat corpori Crcatoris. Et aUende quia uiigucn-
diseiplina. coiicocia,ungueiifjincxhibeiitpretiosum, tum pedibus infusum, adco dignatissiiiia lenilaie
et acceptum pedibus Salvatoris. Conipendiose ati- siiscepil, ul Pliarisaeummurmiirantem parabolica
tem istud eonfecimus, sapienti rerum occasionein prolixitate convincerel, et relorto suggillarct exem-
pciiitus relinquentes. Et licet matcria videatur in- plo (Luc. vn, 59-47). Sed ct dc refuso super caput
dignior, iiiterici lanien boiium est unguenluni ejus ungtiento discipuios indignanlcs coarguit, bo-
islad, quod domum replet, penctral ccelos, an- num mulieris opus esse proteslans; cl lumidam
gelos loctificat, et bealre civitati kelitiain refundit eorum animosiiatem verbis compescuit moi.eratis.
et gaudium. IIoc est sacriftcium jiislifia.; quia Hoc vero tam salubrc, tamque mirificum, iu IG5©
sacrificium Deo spirifus contribulalus (Psal.h, 19). niorluosuo corporenoluitexpendi,qiiod vivo utique
6. Secundum ungueiilum est devotionis dc recor- reservabat (Maith. xxvi, 10-15, ct Marc. xiv, 6-9),
dationebeiielicioiura Dei. Prorsus digiiissimahujus [-j Duo enim corpora habet Christus : unum , quod
unguenli coniposilio : et in istius comparalione suscepil ex Virgine; alteruni, Ecclcsioe,quod charius
prioris estconspersiovilipe.ndenda. Ejusenira spccies habct bciiigiiilas rediracntis. Denique illud pro isto
de co.lesli paradiso allatse sunt, elin terra filiorum morll cxposiiit et torinenfis, addictus cruci,-j\inciua;
honiinum nequeunt inveniri, Virtutes enim divinitus sccleralis , morte turpissima condemnatiis. Poteri^-
collalse, et in morfariolo pectoris pislillo. diligen- niusiie tam salubrcm conficere confeclionem? Uni-
tissimae medilafionis contritse, etexsullationis olco versaj miseroriim miseriae, tam animarum quam
superfusse, suffuso igne juslifia. et in humililalis corporum, oculo pieia.tisinspectae,species ejits sui;t.
aherto decoctse, faciunt uiiguentum, et odore cl vir- Istoeigitur in mortariolo Iargitatis , dulcedinis pi-;
tute mirabile; quod soliim-super caput Domiiii re- slillo confracta., ct delinitaecharitatis olco, succcnso-
cunibeiitis possif effundi, et cxhiberi revereulise ina- compassionis igne, etin aheno perseveraiitieedespu-
jesiatis. Sed et hoc recoliigimus breviter; illis qui niatte, uiigueiifuni faciunt ipsis eliam angelis admi-
inulta depaucis excipere noverunt, verborum mul- randum.
-titudinem reservantes. Notanda tamen ufriusque 8. Suntviri divitiarumin domo Domini virtutiim :
differcntia, et secundi suliiiinifas aUendenda ; quo- invcsfigemus air apud eos hujusmodi habeantur
2H) VEN. GUIGONISMAJ. CARTHUS. PRIORIS Y EP1STOL.E QU-EDAM. 220
ungueiita. Prinius occurrit niihi Paulus , 6icul ubi- A Doininus exaudire rogantera. Promitfil plurima
•que solet, lotus praesenti delibutus unguento. Quis Moysi Crealoromnium, etferiendi licentiam quserit
infirmatur, inquil, ct ego non hifirmor ? (II Cor. xi, a Moyse, qui Moysen fecit. Dimilic mc, inquil, ut
29.) Felix anima facta sibi tanquam vasperdilum, irascatur furor meus conira eos, et faciam te in gcn-
ul omnium miscrias suas faceret, et in sua cort- iem magnam. Respondit Moyses : Atit dimilte eis
scientia colligaret : totum se toli corpori Christi hanc noxam, aut si non facis, deleme de libro quem
douaverat, ornnibtis omnia factus, ut onines lticri- scripsisii(Exod. xxxn, 10, 51, 52). Obstupescenda
faceret. Sedetillc simplex, etrcctus, ettiraensDeuni, profecto dulcedo! Et principatum respuit gentis
vide quomodo uon secundum hominera, imo vero alienae, et de libro vivcntium deleri desiderat, nisi
homiuem, et, quod verius est, supra hominem am- peccanlibus dhnitf.atur offensa.
bulabat. Oculus, inquit, ftti cmco, et pes clctudo; 9. Hscc suiil ungueiila pietatis et misericordise,
pater cram pauperum (Job xxix, 15, 16), elc. Qui quoe a sponsae uberibus eliquanlur [al. eiiciimtur],
siceum hoc uiigueiito perunxerat, ut de niiscricordia. infirraitales omnes fugantia, proiliganiia passiones.
tlialamo largius irroratus exiret. Samuelcm recolo, Felix Maria unxit pedes Jesu : felicior eadem unxit
qui noii semel, sed omiiibus dicbus vila. susclugebai caput auctoris : felicissima quse rorem unguenta-
super Saul, cum sciret illum longius ab oculis Divi- il.rium toti corpori Cbristi praeparavit. Considera
niiatis elongatum (I Reg. xv, 55). Non cessabat quam vebementissimo dilectionis affectu beata hosc
tamen compassio quse eondolenlis aiiittnim irrepse- mulier diligebat Christum rcgem. Domine, inquit,
rat, fundens lacrymas, elsi non profuturas, tamen si iu sustulisti eum, dicito mihi, ct cgo eum toltam
pias. David parricidam filium continua lameiilationc (Joan. xx, 15). Quem eum, Maria ? Cum de nullo
plorabat (II Reg. xm, 57), plorans in eo non carnis feceris meiitionern, ad quem relaiionem facias ?
necessiludinem, sed fidei dcslruclioneni.Cerneqno- Putasne quod in omnium cordibus versetur ita me-
modo Joscph totus hoc melle iliittis erat. Veiiiunt moria dilecti tui, sicut et in consistorio cordis lui?
fratresnonjani antefratrem, sed ante domiiium as- El ego , iuquit, ettm tollam. Mira res ! Hominem
sislentes, conscii proditionis, homicidii rei, fratricidii perfectse aetatis; virum cujus corpori vix centum
succensores. VideteosJosepli.etomniuminjufiaritm librre sufficiunt unguentorum, tenerrima mulier
iiiimemor, dulcissimis flefibus inuiidatnr, et pieiatis portabis et tolles? Ardens el affecta locutio, quaede
adepsquiintus latitat, foras per oculos emanat. Ftigil puritatis amore refusa, promitlit quod impiere non
odium, nescit iram, temptts iracundise non reservat; potest. Nihil enim amanti difficile csse videtur. Quis
reddens bonum pro malo, pro crudeliiaiedulcedinem desperare debeat, tatila peccatrice non solnm ve-
(Gen. XLV).Penequinoblitus sini Moyscn, adeo sacri niam, sed et gloriam cousequenle? Ipsa hodie in-
liquoris hujus rore perfusum, ut totiis ex co super- tercedat pro peccatis npstris, el placatum nobis
fundatur et profluat.PeccatIsrael,etMoyses peccan- reddat Judicem nostrum amicum suum,qui c-st su-
lem reconciliare nilitur Crealori; sed dissiraulat per omnia benedicfus Deus in soecula. Amen.
- - —^i

YEx^TEEABILIS GUIGONIS'
ilAJORIS CARfHUSLE PRIORIS QUINTI

EPISTOL_« OU-IDAM.

ADMONITIO.
Tres Guiyonisepislolas Hors.iushi Appendicem relulit, propicrea quodGuigo ipsemagnam habuerit cttm
S. Tiernardonecessitudinem,ut patet vel maxime ex epistola 11 ad eum scripta. Ilis tribas epistolis quartam
adjicimus ex lomo primo nostrorum Analecioruin. Animus erat ejusdem Guigonis Medilaliones , qucein,
Bibliotheca Palrum exstant, ct primaria Carthusiensium Sialu.a, ab eodetn scripta, etiam exhiberehoc loco.
VeriiH-nos ab ejusmodi consilio revocavit plus jiisto jdm excedcns alienorum Operumcongeries. De Guigone
pluro ad' Bernardi cpistotam 11. -

EPISTOLA I. ,. sedis aposlolicsc cancellario IT-IMEKICO


, amici (si
ADIIJ_I5IEniCUM ET CANCELLARIU5I. tamen dignum esf)ejus, etsui Carthusienscsfratrcs,
C__.DIN._LEM.
Monet duos esse hostes, quibuscum maxime sil terrena despicere, et amare coeleslia.
pugnandum., et contra Ecclesim adversarios non Qstani grata fuerit uobis veslra prseseiitia, efe.
«...;;_ corporalibus, sed huinilitatc ei pmnitcntia Vide
utendiim. Pairologiw lom.'CLIII, col. 595.
Doinliio et anf.co in Glirisio revereudissimo.
221 ADMONIT.OIN T.ll.ROS I.F. VfTA. R T.RT.N&T.T.T oo=>
EPISTOLA II. A aposlolicse Sedis summo pontifici INNOHENTIO, servi
AD UUGONEM S. !,II1_IT]_E
PRIOREM. et filii Carthusise pauperes, illam quaminundusdare
Doctt qitd rotione bellum spiriluale sii agendutn. non potest pacem; suseque paternitatis devotam
Dominis et araicis in Christo cliarissimis ac re- serviluteni, et non necessarium licet obseqtiium
verendissimis, HDGONI Sanctse Militise priori, el om- Multas ad vestri aposlolatus sacratas aures pre-
nibus qui reguntur ejus consilio, servi et amici ces, etc. Vide in Innocentio 11 ad an. 1145.
Carthusioefratres, spiritualium simuletcorporalium EPISTOLAIV.
cliristiana. religionis hoslium victoriam plenariam,
ADFRATRES DURRONENSES.
et paceni per Christum Dominum nostrum.
Quoniam in revertendo , etc. Vide ubi supra De supposititiis beati Hieronymi epistolis.
eol. 598. Amicis et frairibus in Christo dilectissiniis, LA-
EPISTOLAIII, ZARODurbonensi priori, et cseteris in eadem ere-
AD IJi.NOCr_i.TlMIPAPAM II. mo Deo faniulantibus, Carthusiae prior vocatus
Consolalur snmmum poniificem adversv.sschismalis GUIGO,seternam a Domino salulem.
moleslias. Inter csetera calholicorum virorum, etc. Vide
Doniino ef palri charissimo ac reverendissimo Patrologim loin. CLIH, col. 595.

.. ADMONITIO
IN LISROS SEQUENTES DE VITA ET GESTIS S. BERNARDI,

Uhi de illustri genere ejusdem.

I057_l@58 I- V™ ouisquam sanctorum est, quitot rerum sngrum gestarum prmcones, tamque
eximius et probatw ftdei scriptores habuerit, quam beatus Bernardus: cujus vitam et prclclara facta tres
auciores clarisshni,_continuato sermone, quasi ex condiclosttnt persecuti; nempe Guillelmus olim Sancli^
Theoderici prope Remos abbas, sed tunc monachus Signiacensis, Ernaldus Roncc-Vallis in agro Carnutensi
abbas, et Gaufridus ipsius Bernardi notarius; omnes quasitestes rerum oculati. His accesseruntalii posleos;
Alanus episcopus Auiissiodorensis, el ul alios posteriorcs prwlermittam, Joannes Eremila, et mulli alii re-
centiores: quos inter Pliitottieus, verum an ficlum nomen, monaclius Clarm-Vallensis, Bernardi gesta car-
mine cecinit.
II. Librum primttm de Vita sancti Bernardi, viventeipso Bernardo, sed nesciente, scriptum fuisse diseris
asserit in Prmfdiione ejus auclcr Giiitlelmtts, pridem Sancti-TJieoderici obbas,sed iunc jam monachus
Signiacensis ctenobii in pago Regiteslensi diwcesis Remensis, ad quod dcsiderio solitudinis et quietis sese
contulerat, testante Burchardo abbate Balernensi in subscriptione eJHsdem libri primi. Tempns Guillehni
secessus Signiacum intelligiiur ex charlaceo Saiicli-Thecderici libro, in quo Helinus abbas, ejns apud San-
clam-Tlteoctericumsnccessor,-av.no 1155 primum iicminaiur. Quo anno inclwatus sil a Guilielmo liber isie,
non conslat. Certe post iransialionem monasierii Clarw-Vdllensis in 'capacioretn locum, novamquea'diuin
fabricaiioncm, ex nura.aict G2; iiemque post schismata Ecclesim sedata, et confittatas hmrescs, ex
tmm. 40; adeoque post annuin 1140, et forte post 1145. Porro ante Bernardum obiit Guillelmus,
de quo ptura in fomo V, in Admonitiune prmfixa epistolw ad fratres de Monie-Dei, et in Noiis fusioribus
ad epistolam 85.
III. Vilam a Giiillclmoinclwaiam moriuo Bemardo persecutus est secundo libro Ernaldiis seu Arnoidus
abbas Bonm-Valtis, non ejus, quw in diorced Vesontioncnsi; tieqnc aticrius, quw in Rutinensi Ordinis
Ghicrciensis; sed tllius, quse cst in dgro Camutensi Nigrorum monachorum : ad qv.emArnoldnm cxtrema
Bernardi epistola 510 scripta est, qitidvuid alii in coiUrariiim scitiiani. Vide_notas fusiorcs ad epistolam
510. Hunc librum gdortus est Ernaldits rogatu Clarw-Vallensium, qui prm modeslia hanc provinciam in
ipsum rejecerunt, ... in Prwfatione libri secundi auctor testalur, qui opus imperfectum moriens reliquit.
IY. Supcrioribus duobus tibris tres adjecit' Gaufridus, non alhis sine dubio quam ipsius Bernardi no-
tarius; distinguendus uiique a Gaufrido de Perona, cujus mentio in.lib. iv, num. 1G; ilcinque a Godefrido
Bemardi consanguineo, et conversionis-socio, postmodtim priore Clarw-Vattensi, ac demum episcopo Lin-
gonensi, qtti tandem ad privaiam Clarm-Vallenshtm vitam sese rccepit, ibidemque moriuus est vi Idus No-
vembrisanni 1164. Gaufridiisvero in Prwfatione trium sequeniium librorum lugens scribit, post annos a-sua
ipsius conversionecirciter tredecim, acerbamorte ab se avulsum fuisse Bcrnardum: atquc adeo Gaufridi con-
versio anno 1140 accidissedicenda esl. Is patria Aulissiodcrensis, ante suam conversionemPeiri Abmtardi
discipulus fuit, et quidein ctericus,ui paietex libro Declamalionum, cttjus et ipse auclor est, num. 15:
t Poslremo et nos in clero fuimus. . Post conversioiiemBernardi ttna cnm Nicolao Clarm-Vallensi notarius,
acperegrinationum socius, deitiBernardo moriuo Igniaci primum, ium Clarm-Vallis post Fastredum abbas
amio 1162, cui loco quadrienno circiter prwfuit, ex ChronicoClarm-Vallensi gpud Chifflctium:sed postmodum
asuis vexatus, abbaliam dimisit anno 1165, ct ad Fossam-Novam in llalia sc recepit;ubi et abbas post-
mcdum fuit, ac demum Altw-Cumbw, ut fusius ineodem Chrcnico legilur. Ibidem qumdamejus opera re-
censentur, nempe opus insigna super Cantica caniicorum, Vita sancti Petri archicpiscopiTarentasiensis, et
plures alii libri et sermones. Exstat apud Barohiuin ejusdcm epistola ad Henricum cardinatem et episcopum
Albanensem, atque domiiii papw vicarium seu legaium, scripta de quadam nova conlroversia, quam reversus
in Galliam comperit, sciHcei . de substaniia aque, quw vino mista in calice offertur, an et ipsctsimiliter cu.rn
. 223 ADMONITIO AD LIBROS DE VITA S, BERNAUDI. 224
eodent vino in sanguinem Domini convertaiur. >Item ejusdem est libellus contra capilula Gilleberti Porrelani
Pictaviensis cpiscopi, quem libeltum post libros de Vita Bernardi cum aliis ejus Opusculis referemus. Deni-
que scripsit eiiain conlra Abwlardiim, ut mox dicemus, et sermonem edidit de sancto Bernardo inferius
edendum cum ejusdem commentarioloin Oralionem dominicam. An autem Bernardi Vitatn, cujus fragmenta
teriio loco proferemus; secundamque parlem libri.sexti de miraculis Bernardi, prwter tibros tres jam r.ie-
tnoraios, composusrit, tuinc dispiciendum.
V. Quinque libris de Vita Bernardi mox dictis subiicimus libros duos de Miraculis ejusdcm : unum, a
variis aucloribus scriplum; alierum, ex Magno Exordio Cisierciensi cotlectum, aique ex fragmentis Her-
bertizx monacho Ciarw-Vailensi archiepiscopi Turritani in Sardinia, qui libros tres de Miracnlis suorum
Cisterciensium composuit, editos apud Cb.ifflc.htm.Prior liber Miraculorum dividilur in ires parles : quarum
prima scripta est a Philippo monacho Ciarm-Vallemi c.d Samsonem Remorum archiepiscepiiin; aliera, ab
aliis Clarcc-Vallcnsibus, quibus Philippus ipse hanc curam injunxit. Ex his unus est Gaufridus, 1058-
31060 tertiw partis ilem scripior in epistold ad Rermanhum episcopum Constanliensem, de miraculisscili-
. cet, qum a Spira usque Leodium a Bernardo facta viderat. Iluic alia ejusdem argumenli succedif epistola
Gaufredi monachi c magisiro suo charissimo Arcb.enfredoet utrique capitiilo fratribus sttis uierinis. » Hunc
porro Gaufridum eumdem esse, qui tres posteriores Vitm libros scripsil, non dubito. Neque eiiim assentior.
Carolo dc Visch, qui hos libros Gaufrido notario tribuit; illam vero parlein libri dc Miraculis Gaufrido Au-
tissiodorensi: quem a Gaufrido noiario mhiiine dislinguendum esse probat Helinandus monaclius in Chronico
his verbis: E Ihijus Petri, scilicet Abmlardi, dliquando fuerai discipulus Gaufredus Autissicdorensis, qui
multo iempore fuit notarius sancli Bernardi; qui iniet cwlera de eodem Petro dixil: Ego mihi aliquando
recolo magislrum fuisse illum, qui prelium redempiionis nostrce evacudns, nihil dliud in sacrificio Domhiicce
passionis comiiiendabat, nisi virtutis exemphtm, et amoris incentivum, etc. Bencdictus Deus, qui mihi simul
ei vobis magislrum dedit meliorem, iBernardum, t per qitem prioris_fedarguit ignoranliam. et insoleniiam
confuiavit: secundum quem tria specialia in passione sua Christus nobis exhibuit, exemplum viriutis, inccn-
livumlamoris, et sacrificiumredemptionis. J (Apud Bernardum tomi secundi OpusculoXI,num. 25.) t Eccc
et alia multa, i addit Helinandus, i dictus Ganfredus contra Pelrum: maaistrum suum foriiier et catholice
scripsit. J Ad-Gaufridum Nicolaits Clarm-Valtensis scripsit epislolamAQ, pro episcopo Ateiensi. Hwcde
Gaufrido aliisque vitw prioris et mirdculorum scriploribus sufficiant :_de aliis scriptoribus post ipsa miracula
agendum.
VI. Non est prwtermiltendum hoc loco, Petrum Frahciscum Chiffletium, Societaiis Jesu presbyierum
erndilum, anno 1660 Divione vulgasse Diatribam de illusiri genere sancti Bernardi, ut ostenderei Romani
Brcviarii clausulam, qua sanclns Bernardus honesto loco natus dicitur, esse infra ejus digiiitaiem : cutn
illum utroque parenie fuissc constel perquam nobilem. Diatribm appendicem cum probalionibus variisque
monumentis adjecit. Hmc in pauca contraliere jitvat.
VII. Tecetinus, Bernardi paler, « vir antiqum ct legitimm miiilim, i id est, probatm nobilitalis, quam
equestrem vocamus, fuisce perhibclura Guillelmo abbaie, cap. 1. Huic agnomen erat Sorus, id est Sv.brufus,
a colore sciiicet capillitii, in diplomate Ilugonis, secundi Burgundiw ducis pro Cabiltohensi Sancii-Marcelli
monaslerio : cni diploindti primo loco posl Rahterium Ducis dapiferum snbscribk' Tecclinus ante Bemardum
de Monie-Forti, Warneriv.m de Sumbernone, atiosqve nobilissimos viros. e Guido de Acro-Monte, i testanie
Alberico Trium-Fontium monacho, . fuit ex parte matris frater Tesselini Scri de Fontanis, qui fuit pater
Bernardi Clarw-Vallensis abbatis; fuitque cx ctlig pgrte frater Ulrici, sub quo fundata est abbaiiu Mori-
mundi. t Guidonis nobilitas probaiur ex ejus conjunclione cnm Hescelina domiua de Mulleio, . Hotdoini
filia, qui Holdoinus i Gaufriaum Jonm-Viltm dominiim habuit frcitrem. t Hmc de lineti paterna.
VIII. Ad maiernam quod ailinet, Bernardi maier Ateth seu Alaysia, quam teriiw ViUs scrtptor unusEli-
zabeth, forte librorii errore, appelldt, fitit . filia Bernardi Monlis-Barri domim,viri poientis et magni
secundum smculi dignitatem, et ex antiqua, sicut asserunt tnulli, Burgundiw ducum generositate traher.s
originem, « ut ex Joanne Eremila, quarlw Vilm scriptore, discimus. In Necrologio Divionensis monasierii
Sancti-Renigni, ubi primum sepulta fuit, simpliciter laica dicitnr, efferturque Iwc moclo e]ns numoria,
« Kalendts Sepiembris obiil Alaysa laica : i quo nomine dislingui sotentin itio Necrologio eliam illusires
personm a sanctimonialibits. In hunc diem incidit feslum sancli Ambrosii seu Ambrosiniani confessoris, iesle
Joanne Eremita, apud FGiitanas celebrdri solitum: qucm iwniiuili cum sdiicto Ambrosio Mediolanensi an-
tislite perperam hic confundunt. Raiiiardus Monlis-Barri dominus, Bernardi avunculus, el Alaysim germanus
fuil. Tam illustre cutn fuerit ex utroque parcnte Bernardi genus, non mirum si Gitido ejus primogenitus
frater _ vir magnus » a Guiltetmo appcllalur in cap. 5;nxor ejus, t nobilis juvencula : . sorcr vero ejus
Humbelina, e adolescenlula nobitis, . quw « cnm comitaiu superbo et apparalu t incedebat, ex cap. 6. Hcec
ex Chiffleiio. Quibus adde Gatdricum, Rernardi avuncuium, a Guilkimo vocari, num. \Q, i potentem in
scecuto, et in smcularis militiw gloria nomhiatum, dominum castri in ierritorio jEduensi, qucd Tuillium-
dicilur. t Et Josbertus de Firmiiate, quw supcr Albam sila cst, « vir nobitis. ct secundum carnent . Ber-
pardi _ propinquus .' erat, ex eodem Guillelmonum. Hd.Denique Rainerius mites erat frater Godefridi, ex
Priore Clarm-Vallensi episcopi Lingonensis, qui Bernardum consanguinUaie attihebat. Porro Ciiifflelius
probat sancti Bernardi paiernum genus, quod a Fontanis appellalionem habct, per Bartholommum Sumber-
nionensem (qum familia in velerum Burgundiw ducum rctjium sanguinem, enubentis filiw hmredis afjihilate-
transfusa esf) ad nostra usque tempora propagaium fuisse. Cmtera qum de ittustri Bcrnardi genere apud
eumdem Chifflelinmvel minus certa, vel minus necessaria videntur, coiisulto prmtefimus : hoc tahlum ad-
dito, monasterii Clarm-Vatlensis siemma, qusd in scuto nigro ballheum auri sivc afgenti, minii duciu ge-
tnino tessellatum prwfert, non esse derivaium, el quidamvolunt, d sancii Bernardi insigni genliliiio, sed d
Campaniw dncv.mfamilia, ex quibns Hugo Ctaram-Vallem fundavit; scnas vero fascias ex auro et ctjano
dexlrorsus obliquatas in margine purvitreo, quod Cistercieiuis Ordinis Symbotumest, peiiium a Burgitndice
ducum familia, quorum tnaxime beneficiiset cMctoritafe Ordo Cislerciensis fundatus esi. ln fine hic mone-..
mus ea qum ansulis iticonsequeniibus offendcs ab Horsfto ex codice Campensi, vel a nqbis addiia fitisse.
255 fe. BERNARBl VlTA PltiMA. LIBER-1 AUCTORE GUILLELMO. S26

SANCII BERNABDI

ABBATIS CLAR_E-VALLEINSIS

:
.TITA" ET RES GESTJ^

LIBBIS SEPTEM .GOMPREHENS^. .

-
LIBER PRIMUS.\ --

AUCTORE GLILLELMQ OLIM SAKCTI THEOBERICI PROPE REMOS ABBATE,»TLNC MONACHO.


SIGr.IACESSi.

1081-1062 PR^FATIO. A et viderunt, et audierunt. Qui cuin mu!ta suggerant



Scriplurus vitam Servi tui ad honorem noniiiiis et pra;clara, qute per serrum suuni Deus ipsis
tui, proul lu dederis, Domine Deus ipsius, pcr qiiem pr-csentibus. operatur, et nota eorum religio, ei
Ecclesiam tcmporis nostri in antiquum apostolica. schola magisierii ab onini nie liberel suspicione
gratia. et virtutis decus voluisti reflorere, eiim in- faisi; adhuc eliain ad testimoniiiin sibi adsciscunt
voco adjulorein, quem jam olim habeo incenlorem, probaJjilium auctoritatem personarum, episcopo-
araorem tuum. Quis enim de amore tuo quantulum- rum, clericorum, el monachorum, quibus ftdcni
cumque spiraculum vita. hsbens, cl videns tesiimo- lion Iiabere nulli fldelitnn licet. Qu..nquam id su-
nium glorisc et honoris tui lam pra.clarum et tam perfiuo dixerim, cum totus ea noverit mundtis. et
Mele mundo insolitum ciTulsisse, non del operam, -yirlutes cjus narret omnis ecclesia sanclorum. Qiut-
quantamcunque potuerit, ne lumen a tc aceenstira, propler aitendeiis divina; laudis mirificam mater>;tm
tunrum quempiani Iateat; sed qtiantum lniinano fieri omniluis se oiTerentem, neniiiieinvero suscipienictn,
slylo potest (qubd melius ipse lamen per virtutein dissiinulantilius eis qui melius hoc ac diguius pote-
operum facis), manifestatum et exaltalum luccat rant; suscepi in ea agere ipse quae potero, non va-
omnibus qui sunt in domo tua? In quo cum cgojam nitate pra.s!imentis, sed iiducia diligentis. [Melicns
olim vellem qualeeumque ministcrium agere vicis B tamen memeiipsum in memetipso, et me ipsum
mea., seu timore, seu verecundia probibilus sum cbniparans mihi, nequaquam lotara vitam Viri Dei
usque adhue, modo quidem supra nie judicans sttsccpi digereiidam, sed ex parte; experimenia-sci-
esse dignitaiem materia., ct dignioribus opificibtts licci aliqtia vivcntis et loquenlis in eo Chrisli, opera
reservandam ; modo etiam post obitum ejus, quasi qusedam exterioris cuni hominibus conversationis
siipervicturus ei, melius hoc et competentius, deli- ejus, qtioede ipso viderunl quibus hoc datum est,
berans aclitandum, cum jam homo non gravarelur el IIQSquoque ex parle vidimus, et audivimus, et
Iaudibus suis; ettutius itl iieret a conturbatione manus nostra. contrectaverunl. Cumenimhoc ipsiim
hominum, et contradictione Iinguarum. Al ille vi- ex parte inagna de se ip.o sentiendum sit, quod_de
gens et valens, quanlo inilrmior corpore, tanto eo, qiti dicil, Vivo autein jam non ego, vivit vero in
foriior fit et potens, non cessans agere digna me- me Christus (Galat. u, 20); et alibi, An, inquil, expe-
morioe, et ntagna majoribus semper accumulans, rimenlnm quwrilis ejus qui inme loquilttrChrislus?
qu_3ipso tacenle scriptorem requirant. Ego vero (II Cor. xin, 5) non invisibilem illam vitam vi-
jam delibor, urgentibus infirniitatibus corporis venlis et loqueiilis in eo Christi enarrare proposui,
morlis hujus, etmenibrisomnibus incipien.ibns iia- sed exleriora qusedain vilse ipsius expcrimenta, de
bere responsum vicinae mortis, senlio inslare leiii- ^ puritale interioris sanctilatis el invisibilis conscien-
piis resoluliunis me_e; plur.imiimque tiineo, ne sero lia_,,per opera exterioris hominis, ad sensus honii-
me poeniteat tamdiu distulisse, quod, prius quam nis exteriores miCanlia : qua_ sicul onniibus scire,
pereffluam, velim omnimodis peregisse. sic etiam quibuslibet utcumque scribere in proinptu
Sed et me fratrum quorumdam pia benevolenlia est.] Prsesertm cum nec ipsa quasi accuratius dige-
plurinium ad hoc impellit etcohortatur, qui cum renda, sed salteni in unum congerenda et reponenda
Viro Dei jugiter assistant, omnia ejus noverunt, in- susceperim : nec edenda vivente ipso, sicut nec
gerentes qusedam diligenti inquisitione vestigata, scribuntur ipso sciente. Confido autem in Domino,
plura etiam, quibus, cum fierent, ipsi interfuerunt, quoniamj
227 S. BERNARDl YITA PRIMA. 228
meiius ac dignius perficient, quod nos conati suraus: At magnos pro ea contra inimicos fidei editurus est
qui etiam exteriora interioribus coraparare polerunt, latratus. Erit enim egregius pra.dicator, et tanquam
et pretiosam in conspeclu Domini mortem ejus. vila. bonus canis, gratia linguse medicinalis in multis
similem, continuare scribendo, el de.vila mortem, et multos morbos curaturus est animarum. . Quore-
de morle vilam comraendare. Jam ergo, adjuvante sponso niulier pia et fldelis quasi a Deo suscepto,
Domino, propositum aggrediamur. lseta efficitur, et jani tunc in amorein nondum nati.
CAPUT PRIMUM. tota transfunditur, cogitans sacris eum litteris'
erudiendum tradere secundum modum visionis et
De parentibus bealiBernardi, eorumque insigni pie-
tate ... educandis liberis; deque Bernardijam tum iiiterpretationis, qua ei de illo lam sublimia pro-
pueri indole, elprwclaris nioribus. mitiebantur : quod et factum est. Mox enim ul ?e-
1.-Bernardus Burgundia. partibus, Fontanis op- lici partu edidit, non modo obtulit eum'Deo, sicut
pido palris sui oriundus fuit (12"), parentibus"claris de aliis agere consueveral; sed, sicut legitur de
secundura dignitatem s__culi, sed dignioribus ac no- sancta Anna niatre Samuelis, qusepslitum a Domino
bilioribus secundum ehristianse religionis pietatem. et acceptum fllium in tabernaculo ejus destinavit
Pater ejus Tecelinus [al. Tesselinus], vir antiquse et perpetuo servilurum (l Reg. i) : sic et ipsa eum in
legitimse mililise fuit, cultor Dei, justilise tenax. B Ecclesia Dei acceptabile obtulit munus.
Evangelicam namquesecundum instilula Prsecurso- 5. Unde et quam citius potuit, in ecclesia Ca-
ris Domini militiam agens, neminem concutiebat, stellionis (14) (qu_epostmodum ipsius Bernardi opera
nemirii faciebat calumniam, contentus stipendiis suis a sseculari conversaiione in Ordinem regularium
(Luc. III, 14), quibus ad omne qpus bonum abunda- canonicorum promola cogoscitur) magistris liltera-
bat. Sic consilio et armis serviebat temporalibus rum tradens eriidicndum, egil quidquid potuit, ut in
dominis suis, 1©@3 ut etiani Domino Deo suo non eis proficeret. Puer aulein et gralia plenus, etinge-
negligeret reddcre quod debebal.. Mater Aleth, ex nio naturali pollens, cito in hoc desiderium matris
castro cui nomen Mons-Barrus (15); et ipsa in ordine implevit. Nam in lilterarum quidem sludio supra
suo, apostolicam regulam tenens, subdita viro, sub setatem et prse co_elaneis suis proficiebat ; sed in
eo secundum timorem Dei doinuin suam regebat rebus sseeularibus jam niortilicationem futurse per-
(Ephes. v, 22), operibus misericordia. insislens, fectionis velut naluraliter inchoabat. Erat namque
filios eiiutriens in omni disciplina. Septem quippe simplicissimus in ssecularibus, amans habitare se-
liberos genuit non tam viro suo quam Deo, sex ma- cum, publicum fugitans, mire cogitativus, parenti-
res, feniinam unam : mares omnes monachos futu- bus obediens et subditus; omnibus benignus et gra--
ros, fcniiiiani sanctimonialem. Deo namque, ut di- tus, domi simplex et quietus, foris rarus, et iiltra
ci.um esl, non sreculo generans, singtilos mox ut ^uam credi posset verecundus; nusquam multum
partti ediderat, ipsa manibus propriis Domino offc- loqui amans, Deo devotus, ut puram sibi pueritiam
rebal. Propler quod etiam alienis uberibus nutricn- suam conservarel; lillerarum eliam studio dedittts,
dos cotninillere illustris fcmina refugiebat, quasi per qtias in Scripturis Deuni d.sceret et cognosceret:
ctim lacte inalerno liiaterni quodammodo boni in- in quo.quanlum in brevi et profecerit, et quam per-
fundcns cis naturam. Cum aulem crevissent, quan- spicacem in discernendo induerit sensum, ex eo
diu sub raanu cjus erant, ercmo magis quam curise quod subjungimus, adverti potest.
nuiriebat, non paticns dclicatioribus assuescere ci- CAPUT II.
bis, scd grossioribus et communibus pascens; et sic
De hitegritate Bernardi pueri, curo.mfeminwprmsii-
eos pra.parans et insltluens, Domino inspiraiite,
giatricis detestaniis; de visione nati Stitvaloris ei
quasi coiiiinuo ad eremuni transmittendos. facla, et de mairisobitii.
2. Hsec cum in ordine filiorum tcrtium Bernar- i. Cum adhuc puerulus gravi capitis dolore vexa-
dmn haberet in utero, somnium vidit pra_sagium retur, decidit in leclum. Adducta autem ad eum est
ftittinirum, catellum scilicet totiim candidum, in j) mulierciila, quasi dolorein mitigatura carminibus.
dorso subrufum, et lalrantem (15*) in utero se ha- Qiiam 1©@4 cum i"e appropinquantem senliret
bere. Super quo territa vehemenler, cuiu religio- cura carminalibus instrumentis, quibus hominibus
smn quemdam virum consuiuisset, continuo ille de vulgo illudere consueveral, cuni indignatione ma-
spirilum prophetia; concipiens, quo David de sanctis gtia exclamans a se repulit et abjecit. Nec defuitmi-
pi'_cdicatoribus domino dicit, Lingua canum tuorum sericordia divina bono zelo sancti pueri : sed conti-
ex iuimicis (Psal. LXXVI,24); trcpidanti el- anxia; nuo sensit virtutem, et iiripso impetu spiritus sur-
rcspondil : c Ne tinieas, bene res agitur, optimi gens, ab omni dolore lil.eratum se esse cognovit.
catuli maler eris, qui domus Dei cuslos futurus, Ex quo cum non parum in lide proficeret, abjecit ei

(12*) Apposite in lertia Vita Tescelinus vocatur (15*) Huc referri potesl id quod ait Bernardus in
i dominus niinoi'is castri, cui Fontaiise nomen cst, epislola 78, num. 7 : _ Malis audacter, cum vidi-
quod.faraosissinio illi caslro Divionis superemi- mus, oblatravimus. _ Confer epistolam 2S0 •:
net, in excelsa rupe locatum, t vulgo Fontaines; « Deinonslro lupum, insligo canes; » et sermonem
ubi palerna., ut creditur, Bernardi sedes conversa. Gaufridi de S. Bernardo inferius, num. 17.
snnt in Fuliensium Patrum conveiilum.
Montbard. (14) ChatUlott-sm•'."" «
(15)
229 LIBER I AUCTORE GUILLELMO. 250
JDominusapparere, sicut olini puero Samueli in Silo, A ribus misericordise redimcndo. In quo de die in
et manifestare ei gloriam suam (I Rcg. ni). Aderat diem proficiens, ad exlrema devenit, perucienda in
namque solemnis illa nox Nativilalis Dominicse; et futuro in eo, in quo proficiens de hoc sseculo mi-
.ad solemnes vigilias oranes, ut moris est, paraban- gravit. Obdormivit autem psallentibus clericis qui
tur. Cuinque celebrandi nocturni oflicii hora ali- convenerant, el ipsa pariler psjllens, ut in extre-
quantisper protelareiur, contigit sedentem exspe- mis quoque, cum jam vox ejus audiri non posset,
ctantemqtte Bernardutn cum cseieris inclinato capite adhuc raoveri labia viderenlur, et lingua palpitans
paululum soporari. Adfuit illico puero suo se reve- Dominum conftieri. Demum inter litanise supplica-
lans pueri Jesu sancia Nativitas, tenera. fidei sug- tiones, cum diceretur, « Per passioneni et crueem
gerens increraenta, et divinsein eo inchoans mysteria tuam libera eain, Domine, . elevans manum signa-
contemplationis. Apparuit enim velut denuo proce- vit se, et emisit spiritum (14*), ila ut manum non
cens sponsus e thalamo suo. Apparuit ei quasi ite- posset deponere qttam levaverat.
runl anle oculos suos nasccns ex utero matris Vir- 1065 CAPUT III.
ginis verbum infans, speciosus forma prse filiis De siudio tuendm castitaiis,
liominum, et pueruli sancti in se rapiens miniine deque vitm religiosw
R
" proposito, el alleciis in eamdem senieniiam fratri-
jam pueriles affeclus. Persuasum autem est animo bus suis, aliisque sociis.
ejus, etiiunc usque fatetur,.quodeam credat horain 6. Ex hoc Bernardus suo jam more, suo jure
ftiisse DominicseNativitatis. Sed et facile est adver- victitare incipiens, eleganti corpore, grata facie
tere iis qui ejus auditorium frequentaverunt, in prseeminens, suavissimis ornalus moribus, acri in-
quanta benedictione ea hora prseveneril eum Domi- genio pra.dilus, acceptabili pollens eloquio, magnse
mts; cum usque hodie in iis quse ad illud pertincnt . spei adolescens prsedicabatur. Cui tanquam ingrc-
sacramentum, et sensus ei proliindior, et sermo co- diens sseculum, plures se vise sseculi ipsius offerre
piosior suppetere videatur. Cnde et postmodum in coeperunt, et in omnibus assttrgere prosperitates.
laudem Genitricis et Geniti, et sanctse ejus Nativi- vitse hujus, et magnse spes undique arridere. Obsi-
tatis, insigne edidit opusculum, inler initia operttm debant aulem benignum juvenis aninium sodalium
suorum seu tractatuum, sumpla materia ex eo dissimiles mores, et amicitise procellos.3, similem
Evangelii loco, ubi legilur, __f.ssiisest Gabriel ange- sibi cflicere gestientes. Quse si ei dulcesce:e per-
lus a Deoin civitatem Galilww (Luc. i, 20), et csele- stitissent, necesse erat amarescere illi, quod in hac
ra quse ibi sequuntur. vita dulcius cordi ejus insederat, castilatis amorem.
5. Neque illud tacendum, quod ab ipsis jam pue- (n Cui prsecipue invidens coluber tortuosus, sparge-
rilibus annis, si quos poterat hummos habere, clan- bat laqueos tentationum, ac variis occursibus cal-
destinas faciens eleemosynas, et verecundia. suse caneo ejus insidiabatur. Cum enim aliquando cit-
morem gerebat, et pro a_tate, imo supra setatem, riosius aspiciendo, defixos in quamdam oculos ali-
pietatis opera sectabatur. Cum autem aliquanto quandiu lenuisset; continuo ad se reversus, et de
tempore evoluto, proficiens aetate et gratia apud seinetipso erubescens apud semetipsum, in se ip-
Deum et homines puer Bernardus de pueritia trans- sum ultor severissinius exarsit. Stagno quippe ge-
iret in adolescentiam; maler ejus liberis fideliter lidarum aquarum,. quod in proxiriio erat, collo
educatis et vias.sa.culi ingredientibus, quasi per- tenus insiliens, tandiu inibi permansii, donec pene
aclis omnibus qua. sua erant, feliciter migravit ad exsanguis effectus, per virtutem gratiae cooperantis
Dominum. De qua nequaquam prsetereundum est, etiam a calore carnalis concupiscenlia. tolus refri-
quod cuiii multo tempore vixisset cum viro suo guit, induens illum castitatis affectum, quem in-
honeste et juste-secundum justitias et honestates duerat qui dicebat : Pepigi fwdus cum oculis meis,
sseculi hujus, et legeni fidemque conjttgii; per ali- ut ne cogiiarem quidem de virgine (Job xxxi, 1).
quot ante obitum suum annos, in eo ad quod nu- 7. Circa idem tempus insiinctu dsemonis in lec-
trire filios videbatur, prout potnit et licuit mulieri 13 tum dormientis injecta est puella nuda. Quam ille
sub polestate viri conslitutse, nec habenti -proprii sentiens, cum omni pace et silenlio parlem ei lectu-
corporis potestatem, onmes ipsa prsevenit. Etenim li quam occupaverat, cessit, et in latus alterum se
in domo sua, el in professione conjugali, et in me- convertil, atque dormivit. Misera vero illa aliquan-
dio sseculi eremilicam seu monasticam vitam non diu jacuit suslinens et exspectans, deinde palpans
parvo tempore visa est semulari, in victus parcitate, et stimulans : novissime cum immobilis ille per-
in vilitate vestitus, delicias et pompas sseculi a se sisteret, illa, licet impudentissima esset, erubuit;
abdicando, ab actibus et curis ssecularibus, in quan- et horrore ingenti atque admiratione perfusa, re-
tum poterat, se sublrahendo, insistendo jejuniis, liclo eo surgens aufugit. Contigit item ut cum so-
vigiliis, et orationibus; et quod minus assumptse ciis aliquantis apud matronam aliquam Bernardus
professionis habebat, eleemosynis et diversis ope- hospitaretur. Considerans autem mulier adolescen-

(14*)Herbertus in libro n, cap. 25, iradit, Bernar- crepatum fuisse. Matris obitus contigit Kalendis
dum Novilium quotidie pro aniina niatris snse Septembris. Corptts in Divionensi Sancti-Benigni
septem psahnos poenitentiales recitare solilum, iis ecclesia sepultum, postea in Claram-Vallem transla-
sein.el ex parte oraissis, ab Slephano abbalc in- tum est.
251 5. BERNARDI VITA PIIIMA. 2S2
tem decorum aspectu, capta est laqueo oculoruui A iiiiproperanlem, quia non ad hujusmodi nugaciiatem
Buorum, el in conciipiscentiam ejus cxarsit. Cuiii- tam tcnere edticaverat, non in liac spe erudierat
que tanquam honorafiori omnium, seorsum ei fe- cuni. Demum cum aliquando ad fratrcs pergeret, in
cisset lectuluni prseparari, surgens ipsa de nocte ohsidione casiri, quod Graneeium (15) dicitur, cum
impudenter accessit ad eum. Quam Bernardus scn- cluce Burgundi-e coiistitutos, coepit in hujusmodi
tiens, nec consilii inops, clamare ccepit: Latrones! cogitatione vehementius aivxiari. Inventaque in ili-
latrones ! Ad quam vocem fugit inulier, familia nere medio ecclesia qttadam, diverlil, et ingressus
oranis exsurgit, lucerna acceriditur, lalro quaeritur, oravit cum mullo imbre lacrymarum, expandens
£cd inininie invenilur. Ad lectulos singuli redeunt, manus in coelum, et eflimdens sicut aquam cor suum
fil sileutium, fiunt tenebrse sicut prius, pausant ante conspectum Domini Dei sui. Ea igitur die fir-
ca.teri, sed non illa misera requiescit. Exsurgit matum est proposilum cordis ejus.
dcnuo, et Bernardi leclulum pel.l;' sed denuo ille 10. Necvero surda aure percepit vocem dicentis :
proclamal : Latroncs ! lalrojies ! Quo_ritur iterum Qui audit, dicat, Veni (Apoc xxn, 17). Siquidem
iairo, latet iterum, nec ab eo qtii solus noveral, ab illa hora, sicut ignis qui coniburit silvam, ct
piibliealur. Lsqtie tertio improba mulier sic repulsa, siCut flamma coiiiburens montes , hinc inde prius
vix tamdcm seu metu, seu despcrationc victa ces- " viciniora quseque corripiens, postmodmn in_ulte-
savil. Cum aulem dic sequenli iter agcrent, ar- riora progrediens : sic ignis quem niiscral Dominus
giienles Bcrnadum socii, qitosnam toties ea nocte in cor seivi sui volens ut arderet, prinio fratres
latfoiies somniaverit, perquirebant. Quibus ille : ejus aggreditur, solo minimo ad conversionem ad-
- Vcraciler, inquit, aderat lairo, el quod miiii pre- huc minus habili, seniori palri ad solaiium dcrcli-
tiosius eslin hac vila, caslilatem vidclicet, hospila cio, deinde eognatos, et socios, et aroicos, de qui-
nilebalitr auferre, iiicoiiiparabilemque thesaurum. buscunque polerat esse spes conversionis. Priniits
8. Inler luec latiicn cogilans el pcrpendens, qttod oniniuni Galdricus avunculus ejus. absque dilatione
vulgo dicitur, non esse tuluin diu cohabitarc ser- aut hsesitatione, pedibus, ut aiunt, ivit in senten-
penti; fugam n.editari coepil. Videbai enira mun- tiam nepotis, et consensum conversionis, vir hone-
dutn cl piincipem cjus exierius sibi mulla o_fei'en- stus ct potens in sasculo, et in ssecularis militiaj
lein, niagnas rcs, spcs majores , scd fallaces omnes, gloria nominaliis, dominus castri m lerritoriq
el vanilales vanilattini, et vanilatem onniia. Vcrila- iEduensi, quod Tuillium (15*)dicitur. Continuo eiiam
tcin vcro ipsam iulcrius jugiter audicbai clamantem Bartholoniseus occurrens, junior cseterjs fratrilms,
ac dicentcin : Vcnite ad me, oinnes qui laboraiis et r ci needum miles, sine difficultate eadem iiora salu-
onerati estis, ei ego rcficiam vos. Toliite juijum meum laribus monitis dedit assensum. Porro Andreas,
supcr vos , et invcniclis requiem animabus veslris Bernardo eliam ipse junior, et novus co tenipore
(Mallh. xi, 28, 29). Perfeeliits vero relinqucre miin- niiles, verbum fratris difficilius admittebat, donec
duin dcliberans, cco.pil inqtiirere et invesiigare, ubi subito exclamavit : « Yideo, i inquit, « matrem
cerliiis ac puritts invcnirel requiem aninise suse sub meain. t Yisibiliicr siquidein ei appariiit, serena
Jugo Clirisli. Inquirenti atileni occurrit Cislercii in- facie subridcns, et congratulans propusito filioruni.
novalse monaslica; rcligionis nova plaiitaiio; mcssis Itaque ct ipse continuo inr.hus dedit, et de tirone
tnulta, scd "operariis indigens, !©§j@ cum vlx ad- sseculi faclus est miles Christi. Nec soltts vidit An-
imc aiiquis convcrsionis gratia illuc declinaret, ob dreas tanlorum matrem iiliorum la.tantem, sed con-
iiiiniam vita. ipsius ct pauperlalis aiislerilalem. fessus est et Burmirduseaniflein similiter sevidisse.
Qiiie tamen cum animuin vere Detint qux'rciilein l.tndo pritiiogeiiiiiis frairiini, conjugiojam alligatus
niiniine terrerent, posthabita omni haisitaiione ac crai, vir niagnus, ei pv# abis jam in sseculo radi-
liraore, illuc vertit intenlioncm, posse se a-siiiiiaus caius. Ilic priino pattltrlitm ha.sitans, sed confiniio
oiniiino ibi dclilesccre, el ab.scondi in alisconililo rein pcrpendcns et rccogitans, conversioni consen-
I.uiici Dei ab onini coniurbaiUiiic hontiiitim; raaxiiuc- D sit, si laiueii coiijtix aiinueret. Yerum id qttidem de
que ad eflugiuin vauilalis; scu de steculari geiictosi- jiivcncula nobili, et parvtilas filias lmtrienle, pene
taic, seti de acrioris ingenii gralia, seu eliatn forte impossiliiie videbalur. At Burnardus de misericordia
dc alictijus nomine sanctiiaiis. Doniini spem concipieits cerlioreni, iiicunclanter ei
9. Ubi vero dc convcrsionc iraclantein fratres spopoiulii aul con&eiisiiram fcininani, aut celeriler
ejtts, et qtti carnalilcr eitin diligebanl, perseiiscriinl; moritiiram. Dennmi cttnt oiiiiiitnodis illa renueret,
oinniiiiodis agere co-perunl, ut aninuini cjus.ad stu- vir cjtts niagiiaiiimus, inio ea jam prseventus fidei
dittin possenl divertere lilleraruin, ct amore scicnlia. virltilc, in qua poslmodtira excellenter enituil; vi-
saicularis steculo arctins implicarc. Qtta iiirairitni- rile coiisilknn Doinino inspirante concepit, ut abji-
suggcslione, sicul fateri solet, propeniodiim relar- ciens quidqiiid liaberc videbalur in sseculo, vitam
dtiti fueranl gressus ejus : sed niattis sancta. me- instituerel agere rusticanam, laborare scilicel ma-
moria inipoitune animo cjus inslabat, ila ut srcpius nibus propriis, unde suam susleniaret ct uxoris vi-
sibi occurrcntcin vidcre videretitr, couquerer.letit et tam, quam invitam dimittere non licebat. Interim

(1-J) Grancey. (io') Touillon.


255 LIBER I AUCTORE GUILLELMO. 2?A
superven.it Bernardiis, qui undique alios atque alios A ferrum, ul minus jam leneretur, et aliquatenus in-
coiligens diseurrebat. Nec mora, fiageflabatur prce- cedere posset. Sed quid ageret? Erat ostium obse-
dicta Guidonis uxorinfirmitalegravi. Etcognoseens ratum, et prb foribus pauperummultitudo. Surrexit
quia durum si-bi esset contra stimulum ealcitrare, tanieri, et non tam spe evadendi quam tsedioja-
accersito Bernardo veniam deprecatur, et prior ipsa cendi, seu curiositate tentandi, accedens ad ostium
. 1©@7 conversionis petit assensum. Denique juxta subterranese domus, in qua vinctus.et clausus erat,
morem ecclesiasticum separata a viro, interveniente mox ut pessulum
tetigit, sera tota inter nianus ejus
parili voto castitatis, in ecelum sanctimonialium rollapsa est, et ostium domus apertum, Exiensque
transiit feminarum, religiose usque hodie serviens pedetentim, sicttt homo
eompeditus, ad ecclesiam,
Deo(lG), ubi adhuc vespertina celebrabantur officia, perten-
ll.Secundus natu post Guidonem Gerardus erat, debat. Porro mendici qui pro foribus domus asta-
miles in armis strenuus, magnseprudentise, benigni- bant, videntes quod fiebat, et divinitus exterriti, in
tatis eximise, et qui ab omnibus diligeretur: qtii cse- fugam versi sunt, nihil clamantes. Cumque jam ec-
teris, ut dictum est, primo auditu et primo die ac- clesi-S propinquaret. egrediens quidam de familia
quiescentibus, ut mos est sapientise sa_cularis, levi- domus captivitatis sua., germanus illius a quo.cu-
la.eni reputans, obsiinato animo salubre consilitrm & stodiebatur, vidensque eum ad eeclesiam properan-
et fratris monita repellebat. Tum Bernardus fide tem : « Tarde, » inquit, n Gerarde, venisti. _ Expa-
jani igneus, et fraternse charitatis zelo mirum in mo- vescenfe illo : « Festina, J ait, _ adhuc superest
. diim exasperatus : . Scio,» inquit, . scio, sola vexa- quod audias. . Oculi quippe ejus tenebantur, nec
tio intellectum dabit auditui. . Digitumque lateri prorsus quid ageretur intelligebat. Demum ad al-
ejus apponens:« Yeniet, . inquit, « dies, et cilo vc- tiores gradus ecclesise cum adhuc compeditum data
-ii-fc,cuin laucea,: lateri buic infixa, pervimn iter manu Gerarduih sublevasset, introeunte illo eccle-
ad cor tuum faciet consilio salutis tuse, quod siam, tune primum quid ageretiir agnovit, et cona-
aspernaris -.,: et timebis quidem, sed minime mo- tus eum retinere non potuit. Hoc modo Gerardus a
rieris. _ Sie- dictum, sicque factum est. Paucis- captivitate ainoris sseculi hujus, et eaptivitate filib-
simis interpositis diebus eircumvallatus ab inimicis, rum sseculi liberatus, votum quod voverat fideliter
eaptus et vulneratus juxta verbum fratris, lanceam exsolvit.. In quo potissimum notum fecit Dominus, a
gestans ipsi lateri, eidemque infixam loco cui illc quanta perfectione sanct_e conversalionis gratiam
digitum applicuerat, trahebatur, et mortem quasi iste Dei famiilus Ceperit, qui in ejus spiritu , qui
jam pra.sentem metuens clamabat : _ Monachus f, ( fecit quse futura" sunt, quod erat futurum videre
sum, paonachus sura Cisterciensis. » Nihilominus potuit quasi jam factum. Prsesentialiter quippe in
. tamen captus et reclusus in custodia est. Yocatus Iatere fratris ei lancea 1®Q§ apparebat, quando
est Bernardus per eelerem nuntium," sed non venit. digitum applicuit loco vulneris mox futuri, sicut
t Sciebam, . inquit, .. et prsedixeram quod durum postmodum. ipse confessus est, cum ab Ms interro-
esset ei contra stimulum calcitrare : nee tamen ad garelur, quibus celare non poterat.
mortem ei vulnus hoc, sed ad vitam."» Et faclum 15. Cum au.tem cseteri, ut diximus, prima die
. est ita. Siqjildem de vulnere prseter spem cito con- in eodem essent cum Bernardo spiritu congregati,
valuit, propositum vero seu votum quqd voverat mane intrantibus eis ad ecclesiam, apostolicum il-
non mutayit. Cumque jam liber ab amore soeculiho- lud capitiilum legebalur, Fidelis est Deiis, quta qui
. slilibtis adhuc vinculis teneretui', el hocsolum esset cmpii in vObisopvs bonum, ipse perficiet usque in
quod conversionis cjus propositum retardarel, in dicm Jesu Cliristi (Philipp. i, 6): quod devolus ju-
...hoc etiani cito adfuit ei raisericordia Dei. Venit fra- venis haud secus accepit, quam si de coelo sonuis-
ter ejus laborans ut erui posset, sed non profecit. sei. Exsultans itaque spiritualis jam pater regene-
Et cum nec loqui ei pennilteretur, accedens ad car- ratorum in Christo fratruni suorum, et manum
cercm clamavit: < Scito, frater Gerarde, quia itiiii D Domini intelligens secum operantem , coepit ex hoc
. stimus in proximo, et monasteritim -intrdituri. Tti prsedicatioui insistere, et quoscunque poterat aggre'-
vero quandoquidem exire non licet, hic monachus gare.Ca.pit_novuminduerehominem, etcum quibus
esto, scicns qiiod vis, et non poles, pro facto re- de litteris sseculi, seu de sseeulo ipso agere solebat,
putarji . de seriis et conversionc tractare; bstendens gaudia
42. Cumque Gerardus magis ac magis anxiaretur, mundi fugitiva, vilie miserias, celerem mortem, vitam
paucis interpositis diebus, audivit vocem in somnis postmortem, seu inbonis, seu in malis, perpetuam
dicentem sibi: « Hodie liberaberis. - Erat autem fore. Quid multa? Quotquot ad hoc prseordinati
sacrum Quadragesimse tempus. Circa vespertinam erant, operantein eis gratia Dei, et verbo virtutis
cun-
itaque diei horam cogitans quod audierat, compedes ejus, et oratione etinstantia servi ejus, primo
suas tetiglt, et ecce ex parte crepuit in mariu ejus clati, deinde compuncti, alter pbstalterum credebant
(16) Et quidem apud Elariacum seu Lariacum, ctimoniales subjects. erant, uti et JulUacenses Mo-
vulgo Laire, ad muros Divionenses, ex tertia Vila, lismensibus. Gunlramnus rex locum sancto Benigna
el ex tabulis Lariacensibus : qui locus nunc Priora- concessit. .
tus est monasierii Sancti-Benigni, cui tuin istajsan-
PATEOL. GLXXXY. S
£35 S. BERNARDI VITA PRIMA. 238
et consentiebanl. Inter quos adjunctus est ei etiam A nihus quodammodo prop.ieiantibus convincebatur,
dominus Hugo Matisconensis, nobilitaleet probitate ab omnibus, dijudicabatur ab omnibus; et adorans
morum, possessionibus et divitiis sseculi ampliatus: Dominum, et confitens quod vere Deus esset in eis
Cor. xiv, 24, 23), aut ipse unanimitati eorum
qu hodie merito religionis el sanclitatis suse, (I
raplus a Pontiniaccnsi ccenobio, quod ipse sediiica- adhserebat, aut recedens flebat semelipsum, illos
vit, Autissiodorensi Ecclesise prseesl, merito et ho- autem beatificabat. Hoc enim illis feniporibus et in
BorePontificis!(16*).Hic audiens de conversione socii illis erat partibus inauditum, ut alicujus adhuc iii
et amici charissimi, flebat quasi perditum, quem. soeculocommorantis conversio prsescirelur. Ipsi vero
sseculo mortuum audiebat. Ubi autem primo data quasi mensibus sex posfprimum propositum in sse-
est utrique facultas mutui colloquii, post dissimiles culari habitu stabant, ut proinde plures congrega-
lacvyinas, et gemitus dissimilium dolorum, verba rentur, dum craorumdam negot-ia per id temporis
verliis co_perunt conferri, et res rebus comparari. expediebantur.
Cumque inter ipsa verba familiaris amicitise Hugbni 16. Cum autem jam suspecta inciperet esse niul-
infunderetur spiritus veritatis, aliam jam faciem titudo, ne quem de numero eorum subriperet is qui
habere cceperunt verba mutus. coUocutionis. Datis tep.tat, placuit Deo super hoc revelare quid futu-
1>T~-J_\esset. Aspiciebat euim quidam eorum in visu
itaque dextris in sodalitium novse vitse, longe di-
gnius veriusque facti sunt cor unuin et anima una, noctis, et videbat quasi eos omnes consedisse in
in Christo, quam in sseculo ante fuissent. <_omouna, et per ordinem singulos quasi commu-
14. Post paucos autemdies nuntiatur Bernardo, nicare de cibo quodam miri candOris et saporis:
subversum ab aliis sociis Hugonem, a proposito re- quem cseteris omnibus opiime suscipientibus, et
silire. Qui opportunitate invenfa, quod magnusi cusn gaudio magiio, duos ex omni numero illo no-
quidam episcoporum convenlus illis in partibus ha- tabat a.cibi illius salutaris participaiione vacuos re-
boretur, festinat ut revocet pereuntem , iterunique> maasisse. Alter namque eorum nec sumebal; aiter
parturiat. Observautes autem pra.dicti sodales et. sumere quidem "videbatur, sed tanquam minus caute
subversores Hugonis, viso eo,prsedamainbiunt suam,, sumeret, spargebatur. Ulrumque vero postea pro-
et omncm ei lortuendi adimunt facultatem, omnera! baviteventus. Alter enim, priusciuam ventum esset
aditum intercludunt. At Ille, cum ei loqui non pos- ad rem, conversus retrorsum in sseculum rediit.
set, clamabatpro eOad Dominum: quo orante cuin[ alter^cum cseteris coepit quidem opus boiium, sed
lacrymis, subila et vehemens inundalio pluvise mox: non perfeeit. Vidi ego eum in sa_cuiopostea vagum
erupit. Consederant autem in campo, quod aer se- et profitgum a facie Doaiini sicut Caki, quantum ani-
renus esset, et nil tale sperarent. Dispersi igiiur.T' siadverlere potui, hominem liumil.I_muni,efmisera-
omnes ad repenlinum imbrem, vicum proximumi bilis confusionis, sed nimics pusillanimitatis. Qui
petunt. At Bernardus Hugonem tenens: . Mecum, is tamen in uitimis Claram-Vallem rediit infirmitale
ait, « suscinebis hujus pluvise guttas. i Cumquei corporis et inopia cogente, cum homo bene natus ab
soli remansissent, non fuerimt soli, scd Dominusi omnibus cognatis et amicis projiceretur: ibique
fuit curo eis, reddens eis continuo ct aeris et animii proprietati renuntians, sed non omnino propriae vo.
serenitatem. Ibi renovatumest foedus et mopositumL luntati, obiit, non quidem intus, sicut frater et do-
coniirmatum, quod non potuit deiuceps vioiari. eiesticus, sed foris misericordiam postulans, sicut
15. Videbal ista peccator, et irascebatur, denti- pauper et mendicus.
bus suis fremebat et tabescebat; justus autem con- 17. Jamveroadveniente diereddendivoti etcom-
fidens in Domino gloriose de sseculo triumphabat.'.* plendi desiderii, egressus est de domo paterna
Jamque eo publice et privatim pr_edicante, matress Bernardus,pater fratrumsuorum,cumfratribussuis,
filios abscondebant, uxores detinebant maritos, , filiis suis spiritualibus, quos verbo vitse Chrislo
amici amicos avcrtebant; quiavoci ejus Spiritus. genuerat, Videns autem Guido primogenitus fra-
sanclus tantse dabat voceni virtutis , ut vix aliq_nis
; n trum suoruni Kivardum fratrem suuni minimum,
aliquem teneret affectus. Crescente sicpjidem nu- puorum cuni pueris aliis in platea: « Eia, J inquit,
niero eorum qui in hanc conversionis unanimita- « fratsr Nivarde, ad te solum respicit omnis terra
tem consenserant, sicut de primitivis Ecclssia;_ possessionis nostrse. i Ad quod puer non pueri-
filiis legitur: Mullitudinis eon.ro erat cor unum, ell litermotus: « Vobis ergo, . inquit, Eccelura,et milii
snima una in Domino (Act. iv, 52), et habitabant. terra? Nort ex sequo divisio hsec facta est. s Quo
un&nimiier simul, nec quisquam aliorumaudebat.se . dicto abeuntibus illis, tttnc quidem domi cum pa-
conjungere eis (Id. y, 12, 15). Erat enim eis Ca- tre remansit, sea modico post evoluto tempore fra-
siellicni domus una propria et communis omnium,, tres seeulus, nec a patre, nec a propinqtiis scu
ubi conveniebant, et cohabitabant, et colloqueban- amicis potuil retineri. Supererat de Deo dicata domo
tur, quam ingredi vis aliquis audebat qui non essett illa paier senior cum filia, de quibus etiam suo loco
de ccelu eorum. Sed et si quis intrabat, videns ett dicemus.
audieris IGSS 1u8ei™ gerebantur et dicebaiitur,, 18. Eo' tempore novellus et pusillus grex Ci-
sicut de Christianis Corinthiis Apostolus dicit, oni-- sterciensis sub abbate degcjr.s, viro venerabili Sle.-
^.6*) hugo III, ex primo abbaie Ponliniacensi antistes creatur an. 1155. -
237 LIBER i AUCTORE GUILLELMO. £58
phano, cum jam graviter ei tsedio esse incipe- A clionibus dulcedinis suse; quanta repleverit gratia
ret pa citas sua, et omnis spes " posteritatis deci- eleetioiiis; quomodo ab ubertate domus suseinebria-
deret, in quam sanctse illius pauperlatis hseredi- verit eum. Ingressus est autem domum illam pau-
las transfunderetur, venerantibus omnibus in eis perem spiritu, et eo adhuc tempore absconditam ac
vitfe sanctitatem, sed refugientibus austeritatem; perie nullam. intentione ibi moriendi a cordibus et
repente divina hac visitatione tam Iseta, tam inspe- memoria hominum, et spe delitescendi et latendi
rata, tam subita Isetificatus est, ut in die illa re- tanquam vas perditum; Deo aliter disponente, et
sponsum hoc a Spiritu sancto accepisse sibi dcmus eum sibi in vas electionis pra.parante, nonsolumad
iila videretur : Lwtare, sterilis, qum non pariebas; Ordinem monasticum confortandum ac dilatandum,
erumpe et claiha, qum non parturiebas: quiti mutii sed etiam ad nomen suum portandum coram regi-
filii desertm, tnagis quam ejus quw habet virum bus et gentibus, et usque ad exlremum lerras. Ipse
(Isai. LIV, 1.); de qtiibus postmodum visura es vero, nil tale de se sestimans aut cogitans, poiius ad
filios filiorum usquc in multas generationes. [Nam custodiam sui cordis, et propositi constantiam, hoc
anho priore uni ex eisdem Cisterciensibus primis semper in corde, ssepe etiam in ore habebat: « Ber-
fralribus inextremo jamposito , apparuit innumera narde, Bernarde, ad quid venisli? . Et sicut de Do-
hominum multitudo prope basiiicam , ad fontem la- B mino legitur, quia cwpit Jesus facere et docere (Act. i,
vans vestimeiita sua: et in ipsa visione dictum est 1), a prima die ingressus sui in eellam Novitiorum,
ei, quia fons Enrioh vocaretur. Quod cumindicas- ipse coepit agere in semetipso quod alios erat do-
setabbati, intellexit protinus vir magnlfiCus divi- cturus.
ham consolatlonem: et multum quidem jam tuncde 20. Postmodum enim cum Clarse -Vallis abbas
promissione, sed plurimum postea de lOf© exhi- esset orrlinatus, adventantibus novitiis et festinan-
bitione lsetatus, egit gratias Deo per Jesum Chri- tibus ingredi, audire eum soliti sumus prsedicantem
stum; qui cum eo et Spiritu sancto vivit "et regnat ac diccntem : ! Si ad ea quss intus sunt festinatis,
in ssecula sa.eul.orum. Amen. (17)] hic foris dimittite corpora q.uaede sseculb attulistis :
CAPUT IV. soli spiritus iilgrediantur; caro non prodest quid-
De ingressu Ordinis, et fervore noviliafus. Quaih quam. . Quod cum novitiis ad novitatem verbi per-
parcus cibi etsomni; cupidus quoquelaboris externi; territis, parcens teneritudini eorum, clementius
dequeejus tniro in sacra Scripiura profeciu. exponendo, carnalem concupiscentiam prsedicare
19. Anno ab incarnatione Domini miilesimo cen- solebat foris dimitlendam : ipse cum novitius esset,
tesimo decimo tertio, a.constitutione domus Cisler- in nullo sibi parcens, instabat omnhnodis mortifi-
ciensis quindecimo, servus Dei Bernardus annos care non solum concupiscenlias cafnis, quse per
natus circiler tres et viginti [ai. duo etviginti], sensus corporis fiunt, sed et sensus ipsos per quos
Cistercium ingressus, cum sociis amplius quam tri- fiunt. Ci_m enim jam interiore sensu illuminati
ginta, sub abbate Stephano, suavi jugo Christi amoris dulcius ac frequentius senlire inciperet
collum submisit. Ab illa autem die dedit Dominus desursum spirantem sibi suaviiatem, sensui illi in-
fcenedictionem, et vinea illa Domini Sabaoth dedit teriori timens a sensibus corporis, vix tantum eis
fructum suum, extendens palmites suos usque ad permittebat, quantum sufficeret ad exterioris cum
mare, et ultra-mare propagines suas. [Quiaverp ex hominibus conversationis societalem. Quod cum
prsedictissociis ejus uxorati aliqui fuerarit, etuxores continui usus instantia in consuetudinem niitteret,
quoque cum viris idem votum sacrse conversationis consuetudo ei ipsa quodammodo vertebatur in na-
hiierant; per ipsius sollicitudinem sediiicatum eis turam : totusque absorptus in spirilum, spe tota in
cosnobium sanctimonialium feminarum, quod Jul- Deum directa, inlentione seu meditatione spirituali
leium (17*)dicitur, in Lingonensi parochia, Domino tota occupata memoria, videns non videbat, audiens
cooperante, niagnifice saiis excrevit, usque hodie hon audiebat; 1©71 nmil sapiebat gustanti, vix
religionis opinione celeberrimum, et personis ac D aliquid sensu aliquo eorporis senliebat. Jam quippe
possessionibus dilatatum; sed et propagaium jam annurii integrum exegerat in cella Novitiorum, ctm
per loca alia, etnon cessans adhuc amplioreni facere exiens inde ignoraret adhuc an haberet domus ipsa
fructum.] Hsec quidem fuere Viri Dei conversationis- testudinem, quam solemus dicere cselaturam. Multo
sancta principia. Conversationis auiem ejus insignia, tempore frequentaverat intrSns et exiens domum
quomodo vitam angeiicam gerens in terris vixit, ecclesi», cum in ejus capite, ubi tres erant, unam
neminem enarrare posse puto, qni non vivat de spi- tantum fenestram esse arbitraretur. Curiositaiis
ritu, de quo ille vixit. Solius quippe donantis et enim "sensu mortihcato, nil hujusmodi sentiebat;
accipientis est, nosse quantiim ab ipso mox conver- vel si forte aliquando eum contingebat videre, rae-
sionis exordio prsevenerit eum Dominus in benedi- moria, ut dictum est, alibi occupata non advertebat.
(17) HseCiriter uncinos inclusa ex ms. sunt de- corporum quam aniinarum , quatuor deputati"
SUnipta. erant monachi per abbatem . Molismensem. . Hsec
(17*)Aliis Juliacum, vulgo Juilly, quem locum acta sub Guidone abbate,exsub annum 1115 ; ad qttera
Milo Barri comes ccenobio Molismensi concessit, Bernardi epistola 80, chartaaoud Chiffletium.
«ut religiosis deserviret feminis sub ordinatione De Julleio iterum infra, num. 50. .
Molismensis abbatis : quibus ad regimen sui, tam
239 S. BERNARDIVITA PRIMA 240
Bine memoria quippe sensus sentienlis nullus est. A j vitam suslentandam, quam ad difierendammoriem.
21. Natura quoqueineo nondissentiebal a gratia, Semper autem post cibum quasi pensare solitus est
ut in eo quoque quodaramodo impletum viderctur quantum comederit. Si quando vel ad modicum
essc quod legitur : Pv.er eram ingcniosus, et soriilus mensuram solitam exccssisse se deprehenderit, im-
sum animam bonam; et cum magis essem bomts, veni pune abire non palitur. Sed et usus parcimonia. sic
ad corpus incoinquinatmn (Sap. vm, 19, 20). Ad ei in naluram versus est, ut etsi aliquando corpo-
contemplanda quippe spiritualia quseqiie scu divina, ralis sibi cujuslibet rcfectionis plus aliquid solito
cum gratia spirituali, naturali quadam virlute pol- velit indulgere, vix possit. Sic auteni ab initio fuit,
lebat ingenii; sortitusque etiam in hoc erat animam inter novitios novitius, monachus inter monachos,
bonam, sensualitatem non curiose lascivam, nec spiritu validus, corpore inlirmus: nil indulgentise
superbe.rebellem, sed congaudentem spiritualibus circa corporis quielem seu refectionem, nihil re-
studiis, et in eis quse ad Deum sunt, sponte sub- missionis de communi labore vel opere fieri sibi ali-
dkaia spiritui et servientem : corpus etiam nullius quando acquiescens. Cseteros namque sanctos esse
unquam contaminatum consensu flagilii, etsi ne- arbilrabatur et perfectos ; se vero sicut novitium
glectum minus [al. non nimis negleclum], sicut _LQ5'___ et incipientem, nequaquam emeritorum per-
oportebat, curaretur, ad serviendum spiritui in ser- fectorumque indulgentiis et remissionibus indigere,
vitio Dci aptissimum instrumentum. Sed cum caro sed fervorenovitio, et Ordinis districtione, etrigore
in eo ex dono prsevenientis gratise, et adjutorio sub- diseiplinse.
sequentis naturse, et usu bono spiritualis disci- 25. Propter quod communis vitse seu conversa-
'plinse, vix jam aliquid concupisceret adversus spi- tionis ferventissimus semulator, cum opus aliquod
ritum, hoc est, quod spiritum Isederel; spiritus manuum fratres actitarent, quod seu minor usus
supra vires, supra virtutem carnis ac sanguinis, ei, scu imperitia dencgabat; fodicndo, seu ligna
tcnta adversus carnem concupiscebat, ut infirmum csodendo.propriis huineris deportando, vel quibus-
animal cadens sub onere, usque in hanc diem non libet laboribus seque laboriosis illud redimcbat. Ubi
adjiciat ut resurgat. Quid enim dicam de somno, vero vires deftciebant, ad viliora quseque opera
qui in ca.teris lioniinibussoletcsserefectio laborum confugiens , laborem humilitale compensabat. Et
et sensuum, aut mentium recreatio? Extunc usque mirumin modum is, qui tantatn contemplatione re-
hodie vigilat ullra possibilitatem humanam.Nullum rum spiritualium ac divi.narum acceperat gratiain ,
enim tempus magis se perdere conqueri solet, quam circa talia non solum occupari patiebatur, sed et
quo dormit, idoneam satis reputans comparationem Q plurimurn deleciabatur. Sed morlificata, ut dictum
mortis et somni: ut sic dormientes videantur mortui est, sensualitale, cujus seu curiosilate,.seu infirrai-
apud homines, quomodo apud Deum mortui dor- tate, in hujusniodi laborum corporalium distraclio-
mieiites. Undc etiam si quem forte religiosum in nibus, perfectorum ctiam quorumcunque mentes
dormiendo seu durius stertentem audierit, seu saipenecesse est, etsi non intentione, certe memoria
minus composite jacentem viderit; patienter ferre et cogitatione, ab interiore unitate spiritus aliquam
vix potest, scd carnaliter eum seu sseculariter dor- pati dissolutionem: ipsc privilegio majoris gratia;
mire causatur. In ipso namque tenuem victum in virttilc spirilus simul et totus quodammodo exte-
tenuis somnus comitatur. In neutro enim ullam iri- rius laborabat, et totus inlerius Beo vacabat; in
diiiget corpori suo satietatem, nisi quod in utroque; altero pascens conscientiam , in altero devot.ioneni.
sumpsisse aliquid sat ei est. Quantum eniin ad vi- Laboris ergo tempore et intus orabat seu meditab.a-
gilias, vigiliarum ei modus est non totam noctemi tur absqne intermissione exlerioris laboris , et.ex-
ducere insomnem. terius laborabat absqne jactnra interioris suavitatis.
22. Porro ad comedendum usque hodie vix ali- Nam usque hodie quidquid in Scripluris valet, quid-
quando vojuptate trahitui- appelitus, sed solo limorei quid in eis spiritualiter sentit, maxime in silvis
defectus. Etenim comesturus, priusquam comedat,, et in agris meditando et orando se confiletur accc-
sola cibi memoria satiatus est. Sic accedit ad su- pisse; et in hoc nullos aliquando se magistros ha-
inendum cibum, quasi ad tormentum. A primo si- buisse, nisi quercus et fagos, joco ilio suo gratioso
quidem conversionis suse anno, seu egressionis de. inter amicos dicere solet.
cella Novitiorum, natura ejus, cum tenerse nimis. 24. Messis tempore fratribus ad secandum cum
semper et delicatse complexionis fuisset, jejuniis3 fervorc et gaudio saiicii Spiritus occupatis, citm
multis el vigiliis, frigore et labore, durioribus ett ipse quasi impotens et nescius laboris ipsius, sc-
continuis exercitiis attrita, , eorruplo stomacho,, dere sibi et requiescere juberetur, admodum con-
crudum contihuo per os solet rejicere quod inge-- tristalus, ad orationera confugit, cum magnis lacry-
ritur. Quod si quid nalurali decoetione digcslumi mis posiulans a Deo donari sibi gratiam metendi.
transfunditur ad inferiora, ibi niliilominus parlibuss Nee fefellit simplicitas fidei desidcrium religiosi:
jllis corporis non minoribus infirmiiatum incom- Continuo namque quod petiit, impetravit. Etexillo
modis obsessis, noimisi cum gravi tormento ege- die in labore illo proe cseteris peritum se esse"cuai
ntur. Si quid autem residuum est, ipsum est ali- quadam jucunditaie gratulalur : tanlo in hoc opere
meiitum. corioris ejus qualecunque. non tam ad1 devotior, quanto se in hoc ipso facultaiem ex solo
241 LIBER I AUCTORE GDILLELMO. 2i__ •
Bei dono reminiscitur accepisse. Feriatusautem ab k bus ostendendum, quod inde viverent homines, et;
hujusmodi labore vel opere, jugiter aut orabat, atit tales homines.
Iegebat, aut meditabatur. Ad orandum si se soli- 26. At Yirum Dei minus ista movebant. Summa
tudo offerret, ea utebatur : sin autem, ubicunque, el sollicitudo de salute multorum, quse a prima die
seu apud se, seu in turba esset, solitudinem cordis conversionis suse usque ad hoc tenipus tam singu-
ipse.sibi efficiens, ubique solus erat. Canonicas au- lariter sacrum illud pectus noscitur possidere, ut
tem Scripturas sinipliciter et seriatim Ubentius ae erga omnes animas maternum gerere videatur affe-
ssepius legebat, nec ullis magis quam ipsarum ver- ctum. Erat ergo vehemens in prsscordiis ejus, san-
bis eas intelligere se dicebat: et quidquid in eis di- cti desiderii, et sanctse humilitatis conflictus. Modo
vinse sibi elueebat veritatis aut virtutis, in prinise enim seipsuni dejiciens, fatebatur indignum, per
sibi originls suse fonle magis, quam in decurrenli- quem fructus aliquis proveniret: modo oblitus sui,
bus expositionum rivis sapere testabatur. Sanctos ssstuabat flagranlissimo ardore, ut liullam nisi ex
tarnen etrorihodoxos earum expositores humiliter multorum salule consolationem posse admittere vi-
legens, nequaquam eorum sensibus suos sensus sequa- deretur. Sane fiduciam charitas pariebat, sed eam-
bat, sed subjiciebat formandos: et vestigiis eorum dem castigabat humililas. Contigilautem inter hsc,
-ideliter inhaerens, ssepe de fonte unde illi hause- B ut aliquando lemperius solito surgeret ad vigilias.
rant, et ipse bibebat. Inde est quod plenus Spiritu, Quibus peractis, cum usque ad matutinas laudes ali-
quo omnis sancta Scriplura divinilus est inspirata, quanto longius superesset noclis intervallum, egrcs-
tam confidenter et Utililer ea usque hodie, sicul Apo" sus foras, et loca vicina circumiens, orabat Deum,
stolus dicit, utitur ad docendum, ad arguendum, ad ut aceeptum haberet obsequium suum et fratrum
corripiendum(IITim. m, 16). Et duni prsedicat ver- suorum : ct in eo quod diximus spiritualis fructus
bum Dei, quidquid de ea affert in medium, sic pa- desiderio eonstitutus, sitbito stans in ipsa oratione,
tens et placens efiicit, et circa id unde agitur cfii- modice interclusis oculis, vidit undique ex vicinis
cax ad movendum, ut mirentur omnes tam ssecu- montibus tantam diversi habitus et diversse ccndi-
lari quam spiriiuali prsediti doctrina, in verbis gra- tionis hominum multitudinem in inferiorem vallem
tise quse procedunt de ore ejus. descendere, ut vallis ipsa capere non posset. Quod-
'
CAPUT V. - quid significaverit, jam omnibus manifeslum est.
Hac igitiir Vir Domiiii visione magnifice consolatus,
Deinitio Clafw-Vatiis, el viii victu primorum ibidem exhortatus est eliani fratres
suos, commonens eos
monachorum, deqixeostenso diviniius ejus incre- de misericordia Dei
mento. nunquam desperare.
' "
25. Cum autem complacuit ei qui eum segrega- CAPUT VI. !
vit a sseculo, et vocavit, ut ampliore graiia' revela- De magna ejns m angustiis erga Deuni fiducia: de-
ret in eo gloriam suam, et multos filios Dei, qui que zelo perfectionis, et conversione sororis.
erant dispersi, per eum congregaret in unum; misit 27. Cum vero ante instantem biemem Gerardiis
in cor abbatis 1073 Stephani ad sedificandam d'o- frater ejus, cellarius (sic) domus, apud eum durius
nium Clarse-Yallis (18) mittere fratres ejus.Quibus quereretur ad necessaria domus et fralrum multa
abeuntibus ipsum etiam domnum Bernardum prse- deesse, ncc habere se unde eacoemerei, et urgente
fecit abbatem, mirantibus saneillis, tanquam matu- necessitate jam nullam verborum reciperel consola-
ris et strenuis tam in religione quam in sseculo vi- tionem, res autem in promptu non esset quse dare-
ris, et timentibus ei tum pro tenerioris setale juven- tur; Vir Dei, quantum interim ad pr_esen.es angu-
tutis, tum pro corppris infirmitate,.et minori usu ex- stias suflicere posset, inquisivit. Ille vero undecim
lerioris occupationis. Erat autem Clara-Yallis locus [«/.. duodecim] libras respondit. Tunc dimittens
in territorio Lingonensi, non longe a fluvio Alba eum, ad orationem confugit. Post paululum vero
(18'), antiqua speluncalatronum, quse antiquilusdi- rediens Gerardus, mulierem c|uamdam de Castel-
cebatur Vailis absinthialis, seu propter abundanlis j) lione foris esse, et velle ei loquinuntiavit. Adquam
ibi absinthii copiam, seu propter amaritudinem do- cum egrederetur, procidens ad pedes ejus eadem
loris incidentium ibi in mamis latronum. ibi ergo mulier, duodecim librarum benedictionem ei obtu-
in loco Iiorroris et vastse solitudinis consedertmt lit, orationum suftragia implorans vir.o suo pericu-
viri illi viriutis, facturi de spelunca latronum tem- lose segrotanti. Quam breviter allocutus dimisit a
plum Dei, et domum orationis. Cbi simpliciter ali- se: . Vade, i>inquiens, « sanum invenies virum=
au--
quanto tempore Deo seitvierunt in paupertate spiri- tuum. J Illa vero abiens in domum suam, sicut
lus, in fame/et siti, in frigore et nuditate, in vigi- dierat, sic invenit. Abbas vero consolans pusilla-
i liis multis. Pulmentaria ssepius ex foliis fagi conficie- nimitatem cellarii sui, ad sustinendum Dominum
; bant.Panis, instar prophetici iliius., ex bordeo-et milio de csslero reddidit fortiorem. Nec lantum semelhoc
\ et.vicia (19) erat, ita ut aliquando religiosus vir ei contigisse certum est, sed ssepe, cum hujusmodi
J quidam appositum sibi in hospitio, ubertim plo- necessitas instaret, repenle, unde non sperabatui,
rans, clam asportaverit, quasi pro miraculo omni- auxilium ei a Domino adfuisse. Propter quod vi.i.
(18) Vide notas ad epist. 51. (19) Gall. Vesce. .
(18;) Yulg. VAube.
245 S. BERNARDIVITA PRIMA. 24-4
prudenles 1074 intelligentes manum Domini esse A rantiam suam, et defleret necessitatem, quod silere
cum eo, teneritudinem mentis ejus a deliciis para- non liceret, cum ncsciret loqui: quod non tam alta
disi nuper egressi, rerum exteriorum solliciludine ad homines, quam indigna hominibus loquendo 1__-
gravare cavebant, eas ipsi inlra sentetipsos, ut po- deret coiiscientias auditorum: quod tam scrupulose
terartt, digerenles, el tantummodo de inierioribus perfectionem a fralribus simplicibus exigebat, in
conscientiis suis, et causa animarum suarum eum quo se nondum inveniret ipse perfectum. Cogitabat
consulentes. namque eosmulto meliora et viciniora saluli sua.
28. In quo tamen pene hoc eis contigit, quod in silentio suo meditari, quam ab ipso audirent: de-
filiis Israel legimus olini de Moyse contigissc, cum votius et efficacius salutem suam operari, quam ex
diu conversatus cum Domino in monte Sina, et de ejus exemplo acciperent: ex proedicationevero ejus
caligine nubis egrederetur et descenderel ad popu- scandalizari potius quam aliquid concipere sedifica-
lum, ex colloquio Domini faciesejus cornuta appa- tionis. Cumque super hoc vehementius lurbaretur
reret el terribilis, adeo ut fugeret populus ab eo et contristaretur, et diversse cogitationes aseende-
(Exod. xxxiv, 29-55). Egressus enim Vir sanclus a rent in cor ejus, post multos cogitationum flexus
facie Domini, qua in solitudine Cistercii, et subli- et cruciatus cordis, decrevil ab exterioribus omni-
mioris altiludiiie contemplaiionis in silentio aliquan- B
I bus ad interiora sua recolligere se, ibique in solitu-
diu fruitus erat, quasi de ccelo afferens inter ho- dine cordis et secrelo silentii continere, et pra_sto-
iuines miraculum quoddam conquisitse sibi apud lari Dominum, donec quoeunque modo misericor-
Deum plus quam hurnanas puritatis, homines quos dia; suse super hoc ei suam revelaret voluntauyn.
regere, et inter quas conversari veniebat, pene Nec tardavit misericordia Dei auxilium in temporc
omncs a se absterruit. Si quando namque de spiri- opportuno. Paucis siquidem evolutis diebus, vidii
tualibus et sedificatlone animarum sermonem ad in visu noctis puerum charitate quadam divina astan-
eos habebat, loquebatur hominibus iingua Angelo- lem sibi, et magna auclorilate prsecipienleni fiducia-
rum, el vix inlelligebatur. Maxime autcm in his liter loqui quidquid ei suggereretur in apertione oris
qu__ ad mores honiiiiuni pertinebant, ex abundantia sui; quoniam non ipse esset qui loqueretur, sed Spi-
cordis sui tam sublimia eis proponebat, lam per- rilus qui loquerelur in eo. Et extunc manifestius ir_
fecta exigebat ab eis, ut durus videretur sermo; in lO^B e0 et Per eunl loquens Spiritus sanctus , et
tanlutn non capiebant quse dicebantur. Rursum, sernionem ei potentiorem et sensum in Scripturis
cum singillatim eos audiret confitentes sibi, et se- abundantius suggerens iu apertione oris ejus, apud
metipsos accusantes super diversis illusionibus co- r auditores quoqueei gratiam addidit et auctoritatein,
gilationum conimuniuni humanarum, quas nullus et intellectum super egenum et pauperem, peccato-
in carne vivens homopenitus vitare potest; hocpo- rem posnitentem, el veniam postulantem.
tissimum fuit, in quo luci illi ad tenebras iilascon- 50. Cumque jam aliquatenus didicisset interho-
ventio esse non potuit: scilicet quod homines inve- mines conversari, ethumana agereet tolerare, jam-
niebat, quos in hac parte Angelos sestimabat. An- que inter fratres suos et cum eis inciperet frui fru-
gelicam enim raagnaex parle deguslans puritatem, ctibus conversionis suas, pater quoque, qui solus
el ex conscientia jam olim acceptse a Deo gratia. domi remanserat, veniens ad filios suos, appositus
singularis, simpHciter prsejudicans universse condi- est ad eos : qui cum aliquantum tempus ibi fecisset,
tioni humaiiae fragilitatis in tentationes seu inqui- obiit in senectule bona (19*). Soror quoque eorum
nationes cogitationum harum nullum Religiosum in sseculo nupla (20), et sseculo dedita, cum in di-
posse inciderc; vel si inciderel, vere religiosum non vitiis ssecull periclitaretur, tandem aliquando in-
esse sestimabat. spiravit ei.Deus ut fratres suos visitaret. Cumque
29. Sed viri vere religiosi, et pie prudentes , et venisset quasi visura venerabilem fratrem suum,
in prsedicatione sermonum ejus vcnerabaniur etiami et adesset cuni comitatu superbo et apparatu, ille
quse non capiebanl, et in confessionibus suis, licet: Q detestans et exsecrans cam tanquam rete diaboli
ad novum stuperent auditum, eo quod seminariumi ad capicndas animas, nullatenus acquievit exire ad
quoddara desperationis prseferre vidcretur infirmis:; videndum eam. Quod audiens illa, confusa, et com-
lamen juxla sentenliam sancti Job, nefas pulabanti puncta vehementer, cum ei nullus fratrum suorum
contradicere sermonibus Sancti (Job. vi, 10), nont occurrere dignaretur, cum a fratre suo Andrea,
excusantes, sed aecusantes infirmitaleni suam ini quem ad portam invenerat monasterii, ob vestium
conspectu Hominis Dei, in quo nerao vivcns justi- apparatum stercus involutum argueretur, iota i_i
ficari polesl in conspectu Dei. Unde factum est utt lacrymas resoluta : «Et si peccatrix sum, j inquit,
lieret magistra niagistri piahumilitas discipulorum. «pro talibus Christus mortuus est. Quia enim pecca-
Ctim enim ad nutum arguentis humiliarentur quii trix sum, idcirco consilium et colloquium bonorum
arguebantur, coepit etiam spirituali magistro adver- requiro. Et si despicit frater meus carneni meam,
sus fratres humilesel subjectos zelus suus esse su- nedespiciat servus Dei animam meam. Yeuiat, pra>
spectus, in tanlum ut ipse jam potius accusarct igno- cipiat: quidquid prseceperit ,'facere parata sum. i
(19') De eo in Net.rologio S. Benigni: . III iduss nardi abbalis Clanc-Yallis _
aprilis obiil Tccelinus monachus, pater domniBer- (20) Humbelina
245 LIBER I AUCTOREGUILLELMO. U<&
Hauc ergo promissionem tenens, exiit ad eam cum A unum et anima una in Doraino, in tantum ut ssepe
fratribus suis frater ejus. Et quia eam separare a alter alterum hospitem deinceps haberet, ct propria
viro non poteral, primo verbo omnem ei mundi esset domus Episcopi Clara-Yallis; Clar_e-Vallen•
gloriam in cullu. vestiuin, et in omnibus sa_culi sium vero efficerelur non sola domus Episcopi, sed
pompis et euriositalibus interdixit; formam vilse et per ipsum tota civitas Catalaunensis. Quinetiam
matris suse, in qua multo tempore vixit cum viro, et Remensis provincia, et Gallia tota per eum in
ei indixit, et sic eam a se dimisit. Illa vero obe- devotionem excitata est ad reverent.iam Viri Dei. Ab
dientissime parens praecepto,rediit ad propria, mu- illo siquidem tanto episcopo cseteri didicerunt su-
tata repcnle secundum omnipotentiam dexterse Ex- sciperaeum, et revereri tanquam angelum Dei, ita
celsi. Stupebant omnes adolescentulam nobilem, ut hujus temporis prsesensisse in eo gratiam vi-
delicatam, subila mutatione in habitu et victu, in deatur homo tanta. auctoritatis, sic affectus. erga
medio sa.culi vilam ducere eremiticam:. instare vi- ignotum monachum, et monachum lantse humi-
giliis et jejuniis, et continuis or.alionibus, et ab litatis.
omni sseculo prorsus se facere alienain. Biennio 52. Modico vero post- tempore transacto, cum
postea sic vixit cum viro suo, illo sane, sscund® eousque infirniitas Abbatis ingravesceret, ut jam
maxime anno, dante Deo honorem , nec lemerare " nonnisi mors ejus, aut omni morte gravior vila
ulterius prsesumenle templum Spiritus. sancti. Qui. speraretur, ab Episcopo visitatus est. Cumque viso
Cliam tandem virtute ejus perseverantis. victus, li- eo Episcopus se non solum vilse ejus, sed et sani-
beramque a se dimit.ens, juxta ritum Ecclesise, fa- tatis spem habere diceret, si consilio ejus acquic—
cultatem ei concessit serviendi Deocui se probavit. scens, secundum iniirmitatis suse ntodum aliquam,
llla vero qplata liberlate potita, monasterium Jul- corpori suo curam pateretur inipendi, ille vero a
leium (20*) adiens, cum sanclimonialibus inibi Deo rigore vel usu consuetudinis suseminus facile flecti
servientibus reliquum vitse suseDeo vovit: ubi tan- posset, profectus Episcopus ad capitulum Cister-
tani ei Dominus gratiam contulit sanctitatis, utnon ciense, ibi coram pauculis abbatibus qui convene-
minus animo quam carne illorum probaretur vi- rant, pontificali humilitate et sacerdolali charilate,
rorum Dei esse germana. . .. toto corpore in terram prostratus, peliit et obt.inuit
CAPUT YII, ut tantum anno uno in obedientiam sibi traderetuiv
Deordinatione saiictiBernardi in abbaiem, deqiiecttra Quid enim tanise humilitati in lanta posset.auctori-
valetudinis ejus; itemde laude disciplinmreligiosm tate negari? Reversus itaque Glaram-Yallei-i, extra
jain tum in Clara-Vglle vigentis. , claustra etterminos monasterii domunculam unam
31. Cum autem missus noviter Clarani-Yallein ei fieri prsecepit: ordinans et mandans in cibo vel
Bernardus, ordinandus esset in ministerium ad potu, sive in aliquo ejusmoai circa eum nullam ibi
quod assumptus erat, et sedes Lingonensis vaca- teneri Ordinis districtionem; nullani de tota curs
ret, ad quam ordinalio ipsa respiciebat, quserenti- domus ad eum referri sollicitudinem, sed sini [ al.
bus fratribus quo eum ducerenl ordinandum, cito sibi] eum vivere secundum modum ab eo prsestitu-
de proximo se ol.itulit bona fama venerabilis Cata- tum.
launensium episcopi, opinatissimi illius magistri 55. Eoaem tempore et ego jiaram-Yallem, ipsuni-
Guillelmide Campellis,illucque eum transmittendum que frequentare ccepi: quem cum ibi cum quodam
esse definitum est. Sicque factum est. Abiit autera abbate altero visitarem, inveni eum in suo illotugu-
Catalaunum, assumpto secum Elboldone monacho rio, qualeleprosisin compitis publicis fieri solet. In-
quodam Cisterciensi. Intravit ergo prsedicti episcopi veni autein ex prsecepto, ut dictum est, [Episcopi et
doaium juvenis exesi corporis et moribundi, habitu Abbatum feriatum ab omnisolliciludinedomus,tam
quoque despicabilis, subsequente monacho seniore, interiori quam exteriori, vacantem Deo et sibi, et
et magnitudine et robore corporis eleganti, alhs ri- quasi in deliciis paradisi exsultantem. Ingressusque
dentibus , aliis irridentibus , aliis rem, sicut erat, I >regium illud cubiculum, cum considerarem- habita-.
interpretando venerantibus. Cum autem quserere- tionem et habitatorem, tantam mihi, Deum testors,
tur quis eorum esset abbas, Episcopus primus domus ipsa incutiebat reverentiam sui, ac si iugre-
oculos in l©y@ eum apertos habens , agnovil ser- derer ad altare Dei. Tantaque affectussum suavitate
vum Dei, et suscepit eum sicut servus Dei. Cum circa hominem illum, tantoque desiderio in pauper-
enim prinio in privato eolloquio omni melius locu- tate illa et simplicitate cohabilandi ei, ut si optio
tione prudentiam juvenis magis magiscjue prode- illa die niihi data fuisset, nil lam optassem quam
ret verecundia loquendi, intellexit vir sapiens di- ibi cum eo seinper manere ad servieudum ei. Cuin-
vinam visilationem in adveniu hospitis sui. Nec que et ipse vicissim nos cum gaudio stiscepisset, et
defuit hospilalitatis pia instantia , donec usque ad qusereremus quid ageret. quomodo ibi viveret, modo
familiarem fiduciam et libertalem loquendi pro- illo suo generoso arridens nobis : « Optinie,J inquit.
ducto colloquio ad alierutrum, jam meliiis eum « Ego cui hactenus homines rationabiles obediebant,
commendaret conscientia sua quam verba. Quid justo Dei judicio irrationali cuidam bestise datus
multa? Ex illa die et ex illa hora facti sunt cor sum ad otediendiim. t Dicebal autcm de quod?m;
(20'j Gallice_r«f//y,de quo supra not. 18*.
247 S. BERNARDIYITA PRIMA. 248
homine rusticano et vano , nihil prorsus scieute, A it simplicitale et hurailitate sedificioruinsiinplicita-
4. in
ipsumque abinfirniitatequalaborabat,curaturum se ttem et iiumililatem inhabitantium pauperum Christi
jactitante, cui ad obediendum ab Episcopo et Abba- vallis v muta loqueretur. Denique in valle illa plena .
tibus et fratribus suis traditus erat. Ibique cum eo 1: hominum, in qua nemini otiosum esse licebat, om-
manducantes, cum arbilraremur hominem tam in- rnibus laboraiilibus, et singulis circa injuncta occu-
firnium , lantseque providentise commissum, sicut patis, _ media die medisenoctis silentium a superve-
oportebat, procuraudum, et videremus ei, agente nientibus i inveniebatur, prseter laborum sonitus, vel
medico illo suo, ollerri cibos quos sanus quis vix si s fralres in laudibus Dei occuparentur. Porro si-
prse angustia famis atlingeret, videbamus et tabe- 1lentii ipsius oido et fama tantam etiam apud ssecu- .
scebamus, vix regulari silentio nos coliibente quin lares 1 homines supervenientes sui faciebat reveren-
in illum quasi sacrilegum et homicidam ira et contu- ttiam, ut et ipsi, non dicam prava vel otiosa, sedali-
meliis insurgereraus. Ipse aulem in quem hsecfiebant, iquid etiam quod adrem non attineret, ibi loqui ve-
indifferenter cuncta sumens, seque omnia approba- rerentur. Loci vero ipsius solitudo inter opaca sil- .
bat: sicut qui sensu ipso corrupto, et pene emortuo varum, et vicinorum hinc inde mon.tium anguslias,
sapore, vix aliquid discernebat. £077 Namel san- in qitq servi Dei latebant, speluncam illam saucti.
guinem crudum per errorem sibi oblatum pro bu- ^B Benedicli patris nostri quodammodo repraes.entabat,
lyro multis diebus noscitur coniedisse; oleum bi- in qua aliquando a pastoribus inventus est: ut cujus
bisse tanquam aquam, et multa talia contingebant iiiiitabantur vitam, habitationem ejus ac solitudims
ei. Solam quippe aquam sibi sapere dicebat, eo quod formam aliquam habere viderentur. Omnes quippe
dum suraeret, fauces et gultur ei refrigerabat. etiam in multitudine solitarii ibi erant. Yallem nam-
54. Sic ergo tunc eum inveni, et sic habitabatin que illam plenam hominibus, ordinis ratione chari-
illa solitudine sua vir ille Dei. Secl non crat solus, tas ordinata singulis solitariam faciebat; quia sicut
cum qtio erat Deus, el custodia et consolatio san- unus homo inordinatus, eiiam cum solus est, ipse
ctorum Angelorum : quod eliam manifestis indiciis1 sibi turba est; sic ibi unitate spiritus, et regularis
demonstraiuoi est. Nocte cnim quadam solilo at- lege silentii, in multiiudine hominum ordinata(21),
lenlius orando effuderat super se animam suam, cum1 solitudinem cordis sui singulis ordo ipsedefendebat.
tenuiter soporatus voces audivit tanquam transeun-
56. Domibus vero et habitaculis simplicibus vi-
tis mullitudinis copiosse.Evigilans autem et easdem
ctus inhabitantittm persimilis erat. Panis non tam
voccs plenius audiens, cellamquoque inqua jacebatt
furfureus quam terreus videbatur, duris fratrum
et
egreditur, prosequilurabeuntes.Haudproeul abe- :
ral Iocus densis adhue spinarum vepriumque frutc- (_ laboribus vixdeterradesertiillius steriliproductus
sa-
tis abundans, sed nunc longe mutatus abillo. Sttper caetera quoque cibariaquaeque vix erant aliquid
fames seu araor
liunc aliquandiu stabanl velutalternanteschori hinc poris habentia, prseter quam quod
inde disposiii, ctYirsanctus audiebat, et delectaba- Dei faciebat. Sed et ipsum novitii fervoris simpiici-
tur. Cujus tamen mysteriuni visionis non priusagno- tas sibi tollebal, cum, auasi venenum arbitrantes
quidquid comedenlem utcunque delectaret, recusa-
vitquam,translatispost aliquotannos-edificiisniona-. rent dona Bci
sterii, eodem loco posilum oralorium cerneret, ubi propter gratiam quam in eis sentle-
voces iilas audisset. Mansi aulem indignus ego cum bant. Cunienim circaomne genus carnalis I07S
studium spiri-
eo paucis diebus, quocunque oculos verlebam, nii- toleranlise, cum adjutorio gratise Dei,
tualis Patris hoc in eis effecisset ul plurima, quse
rans, quasicoelosmeviderenovos, etterramnovara, '
monachorum no- homini in carne constituto impossibilia prius vide-
etantiquorum_Egyptiorum patrum et
strorum anliquas semitas, et in eis nostri temporis bantur, jam non solum constanter peragerent
hominum recenlia vestigia. sine murmuratione, sed etiam cum mgenti delecta-
aliam in eis pepererat mur-
55. Erat enim tunc temporis videre Clar__-Vallis >s tione: . insa delectatio... - _
eam sestima-
attrea ssecula, cum viri virtutis, olim divites in sse- ^j murationem, eo penculosiorem, quo
culo el Iionorati, tunc in paupertate Christi glorian- bant quasi remotioreni a carne, spiritui propinquio-
Ecclesiam Dei in in la- reni. Persuasum quippe habentes, et quasi ciun te-
tes, planlarent sanguine suo,
bore et serumna, in fame et siti, in frigore et nudi- stimonio conscientise suse memoriae fideliter com-
anima. omneradelectalio-
taic, in persecutionibus, et contumeliis, et angustiisIS niendatuin, mimicam esse
multis ; prseparantesClarse-Vallieamquamhodieha- nem carnis, .quidquid caruem cum qualibet delecta-
arbitrabantur.
bet suflicicntiam et pacem. Neque enim se lam sirii tione nutrire videretur, fugiendum
enim per aliam viam reduci se pulabant in
quam Chrislo et fratribus inibi Deoservituris vivere Quasi anioris interio-
.estimantes, pro nihilo habebantqitidquid sibi dees- regionem suam, cum prse dulcedine de-
set: dum relinquerent post sc quod illis sufTiccretet t ris, aniara a;que ac dulciadelectabiliteredendo,
ad subsidiuin necessilatis, et ad aliquam conscien- lectabilius vivere sibi viderentur in eremo quam
tiam voluntaria. pro Christo pauperlaiis. Primaque ue prius vixissent in sseculo.
facie ab introeuntibus Claram-Vallemper descensum im 57. Cumque in hoc suspectam aliquatenus ha-
montis. Deus in doinibus cjus cognoscebatur, cum im berent spiritualis Patris quolidianam correptio-
(21) Yide enist ad Fraircs de Monte Dei, uum 9- 9.
249 LIBER I AUCTORE GUILLELMO. 250
nem (21*),quasi carni eorum plus quam spiritui defe A 59. Orabat slans die ^octuque, donec genua
rentem, aliquando ad judiciuin pra_dicti Catalau- ejus infirmata a jejunio, et pedes ejus 1@79
nensis episcopi, qui tunc forte aderat, res delata est a labore inflati, corpus sustinere non possent.
Super quo vir ille potens in verbo, sermonem ad eo; Multo tempore, et quandiu occultum esse po-
aggressusadeumfiiiemperduxit.utomneinhomincni. tuit, cilicio ad carnem usus est: ubi vero sciri ad-
quicunque dona Dei recusaveril propter gratiani vertit, continuo illud abjiciens, ad communia se
Dei, iii.iniicum esse graiise Dei, et Spiritui sanetc convertit. Cibus ejus cum pane Sac, vel aqua deco-
resistere pronuntiaret. Adducta siquidem historis ctionis legmninum, vel pultes, quales infantibus
de Eliseo propheta, et filiis Prophelaruni cum co in fieri solent. Csetera vel ejus inftrmilas non recipie-
desertis locis vitam crcmilicam dueentibus, quomo- bat, vel parcimonise studio ipse recusabat. Vino si
do, cum aliquando ad horam refeclionis venlum es- quando utebatur, raro et tiiinis modico, cum magis
set, amaritudo qusedam mortis in olla decoctio- aquam et infirmitati suse et appetitui- compelere
nis eorum invenia, per virtutemDei et ministerium testaretur. Sic aulem affec.tttset confecius, aconi-
prophetse, per infusionem farinulse dulcorata est: muni fratrum labore, seu diurno seu nocturno, vix
« Olla, . inquit,« illa prophetica,.oIla vestraest, nil se aliquando patiebalur esse excusatum, seu ab
in se nisi araaritudinem hibens : farina vero ama- 3 occitpaiionibus et laboribus ministerii sui. Videbant
ritudinem in dulcedinem convertens, gratia' Dei eum et conversationem ejus homines nieclici, et mi-
operans est in vobis. Sumite ergo securi, et cu.m rabantur, tantamque vim eum in seipso causaban-
gratiarum actione, quod cum naturaliter minus tur inferre nalurse, ac si agnus ad aratrum alliga-
aptum fuerit usibus humanis, ad h.oc pergratiam tus: arare cogeretur. Nam cum crebra illa cx cor-
Dei yesiris est usibus aptatum, ut utamini ei cb- i'uptiono stomachi per os ejus indigesta. crudilatis
medatis. In quo si inobedientes et increduli per- eruptio aliis inciperet esse molestior, maxime au-
manetis, resistilis Spiritui sanctb, et gratise ejus tem in choro psallentium, non tamen illico collectas
ingrati estis. »j fratrum deseruit; sed juxla locum stalionis sua.
CAPUT VIII. procurato ac effosso in terra receptaculo, doloris
De magna vitw ejus severitate, el indefesso inter con- iilius sie aliquandiu, proul potuit, necessitatem
tiima fractte valetudinis incommoda laborandi illam transegit. At ubi ne hoc quidem permisit in-
studio. tolerantia rei, tunc demum colleclas deserere, t\
58. Hsecergo ftiit iutempore illo sub abbate Ber- seorsum secum habitare compulsus esi, nisi quan-
nardo et magisterio ejus in clarissim.aetcharissima t tum sive collocutionis, sive consolatlonis gratia,
valle illa spiritualium schola studiorum: hic fervor ' sive disciplinse claustralis necessitate, conveiilvu
regularis disciplin_e, omnia eo faciente et ordinante, eum fratrum aliquando oporiebal interesse.
et tabernaculum Deo in terris a.dificante secundum 49. Et hsec fuit trislis illa necessitas, qua primo
exemplar quod ei in monteostensumest, cum in so- sancta illa fraternitas sanctse illiits paternitatis jugi
litudineCisterciensi cum Deo in nube habitaret. Et consortio carere posse coacta esl. In quo dolemus
ulinam post rudimenta primse conversationis, post- quidem et plangimus iniirmitatis ejus tristeni efle-
qiiam didicit aliquatenus etconsuevithomocum ho- ctum; sed sancti desiderii et spiriluajis fervoris af-
minibus esse, et intelligere super egeuumetpaupe- fcctum veneramur. Quanquam nec infirmitatis ejus
rem, compatiendo infirmitatibus hominum ; utinam efiectus usquequaque plangendus sit et dolendus.
se circa senietipsum talem exhibuiset qualem erga Quid enim, si voluit sapientia Dei per infirma potius
cseteros, tam benignum, tara discretum, tam solii- hominis illius tot tantaque confundere fortia mundi
citum! Sed continuo, cum ab annuse illius obedien- hujus ? Quid vero aliquando pro qualibet infirmitate
tise vinculo solutus, et sui juris effectus est, velut ejus remansit infectum, quod per eum secundum
arcus distentus ad pristinum rigorem, et sicut tor- datam sibi gratiam fieri oporieret? Quis enim no-
rens deteiitus etdimissus, ad prioris cursus consue- stra cetate, quantumvis robusti corporis, et ac-
tudinem reversus est, quasi repetens a semetipso curatse valetudinis, tanta aliquando fecit, quaiita
poenasdiulina. [ai. diusculse] illius quietis, et damna iste fecit, etfacit moribundus et languidus, ad lio-
laboris intermissi. Yideres hominem imbecillem et norem Dei, et sanctse Ecclesise utilitatem? Quan-
languidum conari et aggrecliqua.cunque vellet, mi- lum postea numerum hominum verbo et exemplo
nus considerare quid posset; sollicitum pro omni- traxit de sa_culo non solum ad conversionem, sed
bus, circa seipsum negligentem; omnibus in om- ad perfectionem? Quantas ex eis per totum Chri-
nibus aliis obedientissimum, sed de seipso vix ali- stianum orbem constituit domos seu civitates refu-
quandoseucharitati, seu potestatiobedientem. Sem- gii, ut quicunque peccaverint ad mortem, et seternse
con-
per enini priora sua ntilla reputans, majora molie- mortis rei.judicati fuerint, reminiscantur et
batur ad non parcendum corpori, ad studiis spiri- vertantur ad. Bomiiium, et confugiant ad eas, et
tualibus robtir addendum , cbrpus suum variis _n- salventur in eis ? Quae schisniata Ecclesise non se-
firmitatibus per se attenuatum, jejuniis insuper et davit? quas non confudit hsereses? quam pacein
vigjliis sine intermissione atterendo. ir.ter dissidentes ecciesias et populos non restituit?
(21') Vide serm.lde Epiph., num. 1.
£31 S. BERNARDI VITA PRIMA. 2S5
Et luec quidem communia sunt. Cselerum quse bona A Dei sunt non cessaret, sic in brevi apud homines
innumeris hominibus singillalim prsestitit pro causa, innotuit, ut Ecclesia Dei tam utili membro In cor-
pro persona, pro Ioeo, pro tempore, quis enumeret? pore suo reperto uti ad quodeunque oportebat non
4-1.Porro si nimielas in ,eo reprehenditur sancti dissimularel. Sed et licet a primo Ilore ineuntis
fervoris, habel cerle apud pias menles exeessus setalis, fructibus Spiritus semper abundaverit, ab
iste reverentiam suam; quia quicunque spiritu Dei hoc lamen lempore copiosius ei addita est, sicut
agunlur, multum verenlur in servo Dei reprehen • Apostolus dicit, manifestatio Spiritus ad uiililatem
dere nimium [al; nimiam] istam nimietatem. Iiabet (I Cor. xn, 7); sermo scilicet fecundior sapientiaj
et facilem apud homincs cxcusationem, cum vix ac scientise cum gratia prophetise, operationes vir-
audeat quisquam eum condemr.are, quem Deus ju- tutum, et diversarum opitulationes sanitatum. Quo-
stifical, lam multa, tam sublimia cum eo et per runi qusedain quse certa narratione didici, qua fide
eum operando. Felix cui solum reputatur ad cul- a fidelibus mihi viris assignata sunt, eadem et ipse
pam, quod cseleri prsesumere sibi solent ad gloriam. legentibus resigno.
Fuerit autem bono juveni suspecta juventus sua; CAPUT IX.
beatus quippe qui semper estpavidus : fuerit ei slu- De miraculis per eum patralis, et periculo arrogan
dium tantain virlutumplenitudinem quamhabebatex 8 tiw in eo mire per prOpinquosrepresso.
gratia, aliqua eliam laboris sui conscientia cumulare; 43. Primum ergo signum hoc fuit, quod in maim
sedetvitaejus, quaeomnibusproponebaturimilanda, servi sui mundo celebre Christus. effecit, Cum ali-
frugalis continenlise exemplo carere non debuit. In quantos jam in Clara-Yalle explesset annos, conti-
quo servus Dei, etsi nimietate forsitan excessit, piis git virum nobilem, et-ipsins quoque secundum car-
cerle mer.tibus non de nimietate, sed de fervore nem propinquum, Josbertum de jFirmitate (22*),
exempliim reliquit. Quiil autem eum nitimur excu- quod est oppidum proximum monasterio, graviter
sare, in quo ipse qui veretur omnia opera sua, non iniirmari: qui, subito prseoccupatus, amisit per.itus
confundilur usque hodie se accusare, sacrilegii ar- intellecluin pariter et loquelam. Unde etfitius ejus
guens semetipsum, quod servitio Deiet fratrum abstu- Josbertus junior, et ornr.es simul aniici,eomagis
lerit corpus suum, dum indiscreto fervore imbeciile affiigebantur dolore, quod sine Confessione et Yia-
ilhid IQSO reddiderit, acpene inutile ? Sed conva- ticovir magnificus et magnifice honoratus obiret.
luit de infirmitate, etinfirmus fortior et potens facl.us Cucurrit nuntius ad Abbateni; neque enim tunc in
est. Yirtus namque Dei vehemenlius in infirmilate monasterio erat. Yenit, et invenit eum jam triduo
ejus refulgens, extunc usquo hodie digniorem quam- sic jacentem. Compassus autem homini, seu et mo-
dam apud bomines ei efficit reverentiam, et in reven- lus lacrymis filii, simul et lugentium eajterorum,
rentia aucloritatem, et in auctoritate obedientiam. conSsus est de misericordia Dei, et sermonem ma-
42. Jam lunc enim ad opus praedicationis divini- gnificum protulit, dicens eis : e Notum vobis est,
tus aptabatur, ad quod, ut supra dictum est (22), quod in pluribus homo iste gravavit ecclesias,
ex utero matris suaj cum testiinonio divinse revela- oppressit pauperes, otTendit Deum.. Si mihi cre-
tionis olim fuerat prsesignalus. Nec tunc tantum- ditis, ut ecclesiis restitnantur ablata, elusurpatse
modo, sed omni tempore conversionis, et subjeclio- in gravamen pauperum consuetudines dimittan-
nis, et praelationis suae, ipso ordinante quo et lur, loquetur adbuc, et suorum confessionem
agenle, congruo ordine ad hoc instituebatur; et faciet delictorum, divina quoque suscipiet sacra-
i^norans quid de se fieret, r.on solum monastico, menta devotus. s Mirantur omnes, lailatur filius,
sed el omni ecclesiastico ordini in boc prseparaba- familia omnis exsultat : quidquid prsecipit Homo
tur. Et primum quidem circa resuscitandum in Dei firmiter ei promittitur, et impletur, Cseterum
monastico Ordine antiquse religionis fervorem, pri- frater ejus Gerardus, et Galdricus avunculus, non
inilias juventulis suse dedicavit, exemplo et verbo parum territi et turbati, seeretius eum super tali
in conventu fratrum intra septa monasterii ad hoc p promissione conveniunt, durius arguunl, acrius in-
omni studio vacans. Postmodum autem, cum ad vehuntur. Quibus breviter simpliciterque Tespoa-
alium vilss et conversationis ordinem infirmitate dens : « Facile, s inquit,«facere potest Deus,iquod
corporis cogeretur, et, sicut dictum est, necessilas dillicile credere vos poteslis. s Itaque posl secre-
infirmitatis, et ordo necessitatis a communi eum tam orationem, ad oblationem sacriiicii immortalis
conversatione conventus plus solilo sequestraret, accedit. Quo oflerente nunlius supervenit, 1QSI
haec prima coapit esse occasio ut, quasi hominibus qui indicaret praefatum Josbertum, libere jam lo-
de sseculo espositus, quorum,iam ad eum multitudo'' quentem, rogare obnixius ut Yir Dei festfnaret ad
magna confluebat, ipse eliam prsesentiam suam li- eum. Cui etiam post oblatum Sacrificium venienti
berius eis ac liberalius comniodans, verbum vilse; cum lacrymis et gemitu peccata confessus, divina
praedicaret. Cumque el longius aliquando a mona- Sacramenta suscepit : et duobus post hsec aut tri-
slerio pro causis Ecclesise communibus obedienliai bus diebus vivens et loquens, ea maxime quse pra^-
traheretur, et quocunque veniret, undecunque Io- ceperat Abbas sanelus, constiluit sine ulla retra-
eiHurus, de Deo silere non possef, et agere quse; ctatianesirvari. Sedddisposuitdomuisuss, et elee=
(22J Cap. 1, n. %. (22"i Gallice La Ferte-iur-A.ubc.
253 LIBER I AUCTOREGUILLELMO. 254
mosynas dedit : et sic demum Christiano more in A ne forte hsec diceret tentans eum, persistenti tan-
bona spe misericordise Dei animam exhalavit. de.m [al. tamenl manum imponit, et febrem absce-
44. Reverfebatur aliquando Pater sanctus a pra- dere jubet. Nec mora, ad imperium ejus reliquit
tis, et obviam babuit mulierem parvulmn filium in eum febris, expertum in semelipso quod in cseteris
brachiis deportanlem, quem de longe attulerat ad arguebat. Idem quoque Galdricus cum in Clara-
eum, ab utero matris habehtem nianum aridam, et Yalle aliquantos jam perageret annos, fervens spi-
brachium lorturn. Motus autem lacrymis inatris et ritu, et totius boni aemulator, ex bac luce migravit:-
precibus, jussit puerum deponi; factaque oratione qui ante unam fere horam mortis turbatus ad mo-
continuo signans puerum, et brachium et manum menlmn, et toto corpore terribiliter motus infre-
ejus, dixit miilieri ut vocaret filium suum. Yocavit muit; sed ad pristinam serenitatem reversus, vultu
illa infanlem, et ille accurrit, et utroque brachio deinceps placidissimo exspiravit, Noluit autem Do-
amplexatus matrem suam, sanus factus est ex ea minus sollicitum Abbatis animum bujus rei cogni-
hora. tione fraudari. Siquidem post aliquot dies idem Gal-
45. Erant autem hujus beati viri fratres et filii dricus apparens ei in visu uoclis, cum omnia erga
spirituales mirantes super his quse audiebant et se prospera esse sciscitanti responderet, ct in magna
videbant de eo. Nec tamen more carnalium in glo- sese gratularetur felicitatelocatum, demum interro-
riam elevabantur humanam, sed juveniii ejns setati, gatus est, 1QS2 quidnam sibi voluerit lam acerba
et nova; adhuc conversationi, spirituali sollicitudine illa in morte, tamque repentiua commotio. Dicebat
metuebant. In quo nimirum zelo Galdricus avuncu- autem quod ea bora duo spirilus ncquam velut in
lus ejus, et Guido primogenitus fratrum, cseteros puteum horrendse profundiiatis eum prsecipitare pa-
anteibanl : ut ipsos tanquam geminos quosdam sti- rasscnt:unde territus ita contremuit, sed bcato Pe-
mulos carnis suas, ne gratiarum magnitudo eum ex- tro accurrenlcereptus, nihil scnsit deinceps lsesionis,
tolleret, accepisse divinitus videretur. Neque enim 47. Longum esset cuncta narrare quse super his
parcebant, verbis durioribus exagitanles teneram qui ex bac vita discesserant, ei eorum felicitate seu
verecuiidiam ejus, calumniantes etiam bene gesta, efiam necessitate, divina ei gratia revelare ab ipsis
signa omnia annihilantes, et hominem mansuetissi- initiis consuevit. Unum tamen dixerim, quod ob
mum, nihilque contradicentem, frequenter usque ad fralrum commonitionem aliquoties etiam ipse com-
lacrymas improperiis et opprobriis affligentes. Nar- memorat. Frater quidam bonse intenlionis, sed du-
rare solet venerabilis episcopus Lingonensis Gode- rioris erga cssteros fratres conversalionis, el minus
fridus, sancti Yiri et propinquus sanguine, et con- fj compatiens qnam deberet, in monasterio defunctus
versione socius, et extunc per omnia individuus est. Post paucos autem dies Yiro Dei apparuit vultu
comes, primo miraculo quod per manus ejus fieri lugubri, ethabitu miserabili, siguificans r.on ad vo-
vidit, prsedictum germanum ejus adfuisse Guidonera. tum sibi cuncta succedere. Inlerrogatus autem quid
Erat enim eis transitus per Castrum-Nantonis (23) sibi esset, quatuor lacertis [al. dilaceralis] sese
in territorio Senonum, et juvenis quidam, cujus pe- traditum querebatur. Adquod verbum conlinuo ha-
dcm fistula occupaverat, prsedicti Patris tactum pulsus est, et quasi prsecipilanter expulsus a facie
et benedictionem cum multa supplicatione pe- Yiri Dei, qui gravius ingemiscens, post tergum ejus
tebat. Signatus autem statim convaluit, et post clamavit : « Prajcipio tibi, in nomine Dominr, ut
paucissiinos dies regressi per idem oppidum, sa- qualiter tecum agalur, in proximo mihi iterum
num eum atque incolumem invenerunt. Csaterum innoteseas. n Et conversus ad orationem pro eo,
ssepe dictus beati Yiri frater ne ipso quidem polerat et oblationem hostise salutaris, aliquos etiam fra-
compesci miraculo, quominus increparel eum, et trum, quorum ampliorem noverat sanctitatem, ei-
prsesumptionis argueret, quod acquieverit langere dem similiter subvenire monebat. Nec vero destitit,
hominera : tanta siquidem cbaritate pro eo soiiici- donec post paucos dies, sieut prfficcperat, per aliaui
tus e"at. revelationem cognita ejus liberatione, meruit con-
CAPUT X. solari.
~I)ealiis sanitalum benejiciis erga diversos prwslitis. 48. [Yir reverendissimus Humbertus, Igniacen-
iQ. Circa idem tempus aecidit ul avunculus ejus sis (23*) postea ccenobii sedificator et primus pater,
Galdricus, qui et ipse zelo simili ejus mansuetudi- in Clara-Yalle tam acriter morbo epilepsise labora-
nem, sicutprsediximus, duris increpationibus obrue- bat, ut septies ccrruens una die, demum ctiam ce-
bat, gravissimis febribus laboraret. Demum ingra- rebro turbato, vix multorum manibus fratrum ccl-
vescente morbo, ipsa doloris magnitudine supera- ligalus in lectulo teneretur. Adveniens autexn vene-
tus, Abbalem humili obsecratione compellat ut sui rabilis Abbas, et sic inveniens virum, quem pro sua
misereatur, et opem sibi ferat quam coeteris con- sanctitate speciali venerabatur affectu, repletus est
suevit. At ille, cujus spiritus super mel dulcis, pri- zelo, et ait : « Quid facimus? Eamus, orcrnas. >
mum leniter breviterque commcmorans crebras su- Ut autem ingressus oratorium genua flexit, prsedi-
per hujusmodi objurgationes ipsius,et opponcns ei, clus vir ir.ter nranv.s tcnentium obuormivit : qui
(23) Gall. Ckaicau-Landon.
(23') Yulg. Igny, in dioscesi Remensi,, fundatnr an. 1127.
255 S. BERNARDlYITA PRIMA. 256
eequenti die Dominica, de manu ejus Sacramenta Aepistolam, schedulam quoque pariter conser.vabat.
suscipiens, perfectam adeptus est sospitatem, ut Et hsec quidem epistola ob tam grande miraculum ,
nibil unquam deinceps' tale paleretur.] in codice epistolarum ejus a fratribus non immerito
49. Circa hoc tempus in regno Gallise et finiti- prima est ordinata (24).
niis regionibus fames invaluit : servorum autem 51. Agebatur solemnitas qusedam prcecipua, et
suorum horrea Domini benedicfio cumulavit. Siqui- fraler aliquis, quem pro secreta culpa ab altaris sa-
dem usque ad annuin illum nuuquam eis iaboris cri communione suspenderat, notari timens, eiru-
sui annona suflcceral. Sed eLtunc quoque posl mes- borem non sustinens, ad inanum ejus cum cffiteris
sem collectam, diligenter omnibus supputafis, vix nimium prsesumptuosus accessit. Ireluitus autem
usque ad Pascha sibi eam posse sufficere sesliraa- enm, quoniam causa latens erat, repeilere honii-
bant. Cum autem emere vellent, sumptus non inve- nem noluit, sed inlim.o corde orabat Dcum ut de
nerunt, quod longe carius solito venderetur. Itaque tanla prjesumplione melius aliquid ordinarel. Ifa-
ipso tempore quadragesimali, paupernm ad eos que sumens liomo Eucbaristiam non poterat ad
maxima muliliudo confluxit; quibus erogantes (ide- inleriora trajicere, et diu niulfumque conatus, cum
lifer quod habcbant, Domino benedicente, ex mo- nullo moao prsevaleref^ anxius et tremcbundus ciau-
dica illa annona usque ad mcssem ipsi paritcr, et B sam ore servabat. Expleta denique bora orationis
qui superveniebant pauperes, alacritcr sustentaban- scxta, Patrem sanctum traxit in partem: cujus pe-
tnr. Yirum pauperem non longc a monasterio babi- dibus advolulus, ctim multis ei lacrymis quod pa-
lantem uxor adultera maleiiciis cruciabat, Sicut liebatur aperuit, et aperto ore ipsam quoque Eu-
enim ei in i:a et furore fuerat comminata, egerat charistiam ostendcbat. Increpans autem eum , con-
per malignas incantationcs,ut miser homo consum- fitentem absolvit, ct ex eo sine difiicultate reccpit
ptis carnibus nec possel mori, ncc vivere sineretur. dominica Sacramenta.
Ssepius denique et vocis usum, ct sensum omnem 52. In minimis etiam rcbus magna per eum no-
corporis amittebal; iterumque redibat uon ad viiam, viumscontigisse.YcnerataliquandoFusniacum(24*),
«ed ad mortem prolixiorem crudeliter revocatus. quse est abbatia una de primis qiia"mipse sedilica-
Adducitur tandem homo ad Yirum Dei in monasterio vit, in Lauduncnsi territorio sita. Cumque novi
demorantem, etei tragcedia miscrabilis explicaltir: ibidem oratorii dedicafio pararetur, iia illud occu-
qui vehementer indignans , antiqui hostis raalitiam paverat muscarum incredibilis niullitudo, ut earum
lantum sibi in Christianum hominem usurpasse, sonitus improbusque discnrsusgravem nimis intro-
vocans ducs e fratribiis, ante sanctum altare homi- euntibus molestiam generaret. Nullo igitur occur-
nem deporlari, ibique superposito capiti ejus va- rcnte remedio, dixitsanctus :« Excoiumiinicoeas; >
sculo Eucharistiam continente , in ipsius Sacra- ct mane omncs pariler mortuas inveueiunt, Cum-
menti virtute, a Ise.sioneChristiani jubet dsemonem que pavimentum omne operuissent, palis ejicieiites
prohiberi. Factum cst ut praecepit; et miserum ho- eas, ita dcmum basilicaihmundaverunt. Hoeautem
minem, post tantos cruciatus, fides perfecta per- t.am notum et tam celebre fuit, ut inler viekios
fectse reddidil sanitali. quoque, quorum ad dcdicationem maxima -mulii-
tudo eouvenit, muscarum Fusniacarum maledictio
10S3 CAPUT XI. in parabolam verteretur.
De miracuto epistolm in imbrs scripla;, nec madefa- 53. Iu eo quoque nionaslerio, cui Charus-Lo-
ctce, et aliis quibusdam slupendis. cus (25) nomen est, pueruni quemdam, qui inees-
50. Frater Robertus, cjusdem sancti Yiri mona- sanler ilcbal.cl ejulabat, Yir sanclus osculo sana-
chus el secundum carnem propinquus, in adole- vil. Cum cnim, per multos dies sine intermissione
scenlia sua quorumdam persuasione deceptus, CIu- plorans, millainrccipcrel-consolaLioiiem,quod genus
niacum scse contulerat. Yenerabilis autem Pater niorbi mediei non iguorant, miserabiliter deficiens
posteaquam aliquandiu dissimulavit, eumdern fra- 0 tabescebat. Quem seorsum alloquens Patcr sanetus
trem statuit per epislolam revocare. Quo dictantc, moncbat ul suorum confcssionem faceref delicto-
venerabilis Guillelmus , Rievallis postea monasterii rum. Facta autcm confcssione, suliilo vultum se-
primus abbas, in membrana scribcns eamdem ex- renans, pctiit a beato Palre sibi osculum dari.
cipiebat epistolam. Erant autem ambo pariter sub Acceptoque osculo pacis ex ore Sancti, in omni
dio sedentes: ad dictandum quippe secretius scpta protinus pace quievit; et, lacrymarum fonte siccato,
monaslerii cgressi fuerant. Subito aulem inopina- Isetus et incolumis est regressus ad propria,
tus imber erupit: et is qui scribebat (sicut ipso 54. Eseunti aliquando Abbali post fratres reli-
referente didicimus) chartam reponere voluit. Ad quos ad laborem, filium claudum ei pater ob-tuiit,
quem Pater sanctus : « Opus, » inquit, « Dei est; supplicans ut ci manum imponcre dignaretur. Es-
scribe, ne timeas. t Scripsitergo epistolam in inedio cusabat autem se YirDei, dicens non se esseillius
irnbre sine imbre. Cumenim undique plueret, ehanam merili, a quo talia deberent beneficia postuiari;
expositam Virtus operuit charitatis, et quae dictabat claudis reddere gressum apostolicae esse, non sua3
(24) Et quidem ab ^'"ctore lerlia- Yitoe, ex cap. 6 (25) Cliariieu, in diceces. Bisuntin, fuijdatum
infra. an. 1151«
(24') Foigny, fundsutr an. 1121.
SS7 LIBERIAUCTOREGUILLELMO. 258
virtutis. Yictus tamen patris instantia, sighavit ^i. ; CAPUT XH.
puerum, ac dimisit. Qui ex ea hora convaluit, et
intra paucos dies ab eodem iterum patre 31(184 De altercatione Bemardi cum diabolo. De sanitaic
cum multa gratiarum actione reductus incolumis per beatam Virginem ipsi reddita. Item ae abbate
Guillelmo ab eo sanato.
"oblatus est Yiro Pei.
57. InfirmabatHr aliquando Homo Dei, et velut
/55. Divertit aliquando nobilium coliors militum
ad Claram-Yallem,- ul viderent locum, ac sanclum rivulus quidam phlegmatis incessanter ab ejus ore
fiuebat. Unde exhausto corpore usquequaque de-
ejus Abbatem. Prope autem erat sacrum Quadra-
ficiens, paulo minus ad extrema devenit. Convene-
gesimse tempus : et illi omnes fere juvenes dediti runt
militlse saeeulari, cifcumibant quserentes exsecra- itaque filii et amici ejus velut ad exsequias
biles illas nundinas, quas vuigo tornetas (2G) vo- tanli Patris : et ego ipse inter cseteros adfui, quod
cant. Cojpit itaque ab eis petere, paucos illos qui me quoque ejus dignatio in.-.amicorum numero re-
extremuni jam trahere spiritum
ante^Quadragesimam supererant dies, ne armis in- putaret. Cumque
terim uterentur. Quibus obstinato animo ejus acquie- videretur, in excessu mentis suse ante tribunal Do-
scere monitis renuentibus : « Confido, J ait, t in inini' sibi visus est prsesentari. Adfuit autem el Sa-
tan ex adverso improbis eum accusationibus pul-
Domino, quod ipse mihi dabit inducias quas ne- J3
sans. Ubi vefo ille omnia fuerat prdsecutus, et
gastis. >-.Et accersito fratre, jubet eis cerevisiam Yiro Dei esset
propinari, benedicens eam, et dicens ut potionein -ritus aut pro sua parte dicendum, nil ter-
biberent animarum.Biberunt ergo pariter, quidam turbattis, ait : « Fateor, non sum dignus
tameninviti prse aniore sseculi, metuentes eum quem ego, nec propriis possuni meritis regnum obti-
rnere coelorum. Cseterum duplici jure illud obti-
postea sunt experti divinse virtutis effectum. Ut nens
enim egressi sunt monasterii fores, mutuis sese Dominus meus, hsereditate scilicet Patris,
inflammafe et merito passionis , altero ipse contentus, alte-
coeperunt sermonibus, quia cor eorum
ardens erat in eis. Inspirante igitiir Deo, et cur- rum mihi donat, ex cujus dono jure illud mihi
rente velociter verbo ejus, eadem hora revef si, et con- vindicans, non confundof. » In hoe verbo confu-
versi a viis suis, spiriluali niilitiae dextras dederiint. sus inimicus, coiiventus ille solutus, et Homo Dei
Quorum quidam adhuc militantDeo, quidam autem in se reversus est. Cumque ex hoc magis dissolu-
cum GOjamregnant, carnis vinculis-absoluti. tionem sui corpor.is imminere speraret, visio altera
56. Quid autem mirum quod devotis lmnc homi- longe dissimilis est secuta.
nem colit obsequiis major aetas, in cujus devolio- £ 58. Siquidem velut in littore quodam pdsitus
nem divina virtus ipsam quoque infantiam excitat videbatur I©@g sibi navem quae se transveberet
expertem adbuc rationis, et devotionis ignaram ? exspectare : cinnque applicuisset navis ad littus,
Norunt multi illustrem juvenem Waltherum de Testinabat ingredi', ct ill-a cedens impingebat in
Moiite-Mirabili (27), cujus patruus frater Walthe- aquam. Usque tertio ita faciens, taniiem relicto eo
rus, inter eos quos prsediximus milites, sacram in navis ibat, et non revertebatur. Intellexit autem
Clara-Yalle militiam.est professus. Hmic ergoWal- protinus riecdum tempus suae migrationis adesse.
therum juniorem, cum adhuc infantulus esset, et Adhtic tamen crescebat dolor, eo utiquemagis mo-
necdum ab ortu suo mensem terlium explevisset, lestus, quominus jam eum spes imminentis exilus
hiater [al. esset, adhuc aniiiculus sola posse co- solabaiur. Conligit autem advesperascente jam die^
gnoscefe ubera cognosceretur, mater, etc.] sua """Utcseteris fratribus, juxta constietudinem acce-
beneaicendum obtulit Yiro Dei, gratulabmida et dentibus ad lectionem collationum, solus Abbas
exsultans quod in domo sua hospitem merefetur cum duobus ffatribus sibi assistentibus remaneret.
habere fam sanctum virum. Cumque Yir D.ei, sicut in diversorio in quo jacebat. Cumque vehementius
"
scmper et in omni loco facere consueverat, de sa- afffigeretur, ct supra vires dolor excresceret, advo-
lute et sedilieatione animarum ad Cir.cumpositos^i) cans alterum e duobus, jubet citius oratum ire.
loqueretur, prsedicti mater infantis tenens eum in Excusantem denique et dicentem, « Non sum ego
gremio, sedebat seCus pedes ipsius..Accidit autem talis orator; j. obedienlise auctoritata^, compellit.
ut inter loquendum aliquando manum protenderet, Itum est, et oratum ad altaria, quae in eadem nasi-
etapprehendefe eain conabatur infantulus. Adver- lica erant tria. Primum, in honore beatse Dei Geni-
titur tandem conatus parvuli, cum saepius id fecis- nitricis : duo circumposita, in honore -beati Lau-
set; et mirantibus universis datur ei facultas ut rentii martyris, et beati Benedicti abbatis. Eadem
niammi possit apprehendere quain optavit. Tum igitur hora adfuit Yiro Dei prsedicta beata Yirgo,
vero mira admodum reverentia alteram manum duobus illis stipata ministris , beato scilicet Lau-
suam supponens, altera tenens eam ? tulit ad os rentio, et beato Benedicto. Aderant autem in ea
suuin, et osculatus est eam. Neque id semel tan- serenitate et suavitate quse eos decebat, et tamma-
tum. sed toties faciebi.t, quoties beatam manum nifeste, ut ex ipso introitu eellulse, personas quo-
tenere permissus est. que discerneret singulorum. Injponentesque ei ma~
'26) Gallice lournois. (72) Yulg, Monlnmail.
259 S. BERNARDIYITA PRIMA. 2GD
nus, et ioca doloris attactu piissimo lcnientes, jA cum tar.ta me vehementia et ferocitate invadens
omnem protinus aigritudinem depulerunt. Siccatus corripuit, tantaque malighitate lota nocte illa de-
est enim illico plilegmatis rivus, et dolor omnis vastando cruciavit, supra vires, supra virtutem, ut
abscessit. de vita desperans, vix saltem usque ad diem, ut yel
59. Cum autem et ego aegrotafem aliquando in semel adhuc loquerer Yiro Dei, crederem me victu-
domo nostra, et jam me nimium fatigasset et atlri- rum. Cumque in dolore illo totamnoclemduxisseni,
visset in longum nimium se protendens segritudo , . summo jnane accersitus ille advenit, non tamen af-
audiens hoc misit ad me fratrem suum, virum bo- ferens mihi, quem solebal, vultum compatientis,
nae memorise Gerardum, mandans me venire ad sed quasi arguentis, Subridens tamen: «"Quid, »
Claram-Y'aliem, spondens me ibi cilo aut curan- inquil, « bodie comeditis? > Ego veroqui jam, ipso
dum, aut niOriturum. Ego vero quasi divinitus ac- lacente, hesternam inobedientiani certissime inter-
cepta veloblata facultate, seu apud eum moriendi, seu pretabar causam esse illius afflictionis meae •
aliquandiu cum eo vivendi (quorum quid maluerim « Quidquid, J inquam, « praecipietis. J « Quiescite
tune, ignoro), profectus statim sum illuc, quamvis ergo, t ait, « non moriemini modo. J Et abiit, Et
cum nimio labore ac dolore. Ubi faclum est mihi quid dicam? Gonfestim et omnis dolor abiit: niss
quod promissum fuerat, et, fateor, sicut volui. B quod fatigatus nocturno illo dolore meo, tola ipsa
Reddita quippe mihi sanitas est a magna et pericu- die vix de lecto surgere praevalui. Quis enim aut
losa infirmitaie; sed paulatim vires corporis re- qualis fuit ille dolor ? Non recolo similem me ali-
dierunt. Deus bone, quid mihi boni conlulit illa in- quando fuisse perpessum. In crastino autem sanus
firmltas, ferise illse, vacatio iHa?Exparte id quod factus sum, et" vires recepi: et paucis interpositis
volebam! Nam et cooperabatur necessitati meaetoto diebus, cum benedictione et gralia bona boni ho-
illo tempore infirmitatis mese apud eum infirmitas spitis mei, ad propria reversus sum.
ejus, qua et ipse tuuc temporis detinebatur. Infirmi CAPUT XIII.
ergo anibo, tota die de spirituali physica animse De
fama sanctitatis ejus ubique dimugata , el ipsius
conferebamus, de medicamentis virtutum conlra Clarce-Vallis mirabili propagatione. Ilem de
languores vitiorum. Itaque tunc disseruit mihi de spiritu prophetim ipsi concesso.
Cantico canticorum, quantiim tempus illud infirmi- f 61. Cumque dilectus Deo et honiinibus Bernar-
tatis mese permisit, moraliter lantum, inlermissis dus in illa valle sua et vicinis civitatibus et regioni-
mysteriis Scripturae illius, quia sic volebam, et sic bus, quas aliquoties eum invisere domesticae curse
petieram ab eo. Singulisque diebus quaecunque su- ' ratio cogebat, tantis fforevet virtutibus et niifaeulis,
per hoc audiebam, ne mihi effugerent, scripto alli- coepit etiam seu communibus Ecclesiae n.ecessitati-
gabam, in qtiantum mihi Deus donabat, et memoria bus, seucharitalefratrum, seu obedientia majorum,
me.juvabat. In quo cum benigne et sine invidiaex- ad remotas pertrahi regior.es, paces desperatas inter
poneret mihi, et communicaret sententias intelli- dissidentes ecclesias et principes saeculi reformare,
gentiseet sensus experientiae suse, et multa docere causas huniano sensui et consilio intermiuabiles,
niteretur inexpertum, quaenonnisi experiendo dis- auxilioDei pacificeterminare, et, virtuiepotius fidei
cuntur, etsi intelligere non poteram adhuc quae ap- quam spiritu hujus mundi, de muliis hujusmodi im-
ponebantur mihi, plus fcamensolito intelligere me possibilibus possibilia faciendo, quasi montes trans-
faciebat quid ad ea intelligenda deesset mihi. Sed ferendo, magis ac magis in oculis omnium mirabiLs
de his huc usque dixissesufficiat, et venerabilis apparere. Maxime vero in tantum in
60. Cum autem, instante Dominica qnae Septua- ecenitescere coopit virtus praedicationis, ut dura
gesima denominatur, vespere sabbali Dominicam etiam corda auditorum ad conversionem emoliiret,
ipsam praecedentis, jam tantum convaluissem ut et vix aliquando vacuus domum rediret, Postmodum
valerem de lecto per me surgere, et solus exire et vero feliciter proficiente et usu sermonis, el exemplo
intrare possem, coepi disponere de redilu nostro ad D conversationis, refe verbi Dei in manu piscatoris
fratfes nostros. Quod ipse auditum omnino prohi-. Dei tam copiosas piscium rationalium multitudines
buit,etusque adDominicam Quinquagesimseomnem coepitconcludere, ut de singtilis ejus capluris navi-
mihi spem redilus, et conatum interdixit. Acquievi cula domus illius impleri posse videretiir. Unde
facile, cum quod praecipiebatur, et voluntas non factum est utinbreyi majori miraculo prae omni-
abnueret, et infirmitas requirere videretur. Cum bus quaein hac vita gessit miracul'5, per unum ho-
autem ultra Dominicam illam Septuagesimae, a car- minem languidum et semineccm, et tantummodo
nibus, quibususque ad diem illam, ipso praecipienle loqui valentem, obscura usque ad illud tempus iilaj
etnecessilate cogente, vescebar, vellem abstinere , valbs, etreet nomine Clara-Yallis efficerettir, di-
et hoc ipsum prohibuit. Super quo cum nec monenli vinse cujusdam claritatis lumen,
quasi de simimo
acquiescerem, nec rogaiitem audirem, nec obedirem quodam apice virtutum diffundens in devexa ter-
prsecipienli, sic vespera illa sabbati ab invicem rarum. Etextunc apud vallem illam, quse prius di-
ISSS discessimus ; ille tacitus, ad Completorium; cebatur vallis Absintbialis et amara,. coeperunt
ego, ad lectum. Et ecce infirmitalis meaerabies re^- montes stillare dulcedinem. Quae vacua fuerat et
diviva, quasi resumptis omnibus vifibus prislinis, slerilis ab omni bono, coepit abundare spirituali
26.1 LIBERIAUCTOREGUiLLELMO. 263
frumento, et de "r-ore coeii et benedictione Dei in A lantes: mniirum hoc agente et obedientia mis-
tantum pinguescere omnia deserta ejus, et multi- soriim, et charifate mittentis. Yeneram
aliquando
plicata geute magnificare lsetitiam, ul impletum in adeum,et dum loquerer ei, vidi et audivi quod
ca videalur quod olim per prophelam dictum est ad silere non debeo. Aderat monachus
quidam Fu-
civitatein Jerusalem : Adhuc, inquit, dicent in au- sniacensis, continuo ad suos rediturus.
ribus tuis filii sterilitaiis tum: Angustus est locus, accepto responso supei' his pro quibus Cumque,
venerat, jam
\ao locum ut habitemus. Et dices in corde luo : Quis ab eo egredereturj in spiritu et"virtute Eliaerevocans
genuit tnilii istos? Ego sterilis et non parturiens, et etim Propheta Dei, et nomine fratris cujusdam de
istos quis enutrivil ? (Isa, XMX,20, 21.) domo illa prsemissa, de occultis quibusdam me au-
62. Jam enini de locis angustioribus vallis illius, diente inandavit illi ut ea corrigeret: sin aulem,
domus claustralis habitationis, nbn sine divlnis super se judicium Dei in proximo
exspeclaret. Stu-
quibusdam revelationibus translatae in locum pla- pefactus ille^ quis hoc ei dixerit, requisivit. « Quis-
niorem et spaliosum, magnificatse ibi et amplifica- quis, > inquit, < dixerit .mihi, tu vade, et dic
tae sunt, et adhuc multitudini iniiabitantium ipse quae ego dico tibi ; ne, si dissinmlaveris, te
quo-
locus angustus"est. Jam domtis Ordinis illius, filise _ que involvat par poeria peccati. i Mirabar super
domus ipsius, citra et iillra Alpes et maria, deserta hoc, sed miranti mihi in simili penitus causamulto
plurima impleverunt, et adhuc sunt et quotidie con- mirabiliora de eo narrata sunt. .
fluurit, quibus locus quaerendus est. Et petuntur 64. Guido namque, frater ejus major natu inter
undique fratres et mittuntur, cum beatos se aesli- fralres suos, cujus gravitatis c-t veritatis fuerit vir,
ment reges gentium et prsesules Ecclesiarum., omnes sciunt qui eum scire potuerunt. Hic, cum
1&S7 civitates e't fegiones, quaecunque de domo simul aliquando [«/. alicubi] essemus, et dehujus-
illa et disciplina Yiri Dei meruerint contubernium modi ioqueremur, et quaererem ego ab eo , sicut
aliquod adipisci.Quid dico ? Ultra homines, usque jucundae ad amicos collocutionis esse solebat:
ad barbaras iiationes, in quibus naturalis ferifas t Fabulae, > inquit, « sunt quae auditis. > Cumque
naturam quodammodo exuit liumanam, religio suo more et solito studio fraternas virtutes depri-
hsec profecta est: ubiper eam bestise silvaehomines meret, mihi tamen nollet esse molestus : « Qiiae, »
fiunt, et cum hominibus assuetae conversari, di- inquit, « nescio, non dico vobis; sed unum scio et
seunt cantare Domino canticum novum.Quaprcpter' expertus sum, mulia ei in oratione revelari. »
piscator Dei, praeeipiente Domino, non eessat laxare Deinde riarravit mihi quoiriodo, cum primo melli
retia in capturam ; et aliis abeuntibus, aliis suc-C[; flua illa spirilualium apum alvearia nova de se
cedentibus in locum eorunv nunquam sanctse illius examina circtimquaque proferre, novasque ex ei?
congregationis minuitur plenitudo. Hoc usque domos Ordinis stii sedificare coepissent, petente e*
nunc egerunt et quotidie agunt mirificse ejus ca- agente domino Guillelmo episcopo,'in episcopatu
pturae, Catalaunensis, Remensis , Parisiacensis, Catalaunensi eam, quae Trium-Fontium (28) di
Maguntinensis, Leodiensis, et aliarum nonniillarum citur, constfuxerunt. Ad quam cum abbatem cum
civitatum; Flandrise qtioque et Germaniae, Ttalise, monacliis emisissent dominum Rogerium, virum
Aquitanise, et aliarum regionum, quascunque nobilem secundum sseculum, sed nobiliorem sau
quacunque necessitate contigit aliquando, seu ctitate, et viros quosdam similis formse cum eo,
adhuc usque hodie contingit Yirum Dei visitare. spii-ituaiis Pater fiiios, quos einisit, non dimisit,
Cooperante siqiiidem gratia Spiritus sancti, quo- sedpatenia sollicitudine et pia affectione cum eis
cunque vadit, plenus redit, et sua eum plenitudo erat. Unde cum die quadam soli simul esserit Abbas
ubique comitatur. et ipse, cujus boc relalione didici, et de frafribus
63. Nec dimittit suos, quos a se transmittit • ipsis ad alterutrum loquerentur, subito altius su-
sed iibicunque sunt, et ipse semper paterna sol- spirans, durius aliquid solito de eis corde siio sibi
licitudine cum eisest: et sicut ad Iocum unde -*respondente: « Yade, > ait fratri suo,« ora pro eis; et
exeunt flumina revertuntur, sic ad ipsum quotidie quidquidde eis ostendefit tibiDeus, refer ad E8.->
seu laeta, seu tristia filiorum suorum. Saepe etiam Ipse enim gravissima valetudine ea hora laborans,
sine omni revelatioiie carnis ac sanguinis, paternae in lectulo tenebatur. At ille vehementer expa-
ejus sollicitudini divinitus innotescit quid circa vescens 1©S8:« Absit! J inquit,« non sum qui hoc
aliquos eorum longe a se distantes agatur si quid modo noverim orare, qui hoc merear impetrare. »
eis providendum, siquid in eis emendandum sit, Perseveranle tamen eo in sententia, itum est, et
tentationes et exeessus eorum, infirmitates et oratum. Orans ergo quantum praevaluit, pro sin-
obitus, et quarumlibet ssecularium trfbulationum gulis effudit animam suam : tantaque per singulos
incursus. Nam et pro absentium fratrum certis ne- inorando perfusus est suavitate conscientiae, tanta-
cessitatibus, praesentibus circa se •fratribiis saepe que impetrandi fiducia, et omni gratia spiritualis
orationem indicit. Nonnunquam etiam morientes in consolatlonis, ut in omnibus certa fide exauditum
locis aliis ad ipsum per visionem accessisse no- se exsultaret spiritus ejus, exceptis duobus, in
scuntur, benedictionem ejus et liceritiam postu- quibus oratio .titubavit, haesitavit devotio, fidueia
(28) Troisfontaines, in ducatu Barensi, fundat, an. 1118.
283 S. BERNARDI YITA PRIMA. 261
defecit. Quod cum retulisset ad eum a quo missus £i. rediens substitil ante pedes ipsius, et reddilus est
erat, ille slalim pronuniiavit.de illis duobus, quod sessori suo.
postea probavit eventus. CAPUT XIV.
65. Abbas autem Rogerius, et aliqui qui cum eo De aliis quibusdam beneficiis divinitus per eum
erant , ipsi fuerunt quos Yir Dei aliquando de prwstitis; et honorum seu dignitatum fuga.
Catalaunensi traxerat civilate, de quibus vel in 67. Et ut a Calalauno ad Remensem civitatem
quibus etiam tunc simile quid fuerat factum. Cum pertranseamtis , contigit aliquando dissentienlibus
enini episcopi gratia Catalaunum frequenlaret, re- archiepiscopo et populo Remensi, ad conciliandos
diens aliquando traxit secum multitudinem nobi- eos adesse Yirum Dei. Cumque in palatio ejusdem
Iiuiii et littcratoruni, clericorum et laicorum. Qui- civitatis cum Josleno Suessionensi episcopo copse-
bus adhuc in domo hospitum demorantibus, dum disset, et, magna cleri plebisque frequentia repleta
novellas plantationes coelestibus rigaret eloquiis, domo, de pace tractaretur; ecce coram omnibus
supervcnit portarius monachus, nuntians Stepba- misera mulier filium suuni, plenum (ut putaba-
num de Yilreio (29), magistrum eorum, adesse ad tur) daemone, ei offerens, misericordiain precaba-
renuntiandum sseculo, et cum eis commorandum. i tur : siquidem jam ea ipsa die insurgens in ipsam
Quis alius de talis viri adventu non exsultasset, '" matrem suam, pene eam occiderat, et mutus effe-
praesertim cum yallis illa hujusmodi frumento ctus et caecus,et sufdus, apertis ociilis non vide-
non multtim adiiuc abundaret? Ipse vero, reve- bat, et stupentibus in eo sensibus omnibus, etiam
lanle sibi Spiritu sancto insidias spiritualis nequi- sine intellectu permanebat. Conipassus vero mi-
tiae, tacitus aliquantulum ingemiscens, erupit in serae matri, quam maxime KJQH senstis doloris
vocem, audientibus universis : « Malignus, J ait, illius excruciabat, misero adolescenti blandiens, et
c spiritus huc eum adduxit, Solus venit, solus re- piis manibus caput ejus et faciem demulcens, allo-
vefletur. > Obstupuere omnes, qui prius audilo qui eum, coepit , et quomodo in matrem suam
ejus adventu non se capere polerant prse laetitia. mittere manus prsesumpserit, sciscitari. Ille vero ad
Yerumtamen nc pusillos adhuc scandalizaret filios, se reversus, continuo peccatum suum recognovit, ct
susccpil hominem, de perseverantia aliisque virtu- deinceps emendationem promittens, incolumis re-
tum sludiis studiose commonuit; et sciens et prae- stitutus est matri suse. In monasterio quoque, quod
videns omnia promittenlein niliil acturum, cum Alpense (30) dicitur, [inter cseteros qui curam re-
vere Deum quaerenlibus el perseveraturis in cellam quirebant infirmos, venit ad eum mulier quse ca-
Noviliorum probandum intromisit. Sed de omnibus p duco morbo laborabal. Haecin ipsa liora, cum sta-
quae prsedixerat, nihil cecidit in terram. Yidit idem ret coram eo, a repentino impetu mali illius cor-
Stephanus, sicut confessus est, cum in cella Novi- ruit. Sed apprehensa Yir Domini inanu ejus, eon-
tiorum adhuc demoraretur, maurulum quemdam tinuo erexil eam; nec tantum in illa hora, sed per-
puerum ab oratorio se extrahentem. Ubi novem fecte omnino curata estab infirmitate sua.
ferme mensibus degens, novissime tamen defecit, 68. Ducissa Lotharingise, femina nobilis, sed
et, ut de eo prsedictum fuerat, sicut soltis venerat, nontam nobiliter victitans, cum vidisset aliquando
sic solus recessit. Frustrata autem est et versutia in somnis hominem illum Dei serpen.tes septem
inimici, et quem novitiorum paraverat in ruinam , borribiles de utero stio manibus propriis aftrahen-
de ipsius potius ruina illi confirmati sunt. tem , postmoduni ad religiose yivendum (51) ejns
66. Priusquam a Catalauno recedamus, cum ali- admonitione conversa, usque hodie se esse de qua
quando Pater sanetus inde rediret, frigore et vento septem dsemonia ejecerit, glorialur.. Novi ego cle-
lam ipse quam qui cum eo erant graviter labora- ricum quemdam, Nicoiaum nomine, sseculo perie
bant. Cumque prsccedentibus multis, qui tunc forte desperabiliter deditum, sed per eum de saeculoli-
. in coinitatu ejus erant, nec prae angustia frigoris leeratiim : qui cum in Clara-Yalle monasticae con-
ad eum altendenlibtis, pene solus ipse seqtteretur , D versationis babilum et ordinem suscepisset, yidens
contigit equum unius de duobus qui cum eo.erant, eos qui de saeeuli naufragio illuc confugerant, naij-
incaute dimissum evadere, et excurrere per plarii- fragii sui danTna continuis redimere lacrymis ,
tiem lale patenlem : quem cuui apprehendere noiii idem ipse facere volens, nec valens prse.duritia
possent, et intempefies aeris ad hoc uon permitte- - cordis sui, rogabat eum cum.magno cordis dolore,
ret vacare diutius, « Oremus, > inquit, fiexisque! ul impetraret sibi a Deo gratiam lacrymarum.
genibus in oratione cum fratre qui cum eo eral,, Oravit, lantamqueei et tam continuam impetravit
. vix adhue dominicam poterant orationem exple-- compunctionem cordis cum gratia lacrymarum, ut
visse, eum ecce equus ille cum omni mansuetudine; vix aliouando ultra Jnvenirentur vultus'ejus in di-

(29) Yulg. Vitry. patet tum ex tertiae Yitae cap. 7, tum ex litteris
(50) Cisterciensibus aggregatum an. 1156 , dice-- MalthaeiLotharingiae ducis ejus filii pro eodem par-
ces. Gebennensis. thenone apud Chifiletium, ubi haec dueissa Aihe-
(31) Nempe in parthenone Tartensi, Ordinis Ci-- laidis appellatur. Yide epistoiam 119.
sterciensis, lunc prope, nunc intra Divioneni, ult '""-'
565 LIBER AUCTOREGUILLELMO. 20G
versa uiutati, vel oculi ejus sine lacrymis, etiam A strant : quodque majus his omnibus et difficil-
cum comederet, cum iret per viam, vel dum cum limum est in rebus humanis, haec ei omnia sine
quolibet loqueretur, invidia adesse yidentur. Compescit autem ab eo
69. Tot sunt et tantae quas in hunc modum de inyidiam, quod omni invidia major est, in quan-
eo audivimus et yidimus yirtutes, et circa diversas tum nequitia eordis humani hoc ssepe cessat ho-
hominum necessitates diversae opitulationes, ut si niini invidere, quo non potest aspirare.
tjuis omnia velit vel verbo pronuntiare vel scripto, 103© 71: Sed et ipse omnem invidiam aut mor-
fastidiosis incredulitatem, vel incredulis possit ge- tificalexemplohumililatis, aut mutat inmeliuspro-
nerare fastidiiim. In omnibus autern operibus suis vocatione charitatis, aut, si nequior aut durior est,
quam purus ei sit oculus intentionis, manifeste de- obruil pondere auctoritatis. Quisenim lamefficacis
«enunliat corpus lucidse operatioriis. Summos et aflectuosaeprudentiaeliodieinvenitur adfovendam
<juippe honores ecclesiasticos et saecularium prin- charilatem ubi est, ad provocandam ubi non esl ? tam
eipuni favores, quasi dignum eum jugiter perse- ad quoscumque potesl beneficus, ad omnesbenevo-
quentes, non jactantef respuendo, sed religiose et lus, tantam habens gratiam ad amicos, palientiam
rationabiliter declinando, quid in omni operatione ad inimicos ? si tamen ullum aliquando potuit ha-
sua semper quaesierit, quid ambierit, manifeste de- bere inimicum, qui nulli aliquando voluit inimicari.
clarat. [Mediolani, Remis, clero eligente, populo Sicut enim amicilia nonnisi duorum est, nec nisi
scclamante, in archiepiscopum nominatus est; Ca- inter duos amicos haberi potest . sic nec miruicitia
talauni, Lingonis, in episcopum : et id ipsum in nisi duorum forsilan inimicorum. Qui enini odit,
r.ndtis jam aliis tivitatibus acium fuisset, si con- vel non diligit diligentem se, non tam inimicus,
sensus ejus aliqua spes esse poluisset.] Cumque quam iniquus est. Sed qui omnem hominem dili-
dignus esset ut cogeretur, nescio qtio judicio Dei, gens, nullum aliquando inimicum habet virtute
et singularis reverentia sanctitatis jam olim apud sua, nonnunquam tamen est quod patiatur, ini-
omnes obtinuit, ne aliquando ad aliquid contra micante sibi gratis iniquitate aliena. Charilas au»
voluntatem suam cogatur. Sed cum hoc modo tem quae totum eum possidet, patiens est, benigna
mundi hujus fugit honorem, omnium honorum non est, sapientia vincens malitiam, palienlia impa-
effugit aucloritatem, dignus in conscientiis om- lientiam, superbiam humilitate.
nium, qui in limore et amore Dei timeatur et ame-
tur : quo prsesente, ubicumque fuerit, nihil conlra SUBSCrilpTIOOPERIS PRJECEDESTIS,QVA.MA'U-
CTORE DEFUNCTOBURCHAUDUS ^32) ABBAS
jiistitiam audeatur ; cui ubicumque aliquid loqui- G BALERKESSIS APPOSUIT.
tur vel agit pro juslitia, obediatur.
70. Ejusmodi fultus auctoritate in Ecclesia Dei, Praescriptum opus, quod de vita sanctissimi viri
cum obedientise vel charilatis urget necessitas , Bernardi Clarae-Yallis abbatis conscriptum est a
nullam refugit incommoditatem laboris sui. Cujus venerabili Guillelmo pridem Sancti-Theoderici ab-
enim voluntati sic detulit, cujus consilio sic se bate, sed tunc jam monacho Signiacensis coenobii
humiliavit omnis tam saecularis, quam ecclesia- (ad quod desiderio solitudinis et quietis sese con-
ticae dignitatis altitudo ? Reges superbi, principes tulerat), usque ad tempus schismatis adversus In-
et tyranni, militcs et raptores sic eum timent et nocenlium papam a Petro Leonis conflati, digestum
reverentur, ut videatur in eis impletum, quod in esse cognoscitur. Fuit autem praefato fideli viro
Evangelio legitur Dominus disisse discipulis suis: specialis causa scribendi, ariiicilia et familiaritas,
Ecce, inquit, dedi vobis*volestatem calcandi super . quibus yiro Dei multo tempore conjunctus eraf.
serpentes et scorpiones, el stper omnem virtutem ini- Unde et tantam apud illum invenerat. gratiam, ut
mici; et nihil vobis nocebit. (Luc, x, 19.) Porro vix aller magis intimus inveniretur ad secreta mu-
inter spirituales , et ubi spiritualia spiritualifer tuae dilectionis communicanda, ad spiritualiuni
examinantur, longe ei alia auctorilas est, Sicut D mysteriorum conferenda colloquia; Cujus familia-
enim dicitur per propbetam de sanctis animalibus, ritatis gralia ex eo praecipue usque modo prodit ad
quia cum fierct vox supra firmamentum quod im- manifestationem, quia plures epistolas idem san-
minebat capiti eorum, stabanl, el submittebant alas ctus scripsit.adillum, in quibus quid de eo sentiat,
tuas (Ezcch. i, 25)'; sic hodie ubique terrarum manifeste liquet legentibus illas. Scripsit etiam ad
spirituales quique loquenfe eo seu tractante stant, ipsum librum Apologeticum, et alterum de Gratia
Cidendo prsecedenti; et sensibus ejus vel intelli- et Libero Arbilrio. Fuit tamen eidem Guillelmo,
gentiis submittunt sensus et intelligentias suas. speciali valentior, generalis causa scribendi, vide
[Testantur hoc scripta ejus, quae vel ipse scri- licet utilitas lotius EcclesiaeDei; ne cum abscon-
psit, vel alii scripserunt, sicut ex ore ejus ex- diturvasplenum tbesauro desiderabili, ipse quoque
ceperunt. ] Tariti ergo virum illum sanctum usque thesaurus pariter abscondalur. Unde non immerito
hodie apud Deum et aptvd homines commendant conqueritur, qui exponi desiderat dicens : Tliesau-
sacrarum insignia virtutum, testimonla circumval- rus invisus, ei sqpienlia abscondita : qum utililas s»
laut. sanctitatis, charismala sancti Spiritus iliu- utrisque? (Eccfl.xx, 52.) Exponit isle divitias salii-
(32) Adeum epistola 146.
PATRGL.CLXXX-V'. S . .
mi S. BERNARDIYITA PRIMA. 2GS
et in utero matrjs
tis, tliesaurum 'desiderabilem ne lateat cum gleba ,i sionis fuerit aggressus, qui
quod gleba non est, sed pretiosissima margarita. sigiiificationem [al. sanctificationem] yisus est acce-
Accidit tamen ei contra desiderium suum : quia, pisse, de qua concepta sunt prsesagia futuraj _
sicut ipse in "praefatioriesua vereri se deiiuntiaral, sanctitatis illius vitae pariter et doctrinae. Quid
in prae-
jiraeoccupatus morte non explevit; quantum aninio etiam adolescens factus agere coeperit,
conceperat stylo mandandum.Itaquequi acceditad scripto narratur opere; ac deinceps usque ad vi-
Iectionem operis hujus, facile satis inlelliget, a rnm perfectionis depingitur diligenter, quantuui,
sed
quanta perfectioiie pius puer et religiosus B.ernar- sieut jam diclum est, licuit optimo pictori,
dus, velut aller Benedictus, piimordia conver- Braeoccupato.

LIBEE SECUNDUS.

•AUCTOREERNALDO'[a/. ARNALDO]ABBATE BONJil-YALLIS, IN AGRQ CARNCTENSL

WBl PRJEFATIO. B menta : ut esset eoruni studiodeleclabiiis .pagina


."I
"Yirorum illustrium gesla nonnulli scriptorum quam quasi vivenfem tradcrent legendam discipu-
laudibus attollentes, verbis ea solemnibus'celebra- lis, et perpes fieret consolalio secuspositis reliquiis
rtmt, quantum excellentis ingenii et disertae linguse sacri corporis et sermonis. Sed extrema aemulari,
pijtuere conamina. Cumqtie iractator et opus junc- et quse Itomines lateant, Clarse-Ysllis consuevit Iru-
trs complexibus pari sunt foedere conjugati, et ad mililas : e"tproferre in ptiblicum aliqua sui indicia
propositum thema ordinandum ingenium et elo- viri illi nobiles erubescunt:; et quietiOres facit eos
quentia convenerunt, prospere actum est, et ad coritemptus et abjectio, quam quaelibet oblatio di-
qiiietum tranquillumque portum direclo gressu ma- gnitatis, in qua sibi professio bumilitatis periclitari
teria digne-ordinateque disposita appulit. Ubi vero videtur. Ob . hujusmodi catisas sese intra silenlii
sublimitas negotii sub imperito ar-tificenaufraga il- cardines retinentes, niagis in sacco eremi, quamin
liditur soopulis, et succumbente sensusbeb.etudine, socco \al. serico] palaiii delectanlur : nec jam in
tractatoris lassatur praesumptio, sero de correc- stylo. sed in cruce gloriam quaerunt. In hoc ergo,
tione initur consilium : quia quse in mullos elTusa sicut et in caeteris ejusmodi, negotiorum suoruni
sunt", nec reyocari possunt, nec corrigi; ct disso- sarcinas aliis libenter imponunt. Et nunc sublato
nanliam scripti et operum venustius esset abradi, ^' venerabilis memorise domno Guillelmo, qui ejusdem
quam emendari. Haec ergo mecum reputans et re- Viri sancti gloriosa primordia fideliter et devote
'volvens, omnino liineo, ne sicut ipse multorum im- conscripsit, ad meam exiguitatem hujus operis de-
iprudentiae soleo indignari, qtii cum scientia et fa- venit petitio, et imposuit mihi dilectaeEcclesiaecha-
curidia carearit.ad scribendum prsecipites, cum se ritas, ut coquam pulmentum filiis Prophetarum. In
vehemeriter emunxerint, eliciunt sanguinem : ita et quo si colocynthidas miscuero negligens, super-
ego si quod supra me est aggrediar, me ipsum de- . jecta. 1QQ% ut confido, farinula condiet Elisa-tis,
Tisioni exponam. Quis enim cgo sum, qui ad scri- et excessus insipientia? obedienlise excusabit affe-
ienda gesta sanclissimi viri Bernardi Clarae-Yallis ctus.
abbatis aspirem, qui nostris-temporibus singulari CAPUT PRIMUM.
religionefloruitet doctrina : cu]us odor exinanilus De ponlificalu Innocehiii II, opera S. Bernardi foriiter
uriiversam replevit Scclesiam : cujus gratia, ope- et feliciter vindicati. Ilem de profeciiom Pontificis
rante Doniino, signis etrairaculisdeclaratur? Quot in Gallias, et repressione Imperatoris.
in monasterium ejus litteratos viras/quot rhetores, 1. Ea tempestate Honorius papa viam universse
quot pbilosophos saeculi hujus scholae miseruirt ad-- B caxnis in^cessu^esl (an. 1150). Nec mor a, in electione
conversatipnem theoricam, et mores divinos? Quae dissidenlibus cardinalibus, etdivisaEcclesia, plurcs
non ibi floruit disciplina, ubi erant examina ma- numero, et saniores consilio, vita probabilcs, viri
gistrorum, et egregii viri exercitato intelleclu insi- virtutum, presbyteri, diaconi, episcopi, Innoceiitium
gnes, qui divinis studiis inhaerentes, rnultis gratia- • elcgerunt: cujus vila, et fama, et aetas, et scienlia
rum auctorameiitis invicem se ipsos edocent et ac-• digna summo sacerdotio habebantur. At vero pars al-
cendunl?[Quorum unanimis universitas cantat can-- tera, infames ausus violenlia, noii ratione corrobo-
ticum graduum; et ascendens cum Jacob in sum- rans, Petrum Leonis, ad hunc apieerii aspirantem,
mitate scalse, in decore suo Deum videt radiantii fraudulentis niachinationibus seorsum et prsecipi-
corona perspicuum.] Debuerant utique viri illi,-. tanter nominavit Anaclelum, et caeterisrenitentibus
quibus riiliil inaliqua gratia deest, hunc laboremt ordinavit. Qui vero in parte catholica erant, electr.m"
fissumere, et venerabilis Patris insculpere monu- suum solemniter ordinatum coilocaruni in c&ihedia.
269 LIBERII AUCTORE ERNALDO. 270
et per loca illa, in quibus sessiqnes babent ex an-\ A Balearibus insulis subjugatis, terra marique de pi-
liquaconsuetudineRomaniponlifices, circuniduxere, ratiset dyscolis triumphantes, reges eorum captivos
et pro tempore honor debitus apostolicae adfuit di- in vinculis Pisam induximus : de quorum spoliis et
gnitati. El tunc sarie circa Lateranense palatium mo- varia supellectile in adventu tuo ornantur compita et
rabantur, nec erat jam eis tuta in domibus propriis plateae, etlsetabtmda civitascoronatur, > Posthujus-
niaiisio, cum eos acerrime Petri satellites infesta- modi verba populo obviam procedente, prae innume-
rent. Ibi etiam diu resistere non valentes, per con- rabili multitudine vix patebat advenientibus via :
foaderatos sibi quosdam ex nobilibus Romanis ad sed pedetentim proeedentes, desideratam sui copiam
tempus in turribus eorum reeeptacula habuerunt. prospicientibus per fenestras matronis et yirginibus
Sed nec in eis perseyeravit fidelitas. Nam in bfevi, et parvulis cardinales praebebant, et porrectis binc
aut vi, aut formidine temerarise multitudinis, aut pre- inde benedictionibus, usque ad beatse Mariae canor
tio corrupti suiit. Nam Petro tam propria generis vir- nieam, dominus Papa cum comitalu suo gloriose de-
tute, quam adhaerentium sibi affinitate, niullitudo ductus, et honorifice susceptus est.]
tanta erat, ut fere tota eum civitas sequeretur, vel 3. Prsemissi, antequamde Urbe egrederetur, a do-
pecunia, vel commodis obligata. Congregaverat sane mino Papa in Gallias fuerant nuntii, qui dissensio-
opes iimumeras tam in exaclionibus ctiriae, quam in -nis et schismalis aPetro factiordinem Gallicanaein- •
legationumnegotiationibus, quas ad exspectatas nun- limarent Ecclesiae, et hortarentur episcopos, ut in
dinas reservarat. Insuper et paterni censtis ampla wltionempraesumptionis hujus accingerentur, et dam-
congeries eatenus sigillata, modo distribula in pq- riala parte schismatica, subscriberent unitati. Nec-
pulum, ad fas et nefas venalem plebem armaverat. dum vero ad plenum lenor operis innotuerat epi-
Quibus erogatis, donaria regum in ornamentis ec- scopis, nec privatim quisquam commodare prsesum-
clesiae ab ipsisevulsitaltaribus. Et cum calices fran- psitconsensum, donec collecto Stampis generali con-
gere, et crucifixos aufeos membratim dividere ipsi ventu, in commune decerrierent, quid reciperent,
profani Christiani vel timererit, vel erubescerent; quid damnarent. Neque enim Francia, caeterisregio-
Judaeos aiunt esse qusesitos, qui.saora vasaetima- nibus proclivibus ad schismata, aliquando tali fa-
gines Deo dicatas audacter comminuerent. Igitur ctione [al. Guiberti vel Burdini susceptione] foedata
quisque pro modo suo secundum majus et minus con- est, nec malignorum adquieviterroribus: nec fabrl-
ductiad scelus, sacramentis generalibus publice Pe- cata est idolum inEcclesia, venerata mPetricathe-
tro vendiderunt assensum, et in omnem sanguinem dra monstrum. Nec enim talibus in causis principa-
manus exposuef unt et arma, et quotidianis congres-, p lia aliquando eos lerruerunt edicta, aut generalibus
sibus partem, quae cum Iniiocentio erat, maledictis utililatibus privata cominoda praetulerunt; nec de-
insectabaiitur et gladiis. clinantes in partem, personis detulere, sed eausis:
2. Habuere igitur servi Dei consilium : et quia vi sed si quid oportuerit, fortiter persecutionibus ob-
huniaua se tueri non poterant, cedere elegerunt; et viarunt, nec damna nec exsilia formidarunt. Cori- -i
procuratis clam navigiis, de ore Leonis et de manu vocato igitur apud Stampas concilio, abbas sanctus
bestiae per Tiberim in Tyrrhenum mare elapsi, pros- Clarse-Yallensis Bernardus, specialiter ab ipso rege
peris ventis carbasa impellentibus, in portum Pisu- Francorum et praecipuis quibusqiie pontificibus ac~
num feliciter appulerunt. [Audito tantorum viro- cersitus, sicutpostea fatebatur, non medipcriterpa-
rum adventu, etcognitacausa, propter quam de Urbe vidus et tremebundus advenit, periculum quippe et
exierarit, gratulata est Pisa, quod ad seB.omani no- pondus negotii non ignorans. In itinerelamencon-
miriis gloria transferretur, 1®@3 et illis perpeluse solatus est eum Deus, ostendens ei in visu noctis
sibiinfamiaeinsculpentibus nolam, sibi nominis aetei<- Ecclesiam magnam concordiler in Dei laudibus con-
ni et perennls faniaeinscriptio pararetur, Occurrunt cinentem; unde speravit pacem sine dubio.proven-
ergf honofali et consules, et doniini Papse pedibus turam. Ubi vero ad locum ventum est, celebratoprius
advoluti, gratias agunt, quod eos tanto dignosjudi- D I jejunio, et precibus ad Detim fusis, cum de eodem
casset honore, ut eof um eligeret urbem, quam propria verbo tractaturi Rex et episcopi cum principibus con-
dignaretur iilustrare praesentia. «Tua est, inquiunt, sedissent, unum omnium consilium fuit, una senten-
civitas, nos populus tuus: nostris stipendiis famu- tia,.ut negotium Dei, Dei famulo imponeretur, et ex
lamur tibi; imo in usustuos respublica quidquid apud ore ejus causa tota penderet, Quod ille, timens licet
se repositum habet, exponet. Nihil duplicitatis inve- et tremens, monitistamerivirorum fidelium acquie-
hies in Pisanis : non niodo adhserebunt, modo resi- scenssuscepit, et diligenter prosecutus electionis or-
lient; modo jurabunt, modo juramenta dissolvent. dinem, eleetorum merita, vitam et famam prioris
Non inbiat popiilus iste rapinis domesticis et caedi- elecli, aperuit os suum, etSpiritus sanctus implevit
bus intestinis, Non est gens noslra domi audax, nec illud. Unus ergo omnium orelocutus, suscipiendum
extrameticulosa. Nosnecservi sumus, nec domini: ab omnibus summum ponlificem Innocenlium nomi-
sed concives et fratres, honore invieem praevenien- navit:.et ratum esse omnes pariter acclamarunt, et
tes, non seditiosis ausibus alterutrum provocantes. decantatis ex more laudibus Deo, 1094 obedien-
Domi -mansuetuditie utimur : fortitudinem nostram liam deinceps polliciti, electioni Innoceiitii omnes
saepeextranei experiuntur. Nos, Poenis subactis et. pariter subscripserunt.
27i . S. BERNARDI YITA PRIMA. £72
j gi, verbummalignum mira libertate redarguit, mira .
.4.Interea t.ominusPapa, multis inPisis, et in Tus- A
cia, et in aliis provinciis potestative dispositis, vale- auctoritale compescuit,
faciens Pisanis el gratias agens in Pfovinciam navi- 6. Rediens autem :Leodio, Claram-Yallem do-
gio delatusest, etBurgundiam transiensAurelianum minus Papa per se ipsum voluit visitare : ubi a
pei-venit: ubi, occurrentibus episcopis, a rege piissi- pauperibus Chrisii, non purpura etbysso ornatis,
mo Franeoruni Ludovico alacriter et honoriflce sus- nec cum deauratis Evangeliis occurrentibus, sed
ceptus est, Inde a Gaufrido Garnotensi episcopo. pannosis agminibus scopulosam bajulanfibus cru-
magnarum virtutum viro, Carnotum deducitur: ubi cem, non tumultuantium classicorum loriitruo, non
etiam gloriosus AnglorumrexHeiiricusei cum ma- clamosa jubilatione, sed suppressa modulatione af-
aimo episcoporum et proccrum comitatu occurril. fectuosissime susceptus est, Flebant episcopi, fle-
Hunc quoqueregem venerabilis Abbas adeum pfae- bat ipse stimmus Pontifex : et omnes mirabanlur
missus adduxit: quem vixpersuasitlnnocentiumre- congregationis illius gravitatem, quod in tam so-
-cipere, ab episcopis Angliaepenitusdissuasum. Cum lemni gaudio oculi omnium humi defixi, nusquaia
enim omnimodis recalcitraret el detrectarel: «Quid vagabunda curiositate'.circumferrentur; sed com-
times, > ait ?« Times peecatum incurrere, si obedias plosis palpebris ipsi rieminem viderent, et ab omni-
Innocentio ? Gogila, > inquit, «quomodo de aliis pec- B bus viderentur. Nihil in ecclesia illa"vidit Roma-
catis tuis respondeas Deo; istud mihi relinque, in niis quod ctiperet, nulla ibi supellex eoruin solli-
me sit hocpeccatum.> Ad quod vefbum persuasus citavit aspectum ; nihil in oratorio nisi nudos vi-
TCXille tam potens, extra terram suam domino Pa- derunt parietes. So-lis moribus poterat inhiare
pae occurritusqueCarnotum. [Multa ibi dicta et facta ambitio, nec damnosa puterat esse' fratribus hu-
suiit: multaque ibi saecularia et ecclesiaslica nego- jusmodi prseda, cum minui non posset asporfata
tia defmita.] . • . religio. Gaudebant omnes in Domino, et solemni-
5. Reversi interim"de Germania legatidominiPa- tas non cibis, sed virtutibus agebatur. Panis ibi au-
pae, tam episcoporum, quairi Regis assensum etlit- topyrus (34) pro simila, pro careno sapa, pro
teras detulerunt, et deprecatibnem publicam, ut ad rhombis iOSS olera, pro quibuslibet deliciis le-
eos transiens, suam eis desideratam exhiberet prae- gumina ponebantur, Si forie piscis invenlus est,
•sentiani. Facile enim persuasi sunt recipere eum, domino Papae appositus est, et aspectu, non usu in
<juemjam caeteri recepissent. Sed detinuit eum di- . commune profecit.
leclio etdevotio Ecclesiaegallicanae; et singuli et om- 7. Invidit diabolus, et servorum Dei gloriam,
nes visitationem apostolicam expetebant. Perlustrata „ qnos tanti hospitis nobilitabat praesentia, ferre non
igitur Ffancia, [Remis convocavit concilium (an. valens, . dum in choro alacriter psallerent et de-
1131). in quo multis ad honorem Dei dispositis, vote, praesentibus etiam nonnullis ex cardinalibus,
Tegem Ludovicum, vivente patre, pro.PhilippoTratre qui in auditu et aspeetu eorum delectabantur, ali-
coronavit in regcm. In omnibus nis dominus Papa quantos fratrum horribili pavore turbavit. Nam et
Abbatcm a se separari non patiebatur, sedcum cardi- unus prae caeteris occupatus, blasphema quaedam
nalibus rebus publicis assidebat. Sed et privatim verba locutus est, « Dicite, > inquiens, « Ego sum
•quotquot habebant negotia, YirumDeisecretiuscon- Christus : > et alii piures territi et tremebundi, ad
sulebant. Ipse vero audita referebat ad curiam, et beali Patris vesligia confugerunt, At ille conversus
oppressis patrocinia exhibebat. Igitur soluto conci- ad caeterOs, « Orate, > inquit : ac deinceps sub
lio, LeOdium dominusPapaRomanorumregi occur- sileniio eos qui turbati videbantur eduxit, atque
rit (55). Et honorifice quidem susceptus cst, sed ve-• compescuit; ut nequissimus ille, qui convenium
lociter obnubilata est illa serenitas. Siquidem impor- pietalis transferre cdnabatur in theatrum, et scho-
tune idem rcx institit, tempus habere se reputans : lam innocentiae in derisum, non, ut putabat, exi-
opportunum, episcoporum sibi restitui investituras, stimatinnem religiosorum hominum corrumpere
quas ab ejus praedecessore imperatore Henrico per• D posset, sed se proderet, et conalus suos experire-
maximos qiiidem labores et multa pericula Romanai tur infirmos.Tanta siquidem celeritate omnia sunt
Ecclesiavindicarat. Adquodverbum expavcre et ex-- sedata, ut personas illas, quae prope astabant,
palluere Romani, gravius sese apud Leodium arbi- omnino latuerit quod acciderat; et malignus hostis
trati periculum offendisse, quam declinaverint Ro-- velociter increpatus, non mbdo scandalum eis
quod
mae. Nec consilium suppetebat, doriec murum se op- parabat, inferre nequiverit, sed nec ad "illorum no-
posuit Abbas sanctus. Audacfer enim resisteus Re- filiam rem perferrei Faclumque est ex eo, ut am-

(35) Innocentii iter Leodium ante concilium Re-- haec est medulia farinae triticeae, hoc est, ea pars
mense accidisse demonslratujn est in Prsefatione adl quae media est inler pollineni, et seeundarium. Ca-
tomum primum. renutn, ex Laurentio Lucensi, est vini dulcis cocti
(54) Panis autopyrus dieitur is ex quo niliil ne- genus. Sapa vero (alias vinum ad tertiam decoctum
quepollinis, neque' (urfuris excretum est, quasi to- significar.s) est succus herbarum : unde fortasse
lum in se triticum non imminulum babens. Vide; gallice scupe pro jusculo ; hic
Cels. lib. II, cap. 17. Differt a pane cibario : nami %yto seu cervisia vel ptisanna. opinor positum pro
liuic bona pars pollinis adempta est; et magna exi turbot, piscis plani Rhombus, gallice
geuus.
parte furfuraceus est. A simiia autem differt : nami
275 LIBER II AUCTOREERNALDO. 274
pliorl sese custodia fratres munirent: et merito, el A piultis probaverat. Elenim yisum est cardinalibus
aumero, et possessionibus deinceps cresceret Clara- boiium, ut tanto adjutore negolium tanti ponderis
Yallis, et multiplicatis conventibus, fere per omnem fulciretur. Transcenso itaque Apennino, ubi au—
laiitudinem loei illius dilataretur religio; ipse etiam dierunt Mediolanenses^Abbatem desideratum suis•..
Abbas sanctus extunc amplius solito miraculis cla- finibus propinquare, longe a civitate milliaribus
reret et signis septem omnis ei populus obviat : nobiles, igno-
CAPUTII. biles, equites, pedites, mediocres, pauperes, quasi
De synodo Pisis per Innocentium celebrata. Item dt de civitate migrareut, proprios lares deserunt, et
Mediolanensibus opera Bernardi Ecclesiw recon- distinctis agminibus- incredibili reverentia Yirum-
ciliatis, et energumenisibidem curatis. Dei suscipiunt. Omnes pariter delectantur aspectu,
8. Longas in Galliis lacere moras dominus Papa felices sejudicant qui possunt frui audituJQeoscu-'- •
aou pottiit; sed, sicut cum Lothario rege con- lantur pedes- ejus universi : et licet hoc ille mo-
diserat, Romam ei occurrit, et vi exercitus m La- lesle acciperet, nuila potuit pronos et devotos ra-
teranense palalium deductus est. Multi etiam ex lione compescere, nulla interdicticne repellere..
nobilibus Romanis, fideles Ecclesiae, eum honori- Yellicabant etiam pilos quos polerant de indumen-»-
flee susceperunt. Yerum Peirus Leonis non ponens " tis ejus, et ad morborum remedia de pannorum
Deum adjutorem suum, sed confoederatoruin sti- kciniis aliquid detiahebant, omnia sancta, quae
patus malitia, in editioribus et tutioribus lurribus ille tetigisset, judicanles, et se tactu eorum vel usu
manens, Lotharii ludificavit vir.tufem, et interdi- sanctificari. Praecedentes itaque et subsequeutes;
eens suis congressus publicos, nec sibi securitatis lsetabundis acclamationibus applaudebant Abbati,
suae fecit periculum, ncc causam conffictus hosti- et diu intra agminum spissamenta deteritum, tan-
bus dedit: sed tamen liberum eorum discursum dem solemni reddidere hospitio. Et cum tracta-
machinis- superioribus et obstaculis vaviis impe- tam esset in publico de negotio, propter quod <am
divit, Yitavit etiam obstinatissime imperatoris col- Yir Dei, quam cardinales advenerant, [oblita forti-
loquiimi, nec minis, nec blaiidimentis flexus est, ludinis suae civitas, omni ferocitate deposita, se ita-
nec de statu suo consilium cujuslibet personae ad- Abbati substravit, ut obedienlise eorum non in-
issisil. Relicto igitur Romae Innocentio , alias im-
congrue ille posset aptari poetae versiculus :
perator digreditur : Peirus vero post ejus disces- Jussa sequi, tam velle mihi, quam posse necesseest.
sum crebros movens per Urbem excursus, fidelium 10. Pacatis omnibus, reconciliata Ecclesia, fir^.
caedibus inbiabat. Intelligens ergo Innocentius matis inter plebes concordiae paclionibus, alia coe- -
Romse sibi infructuosam eo tempore moram, ®e j-i
perunt nasci negotia, et insanienti diabolo, et in
praesenlia stia illius bestiae rabiem efferaret, rursus quibusdam obsessis corporibus debacclianti, oppo-
Pisas revertitur (55) : ibique aggregatis totius Oc- situm est Chrisli vexillum, et
increpante Yiro Dei, .
cidentis episcopis, aliisque religiosis viris, magnae de airiis superveniente eminentiori vir-
possessis
glorise synodus celebratur {an. 1154). Adfuit pei tute, territa et tremebunda diffugere daemonia. Ecce
bmnia et consiliis, et judiciis, et definitionibus nova legatio, non Romaniim pragma circumferens,.
omnibus s.anctus Abbas, impendebaturqiie ei reve- sed divinis legibus fidei pragma allegans, prolatis
renlia ab omnibus, et excubabant ante ejus limina in medium lilteris sanguine Christi conscriptis/et
sacerdotes; non quod fastus, sed multitudo com- bulla crucis impressis, quse figura aucloritate sua-.
munem prohiberet accessum : et aliis egredienti- lerrcstria et inferna sibi subdit et curvat. Inaudita
bus, alii introibant, iia ut videretur Yir bumilis, est noslris temporibus tarila populi fides, tanta in
et nihil sibi de his honoribus arrogans, non esse homine virtus : inter quos religiosa erat contentio,.
in.parte sollicitudinis, sed in plenitudine potesta- cum signorum gloriam Abbas credulitati eorum,
fis. Aietionesconcilii longum cst prosequi : summa illi vero sanctitati Abbatis ascriberent, et hoc de
tamen in excommunicatione Petri et irregressibili D eo indubitanter sentirent, ut quidquid a Domino
faulOiTimejus dejeciione conslilil, et usque hodie peteret, impetraret. Adducunt igitur ad eum nihil
haec sententia perseverat. haesitanles mulierem omiiihus notam, quam annis
9. Soluto concilio, ad reconciliandos Mediola- septem immundus vexaverat spiritus-: etppstulant
nenses dominus Papa Abbatem Clarae-Yallis, quem supplices, ut in nomine Domiui daemoni imperet
iiiultis supplicationibus expetierant, et Guidonem fugam, et mulieri resliluat sospitatem. Quse populi
Pisanum, et Maithseum Albaneiisem episcopum a fides non minimam verecundiam Yiro Dei ingere-
latere suo direxit (56), qui schisma per Anselmum bat, ei humilitate niagistra, inconsueta experiri non
in eadeni; urbe faclum abluerent, et ad unitatem praesumebat, et instante petitione populi erubesce-
Ecclesiaedevios revocarent. Abbas igitur cum prae- bat, si charitati postulantium obstinatius resiste-
dictis viris, quos: a domino Papa collegas acce- ret: et videbatur ei quod offenderet Deum, et onmi-
perat, addidit consortio et communi consilio vi- potentiam ejus diffidentia obnubilare videretur, si
rum 1036' venerabilem Gaufredum Carnotensem fide populi fides propria dissenliret. ^lstuabat igi
episcopum, cujus innocentiam et sinceritatem in tur secum, ellicet signa non fidelibus, sed infids^
(SS)Yid. epist. 150. . (56) Eod. an. 1154; vid, episl,, 131,
"
276 . S. BERNARDI YITA PRIMA. 276
libus, fieri oportere assereret; ausus suos Spiritui A conabatur, in.ipso confiictu succumbens
sancto committit, et orationi incunibens, eoelitus vincebalur. gloriosus
elapsa virtute Satanam in spiritu fortitudinis incre- CAPUT III.
pat et fugat, muiieremque reddit incolumem et De expulsionedwmonum a variis obsessis,lum virlute
quietam, Laetantur qui aderant, et levantes manus Eitcharistiw, tnm panis et aqum behedictw, tum
ad sidera, Deo qui de excelso eosvisitavit, gratias
signi crucis. Item dealiis curdtionum beneficiis.
agunt. Auditum est hoc verbum, et percrebuit fama, 15. Iiiler eos igitur qui vexabanlur, mulier gran-
et rcpente totam perculit urbem; per ecclesias,
daeva, civis Mediolanensis, et honorata quondam
per prsctoria, et per compita omnia conveniunt matrona,
: usque ad ecclesiam beati Ambrosiipost
uudique de Yiro Dei sermo habetur ubique; di- beatuni Yirum a multis tracta
cunt publice, nihil ei impossibile esse quod a Do- est; in cujus pectore
annis diabolus sederat, etjamitasuffoca-
mino postulet, et ad pfeces ejus apertas Dei aures pluribus
fren-
dicunt et credunt, praedicant et affirmant. Nec pos- verat eam, ut visuet audituetverbo privata,
sunt aspeclu ejus, vel auditu ullo modo satiari. Ir- dens dentibus, et linguam in madum promuscidis
femina vi-
ruunt alii in prsesentiam ejus : alii, donec exeat, elephantina? protendens, monstrum non
deretur. Sordida ei facies, vultus terribilis, flatus
pro foribus prsestolantur. Cessatum est ab officiis "
et artibus, tota civitas in hoc spectaculum suspcnsa fetidus, inhabitatoris Satanse colluvia testabantur.
manet : concurrunt,. postulant benedici; et teti- Hanc cum aspexisset Yir Dei, liovit inhaerentem ei
gisse eum singulis salutare videtur. . ct inviscatum (Al. invisceratum). diaboltim, nec
11. Tertiadie ad ecclesiani sancti Ambrosii divina . iacile egressurnm de domo, qtiam tanto possederaS
celebraturus mysteria Servus Dei procedil: ubi ex- tempore. Conversus ad populum, cujus' innumera
et clericis,
spectante innumera populi multitudine, inter ipsa aderat multitudo, orare iubet attentius,
missarum solemnia, dum clericis canentibus ipse et monachis secum juxta alfare consistentibus mu-
secus altare sederet, puellam ei parvulam offerentes, lierem ibidem jubet conslitui et leneri. Illa vero
reluctans, et vi diabolica, non naturah virtute re-
quam vehementi impetu OS7 vexabat diabolus,
oraat ut misellae subveniat, et diabolum in ea calcitrans, non sine aliorum injuria, ipsum Abba-
debacchanlem elidat. Audita supplicalione astan- tem pedepercussit. Quem diaboli ausum mansucte
tium, ct intuitus personam frendentem dentibus et ille contempsit : et ad expulsionem non indigna-
Deuni
slridenlem, ut etiam intuentibus esset horrori, com- tione irae, sed pacifica et huniili supplicatione
hostiae sa-
passusestaetati, et vehementiae anxietatis ejus con- invocat adjutorem, et ad immolationem
doluit. Patenam igitur ealicis. in quo divina celebra- C lutaris accedit. Quoties tanien eamdem sacram ho-
turus crat mysteria, aecipit: et digitis latice super- sliam signat, toties ad mulierem quoque conversus,
athleta
fuso, orans intra se, et de Domini virtute confidens, eodem signo crucis edito spiritum nequam
ori puellae salubrem potum applieat, et corpori ejus fortis impugnat. Nain et ille malignus, quolies ad-
stiilam medicinalem infundit. Nec mora, quasi ure- versus eum signum crucis intenditur, percussiim
relur Satanas, infiisionis illius virtutem ferre nOn se indicans, acrius saevit, et recalcitrans contra
Uotuit, sed urgente intrinsecus crucis antidolo, fe- slimulum, quidnam toleret, prodit invitus.
slinanter egrediens, vomitu sordidissimo tremebun- 14. Expleta autem oratione dominica, efficacius
dus erupit, Sic purgata persona, diabolo profugo et hostem aggreditur Yir beatus. Patense siquidem
confuso, laudes debitas Deo canit ecclesia : etpost calicis sacrum Domini corpus iinponens, et mulieris
acclamationes laetabundas alacer populus ibidem, capiti supefponens, lalia loquebatur : « Adest, ini-
donec divina compleantur mysleria, immobilis per- que spiritus, Judex tuus, adest siimma potestas.
severat. Subaspectu itaqtieomniumincolumispuella Jam resiste si poles. Adest ille qui pro nostra sa-
a suis domum reducitur, et vix landem a populo di- lule passurus-: Nunc, inquit, princeps hujusmundi
missus ad hospilium Yir Dei revertilur. ejicietur foras (Joan. xn, 51). Hoc illud corptis,
12. Divino judicio ea tempestate in Mediolano, quod de corpore Yirginis sumptum est, quod in
juxta Isaiae verbuni, pilosi clamabant alter ad alle- stipite crucis exteiisuin est, quod in luniulo jacuit,
rum, et occurrebant onocentauris dsemonia, (Isa. quod de morte 1098 surrexit, quod videntibus
xxxiv, 14). et efirenatis decursibus plurimos infe- discipulis ascendit in coelum. In hujus ergo maje-
stabanl: nec erat qui insolenliae eoruui resisteret, statis terribili potestate tibi, spiritus maligne, prae-
cum diu sub Anselmi scbismate, qui Petri fautor Me- cipio, ut ab hac ancilla ejtis egrediens contingere
diolanensem occupaverat cathedram, sacsrdotes ge- eam deinceps rion praesumas. > Cumqiie eam invi-
mentes, virgines squalidse, sanctiiicationes maledi- tus deserens, et manere ultra non valens, atrocius
ctae, altare pollutum iram Dei in populum provocas- affiictaret, tam magnam iram, quam modicum lem-
senl. At vero in adveritu Yiri Dei abdicatis Anselmi pus habens; rediens Pater sanctus ad allare, frac-
praestigiis, etin Sedis apostolicse obedientiam sub tioneiri hostiae salutaris rite complevit, diffunden-
Innocentio revocata ecclcsia, impedita est illa dse- damque in populum pacem ministro dedit; et con-
monum lieentia, et quotidie dabat locum, et ad precesi festim pax et salris integra reddita est mulieri. Sie
Yiri Dei diffugiebat diabolus : et si quando resistere ! ille nequam, divina mysteria quanfae sint efficienlis
277 LIBER II AUCTORE ERNALDO. £78
et virtutis, non confessione, sed fuga coactus os- A ? batus diabolus, vehementius solito totus ad^pueri
tendit. Fugatri diabolo mulier, quam in tantorum « vexationem se contulit : el sicut vides, totum
sartagine tormentorum carnifex pestilens tanto « corpus ejus occupans,, fere ei etiam vitalem spiri-
temporefrixerat, mentis suae.compos effecta, red- « tum inlercludit. Sed et ipse puer, oum audita
ditis cum ratione sensibus, revoluta intra fauces « essef apud nos gratiae, quam a Deo accepisti, opi-
lingua, Deum confessa gratias jegit, et intuita cu- .« nio, ex aliorum curationibus suam sperans.salu.
ratorem-suurn, pedibus ejus advoluta esl. Ingens t tem, rogavit me ut eum ad te adducerem. Obse-
per ecclesiani attollitur clamor, omnis aetas jubilat « cro igitur per misericordiam Dei, ut et laboribus
Deo, pefsonant aeramenta, benedicitur ab omnibus t meis, qui in ejus custodia operam damnosam et
Deus, excedit veneralio modum, et Servum Dei « periculosam impendo, et illius miseriae, quae tanta
stipra hoffiinem, si dici fas est, liquefacta charitate < est, quantam ipse ocuiis probas, pio et consueto-
civitas- veneratur. c affectu subvenias, et rabiem daemonis non usque-
15. Audiebantur haec quse Mediolani fiebant : et c quaque procedere patiavis. » Flebat igitur, et \zr-
per totam. Italiam Yiri Dei discurrebat opinio, et cryniis ora perfusus praesentes quosque commovit,.
divuigabatur ubique quod surrexisset propheta ut omnes pariter supplicarent.. .
magnus, potens in opere et sermone, qui invocato B 1099 17- Tunc Vir Dei confidere eosin Dei
Christi noiriiiie, et infirmos euraret, et obsessos a misericordia jubens, baculo cui - innitebattir col-
daeriionibiis Tiberaret. Maxima quidem ei in cura- lum pueri leniter tangit, Sed et frater ejus. Gerar-
tionibus segritudinum gratia, sed in dsemonibtis dus volens experiri quae ab. homine dicta fuerant>;.
eiiminandis "freqiientior operatio erat, quia copio- latenter dorso ejus signum crucis impressit. Cum-
sior vexatofuin numerus ad expeita subsidia con- que prius sine motu el sensu nec videns, nec au—
eurrebat, et niajorum operatio virtutum miuores diens, ante pedes Abbatis diu extensus pavimento
obscurabat effectus. Jam vero prae frequentia po- haesisset; ad tactum baculi et ad signum crucis in-
ptili qui a mane usque ad vesperam foribus assi- freinuit, el turbatus ingemuit. Jubet igitur Abbas
debat, oppressionem vulgi prae corporis imbecilli- super propr-ium lectulum eum poni, At illequasi-.
tate nori ferens, ad fenestras domus procedens, se -ex:injuria offensus rejecit se in pavimentuni, et A
eis conspieiendum praebebat, et elevata manu bene- stridebat dentibus, et mordebat procuratorem ,
dicebat eis. Panes quoque et aquam devehebant suum: et capillis eorum qui aderant, manus inji-
secum, quibus benedictioni ejus suppositis, pro be- ciens, quo poterat conatu se ab eorurii manibus-
neficiis ea sacramentalibus referebant. Ex vicinis -n abstrahebat, et ab eis vix teneri poterat. « Eia, i -
sane castellis, et vicis, et urbibus multi confluxe- inquit Abbas,«. ad lectum noslr.um eum reducite. >.
t.Int, et communia tam advenarum, quam eivium Orante itaque Abbate, et fratribus/ in oratione -
in MediolanO studia erant prosequi Sanctum, ex- prostratis, quasi ardenlibus paleis, quae in lecto -
petere beneficium, audire verhum, videre signum ; continebantur, diabolus ureretur, tormenti sestuan-
et doctrhia et miraculis ultra quam credibile est, tis, vi divina propinquante, passionem clamoribus
delectabantur. testabatur. Jubet igitur Yir sanctus aquam bene-—
16. Aderat inter eos quidam ex suburbanis, qui dictam.in os patientis infundi: quam ille pressis -
puerum 4aemoniacum illuc advexerat : qui repesite labiis etdentibus non admittens, vixtandem cuneo
coram omnibus ad signum crucis, quod Yir sanctus infixo dissolvente pressuram, vellet, nollet, intra
edidit, de bajuli sui brachiis ruit, et elisus humi fauces et guttur recepit^ Confestimque ut penetrans....
quasi mortuus sineullo sensu inimobilis visus est : sanclificatio ad in.teriora descendit,. quasi infuso ,
neque vox, neque lialitus erat in eo, tantum circa antidoto vis.malignaerupit, et vomitu sordidissimo,
oraecordia exiguus ei sup.ererat vapor. Dant igitur quasi torrentis impulsu, festina praecipitatione ro—
cseterilocum ut jiosset procedere, et admitti ad Yi- tatus ctim ingeiiti contumelia daemon exivit. Re--
rum Dei scminecis pueri bajulus ; et attonjta mul- D pente qui videbatur mortuus, vivit:. et de lecto .
tiludo tam miserabilis castis praestolabattir everituiii, Abbatis quietus et incolumis surgens patronumque
Ingressus;igitur ad Yirum Dei homo est, et puerum [At. patruum] suum amplexatus, « Deo gratias,
stupidum, riec aliquid sentientem ante pedes Abbatis sanus sum", > inquit. Gratias agtint.omnes commu-.
exposuit, et ait: « Puer iste, domine pater, quem niter Deo, et qui modo flebant, laetantur, Eoras-cla"
« ante tuos [posui pedes, jani per trienniuni a dae- mor effunditur," res intus gesta super tecta solem-
« moriio. acerrime vexatus est : et quoties vel ec- niter praedicatur, tqta ad spectaculum convenit ci-
i clesianii ingreditur, et salibus exorcizatis asper- vitas, benedicittir Deus, gaudet populusj in Abbate
j. gitur, vel signtim ei crueis imponitur, vel.Evan-