Vous êtes sur la page 1sur 523

Martin, Saint (prêtre à Saint-Isidore de Léon). Sancti Martini Legionensis... Opera omnia... accurante J.-P. Migne,.... 1855.

1/ Les contenus accessibles sur le site Gallica sont pour la plupart des reproductions numériques d'oeuvres tombées dans le domaine public provenant des collections de la
BnF.Leur réutilisation s'inscrit dans le cadre de la loi n°78-753 du 17 juillet 1978 :
*La réutilisation non commerciale de ces contenus est libre et gratuite dans le respect de la législation en vigueur et notamment du maintien de la mention de source.
*La réutilisation commerciale de ces contenus est payante et fait l'objet d'une licence. Est entendue par réutilisation commerciale la revente de contenus sous forme de produits
élaborés ou de fourniture de service.

Cliquer ici pour accéder aux tarifs et à la licence

2/ Les contenus de Gallica sont la propriété de la BnF au sens de l'article L.2112-1 du code général de la propriété des personnes publiques.

3/ Quelques contenus sont soumis à un régime de réutilisation particulier. Il s'agit :

*des reproductions de documents protégés par un droit d'auteur appartenant à un tiers. Ces documents ne peuvent être réutilisés, sauf dans le cadre de la copie privée, sans
l'autorisation préalable du titulaire des droits.
*des reproductions de documents conservés dans les bibliothèques ou autres institutions partenaires. Ceux-ci sont signalés par la mention Source gallica.BnF.fr / Bibliothèque
municipale de ... (ou autre partenaire). L'utilisateur est invité à s'informer auprès de ces bibliothèques de leurs conditions de réutilisation.

4/ Gallica constitue une base de données, dont la BnF est le producteur, protégée au sens des articles L341-1 et suivants du code de la propriété intellectuelle.

5/ Les présentes conditions d'utilisation des contenus de Gallica sont régies par la loi française. En cas de réutilisation prévue dans un autre pays, il appartient à chaque utilisateur
de vérifier la conformité de son projet avec le droit de ce pays.

6/ L'utilisateur s'engage à respecter les présentes conditions d'utilisation ainsi que la législation en vigueur, notamment en matière de propriété intellectuelle. En cas de non
respect de ces dispositions, il est notamment passible d'une amende prévue par la loi du 17 juillet 1978.

7/ Pour obtenir un document de Gallica en haute définition, contacter reutilisation@bnf.fr.


PATROLOGLJE

CURSCS (GOMPLETUS
- • SIVK ......
BIBLIOTHECA DNIVERSALIS, INTEGRA, DNIFORMIS, COMMODA, OECONOMICA,

OMNIUM SS. PATRUM, DOCTORUM SCMPTORUMQUE ECCLESIASTICORUM


QUI
ABMVQ APOSTOLICO AD INNOCENTli lll TEMPOKA
FLOROERUNT;
RECUSIO CIIRONOLOGICA
OMNIUMQUiE EXSTITERE MONUMENTORUMCATHOLICE TRADITIONIS PER DUODECIMPRIOU*
ECCLES1& SJECULA,
JUXTAEDITIONES ACCURATISSIUAS, INTERSE CUMQUE NONNULLIS CODICIBUS HANUSCRIPTIS COLLATAS.
PERQUAH DILIGENTER '
CASTICATAJ
MSSERT4TI0NIBDS, COMMENTARIIS LECTIONIBUSQUE VARIANTIBUS CONTiNENTEIl ILLUSTR.VTA
;
OMNIBUSOPERIBUS POSTAHrLlSSlMAS EDITIONES QUX TRIBOS ROVISSIHISSiECDLIS D EBENTURAllSOLUTAt
DETECTIS, AUCTA;
INDICIBUS PARTICCLARIBUS ANALTTLCIS,SINGULOS SIVETOHOS,SITEADCTORES ALICUJUS HOMENTI
SUBSEQUENTIBUS, DONATA;
CAKTUI.TT
INTRA R ITE
IPSUHTEXTUH DISPOSITIS, NECNON ET TITULIS SINGULARUH PAGIRARUH HARGINEU SUPKNIRIRLM
DISTINGUENTIBUS SUBJECTAMQUE HATERIAH SIGNIFICANTIBUS, ADORNATA;
OPERIBUS CUHDUBIIS TGHAPOCRYPHIS, AL1QUA VERO AUCTORITATE INORDINE ADTRADITIONEM
ECCLESIASTICAH POLLENTIBUS, AHPUFICATA;
- KUOHUS INDICIBUS GENERALIBUS LOCUPLETATA : ALTERO SCILICETRERUM, QUOCONSULTO, QUIDQUI»
UNUSQUISQUE PATRUH 1NQUODLIBET TIIEMA SCRIPSERIT UNO1NTUITU COKSPICIATUR ; ALTF.HO
SCUIPTURJE SACKJE, EX QUOLECTORI COMPERIRE SIT OBVIUH QUIHAH PATRF.S
ET IN QUIBUS OPERUM SUOKUH LOCISSINGCLOS SINGULORUH LIBROHUH
scniPTuniETEXTUS COHHENTATI SINT.
«hlTIOACCURATIS5IMA, CCTERISQUE OHNIBUS FACILEANTEPONENDA, SI PERPENDANTUR : CHARACTERIIH RITIBITAS,-
aiARTjE QUALITAS, INTECRITAS TEXTUS,PERFECTIO CORRECTIONIS, OPERUU RECUSORUM TUHVARHJTAS- -V.
TUHNUHEnUS, FORHA VOLUHINUU PERQUAH COUMODA SIBIQUE 1NTOTOOPERIS DECURSU CONSTANTUCU/£)\
SIHILIS, PRETIlEXIGUITAS, PR.ESERTIHQUE ISTACOLLECTIO, UNA, METUODICA ETCtlRONOLOGICA,.//pv%\
SBXCENTORUM FB.AGHENTORUU OPUSCULORUUQUE HACTENUS BIC ILLICSPARSORUH , / * PdP \\£>\
PRIHUH AUTEHIN NOSTRA BIDLIOTBECA, EX OPERIBUS AD OHNES«TATES, [ lrf> \^3-
LOCOS,I.1NGUAS FORHASQUE: PERTINENTIBUS, COIDCNATORUU. |M! r' \^
SERIES SECUNDA,
m OUA mODELNT PATRES, DOCTORESSCRIPTORESOUEECCLESl/ELATINX
A GUEGORIOMAGNQAD INNOCENTIUM III.
ACCURANTE J.-P. 1YIIGNE,
BXBX.IOTHBCJE CX.CBI UMXVBRfcB,
SIVI
CLRSUUMCOMPLETORUM IN SINGULOSSCIENTI* ECCLESIASllCS RAMOSBDITORI

PATROI.OGIA IIINAEDITIONETYPISMANDATA
EST,ALIANEMPELAT'INA,ALlAGRJ5CO-LATINA.—VENUUNT
Mll.l.BET TRECENTISFRANCISSEXAiHNTAET DUCENTAVOLUMINA EDITIONISLATIN*; OCTINGENTIS

ET MILLETHECENTAGRJECO-LATINJK. MERELATINAUNIVERSOSAUCTORESTUMOCCIDENTALK'»,
TCMOMBNTALESEQUIDBMAMPLECTITCR ; HI AUTEM,1N EA, SOLAVERSIONELATINADONANTUK,

PATROLOGIiE TOMUS CCIX.


5. MARTINUS LEGIONENSIS. S. WILHELMUS ABBAS S. THOM. DE PARACL. WILHELMUS DE
CAMPANIAREM., JOANNES DE BELMEIS LUGDUN., ARCHIEPISCOPI. BALDUINUS CP. IMP,
HUGO V ABBAS CLDNIAC. ELIAS DE COXIDAABBAS DUN. THOMASDE RADOLIO. GUALTERUS
DE GASTELLIONE.

EXCDDEBATDR ET VENIT APDD J.-P. MIGNE EDITOREM,


!N VIADICTAVAUBOISE, PROPE PORTAM LUTETliE PARISIORUMVULGOFENFEfiNOMINATAM,
' SEC PEirT-MONTROUGB.
'
"
1855 /£''
SMJLIM XIII.

iAMCTURUM

MARTINI LEGIONENSIS.

WILHELMI

ABBATIS SANGTI THOM^ M P^jaAXrLilTjQ

OPERA OMIVIA

ACCEDUNT

WILHELMI DE CAMPANIA REMENSIS, JOANNIS J)E BELMiBlS sLEGDDNENSIS,


ARGflIEPIS€OPOftDM|BALDDINl CP? IMPERATORIS, HDGONIS V ABBATJSCLU-
-MACENSIS, ELLE DE COXIDA ABBATIS DDNENSISy TfiOMj: DrtAJfcOLIO ,
«UA^xpii-.^K^c^^L^cj^,... ,u""":;::^/'.?^^*j

OPUSCULA, SERMONES, EPISTOLiE.

DIBLtblHEflft
ClEll UNIVEBSJB
. :SIVE.
GURSUUMCOMPLBTOACSI
IN SINGULOSlciENTl* ECCLESUSTIC* HAMOSEDITORB.

S. MARTINI TOMUS II, GiETERORUM TOMUS UNIGUS.

VENIT 6 KRANCISGALLICIS.

EXCDDEBATDR ET YENIT APUD J.-P. MIGNE EDITOREM


IN VIAPJCTA^aiflOW^pRQPJ. PQRTAM LUTETI^ PARISIORUMVULSO D'ENFEH NOMINATAM
. SEU PETJT-MONTROUGE.
ELENGHUS

AUCTORUM ET OPERUM QUI IN HOC TOMO CCIX CONTINENTUR

S. MARTINUS LEGIONENSIS.

(OPKRCM CONTINUATIO.)
Sermones de sanctis. Col. 9
Serxnones de diversis. 61
Expositio in Epistolam IB. Jacobi. 183
Expositio in Epistolam B. Petri. ' " .238
Expositio in Epistolam I B. Joannis. 253
Expositio libri Apocalypsis. 299
GDALTERUS DE CASTELLIONE.
Tractatus contra Judffios. 423
Alexandreis. 459
S. WILHELMDS
' ABBAS S. THOMJE DE PARACLITO.
- 635
Epistolffi.
Genealogia regum Danorum. 727
Revelatio reliquiarum sanctffi Genovefffi. 741
Instrumentum qub S. Wilhelmus; anniversarium fundat Ahsalbnis archiepiscopi
Lundensis. 743
DipJomata S. WilheJmi et aliorurri. 745
Appendix ad S. Wilhelmum. — Testamentum Absalortis archiepiseopi Lundensis. 756
WILHELMUS DE CAMPANIA ARCHIEPISCOPUS REMENSIS.
Epistoiffi. " 825
- 829
Diplomata.
JOANNES DE BELMEIS LUGDUNENSIS ARCHIEPISCOPUS.
Epistolffi et diplomata. . 877
HUGO V ABBAS CLUNIACENSIS XVII.
Statuta. 881
Appendix ad Hugonem. — Tractatus Rostangni monachi de translatione capitis
S. Clementis papffi et martyris a CP. ad Cluniacum tempore Hugonis abbatis. 905
BALDUINUS FLANDRLE COMES, IMPERATOR CP.
Epistolffi et dipiomata. 913
Appendix ad Baiduinum. >-Genealogia comitum Flandriffi. 928
ELIAS J)E COXIDA ABBAS DUNENSIS.
Sermones. 991
THOMAS DE RADOLIO.
Vita ren. Patris D. Petris abbatis Clarffivallis. 1007"

Ex Typi»L.MISKI,au Petit-Moutronijo.
OPERUM So MARTINI LEGIONENSIS
'

CONTINUATIO

SERMONES DE SANGTIS

SERMO PMMUS.
IN TRANSrr.U SANCTI ISIDORI.

Isidorus Vir cgregins, nalions Cartliaginetisis, .1 A siam lidelium regntim ecclorum vocal, qtiia pro
ptitieSeverianogeniliiSjHispalensis Ecclesisa episco- eo quod ad coelestia anhelat, jam in ea Dominus
|ii!S,Leandriepiscopiexsiililgermanus atquesticces- quasi in ccelo regnal. Qui ergo solverit «num de
sor sanciissinius. (I) Yir iste beaiissimus a pueritia mandalisDomini noslri Jesu Chrisii, id esl qtii illud
siudiis liilerarum tradilus Lalinis, Graecis ei cpcre non iinpleveril, ei docuerit sic homines ut
Ilebraicis lilleris instrticlus, omni iocuiionis genere illud impleanl, minhnus vocabitur iu regnn cmlorum,
formatus, suavis eloquio, ingenio praestaislissimtis, scilicet iu congregatione fideliuin. Ac si aperle
vila qtioque atqtie doctrina fuit clarissiimis. Sic diceret : Qui lnandata mea implere neglexerii, et
nanique de vii-luie in v.irtulcm proficiens refulsit homines ut impleaist• illa doctierii, minimus veca-
tioclor exiniitis, ila ul secundum qualitalem ser- bitur, scilicel in saticla Ecclesia imperfeclus crii.
inonis omnibus vidolicel Lalinis, Grcecis et Hebraeis, De hoc eliam Dominus alibi dieit : Dicunt el no.u
sapienlibus ac minus inlelligentibus in erudilione [uciunt (Matlh. xxm ). Seqtiilur : Qui aulem fece-
exislerel aptus, atqiie ineomparabili eloquentia rit, id esl qui opere impleverit maiufala inea.ei
slrenuus. Tanue saplenliae et doctrinaj atque sauc- docuerit homines, ul impleant illtt, mannus erh,
liialis fuil vir gloriosissimus, ut rccte de eo di- scilicet idoneus in saneta E clesia. Operibus crgo
calur : Ecce sacerdos mugnus qui in diebus suis u confirmanda esl sacerdotis prsedicalio, iia ul quod
placuil . Deo ct invenlus est justns (Eccli. XLIV, docet verbo, instruat exemplq.
et L). Bene etiam illud convenit ad confirmaiidum hoc
(2) Sarerdos numen habel composilum ex Grseco testiinonium qtiod legilur in Caniicis canlicorum :
el Latino : et dicilur sacerdos quasi sacrum dans. En lecluium Salompnis sexaginta forles ambiunt
Sicut rex vocatus est a regendo, ita sacerdos ex fortissimis Israel, omnes 'enenies gladios, el ad
vncalur a sanclificando et a sacrum damlo. Es. belia doclissimi; uniuscujusque ensis snper [emur
causis quippe duabus quisque efficitur saccrdoss suum, propter limoresnocturnos (Cant. ni).(4) Salo-
niagnus : prima vuielicet ul.bene vivai, secunda mon quippe pacificus iulcrprelaiur. Quis ergo
ut bene doceat. Quamvis bene vivat doctoreccle- per Salomonem nisi Cbrislus inlellig tur, de quj
siasticus; tamen, si bene non docel, non est magnus, scriptunf est : Ipseest paxnost)-a qui fecil ulraque
et quamvis beae doceat, lamen si bene nou vivil, unum ( Eph. u). Lectulus Salomonis scilicel Clirisii
magnus om.ninonon erii. (3) Neeessaria esl igittlr saneta Ecclesia est, quia dum a mundanis sol-
doclriiia ciim bona vila : nam doctrina sine bona licitudinibus recedit, dum cor ab oinui lericntv
vila doc.Hjrem arrogaiitcm reddit, el rursns vita -, conlagione pcr- pcenitentiam mundare non tlesi-
sine doctrina doctorem inutilem facil. Unde Do- nii.tluinque tolo inenlis desiderio. atl coelestem
niimis in Evangelio dicil : Qui solverh unum dc palriam lendit, quasi leciulmu faeil in quo Clirlslus
mondalis islis minimis el docueril sic homines,mi- delecta.biliter requiescil. Umie ipse amicabilitcr
nimus vocabitur in reano cmlorum ; qni amem .fe- suis discipulis dicit: Ecce cgo vobiscum sum. omnbus
cerit cl docueril, magnus vocabitur in regno cmlo- diebus usque ad censuinmalionem swculi (Mat h.
vam (Matih. v). In hocloco regnum coelorum xxvm). Et iterum per propbelam dicit : Inarnbu-
congregatio est electorum. Stepe Scriptura Eccle- labo el ero vi illis, et iosi erunt mihi populus, (,-;
(1) Sic ms. Tolet. ab Henscheitio edilum, num (5) Id. lib. iii bent. c. 56.
5 ei 42. (4) Gregor. iu liuuc loc,
(2j Isitl. lib. VII .
Ettfm cap. 12.
PATBOL. CCIX. i
U S. SIARTINILEGION. SERMONES DE SANCTIS. r 12
ego erp illis Deus-(Lev. xxvt); Sexaginta forles qni A cx guatupr paradisi llumiiiibus sii^ffcienler:irriga-
lectuiuni Salomonis ambiuiVt,.,prsclalos Ecclesise vit, atque universam Hispaniain tam exempio bpiil-
: osiendiini qui eam verbis atque exemplis mu- pperjs quam fama sancliialis velul splendidissima
-iriunt, et ab ea hostes visibiles et invisibiles lam larnpada illuminavil (7). •
oralionibus qiiam prsedicalionibus repellunt: Om- Ezeeiiielprbpiieta, in visione qtialuor animaliiim,
: nes, inquit, teuenles gladios et adibelia dociiisiml sic ail ihter ca;iera : Et simitiiudp, inqtiit, anhna»
exislurit. Quid per gladium, nisi verbum Dei figu- lium el (tspeclus eorum quasi carbonum igitis arden-
ralur.et qnid per manus, quibus gladios tcnent, lium, et qiiasi aspeclus lampadaru.m (Ezech. i). .
•ilisi operatio designalur ? Qnia videlicet dum Per quatupr hocc animalia mutliludo sanctorum cst
verbum; Dei opere complent quod eorde sciunt, figurala; asp.ect.us,-vero eorum carbonibus ignis
magis ac magis semper docti ihimicos Ecclesise alque ardentibiis coinparatur lampadibus, quia quis-
sapjenlia el forliiudine vincunt. Ad bella spirilalia " qiiis sanctis viris conjungitpr, ex eorum iuiita-
doctissimi sunt, ntiia prius in se, deinde.in sibi li.one atque docliiua in amore "Crealoris accendi-
subjeclis vilia resecare sciunt. Ad bclla doctissimi ....lu.r (8). Sed tanicn hoc inter.carboiies et lampades
exisluni, quia Dei prcccepla, qua; verbo prjcdicanl,. distat, quod carbones quidem ardent, sed ab c»
opere perfieiunt. Sunl ad.bella prudeptes alque* B locp. tenebras-non expellunl in quo jacenl. Lampa-
doclissinii, quia gladio discrelioriis iil se el ih aliis des aulem, quia niagno flnmmarum lumine rc-
subjeclis sibi stipcrilua resecanl, ac deleclabilia splundeut, diifusas in circuilu lenebras illuminaiit.
hujus mnndi. De quibus benc subditur : (/»ius- . Ex.qua re notandum esl, quia sunt plerique san- .
rujusque ensis super (emur suum propler limores clofuin ila siihplices et occulti,:atque in minoribus
vocturnos. Quid per. ensem uisi rigorem conver- Jocis sub niagno silentio abscondili, ut vita eorum
salionis, et qtiid pcr femur nisi earnis appetilum vix ab aliis poscit agnosci. Quid itaque sunt isli
accipimus ? Praiiaii crgo Ecclesia; qtii jam ad vir- nisi carbones, qui elsi per ferybrein spiiitusardo-
tir.tim pet fcctionem-perverierunt,- semper: ensem rem habenl, lamen esempli famam non hal:ent,
super femur suuiii fenint, quia rigore conyersa- fiec insalienis cordibus lenebras peccatorum: illti-
lionis appetiluin ca.rnis assidue frangunl, ne hostis minantj quia vilam suain aliis omr.ino celant?
quem in nocte hujns niundi-pertimescuiit, repente Sibimetipsis quidem accensi sunt, sed aliis exem-
venicns, eos debilesac dissbVulos in.Dei opere in- plo itimiiiis noii suhl. Isli quamyis ardeant igne
veniat, cl per voluplatjs mo.lliliem el carnis deleC- divinse charitatis, tamen alios non accendtinl fama
talionem facilius se , sibique subjeclos decipiat, sanclitalis nec verbo ptxdiualionis. Lamp*adesveto
atque ad graviorapeccala'perducat. ... loiigius -lu.cciii, et cum in alio Joco sint, in alio
Ille ergo jn regnp coelorunij lipc est in Eccjesia "respleiidenl, quia quicunque exemplo boni operis
vocalur magnus qui ea qqa? pradicat Verbis, Lonis elverboprajdicatipiiis rcfulgelj ejtis: opinio loiige
implet operibus. ^Dicatuf ergp de beato Isidoro : laienue ui lampas lucel....Gii.mautesn proxinii bona
Ecce sacerdos magrius quiindiebus suis placuil Deo ejus audiunl,.pcr,Iixc ad ahipremjCpeJesiium bono-
et inventus cst justus. Beyera inagnus, qiiia opera riim coiisurgunl, -In.eo auteni quod se per .bona
Dei qua: verbis- prsedicavit,, -factis iniplevit (5). operii exbibent, quasi ex lampadis lumjne resplen
Rcclc utiquc dicitur sacerdos-maghus qiiem"Detis dent. Cuni ergo saneti viri quosdam juxla se.posi-
suscitavil ilispinise novissimis lethporibus posl lol los qtiasi langendo, ad amorem patria; coelestis
defcctus, credo. ad reslaurandam aritiquorum sa^ acccndunt, carbones sunt; quando vero quibusdam
pienliam yirorum qua? pra; niiniaaniiquilate pene longe positis lucent, ne in peccalis suis lenebras
jam defecerat in humanis inentibus; ne diutius corrUant, eoruni ilineri j lampades fiunl. Jure ergo
ignorantia ac rusticilate vesefasceret popultis Cbrir lampades appellaniur qui et eXempla virtutum prje-
6fianus. Sic namque plenus cbarilale el sapientia staht[ et luineii boui operis per vitam ct verbum
non abScdnditin lerra.taleiita sibi-Cfedita, s6d in j) aliis dfiihonslfant. Reyera ul Iampatjes resplendent,
cpmmune- omnibus divisit illa, atque ut -bpnus iip. qui eLper amorem C.realoris et per Oammam bona3
goliator Domino reporlavit duplicata (Mallh. xxv), praedicationis de cordibus peccaioriim tenebras re-
dum inultorum inentes prsedicando sollicilavil ad pellunt errbris. Qiii igitur in occtilto bene vivit, sed
.coelestia. desideratrda (6). Sicul; enim Gregbrius aliis" i.ion prolicil carbo est, qui vero 'imitalione
xlocioi-Pel-ri apostoli successor exstilit, ila beatus sanclitaiis in Ecclesia posilus, lumen ex se ret-titu-
Isidprus Jacobo aposlolo successil, quia. semen dinis multis prsebel, lainpas est, quia el sibi ardet
ieternai viiaj quod beatissimus Jacobns seminavit, et aliis Jucei. • -
bic doctor egregius verbo prxdicatienis quasi unus lVecle ergo hic beatissimus vir lucenli lampadi
;(S)Ms. Toletan. apud Henscheii ""••
c. 2, nunj. i5, 56, in Appenil. Fulgeritii banc vbcem usurpal: 0
cifca
' nieditini, t foiid: iampada, inquit auctor, non quai diligu sai-
(6) Ibid. n, 4f, circa fincin, tulum, sed quwJliligil ccelum, ei iiifra ; Sunt mul.i
(7) Eilil. ibid. splendidissimiis solis radius. Lam- quidiem vocantlampadam.
pada pi'0 laiiipades a Pollioiie jisurpari iiil Du- (S).;Ei Gregbr. lib; l Hom. ih Ezecli., Uom.
Iresne,.ex niss. codicibus observavit .Salniasius . .. .5, n. 6;. -.; .
et apiip PluiiUuii : Tene hahc lampadam. Sermo
*5 SERMOII. DES^JOASNE BAPTISTAo "' U
«coinpafaiiir, iquia ct pra;s'enies et alisenles ia:n X iigionis insiiiuavii; adiiltimiuh vero sedium,rregm-
' verbo
prsedicationis quairi fania saiictiihiis illuirii- iitim, locoruni; omniiim ilivliiaruin humanarunvqiic
iiabai, eosque ad ainorcm ccelesiis palria; accen- reruni nomiiia, genera, offieia; causas , et qi.i£qii&
debai. Congruesiquidcrii iucerna; afdenli eompa- obscura atque abiiunianis liieiYlibusferc jain remo-
raliir, quia et in ariiorc Oci et proximi afdebal, ta , scrib.mdo patcfecii (10). Floruit sapientia et
et de aliorum cordilms iciiebras peceaiofum efliiga- sanctilate ieniporibus Mauritii et Phocoe imperalo-
liat. Qhicunque ad eiim accedebant, stt;v assiduilate runt , sub Piecaredo rege Golhorum. Fuil enini in
visionis et tisti loculionis, aique exemplo boni ope- -eleemosynis iargiis, 1iospiialita:e prsncipuus', corde
ris iuincn veritatis accipiebant, et in desiderio severuSj in senlenlia verax , iu jndicio juslus, in
anernsejucis inardescebanl. prasdicalione pssidnus-, iii exborlaiione l.eius, in
(9) llic cnim vir bealissimus inler caHera sanctb- lucrandis Deo animabus' stuiiosus , in expositionc
lalis opera quae in Chrisli Ecclesia sapicnler egit, Scripluranim caulus, iu coasilio providus, in liabitu
nialignam Acepbaliiarum liaercsiin confudit atqiie liumilis, in inensa sobrius, in oralione devottts,
ileslriixil qui in Chrislo duas subslaniias ncganles, lioneSlalepiMclarus.onitii bonitate conspictius. Piai-
«nam in ejus persona naluram prtcdicabaut, dum lerea Paier exslitil clericorum, consolator mcereii-
illtiin non verum Deum ac Dci Filiuin, sed tanlum- D tium , liitameii ptipillorum ac vidnarum •, levamcti
modo puruin hominem fuisse asserebant. Gregorio oppressorntn , defensor civftitn , pcrsecutor lixieii-
iiamque praefata: bairesis antistite superalOj etsan- corum , mallelis superbortni). Et qtiid ahiplius di-
ciarum tesiiinoniis Scripiurariiin auciorilate con- cain ? Speculum oinnium bonoruni faclus esi imin-
victo docuit duas in Chrislo fuisse naturas, divinam •do, ct Lleo, ui crediinus, jaiu sine fine regiral cuin
scilicel cl bmnauam. Divinam, qua Dco Patri sem- Cbrisio. Obiit tempore lleraclii iinpcratoris , et
pcr est coanernus ct eoa:qiiaiis; hiimanain , qua pro Suinlilia; (11) Hispania; regis, illitis videlicet lierti
hosira salute lemporaliler fieri dignatus est Filius clii qui. crucein Dominicam qnam impiHs rcx Cos-
liomiitis, id est Virginis. roe asporiavcrat, loco suo Hierosolyiuis reslitiiit
El quid de illius sanctiiate atque sapienlia di- atque exaltavit. Dormivit aulem beaius Isidoriis
cam? Nimiruni humana liiigua ad plenum nar- cum palribus snis a;ra' Goo. Sanu doclriiia sanoquo
rare non sufiicil quanta boiia Deus per eiim Eccle- consilio pra;slaiitior cunctis , et eopiosus opeiibus
sixsux conlulii, quamque utilis iguoranii populo cbarilaiis , sepuliiisque est in seneclute bona. ln-
ac scnescenli mundo fuerii, dum in Chronica sua terea, fratres cliarissimi, dignnni esl ut hunc sancii>
a3taies sxculi et temporuin series aperuit. Chro- £ sinmm confessoiem atieniius exorenins, qiiateritis
nica Gra:ce, Laliiie senes teniporum appeliaiur. pro nobis miseris peccalOTibus, qtii adbuc in |ieii-
Lhronos enini Grace, lempus inierpreiatur Latiiie. %iilis aniniariiin riflsirannn coiisiiiuti sumus , apud
Temporuin igitur series et saiculi auates neseienli Deum inlcrcessor exislat assiduus, ut -ejiis sacra-
pnpulo aperuit, sacrorum jura bsteiidil, sacerdoti- lissiiiiis merilis et precibus post hanc vilain ad
bus ecclosiaslica oflicia el' gradhs cunctorum ordi- -socieiatem electoruni Dei perveiiirc possiiiius. Ipso
ntim exposttit,-regibus et principibtis leges insliluit, pra;slaiite qui in Trinilate perlecia: viviiet regnat
judicibus avaritiain. interdixil, civibus et cunclis Deiisperomnia sajcula sa^culorum. Ainen.
doiucslicis lidei populis disciplinam Chrislianse ic-
- nmm secundum ; jam enim omnes consensere ii
(9) Ms. Tolel. n. 43, apud Hehsclien.
(10) Ibid., n. 44. sexccntesimo trigesimo sexto, nixi aucioriiate re-
(\i) Si nomen regis Suinlill.ie manti infida et rCr dempii clerici sive archidiaconi ejusdem S. pra;sii*
ceniiori (et abs dubro posl scriptnm Salmaiiticense lis, S. Braulionis el S. Ililephonsi. Sed non miruna
exeniplar quod liabet Suintitln} noslro ms. IIOII pra;faluiii auclorcm seu exscriptorem in illuni erro-
fiieril apposhum, recie coaptabantur lcmpus regis reni lapsum; iiam i!a misere cyociitivil hati in re-,
et annus obilus Isidor. 622, scu sera C60. Sed ut priiuum dicat deftiiicltnn lsidoruin temporibus
quonutm. ms. Tolcianum eiim babeal crrorem iu D Cinlillani, poslea eum floruisse usque ad Siseiiau-
assiguanda sera el. postea sub rege Cinlilla seti (luiii) el slaliiu illtim oliiisse tcmporibus Suiiilillaifi
Gintillano dical obiisse Isidoruni, iton aiiibigiiiius a;ra b'60, novem videlicel annis a.niequain Siseiian-
iiosinim ms. eodeni errore labortisse quem sanare dus regnare inciperel, et quatiiordecim aniequam
voluit corrcclor. liallucinaltitii dicimus auctoiem Ciiililianus; quod miramuriiaud Henscheniuiii ad-
scu exscripiorem codicis Tolelani, ciini asseiueril noiasse.
aniiuiu niortis S. Uidori esse sexccntesiinuiii vicesi-

SERMO SECUNDUS.

DE SANCTOJOANNE BAPTISTA.

Isaias prophela vir nobiliscl pienus Dei graiia-;, etiam postmodum abjcr;ta pro peccato populi sacco.
cujus taHta fuil sanclilatis et vitae excellentia, ui^ operiretur inembfa (Isai xxi;; qni etiam apertius
unam Uiilum ciiicinam induerctur lunicam , qtia quain cEeteri Ghrisli"el Ecciesia; pradicando sacra-
. J.5 . , . S. MARTINILE6J0N. SERMONESUE SANCTIS. 16
mcnta, potitrs cvaiigelisia dicendiis esl quam pro- l.Spirilus sancli, icest qiicm dal Spiritus sanctus.
plvcta, injlectioiie Iiodicrna Spiritus sancti iiiflam- :Esl eniin Verbum Dei bis glailius aciilus, ddcens
maltis igne, ail inter caiicra : i Dominus ab utero de temporalibus el dc aHernis ; illis coiisolationerti
toedvil me, de veiiiro matris meie recordaius est ito- in veicri iesiamenio Iribuens , islis peifeclionem
tninis inei (Isdi. XLIX), ct rtiiqua. Licet, irasres iri novb proniiilens, et in hoc mtimlo quxeunque
charissimi, hsec verba" Isaiae"propliclx speeialiier percutilj dividens. De lioc ctiam gladio Joannes in
ati solum Clifistum pertinef.nl, tamen quia Chrisliis Apocalypsi scrjpsil dicens : De oreFilii hominis,
(.aptit.esi Ecclesibe, ct Ecelesia, id est onines fide- id est Cbristi, gladius ex utrnque parte acutus exibat
les Ciiristi corpus snnt, isla qtice de capile , id est (Apoc.i), videliCet de ore prsedicanlium, quia sancti
'«le Ctirisio , dicta suiii, eliain membris nonincon- doctores os Cluisii sunt, sicut Joannes, sicitt
gruc, iino aplc convenire. possunt. Igilur ea. qiice Bposloli; et sieut coeteri prasdicaiores. Ab eis ergo
proposuiiriosrepelamus : Dominus ab ulero vocavil " secfcia Chrisiiaperientibusgladiusex utraque pane
me, de veulre matris meat recorddtus esl nominis mei. exibat aciilhs, id est sermo divinus; qiiia sicut
Hoe de GSiristodiclum ftii.sse munifesttinresi quaiido gladius separat animaiii a coipore, ila serir.o"-'dfc-
Gabriel arcliangclus de par.lu virgiuiili. dixit Joseplv: vinus separat hoinineiii a mundano et cafnali
Ei voaibisnomen ejusJesiim, ipse enimsahum factel J amore. Dc ore Giiristi gladius bis acuius exibni,
'
popidum suitm apcccatis, eorum (Mctith., i). ll.ctc scindeivs corporaiia et spiiiitialia vilia, vcl secun-
ctiam beato Joanni quasi tini.ex membris Chrisii diim novuih et vetus lesiamentuii), vcl secundum
electo satis cohvenirc prcedbcet Elisabetli sancla, riueraniet spifitum; vel scciindiim diviriitaiem el
quse inira uleri sui clausira eumdeni fili.um suuni in :bumanitaiein. Aliler : Gl.adius ex iilraque parie
adveniu Salvaioris exsuliasse lestaiur , loquens ad aculus iam praedicantis quanv audieiilis vilia rcse-
bealissimam Mariam :' Ecce ut facla esl vox saluta- caiis, i!c qiio gladio lcgilur iii Psalmo : Accingere
tipnis tuaj in auribus meis, exsullavii in gaudio in- giadio tuo super femur luum, potenlissime [Psal.
[ans in utcro meo (Luc. >). Hoc etiam praosien- XLivj; congrue prajijicalor ecclesiasiicus super
dit idem afchangelus Gabricl, qui cum .a.nleq-iianv feinur gladio jub.etur esse acciiiclus, ut in aliis vil a
-iiaseerelur, nomen ejus ei. vitam pfcerinniiarei, de resecalurus, prius in seipso sttideal ferrenare lor-
nvagriiiudiiie vifiutis ejus addid.it diceiis : Et Spiritu iiicationis inoltis. Quieunque ergo in aliis viiia
safictp replebiiur adliuc cx uteromatris sttm. i Vefe ctipit eniendare, prius in se debet superflua rese-
hic omi.ium exslitil ..parvulortvm beatissiaius "qui Care, sicut Paulum aposiblum legimus . dixisse :
irilra materna adhuc viscera incIuSus,: Salvatorein i Casiigo cdrpus meuniel iu servilulem redigo; ne [orte
Kiundi.adesse, etsi necdum lingua potcrat, Spiiilu cum aliis pra'dicaverim, ipse reprobus efficiar (I Cor.
sancto leplelus, prophetico gaudio denionslra- :ix).-Unde Doiuinus dicil iii Evangelio : Hgpo-
bai (12),>Eiiam etilludliene Joarini coiwenit, qriod xrildycjice primum trabem de octtlotuo, el iunc perspi-
Jereniias vatieinando ait: Priusqiiam te [oriuarem cieSyitt educas festucam de oculo {rutris lui (Matth.
in vie.ro-novi le, et anlequam exires [de ventre sancti- vn); Unde elian) Paulus apostoltis ait: Qui atinw-
ficavi.te,.el prophetam in genlibus dedi te (Jer. i). docesjieipsuin non doces : qiti praidicas iion furan-
"Sequiiur.: El ppsuil os meum quasi gladium acu,- dum, furaris : qui dicis non miecliandum, maicharit
ttmi (Isai. XLIX). Os Dei Patfis proprie el pfin- (liom. li). El Doininiis in Psalmp : iii qui odisti
cipalilcr Chiisius est" per qtienv Deiis Paler biiic disciprmdm, el projecisii sermones meos retrorsuin :
mtindo manifesialiis est. Unde idein Dbminus' ho- quare enarrtis juslilias meas, et dsiumis leslamenlum
ster Jesus Ciirisius in Evahgelib Deo Palri lov|uiiur "meum per osluuih? (Psal. XLIX.)
dicens ': Manifesiavi nomen tuum hominibus, cjuos ,,. Heu niibi inisero qul ab oculis meis trabes gra-
dedisti mi/ii (Joan. xvii). Os el Cbristi Joannes vissimas non ejicio, el in oculis frairum nieorum
exstilit, qni Cliristum teriis proenuntiavit. Os etiani feslucas.parvascoiisidcro! Melpsum a peccaiis gra-
-Glirisli sancti.apostoli fuoruni, qui Cbristiim gen- ' vissiniis nori emendo, et fratres meos de levissimis
tibus pra;dicaverunl : Et posuii os meuni quasi gla- ctilpis repfehendo. 'Tahien vos moneo, fralres di-
dium acutum. Gladius aculus Chiisttisest, quia'spj- lectissinii, ul propter iniquitaies ct infiniias negli-
riiu or.is.Mii inierficiel.impiutn (fsfli.'xt). De hoc gentias meas non vos pigeat audire v.erba Spirilus
gladio dicitur jn Evangelio : Non teni pacem tiiit- saiicti, quia Domiiius prsedicaloribus dicil : Nqn
tere, sed glddium '(Malth. x). Ac si diceret: Yeni vos estis qui loquimini, sed spiriius Patris veslri
roalos a b.onis segregarc, cl liiios a parenlibus se- Ipqitilur in ;V<)bis(Mallli. x). Noliie ergo verba Dei
parare. Teiii, inquit, separare hominem a palre suo, <jtia;a me audislis despicere.sed ea quanlocius boiiis
.*/ pZiiama matre sua, et nnruin ,a socrii sua et, iiiiplere operibus festinaie.
"
Ad ea ergo quav prbpo-
odio mei nominis erunt,''ininiici homihis, domeslici siiiiniis, redeanms. .
ejus. (ibid.)'. Qnid lairien sil iste gladius, Cvi- Idcirco lieatus Joannes ul seipsum prteberel for-
flentc.r exponit Aposiolus : Gladium, inquit, Spiritus mam doclrina? ecclesiastlcis prsedicaioribus, prius
uccipite, quod ist verbuni Dei (Eph. vi). Gladius 'slhduil iniplere bbnis operibus ea quae postniodum
(VI)' Qna3-ansulis incltidimus, verba suiilS. Maximii liomil 1, in die nalivitaliSrJoannis,
17 SERMO II. DE S. JOANNE BAPTISTA. 18
erat aliis prsedifaiurus, ne de aliqua cnlpa repre- A vero sagitlse Domtni proplielse el aposloli sunl, qui
heud.eretur ab auditoribus. Inde est eliam quod per loium mtindum disciirruni, de quibiis in Psalmo
carnem suam cum viiiis et concupiscensiis cruci- canitur : Sagilla; tuee aculcr, populi sub le cadent
figcbal, deserla loea inliabilabat, sacerdolum. de- , lii corda inimicorum regis ( Psul. xi.iv ).Et iieftim :
licias coniemuebai, corpus suum asperrimis indu- Sagillce potentis acuicc cum carbonibus desotatoriis
menlis domabal, zona mortificalioiiis lunibos prsc- (Psat. cxix). Jdem sagilta: significant iii sacris
ringebat, ncc viniiin nec siccram, nec omne qtiod Scripturis quod et gladius ; nam sagitlsc diciintnr
itiebriare potesl hibehal,- niodico ei teimi contcutus prsedicaliones sive Dei sermones. Sed in hoc sa-
cilio; divilias hujtis mundi perfecle despiciebai. Sic gilta ct gladius dislare videnlur, quia gladius propc
prius semeVpsum castigans rigore virtulis, ul in- fcril, sagiilse vero longius einitiuntur. Sic ergo in-
crepaturtis mala perfidse gentis litillam baberei rc- •compreliensibilis Dei potentia demonslralur, quam
preliensioncm in vestibns vel in epiilis; uride recle niillus potesi viiare, sive posilus sit longe, sive pro-
possel reprebendi ab aliis. Deinde sccurus ac Doi pe. Isloe sagitise sunt aculsc quia pcnetraiU usque
gralia roboratus increpat populttm de stiis pfavis ad divisionem corporis et aiiima;. Uiide dicil Apo-
actibus. Ccnimina, inquil, vipetarum, quis oslendil slolus : Vivus esl sermo Dei et efficax el penelrabi-
vobis [ugere a ventura ira ? Facile [ructus dignos B Uor omni gladio ancipili: et perlingens usque ad
ptEiiileniice. Qtiare? Qwia jam securis ad radices divisionem ammcu ac spirilus, compagum quoque el
arboris posila est. Omnis arbor quce non [acit fru- meduHarum, discretor cogitalionum cl imentionum
cium bonum excidelur, et in ignem millelur (Malth. cordis (Hebr. iv). Vere sermo Dei eflicax csl et
ni). Ule dignos pceniteniise fruelus facie qtii quanto vivus, id est Dei Filius quenv moritium esse putat
gravius delinquit, lanlo laboriosius iu acqtiirendo inlidelis populus, omnia faciL quaiciinqtie minaiur ;
frucium bonorum operum desudare peenitendo non e.t est penetrabilior omni gladio ancipiti, quia noa
«lesislit. Tanlo eniin qnisque majora debet lucra iiiembra lantum penelrans sicut materialis gladius»
-boiioruin operum quscrcre per pcenilcnliam, quanlo sed eiiam propria; viritilis iclu pertingens iisque ail
majora sibimeiipsi iniiilil danina per culpam. divisionem animaa acspiritus. ?a;pe in divinis Seri-
Iteuim subjungil dicens : hi umbra manus sucv pttiris anima poniiur pro vita, unde est illud : Qui
protexiime (Isai. xux). In timbra manus Dei Chri- amal animam suam, perdct cam (Joan. xu). Ac
sttis speciaiiier prolecius exsiitil, quia viiiias carnis si diceret: Qui anvat prscsenlem vitanv, perdet aster.-
diviniiali- poienlia lecta fuit, sicut angelus ad g!o- nam.Idcoqiic in lipc loco per auimain vitia carna--
riosissimam Virginem nunllando ail : Spiritus _ lia accipiunlur, qtta; aclu corporis stint, ul est lu-
tmctus superveniet in te, et virlus AUissimi cbum - xuria, furtuin, rapina, el ca;lei'a, quse adaclus cor-
hrabil libi (Luc. i ). Jlaoe divinitatis potenlia poris referuntur. Per spirilum vcro spirilualia in-
ila beatissimam Virgiiiem contra viiioriiin sesius lelligtmltir vitia, scilicetsupeibia, cupiditas, inviiiia
oburabravii, ei iuicrius exteiiits jtie virtuiibus ro- el cseicra quse ad nientem pertinent. Est igfiur ser-
l.oravil, aique in lantuni iu cxierioribus cam acli- mo iile pertingens usqiie ad divisionem compagniu-
bus.ilebilitavii, ul nunquain eaniiiec in cogitalione, et mcdullarum. Ac si diceret : E.-t discretor cogi-
ncc in locntione, nec iu actione peccare permisc- lationum el inleiitioiium cordis. Percompages enini
ril.• Undc'bi;atus Atiguslintis dicit : « Cnin de pec- , cogitationes accipiaius quse sibi invicem compagi-
raloribus aliqua dispulo, banc solam bentissiniam nanlur. Per medullas vero secretissimas et inagis^
"Virginem, el eunr qui cx ea naius esi, sine peecalo inliinas intcnlioncs cordis intelligimus. Has ergo
csse aflirmo (15). > Bene cliam bealus Joannes Ba- a se invicem divinus scrmo- dividil, ctim qualis sft.
piista protectus fuisse non dubilalur gratia virtutis cogitaiio ei qualis inlentio discernil. S;»pe namque
Dei, qttia nec in prosperis nec in adversis poleial Lona stint qute cogltantur, *sed mala iutentioiie.
vinci, lanquam .ejusdtfm graliav clypeo munitus in- Ssepe vero atit bonum aul malum cogitamus, sed iiL
expugnabili, Non eum prospera elevabaul, ncc ad- D bis sermo divinus' non crrat ul bonttm pro maio,
versa frangebaril, lcstimonio Veritaiis approbanle, aut nialum pro bono accipiat. Est ergo divinus ser-
quse eum latidando asserebal, arundinem vento-agi- mo discrctor cogitalionum et inientionuni quia sub-
lalam non esse (Malth. xi). Unde idem Joanncs non lililale cognoscit qttid quisqne iigat cl quo aniitio
iminerilo Dei gratia interpretatur. agal. Undo Psalniista ait ; Scrutans corda eirenes
Sequitirr : Posiiit me sicul sagillam etcclam (ha. Deus ( Psal. vn ). In corde sunt cogitaiidnes" et
XL). In boc aulem quod sagittam eleclam dicil, in renibus delectationes. Deus igitur scrutaiur cor-
Deum plurimas babere sagillas oslendil. Sed latncn da quia sciteaqua; unusquisquc cogiiat : scrulatur
\\a muitis sagiuis Clirislns specialiter una sagiua eliam renes, quia cognoscit in quo quisque inaxiine
eiceta cst; sicul de pluiimis filiis singularis el uni- dclectaiur, sive in castiialc, sive in Iuxuria. Non,
gcnitus filius cst.. liac, sagiita in Canlicis eaniico- immerilo eiiam et Joannes sagilla elecia est, quia.
fiim sponsa vuLieralam se commemorat, dicens : non solum cum cseteris sanclis ante m.undi consli-
Vulneruta cliaritate ego sum {Ccinl. n). Cseierav tulioirem per Chrisluui eieclus esl, sed etiarn SJM.

ll5).De natnra et gratia, comra Pelgiajv.in, 42, - ,, ...'.-


19 . S. MARTINI LEGION. SERMONESDE SANCTIS. j 80
ipstim cpnceptuni ab aiigelo csi; pramuritiatus, ei in A quasi coacti proximis stiis bona sua opera ostcn-
uiero nialiis a Clirlsld" sslutaiiis et sahciificatus diint. Uhde scripium est: Luceat lux veslra corani
veslra bona et glorificenl
aique eleclus non dubitatur. «: Atleo ehim, sicut homihibiis, iit videant opera
bealus Maxiinus asscrit, in eospeciaiiselceiippfse- Patremvesirum quiin ccetis est (Matih. v). Dequo-
'
fiiisiijUtanteniereretur ahniintiare bpnvihiimvquam ruiri numero isle vir. Jjeatissinius exstitif, .quia
nascendi haberet iiiilium., vel 'loqueiidi accipcret quahdiu ih doino parenlum suofum habitavit, bona
piliciiim (14). : opera sua melu elationis occullavit. Poslquam au-
. , De boc eiiam beaiissimb -Viro Dominus dicit iii lcm ad prsedicandum foras exiyit, omnem provin-
Evaiigelio : Efat lijcernd ardens et tucens (loan. v)j ciam, imo omnein Ecclesiam- illuminavit ct vianv
ardens videlicei amore, luccns scrmorie. Pleiius Domino prseparavit, atque bomintim mcnles de ler-
dilecilone 1»ei el proximj ardebal, pieiius Spiriui ris ad cceios sublevavil. v
sariclo sernvone praedication.is lucebat.Per dilectio-? Fratrcs charissimi, dum beati Joannis Baplislav
nem Dci ardebat ccelcsiia desideraiidb, per diie- yirttites ail memoriam redueimusj necesseest, tu
jtionem proxiini. lucebal. bpna proedicando. Pef nosriietipsos inleriui exteriusquc consideremus, et
cbariialcni Dei lerreria despieiendb ad cceleslia ui peccata hostra quplidianis lacrymis lavemus.
aiihelabal, per ehariiatem proximi verbo exhorta- IdCo anle octilos nbstros proposuit Deus sanctoritm
lioiii.s mentes lioininiiin illuminabal. Per charilaiem Patruii) exempla., ut nos sequendo eorum vesii-
Dej jn hoe mundo corpus pfoprium liioriificabat; gia, Spiriius sancti adjuli gratia, possimus prome-
per cliafitatein proximi malaihcfepatido, aclvenlum reri aHerna gaudia. Nulla igiiurjam ignoraiilia hos
Fiiii Dei aniiunliandb, corda liomiriuin ad ccelos a peccato excusat, quia et lex Dei aures noslras ,
erigebai. Tanien, fratres chari^simi, "Jbannes Bap-: qiiotidie pulsal^ et sanclornm patrum' exemplum
tisia noiipslcndcbat splendbrem siiaruii virlutum indesinenier nos ad bene operandum invitat. Jam
in domp pareniuni, sed fpfis iii conspeclu populo- ergo « \6% luriuris audila est in tefra noslfa
ruiiv; liee lucebal in dbriib sedl'iri publicp. Cpiripa- (Gniii. ii), i id est vox apostolofiim et sanctorum
remus crgo ciim, si placel, Japidi CJialcedpriio.JLa- Pai.rum praidicanlium , riosque ad bene viveiidum
pis Cbalcedpnius in numerb diiodeciiii pfetiosofum Verbis"atque exemplis admonentiuiri. Igituf, fralres
'l;ipidiim quibus Jertisaleiii coelestis civitas Regis dileciissimi, orandus est Deus, ul=virliiles quas suis
mngni fiindatur ai.qu.c ornatur, poiiiliir tefliiis saiictis pra?naravit ad coronam, nobis sint ad pro-
(Apec.xxi)., Hiclapis, ut fertifr, nbn lucetin ('omo, fectum et hoil ad prenani. Proficient atilem ad pro-
sed siib dio, lioc ,e'sl sub aere, id esi sub clafitale (Q feclum hostrum , si lot 'ei lanta imitari voluerimug
«tei fofis iii'..apefip.^Dicittif enim splendorcm cmit- exempia virlutum. Oporiel ergO nos, cliarissimi,
lere qtiasi pallcnlis atnue afdeniis liiceriise.Iri lioc cum omiii devotione Deum exorare ut per iniefccs-
igilur quod npn jucet iii domo significai e.osqui sua Sioiiem beati Joannis Baptislse ipse nos faciat se-
bona opera faciiinl: in pccullo , sicut ait Doniinus ipsiiiiv timere el diligere, atque in omnibus sua
iii Evangelio : Nescial sinisira tua quid fdcidl dex- proecepia "ciisiodirc:, cl post obiitim nbslrum ad
tera lua .(Maltli. vi). Iii eo aulem quod hic Japis co3leste regnum pervenire, qui in Triiiitate perfeet»
Chalcedonius non lticel in doirib sed forisin aperio, Vivit et regiiat Deus per omnia stccula saeculoruiu.
significal illos qui aliqua inevitabilicpgenle neces- Amen. . .
sitate ad piiblicum ,cxeuiii,.ei Jbi volendo noiendo
: (14) Hom. l,in die Naiivit. Joan.

SERMO TERTIUS;
m ASSUMPTIONESANCT^ MARIiE.

Maria Virgo assumpla^stad seiliereum thalamuin, D quielisoslendilur. Ipsa enim quasi steila clarissiinr
in quo Rev regum stellalo sedel solio. Maria est humanum genus illuminavit, eique inler leiiebras
illuminatrix dicla pro eo quod seiernac Iticis esl ac procellas hiijus fiuclivagi maris viam fectam
poita, pcr quam sedentibus in iehcbiis et umbra nionslfavitper qnam ad Ijitus perpetuse stahiliialis
irioiiis liix est exorla. lila evvimgcnuit aslerni Patris pervenirepptuit. Maria eliam Syra iingua nuncu-
Filitiih, qui illuminai.omnem hominem venientem pa.lur Domina. Et satis pulchre dicilur domina, quia
in huhc mundum (Joan. i).<Maria:eliam stella maris per Dpminum queni genujl, domina esl in ccelo ct
interpretaiur, qtiia peream liocinare magnum el in lerra. Cpngrue iii ccelp et in lerra ;dicitur do-
spaliosum, id esl prsesens sscculum illuiiiinatur, mina quia omnia Christo famulanlia cum omni de-
et in eo naviganiibus nobis ab ea portus Kterna; votioiie ac reverentia s.unt iUi suhjecta. Rcvera
21 SERMOIH. IN ASSUMPTIONE S. MARI^E. -2%
domina et in ccelo el in terra, quia ab inilio figu- Lsti; vitse ordiiicm dcdil, quia Glirisltis Erclesiam
ris et aenigmatibus est prsesignala a pairiarchis el siiain ordinavit alque prscposilos inslithit, et mino-
prophetis, revelanleSpiritu sancto,praenunliaia.Ab ribus inajorihus obedire prseccpil. Unde .Paulus
ipsa cliam nativitatc a sanclis angelis est custodiia apostolus dicit : Qumcunque ordinata sitnt, a Deo
et comitata ac venerabililer salulata. Prsclerea ordinata sunl, et : Qtti rcsistit potestati, Dei drdina-
5i Deo Patre gloriosissime est veluli sppnsa obuni- lioni resistii (Rcm. xn.i). Moribus disciplinam dedit,
Wata ac donts cceleslibus ditala, et a Spiritu qiiia Cbrislus qui ex ea nalus est.peccanlibns pce-
saticlo illumihata ac replela, alque a Jesii Cluislb niientiam imposuit; ul, qui posl baptismum sese pec-
Filio cjus inlegritate perpetusc virginitatisdicala et catis et viliis subdidit et veslem innocenlise inqui-
consecrata , ab evangelistis vero ostensa alqtte navit, rtiistiin per puras oraliones el lacrimas at-
monstrala. Joannes cliam evangelista cui eam que jejunia et percsetera bona opera stiortim vcniam
Chrislus de cruce commisit (Joan. xix), illam usque. peccatorum consequi possit. Unde ipse Dominus
ad fihem vitse euslodivit, eique in necessitalibtis per prophelam dicit: JVo/omorlem peccatoris, sed
fideliter ac devote "minislravii, alque eam ut credi- ut magis convertalur el vivat (Ezech. xvni). Vere
nius posidormitionem in mausoleo quod est in val- in liac nobilissima Virgine fuil gratia plena,
lis Josaphai medio coinposuit ac decenler coUV * per qtiam tanla ct iunumerabilia bona- acccpit
cavit. sancla Ecclesia. Quibus igitur eam laudibus digne
Mausplea sunt sepulcra seu monumenta regum, possumus honorare per quam. selernse salulis,
dicta a Mausoleo rege JGgypliorum (15). Post mor- pignus meruimus accipere? Aut quas.ci gralias.
lem vero bujus Mausolei regis uxor ejus regina referrc valebimus per cujus partum coelestis r.egni.
snper corpus ejus construxit scpulcrum nimise nva- adiium invenire potuinius? Aul quid nos in ejus.
giiitudinis el mirse ptilchritudinis, in lanium ut lcntamus dicere laudibus quoe divinis est ct angelir
omnia preliosa inoiiuinenia regum alque princi- cis laudala et glorificala prsQconiis excellenlius!"
pum in parlibus Orientis mausolea nuncupentur ex Niinirum immanus scrmo laudes explicare non va--
nomine Mausolci regis. Impletnm crgo videmus - lel verbis hujus saciatissimse atque gloriosissima;
quod hinc sacralissimse Virgini Ma.riseGabriel.prsc- Virginis, maxime cum nec vila concordel, nec fa-
aflixilarchangelus : Ave, inquit, Maria, graiia ple- cundia suppediiet, nec scienlia abundet. Procul
na,Dominus lecum (Luc. i). Vere in Maria gralia dubio .pavet ccelum, stupet terra, ignorat ralio,.
eral plena, cui lam dgvole, sicul jam supra dixi- mens non capit huinana,' quin cliam miratur om-
nniSj ccelestia minislrabant ac terreslria. Vero in p, nis crealura quod ei per Gabrielem archangelum.
MaViagraliaplena fuil, per qtiam avterni Patris Fi- annuntiattir el quod in ea pcr Chrislum adimplelur.
lium generare poluil, et universam pravilalem haj- Unde io Canlicis canlicorum Spifitus sanclus ex
.reticorum, magorum, alque philosopborum iiiler- persona supernorum civium in ejus ascensione ad-
ernil.Talibus ergo decebal hanc auguslissimam Vir- mirans ait : Quce esl islaqum ascendii per deserlum
ginem oppignorari, id est ditari muneribus, ul sicut virgula fumi ex aromatibus myrrhce,ei llturisl.
csselgratia pleua et ul reverenter ei obsequia ex- (Cant. ni.) Ascentlebat ergo per deserluni hujus
hiberenlur angelica, quae dcdit ccelis gloriam, ter- mundi quasi virgula funii, quia nimirum gracilis,
ris Deum, pacem refudit, fidem genlibus, finem eral ct delicata, alque extenuata coeleslibus disci-
vitiis, vitse ordinem, moribns disciplinam. Ccelis plinis, sciiicel abstinenlia, jejuniis, vigiliis alque
gloriam dcdil quando angelus Chrislum pasloribus oralionibus; quia ejus conversatio jam non cral in
iiumiavil el stalim angelicus chorus in excelsis terris sed in ccelis ; Spiiitus sanctus admirasse di-
Deo gloriam cecinii, alque in^terra pgcem homini- cilur, dum hoec bcalissima Virgo stiper ch.oros an*
bus bonavvoluntalis reJdilam csse nuniiavit (ibid.); gelorum exaltalur,; desertum dicitur derelicium.
Deum terris dedit, quia nobis genuil Filium Dei Recle crgo per descrlum asccndebat, quia jam prse-
bniuipotenlis, qui nos suo prelioso sanguine de uia- D sentem mundum tola mcnle deserebat, et ad c.cele-
nu inimici redemil," atque a periculo seternsc dam- slem patriam ctim omni devolione anhel.abat, ter-.
nalionis liberavit; pacem refudit quia liomines rena coniemnebal, omne desiderium suum in eceluni;.
Deo reconciliavii, et angelos ad pacem hominum crigebal, cl quia in infimis nihil qiiod ci dtilce csset,
levocavil; dedit fidem genlibus, quia Iiominesqui conspiciebat, lotuni cor ad superna amanda con-
igUoraiido verum Deum longo leinpore servierant Vertebat, censum mundi cum omni ctipidilale noxia
idolis, per ejus partum conversi sunt ad fidem et despiciebat, aique ad invisihilia lendebal. Sic. ni-
cognilionem sui Creatoris; dedit eliam fmem viiiis, mirum per deSerlum ascendebat, qaia lola. inten-i
quia per baplismum et mystcrium sacratissimi cor- ii.one mundtim deserebat. Bene ergo sicuv virgula,
poris Cbrisli .fideles populi absolvuntur a viviculis fnmi dicitur ascendisse, qnia odorcm bona?. famae,,
iam originaiis quam aclualis peccati, ita dunlaxat et cxemplum perfeclionis reliquil sanclse Ecclesise..
ut deinceps abrenunlienl operibus diabnli, el ut Oinnes enim quoscunque polerat, ad suum exem-.
fideliler colla subjiciant suavi jugo servilulis Cliri- plum vivere cogebai, ct ut urrena desgicereni, et,

(1S) Ex B, Isidor, lib. xv Etum^ c. U.


23 S. MARTINTLEGION. SERJIQNES DE SANCTI3.
tceleslia diiigereht, aJmohehal. Suadebal prsecipiie A suum. Turribilis esse peihibelurul caslrorniii acies
virginibus intcgriiaiem mcniis et corpoiis conser- ordinala, quia in as.censione stia ex onini parte
vare, ac morlalis naluies lcnocinia vilare. el Cliri- angelicis clioiis erat circumdata., el electornm spi-
slum cum :iccensis_ bonorum operum Jampadibus riilbus hinc iiide coniitaia. Crcdimus bodierna
usque in dieni mortis susc fideliter exspeclare. ln die omnem coelorum miliiiam cuni agniinibus an-
taiiiuiii igitur suavissimus odor perfecise convefsa- gelorum feslive obviam liiiic beatissinise Genitrici
iionis manabat ex- ea, ul innumerabilis iilriusque Dei Marise advenisse, atque eam immenso lumine
sextis. mnliitiido ejtis seqtierelur vesligia,ei nnptia- circumfuisisse, et usque ad ihronum sibi anio
ruiii copiilatione poslposita, ac prOpagalione filio- mundi consiilutionem a Deo proedesiinatum ciinv
rum despccla, Jcsn Chrisio coclesii sponso cjus sa- laudibns et caniicisspiriiualibus perduxisse. Nulli
cialissifhis ailmonilionibus fieret devola. ergo dubiuin sil, ttinc in assiiiiiptione lam prsc&larae
Sequitur : Sichl tircjula fumi, inquil, cx aroma- Virginis omnem coeleslem Jerusalem ineffabili Ix-
tibns mtjrrhcu], et tliuris (Cant.m). El nolandum lilia exsullasse,.aiqiie inxstimabiJi charitale jticun-
quia fiiinus iste ex arorivatibus myrrbse et llmiis dalam esse, ac de socielate illius ciim omni gra-
dicitur esse. Myrrba quippe cofpora morliiortim lulalione jubilasse. Etiam quantiim datttr inlclligi,
coiidiiiiiturj ne pulfescani, iluira vero in ihuribulo B ipsemefJesus Christus ei gralulabundus ac festi-
acceiiduniur utodoretn cmiilanl. lleec igilur glorio- vus occurrit, eamque secum in paierna gloria col-
sissima Virgo, duift cafneiri suam a pulredine vi- locavil."
tibrum mbrtificabal, dum omnes mundi voluptales Inlerea, fratres cbarissimi, dignum est, inquan-
per conliiienliaih abnegabat, mbriluro corpori quasi lum divina largienle gratia possiimus, ut nosmei-
liiyriliain adbibebal, et ul posl -moriem ab a3terna Jpsos bonis coaptemus moribus; 'd lit peneiralia
corruptione santihv permanerel, siimmopere "sata- c.ordium nostrorum a peccatis et viliis einundcmus,
gebat. Dum yCro a cordis cubiculo omnes super- quaienus Deum in hac solemnilale seniper Yirgi-
flu.as cogitaiior.es abjiciebat, quasi Ihuribulum nis Marioe decenter Jaudare possimus; qui» iicr
coram Deo faciebal, in quo dtim per dileclionem noslroe saluiis in Dei consislit laudibns. Unde in
Dei et proximi virtutes congregabat, qivasi carboiies Psalmis dicil sermo divinus : Sacrifipium laudis
ignis ih llitifibtiio coaptabal, in quo semetipsam honorificabii me (Psal. XLIX). Videlicel sacrifi-
igiie cliaiiialisin conspectu Dei incendebal.-Dum- ciiim conlrili cofdis et oasti corporis; saciificiiiin
que feivehies cl mundas orationes ad Deum e.ivil- ninndse meiilis ac purse laudis honorifical Deum.
lcbat, quasi fiimum aroinatuni ex thuribiilo edu- El illic iler, quo ostendam illi Saluiare Dei (ibid.).,
ccbat, quo stiave coram Deo redolebai, el proximos Pcr istud. iter non ambnlatur pedibus, sed bonis
quosqtie ad amorem Dei per bona exempla excitare irioribus; islud iter non perlicitur gressibus cor-
noi) cessabat. poris, sed operibus bonis; istud iter sic perficitur,
Rurstis de ca in eisderft Canlicis Spiritus sancttis ul coiptis exerceaiur in sanctis aclionibus, el ul
admirans ail: Quce esi ista, quce ascendit quasi mens sit devoia in Dei laiidibus. Gloriosum iiciy
aurora coiisurgens, pulchra ut lunct, electa ut sol, qtiod perilucil l:\udanlenrad cceli lerracque Creaio-
leiribilis ul casirorum acies erdinaia ? (Cahi. vi.) rem. Gloriosa semiia, quse perducit hominem aJ
Mirubanlur sanctbrum aiiimav"pr,oegaudio, quocnam a5iema gaudia. Sed ianven, dilectissinii, iler isluil
cssel qu:c Cliariv angeloriim digiiilatcm vincerel. nullaienus possumus invcnire, uisi Deus illtid nobis
Quce est isla, inquil, qitte ascendil, quasi aurora dignatus luerit oslendere. Oporlet igilur nos cura
consurgens; quia vidclicel Virgo seinper Maria, omni inslanlia Deum exbrare,.ut ilcr suse laudis
relictis tenebris corruplionis, in suo ascensu ruti- nobis dignetiu' demonslraie, per quod ad ipsum
labat noviiate incorruplionis ac perpetua; iihnior- poscimus pervenire. Sed quia meritis indigni su-
ialilalis. Pulchra ut luna, imo pulclirior quam luna; mus impelrandi quod pbssimus, hujus gloriosissimae
quia luna aliquarido crescil, aliquandb vero decre- D Reginoe ccelornm ac terroe auxilium flagilemus, ut
scit. IIoccaulem sinc defeciu corrupiionis tenebras vllitis sacraiissimis adjuli precibus per iier laiidum
saftctse Ecclesiie ijlumiiiat, el in ea avlernscbeatiiu- ad cceleste regnuni mereamur pertingere, ipsum-
dinis clarilasperseverai. Bene eiiam ut sol dicituf que de qnb 'loquimur, Salulare Dei in gloria Patris
elecia, quia ipse eam elegit sol jtistiiioe, ul nasce- regnanleni, videre; ipso proesiante, qui ciim codem
retur cx ea." Unde dicit David prophela : In sole Paire, et Spirilu sancto in Trinilale-perfecla"yivit,
posuil tabcrnaculum siium (Psal. xviiv). In sole,. el- regivat Dcus per ihfinita sscculormn ssecttla,
hoc est in hac beatissiina Virgine aplavii ihalamuin Ameh. '•'"'-
23 'SERM0IV.INNAT1V1TATE"S;MAR1^.' 28

;SERM0;QUARTlT8.
'
IIIN NATIVITATE SANCTiE MARUE,

Calalogi mansioucs fiiioruin lsrael, quoe a priniai A.odium


. veltili quamdam mortiferam peslem vitabat;
i)s;[ue ad uliimam numeraritur, simttl qttadiagintan lenocinia cum omnibus IiujUs mundi blandimeniis
du:e sunt. Pcr bas iiiansiones fcstinavii Ilebrocus s fngiebal. Fidem reclam custodiebal, nulla insi-
tie lerra jEgypii exire, cl ad lerram promissiouiss piens doctrina e.im decipiebal, nulla religio per-
pervenire. Per bas etiam figuraliter Cbrislianuss versa corrumpcbat, iiulia pravitas a statu rectim-
debet ctirrere, qui de jEgypto, hoc esl de prsesenlii dinis avertebat, nulla iniquilas a Dei dileciione
sseculo, cupil exire, et ad lerram promissionis, idI separabal. Ab omnibus quoe lex vetat sese absti-
esl ad ccelesiem palTi.im pervenire. Nec .miruini ncbat;omnia quse Scriptura probibet summopere
videatur, si stib iilo ntimeri sacramcnlo pervenia- cavebal, Qiiotidie oralioni insislcb.il, diebus ac
Nintis ad regna coelortim, sub quo etiam numero) noctibus suppliciier Deum exorabat, iiocturnis vi-
Rominus et Salvalor nosler typice ab Abrabaini giliis in Dei laudibus permancbal. In humililate
palriarclia pervenil ad Mariam Yirgincm, quasii fundata erat, minimam se jtidicabal, ancillam Dci
ad Jordanem, quse, pleno gurgite fluens, Spirilus > se esse dicebat, alque ut digna in conspiectu Dei
sancii gratia redundavit. Ilas uilque mansones i existcrel, vigilanli cura elaborabat. Oslendebal in
Malthoeiis evangclisla liguraliter in Evangelio suoi suo gressu simplicitalem, in molu puriialein, in
(iemonsiral, cum ciiuinerando a patriarcha Aljra- B [ geslu gravitatem, in incessu honeslatcm.
liain-usque ad Cliristum, quadraginta duas genera- Sed quis poteril suflicienler aul digne perfeciio-
tiones fuisse, narrat (Matth. 1). nem sanclilalis ejus referre ? Onuiis illius vita
Per bas ergo quadraginta duas generationes ab virtutibus cxslitil plcna; a pecciilis vero et viliis
Abiaham quasi per tot mansiones recta linea per niunda. Spirilus sanclus eam illuminavil, et virlu-
Bavid descendens Clirislus ,ad Mariam venit, cum libus coiToboi'avli,ab ubertate dotnus Dei inebriavit,
pro nostra redemplione in ea incamari voluit. Re- aique ab oinni carnali delectatione purgavit, ut
ijali ergo ex progenic Maria exorla refulgel, cnjtis Denm snper omnia diligerci, eique cum omiii de-
precibns nos adjuvari menie et spirilti devotissiiue. votiouc adlieererei; iia ui, desiderio superni amoris
crcdimus.Jdeo semper Virgo Maria ex regaii pro- accensa, vix eam aliquis in 'bonis operibus imitari
genie scribilnr, quia de stirpe rcgis David oria possel. In lantum in oinni genle Jtidoeorum virlu-
fuisse perbibelur. Ex regali prosapia descendit, libus excrevit, seque ipsam eis bonorurii operum
quia veram de slirpe David origihem duxil. Pe.r exemplum proebuit, ttl reete de ea dici possit:
hiiinanam naturam ex regali progenie exsiiiil, sed Sicul spina generat rosam, ita Judsea geiiuit Ma-
per graiiam Deuseam -sibi in filiam adoptavii. Se- riam. Congrue Judaia comparaliir spinis, quia sem-
cuudum carnem de senvine regio fuit nala, sed per C per Deum exacerbavil in opeiibus suis. Bene Scri-
adoplionem Dei allissimi est filia. Ex se ipsa Chri- ptura Judaicain genlem spiuis comparavit, quia
slum Deunvei hominem genuit; sed tamen Christns quasi inlligendo vulnera Cruenta exstilii, dum pro-
cam creavil. Est igitur ntaler, et filia; mater, quia phetaruin el proximorum sanguinem crudeliier
verum Deum el verunv Iiominem genuit; lilia, quia, cfliidit. Unde ci Dominus in Evangclio dicil: Jeru-
' :
illam Deus, ul ex ea nascerelur, creavit. salemj Jerusalem, quce occidis prophclas, el lapidas
Nobilis est ex' progenie terrcni -parcnih, scd eos qui ad le missi suni (Mattli. xxin). De qua etiam
longe csl nobilior pcr graliam Dei omnipolentis. Elias querimoniam faciendo, diccbal Deo : Domine,
Qjiasi filia regs David gloriosa est ellecta, scd altaria tuasuffoderuiil, prqphelas luos occiderunl,el
inulto est gloriosior, qnia a Deo est electa. Nobilis relictus sum cgo solus, el quairunt animam meam ut
csl parenlibtis, sed lanien noiiilior csl moribus; auferant eam (III lieg. xix). Hoc eliam signiftcavii,
nobiiis est genere, sed nobilior sanciiiate. Qu.tre? quod Domintis in rubo Moysi in flamma apparuil.
Quia ab infanlia, divina prsevenicnie gratia, ccepit Erat flainnia in rttbo, id esl in spinis, et non cre-
despicere lerrena, et amare ccelestia. Ab exordio mabainr rubus (Exod. m). llubus significat spinas
iiaiivitatis suse dono illuminala supeinse gnilia;, peccaloniii! Jud.corum, flanuna vero siguificai le-
sluduil visibiiia conlemnere et inv.isibilia quseien'. gem diviiioru.in prseceptoruin; et sicul flamina ru-
Deum cum dilectione limebal, eunique cum limore bum non combiircbal, ita lex peccala Juda:oruin
diligcbal; os suum a superfluo sermone restringe- omnino non consu nebat.
Ji.il, delicias ciborum respuebal, .vistis hominnm Congrue igitur semper Virgo Maria qtiasi rosa de
ft-giebal, seipsam in vultu et babilti magis Dco spinis dicitur fuisse orta ; quia quamvis originem
quam Iiominibus placcre opiabat. Prseterca iram el diixeiit'de slirpc Judaica, tamen dtun pcr De.igra-
IX S. MARTINILEGION. SERMONESDE SANCTIS. "'•- 28
Uam a peccatis ei yitiis siciu auena ; uiim utrique A nio, seti lii secunao IOCOy nuiia aBquauilur ei
sexui, videlicct viriset feminis, perfccise conversa- sive in sanctiiate, sive in v p. Deo dicatse vir-
tionis prsebuit exempla.,""yelut rosa decorat spinela, gines, adducentur coelorum i,egi, non pariter sed
si; illa decoravii Judocam , imo eiiam universam poSl eam; quia. nulla ei, quamvis sit sancla, quam-
Ecclesiam. Dunv vero seipsam per dileclionem Dei vis sil digna , ppleril. in prsemio parificari. Casterse
clproximi in omni mansueludine et palientia con- Deo consecraloe virgines-.illius sequaces possunt
scrvabat, dum innocentiam ol purilateni verbo et esse , non comiles; quia hsec nobilissima Virgo
bpere cnstodiebat, dum cuncla quae in lerris sunt, domina est. inter ancillas, regina inter sororcs,
pi'p riibilo duceliat; qiiasi rosa flagrans suis "proxi- inagislra inier virgiries. Sine dubio sanctarum vir-
inis suaviicrredolebai; dum eis bonse famce odoreni ginum est magistra, quia eis bene vivendi prsebuit
praeslab.it. Uiide bene illi convenil quod . Spiritus exempla. Esl eiiam mater earum; quia cas genuit
«anctus in Canucis' canticoriim dic-il: Sicut til.um exemplo.sanctaruui virlutum. Unde Scriplura loqui-
iuler spinas, sic timica mea inier. filias (Canl. 11).Pi r iur: Uniisquisque cjtts ftiiiis dicitur, cujus doclri-
filiasin sacro eloquio iicgligenles quique, et in Dei nam seqnitur. Certe non solum virginum, sed etiam
dileciione lepidi nomiiianlur; quia dum efleininaios oninium sanclarum feminarum malcr esl el magi-
niorcs lnitiiunl, dignilaleviriii amissa, quales inle- B slra, quia super omnes mulier.es a Deo est elecia
rius liabeiilur, exierius feminino iioniine nuncu- aique benedicia. Cui Spirilus sancltis in Canticis
paiiiur. Et qnia Ciirisiuni solummt.di) vcrbis confi- caniicorum dicit ih magna gloria : Tola pulclira es
. tentiifj, operibus y.erb liiliil aliud , nisi liiiindanas ainica mea , el macula non est in te (Cant. iv). Sed
sollicltiidines sectanlur ; rcctc non filii, sed filise cum scfipluni sit : Nemo esl sine peccalo: nec eliam
. iioiiiirianiui'. - infans, cujus viia esl ttnitts diei, super terram (Job
Digne igitur sicut lijium inicr spinas, sicbcatis- s.iv); quid est quod IIKCsanctissima/Virgo lota pul.
siina Virgo Maria inier filias esse perhibeiiir;.quia chra esse dicilur, in qua macula non/habetur? .
quamvisde radice humanse fiagililatis processerit; Alibi quippe legilur : SieUai non sunimundai in con-
qiiamvis de slirpe mortalilalis prodierit, qnafnvis spectu Dei (Job xxv). El alibi: In multis ojfendimus
de nalura viliata .exierit"; iamcn"duni fceditalcni pmnes (Jac. m). Et Joannes aposiolus ail: Si dixe-
humanse viloe despiciendo , ad cuslesiem se erexit rimus qttia non peccaviiniis,mentimur, et non faci-
pulciiritudincm ; dum nigredincm Judaicoi; conver- mus veritulem (I Joan.i),^
«ationis vilipenderido , corde et 'ctirpofe mtiniiiiise Sed tamen beatissimaAJfgP Maiia, sieul a Spi-
caiidorem conservavii; dum superbise lnohiein de- c lilu sanclo tota pulchfa el sine macula dicitur, ita
serendo, seipsarii 111convalle liumiliiatis plaiitavil: et a sanclis Palribus proedicalur, quod de nullo alio
quasi liliuin odore bonse opinionis proxiinos subs, sanclorum credilur. Decenler igiiur eam sine ma-
imoomnes fideJes,.rcfeciiv Rccic crgo indignilate c.iila Spiritus sanctus prsedicil, quia iliam prseve-
l'lii coinjjiilatur, quia ab infaniia candorem virgi- niens a peccalo prorsus purgavit, elfomiie pcccati
iiiiaiisamavii, et nientis mundiliam ciislodivit, pcr liberavit, atqtie ab omni illicila cogiiatione penitus
quam pmiiipolenii Deo prse cunclis virginibus pla- 'mu.ndav.il; in tanluin, ul ei posimoduni peccandi
ccre mcruit, sieiit Scriptura dicil: Elegilcam Deus, occasio nullalcnusexsiiieril. Unde bealus Augusli-
ct prajclegit eam-(P.snL cxxxi). Eiegil eani videlicct nus dicil(16) : t Excepla el sacraiissima V-irgine,si
prse aliis virginibus; el proeelegii eam supcr omnes omnes sancii et sanctse in linum congregareniur , et
virgines, privilegio scilicct niajoris dignitaiis , ac quoererelurab eis, an peccatum haberenl; quid re-
singularis dileclipnis: quia nec ei prima similis sponderenl,. nisi quod Joannes ait ? Si dixerimus
aliqua visa esi,nec sequeiis eril, quie. ei assimrlari quia peccalum non habemus, nesmetipsos seducimus,
possit, tle qua eliam bealus Hieronymus dicit: el verilas in nobis non est. > Hscc autcm Virgo glo-
« lnvenitur prima inler primas summi Regis colior- riosissima singulxri graiia Spirilus sancti cst prx-
tcs.» Prima dicitur inler bmnes virgincs siinimi D venta alque repleta, ut-ipsum haberet sui ventris
- Ilegis cohorles, non solum tempore, verum eiiain frHctum, quem ab initio omnis creatura habuil Do-
jligniiale el saiiclilale. In summi regis curia iiivc- iiiiniim. Kerle ergo dicitur et absque ulla dubila-
nilur prima, quia snper omnes virgines, imo etiam lione, lola pulclira, et sine macuia fuisse, in sinum
supcr omnes mulieres esl benedicla. Revera super cujus Verbum Patris, per quod facta sunt onvnia ,
omnes mulieres esl benedicla , quia inter omncs dignalum eslHlescendere , ibique pro toiius inundi
feminas : gloriosissimum Dco virgiiiilalis miinus saluie humaiiilaiem nostram sibi migericorditer
oblulit prima. In summi Regis curia prima dicilur conjungere. Nihilominus tota pulchra el sine ma-
inveniri, quia iii ierris aivgelicani vitam studiiil : cula ftiil, ili cujus uiero Dei Filius noslra cafne se
lnntar'i.' iriduil, in qua pro noslra redemptibnepassus est,
"UndePropheta ait: Mduceiilur regi virgincs post sicut voluit, et cum qua hostein auliquum 'poteuler
ehm: proximce ejus uffereniur libi (Psal. XLI). Cae- Uebeliavit, atque iniernum, quamvis illuc in sola
terse vlrgines adducentur regi Domino, non in pri- anima descenderil, spoliavil, ejusqiie spolia post

(16) De nulitra etgratia, coiilr. Pcliig., h. ^2,-


25> "
, S£RMO:V. DES. CRUCE. EO
resurrecllonem suairi quadragesiino" die ad ccelos A divilise supernoriim civium. Saiis
puJcfire dicilur
5ublevavii,«eainqiie, utcredimus, in seterna bcsiiiu- paradisus , quia ipse est reTeclio et siiavitasad.se
dine collocavii. Sine dubio loia piilchra «t sine .currenlibtis , alque omuibus in cado vmaneniibus.
macula fuit, quoe et genilTicis dignitalem obtinuii, Jdeo Jierius dicilnr deiiciannn , quia ipse cibus est
el virginalem pudiciliam non amisil. Virgo pepe- ct jiicundilas omnium ccelestium ordinum bcalortim
rit.-.quia virgo concepil. Beata illa recundilas, quse spiriluum , ei animarum oninium sanclornm.
pariendo mundum illuminavil, coelos hocredilavil,' Igiiur, fralres dilectissimi, si ad lias delicias,
damna angelonim ct liominum reparavil, cl lamen dc qtiibus loquimur , scilicet ad Cbristum, cupimus
velamina virginiiatis. non perdidil. Felix' vcnier perveiiire, necesse est ut illi cuin omni devotione
ille, qui sine humano seminc gignere novil, et cor- sliideamus servire, eique in omni nostra convcr-
rupiionenr ignoravit. Felix cert^ esl, ei omni laude salione placere, illique lota mentc adhaerere, ut
dignissima hsec sempcr Virgo, quse coeleslem pa- reele ciim Propheta possimus dicere : Mihi autem
nem, id es.t Cliristum proiulii saaculo, de quo san- adharere Deo bonum esl : ponere in Domino Deo
cti angeli reficiunlur in coelo. Ex se ipsa protulit spem tneam (Psal. LXXII). AC si dicerel: Mihi vi-
•mun.do panem vivum, de quo reficiuniur aninia; detur delectabile el uiile esse, mtindum conlem-
fidelinm; el laraen non perdidil virginitatis si- " nere, Deoque adhoerere , alque in eo spenvmeani
gillum. ponere, magis quairi in lemporalibus bonis quse sub
Unde d.ciiur in eisdem Catuicis : Hotius con- onini velocitaie constani, ad nihilum devenire.
clusus, fons signatus. Emissiones luce paradisiis Dignum est ergo , ul ei adhsereamiis castis liioribus,
.(Cant. iv). Onuiino est horius deliciarum, in quo eiimque seqiiainur sanctis actionibus, mundalis
|)laniat:i sunt omnia gcnera florum , el odpramenta prius pectoribus ab iirimuindis el nefandis, vanis
sanciarum viiiuium : sic perfecte conclusus,ui ac n.oxiis 'cogiiationibus, quia nemo polerit euin
niilialenus possil violari, neque ullis cogitalio- digne eontemplari , nec" perfecie sequi sine islis
nibus sive insidiarum fraudibus valeat corrumpi. virlulibus. ln sua namque essenlia sanciissimus
Rectejiortus conclusus dicitur, quia dum per bona esfatque subtilissimus ,*nec poleril eum cernere
exempla mullos populos gignit, quasi liorlus ger- immundus oculus. Ad ipsuiri ergo murido corde et
ilniians pulchfos floresemitlii. Fons eliam signalus pura menle acccdamus, ilium prse ohmibus et super
sigiilo lotius Trinitatis existil, ex quo fons yiloe omnia diligenies,' eum in omnibus et per omnia
procedit, qui el angclos in ccelo ex se ipso pascii, amanles, ipsique cum omni insianlia seryiciiles,
ei fidchs, nelaxmiur in"via hujus soecuii, reficit. Q qui el se ipsunv nobis alimenlum pra>stai, ne defi-
De quo fonle ipse Dominus in Evangelio dicit: Qtii ciamus in hujiis mundi via, et procmiiim serval, de
biberil ex aqua quam ego clabo ei, non sitiet in cvler- qtio gauiieamus in ccelesli palria. Sed quia innu-
num (Jpttn. iv). Eliam illius utciTemissio, sciiicct meris exigenilbus culpis, indigni sumus codesiibus
Clirlslus , omnium supernorum civium csl paradi- donis, auxilium iniploreinus bcalissimsc Marise sein-
^tis. Paradisits Grsece*,*Lalinc hortus diciliir. Edeii per virginis, quaienus ejus sacralissimis precibus
Hebraice, Latine interpreiaiilur deliciai; qtioe siuml et nieritis mundali ab omnibus peccaiis et vitiis,
juneia faciunt bortiim deliciarnm. Congrue in hoc mereamur esse parlicipes selernarum deiicianim, et
loco liorlo cOrriparaiur Jesus Cbristus, quiaquamvis pervenirc ad gaudia ailernoe bealiludinis, ibique
iri divinilale sua cum Patrc ei Spiritu sanclo sit in- vidcre eumdem Jesum Clirisliim Filium ejus re-
circumscriplus , tanien ita esl cifcumscriptiis, ut gnanlem iu dexlera Dei Patris : ipso,prseslanie, qui
iiiinqnam pervenire possil ad eum hypocrila, boe- cuin eodem Paiic el Spirilu sanclo in Trinilale
reiicus, Judoeus, sive pagaiius. Recte dicilur horiiis perfecla vivil et regnal Dcus.per omnia ssrcula
deliciarum , quia in eo stinl omnes deliciav alque sicciilorum. Amen. ,

SERMO QUINTUS.
DE SANCTA CRUCE.

Ideo, fratres cliarissimi, Dominus nosler Jesus J) sionem Patris sui. Audiamus igilur ab eo, qualiter
Cbrislus de ccelis pro nostra salule ad nos dignalus posl eum debemus ire, el ad ipsum peiiingere, ut
' cst descendcre, ut iteruni nos de lerris ad ccelum ubi es.l ipse, et nos per ipsiim possimus esse. Ait
reducerel posl se. Hac de causa pro nostra repara- enim : Qui vult post me venire, abneget semelipsum,
tione usque ad moiiem voluil humiliari, el crucis et lollat crucem suam, el sequalur me (Matth. xvi).
despectionem pati, nt nos liberaret de potestate ini- Prius crgo semetipstim debel abnegare, qui pest
mici, el per se ipsum qui esl via, vcritas, et vila, Christum vult currere.
psrduceret ad ajternain beaiitudiiiein, id cst ad vi- Sed qttid cst seinetipsum abiiegarc? Propriis vide-
31 S. MARTIM LEGION. SERMONESDE SANCTIS. "&j
lieel moribus rentmtiare. Ui qui supet/bus eral, ct. A' tinus.in amarissimas aquas niitiens, slaiim eas-in
mala proxiiuvs siiis iiiferebat, conversus ad. Domi- dulcedincm divina viriute convertit (Exod. xv) (17).
iiiim, noii soluiiv amicis,' verUm eliam -inimicis pro Intclligitur amaras aquas habefe figuram lcgis et
viribus boria facial. Ulevero qui antca iractindus lilteroc occidenl.is, quibus si mitialur confessio.crtt-
erat, se ipsum in omnibus mansiiettim ac benigniim cis, ei jungaiur sacrameniuni Dominicoe passionis ,
exliibeat, ita ul.oirin.es scquanimiiei'cl patienlci' fe- iunc cfliciuiilur aquse mira; suavilalis, el amariludiv
ral. Is atilem qui prius eral luxuriostis, nienlc et iitlerse vcrtitu.r in duicedinem inlelligeuliic spirilua-
corpore sliideul-rsse caslus; ul non solum laeln lis.llndc scfiplum esl: Constituil Domintts popttlo
rion polluatur corpus, sed ciiam noc immunda cogi- iegem el judicia, cl_ lentavit ehm (Exod'. xxi). Alio
laiione animus. Qu-i.avariiisc dcdiius er.it, alicna quoque sensii, quod aquoe niiroc ainariludinis, ligno
non coacupiseat, pro amore Chrisii propria indigeii- in se suscepio, dulcessuni, indicium eral, amariin-
libiis iri! uat, pauperlatem diligat, divilias conleih- dinem genlium per lignum crucis quandoqiie esse
nal. Qui hujusmodi propiiis voluntaiibns renun.iial, .convertendam in dulcedinis ustim. Sciendum auiem
procul dubio semetipsum abnegal: sed lamen ad juxla superioremsensum, quod primo ducUis est
peifeclunv hon suttidt, nisi accepla cruee post.Chri- Jsrael ad aquas salsas atque amaras, el ligno mon-
slam perga.t. sirato a Domino, dtilcius efleclus : postea venil ad
Sed quid est crucem ferre?semetipsum vidclicct fontes. Pritiio cnim populus ducitur ad litleram le-
rnortificarc. Crucem ferre, el non mori, simulalio gis, in qua doncc permanel, ab amariludinenon
est hypocri:arum; crucem aulem ferie, e! moii, poiest recedere, nec Evangelii dulcedinem guslare.
studium esl Dei servorum, Quicunque ergb ad servi- • Cum vero per lignum vilav dulcis, effccla fiierit, et
liilem Dei accedil, si nondum a peccatis cl viiiis inlelligi lex spirilualitc.r cceperit, tunc dc vcleri le-
moriiiir, crucem videtur'ferre, sed taiiien Ciiristum slamcnlo venitttrad novuin, cl venilur ad duodecim
non scquimr. llle ergo veraciier crucem porial, ei aposlolos, quos fonles Sciiptura 'meniorat, cx qui-
Clirisiiim sequilur, qui sacculp renunlians, a pecca- bus fidelis plebs (lulcissimam sufficienier aqiiam,
lis el vitiis recedil, ei in.fJei servilio. sesc-forliter seilicet spiritualem doclrinam bauril. Ibi eta^bores
siringit, proprioe volttnlati in omnilius contradicit, requirunlur S'ptuaginia palmarum, quia non soli
alque. liumiliier seipsum impe.rio magistri, itl est duodecim apostpli.fidem.Chrisli pradicaveruni, sed
abbaiis, sobjicii., Iste cum Apostolo rccie diccre ,el alii scpliiaginla niissi atl praidiciinduin verbuui
potcril: Mihi autetn absit gloriari, nis» in cruce "Dei feruntur, per quos palmas vicloritc Clirisli
Domini nostri J.estl Clmsti, per quem tnihi tn.undus p. inundus agnosccrci. Siqiiidcm ct isl* duodecim fon-
crucifixus est,el ego muiidol (Gal. vi.) llii sine d.ubio tes scpliiagiiiia palmarum arbores irvigaiites, apo-
est mundus crucifixus qui muiiduni despicit cum slolicam gratiam prsefigiirabant, decuplalo riganie,
suis obleclationibus. Et econverso: ille esl crtici- Ul per sepiiformcm Spirilum detnum legis Decalogit?
lixiis mundo, quem causa amoris Chrisli inu.ndiis impleatur.
odio habct.Coiilingil aliquando ulliomo mund.um Per lii.ijusetiahv sanctoe «vucis mystcrium lypice
non leneat mcnic, sed lamen mundus eum cumsuis destruuntur doginala philosopliorum- Nanv quod
occupati.onibus ailsiringit.et mortuus eslliomo mun' olim ^Egypius diversis plagis corporaliler affljgitur,
do, el mundiis qitasi vivus cum conspicii, dum alio hoe in nobis modo spirilualiier. agiltir. iEgyptns
iiitenlum in suis aciibus rapere contendil. SedPau- quippe forma esl soeculi, in qua aquoe vertuiitur in
lus mttndiim non eupii, nec miihdus euiiv; ut in sanguinem irnpeiio Doniini. Aqnoe ^Egyplioe erra-
(litpbus moriuis neuter neutrum videl. Ac si dice- tica et lubrica philosopborum dogmala inlelligun-
ret: Ncc ego mundi aliquid cupio, nec ipse suum lur, qttoe merito in.sanguinem vertuntur, quia iii
aliquid in me cbgnoscit. Crucem ergo, sicul'jam reriim causis carnaliter senlire probantur. Setl ubi
supradictum est, ferre, semelipsuin est mortificare, crux.Chrisli huic muhdo lutnen veritaiis ostendit,
visibiiia cbntemnere, invisibilia amare, jugum di- D hujusmodi eum correctionibus arguit, ut ex pcena-
sciplinsc Clirisli suave, ctonus mandatorum ejusleve runv qtialilate propria agnoscal quae prave.egil.
ciim omni devotione poiiare. Per banc etiam cruceni, jubenie DomiuOj siiex
Glo.ricinur ergo et noSj dileclissirni, in vivifioa aquas jccit Moysi officio (18). In Iricesima lertia
cruce Domjni jioslri Jestt Chrisli, qtiav digna fitii mansione, sciliccl Cades, Moyses offendii Domimim
pbrlare prelium lnijus nmndi,- per cujus mjsterium propler aquas contradiciionis.-et prohibetur trans-
diabolus cst viclits, et .mundus redemptus. Sum- ire Jordanem" el inirare terram promissionis. Per-
niopere nobis esl glorianouni in ea, quia ejus bene- liirbaliis cniin populi murmure dubitanler petram
ficia non siint receniia nec novifcr inventa, sed ah percussit, qtiasi illud Detis faceie non possct,ul
antiquo figtiris et oeriiginaiibus proeostensa ac mon- aqua de pclra profluercl (Nttm. xx). Sed quid bic
strata. Isia dulces figuraliter aquas fecil, qttaiido (ides Moysi insimial dubia, quse aqoam lilubaverit
'Doriiinus in quiiita hiansione iiliorum Israel, scili- ejiciendam d.e petra? In hoc procul dubib proplie-
cetiSlara.Moysi ligniim ostendil, quod Moyses pro- iiahv inlelligimus de Christo. Dum criim Moyses iii

\\1) Isid , Qntesl i». Exod.,; c. V.. "'." (18) Isid., Qncvst.iii Ntimer., c. 55.
SERMO V: -r DE S. CRUCE. 54
Scriplui-is' sanctis aliam alqtia aliam pro cfDcienliis A quernailmodiim propria singulis gralia servetur'
causaftirii personam geral, nunc lamen populi Ju- Angeltis ad Yirginem (Luc. 1), propheia ad viditam
iloGorum sub lege posili .'persouam' significabal, mittitiir. Mtilfse viiJuce crant, sed tina omnibus
euniqye in proplictica pronuniialionc figurabal. anterertur. (25) Ikec vidita 11011 lantuin absiincntia
Nam sicut Moyscs virga, per quam lignum sanclav corpoiis defiiiidir, sedviriute signaliir (24). Magni
cincis-figuratur, pelram percutiens de Dei viriule meiili baec sancla vidua fuii, quia quamvis famcs
dubilavit; ita ille populus, qni sub lege per Moyscm ess'el maxima in omni lerrti, illius tamen curii Deo
d.tla tenebaiur, Cbristuui ligno affigens, eum Dei non defuit, dum propbetam ad alendam eam misiti
virlulem esse non credidii. Sed sicut percussa peira Sanclam quippe Ecc/esjam signilicat bxc vidua,
manavit aquani sitienlibus. Sic plnga Domitiiese quoe morte viri sni, scilicet Cbristi, cst viduata. Nou
passionis eflecta esl viia credenlibus (19). Eadem ergo oliose hoec vidua inier multas viduas-prsefer-
Eutem pctra (jitie aquam cvomuil, Clirisii figurain ttir, sed rationabiliter cunctis prjcpoiiittir. Quseenim
haliuil, quo aperlo cuncta profltixernm, ad qucm, talis vidua, vcl ubi iiiveiiilur, ad quam lantus pio-
ut eniauarelcredeiilibus gratiam, velul virga lignmn pbe:a, qui ad coelum rapttis est, dirigiiur? Eo pr;c-
crucis accessil, Percussa enim petra, fons mana- seiliin lempore, quando clatisum est cceluin annis
vii; pefcnssus in cruce Chrisms sitieniibus aiqtie B tribiis, et mensibus sex. Qni siinl isti trcs anni;
crcdenlibus lavacri graliair. ct doiiuin sancii Spiri* nisi forle illi quibus Domiiius in lerram venil, et
lus elludit. Pelra isla fignram Chrisli liabuisse pro- fiuclum, invenire non potuit? Unde scriptum esl :
bal Apostolus, cum dicil: Bibebani autem de spiri- Ecce tres anni SHII!,ex quo venio qttcerens fritclum
luali, consequenle eos pctra : petra aulem ei\al Cliri- in fuulnea hac, el non invenio (Luc. xm). (25) (De
slus (I Cor. x). .Quod auleni siliens populus aqtiam, Jiac mulierj novimus dixisse Saloinoncui : Mulierem
murmuravil advcrsus Moysen, el propierea jubci fortem qttis inveniel? Procul el cle tillimis fmibus
Deus ut.osteiidat ei peiram ex qua bibal; quid IIOG preiium ejtts\Prov. x\xi). Pretium sauciie Ecclesiee
significal nisi (20) quia k-x Moysi adversus eum et pramiiiiu Clnislus esi, qui de ulliinis finibus, id
inurmurat, quoe secunduiii lilter.nn morlifical ? esi de coslis, ad cam venti, eamque pretio proprii
Ostendit ergo ei petrain Moyses, qtia; est Cbrislus; sanguinis sui mcrcatns est.) H;ec esi profccto illa
nddtixii eum ad ipsum, ut inde bibat et siiim suain yidua,'de qua dictum esl : Lcelare slerilis quce tton
rcfieial (21). Hanc igiltir carnalem de Clirisli divi- paris : erumpe et clama quce non parturis : quoniam
nilate desperatioriem Deus jtibet mori in ipsitis multufilii deserla.', tnagis quam ejus qucvhabet virum
Chrisli altitudine, cuni nicrtein carnis Moysi in (Isa. LIV). Bene eliam illi per propbeiam dicitur :
nionteih imperat Deri. Sicul enim pelra Christum Ignominice et vuluitalis tuce non eris memor; quia
significal, ila et mons Christuiu indical. Petra est ego Dominus salvam te facio (ibid.). Hoec est igilur
Ininiilis foiiiindo, mons ciiiinens aliiludo. itaque ut illa vidua, propter quam cum sicciias esset in lerris
ipse Dominus ail: Non potest civilas abscondi tupra ccelestis verbi proplieise suni destinati. Unilc.nec
monletnposita (Matth. v); se scilicel nionicm, fide? nobis videtur illius persona esse mediocris, qui ari.
les autein suos in sui nominis gloria fundatos, asse- dam lerranv rigavil rore verbi coeleslis. Clausum
reiis civitalein. Prudenlia: enim vivit cainis, cuiii qtioque coslum non bninana poleslate reseravit, sed
lanqiiam petra perctissa Christi Jiuinililas in cruce divina. Quis enim pptesl ap.erire coelum, nisi Chri-
conlemnilur ab incredulis. Cbristus namque crucir sfus, cui quoii.lie cives Ecclesisecumulo congregun-
lixus, Judseis siquidem esl scandaluri),geniibus vero tur de peccaloribus? Nec enim hutnanse virtulis est
siultitia (I Cor. 1). Prudeiuia ilerum carnis moritur, dicere : Hydria farince non deficiet nec lecytlujs, "fjl
cum tanquam monlis eniinenlia Cbristus excelsus esl vas, olei minuelur usque i» diem, fjuo datarus csl
agnoscitur Ipsis enim vocalis Judoeis, et gcnlilibus Dominus pluviam sttper ierram (III Reg. xvn).
Christus Dei sapientia esl, el Dei virtus. Quid est autem, usqtie diein, quo daturus est Do-
Duo etianv ligna quoe vidua Sareplana colligebal :D niinus pluviam super lerram, nisi usque in dieni,
(111 Reg. xvii), banc adorandam crucem Cliristi quo descendet Dei Filius sicul pltivia in vcllus?
signiOcabani, quoe non ex uno conslruitur lig:;o, (Psal. LXXI.)
sed ex duobtis conslal. Ex ligni nomiue el ligno- ln Scripturis quippe sub figuris isia hitenl; sed
rum iiumero signuin crucis cxprimituf. Claudeba- jain virtutes et beneficia crucis patent. Quse beue-
tur ccelumquando fjtmes eral, qnia nulla erat co- ficia? Regcs videlicet in Chfisiiim crcduiit, cl hanc
gnoscendoe Diviniialis ubertas; sed lemporibus his, sanctissimam crueeiii, depositis coronis ac flexis
qttibtis fames omne gcims urgebat humaiiiim, ad genibus adoranl, qui prius odio nominis ejiisdcm
viduam deslinalus Elias esl (v22). Videie, fratres, Domini noslri Jesu Cliristi gravissima Cliristianis
(19) Hsec ex eod. Isiil., Qttast. in Exod. c. 21, - (21) Rursus ex Qucesi. in Nttm. ubi supra.
(20) Locus depravaius sic. restituendiis ex edil.: (22) Ex B. Amhros. De vid., c.l, 11.5.
< liisi quia si quiseslqui legeiis Moysen miirmurat (25) Hiccex e. 2, num. 7.
advefstis eum, cl duplicet ei lex quoe sectindum lii- (25) Jain ex cap. 5, ntim.lt.
leram estscripla; ostendil elMoyses pelram, qui (25) Qtioe parcnthesi iivcludimiis non suul Am^-
csl Christus et adducit eum ad iosain ui inde bibat brosii.
et_rcficiai sitim siiam. >
53 5. MARTINILEGION; SERMONESDE SANCTIS. 56
lorjnehta iriogabanl. Pef virtutein ejusdem saiicise A , peifrueiidoi Magriit e/go- in moite" UiiigehilKpfa;-
crucis forlis armatiis ille ac/superlms, quiiri pafe Slita sunt nbbis, SciliceOut fedire hphis in patriarii
atiiiiin sinnn eiistodirc, ct VaSapossidere videbaltir Jiceaij sicui bliiii ih-moile suiiinii ppiilificis liis qui
(iiic.xi). juste et raiionabiliiefyincitur ; vasa ejiis, adcivilatehi refugii cbiifiigefiiiiij secure adpropria
scilicet cpfda fideliiihf iii^quibus /liabitabat, diri. . feiiieare Jicebal i/JY«>?«. xxxv)i/
piuiilur.''-;'arina Jn quibus confidebat, s(i|)efbia vi- : Sed liiter iisec iniiamliim estvTralrescharissiiiiii
" dclicel el dolus
, frarigunlur; humanum, genus Deo, cur Dei Filius qui iiunquani peccavit, et ab bfe
feConciliatur, teinpJa-idPlofuiii destriiiiniiir, sancia CiijuS ineiidaciu.m iibiiiprocessil j iain pie iamquo
Ecclesia.-rbboralur, Chrisiiaiiii in fide solidariiur; miseiicbrdiier pt;o nobis peccaioribiis -cruceiri a-
pagani, cp qtiod itlola adpravefiut, coiifiindunlur, scenderc, ei in ea niori voliieril? Nuhquid riostfvs
Judoei scandalizaiilur.-porta». inferi deslruiii.ltir, ca* exigenlib.iis ineritis ad nos venire , el de mamvJio-
piivi qui diu illiciletincbTiutur, ad perpeluse lucis stis aiitiqiii nos dighaius est Tediihere, ut perve-
el pacis requieni iransferiinliir, janua paradisi ape- nieiidi a,d coelinn reclum iier osleiideret ? Nunquid
. rituTidahina coelesiium ordiiiuni repafaiitur; 'dse- aliqiia boiva pioecesseranl opefa, pro quibus meie-
niPnia rcprimiinlur, lioslcs siiperaiiiiii'; cl,iit bre- >. feiriuf acciporc lanta ei tain ineomparabilia dPiia,
viler dicani, siiie illa iiulltim saCrameiilum perfici- ut Dei videlicel Filius in cruce poflaret peccala
tur.in sancta Ecclcsia. liosira? Non illuriv pfocul dubio adiios de siiiu Pa-
: Hliiis enim signo sacfoSanclum corpus- Chrisli tris fecil descendefe hoslra saivclilas, sed illius
/cbilsecraluiyEccIesia DeodedicaUir; sitcefdoles et sumnia.el iiiconiparabilis pietas. Qubd ad nos Deus
cuncii gradus Ecclesise ofdiriaiitur, ihTarites bapli- Paier 'euiiidem - unigenituni sibique coseieriium Fi-
laniiir, pueii et adolescentes ab episCopis sacro liiiin siniin inisit; quodnos de polestate iniinici re?
-clirismate iii fide confifniaiitur,. cibi fideliiiin san- (Iciriit; quod cliaritatem suain cordibus noslris in-
tiificantufj pinnes Cliristiativ popiili beiiedieiiiiUir, fiid.il; quod nobis agniiioiiem sui:tribuil; quod •JIH
Tf.oiii.es•"uVriusquesexuset oclalis muhiuntur. Uiide Iroitumregiii ccelesiis aperuit; quod ad cpnleni-
est illud: Nuila galus esi? iri doinb'i nlsi cruccrii piandam stii facieni lipn ihlrbmitiill, .'nos.-iioslris
mhnit liomo super Jiininafia. Revera nullasaliis est iheritis, scd ejtis largisSiiria bo.niias fiiil. Sicul no<»
in domo, id esl ih coipore, quod esl Jiabitaiib aiii- siraprovideiilia non sunius iii hoc: SOGCUJO hali, ita
iiise, nisi saitcloc crucis sigriaculuin poriaveril iri nec iioslroarbilrio de manu iiiirivici redenipli, nec
froriie. Per virtuiem quoqiie illiiis segri sananiur, nostio consilio spiriluali lef fegeiieiati. Abipso eriim.
morlui resuscitanliir, cocci illuniinantur, Icprosi' C ex uihilo sumus creati, ei ut ei serviamiis spirita-
mtindanlur, paralyiici curantur.docmones aboiises- liter inslructi, ct ul cceluni asccndere possimus,
sis corporibus elimiuanlur, ferae in mansueludinem inisericordilcr adjuii. Ab ipso etiain accepimus, ut
convcrlunliir, serpenies fuganiiir, ignis cxstingui- ab cxsilio ad palriam,ab infimls ad supcriora , a
tur; adiiltimum vero prosperitas irihuilur, ct omnis miseria ad feicitatuin, de leneLris ad lucem, de
advcrsitas repellitur. iribulaiionc ad paradisum valeamus ascendcre.
Gralias igilur, dilectisimi, agamus omnipotcnli Hoc idem Sponsus, sc 1cet Dominus uostcr Jesiis
Deo, qni per passioncm et criicem Jesu Christi Cbrislus, asscril, cum liguraliter sponsse, id esl
Filii sui tanta el lani inntimcrabilia bona prsesliiit sancloe Ecclesioe, dicil : Snb arbore malo'suscilavi
univcrso iniindo. Mulla bona abstulit nobis snper- te(Cant. vni). Quiti per arbOTCinmali, nisi sancia
bus Adam per Jigniim proevaricaiioiiis, sed mulio crux designatiir, qtuc inaluin illud suslinuil, deqno
inajora dedil nobis humilis Cliristus per lignuin eadem sponsa in supcrioribus dicit: Sicut malus
sanctsc crucis. Tanla enim fuit bumiliias in Clnislo inter ligna silvurum, sic dilectus meus inter filios ?
Dei et Virginis.Filio, quoe omnibus suis ad saluiern (Canl. n.) Procul dubio sponsam suam Chrislus sub
sufficerc posset : sicut in primo hominc tanla fuit arbore malo suscitavil; quia in cruce posilus,
snperbia, quse sibi et suis posteris nocerei. ISon est p subdilam sibi EcJesiam ad vitam vocavil, cl ad
atilcm invenlus inler bomincs aliquis , qui lioc pos- bene operandum sollisilavit, tit a somno inoiiis
set implere, ul honiincs videlicei suis mcriiis J)co surgerel, cl cuiii illo se crucifigens ad novam re-
possem rcconciliari, nisi Jeo de iribu.Juda , qui surrectioneni properarel. Unde el Aposlolus cui-
apcruil librum, el solvit signacula ejus, implen.lo libel in aiiiina morliio dicit -.Surgequi dormis, et
. /inse omiiemjustiiiam (Apoc. v), id est consumma. exsurge a mortuis,.ei illuminabiltibi Christus (Eplies,
lissiiiiam atque perfeciissiinam Tiumilitalem , qiia V), iii esl lucebil libi. Quas ergo, fratres c.liaris-
.majpf esse hon potesi. Nani alli lioiiiines debilofes, simi, grales omnipotenti Deo valebimus-fefefrej
ld esVculpabiles erani, et yix unicuique sua viriiis qui npbis peccatoribus uibil bbni mereiiiibus.iania
jfel huiniliias/ sufiiciebai. Nullus, ei;gp eorum lio- doha dignaiusesi lribueie?:Quoiioiiore,:vel qiiibiis
sliam poleTalollerfe suflicienieiiiiibsiive reconeilia- eiihideihRegein oihiiiuni saeculofuiri.laudibus digne-
lioni. Sed Cbristiis DetiSet Iiomo siifliciens ei-per- hoiiofare possumus, sihe quo non solum nibil boui
leeia ftiit hostia, qui intilio airipliusesi bumiliatiis, agere, sed nec etiairt cbgiinre, vaiemiis? Qjialiier
ainaritudiherii" mortis giisiarido," quaih ille Adairi illumdigne Jiumaiia;.fr;rgi]iia'sKg^
«upcrbivit per ligni vetiii esum , noxia delectaiione ctii ndn:,:sii'iTecit'-qiiod
nbbisieinpofalia/bonatribuji,
SERMf>VI.TN FESTO S. MICHAEL.ARCHANG. 5,
sed etiam, quod esl felicius, liumanitatcm nostraui A las pro niliilo ducile, in damno.temppralium rcrum
ad coelesiia regna vocavil?Quas ergo ei gratias Deogralias agiie, lemporalia respniip, seierna con-
rcferre dignas poterimus,. nisi ut semper meinores cupiscile, Cbristum sequimini 11011 simul.ite, sed in
simus pra>ceptoruni ejus, et pro amore iilius, sicut veriiate ; ul carne mortui, in spiriin possitis vivere,
ille pro nobis passusesl, libenleradversapalia- ef per eumdem pasiorem omnium fideiium Jesum
mur? Cruccm ergo vestram, dilectissimi , sine Christuin ad ccelesieinpalriam perveniie ;
qui cum
fraude suscipile, carnem. vestram ctim viliis ct Palre ct Spiriiu sanao iu Trinilale perfecta vivit
coucupisceiitiis crucifigite , prospera hujus mimdi ci regnat Dcus per omnia scecula soeculorum.
abjicite, adversa aiquanimiler tolerale, divinis offir Amcn.
ciislibenli aiiimo insisiiic, injurias a proximisilla-.

SERMO SEXTUS.
1N FESTOJ3ANCTI (26) MICHAELIS ARCHANGELI.

Moneo vos, fralres charissimi, ut sollicite aiir B prclantursKiHHii 111111/1». Qui cnim parva vel niinima
dire dignemini ea quoe bealus Joannes apostolns et annuniiant, angeli, qui vero sumnia, nunciipanlur
evangelisla ad erudiiionem vestram, imo totiusEc- archangcli. Archangeli dicti, eo quod primalum
clesioe, loquilur in Apocalypsi: Factum est, inquil, leneanl iiiter angelos. Archos enim Gncce, princep»
prcelium in ccelo: Michael videlicel el angeli ejus iiilerpretalur Laline. Congrue siquidem in hoc
prmliubanlur cum dracone, et draco pugnabal, et loco nomine Micliaelis Chrisius inlelligilur, qui vera
aiUjeii ejus : el iion vaiucrunt, neque locus eoruin esl Princeps militioe angeloruni , ,cui etiam omne
invcnlus esl amplius inccelo (Apoc. xn). (27) Ec- gcnu flecliiur cceleslittm, terreslrium, el itifernorum,
clesia Grsecum vocabulum est, quod in Lalinum (Philipp. n). Sic iiamque de illius principaiu pro-
vertilur convocatio, propler quod omnes ad se vo- phela ait : Facltts esl principalus super humerutn
cet ad serviendum Deo. Ideo eliani sancta Ecclesia ejus: el vocabilur nonten ejus admirabilis, Deus
dicitur calholica, quod universaliter per omnem sit fprtts, Pater futurisaieuli, Princeps pacis. (Isai. j;x).
inuiiduin [dilTusa. Non enim sicul convenlictila lioe- Pfpcul dubio Dominus nosler Jesus Chrislus est
reticorum in aliquibus TCgiotiumpartibus regioimm princeps pacis, qui in sanguine sup liuinanuin ge-
parlibus coarCtaiur, sed pe.r totum terrarum orbem C nus Deo reconciliavii', el vefam pacenv iiiier. ange-
dil/.ttala cliffmidilur, qnod eliam Apostolus congra- I«s;el homines reforniavit, siciii in ejiisnativiiaie
lularido Romanis testalur : Gratias, inquil, ago De» angclorum chorus cecinit: Gioriain excelsis De.9,
mep pro omnibus vobis, quia ficlcs vestra anmmtialur el in lerra pax hominibus bonce volunlatis (Luc. n).:
in.universo mundo (Rom. i)._ Soepe Scriptura sasv Eliam Jesus Chrislus Prihceps reguni diciiur, 1.
ctam Ecclesiam ccclum nominat, quia pro eo quod sicul de illo Joannes in initio libri Apocalypsis
ad coeleslia suspirat, jam Dominus iu ea quasi in septem Ecclesiis, id esl omni Ecciesioe, leslatur:
ctelo fegnat. Unde est illud : Vidi ostium apertuni Gralia, inquit, vobis, el pax ab eo,' qui est, et qui
inccclo (Apoc. v). Ostium apertum Chrisluin dicit erat, el qui venturus esl : el a sepiem spiriiibiis, qui.
in Ecclesia intuin, el passum. Sic enim de seipso in conspectu throni ejus sunl : et a Jesu Chrisio,
aii: Ego sitm ostiutn (Joan. x). Simili modo et in qui isl lesiis fidelis, primogenilus morlnortttn, el
hbc lbco ccelum Ecclesiam voeat, in qua praelium . Princeps regum lerrm (Apoc. 1). Cur aulem Eic'esia
faclum narrat. cum uiia sit, a Joanne septem scribuntur, nisi ut
Factttm est, inquil, prcelittm in cceto, id esl in una culliolica sepiiformi pleria spirilu desigiietiir?
Ecclesia, in qua supradictus draco cum sanelis Dei Unde etiain deClirislo novimus dixisse Salpinonem:
sibi domutn : excidil columnus
pugnai, dum eos per multas adversitales tentai. j^ Sapientia wdificavil
Michaelein Christum dicil, el angelos ejus sanclos septem (Prov.w). Quas lamCri septem unain esse
Ecclesia
honiines vocal, cuin qtiibus in coelo, hoc est in noii ambigitur, sieui Apostolus lestaiur'::
Dei vivi qum esl columna verilalis (I Ti:n. 111).Nec
Ecclesia, conlra antiquum draconem sine inter-
missione pugnat (28). Angeli Groece .vocanlur, eiiam libi, quicunque es, grave videalur, si Cliri-
Hrcbraiee dicuntur Malaoth, Laiine vero nuniii stus ex opere angeltis vocatur, cum et apud pro-
interpreianLur, ab eo qupd Domini volunlatein phetanv magni consiiii Angelus dicattir (lsai. ix).
nuntianl. Grseca lingua archangeli inler- Qiianivis quippe ipse sit Detis, ei Doinirtus angelo-
populis

:(2G)-Quavin Apoealypsi de proelio Micbaelis ciim venias


dracorie dicumur, omnia auctor r.oster ad ptignam •(27) Isid., lib. vin Etym. c. ..
ChfisiieiSS. ejus in Ecdesia mysiice accouimodal: (28) Ex eod., Isid. lib, vii Etym., cap. 5.
itiiiirum non sil, si niliil hic de vero Micjiacle ui-
S; MARTJNlJLEGION.SERMONESDE SANCTIS. . . 40
559
rum; tairien qnla/vblunlatem Palris ac suse anrmii- A n.os et malos, juslos ei peccaipres per (jT.Miniseni
liavit fidelibus populis, ungelus: vocalur in divinis secum ad perdilionem /traliebal./Draconem, id cst
incruee posilus Deo
Scriptiiris;. Unde ipse ait iii; Evangelio : P«/er, »o- infernum, cbncuicavil, quando
in ea ad.-in.fer-
tumfeci- ndmeii.iuum hoininibus (Joan.xxn). Ite- Pairi animam suam conjmendans
linn ex pftrsona illiits Psalhiista Deo Pairi lo.quiUir, nuin desceiidil, pprlas ejus confregil, et suos qui
(Jiceris \ Amiiihliavi juslilictin .luam (Pscd. xxxix), aptid euiiv captivi ienebantur, poienter ac niisefi-
id est lidenv jusiificantcm,-quia jiisiws, ex,HM,vivit cortlilerabstraxfl (L«c..xxiii)i (51) Ilie enim lotiiis
ordinem no-
(lliibacn) : InJEccieSia,'mi\\\\\., mcigna, id esl lion inalignitatis actor diabolus, quamvis
soliim in Ju.dsea, sed in oniniuin gentiuiii Eccle- siroe liberaiionis.ivescierit, scivit lamen, quod pro
sia (29). Michael interprelauir, quis ul Deus, stib- salvatione iioniiiium Ghrislus' advenit;. sed, quia
audis, in viilulibus. Cum euiin aliquid iniroe vir- sua. idem rios niorte redimefet,-ignoravil, unde et
tiuis fit iii hoc niundo, bic archaiigelus lniititur a euih occidiU.Nam si ille per niortem 'Chrislu.m-re-
Dep. Ex ipso namquc opere esl nomcii .cjus, quia diinere lnimaiiiim geiius -scissel,. jioii utique eum
iieiiib bab.et facere qupd facere polcsl Deus. Recle pei-einissei.. Qupd noverit diabolus pro saliitelvu-
igiiur. in hoc loeo iioinine Michaelis JiiieHigiiur mani geiieris Gbristiini yenisse, Evangelii tesiinio-
Chrislus,. quia veraciter prseesl omnibus angelicis nio docetur,. -rjiiem nt vidil.cpgi.iosceiuio pei timuil,
spirilibus, alqtie pninibus cceli subliiniiaiibus, et dicens : Qiiid nobisel iibi, Eili Dei? venisti ante
in lcrfa-est magiii-consilii Angelus, per quem Dcus tempusperdere nos (Marc. i). Auie adveiitum Chri-
Paterredeiiiiijiiiiiiaritiiri genus. Nec ajiquis in ccelo sli quasi forlis armatus airiunlsuum in pace cuslo-
habel angeIo_s,-iiisi Dei Filius;. quia qtiamvis ar- diebat el possidebai: di.ibolus; sed veuiens vera
changeli angelis proesunt, iste laiuen, proeesl omni- fortiludo, scilicel Dei Filitis, illum cxpugiiavii;
bus secunduinqiiod a Deo Patre subjc-cia. suiit om-- anvva in -quibus Coiifidebaiyfregil, spolia.qnaa in-
nia sub pedibus ejus. Cuntque i.n ipsis oliiciis ange- jtiste. relinebal, disiribuil, secumque ad cceios.re-
loruni superiores- polestates infcrioribtis procsuiii, poriavjt. Quibus arniis iiluni expugnavit Dei Fi-
noii lamen lioc a semelipsis habeni, sed ut prscsinl, lius? humiliiai.e videlicetj ei piudeniiai : ••;» .
ab isto acceperunt., Audite, rogo,fratres, congr-uenlemsimililudincin,
', Dicalu.r efgp : Fjaclum esl prailium inecelo, iiesl qua Dei el Virgiuis Filius liiimaui generis prosira-
in Ecelesia. Michael, el angeli^ejtis, Cbrisiussciii- yit ivoslem;Qiianvdaiii esseavem in regiohe Ofieniis
cel et saiicti ejus,pugnabani eiim dracone, boe /est . assefiair-i^qiioe!grandi,et proedui'jCiarmaloque iosiro
eiini ijiabolp (50). Diabolus Hebraice -, deorsuih C conlra draconem, quem audacibus lacessit sibilis,
Quens ''inierprej.al.ur Laiinc : quia in cceli culmine pugnaturam, cceiiumde iiidustria expelit, ex cujiis
quietus/ staie coiitempsii, sed superbioe pressus volutabro letro liabiiuirivecia sordescit, et diver-
pondere/deprsumceciiilt. Grace veio diaboluscri- siiruin gemmas; cploiuhl, qiiibus eain pulcbrius al-
ftJiKfl/or,v/otatiir : quod v.elcrimiiia i.n qtiibus ipse qiie .indiilgeiviiiis iialnra depirixit, iuto opefii. Qua-
iiohiiiies ..ailicit, Deo referal, vel quia.electorum re"? Ul lniiiiili videlieet despecta veslitii, et hosiem
iniiocentiarii criininibtis fal.sis aectisai. Unde diel- iioviiate deierreal, et qtiasi vililatis su:e securilaie
t-ui':Projecliisestdccusalbr fralrum nostroruin,qnictC' dccipiai. Piajtefea caudatri veluf scutiim ante. fa-
cusabat UloshicotnpecluDeinostridieacnocie(Ay.oc. , cieni suaii) quadani 'arte JjelJaidris' opponil, audaci
xn). peliac ptigna multo anlea iivPsalmo Prophela iixipe.ttijn capui advefsafii furentis assurgit,iaique
graluiabuiidus dicebal Chi-istp :;Super aspidem, improvisP biissiii telb sliipeiiiis. besi.iasxerebrum
inquit, el basiliscum diiibulabis; el conculcubis leo- fpdil, et sic nviroe calliditaiis ingenio iminanem
nem et dracbnem (Psal. xc). Aspideiii dixit morteni, prosiernil inimicUin. Ita Doininus ac Redeaipior
basiliscuiii-peccaiurii, leonem diabokim, et draco- ' noster coiilra spiritum serpeiitis ajniqui liuiiiaui
neiii inlfiriiiim. Cohgnie siquidem isia riomina dia- genefis suppianiatorem in Joyma hominis jiUgiiaiur-
bplp siiiit apiaia, quoe lanien pmiiia sub pedibus rus, ad militiaiiv salutls pubbce liiimana inlirmiiaie
Dpmini nostri/Jesu Cliristi in ejus glbrioso advenlu se praicirixil, a lutose noslfse cartiis involvit, ul
fuerunt proslrata. Super quippe aspideih ambula- impiuin deceplorem pia fraude decipefei; el postre-
vii, qiiia 'resiirgeiis a nvorluis inoiieni deslruxit; mis priora -..celavilj idhest liumanitale divihiiaiem
super basiiiscum "ambulavit, quia iiullunv oinnino abscbndit, aut velut caudam Jiiimanilatis anie fa-
peccatiirii fecit; Leoncm co.nculcavit, quia diabo- cienvdivinltatjs objecil, el lanquanv.rostio fonis-
lum qui liabebat jiiorlis imperiurii, vicit, et capti- sinib yeriehatamveleTisTioiiiicidsemalitiam in verbo
vnin flammis iradidii, ac vinculis iiiferiii religayit.. sui bris exsiinxit. tJiide etAposiolus dicit iVerbo
Unde Jpse in Evaiigelip dixit : N,unc priiicejfs litijtii oris sui.ihlerficiet inipiuin (11 Thes. ii). Nolaiidum
mundi ejicietur foras (Joan.xu), id eslab Ecclesia lainen qnia conira: huric dfaepiiem noii piignavit
expelletur. Ipse lep feroeissimus quasi principatuin solus Deiei Virginis FiJius, sed cum angelis suis,
in. lioc mtindo obtinebat, dum oinnes, videlicel bo- id est cuni sanctis suis.

(29) Isid , ubi sup. (51) Isid. lib. l Scni., cap. li.
(50) Ex eodi Isid., lib. xv.ui_£ij/ino/., cap. lf.
"
41 SERMO VI. INFESTO S. MICHAEL.ARCIIANG. . 42
Factiim csi.inquii evangelista, prmlium in ccelo., 1\. lerra divinoe poienlise subjecta suul,- ut etiamilii .
fioc est in Ecclesia, Michael el angeli ejus, id esi nescienles consilium ejus perficiain, qui voluntati
Christus et sancii cjus prmliabantur cum dracone. illins contfaire volunt. Plenus ergo invidia et fal-
Gliristiis ergo pugnavit et sancli cjns, et qnotidie lacia diabolus in hoc mundo quasi faber nigerrinnis
pugnat. conira anliqiium hosleni, qtii accusabat nesciens saiicloriim servit ulilitatibus, dum eos per"
limnnnum genns. Ad lioc sine dubio prselium disci- multas tribulaiiones purgat a peceatorum soidibus,
pulos suos solliciiabat, cum in Evangelio dicebat : ut-digni babeantur coelorum sedibus. Hujusquippe
€nm attdieritis prmlia et sediliones, nolite terreri fabri caminus suni auTiclioet tribulatio, folles leu-
(Luc. xxi); Hradent enim in conciliis , el in stjnago- laliones el suggestiones, mallei lortores, forcipes
gis suis flagellabunl vos (Matlh. x). Ei alibi: Si me, perseculores, limse velserroe lingme lnalediceiiliuni
inquil, persecuti sitnt, el vos persequenlur (Joan. el delraheniium. Tali camino et his instrumentis
xv). Iterum eos consolans, diciT: Capilltis de capite purgat ipse maligiuis hostis aurca vasa ccelestis
aesiro non yeribil (Lttc. xxi). Ad hoc pradium prin- regis, id esl eleclos, in quibus rcnoval inia^iuerii
ceps apostolorum Pelrus horlabalur discipulos, dN _•Creato/is. RcprobOs autem qui faciunl conlra Deum,
cchs : Chrislus passtis est pro nobis, vobis relinquens ipse-torior ut hostis punit apud iiifermiin.
vxempluin, ul sequamini vestigia ejus (I Petr. n). " Sequitur: Et draco, inquit, pugnabal, et angeli
El iierum : Chrislo igitur pdsso, et vos eadem cogi- ejus (35). Absil cniiri. ul credamus diaboluiii cum
tatione armamini (I Pelr. iv). Panlus eiiain foiiissir angelis suis aiistim esse pugnare iu ccelo.qui in
mns Cbrisli miles ad lianc pugnam provocabat fi- lerris ut uniim hoinineni scilicel Job l.cderet, pos^
deles,cum ad Ephesios loquebalur, dieens: Induiie ttilavit a Doniino. Non csl credcndum, quod ipse
vos armaluram Dei ut possilis stare adversus insidicis draco maliguus auderet eommittere bellum conlra
diaboli, quoniam non esl mbis colluctatio adversus Dei" Verbum crealorem omiiiuin, vel contra ag-
carnem el sanguinetn ; sed aclversus principes 41 po- miiia sancloruin angeloriim, qm sinc Jicenlia in-
teslates, et adversus mundi reciores lenebtarum ha- gredi non prtesumpsil in gregein porcprum (Matt.
rum, contra spiritualiq nequilia, in ccelesiibus(Ephes. VHI). Quomodo cnim possei pughare in coalo , qui
vi). Et posl pauca : Slate succincti lumbbs veslros siatiin ut crealus fuil, contra Deum iu superbiaiu
in casiiiate, el induli loricam jusliliw, el caiceali erupit, et niox cecidil? Nam juxta verilatis voccni
pedes in prccparaiione evangelii pucis : in omnibits ab inilio mendax fuii, el in verilaie non sletit
ittmenies scultim fidei, in quo possilis oinnia tela ne- (Joan. vm), quia statim ul facius esl, cecidit (54).
quissimi ignea exstinguere : et galeam salutis asstt- _ Fuit quidem in veritate conditus, sed non staudo,
mite, et gladium spiritus, qttod est verbum Dei (ibid.). confestim a veritate est Japsus. Unde ait in Evaii-
Ad hanc ergo piignam cnm Michaele, id est cuni gelio Dominus : Videbam Salan sicui fulgur de
Chrisio, cni nullus est similis in virtutibus, angeli, cmlo cadentem (Luc. x). Primatum babuisse inler
id cst oiiincs saricli,conveniiini, el ciim dracone iii angelos diabolum ex qua fiducia cecidil, ita u.t am-
•coelo,id esl in Ecciesia, beilum coinmilluni. Sed pJius reparari non possil. Cujus excelleiitiani pioe-
quis est iste draco malignns, conira qiiem cum an- laiionis propliela his annunlial verbis': Cedri tton
gelis suis in ccelo, boc est in Ecclesia pugsiat Cbri- fuerunl altiores illo in paradiso Dei, abieles tton
stus ? adwquaverunt summilali: omne ligtntm pctratlisi
Isleest humani generis inimicus, qui causa invi- non est assimilaluvi ei; quoniam speciosiorem feni
dise hominem a paradisi deliciis expnlil, et secum ilitim Deus (Ezecli. xxxi). Cedros el abietes coeie-
niiscrahiliier ad perditionem traxil. Et quia glo- slium ordiuum inlellige poiestaics,ad cujus cmnpa-
riosns princeps essedespexil in palatio, fecit iiiuin rationem videbaniur esse inferiores. De ipso nam-
Dcus laboriosum fabrum iti boc mundo ; ulcoaciiis que scripluiu est: Ipse est principium viurum Dei
lotis viribus servial, qui vaeare Deo prins feliciler (JobxL). Unde et ad coniparationem aiigelorum
nolebal, de quo Scripinra loqiiilur Deo : Faciatn D archangeliis appellatus esl. Prius enini creaius
ettm libi servttm sempiiernitm (Job XL). Quamvis exstiiii ordinis prselatione, non temporisquantitale.
diabolus in coelo subjecius Deo esse noluil, lamen llic ergo draco malighus, non in coelo pugnal cuni
inde projectus etiam nolens illius dispnsitioni ser- Deo et angelis ejtis, sed in Ecclesia cum Dei Verbo
vit (52). Ideo diabolus in sacris eJoquiis.Beemoih, caruc indulo, ct sanclis illius.
id esl animal dicilur,qnia deccelis lapsus ad lerras Sed quid dieil Scriplura? Et draco , inquil, pu-
cecidit. Ideo Levialhau, id esl serpens de aquis vo- gnabat, et angeli ejus; et non valuerunl, neque locus
catur, qnia in lnijus sseculi mare volubili asiuti.i eorum invenlus est amplius ;« cailo. ln ccelo, vide-
versatnr. Avis vero propterea nominalur, quia per licel in omiiibus sanctis, dixil , qui credentes
snperbiam ad aila suslollitur. ln hoc enim diabolus Chrislum, diaboJuin semei expulsum liuii reci-
diviiuc dispcnsalioni servil, quia ejus neqnilia uli- piunt, sed loto a se repellunt aniino : Expulsus est,
Jitaii: sanctoruin proficit. Sic omiiia ih coelo et iu iiaque de ocelo, id est ab Ecclesia, draco-maUgnus,

(52)Uid.,Jib. ni Senl.,cap. 5. AZi) Isid. lib. i Seni., cap. 10.


io.il S. Uealus in liuiie lociim.
PATBOL. CUX. 2
'
S. MARTINILEGION. SERMONESDE SANCTIS. U
.anguis anliquus, qni dicitur diaboltts tl Salands A ei paupertaiem ajqhanimiler loierani, uiper ipsos
teducens orbem ; expulsus est in lerram, el angeli non corporesed quasi mente ambulaiil.
ejhs cum eo projecti sutil (55). Anguis vocatiuliim . Jlerum snbjungit, diccns : Nunc facla esl salus,
omniuiii scfpeiiliiiin gerius csi.quod plicari et tor- et virtus, el regnum Dei jiostri, et potesias Chrkii
qucri polesl. Et inde diciiur anguis, qiiod sil an- ejtts (Apoc. xn). (57) Vox niagna in ccelo vicloria
gulosus, et riunquam reclus.: Recie ergo a.ntiquus esl Chrisli, et saltis qnam dedit Ecclesioc suoc, cum
hostis anguis vOcalur, quia in hoc sseculo tortuosa apparuit in carne. Omnia regiia mundi serviunt ei,
ac volubili astutia versatur. be quo dieitiif : 0 lor- id esi sancti, quos ipse redemil proprio saiigiiine de
luose serpens, qui milleper moeandfos fraudesque manti inimici. Vere facta est salus el virlus, quia
flexuosas agiias quieta corda T56). Salanas inLa- Dei Filius expulii hosiem antiquum ab Ecclesia,
liiiuni, sonat adversarius sive iraiisgressor. Ipse esl scilicet^de saiictoium cordibus. Modo facta esi sa-
enini adversarius, qui est veritalis ininiicus ,: et lus, et virtus, et regnum Dei hostri; quia inundus
semper nililur 'corilraire-sancioruiii virlutibus. lpse qui priiis per- idoiorum culluram subditus erat
iransgressor esl, qui prflcvaricalor. efleclus in ve- . diabolo, modo per iidem Chrisli esi subditus Deo :
liiate non stelil, qua esl condhus. Dsefnones a Quia projectus est, inquil, accusalor frairhm nostro-
Groecisdiclos aiunlquasi demna, id iesl perilos ac B rum, qui "ccusabat illos ante conspectum Dei noslri
reruii) scios. Prsesciunl enim fuliira mulla, unde et die ac nocle el ipsi vicerunt eum in sangiiine Agni,
solenl aliqua dare responsa. Inest illis cognitio re- el propler verbum tesiimonii sui[Suppl. et] cx eod.
nim piusquam inlirmilali humanoe, paiiim subli- Beato, non dilexeruni animas suas tisque dd mor-
lioiis [supp: sensus] acumine, parlim experientia iem (ibid.) Vox isla non est angelorum, ul quidarii
longissimse viioe, parlim per^Dei jussum angelica pulanl; quia si de snperiori cceio esset, nequaquam
revelatione. Hi corporum aeriorum nalura vigent. accusalor frdlrum, noslrorum, sed accusalor nosier
•Anle trarisgressionem quidem ccelestia corpdra dicefet. Quod si juslos in lerra posilos angeli ap-
gcrebant, lapsi vero in Variam qualilatem conversi pellant fratres suos, rion eral gaudendum diaboIuiR
sttni; necaeris illius pluriora [/. puriora] spatia, fflissum inierra esse, et homines inieria Iiahiiare.
sed jtixta caliginosa leuere perinissi sunl, qui eis Si ila est intelligendum , gaudiiitn erai habitare
quasi carcer est usque ad lempus judicii, iri quo iii terra hominibus cuin dscinouibus. Sed ut su-
coridemnandi sunt. '-' pra (58) diximus, vocem credimus esse. aposiblo-
Iste draco malignus qui expulsus esi, omniunv fum, cum cogiioveruni diabolum ieneri ligatum, et
Dei Filiuin regnare in sanclis suis iiicarnaUiin ,
nialoitiiii esl pfinceps, et aiigeli ejus homines sunl "
inali et spiritus immundi, qui de ccelo, id csl ab cum dicerenl : Modo facta est salus, et virtus, ei
nunc videntur esse in Ecclesia. Scri-
Ecclcsia, cniii eo suiil expulsi. Omnes eninv qui ei csetera,qua;
conseiiliniii in malo, foris ab Ecclesia repulsi plura enim sacra sx-pe diem pro prosperis, nticiem
vero pro adversis ponere consuevit.. In die ergo et
suiil cum siio principe, divina eos juslitia alque
Per sanctos nocte accusare noiicessat, quia niodo uos prospe-
poleutia conipelletite. coelum hornines,
TJnde esl ris, nvodo in adversis tentai, et de erratibus accu-
per icrraiiv vero intelligimus peccatores. sat. In die accusat, cum in prosperis nos cogiialu,
illud :- ln prittcipio fecit Deus ccelum el lerram atil verbo, sive facto peccasse insinuat; in nocte
(Gen. i). Cceliim spiriiales homines,qui ccelestia accusat, cum in adversis nos non liabere
palien-
liicdilaiitur ; k-rra carnales significat, qui leireimm liam deuionstrat.
hominem, id est terrena vitia, necdum depbsue- Dignum est ergo , dileclissimi, ul omnipoteiiii'
nint. Sic eliam ail Doniinus tliabolo : Terram rnan- Deo Palri actiones referanius gratiarum, qui per
ducabis (Gen. m), id -esl, ad te pertinebunt quos Micbaelem suiiimum archangeluni, cui nulltis est
lerrena cupiditale supplantabis. Ilerum peccalori siiuilis in viriutibus, id est dilectissimum Filiuni
honiini dixil: Terraes, eiinierram ibis (ibid.). Ab suuin, expulil de coelo, scilicet ab Ecclesia,- draco-
excludun- JJ
ipsis ergo juslis ccelestia desiderantibus nem nialigtium accusatorem fratrum liosiroiuii!.
lur, et in lerram sub pedibus saneiorum concul- Stale igilur, dileclissimi, fortes in bello spiritali,
candi projiciunlur. Unde Domimis discipulis suis et pugnate cum auliqtio serpeiite; ut post viclo-
loquitur : Ecce dedivobis potestatem calcandi super riam pervenire possitis ad delicias paradisi, quibus
serpentes, el scorpioiies lerrce, el super omnem vir- vos privavit ei parentes vcstros invidia ejusdem
lulem Saiance (Luc. x). Nori quod sancti malos bostis aniiqui. Viriliter agile, et contra
malignum
Jsomines vel dsemones pedibus conculcenl, ctiin alque invisibilem hoslem arma spiriialia accipite.
maluiri pro malo reddere non debeant; sed cunv Miliiaiites lerreno imperalori omnibus jussis ejus
iniqui lerrena desideiant, sancti ad ccelesiia anlie- obetlire decertani; quanlo magis mil.taiuri iinpe-
Janl, et nihil terrenum desiderant,"iribulaiionein raiori ccelesli studere debent, ul ccelestia proecepia
(55) Isid. lib. xu Eiym., cap. H. dixcril, vocem hanc audiiam discipuloriim Chrisli
(5G) Ex eod. Isid. lib. vin Etymol., cap. i. esse; veruni Maiiiuus apudquem aniea niilla ineii-
(57) S. Beaius in bunc locuni. lio csl aposlolorum, iiimis osciianter lia;c iraiis-
(38) Beiie hoc Bealus asseruit, veluti ^qui supra lulil.
£o SERMO VII. IN FESTIVITATE OMNIUMSS. , 46
perficiani ? (59) Milites terreni quocunque locp & commitierebelium,qiioniamDomiiiusJesusChrisius
iiiillunliir, paraii acprompti sunt, neqne se: uxo- veniet vobis in auxilium. (40) In oculis carnalium
rtim aul liliorum gratia excusare polerunt : mullo hominum diabblus terribilis cst; in oculis vero
inagis miliies Chrisii sine impedimenlo hujus sse- spirilalium lerror ejus vilis est. Ab incredii/Iis ut
culi eidem jmperatori suo Domino Jesu Chrislo die- leo limetur; a• foriibus in fide tit vermis contemni-
benl obedire, el contra aereas potestates pro amore lur el conculcaliir, atqne ad momentum ostcnsns
illius spiriiualibus arnvis pugnare. Milites sseculi repellilur. Secundum quod ait Dominus : JVon
conlra liostem visibilem pergunl ad hellum; vos fngavit eum vir sagitlarius (Job XLI); Sed tameii
"aulemimperatoris vesiri Jesu Cbrisli docti exemplo, fugabitur a viris religiusis conlra eum puras ora-
sine inlermissione pugnale comra diabolum totius liones millenlibus. In stipulam versi suniei lapidcs
malilise magistrnm. Mililes lerreni eum inimicis fiinda; (ibid.); sed timebit servos Daiiortes ih fide.
suls pugnare decerlanl armis ntenles ferreis; vobis Jpse malignus hostis reputal ul paleas ferrum, ei
autem non csl colluctalio adversus carriem et san- ui lignum pulridum ms (ibid.); formidabit auleni
gninein, sed adversns principcs et reclores lene- viros in lege Domini sludiosos,. el in ;sancla con-
brarum liarum , adversus spirilalia nequiiise in coe- versaiione humiles. JHstimabit malleum ut siipulam,
leslibus ctim armis spiritualibus (Ephes vi). MiJiles B et deridebil vibranlem hastam (ibid.); pavebit lamcn
sx-culares galeas in capitibus ferreas gestanl in iitleles, Dei el proximi cuslodiciiles chariialeni per-
proelio ; sed conlra lnalignum draconem galea feclam.Charilas ergo Dei eiproxinii hianeatin vobis,
veslra Christus est et defensio. Illine vulnerenliir el conlra inalignum draconem frequenler milliie
ab inimicis, loricis ferreis sunl veslili; sed vospro sagitlas oralionis. Dileclio Dei el proximisempersit
lorica Christi cbarilateni estis indiiti. Milites mor* in corde, el ad expugnandiim inimicum jugis
lalis imperatoris contra inimicos suos lanceas n.oii oratio noii deficial de ore. Ignis cbariialis in pe-
cessant cmillere el sagillas; vos-auiein selerni Im- clore iion exslingualiir, et jacula precum contra
peraloris milites contra inimicuin invisibilein ora- iiivisibilem hostem sine inlerinissione jaciaiilur.
tiones miltile puras. Uli donec pugnam perliciant, Oratio' frequens diaboli tela exsuperal. Inimundus
arma non projiciunt a semetipsis, ne vtilnerenmr spiriius prccum expellii frequeuiia. (41) Hx'C esl
ab adversariis; vos muiqiiam debetis sine armis prima virlus adversus dumionum incursus. Daj'-
esss, quia vesler hoslis callidior est illorum hoste. monia oratione vincunlur. Dcuni ergo, dilectis-
Terreni militcs ad tempiis conlra hosies dimicani; simi, superomnia diligite, eiunque sine intermis-
vcslri autem hostes, quantliu viviiis in corpore, .• sione invocate, ut virtutem prxliandi, conlra veF^
vobiscum pugnare non cessant. lllorum arma la- ^ sutias dracohis dignetur vobis coivcedere; qtialcnus
horiosa sunt ad portandtim ei gravia ; vestra quippe ipsius adjuti graiia, iiluc possiiis asceiidvre utvde
levia suiit ac suavia. llli pro lerreno labore lerre- idem inalignus hoslis noscilur corruisse ; ipso
nuin accipiunl donalivum; sed vos pro spiriiuali proesiante, qui per euindem dilectissimum Filium
cceleste accipielis procmiuni. siiiiin ab Ecclesia sua illum dignatus cst pfoji-
Ne limealis ergo , dileclissimi , cum dracone cere. Amen.

(59) Ex lib. De salutarib. docuin., rap. 20. " (41) isid., lib. ii Synontjm., dc Oralione.
(40) Isid., lib. m Senl., cap. 5. .

SERMO SEPTIMUS.
IN FESTIVITATE OMNIUMSANCTORUM.

Joaniies apostolus el evangelisia, Zebedai filius, D Ecce ego Joannes vidi alterum angelum ascenden-
a Domiuo electus, atque inler coeteros magis dile- lem ab ortu solis, habeniem signum Dei vivi (Apoc.
ctus.quem Cliristus nubere voieniem a carnalibus vn). Allerum angelum ab orlu solis ascendentem
removil amplexibus : qui et in.ccena divina disperi- el sigiuim Dei vivi habenlem.Ecclesiam dicit, quae
salione recubuit super Magislri peclus; qtiique de a passione Clirisli, qui est verus Sol jiislilise,
de ejns latere in cruce peudcniis
ipsoDominici pectoiis fonie inebriaius, verbi Dei consurgii; quia
sanctam Ecclesiam irrigavit quasi uiius ex para- exordiuni suinpsii, aique totins Trinilalis in. ba-
disi fluniinibus. Postea vero divina pncvenlus gra- piismo signuin reverenter suscepit. Groece angeltis,
tia, in spirilu cceluni ascendit die Dominica, ibique Latine dicilttr n««(i!(s.>Recte ergo angelus dicstur
Dei
angelo sibi osiendente vidit divina mysleria (Apoc. sancla Ecclesia, quia. oujictis populis anniinliat
i), ex qtiibus adiiostram ertidilioiiem ait inler cae- prsecepla. Aliquando promiltil paradisP gaudia,
tera : aliquando minatur inferui supplicia. Islos admonet,
47 S. MARTINILEGION. SERMONESDE SANCTi*. 48
ul bona appelant: illis suaoel, ut mala caveant. A Sequilur : Et audivi numerum signatorum, ccn-
Hoiiatur islos, ul in boito permaneant: pravdicat tum quadraginla qualuor millia sigmli, ex omni tribu
ilhs, ut celeriter a malo recedanl. Dicaiur ergo : filiorum Israel (Apoc. vn). Cenlum qnadraginla
Ecce ego Joannes vidi alterum angelum ascendehlem quatUormillia omnis quippe est Ecclesia ad invagi-
ab orlu solis, habenlem signum Dei vivi : scilicet nem el siniililudinem suiCrcaloris signata. Unde in
sanctam Ecclesiam signum Dei vivi habenlem in persoha ejusdem Ecclesise canit Pfopheta : Signa-
fronte sua. El clamavil voce magna qualuor angelis, lum est super nos lutnen vultus tui, Domine (Psal.
quibus dalum esl nocere lerrce el mari, dicens : No- IV). (42) Omnino hsee est omnis Ecclesia, quoe in
lile nocere lerrm el mari, neque arboribus, quoadus- lol nnmero membroruni rreditur esse fiind.ita per
que signemus' servos Dei tioslri in frontibus eorum Chrislum, qui est firmissima pelra. Nam sanclorum
(ibid.). Per hos qiiaiuor angelbs diabolum intclli- numefus innunieraliilis esse perhibetur, sicut in
fimus, qui in quatuor mundi partibus habitat in PsalinoTegiliir : Milii autem nimts honorificalisunt
-nialis hominibus, in quibus lamen a passione Cliri- amici tui, Deus : nimis confortaius est principatus eo-
sli usque ad Antichrisluui esl religatus, et sub rum. Dinumerabo eos, ei stiper arenctm multiplica-
pedibus Ecclesia? substratiis, ne quanlum deside- bhntur (Psal. cxxxvm). Omnium sanciorum nnme-
rat, tantum noccal liumano gencri. Sic enini in B rus riobis esi.incogniius, quia super arenam dicitur
Evangelio legimus : Dominus dedit suis discipulis multiplicalus: sed lainen oiiiiiipotenli Deo imcgre
potestalem snper emnia dmmonia, et ut languores esl cogniius, ad ctijus iiuaginem ei simililudmem
turarent (Luc. K). El iierum : Quis inirabit in legituT proesigiialus. Omnis procul dubio fidelis
domtim foriis, et vasd ejus diripiel, nisi prius alli- anima, si sui Creaioris seqniiur vesligia, ejusque
gaveril fortem ? (Matih. xn). Ligalus esl igitur in cuni omni devoiione servai pravcepia, signum Dei
Suo corporc diaboJus, lioc esl in malis honiinibus, vivi portal in fronte sua. Quamvis quisque in no-
ne seducai nationes credeniium in quatuor mundi mine Doinini sil baplizatns, cl sacro chrismaie un-
parlibus, scilicei sanclam Ecclesiam quse est Chri- «tus: tamen si anipliiis exerceiur in malis operi-
sti corpus. bus quam in saiiclis aciionibus, iu numero signalo-
Hunc ergo increpal angelus, id esl Ecclesia sub rum nOn est coinpiitiiliis. Quieiiiiqne igitur signuin
persona qualuor angelorum, ne terroe et mari no- Dei vivi ih froniesua li.ibcre desiderat, fidem Dei
ceal, lioc esl eongregaiioni fidelium, donec sigiien- qtiam in bapiisino accepit inbonis opefibus osiendal.
'
lur elecli, qui prasdeslinali sunt ad regnum ccelb- Itertimsubjiingiljdicens : Vosl hmc vidi itirbnm
vum. ipsi enim dalum est, scilicet diabolo, nocere £ magnam,quam dinuinerare nemopoleral exomnibus
lerraeetinari, videlicet polesias lenlandi Ecclesiam geniibus, el tribubus, el poptilis, el litiguis: slantes
Dei; sed lamen bonos leniai ad probationem, ma- anle ihronum (Apoc. vn). Non dixit, posl.hoec viiii
los vero ad dainnalionem. Teniatio diaboli bonis aliuni populum, aut aliam turbam : sed vidi popc-
prolic.it ad augmenlum remunerationis : rhalis vero lum, idesieiimdem quem viderai in inysteriocen-
fit ad cuniulum damnationis. Non amplius tetitat lum-quadraginla quatuor millia, huiic viiiit modo
electos diabolus, qiiam ei Deus pcrmillil, quia iunumefabilein : cl quem vidit ex omnitribu filio-
quainvis per malam volunlalenv semper eis tenla- rum Israel, ipse est lurba magna ex omni iribti, el
liones inferfe cupial: lamen si a Deo poieslaiem pc.pi.ilo,ei gente, et lingua. Doniinus manifeslat in
ium-atcipil, nullalenus adipisci poiest quod appelit. Evangelio , tolam Ecclesiam sive ex Judseis , sive
Uiide et voiunlas ejus cuin sil ihjusia, ianien, Deo ex geniibus esse duodecim iribus Israel. Vos, in-
perinittente, potesias iilius esijusia .Nunquam vir- quit, qui seculi eslis me, sedebiiis super duodecim
lus eleetorum Dei leniaiiones dsemonum sustiiiere sedes, judicantesduodecitn tribus Israel (JWn///i.xix);
po.uissel, siDeus maliiiam eorum pio nioderamine cum sancli aposloli oniueni Ecclesiam judicaluri
non refrenarel. Unde et niinc dicitur : Nolite no- 'siiil, quie rioii esl ex sola circumcisione, sed ex
cere lerrce, el mari, neqtte arboiibtts. Ac si dicerct : D omni tribu, ei gente. Isii cenium quadragiiiia qua-
Nolite nocere lerrw, id est terrenis actibus dedilis, tuor millia non sunt infanles quos Herodes occidii,
vel Judseis jam vomere legis exculiis: et mari, gen- ut quidam putanl; quia illi fiierunt de iribu Juda
tilibus scilicet amaricatis, ac diversis vitiisfXucnti- fere duo millia, el pauci de iribu Beiijamiii; jg t
bus. In hac enim Ecclesia prscsenii boni et mali si- autein ex omni tribu, et genlc, et liiigua.
mul sunl permisti. Dicalur ergo : Nolite nocere Hsec est igilur universa Ecclcsia, quoe fundala est
Ecclesise Dei super id quod vobis esl concessum, nec supra finnam petram, hoc est in Cbrislo jn noveiii
aiile tempus a Deo consiilulum, ul el jusii juslifi- gradibus consliiuta. Primo gradu passione Domiiu
centur adhuc, ei qui in sordibus sunt sordidentur fundalur Ecclesia, ejusque exeinplo paupertaiis et
adhuc (Apoc. xxn): quousque Christus adjudicium charilatis specialiler est inslrucla. Lavacro etiani
veniat inquojudicio veslra nequitia durius con- salutari renascilur, et doctrina liumilitaiis perlict-
demneiur, et sanctorum palientia gloriosius coro- lur. Postremo crucis tropa'0 munitur, ejusquepre-
nelur, lioso saiiguine captiva redimituiv

(42) Ex S. Beato, pag. 55».


& SERMO VII. 1N FESTFvTTATE OMNIUM.SS. 59
/Secunilb gradu duodecuri apostolorum numcro A gradus sanctaruminstilulionum conscenaeivs a pas-
Taiiquani duodecim porla;, vel certe tanquam duo- sione Chrisli calholica, id esl univcrsalis do toia
deciin hofse diei elafilalis refulserunl lumine in toto mundo cbllecla Ecclesia, peneiravii el quoiidie pe-
imindo per unius magistri exeiupium : el lam ppere nelrat coelorum regna, et regnat cum capite suo
farienles, quani sermone doeentes, copiosum atque* Jcsu Chrislo in ssecul.i.
.iiiimensum credenlinm mulliplicaverunl numerum : > Sequitur : Atnicli, inquil, stolis aibis, et palmm in
;rt sic in 'agone patieniioe et charitalis atque bu- manibus eorum (Apoc. vn). In stola alba vita signa-
militalis, exemplo Saivaioiis Iriuinphanles, coe- lur immaculaia. Quod aiilem ait, et palmee.in mani-
lcste penetraveiuiil regnuni. bus eorum, nec imnierito.; (45) quia palmsc compa-
Teriio gradu innumera martyrum agiuina saiv- ratur vila jusloruin. Palma inferius taciu est aspe-
ctorum aposlolorum sun't scculi vesligia, accipien- ra, el quash siccis corticibus obvoliita; stiperius
tessancise fidei arma.induii jiislitiae 'oricam, despe- vero et visn et frtictti esl pulebra. Inferius corti-
xerunl mundanse cupiditalis delectamenla,resp!ieri- cum suorum involulionihus angusiatur; sed supe-
tes oiiinia qusevidentur , sicui stercora proCbrisji ritis aiiipiitudiiic pulchrte viridilalis expanditur.
iiomine (Pltilip.in), ne servif-ent idolis ad riior- Sic profeclo est eleclorum viia, inferius despecla,
lehv, iradidefiiiil corpora sua. Ei ipsi cororiali fe- B siiperius pulcbra; iu lerra vilis, in ccelo preiiost».
lici mariyrio cum apostoiis deputati sunt in Viia justoruni in lerra, boc est in uac yjla, quasi
regno: inullis corlicibus iiiv.olviiur, dum iinvumeris tribu-
Qiiario gradu sequitiir pia alque fidelissima bea- laiionibus aiHicta angitstattir. In illa vero stinitna
torum cerlamina epnfessornm, qui inter soevam ivieruilale-quasi pulchrse viridilatis foLis ampliaiur,
labiem pagaiiorum sua idola defeiidentiuiii confileit- dum aiteriuc bealiiudinis proeinium a Deo eonse-
ies Dominuin el Salvalorem omniuin, nbn partim et quitur. Sed tamen in hoc dislat palma coeleris ar-
borum gciieribus, quia ctcleriC arbores juxia terraiu-
fpsi Domino acquisierunt populum per bona; con-
versationis exemplum. Conlumelias vero sibi illa- iii suo robore grossiores exisiunt, siirsum verocirca
las pro ainore Cbristi sequanimiler toierabanl, ran os angustiores liunt: et quanto amplius cre-"
ct per charitatem pro inirnicis suis Deum exora- sceutlo sui liuiioi es clliciunlur, tauto magis in altiint
banl. s;.b iliores redduutur. Palma vero circa lerramstri-
Quinlo gradu occurril dignitas poiilificum, ca> cta est et angusta, suisum quippe est aniplajel
icrique ordines catholicoriim sacerdotuiri viceni quoe lenuis et delicala ab imis incipit, ciescendo
suscipientes sanclorum apostolorum pro regimine amplior ad summa conscendil. Alia ilaque aibusu,
Ecclesiarum, aique regeneialione cred.eniiuiu per quibus, nisi lerrenis hominibus ac lerrena lucra
lavaeiuni uiriusijue scxus fidelium populorum. desideianiibus, iiiveniuniur csse siinilia? Quia sine
Sexto gradii succcdit sacratissima religio cce- dubio oinues htijus soeculi auiatores in lerrenis
nobilarum, inonachoriimque, .ac virginum, qui a actibussunt forles, in ccelestibus auleni sunl debi-
«tcculi segregati luinultu ad sanclum omnipoienlis les. Pro temporali quippe gloria usque ad mortem
Dei congregafi sunt Sefvitiuni. lbidem iiaque per- desudare appelunl, el pro vita perpelua laborare
inanentes religiosissime in summa abstineniia, et coniemnunl. Amalores hujus temporalis viioe pro
Ivonseconversaiionis Vila usque in iinem perse- terrenis lucris socpeinjurias tolerant, et pro coelesii
veranles, digna posleris reliquerunl exeinpla. mercede parvissiiui verbi ferre coulumelias rccu-
. Septimo gradu sequilrirconvcTsalio sanctorum s:(iii. Terreno judicio lota die infatigabiliier ilisi-
Patrum aiiachoretarum, id est ereuiilarum, a pu- sliint, in oralione auteni coram Deo in uuius horav
lilica conversatione recedenlium, arduas eremi so- spalio lasKaulur.
Iitudines penelranies, divino fruenles "alloquio , Al contra vita justorum palmse comparatur, quia
finierunt viiam siiam, cupienles dissolvi, et esse iii lerra anguslatur, et in coelo amplialuivln lene-
chm Chrislo (Philip. i). D nis siudiis sunldebiles, et in cceleslibusfortes. Ssepe
Oclavo gradu succedit onlo poenilenlium, et gra- conversatio eleclorum plus proficit liniendo, quam
via crimina deflentium, qui uec ullra peccar.e con- proponit inchoando; e.l si meluens aliquando prima
lendnnl, et praeierita plangere non desisluiit. Et " inciioal, lerventius ullima consuinit; qiiia videlicet
quantum fuil illis in peccando perversoe menlis in- semper inchoare se exisiimat, et ideo iiifaiigabihs.
lenlio, tanlum perseveral in eis liumilhaiis et cbari- in bono opere perseveral. Hanc scilieet jusiortim
latis usque in fincm plena devoiio. peiseverantiaiii propbela inluens, dicebal : Quicon-
Nonus hic novissime gradus superioribus compa- fiditni in Domino, mutabunt forliludinem, et assu-
ral primoe setatis infantiam parvulprum, qui -anie- tnent pennas ut aquilm, current, et nonlaborabunt;
quam noxiuin incurrant peccati realum, prscsenlis ainbulabunl, el nondeficient (Isai. XL).
vitae finiunt cursum. De quibus Dominns dicii in Vos igilur, fralres cbarissimi, si ad aaernav re-
Evangelio: Sinile parvules venire ad me; lalium est miinerationis prxmia cupitis pervenire, vita veslra
enimteqnum.cozlorum (Malth. xix). Per hos novem assimiletur palmte. Si veraciter ad seternam desido-

(45) ExBeato, pag. 551. -


S; MARTENILEGION. -SERMONESDE SANCTIS. Rl
raiis perliiigere bcatiiudinem, vestra conversatio A-ne ab eo murmur^vel deiraetio, aut conviliumegie-
palmoe.habeat similiiudiiiem. Vita vestra in itnis sit diaiur. Lingiia uniiiscujusque vesirum in Dei laudi-
aiigusla, iri suirimis aulem sii arnpla; vestra con- bus laxetur, et n'e in coniuineliam alicujus prorun)-
vefsatio stricla fiat in imo, iala vero in stiinmo. _ pal, lempore congruo silentii vinculo reiigelur.
Arcta quippeest via, quse dueifad viiain ; ampla, Menlem vestramCum omni sludio custodite,-cani-
quoe ducii ad niorlem (Maitli. vn). per amplam que per veriim confessionem a peccatis et viiiis
vianviinpii deseendunl in infernum, sed per slriciam emundaie, quia ibi coiisistii origo bon* cogitationis
justi ascenduni in ccelum. Per ia.lam quidem semi- aut mahe. Cor veslruiii in meditationibus Scriptura-
•tam amalofes niundi perguiil ad inieiiium, per an- ruin aperialur Christo; noxia aulem et vana re-
gusluin.vero iler ainici Dei perveniuiu ad regnitm. spuendo claudatUr diabolo. Yentri eliam mensura
Manus igitur.veslra;, dilectissimi, sinl ad bonuni imponaluf, ne mulliludiiie- ciboruin supra modum
opus promptse,. et ad nialuni catenis dilectionis Dei distendaiur, sed ut ciim sobrielate mediocriter re-
ei prpximi sini aggravatoe. Pedes vestri yeloeiter , licialur. Hujusmodi, fraires eldomini mei,ad insiar
ciiriani ad servitium omnipoientis Dei, et ad discur- palmoe vil.am vesiram in terrenis aclibus coarclate,
reiiduin per plaleas civitatis (Cant. 111)compede ei in spiriialibus studiis amplificaie, si indieju-
religionis sinf obs.tricli. Oculos corporis repriinite, B dicii cuni omnibus sanctis laborum vestrorum pal-
ne vaiiitatem videant hujus mundi; oculos. vero mas: cupiiis accipere. Maculas etiarii vitoe yeslroe
ineiitis aperile, ut Deum in spiri.u pussitis coniem- quotidianis lacrymis abluite, ut postobitum vestrum
plari. Aures vesiroe devote ad audiendum verbmn ad cceleste regnuin possitis pervenire, et Regeni
Dei aperiantur, et ne per eas iniret veiienum nior- sanclorum in decore suo regnanteni viilere, ipso
tiferum, verba scilicei adulantium sive detrahen- prseslante, qui in -Triuiiale perfecta vivil, eijeguat
liuni, spinis limoris Dei sepiantur. Ori vesiro, se- Deus oer saecula sa;culoruni. Amen.
ciinduin Psalmislam, cuslodia iinponalur (Psal. CXL),

SERMO OGTAVUS.

IN TRANSLATIONE SANCTITSIDORI (44).

' Non iimebit domui sum a frigoribus nivis ; omnes 2 Cuin autenv, ul videluf, de regiinine el disposiiione
enim domestici ejusvestiti sunt duplieibus (Pfow.xxxi). Ecclesiafuin sollicitus sis, lamen de-ea quoe le spi-
Aniio' ab liicariiaiione Domirii fere millesiino cen- rilualius (45).familiariusque contingit, decet ut sol-
' liciteris. Loquor atttem de.ea, quocinlra muros ur-
iesimo quadragesimo septimo uunlius summi Regis,
videlicet angelus quem inillil Domimis in circuilu bis Lcgionensis ihesaurum corporis lui conlineus,
limeniiinh eum (Psul. xxxin), uiius ex eis qui semper religiosis clericis prseparatur inhabitanda.
.videni faciem Pairls qui in ccelisest (Matlh.xwu); Ad lisecdbmihus Isidorus ::Sollicitor, inquil, super
felici ruinbre nuniiavii in curia summi Imperaioris his; sed proecipue de indumentis Deo servieuiium
qol iiriperai veulis et hiari (Matlh. .viii),.paiari, vel indomoilla clericorum; nam victui ipsorum jam
potius: reparari domum' beali. Isidori Hispalensis necessaria ex magna parte paravi, et reliqua sufli-
quondam inetiopolilani episcopi inlra muros urbis cientius prseparabo; sed lerra illa non abuiidat ve-
Legibnensis religiosorum clericorum ordini el in- stibus. Volo aulem eos habentes victum el vestilum
habilalioni. Quo rumbre siisceplo, venerabilis Pater iis conientos esse (I Tim. vi). Ad hsec Paler Au-
tuis
Augusiinus caiboiicoe Ecclesise dbctor egregius , gtisliiius : El ego, inquil, providebo bis filiis
- demu-
gralulabundiis et exsultans, doininum Isidofuni in- 0 indumenta. Legilur aulenv apud Salomonem
ler conlessoi-es proecipuunr uescio quid secuin me- iiere quadam, quod non limebit domuisum a frigor.i-
dilaiiteiu, iiiiuciis, sic eum alloquilur: Quid esl, bus nivis, et coeiera. De qua et ibidenv subditur :
reverende fraier, quod lecuin volvis? Nunquid ali- Operuta esl linum el lanam (Prov.- xxxi). Ad huiic
luis vestem
quid de' Scripturis expoiiendis mediiar.is 1 Sed in - ergo inodum ego his filiis et doiueslicis
hac patria spiriluum, cceluin, id esl Scriptura non duplicem ex Iinolanaquecoiiiexlam,superpelliceum
extehditur sicui pellis (Psal. ciii), sed plicalur sicut - scilicet el capam, in quorum allero mundiliam, in
liber (Isau xxxivj; ncc plebes; doclrina indigere allero yolp lniniiliiaiem inlelligi; quod ex ipsarum
cognoscis, quia hic impletur illud quod scriptuui quoque vestium colore et apparaiu potest agnosci.
esi: Non docebit vir proximtim iuum : omnes enim Nam corporis niundiiia candorem habet,, et nigredo
beatis-
cognoscentme a minimo usquedd mujoremlJer. xxxi). . vestis liumililatein reprajsental. Nosli etiam
(44) Qhare hic et sequens aermo iu Translalione cnim sese vertit in re omnino miranda, cujus fidem
Isidori de qua nec verbum iillum exliibenl, ab au- pcnes Jeclorem relinqiiimus.
'tore pfa:lituleiiUii',Tiautl facile suspiceris, Tolus (48) Forsiian specialius.
55 SERMOVIIL IN TRANSLAT. S. ISID0RI.
simam Virginein Matrein Domini-ulrdque specialilcr A Dei perfecle miindum coiileniiiit, visihilia dcspicit,
fuisse veslitam. Uiide et de ea sciiptum esl: Gtovia seque ipsniii in coiitehiplaliohc sui Creatoris iutroi-
Libani dataest ei : decor Carmeli,- el Saron (Isak sus recolligil, quasijani a itmuiltu proesenfs s:e'cu!i
xxxv). Et ipsa de se ail: Quia respexitDumitius inciditiir, et selerme p.niriaecivibus niehte el desi-
humilitaiem ancilld; sux (Luc. i). lii apparatuqtto- derio insiiilur, hoc cst iniiectilur, ut diilccdineiu
qne hartim vestium idem alteiidiiur; nam v.cstis coelestis regni, qunm perfecle iiondum poiesl, sal-
linea mulio labore et diflicullale perfici.tur, non lein suspirando degustet, et.sic superpelliceum to-
usque adeo vestis lanea. Ad bunc modum muiidiiia lius lmindiiiae et honestatis aplalur, quia jam soeic-
oorporis multo.labore mulloque conalu ulililer iia- lati perfecloruni idoneus efliciiur.
belur et custodiluf, ulpole cui resistit lex membro- Jam per Dei gratiain, fralres, snperpcliiceuiit
runi, fomes, et languor nalura;, siiinuhis carnis habelis; sed lanien ovina capa adli.nc. indigctis.
4]ticuipati se etiani Apostoius coiifiietur (// Cor. xn), . Lanea el uigra veslis huiiiiliiateui iiisiniiat religiosoe
prava el iluxa consuetudo, exierior aliciise cmis il- conversaiionis. Lana igitur priinum loiidelur.doinde
leccbrosa leutiilio, inlerior hostis incenliva sug- iiiiiiidatur el abluilur, coio suspenditur, in lil.i rtv
gfestio. digilur, lexitur el insuitur, el sic capa perficllui;.
De lino aulem planum est, quiaprimum a lerra In lana Dei dona osienduiilur, qusc nobis a Deo i«
avelliiur, deinde in fasciculos colligatur, in lacum praesenli vita lribuuiuur. Lana ergo londelur, cuiii
demiililur, ad solem exsiccalur, quisquiliis et stupa pfopler Dcum lerrena subsiantia abjicilur. Laua
einundatur, per coluin in fila redigitur, in giomos quasi mundaiuret abliiiur, ciiin largiiione cleemo-
«omplicatur, in lelain exteiidilur ct conlexitur, lan- synaruii) liotno a peccalis niuntlalur. Undc illud :
dem incidilur et insuitur, ei sic superpelliceum ap- Dalc eleemosynam, el ecce omnia munda sunt vobis
lalur. Linum enim de ierra orilur, per quod can- (Luc. xi). Colo.Iana suspenditur, dum.sumina vigi-
deus decor munditia;, et coipor. Jis alque spirilalis Janlia allendilur, ne. aliquid causa jactanlise, vel
castilas designatur. Liniim ergo primum a terra inanis glorise amore lribualur. In lila relligilur,
avcllilur, quia quicunque catisa limoris et amoris cum discrete eleemosyna largitur. Lana cpntexilur,
Dei muudiliam caslitalis habere desidcral, necesse qtiando operibus misericordise sludiose iusistilur.
csl ut priinuii] terrenain ac soecularem conversa- Tela praeciditur, cum jam voluntas habendi ah
lionem deserat, seque ipsuin socieiaii religiosorum . animo perfecte. excluditur. Tandem iiisuiiur, cuni
viroruin coiijiingaij coiigrutim est eiiam inde cor- jam quilibct conversus de activa vita conscendens,
pnraliter quisque recetlere, ubi se nieniiiiit vitiis r relictis ouinibus, vitse coiilemplativse iiiserilur al-
drservisse. Pieruinque enim dum niuialiir locus, que conjungilur, et sic rcgularis capa perficiliir,
inuiaiiir etiam meniis affectus. Deinde liiiuminfa- dum sibi a Deo per bonam operalionem indumenlum
sciculos colligatur, quia oporietiHum: qui . prius" selefnse glorise prOiiverelur.
carnaliler vivendo per illicitos aclus defluebai, ut llerum bealissimus Augusiinus sanctum alloqui-
vinculo divina; charilaiis obstrictus sese inira sui lur Isidorum, dicens : Reverende fraler, ecce
cordis hospitium recolligai. Linum posl hse in Ja- . omnes domeslicos tuos, sicm promisi, duplicibus
cuin dimiiiiiur. Per iacuin, quia semper est in imo, ii.idumenlis vestivi. Non ergo limeas ultra doniui
tompuiiciio cordis figuratur, quia «icui liinun in • tuoe a niveis frigoribus, dum omries domestici tui
lacum mundatur et abluiuir, iia peccalor in lacry- vestiti sunt duplicibus.- Prinium eis aplavi super-
uiis compunciiouis, quoe cum profundo gemitu-pe- - pelliceum, quo significatur muinlitia iiienlis el cor-
tloris oriunlur, a peccalis et vitiis mundalur atque poris; deindecapam oviiia lana coritexlam, in qtia
aliluiiiii'. Deinde ad solem exsiccatur. Deus esl ve- ostenditur innocenliavitse, et humilitas conversa-
rus Sol jusiiliie, a cujus calore nemo se potest abs- lionis. Tu igitur, venerande irater' Isidore, eis
condere, scilicet ab ejus cogniiione. Calore igilur • viciualia suflicienter acquife, ut, dum vestibus
avterni Solis exsiccatur in homine illicitus humor D abtindanl, siue indigeniia Dcb possint servire. Tibi
libidinis, quia illius succensus cognitione ac fervore etiain competit eos monere, dum es proesens spiritu
charilaiis, stalim reeedil ab inlenlione pravi operis. • et corpore, ut regulam sibi a ine inslilulam cum
Mundatur etiam linuin ab stupa el quisquiliis., quia "omiii devotione sludeanl implere. Prscdica eiiam
quilibef conversus, per poenileiiliam miindalur ab illis, ut sludiose spirilalibus inhsereant officiis, iie,
illiciiis el, snpervacuis aciionibus. Linunv item per qtiod absil, lerreiiis delectati bonis, omnino careant
colum ih lila redigitur. Colum geslalur in sinistra, seternis. Ad hsec nosler palronus sanctus Isidorus :
fusuin vero in dextera : et sicut descendunl fila de 0 reverentissime Paier Augiisline, sic te decet eos
colo, sic onines aclus servi Dei de prselali sui pen- lioitari, bene vivere. Omnipoienti Deo refeiinins
deni arbiirio, ita ut niliil ei agere liceat sine illius : acliones graiiarum, qui le consliluil Docloi:em san-
consilio. Deinde in glomos complicalur, qi.tia sub elartim Ecclesiarum. ,
imperio sui pr«epositi rcsiriiigilur. Post hsec in le- Ecce, fralres cliarissimi, per Dei graliam a beala
lam exlendilur et contexiiur, dum jubente praelalo, • Auguslino suflicientcr eslis instructi, et reguhi-
foris elinlus discurrendo, bona quoe potest, ppcra- ribus veslimentis, videlicel superpellieeo et capa,
tttr. Tela landeui im idilur el insuilur, dum ser.vus dupliciter induti. Iii supeipellicco, sicni.iaiiisupra-
53 ; S. MARTINl LEGION. SERMONESDE SANCTTS.
(lictiiiii est, munditia mentis el corppris designatur. A rius innoceniiam" siinulando, non cessat, detra-
Cavbte igittir, fratres, ne subter siiperpelliceum hehdo, murmurandp, susurrando, comedere carnes
itainhabilis lateat fornicatio. Mihi cretlite; stiper- proximorum suprum in occulto. Habiiuni ergo
piliceo non induitur, quisquis fofnicatiorie pollui- religioiiis, fralres, quCm prselendiiis specie, bonis
trir: Quid prodest foiis ante ociilos hdmirium su- pperibus. iiiiplele. Non quoeraiis aJitid esse in oe-
pefpellicehm oslendere aqua abliiluin, ei irilus arite ciilto, el atiud in publico. Concordet aniiniis inte-
bculos Dei porlare cPrpus forriicalione polliiluiil? riris cum religiosis vestibus. Concordel vila cum
Aut quid-prodest foiis in conspeclu lioiuirium de- -Jingua. Sanctus cst habitus ,- sanctus sit aiiimus.
inonsirare muiidhiani vestis, et occultare iiitrin- Sarieta suiil veslimeiita, sancla sint opefa -vestra.
secus immundiliain forriicalionis ? Nihil celatur Habenles igitur, dileciissimi, viciumet veslilum,
ante Deum : videt oecqlia qui fecrt abscondiia : his contenii eslote (/ Tim. vi), el nullura apudvos
Omnia nuda el aperla sttni ociilis ejus (Hebr. iv). Vos retinealis proprium. Prociil dubip ipse facil furlum,
igittif moneo, dileciissimi, ne velilis esse sepulcra qui in commuiie habel omnia-eum coeleris fratri-
dealbala,' qum [oris quidem apparenl hominibtts busT,et apud se aliquid habei aliScohdiium. Omivia
speciosa, intus autem plena sUntossibits morluoruin, ™ in commuiie cui.n ceeteris fralribus possidere, et
et vermibus, dtque omni spurcilia (Malth. xxm). aptid se aliutl abscondere, quid est alind nisi post
Cap:v ex lana coniexiiur ovis, ei ideo liumili- niortem seipsum pcenis iradefe?Qui in cominune
lateiii. significaf religioste conversaiionis. igitur , liabet cum coeteris fratribus vietum ei veslilum, et
charissiini, solerler pr.evideie, ne lupus lateat sub aliud retinet abscpndilum, qtiid esl aliud quatn
ovina pelle. Unde Doininusin Evangelio : Attendke manifeslum furiunv? Ergo, fralres charissimi, di-
a [alsis proplieits, qui veitiuni ad vos in vestimentis vilias conlemnite, paiipertalenl diligite, terrena
dvium, intrinsecus autem sunt lupi rapaces (Maith. despicite, cceleslia' desideraie. Nihil superiluuui
vii).'Lup'us latet subpelle ovin.i, quando sub ha- quseratis, niliil apud vos relineatis, niliil abscon-
bilivregUlaris vitse Jatet sinmlalio, discordia, alqtie daiis, si ad coiiimuneni soeielatenreleclorum Dei
invidia. Sub pelle etiam' oviria Itiptis Jatet, cuin pervenire desidefaiis ad quam vos perducere di-
quilibel "siinulator sub specie religionis proxiiiiis gnelur ille, qui 3nTrinitate perfecla vivii ei regnat
suis nocet. Lupus fapax esl iiiirinsecus; qui exte- Deus pef omriia soecula sseculorum. Amen.

SERMO NQNUS..'
n IN TRANSLATIONE SANCTI ISIDORl.

Non ttinebit domui sum a frigorlbus nivis; omnes C majoreni (Jer. xxxr). Cum autem, ut videliir, de
enim domestici ejus vesiiti sunt duplicibus (Prov. regimihe et dispositione, Ecclesiarum sollicitus sis,
xxxv). Nunliris summi Regis, videlicet angelus tamen de ea quav t,e specialius lamjliariusque.con-
quein mittit Dominus in circiiilu limenlium enm lingit, decet ui solliciieris, Loquor aulem de ea,
(Psal. xxxni), unus ex eisquiseinper vident faciem • quae intra muros ufbis Legionensis ihesaurum cor-
Paliis qui in coelis est (Mailli. xvin) felici rumore poris lui continens, religiosis clericis praeparatur
nimiiavit in curia suinmi imperaioris qui imperat inhabitanda.
venliset mari (Matth. vm), parari, vel potius re- Ad hsec dominus Isidorus, sollicilor, inquit,
parari .donium beati Isidori Hisp.alens.is quondam super his, sed proecipue de iiidumenlis Deo ser-
inetropolitani episcopi iiitra muros tirbis Legio- vientiiiiiv in domo illa clericorum; nam victui ip-
nensis religiosorum elericoruii) ordini el inhabi- sorttm jam iiecessaria ex magna. parte paravi, et
lationi. Qtio.. rumore suscepto, venerahilis- Pater Teliqua suiricienlius proeparabo; sed lerra illa non
Augiisiinus calbolicac Ecclesia; Doclor. egregius, abundat vestilvus. Volo auteih eos habentes vicium
gratulabundns ct exsultans, dominum Isidorunv et vesiiium.iis conienlos esse (J Tim.. vi). Ad hsee
Dociorem Hispaniaium, nescio quid secum. jnedi- Pater Auguslinus, et ego, inquil, providelio his
laniem inlne.s, sic Giun alloquviur.: Quid est, re- - fiiiis ttiis indnmenia. Legitur autem apud Salomo-
verende frater, quod- lecum volvis? Nunquid ali- nein.de muliere quadam, quod non limebii dpmui
quid de Scripturis exponendis meditaris? Sed in suce a frigoribus nivis, et caetera. De qua.el ibidem
hac palria spiriluum, cbsluin, id est Scriplura ivon subdilur : Operala est linum, el lanam (Prov. xxxi).
ezleiiditur sicut pellis (Psal. cm), sed plicatur, id Ad buiic ergo iiioiluin ego. -li.is filiis et doineslicis
cst.involviiur sictit libsi' {IsaL xxxiv) : nec plebes tuis vcsiem dupbcein ex lana linoque oontexlam,
doctrlna indigere cogiioscis, quia bic iinpletur illud siiperpelliceum scilicel et capam, in quorum aiiero
quod sciipliim est : Non docebil vir proximum lnuiidiliain, in altero volo humililaiem inlelligi;
suum, omues enim coqnoscenl me a minimo usqiie ad quod ex ipsaruiu uiiooiie vp.siinm colore cl auR>I
67 SERMOIX. TNrTRANSLAT. S. ISIDORl. , $3
ram potesl agnosci. Nam corporis mundilia can- A conjungiitirct supra el circa se, in decimo robora-
dorem habet, et nigredo vestis hiimili.tatem reproe- lur, in nllimo perficitur et consnmmatur.'JSam cum
sentat. Nosii eliam beatissimam. Virginein Mairem incipit lionvo cogilare intra se, quam brevis sit vo-
Domini Iiarum vestiunv specialiter. fuisse vesiiiam. liiplas quse .famem sui patitnr, et faslidio abjecla,
TJndeet deea scriptum est: Gloria Libani data esi ei, cujiis subiiide operiat, aut reddeal, aul pcenile«t.
clecot Carmeli, et Saron (Isai. xxxv), El ipsa de se (Nam habet hoc.voluptas oninis: siimulis agit fu-
ait: Quia respexii Dominus humilitalem ancillce sum renles, apumque par vplantum, ubi grata m.ella fu-
(Luc. i).Jn apparalu quoquc, hariim vesiiuni idem derit, slimulum relinquil in cposcienlia.) C.uin jiacc,
allendilur : nam vestis linea mullo Iabore et difli- inquam, meditaiur hpniOi.faclus animal pronu.in et
cultate periicitur; non.iisque adeo vestis lanea. deditum venlriel genit.alibus, cui Deus.. ... , .,
Ad -hunc inpdum mundilia corppris miillo labore • Os sublime dedil ccelumqueluexi ' .
inultoque conatu uliliter hab.etiir et cuslodiiv«i%irl- Jussil, el ereclos'' ad sidera tollere vultus;
ppte cui resistil lexmeinbrorum, fomes et langupr \;;" (OviD.Met.J.T.)
nalurse, stiinulus carnis, quem.pali se eiiam Apor exhorreat ccenum sordidse volupialis,, et .caiiia-
slolus confitelur (IlCor. xn ), prava..e.l fluxa con- Jis volulabriiin colluvipnis abomiiielur, el sic li-
suetudo, exterior aliense cutis illecebrosa tenialio, ^ iiuin a.terra avelliiur. Omne enim peccaium quoch
inierior liostis inceniiva suggesiio. , cunque. feceril liomo, exlra. corpus est; qui qulent
De lino aiitein planuin est, quia primum a lerra fornicatur, in corpus suunt peccal (I Cor.,.yi), Hoc
avellilur, deinde in fasciculos colligatnr, iii laciim linuin a lerra avulseranl quibus Aiipslolns dicebat :
dimjliitur, ad soiciiv exsiccatur,. quisquiiiis et stupa Quem ergo fructum habuisiis tunc, in qitibus nunc
emundalur, per coiuin in fila rcdigitur, in glpmos erubescitis? (liom.M.)
complicatur, in lelam, extenditur ef..cbniexilur, Cpnsequenter cum disponit .asceiisioiies. in cprde
laiidem inciditur el insuilur, el sic superpelliccurn suo (Psal. LXXXIU),ul iiitrel iii potenlias Doinini
aplatur. Ad iiuiic modum nvultb labore sudalur,. ut (Psal. LXX),eligitmagis.abjecliis esse in domo Dei,
exeat ex cariie.iubigo ejus eltenax viscosilas supe- quam babilnre in labernaculis peceatorum (Psd/.
relur, cujus aculeos expertus est liomp post peccst- LXXXHI), et alligal se volp continentiseet disiriciipni
liiin, ante motus alioruin pecc.atprum, ,cu.m cceper ordinis reguiaris. De hac coliigatipne plauum esl,
rant rivi coiiciipisceiilianiin per niembra siue Jege quia sic colligalur et adstringitur, ut. fial fasciculus
dilTuiidi, qui prius Iege tiaturoe lenebaniur cohibiii, myrrboe; ut sil.sicul Isaac cplligatus ad aram, fasci-
ne inordinaie eruniperent, Un.de erubuit nudiiateiM „ culo liguorum, superposilus (Gen. xxn). JJiiini os
suam, et cucurril ad umbram, ut obumbracei tutpi- habet, el non loquelur; oculos bahel, et non vide-
ludinem suam (Gen. 111).Vincendoeiiujus bestise difli- bit (Psul. cxui),et caeiera,. ut possii vere dicere:
. cultaleii) nolat Apostolus dicens: Fugiie [ornicaiio- Chrislo confixus sum cruci (Gal, n). Sed quia adliuc
nem (I Cor. vi); quoe esl vectigal, scilicct natuia;, inter duas molas moliiur, quas prohibet Moyses loco
et vps ipsos acrius et vicinius iiisequeuiem. Nam pignoris dari (Deut. xxiv); per iiiferibrem, quasi
pmnis virtus liostisin lumbis ejus, et fortitudo. illius liiitim in lacum dimissum, praeleritorum consciiis,
in umbiiico venlris ejus (Job XL).Ista esl Dalila, quot; ,et fiilurorum pavidus, limet supplicia pro prseler-
dormit in tinu noslro (Judic. xvi), a qua custodire ilis quse commisil, el pro fuluris quoe polesi com-
claustra oris noslri praecipit propheta (Miclt. vn), millere. Beatus enim vir, ail Salonvon, qui setnper
iiam nulla pestis efficacior aduOcendum, quaiivfa- esl pavidus (Prov., xxvmj. Et Psalmisla: Iniiium
miliaris inimicus. Auguslinus: Ut crgp vestis IIII- sapienlim timor Domini (Psal. cx). Nainiimor sup-
plialis proeparetur sponso, ut .omnj le.mpore candida plicii janua est rt-gni. Sedquoniam inier hsecsiiper-
sint vesliiiienia (Eccle. ix) horum filiorum tuoriiiii, noruin desiderio ardet vir desideriorum, desiderjo
ofraierlsidore, ne nudi ambulent; avellat primo Ji- desiderans illud novum pascha manducare in regno
num a terra sordidte voluptaiis, et caniaiis eolluvip- D Dei (Luc. xxn), et quasi liolocaiisiitm in ara altaris
uis abominaiio, in iTascicuIoscolligare procurel re- incendilur': omnis in eo carnalis humor quasi ad
gularis ordinis dislrictio, in lacum tiiinill.il limor so|em exsiccatijr, utquasi Deus in lympano collau-
supplicii, ad solemexsiccet superni.vapor desi.derii, detur, etassum lantum igniqnidqnidfcst.de aguo
• quisquiliis et slupa pef contun.sionem envundel car-. Pascbali comcdalur (Exod. xn). Hoc igne ardebat
jiis maceratio, per colum In flla redigat supernoruin Jeremias dicens: Faclus esl quasi ignis exmstuans,
contemplatio, in.glpmos complicel freqiiens.medila- claususque inossibus meis (Jer. xx). El iliscipuli
lio, in. lelaui exfendal cerla fuluroruin exspectatio, dicenies: Nonne cor noslrum ardens etat in nobis .'
conlexat cliaritaiis coiinexio,. incidat regularis exer- (Luc. xxiv.) Et David : Cqncaluit cor menm intra nie
citatio, coiisuat perseveramioe furiiiudo. In piimo (i'sal. xxxviu), elc, "'.'.'
liorum displicet homo sibi, in secundo abnegals.e- lnier iiialleum qtioque posiius el inciidem per car-
ipsiim sibi, in lerlio dimiitil se infra se,.in quarto nis inaceraiioneiii contundilur, sed non fiangilur.
suspendii se supra se, in quinlo cohibet se inira se, Superfliiis eiuuiidaiur, necessariis npn privatur, ul
iu sexto excedit menie supra se, iu septimo recolii- si hoslem inseqiiiiur, civis non exstingualur sectiu-
giiur ad se, in ociavo confortaliir de se, in liono duiii illud Aposloli: Curain carnis ne (ecerilis in
«9 S. MARTINILEGION. SERMONES DE DIVERSIS. 60
• desideriis (Rom. xiii). Naiivcuih veiifer efgenilalia, A imerius iiiduanlur: nam oninis gloria-filite regis ab
sicut Jocp, ita sihi conjiiiicia siiil vitiO, venlerqlie inliis esi (Psal, XLIV),ul sinl candhli Nazaroei ejus
livefo ex.Tsitiaiis facile despiimet iri libidinein, iuilla. super nivem deaIbaii(T/ij-e/i. iv). Ut auleni peffevte
poie.-t efficacibr ad servandam corporls muiiditiani vaUeiiliir a frigoribus niVis, et iit vestiti sint dtipli-
adhiheri niedicina, qiiain/ parcimonia; deservire, cibus, parabo etiam eis capam l.umililalis.
gulam cohibere, Venlrem Teslfingere, carnem nia- Ut verocapa possit aptari, pritis tondetur lana ab
cerarerie eflluaiei resolvatur in iurpein libidinem; aniinali, deinjle in fila redigitur, iela lexilur, pan-
sieul Lotli, quem Sodoma riori vicit, vina viceruni nus coloralur, incidilur el constiiliir. D*londer ila-
(Geii. ix). Unde ait prophela: Peccatum Sodomai que lanain ad parandam huniilriaiis capam pro-
fuii saiuritas, et abundanlia panh(Ezech. .xvi). Pri- priorum abreiiuntialio, in fvla redigil i-egularis in-
mus quoqtieparens per edulium ligni veliti sua con- structio, telam lexil obedientiic professio, pannum
,.tra se arnva movii, expertus est, et fecit sibi perizo- coloral proprioe inlinnilatis consideratio,- incidit
iiiata ad velandani lurpitudinem, quam intellexit iiiorlis recordaiio; consuit relribuiionis certiludo.
(Gen. iu). Princeps quoqiie cocorum muros Jerusa- Horiiin ero0 prinituu expedit, secundum erudit,
lem deslruxll (Jer.-Ln). Unde Apostolus: Nolile lcrliuiiv coiisiringii, quaiium deponit,' quintuin
iitebriari viho, in qito esl luxuriq (Eph. v). El Salo- B conculii, sextum erigit. Sane cuin opes iperi-fane,
irioii: Luxuriosa res esl viirumictconiiimeliosaebrie- id esl superbiam gignere el iiulrire consueverinl,
lasiProv. xx): "quae eliain femora Noe denudavit, sicut apparei in angelo, ei in homine primo,
eiiilio riiienda niOiislravit (Gen. ix). llaque vinum qiiorum prodiit iiiiqiiilas ex adipe (Psal. LXXII),
ncc suo pepercit imciori.TIoec qiiilibet mclius legit in sicui cfassiludo lerrse erupta esf super lerrain
:- " -
libi'6 experientioe : (Psal. CXL).-
" Viha ' Quasi tondeiur lana ad humiliiatis veslem lexen-
pdr<int animos, ftieiuntque caloribus aptos:
Supernorum contemplaiio' subiilissima fila pro- daiii, cum renuiuial hoino proprioe volunlali, pro-
dticii, de quibus veslis pliilbsopliioe seCundiiin Roe- prioe possessioni, proprioe libeiiati; proprioe cogila-
litiiii coniexiiur: ut quasi virgula fuihi ex aroinaii- lioni, ut dical palfi et malri, iioii novi vos*. El
bus rapius in lerliuni coelum (Cani, 111);a.udialver- sicut in lonstira aniinalis cxoiieratur animsl*, ver-
ba quse non licei homini loqiii (U Cor. xu). mes moriunlur, laiiadecerpitnr; iiain reiiunliaiione
Qiiaeeiiain •coniplicat, el qtiasi in glofnos recolli- proprioruni exoneralur caaielus, ul possil per
git freqliensiriediiailo.sicut legiiuf degloriosissima foramen acus traiisire (Matth. xix). Naiu ipsa hu-
Virgiiie: Maria auiem conservabai omnitt verba hmc, mana felicitas niultis aniariludinibus respersa est,
confereiis iii corde suo (Lue: il). Et Apostolusi Hcec quoe acquiriltir ciim labore, habelur cum timpre,
mediidre(I Tim. iv):.ul vigilel ratio, ne donnitante amitiiiur cum dolore (Malih. xm). Unde et spiuisin
«siiaria lsbosetb percuiiaturin iiiguiiie, et moria- Evaiigelio coiiiparalur. Unde Apostolus : Qui volunt
luf (/./ Reg,'iv'). Nam riiediiaiib sefmoiiuin Domini diviles fieri, imerunl se doloribus multis (I Titn. vi).
iuiclleclum dal parvulis (Psat. cxvni). , Vermes quoque sollicitudinis lemporalis moriuulur,
" Mola vero et poenoe gehennalis. Nam ut ait Salombn: Sicut
siiperior, fiiuirorunl scilicet exspecla-
Tio, ielarii in altuiii siispeiidil, iil dicat: Nostta con- vermis consumii ligna, sic iristilia menteni viri (Prov.
versatio in ceelis est: uhde exspeciamus Jesum Chri- xxvj. El Isaias ad Nabuchodonosor: Subter le sier-
sliiin, qui reformabil corpus htimilitatis nostrm, coii- nelur linea,el operiinetilum tuum eiunt vermes (Isai.
figuralutn corpori clariialis sum (Philipp. lli). xiv). El iieruin: Vermis eortim non morietur^ et ignis
Vcruiri texlufam vestis cliarifasordilur et perficit, non exsiinyueiur (Isai. LXVI).. •
ul sii vesiis iiicorisiiiilis desuper contexla per to- In regulari inslruclione lana quasi in fila proJuci-
tuin, quae non est sCissa, sed sofle diviiiai.praedesii- lur ad paraiidain humiliiatis capam iu sileniio, quod
naiionis (Joan. xix) coniingii his quos pfsedesiina- esl cultus juslilia; secuiidum lsaiam (Isai. xxxu),
. bil, ct pfaeiTegil fieri coiiformes imaginis Filii sui fj in oralioiie, el lectione, et rcjiquis, quse humiii-
(Rom. vni)i Hsec est veslis nuptlalis. Beattis, qui taiis signa sum, sicul est lOi.sura, frequeus capilis
Iianc sefvat, ne imdiis aiubulei (Apoc. xvi), Deexer. incliiialio, veiiisc pelitio, el alterulrum confessio,
citatione regularis ordinis hi leciione, oratione, et in communi usu omniuin, in vililale indumen-
aljis quavsunt ex paric Marise, quoe opiima prsedi- lorum , in aUsteritale «iboruin. Hanc lanam in
caiur; vel in inslrticiione minorum, et operibus pie- fila produci volebat Aposlolus dicens : Omnia in
ttiiis, in quibus turbalur Martha et solliciia est vobis~lwnesie,et secundum ordinem fianl (1 Cor. \i\).
erga'plui'ima(Luc. x); Vosmelius exerciiati nie ma- Ad h;ec etiam suppelunt infinila Pairum exeinpla
gis poteslis docere, quariiabindocto aliquiddiscere. laih in Veteri quam in Novo Teslanierito;
Hanc vestem polymilam necesse esi ut consual Telain autem humililalis texit bbedientioe pro-
perseverahtia, ut sii vestis lalaris Joseph (Gen. fessio. Nam quid est quod tam sit effeclivum et
xxxvii), ut et offeratur cauda hostioe in sacrificio. coiiservalivum humililalis , quain loco Dei impo-
Domihi,'velpolius in holocauslo (Lev.vu). Quienim nere hominem super capui sutim, et ila loium de
perscveraverii usque in finem, hic salvus erit (Maiili. arbilrio pendere alieno ? Ul sine superioris iiutu
v). Hoc: superpelliceo , iiac veste candida filii tui os haheat, el non loqnalur : oculos habcat, et
61 SERMO 1. IN DEDIGATIONE ECCLESLt. 62
IIOIIvideal: pedes babeal et lion aihbulet: maiitis .\ ergo duplicibus"vestimiiii, charissiinis ne timeaiis
liabeaf, et rion eas exteridat eiiam ad suscipienda doniui veslroe a frigoribus iiiVis. , "
inunera :"et ideo viclimis jure prteponitur obedi- Haec aulem frigbra nivis niortalia surit-peecala,'
entia (7 Reg. xv ). In sacrifieio' quippe' alienacaro, et immissiories hoslis.' aiitiqtii, qui: dicitUf Tvix htin
in obedienlia propria maclalur iquandoqiie eliarii . iricompelenter. Sicul eiiim ;riix ;de ceelo iieseeri-
usque ad sanguiiiis effusionem secundum illud: dit, el illuc ultra non.":reVeriilUr, if.i-el, diabolus
Chrislus faclus estpro nobis obediens Patri usque ad per superbiam de sublimibus"corruens,- nori' revef-
mortem (Phiiip. n). El ex contrario quoque «ne'in"s letur ullra ad manum de qua excnssus es.i. Et siciit
intelligitur quid de liiijus laude seniiaiur. Unius -nix cum sil aqua, in 'aefe-violenlia aquilonis iudn •
hoiiiinis inobedientia morli add-icit prisleros et ralur, iia diabolus secundum Job iuduiaius est
proscripsit nniversos. Nam, ut ait Sainuel -.Criinen • tanquam lapis (Job XLI),\qui et aquilo dicitur fri-
ariolandi esl nolle obedire^et scelus idololatrim noite gidus, scilicet et durus , noiniiie tanluuv dcxter.
acqtiiescere(I Reg. xv). Sola ergo esl quse iiveritum Unde in Canlicis : Surge, aquilo, et veni^ auster
fidci possidet, pbedieiilia. Ad lianc horlaliir Ape- (Citnt. IV). Frigoribus liujtis nivis refiigescil clia-
siolus, dicens: Obedite prceposilisvesiris (Ilebr. xni), rilas mullorum, ut ail Doiiiliius (Mdlth. TiXit).
Paiiniun colofal colore nigro proprise iiifirmitaiis B Et Salbnion ': Propter [rigvs piger noluit artirc
coisideratio, Si enim consideret homo quid fuil, (Prov.XK.).
quid «sl, quid eril; recolligit quia vile sperma, vas Utabliis ergo domui veslr;e ne timeatis, his
siercorum, esca vermium :' Quid ergasuperbii terra, dnpiicibus vesiiinirii, charissimi, ut conleraiis diio
et cinis?\(Eccli. x.) Quid iend tur pellis monicina? coriiua illius ceraslis raiiliquae prse aliis ; eminen-
Unde superbit homo, cujus conceplio culpa, tiora. De quo ait Job : In s'ecrelo calami dormil- iii
Nusci pmna, doior viiu, necesse mori? locis liumentibus (Jpb XL). Et iieniiii: Huic mpntes
Cognosce ie ipsum, cadaver piiiriduni ; eeoelo lierbas [erunt (ibid^). El : Ipse est rex super otitnes
descendet yv59t O-JKUTOT, id est cogtiosce le ipsUnt. filios superbia; (Job XLI). Ista regin.i, lioc delicluni
ln omnibus viistuis recordare novissima lua, el in maxiniuin, ista bestiola, quae plures inteifecit de
taternum non peccabis (Rccii. vn ). Et hoe esl quod exefcilu Absalon, qiiam gladius David ; liaec vobis
paiirium incidil ad cappam liuniiiilalis consueiidaiiv. liiaxime esteliain in bonis quoeagitis forinidaiida. ct
Incidilur euim superbia, si consideratur condi- caventla. Nam -.
jlio l.noriis, cunclis imposila secuudum illml: inquinat egregios adjunda superbia mores.
1'uivis es, el in pulverem reverteris (Getii nrj; et „ Quav natione ccelestis, inentes siibliiniu!» /iiiia-
dainiiatiouis coiiiiiiinatio reprobis inlligenda, se- bilal. sub cinere.Iatitans-.et: cilicio , prima a, Deo
ciindum illud : Delracla est ad inferos superoia ma recedenlibus, et ullima, redeunlibus. Nam
(Isa. xiv). Et illud : Sicul oves in inferno posili '. Ctiin bene pugnaris, cum cuncla subaclu puiuris,
sunt (Psal: XLVIH), eic. - : Qumppsi in[esiai,iiincendasuperbiu restat,-
1 Sed hanc liv curia manica quandoque et snperbia longa. llis
capavn coiisuil relribulionis cerlilndo.
Si enim considerel homo quid sil ex se, quid ex .ergo.duplicibusvestimini, ut non diploidecpnfusioiiis.
donoDei, vel qtialis etquis fuiurus ex retribiitione sed stola gcminse glorificatibnis jiiduamiiii, ainbu-
Dei; fiunt liomiiii juslilioe suoe quasi pannus inens- lantes ciim A.gno in albis (Apoc. ui ), facli sicul
lruaiae (Isai. LXIV). Et hoc est, quod aniinal.ia angeli Dei , qui non nubent *•neque nubenluv
peiinaia deponunl alas siuis, cuni lit yox super (Matih, xxn), per huinilitatem quaui nuncservaiis
firiiiamenl:im,quod imininel capiti eornm (Ezech. l). sesstiri super sedes duodeciiii judicaiites duodecim
Haiic capam pastor Ecclesi* nos adinonet cori- tribns" Israe) cum eo qui' viyil, et regnal CVIIIDeo
sneie dicens : Humiliamiai sub potenti manu Dei, ul •Patre in iinilale Spiritus sancli Deus per oiniiia.
ros exultet in lempore, visilationis (I Pet, v). His soecula soec.uloruiii. Anien. . ; _

SERMONES DE DIVERSiS.

SERMO PRIMUS.

IN DEDICATIONE ECCLESIJE.

Joarines apostolus et evangelisla a Cliristo clectus D (Joan xm), ipsique soli cruci suae adstaivli Mairem
alque tlilecttis , in lanto dilectionis aniore est proc- proiiriaiii cominendare est dignai.us (Joan, ,xix),
iatus, ut in ccena recuuiberet super peclus ejus •Provida siquidcfii dispensaiion.e, ui ipsi ad citsto-
65 S. MARTINI LEGION. SERMONES I>E DIYERSIS. 6f
(iendam gloriosissimam Yirginem tradidissel, quem A miliare ut exalteris, ne cxallatu-s huinijieris. i Uiuis-
niibere voleuiem , ad amplexum virginilalis ascive- aqnisque ergo lanto in ocuiis Dei erit preliosior
ral7 et Jmpolliilum mente el cprpbre praeelegeral. ei .iltior, qiianto apud semetipsum pro amore Dei
Hic ilaque cum propter verbum Dei et testimonium .diprifdespeclior ac vihor. Quare ? Quia Deus hunii-
Jcsu Chiisti in Pallinios insula in exsilium millere- Jia respicitj et alta a Jonge cognoscit (Psal.cxxxvn).
/tiir, illie ab.eodem Apocalypsis proeosteiisa des.Cri- Unde alibi SCfiplUfa dicit: Deus humilibus datgra-
biiur, in qua ad eruditioneih rioslram inter csetera, liam, supetbis dutem resisiii (Prov.m). Unde Domi-
/sic. loqtiitiir : Dixit milii angeliis : veni, osteiidam :iius.a(I Saulerii loquilur, dicpns : Nonne cum par-
libi sponsam Agni. Et sustuli! me in spirilu in mon- vnlus esses in pciilis ttiis, caput le cOnstiluiin tribus
;tem magnum eialtum, el ostendit mihi citnlaiem san- lsrael? .(/ Reg. xv.) Ac si diceret : Magnus mihi
camJerusalemnovamfles.cendenlem de ccelo a Deo, fuisti, qiiando despeclus eras libi. INunc aulcm quia
composiiam sicut sponsam ornalam vito suo (Apoc. magnus es tibi, despeclus es niihi,
xxi). Mpntem magnum et altumClirisliim dicii, de Habebai, inqiilt, hmc civitas porlas dtwdecim, et
ijuo proplvela ail: lii illq die erit nions domusDo- snper porlasduodecim angulos, et nomina superscri-
mini in vertice montium , el elevabitur super coiles pla. Auodecim tribuum Israel. Lumihare ejus simite
(Isai. u),.id est super prpphelas et apostolos; quia " Iflj.idi preliosissimo , simile. crtjsiallo. Eidem vero
ipsi montes el colles dicuntur propierinagniiuiiineui civiiali propheta loquitur, dicens: Noneril tibi sol
viiiiituin etpxcelleniiam inerilOTum. Quod auiein , amplius ad luvendum per diem, nec splendor lunai
in illadie, dicii, a passione Cliristi usque ad finem illuminabit te; sed eril libi Dominus.in lucem sempi-
iiiundi iiiinni dieni esse ostendit. , . lernam', ei Deus tuusin gloria magna (Isai. LX).
Seqiiilur : Jerusalein cceleslis niultitudo sancto- Sictil eiiiiu lapis cryslaUiiiusnaturali clarilale est
rum esi/, quoe ciim-Domino diciiur esse venlura j peiiucidus, ita Civitasil.la descfibilur niillo siderum
sicufaii ZachariaspTpphela i\Evei Domijius noster fulgofe illuiiiiiiari, sed sola Deiluce iilustrari. Ha-
veniet,et omiies.suncii ejits mtn eo (Zach. xiv).Hi bebal hiurhin hvagnUin el alluin. Unde ZaCharias
proDparantur a Deo habitaiipne inunda, ut liabiieivt pfopbeia ait: Ego ero murus in circuilu ejus , dicil
cuin eo, sicul sponsamMrnatdm viro suo. Clirisius Dominus (Zacli. n). Dominus ergo lotius uiajeslalis
esl capul ei virlollus Ecclesise. Unde Salomoii ait, est lunveii el cuslos illius gloriosissiinoe civilatis.
cum de eadem Ecclesia sub persona forlis mulieris -Quod aulein dicil.,, habens portas duodecitn ex sin.
loquerelur.,, dicens : Nobilis in portis vir ejus , gulis margatilis, el in portis angulos cluodecim, et
quando sederil <cum senaloribus terrm (Prov. xxxi). r ttomina scripla, qux sunl nomina duodecim iribuum
\ir sanctse, Ecclesise Christus est, qui cuiii senato- fiiierum lsrael. El in Evangelio legiinus Doiniiium
ribus terra;, id est cUin patriafchis ,,et prophetis, de se dixisse : Ego sum osiium. Per me si quis in-
atque aposlolis ad judicandum vivos et mortuos in {toierit, sqlvabitur (Joan. x). Ergo Chrislus esl
die judicii sessurus est. Recle ctiam dicitur nobiJis, hiijtis civiialis janua. Duodecim vero portoe el diiOT
quia inter oinnes iilios hominum niilliis est ei simi- decim tribus lsrael diiodecim apostoJi sunt et diio-
Jis. Omnis igilur Ecclesia , id est omnes sancti, dccim prpphetse, qui universain signilicant Eccle-
sanclitale et jttslilia Jesu Christo sponso suo con- siain in duodenario niimero conslilulam. Et lanieu
jungendi procedent ornati, el in aiieinum cum eo istse duodecim porise ad unain porlam veniuni, quoe
inansiiri. Congrue hsec civitas Jerusalem, id est esl Chrisius. Porioe autem ex singulis margarjtis
sancia EccJesia, novadicitur: quia per baplismi exjsiunl, qula sancli apostoli, qui portse Ecclesioe
sacranieiiium , in Clvristo qui est novus homo, de sunl, inirantibus lumen verilatis osiendiint. Quod
die in diem renovatur. Bsec enihv quolldie in pocni- vero civiialem esse quadralam dicil (Apoc. xxi),
leniia descentlit de ccelo , scilicel in liumilitateFi- saiictoiuiii adunalani urbain ostendii, in quibus
IjumDei imilando. SicenimFilius Dei cum in forma lides callioljca nullo modo flucluare potuit. llaic ci-
Dei esset, formam servi accipiens, de ccelo descen- D vitas in qpadro est posila, quia iii ordine quatuor
dil, quia usque ad mortem se hiimiliavil (Phi- evaiigelistariim super Doiivinicam iiicarnalionem
lipp. 11). Descensio Filii Dei de coelo , ejus est in- sancia Ecclesia firmiier esl eedificata, et in quatuor
camaiio. Hsec igitur^ Jerusalem civitas quotidic inundi parlibus consiituta.
imilando Deum, de coelo descendit; qtiia Jesu Cbri- Iteruin subjungit, dicens : Et qui loquebatur me-
sti sponsi sui vestigia sequens , in htimilitale sese cum, hqbebal mensuram, scilicel arundinem aureatn.
cusiodii. Miro modo sancta Eccl.esia sive qtia.iibtu Iii arundine aurea fidem incarnalionis Doinini no-
sancia aninia quanto amplius propler Deum per stri Jesu Ghristiostendil, qui carnem humanoe fra-
Iiuini.liialem descendil, lanlo magis per Dei gra- gilitalis suscepit, in qua nobis exemplum perfeclio-
liain ascendit. Unde Dominus iivEvaugelio dicit : nis ef viam noslrae salutis monsiravit. Ipse solus
Qui se exaltat, humiliubilur; etqui se humilial, exal- est, per quem fidei meiisura unicuique distribuilur,
tabitur (Matlh. xxm). Sic eliam aileloquenlissimus - el sancloe Trinitaiis inlegriias cognoscitur. El men-
iioslcr Isidorus (46-47): « Descende ut ascendas, hn- sus est civitcitetn siadiis duodecim. Longitudo au-

(46-47) Lib. n. De sijnomm., de humilitale.


'
m SERMOI. IN DEDICATIONEECCLESLE. CG;
icm, ct lalitudo, el allitudo ejus scqualia sunt. Fidcs A in aqnilone esl spes j quia uniisquisquc in peccaiis
cnim Clirisli, et integrilas sanclav Ecclesise. per positus, si de misericordia Dei desperaverit, ftindi-
ha?c duodecim sladia , id est per apostolonim doc- , liis perit. Unde riecesse est, ut.qui propler iniqui-
trinam et prophelaruin fidem agnoscunlnr ; quiain tatem suani jam mortuus fuerat, per misericordise
eis niliil superfluum, niliil exlrinsecus venicns , ni- spem reviviscat. Proreclo in meridie est porla clia-
hil minus habens iiivenitur. Eiiam siibdilur : Et filatis, quia qui Deum perfecte diligii, ardel igne
eral structura tnuri ejus ex lapide jaspidis : ipsa divini amoris. In meridiana etenim porla sol in al-
veio civiiasuurum mttndum sitnile viiro puro. In tum erigitur, quia per charitatem lumen fidei in Dei
alio melallo quidquid interius continelur, abseon- et proximi dileciione sublevaiur. Per has trflspor-
ditur; in vitro aulein quilibet liquor qualis inlerius tas, scilicet fldei, spei, et charitatis> qiiisqnc fidelis
iiabelur, talis exierius demonstraiur. Quld ergo in Dei elproximi amoresolidatiir, et in illa,ccelcsli
aliudin auro vel vilro accipimus, nisi illam super- Jerusalem de qua loquimur, cives constiluitiir.
nam pairiam , illamque beatorum civium sociela- Nunc ergo, fralres charissimi, pc.r has ires porias
lem, qtiorum corda sibi invicem et ch.aritaie ful- intrare coniendite, et ut in illa superna civitaie
gcnl, et puriiate iraiisliicenl ? Ipsa quippe eorum " cives esse mereamini, suminopere elaboraie. Qui-
clarilas sibi vicissim in allernis cordibtispatel, quia cunque vestrum post fidein el baptismi sacianien-
cum uniiiscujusqiie vultus allenditur, simul ef iiim non ceciderunl ih profnndiini viiioium , Dep
conscicntia penetrattir. Preliosi, lapides ex quibus gratiiis rereranl, el per orienialem por.tam ingre^
civiias sedificatur, sanclos el forles in perseculione diantur regnUm coelorum. Illi verp, qui postinclioa-
viros ostendunt, qui nec tempeslate perseculo.rum, lionem fidei caloris , el luininis, in peccaioruni
nec inipetu pluvise , id est iribulaiionum, a statu suorum frigore atque obscurilale lapsi siint, per
verse fidei dissolvi polerunl. Platea vero , qum de . poenilenlioe compunctionem veniam sibi a Deo ac-
auro purissimo esse dicitur , sanciorum corda ab qiiiranl, et ad gaudia selemse retributionis. per
omnibus peccalis munda insinuai, in quibus Do- aquilonis portam perveniant. Hi autem, qui igne
minus deambulal. FJumen aulem viloe, quod de sancti Spiriliissuccensi, sanctis desideriis ac virlu-
IhronO Dei et Agni procedebal (Apoc,-xxn), graliam iibus fervent, et spirilali intelleclu quotidie. inleini
hapiismi iusinuat. Lignuni viise ex utraque ripa, gaudii mysleria penetrant, et ut coelestem Jerusa-
secundum carueui adveiiluin Christi ostendil, quein lem per meridianam portam ingredi possinl, stu-
venturum et passurum velus lex praedixil, et Evan- diose invigilanl. Hoec igilur, fralres et domini mei,
gelinin jam venissemaivifesiavil. Fruetus vero duo- » vobiscum agite. Heecin mente sedula mediialione
decim per singulos nienses, duodecim apostolo.rum versale, et si vos in illa civitale deleclat habitare,.
iiiuliiiiiodam graiiam os!endunl,-quam ab unocru- omnia quse sub ccelo sunt, pro nihilo reputaie,, at-
tis ligno suscipienles, populos fame cousuniptos que ad illam passibus bonorum operum quaiitocius "
verbi Dei pabulo reliciunt. El folia licjni in cura- properale. Non vosad illain feslinantes superflui-
tiottem geniniin. Folia Jigni, quoe ad sanitalem gen- ias verborum impedial, non dulcedo cibo.rum ro-
lium proficiunl, virluies sanclav crucis osieiiiliinl. Irahal, non molliiies vestimentorum :retro abire
Omnis languor non erit amplius„ quia abslerget faciat, nonpulcbritudo carriis detincat, non species
Deus omnetn lacrymant ab oculis eorum, thronus Dei liumana reducat, iion amor temporaliuni delecta-
tl ugni eral in ea (ibicl). Tlironus Grsece , sedes di- lipnum relardel, non cura parentuma recto iii.nere
ciiur Laline. Sedes igiiur Dei eral in civiiaie illa , deviet.Ad illam ergo voio eldesiderio.lendile, ad
id est in sanctaEcclesia, teslaule Psalmisla : Sedes illam medullis cordis indesinenier suspirate ob re-
luu Deus in smculum smculi (Psal. XLIV).Et servi cordationeiii illius libeiiter Iaerymas fundiie , el ut
ejus servienl ei, el videbunl faciem ejtis (Apoc. xxn). aliquando ad illam possitis pertingere , volis onini-
interea scire vos oportet, fraires cbarissimi, quia bus Deum exoraic. Jesus Chrisius Dei Filius, qui
pcr Ires.porlas ingrediuiitur hanc liobilissimam ci- D splendor Patris esl ei virtus, quique eamdem civi-
vilatem nnines.sancti. Tres solumiriodo porias habel lalem illuminat clariiate sui vullus, facial nos per.
sancla Ecclesia per quas cceleslem Jerusalem , quoe seipsmn ad illam pcrtingere cum sanctis oinnibus,'
ul civilas ex lapidibus vivis sedificalur quolidie in atque in ca suternaliier vivere in suis sacratissiniis
suis lncmbris , feliciter ingreditur. Priina videlicet . iaudibus : qui cum eodem Palre, el Spiritu sanclo
adprienlem, secunda ad aquiloiiem, lerlia vero ad vivil et regiiai Deus per oinnia ssecula soeculorum.
mcridiem. Porla quippc in oriente esl -fides, quia Aiiicn.
per ipsam lux vera nascilur in nvenle hominis. Pofta
C7 S. MARTINILEGION. SERMONESDE DIYERSIS. GS

SERMO SECUNDU.S.
IN DEDICATIONEECCLESLE II.

Fratres charissimi, rogo ul sollicile audire di- A. numeri paridendum est sacramenlum. Dena millia
Rnelur charitas veslra, qnoe ad erudilionem ve- ad ctedenda ligna de Israel in opus domiis Domini
slfaiii, inio ibtius Ecclesiic-, Ibqniltir venerabilis niiltuntur. Qtii enim ad efudiiionem insipienliutn
preslytef Reda. Ail enim (48; n Doriuim [DomusJ ordinanlur, decem proecepla legis per omnia ser-
qliani Saloiiion avdiiicavit,Ecclesia; figiira fuii, quoe Vafe, et audiioribus debent servanda monslrare,
apfiiiio.electo usqueiid ulliiiiuniqiiolidiepergfaliam piseiiiia quoque in ccelis futura , quse per dcnariuin
fcgis pacifici, id esl Cliiisti, sedificaiui', quse par- figurantiir, et ipsi speclare, ef aiiditoribus speranda
tim pcregrinaliir ab ilJoin lerris, pariim post pe- inlimare. Terni aulem nienses quoriim distaniia
fegrihatioiiem jani ctini illo vegiiai iii eoelis, ubi singulis lignoriim coesoribus. erat imposiia, perfe-
posi Ullimiim judicium Ibia regnabit. Ad liaric san- ctionem liium virtiitum evangelicaruiii denunliani,
clain Ecclesiam pertinent angeli, quoruhr nobis scilicei eleeiiiosynoe, orationis etjejunii. Per elce-
similitiido proniiuitur in ftiiuro. Unde esl illud : iiiosynam nanique comprehendunlur omnia quic ad
rfiquales eruntangeiis, et suni filii Dei : cuin sint dileclibilem proximi explendam berievole in fratres
filiireshrrectionis(Luc. xx). AdTianc periiriet Cliri- coriiparamus. Per orationeiri.omnia quibus per in-
slns, siciil ipse"ail : Solvite teinpluin lipc, el inlribtis leriiiiiii-convpunciioneiii nosiro Coridiiori coiijungi-
diebtis excilabo illtid. Hoc enini dicebal de templo Uinur. Per jejiiiiiiim, omnia quibus a conlagione
corpotis sui (Joan. n). De nohis aulem dicit Apo- viiioriim et illecebris soeculi observamur, ul libera
sloltis : Nescilisquia leinpluni Dei estist (I Cor: ni;) niente et casio corpore s.emper dileclioni Dei et
etc. Si crgo ille templuin secundum carnem factus proximi valeamiis inliserere.
esl, per inhabiiaiiiein spiiiluni el' nos efficiniiir.' « Iliram vero rex Tyri, qui excelse vivens intcr-
cOhstal quia figura oiiiiiium iioslruin el ipsius Do- preiaiur , erat super hujUscemodi indictionein.
miiii, id esi nicmbrorum eicapiiis^iehipliiin illud Excelse viveris Chrislus esij qui oper.iriis lempli
fiiit. Sed ipsius uuiqiiaiii lapidis aitguluris, electi, : prscpohilur ut ordinel quibus mensibus singuli ad
pretiosi, et in fuiidtimeiitofunddii'(lsai. xxvm). No- bperandum exeant; quibus ad procuraiidam domum
stri autein Hanquaih tiipiduht vivoruni siipermdificd- redeant; cuin prsedicalorum memes familiarius
torumsuper fttiidaineniuin aposioloruiii el propheia- . iiiformatut disccrnant quaiido ad conscienliam suam
run:(I Petr. li, Eph. n, 20),id esiCbrislum. Quod exaininandain quasi pfopriam doinuni jnspicieiidam
melius.considerato ordine , ipsa templi wdificalio reverti, ut" ofalionihus, el jejuuiis et visitalore
palebil, ut in quihusdam scilicet figura ad ipsum, digiia sit. Procposili qui prseeranl operibtis, nia
iiiquibusdamadomncseIeclbspertiileai;ih quibus- nlillia trecenii fiieriint propter fideni sancta: Tri-
daiiiih cbelis aiigeloruiii feliciiaiein, in quibusdam C nitatis "significandam, quam sanela Scriptura proe-
cdllala lionvinibus auxilia, in quibusdam remu- dical. Quod Milein in Paralipoinenbn tria ntillia
iieratacuiiiangelishoiniiiiim cerlamina demonsirei. sexcenli scripli siinl, ad perfeclioneni eoriun res-
Elegil ergo 'Sqldmoh rex operarios de otnni lsrael picil (// Paral. u). Senarius enim [suppl. numerus]
(111 Reg.y). Nori Irusira Operaiios de oniiii Israel in quo mundi completur oriialus; perfecla bonorum
clegit; qnia non de stirpe Aaron. sacerdotis eli- opera significat. Et quia sancla Scriptura cuni fide
getidi, sed de oinni Ecclesia quaefendi sunt, qui verilalis opera juslilias docet habenda , rccle prae-
doinuiii Dei exeinplo veibbque oedificent, et sine posili operum tria millia et sexcenti fucniiit. Pnc-
persoiise acceplione sunt promovehdi. Qui cuin ad posili auiem sunt sacroe Scripturse coiidiiores,
cfudieiidos" Tnfideles el iii coliegium Ecclesice vo- qtiprum magisierio erudimiir inscios docere, con-
caiulds ordiiiantUr; quasi ad coedendas in Libano leihptores corriperc, el onera invicem npslra por
• tare.
iempli ihaleiias, id esl cedros, viri slrenui etelccii
riiittiintiir. Et eral indictid iriginla miilia virorum, ( Fueruitl itaque Salomoni septuaginia millia por-
inillebalque eos in Libanum : decem millia virorum taiilinm onern, cl ocloginia tnillia lalomorum in
per sihgulos menses vicissiiti, ila ul duobus tnensibits monle ; absqttc praqwsilis, qui prmeranl singulis
essent in 'domibus suis (ibid.). Triginla mdlia ^ oiieribus, nuinero tritim millium el trecenlorum prm-
coesores eossignificaiii, qui in fide sancise Triiiilatis cipienlium populo, et his qui faciebant opus. Seplu-
Shiil perfecti, quod doctoribus maxime congruil. aginla ergo millia poiiantiuni onera, et ocioginla
Sed quia iriginta millia eraut ordinala, ut dena per inillia latohiorum cum procpositis suis non fueiunt
nienses singulos; operi instarent, magis denarii Israelita;, sed proselyti, id esl advenoc qtii mora-

(i$) Deiempto Salom , cap. 1.


m SERMO II. IN DEDICATIONEECCLESLE. ,70
bantur intcr eos. ProscJyli vocabantur Groece , qui ^ pliin menseZio, id eslMaio, i/)sees/ mensis sectindus
ex aliis nationibiis in consorlium populi Dei ac- quarti anni regis Salomonis super Jsrael (III Rcg.' vi).
ccpia circuincisione tfansibani. Fiicriinl ergo ope- (30) Martius (51) enim in quo Pascha cclebraiur,
rarii donius Domiui de Israel, el de proselyiis, el primus est apud Ilebioeos in mensibiis' anni. Uiide
de gentibus. palel quia posl Pasclia cospil sedificare doinuin Do-
-
(49)lleriim Scriplura dicil : Prmcepil rex, ut inini, et consecralns niystica soleinnitale populiis
tollerenl lapides grandes, lapides preliosos, quoi do- niisitTnanus ad mysiiciim opiis , permansil autcm
laveriim camientarii Satomonis, el cmmenlarii Iliram; cullus et reljgio tabernaculi annos qhadiingentos
viros scilicel prsecipuos aciione.el sanctitale, qui oetoginta , el sic lcmplum sedilicari ccepil; qua
fainiliaiius Chrislo .idhaereni; ul quo firmius iii Scriplura Yetens Tesiamenti tanta pcffeclione
illo speranl,. eo forlius aliorum viiam diligere, et redundat, ul qui eam bene inlelligil , cuncia in sc
fundamcnti lalitiidinem porlare sufficiaiil. Hi sunt ' Novi Teslamenii niystefia cbntiiiet. Plttres qtioque
prophcioe et aposioli, qni verbuin el sacrameiila Palres Yeteris Teslamenli lam perrecte vixeruiii,:
•vcritalis visibilitcr vel invisibiliter ab ipsa. Dei sa- . ulaposlolis el apostolicis viris in riullp putenlur
picnlia perceperunl. Fuiidaiiienlum templi., id esl esse minoresi52). Posifundamentuinde liililiuscoiii-
sancloe Ecclesitf, Clirislus esl. Unde dicilur : Fun- pbsituirt sedificata esl doinus, pravparatis lignis et
damenium aliud neino potesl ponere,prmlet id qnod lapidibus et ordine ^cbllatis; quot; de suo silu'vel
posilum esl, quod esl Chrislus Jesus(l Lor. 111).Qui , fadicc abstracla sunt; quia posi prima fidci rudi-
recie fundamenlum dicilur domus Dei, quia. sicut menia (55), huniilitalis addendus est in altumpa-
Petrus ait : Non est aliuclsttb ccelo dalum nomen rics honorum operum, et quasi supcrposilis sibi
hoininibns, in quo oporieal nos salvbs fieri (Acl. iv). invicem ordinibus lapidUm proficienlium de virlulc
Unde cst iiliid : Supermdificuli super [uiidaiiienlum iii virlutem. -
apostolorum el proplietarum, ipso summo attgulati ; (54) Dothus autemquam. tedificavil tex Salomon,
lnpide Chrisio Jesu (Ephes. n). ldeo hos lapides , id Itabebat sexaginta cubitos in longitudihe,-et vigiiiii
est fideles populbs, sancti dolaverunt, ut omnes vi- in lalitudine, et triginla.inalliiudiite.Et poriicus
(kiic.el noxium el inane relinquerent, el in con- erat anle templum viginti cubilotum iongititdinis.
spciciu Dei solam jusliiioe regulam quasi slabilem Longitudo domus longaiiimiluicm Ecclesia; sigiiifi-
quadraiiira; forinani ostendcrenl. Ad iedificium do- cat, qua patieiiier adversa toleral, donec ad cbe-
iiuis Domini piinio ligua cl lapides de nionie cae- leslem palriam perVenial. Hoc est sexaginta ciibi-
dunlur; quia-eos quos in fide instruere qhoerimus, P torum, quia senarius humerus peffcelioiiem bbivb-
primo necesse est, ut abrenuntiare diabolo et prse- rum opefum iiidicat. Latitudo auiem doinus cbari-
varicalioni in qtia nati sunt, doceamus. Deinde laiem significat, quse dilatalo sinu hientis, amicos
qua'reiidi sunt lapides preliosi el grandes, el in diligit in Deo, et inimicos prbpter Denm, donec ad
fundainenlo apponendi; ul abdicata prioruiii epn- pacem conversis vel fundilus exslinctis, cum solis
versatione, in omnibus vilain ei mores eoruni in- aiiiicis gaudeat in Deo. Yiginti cubilos habcbal in
spiciamus, ct audiioribus iinilandOs proponamiis, alliiudine, propler geminam chafilatis dislanliairi,
quos per virlutem liumililaiis Domino specialiter qua Deuni diligimus et proximuin. Habehat etiam
adhoerere iiovimus; el incnlis siabililate quadralos Iriginla clibitos in laiitudine, propter liilem Triniia-
ail omiies leiitalionis inciirsus, immobiles durare tis, in cnjiis visione cuncta desideria spei nosirse
conspiciinus. Graudeset pretiosi fama el nieriio. suspenduntur. Singuli numeri pcr decenv multipli-
Biblii [[. Giblii] paraverunt ligna et lapides ad mai- caniur ; quia per lidem el custodiam legis patienlia
ficundam domum. Biblios [Giblos] civiliis esl Pliae- salnbriier exercetiir, charitas salubriter ardescii,
«icis el interpretaiurdiiTiiiiens vel deleimiiians. Qtii el spes sublimilerad setcrna gaudia rapilur. Allilu-
ehim corda hominum' ad adilit-ium spiriluale (losigiiiIicatspemrcii'ibuiionisseterna;velfutui'a;,pi'o'
qnod ex virlulibus animse coiisiruilur , parani, sic D qua prospera veladversa contemnitdonecvideai beiia
ainlilores suos fidem et opera justitioe docere siifli- Domini inlerra vivenliuin(Psfl/.xxvi,29). Templuni
ciuni, si prius sacris paginis edocti, quie fulcs sit Ticclesiam significal; poriicus vero quae ahle teui-
lencnda, quo virlulum calle eunduin, cum certa pliim prior lumen accipiebat solis, illani Ecclesia;
^difflniiioiic verilatis didiscerint. Frnslra sibi ofii- partein quoe Domini. iiicarnalioncm proecessit, in
cium dtfctoris usurpat, qui discreiionenv fidei el qua palriarchoe ei prophetse fuerunt, qui orieiilem
, honoriiin operum ignorat. Nec sancluaritim Domi- justiiia; Solein priini susccpcriint, el nascenii Do-
110,sed ruinain sibi sedifical, qui docere pra;sumil, ininoin carne vivendo, jiraedicahdo, nascendo. et
quodipse non didiscil. morieiido lesiimonium praebueiunt. Anliqui jusii in
Faclum est atitem quadringeniesimo el octoge- patientia et longanimilale exspectabanl, quando
shno aiino egressionis filiorum Istael de terra JEcjy- incarnatus Domiiius cvangelii gratiam afferrel, pro-

(-19)Ex eod. Bcda, cap. 4. (55) Sttpp. ex edit. post collala in nobis juxta
( 0) Beda, cap. 5. exemplum sublimiuin virorum fundainenta huniili-
(51) E.iil. Aprilis. talis, addendus est, eic.
(Sz) ilocccx cap. i, circafin. (54) Jam cap. 6.
>tf S. MARTINILEGION. SEHMONESDE DIYERSIS. 72
niissioncs suas a longe aspiciehtes et saliiianies A cus scilicel, lempli, et oriiculi, aicam lcslauenii
(Heb. xi). iEquabalergo porlicus longitudinem el pcrfunderei. lu piinva fronie porlicns fucre priini
latitudinem templi; quia per loiigaiiimitatem nien- jnsti, Abel se licel, Seth, Enoc, Noe, Abraham,
tis desiderabanl venire ad diJectionem Ectiesia;, Isaac, cl Jacob, cl caeleri Patres velcris [estaiiieuli.
qnae csl in Christb Jcsu. In iniiiiio cjtis peneirali ei quasi prope niuriim
Sed in quo loco ccepit Satomon mdiftcare lemplum? lempli (59), praeemsores Doniiiii, Simeoii videlicei,
Jn tnontem videlicel Moria, qui deinonstralus [ueral Aniia el ca?ieri, qui elsi hativilalem ejus videre
Davidpatri ejusin area Orna jf. Ornan] Jebttscei(55). lueriieriinl, doctrinam lamen illius audire, et sa-
Doinus Domini in nionie a;dilicalur,idesl in Clirisio, cramenla pcrcipere nequiverunt (60). Non habe-
dequo diciiur : El eril in dieilla prmparatus mons bal lempliini culmen in siiperioribus, sicut nec ta-
domns Domini in verlice (Isai. n), elc. Ipse quippe hernaculum, sed eral aeqnole,qnomodo in Palesiina
esl mons moiitium, qui de terra secundum carnein et JEgypto doniiis fiuni. Tabiil.iium anlcm, quu
oiiiis, omniiim lerrenorum poientiam el sanclita- operta csl doinus significai eximios in resurrectione
tem ciilinine digniialis iranscendii. Qui recte mons viros, et singulari sanctitaie ad virtntis apiceni
Moria, idesl visionis, dicilur; quia quos ad seter- pervenienles, qiioniMi uni diciinr : Inter nalos mu-
nam clafitatis visionein conservat, in liac vila la- B lierum non surrexil mojor Joaniie (Matth. xi), elc.
borautes videre et adjuvare dignatur. Arca Eccle- (61). Nolandum quod Iriginta cubili aliitudinis, de
siam sigiiiiicat. Unde esl illud evangelicuin : Pur- quilius supra lcgitur, usque ad inedium coeiiaculum
gnbit aream suam Dei Filius.id eslEcclesiam suam: periingebant, deinde iriginta usquead teriium ad-
tritieum congregabit inltorreumsuum, pitleas aulem debaiilur, qiiousque ad porlicum, quoe erat circa
cpmburetigni (Matlk.m). Oriiamvero qui itlumina- lempluni ah auslro, aqnilone, ci occasu lecliiin per-
ius dicilur, nalione Jebusseus, genliles significal il- veniebanl, seciindum Joscpbum ; deinde usque ad
lustrandos a Domiuo, ctin filios Ecclcsirc iinmit- siipremuin lempli lecium sexaginia culiiti iiuincr»-
taiulos. Unde est illnd : Fuislis aliquando lenebrm, banliir, et sic loia aliitudo lempli scciindum Parali-
nunc auiem lux in Domino (Ephes. v). Jebus con- poinenon in centum viginli cubiios coiisummata
culcata inlerprelalur; Jerusalem vero visio pacis est. Quod atilein oiiinis altitudo templi erat ceiiuiin
dicitur, in qua dum Orriam genlilis regnal, Jebus viginli cubitoriim, primitivam significat Ecclesiam,
dicituf; cum David in ea Jocuni bolocausli emii quoe Spirilus sancli doiuiin accepil in Iioc numero
(/ Paral. xxi), et Salomon sedifical lemplum Dbmi- - xironun (Act. i). Apte etiain in boc lerlio domus
ni, Jerusalem vocaiui'; quia genlililas divini cullus Domini coenaculo consiimniaiur, quia posl prsesen-,
nescia conculcaiur ei iliuditur a daemonibus. Sed tes fidelium labores, posl acceplam in fuluro re-
cuin eam graiia Salvaloris respicit, pacis in se lo- quiem animarum plena loiius Ecclesise felicitas in
eiini ct nomen invenit. Unde dicilur: Beali pacifici, resurrectione r.oniplebilur.
quoniam filii Deivocabuiitur (Mallh. v). Igittirwdificavil Salomon dotnum,el consutnmavit
(56) Fecil eiiam Satomonin lemplo [enestras obli- eanuei adificavil parieles domus inliinsecus labutalis
quas. Feiiestrae obliquoe sunl, quibus pars exterior cedrinis. Parieles inlrinsecns tabulalis ccdrinis
angusia, et <inierior diffusa esl. Dicunlur atitein operiuiilur, cum corda fidelium amore viiiulum
feneslrae, eo quod "Iiicein fenereiiiur. Lux eniia rediindant (62). Sicut ciiim cedrus peifectos signi-
Gr.Tce &{ dicitiir.; alii feneslrainpiilanl, co quod ficatviros, ila locis opporiunis celsiludineni virlu-
donini lucein minislret, compositum videlicet no- ium, quibns a'd eamdem pervenitur, perfeciionem
nien cx Grscco Latinoqiic sermone. In feneslris insinual. A pavimenio domus itsquead summitatem,
ergo obliquispars illa per quam ltimen intrai, an- et usque ad laquearia, operuil lignis inirinsecus. Te-
gusta est; sed pars inlerior quse lumen suscipit, giinltir omnia lignis a pavimcnio domus usqUe ad
Jala; quiainenles conlcmplantimn quainvis tenui- summiiaiem et usqne ad laquearia. cum elecli a
Tcr-de verojumine videanl, in semelipsis lamen ma- D primis fidei rudinieiiiis nsqtiead perfeclionem bonae
gna amplTiudiiie dilatantur, quoe videlicet el ipsa actionis, el usqiie ad pcrfcciuni palrjoe coeleslis
quse conspiciiinl, capere pauca vixpossunl. iiigressuin insudant operibns bouis; cum a primis
(57).-Osli.um lempli Dominusest; quia nemo ve- jitslis usque ad uliimos in coiisuiniiialione socculi,
nit ad Pairem nisi per ipsum, sicut ipse ait (58): onines virlutibus siudenl, quoriim merito diccrc
Ego sutti oslium.Per me si quis inlroierit, satvabi- audeani: Christi bonus odor sumus Deo (II Cor. u).
lur (Joan. x), etc. Templiini eniin versum eral ad El texit pavimeitlum domus tabulis abiegnis. Iloc in
orienleni, el porticus habebat osiiuin ab oriente Paralipomenon plenius scripiuni esf sic: Struvil
: cOnlra ostiuin. leihpli, ila ul sol ajquinoclialis pavimenlum templi preliosissimo maftnore mullo de-
biiens directis radiorum lineis per ostia iria, porli- core (II Paral. m). Unde patel, quod labulas

(55) Rursum ex cap. 5. meon, el Anna, eic.


<5ti) Hsec ex S. Isi.d. lib. x.v Eiytu., e. 7. (60) Jam ex cap. 9.
(57) Rursuriiex Bed., cap. 5. (6i) Ihcc cx cap, 8.
(58) Supp. ex edil. Hinc alibi dicit. (62) ltursnm ex cap. 9.
(59) Edil. pareiites jiroecursoi-is Domiiii, Si-
75 SERMO II. TN DEDTCATIONEECCLESLE I). 74
abiegnas qiiibns pitvimcnium texil, non in tefra A' siipernae nioeiiia civitalis gratia charilatis implevii.
posiiii : sed pfimo illud iiiarinbre protexit^deihde (GG)Altare (67) ejiam ihymiamatis quod erat
labulas superposuil, ef teiiiuiii his duobus auio ve- auie oiaciiluiri, de qtio subditur : Et loium allari-
sliltiin adiidil. ^qiiilas pavimenii, sanclbrum' coii- xsracuii texit attro. Uhde iliteHigiitir, qui idem
cordiam ei buinilitatcm iiisinuat (65). Lapides pariei altafe de lapide factuni, cedfo vCstilum, deinde
tis vel paviinenli, tabulae ci aurum, saiictoioiii aufo coopeflum est. Paries cciirinus doinus irile*
viiaiii signiiicaut; sed lapides vivi sunl sancli, foi- rioris januani liabebat in siipeiioiibns per toluiii,
liiudine fnlei in unahi eaiiideinqiie regulam gluii- qiib. fumus incensorum intrarct; quia oculi Do-»'
liati; labiike cedrina; vel abiegnse, lalliudiiie-vaiia- iiiiui aperii siiiit siipef doinum ejus die ac Tiocie,
rVini virtuiUiii seciiuduni * doiiaiioiies Spiritus ci aiires in oratione sefvoruin siiorum iiirnioe, ct:
sancii uii.i fide ad alleriitinni coniiexi. Maimof hiic pcr iotam Ecclesise laiitudiiieni diflusar per
candidum ex tjuo consirucia esl •doniiis, elecibriilii oibein. Interiof doiiius secfela: cceii, arca foaderis
actionem iiiiindain significal, el cbriscienliam ab Salvaloreni significal, in qub foedus pacis liabemUs'
bmiii hoevo cofruplioriiscasiigaiaui. Uhde estilliid: apud Palreiri, qui pbii resurreciionem ascendcns in
Mundetnus nbs ab omtii inquiiiameritq cainis et spi- cnrr.eni, sumplam de Virgihe iii Patiis
^cajum,
ritus, perficieritcs sanctificalioiiem in Ihnore Dei ^ dexiera KolIocavil.^Oraculuiii eiiirii vocaiui, cuni
(11-Cor. vii). Auri laininou.sunl supcreiiiiiieiiieiii ilivina hoiiiinibus vcliihgelica locutio cuih Secrel::-
siieiiiia; chariiaiem- habeiiles. :'
fiuii fevelatione coiicedilitr. Uiide beric /bfaculum
(IjiyjSdificdviiquc viginti cubiioritm ad poslerio- ii! abdiiis, id esi ni interibre dbmo'; faciuni esi;
ieiri partein lenipii tabulala cedriita, a puvimehlo quia in superna patria aiigelorum visib et ailbcutip-
usque\\ad superiota : et fecit inieriorem doinum ord- et ipsa Dej prseseiiiia revelabiiur. Uiide esl illud :
cidi in Sanclum , sariclorum. Prior doinusiii quain Yenil hora.cumjam nori in proverbiis loqudr vobis,
semper iniroibaiit saceidoies, sacrificmrum olTicia sed palatri de Patre dnnuniiabo vobis (Joitt.,"xvi).
cOnsiininvanies, prsesens Ecclesia est, inqua qiiPii- Et itcfiim : Egd diiigctm ehm, el inaritfestabo ei
die-piis insislenles operibus, Domino sacriiicia meipttim (Joah. xiv). Domiiiu quoque ahte oractiliim
landis offerimus. lnicrior vero, quae adposleriorem auro puvissimO; qiiia peffecti ih h;ic vita-
operuil
leinpli paiiem facia est, vitam oeieriiam in ccelis necdum de Patre pai-abolam auilife/ideni :(/. ii-
signilicai; inlerior quidem a eonversaiione nusiri necdiim sed : idem et-
dein), palaih qtieunt videre.J
cssilii, quia iu prseseiUia sumnii Rcgis peipeiua opus juslilise, ne morlua aul oliosa videaiur, diviritt
beaioruin soiciiinilas agilur. Unde dicitur ; Iiitra ornanl amore, per qiiam pleiiam Dei cognilionem
in gattdium Domini lui (Maitlt, xxv).;Sed, lamen C mereanlur. Clavi aurei
' quibus laiiiiiiav aufeae alli-
poslcrior esi leniporc, quia posf '
socculi labores.
geliantiir, proecepia cli.ariiaiis, et pfomissa- oeleriiaa
Porro quadraginla cubiiornm erul ipsiim ietnpldm clariiatis
sur.t, quibus in exercitio virlulum-, na
pro foribus oraculi. El cedra omiiis dointis vesiieba- dcficiamus, donahie Chrisli gratia contineinur.
tur,ltabcns tomaturasjel juncluras suas fabrefaclas. El tqlum cillare oraculi texit auto. Hoc altareper-
Ilic iuimertis iii significatione prsesenlis laboris poni- feclorum vitam in vicinia ora-
signiPicai, qni quasi
tur, siciil quihquagenariusfuiufavquielis el pacis^De- culi
posiii, desertis.. infimis delectaiionibus, ad
cchieiiimsunlpra;cepta,-quibusad viiainpervenil.ur; splum regni ingiesstim ctiram iniendunt. Unde iri
deuario significaturvila quam desideramusetpro qua hoc aiiari iioii cames victimaruni, sed sola inceni
iiiboramiis. Quadraliis vero, mundus in quo pro ea-
debant iliymiamaia; quia tales ^non adliuc peccata
deiii acquirenda ccrlamus, utesi illnd: Deregionibus '
mari. cainis, cl illccebras cogitalionum in se .maclaro
congregavit eos ,\ a solis prtu, ab aquildhe, tt setl lanliim oralioniim et desiderio-
opus liabelit,
(Psal. cvi). (65) Habet domus in labulis cedrinis nim spiiitiialiuin oiioramenta per ignem seterni
lornaliiras suas el juncturas fabrefactas, cuin
amoris in conspeclu Conditoris offerimt : Domus
electi ad iiivicem pulcherfima chariiaiis copula aulem cum mdificarelut, lapidibus dolalis alque
iieclunlur, ut cor untim habeant ct animam unairi.
perfeciis mdificala est; ei malleus, et securis, et
Tornaiune eiiinv quse jtinciuris labularum appo-
oiiine ferramentuni nbn sunt qudita in dotno ,"cum
iiiiiittir, ul tiiium iabulaitim fial ex oninibiis, olli-
cia siint charitatis, quibus sancta fralernilas copli- mdificarclur; quia fideles qui ad ocdifitiuui ccelesle
pertineiit, non debent hligare, murmurare , delra-
lalur, el iinain Clirisli domum * loio orhe lci-rarUin

Oi-aculum nbi erat habebat vice- liere, neciii supervacuis rebus coiucndere, ;sed. in
componilur. arca, omni pace- et cbncordia vivere. Iii sileritio prpfi-
nos cubitos in. loiigiuidine el laiitudiiie, etajtitu-
cii et icdilicatur domus Dei, quia congregationi
dine, id esipcr quadrum; quia in superna patria ubi
Cliristttm licgeni videnl oculi sanclorum, sola chafita- electorum,. quoe sclerni Regis est liabiialio, ab
tis divinoegralia refulgci per omnia.Unde sequilur: omni convenil cessare lumullu sseculi.
El operuii iilud dtque veslivil aurp purissimo; quisx Etfecil in dmculo duos clletubim dc iigiiis a/i'J
(65) Ilaec ex cap. .(66) Ex cap. 12
(64) Ex cap. fO. Beda ufii sup. ' •' ' (67) Suppl. el corrigc ex edit.: Sed el qllaieveslh
(65) Jain ex cap. 11. vit cedroi Altate dicittlitjmtamalh, etc.
~ ' ' /-:•
PATDOL.CCIX; . 3
75 -.' S. MARTINI LEGION. SERMONES DE DIVERSlS- / 76
varutii, tlecem cubilorum altiludinis (68). Clicrubim A NeCsoliim de illoruiiiquos seeum hiibciit intiis, jus
angelicae dignilaiis vorabuliim esl: et siiignlafitcr lorurii felicilaie lauantiir; sed etiaiii iibstrum , qn;
clierub, pluraliter /vero clieruhini. Per . cli.erubiln forisadhuc poshi de profundis ad Dominiiiii clania-
ergo angelica ininisteiia quae" Conditbri seihpcr mus, ciiram geriiiii, Untle de eis in Pafajipomeiniii
assistuni incoslis,possunt inlclligi. Dejignisbli- scfiptum est: lpsi siqbani ereetis pedibjts , et facies
varuin decein ciibitoruni allitudinis esse dicuittur ; edrum veisa etant ad exieriorem doinum (11 Paral.
qnia arigcli graiia spifiliiiili uiicii siini, ne iinquaiii 111);qnia siilicel a yia veiiiaiis in/qua mox coiiditi
arescant; ali amore Dei,qiios ilucc coelesiis sapien- posili suiil, niinquam iibeiraveriini; cl nos ab hnjns
tise mox ipse qiii cfeavit, implevit, Possunt per peregrinalionisocrumna. erepics, ad siiiini desidei aut
duo cherubimi.duo lesianyeiiia Xiguraii. Tjui che- pervenire consoriiinn. Sic crgo pcdibus slant ereciis,
rtibiin in oraculo siihl facti, qtiia |n colisilio tli- sic alas auro lcclas ad oraculi parictes exiendiini,
viiiaj: provisionis ripbis inaccessibili cl incompre- lif ficieshabeani versas ad donniiii exteiiorenr: qui»
hciisibili anle ssecula dispbsiluin est, quaiido, ei angtii siic suaiil perpeluo iiinocenliain conservaiiti
qualilcr, qiiibusve /aiiclofibus Scripliira coiide- sic (!e sanclariim aniinarum bcaiiiudiive inccelis
ictur. Diio facii siint clierubim propler coivsorTium". cxSUllaiit ; ul eis cliani quos iidlmc in lcfiis
Vharilatis sigiiifieabduiii; quia niirius quaiii Jnter I* peregrittari cpiispiciunl, pperii fefrc non dcsisiaui^
dtios cliariias Cpnsiare;'..'lioir polesl. Unde . et donec ad cceleslem patriam cos perdiicaiii.Oni-
(Iiscipuli ad pitcdicanduin niiiuinlur hiivi (Lnc. x). iieseuimshiit adminisiraiorii spiriius,in minislerium
Aloe cuni lii. sanclorum lioniinum ineniibiis fflxas'_ missi proptereos, qui liivredilalem capiunl salutis
poiiiinlur, yirtutes eoiuin sigriificant, qriibus ad (llebr. \)."':. - .'-;V
coeleslia vb.la.nl' et eoiiversaiilur. Cum vero in Eiomnes parietes tcmpliper circutlum sculpsit
sigiiilicatiorie aiigeloriim: ponunlur, graiiam pef- vatiis cchttitttris el iorno (69), Sculpiinlur parietes
peiiue el indefcclivse felicilalis eorum, qui semper lorno, ciii.ii prompio ainnippolleni fideles adfacien-
in ccelcstibus in miiiisleiio sui persistunt Condi- -dti-inqiuc Doininusprsecipil, hocper singula dicen-
ipiis. "Vel quia leyitafe spiriinalis naturoe siint t;'s : Renedicam Dpminum inomni tethpqre; sempet
pitBjilijUtubicniiqnfivoliicriiil.staliiiiquasi volando iiiusejitsin oremeo (Psal. xxxiii). Et ilerum : Pa-
raiuni cor meum Deus, eic. (Psdl xvi).;Quia torna-
pefveriiarifVQuirique cubitbfiihl aia cheiub Unai «t
inra cailcris arlibus velocilate proncellil.et ipsasihi
quinque .eiibiibruhi ala clierub aiiora; qiiia ih
oinni 'labeiiliuih refiiifi varietaie sancli lioiniiies regulam , qua sine errpre Ppereliir , servat, bei;e
seiisus corporis -in.bbsequiuin Coiiditoijs exieiiduni, i,"per hanc pia Sancipriim vita sigiialur, quse parata'
pciilos liabeni.es sempef ad Dominum, audife el esl semper ad obsequium Domini , cl hoc iinplere
desideiafe vocelnTaudis ejus, elenarrare universa sine diverliculo crr.andi, loiigousu ..virtulum exerci-
'liiirabilia ejiis.Decerif cubilorum altiludiiiis sUrit, lata, didicil. Facit pitluras.; varias. <]uasi promi'-
qui (/. qriia) deiiarlb aHeriise viloe fruuiiiur, ha- ncntes de pariele et egfedienlcs, cum Deus mtilii-
heiites iiiviolaiain Gondilofis imaginemy sefvafa laiiasviiiutunioperationes fidelibus lribuit,viscera
sancjitaie, jusiiiia et vefiiate in qua condiii siinl. scilicel misericordise , benignitatcm, liuniili iaieni,
Peiiarius enim decem obolis constat, et coniinere patieuliahi, modesliam, etc;; super pmiiia autein
in se nomeii et regis iinagiiiem solet. Uiiius pperis charitalem, quavesi viiiculuih p.effeciioriis(Col.m)'.
el mensureesunl duo :(-hei'ubini,quia iiulla dissehr Pavimeiili sequalilas.huinilem cbncordiani fralcriii-
sio voluiuatis in supema pafiia esi, ubi uria cadeiii- laiis sigiiifical, ubi cttni sinl Jutlaei et genliles, bar-
iilus-: hari et Scythoe, libei i et seryi, nobiles et ignobiles;
que pracseiiiis Dei visione et gioria oiiines
trantur. Alas igilur cheiiibini interiores super cuncli se iii Christo esseTratres, et euindeinPairein
arcaiil se iriviceni Coivlingebant; quia pari de Do- biibere in ccelis gloriauiur./Texit ergo Salomou
"hiiiib atiesiaiibne coiiseiitiiint. liem iilis-exlerio-- pavimciiliiin doiims auro inlrinsecus, quia Clirislus
r.bus islse unniri parieierii, illoe alleriim coniiiige- :D angelos ei aninias jiisioiiiin iu ccelisplenario dono
baiiv.iiuia Yetiis Tesiaineiilum proprie anttquo Dei perfectionis iiuplevit, et peregriiianies in sscculo
populb scriplum est, Novuin nbbis qui posl incar- cives pairise ccele=tissignaculb dilectibnis selernse a
iiaiibnein Dbmiiii ad JidemvenimuSi Et secundopa-' niofiaJium vililale secrcyit. ^ ; - :
!r":eii, id est- scpteritiionali, comparanfur, quibiis Et in ingressu oraculi feciiduo ostiolq de lignis
"pbstTiigoia etieiiebras idololairioeluccui vcrilatis olivarum^poslesqtte aitg%torum-quinqne (70).- Uniis
(bgiioscefe daiuin est. Exlendunt alas ad invicein erat ingrcssus ,.sed duobus ostiis claudebatur , ei
''siipei arcaiii, cum ad laudeiri Crealoris referunl cisdem reseratis apericbalur , sicul et templiim^el
boiiiiiii quod accepcruiil. Exicildunt etiam ad -pofiicus ante templuin uiiuni tantuin hahcbaut iu-
-iilruiiiqhe parielenii braculi a,las: quia laitarites iroiluni, quia «iuis Dominus ,-nna fides,unutii bup-
in ecelesii patria iiistos ulriusqub pJebis yisione ,iisma,unus Detis et Paier omniutn (Eplies. i\): Dtio
qiioque 'siise gloriae aif laudem Cfealbfis;exCitaiii. surii osiiola, ijuia Deuni ei prbxiiiuim diligunl an-
- ,. ;;v\ •' ''
i'68)Ex cap.Ta" ..:; '""::(70)E.xcap.vijj.•' '*':
(U9j Ex cap. 14. ,,',;. / V:. :.
77 SERMO II. IN DEDICATIONE ECCLESLE II. , 78
geli et honrines saneii; neque januam. vilse nisi per JA.baf psiia non duplicia sed simplieia; quia jn aeterna
gcminam dileciionein. posstint intrare. Postes ha- beatiiudin.e non eril necessaria fi.des, nec spes, ubi
lieul angulorum qiiinque , quia nonsolum /animas quoe nuiic credimus et sporanius ,.nianifeste vide-
"electoruin aula cceleslis recipit, sed.el corppribus biiniis.
immortali gloria pKcdilis in. .judicio fores aperit.. His ostiolis velum additum esl, sicut in Parali-
Qiiiivqiie cniin sunl sensus, corporis. Uterque ergo pomcnoii scriplnin esl: Fecit, inquil, yelnin ei
postis oraculi alius est quinque cubitoruin., quia 'hyacintlto, purpura, cocco, et byssp : el inlexuil ci
splis i|lis supernae palriae iiilroilus pandi lur, qui cherubim (U Par. m) , decoris scilicel gralla , ut
omnibus cprdis el corporis sensibus Dpmino ser- ii.iler parictes' deauratos eiiam olosericunl fulgeret.
viunt. Et sculpsit in ostiolis.pictutam cherubim.ifit IIujus ergo veli sedul.i apcrtio , id est intrantibns
palmaruni species, et anaglyfa vaide proeinineniia,'et fevelatio, significal apertionem Jegis et regni ccele-
texit eq aurp,fit operuil iam cherubim,q'uatn palmas, siis, quoe npbis pcr incarnationem Chrisli donal»
ei.ca.tera aiao. Aiiaglyfa Gr;cce, cmlalurm dictinliir esL Unde, baptizaio Domino, cceli aperti sunt
Latine; quia virtiiiiiin operibus quoe per orbeni (Matth, m), Ui osieudcrel, qnia pcr haplisnia quod
Ecclesia in sauclis el perfectis viris exercel,. i.IJ.i ipse nobis consecravil, januain cceli debemus in-
"
proecipue quibus fidclium cura commissa et.claves gredi. El ipso morienie, idem vetum scissum esl in
" tnedium a summo-usque deorsum (Matth. xxvii);
regni ccelorum sunt datae ,. omiii debent solenia
iosislere, ut quantum gradu prseemiiient coeteris, oslendeiis quia figurae legis jam finitse eranl, et ve-
tantum pr«cellant merilo honae aciiouis. Ilabcnl ritas Evangelii arcaiiaquc coeieslia, el ipse ccell
enim jnsepicturam cbcrubim sculplam, cum coele- ingressus non adbuc figuraliter sigiiificandtis, sed
siem in ierris vitam pro posse sup menie el opere sialiin omnibus apCriendus, qui ab iniiio mtindi in
iniiianlnr.. Habeiil palmariira species, cum super- fide veriiaiis de nuindo iransierunt. Unde idem ve-
uam reliibutioncm fixa iiiteniioiie iiietlitiiniur. lum sub quo in oraculum inirahalur, ex iiyaciiiiho,
Palina enini. viciricis maiuis ornatus esl. Habent purpura, cocco, et bysso factum esl, eique clicru-
anaglyfa.valde proeminentia, cuiu cciiissinia bono- birii- intexti. Hyaciiiihus enim qui coeli colorem
rum operum documenla, el quaenenio sinistre inter- iniitatur, supernorum desideriis comparalur. Pur-
pretari-valeal, oslendiinl. Fecitque in introilu tem- pura vero quae sanguiiie concbyliornin conliciliir,
pliquadrangulaios posies de lignis olivarum,. et duo ct sanguineam proefert •spcciehi, sacrameiiiuui
osiia de lignis abiegrits allrinsecus.- et utrumque Deniinicae passionis signific.t; quamiios imitari,
ostium duplex eral, el se invicem tenens aperiebalur. |Q crucem nosiram portando, debemus, In cocco ru-
Sicnt.ingressus «raculi quo ad arcam Doinini clie--. bei coloris virtiis exprimilur Dei amoris.-Unde
riibi.mque pervenilur, inlroiliim cceli significal, quo dicitur: Npnne cor noslrumardens eral in nobis(il) ?
ad visionem Dei supernprumque civium nos iiilro- , (Luc. xxiv.) Byssus, id est. liiiuni , qui de lerrs
. duci desideramus; ila introitus in teiiipltim pri- virens oriiur, el longo ariificum exercilio exuil vi-
niordia nostrae convcrsionis ad Detim iiisiiiual, roreni, et c.dnciiur in alborem, casii.galionein car-
,<maiijJoin proeseiileni Ecclesiam inlranius. Islc.Jii- nis significal. Unde Apcslolus.: Mortificate membrcs
gressuin noslrum ad. fldem , ille dcsignal ad spe- veslra, qtim sunt super terram , elc. (72), fornicaiio-'
cieni. Unde postes hujus introiltis qiiadraiigulaii nem, immundiiiam , libidinem, elc. (Coloss. m). lle-
stirii propler quatuor Evangelii Jibros, quoruin liiin ad album nos vult perducere caridorem , cnm
doctrina in fide veriiatis erudimui'. Aliier : Qua- dicit: Obsecto vos ut exhibeaiiscorpora iestta Ito-
ilraiigulatos esse referunlur prpplerquatuof scili- slidm viventem, sanctam, Deo pldcentein, elc. (Rom.
cet principales virtutes, prudeniiam, fortiliidinem , xii), InlexiiiUur cherubim.el eisdem coloribus con-
jiisliiiam , leniperantiam , quaruin fiintlameiiio lir- ficiuniiir, cuni in iiuivcrsis qiufi pie agiinus, a vrne-
iuissihio omnis boiiorum acfiium slruclura nitittir. natis dscmonum lelis per angelorum prasidia, Do-
PrudeiUia enim esl, qua discinius.ipiid uos agere , 0 mino donante, proiegiinur.
qiialiler vivere depeal. Fortiliido, per qiiam ea quse , Posl haec mdificavil atrium interius iribus orditii-
agenda didicimus, impleiiitis. Qtias bene Propheta bus lapidum politorum, et uno ordine lignorum ce-
compleciilur dicens : Dpminus iljtiniinalio tneq, et dri (75) iEdificiuin ergo templi inira airiiim sace>-
sahis mea (Psal. xxvi). Illuininaiio s.cilicel, ut quav dotum perfectorum WEccIesia vitani significat, qiif
agere dcbcamus, edoceal. Salus vero, ul hoecageiida excclleiilia virlulum Dpmiiio appropinquant, el aliis
coiilinnel. Teinperaiilia est qua disceiiiiiuus, ne verbo elopeie ducaiuu) saluiis ostendunl.Sacerdoti
plus aut uiinus juslo prudeulise vtT foiiiludini slu- eniiu iudiciiur, quod sacrum minoribus ducaiuui
dcanius. Elquia quisquis prudenlia, fortiludine, prsebeat; quo nomine non soltiin aliatis ministii,
el leiiiperanlia utitur, vere est juslus ; quarla post episcopi scilicet et presbyteri, sed et omnescen-
prudentiam et forijuidiiiem el lemperantiani jusii- schtiir, qui altiliidine docirinoe et conyersationis
lia sequilur. inlroitus interioris doinus duo habc- piseeniirienl, qui nec sibi laiituni, sed eiiani plebi-
(71) Hic rccteproseqiiiinliiredit.: rfum loquerelitr cmtera; manifeste corruplus est.
in via,ei apcrirel. uobis Scripturas? Veruni noster (72) Superesi hoc, etc.
uis. qui iia scribit post verbiim nobis; de i, d, et (75j Ex c. 16. clrca medium. .
/$-."". ""'.•."..' S.MARTlNl LEGION. SERMONES DE DIVERSIS. 89"
Tiii» pfosuriiVfQui diim/cpt^ipfa siia hpsiiam viteulein, A enim ClirisIUs osteiitlei nbliis P.vlremj ci sniTiciii
;"sa>-- liobis (Joani xiv). Dies aulCrii jtidicii bclor.aiio riii-
•iS.iir/anJj^^JeoijM^/p/^at^tiiem '(libi>ii/-icnJ'eSliib'elil
ceitloiale riilhisteriuin spiriiUaJiter ex.ercenl. Unile niero lypice cxprimitiir,; quia hoc sicculum qiiod
ibti Ecclesiae Ipqtiiiuf Peirus : Jos qiitem regnle agltur septem diebus sequilur. JEdificaviique eain
sdcerdotiuiiii, geiissancla,.popitlus acquisilionis(l Pe- ahiiis seplcm, el octayo cohsunimavitjqiiia Ectie-
ir. ii). Tria Itgiiiius dtria ih tifcuilii templi fuisse. siii Ibtd linjiis saechli leinpni-ev qiiod seplein dierum
Nairiquando iii Saneia sahctofuhi intrabal pon- circuiiu peragilur, ex cleciis ciiiis.lfui.ur anitnahii',
tifex," iii-ipsiihi iemplriin saeerdoies purificati sta- el in fine ssccuii siuitii iiiGrciiieiiiuiiVad perfectiim
bant; ei nbvipufificati, ima ciini LeviiiS el canlp- perducit. Vcl ob significalioneni spirinialis graiia;,
rihiis, ei cuiii viris Judseis braiues in iuiiitiuiii per quani Ecclesia solum iil sil "Ecciesia perciplt:
airiuiii sub djvb, id esl iri aperio sub aere, si sere- qtiia sine Spiriius saiicli donis nenio fidelis efiici;
nuiii esset, stahant; si vero Teinpesias, in pofticus vel,fi(lem servaie, vcl merito fidei .id cbrbiiaiii:jii-
pfoxinfas sese lecipielvani. Iiv exTefius vero alrium sliiise poiest pervehire. Hifam artifex de Tyro, qtiem
Juileoe ihiilicres pUfificaiae eraiil. In exlremuhi vero assumpsil Salomon adjnibrerii opeiis siii, 'electps"
alfiuiii gehtiles eraiii", et Jndai qui nuper veiie- de geniibus priiilicalbrcs significat. Maler cjiis vi-
i-iiiii 'cx/gentibus -''iisqiie ad rsexlum purificatioliis diia propseiilem Ecclesiam designat, pro qna Gbri-
<liein.:TI)e lils alriis pfacciiiens Psaliiiisfa/dicebal: sius vir fjus morie gusiata resurrexil,"in coeliim
Ecce iiiiiic' beiiediciie Doniiiium,oinnes servi Dbmihi, asceiKleiis, perogrinaniem reliqnit in lerris, cuju»
qhi suitisin doriio Domini, in qtriis doirius Dei lilii sunt pr:cdicatores et OhinesTideles. UnJe est'
rihstri (Psqli cxxxiii).^lii bis alriis aiqiie porlicibus illnd: Pro patribits tuis riaii sunt tibi filii, etc.
" -' 'ir-:
jeieinjas et aliipibplieise, iri liis Dominus et apo- (P*n/.'xt,iv).
toli 'pfsediCabaiii, in harum aliqua Doihiutis sedebat Ei finxil ttuas colttmnas cereasj decem et-octo cttbi-
dbceris, qiiarido tevilaiitibns PJiariseis oblala csl illi torutn altiindinis columnain unatri, et ejitsdem ditiitt--
m|i)ier aduilerii judicarida (Joan. \m). Tn-iiis cori- diniscolumriain alieram; et liiieaduodeciin cubiioriim
sisiebarit /vendeiites oyes, et boves, ci coliimbas, dmbiebdi colitthndm uiraiiique (75). Ter cninv seiii
qiiosvejiirilnavil (le ienipIO' (JoftM, ii). tn liis Pcfrus dccciri el octo faciuni; sed liia ad fidem pertiheiit
<;ljbaiiriesclaiiduiri iiiveiiiehiessanayeriiiit(.4r/.iii). prpptef Ti-iiiiialem/sex vero ad Operationenv, quTa
Ih iiis bfabat biriuis iiiiilliuidb pbpuli, qiiando in- sex diebiis faCltis est mundiis, Tria pef sex mulli-
cehsuhi pbiieiitl Zaclianoe ahgelus ad aliare lliy- plicariiur/ cuin jiisiiis ex fule viyit (Ilabac. ii),"et!
itiiiviiitiiisjippaiiiilj eiimque de prieeiirsoris-fipniini C cognifibneiri pioe fidei ciimnliil ex securiiaie hpriae
liaiiyitate perdbciiif {Liic: \)y Aecedelva.lviilgiis us-r aclionis. Lineaduoiiecim cuJuibfum qiiae utramqiie
qiie ;td aifiuifl siicefdbinrii, et liosiias Usque ad ja- ambiebat coiuniriam, dpctfina esl aposloloriini.
iiviiiiii deierebat stiscepias .-a sacerdblibus, ci 111 Nbrma igitur ajioslojicat; iiisliiiitionis ambil cblum»
;_-et ipsUih liani litrariique , "cuhi dPCior Jiidoeis vel geiitrbiis
iihiiri •:':'ci1ai'as/i'.'eciil.is^''''pto'sequeb'atu.r
ciiiiiii ienipTdili Cuiii' aperiebaiur, a lorige iilspjcie-s prsedicare missiis, ea larilum cuiat Tacere et di-
bal, neciaiiien eiiani /alriuih sacerdotiiin inirarc cere, qtiie per apostolos accepil et didicit ab/Eccle-
pOiefaVSed/de iiifJeiioribus ad Doiniiiuin clamabat; sia. Nam qui aliier vivere vel praedicafe .voliieiiii:
ijiiia iicc. Ciiriisiliurii iii Ecclesia siniplicilas a Do- et aposlolica decrela spernCre , iioh est columiia in
ii ino despicitiir, qiiarido fideliiei; qu;K possuiil, teiiiph) Dei; qUia ciiin apbstolica slatuta sequi co;i-
voia pieiiilisoferunl. liispiciiuil ejviiii in ienipluih leiniiil, vel exilitate inertia;, vel grt>ssiludine ela^
a-longb ."ciiiii vilam Siibliinitfiri disceieiH adniirafi iionis, duodeciiiv cubiiorum lineae non convenit.
gaUdeiit;ei qups Viiiiuiis iiniiatioiie sequi hequeiinl, Duo igiiur coliiiiin.-eappstolos et cunctos dbclores
piae veherafibnis afnplecluiiiur PlTcclu. Uims ordo signilicant fortes fiile et optre eiereclos conleinpla-
ligiiorurii ceiiri horia Tist bperaiio sine simulaiioiiis tione. Duac auieiiisunl, ut pravpuiiuniet circiiincH
D
cprriipiiorie exhibiia, siiie cujiis ailiectione fides, sioneiivpT-Cdicaiidbih EctiCsia iiilrodiicanl. Osliunv
spes, eis^hariias vefa.esse iioii pptesi. Ligtia enihi fcinpli coliimriaj iili uiroque latere posi.lic circum-
cedri pfbpter odoris gfaiiam el inipuiribileniiialur stiint, ctinl minislii sermonis iilvique popnlo iutro-
rise ppiehtiaiiv, pefsevefantiaiii, et faihani piae actio- iluin- coeli oslendinii. Duo autein c.ipiiclla capitibus
nis «lesighaiiiv coliimiiarum superposiia duo suni.lestaiiiciitaV quo-
'''^rib''^uqrld'''re'^Stdom6nis\ fundatd est domus runl iiietlitationi el observaiioni doctores',el aninro
.i)ojBiHiVirt;weii*<f..2ii(ijidesi''Maio;ei in uiind hnde- subjiciiiniuf el corpoft. Undeel uirumque Capiiel'?
cimo ejusdeiii regis m«iM<iBut, id est Oclober, per- 1'iiiiiqiiinqne cubilbs altiiudinis habei; quia quinque
[ecid est dothus ihbmni opere suo, el in' omnibus libris Seriptura Mosaicse legis comprelvendiiur.
uieiisilibus suis. (74) .Quod autein in bctavb aiilio et Ouinqiie eiiarii saeculi seiales tota Vetefis Testa-
bc.i.ivbiiiense "perfecta est donius in omiii operc suo, menfi series complexa esl. Novum vero Tesiameii-
iul fiiiuruiii ssecuiuin /Jieiiique jiidicii pferiiiiet, ul luni Tion alia pfajdical, quam qUae Moyses pi;a?i!i-
(juid ei ampTius addaiurj inveiiiri ripii possil.Tunc candaper hoc praedixeral. ct propbelse. Unde est
- "
(74) Ex cap. 17. (75) Ex cap. 1&, .
81 DEDIGATIONE ECCLESLE •II.'
SERMO II. IN ...':'.. 82
illud : Si crederelis Moysi, crederetis forsilanel milii. A non niibeiil neque nubetiiyr ,\ MqltH, nxnj;. q«i«d
- mori ultra non poterunt (Luc. xx); qiipd ubi esl
(Joatt. v).
Et fec'l spscics retis el calenarum sibi invicem miro Chrhlns, ibi et ministri ejus erunt (Jqan. xn), ct
opert conttxlarum (76). Species enim calpnarum^ et csetera hujusmoili quse splis ejus civibus. peifecte
simililtido relis in capitellis varietas esl spirilua- ' •
palenl.
Jiiiin virtulum in sanciis. Unde est illtid:Astitil re- Siciit malogranatprum. uno fpris cortice. mulia in-
gitia a dexiristiik, etc. (Psal. XLIV),id est in vcsiitu lerins graiiaj-concluduiiluf; ita sancla Ecclesia uno
Ailgidoedileclioiiis, circumdaia varietale diversonim lidei muiiiniine imiumera electoriiin agmina i.itclu-
(hafismalum. YcJjnniiiplex contextio calenaiiun el dit. Bcnc aulem capila columnarum malbgranatis
expansio retis -mtiltifarias doelorum personas Insi- erar.l circumd.ila in gyfo; quiasaneli dpcloresprio-
iiuaf, qui «uii veibis proedicalorum fideliter «he- rum fidelium vilam ad mempriam feyocani, eofum
diendo adliacrenl, qiiasi coiiimnaitiin capiiibiis su- exemplis. aclus siios el scrmones lnujique niu.n.iuiit;;
pe-positi, reiis el calenulaD niiraculum suse coh- ne si aliler vixeiini, errei.it, In ina.lo.graiiatis ergo
nexionis ciinciis pisebent. lla; eniiii calenoe iiiirp lola significalur Ecclesia. Dticeiiti ordihes malo-
sib: inviceni siuil ppeie (imlextse, quia mirabiii granatoruin in circuitii uiriusque capilelli fui^e
gratia Spirilus sancli acium est, ut vita fideliiuii " refeiiiulur. Gciileiiariu.s vero iiiiiiieius, qui.prius
locis, leuoporibus, gradu, coriditioiie, scxu, ct aelaie Iransil ad d.exieram, bcalitudine.ivi iildical aHciiiam.
miiluiin dscrela, una fideet dileetionc-.--^coiijtutcia, jD.uplicatiir liic liiiineriis niiilogranalofuin in cir^
Eiseplenaversuum retiaculain cnpitelli) ttno eiaiit, ciiiitt capilelii secuntli, ut sigiiificeuif quodutriiis-
et seplena in capitello aliero. Scptenario; numero que leslanienii populus in Chrislo sit adiinandiis,
spiritualis gratia signaiur. Unde dicitiir: Septem ct ad acternani coronam iiitroducendus,
s.iirilus Dei missi in omnem lerram (Apoc. v). Septona El siatuil duas cptumnas in porlicti lemjili, citm-
ergo versuum letiacul.i crant in capiltilo uiroque; que staluissel cotumnam dextcram, vocctrii eain nor.
'
quia Palres ulriusqne teslamenliper gratiam iuiius mineJachin, id est firinilas,; siinitiier etexil cotuiit-
Siiirilus septiformis Ul cssent ele.e.liaccepeiiinl: El nam secundam, el maip.il .jionien. ejits Bopz,jj.esl
pcrfecit columnas, et duos ordines per circuilum re- in robore- Dcxlera- igifur columna cos signilica.i,
tiuculorum iingulontiii, ut legerent cap'Ueila,;qi}<e qui veiiiiiium in carne Dominum propheiando pr:c-
.eronlsu;er stimmilaletn tnalograna:orum. Facla suiVt .dixorunl; secund.i- illos, qui jain iiunc vcnisse ct
ha?c reiiacula iit legerent capitella, id csl undiqiie mundiim redemisse lesianiur. Simili vocabtilo aniliav
in gyrum cireumdareiit; quia oinnis Scripiura sacra r colunina; censentur. Una enim firmilas, allera ip
cnm recie inleHigiiur, graliam per omiiia sonat robore dicitur:-ut .un'a fidci cl operis .f/oriiliiil-u
c-liarilatis el pacis. Capiiella enim sunl divina Volii- ciinctis iiiesse docloribus nionstraretiir, ei.iiostri
niina; fieiia verov vinciila muluae' dilcciionis. Kt leinporis ineriia tacilc notivreluf, ubi. se qnitlam
r: tiacuiis teguiit :r capilella, ciiin sacra eloquia doclores, sacerdotes et cblumiias doiiius Dei videri
dorio chariialis imiiiqiie probantur veslita, Nanrel et vocari voliinl, cum .iiijbil in seTirmoe' fidei. atl
in tis qiiav iiv Scriptiir s imn inttTIiginius, charitas conieinnendas sacculi pompas el desideranda bona.
laicl, et in eis quae inlciligimus, Jale palel-:'Copi- invisibilia; niliil habeant roboris ad co.rrigendos,
te'la auterii, quee erant sttper canita- coluin;narum, nihil industrise saltcm ad iiiiclligcndos eorum qni-
quasi opere lilii fabricald erdnlin porticu citbilorum bus prselati sunt, errores
quatuor.Per lilia, clarilas siipernae patfhe et im- Fecit qiioque inare fusile decem .cubitorum q
moflaiilaiis florihus redolens parndisi desigiialur Jabio usque ad iabium, rolundiiin in circuitu (7iT).
anicenilas, per qualuor.vero cubiios evarigelicus Mare baplismuni signiOcat,..qnja a primo bapii-
scrmo qui iniroiitini arlernsc beaTiiiidiiiis proiiiiitit, 2aio in niorem, id esi in fonna Jesii Clirisii,
etiier perveniendi osieiidit. Cum crgo sanctr docior usque ad uliiinuni qui in: fine sscculi creiiilu-
res promissa nobis lumiria rcgni coelestis iii qualnor D rus et liapti^andus esl, omnis fidelinm i/borns
Evangclii libris osteniliiiit, qnasi capila colitniiia- eanidem veritatis viain ingretli, et comiiiiiucin
ruiii, opus iu Se lilii quaiuor ciibiioruni exhibcni. debetsperare a Domino ..jusliliae -coronaih. Qiiin-
Et rursum alia capiielld in summilaie colitmnatum que cubitorum .eral .aliitudo ejus; quia qiiidqiiid
desuper juxta mensincim columnm con.ra retiaculq. visn, aiidilu, guslu > odoralii ct tactii deliqui-
Quorum scilicet capitellprum faclura pereniiis re- iiiiis, gralia Dei nobis.per abjutiouem yivillci ioiuis
. giii subliniilateni desigiial, qiiam nec orutus vidii, lelaxal. Sed lioii siillicit pra;tei'iloruni remissio
iiec.aurisatidivil, nec in cor iiominis ascendil,:qum pectaiorum, nisi quisdeiiiceps. bonis siudcat opc-
prmpamtit Deus diligenlibiis se (/ Cor. xi). Ppst ribiiSi Alioquin diabolns qui iftxierat -de liominc, s.i
l:lia quaiuor cubiiorum nlia sunl posita capitella, Iiunc a bouis-vider.il' vacare eperibns, /iiulliplii ius
qiioruni altitudo quanta fuerit non dicilur; quia redil, et facil novissima iiliiis- pejora,' prioribmi
iiuilta de ccelesti beaiitudine in Evahgelio legimus, (Mdtt. xn). Persacerdoifis qui in hpc mari lavaban-
quod scilicef ilii miindi corde Deum videbunt . lur, oniiies eiecli sigiiantur, qu.i stint ineinbra
(Malth.v); quod erunt mqttqles angelis Dci, qpod sumnvi sacerdotis Jesu Cluisli. Unde. dicitur : Vos
(70) Ex eod. cap. (77) Ex cap. 19,
83 S. MARTINTLEGION. SERMONES DE DIVERSIS. 84
eslis regate sacerdOlium, gehs sancla, popuim acqui- A inius aurosum osicndil. Ideo glorjam Tcsurrectia-
sitionit (J' Peir. n). Recie hoc^vas mafe diciiur-, in uiscjus insinual, qui corporis immorlaiiialem Tori$
mcmoriam videlicet maris Riibri in quo prins pcr (iiscipulis oslemlil, et animam divina kice coniscaiii
jEgyptiofum exstiiiclionem baptismi fofmii praeces- simiil incsse docuit. Chrislns quoque ante passio-
sit. Uiide est illud : Patres, hoslri omnes sub .tmbe nem suam qiiasi adhuc clatisum, lilium ftiii, ciim
ftiertinl, ei' dinncsntare iransierunt, etc. (1 6or:%.) • in miracuiis clartis homo refulsit. Post resurrec-
Ei resticula tr.iginia cubilorum cingebai illttcl per eir- tionein vero et ascensionem repatidnm sesc lilium
cuiium. Reslicula disciplinam cceleslium pr.xccpio- cceli avibtis, id est ahgclis el omnibus saneiis, ex-
runi indical, qui a voluptatibus mimdi religaiiiiii-. liibiil, qiHbtis in. assumpia liumahiiale poienliam
Unde diciiur: Fuiiiciihis-triptex difficiie rumpitnr divinoe claritatis qiiam habuil, anlequam mundtts
(Ecclc. i.vj: quia bbservaiio mandalorum qirac-ineor- csset, osleudil. Unde dicilur : Ego fios campi, ei
dihns electprum fide, spe et dilectione supeinoe re- litium convallium (Carit..n). Lahitim ergo ntavis.
tribiilionis firnvata esi, iiullo potest obsfaculo ilis- inqiio sacertloles labanlnr, quasi iab.inni fuit ca^-.
solvi. Resl.ieula niare anibil,. ctim sncrainenttiin licis, ei felinni repandililii; quia baplisiiius quo
liapiismi quod accepiiiius,. piis operibns .niuuive stti- _ inembra summi sacerdotis {TS) mnndannir, in fide
demus. Resticiila iriginia eiibilorum cingebal illud passioiiisejus nosapcccatis purifical.el pufificaios
-jier ciicuitiim, quia Doiniiius nosler Jestis Cliiisiits ad visionemgloriic snaeinlrodticil. Ctini praedictuin
cum essel iriginla anivorum, venit ad haptismiim sjl, quod reslicula irigi.nla ciibiloruur mare circu-
(Luc. iu). Qui quoiliam suobaptismate qiiod trice- ierit, el Sculplura rursum subler labiuin posila de-
narius accepit, consecravii nosiriim baptismum; cem cubiiis ambierii; palet quia vas erai iiiinodum.
recte maire qtipd iioslrum bapiismum signilicabai, pliiahc repandtim et diffusum, qnod a triginia cubi-
reslis circMibaf iriginla ciiliilorum. Dtto etiarii ordi- Hs Circuitiisquos habcbat in labio, usque aifdeceia
7tes sculplurarmn liislrialaritm erunt fitsiUs. Scnlp- cOarclavit.. Marc tltio miliia eapiebat batos, v.el,tria.
iiua aulem liislriala esl, qtiae aliquas reimn liislo- niillia metrelas. Ralus capicbat liielrciani et ilinti-
rias iiniialiir. Unde per sculpitfras hislriatas quibus diam.Catus iiiensuraHebrscorum csl, quae aptid cos
itiare eircumdaiuf, exempla priorum temporum si- fcal/i.dicilui-,babens inodios tres. Ipsa esi cpbi, quam
gnantur, qua; nobis sunt intuenda, ut videainus illi epha nuncupanl; sed eplivpcninel ad inensuram
qiiibus operibiis. ab initio sancti lieinines Deo pla- .frugu:n,batiis vcro ad liquida, viiium scilicel, aquam
cueriint. ei.oleum. Batus ergo, quav certte mensura; norma
lteruni Scriptura dicit :.£t stdbanl subler duode- C e.st, opera avquilatis' scilicel el justiiia; designal,
riui boves,e quibus tres respiciebanl adaqtiilonem,et qnibtis lii qni in venmsioncm peccaio.rum bapiizan-
tres ddbtiehlem, liies ad occiclenlem,el ires cid me- tui', necesse liabelit inslilui. Mille batos capil ma-
ridietn,ei mare desuper erat supet eos : quorum pp- rc, cum aquabapiismsiis plebem Judseorum abluens,
'steriorq universd inlrinsecuslaiitabank Perlios bo- ad regnuin coelcste iransmitiii. Recipil el alios
vcs appslolos iiiiclliginins et evangelistas, inio mijle, cum geiililes. eodem Tonie •renaios.el opeci-
omnes Verbi minislios. Bnde est illud : Non alliga- bns justitiac confirmatos, ejusdem cegni facit csse
tis osbovi trituranli, clc, (Dent: xxv ) Hi mare sibi . pari.icipes. ,
supeiimposiunn portanl, ciim aposloli eorumque Et [eciideceiri batesanteas, qttatuor cubiiorutn longi-
successores injnncttim sibi Eviihgelii bflitium prom- ttidihisbasessingulas,eiqiiatuorcub.ilomnt,laiittidinis
-pta devotione implent. E quibus liesrespiciebantad . e/ (79)qitaiuor, cubilornm altitudiiiis. El ipsum optts
aquiloriem, etc., quia univeisis quadiali orbis par- basium bilerrasileerai, idesl iiitrinsecus cavuni(80).
libiisiidem prscdicant Trinitatis. Hinc qiioque apb- Multifarie inuliisque mo.iis cadcm noslrsu salutis.
sioli diiQtleciinqnater lerni sunt electi, ut 'Tideniel sacramenia figuranlnr. Aposloti enim et apostolici
confessioneni Triniiatis per quainor muudi paiies viri, sicul per boves mare porlanles dcsignanlur,
evangelizanles, bapitzarcnl oavnes genles in iiomi- ^ et per "hases; qiiav poriandis liUerih.usparaia; eranl,
ne Patfis, et Filii, et Spiriliis sancti. Quorum et figurantui"-^,'sicipsi lu.tcres spiriuiale lavacrum, S;Q-
successorum suorum verba, actus, ei passiones Ut ef Oiare signifuabanl. Siqu.idem.iux.Ia Paralj-
facile iiv praesenti.videre et cognoscere legendo va- pomenpiv, ovr.uiu in eis., qnae in liolocanstiim obla-
leniris. Quae vero illis in fuiuro roancai gloria retri- luri eranl,, lavabaiit (// Par:. iv). Holocauslum
biilionis, nonihim vicleie possumus. Grosji/iiiio au- aulem D*piiiioigeneralUerpmnis muUiluilp elecio-
tem luleris (Tiumitnciarum eral; qiiia rbliore fidei, rum. iiiieUigitur, qui bapiizaniur in Spiriiu sancto
spei, et charilalis muiiitur perccpiio bapiismi. Ne- e.l igni. Sicul Crgo sacerdples qui in. inari I.avahan-
qne aliler proficuiim esse ar.cipieiilibus osteudilur, luf, sig.nificanteos qui per baplisnvum cfiiciiiiifiir
nisi liarum irium vii tutuni lirma cerliiudo nieiiiciii stimmi sacerdolis consprles, scilicei Chrisli; iia.et.
accipicntiiiin e.l opera confirmel.: Labium maris eral lioIocausta.eQsdem significanl, cum per ablulioiiem
quasi labium ealicis, el folium repandi lilii. Liliuin baplismi.gralia Spiriius saucti replenlur. La.va.tur
. comitante. odoris graiia candidiim odorcm foiis, enim in luiere hoslia, cuin Gdelis bap.lisiiio perfuii-
(78) Melins edii. efficimitr." i80) Excap 20.
(79) Edit. Trium, Ut ei Vulgala. .
S*j~ 5ERM0 II. INDEDIGATiONEECCLESLElL; ^:
iliiur. ©ffeiiur iiv?liolocanstum, cuiii iiiiposiiione A tarent. Quatuor roltc quattior. Evaiigeji.ofiini libri
nianus«piscopi donuin sancti Spiritus accipit.Qua- suut; quia, sicul voliibilisiota ciiissime ciirrit qltb
tuor cubitoruiii.eriit longitudo el Jatiiudo basiuni; duciiur, ila jubenle Domino.per appsto.los .toluui.
qnia pfaBilicaiores sive adversa mundi, ef -longilu- iniiiiduin in brevi i.mpleverunl. I£t sicul rota iinpo-
dinem exsilii,et Jaborum proesenliuni Toris lole- sitiim currum a lerfa sublcvat, eli]iio auriga diri-
reritj sivecor in dileetione Dei et prPximi inierna git, porlal; ita EvangtTiorum libri elerloriiui lncii^
cxsiillatione. dilatent, semper virlulibiis stndenl; les a lcrrenis ad coeleslia suspendunt, et ad prpfe^
priidenief scilicel inlerna bona el; mala disccrnen- cltiui operaiionis vel iiiysieriuni pnedicaiionis, quo
tSs,:foriiter adversa sustinenles, caf abappetilu spirilualia graiia adjuvare vo.lucrit, ducuiil; quia
voluptatum temperantes, jusliiiaiii in operatione subdilur : Tales erant rolm, quales in ctirrit solent
tenenles. fieri. Sic eiiam legimus de. sanclis : Currtis- Dei
Sed et sculpthroe eranl inter juncluras, quibus deccm mitlibus, multiplex, millia Imtuntiuin.; Danii-
scflicef luteruhi tabuiae sibi neclabanuir, ut ex mis in iis (Psal. LXVII).llumeruli.qiii rotis anlepa-
quaiuor scilicel vei quinque tabulis una fieret ba- sili ne ab axibus dilabi possent, obsisicbaiit, praa.-
sis. Qtiales autem sculpluras bases inler has junc- cpivia sunt propbelarum , quibiis evaiigelica . et
cturas, id est in sujslateribus anie et relro, dexle- R pjjtoslolicaShriplura, ne cui lcgenliiihi iii (iiibiuiji
ra et sinistra, et supra circulos quoque habereni, - veniani, confiiiiiaiiliir. Uiide dicitur':iijabehtusfir-
aperil, dieens : Inter coronulas el plectas, leones el Ktiorempropheiicum scnnonem ctii benefacilis atleite
boves, el cherubim, el injuncluris similiter desuper.: ikiiles, quasi luceriim in cciliginpso loco (11 1'et.j),
Tsbtilse ex quibtis basesTactaesunl, quadralae fuc- Ases 1'Olai'uiii qii bases portaal, _corda doclo-
riinf, in qtiibtis forniiiie roliindteerani, qusc coro- rntn sw.n, qnae evangeiicis assidua praecepiis eos,
nu!KsivepIeCIoeappc!iaiuur,in quarum mcdio caela-. ab; iinib sustolliuit, et yelut immissis roiis axes. .3
ijii';ce anl. Non erat plana uJIa ex parte siiperficies lerra bases aliius subleyanl..
bisis,sedundique niyslicis sculpiafiguris; quiasau- E conlra os luieris iiilus- cral versum; os unius
ciornni meules, imo niiiversa eoruni conversalio vir- ciibiti; fiiiidns cul.iii eldimidii erat, vcnler aulen.x-
Itiliini gralia praclcndit. Nec aliqua boja vacua pra;-, qualuor cubiloruiu fnisse creililur, ut atl coeleslla
icril, in qua iion vacent piis operibus, vtT sermoni- nobis. per bapiismum iler palefacluni cssc docerct,
buc, vcltogitalioiiibus. 'Coronulas in se scuiptas ha- Et qupd. ex eo forinsccus itpparebat, Uiiiiis. cuhiji
beni, cuin ad ingressum perennis vilse infaiiga.bili era.t loiuin rotiindiiin pr.opier iiniliUrm yiilelicQt
desiderio anhelanl. Pleclas habeiit, cmu inter de- cgiifessiotiis et fidci, qua omnes in Confessione Pa-
sideria vilse cceleslis quse sursum esl, fraternaj tris, el Filii, et Spiritus sancli bapiizanlur..U11.de
charitalis qnae juxta est, vincula non dissolvtuil. est illnd : Umis.Doininus, tut.a fides,uiiiim baplisihq,
Iiabcnt inler cOronuias elplec4as fepnesi cum iia Ottus Deus et Pater pmniiim, qui csl supcr omnia
ad sper-ainla ccelesiia nieiitem-erigunl, ifa ad diii- (Eplies iv). Habebal ctiam ununi ciibiluiii et diniir
ge :dos proximos dilaianl, ul qtianiloque erianles diuiii, prcpier peifeclipncin scilicel operis et IIICT
qni sibi (Oir.missi Fiintv aspere iniueaiuiir et corri- riluin contemplalionis. {nleger cub/.tus. inTiile.re,
ganl. Guni leonibus etiam boves habeiit, qtiando in pcrfectionein indicat actionis bonse, quain habent
coirectioue aspefitati maiisu.eiudiuem miscent. Un- sancti honiines divinae gratisc 'opiinhttJ8-.ie. !ri'aiiT
gti!a.in habere sciJsam iion desinuiil; quia discre- gulis aulcm columnaiiim, id est in lalerib.us- b$-
loncm aclionis el locutionis stimmopcre custo- sium, vaiiiccoelaluraeerant, c.t media imer coluni-
diinii. Semper riiminani; quia verba divina;.leciio- nam quadrala, 11011 roiunda- Mediam inlercoliiiiiiianv
nis in orc \o!vcre i;on cessani. Bene posi coronas , dicil tabulam superior-ciri, quoe sicut alia quadrala
ei plectas, posl leones^t boves clieruhiin sculpti eral, similiterqiie sculpia ct in sumniilate stii:Jia:;
esse lneuioraniur, qui iiiultitudinein scientia; scilir hebal rolundjlatem uniiis el dimidii cubiii, in .qqvi
cel Scripiurarum significaiit; quia doclores fide- D luter pQiiebalur. Rotoe quoque.uiio cnbitu e,l diiuir
lium quaiilo sludiosius divinas Scriplurse iiisistuiil,. djo iiiCiisiiraiiMi', quia .Seriplura Evaiigelji, qtiali-
tauio cl in seVeritaie discretionis qu.v peccanles ter, qui pcrfecli esse voliinl, vivere debeanl, osleii-
jtidicaiil, el in mansuctudihe lenitatis qua poBiiilen- dil, el doiitim oclcrnx relribulibui.s prpmitjil, BasCfi
lihiis reiiiittuiil, timcnl judicium Dei,.vie injusie vero iiiiiiin habcbanl cubiliim, ct semissem ampli-
ligando aut solvendo, juslc ipsi ligentur ab eocii- ludinis in summilatc sui, ttbiTutpres fecippicnt,qiiia
j:is non potest errafe judicium. El super leones el doctores et ministri lavacri opefe quippe pei/fecii
bovesquasi lord ex mn pendentia. Per lora potesias in hac vita fulscrunt, se [sed] liicc contemplatipiiis.ex
ligandi alque solvendi oslenditur, qnsc a Doinino, parle linili sunt. Unde diciiur : Ex parle eiiim co,-
Je.u Cliristo praelatis Ecclesioe in' Petro et succes- gnoscimus, ei ,ex parte ptvphetainus (1 Gor. xm).
Siribus ejusconcedilui'. Quadraginta batos.capicbal I.uier unus, Quadi-age-
itcium subjungil, dicens : Et quatttor rolm per narius numerus magnam pciieciioiiem sigiiilicai,
basessingulas.el axes terei, super qitos bases erant; quia qualer deni quadragiula faciunl. Dec.ehi:aiiloni
et per qualuor partes quasi humeruli subter luletem sunl prsecepta, quibus oninis nustra opcraiip iu
ftisites; fpnira se hmcem mpeclantes, ul illum por-, JogeDei.pricfixa esi Quatuoi; vci;o suiit Evaiigelip,-
87 S, MARTINI LEGION. SERMONES DE DIVERSIS. B8
rumTibri, in quibus per dispensalionem poniinicaei A onusta, unahimem Scriplurx, qua pasfiinlir, coli-
incarnaxionis coelesiis patfiic riobis palcTiieius est cofdiam aucioriiate aposlolica miiiiiiam significat;
inlroilus. Et quia omries qui admysterium liapiismi Tla decem mensa; eloqnia legis ci prophelaniin de-
pertihent, cum fide eisacramciiiis Evaiigelii fruetiiih nuntiant, quoe nobis 'fidelinm exempla quasi propo-
debent recloe operaiiouis oslcndere, singnli Imeres,, siloruni in se vasoruni Domini cJaijialem.el nimi-
jn.qnibtis hblbcausla lavab.aiitur , qiiadraginia ba- cnla propoimni. Mensoe sunl qniiiae; qnia-lex taiii
los eapiebant. .- , quinqiic libros Mpysi qtiam quinque aetales sieciili
Et coiisiiluit decem bases, qninqne atl dexleram complectilur. Bis; quia posi incarnaiioucm Dpniiui
;pdrlem lempli, et quinque ad sinislram. Dexler.im utriqiie populo, Judseo scilicet el gcntili, cbnimvill-
p.irtem lempli et sinislram non inius in ipso lem- iur: El slaluit decem candelabra attrea, qriuique ad
plo, sed. anle temjilum dicil ad orienlalem plagain, dexleram, el quinqtie ad sinislram contra oraculnm
seilicel in atrio.inleripri, quod sacerdoluin proprie ex auro puro; et qtiasi lilii flores, et lucernas desit-
-vpcabalur. Qujnque aulcni ppsuil ad dexlerain pai- pet attteas (85). Quasi lilii flures flos videturdicefe,
Jem lempli propler Jiidseos, qui -sole justiiiai per quia snprema pars candelabrorum in modiim re-
doclriiiiim lcgis/aniiquitus ulebalilur; el quiinjiie pandiTilii erat deforinaia.Liicernasaureasper qupd
.ad siiiislrani nropier nos, qui coeco diuiius corde " continetur id quod coniinei, id est vascla aurea in
adliaerebamiis ei qni ail : Ponam sedem meam ad quibus oleum luccbaf, deshjnaiitii.r.' Sicnt jnensae in
tiqiiilonem, el ero similis Allissimo [lsa. xiv):Quasi lyp:) Scriptur.e pp:iuiil:ir, quia -p.iinem verbi riii-
iliccrcl: In illis cordibus requiescere desidcro , iiislraiil, ci vasa fcruiiiiiiiiiistcriij id esi justoroni
ijuae a/luce veiiiiilis ct 'fl.aiii.iuadivinoc charilaiis noliis actus in exemplum proponuni; iiapcr can-
aliciia esse opto. ' diiabra ca.dcm figiiraiilur, quia lucem sapientiae er-
Mare auiem positum esi ad dexteram pariein raniibns proferunt. Uude Salomon: Mandatum lu-
templi in eodem alrio.Tngrcdientibiis enim alriuni cetna csl, et lcx Ittx (Prov. vi).UudeDavid dicil: Lu-
'ab oriente, primo diveneinliim eral ad ineridiem,"- cerna pedibiismeisverbttin tuum, cl Itimentemitis meis
libi mafe iii ipso angtilo s:abai ad lavandum sacer- (Psal. cxvin). Quod candelabra qninqiie a dexlris,
• doiibus paraiuni; deiiide progredieiiiibus/inirb, oci quiiiqiic anieni a sriiislris, idein est quod snpra «le
currebaiit Ititeres ad Javantlas bosiias ab ulraqiie mensis. Oraculum ubi br.it arca, aditus pairiac cce-
parte posiii.Tiitra hos. ctiani basis. cral aenea qiiin- Jestis esl, ubi Ciiristus in dextera Palris se.dens,
qiie cubiiorum Jo.ngitUdinis,,et quinquo ciibitorum pateriioruiri ulique cpnscius secfeiorum. Candelabra
iatiliidinis, el Iriiini ciibitbruiii 'alliludinij, iii qua („ contra bracuhun notaiit, quod eloquia Dei ad hahi-
slans Saloihoii dedicabal lemplum. -.••,• talionem supernoe civitatis aspeciant, ul ad eam
Fecil quoque Hiram lebetes,- oUaa scilicef aireas promerendam nos accendani.'
al suscipiendos ciiieres. altaris; Fecit. ei sculras, Fecilque JTorcipes aureos, id est cmtinctoria qui-
Vasa viileliccl amea acqlialis iti filnilo cl pre ainpli- hus emungebaniur Jucernae, ut reparaloe in niejius
tudinis atl CalefaCieiidiim. Fecil et hamulas,"vasa , liicerent. Significaut emiiiicloiia duo testaineiila
scilicet tid offefenda vina (81). Teira'argillosa/ <le' quihus pecpaia purgantuf, quaeque inter se sancli
•'«jtia facite suni forma; artfiindenda vasa, Seriplu rain Spirilus unione sociantiir. Hydrise. prsecordia safl-
slgnifical, de qua regiilain bene viveiidi sumimus. ctorum significanl, aqna sapienliac et vino compuii-
Quasi eiiim afgilla ignibus iiidiirala forinai vasa, ctionis repleia. Fusciniiloe quibus camcs praeparan-
cuiii nobis SeriplUra regulam juslitioc quam seqUa- liir, proedicaiores insiiiuaiit, qui suis .audiiprihiis
• inur, ostendil (82). Merisaatirea super cibuin inlellfgentia; adniiiiistrant, quorum1ofliciiim
quanvpbhe-
bantur paiies, ScripTura est spiriiuali intelligentia Cst corpus el sangiilnem iidelibus dislrihuere, ihlJ-
'
. elara.; De qua dicilur: Parasti in conspectu meo dclibus yero abnegare. Pliialae, dpctores siguilican!
mensam (Psal. xxn). Paues proposilionis sancli pienos ulilibiis aqiiis. Moriaripla sunt pcciiilcniiuni
doctores sunt, quoruni opera nobis vel verba ad D I labor passioque lolerantiae, quibus morlificaniiir
exeiiiplum proposila iii divihis paginis, qui bene membia eorum super tefram. Thtjiibula de auro
quacrii, invcnil. Undepanes in Exodo (83) duo.de- purissiino virlules iiidicant operuni, el oraiiones
ciin fieri praecepli suiil propier aposlblos v.idelicet sanclorum; quibus odor suavilalis ascendit ad Do>
duodecim, per quos Scriplura Novi Testamenti con- minum ex conscieiilia bona el fide no.n ficla (86) (1
diiaest, et Veteris revelala niysleria. In verbis tlie- Tim. 1). Cardines utTorumqne osiiorum sensus-et
zruni legiinus, qUod fecit Saloinon nieiisas in lcmplo, corda sunt ansrelorniii et sanciorum, qiiibus iin-s
quinque a dextris, el qitinque a sinisttis; in quibus mobiliier coniemplalioni el dilectioni Condiioris
. vasa Domini repohebant, scyphos videlicet, phia adliaerent, ul eo minisierium sibi delegaium recie
las, ihuribiila, lnorlariola,/ iliyiiiiama, (II Paral. compleant, quo a voluntateDomininuuquani oculos
. iv) (84). eic, SiCutergo una mensa duodecim panibus avertimi.

T81)Excap. 21,- .' coques ex ea duodecim panes, elc.


(82) Ex cap. 22. (U) Ex cap. 23.
(85/ Ita et in edil., sed melius in Levitico dixcris, (85).Ex cap. 24. .
uhi cap. xxiv, 2Sj legitur 1 Accipies... sinilam, et.-. (86) Ex cap. 25.
85 SERMO II. TN DEDICATIONE-ECCLESLEU 98
Et iiiiutit Sdtomon qum sanciificdverat David i\. in Ecclesia, in qub holocausta et sacrifici.i qnoiltlie
paler suus, auruin, et argenlitm, el vasa,reposuilque spirilualiier ofTeruniiir. ilinc esl qubtl Doiiiiiius ait
ea in thesautis dotnus Domini. Sanrlificavil David per Isaiam : Holocaiisia et sa.ngiiihem viciimarum,
paler Salomoiiis argenium, ciun Deus Pater elp- hitcotttm el taurortim holui (Isa. i).
fj"entes graiia sui Spirilus ad loquendifm verbum Tiilerunt sacenlotes arcam Dbmini, et laberna-
Dei Ponfoiiai; sanclificat aurum, cum naiurali in- cnliim fcederis, eloinnia vasa
sancluarii, qu:e erant
genio pradilos ad intelligendum legem illuriiinal; in labernaculo, el intulerunt arcam in oraculiim '
sanciifiCiit etiam -vasa, ciini oiiinibus Ecclesioe filiis templi in Sanctum sauctoruni sublcralas cheruhim.
sancli Spiritus graliam Jargiini'. Ilscc saiictificata
Moyses fecil duos cherubim aureos quos posuil in
Salomon offerl in lemplum, cum Dominus peraclb
propitialorio, quod erat super arcam (Exod. xxv):
judicio doctorum el caeierorum iidelium coelum in Salomon vero atltlidit duos majores, sub quoruui
gaudium coeleslis regni introducit. alis iiiinc diciturarcam posuisse ctiin propiiialorio,,
Feciique Salomon omnia vasa iii domo Domini. el diiobiis cherubim prioribus. Domiis lempliexie-
• Superius tlixT, Hifam fecisse Salomoni oninia vasa,
rior peregrinanieni "Ecclesiaih, Sancia sanctoriim
iiuiic'vc/rb £criplura subjungil eadem fecisst; Saio- supernse patrise felicitatem designant. IHata in Saii-
inon; quia videlicel Salonion fecit diciando, Iliram cia sanclorum arci assumplam Christi liiimaiii-
operaudo. ln campestri regione Jordanisr fndit rex latcni inlra veliim- regisc ccelesiis induclam demon-
vasd templi Dominiin argillosa lerra (87)."Nou eiiim strat. \ -
alilcrvasa electionis ei misericordi» eflicimur, nisi
Vecles quibus arca porlabalur, praedicato<;essunl,
ad baptismum ejtis resjiicienies in lali flumiue sa-
. per quosChristus muiido innoluil. ApparebanT sum-
laganuis ablui. Nolandum autem, quoJ non lanlum mitates vectiiim ante oraculum non senvper, sed
in regione Jordanis, sed et in c.iinpeslri regioiie
ciim ostia oraculi aperirentur; neque omiiibus, scd
illius facla dicii eadem vasa; significans lmiltipli-
caiionem fideliiiin, qtia; non soluin in Judaea, sed !iis solnm qui propius accedcntcs, allcr.iius inte-
cl in omniunv regionum laliltidiiie eral fultira sb- . riora salagebant inlueri. Veelcs suut. in oraculo
cundum illud: Gaudebunl cumpi, el omnia, qum in conditi, quia electi qtii cxcesserunt, nuiic.suiil in
eis sunt (Psal.. xcy).:Fuditergowex vasa domus Do- abscondilo vullus Dei. Quod lameii siimmilales ve-
ctium aperlo oraculo,.his qui appropianl.videiuur,
lnini in campesiri regione Jordanis; quia Chrislus
ouni oracttluni cordi.s piirificanlilius
baplismum salulis,.de quo vasa misericordioe fa- . Dei perfectioribus
toiaiiT miindi laiiludineni gratia aliquid ext.reiiiuin de supernoruni gaudio
^ccret, per implevit. C conlcmplandum dpnaverii, qnia liis qui panio lon-
Soleinnitas quain fecii Saloiuoii et oninis Israel,
id esl mcnle exleriiis vag.iiilibus,
significat gaudmm saiictoruui quod cum Chrislo vero . gius recesserinl,
cl pacifico rege perpelualiter liabeiii.'Ematli inier- ' c*vilcmpIaiio minime concediinr.
pretaluf Dotnitti veritas. Hivus sive lorrens jEgy- Erat in arca urna aurca habens manna; qttia in
homine Glirislo habilai omnis ptehititdo divinilalis
pli signiiicat hvortem teiuporalehi, qii.im in ^Egyplo
cousislens, id esl in ienebris hiijus muudi, niillus corporaliter (Coloss.u), Erat cl virga Aaron quae
evadere polesl. Oinnis ergo lsrael a rivo iEgypli excisa denuo florueral;, quia polesias jtidicandi
lisquc Emalh festunv celebrat ciim Salomone, quaiidp penes euhi est, cnjtisjndicium iu liumilitate videba-
i-ancti post finem pra;setitis viloe veraciier ajlefnis lur cssc siiblalum. Erant cl tabulae lesiameiiti.quia
gaudiis cmn Domino Jesu Christo peiiiiitiiiliir. in illo sunl omiiestltesauri sapientim el scieniim Dei
Teinplum Doniini sancla Ecidesia est juxla illud : absconditi (ibid.). Adhaerebant . ei :vecies quibus
Templam Dqmini sanctum est, quod estis vos (I Cor. portabalur; quia doctores qui labor.mt in verbo
m). Hanc dedicavii rex Christus, cuni eam saiiguine nnnc pi-aesenti visione congaudent gloria Ghristi.
suo muudavil a peccatorum sor.iibus. llanc (ledi- . Unde Paulus: Cupje. dissolvi, et esse ctim Chrislo
caiil et filii Israel, ciiin lideles sectindum donum sibi U'(/'/»//. i). Ipsa arca qualis et quomodo esset posita,
collalum Verbo praedicalionis et viiiuium opeiibus solis eis qui oraculuin inli-asseni, videre licehal;
suis - quia soli supernaepairiae cives gloriam.inibi Redent-
proximis prosuiu.
Quid esfquod. Salomon sanciificavil. iiieditim p',ons plcne contuentiir.
atrii, offerens iili holocausia, quia altaie a-neum Nebula doinuhi Domini, id est Synagbgam, im-
qupd cral anle fores templj, non poleial capere plevif.; quia eoriiin meiiles inftdeliliuis caligo re-
totuiii; nisi quod Chrisiiis, quoo iu legeprppter in» pieviu Et saceidotes proplerTiebulain iiiinislraie
lirmilalem populi perfici non polcranl, niinc in non poterant; quia duih ntysticos sensiis litterae
Ecclcsia pleniler gcril? Ipse est eniiri atrium doinus velaiijine coopeftos, elnalivitalis Chrisli sacramen-
Doinini, quia per ipstim ingiessus palet in Jerusa- la invesiigare despicinnt; debiluin fidei ininiste-
lem coelpsiem. Quia ergo lioiocausta ei sacrificia in liiiiii per erroris sui nebiil.iin perdideruiit; ila ut
altari lypico non poierant oflerri, eo quod omiiia exigentibus meiilis non agnoscant cultum creduli-
' -
jbi figuraliter ftebant, rex nosler ciexit aliarc fidei lalis,
(87) Ex cap. 21.
91 S. MARTINI LEGION. SERMONES DE DIVERSIS. 92
Classis Salpmonis Ecclesia esl Chrisii, quae in A sanctpfinii collocata est arca, id «st T)ei FiJius, in
mari iniindi posila sliulium impendit lltesauros qiio fcedus• pacis apud Pali;em Iiabemiis. Hanna
scientioe-et sapientiae, opesqup virltiium acquirere.- eiiam in arca Jiabetur; quia |n Cli.rislasunlomnes '
Ibi siinf seryi Ilifam naulici ef gnari niaris cum .. lliesauri s.apipniise et scieniioDDei (Coioss. u). Ipsi
servis Salomonis, dum gentiles sseculari scieniia etiam yirga Aaron quse flpruerat, esi comniissa, sci-
et sapieiilia erudili, ciim his qni in lege Moysi pc-, ficet poiestas a Deo regendi Israeliticam piebem,
riti siini, in unitaie fulei soCiantur. Iios Salonion iinp universam Ecclesiam iji sa;cnla. Ideiii etiam -
nosler, iii-esl Ciirislus, in Opliir, qute inlerpretaiiir Dei Filius ppsl resiirieciioiiem siiam ascendens in
infirmans, ideslin vilitatem iniltit, ut siimpttim coeliiin seiiiel Jntroivit in. jpsuui, non manufactum,
inda atiruni, senstim videlicet pretiostim sibi defe- spirituale videlicel icmplum, consiitiuus a.Dco ju-
ranl. Qiiaiilum?, Quadfagiiitn. scjlicef triginla la- dex vivorum et niorliiorum. Ad lioc eliam lempliuii
lenta",- id esl Ivisloriam., allegoriam , tropologiam , angelos periinere existimaimis. . . ........
et a.iagogen iiv (liiobus Testariienlis. Ophir iioinen ...'. ...:• .,../.;... . . . . . . . >iii interioripafieejus-
est prpviiicioe in India , ab Opbiruno videlicet de dem /lempli, an.le faciem videlicel ipsius summi
posteris Heber nominaloc, quae et terra aurea appeila- ppiuificis Jesu Christi; quia semperad ministerium
lur, eo quod nionies aureos babeai, qui a leonibus et R illius sunt parati. S|c pedihus ereciis stanl, et ocu-
. saevissimis bcstiis incoluiitur, ad quos nullus aliler Tos in propiiialorio.hoccslin ipsodefiguni; sic snam
accedere audel , nisi stans juxla littus, lerram perpetup innoceiiliam conservanf: sic de sa.nclaru.m
quam iingiiibns leonum eflbssam inveneril, in suam animarum heaiiiudine in ccelis exstillanl, ut nobis
nayem recipit, ul /si besiiae eos senserinl, faciie in quos eiiam adhuc in.terris peregrinari coiispiciuii;,
inari recipianlur. ' . opem ferre non desiiiani, doiiec ad coelesiiam
Volo etiam vos , dileciissimi fratres, scife,: quia patriam, Deojubenle, nos perduca.nL
labernaculum quod plebs Hebraeain efehio condidit, Alorieo igilur vos, dileciissimi, ut sludium sacris
hiijus spirilualis domus figura fuitvSedqiiia labefna- sedulo impeiidatis Scripluris; qualeniis hps Glteru-
culiim in ilinere qno ad terrani promissionis venie- bim:, qui muttittida scienlim interpretanlur, imiiaii
_bant, hsec in ipsa ocdificahalur civitale Jerusalein, valealis. In divinis quippe Scripluris miilliludinem
iilud uldeloco ad locum crebro niinislerio Levilarum, scientijBinvenietis., ,si diligenter quaesierilis , qua
pbrtatum tandem iii terraniproinissionis induciliir, spiritualiier inebriali, lerrena.despicere, coeleslia
hoec iithioxin patriaipsa,el in civitaieregiacbnsiru- amare,Iransiioria vilipendere,aeierna concupiscefe,
cla, invlblabili semper fundaniento consisteret, do- ad uliinium veroociilos mciiiis in propitialorio, hoc
hec inditum sibi figurariiiri cbelcsiiUm mUhus im- esl in Chrislo, sine iiitcriuissione defigere possilis.
pTfireijpotest in iilo labernaculo praDSehlis Ecclesise De.hoc prbpilialbiio ail Joaniies : Advocalumliabe-
labor ei exsilium; in hac anterii dOmb fuiurai quies mus apud Pdlrem, Jesiiin Cliristiim jusiiiin ; et ipse
etbealilhdb figiiiari. Vel qtiia iliiid a solis filiis est prppitiuiio prd peccaiis nostris (Joan. n). Ef Pau-
Israei, haic a p-foselyiis etianv el geiiiibns facta , liis aposloliis : Non enim innianufaclis sanclis letn-
est; pbssunl priiitipalilerin tabernaculoPaires ve- ptis Jestis introivii tfxemplaria veroriim; sed in ipstitn
teris tesianienli et anliquiis Deipbpulus: in bac vero cwttim, iil appateal nunc vullui. Deipro nobis (Hcbr.
cbhgregaia dc gcntibns Ecciesia exprimi,; qiianivis ]x).CIiei'iibii)i Dei, eos conii.rmanle gratia, perpeiuo
iitiiimqtte xdiliciiini cnucleatiiis discussuin , el la- in stia persevefant iiiiioeeiilia. Siceivbs, dilcctifsi- .
bores proeseiilis Ecclesiae quptidiaivos et praeniia Tiii";;.pactiiin iiupd ctihi D.eopepigi.stis , sive in die
aeierna, in fiilura gaiidia rcgnicceJesiiSveicciibneni biipiisiiiaiis, sivc eiiam ih susceplioue ordiriis, ju-
priihitivae Ecclesiac, ei saluieni othhiiim geniiiim in gilef ac fideliier. opefibus conservaie bonis. Casti-
Cliristo mujliiiiodis;oslendai figurari. lalem etiaiii clistpdite lam nicnlis quanv corpo-
illud mariu- ' ris, quai Deo est acccplahilis, et ahgclicse vit:e inii-
*Tgilijrr^..rraTi'es-'c1iarissimi;'','Teiinipluin
factuhi iu iigura Jcsu Christi et omiiiuiii lioslruin , 1p.iatrix ; qnia in carne praeter carnem vivere , non.
id esf capitis et mehihrbrum a Saioinoneftiit con- ierfena vila. est, sed cceleslis. Castitas quoqtic •
diliiiiii A(l spiriiualis. ergo letiipli sedificiuiri peiii- loriga el buiiiilis pracmiuiri conseculura est aterutc
nciis, doih recle credendo, el bona operantlo, Cbri- bealitudinis, iia laiiicn si in proposilo persevcra-
sii ineiiibra estis. Ciim enim vos ad lempli tcdili verit usque iii diem nioriis (il/a///j. x). Ubi eliain
. ciiim dicp periiiiere, non iaiheii ad illud quod Na- caro jam a concubiluuon pulesl esse inlegra, sit
biuavdan seivus regis Babylbriis siiccendil el the- vifgo in fide cbnscientia. Nulla; igilur vobis charis-
""sauris spoliavil (IV Reg; xxv), Sed ad illiid quod , simi, inordinata pogilaiio. aliquid illicilum snggc-
Deus Paiier arite oinnia siecula in (lileclissimb si- rat, niilla iiiiniiinduia polluaT, non liixuiia reos
hique coseternp Filib stio Jesti Chiisio in coelesti conslituai, nbn ctipi.dilas in ambreni terreriafum
Jerusalem, facefe decreyi.t. Uvide est illud: Jerusa- rerum -aiiimuiii acccndat ,/.non iracUndia proxiinbs
lcm qum mdificqlur ul civilris, elc. (Psal. cxxi.) El laedal,-noiv elatio menlem in Supcrbiam clevcl, non
iUiiiini; Jeritsalem civilas regis tndgtii (Psal. xLVii). injuria a proximis illala perlurbel, non sinuila.iio
jt;I illud ergo vos, dilec.issimi , volo el desidcro anle oculos homiiiuiii saiiciitatcm praclcndal, non.
pcilincre, in cujus iutcriori domo, id cst in Sanclis byjKicrriisGbraiivDcp c-uIpabiIes.i'pdd;il,iionln.aliij»
SERMO III. AD FRATRES UT NON HAREAST PROPRIUM. 9'J
locum in eoelesli cnria lollal, nulla pervcrsitas vos ;A tur transire ad loca refrigcfii Tucis et pacis.Nee
a sorieiale superuorum civium velul indignos re- iri lioc solummodo contentos vos esse volo"; sed ut
pellal. Sic eliam Glierubim de sanctarum animarum pro eis eliam graliarum aciiones persolvaiis Domi-
jiealitudine in coslis exsullanl, iit hobis quos adliuc lio, qui jam ab eo suiil collocati in eoeli paiatio.
in ierris peregrnari cbnspiciuul, openi ferre hoii Sic ergo de veslro pfofeclii/sblliciti esse debelis,
' .
desisiant. ul tamen proximorum sahitcm non negligatis. Nulli
Hbrum ilaque, dileclissimi, Ijcitloriim spiriiuum, maliim qubd rion vultis pati, inferalis; nulli boniirii
sciiicel cherubim, exempla ante mCnlis ociilis sscpe quod vobis fieri desideratis, facere recusetis. Deiiiii
leduciie.ct quod illi perfecie in coefis agtiiil sihe iji- siiper omnia diligilc, prpximos siciUvosnielipsos
lermissione, vos, diclanle charii.ite, in lerris pro in Deo amaie, inimicos propier Deum patienter
modulo veslro agile. Vbsineilpsos ergo cum Dei loleraie, oculos meniis ad ccelesiempalfiam ciim
juvamine a peccaii contagione cuslodiie, el pio , omni devolioiie crigiiej atque iil aliquarido ad ilJahv
totiits niundi ac pfbximorum salute siiidiose Domi- pbssiiis atiingere, sumino studio Ciun hicrymis ora-
nb preces fiiiidile. PrO cunctis" etiain fidelibus de- tiOnes fundite ; ad quam vos perducere digheiur
funciis ijui adhuc letinenliir in pcenanim recepta- ille qui per eunniem dilceiissimiini Filiiim siiiim
culis, riioneo ut oValibnes, sacrificia, suspiria , el Doininiiiii nostriim Jesiim Christuin de vivfs ct ete-
laciynias Deo offeraiis, qUalenus iiitercessu vestrae clis lapidibus acternum majbstati suae "
ariie ssecuJa
"
compassionis de amarissimis erepti poeiiis, mereari- disnosiiit condere templtun. Ameii.

SERMO TEilTIUS;

AD FRATRES, UT NON HABEANT PROPRIUM.

Fralres charissimi, qniaper Dei gratiam ad com- circa aras idolorum '.iiefarias preces emittunl ,elr
ponendum alque ad emendandum mpres vestri or- heTanda sacrificia'. daiinoniliiis offerunt.
ldolpiatria
dinis, in iinum convenistls-; diguum est, ul ad me- verb est.servilus idolofuni (90). Latria eiiim!Grse-
moriam.reducaljs ea, quse Deo el abbati vestro pro- Q ce, La.iine servilus dicit.ur. Iloc est ergb summunii
misislis, quando primuiii ad prdinem venislis. Ciiiii-S - maluiri , ,cum servi Dei in moiiasterio positi per
primum ante abbaiem praeseniati fuistis , Jpso ih- ihobedienliahi incurrunl peccaUim ariolandi. Mili.i
terrogante tria suu.t, quae vos Deo iinplere vovistis, videtiir grande maluniesse ,in inonasierio yidelioet
videiicel obedieniiain , casiitalem , et ul propriuih, servos Dei sub habiiu rcligioiiis viyere, et per in-
Bon liabereiis. Dignum valde fuit, dileclissimi, quod ob.edjenliam atque cpiitumaciam scelus idololatiiae
Deo obedieniiam et casiiiatein promisislis , quia cpinnijiiere. Magiia miseria est,, quando viri reli-
sine illis Deo nequaquam placere poteratis; el itlep gipsii per iter virlulum desccndunt in,.jnfernuni,
si placel, de singulis, et prinium de phedienfia, aji- Ihcc esl maxima infeliciias , quaiido yiri ecclesia-
quid dicamus vpbis. Obedientia est virlus, quaj ca> sticiper inobedieniiamsub habilu religionis pericu-
terasvirlutesmehrvii)sefil,insertasqiiecuslodit(88). lum iiiciirrunt aeternaedamnatioiiis.
De quaPaulusail: Fralrestobedite prmposilisvestris, Aiidianius eliam Pauluin aposlolum diceiilcm,:
el subja.cele eis; ipsi enim pervigilatil quasi rutioiiem Sicut per inobedieuliam nnius /lom/nis, scilicel Adafc,
reddituripro animabus veslris (Rebr. xui). Unde Sa-, pecculpres consliiuli,stinllmutii; ita el per pbedien-
lomon dicit: Vir obediens loquiiur viciorias (Prpv, iiam unius hominis, scilicel Christi jusli constituiinlitr
xxi). Revera vir pbediens- victorias loquitur, quia P mulii (Rom. v). Et sicut per inobedienliani iiniua
semeiipsum vincit, dum alienam voluniatem pro- bominis multi descendenml in inferniim, ila et per
prix voluntali anteponit. Sic.ei .nos, duni abbatj bbedjenliam unius hominis multi ascenderunt, et
«ostro humililer ohedimus, nosmetipsos in cordp siinl ascensuri in cocltim. Sic eiiam de Domino nostro
stiperanius. Umie eliam Saniuel propheta loquitiif. JesuCluistolegitur: Cliristus factus estpro nobis obe-
dicens: Melior est obedietiiia quam victiinm; el auscut- rfiews.Patriusquead mortem(Philipp.u),S\ ergojesus
tare tnagis qitam offerfe adipem arietum. Quoniam Christus, rexcoelorumac terrae, dignaliis eslobedire
quasi peccaluin ariolandi, esl repttgnare; et quasi usque ad mortem Deo Palri, cur hoiiip. iiiiserrimus
scelus idololairim, nplle acqtiiescere (1 Reg. xv). Re- in moiiasierio pOsilus dedignalhr obedire: sue abr"
tcra meliorest obedietiiia quamviciimav, quiaper vi- Ixati? Et si Dominus iioster Jesus Chrislus, qui est
ctimas aliena caro mactatur, per obedieiiiiam vero verus rex glorisc, Deo Pa.tri usquead mortemobe-
propria volunlas restringitur. (89). Arioli sunt, qui divit, cur bonio nioiialis el cibus vermiiim prse-
'"' " '"
(S8) Ex Grcg.. lib. xxxv- Mor,. c. 15, n. "28. (90) Etym., eap.-O ci 11.
(89);ExMsi,h,lib.yiJi.
95 S. MARTINI LEGION. SERMONES DE DIVERSIS. '.'99
ccpia sui abbatis conteinnit; Quare;; nisi quia non A retis. Multis irioiis iliaboltis in acqiiirenio 'pluriuia .
scqitiitir Clnisltim, ut cuin eo ascendal iii coiluln ,', ^sollicilal, qui in inoiiicis et paucis conteiiti esse
sed seqiiilur Adani ul cunieb per 'iiiobedientiaiiij promiscraiil- Miilii de s-.eculai-i_vita ail Deuin con-
<|-.;scendatin .infernum?- Quare Jioii vult obedire; veiiuniur, et nionasleiiuni ingr.ediiuiiur,.'•atqueom-
suo abbali, nisi quia conleinnil Chrisium, el se- nes diviiias suas libenler paupeiibtisct monasieriis
qiiilur diabolum? ,Sic Dominus in Evangelio servisi traditnlv ac deincejts in onini vila"-S'.iaiiiagis pau-
snis dicit, quilius Ecclesiam siiam rcgehdaiircprt]- - perlatem quam diyiiias diligiint, siciit sancii a.po-
misit: Qtii vosaudtl, me au.lil; el qui vos sperrtil' » sloli fccerunl. PJerique etiam sxculares ail Deuin
. nte speriiit (LUC.T.). Ac Si dicpret ".: Qui ybbis estt in nloiiaslerio converttintur, el de rebus liionnsie-
pbediens, el milii obe.lieivs est, ct qni vos/despiciiii rii fraudein vcl furTiun Tacere prscstitmiiit-, sicul
jne despicil. Igilnr, dileiTissipii fraires, hanc sen-.. Judas traditor fecii , (!e quo legiluf,, qnia licu-los.
teiuiam Domini jiostri Jesti Clirisii ad menlem rc-- hilbeb.il, etea,qti;c in conunnni miliebanlnr, abs-
ili;eile, el eani sednla intentione recbgilale, quiai condebat el fnrabatiir. Noniiulli eliam tle saecuload
qiiicunque in monasterioiiiobedieiis est abbati sito,, .monaslerium venTi!ii,.et de divi.tiis suis, quus in. s:c-
iion soliim ihohcdiens esi aibbali, sed el Christo. culo haliuerunt, iinain parieiii sibi relinent ei abs-
El quicuiiquo despicil pradalum suiiin, non soliim R coiidunl, teinpnralem periimesceniesihopiaiii, alte-
'
despicit praelalum, sedei Chrisinni. - ,-. : . rahi vero seciini hionasierio iradiint, sicul Auanias
Fratres mei, secundo. loco, Deoel abbati veslro et Saphira fecerunt, de quibiis iiiniinim scriptuin
castitalem proinisistis, cuiri primiim ad monaslerimn esl," quia agruni vcndideriinl, el de preiio illius
venislis; quam nisi cusloilistis, in vacuuiii-iii omni- / qtiamdam partein aiiiepedosaposioiorum posueruni,
bus operibiis vesiris laborastis. Si castifatem non quamdam vero absconderu;il'(Ac/. v). Quidain etiam
euslodislisa die, qua eam Deo el abbati veslro pro- paliperes <!esseculari vita ad moiiasteriiim veniunt,
misistis, iii.vanii:n oiiihe lempus vilse vestrae. ex- ' el quamvis m saeculo pauperes fueruiii, laincn in
pendislis, Qiiicunque Deb el abbati suo caslilatem monasterio diviles fieri volunl, stcul fecil Giezi di-
promisil, si eam mcnle el corpore non cuslodi- scipulus Elisei. Cui dixil Eliseus: Quia post Naaman
erit, reliogibsus. esse non poteril, iiisi lioc per asper- -- - ciicurrisli, ei iliviiias ab eo
accepisti, inpcrpetuuni
riiham poeniteiiiiam einen.daveriT. Qiiare ? Quia prr lepra Naainau adliserebil libi (IV Reg.v). Qiiicun-
linum nialiini niiiJta boiiapercimt. Per Unatneulpani que ergo propief Deum oinnia qii;e in lioc niiindo
iiiultae jTislil.ii;ahniiiilaiiltir. Per tiiiaiii iniquitalcni sunl, <lespi>:i;int, sicul saiicli aposloli feceiiini,
iiiiilia boiva possiint subverii. M.tluni riiisiuin houis cnm Cisdeni aposiolis laelabiinliir, et reiiiuueralmii-
contaminal pluriiiia. "Pariini fellis in anvariliidiiiem liir iiv 'pcrpeiiuiiii. De qiiibus; aif Doiniiuis in Eyan-
cbnverlit diilcediiieiii iiiellis. P.irii n ignis- macjnam ' gelib : Beiiiipattperes spiritn; quoiticim ipsornm est
silvarh"incendit (Jac m). Motlictun feriiienliini lo- 'fregnum ca.'loriim (Malih. v). Ilie vero, qii r!esieciilo
iam massuni corruinpit (I Cor. v). Uride Scriptiifa ad iii.oiiasiciium transii, et de rcbiis mtinasieiii
dicil : Qui in uno peccaverit, faclus est omhitim reus . friiuilem vel fiirtum facit, Judas csl,' <;l cuni J n!a
(JGC.II), scilicet quaiiium ad \itnniaeierna:i). Quasi popiiani in iiilciiio susliiiebit. Qui aiiieni de saecnlaii
e, iui si om.iibu.s p.eccalis. csset irivoluius, ila si ih, viia ad Damiiii sorvitiuiii coiivcrliintur, si ex. hjs,
u: o tanium maneai, aeleiiise viiie jaiiuairi nori iii- qiine in sa;culo habuerUnt, partiin sibi reservant,
trabit. Sic lioino per linum peccaiuili coiidcmnari parliin disifibiiiinl, senleiitiam malediclionis cum
poteril, nisi illud pcf asperrihlam -pbeiiiicriliaiii Anania et Saphira pprlabtinl. Qui. aulcin de sactulo
cineiiilaveril; et maxime -pcf fbfiilcaiidiieni, quia iul nioiiastcriiiiii veiiii, si divitias, qtias iu ssecnlo
8ii e castitale nuiliim/pjMispei''f«e:ii.'m, sine:caitiia- Tiabere tion potuii, in rooiiaslerio VQliiefil, sine
lc iiulliim ppns niagiium. Uiiile lieaiiis Gfcgoi ius dubib lepra:G.ie7.i adheiebif ei,ei quotl Giezi pas-
'iljcii (91) : i Nec casiitas niagna cst sine bouo slis eslin c'oi'p'»re,isie palieliir in aninia. Illis ergo,
bpeie, isec bpus boniim est alii|hitl siiie castiiale. i D I qiii in vcritaTe' propier DeHiii, iriore apostoloruni,
Ainanila est ergo casfitalis pnltiniuitio (9i). Casli- piiinia, qusc in lioc hiundo s.urit, dcspjciiiiil, con-
|as Tfucliis csl snavilalis. Casiiias est iiiViolala venit illud Psalmistse diceiitis : Mihi auiem adluv-
virl s sanctorum. Ciistitas esl seciiriias menlis, et rere Deo boniim est;- ponere in Domjno Deo spcm
Saiiilas torppris. Castitas Deo esl amabilis ctonini- mettm (Ihal. LXXII).Et illiiil: Jacta cpgitatiim tiiuin
IJUSsanctis. De qua scriptiini es.i, quia shte easli- iit Doiniiioel ipie leenuiriel (Psal. LIV).-Judai; vero
nionid nemo videbil Deum (Ilebr. xu). Uiide vcrie- ci seqnacibus ejus dicilur : Ascenduiil usqiie dd; ca:-
ra! iiis Beda Jn <|uadairi hoihilia. i Nemb iii Jic re- . ios,el desccndiint ttsque ab abyxsos; anitiia eorttm in
S;irreciiOpis;! nisi illi qni suhl casli corpore, a"d. mttlis labescebat (Psal, cvi): Ananiae aulein et siiis
ctelos poleriint sublevari; nemo post resurfectio- similibus pertinel illml: Qui cori/idiint in virlute sua.,
neni ,/iiisi Illi qui sunt iiiundi cofde, csseiitiam di- el inmultitttdihe diviiiarumsutirum giorianthr (Psal.
yinse majeslaiis poleruni ihiiieri. > XLVin).Giezi et sociis ejus Cbngruit lllud : Ecce,
Tertio joCb Deb prbiriisistis,- ric proprium Iiabe- homo qui non posuii- Deum adjutorein suitm; sed

(pi) Honi. 13,-iii' ?vana. (92) Isidor.,lib. n Sehtenl, c 40. v.


97 SERMO IV. DE1PRJiLATlS ECCLESLE: 93
speruvii iri muliitudine diiiiiariim suaritm, et prm- A smit, qiii bbha, quav Oeq voveriint, non iinpleve-
valitil in vanilate sua (Psal. LI). runl. > Igilnr, fiatres dileclissimi, ai! vosmclipsos
Sed ecce, fralres cliarissiini, dum alibruni p"ee- 'iiilrorsns reddile.etsi ea qiiae Deo promisisiis, vps
caia lanlo: slndio perscriilamur , limeamus ne; opere iiivcueiiiis implevisse, Deo gratias agjle> Sv
oculos tlivihav inajeslaiis-orfendamns. Dightim est aniein in bis, quso Deo vovistis, vos transgressores:
crgo, tit.nos, qui lan.ta cura festucas in ocnUs ct ncgligeiiles cognoveriiis esse, per puras oratlc.
aliorum conspicimus, de oculis: noslris trabes eji- iies el quolidianas lacrymas ab oainipolenti Jesit
ccre festinemus (Malth. vil). Quid crgo nobis inier Cbiislo Veiiiain posinlaie, quaicnusin die districti
haic agendiim ? Illnd videlicel qnod ailPsalmisla : jmlicii sui non peiiiiiuai vos ciini infidelibiis peiire,
Vovele, el reddiie Domino Deo vestro (Psal. ujj ; sed ciini elcciis suis ad rcgnum coelorum vos
alioquin multo melhts esset non vovere, quam po.il dignetnr pcrdiicerc, qui cmn eodcm Palre et Spirilu
votttm promissa noti solvere (Eccli. v). Quare? « Quiii,- sancto iii Trinitate perfecta Vivit et regnal Dcua
siculaiibealuslsidorus (93),inlcr infidelesiiivenieiidi per omnia saccula sscculofuni. Ainciv , .
(93) Lib. II Synonym., De voto.

SERMO QUARTUS.
DE PR^ELATIS ECCLESIJE.

Hispaniafum dbctor Isidorus vir in omni locii- B falsi prsedicatores nieJ in Jirigim poftarit. Quod sub
lionis genere formatus, nt imperilo docloqnc se- lingna non habenl, quia cceleslin gaudia aliquaiulo
ctiiidinii qualitalem seriiionis existerel apliis , • ad pracdicanl lanqiiam veri esscni, cum ipsi lerresiria
erudiiioncm sacerdelum inler csetera sic est locu- hpna lotis desideriis appelnnl. Sanela vero mens in
tus (94): < Sicul peccaiorcs ei iriiqui iriinisterium 'ingna mel praetendit, quia sapientiae dulcedincm l.i-
sacerdoiale suscipere probibentiir, ita iudocli et quendo aliis .oslendit, quaiii vcraciler-prsedicans au-
imperili a iali cfficio reirabiinlur. llli male vivcndo dienles lanquam lncHis dulcedine reficil. Biums pa-
suis pravis exemplis vitain bonorum comimpnnl, slor lac sub lingua geril, quia cbngrueiiti sibi <lo-
isli vero per ignoraiiliam iniquos corrigere ne- clrina parvulos quosque in Ecclesia nulrii. Snb Hn*
sciunt. Quomodo enim docere poteruut, quod ipsi ... gua atileni haec omnia sibi ipsi reservat, quia inler-
noii didicerunl? (93) Desinal ergo locuiii docendi nam dulcedineni assidue secum porlal. Dum eniui
suscipcre, qui nestit"docere. Unusquisque igilur lerrena abjicii, dnm v.iliorum amariludinenvrespuit;.,
doclor et bonae actionis ellioivae praedioaiiouis liri- in iiiterioiibtis sapientiae dulcedine.se pascit, qu;e
liere debel studiiim, qnia allcruiu sine allero inuii- roburcolligil, ut ad scterna gradiens in labore'viaB
lein facit-el imperfecium. t Oporlel igilur pr;claiiun lacescere non possit. . .
cum oiiini inslantia dulcedinem ei suavilalem Pei r lliijtisniodi praedicando.prudens pastor in cordi-
aiintiiitiaresiibdiiis, cosque suis ad bene operamluin hus .suhjeciorum dulccdineui ei suavitatem Dei iii-
sollicilarc exemplis, et frequeiiter diilcibiis .aduio- fuiidi!, eosque exemplis h.oiise actionis ad caeleslia
uere.veibis, ul reclepossil coinpulari in sancta; Ec^ desideranda siislollil. Nimirum ille cst prudenspa-
clcsisc membris, sicul sponsus, scilicel.Chrislus.sub slor, qui snper . giegem sibi commissiim soliitile
persona sppnsse cidcm Ecclesi.se loquitur in Canlicis vigilat; quia dtini se ef pves ex oiiini parfe pruden-
Favtts dislillans labia ttta sponsa, mel el lac sub ler cifcumspeclal, hostiles insiilias declinal. Audial
litiqua tita .(Caht. IV). (96) Pracdicatorcs Ectiesiae igittir negligens pastor,quid sibi el prudenli pastori
beuc labia sponsse esse dicuiiliir, ,quia per eos po- Domjnus loquilur : Bonus, inquit, pastor animani
pulis loquiiur et per eos parvuli qiiique ad fidem sttam pro ovibus ponil ; mercenatius uulem fugit
eniijiuiuur, dum per cos occulla Scriplurae quasi (Joan. x). Aniiiiani pro ovibus suis pofiil, qui pe-
cordis laieini.imaiiifesiaiiltir.In favo aulcm ncl riciilositin rcgiininis ascendens locum, ciausp silen-
liilel, et cera palel. Recte ergo labia spons.ac, id lii ostio, gregem claustraliuinfralrum in pacecusio-
esl sanclae Eeclesi;e, favus vocantur, quia duni i.n dil. Animani pro ovibus ponii, qui solus inler mtin-
carnis fragilitate sapientia magna habetur, quasi D dana pericula exleriora ncgoiia procurans, neces-
mel iii cera ahscondiiur. Quando vero electus quis- saria ct ulilia fiau-ibus qua>ril. Animaiu ponit, qui
que praedicat, quando cceleslia gaudia nescienlibus ad suslinenda jurgia rei fainiliaris solus exit et
revelat; tunc fiivus dislillat, quia quanla dulcedp "inier adulanliuni ac detrahenlium linguas medius
sauienTisein corde lateat, per,oris fragilitaiein.au- incedii, pro infirmis laborat, et laborames pascil,
dieiitibus manifeslal. Unde scripliim est : Iiabe-, cpnsolalur pusijlaninies, et cum siiperbis increpaiido
mus thesaurum islud in vasis ficlilibus .(// Cor. iy)> cotilendit. Talis pastor cuiii Ghristoel perGluislum
Jdeo subiliiur : niel et lac sub liiigua liia. Nimirum potest ilicere : Gofjfiioscomeas,;et cognoscunt me
(94) Lib. m SiiK., cap. 53 • (9G) Ex Greg., in litinc loc.. cur sanclus prcedict.
(95) Cap. 5(j. favo cpniparutus-. .
99 S. MARTIM LEGION. SERMONES DE DIVERSIS. 100
mea; (Joan. \). Coj; oscuiil o\cspaplorem,qucm ssrpe A aliis ; juxla quod ail Paiilus : Cnm essem liber ex
videnl piwsciucm, ijucin snbjpclis rrairibus familia- omnibus, omnium me servum feci (I Cor. IX). Teuct
riias facil nolum, qtieni bcneficia reddtinl ainicum. Pliam paslor cuin grege unilalcm, qiiando non tli-
Cognoscunl rratres prselalum, quia sive per chari- vidilur ab eo per Imbiliini preliosiorein, vel pcr
laiem tolerando, sive per zehim jusliliae castigando, cibum dclicaliorem ; dum lil uniis cmn infirmis pcr
sive cxierius ncccssaria niinistrando, sese cis red- compassio:ieiii,ei cum delicaiis pcr djspensaiioiumi.
dit in oinnibus ulilcin atqne benigiunii. Snbjecii Taliterergo ojiortct prxlalum viverc, ui rcite cun
praelatum cogiioscunl, dum eis sicul pater filiis ne- Aposlolo possil dicere : Omnibtts omma fticius sum,
cessaria praesentis vilac prvparal, el sicut magisler ut omnes luctifacerem (ibid.).
spiriialia pracdicat. Oves vero pastor cognosoii, iliim P.istor atilem negligens fugil, et a grege rcccdil.
siibditorum morcsct aclns diligcntcr aliciidil. Undc Sitiil enim quidam praelati, qui bona, qnac aliis pra>
scriplum est : Considera diligenler vitttitm pecoris cipiunl, faccre coniemiiunt. Cum cnim onera gravia
lui (Prov. xxvil). Vulltim pccoris considcral, qni, et imporlabilia su!jectis imponunl, el ca digilo mo-
quid singuli subjecloriim possint, non ignorat. -Vul- vere nolunt; qifoil aliis pr.ecipiunl, porlare desjii-
lum pecoris sui diligenler inspicit, qui qualitates, ciunt. Fngiunl, diiin a divinis oiTiciisse siiblralmnt,
et aclus, ac possibililales fraiiiim quortim ad se ct cum fralribus pondus ordiuis ferre conleiiinuni.
perlinet cura, siudiose perquiril. Cui per conies- Fiigiunt, qui per alienas domos vaganlcs tliscur-
sionem corda subjecloium sunt manifesla, per cir- runi, feliciores se existimanles durn lardius ad
cuiiionem nola sunt opera ; per expcrimentum quid clauslra rcdcnnl. Fngiuiil, qui ideo a claustro lon-
possini, perclfeclum quidvelinl, raiio dcinonslral: gius reccdunt, ut liccutius oliosis fabulis insislant,
El vocem, inquil, meam audient (Joan. x). et abundaniius sloiuachum cibis repleant, ac secu-
Tres siint pasloris voces : suavis scilicct, dulcis, rius doiiniant qnam in clauslro solehanl. Fugiuiit,.
et alla. Vox suavis periinel ad infirmuin, dulcisad qui iion eaqnae fralribus sunl cpmmuiiia, sed quie
inorieniem, alia pcitiiict ad siirdum, id esl ad in- sunt propria.quaeiiinl. Fiigiunl, qui licel prxsenles
ebedienlem. Infirmiis est qui tentalur. Qui vero de sinl, tamen cum negligcnlias viderint, se sub silen-
misericordia Dci desperat, moiilur. Surduscst, qui lio abscondunt. Fiigiunl, qui rcmoli a convenlu,
non audit; id Csl qni obedire coiitemnil. Quandoque sub otio vivuiil; /jui a communi fi-alriun consilio
infirmiis, itl csl qui in leutatioiiibus est positus, recedunl, qui male vivunl et reprcliendi noliint.
aiidilsuavemmagislri vocem consolalionis; audilqui Uinle bcatus Gregorius t : Libcl, int|uii, tit duin li-
pra: magnitudine pcccalorum de misericordia Dei de- C ccnicr etiam illiciia faciuni, neiiio cis sulidilorum
sperat, vocem obsecrationis; audil surdus, idest iuo- contradical. > El iu eodem (97). < Cunctis se existi-
bediens, allain, id esl asperam vocein increpationis. inal pr;claius amplius sapere, quibus se lidet am-
Iterum dicitur : Et sequunlur me mem : Oves pa- plius possc.» lloc ainant scilitet videri sapienles
siorcm scquunlur.Quem pastorem sequunlur oves? , el csse poienles. Ilaec fuit cansa angelica? cl hu-
Boiiimi sivc malum. Quo sequunlur illiini ? Quocun- inanic iiiiiite. Ponam, inquit, angelus, sedem meam
que ipse praeceilil. Si bonus esl paslor, oves se- ad aquilonem, et cro similis Aliissimo (Isa. xiv).
<|iiuiilur illum ad vilam; si autenv liialus csl, se- El homini per serpentein dixit : Eriti* sicttt dii
quunlur eum ad inorteiii. Si aulem cmcus cmcum (Gen. iu). Timeat igilur ruinain pnclaius, quaiii
sequaiur, ambo in foveam caduni (Matlli. xv). Quo- niciiiil liomo cl angclus. Angelus enim, quia vol.uit
niodohoniis pastor vadit anic oves ? Vila videliccl essi; poieulior, cecidit; et iiomo, quia Vbluit esse
et doclrina. Qtiando bene vivit et recle doccl ccclc- sapieulior, desipuil. Siinl*pra;tcrea qnidam praTati,
siasticus docior, tuitc fit tinum ovilc, ct unus pastor. qui bene vivunt, et subjeclos sibi male vivere per-
Pastor unus debct essein se, c't unus cum grcgc ; inilluiii.. Quidaiii ctiam male vivunt, cl subjcclos
iitquod docct verbis, impleal operibus bonis. Uims hene vivere compcllunt. Sunt cl alii, qui male vi-
debet esse, ut per iracundiam non mutclur a man- vunl, et subjeclos malcvivcre volunl. IIIi crgo, qui
sueiudine, non elevetnr prosperilale, nec fiaiigaiur bene vivuni, et subjectos male vivere permitiiini,
advcrsitate ; sed idem pcrmaneal patientia pcrse- exemplo bonai actionis prceccduiit; sed cuni eos
verante. llle ergo veraciter lenel el amal uniialcm corrigendo non increpanl, cliam cum erranlibus
fraternitatis, qui gaiulct de serviiulc cbaritaiis, dcliiiquiinl. Liccl enim ipsi benc vivant, necessa-
imitando cxempliim vcri pasloiis, qui v,nit non rium lamen esl, ut de grege sibi commisso Doinino
ministrari sed ministrare, ct dare animam sttam re- rationem rcddant. Hi tales, cur suscipiunl curaui
demplionem pro multis (Matlh. xx). Niniirum ipse grrgis, ci sustincre nolunt pondtis Jabori»? Aui si
est idoncus paslor, et secunduin Dciim grcgem gu- gregem rcgere ncsciunt, quare regeudi curam susci-
bernat, tjui ad tantummodo laborat.ul plurcs secum piiinl? Vel sciunl, et per ncgligctiam pcccare sub-
ad Deiim verbo et exemplo lrabal; quein non de- diios permiitunt, cum soli bcnc vivcre possem, cur
leetat honor prxlationis, scd onus; charitas, non aelernam inorlem inctnruiu, dum aliortim vitam iu
potcstas; serviius impensa aliis. non suscepta ab periculum animaruin suarum convci-iuiil? Talcs

•<97)Lib. xxvi Mor., n. 41.


101 SfcRMO ViDE OBEDIENTIA.
piaelali filios Heli sacerdolis niiifiuht, qui ciirn riiti- AReligiosi videfi appeliintj ijliia religipsos snb *e
lieribus qusc observaban.l ad bslium labefriat-uli, hahenl, sed reiigiose'.yivere coiileiiinuni. GloTuviiiur
doiiniuiil; qui venienies in Silo sacfificafe ribn per- : dc siibditolitm bonis operibus, non de stuVaciibtis.
niiliiiiit, sed anleqiiam incendalur. adeps, caiivem Quae operari nolnnt, aliis imperaiii: operaritui' ipsi
ciutlani rapiunl (/ Reg. n). Quasi filii Helisuiit,<jiii qhpd aliis operari iiciluiri esse rion piilanl. Siibje-
sub praelalis bene yivenlibus dissolule el negtigeriler ctOs ad bene operanduin cogunt, et ipsi a nciiiine
vivunt, qui cum mulieribus dormiunt, qui cuni cogi voltint. -"
vel uoc realiter agiinl, vel cum carnis desideriis se Teneat igiturpaslorcuni grege unilateni, ut cuni
conjungunl. Illos eliam qui veniunl in Silo, ne sa- eo pefvenife possit ad cadestis regni liserediiatein. '•
crificenl, impediunl; cuni noviter conversos verbis Iton dividaiiir ab eo per preiiosiofem habiiiim, nec
et exemplis ab exercitio bonae operalionis averiuiil. per delicatiorem cibuiri, nec per inaiiis gloriae appei
Accendi non permiitunt adipem, quia exsiinclo titum. Circa gregeiri' sibi commissiim sollicilns
chariiatis igne non infundunl bonae nciioni cbrdis • existal; bonos,ni in nielius proficiaiit, dulciter ad-
dulcedinem. Non carneiu coclam sed cftidain quae-i riioneai; malos, iie iiidelerius earit, solliclte corri-
ruiit, qttia tribttlalioiiis ignem fugienles pauperlati ,. gat; iiifirinos freqiienler visilafe sttnleai, tiistes
el labori se subtrahunl, nec pro Domiho adversa B blande et leniter Cousolari non fenuat.' :Pia2lerea
pati voliint. In camino eieniiri tribulatibnis et pau- claustrum assidue intiei, pigros ad bene opefaii-
pertaiis decoqui solenl vitia carnis. Camein-crudani dum sollicilel, negligenies increpet, aique oriinibus
idiSrco dcsiderapl, ul quando et quomodo ef quah- Iri comniiine gattdia jVaradisi et poenas inferrii sina
tuni el qualeni velinl, sibi coqnant. Tales suril qUi- iiVieriiiissione denuntiet. Anle oinliia vero bona qwae
daiii, qui morantur in claustro, quasi in Silo, qiii , aliis pracdicat, ipse piius ilnplere non iiegligat,
niliil alind faciunt, nisi quod el quomodo ei quaudo pondils ordinis cuni caiteris fralribus liberiler susli-
elqiianlum volu/it.Quasi in Silo subjecti coininoraii- neal, eisqnc tam in spirilalibus qiiam iii tempora-
lur, qui plus voliiniaies proprias implere fcsiiiiani, Jibus sicut paler filiis bona provideal, pro.eis ratio-
qiuni ea quae sibi a bonis praelaiis iihperantur. 1)1 iieni se esse redditufuin Deo' sollicile sciat. Veriini
l;Tes noii imiianiiir Samuelem, qtti prius iinxit rc- siipcr' haec oninia pro eis preces Domino seniper
ges in rcgno Judseoruni (/ Reg. x);- sediiniiaiviuf fulidat, qualeiius de grege sibi coiiiniisso iiulliis
Oplini el Phinees, quorum peccato arca Dbmiiii pereal, riec lupus Tapax aliquem a' via veriiaiis
translata est ab Allophylis in lerram Philisiinofurii erraiiicin inveiiiat quem aufcrat, sed ul cum eisdem
(IReg.iv). IUi vero qui maie vivunl, el'subj'eclbs j, ovibiis, Chrisio dnce, ad pascua semper vireiitia
liene vivere cogunt, errantes quidem a nialo' revo- siimmopere pervenire siiideai, prasianie .eodein
canl, sed fortes, id est in Dei servitio sTudibsbs Doiiiiiio iiosiro JesU Chrislb qui cum patre et, Spi-
occidiint. Perversos a sua nequiiia corrigunt verliis, riiusancto iri Trinilale perfecla vivii ei regiiat
sed religiose vivenles occlduiil: pravis exeinplis; Deus pef oninia SKcula ssecuiofunii Anieiif

SERMO QUINTUS,

DE OBEDIENTIA.

Pr.cposiio lanquam jialri obedialur, multo niagis D vefo.esl, quia per obedieniiam apraelalo nihil mali
presbyiero, qui omiiiiim veslrum curam gerit. :: .debet praecipi, neca subditis perfici. Unde aiicgrer
Oporteinos prsclaiuni uostiiiii) limereut Doiniiuini, gius.doclor Isidorus (98): < No.n obedias ciiiqiiam
diligere ut patrem, cl credeie tjuidquid nobis boni ppteslali in nialo, etiam si poena compellal, si tor-
praecipit aninise noslrse essc profectum. In hoc loco ineiila imniiiicaiil.» Quare? Quia melius esl mori,
nomiiie praepositi prior insinualur clauslri, sive quani illicita jtissa implere. Qiiicuiique ergo prac-
procuraior nionasterii. Quod si in congregatipne lato obediens esl in malo, -inobedieiis csi "Christo,
ubi cimouicus ordo servatur, non est episcopus, nec qui dixit in Evangelip : Omnis qni.facil peccatiim,
ahbas, sed prior; ipse noinine presbyteri designa- servus est peccati (Joan. vni). Et quicunque iu maJp
tnr. Si vero episcppus vel abbas esl in congrega- non vull proelalo suo obedire, obediens osi Clii;i.sio
'
iione, ipse, qui.in ea major cst, intcHigilur pfeT omniuin Domino, qui per Prophelam jnssit a malo
sbyleri nomine. Nobis quippe obedientia usque ad declinare, el, boiium facere, (Psali xxxvi).iSi ergo
jnortem servanda pioacipilur, quia sine illa oninis qhiiaciipeccaiiimvservus est poccati, non debemusf
conversalio regularis pro nihilo habelur. Sciendum . in malopbedirecuiquam potestali. i ; ,i

(98) Lib. u Synonym., cap. Malis jussionibus.


. S/MARTINI LEGION. SERMONfiS DE DIVERSIS. 1)4
VSZ.
, Scientluin ciiam summppere est, quod ohedieiuia A boni l operatur. Assiimil sihi iiiobedieiuiii qtiaiulo-
f ul de ea solo nomiiie glo-
aliqiiando, si de suo. aliquidJiabeai,:hull;i csi; ali- quenomeu ohedientiae,
i
ini* 1'icnir, et non opere. 'Sed quia obcdieuiia liiultis
quando atilein, si de suo aliquid 11011liabeai,
iiinia est (99)..Nam cum liujus niundi successiis inodis i dicilur, expedit ut senno dc ea habilus aliitis
<
ordiiiatiir.
p.raecipiiur, cum locus supenor imperalur; ille, qui
atl Tianc'.suscipieiitla inviiaiur, obedienliae sibi yir- Iinponilur enim obediciilia praBeCpio, faeio, et
tt.item evacual, si ad hsec eiiam ex proprio desi- )loco,. ut designeturqiiod pra'cipilur, inonsirel quod ...
diirio-anlielai, Rursum cuin alicui cx subdilis prac- .agitur, nominet lbciim in quo quis morattir. l)e
,prxceplo cnim dicitur:
laiiisde^pccfum liifjus niumli pra\cipit, cum probfa injnnxil ei o!)edientia ; de
adipisei.corifumcliae jubet; .si Jioc ex seuielijiso U-' facto: coniplevit ohedenliairi ; <Je loco : moralur
benter non appetit, obedienlia; sibi. m.eriiiini-.nij- apud obedientiam, cuiii aliquam ilomum servat re-
niiit, quia itlu quac in hac vita dcspecla stiiil, in- iiiolam. Pfima csl faeilis, siicunda ^gi-avis,lerlia ad
vitus ivoleiisque suscipil. Debet.eigp obedieniiam uliiiiiiqiie se habel; Leve esi pnecipere , sed gravc
in adyersis et yiliorihus ex suo aliquid habere, el esi implere; locus vero aliquando placet, aliquando
' Tursuiniii prosperis e* suo aliquid- oiiinino non . displicel. Placct qiiibusdain obedienlia, non ul in
iu ct J eaexerceaniur honis
liabere; quatenus advcrsis cnniempiibilioribus" operibus , nec qiiia abundei
liinio: sit gloripsior, qtianlo divinse dispensationi rratribiis ; scd mullis epulis el diversis deliciis.
criam ,ex desiderio stibdilur; ct in prospefis lanlo Placci obedicntia quibusdairi, non nl in ca magis
s-ii vilior, qtianio a praesenli ipsa, qnam diviniius Deo serviaiil qnam inclauslro stitdiosius , sed °ut
.pcrcipil, gloria.ruridilus ex nienle stiperatur. Sicul sibi obseqitium praebealur a famnlis diversac acta-
sanves eniaiiat e,x vulnere, li-a.liiofbus, inobedicnliai lis abundanlitts, et deservi.iiit oliosis fabulis suis-
procedit ex lu.more sUp.erbiicet'coiitemp.lus ulcere, que vpluptaiibus licenlius. Idcp obediehtia placct,
Morbns iiiobedieniise languor csiaiiima;. Qui eniin quia in doirio cuncta solus possidci, et qusc vull,
iipii yuJt.operafi bona el potesi,yi.vit; sed tamen aliis donai, quae vhlt, silii reilnet, dum propriam
infirmus esl; vivil pplcslale,'. sed languei prava volunlaleiri saepe raliOni praefert. Sicque fil, ul apud
v9I1111.la.le. Ho.c; morbo jirinius hpinp laiignit, qui eum qui obedientiam perversa voluntale suscipil,
cuin yiveret potcstate, el sanus essei bona voliuir voceiur pbedienlia, ciim noii sil. Ilanc obediciiiiam
l-.ite, Tiestiis lerrae, el a\ibus aeris, ac p.iscibus niulli desiderant, non iit Deo el praelatP suo lola
niaris prscposilus fuit (Gen. 1); jicr inobedienlise mentc obediant,-sed ut cxtra pbedieniiam csse
vero ;Ciilpam lapsus, a paradisi gandiis dejeclus, Q qucp.ni. Multis atilem modis a quibusdamobedien-
etiain;..ii'unc lnuscis cl culicibus expositus ac sub- liam esse qiieani. Muhis auiem modis a quiliiisdam
, jpciiis servil, Quando infirmilas carnisadunatur in obedientia qnatiri solei,-'videlicet anxilio pareiilum,
luniQrei», coiiiigii q.u.andoque, ufgenerel languo-; tpnsillo iralrum, :sin)Tilaiionis ingeiiio , ul qiiod '
reni. 'Mens eiii.ni carnalis per .iuinorem siiperbise - iniiiispareniiim ;ve|: exiibrtatipnibus ffatrum nori
ihcurrit ssepissinie languorem iiiobedieuliae. potest obiiiicri, saliem simulalionls ingeniopossit
Duae.auiein sunl species tuiiioris : dura vidclicet, adipisci. llaec auiein obedientia , qnae concedilur
c.l.mollis. Dtira tpetics tiimoris estin carne obsii- alicui parenliini niinis seu qiialibei exactione , sive
iiiilio caiiialium in cpiiversaliune. Iltcc auteiii tribus friiirumseducloriaexhortaii6iie,viT eliani bonioperis
modis medeii sblel : cmjvlastro sCiiicel, iingueiito, siinulaloria osicnsione nonieh habet obedienliie, sed
• et ferro, id esi exemplo boni operis, veibo-comiiio-;' caret TB.Obedienlia
Vocaliii'exterius, sed frucium
iiitiouis, discipliiia cbrrectionis. Cum enim mens rcmuneraiionis 11011iiabet inlerius. Iltijusinodi
non emittit sanieni pravaa iiilenliOnis per confes- obedieulia 11011 acquirrlitr, ul corpus pro DeoJ.ibo-
sionenv, vcl ex coiniiioiiiiione iionpromiiiii emen- libusfaiigeiui-; sed ut praesentis vitae blaiidiineiuis
daiioiiein; resial ul recipiat Jerri incisionem, id deleclctur. '
rsiaspciiiinam disciplina? corrcclionem. Undcdicit I Atl lianc eiiam obedientiam aliis modis jierveni-
Lealus Tsidorus doctor eximius (100)'. < Qui blando lur, ut quod illis iribus prsecedenlibus 11011
" vbrbp- hon hecesse esl ul poiesi,
castigatus corrigilur, proniissione riiuncris obtinealur. Sic adhuc cuin
acrius afgualur. Cum dolore eiiim abscidenda siint, Petro Sinion
sanari Tiori admonitus rnagus moratur in Ecclesia.inoraiur et
quse:Jenitef' possunt. Qui
esl Ananias Cum Sapbiia (Ael. y). Per Peiruni boai
«ecfetim, corrigi de peccalo negHgil, publice
: ut vulnns occuiie nescil sanari, praelati iiiielliguntur,per Siinonem vero, Ananiam
argiiendus quod mali suhditi designaninr. Voluit Si-
Tmahifesle debcat emeiidari. » Esl aulem ttimor\ ct Saphiram
iiion cuiere Spirilus saiicli graliam (Act. vin), vo-
!nipi!is, cum inens inflala delecialur voliiptuosis ci-
dUiri seciaiur'. olium, somnolentia torpescit, lunl isli emere obedienliam. Siinoii pecunia vpluit
Iji>,
isti niluiitnr Eccle-
yaiiis gaudel fabulis. Ex his ergo larigubr animae, donum Spiritus sancli emere,
liascitur, quandp duritia obsTinalionis pressa, vel[ siae reddilus prelio acquirere. Isti ergo Petri apb-
iiibllitie delectalionis dissolula, mens superba nihili sloli non siinl filiiper dnctnivam, sed Simonis magi

(99) Ex Greg., Iib. xxxv Mor., numer. 50. (100) Lib.iii Sent,, cap- 46.
iOS SERMO V. DE OBEDIEMTA. Wff
per avariiiani. (1). Ejus. quisqueriTi.us .diciiur, cujus A cunqueer.go libenler audil vocem serpentis, id est
ilocirinam scquiuir, Oe errpre aucloris a quibus- suggeslionem diaboli, et obedieris cst voci mtilic-
daiu.iipiiieii e,t culpa4raliiiur,.ut ipsiiis vocabulb r.is, scilicet delectalionj snai carnis, slatim inober-
ceiisealiir, ctijiis errorcm seqtiiiur. Sic loqiiiiur diens eflicilur voci Crealoris. Voci igilur uxoris
i)i)!iiiiiiis-pei; proplielam Israol: Paler luus Amer- obetliiini, qui carnis deleciatipnibus non cpnlradi-
ritffusy-el. maler tiiu. Celhma (Ezecli, s.vi) ; noii ciini, et p.lusvoltiptali .carnis qnam voci Dei obc-
uiiquo nascendo, sed. ihiiiando. Sic ct in meliorem diiint. Esl aulein Crealoris vox de praelatis dicens
jiariem fijii pei iiuneupanlur, qui praeccpia Dei ad stibjcclos : « Q;iod diciint, fac-iic; qubd aiilem
loia ineuiescqiiiinlur. Unde et nos,11011. naiiira sed Ciciiinta faccre nolite (Matlli. XXIII).> Ut perversis
adpp.i.i.oiie.cjamaiiiiis Dco in oratione. dicenles : oliedias praelaiis inniiit, qui eiiain male operanti-
Pnler nosler, qiii es in ccelis(Mallh. vi). Recte crgo bus obcdire jussit (/ Pctr. n), ul ingrediaris et
dicuntuT filii vnagi Simonis non natura scd imila— . egrediaris cum David sub Saule, eleumdem hoiiores
lione, q»i pretio emtini ohedieniias, sive quaslMiet iicet reprobum cum Samnele. Obedieutlum esl ergo
digniiales Ecclesise. Ananias el Sapliira absconder' prxla.iis, si recla prarcipiant, quamvis ipsi niale
runtpariem subsianiiac (Act. v), isti vei-o negoljis vivant. Inobedienles igilnr et superhos se r^sso
iiiciimbuuiacqiiirciidiC pecuniae. Sed sicnl scripliiii) Blestaiilur, qui praelalis licel perversis non olicdiunl.
est: Nemo mililans Deo imptical sc lerrenis nego- ei eos non veiieranlur. Audi ciiam breviler quitl IR
tiis (11 Titn. n). In boc crgo manifesiuin esl eos oporlcal facere, el qiialiier praclalis, sive bouis sive
no.n niililare Chrislo sed inamnio.iia:, quia iion sec- malis, debeas obedirc. Nec bonis praelaiis obedias
faritur spirilualVs diviiias, scd Jiicra.-teinpiira.lis. in malis prseceptis, nec malis conlradicas in honis.
viiaJ. Nbri siudcnl ut Jesu Chrisio coclesii regi pla- Esto ohcdiens malis prarlaiis iu bonis praecepiis,
ceanj, sed ut tcinporaliler diviies fiani. Amplius ct cavc ne oliedias bonis in jiissipnibiis maiis.
icgimt iii eorum cordibiis avafitia , quae esl servi- lulerea, fraires cliarisimi, Panli aposioli sentcn-
Tiis" simiilatioiiiin, qiiam voluniaria paupeiias, liam ad meinoriain reducite, uiperfectius inlclligfre
quse iiiiroducit l.oniiiieiii in regno cocloriim. lli ' valealis virluiem obedienliae. Sic enim ail ipse :
laies jilus gauilent cquiiiindo per plaleas civitatis Qumcitnque ordiutita sitnl, a Deo ordinaia sunt. Igi-
discuircrc, qiiaiii iii clauslro psalinos siib silenlio lur qui polestaii resislit , Dei ordinutioni resistit.
re'cjl;ire. Jlsec esl obedicutia cum Sitnonia plena (Rom. XIII). lllc ergo Dei ordi.riajioni resistit, qui
aviiriiia et iiiaui gloria, quaeiiniatorem simni non pradaii sni praecepia contemiiit. Quicunque praeiaio-
siibleVaf sjd aiterna gaudia, sed praecipilal in tar- Ecclesia? digna praccipienli contradicit, non soliint
"
lara. . ,, • lioinini, sed et Deo rebellis aique inobed.ieiisexi-
"Est el alia species pbedienliae, qusc lantiim obe- stil. Dallian el Abirou hacde causa perierunt, qtiia
(iienlia vocalur : de'_qiia . dicilur : Quia obedisti prailaiis suis, scilicel Moysi cl Aaron, inojjedien-
voci iixoris iiidij el coir.edisli de ligno , maledicta lcs fneriini, quando sibi per coiiluniaciaiii sacrili-
ierra iri opere luo (Gen, ui). Qualuor suiil aiiicin ' candi liceiiiiain iisiirpaveriint (i\'«m.xvi). Unde scri-
vbces, "scilicet uxoris, miiiidi, et diaboli,- ac Dei. pliini est in libro Psalinoriim : Aperta est.-ietra, et
Audiam igitur quid loqualur in me Doniinus Deus dcglititvil Datlutn ; el operuii supcr cOiigregalioiiem
(Pstil. LXXXIV).NunquidToqueliir diabolus? iitin- Abiron(Psal.cv). Ili enim, ob lemeiiialis suaf;vide-
qtiid carp?T.uiiqi!idiniindus? Vox iixoris vox car- licei iiiidaciani, terrae compagibus. ruptis, viverues
i:is; vox auiem carnis volupias; vox iiiiindi vanilas'; jirofmido hiatii merguntnr, ac liathiiiiur infenii
ViixDei bonilas (2). Siiggesiioneni qttippe diaboli suppliciis. Nouiie eiiam rex Saul, propler culpam
Ticipenie accipinius. Mnlier vcro sensus es.t anima- inobedieiiliic a Domino fuil reprobiitus, de seile re-
lis cprppris, id esl carnis, queni liabemus commu- gni expulsns, dominio Satanat; mancipaius, et ad
iiehi cuin bestiis, et diciiur inferior pars ralionis. iiliinniiii a Pluiisihacis interfectiis? Peiisale eigo, <li-
Unde quando o.ccurrit nobis pcccali suggeslio, D leciissinii, qhamgravis si'l colpa inohedieiiiiae jvo
(juasi serpcns "loqnitinr, Si. vero obleclafiir caro qtia iion splum aniina; cniciaiiiui' in infeiiio, scd et
pravae illiii.s-siiggeslionis consensu, quasi niulier cor|ioia puiiiunlur in hoc saeculo. Pcrpendiie quam
coiisenlit. Sed si refieiialur et cxpelliiur a cogita- grave peccaluin sit Dei ordinatioiii 'resistcre, pro
lione perversa snggcsiio , qiiasi inulier sola.uom- qiio non soliiin in anima exsolviiur jioena, sed
edii illipiium ligntim. Si vero ipsum peccalum, etiain in corpore. Audianl ergb rebeiles, limcaiil
quod serpens, id est diabolus suggeril, el caro de- inobedientes mandhtis seniorum, ne ciiin Daih,.n el
Jectando,-id esl inferior parS raiionis scilicel mu- Abiron tradanliir tormentis iiifernoium. Caveaut
lief iiiandiicat, ct si mens buiiiinis, id est superior iniiiari vesiigia Core serJitiosi, ne forte inerganlur
pars"ratioiiis ipstim peccattim perpetrare consense- riim eo in profuiidum inferni. Non velint iniitari
ril, jatii qnasi vir dccepius esl. Jain inulier viro Corc sediiiosum, qui per contuiiiaciairi et rebej-
cibuiii dcdit, cum mens raiionalis ad peccandum lionem miillos seciim prsecipitavif in inferniim; Sed
deleclaliouibus carnis consensuin prsebuil. Qui- Clirislifin seqiiaiitufi qui pcr huiiiililaicnl DeoPalri

(1) Ex Isidor. lib- i Sent., cap. 17. (2) Isid., Qumst. in Gcn,,(:.l
PATROI.. r.GlX. 4
*C7 S. MARTINI LEGION., SERMONES DEDIVERSIS. 108
obediens iisque ad roorieni (P.hilip. n), n.mlios quo- , . rate, ul adsijteriiani liberfilem possilis pertingere.
Tidiepost se irahil ad regnum (Joqn. xu).Chrisium Devole igilur colia divina; djspeiisationi stibjiciie,
ergo, fratres et domini mei, liniete, ipsiimque siiper propriis desideriis renunliale, voliuitalem prselaii
oninia diligite, ejtisque- ortlinaiionibus reverenliam vestri propriis volunlaiibus anleponite, praecejUa
exhibele. Sic enim ait ipse : Si quis diligit me,ser- illius sine imirmuraiione iinplere salagiie ; iil posl
mohemmeum servabit (Joan. xiv). Appareai ergo hanc vilam ad coelesienv pstriani possitis perve-
dileclio iilius in veslris operibus.Exemplo ejus le- nire, ibique de visione Dei Palrjs in -selenmm gau»
nete liiimililateni i.n yeslra conversaiione, et pro dere; ipso prsestaiiie, qni ctim eodem Pa|re el
anvore ipsius praelatis veslris obedienies eslolc. Spiriiu sancl.o in Triniiatc" perfeeia vivit et re-
;Libenier in hac vita prselati jussionibus obtempe- gnal Dens per omnia ssectila ssecuiorum. Ameii.

SERMO SEXTUS
DE DISCIPLINA.

Aiiditc, fratres charissimi, quid Dominus nosler B nec dividere Ectiesiae Christi disciplinam. Sicut
Jesus Cbrislus ad eruditioncm el consolationem eiii.ni lnnica loium corpus praeler caput tegit, iia
loUus Ecclcsiaesiia; dical in Apocalypsi. Ego, in- disciplina omiiem Ecclesiam praeter Chrisliim, quj
quil, quos omo, argvo, el castigo (Apoc. 111). llis eanidem discijiliiiam tradidit, ornat el tegii. ijis.i
verbisad loleranliam atque disciplinain horialur vero lunica coiuexla desuper iuisse per toiua»
JIOS, sicut Paler piissinius, ul omnia quac nobis ab deseribiiur, quia eadem Ecclesiae ;discijdina a Do-
eo sive a praelaiis noslris praecipiunlur, paiienler niin.o de ccelo iribuitur et inlegraiur. De qtia Do-
ct cuni oriini mansuemdine lolefemus. Ideo nos pro niinus, poslquain surrexil amortuis antequam ad
peccalis et negligeniiis per se el sanclae Eccieshe Pairein ascenderel, loquebatur discipulis suis:
iiiinistros arguit Domiiius et castigat in hoc prae- Vos auiem sedele hicin civilale, quousque induamitii
senti saeculo, ne cum lioc mundo, hoc est cum virlitte ex altp (Lttc. xxiv). Tunica Crgo corporis
amaloribus mundi, damnemur in fuiuro. (5) Quis- Cliristi tlisciplina Ecclesiae. est. Qui autem extra
quis igitur. Deo' exercitalioiiibiis disciplinae non discipliiiani esl, a corpore Christi alienus esi. Non
servit, Deum absqtie disciplinae rigore evadere non scmdaiiuis igilur lunicam Christi, sed. sortiaiiinr
poterit; alque ideo Psalmista constilendo indisci- de illa, id.esl, summopere sludeamus, nt eam in-
pJinale viventibus dicit : Apprehendile disciplinam G [egrani conservemiis, ne forle ab Hlius integriiaiis
tiequando irascatur Dominus,et pereatisde viajusla portione vacui reiiianeamus. Nemo quidquam de
.{Psal. n). Sed qtiid est disciplina ? Disciplina esi mandalis Chrisii solval, "sed unusquisque' in quo
j-inoiiiin orpinata correctio, et majornm praveeden- vocatus est, ineo apud Deumpermaiieiit.
liHniTeguJse oliservalio. De qua disciplina Paiilus Quicunque discipljiianl Cliristi el calliolicoruin
apostobis ita loquitnr, diceris : In disciplina perse- sacerdolum, qups ipse Ecclesiaesuae pracposuii, con-
verate. Taiiquamjiliis vobis offert se Detts (Hebr. xu). tehvnil, pef diversas errorurn vias eundo jierdilio-
Quod si exlra discipTiiiain eslis , cii.jtis parti- nis laqueum incurrit. Unde- stib pra?vaiicaloris
cipes facti sunt omnes; ergo adiilteri, el rion uTii populi persona liuniaiium genus ita deplangit pro-*
esiis. Qui ergo sine disciplina stitit, -adulteri siinl, pbela : Nos sicul oves erravimus, unusqitisqtie in
et cbeleslis regniTiaerediiaieni non accipiuni. Filii viamsuam declinavit (Isa. LIII).' De (4) illiscli.ini
auiem palernae disciplinae cOrreciionem libenief qui disciplinam Domini abjTciunt, et voIuHlalem
porta.nl, el haeredilaiem ccelestis patriae oinnino propriam sequunlur, sapieniia per Salomoneiii sie
•yecipere non xlesperanl. De qua eiiam disciplina ioquiiiir : Mutlte vim videntur liominibtts rectm, el
Tsaias iiidiseiplinale plebi praedical, dicens: Quiescile: —novistima eorum ducunt ad morlem (Prov. x\\<).
agere peryerte;ld0ii$ibenefacere (Isa. T). Et eadem Qnae iiliquemullse.perdilionis yise luncseqiiuiiiiir,
Psalmista^ pfbsequiiiiT dicens : Declinaa malo, el> cip 'iina fegalis via, lex Dei VideliCet, qilse neque
fac;bomim.(Psdi. xxxvi). Unde elialn Salomon ad dexieram nec ad shiistram decliiiat.pe.i'negli-
ail : Mullum erral,-qiti .discipiinam abjicil (Sap. genliam deserilur. De qua scilicel via. Doniimis'
iiiii llle igiiur est iiifelixj' qui abjicil disciplinam Jesus-CIiristus, qni esl finis legis avl justiliam-oiiuii
pairis, id esl eCclesiaslicic dispensationis. Sicul credenti (Rom, x), denunlial dicens : Ego sum
niilites Christriiricfricifigenles non diviseruiit cjtis via,-veritat el vii:a,nomorehitadPalrem, nisi per
iui:it-ain:(Joflti; MXI; siciiosnon debemus scindere me (J-oan'. xiv). Ad quain viam omnes homines

'(3) Exlib. De dttodec. abusipn. gradib., gradti (I) lbid., gratlii 1-2
II, in App. Aug., loni. VI.
109 -' «ERMG yi. DE: MSCIPLINA. flj
coiKinunitef inviial, dicens : Venite ad me, omnes A membris meis repugnanlem legi mentis inia, et <-<ft
qui tdboratis et onerati estis , el ego~reficiam vos piivum ine ducenlem in lege peccati (liom. .vu). Scil
(Malllt. xi]("," quia non esf acceplio persoiiarum aliud esi bclla forlitef perpeli, aliud hellis enervi-?
aputl Deiiin (Detil. x). Ubi noriest Judaeus elGrse- ter expugnari, et dissolute vinci.
cns, mascuius et femina (Gal. iti), servus el liber, In isiis ergo -fortissimis praeliis exercetur virlus
barbarus el Scyllta : sed omnia el in omnibus jTivenuiii, ne extolli debeat; iii illis vero-debilibu^'
Cliristtts-(Coloss.m). Omnes ergo unuin siintin et .'dissciuiig omiiiuo exstiiiguitur, rie snbsisfaii
Chrislo Jesu. Dum ergo Christus finis est legis Sonum cst igitur adolescentibus et juyeivibiis, ut
(ROJH.x), qui siiie lege, id esl sine tlisciplina sunl, dnm calor nalurae' piilliilal in niembris, ,el h) cor?
slne CJiristo fuiiil. Quicunque ergo sunt sine do,- pore proficii vigor aetatis, ciinv omni humiJilale
ctrina, non.sequnnlur Cluisii vestigia. Incongruuni famulejitur prseposltorum imperiis (6). Qualiler
esl ergo eiajusiilia devium, in lemporibus Evan- namque in seneciute ministrari sibi ab aliis sperat.
gelii servi Bei sine Christo fieri, quando aposlolis- qni in adolescenlia senioribus obedieniiam exhibeie
ii.i cunclis genlibus liceutia praedicationis dala recnsal? Qtii in juventute posilus disciplinis majo-
est (Maith, xxvui); "quando per cunclas saeculi rum non vult esse subdiius, qnomodo in seivccfnle
" consiiiuiiis
paries itilonuit toniiruiim, vox scilicei Ev.mgelii; pulat sibi reverenliam deferri ainiiiori,"
ijuantio gentes, quam non sectabaniur, apprehende- hus? Unde et in proverbio apud veferes Jiab,elnr,
r.unl justiliam (Rom. JS);: qu.audo qui longe fue- quod jlli servire alii iio|inl, qui prius alicui Seiv
ruilt, facti sunl prppeln saiiguirie :Ghristi (Ephes. viluiein denegat. Propler qiiod ef Dpriiihuj Jesus
«); qui aliquando rioii pbpulus, piinc auiein pop.u- Christus in temppribus adolesceniiae dum julhuc
lus sanclus in Clirisio (Ose. 11); quando csl lem- ad iegitimam aefalem docioris non jieiveiverai,
piis acceplabile el dies saiulis (// Cor. vi), et obedienler iniiiislraiioiieni parenlibus suis exbiber
lenipora.refrigerii in conspecln Altissimi (Acl. ui). bat. Ideo quippe in juvenili aeiaiehpnorein.el rpvttt
Qii.iiido 'unaqiiaique gcns liabel lestem lesufre- reiiiiam, aique niinistialionem deferebat suis par
ctibnis,' qubniodb protestalur Dominus suis discir renlibus; ut exempluiti obediendi ac miiiistramli
pulis:: Ecc,e ego vobiscum sum omnibus diebtis, prseberel juveiiibus (Luc. n), Sicut Cfgo jiv sehibsis
usgue.ad consummationem sjmculiyMallli.xxvm).Non sobrielas et moruni perfectio requiritur, ita in
faciamus ergo aliquid sine Cinislo, ne sine nobis adoleseenlibus obsequiuro, et subjeciio, aique obe-
Cbfisius esse Jncipiat in .fiitiiTP. dieniia >ite debeiiir. Qiiapropie,i- et Ju mandatis
'
Oignum -est ergp, dileciissimi, .ui xliscipliii.am.C le8's priiinim liorum qiiae ad liohiines pertiiveiii,
Clnisli ciiiii onini devotione siiScipiamiis, el ul palris el malris bohor imperaihr (E^tidntx); qriia,
piaclalis nostris pro Clifisto ohedieiues sinius. lle- qiiariivis carnalis pater non supefviierii; .iui iridi-
vera necessaria tesl adoJesceniibus alque juvehibtis gntis fuefil, alicui lameiv viveriti .paieriiniri horior
djscipfina, et ut pracceplis seiiioruni subjicianiiir rem usque ad perfeclam el digiiam xetatem afiliin
cmii omni humijitaie ac revereniia. Unde el DP- pr;ebenilum esse ostendiUir. Congiiienief qiiousqtK)
iminus in'Veleri Teslamenlo Leviiis ab alino vige- adlegilimam aeiaiem perTenerint filii, pra^cipiiintur
simo quinlo labernaciilo servife mandayii, cl a Vivere sub disciplina palris sui; vel aliciijhs exlra-
quinquagesimo cusibdes vasorum fieri praecepil iiei, quia indisciplinatus .quisque et indocliis ne-
(iVum. vin) (S). Quid eniin per aiiniim vigesiniiini quaquaui poterii esse piscipiilus Clirisli
qiiiiiluin, in quoflos juventtilis oborilur, nisi ipsa Quiiiqueetenim nipdis ihScripiurisdivinis piitres
vitioiuiii bella conlra uniimqueniqiie sigiianiiir? vocaiuur,: Jioc esl, naluia, gente, adiiioiiiiibne.
El quid per quinquagesinium aiintun, in quojti- a_aaie aique adopjione. De paire namque liaturali-
bllaejrequies coiuineiiir, nisi iiilerna qnies edo- lerJacob dixit ad Laban : Nisi limur pairis mei
iniiie meiilis expriinilur? Quid vero per vasa la- isactc adfuissel, lulisses dmnia qhce med suiil(Gen.
beiiiaculi, iiisi fidelium aiiiiiiae sigiianiur? Levilae I? xxxi). Gente vero paier vbcatuf, quandp Dofninus
.eiyo ab aniio vigesimo qiiintp la.b.ernacnlo deseri od-Moysen de rubo loquebaiiir : Egu sym, iiiquieus,
yiu..t; c.iquiiiquagesiino custodes vasofum fiunl; rit Dens patrum luorum, Deus Abraliam, Deus Isuqc,
videlicet qujt adbuc impiigiianiium vitioruni ,cer- eiDciisJacob (Exbd. ui). .jEtaie auiein paler el ad-
laniiiia toleraiil, alioruiri curam suscipere iioii inpnilioiie diciiur, cuih Moyses iri caiuico Deuiero-
prsesiimaiil; sed disciplinis iiiajorum subcsse slu- , lioniii locjuilur : Jnlerroga patrem tuum, el anntiniia-
tleanl. Cum vero leiitalionum bella suhjiciuht,' bit libi; majores luos, el dicenl libi (Deht. xxxn).
cuin apiid se jam: in inlima iranqtiMliiaie; seciifi Nps yero adoption.e -paireiii' yocamus., cuni inora-
suiil; animaruiil custodiam, quasi docti, spiiiiali lipne, Pater nosler, qui es in cmlis (Matilt. vi),;
prsjelio|uscipiunt. Sed qiiis Jiaec praclia |iprfe,cl,e diciimig. Q.uod si ergo iiatiiralis pater supersieS
subjiciai, ciim Paulus, doctissimus videlicei ac foiv ii.on fuerii, aul indigniis exsliterit; adnioiienii i;>
lissimus pra;liator di.cai: Video cdiam legeqt itt men seniori ab adolesceriliiius bljedienlia exhi-

(.1) K\ G^-eg. xxin, Mor., n. 21.


jti) Ex |>i':t'fiiioiib. De duoAecim abusionum gradib. gradu 3,
mi S. MARTINTLEGIONc SERMONES;DE DIVERSIS. •.fiS.
:benda erii. Qnonibdo eniiri hoiioraiidus in sene- A pro qiialilale morum diversa erii exliOTialio tloctpr
«ctiite appaieliii, qui discipliiiae lalibrerii iii iidole- :.i'umh(15).TilaiiiIesla'igilur: peicata; nop : sunt pc-
-.sceiiiia iion. siistiinierii? Qtibdciinqiiceteiiim hbmo ciilla correctipne pnrganda. Palam enim siiiif-ar-
laboraverii, hoc el riiete.i (Galai,,'vi). Oninis tiam- giiendi, qui palam rioce.ii.l; 11.1, (lum aperic plij.urga-
que cliscipliha in prwsettii. 11011 videtitr esse gaiidiised lione .sanaiilur, hilqui eosTmita.ndo deiiqiierap.t,
mceroris , licc reqiiiei sed laboris : Poslea' dttiein coTrigaiiiur. Duni unus corfipiuir, pluriiivi emen-
fructum paca.tissimitm justilim reddel exercitatis danliif. Uiilius esl enimTil.pro m.iilloijiiii1salyaiione
(Bibr. xii). Sicnl ergo ffuclus 11011invciiilnr iu niius coridcmnejrir, quam per Tinius liceiiiiam; veT
;:irbore, iriqua pairipinus autilos prius iibii appa- :( •
pravitatis exempltini ;mttlii; periclileiitivr, Jta;ergo
;i:jieril; sic et in seneclule lioriprem"-'conseqiii le- deiinquenti sermo esl .proferendiis, siciit; ejns qui
gilimiim rip:i poterit, qiii in adolescenlia disciplinse::.-. corripituri .exppsiulaT :salns> Nam qiipsdaiiv incre-
alieujiis honae ex.erciialioHiS.iioiiTabbiiivprit:' Dvsri- :. paiipidiira^qpusdanvverp.incfepatiotprfigitp
pliiia igiliir absque obedic.lilia qtiililei' fvcri polerit? Unde dicit beatiis Ambrpsitis,-. vif, niagiise.i-eycien-
.Adolescens ergo siae obcdientia, adolesceiis esi tise et;exiniiae;conyersalioiiisi-in Clirisli- Ecclesja :
siiie disciplina.TVitare? Qui.i ipsa oheiliciilia , q.uiu' < Leuiier castigalusexiiibet .revereriiiaiji;.casiigai.iii;
oiriniuin yiriulum iiiuler est. cl perfeciid., magiia " aspcri.tale verp niini.a; iiicrep.atipiiis pJTeiisus, nec
exerciiatione iiidigel, ut suiViioiniam siudii vxh.i- increpalipnem reci|iii, iiec saliiiein. i.Sic-.enim, ail
beal Christo Domiiib, qui obedi.eiisPaifi nsijiie ad he3tiis,'lsidpiiis (iocior egregius (J4J: «SicutpeTiti
riiofteiii, crueis igiibmini.ini libeiUer susiijiuit pro niedici ad varios corpoiis, moibos.dj.verso medica-
-piiini poputp SIIO(Pliilip. ii). '-" ..inine stf viunt, iia ul juxta :,y.iilii.eniiii<]ualitates:di-
.
s(7) Docibriim lairien catholicoruiii disbipliiiam vci'sa liiedicaiiieiila adhibeaiil; siceldoclor Eccle-
sise singulis quibusque coiigiuuin doctrinae reme-
teinperatam esse oporlet, ne per iiiiniani crudelita-- .
jciii vulneret quos inederi el sanare dcbei> (8)-Sur diuni adhibebit, el quid: cuique oppi-leai, pro.aeiale,
. sex11ac
perbi doctores viilnefaTe politiS•'.iipvefiiiil qiiam prp etiaiiv prpfessjone,,. a nnii 1;liabj1(15),,.Nph1111 n-
ementlare, Salonvpiie'leslante:: ln qre.stiilii virgq quain discreti docipresdiiiisTeritiiu Jncrepa-
sitperbice(Prov. xiy). (9)Revefa snperbi dociores in lipiiibussubdjtos, qui lanien a charjlaie eoruin, qiios
Pre virgain siiperbiae feriint, qui.a increpando rigiile:, coriipiiiiil, 11011feceiluni. ;Saepe iCliaiii Ecclesise
••
feriiiiit, et coivipaii Iniiiiiliief iic iviisericpftliier •iic-:: ,-ceiisura'^arrolgantibns yideliiressbsujverba, etquod
sciunt. lractindi eiiam doeiorespcr fabiem furoris pio fila boriis, crudeliter fieri putaliH' a prayis, quia
.disciplinaj mpdum ad iinmanitaiem converluni crn- 11011recio discci niiiii pculo, quod a bonis reclo fu
-
dciilalis, et unde emendare polerant, inde poiius h "an.imo. 1 .'-" ...1' - ... ...',..'. ';-,
vulnerant. ldeo sine mensura ulcisciuir culpas prae- (I6j Est pralerea quorunidain excusatio peiyer-
posilus iracundus, quia cor ejus dispeisiun in sofum,qui, ilunipio iacinoTibas .suis..:iirgiiuiilur,
reruiii ctiris, rioiy colligitnr in. amprem-. uniiis di- verba jnoeppsitoiiiin jusioriiin pro cejisura decfi-
gniialis. Mens enim soluta in diversis, catena cba- iiaiidii aljjicjiint, servanies te divino judjcio, JJUO
riialis non asiringittir, sed male Jaxata male ad .: diifjtis puniendi suiitj dtiin leinporalifcr juLiicari se
-omhem ptcasipnenv niovetur. ab lioiiiiiiibus cpiiteiiiiiuiil. Iniquis -inolesia
pst ve-
(10) Nolaridtim igilur ab omnl prsclaio vche- iilas, et amara jusiitiai disciplina, iicc deleclaiiiur •
meiiier, ut.-iaiito.se. erga sibi commissos cautius. nisi jHoprii! iTiibetiJlitatis plateiiiia;,-jusiiliae liifc-
agai,. qtianto. durius: a; Christo pro eisdeni judi- ciindi, ei sieriJes.veriiaiis, casci ad coiituendamTii-
xari rprmidal. Nanvsicul scfiptuni est : In quu cein,et ocnlati ad leiiebrariiiii aejiicienduin errorciti.
mensura mensi fuerijis, in ipsa remeiielur vobis Noriiiullos;essc.[/iWrf.vi'deasJpravitatis'Tioiiiiiies,qn.i,
-(ilfalth., vii), (1-1) Qiiicunqiie e.rgo.a.d regimen pr*- duii) ijisi ti malo coriigi negligunt, coii-eciorenvf.ilsa
ficiliir, taliter se erga,"disciplinanrisubdiiorum deliel ciiiiiinatione, deJreclant; et ad sui .so.laliuinsceleris
jiraestare, ui.non soliini claresciil auclorilate, veruin 1 iisurpani, si vel faiso conipercrini qiiid ad iufaniiam
«liain hiiinililate. Sed tamen iia aderit in eo virius bonpium objiciani.Uiide in Saloinpiie legiiur : Bmiq
Juimililniis, ne vita .suhdiioruin. dissolvaiur. in in malum convertel impius, el in electos impbnei mct-
•viiiis. Aique ita adefii anclorilas poiesiaiis, ne pcr cutam (Eccii. \\). PJerique eliani mali similcs sbi
.iiiiiioreiu cordis severilas exisiat immodcralionis, iu inalum .dejeiidu.nl, et pairpciuio suo prayos con-
llosc,-esl. ergp in Dei sacerdolibus vera discrelio, ira correciionem hoiioiuni suscipiiinl, ne undc di-
«jua. nec per liljerlaiem superbi,:nec perhumiiila- spiiceiii, emendeniur; adjicienjes iil se aliena deli-
tem sinl reniissi, cia, ut 11011 tanium de suis malis, sed eliain de aliu-
(12) Scieiidniii vero est quia non pmnibus sub- Tiim faCinprihus quoitiiii peccata; ilefcndiihi, COH•
jeclis tina .eaderiique doctriha esl ndliibcnda, sed deniueniur. Disciplina igitiir ecciesiastica niodcrata

(7) Isidof. lib.111 Sent,, cap. 41. (12) J!iiil.,cap. 42. .•


i?) Ex Greg. iib.xxiv, n. iO. (15) Ibid., c;tp 45.
(9) lsidor. tilii stip., cap. .10. (-14) Ubi sup.,'c, 45. '
(10) ll)Hl.,cap. 46. (15) Jam.ex c.qi 4n.
(11) lbid.,cap.24. ' '
(I6'J lbitl-i ex c; o±>
SERMO VIi: DE OTJO FUGIENDO. : ui
esse. et di.screla oporlet, ui negligentes emendel, A capul oleo ungitiir peccalons, quando adtilationibus
debiles cojiforiei, bonos ad seinulanduiii cliarismata deleclaiur ineus audieniis. Mens euim pro capjfe
niplioia prbvocel.. ponifur in divinis Scripiiiris. Libenter crgo dorsa
Vos.igii-gi inpiieo, fratres el.domiiiv mei, ul di- (lagtTlis subjiciie, ul lormenla inferni possilis eva-
uoslii Jesu Clirisii, quae vobisper , dere. Nou videatiir vobis tluium ahbatis manu fla-
sciplina.ni.-'briin.iu.i
vtsirps iJeiiuiitiatiii' praelaios, Iiben.ier siiscipialis, gellaii, ui. iu ccelesli curia in iutniero niuriyiiiut:
el, epriini praecepla pro viribus iinplere siudeatis, possilis coinpiiiari. Nonne melius est voliis prcj
ajque in omnibus illorum vohuitaiem propiiis vo- . ciilpis et ncgligeiiliis-a praelato temporaliter, virgulis
liuilaiilius anieponeie fes.liu.ciis. Nemo yesiriim di- veiberari, quam apud gehennam acternos cruciatus
ca.l : Quaie abJiEiis mei suscipiam disciplinain, cum perpeli? Nonne mtilto nielius ac lolerabilius est
ego dpctior il.lp sim, et in Scripturis inajorem. lia- abbiitis senieniiani bumiliter ferre in boc SDBCUIIS,
beain., iiijejligeiiiianv? Atil: Qiiare suhj.iciar pratdaii qiiaiii per superbiam et contumaciam aeternae dani-
niei, liisciplinis, ciim ipse sil iiifimj gevieris, egb iiiUionis pcenain ciiin diabolo el angelis ejus susti-
aiiieni filius sim potenlioris ac fortioris. bominis? nere in inferno? Devote igilur, dilectissimi, teneie
Chr.mand:>ia iljius inipleam, cum ips'e iiiuioiibus cl cuslodite disciplinam veslri pasloris, ut cuin eo.
iiegligentior sii, et ego sanctiiis yivain? Nolite, p Ti.avredespossiLisesseaelernse bealiludihis. Casliganli
(iaires. dil.eciissinii, isla dicero. apud vos; quiii ncc revereiitiam exbibeie, corripieniem amale, adino-
opus, ytec ralio, tiec scientia, uec sapientia /diquid neiiii honorem r.ependiie, fiagellanti gratias agiie,
valel apudinferos (Eccle. ix). Nenio se exlollal quod Jjona suadenti obsequium jirsebete, regularia ac Peo
sii filius alicujiis inagnatis , qtiia in (iie tlislricii plaeita maiidala prsec.ipieiiti in omnibus obtempe-
examinis pomini noslri Jesn Cluisli non poierit ei rate. Mala pro bonis non reddalis, benedicenli
sulivenire nobilitas gencris (17). Nullus e.liam,pror malediclioiiem non opponatis, pfaedicanli convicium
pi.er saiiciitaiem sibi a Deo co laiain in- sujierbiam non reiorquealis, iucrepanlem non deiioneslelis.
tieveiiir' coiUra*suum praulaiuiii, quia multoruiii In onuiibus ergo vosmetipsos sicut Dei minislros
leniporum jejunia, eieeiiiosynae, vigilise, Iacrymse, acdiscipulps exhibeie; teiresiria contenjnite., ccele-
orali.ones, et cseiera hona, si cum superbia linem slia' amaie, peccala vestra.el eorum quorum elee-
acceperinl, pro nihilo repiilaniur apud Deuni. II11- inosyiias comeditis, stndiose deflete, poenas iiiferni.
miles igitur estote, et disciplinam prselaii yestri formidate, gaudia seternae vitae desiderale, ut, in-
cum oiniti devoiipne suscipile; quia ulilius esl cnr- pffenso pede vestigia Chrisli sequenles, ad ccoiestem
ripi vel tasiigari a juslo Jioinine, quam decipi vel patriam cuni abbate, qui vobis pracesl, possitis
iniulari a peccatore. Uude Psalniista dicit: Corripiet C perlingere : ipso praeslanie, qui cum eodenl Patre
mejusius in misericordia, el increpabit tue: oleitm el Spiritu sanclo in Triniiate perfecta vivit et re--
autem peccaloris non iinpinguet caput meuin (Psal. guai Deus jier omnia saccula saeculortim. Ameii..
cxj.).OIeum peccatoris Iaus est adtilatoris. Tuilc ergo

(17) Ex lib. De.sqluiarib, aocum., cap. 52, in App. Aug., lom. VI.

SEUMO SEPTIMUS.

«UALITER JUVENES OTlU.M FUGIANl

Dighuin esi, fralres et domini mei, ut ea in coni- D simus. Lex"Dei prseniium habet et pcenam legen-
niuiie audiamus, quae.ad erudilioneni nostram, imo tibus eam. Praeiiiium habet his, qui eam behe vi-
loliiis Ecclesiae, llispahiarum doctor loquilur Isi- vendo custodiunt; poenam vero illis, qui illam male
dorus. ideo nobis, ut credo, corpus illius donavit vivendo contemnunl (19). Ad majoris culpse cuniu-
Deus, quatcnus saluberrimam illius doclrinam de- lum pertinet scire quemquam quod sequi debeal,
. vole suscipiamus, eamque boliisoperibus implere el nolle sequi quod sciat. Undft Domirius in Evan-
feslineiiius. Ita ergo admonilionem illius reverenler gelio: Servus, inquit, sciens volunlalem Domini sui,
debeiiiiis audire, ac si nobiscum vivens loqueretur et non faciens, plagis vapulabit mullis (Luc. xn). El
in corpore. Ail enim (18): < Sicut legendo scire Jacobus: Scienti bonum, el non facienli, peccalum
concupiscimus ea qiiac neseimus, iia sciendo recia esl (Jac. iv). (20) Dei ergo servum sine iiitevmis-'
quae didicimus, opere iinplere debemtts. > Leclor sione legere, orare et operari oportei, ne forie
strenuus polius ad implendum opere eaquae legit, mentem otio dediiam spirilus fornicationis subre-
quam ad discendum ea qtiae nescit, eril proiriptis- pat, et ad peccanduni provocet. Luxuria cito yxx-
(18) Lib. III SeiU., cap. 8. (20) Ruisuni ex lih. ui, c. 19.
(19) Htec ex lib. n, cap. 1.
ho S. MARTINI LEGION. SERMONESiDEDIVlSKSISt: , il<5
nccup.il bo.iiinem iilum, qnein invenit •oliosiini; A . coeieSIibus oiferi meiiiGria meiiii, prius: qtirfsi cjni-'
miiiiis veio dti ctaiur flagiiio corpus labore fati- T fusum "iri. cogiiaiioiie ceriiitur, postea" medilalioiie
g.iiuin. < Contuere regem Salomoneiii per oiium disceriiituf.ad ultimuin vero cpnlemplaiione digno-
tnuliis fornieaiioiiibus involuluni, et pcr fornica- scitur. Accendiiur ergo consideralione cogitalio,
liO.iis wliiim usque ih idololalriam lapsuni (/// Reg: JriHammaiur discreiiQive niedilaiio, illuminatur co-.
\f); (21) Muliiini ergo apud Deum utiiique Sibi gnfiiorie coiitemplaiio. Esl eiiim cogitatio iri niente,
toiiiiiieiiil.intiir neccssario : ul oraiione operalio; quasi fiiinus in igue; riiediiatib, qiiasi flamma cuin
ct opcre fiilcialur oratio. Unde etiain Jcrcnii.-s ait: fiinrb; contcmplalio, igiiis Cuiii flamiiva sirie: furiio. -
Levemils corda noslra cum maritbits ad Deiini:: Ct.imauieni niens ad considcranda coelesliaTaborat',-
(77<reji.m). Cor enim ciim manihus le\.il, qui oia- tuuc cogiiaiio occiipatiorie lemporalium reruniTm-
lioinmi ciim bono opete snblevat. Nam quiiquis oial pediliir,'niediiaiio quippe Ptio cbiilurbatiir, cort-
i't non operalur, cor levat, ci iii.tmis non levai. leinpiatio' cnriosiiate fevocalur; et sic fit-quaiido-
Quisqiiib \cro operslur ei iio;i orat, mamiis ievaf qiiej ut niens otiosa voluplate iPTpescal, ac vitiis -
«d Dcum, el cor non cletai, Sed qui.i et operafi -. stibjicialui. Cifm igilur homo iiiterior jacet iiv le-
nccesse est et orare, bcne jnvt.i iiiiiimque" di- cliilo voliipiaiis. dinn somno lofpescil i.iicitiae. et
ctiini esi : Levemus coida nostra ciim manibus ud- " spmhisdeludiiur Curiositaiis, Convocat ti liorialnr
Detim.i libniiiicm exieribreiii,iit incliriet.-a.urem runioiilius,
Igilur, fratrcs charissimi, ne <lenegiigenlin maii- iof|iialiii' vana, iiuluatur inoliia, inane coiiiedat,--
llatorum corde rcprehcndamui', liiim salulem no- leciibneii) cosnrc teiiiiinel gatlus. Etiiitibiis dofnii-
blrani ohtiuere sola uialione aul sola opcraiioue lum, siirgeiites aif yigilias fratres obvieni,: vigi--
roiilciidiinus, necesse cst ni, postquam boiium opns lantibiis illis dofmiaul, redeuntibus surgant. Sed
iigimtis, lacrymte oralionum fiindaniiir ul meriiuui nielius forsiian • essei, si nihil dicerenl, qiiaiivsi
bonje aclionis humiliias impelrct precis. Quicunque subiraciis syllabis aiil dictioriibus: psaliiioi' deeaii-
igilnr Deo in omni coiivcrsaiionc sua placere desi- lareJil» Haec esl piiosoruin larditas, qui niliil opc-
dciat, olium filgial, iiiterduiu oraiioni incumbai; raiituf :ad iioram, sed seinpef- comilaiilur iiiotani.
iiiiefduui vero utile &ibi et uliis optis qmeral; qriia In libc poiitis gaiJtleiil, iii-extra coiivenliiin: coinr.
biitim stiiliiiiam auget, labor vero scienliam ge- edani, et atl horas tardius surgaiit. Hi'suni qui:
iicral (22). Ilac de cansa in onin', oprrc bono ffaus exspecianl cimv asiiio, uec ascehduill cuiiv Isaac iii
«•t do-idciia stint loniiidanda. Fi.titdein Deo faci- monjeiii : jiorlantes pai.eas cl sllinulum, •qliae;adas\-'
iniis, quoiies dc bono opere noslro non Deum sed Q iuuii peiiineiil: iioii igiieiii et gia(Iium,-qu;e peiti-
noSlueiipsos laudamrs. Dcsidiam ngi.nus, qnoiies iient: ad saciificiilin.Ail etiim"Abrahain atl pueroS:i
per torjiorem languide ea (|iiae Dei suut, operamur; Exspectale liic iuiu asiito : ego ei ptiet, posquarii ado-
Oiiinis ars hujus saeculi streimos habet aniaiores,•; : raverimui, revetiemiir acl vos (Gcii, xxu). Riieri suiit
fet ad exsequcndum proiiiptiwimos; et hoc proinde pueiiles sensns aiiiini, qhi eum asirio exspect.iiit;
iil, quia prsesenleni habet operis sui remuiieralio- qriia lardiiaieiii seiiper aujuni. Duofdiciiniur essa
ncm. Ars vero diviui limoris jderosque habci se- puefi,:OiioSi'viilelicel et lepidi portitijtes stiiiiiilinu
clatores Ianguidos, lcpidos, pigritioe ineriia conge- carjiis el paleas leviiatiSi. Abr-aliai.n vero, qui in,-
latos; sed proinde, quia labor eorum non prscseiili Terprelalur pater riiultqruih tjenlium, it\ esl animuj
sed pro Jutura rcniiiiieralione differlur. Ideoque gehitor inultaiiiiii cngitationuin, cum puero aseeri-'
diim eoruin laborem mcrcedis fbtribiilio iion stailm dit, id est cuni corde puro, porlans: in ii.anibus
conscquiiur, spe dissoluta pene in bono opere lan- ighem eigladiiiiiv^ Per igneni cbariiaiem, per gla-
guescuni. diuiii praedicationis iiileiliginiiis veibiim.Ule igitur
Estautem laboret blium lnlerioris homlius, est pbiiai ignem ei gladiiim in liianibus, qui quod amat
labor et piiuin extefioris. Labor interioris lioininis et pfaedic.iij bonis iihplet' operibus. Ego, inqiiit,- et
labor scieniiae, labof. exierioris.exercitiiini opera- I* puer reverieniur dd ios. Necesse^est ut anibo red-
tionis. Labbr scientiseiiv tribus dividiturpaiiibus : eant, itl est vis faiionis.et purilas meiilis, ut re-
id est iii iab.orediscipJiiiaeV e't exeiciiii; alque do- veriaiitur ad agenda;n ciifam cafnis, nbn in desi-
ciriiia?. Jri puefiiia 'est labor disciplinae, iii.jiiveu- deriis, sed in necessaiiis (iioin. xiii). Semper eniin
iufeTabpr exefciiii,' iri seiieciute laboi doctriiiae; ciiro quseril ciborum afflueiiliam, et piii llbertaienii
tit qui liescii, in puefiiia discat; qui didiciii in ju- Necessaria- verb sunt iinpenderida, noir subtra^
vciiiivie adiisum ducat; qribd autem adusuhi duxil, lienda. Sed ianieiine vacet otio, dnrii impendiiur
iri seneciuie doceat. Est "et aliris labor inierior, cibiis, sequanlur quse conyeniuiii asino, yifga sei-
scilicet cbgiiailonis et iiieditalionis, nt ad fequieni" lieet et oinis. (Eccli, xxxiu). Virga corfeclibnis, et
pefyenlai jjoiiiemplatioriis; uf, Si quid per pbli- - oiiiis laboris. Inter yirgam. siquidenv e.t orius rion
vioheiri sub iiobe dubitalionis lalet obscuruin, fiat est otii locns. Labofet igitur homo interior et ex-
•«ogiiaiibiie liqiiidum, 'nieditaiione liquidius, cori- teribr, ei Sludiose ihsislant operi, ne eis dicatur,:
iciiiplationc iiqtiidissimum. Cum enim aliquid de Quid Itic stalis tota die otiosi? (Mdith,\x.)Jpla
V2^-tx eodwlib. iii» Serit\ c: fi ?C2i Haec eiiain.ex lib. n Sent. Isidori, c. 10t
117;:, SERMO VII.. DE OTIO FUGIENDO..
die oliosi ,stanl, qui omni temporc vilse suae ces- A i lum sibi stibilo vilueral, qui se asinum, animal vi-
sanles a bono opere, in foro vanse glorise lorpen.les delicet peneprae caeteris vilins, repntabai. Miiltum
perseverant. Conventus fratruin quasi oliosus stat, concupivit terram, quam vidit, pfo qiia ad omneui
si ebs abbas ad laborem, id est exercilium regularis laborem forlis perdiiravii. Vidil sane quod ad pul-
vilae, praedicando el admonendo non inviiat. Otiosus . chritudinem illius terrae omnes jusiiiim nostrm erant
slat popiilus, quia non episcopns, non archidiaconi ttipannus mulieris menslruatm (Isa. LXIV): videral
eos cbnducunt ad bonum opus."Taiiien audiant prae- nihiloiniiius quod nan sunt condignm passiones hu-
Jaii catisam hujTis otii: Nemo, inquiunt, nos con- jus lemporis ad [uiuram gloriam, qttm revelabilur in
daxit (ibid.). Non eplscopi, non piesbyleri condu- nobis (Rom. vm). In tino igilur sibi vilis, in altero
CHiil populum, nou abbates, non priores conven- . forlis effeclns; de uno huniilialus, de allero robora-'
liun. Quo eniin eos conducent? Forsilan ad quae- >lus, fortiiudinis suachutuerum ad omnera Iaborem
rcndum temporalem honorem, el nonad spirila- . libenler inclinavil, et ad reqnireiidam divinam glo-
letii laborem. Forsiian stndiosius illos coiidiicent ad riam non snam coalesii vero regi dignivm tiibtilum
regis curiain quam ad Domini vineam. Ibi cttrio- . pefsolvil. Vultis audire, et alierum simili raiione '
shis agilur de pondere pecuniae quam de 'quanlitate sibi viluisse, ct' ad omnem iiiliiloiiiinus laborem-
ciilpse.. Nascilur illis sermo de cxaminalione ar- B convaltiisse ? Ul jumenlutn, inquit David, [aclut
genii, non de purgatioiie peccali. Sunt lanien qui- sinn apud le (Psat. LXXII).El alibi : Propter le, inr-'
dam boui praelaii, qui operarios ad l.iborem con- quil, morlificamur lola die (Psal. XLII). Ecce quam-
ducuni; verbo enim docent, et exemplo praecedunl. . vilis, ecce quam fonis. Vilis ul juiiienltiin, forlis ad..
Ad hiinc Iaborem diversi veniunty id esl pueri, j'u- , se niorlific.andiim. Issackar, cisinus fortis, habitans,.
venes et sencs: Veniunl diversis sbtaiibus et lem- inler lerminos vidit requiem quod essel bona, et.
poribus, scilicet vespere, mane ei meri-Jie. Mane- lerram qttod essel optima. Pene igilur, non plene,;
veniinil pueri, mefldie juvenes, vespere senes; ul illain viveulium lerraiu apprehenderat, qni inier,
iia.dicam, inajie venit Maurus, meridie Paulus, teiininos liabitaliai. Quia vilissimis et paucissimis
vespere Tranquellinirius, sive Genlianus. Hic large hiijus viiae bonis coiuenius erat, hujiis terrae mi-
aceipimus juvenliuein, el non adolescentiam tan- serae extrema teneuai. El- quia frequentes meiitis
tuin, sed cliam maliirain comprehendimus aelalem. excesstis pcrennis viiav boua praegustabat, illius
fl«c esi aeias labori congrua, quia liullus polerit bealae terrse inilia tangebat. Vidi, inquit, requiem
operari in fulura vila. Venit nox in qua netno polesl quod esset bona. Requies ergo hona ibi est, hoc est
operari (Joan. IX). Jn hac aelaie Pauliis volens re- („ in coelesti patria, quia, si ibi non csset, ibi eani
ilimere tcmpiis, non soltim inslabai conlemplationi, mihime vidisset; el si bona non esset,propler eam
sed eiiam operalioni. humeruin suuin ad poriandum niinime snpposuis-.
Pairiarcliam lssachar, si placet, ad medium de- sel. Mansueli auietn, inquit Propheia, hmreditabunf
ducainns: el ab eo cxempium exercitationis, per- le.rram, el delectabunlur in multitudine pacis (Psal.
severanliae el perfeclionis sumamus. lssacbar qui xxxvi). Ecce qualis terra, ibi ei requies vera, pax
merces interprelatur , ad populum gentiiim, quem pteua, reqmes bona, pax quicta, qtties pacifica. In
Doniinus preiio sanguinis sui est mercalus, refer- . illa coelesti pairia labor non est, sed ad iJam siue
lur. (25) Hic Issachar scribitur asiiuts fortis (Geif. labore perveniri iion potesl. Propter ipsam in hac
" vita
«.)-, quia prius gentilis populiis qnasi brutuiii et lalioratur, sed in ipsa a ijeiniiielabor exigiiur.
luxuriosum aniiiial eral ser.viens idolis. Vere iuinc Exira banc lerrain non inveuilur requies vera,
forlis est Redemploris Domiui jiigo colla sulijiciens, , qiii.i nulliis peniXus labOT esl in ea. Si ergo cuni
et Piius diseiplinsc evangelicae perferens. Ilic, accu- Paulo cupiinus tempus rediinere, et dies malos-
bans inier lerniinos, vidil requiem quod essei bona, evaileie,o|iorici nos ih.hacpraeseiiii vita freqiienter
el terram quod opliinct, el supposuil hiinterum suitm orare, operari ei legere (Ephes. v). Sic etiam Jacob
ad porlaiiduni, el (uclus esl tribulis serviens (ibid.). D1 ciiin Racliel el Lia revertilur ad patriam (Gen. xxx), .
Ojvortet ergo nos, dilectissiini, transire de lerra ad sic Marias ct Marthae precibus Lazarus adjuvaliir
lerram, de terra aliena ad lerram propiiam, de ad viiam (Joan. xi). Cum Ilacbel et Lia Jacob re-
ex&.lioad patriaiii, de genie ad geniein, de regno vertiiur, quando aliquis desiderio bone operandi
ad popultim alierum, de terra inorieiiliuiii ad ier- : gradiens, aclivae el coiuemplalivae viite socialur.
raiiTviveniiuiii, si volunius experiendo nosse veiuni . Lazarus vero interpretalur adjutus. Qui tunc re-
et interiiiun gaudium. suscilalur, quando aliquis liinc boais operibus,
Concupiscamus et nos terram illam, quam Issa- . hinc Iacrymis a morle peccaii libcraiur. Nemo Jgi- i
cliar isle vidit el concujjivit. Si eniin non vidissef, ' tur a labore excusatur; non pueri, rion juvenes, non
non cognovissei; etsiiion cognovisset, Tion concu- , senes; sola tamen 'juyenius portat pondus diei et
pissel (Joan. xiv). Pro hac lerra asinus faclus el aestus, Portal materialiler pondus laboris; et acsluiu
fortis effectns libenier supposiiil humerum suuni , solis, Portal moraliler.poiidtis carnalis" fragiliUr
ad jiortaiidiim, el facius est trihulis serviens. Mulr lis, suslinei sestum Jibjdin.i.s.Labore igitur Bia-

) <23) Ex B Isidor., <3«<i's,'.Tii


Cen., c. 51, ,
#19 S. MARTINI LEGiON.j SEftMONES "DE^IVERSIS. W
i uuin aririiliilalur pohdus leiiiaiiohuni; otib inul- A nalia-abliorrcie.- spiritalia amale. lemporalia ad.iie-
lifilicairif lentalib viliofiirii. Laboie carb allligiuii, ccssifateni jiossidiTejaueriiam ad jocnridilaieniiler
t-lio"nuirilur. jiivehis autem ih otio, qnasi juyencus sideraie^Sed ineiis, qiiae :id aeicrnuiii gaiiditinv nori-'
sinc jngo, qiii dilm nOn Tenetui' Oljedierilisevinetilb, - duin lpia.coiligitiif,quae siijvora reqTuesvntiiiiine.
in''3eqiia.ii.ialcfrateiiise sbelelatis qiiasi vox Jasci- expef iliir. VaV liiihi iivisero.'qui tisque hodie .vagus..
viens discurrii pef dcsideria ivrOprisevpliintalis. Cl profugtis -suiii stipef ieiTain I Vagus, sequendo .
MbheO igilur vos, fraifes charissiini, ut ea quae CoiictipisceiViiahK;profugiis; declinaitdo iiiiserianv.
dicuntur,sollieite aiidire digVieiiiini.ln illa terra ConeiipisceivtiaTiie facit vaguiii, niisCria cfficil pro-
Jjonii ci oplinia/hoc Csi iii cujesii jialria, iiiillus fugiirii;'Es.l prbcul dubib tcfra-isiai noh siabilitas
Taboi' est, sed tauieri: ad illaiii sine iabore rienio "'"cordisV';seddufitia et inseiisualiias irierilis. P felix»
pervenife potest. Uhdeesl illud .-_:'«Ad iiiagiiajvrae- qui pbtuit,vel adTiofivin iivalbfiiiiibniiiiuiii oblivisci,
mia pervehi'ri."iirin poiest Jiisi per m»giios labo- el illa; iiitefiia7pacfe vel fequie sultem ad; ihbdieum
res(24).'El itefuin ; JVo;i cordnubiiur, riisi qui legi- .poiir|:!:FeJicehi niliiioiniiioSycui daiiiai esf disper-
titrie cetiavetii (II: Thrii n). Uegntiin cb?l<)i'UiiiJioii '\ si0iie".s"'fc'6i,dis'
iiiTiiiriiiV colligefe^etTiiTllovyerie;^»-.
dabilur lepidis,:oliosis el vagaiitibus ; sed "in Dei' licitiiiis fohtedesitleiihih "KigereV!Traiiseaiiius ergp
serviiib exercilatis, ei sttidiose. cbiilra viiia el ten- _ "ei nbs, dileciissihiijcum palfiafcliaissiicjiar meiiie-
laiibiies ccrtaniibus. Ad illainergo terraiii boriain el opefe de vteiTathisefhe atl terrani opiimarii, <je
e-t: opiiinaui ocnlos nieiuis erigile, ei jirb aniore terra alieha ridi terraih pippriaui^jle exsifo ad pa--
illius oiiiiiia qTiaj-Jii lioC ihliiido siint, desjiiciie ; triain; de "csitxcrelid cuiiani; <leiiileliciiaieaiTglt)-
tl ut eam vobisin '.li;ere<Iitaiein possiiis acquire- rianv, dc; capiiyiiiae ivd iibciiiileni, de niorie-ad
re, iibeij:ei- liimieiuni atl porlandiinv onus ordinis vi.laiii,de feiiebris adluceivi^de Ilieaiii) :ul palalihiili
siipporiife. Praelati vestri praccejita toia inieiuipne de ei-gasiiilp-ad regiiuii.i, de clo.ica a;l cceluinVile
ciisimlite, et ul ad illani oplimani coelcstis paiiiae voliitabi'pyiiid|'ti!iisad consoTiiiilfc aiigelofuirii :a;i:
terfiiiii pcrliiigeie valeaiis, voliiiilarie colla jugo qnoti Jesus Chfislijs iios perilucefe.: digijeiiir; qui
iliviiia' ordiuatioriis submiliile. Vos ipsos pro anioie " ciini eodeih Paife cf Spirilu •stiiicloiiv Triniiaie
Chrisli yilipendiie, et in Dei serviiio fofles exbibeie,. peifecla viyiiet reghai Deus jieij biiuiiasjccula sae-'
praisenlia desoicile, fuiura bona concupiscite, car- tuloiiini. Aiiiei»". .'•''•."'•": - '':": ''/'-'; "'"'"'.".

;(2ii. Greg., hoiii, 57,inEv.'

'^-^^; SESMO 0€tA'V.CS;.:', vt:^:'


. QUALJTER SENES AC JUVENES DEO SERvmE"DEBEAlS[T::

Moneo vos, fratres cliaiissinii, cansa vcsirsc sa- * arbor liiullortiii) annoiiim si iiifiiieliib.safueril.ex-
liilis, lit sblliciieaudire digiieniijii vefba.sapientis- ciditur ; si auleni fuerii novelia el feriilis.unna-
Biiiii Salbmonis : Caiii sunt sensiis Itominis, el mtas - gis anipliorein jvroferaifruciuiii', excoiimr :
senectulis vila inimqcutaia (Sap.tv). Non ergo vera- Ideo, fralrbs dileclissimi, lias siniiluudines vobis
ciierdiciiursenex.iiui ictate est piovecius, sed qui proposUimus, ut iuillus veslniiii, qiiainyis sit. Jiivei
seiisu estperfecius. Senecius enim veiierabilis est, nis, qtiamvisseiiex, de siia viiiuie pi*suii:ai,Tiec
nbn; diiiiurna, nec in numero-. dnnorum contpulala de suis coiifitiat bpcribus; sed seinper, rie in aliqup
(ibid.); sediiinocens ei Deo placila vita.Niilli tleest opere displiceai Deb,:sif pavlilus," ticm|)iifque, iie
astas puerilis, si: fiieiil seiisu parVuliis el levis. Unde '"pro aliquo ab;eo in pefj.cltiuin sepaielui, &ii su-
esi: illnd : Mqiedicttts puer cerifum aniiprum (Isa. -spectus. Quid ergO ?' Qiii'gibnaiu.ri'iii 'Domiiio <j/o-
i.xv). (2S) Qti.ainvjs quisque sil iciate parvulus, taT rietur (I Cor: i), et iioii in se. '.'.'
ineii si, fuerii sensti inagmis; non inter liiveiies, sed Scientlum lairieii esi qiiia iiiijiiibusdaiii-rios opor-
iiiter senes est cbmpiitandus. Sic eiiiiii de Danieli; let.esse, iiilaiijes;, iiv (juibiisdaih. veii) senesl' Uhde •
Jegiliif.: Juvenis quidem erat seiale, senior" veuo Doniiiius iii Evangeiio, ':'Nisi cohversi fusritis, 'ei
seieiiiiaac inaiisiiejiidine.. Nairi et.Davirl CUMIseiate ejficiamjni sietit parvuli, non inirqbiiisinregiium:
, esset puer, et seiisu perfectus, cof suuin ei nveiiieni D cceloritm (Mxiiih.xviii).El Petrus apbsiolus ">'.Qiidsi
habebal iii Doiriiiip defixanv; et ob hoc iii.regeni mado genili irifdntes , rationabiles sine tiolb lac cbn-
est eievaius. EtSauJ cum esset insenili .•aitale,quia cupisciie (I Peir. lj), Sic eliajii ei Pauiiis : Nolile
iiv sa inagnarii habuit iiequiliiinl el puerileiii levi- pueri ejfici sensibhs, sed malitia parvitli eslole; scnsu
tnttMh,expiilsUs.esl:de,regali culiiiiue. Doinihus vero attiemjiri perfecli (I Cpr. xiv). (26) Oiiiiiihiis eigb
ei Salviijbr iiosier a sehjoribiis cruciiigitur, et in- hoiii.iiiibus siudidse coiivenii Deo servire, eiqueper
giessus Jerpsojymam a pueris collaudatur.-Nam et bonam operalipiienKadliaerere ;sed liiaxime se.iribus,

(25) Ex lib. De salnlarib. docuin. cnpl' 45. ff, (9,6) Ex lib. De duodec. abiisiont gratl., grad. 2.
feT • SERMO VRL Q3ALTTER SENES; AC^JUVENES DEO SERVIRE DEBEANT. 12*
qut ^aWpedeS liaherii iri riiafgirie foss>. Pliis ergc Aqiiando inediialio" sermoni, serhio opera^lioiii;:ab. •
biuiiiiiiis reiigiorii operaiii dare corivenii.quos pra;- oiiosis lioth.iiiibus cotnplicatiir.. Dtin.v.enim,-asipue-
seniis sseciilis fibrida setas' iraiisacia 'jain deseril, . riiia in mente senis per cogilationem sei.ivitpinfe,- ,"
SiebT iiairiqiie' iri; ligtiis ipsd reprbba arbor comp> ceril voluptas, in sermpiie yaiiitas',,in ojiereper-.
fei,liiae,post floi'es,fi'ueiiisopiinios cultofi sttonoi ;. versitasj quid aliud agittir, nisi quotl in coijsuetu-
exfiibei;"sic et hv honiinibus: ipse reprobiis-cst dinejn b;ec tria lori|iieaiUur?.Est auiem i..^<jjteti.s' jii
quein flos juvenlulis descfit, ei tamen in sui coipo: fune, (lulcedq temporalis in, cpnsneiudine: circiiiii-
ris sehecftiie bbnorum opeTumnvatuios fruclus pro- daiiq ftinis impedimeiiia sual cariiis. pulcediiie
ferfe paryiperidii. Quid ergo sioiidhis quidve siul- igitur lemporaliiiin rerum decipiuui.r,.cgnsuetudiiia..'.,
titis fieri potest, si nvcris ad perfeciiOiiein fesiinart; : ligainur. Ille anlein laqtietiin.evasera!,. qiii ,de se,
iibhcbiUeiidai, quaiidb lotiiis cOrporis habitiis se- : suisque sociis cieebal ; Aliima qqstra sicut pqsser
neciute confecluS, Tioiiio' ad Tnieritum- properai \ : erepla esl de laqueo.venanliuin; laqneus cqiiirilusest,
dnin Pciili caligniil,apfos'gravilef aul fere nibil au- \ el iios liberali sttmits (Psal. cxxiii)^ Ab.saloji verp
diuiil,"capilli flfiiiiit, facies in palloreuv iniil:il.uri . crinibiisiniijerens qnercui, duriiiain. desigiia!"cifjiis-
deiites lapsKniimerohiinuiinuir, cnlis arescii,. fiigis :. iiiiei lioininis ad opus bojiuni ohsiinal:. Qui difin pa-'L
coiiirabiiuf; fl.itiisi-.uii non suaviler olet, peiiiis iris exei-citum fugerel.conligii ul contleusse (juei-"'
siiiTbcaiur, lussisTervel atque cachinnati geiiua tre- cui crinipus inha:rcrel (U lieg, .xyjii), AJis^aioiihciW
pidahf, iiilos el pedes iuiiior iiiflat, lionib intefiorqiii pcitrjs iiiterpieiaiiir, qnia |i,;iier enni.....licei perse-
noii senescii; his Pihnibus aggravaiiuv ei.liaec omiiia queiUein paiiebaiur. Noii dici.lilr pax fiiii, qiiili jiiV-"
niitiirani jairi jamque domiim -cdrporis cilo prsenun- ,-;trein iiolebat pati. Qiiercus inlus iliirior.exieriiis"
tiatit. Quitl efgo superest, nisi dum lvujusviia;(lefecius : veio cOiuprobaiur essc fragilior. Cui AbsaJoii susjifiii-
apprpplal,iiihilatiuii cogitare\qtiairi quomodo futtiri sus iniiaaici, quia inierius phsliuatipiiem; ijieiiiis,
aditus pibspefilaies coiiiprehendantiir, et pericula exlerius vero romilalur ffagiliiaieni cjiiiiis. Cilhi-' '
aiiiiiiiv evadanutr quisque senes appeiat? Juvenihiis bus iuhacreiis suspeiidilur, qui.i siiperfliiit;iiis"aiiiQre"
criiiii inCerlus liujus yilae inslal lerminus, seuibus d.etiiietiir. Mulus iuiieiu cui ihseilerat,"peiTriinsiii','
vero cunciis maAuriorexTiac luce iiiiiiiinel recessiis, sed ipse quercui snsperisiis inluvsif; qiiia ef iiixii-
'
. CavendaB suiit ergo libmiiii duse particulse, quse ria.cl dolus, cui semper iserviera!, peiilt,'sed'pp3iia
in illius corpore noit velerascunl, el iol.uni homi- peccali remansit, Tribus lanceis, id est avaTiiia,"
ncm ad peccaiidum perirahunt : cor videlicel e.t. superbia et luxuria, cor ejus perforatuf. "Uhiieet'
liugua; quia cor novas semper cogiialiones liiachi- C usque in hodieniuni diem acervus ihaghusT;ipii!uiii'
nari iioii desiiiil, lingua vero impigre loquilur quod- super eum projieitur, quia peccaibrum' slve Sujijili- 1
cunque cor machuiari sens.erit. Non dicat ergo ciorum mulliiudine iii aiieriiuih gi'avaiur."'Nee riii- •
senex : Uuiiiaiiuni sanguinem non effundo, domos rum si magnus aceryus Tapiduiii fuefii, quia;'"piSr
proximorum vion succendo, res alienas noiv diripio. obstinalionem usque in jlnemcor inipoiniieiis "gessit^
Quia si a corde superfluas, et quod gravius est, Sunl eiiam tres species obsiinaiofuiri : priiiia"
npcivas cogilationes non expulerit, el ori suo cu- scilicet eoruni, qui ex corieciione pfbficiiiiii; sc--:
sloiiip.ni l.ioriimposuerii, apud-Qhristuin., disliiciuni cunda eorum, qui ex commonifioric aeiefibies
videlicet ju.dicem, pro solo oiioso verbo culpabilis fiunt; terlia eorum, qni eineiidalioiiehi vj")rbriiiiiiirii,
eril. Caveat igitur senilis setas, ne isiae juvenescen- sed promissuni non faciiinl. Ex corfeVtibiie-rex
les pariiculae.Tingua sciliceieflrenaia.elcor inutilia Manasscs faclus estiiielior (II Paral: xxxv!i),;N:i-
cogilniis et vana.tolam hariiiomam decipiant, ei per bal ex cpmmoiiilione deterior (/ Reg. xxV)",'Pliairab
. iiieptas res reliqui corporis gravitaiem illudant ,ef ex- affliciione exsiiiii tliirior (Exod. vii)."Mariasses" '
loiiiieiuis geheiina; tradani. Senex vero qui moiii in carcere posilus, calenis et cbihpedibus asTritiiiS;'
|iroxiiiius, monis adveniu.iu.nbn ahhorret nec for- Deum coguovit, quem prius iiber cogribscefe hbliiii.'
inidat; tjui quasi ad ostium huj"us niiindi posiuis, 0 Tales sunl quidam clausiraies, qiii" qiiaiidiu 'Sui:
foriis ei obstiuaiiis special, nec lamen vitae prse- jttris su.nt, perveise. vivurit. Duiii verb'iii' elsriisiro
sentis aiieudii egressum, nec iiigressum futurae quasi in carcere tenenttir aslricii caieiiisj bbetlierii
'
considcrs 4 , seipsum a coetu justorum alienai. Au- li;e scilicet et limoris; dum Coinpedes;etfaiiv-addun-;
dil nuntios inoriis, el credere 11011 vull eis. Tres sunl tur, qiiia vagari viT egredi foras libiipeiiiiiiiuiitiir ;:
enini iiinitii iuoriis : casus viilelicet, infirniuas et fil quandoque, ul Deuiri, queiri priiijJ despexcfaiilj
senecltis. Cnstis dubia , infirmitas gravia^ senecliis coriepli diligant; et-qiii feccrahi de libeitatesefvi--'
cena iitiniial. Casus niorteiii iiiihtiat laientem, in- thlem.Tacianl de necessiliiie vifiuteni. aQiib^Tgiliii,:i
firiiiiias appareiuem, senecius jirsesenlem. perversos propria fecerat Jibenas, devOtos "i-eddif .
Ex incerliiudiiie moriis, timor; ex infirmilalis correciioneni aliena' poieslas. ;:
pef
'
graviiale. dolnf; ex ceriitndine seneclulis, lion Ob- Nabal vero designai quostlaiii dbCtbres;J]tiTex
stiivitio.sed luiuiiliias etauTictiosequi delierei; sed coinijioniiione suhditoruiii Iiiiiil deierioi-es; qui iiiie-
foisilan fuiiiculiis Iriplex, quo ligalur senex, non ris David cibum negant, qiiia pure vivere VbJeiitibus"
facile rumpiiur.(Eccle. iv). Triplex fnuiculus pravx verbuuv Dei non propinant. Tonsoiibus vefo Suis.
consueiudinis est usus, qui ex iribus conliciiur, convivi-um parant, quia vacantes blio, adulaiitiiim
m S. MARTINl LEGION.: SERMONESDE DIVERSIS. 124
?, coiifabulallehes airis.nl, Acchsat Nabal David, etj, A ruihpunlur, quasi primogenila ^£gyptiorum morie
i dicii: Hoilie increveritnl servi, qui fugiunl dohimdsi perciiliuntnr. His Igilur plagis aflligiltir obslinalio
shbs (l Reg. xx-v). Perversi siqiiUlem prselaii do-- senis, qtti cahialihus deleclatur, loqnacilale gaudet,
leril;"curii videni numeruni religiosorum niullipli-." importuuiis et gravis est oinnibus, niore pecoruiu'
cari : timent, cnjri David videnl, iil est honos siib-. prohus ad vitia, iraciindia tumel, ad injiiriam ma-
iliios, ungi iii Tegeiri; etSanl dejieJi id esl perver-. : nifesiiis, ad oiiinia mobilis, Iuce vefitatis carens, "et
sos prselalos hoiibre praelalionis privari. Sed qiiaie i ideo se ipsiiiri palpans.
liniehl? Yitlejicct neei ipsi honoribiis privenlur, ne Ilerum, djlcctissiiiii, obslinato seni compaliendo
locp corum aliquis melior resiiltiatur. Et iiulicavit : ad vos reverior Joqiientlo. Seriex, qu| niane, liora
Abigail Nabal omnia verba qrim audieral a David^ et: terlia, sexta et noiia, id est iiipueritia, adolesCen-
enioriuttm esicor ejus inirinsecus, el facttts est qtiasi lia, j'uveniule, senecluie ad bonum Opus invilalur,
lapis (ibici.),"ciimaliqiiis irioiie perpetua induralnr. el venife conteinnit, quid aliud nisi noc.lem seternsR.
Pbst hioftem Nabal Abigail regina coiisiiiuitur , quia dainnationis exspeclat, in qua niliil boui amplius
qni sub perversb magistrp".bciie vixeril.ad'regiinen'' operafi poierit? Senex qui loia die slelit oliosus, et
aiiiiiiariiiii siibliinari poierit;iil cnnv David oljiineal noltiii pro Deo pondus diei siislinere jiec aestus,
tenipnfalc regriiim, ef cnm Cluislo fcgiiei in actef- '"" quid praestolaiiir, iiisiiit ppsl nipdicum sclernis irit-
nhrii. Misit enim Davitl ad Abigail iiiitilios, ipsa" daitirsuppliciis Cruciaridiis? Uiide beaiissimus Jbaii-
•auieni seciila est Cos. Niirilibs Davitl Abigail seqin- nes Rapiisla ail: Jutit securis ad radices arbbrum
• tiir, diiui
qiiililiei Tuleiis Ecciesbe (loctbres viia et positaest.OmritsarborqumnOnfacil [iuclum bo-
liioribus iiiiiiafiir. Secl et quiti-jiiepitetlmpedissequa; bonum, excidetttr el in igtiem miltelur (Mallh. iii).r
ieriiiit ciiitied. QiiinqUe pedissequiE ejus Siuii qiiin- Afhor infrucluosa iiiliiloininus praeciditur et. igiii
qiie corpoiis sensHs, qui qiiasi pUellae pedisscijua;.: irailijur, quaiido iiifnicliiosiis senex el ad, bene
c.uiii Abigail gfadiiiiiiur, diim per niundiliain cOJiti- opefandiiiii obstinatus morte praecidiiur,et geliennae
lienliae cuilibel juslo servienies-obseqiiiiiiliir. igiiibiis depuialur. Quomodo eiiahi ail nnplias aetemi
i Pharao vefo, qiii populuin Dei Moysi "dimiliefe Rcgis inirare se credit, qiii, atidilaei coiiiempta in-
prpniisit, nec lainen dimisit, illos desigiiai qui viiae vitaritis liomini vpce, per exercitationem boniope-
ineliorisemendatioriein . promiitenies, riec Ciilpam ris ad euiri venire despicii? dirines qiiippe hpmiiies
dimilHiiii, nec, laineii ih.spifiiii coluiiibiiio contri- oporiel boriis opefibns"insisiere, et praecipue series,
lionem.sed in vpce corviria djlalioiicm quaeruiii; quos cliius constai, ihorte cbgente, ab liac- viia
qiiorum terra..diyers.is plagis affligitur, nec eniolli- C G discedere. Senex dediius leyiiali ct iliicitis aclibus,
tur.-sed consueiudine peccandi magis ac magis in- non desiiis Soluihiiiodp scelerjbus, verum eliam de
(luraiiir. Tunc enim Doimnus aquas in sanguinem alipriiin pcccatis, quibus inale vivendi inonini vita
convertit, cum de rerum causis aliquis cafiialiter sua priubuil exempla, est ratioiiem reddilurus. Ne-
senlil. Terra producil raiias, cuni in aliquo gar-: cesse csl ergo ut negligens senex, qiiamvis sero ad
ricnti dominatur vana.loquacilas.Cy.nomyia quidein se ipsuni redeat, fiiniciiluiii iriplieein, quo lenelur
cl (iniplies stint in portnm mentis impelus el canini , asirictus, rumpal, id esl pravam consiieuiilinem
inoi-es. Mors pecbrum morlem.•desigiial cOgila!io-: vincai, et aniinain siiam delaquep yenaniium herie
lium, qiue pecoribus assiniilari solenl, qiiandora- viveiido eripiai, Prneierea se jpsuni disciplinae Ec-;'
tionabili intelleciu: carent; sicut ejiim /IOI«<J eonipa- clesiae cuiii onini devoiione subjiciat, npn siinula-
ralus esl jumentis insipieniibus, et similis faclus est live, nec in voce corvi, cras, cras, id csl dilalionem
illis (Psql. XLviii), Sexla plaga est cum liiinciil vc-- proiriiltendo; sed .iii geinliu coliiiiibie, hoc est in
sicavcoi;ruinpunlur yisceia; quod fii, iluni inieriora , liiimililate, malaqiuc egit emendando. Criiiescapiiis'
ineniis lument odjo, et ebulliunl ira.Plaga grandi-: sui londeat, id est aiiiorem.levitaiis et stiperfluitatis
nis in friiclijms .iuiqiiiiaieni designat manifesiam n ahjiciai, iie quercui, id est d.ufiliae el avariiiu; inen-
in operibiis.: Pliiga locustaj;iilstabilitas est aniinse, Tis iiihavrenilo, suspensus iniereat, hoc esl a bonis
qnae ore. Jicdif cuin "detrabit; dal. saltus, dum ad operibns vacuris a socielaie cleciprum Dei pereal.
rarnis se exteiu!it;affecius. Plaga siquidem lenebra- Audi ergo qiiiciinque es, inuiilis el iufiiiciuose se-
rurii caecitatein designat animarum, .qua; ji.ilpabiles riex, aridi quae dico, ausciilia quae loquor, atiende
psse fomppobaniur, duni perversa, qusc mens cogi- quae nioneo. Desiiie jam peccaia nia aiignienlare, et
lat, opere perpetranlur. Hoc enim palpabile esi, sceleiibus tuis finein impone. Jnriv tempiis csliil ad
qupd manutangi potest. Nota quod inter plagam le ipstim redeas, ei quid sis, et quare natiis, ei ad
grandinis eiplagam teivebrarum iiiedia ppnitur quam vem in sieculoprocrcaius, agnoscas. Nunquid
plaga lbcuslarilin. Ab iiiiquilale elenim qiiae desi- ideo omiiipoiens Deus te in Tiac vita creavii, ut
gnaiuf.per grandinem, fil quasi saltus locuslaruni oiiuie icmpus.viiae tuae oliose transires, el non ina-
a.d aplernscdamiiatioiiis caecif.ieni. Novissinia^plaga gis ut illum agnosceres eiqne fideliier servires, et
esf liiors .priinoge.niloftim. Primogenila siquidem • ad uliimum cum eo iii ccelo regnares? Cur.ergo,
liiemis moraiiler suni v.oluiitas Cl "intentio cujus- prave vivendo, abilloqui leelomiiia ex iiihilocrea-
libet otieraiitis, Duin eiiim voiiuilas et inlentio coi- vit, discedis, el le ipsum flainmis gcheiir.oeexponisf
I§S SERMO IX. DE CURIA MONACHISNON iADEUNDA. 126
Curre ergpp.ro le, miser, dtiih poies, ne, *i duni.j\ ppies, dum Deus libi liccntiam viyentji prsesjal: ne
po cs noliieris^ forte cum volueris, jam non pos- ille qni naturalibus non pepercil ramis, si lardave-
sis (27). Paratds est semper Deus peccala noslra ris, forte nec tibi parcat (Roin. xi). Age itaque jam
diiiiiftcrO, si ad eum conversi fuerimns 1010corde, ul oporlet. Termiiuim viiae tuae quotidie iniuere.
ipsuinqiie depfecaii fueiimiis humili ac simpiici iMemoriam moiiis luae libi objice. Pfoponc ut ulie-
itiente. Dtiin ergo palienlcf exspectat, converli ad riUs non pecces ; ne ullra deliiiquas statue ; culpas
ijisuni hona operando fesiinemus, ne, si tartlaveri- tuas cave ilerare. Propone libi fiiluriim jiidiciiun;
niiis, eiim ad iracundiai» provoceinus; quia quos- reduc ad memoriam perpeluos inferoriim ignes; pf0-~
dam-quideni ad snppliciiim prsedesiinavii, quibiis- ' pone libi gcliennse pcenas horribiles. Ora cum la-
dsun vero inagnum beneficium praesiilil; nec lamen crymis iudesinenier, ora jugiier, precare Deum die-
lioc injiiste, sed alto sUo consilio alque judicio fcicil. bus ac noclibus, ul clemenlcr indulgeat luis ciimi-
Cain iiamque perfecit liomicidiiim (Gen. III), el Job nibus. Peccata tua ciiin lacrymis nianifesla, el mise-
vulneraltis est Dei aniictis (Job n), ei Abel a fraire ricordiam Dei indubiianter spera. Depone injustiliaiii,
stto occisus (Gen. m); nec lamen Job diulius passus el in honilate Dei habelo remissionis fiduciain.
esl cruciatum, nec Ananiae locum dedit ad ignoscen- Vos iterum nosse volo, fratres charissimi, quia
dum (Act. v), nec Paiilum deseruil colapliizaium, B Dei Filius non solum pro senibiis, sed eiiam pro
qnem sua gralia fecil robustum (// Cor. xu), nec omiiibus quos ad vitam aeternam praedestiiiavit,
JIIJMIIIstisccpit poeniteniem (Malth. xxvu), nec Pe- dignatus esl mori. Omnibus igittir pueris, adoles-
iiniii deseruil flenlem (Luc. xxii), El sic pius et centibus , juvenibus, senibus, omnibusque lidtTiuin
nirseficors DominUsalto suo -judicio separat yasa aelalibus convenil ipstini cumPalreetSpiiilu sanclo
irae a vasis misericordise. 0 si allendamus iniscriim; iinuni, verum Denm cognoscere , . euriique cuiit
Jiid.iin, vas olim perfeclum in pcrdilionem perdu- timore diligere, et cum dileciibne timere, aique
rli.im, qtii musimn sancli Spirilus ponarc non po- illi pura et devoia* adhacrere inciitc, ac placjlam
lnil, quoaccepto, conlinuo crepuit, qnia vas lolum pro viribus serviiiilem exhibere. Vestigia ergo iliius,
fiactuiii ad nihilum esl utile vel apium ! Ideo haec in qnanlum possibile esi, sludiose sequimiiii, ut
exempla, o senex invelerate dierum, utinam bono- possitis enm videre vegnaiiiein Jii tlexiera Patris
rum -proposui tibi, ut diulius ad Deum non lardes sui; ipso praestante, qui cum eodem Palre ei Spi-
eonverli, sed quanlocius le ipsum humililer subji- rittt sanclo in Trinitale perfecta vivit et reguat
cias jugo seryituiis Christi. Festina ergo dum adhuc Deus per oninia saecula Sicculorum. Ainen.
(28) Lib. III Sent., cap. 18.

SERMO NONUS.
NE MONAGHiSIVE CANONICIREGIS CURIAM FREQUENTARE PRiESUMANl.

ftogo et mbneovos, fralreset domini mei, ut C nibus, soli Deo vivere delecieniiir.: > Saecularium
aileniius audiatis verba Ilispaniarum doctoris Isi- Iioininum est imc illucque per plateas ciyilatis boiia.
dori (28): t Alia, inquit, sunt praecepla;, qiuc dan- operando discufrere; leligtosorum esl visus homi-
tur fideiihns commuiiem in hoc saeculovilani degen«- num fugere, seque ipsos inlra parieles claustri in-
tibus , atque alia huic sseculo rcnunlianlibus. Om- cludere (i!9)..Hi ergo qui pro Dei iimore sicculo
nibiis iu hoc sseculo coinmunem vitam degentibhs reiiunliaiil, el lamen curis rerum familiariuin ini*
dicitur, ut sua omnia bene et juste gerant; saeculo plicantur, qnanto seiefiiin negotiis occupanl, lanto
autein reiiiinliaiuibus praecipitur, ut pro Cliristo sc a charitaie divina separant. Qui siiniil el terrenis
omnia sua dcfelinqiianl. Illi, videlicet cuiicti . parere curis, et divinis exerceri officiis studeiil,
fideles, generalibus praeceplis aslringunlur; isli, utrumque complecli simul non valei.it; quia diiie
id est religiosi, generalia praecepla perfeciius pariler curae inesse peclori hUmano non possunt,
Vivendo transcendunt. lliisdicilur ut aliena nori el dupbus setvienti dominis , ulrisque placero
rapianl; istis, ut habita dcseranl. Indicitur iilis, ul difiicile esl (30). Qui, posl renunliatioiiem niunili, ad
non occidaut; isiis, ut neminem odio habeanl, sed supernam patriam sanciis desideriis inliiat, ab hac
ut pro i.nimicis Domino preces fundant. Liciium est tcrrena intentione quasi quihusdani peiinis snble--
illislcgiiime uxores accipere; istis vero illicitum !• vatus erigiiur, et in quo lapsus erat, pcr gcinitum.
de opere conjTigiialiquid cogitare. Mandatur illis, conspicil; et ubi per.venerit, cum gaudio liiagnits
ne adversus quemquam falsum leslimonium dicaiii; inlendii. Qui vero a conlemplalionis requie reflexus,
istis, ut ori suo cuslodiam imponant. Oinnibus in viliis liujtis sseculi incidit, si ad memoriam sui re»
conimnne fidelibus concedilur, ut mundanis rebus vertaiur, proiinus ingemiscit; quantunque fuerint
bene utantur'; religiosis dicitur, ul, abuegatis om- tranquilla quae perdiderit, quamqiie confusa fint
(27) Ex lib. Desalularib. docum:, cap. 56. (50)lbid., cap, 16, .:.]
(Sft) Ex eod. iib. m, cap. 41.
Jf7 S. MARTINI LEGION. SER.MONESDE DIVERSIS. i28
iu quibus cecidit, cx ipsa laboris stti difliculiaio to- A iiisisiiini, quasi iuier bomines ercmum' sibi con-
guoscit. Quid eiiini in hac vila l.iboriosius quain stitiiunl, quo Iiccnlius Dco in psalmis, hymnis el
terrenis desideriis scsluare, aut quid hic securius, canticis spirilalihus pure ac sollicite (leservmm.
qiiam liiijus su-culi niliil appclcrc ? Qui enini biinc iuiiicn siini quidani moiiachi el canoniti, quo 1tsos
muiidum diligunl, liirbtilenlis ejus cnris ac sollici- sine gr.tvi gemilu dicere non posniiiiiiis, qui stect.lo
liidinibiis coiiturhanliir; qui aulcni oiliiinl ncc se- reniiniiaiiles, sub haiiiiii icligonis m monaster'o
qiiuniur, inlernae quietis iranqiiillilate fiuenips vivunl,ei laincn se ipsos inira chiuslii jiarietes
fiiiuiae pncis requiem quam alibi spectanl, hicjam contineie niluiil, .sed inngis cinia;> reguni ac piin-
quodamiuodo habere incho.inl. ciptiin frequeiilaie app"iunl.
(31) Moiiathus Graeca elymologia vocalur, eo Quoni.im de cuii.ili monacho aliqna dicluti su-
sit Monas «nini inus, iintaudum f.ileor ut ct de cinomvo scn curali
quoil singnlaris. GISPCP,siiigu'aitlas cni u dhersiis sit
dicitiir Litinc. Ergo si soliiarius vocabulo iimna- contcrso cdein sentumus. Licel
cliiis inleipreialur, quid f.icit in ttiiba qni solus habitiis, idpin lamen debct esse icligionis cffeclus:
ul non afTecicui placere \esiibus , sed honis IHQ-
csl, et cur in mc lio pojiuL versatur? (Zl) Phna
siint aulciii gciipra nionatliornin. Piimu.n gcniis ribns. Cuin rrco dicilur moiiatims si\e canonicus
csl cceiiobilaiiim, qnos nos in lommunc \ivcntrs cuialis, c\ .idjiuiclo ilesignalur .tliquid lcvilatis.
Nibi cniiii innnachus loMI.Ui essel dedilus, iiul-
possuiiuis appellare. Ccenobiuni cniin plurimoruni l.itcnus se obiieerel reguin conlabulationihus. Qui
esl, ad inslar sancloium illorum qtil lemporibiis
ciiim saeeulaiium homintim consoiiia diligunt,
apusioloiiim, J/rosolymis, vendita ct distiibula
cinnia sui iiidigcuiibus, habiiabant in sanda com- qni se consiliis principnin libemer ingeriint,
iiinnionc vilac, non dicciitcs aliquid proprium, qui secreloruin constii fiuni, cuiialcs appcl-
sed eraul iilis Oninia commiinia, et aninia iiua, el laii possunt. Consilia principum perversa , si
cor iiiium in Doniiuo (Aci.u,' i\). Horuni ig.tur ea sci.ts , et iiiieniuiitiiis fi.ts , limeo ne consenlias, -
insiiiiiliotic aique txemplo monasieria siinipseinnt cl aiiini.p IIKPinaciilam conlr.ih is. Ordo ciausiii cl
sub ordu curae diveisiis csl. Oido ilaiittii quieins,
priiuipia Spiritus sancti magisleiio. Sccniidiim
oitlo cuii.c tunitiliiiObiis. 1ii tlausiro qiiu't:i csl et
geiius c-,1 crcniil.iruin , qui procul ab hoininibiis saltiliJeta con\er»alio, in curia vero luilmlpiila cl
rcccdenles, deseria loca et vasla inlubilaic peihi-
hcntiir, ad iinilalionem sciliccl Eli:e cl Joannis pcriculosa hahiluiio. Il.ibilatoi-ps claifoiri boua
ojicrando, Deiun sibi pl.ic.tiu; b.ibiiaiorps cuiijs
Bapiisiac, qui eremi scccssii6 pcneiraveiiiul. Ter- illicila agendo, illiun ;nt ii.tcuiidi.iui piovocaul. Iu
li-iui geniis est aiiachorctariim, qui tcenol>i,ili co.i- Q ruiiasedcs in insLiis cuiii dmlibns iu occultis, ut
7cis.tlionc peifccli, inclndunl scinclipsos in ccl interfieias innoceiiieiu (Psal. i\); vn claiistro au-
Inlis, piocul ab hominnm coiispct-lu icinntiei -ul se dis : Non sedi cnm constiio vtinilalis, el ctim
iniqua
raro alicni acces^-iis pracbcntes, setl in solii ronicin-
conversaiione Doinini v,\enies gerenlibus non introibo (Psal. x\\). Ibi insidiaris ut
platione atque (35). ra|)ias , diim aiirabis
Abba \eio iiomeii esi Syrum et signifieai vctiiem in eum paupercm rapcre pauperem
(1'sat i\) ; hic dieis : Odivi Ecclesium mali-
Laiiinim, qnod Paulus Rom.inis scribens pxpnsuit, gncinlium , el cum impiis non sedebo (Psal. x\v). lbi
(liCtiis : In quo clamatnus : Abba (Palei) (Rom.wu), dextera lua repleta esl muneribus; hic lavasinter
in uno uomineduabus usiis linguis. Oicit eiiim Syro innotenles inaiius luas. Ibi pauperuin rcs vioienlcr
liomine palrem , el rtirsns Latine noiiiiual idein
aureruiiltir; hic a pi incipibus sponle offeriMlur. lbi
pairenf. Canon Graece legttla dititur L.iline. Unde tattdcttnr peccator m desideriis animm sttm, et ini-
el canonici regulares appellali suiil, qui in muiias- bencdicitur (Psnl. i\); liie aulem Domiiius
quus
teriis seciindtim normam sub s.inciis aposiolis heiiedicit jnslo (Psal. v). Si vis igitiir esse nion.i-
coiisiituiam religiose et coinmtiniier vivuut. Mo- chiis velcanoniciiscurialis
, lauiias quod nondebcs,
naclii ergo spccialiler et tanonici pro amore Cbri- non expedii de'endis, operaiisquod nonlicel,
quod
sli saeculo icniintiant, ct seipsos a sapeulaiis vitse noii decei loqucris.
quod
itiiiiullu segregaui, atque inlra clausiri parieies, Dtiaclanien sniil cuiiae principum sietularium,
ne levi sallem eis maculare litam quoiumdain scilicei qui ecclesias cohstiiiunl, et
famiiie conlingal, devote coarctant (54), qiioiiimdam qui dei-lniiiiU. Ail uiiamque quamris
arbilrioque pr.r-posiiorum ac regimiiii bnmiliier necessarius sil religiosoiiim virnium accesMis , cu-
commeiidanl. Ili monachi , videlicct et canonici, rialiuni lamen niona.iiorum inutilis csl et jieiicu-
dum \isus homiuum fugiiinl, dum conf.ibulalio- losus. llaec cst curia David, illa Absalon. ln niri-
nes saetulariiim spernunt, duni di\iiias sjeculi- que \ero iiecessaimm est consiliiim CIIUM. Lego
que voluplalcs ahjiciunl , dum causa amoiis Aehitophel consiliarimn D.tvid qiundoque fuis-
Clnisli paientes a se Fepellunt, dum die ac nocte se, sed lamen ab eo rccessisse, et cum Ahsalon
oralioni, leclioni divinseque conieinplalioni studiose permansisse (11 Reg. xv). Locus esl forsiiai.ti
(31) Rursum Isidor. lib., vn Eiym., c. 13. (33) Ex~cilal. loc. Eltjmolog.
(32) Uaec ex eod., De cccles. olfiic. lib. u, c. 16- (34) Hym. de Comm. monach. ss.
129 - SERMO IX. DE CURIA MONACHIS NON ADEUNDi. 13«'
uf.exquisitius de adducto loqnamur exeniplo.' A miseiicordia ! Dclictiini siium cO:;hilum facii, con-
'
t)i:aei suni[',enim curise David ei Absalon. Tn fiteturiiijiistiiiani; el quo plus jieccatnm detegilur
iilraqup.aiiieiii pr.Tivahiit rousiliiim Chusi, rioii cbh- alreb, lanlo pliis legifuf a Dco. Aiiili publiciim
siiiuiii Aciiiibpliel. Clnisi sifeiutiitn; Aciiilbphel iiiiim pbiidiis Cainj ait ciiim : Major esi iiiiqititasmea,
fratrisin.Iefpielaliir (/'/ Reg.xvu). Vir liriguosiis non ' quhmul veniain merear (Gen.m). Isie plus ponde-
dirigeiiiriii lerra: virnm injusliim tnala capient in ravil-siia-m malitiaiu qiiain Dei iiiiseficordjam. Sed
ipterihi(I'sal. 139). Si atilem diligis die.s videfe el ap,;eliius carnis csesariem-niiirit; quia cogilafib-
f.cinas, proliibeliiigttam Hiath it malo , el labia tua nUni siiperfltiitaiem ptotliicil. Quae Cicsaries gravat
tieloquantur dohiin (Psat. xxxiu). Hoc esl Cohsi- meniem, dum depfimit tefrena iiiliabitatio Sensum
liiinv Chiisi, illtid Acliiiophel. Lingua e.nim sedel in iiViilla cogitanlem (S«p..xiv). Qui ionsus scmiT-in
Uf!o, ei.itv illa ruina,fiainim. ln silehlio ve.ro pax -sirino, duceniis sicJis crines .pohdefat,' qiiando^iii
TitiTiiliir, sefvaltif Davitl, ne niorialiir. Erat, iit "onfrii spaiib vilae siise ciipiditatibiis suis seiriel re-'
scripitihiesi, Cliusi• aniicus David (II Reg^'xv). riiiriiiat;-?et'-in'-fine,'carnalia',deddelria;-a'bfiet;a,U''Ti.i'iic
Sedtjiiomodo" ariiabai- eunl ">.Obmutui, inquit,"el enihr tantum ab liis qiiae possidei ;i Sptfliafiir,-
hiiiriilialiis siim, et silui q boriis (Pskt. xxxvui); Sic quantio siiccesstonehibriisuliiriiae a' terieiiis sepa-
eniTrifiiictiihi Silenjii juslus amal, uf eliariv a qui-i B raiiif.PoniJerat aiiiem''pIus'-Tefra'm',''qua,iri'¥d2l«iiS';''
busdairi boiiis S-ileal. Sic aiivat consiliiim Chusi, ut pltisenim amal esse iri dovhbliilea ijuivhviii ilbiiio'
bri snp imponai ciislodiatri, diiiri nbn loquiluf iiisi libifi[liibniifacia, qlisct bst iii1!coelis;:;:iri: Tfarisitbfia:
{
pef Jiccntiam. Cariiai David ps.aimum pro vefbis ' qiiaftf in aeterna ; etJioc pbridefli publicb; rion pbn-!
Chhsi (Psal. viij.Vefba Chusi, verba silentii';' vefba defe sanciiiiirii, id esi nbii caUsiianibfis' Deiisbtl*
sllentli, verba inysterii. Tria stiht iameri sileiilia, ieffeui desitlefii, Aiidi pbndhs siiucfiiiirii i scilicet
videiieei silehtiiim ofis,! Ifanqiiiiliias meiitis, veia- poiidus Pauli: CupiO',Tilqiiii^ dissOivi'";'ei essecum-
meh mysierii. Yerba piimi sileiiiii ,'di's'crcia, secirn- . Cliiiilb (Philip. i). Audi pbiitius publiChni-: Vafhd-
cfa secrpla, verba ierlii silenlii iuanifeslaiio niys- bilrinlibits*inierrd (Apbc'.viii); iibii illis qiil cOrpbre'
terii. Niisli historiam, riota vnysicfiiim, assigna Jiabitaiif. sed qii'i"cbrde' amaiif; iibijiUisJjiii ctirpO-:
inoralitatem.' Persequebaltir Absalon David, Judas faiilcf in lerra comipofaiiluf, et :iii CoiJlo"'cogita—
Clirisitim, appelilris earnis aninhiiti. jEsliiabatAb- libne el aviditaie cOiiversanlur; sed qiii poeulo
salon amore regnandi. Ilicc est radix oiiiniiiiri ma- ierrehae deleclatioiiis iiiebriarituf; A •'['
lorum cvpidilas (1 Tim. vi), ipsa esl capul, exqiio Amet igiiur nioiiachus sive carioniciis ciifialis
peudet omniiini vitioriinvcaesaries- llaec esl caesaries C "cbiisilium "Cliusi,• sciliCet clahsiri • sileiitiiiui; fcs-
quaiii Absaloij imlriebat, ei einn gravabal, et iibiv puat autem Achitbphel consilinnv,- iit iion aniet iie-
nisi semel in nniio toiidebat, et lunc duceniis si- golia piincipum, nCC saecularium vagtis quaeiat
clis crines suos pondere publico ponderabat (// accessum. Diligal praecepta regulsc, pef qiiic pbierit
*>Reg. xiv). Absalon pax palris iiilerprelaliif , ipse adipisci donum supcrnie gratise, fiigialqiie fuiiiofes
esl el Judas tradilof. Audi paceiivpairis : Qui in- ciirtae el spiinias Toculioiiis siiperfluic.Plus ainet
tingit,- inqttii, mecum manutri in paropside , hic me societalem huiiiilinin frairnnl iii moiia"sleriO qiiiun
Iradiiurus est (Maitli. x.wi). Aiidi paceiii Tilii.:' superboruin militum in regis paTatio. Ain|)liusde-
Quemcunque osculatus fuero, ipse est, tenele eum lectei iilum audire Dei latides eum cseteris fratiibti*
. (ibid.y. Oscnlo pacenv proinitlit, el aflligit. Coiiiam irt ecclesia quani inuliles aiqiie' bliosas cotifabu-
milriebat. Sed quomodo 1 Fur erat el loculos liabe- lationes iu regis curiai Convenienliiis est canoiiico
bal (Joan, xn). Sed semel.in anlio lolondit, qiiapdo sive curiali monacho in domO Dei'diyinis inieresse
semel trigiiiia-argentcos relulit, el-in templo prbje- ofliciis qiiam saecularibus in domb icgis adniisceri
cii. Ciines thicelilis siclis ponderabat, qui niimeius iiegotiis. Tlujusmodi canoiiicos et curiales niona-
est iiiimundortim ; qnia pcenileiitia ducius aii: Pec- cbos hioiiasteria vilipend'eiil:es;"se'q'iie"ipso5 impOr-
cttvi, iratiens jusiitm (Matllt. xxvn). Si sciret injus- D tune saecularibus lurbis ingerentes , ci ciiriasjiliin-
litiain ponderis, id est pretium sanguinis , non:a<l eiptim ac civitatum plateasfrequeniantes, Jercinias
laqueuin currerei, sed ad crucehv Domini propcra- pfopliela Jacryinabili vbce (leploiai, tliceiis: Quo-
rei humilis. Pondcravit anlem pondere publico, non modo obscuralum cst atiruin, mutatiis' est cotor opti-
pondere sancuiarii: jvosuit talenlunv .plunibi siijicr tiius,,, dispersi sttnl lujiides saticluarii in capite
quod sedet diabolus, non leve pondus niisericordise omiutim plalearum? (Tltren. XLI.) Per aiiruin inl.el-
cui siipponii maiiiiin suam Dominus. Posuit poiidus iigiuiiis viros rcligiosos a slrepitti ssecularituii
desperalionis, non misericordiae; qnia hoc pondus segiegaios. el in Dci servilio exercilaios, qui pcp
apud se habebal, illo carebat. Ei ideo TorSitan quia sapienliaiii el sanciilaieni sibi a Deo ' concessam
inisereri noluii, inisericordiae veiiiam quaereie du- debcul illtiminare iinivcrsiiin hiundiim. Qiiibus ;;i;
bilavit, Audi pondus sancluari.i: Peccavi: Delictttm Dominus in EvangeLio : Voscstis litx mundi(Mctilt.
nieiim. cognitum libi feci, el injusiilinin meatii. non v). Etiam de eoruiii sapientia quse per aiiriim !i-
abscondi. Dixi: Confiiebor udversttiri meinjustiiiam gtiraliif, iu SaloiiioneTegiiuf •:Tliesqttrus desideia-
vieam Domino ; et iu remisisli iinpietaiem peccali biiis requiescii in ore sapivilis (Pfor. xxi).' Sapieih-
inei (Psal. xxxi). 0 jtisiiun pondtis, abundiuis te's igiitir ilios csse ei saucios oporlet, quateiiu9
551 S. MARTINI LEGION. SIJRMONES DE; DJVERSIS.. 15?
verho praedicationis de aliorum cordibus lenebras A pides ergo sancHiarii tunc in capiie pmnitim pla-
expellaiit; cisque bonae operalionis exemplo perve- learum dispcrgujilur, quando viri ecclesiaslici vana
nieiidi ad cceluin recluin iter ostendanl. Recie viri et inuiilia sequendo"foi isvageiiUir. Et rilvera in capi-
enciesiaslici auro comparantur; quia sichl aurum leomnium plaiearum dispergtiivlur, quia nuiic.in foro,
spIeniUdiiis est cunclis hielallis, ila ordo clerico- nnnc in plalea civiiaiis, nuncincuria regisinveniim-
rum sapientia et discreiione liix*esl oinnihus.Iaicis. •lur. Lapides,scilicet viri ecclesiastici,forissunldis-
Unde quidam sapiens aii: « Qiiantum dislat a terra persi, cum-hi qui-per puram oralioiiem el divinan.
coeliuii, tanjtvm dislai clericorum discrelio a dis- conlcmpialioncnv iiilns debtieranl coinmorafi, egrg-
creljone laicornrii.» Debet igiiur eccIesiasiicu.s-.ordo. diunlurad suj explendas desiderii cjiras cnm aina-
oin nibus fi(leljbtis fu Igofe,&ajiclilalis splendcscere, loribus hiuiidi. El noia , in, capile omninm plcttectr
«t;pi:sedicaiioiie cviingelicae dpclt'inae lucere. Uude, rum; (juiafacii sunt caput erroris.quibiisdcbucfant
csl illud : Luceal lux veslra coram honiiiiibits; itl esse speculimi vcrilalis, el exemplumperfcclignis,
videaiit opera veslra bona; el glorificenl Pairem lgiiiif, fraires.cliarissimi, quia per D.ei grati.im
vestrupi qttiin cctlis esi(Matih,v).i?i ergo viri eccle- muiidum conlempsistis, et inonasleriiim cli'g;siis,
siaslici lux siint niuiidi, sicut aii Dominus, quid moneo vos ut curianv regis freque.nlare, nbn njsi
est quod Jeremias praenusit superius : Quomodo B inevitabili necessilate cogenle .prastiinatis. Causa
obscuraliim esl aurwn, mutalus esl color ejns ppti- amoris Dei vos ipsoS iiiira parieies. clauslri coar-
mtis? Sine dubio verax propheta veram de nobis ctate, sanciarum Ii.br.os Scripiiirarum assidne-ie-
liosirisque temporibus prplulif senteniiam; «qni.a giie, sine inlermissione oraiioni vacale. silenliuni
quam ille spiritaliler fore inlelligens fuluram , uos ppii.oriiino tenippfe cusiodiie, inediialioni ei divina:
Pfscsenlialitef cernimos iiiip.leiaui,. Revera hodie iu cohiemplaijoni operam date, et ut giis.tarcei vide»
nobis impleiur haec proplielia, cuin vjia nosir» per re qiiam iliilcjs quamque s.uavis est Dominus
rictiones Jnfimas .ostei.idiliir.rep.rpba.- Auri color op-. •possilis, suiiunopere invigilale. Diilciora vohis sjn.t
timus religiosae conversaiioiijs est habilUjS, Hodie iu refeclorio lcguiiiina , quam iiiiiltoriiiii iij rcgjs
igiluf pliscuratuin ekt aurtim, quando viri religiosi, curia cibofiiiii ferciila. Delectabilius sil vobis inspi-
qiii caeie.ris debueraiit esseL rorniam bpnorum ope- ceie. diversaium libros nialeriiuuni in claustro,
ruin, liuiil pravilatis: exempjum. Mulaliis esi color quain diversi generis canes, e.l iniliics iliv:pj's;e
auri opiiiuns, qttolics habilus sanciiiatis ad igno- sclalis acci|)ilres:m;uiibiis geslaivtes in .palaiio.
iiiiuiain yeiiit despeclionis.. Tunc prpcul dubio Siut eiiam yobis iiin.abili.ora fratriim s.ol.aiia in
ihtil.iltir color au.ri oplitiius, id est rcligioriis habi- domo Doinini, quam. principiim salulaliohes iu
lus, quando suh oviiva" pejle Ja.iei lupns. Tunc r, conspeciu iioptij.i. Tamei) si ye.raciler curiaies csse
etiani ppiimus coloi: a.uri, ,id esl religiosorum viro- qngeriiis, siiiiiuio desiderio adcuriam lcndile suin^
rjiui; habitus ab aspicieuiibus in despeclione verii- mi ltcgis. ;.Si''vere vos magnse .iio.biljialis mjlites
lur, ciini pefvcrsa pperalio inleiius legilur, et delcclal yitleie, a<l a.lerni iniperaloris pa.laliuni
cxterius a populo non ignoraiur. Niinquid, fralres pervenire gress.ibus hoho.rum pperum conlendili',
dilectissimi, sine causa nos . despicitinl populi ? in quo eidcm Jmperaiori omnis mililia co;lcslis
Nequaqtiani. Rccle cnivn .despjcimnr ab eis, quia exeiciins mi.iiisiral sine line. M.iiius igilur vestras,
aiiiid stimus iiittis, et alitid fofis. Aliud inlrinsecus dilepii.ssinij, excuiiie ab oivini .iiuii.ie.re,a.ures ves-
/icculiamus, et aliud extrin&ecus deiiio.nslranius. Ifas limorispei spinis sepiie.ori yeslro .ciistodiaui
ItvtiiS;su.perhia. cl inajiis gloria ahscon.dilur, exte- inipoiiite, Oiiini siudio oculos . cordis liiuiidale ab
rius ,vero .humil.iias siinulatur. Lalet i.nleriiis ve-, iia, iiividia.pdio, e.t oni.ni niala vol.Uiii.ate, ul post
.Uftivunibdii el djscordiae, palef Torjs Iiiibjtus san- hahc viiam ad cpeleslem pairiiim possiiis pertin-
.clitnlis et. i.iiiioccnlise. lnltis occullamiis hahcndi gere , .ipsumque^ omniiini . saiictvruiii Itcguin in
diviiiasypluniateni, foris piseleiidi.nms yoluniariam decore SIIOregnaiiteni yide.rc; quod ipse graiuiia
piuiperlaleiii. ,. boniiale sria iligiietu.r pra^slare, qni in Triniialn
, Sequil.ur :' Dispersi sunl lapicles sanduarii iii D perfecia vivii t'l regiuil '
Dcus pcr oiiinia saetula
capitepmnium fltiteatum, Lapides sancliiarii siinl saetuloiiim. .Aiiien. , ..'
religiosi viri in fuiidaiiieijto Ecclesiae fuijt.lali. La-

SERMO DECIMtJS,

iNEJHQNACHI SIVE CANONICI SECRETA f^INCTPIJM SClitE APPETANr

Mpiifo;vos,,fratrcscharisinii, ut diligeriiejr andia- .quippe est et yaide riecesSarium seqni Chrisium,


tis verba Donijni noslri Jesh Ch.risii. Ajl eniui : eique miiiislfare,•'qiiia sequaces suos ac iniiiistros
Qui mihi minisirat, i?ie sequatur : et ubi sumego, ad sc usque facii perveni.re. Quid ergo dignius ac
iliic et ministcr mcus ent (Joan. sii). Dignuin felitius esse jiolerit, quam cum oinni devoriong
155 SERM0 X. NE MONACHI SECRETA PRINCIPCSI SCIRE APPETANT. 154
Cbrislum sequi, qui in sua el Oei Palris pracsentia A J seipsos a convcniii sieciilarium seceruaritv jectioni
laiii nobiliteriuinisiros suosremunerare novii? (34*) el orationi devole-in domo Dei inciimbant.
. Quae, rogo, niajor nobis gloria aut fclicilas eiit Sed lamen siiut quidam, quamvis siive gravvge-
quani iilius liiiperaloris esse miiiisiros afque anvi- mitu dici non possil, qui, post renunliaiioneiii *a>-
cos, qui esl super omiies imperalores, et coronat culi plus diligiinl lemporalia qnam selerna, plus
iminarcescibilibtis coronis miliies suos? Quanlo ille carnaiia quam spirilualia , plus confabnlaliones di-
Impeiator nosler sublimior esl pmiiipotentia et vir- vitum quain decanialiones psalniorum, plns equi-
tiite, lanlo nos majoris diligenliae et obseivantise tando saecularia cohsjiicere, quam Iegendo in claii-
debejuus esse maivdaloruin ejus in sanctilale, stro sedere. Contingere eiiam quandoque solel, ut
justilia et IiumilitKie (35). Recognoscamus igilur monachi sive canonici qui curias frequentant, cau-
et recogile-. us cum omnl diligenlia , quali liouoie sas audiunt, judicia perquirunt; ul, si aliquarido
nohis illius legalio sil accipienda. Quod si legaiio propriaj causae necessifates oecurrerint, ad curiam
a rege venirel ad nos, aiil sigillum vel indiculus, seciiriores recurrant. Hi enim jam non tantum
uuiiqtiid iion, mox aliis curis poslposiiis, prompta suas, sed el jam alienas defendunt cansas. Et qttia
velunlale el cum-oihni devblibne lillerasaeciperc- haec amaiil, hsec Trequeiilaiit. Amant decrela con-
mtis, et leetis implere satageremus ? Et ecce de ciliorum ; non secreta mysteriorum ; iioii psalmos
ccelo ltex regum et Domiiius dominaniium, imo reciiani, spd decreia ruiiiiiiaiil. Fiiint oratores ;n
ei Redemplor noster, per prophelas et apostolos causis, el coloribus uluiilur rhetoricis. Laudafi ap-
dighaliisesl lilleras suas dirigere; non nl aliquod peliini, quia Ioquuniur pro multis; sed inoiiachus
serviiium sihi necessarium a nobis quaererei, sed ut vel canoiiicus iiiiilium loquens dispiitei mul.is. Gbrir
ea quae ad salutein et gloriam nohisprodesse pbs- jugia cojiulaiil illicita.quandoqiic dissolvunlTiciia.
sint, iiinolescereti Nec in hoc solummodo voluil Ssepe quorum non noveruntpalres ,* aiavos noiui-
ronlentiis esse, sed etiam, quod est mirabilius ac iianl, consaiiguiuilalis oidinem narranl. Hunc ex
misericordiosius, per semelipsum ad nos dignalus illo tlesceudisse conflrmaiil, de ihcerlis jttdicanl,
estvenire, et perveniendi ad se viam nobis reciaiii lesiaiiuiT saipissime quod ignorant. Si Vero aliquo-
ostehdere. Dignum esl ei'go ut eiini lola menle se- lies illicila comuibia coiqunguiil, comiiiuiiem ulili-
qiiiimur bonorum Operuni passibus, eiqiie cum oiiini lalein pracieiiduiit. Promitluiit Ecclesiaruiu quielem,
devolione iiniiislieiniis ; quia si hoc fiicere nolue- pbpuli pacCm, pairise sahiiem. Si vero res sic ad
riinus, apuddisiricium ejtis judicem pcricliiabimur. effecJuin pervenire non valeat, iiionachiis sive ca-
Sed quid esi Cliiisio niinisirare ? Bonis videlicet Q ( nonicus causidicus iter parat, ui qiiod alibi Tieri
opeiibiis amore illiiis sine fraude insislere. Sed ' non polttil. Romae fiat. Pro pfineipe igitur;sai;culari
forie dicit aliquis : Qiioiuodo fraudem Clirislo fa- Alpinum frigus ; libenter lialise; calofein' paiiiur,
ciimis?Sed qui hoc uicil, diligenler audiat, qiiie qui pro magistro spirituali, id e^t abbaiej niullb
beniiis loqiiilur Isidorus'(56) : t Fraudem , iiiquil, leviora forsilan non palereiur. Oneraius caiiulisi
Deo facimus, ciimde bonis opeiibus lioti Deuivi, sed auCtoiitalibus fullus reveiiilur, poiiit dieni caiisse,
aosineiipsos laudamiis. > Quidam eiiam in Clnino perSonas imlucil, quae, si velis, paratae sunt jiirare
'raudem operantur, duin de casiilalis ei absiineii- qiiod est; et si velis, iiertim jiireiif quod hon cst.
liae ineritisapiid semctipsos glorianliii'. Nam ei qui Uacc sunl principum negoiia. Ntinc ilprUin audi
elet;i!Osynain vanae gloriae causa donal, rraudem judicium Joannis Baptistae in consimili causa. Nxm
perpelrjii. Sed el is qui de sapiculia aiiogaiiliani licet, inquil, tibiltabere uxorem [rairis tui (Murc.vi).
liabei, cl qui pro justilia pryeiniiiiii appelit, et tjui Quid igilur dicam? Nonue niagis amal nionachus
a.liquod donum Dei^quod ineruii, in siiani laiidenl causidicus esse simul discumheiiiibus cuin Heiode,
cohverlil, aul in nialos usns assniiiil, procul dubib quani in vinculis el in carcere lcneii cum Joaiine?
fraudem Chiislo facil. Qui linjtismoili viiiules in Iii quo convivio licel npn videal«capul Joannis,
vitia commulaoi, Clirislo noii iuiiiistraul; quia D ' videt laiiien quae cffuso sanguiue acqtiiniiiltir,
-
pro honis operibiis plus lemporalem ab hoiniiiibiis vaccain scilicel viduse, ct porctim paupeiis.Tricar-
laiidem qiiam sclcriinm a Christo rciiiiincraiionein cere printipis paupef niorilur, el laineii tle siili-
acquirere desiderant. Tales igilur ininistri a Christo slantia pauperis comedens nionachus sive cano-
iien renuinerantur, sed condemnanliir; quia bona niciis priucipi blandilur. -
quaeagunt, ,non pro eo, sed pio lciuporali laude Setl et ego, cliarissimi, quandoque cum Jlerode
oneraniur, .Qtiibiis ipse in judicio diclurus esl : in co.nvivio moraliierdiscumbo, sallanlem piiellani
Discedite a me, ,operarji iniquilatis; ncscio vos unde considero, capul Joamus liiiiicatiini in discp con-
sitis (Lttc. xiu). Sindeani ergo filii Ecclesiae: siue spicio. Ijerodes siquidem inlerpretaiur gloria. Om-
fraude el simulalione Chrislo minislrare , non JITO liisenim gloria filiarum Sion ab inius, gloria vern
vana lio.minnm gloria , sed pro apterna felicilaie. filiarum saeculi deforjs est. ln convivio igitur ciuij
Honorari ab hominibus pro inaiii gloria-refugiant. Herode sedeo, dum in deiectatione viiiorum vaiiae

J34*) Ex lib. De salutarib. docum , eap. 8.. /56) Lib, n Sen!., cap. 10,
i(5fli'lbid.. cap, &. -.- .
nti S MARTINTLEOIOY SLRMOMS DE BIMRSIS 156
plmix favorcm qmcro. Siltanlctn tonspn 10 filiam A ten% inaniim suam m atalrnm, et aspicicns retto
Hi lodiitlts, tiiim niilit plaid vamtas tiuiosil.ilis. apltis es/ tecjno Det (Lnc. i\). M.ignuirieigo mjlnni
II <c sunl ill.i diio, qu.r atiferunt rapul Joannis, de- iiii ui i il, qm .isceudeie debuei ii , H dest< iuln,
luii III siiiiifl vilioiuin, el fivor tuilosiialis. Mignutii m.iJuin uictimi, qui jicr spi iiu ilis \iiv
J).iiuies Det guiiia inlerpiclaiiir llnjiis igiinr gra- cxcitil.ilioiiem dcluieial profucic lii mrl us, <>
ii <•Deiin cajvit Cil. Cipul eigo a coiporc sep.ir.uui, per lcinpoijlis glonae .ipiieiiiiim quoiidic \.i iii m
qii.uiilo .ilii|ius iion Deo, scd sibi atcnbil boiiuin delciius. Qu.imvis Dcus (lcrloium \u.im m niiJio
quod operatui , ul«s .lpud Deum giaiiam non in- protegal s.ctulaiiiim, iinpossibilc i.iincii esl tjtieni-
vciiiiinl, quij ncc quaeiunl. Supeibi cnim aptul quim inler s.ituli ViiluplJlcs |insuuin a \iins iiu-
homines, apud Deiiin humiles giaiiam qii.ciunt. ncie illibiium. Qnosd.uii no\iinnsa il.iusiio le
Undc et P.uiJus: Gruita Det sum td qnod sum ccssissc, ci toiilJgioiuhiis viiioiiim il) co mancip.i-
(lCoi. \\),elc Aiidi.itranoiiiciissi\(':iiOinc]u!Sc.ui- los fuisse, alqiit ah .unoie C)ealous <lisces>i.ssc,at
sidntts i])osloliini dicciucm : Qnod tuitm et,i neie- pei lioc aiiimaium siiariimdaiiinaiioneni ni\rius«e.
tetas (Lnc. vi) : audial ct dcicimincl cuisas. Ne Qiiiciitique ctgo viiam iminaciiljUiii couseitaic
fepel.is, inqiiil, cuiii liligio, nct ciim moleslia pio- tltsiilcr.il, inli.i pancles cljuslii contine.iiur, ne
soqii.itis; ci i.imen si qiini ei aufci.itiir, stibne jn- B fons, nisi praecepio sui abb.ms (Ogenic egicilu-
<Iciiini non rcius.il; peiiciihim pcijuiti ciim vel tm, leihiiusceiis ilhitl qnod spons.i, id vsi s.mtt.i
aliijtus pioscipso, vel pro .iliojiirct, non t\iiii. .niiiti.t in Ctniics se \ocanli spouso, scilicn Cirt-
Imle ton jttei ittif Apostolus quod fiau 'eni puino- sio, rcspondens loquiliir: Erspoltaa me ittnicamea,
luniiis, quoil juilicus coiueudimiis, quod na suc- qnomodoreinduar tiiam? Lnvt pedes meoi, qitomodo
cciui nnsniclipsos viiidicamns (/ Cot. MJ, dicens : ileium tnqntnabo lllos (Cnnl. \)' (57)Tiintti su.i
Nuii tosmettpsos de\endenles , chaiissimi, sed dttte spons.i, ld esi s.incia .uu n.i, sc c\spolimi, quu
tocnm tim (Rom xn), elc Pioli dolor' Lbi \ua eiiiina cM<Mioia qtiibus oin.ib iiur .ibjeiii. iunit.i
religio, uhi peifcttioius inlegiiias, uln cli.u.lilis se e\spoliavit, qiua muudo tiimsuisolilrc^niionibus
mveiuciiii fuinl iinehliiin 9 Forsii.ui in tlausiialibiis, rcntiiitmis, soli Deo \i\eie<oiiCii|)isul Peties ttu n
qm seipsns Jiuin uues quolidie accns.int, sutniiu suos sptms.i I i\it, qma, tliiin in SJIICIOotio .iiimi.i
jiiditisj siiilciiii.tni lorhiid.ini, ttassilue cuin pio- \i\il, opera sua siudiose ad meiiionjn ledtiril, cl
rundo gciniiu (iiiii.s tl.iiil.int : Non tnlies in judt. qiiidt|uul III eis sordidum e\ 1111111.111
o<l<p clicmlil,
cttifi lum seuo tuo, Domnic(Psal. CXLII),tlc.St 111- iiciyniis qroiidijiiis ti gcniiiilni.s pl iii-ii. Pedes
l.miiii eiiim tbusiiales jiulicii Dci \ci.t, non sae- IJVII, qm I piafleiua opcr.i uiubus per liiiut niiin-
culiii.i. Lc^cm Doiiiiiii ciiblodiiint \i\endo, niedi- diiKi dissoluie aiiihulj\tiai, fl t bus diluii. Pedes.
l.tinlo, .1111 imlo. Vivtndo, piuitas tonsticnliae; lavit, qin.i pctc.itj l.itiynns abliicns, mun la in
me lil iiulo, pltnittitlo scieuli.r , am.indo, ch.iriiaiis conspeciu dilecii sin'.ippjiere coutupiscil. Uos pe-
peifetiio solot athpisti. Ilahet eliani lex clausiia- des ilciiim inquinare niciuit, quu \.il le solhtita
Jium juditcs, cl tesic» .1ii,iio consili.uios suos. In esl, ne, si aniplics in ncgoius .inphtiu s,tcul,iu-
lcge eteiiim Doniini duo lcstes uiii. \iia stihcet bus fueiii, mjcuia icriem puhens fued.iti, in otu-
tl toiiscieulij : diio jndues, mediuiii) et sticnii.i , lis lcsii Cluisii spousi sui \ilis et repiob.i SII. Qiiac
duo toiib IIJIII, nnioi Dei ct pioxiini.Tcslis coiaiii ldtiiio ab otio sp riiiuli riistcdeic icfiigii, quu,
I)i o csl coiistieiilu, Corim hoininihiis vitv Contor- diim a iii.iiiius iliicubus, id tst a luiiiullii s.ituli
<linl JIIIIMIIin jiiditu snenliJ "I mcdil.ilio, diim «hein esl, quasi m liltore posil.i secuiiu» \ivil.
qnod lu .iht qnoi diMlur, tliligenti fonsidei iiio c )hc( igiiui, tlilcttissimi, vobiscum agiic, hecin
])io\idetui. Tota ttio justitia prstdufc lcgispcudd inetile scditlj lnedii.itionc \ersatc, cl luiuca.n, id
e* diiohus pscii denlibus cons.li irns. kxhisduobtu cst lcritnun substaiitiam qua semel \os pro Cbri-
mttndalis lola lcx pendet et prophelm [Malth. \\u). sn amoie exsjiolusiis, leuidui nohle. Pcdes \<>siros
bi quid igiiiir m lioc saeculo pcifectionts esl, in D stilicet nuciil.is transacije \iu\ qihis jam I.icrymis
r! uisir.tlibns iiiwm n polest. Nec tinen sei\.ui cl cubiis singullibiis lavtsiis, uciiim uiqiunare, id
jiotcsi peifcciioms iiiiegniis, iusi toia inleniioie cst siiiiili) toinmiticre, foimidilc; causas et nc-
diligalui puipetl.is. Qiu eiiini <li\ilis abtiiid.nu, goiu pniicipum ne \<liii& peiquuere, jurgu et
si tor appoiiint, gi lv.inliir cuiis,ct impiit.uiliir conieiiliones fugilc, judicio tonltndere ictiisate.
iitgoins. Peritiilosa igtliu \aniutc sc lnciiiir, <|iu Sic iil Doiiiimis Noit lesisteis tiutlo (Mctlli. \). El
post icniiiitialioncm siculi, lencius ilciuiii cuiis p.mio post: St qtns xolueut iecitm juduto contcn-
iinpliealiir Quanto aliioi .isccnsus, luiiopentu- dere, et litincam tuam lofeie, lelinqurei et paUt m
lobioi esl cjsiis. De alio c.niit IJIII, ilegtisuu con- (ibid.) Si IOSigilur, di edissipu , Clinsii <liscip"l?
templJiionis dulccduie, denuo iiullo cogeute -ul tsiis, disciplin im Chnsii osteixli c, i on »ol"im
s.ctuljiui rcdil. C.inis re\eisiis ad \oinitiim, mo- \cihis, s^d niam oppiilins bonis. VosiiuTipsos uoii
n.irlvtb sive t uiomciis rediens ad saecul.ire nego- qn.cr.itis dcfintleie, sed d.ue lociim usc Qmr'!?
tittm. Uude ait Domintis ui E\angelio Nemo tml- Ouu Domini est vuijicia ci uniciuquc juxU ope=-a

(5T) Grcg in lulnc. lot.


137 V ;SERMO XI. DlE ACTIBOS APOSf. ']' 158
suS: retiibucfe, vosque de manu Odichtium eripere. Anuriiiei,
J et viftutibus inhtcfeai, quse fetfo sVint
Monco igiiuf vos, difectissimi^ ut amplius perqui- oblivisceiis, el in ahleriofa se extehdaf; ori suo
rere studealis secreta: mysteridfum, quarii decreta cusiodiam imponat, aures' stias,;ne rivaluin aUdiat,
conciliorimi. PJus iii choro psalmos cantare qiiahv claUdat; oculos suos, ne vaiiiiaienr videat, aver-
iri curia lemporajium rerum causas diirhilre. Plris - tat;: malutn pfo nvalt) nbn reddaij .eay quav .11011
in ddmo Dei diuriiis ac riociiirnis lioris oratloiJI,'; vuli paii, nemini inferat, vjliae sibi Tiervcupit, aliis
leclioni, ac divinae cohlemplalioniiiisislere, quarif faciat. Yerum siiper liaec oirinia.-in hac sjiiritiiali
in domo principls.divefsorum riegoiiis alqtie coii-:-;- mensa invenire polerit viam, qua perlirigcre -possit'
cerlaminibus interesse. Isla eiiim ad coeleslia irieri- ad ccelestem palriam. - • .- '';..;-.•'
lem stibicvaht, illa a;Deo alienanl--;'isfa coeleslibiis Adhanc ergo, dilectissimi, spiriitialeiii rnensam
animum'dapibus feflciunt, illa peccatis'et vitiis iii'.! stiidiosiiis soiito .converiite, et seCunduihvobis in-
volvunt; isia spirilualibus aniinam deliciis saiiaiit, ' leUigenliam a Deo Concessam spifituales ex ea
illa viftuiibiis cvacUani.In claustro igitur mensa eibos sumite, ne verlii DCi fame iassemiiii in hac
spiritualis scilieei diviiia leciio appoiiiiur, ex qna-- pcregrinalione. iVon eiiiinih sbto parie vivit libpio,
servorum Dei mentesreficiiiiiltir, ne inler praDscn- sedinomniverbo quod proceditdebre.Dei{Mdttli:iv).
' Sancta enirn
lis vilse periciila spirituali fame lasseiitur, scd rit •'." Scriplura pro^uniUsciijusqiielecioris
validius ad covlcstis patrise garidia suhleveniur. iiitclligenlia varialuf, sicut mauna quod pupulo ve-'
In sahclarum Scriplurarum mensa parvulus noviier tefipro singulorum delectalipne variuriivlabaisapo-*
scilicet ad Deuni:convcfsus velmihus iiilelligejis remi. Juxia sensus enim capaciialem* scilicci intel-'
iiivenit lac, blandum videlieet ac suaveni dOctri<. ligenliam siiigulis congruil semio Dominicus, et
nam, qua ad beiie operaiiduih nuiiiaiur; invenit dum sit pro uiiiuscujusque ihtelleciti diversus, in
el fohuslus, id esl, in Dei servitio exercitalus,-. se tamen permanet unus. Exleriora igitur, charis-
sive divina cpginTione perfetlliis. inslructus, panein simi, vilipendite, inleriora: appetefe curate, visibi-
quo; reficiaiiir, "scilicel aliiora .prsecepla, quibus ad lia conlemniie, invisibilia amatey terfeiii principis
servienduni Deo^ sludiosius aceingalur. Ibi cogno- curiam nisi magna necOssilaie adire recusate; ad
scit Dei servus qualiler a iiuvndi recetlat delecia-.- aeierni regis palalium gressibus bOnoruni operiini'
lioiiibus, ibi degustare inciplt quam dulcis, quam- quaniocius properate, alque ui ibi eumdem redeiii-
que suayis esi Dpmjiius. Ibi dicit qupmbdo prae- ptorehi vestrum indcxiera Palris reghantehi pos.-
sens saeculiim despieialiir, el quo ordine. Deus ac siiis videre, cum prpfundp. coriiis; geinilii incessaii
' ler
prpXimus diligalur; ihi deprehendit astulias aique laCrymas fundite, quod ipse praestare dignsfiir
leiilaliones anliqui hosiis, et adversus spirlliiiii* qtii citm eodem Palre, etSpiritu saiicio jii Triniiatt!
cpncupiscciitias propriae ;carnis. Ibi iiivenit boua perfeeja vivit et regnat Dejis per oii^ia:saecHla.sse-;
qusc faciat, et mala quae: caveat, qualiter vitiis re- culofum. Amen. ... :; .'.-;

SEBMO ttNDECIMUS
.'"-' DE ACTIBUS APOSTOLORUM.

Lucas evahgelisla et apostolicse coriscriptor hislo- qiiod digne repreliRiidi posset, prajdicavit.Irinoceii-
ria?\ nationc Syriis, arte medkus, Grseco eloquio tcr conversaius est inlcr Judaeos, veracitef dacuit
eruditus, Pauli aposloli discipuliis, ejiisque pere- ad se concurrentes populos. Behe ergp Lucas prius
griiiaiioiiis comes individuus, graiia Spirilus saii- se facere sernionem dixit de liis qua; Jesus. facere
cti coopcrante, a.pucrilia Tuit taslissiiiuis. lii ini- et docere coepil; quia discipulis suis, quos ad <lo*
tio riascentis Ecciesiav 'theopbilo (56) episcopo cendas univefsas geiites missiii-us e.rai, imo omnl-
condiscipiilo suo loquiluridicens : Piimnm tjutrfenr-ID bus Ecclesiae rectoribus, perfeciionis foritiam ir:-
setmonem [eci de .omnibus, o tlteopliiie, qum capit buii. Haec est forma eCciesiaslicae feligionis, ut
Jestts [aiere, eudocereusqiteiiidiein, qua prmeipietis' quisque prsedicaior prius sludeat behe vivere ,
dpqstplis per Spiritdmsanclum, quos elegit, itsstimp*i deinde hene doccre ; ul quos in fidegenefat vefbi,c»
tiis est (Aet. i). INotandum qiiia prius dixil": qucc nulriat excmplis. Ipcomparabiliter ergb Dei ef ho-
1 minis Fllius in,hoc iniindo vixiti ei saluhrilef ad sc
caepit Jesus facere, deinde siihjiinxil, docete; quia
videlicei ut perfeclus doctor priiis fecit qiiac postea; coiiffuentes populorum turbas doCuili ac coelestis
dociiil.-Sineniacula visil, el sine iiveiidacio dociiit. verbi pane sufficienler refecil. Vsque iri dierii qiia
MuHum in onini vita sua peccalum Jfecit, nibU peiSpitilunt sanclum pmcipieris apOsitUisijitoSelegii,
(5S)Quis: hic fueril theopiiihis, incertum.cst;'. pretuin commcmorat, ui videre esi apuJI MaI<!o-
sed adliuc inceriius an episcopiis et Liicae. condi- iiaiuiii ei Calinetluiii ad cajV; l Evahgl seciinthiiii
scipiihis; qiiamuliiniam appcllalionem nullus inler- Lucaiii.
PATROL. CCIX.
159 S. MARTINl LEGK)N. SERMOME&DE DlVERSlS- 140
.praedicare evaijgeliuiiipiniVr creaiiira:, I'M cqthtm, v btiies;«a;ciili iminpbili ei incpncussa flrmilate so-
nnde desce.nderat, asswm/i/iti.eii.Paucps elegiljpef: liilala, speciai naiifragiiiin: Jiidseprjim ct haeretico-
quos mtiltos; acqiiisivji. Elegit pauperes, per quos fuin , ct pioceHas omnium quae circumferuntur.
sibi siibtliditjivileset ppteiites; huiriiiiavil supei-' QiiaD,si ;iundiiiif fluclibtis; frangil iamen- ipsa.flu-,
hps, r^pressit elalos, slravvl tyranrios, efsuseifidei ciu,s„hec ab lillts Aangiiuf.Nec iillis lempestatibtis
jiigo subjecit pmnesadaetefhain vitain 1prsedesjtijia-: Ji^resis/cfeilii,'iitic Ulli yerilp; scliismatis comnipia
tos. IiidociesquippeelTiinidpselegil.peTq^ siiccumbil. Peitendit auiem usque ad Sidonem, i4
:
rituni sanclum, ui praedicluiivesi, ad prsDdicanduiri est usqiie ad "geiitium pojttilps perveiiii. Legilur
doculi, et ad tolerandas perverspiuni persecutipnes eiiani iii Eyangelip: iridc assumptos: esse aliquos,
Toborayit. Ulique aposioii -Dpiiiihi nostriJesii Chri- apostplofiiin ,-et iii ipsis IocvsDominuni saepe do-'
sti ii.meha.nT,.quaiidp nee ;pfscilicare, iiec exlra; li-i !' cuissc.: Unde iri Psaliiio dicilftr : Prhicipes Juda,
tnen donvtts meiu Judaeoruin pedem movere aude-, ; duces eorhm; priiicipesZphiilpri^priricipes Nephlha-
baiit, Ef praedicare^ nisi epsdiyina graiia illustfassei,: ':'; liin (Psat, Xxvii). Ac si aperiius dieerei : Pririeipe»
qualiter pplefant, qtii ljtieras ;el, geiftiuiii liiiguas Jhda dttces eqrttih, id esl, prihcipes fidei, sancti
ignorabanjj ? Jn eisderiigquippe; tunciapbstolis pri-; yid.ejicel appsloli, efu-nt dtiees eoruniqui sunl in
imtiva EcclesialeiiefasHiinidayet indicta coiisjsle-; 1JJsccles:Ki:::Et priricipes Zabulpri; id est principe*
haf,:sicut miiltpi; aiitea Salomori in Caniicp Jimp- -spei \:El\prittcipes: Nephihatirii^ scilicet charilalis j
ris sub persona sporisi,-, Vklfclicei Jesu Chiisij, ; quae chariias diciiiir di!alalior:quoiiiani iii charilaie:
praedixeral. '"..-- ';•"-. sic qiiidam cprurii cxteiidehantur, tit eiiam pf o iivi-
-..-Soror, iiiquit, nbsirq parvuiaest, ciubera.noriiia-; iriieisorarenl,
bel (Gant. yiii). (59) . Sorprem Clirislus Ecclesiam Seqfjiiiur : Marida Deus virlitit fum : confirma,-
vocat;, qui de ipsis apbsiolis dicebat: lteydicite Deusjiioe quddqperatusesirinobis(lbid.), Quasi,
frairiUusiheisul eaiit in Gdlilmam, ibi me videbunt diceret: Maiidd Deus virlitti tum, scilicei Ui te bC'
iMulth.xx.vut). Sorpr auleiriparyJiIa Ecelesia cral,; he.icaiil coiiversi. fide'es per apostolps iivecclesiis..
et .ubera ripii habebat,; quandp ili solis aposlolis; ; Ac si dicaliir: 0 Deus Palef, mqiidd, Jd est com-
cpnsistebatj quia necseipsain Jiecalios lacie prav-., iriendaj viriuiein licain,.-.scilieciVefbtimluijih iricar-
"dicaiionis. riuirife ppterat. Quid Peii-iis aliis pfakli-, haium; quod est•virtus-itm. Ciide Paiilus: Chrislus,
caret ,;.cum se disciprihirii Clvfisii iri uiiius ahtil- iiiquit, Dei vitliis eslel Dei sapiehiia (1Cpf, l). VtT
Jae.(40) voce detesiandp, jufando, esse negivret? hiandavirtuli lua; be.ne.ilicliOiiein'illam, ui pcr vif-
(Mattli. xxvi.) Pafvula ergo Eeelesiii efat; el ubera liilem iuani oiniiis Tial beriediciio. YtT marida vifhi-
11011habebat, quia*posl Clu'isli: resurreciioneiivin G iesn luariiVTJ esl chafilatem: quajh hirbuisli erg*.
iiiia dpnio iriclusa,iuter pefsecuiores suos vipu dico liominies, quoniam cUm adhiic pcccalores essemus,:
.praedicare, sed et videri tihvebai. Christus pro nobis moTtuus CSl. Iterum dicit; Con-
llerum Dei et yifgjnis ,TTliiis sul)jungil,,dicens : firhia, Deus, Itocquod Pperaluses iniio.bis (RQIII,V) ;
Qitid fqciemus sorofi nosttm in die quando altp id esl graliam illain qiiam npbis atlribuisti, cbnfir-
quenda esl ? (Cqnl, vtii.) Alloculus «St rGlirislus ritii;M .estsjmul nobis et geritibus lirmani redde,
camdeiu sororem suam, quaiido super apostolps Jnciprendo a ^temiilo iuo quod esv in Jerusalem; ibi
Spirilum sanctuin misit, ei in inierioribusioquens, euim verbjnh Del prius praedicaiuni est. Sed quia
illos oinnes viiuiuli loquelas multiplici disiribut>o»e excaecaii Judaei illud humiliter suscipere noluerunr,
doctiit, eiad toleranda aitvcrsa roboravit. Perfecius prscdicalores, scilicet sancli aposioli, convcrsi sunt
qtiippe prsedicaloresse non jioleril, qui timet pr;e- ad gcntes. Confirma, inquil, o Detts, qttod operatus
dicare hona quae didicit; sicut ncc indocius, qui es in nobis; nam si conflrmaveris, reges, i<l est
pr<cdicare praesumil ea, quse nescit. Rohoravit ergo apostoli lui, afferent tibi muncra. iNain Petrus offe-
Dei Filius ct docuit discipulossuos, id csl Ecclcsiam ret libi conversos ex circumcisione, Paulus ex prae-
tuam, ut bona audacler pvaidicaret. cl malapatien- p pulio, Thoinas lndos, Jacobus Ilispanos, Matiliseus
ler loleraret. iEiliiopes, Joanncs Asianos, Marcus yEgyptios, el
Quod bene Jacob patriarcha prsesignabal, cum quisque suos quibus prsedicabit.
Zabulon lilium suum benedicens, iigtirate dicebai : Aliter : Piincipes~Juda duceseorum; prlncipes
Zabulon in lillore maris habitttbil el in stalione na- Zabulon, princiy.esNephthatim. Cassiodorus per lixc
vium (Gen. L\\). (41) Zabulon, qui iiiicrpreialur noinina irihuum Christum et aposiolos ejus iudical.
habilaculum iortitudinis, Ecclesiam signific.il for- Augtistinus : Forsilan cnim ex his tribubus fuerunt
lissiinaiii ad oinnem passionis loieraniiam. Haec aposioli, ct isti suni duces eorum qui in Ecclesiis
babitat in liltore maris, habilal et in staiione na- bencdicuniDeuin. Sed magisplacel sensus qtii col-
vium : ut credenlibus refugium cl periclilanlibus ligilur ex interprctaiionc iiomiiium, quac convenit
ostendat yerse fidei portum. llsec coiiiraMiiiies lur- Ecclesiae. Juda eiiim inlerpretatui- confessio, Zabulon

(39) Greg. in hunc loc.lib. xvn possiderel qui nec ante vocem ostiarim ancitlmsubsi-
(40) Aptissinie Greg. Mor., num. 48 : sieret. , . , i
F.cce i/iiiiHiiii1!*est ad leniandum persotia i-equisita, (4lj lsid., Qii«.'Sl.in Gen , cap. 31.
ul aperte prpderelur quarita eum limoris iiilirmilas
iii JSERMOXI: DE ACTIBUS APOST Hi
liabiiacitlum fbrtiiudihis, NephtTiaiiin dilatdlio , qtise ki Et ocio primaies, ajios.tolosvidellcet etcvarigelistas,
jvrincipibus Ecclesise converiiuht. Ih marlyriis nam- caeterosque novi teslamcnti doclores; Et patcent
qiie pfimaesl'confessid, pro quaqiiiaqiiid accideri.t', terram, id est, lacerabhijt el vasiabuni Assur iri
fortilef lolerahdiim esl. Tnde Tinilis Tuigusliis, lali- g-adio di.vini sernionis-, qui rnissus esl in lerram, ul
indo sequilur in praimio fel esl: iIti siiiii priniipes dividal duos in tres; Vastaburil et lefram Neinrod
Juda; id eSt CohTessiOnis;priricipes ZabUidit,'id Csl iii Jaiiceis ejus, id est jaculis prxdicaiionis Ghrisii;
foftiiudinis; eipnkcipes'Neptiihulirii, \A est dilata- qiii 'e.sl' pax noslra ; EHiberabii ab Assur, id est a
fioiiis. Vel ila jii agatur deTiihUs virliitibus, quai diabolo pppulum suum; Nemrpd interpretalurli/-
sjgiiiiicantuf pfefTias noiniiiiiiii ii)ie'fprelaliohes ; raiihus, sive. tentalio descendens. Iste.cnim prior ,
quia confessip esl iii fide, 'fOTtiludoiii Spej lalifudo ariipuii, insueiam in populis lyrannidem, et ipse
ih chariiaie. Et esf stnsps:'BeriediciieD«6;voisdi<ioi:; • aggressus est adversus Deum invpielalis sedifi-
yotidide foniibus lsrdei,\d esi pbtaii de dociiirta !cafe(42);lurrem,signiflcans illiim qiii dixii: Ponatii
appsioloruih,' siciil tiefcei; qtna ibr surit principcs sedem meain ad aquilohem, ei erq similis Altissitnb
Jttda, piincipcs Zdbulori, prihcipes Nephtliaiim; id (lsai..\iv). Nemrod etiam -tenlalio descendens iri-
csl principes fldei; spci, el charilaiis et lii suiit duces terprelalur,e.l;sign.ifical illum qui ut fulgiirde.coelo .
coruni qui sunf iiVEcclcsiis";'-'!elper hoc qUisqtie D cecidii (Luc. x), etquasi venator inier besiiassem-
corum esl Behjainin, \d"esl fllius dexterae; adoles- per versaiur. Infrucluosa ligna I.usirat el salius, id
centulits, deposila vetusiale iiialitiie; jji nientis ex- esi honiincs bouis openbus sieriles. Saricli auiem
cessti, id esi iri iriehie sursiini ihvecia. Ibi Berija-' veteris et n.oyi lestamenli doctores^ palriarchae sci-
min 'adOies'c'ehiu!itsi'n irieniis excessu.CaSsibdbrris: licet ei propheiae; apdsloli ei evangelislae a Deo
Ibi, id "est iriiei fdriieS/aqiiae vivae, ho'c'"esf iritef missi, lerram vaslanl tliaboli arguenlis el tentanlis,
.•ipostolos' vel iii Eeclesiis;esi Denjdihih, id esl apb- et ila fiberat Dehs populum suum de nianu Assiir,
slolbruih" iiovissiriiiis.Adbiesceiiiiilusi id est novis- ejusdem scilicel diaboli ctipieiiiis calcare terminos
siine assuiiipliis, qui fuii detribu Berijamiri.Unde Jsrael, id eist sanctse Ecclfcsise. Et quiii ideni mali-s
dicitur: Berijamin Ittpus fapax, manc cbthedel prm • giius hoslis desiruere niliiur Dei familiam, a Chri-
dam, et vespere dividel spotia (Geri. stlx). Hic esl sio cl a niiiiistris ejus vulneralur, ct Jigaiur"sccuu-
Paulus, qtii iiiane suae aeiaiis saiiclos perscculus Cst, dum; EvangtTiuinin doniuui suam.
sed vespera siise conversionis ad Peiihi spolia dia- ' Ilerum dicil : El crttnt reliqtticu Jncob in medib
liolo isTeptadivisii pCfdiversa" oJJicia, Aiiguslilius: populorum muliorum quasi rosa Dotnino, ei quasi
Ijiseest i.nmenlis Cxcessu, liienfe scilicet alienata r iiillm.superlierbam, qitw noii exspectat virutn, ei hoii
a seiisibus 'corporis^ ut quahdoi apliis fuit iisque jid - prcestolalttr filios hoinimiiii (Mich. vj.- Quod in ITi-
TeriiuiricoeiiiinV vcl ih inenlis pavrire; Domihus no- bus pueris hislorialiler factum legiriuls, hoc piii-
sier Jcsus Chrisius in liunc lriiiridiiin veiiiens, tUa- vcrsaliierin bmnjbus geniibus dp';:lrina ajibsloioriiiii
boli vifcs cbhfregit, et discipulos per qiios Ecclesiafn fecit (Dan. ui). Ei.qriasi siillm, \hi\uiL, shper lier*
suain ddcuit, de humili cpnversiiiibrie elegit. Priiis bam, qum lierba non exspectat virttm, ;id csTj nyii
per patiiarclias ei prophetas, ac lcgis doclores do- cxspectal auxiliiim liomiiiis; riisisolins pei: Et iioii
cuit synagpgam; ad uliitiiurii vijrj) sanctos aposio'- prmsiolatur filios hominumysetiFilium Dei decoelis;
los eoftimque sticcessbfeS, deslrucio moiiis prin- Liberajis ergo npbis de Assiir, idestde poiesiaic
cipe et aeterha pace cbncessa, docuit saiictani Eccle- diaboli per Deum; qui conira cuih suscitavii sc-
siahi. Uiide Miciiaeaspippheia inirbdiicit "Dbminurii piem (43) eloclo pastpi'es> palriarcliaS vJdelicet ct
ioqiieniem; qiiasi vere eril pax sancltc Ecclesise, proplietas, apostolos el evaiigclislas; lunc; reliquiae
ci qiipd facile contereiur diabolus iri adveniu Cliri- Jacob, aposloli scilicet el-pfiniiiiva;£cclesia, quaj
feti. Dical ergb omnipOtciis Deus qui trinus est in ex Judseis habuil iiiiiitini, eiiinl inpopulo quasi
pcrsphis, el in deilale uiius. ros ad exsiinguenda ignea-diaboli jacula in cordibus
SiisciiaHmiis, inquil, supef Assyrium seplem pq- f)r. Iiominum. Sequiiur: Et erunt reliquim Jacob i«
sloies; et b.clb primaies, Et pascenl terram Assur in gehitbus i)t medio populorum multqrum, quqsi led
gladio, et lerram Nemrod inlahceis, suisj et tiberar injuiheniis sylvarum,el quasi catulus leonis ih gre-
bitpopulum siiitinab Assur; eljpax erii inlerrq tum gibtts pprcorum. Quasi dicerel: Fories erunt apor
venerii (Mich. y). ki.Sy. Deus Paler dicteret: Egb.el st<>li,-ct iriviiicibiles in passiojiiuusv '.quasi caiulus
' leon.is in-
dilectissiniiisriliusnieus; miliiqueboaelcrjihs,qiieni gregibus porcoTum. Cbrisius lebet,.catu«
anie oiniiia saeculaeX uterp anle liicifefum geiiui; :Ius.I'eoriisIio.cdeditaposlolis, uisicui leo.hi non pbi
cl Spifiliis sanclus noliis consubslantialis sttscilabi- iest resisli in raptu jiinieniorum vel pyium, si«apo-
Mussupefi id cst contra Assyrihm shptein pastores, sloliliberali de manu Assyrii, id esl diaboli, r.t-
emnes.scilicet.pajriarchas cl pfoplietas, el sanctos piunl et sepaiaiit ab itvfidtTibus junieiitay id csl
veieris .testamenii in qiio Sabhaium celebrabatur; . siniplices ut salventuiv : . -•,--

(42) lia isidbf. iib. vuElyih. cap. A Ldpide ad flominum. Sed videasliac de redisseiTxlionem Cal-
eap. x Gen. ail: Nentrod fttit auctor, iiicenlor et melii De lurre Babelica. ;,.,
condiior lurris. S. Aug., lib. xvi De civ.liei, tap. 4 (45) Forte bic legendum : seplem paslotes el ecte
Erigebai (Nemroil) cni» suis popnlis turrim coMrd primates,
143 S. MARTINf LEGION, SERMONES DE DIVERSIS. \u.
Hos invincihiles Ch-risti milites, sancios scilicet. A caiionis bclla desccndil, qvii possnnt divina cogno-
apostolos et marlyres, Gedeoii foi lissiinns virorum sccre, qui sciiuil de Triniiale qnae Deus est, peffecte
liracligiiravit, cuhi Mailianitas ii.oh armis, sed la- scntire. Noiandum vero est, quia iste trecenafiiis
genis et Iampiidihiis ac lubis superavil (Jtidic. iitinicrus in Tan liitera coiiiineliir, quae crucis spc-
vnj (44), Gedeon ergb, ciirii j'am Cbnlr.TMadiariilas ciciii lenet. Cui si super iro;:sversairi lineam idquod
liimicare conienderef, et exercitiis muliiiudinem atl in.crlice.eminel/addereini', non jain crucis specics,
bclla prbiiuceret, omnes quos flexis genibUs aquas scdijisa crux essei. Qnia efgo isie irecenlorum
iiaurire conspexil, a belloruin confliciu removit, ei niinitiiis in tau littera conlineiur, el per lau lillc-
cum.lrecenlis viris tanliiniriibdo, quistantes, maiii- rain, sicut dixinius, species crucis oslcndllur, vion
Siusaqtias iiauseraril, remansil. Ciun his Gedeon a<1 imnierilo his treceniis Gedeonem seqiienlibus illi
jirseiiuiri pcfgit, eosque iibn ariiiis, scd tuhis, el la- designali snnl, quibus dicilur : Si quis vult posl me
.jjeiiis, ac Iampadibus ainiavii. Nairi sicui scriptuin yenire, abneget semetipsum, et tolial crucem sucnn, et
,cst, accehsas tainpades rniseruiit inlra lagenas, et seqnatur me(Malllt. xvi). Qui sequenles Chrisium
litbas in de.xtera, iagenas iii sinisira tehuerunl, et lanlo verius crucem tolluni, qtianto aciius sese do-
ef crga proximos suos chariialis" compas-
super liostes suos coihinus vehieritesconciherttni tu- niaiil,
bis, lampadesque dpparuerunt.. Et Itinctttbarum so- gsione criicianutr. Unde |>er Ezechielem projiheiaii)
diciiur : signatau super frontes [ld. virorum] eorum
nilu, itiinc lampadarhtiv coruscalierie lerriii hbstes,
in fugam versi sutit: "QiiitlTiocesl, quod lale bellum (Exech.m), gemenlium videlicei ei doleiitiuii). Vel
certe in liis ticceiiiis, qui in lau litlcra coiiiiiiciiiur,
pcr prophefarii admediuin dcdticilur?'Aii indicafc
jiohis prpphela siiiduit, quod Redeiriploris noslriad- lioc cxpriiiiitur, quod feiTum hoslium crticis ligiio
ventuin conira diaboluiii illa suh Gedeone duce pu- superelur. Ducti itaque sunl ad fluvium, ui aqnas
et qiiitunque aquas flexis genibiis haiise-
gna dcsigiiavil? Talia illic niiriiiuin acla sunt, quac hibcreni,
a
quanlo magis iisurii piignandi iraiiseiiiu, lanto am- ruui, bellica expcdiiione remoli sunt. Aqtift nain-
plius a proplieiaiiiis liiysterio non receduiit. Quis que docirina inieliigitur sapicnlisc; slaiitiuiii aiilcin
enim unqiiam cumTagenis ei iaiiipadihus" ad pfac- \ld.r siaiiie auiem geiui] rcila operalio' designatur.
lium veiril? Quis coiitra arina vcniens, arma dese- Qni ergo dum aquas bibunl, gennllexisse perhibcu-
ruil? Uidichluni fridicuia] nobis harc profecto itir, el a belloriitn ceriamine prohibili reccsscruni,
hi suiii qui (lociiinam cuin opcriljns reciis nouliau-
fprtnl, si lerribilia hpslibiis iibii fiiisscnt. Sed vieio-
. ria ista attestaiile, didicimus, ne parva esse quae riiiiij. Qui vero tlocliinsD flucnla hauiiunl, ul ne-
facla sunl, perpendainus. Gedeori namque ad pr;e- qu.iquam in pravis operibus carnaliler infkclantur;
liuiii veiiiens, Redemploris sigtiat advciiitttn, de CTii, Chrisio drice,: conira liosles fidei ad pixliuiii
quo scvipttim cst: Toltite poricisipriticipes, veslras, peigunl. Vaduiit efgo cum lubis el Jagenis; quia
;tl elevamini, poilm mlernales; et ihtroibii rex glorim isie^ ut diximUs, fuit ordo praeliandi. Cctincrunt
(Psal, xxiii), Et lleruni :Quis esi isie rcxglorim? Db- lnbis, inlra lagenas missrc. sunf iuinjiadcs, | cou-
. niinns, scilicet, /brias et poiens : Dominus polens in Traciis vero lagenis, osiensse sunllampades, qiiarum
priclio (Ibid,). Hic Redeinpiofem iioslruin non solum coriiscauie luce, leriili hosies fugauv dcderunt-
bpere, sed eiiam noiniiie prophelavil. Gedcoii iiam- Designatur itaqueiii lubis clamor praedicaiionuiu,
que iiucrpretauir, circuiensin uletp. Domiiius enim apostoloruni scilkei, evangelistarum, et saucloruni
in lamp.idibns tlaritas miraciilorum,
per majestalis poteiuiain omuia ciicuiiiplectilur, et iiiarlyriim;;
iainen per dispciisatiuiiis graliain iulva uieruin in lagenis vero fragililas corporuin. Tales quippe
dux nosier Jesus Clirislus secum milites ad praliuuv
Virginis -venii; Quid crgb est circiiiens in uiero,
nisi qiiiu oiiiiiipolcns Duus Cliiistus inlra uieruni luit duxit; qtii, despecta: corporuin salule, liosies suos
per infiriiiiiaiis subsiaiuiam, ei exira niuiidum pcr inorlendoprosteriierenl, eorumquc gladios noivar-
diyinil-alis poteiiiiam ? Madiaii jnierpreialur Dei ju- ruiii niis, sed paiienlia superareht. Aruiati ciiim vene-
nl sub jutlice suo ad prscliuui maiiyies noslri lu-
.tlicium:
Ut eniin bosles cjtts repeliendi el deslrtiendi es- bis, liigcnis, el lampadibus. Tubis sonueiuiii, ilinu
senl, lion de vitio repellentis, sed de judicio judi- praedicanl, lilgenas cuiifregerunl, dum solvenda iu
canlis fuit. Ideo; ergo Madiauilsc Dci judiciuni vo- passionitius sua cofpora, liosiililius gladiis exponuni;
caniuf; quia alieni a gratia UedcmptOris justain respleiidnerunl lainjiaiies, ctimpost solulioncm cor-
damiiatioiiis 'causani etiani in vpbabiilo nomiuis poriim, niiraculis coruscanl. Moxqiic hostes in fu-
irahuiii. Contra hosies Gedcon cum irecentis \iris gam versi sunt, quia dmu moriuorutil maiiyriim
vadit ad pracliuiri. Sblel in (45) Irecenario nuiiicio corpora iuiraculis coruscare coiispiciunt, Joce ve-
ritalis eonfiacti sitni, quam iiiipugnaverunl. Ceci-
plenitudp perfeclibnis inlelligi. Quid ergo per (46) iierunt
.treceiiariiimiiumerum, nisi petfecta cognitio-Tri- ergo lubis, lit lagenac frangereniur; lagen*
uiiaiis desigiiaiurl Cuiii liis quippe Redeinpior no- fratlae siiiit, ut lainpadcs appaieicnt; a|>parueruut
ut in fugain hostes vertereritur, id ebt
SJer adversarips fidei destruit, cum liis ad prsedi- iaiiipades,
prxdicavcrunt niartyres, donec eoruin corjipraiu
:(44)IMd., Qumst inJudic. cap., 3.
(45j Edit., centenario. (46) ibid , per ter uuciuui cciilemuiiiih.
Ub. SERMOXI. DE AGTIBUS APOST. .':. 14tT'
moilesolvereiilur; corpora coruni.in niorle soluta A luippo suo tcrra commola est, cuiii plebsTsraelilica •
sunt, ut miraculis coru.scar.ciit. Coruseayeruni mi- deJudsese fiiiibus.eyulsa, colla genlibus subiidit, qu;e
racnlis, ul hosies suos ex divinaJuce.prbslernerent. subdi auctori recusayit. Quaesciiicel lerra qupndani
Et iioiandum, quod stelerunl hostes anle. lagenas, columnas habuit, quia.Tn sacerdoles el.pfincipes.'
Cl fugcruni aule lampades, quia iiimirum persecu- legis, doclores-alquePharisaeos, ruilura ej'us' pef-
lovfi sanciae fidei praedicaloribus adluie in corpore tiiiacise structa surrexif. InTpsis hamque .TittCrx
j.ositis resiiteriiiit, jvost soltilionein vero corporum, aedificium lenuit, et iranquillitaiis sua?. tehi|)o,re sa-
apparentibus miraculis in Tugam yersi sunt, quia crificiofuin carnalium, quasi siiperimpbsitse fabricae,
pavore conlriti [fd. conlerriii] apefsepuiioive.ljde- oneira porlavil. Sed translatis iiioniibus coluhuia:
liuiii cessaveruiii. Inluendum esl eliam quod illic •concussae sunl, quia subduciis a Judaea apbslalis,
scriptiim esl, quia itvdexlera iubas, iliic Jageiias : nec ipsi viverein illa pefniissi sunii ijui ab'illa
auiem in sinistra lcmiertinl, quia Christi martyrcs- v*'ii« praedicatores expulerunt. Dignum quippberat
pro magno habuerunt praedicaliotiis graliam, cor- ut lerreriam patiiamstibacii perdereiit, cujus^amb-.c
porum verO: iilililalem pro miniino. Quisquis enim nequaqiiam suiitveiiti.coelesiispairiaeriiilitesinipu-
plus facit iiiilitaiem f.orporis, quam graliam prae- gnare. Sed expulsis sanclis docloribus:, Judsea
dicalionis, in sinislra lubain, in dexlera vero lage- " fundilus .torpuil, cl j'usto judicantis exaniiriei iu
riarn lenei. Si enim prioriloco gralia praedicationis errpris tenebras oculos luentis clausit. Undeei ad-
allenditur, el posteriori uiililas corporis, cerlum huc subditur:
csi qnia -in dexiris luliae, cl in sinistris lagenaMe- t Qui prmcipit soli, elrion oritut :el siellas clattdii
neiiitir. Ul ergo supra dicltim csl,d)risiv niilites, qttasi sttb signaculo (Job ix). AiiqriaiidO, liamque
aposloli scilicel el roarlyres, non niala infercndo, in sacro eloquio solis noniiiie praedlcaiorim quaJilas
*ed paiienter. adversa lolerando, miraculis coru- desigiialur, sicut jier JaaiineivV-diciiur: Fqciits est
scandOi |)ersccutores Ecclesiar-vicerunt. _ spl sicul sacctis ciliciiitts (Appe.!-'vi)'. Tu cxJreiuo
IIos divina gratia a Judsca expelli permisit, ef.ad quippe lenippre sol sictil sacciis cilicinus bstenditur,
geriiium populos transmigrare fecit» sicut heatus - ,qiiia fulgens vita priedicantiuiri, anle Tbprbbbfttiij
Jobinler caeiera niagiiaetinenarraljiliacsse opera oculos, aspera cl"despecla nionstraiiir.' Qui stella-
Dev considerans, dicit: Qtti iranslulit IHOS/M,et ne- ruin quoque clarifate figiiraniur, quia| dtiin recta
scierml (Job ix). Gregorius (47).: t In Scriplura praedicaioribus pfiedicaniy ieiiebias npsiraj ribciis
•saera nionliiuii Jioiiiine praedieaniium aliiludo si- illuslraiit. Unde et subtractis prsedicatbribus, per
gnalnr , de qtiibiis per Psalmislain dicitur : Susci- jr, prophot.un dicitur : Proltibitd, sunt sletlw pluviarum
piaht monles pacem poptilo iuo, elcolles jusliliam (Jer.m). Ad lilieram veib steila; pluviariim sunt,
;(Piaf.axxi),Elccti:quippe prapdicatores aeiernaepar Orion, arcturum, et hyadas,;qiiaVpluviasgehefani.
liiae non iiiimcrilo ino.nies vocanlur, quia pro .'Vila; Quia vero perdiem sol iulget, sleJiae obsciirilatem
suaecelsiiudiiic ima terrariim deserunl, ei coelo pro- iioctis iiradianf; plerumque In sacro elbquibdiei
pinqui fuiiil. Sed inonlcs, scilicel praedicatores Dcus appellaiione seterna patria,, ripciis autein iibriiliic
.traiisiulil,; id.esl a Jiida'ae.obtIuraiioi)e. suhlraxit. jiraesens vita signalui'. Praedicatbres efgb saiicti, ct
•Unde recte ileruiivper;Psalniislam dicilur,: Trans- sol iioslris oculis fiuni, cuni coJiieiriplatibiiein ribbis
[eruniur moutes in, cor maris (Ps«/.j. XLV)V :In .cordc verse iucis.aperiunij; el velul! sieHajJnTehebfiSiu-
eniii iiiarisiiioiites Iranslali sunl, ciim pnedicanles teni, cuin per acii*airi:vilaiW^Jifbliiliiiii iiostfisiic-
aposloli a Jndaeae perlidia repuTsi, ad iiiielleclum cessiialibus lcrreiia. di.spbhuiii. Qtiasi iii' die iiVSbl
geiililiuiii'-venehinl. liide ipsi qupque Jn suis.Acti- coiifscanl, cuiii ad cbiiieiiiplandaiii ihlprnse ciafiia-
jius dicuni: fVobts oportebal primilm loqttiyetbum iis'pairiain, irieiilis.'iibsirie: acibiri! sublevarii; et,
Dei; sed qttia repulislis illud,-et indignosvos judi- qriasi stellse in nocie resplerident, qiiia et Ctirii leiv-
casiu mletme vitai, ecce cohveritmtir ad gehles (Act: fena agunt, olTciistiruin ribslri Operis pedem.exein--
xiii). Sed iiaiiCeamdeni iranslaiioneni moiiliuin ijisi D plo suae rectilud.inis" diriguiii. Sed quia cxpulsis
nescieriuii, qui in 'Doinini furorC' subversi sunl. pfscdicaloribus, iionSfuitijui plebi Jtiilalcae in perfi-
Ctun enim de snis linlbus Hehravi aposiolos -pelle- diae suse nocte remanehij.vel clariiaieiii coh.iehipla-
rcni.Tucrum se fecisse arbiirati' siiiitv'qiibd praedi- tionis oslenderei, vcl aciivae viiae-iuriieh aperirei;
caiioniS'lumch aiiiiseiunl. Exigeiilibusquippe irie- vefilas, quae liaiic i'epulsain:deseruii> suhlfacio
riiis jiisla; aiiinvailversione perCussi^iantoinielli- prscdicalionis liimine, meriib' eani suavpravitatis
geivlise- erfbre caeCati siiftfv Ul qUbdTiiceiri pcrdc- excaecavil. Recle ergb diiitiif iQui:prmcip'it'sbti;el
-feni, hoc esse gaudiurii ? putareiili Sed; repivlsis noh orititr : el stellctsMdddii qudsi sub iigiidculo-i
'aposloIiSj pef Romantim pfotiriuspriiicipeiii,!sciiicet Ofiri ei quippe soleiri iibJuit,; a qiia praedicanliuiu
•TilUm Judsea deslruilur, atque-ih cunctis gentibus aiiiiiios divertil. EiquasTSub sigiiriculo steiliis!cliui-
;spafsa dissipaliir. Uridc eWfaiislaiis 'iivoriiibus!;'re- sii;rqhia duni pfsedicalbies siios per silehiiuriiiiilra
cte suhjungitur : Quicbmmovet" Jertam 'deioco suo seinetijisos reiinuilViCaecis iiiiquofum 'serisilius. cce-
et cohttrinm ejus comulieniut (Job . ix). De loco" leste lumen abstpiidil. Peiisaiidiim vcro c*t, quia

(47) Lib. ix Mor., cap. 2.


147 S. MARTINI LEGIOlS'. SERjtfONES DE DlVERSIS. 148
Idcircp aliquid sub s'gi)!b claiidiriius,: ivthoc cutiVjA Spiritus poma decerpal. Ante nativitatem dvristf
»empusc.ongruerit,ail mediiimdeilileahius; Ex sacro •toius ; pene Orlvis pleniis erat saiigiiiiie, !'ftoma
altesianie eloquio didicimus, quod Jttdaea, quae eliaiii TricjvjlibiiS bellis dilacerabajiir. Ppstvjuani
;nnhe!deseritur, ;ad ;sinum. ifideiih line coiijgetur. ve.ro ad Chrisli pracccplum siugiilare; imperiuin
Hinc namqne per Jsaiam dicilur '.Si [mrit iiuiiterus Roinasorlilaest, aposlolorum ilineri;pra:vius Ta-
filioriimJsrael quqsi arenamaris,-:reliqnim salvm cir.s est ofbis, ef eisdem appstolis apertae-siint
fienl (Isai.x)? IJiu.cPauJits ail :,pp/iec plenitudo gen- pprlae urbium, alque ad .prsedicalioiiem unjus Dei
tiumiwirflrei.er.^ •singuiare iriipe/riuin coiisliliitum esU Omiiipotens
Qui igiiurpraed;c.iiores,su83.:;iViinc:Judae;ep"u'is sub-' Derispei; .'diieciissi.inum.-.Filiivm suum, inissis per
, tralii.i, sed poslmodiim osl''n.dit, quasi.siibjSignaciilD ';.' iiiiiyersum mundum. aposfoljs; oiniies genies ad
stcllas clauditi utabscoiisyirius et ppsl coru^caiiii,- .. -coguiiioneni; et : charilaiem. suam; misericoTdiier
lnis astfpriiiii spirituaijum radiis,; noctenvs.ua?;perJi,- yocayit, siCiili.ipse; per -Zachariaiii prophelam,
diae et nunc rcpiilsa-npn vitjeat.jei UjijeTJjuiiiinata prsedixiK : i: , ..: :--;;.:• :;;•:-'
deDrehendal. Hinc;esl,squod,:dup,exiniii;p '
Sibilabo, iiiquitv eis elcongregabo illos ego qui
fes,dila,ta morie subiraciTsuijt, ,ut ad praedicalionis redimieos, el multiplicabo illosi sicttS ahlej fuerant
u^iuvi,in fijie reyocenliir: hi suijliduae pliyae, el duo jQ mulliplicaih; Et seminabb eos; ih populis ,. et de
candelabra in corispeclUiDoiiiinilerrav siantes (Apoc. tprige recordabuniur mti; et :.vivent'/cum ftliis, et
xi), quprum ununi iiv Eyangelip ,;per semelipsam revertenluri El reducamebsde:terta;-M^ypiiy el de
"Veritas;ppllicelur,;dicens:Eliasveitiprusesijel resii' Assyriis mngfegdboillqs, et ddfterram^atdqd efc
tuetoniniqiMfilili..: xpi). QuasiiCTgpsabsignaculp Libdniidddhcamieosi; el iipn invetiietur eis docus^
sieilae clausse;sunl:qui efnunc occultantur ne ap? (Zdch: xj:;Ailegofice:;His;qnicapiiVieraiVt in pep-
jiarcanl, et post,^ ul.jvfodesse valeanl, appa.iebinvl. caits, significafJ&bniiniiSper^suain-cleinentianl; ut,
1 Sed- lanveri plebs jsi:aeliijcav qu* ubertjm jn fine
congregeniur ad euin sicuf ad . RedeinpiioneiH,
.ciiiligeltir, itv.ipsji stincise .Eeclesiae exo.rd.iis>crude-, dieeiis klTolMte; jttgum meuin sitper vos , ele.,
liier obduraiur;, hani .prailjcatoresyeritatis rcniiit, (Matih,:, xi),. Hos "'sanclos, Tidulicef aposlolos^
yerba adjuloiii spcriill. ;QubjilaiVien niiraaucipris mnliiplical, iion caiiiaii sed-spiriiuali heiiediclioiie.
<(ispeii£a';ip'rie agiluf^ ut. niiiviium prsedicantiuni . Hi seminanlur in pppulis:, ^quibus tlieit-nr : Euntes^
gioria, quae recepia in uiio ppptilp lalere polerai, docete; oiniies: gentes : bapiimantes eOs in npmine
ijicuntlis
* geiitibiis repulsa dilaietur. t Pitlris, el Filii, el Spiritujj;sdneli ( Mallli., xxvin).
.Doclripa ergo. Eyangidii per ajiostolos in.univer- Per illos Clirisli . discipulps in cunctjs. seriiiiiatos
, sas .geni.es exi-yit; ei-sicuT bonum seiiien >,uniyer- ^* geiijibus, populi longe per idplolatriam .posiii re-
siim orbem iinplcvit: Sicul mtilto aniea Micliscas cordabuniur Domini, in cnjus conspectu adorabunt
prophela pravdixit: De Sion, inqnil, exibtl lex , el univorsae familia; gcntiuin. Et vivenl cum filiis,
verbum Domini de Jerusatem (Mich. iv). Sion spe- ti,is, quos videlicel Doniino acqnisierunl praedi,-
rulalio inicrprctaiur. Sancia Ecclesia Sibn diciiur, cando; cl revcrtctilur, ul prius morlui in iiilidel;-
eo quod ccclesiia conleinpl.iiido, bona operando, lalc, vi\ant spiriliialilcr. lli sunl filii, quibus,
iidversa* \ilando, indesineiiler «elesiis rcgni in- Paulus lac miiiisliabat. Scquilur : El redncam eos;
iroilum spcculetur. Dicni ergo liic sanelus pro- de lerra JEgypti, et,de Assyriis; de lcrra videlicet
pliela : De Sion, id est tie T!cclesia primiliva iu cui impcrabal rcx Pliarao , qui dicebat : mea sitnt,
qua doelor esl et poniifcx ille Dei cl ATrginis flitmina, (i ego feci ea- (Eieclt., xxix); el cui tcrrte,
Eilius, exibillex spiiitualis perapostolos ad geutes: dominabalur re\ A.ssyrius, scilicet magiius scnsus,
Et veibuin Domini de Jerusalem, id est sermo pra- id est diabolus superbus, qui se dicit magnum,
<l'caiionis prr iinivcrsum mundum. lintle dicitur: qui etiam arguens \cl ronyinccns intcrpre-
^ Jn oninem lerram exivil sonus eoinm el itt ftnes latur; iii tales ducunlur in. lerram Galaad,
orbis lerrw vcibct eoiuin (Psttl. xvjn). Scquilur . j, j id. esl dc lcirenalibus ad spirilualia. Galaad
Jil concidenl glctdios snos in vomeres, el hastas enim leslimoiiium transmigraiionis linierprelalur.
suas iu liyones. (Mtclt. iv). Allcgorice per fidem Ducunltir eliam fidcles per aposlolps ad Libanum,
Cbrisli ira' cfiionala cl convicia (lcpohiiiilnr, ul id cst ad dcaJbaiioiiem , ut dc lcncbris mundi
jional quisque maiiuin siiaui ad .iiairum , aposlolis luijiis educli, dcalbenltir ; ct tnnc non inveniclur'
monciiiibus, ne respicial posl lerguni, ut con- locus in illis, quia non constriiigeninr angusliis
iraciis j.iculis perseciilionum el conuimeliarum, ferrac, sed lalitudinc casli pcifiuenuir. Per i|isos
mclal Ciirisins spiriluale fruincntum per angclos. etiain aposiolos cordibus fidcliuin magnam Deus
Nemo iiilendii subveriere auditores , nec proluherc sua; benignitalis dulcedinem infudil, sicut Joel
prsedicaiorcs , sciliccl aposio,!os\ quia lempus proplicla exsullans, ac figurate loqnens , prsedixil.
jilaiitandi esl. lterum subjtingit dicens : Xon Su- Erit, inquit, in die illa : sidtabnni monles dul-
mel gens advenus genlem gladium : nec discenl ultra cedinem, el colles fluenllacle; el per omnes rivqs
&clligerare, Sedebit vir sub vile, ul prenia.t. viijuin -J.udw ibunlaqum.(Joel.:.,;ui)..PjJSl resu.rreclipnein
spirilufilis iiitclligenii;e, quod lactilicat cor hohiiiiis; aique ascensionem Dbmiiii ad coelos , inonies , id
et sub fictt, ut dilia [dulcia, ttt in Glossa] sancli csi aiiostpli, el pbsl eos Ectiesia;> doclores ctisi
U9 SfiRMO XI. DE ACTD3UJ5APOST. 150
iiienteaburidahniit suavitaie.el.dhlcedinesapiehlia;. A cmlorutn (Math. viii). Hse aqq-inec.aeslalepfospc-
ei divini cloquii; et slillabunt cx eis spifiuiaies ritalis, necTiiemeiverseculionis cessabunl. Sequitnr:
-gratise ; et cojies,, id ,esl;, non liabenlem- lanlam Et er.il Dominus :rex, sttper omnem lerrain^kc si
inielligentisc plenitudiijem, eniitlenlTac , qtio nu- 'dicalur ;-..cuin iales> aquse ulrumque"inare:fueriut
.iritaf iiifanlia Ecclesise, El per pmnesrivos Judce .,. . ingfessaBi clamaras aquas dujci.flumine miligave-
id est super ctiedeiites filips Eccleshe , abnndabiuit rinl,: Dominus, scilicet Cliristus , erit Vex ,stipeiv,
aquse,:apostoIoriiiii .scilicet el evaivgelislanim prsc- . oinnem lerram. Tunb; rex.illefoiiissirnus cogno-.
^dicaiiones, et cliarismalum dona, qnia nibilln eis .. .•jJcelur, de quo dielum :esT;-;Doinine Dommus lioster,
'•aridum erjt. Sequiltir :;;:£>! fpns de domo Domini qitam.admirabile estnomen tuumin imiversaierra !
tgredietur, et irrigabil torrentem^.jpijiflruni, Dbdoiho (Psati vm.) ,:.';::;•...
ppniini, inquit, id.esl de primiliva Ecclesia egre^ . Tiefiim SHbjuhgit dicens .• In die ilid reWt Domi-
.dieiur fons bapiisinaliSj, el; doctrina; spiritualis, rihsitnus, ei nbihen ejus uiiuin, el reverielurioriinis
;<|uiTrrigat corda geiililiuin -, quae spinis. yiliortim, ieria usque addesetiuhifde cotle 'Adrembn-qd- au-
ct acijjeis.malarum cpgilalipntim pungeban.lur, iit
siricm, ei Jethsatem exdltabiuir^ (48), et ihlidbttabit
Jbi oriantur flores viriulum ,-ubiprius oriebanliir
isie de doiiio'! Do- ftiiilbcosito, id est iii loco, prlsiino icdificabiiur, a
piiiiciioues yitiorum.,TujicTons pbtia videlicel Behjdmm- iiscjiie, ad loeiim -portte
lUini esl egiessus, quandp,discipulis suis' -ail :Do... ptibris, el risqwe ad porlairi brigulbruihifeidiutte
«Jiiius :: ;lte ; dpcele priiiieSjgenteSt-baptijtantes eox fidriqiiaet,
iisque ridiorchlariaregis,"Ei;liribiiabuiil
in.npinine Pairis,,et Fjiii, et S;;irilnssancti, Monics, iifeS, el .dnatlieiriaiioiieiil «riip/iMs.Ciinr Dbiiiinus
ctiam lunc ei.-colles dulcediiicni, id esl mel sa- Jesiis Chrisitis iex fueiit siiper briiheiii terfam,
'pie.niiae ei spiTittialis: inielligeiiiiae, c.t colles lac,. Tuiic erit uiiusVDbmiriiis de
id esl Dei qiib" scribilur,i Siitoi*
. doctrinam, ,;qUa pafvuli.Ecclesiae.:in 'qiiohiqm Domiiius ipse esl Detis; ipse fecit nos, et
cogniiione nuiriunlur, siillarunt; qiiando sancti: ndit ipsi tios (Psat: Lxxn). Et eiii iuiuiii iionieii
aposipii eoriimque suecessoresverbisel exempiis, Doihiiii, prava religlone idoioriiiii caicatiC Ttine
ac verissinlis;Eyangcliorum.: alque Epislolarum revefletur omnisTerra in qua habilaverurit Jiidaei
Kcriptis, hiiiversam Ecelesiaiiv irrigai.uni. lluic
re- iisqite ad dese.rliifii, id esl usqiie ad ;pbpuiuri) geiv,-
simile est, qnod Zacliarias prophela,. lempiis qui prius deserius, quia Sirie lioiifia legis, et
siiiicclionis ei ascensionis Cliristi in spiritu prae- Tiuhi;
de colle a'd Adremoii, id est ad excelsiini, qiiiade
videi.is.gialulaiiler dicebaf: . .
leria et de desefload colles, etde coililvus ilsque
In clieilla exib.itnl'aqucE'vivpxle Jerjtsalent : me- i° ad irioiilana
cbhsUfgeihtis; ei iivde lisqiie ad- au-
\dium eatuin ad mare occideiitale:[orien!ale],.,et mer- struiri
plenae lucis, el sic cbnscciideiidb exalia-
diutn eariim admate .novistintnm, itt msUiteel Itieme hituf Ecclesia
Ae si adyeiiiu ,'et habitabit inTocb de qubscripluiii
(Zaclt,- xiv). aperlitis deiprjjivo est: In loco pascuai ibi ine 'collocainl (Psal. xxii)v
-Cliri.sljej'usque EcclesiaRidiccrel: £i]/'J iii die illq , Et a porta Denjamln, incipiendo a virtiiie. quahi-,
qiuc.spli Deo esl nota, exibuni. aqnm .vivm de Jetu-
dexfera significat, 'perveniel acl pbrtivin" pribrem.,
saltm. Aqnse ideo ivivte dicunlur, quia per Ghrisli
vilam lribuuni.--Quasi eiiiviiuna dics es.l et ulper eam ingredialiir ad .caeleras.. PoSt*Jp,ccuirit
fraiianv ubicst fcipis. angula;ris; .seiiixel
, «iiiim leivipus a prinib^adventu Ciifisjii usque, ad, ppria angulbrum,
duos pa.rieics;. iii uiiiim.
secuiidujn.. Meditim, iiiquii, earum ad .mate occi- Clirisius, qni conjuhgil
rbsf occurriiTurris lianaiiae.l, qui.graiissimiis' Tiei;
dhuate [oriehiale], qnod mprtuum dicitur ; ep qupd
dicilur. De hac lurre dicifbavid ad Deunj : Facius
.aivhnaiiiia occidal, TOI.qpod in ejus, aquis nihil,'"
vivere. Et medjiim eamm ad mctre; novissi es spes tnea ; lurris,, fonitud.iitis a facie inimici
...|)os.sli:^ iurre iiiiiil esi graljiis Iiomini de
nijini, quod vocatuf magnum. Vcl.per tluo inaiia ,. (Psal. l\). Qua
laboribus mundi ad Deum suspifanii. Ijide jenitur
allegorice dup iiitelliguntur Testamenla, qusc nisi Chrisli
fliunine spiriiualis inlelligenfia; fiierint dulcorala,, D-ad torcularia regis, ut imitatores passioius
Titiera pccidente eispirilu non vivificant.e, amara hibani vipum quod iaefifical cor honiiiiis,:inlrpducii
sunl. In wslale; ail,, ei hietne, ac si diceret: aqnsp, in-cellam vii)ar-iam.'Dei, in qua. esf vinuni evange-,.
quae de Jerusalem, Jdcsl de Ecclesia.cgredienluf, Jicse prscdicalionis; el.qiii. iiuj.rismpdi tbrculaTibiik,
liiMcalore sitcabunturviiec bieme corisiriiigeiit.ur. ! iricbrianlur, habitabunt in coelesli Jej-iisalpm, in ,
iioii erit anajbema, .i.d.esl nialedictib ei. sepa-
Aquae qiise deJerusalem, i.desf de Ecclesia exeiint , qua
vdocliina est Sajvaioris^id esf baplisin-us ;, qiiaritui, ratio a.Deo, sed sociira quies coiifidenlibus in Dgo.,
uha pars vadil adismarc occidentale [orieiilale], jd IJt ergo supradiciiiiii,esi, aqtiae viyae de Jeiiisajem
;csi ad populu.m ciiicujiicisionis, qui in apo.slojis et " egfessac stini,, q.uia sanclj * app.slplj; .universum
:pcf aposiblos electus;-cst; ei pai;s, ad mare noyis- friiiiidum: eyangclieaj pi'acdj\cafionjs dpclrina^ irr'-
simiim, quia'qb',ofientd, ci occidente.:,venieM qhi,....garunt.. .; , ,.; .,, ,;,> .-.,-i.. :,;: :---:,;;.,!>..,.
. 'retuhibent Cuni:AbTqliam,i Isaqcef Jacob; itt rpgiip ; . (id) Hos riiinlfum Cjiristi aposlplps. .Jacpb palri-,.
Ilcciius v.idelur legendum juxta Yulgalani : Bitur,
" etc. '*',
' <f<(48)
colle.fiemmpn ad. rtttsirttm Jerusdlein , el cxalta- (49) IsiJ. , Qtitrsf, iii C«n.,*cap,;51.v
i5t S. MARTTNILEGIQN".SERMONES DE DIVERSIS. - 152
areha prsesignabat, cum Nephlhaliin filium sumii A i bonorum necem saeviens miindi hujus amaritudo
liencdicens, illuiii figurale cervum missuin.vpcabat. sighattir. De quo per Psaiinislam diciiur : Congre-
Igitur Nephihaliirt quod interpretatur dilalatio, apo- gans sichl in ttlre dquas maris {Psal. xxxu). Aquas
siolbs et praedic-atores caeteros signlGcar, quortim Criiln maris quasi in ulre ttomiiiiis cpngregat, cuiu
doclrina in loiigitiidine lotius viiundi diffusa est. Ex ' niiro niodefaminc cuncla dispoiietis, in suis clausa
bac eniintiibii fuerunl apbstoli, qui. sunl principes cofdibiis carnalium ininas frenat. Super fluctusergo
Ecclesiaruiii el diicesl Niinvei quod iii Psahrio le- niaris Dominus gradilur, quia ciim se proceiise
giiur, principes videlicet ZabUlon, principes Neph- vperseculionis crigunl, miracuJorum ejus obstupefa-
ihaliiii, sliie dubio ad 'aposlolbrum persoriam re- ctibne franguntur. Qui cniin lumofes liumana? ve-
Terttir (Psai. xxvii): Ipsi suni filii exciissorum, id sanise miligat, quasi ereclus in tumulo tindam cal-
esi propheiaruin, qui iii inanu omnipoteiitis Uei cal. Nam chm liiorem siiuiti geutililas destrui nova
positi, tanquam sagittae excussae perveneruht usqiie coitversalione conspiceret, cuui miindi bujus dvvitos
adfines lefraBilJnde el bene hic Nephiliallm cervus tiationi suse contraire facta pauperum Videreiii,'
missus scribitur, quia; liimiriim aposloli sive flum sapienles sscculi adversarii sibi imperitorum
pr-edicaiores caKleri veloci sallu'exsilienles in - verba pensareni, inpersecutioiiis protinus lempe-
inorem ccrvorum , transcendunt implicamenta slale tuniUerunl. Setl aiii" verbpruin adversilate
.sicciilihuj;iis. Sicqiie cxcelsa ac subJimia hietlilail- cohuiioii, ad persecniionis procellas iiisiliiint,.si-
lur eloquia p,ulcjviiludiiiis, id est pfavdicant cunctis gnoiiim, ut diximus, admiratione temperaiitur. Tot
tjciitibus gi?i).tianvD«iSalvatoris. Deus igiliir per ergo in his iiuctihus Doinihus gressus posuil, jquol
«niversum mundunrsancios apostolos dilatavif, sujierbis perseculofibus mirticula osiendi.l. Unde
<ju,iaper ebs cun.ciis geritibus Tvomen suum mani- heue rursuni per Psalmisiam dicitur : Mirabiles
festavit j sicul beaius Joh praedixii, inier .niulia elationes maris , mirabilis in allis Dominus (Psql,
qnac de Dei oninipotenlia loculiis csl. Ail enim : xcii). Quia ciim conlr.aelectoriun viiam ad per-
Qui exiehdii ccelos soltts, et graditur super flucius secUiionis undas. iri.uh.dus se mirabiliter extulil ,
matis (Job :ix). GregoritiS (50) : t Qtiid naiiique euih superhorum! condiipr subJevata viriute prsedi-
coelorum n.omine,, nisi saiicipriiin apostoloruiiv, cae- Ciintiuni mirabilius slravit. Miiirstros enim suos
leforumque praedicaloiinn ecelcslis via sigiialnr. osiendit posse per miracula, quod poiestaies terre-
De quibus jier Psalmislam dieilur : Ccelieiiarrant nae Uimuerunt per irain.
gloriani Dei, el opera maiiiiumejtts anhuniiaiii fir- ' Qitoil bene eiiani per Jireihiam Dpminus exte-
mctmenlum.(Psal. xvui). lpsi igitur coeli, ipsi sol . riora iiarrans, inteHora deiiuiiiians, dicit : Posui
esse mempraiiitir. Coeli videiicei.quia inlerceden- arenam lerminum mtim , prmcejiium seinpiteanumi,
dpproiegiiiil; sol auiein, quia jvrajilicando.vim hi- qupd noii prmteribit; et cotriinovebuntur, elnon po^
uviiiis osienduht. Cceli ergo exiensi suiit; qnia, ctim leruiii; el iniumesceni fittctus.ejtts, et non transibuiU
Judsea ad vini persecufionis infremuil, apostolorum il.lud (Jer. V). Afenani quippe Doiniuus mari ter-
vitam Dpniinus, In cunctarum gentiuni cogniiioiie iiiimuii posuil, quia aJ liaiigendaiii muiidi gloriani
(tihiiavit, El illa per justum judiciurii captiva in abjeclos el pauperes, elegit, ciijus nimirum maris
inunduni dispe.rgitur; Jsli ubiqiie pef gfaliam iri flticltis iriluinescuiii, ctiiii poicstaies sseculi aft
lioiioie lenduntiir. . Angusti qtiippe coeli fueranl, cojiimotLonem persectitionis. exsiliunt. Sed transire
eum itna, plebs toi egfegios praedicalorestehebai. arenani nequeuhl, qtiia .despeclpruhi appstoioruin,
Quis enim geiuilium Pelruni riossel, si in soJiu§, uiartyruiiique miraculis et liiimililale frahgiiiitu-i'.
JsratTiljci populj praedicatioiie feinaiieret. Quis Sed duiri mare sacvit, dittii per ihsania' stiav lliiclus
P,;uli virtuies agiios!cei:et, ii.isj liiine Judaca.ad no- erigiluf,. dumque virluiis iriliinae osiensione calca-
s.irani Jiotiiiaiii persequeiido tra.rism,isiss,el.EcceTam. lur , sancta E.cclesia profjcit, alqup ad slatuii.i. su.i
qui flagris el coiiiiini.elijs ab Israelitica jilebe rcpulsi brdinis per tcnipoiuin increirienla consurgit.
Siuil, per mundi fiues ornawui'. Solus er.go Domi- D R.evefa apo.sipli Jes.u Christi, ei san.cii marlyr.es
HJIScoelos exiendit, qui secreli niira dispensalione evangelica praedicalioive,; el s.uoruiji.cprpofum sah-
consilii, praedicatores spos unde p.ermisii in iina giilnis eflusione universiiiri muiidiiin ad Dei culium
geute opprimi, fecii in uuutdi cardiiies inde dilatari. revocaruul» et quasi culjiores,agrpru.m, dulcissin.ium
Sed nec hpec ijisa praesenti dedita niuiidp gentili- Deo fruclum ex culia tefra usque liodie redduut..
I^IS-,cum cul|)as,ejus.ap«isiploiiiin tingua corfipuii, Dt; quibus Amos prophela Spirilu sanclo edoctus
veiba Vitselibeuter acccpil. Nam protiinis in el:i- evs.ultaus dicebal: E.ccediesvenienJ,,d.icil Pominus;
tione coiitradic0bnisTiiiuniuif, alqiie ad ciiideHia- ei compreltettdet arator messorem, ei catcator uvw
leiii persecutioiiis, se e^cita^vit., Sed qujB praedica- , miiteiiicn/.senien : el slitiabhiit mpnles duicedinem ,
tii-iiis verbis coniraire iiitiiiir, signoruni ciiius ad- ei onijies coltes culli erunt (Amos, ix). Per lios. om-
iiiiratione tempefatur, Unde quoque iii actovis iies pfaidicalorum ordo, apdstolorum yidelicel el
Jsiiide apte subjungiiuf : El gruditur super fiu- cecleslasiicofum virorum, figuralur, Allegorice :
ctus mdris (51); Quid enim lhaji.s lipniiiie Tiisi in Dies veniunt, scilicet post resiirrreclioiicm cl asceja-.i
' '-"
(SO^-Ljb.iA Mor., tap. 4, (ol.) Gi-cg.,,cap. 5.
SKX SERMO XI. DE ACTIBIjS APQST; To-I
sionem Doiniiii, in qiiibus arator,jd est ordp dp- A Possunl lia?'c-el de secjiiido adventu jlici quando
ctbriim',- aposioiorum videlicel el cacleroruin dp- posl viiia praiseniis Saeculi:, Ecciesia exspeclaiite
ciorum, qui sua et aliorum corda fide ei dilecliorte adventum sponsi, genles congregabtuiliir ad. jtidi-
exarani, repulsainfideliialis durilia, fructum bonse ciunii et regescplligenluf in,- Jocum suppliciortim ,
operationis afferant. lsli aralores , scilicel sancii el.lun.c effundetur furor Dci puniens onuiia mala , .
aposlbli, compreliendiinlmessores, id est eos qui ubi poienles polcnlcr tornieiila sustiiiebunt, et qui ;
jiraidicando verbuilT Dei homines a criris sseculi iniiius peccavit, cito v.eniain irierebilur.7-n igne xeli
evelhini ul in saricta cos Ecclesia recondanl, Per mei, -ait, devorabilut terra , qui.i gcnlilius ad judi-
uv;c calcalbrem apostoli, et sancti inariyres inielli- ciuin congregalis, el regibus ad supplicia, consu-
giiiitur, qui morlem, ei.ipsum diabolum calcanles, meltir in lolo orbe quidquid lerreniun esl,; el ad
urp noniirie Chfisli paiiendo, miisla sui sanguiiiiS; opera carnis periiiiel, ul in salyandispiiiuibus, ve-
fiindunf, ul aiiis prsebeant exempla Virluitim. llos pribus ct spinis comlnislis, uniisquisqiie Jllorum: ad
•uirinesmittit Deus in Ecclesi.i, ut semen ili electp- aiiliquum confessipiiis Dei reverlatur ;e)pquiUm,,Tvi
rum cordibiis veibi Dei seminent, eos.jue a curis Siccuiasacciiloruin laudans Deuhi, el cpiijunctpsludia
, iaeciilisegregeut, eiipsi prosibi commissis gregibus -, seryiani ei assiduc in teinplo ejtis. •'..
aiiimas ppiiaiii. El alius alium appreheudil, quia Digiium valde esl, uf ei grales et .Ja.udes non so-
aliiis iilii succedii. Ut efgb jain supradicliiin esi, liini iii pr.csenli, sed el iu fiitufa yit.i a!) angelis ct
Dei ct'•'Virgiriis'Fili.u.sper piopheias resurfeclioneiii lipminibiis referantur, qui oniiies hoiniiies quamvis
su:iiri praeiiuhiiavit fuluram, el per aposlolos iipbis , indigiios, id esi uuiycrsam Ecclesiam, jierjvrophe--.
osleiidit factanv. Cnde per Soplioniain piopheiaiii' , las ci aposlolos riiisefiqprdilcr ad, se vocare: ripii
Ecclesia; suaeloquitur, dicens : cessal; sicut per pfopliefiiiii Osec diilcediiieni sui
Exspecta mein dieresurreciioiiis iiiew ihjuiurum, ainoris eibenigiiiialis ostendeiis, eidein Ecciesise suaa
quia judicium hieum ul congregem genles, ad fidem iOijuilur dicens : Spoitsabo. temihi in seinpiternum;
videlicei, et colligam regna, priucipes scilicet per- et sponsabo te mihi in juslitia el judicio, et in mise-
versorum.dogmatum, qui divino ardore consumen- ricprdia, et miserdtidnibus (Ose.' u). Circitincisio
luf -f el effuttdain super eos indignalionem, oinneiitqiie data Abrahae sighiim fuit inler Deum , et seiuen il-
i,am [uidrisinei (Sopli, m). Ac si Dei et Yirgi- litis. Sequitur : Et spoiisabo temiiti in fide, ei scies
uis Filius sauclse Ecclesia; sponsoe snie loqiierelur qitia ego sum Domiritis: Nbta iiiisericordiam yiri,
apeiiius : Exspectaiiie repejiendp idolaa te , et in scilicet Dei. Meretrix diu foriiicata ati virum fever-
die fesurrectiouis iii fuiiirtiin, qttando videlicet, de C ( tiiur, nec conciliari vifo, sed spoiisafi dicitur. Et
moffe, quaiii pro lua redempliOne passurus suin, iiota dislaniiain inlcr Dei, et lioininiimcoiijiigia;
lesiirrexerC, fper bapiismum ie atl yiiam aeiernam liomines de virginibus eofruplas faeiunl, Deusi cOri-
: ' ' '
iegenerabb,'et Spiritu sancfo ad Cognoscendum me juiiclusTiiefelricibiis vifgines reddii.
ticulos cbrdis^tui iH.uiiiiiiabb, pane cceleslis verbi iioruln dicit : Et erit in die itla : exaudiam, dicit
confof;abpj vino eViUigelicscpraedicatipnis inebria- DominiiSj et exaudiain cmlos, et illi exaudlehl/ler-
iio;;0 sponsa igituf exspecla nie, ut recle curii PrO-• iam. Et terra exaudiet triiicum, el viniim ei oleitm.
jlieta yaieas dicefe : Pardium cor me:tm, Detts; Ac si dicercl : Eiii iii die iltq, scilicef quando; te
paiaiuin cOr meuin ;'. canlabo el psaildiri in tjlorid vnilii in liile spondcro, exaudiam ccetos; id est apor-
Viea (Psat. ivi). Possunl aiilein lisec allegoriee, de siolos; et illi exaudient teiruin, Videlicet iHairi de
prinio advemu infelligl, quando daiiione ealcato, et qua veriias oria est, ct in qua palerfamilias, scilicet
omhi eirofc sublato, lefienis ctiam opbribiis tle- Clirislus, seminat bonuirt semeii, et eam cpeieslis.
sliuclis, ohiriibus iiiigiiis aposloli looiili siinl. Qiiaii-^ verbi piuvia irrigent.:~~Et ieiia exaudiet iriiicum v
do ciiam posl vitia eipeccaia Deus in nobis. resur- el vinum, el oleum ,- lioc specialiter ad aposlolos
gefe visus esi, atque oriines covigrogantur.ad fidem, n perliriet, qui incipieiulb a,JcrusaIem sua praedica^
et liiilore irse Dci accendunlur igrie divino, quo de- Tione, et miraculis cpfda audientium ubiqueT'ructi-
voranlur inillis omnia opera lerfena, Iterum Db- : ficare faciunt; qui sunt semen, duni audiunl a;Do-»
iiiiiius Toquilur dicens :' lii igiie eniiii deli ihei . niiiio; seminalofes., dum in !ohineni- terraiii exiil,
4evorabitur omnis leira. Quia tuhc redddm popu- Sonus eoruin. Sequilur i-Et sponsabo te^ ait, mihi in>
lis ' labiuih eleciuhi, ut invocehl omiies nomen Do- senipiteriium. Primo Deus Pater dcspondit eani sibi
titiiii, eiservidiit eiliumerb uhb (Sopli.; Tii). El rc- .111Abfaharii, vel cum ednxjl eam de !<Egyj)tp, ui
slitiietur (52),! iriqult, omiiibus una lingiia , ut" uxorehi haherel senipilefnam. Secundo in, inpnle
liuusquisqite; deposito errore sUo, ad ariiiqiium Sina,ilans ei prp sponsalibus iegis j'uslitiaiiv ei
confessiOriis Dei eloquium reverlatur, ut" unb orn jiidicium , conjunciam legi.Tiiiseficbrdiaiii, iil si
iiivbceritDeuin , confiieiido, qttod Domintis jesus' pcccaverit captiveiiir, si ppenitueril rovoceiur^ Ter-
GlifiStus esl in gloi-ia Dei Palfis^ ln cujus iibiiiine:.... lia despandii eain iii adventu Fjlii sui, quodest in,
fleciitur briiiie gehu ccelcsliujn, lerrestriuni, ef in- iide sanclse Tfiivilaiisj iiiqua fide crederites siaiim
fernoruni (Philip. u). stiuni illum essc, quein prius negavcniiii.II.ee

(62) Haccvcrba lionsuiil lex.lus.scdG.lo,ss,'clnua:ii yid:re op>i'4 ne quis confundatur.


S. MARTlMTEGIOy.. SERMONES.DE DIVERSIS. -
155 1§*3
,ergo mcrctrix, qusc priusfuerat conjuncla iu ;clcr- A crucifige ettm (Maltlt. xxvu), calnihi sunt nialinini
nos yiri complevus, quia in ./Egypio i.loJla colnit, ficiiiim ; qui vero creiliderunt, ad bonas ficus, et a<!
jlerum pcr legem assiiniitiir, quam, quia praelcriii, calalhum oplinnim rcfcraulur. Calaiiius crgo bona-
prophclis, quasi sponsi sodalihus inierfectis, tcrlio liiin fictium, Pclrus el Paiilus, Joannes el Jacobus,
\enii Filius, Andrcas ct Thomas, Ct cacteri apostoli, omnesque
Quo crucifixo, el a moiinis rcsiirgeule, dcspon- discipiili fiiciiint, qui vcrbum vilsc per universuni
satur Ecclesia, scilicet non jain in jTistiii.i legis; sed liiunduiri scmihavcruiil. Calalhus ver.o malariim li-
in fide ci gralia Evangclii, el cognilione veiiiaiis. ciiuni, Caiplias, Annas, et cscieri infideles exsli-
Hieroiiyiiius : Sccuiiduni Jitieram poiesl inlelligi, tciunt, qui sc cl filios suos anieqiiam nasccrcnlur,
qnodin advcntii Chiisli bona leuipoialia piomiitiin- coiidcmnavcrunt, diccnles : Sanguis ejns super nos,
lur credentibus, ul per ipsuni qui scmcn Deiesl, et stiper filios nostros (ibid.). Dulccdo igilur bona-
oninia in suo ordinc curratu, sicul ab inilio condiia rtim ficuuin dulcedinem cl suaviiaiem designat
snnl, eluiililali hoiniiium dcsci\i.ini. El lamcii Ju- Evangclinriun. El amarilndo malarum, qtiaj comedi
dx\ posl '.anta bona, adhnc Aniiclirisium corpora- non poteranl, vcrsnlias ct iufidclilatem prsembn-
liier exspeclant. Spiriiualiter : coeli, qui gloriam _ Juda'orum. In Chrisli ergo Ecclesia honarum
Dei euarranl, cxaudili stitil, togantcs pro mnliere Bstrai ficiium calathi, aposloli Domini nostri Jesu Cbrisii
Chanaitaea (Mailh. xv), et pro socru Pctri (Luc. iv). cxsiiieruni, qui adversariis illius viriliier reslite-
El cceli, id esl aposloli, audiunl icrram, liomines vi- ruiil, cl.ui cam ad Tcclitudinis sialuni perducercnt,
dclicet, qui stint Ecclesia , quamvis nccdiim pcrfe- sanguiucm suum.libei.uer fudcrunt.
cli, et lamcn cusiodicntes Dei pr.ccepia. Et terra,- Myslice Godolias (53), qui inlcrprelalur magnifi*
\d esl, Ecclcsia , audit triiicum, id eil ila pracbol euius Domino , hos Ecclesiae nobilissimos praeligu-
spiiiTualem intelligeiiliani Ycleris ei Novi Tcsla- ravil pracdicaiorcs, qui Domini nulu pcrficiuntuT,
mciili, ul laeiificet corda audieniiiim, modificando nI liinenles Doinimini habeani refugiiun , ct cormii
iloclrinam secundum capacilalcni singhlorum. Et solalium ; hi pro suhjeclis animas ponuiil, et conlra
lisec omuia , id esl ccelitm , et lerra , aposioli ici- pcrfidos exemplo Jesu Chrisli magisii i sui scuta pro-
Ijcet, el uniycrsalis Ecclesia, audient Israel : id est, ieclionis oppominl. Usque ad iiiortem in ofiicio fi-
semen vcrbi Dei perduccnt ad effeclum opcris, ut dcliier peisislcnies ab iuiquis perscquuiiiur, sicul
aliud seinen facial fruclum cciilesiiiiiiin, aliud sex- Godolias iniioccns a pcifido Ismaelc occisus esl.
.igesimum, cl aliud irigesiiuum (Mattli. xni). ISinii- Dcus igiltir sanctam Ecclesiam ad landein et glo-
i;tiuisenieu, id eci aposlolorum docirina ceiitesimuni rC riam liomiiiis sui consiiliiit, et in ca sancios apo-
fiucuim atlulit, quia iliis prsedicaiuibiis imiJiiiudo slolosad illius cuslodiaui cl dcfcusionem jiosttitv
genlium ct pars quaidam Judauoruiu ad Chrisli fi- eiqtic gloriosos marlyres quasi exemplar viiiutiiui
dem vcnil. In passioneci rcsurrcciione Filii Dei cl dedit, cl pracclaros vetciis ac novi lestamenti do-
Yirginis, quamvis Jtidaci iiiiiiihicra signa el mira- clores, qui sufficiciiicr cam cajleslis doclriiiau iiu-
cula vidercnl, lamen qusedam pars illoiiiiii d;uiina- hrihus irrigareiil, Iransacio jam perseculionis tein-
hiliter i.n sua pei-man&ilmatilia ; qtiactlain vero gra- pore, Iribuit. De quibus omnibtis beatus Job Deiiin.
Tiam bapiismi esl consecuta. in operibus ejus laudaiis, ligurative quasi de ccelc--
Horum quippe duo calalbi figtiram praTercbant, siibus aslris luquilur, dicens :
qnos Jercuuas Prophela sibi osien.-os a Domiuo Qui facit Arclurnm, el Oriona, et llyadas, el in--
fuisse anle teinpluiii Domini praedixerat, ait enim : teriora austri (Job ix). Gregorius (54) : <Ncqtia-
Qilendit inilii Dominus : et ecce duo calathi, id csi, quaiii sermo vcrilalis vanas Hcsiodi, Arati, cl Cal-
diio cojdiini, pleni ficis ctnte lempliim Domini. Et limacbi (55) fabulas scquitur, ul Arcturiiiu iiomt-
cata htts ttnus ficus bonas habebal, bonas nimis : el nans , exireinain stellnrnm seplem , canriam ursae
cttlalhus tilitts ficits Itabebal matas nimis , qum co- siispiccliir, ci quasi Orion gladium leneat, amalor
tncdi tioti poteranl (Jcr. xxiv). Puos calallios bona- insanus. llacc quippe aslroiuin nomina a culloribus.
r:im malaiiiinqiie liciuiin quidam intcrprctaiilur in sapicntiic carnaiis iiivcnla sunl. Sed Scriplura sa-,
lcge el Evangelio, Synagogam et Ecclesiam, Ju- cra idcirco cisdein vocabulis uiiiur, ut rcs, quas
dacorum ci Cliiislianorum popiilum, gcJieiinam, el iiisinuare appelit, noiilia usilalseappcllaliouis cxpiit
regnuni caioiiini; quoruni aJierum pcrliuei ad sup- mantur. Nam si astra, qnse vellet, per ignbiata,
plitia peccalorum, alterum vero ad sanciorum ha- nobis nomina dicerel; hoino pro quo haec cadeni,
bilaculum. Nos aulem jtixia Aposiolum legein ho- Scriplura facla est, nescircl procul dubio, qiiid au-
liain et saiiciam, el niandatum boiuun cl saneium diict. Sic igitur in sacro eloquio sapientes Dei sei-
seiilienlcs , ct iiiuun cssc ulriusqiic lcstainciui i nioiic-ni irahunt a sapientibus sscculi; sicul in eo,
Deum (Ront. vn), ad Judaeos lisec releramus, qui iu pro ulilitale hominis vocem in se huinanae passionis
adventu Do.-niuicrediderm.it, vel uon credidcriinl; ijisc coiulitor omiiiuin siimit Oens; ul vidclicel,
ut illi qui claniaveruni Pil.tlo, dicenlcs : Crucifige,, dicat: Pcenilel cuiin ine fecissc homines stiper ter-

(53) Ex Glossa ad cap. \i leieuiac IJKC dcsu- (5i) Lib. IX Mor., cap. 6.'
vnuiilur. (55) Mss. vijiose calHci Marct.. .
*-oT'. SER«IO XI. DE\ACTIBUS APOSTV' tS?
ranv (Gen, y.i); ciiiii pr.oreclp oansici, quia is, qui A \ sol "caloris sui Vires exefif, bsteiidtiiilHf. T^lius,
euiicta priiisqoani venianl, conspicii, ncqiiaquaiii quijvpe signi iniliis iriliEereht, '
qiiotl sapi.erijes.T'sae-
postquam afiqiiidfec.eril.pceniiendo resipiscil.Qnid culi Taiinim vocant; ex qrip: aiigeri sol inci|vii,et
ergp liririiiri, si spirituaJes. viri utanlur yerbis; C.IF- ad exiendenda diei spaila, feryehtibr exsiifgit. Quid
n:ilium, quando ipse inefTabilis et creator omiviuni iiaqiie posl Oriones Hy.idiuri ndnvine, iiisidoc.tpi-es
Spiriihs, ui ad iniellectuni .sunm carnem perirahal; saiictas Ecclesise designaiiliir, qiii subdiictis marty-
inse ipso carnis sermouem foi/raat: In Seripinra libusco j-ara lenipore ad niundi noiitiam venertint,
igitiir sacra, duni nola asi.roruni noniiiia aiidiiiiiis.i qiid-ci claiius eluCei; eirepulsa infitleiil.ilis liieine,
de qiiibus astris sermo liabeatiir, agnosciinus; cuni alliiiS
per corda>fideliu if sbl veiiialis calcl. Qui re-
veroiislra, quae.narrantur, pcrpendimus, reslal iit ; mota' iempestale persecutionis, explelislongis infi-
ex eoriini niotibUs,.ad spiriiualis inielligeniiae ar-, dtiiiatis
iipcilbus;" tiihc saiiclsDEcclesiae orli suni,
cana siirgamus. Neque enim juxla liuefain .mirunf ., cuni ei jam credulitaiisveriluni lucidior.ahnris
ape-
aiiquid! diciiur, quod Deus Arcliirum, et Oriona , riliir. Nee ihunerilo docibressancii Hyadiiiiirihn-
et llyadas fpcfi, rie JUQ niiiiiiiiiii conslat, qnia om- . CripaiiOiie
signaiilur: Glaecp qiiijVpceloquio hyetos
riinp ;in mundb nihil sil,quod ip.se-11.011 fecii. San- ., pliivia vocaiui', ei Ilyadtls a "piiiviis lioiiieii aece-
cuis hscfiiQyin liaac.fcisse -fiuniinura. dicit,perqiwe
;|)eiiiiii, quiaonse, pfoeiddubib iiribfes feiunt.jPene.
signari p.fQj)risee'a quae spMiuaJiler gcrutiluf,; iii- Hyaduin appeliaiioiie expfessi!siint, qiii ad siatuin
lclligil. Quid namquc Arcluri iiomiue, qrii in cicli uiiiversalis Ecclesiae, qnasiin cceli faciem dedticii.
axe coiisiiiuius sepicm siellatiim radiis fiilgei, nisi
super areiiiem lerraiii liuiiiani 'peCfbris, pJuViain.
Ectiesia iiniversiijis expfimilur,.-qnae in Joannis
cvangRlicaedbclrina; iiifiinduril. Narii si sancise pfae-
Apocalypsi per septcm Ecclcsias, sep.lemque caii- (licaliOiiis* seiiiib pliiViaTrioiv esseiv 'neqiiaquain
delabra liguralur ? (Apoc.iJ.Quae dum in se.dona
•Mbysesdixissei: ExspecleiufTsi_ciiipluvia cloquium
sepiifprinis graii;c spirilus coiuiuel, clariliite sum- meum
niaj.viri.iilis irradiata, quasi abaxe vcritaiis hicet, (Deui. xxxi.i), Et DoiiiiriuspbrTsajarii: Man-
dabo nubibusrie pluanl super eaminibrem (Isai, v).
Pensainlum qUoqup esl, qnod Areliirussemper ver-
(Et (56j ilerum : Prdliibiim sitnt slelim vei stitlqs
saiur, ;et nuiiquajn mergitur; quia. sancta Ecclesia
• plitviarum (Jer.m), Arcturuni scilicet, Orion "et
peisecuiipne.s: iniqiioruni sine cessatione tolerai, Diim ergb Hyades
setl laincii usque ad iiu.tmli terminum, sine defeClu Hyades, quse pluvias geherani.) altiora
ctnri pluviis veiiiuiit, ad cceli spalia soi drici'
pefdtirat. Savpe nainque, rep.robi, qui usque ad in--
leine.cionem eaiii perseculj suiil, quasi Jianc fundiliis.<^ tiir, quia apparenle docibrum scientia, duirt iriens
iiostra imbre praedicailonis inlundiiiir, fideicalpr
exsiinxisse credideruiH, s.edeo. niuliipliciter ad sla-
aiigeturl Et perfusa lerra' ad fructum proficilv cum
luni sui perfeciiof rediil, quo inier iiianiisperseT boni
luinen aetheris ignescil, quia uberiu.s friiges
qiieiiiium iiioricndo. labofayit. Arclurusergo duiii
diim sacrae erudilionis JlaiiVT.
yersaiur, erigii.ur; quia func sancla Ecclesia. va7 operis reddiirius,clarihs p^cr
mam iii corde afdeiuus. Duniqiie pei-cos,
.lejiiiiis i.nyiriule.lelicilur-, cum ardentius pro ve- sciehiia cceleslis.
ri.lalefalig.alui'. Viide apie qupque posl Arcturuin. diebu.s sJngulis inagis magisque
Orioii subdii; Q.riones in bsieiiditur, qiiasi Interni «obis Tumiuis vernuni
protiiius qujppg ipso pon- ut npvus calOr noslfis riieritibus
dpre ienipori.s Jii.einaljs ofiunlUr, suoque prlu tem- tempus aperitur;
niaria ' riitilei, ieieorum verbis nbbis cugriiius se ipso qiiOT,.
pesiales ex<;iutiil/*et lerrasqne pcriiirbant. su-
Arciufu.111 nisi mar- tidie micel ciarior. Lrgente eienim inhndiifiiie,
Quid igitur posl per Orioiies,
dmn. sancla Ecclesia adI perna scieiitia piolicii, ei largiiis cum tempore ex-
lyres desigrianlur? Quia : Pet-,
ilaUini prseilicationis crigilur, ipsi liiaiiyres perse-. crescli. Hinc namque per Danieleiii. diciiiir
;<tu'entju"n)moleslias . passuri ad cpeli facicm.quasi j iransibunt plurimi,ei.inyliipf'eiie'rii*cw^
i.n hienie venefunt. Hi&eienini natis, niare teiTaqijei IlJno Jroanni jn priori parie revelalibhis angelu^.
.liifbala csi, qu.ia dum geiuiliias nipxes snos deslrui,, IJ dicil,-.:"'Signa, quw 'Jqcujta sunt . sepleni tpnitrua
ajj.parenic iiibrum fortitiuliiic, dojtiit, iii epruiii iie.T T -(Apbc. x). Cui taiiieivJn cjusdem feyelatioiij? Ter-r,
cem iion soluin iracundos; ac iiirbidps , sed eliamj jllinp, prsecipii dicens :.Ne signqyensyetba ptoplie%
jilacidos -erexil, Ex OiJanihus iiaque hieiiis iiilioivr '. iimiibrii.hujus (Apoc.xxjt). Pafsquippereyelationis,.
,rujt,quia, clarescenie;saiictoruni aposlolovtim, e,t t aiiterior signari prsecipiiur, Termiiius prohiheiur:;
mariyrum cci>sia,ntia, frigida mens iniideliiini adj ,quia quidquid in sanclaeEcclesiae iiiiliisTaluil, finis,
lenipeslaiem pe.rseciitiojiis e$c.iiaia..esl. Ofioness quot.idie ostendit. Nonnullivefp a Graepa Jiltera.
crgp C<feliun:edidii, ciini sancla Ecclesi.a inariyrcss quse Y diciiur, Hyadas iiuncupariarhilraiiliif. Qupd'
liiisi.l. Qni dum ipqui recta ludibus ausi suiu, onirT si iia esl,-signif!caiiorii, quam diximus cpntrarium
iiiiio.pbndus ex frigoris advcrsilaie peiTuierunt.V non esi; doclores.eniin.liis slcllis non, inconyenJeii-
Belie autem protiiius Hyadas subdidil, quavjuvene-1- ler expressi sujii, quse a liiieiis noiiien iraliunl. Scd
scenle vernp, ad cojli faciepi prcdeunl, ctcumjahi II qnamvis Hyades ab ejusdem lillerse yisipne non di-

desnnt liic in
n ahte proittiimus (caji ~5)qwm.Qtrtm proliibita sutit
(56.) Qtise parciiihesi iiicliidimiis,
etfil. ubv iaiiium lcgiliir : Alque hqc. q.iqii pcittio 0 s;.ellm & pluviatum, ' •
m S. MARTINI LEGION. SERMONESDE DIVERSIS. m
screpent, certum tamen esi, quia Hyeios imbcr di- A faeii Arctiirum, et Orionem, el Ilyadas; prolinus ad-
eitur, et ori:c pluvias apporianl.i <!idit: et interiora auslri. Quid namqiic in hoc ioco
Quid eiiam bealus Isidorus Ilispaniarum doctor, auslri iioniine, nisi fervor sancli Spirilus designa-
ac nosler paironus de ejusdein stellis dical, audia- liif? Quo diim lejiletus qiiisquc fucrii, ad amorein
niiis (57) : < Signoruin prinuis arctos, qni in axe pairiae spirilualis ignescil. Unde el spon>i \oce, in
fixtis, septem stcllis in se rcvolntis rotatttr. Nonicii Canlicis caiilicoriim dicilur : Snrge, aquilo, el veni,
cst Grajcum, quoil Laiinc dicitur Ursa; qua;, quia ausler, perfla horlum meum, et fluatil ttromata
in iuoduin plaustri vcniiiir, noslri cam Scpieutrio- illjus (Caiit. iv). Auslro qnippe venienie, aquilo
nem dixerunt. Trioncs ciiim projirie siiui boves, surgcns rccedii, ciini advcnlu sancti Spirilus ex-
aratorii, dicli eo quotl lerram lerani, qnast leiio- pulsiis anliqiius hoslis, mcnlcm quam in lorporu
nes. SeplchiriiJiies aiiicm non occidcrc axis vicini- coiistrinxcrai, deseril. El liortiim sponsi auslcr
tas facit, quia in co fixavsunt. Aiclopliylax dicius, pciflat, ul aromala dcfliianl; quia iiimirum dtitii
quod Arcion, id esi, lieluem Ur.iam seqiiiiur. sanclam Ecclcsiain dotioriim siioruui virlulibus
Eiimdem el Doolen dixcruni, co quoil plaustio lue- Spirilus sanclus implevcrii, abjca longe latcque
rel; signum nuillis inspeclabilc slellis, inlcr quas odorcs boni operis spargit. lnleriora ergo anslri
Arclurus. Arciurus slella esl posl caudam Majoris IJ I siini, occulli illi angtiorum ordines, ct secretis-
LTsae,posila in signo Booie, unde Arcturus dicla esi, simi ccelesiis jiatria; sinus, quos iiiijilet calor*san-
quasi c yoypa, quia Uootis pracordis collocata esi. cti Spiiilus. llluc qnippe sanctorum animse, ct
Orituraiilem, aulumiiali lemporc. Orion auieiii anic iiunc corporilius exulav, cl posl corporibus rcstiiul jv
Tauri vesiigia fulgel, et dictus Orion ah urina, id pencniunt et qviasi aslra in nbditis occuiiaiunr.
csl ab iniiiidaiione aquaruin. Tempore cniin liieinii Ibi pcr dicni quusi in meridiano leinporc ardcntitis
oborltis, marc el lcrras aqnis ac tcmpesiaiibus solis ignis accendiliir , qnia condiloris clariias,
turbal. Huiic Laiini Jugiilum vocant, eo quod sit niomJii. tis iioslra'-jain prcssa taligine manifcslius
armalus ut gladius, et stcllarum luce lerrihiJis, videluf, cl \clui splierav radius, ad spatia.aliiora
atque claiissimus, in quo si cffulgcnl omnia, scrt- se elcvai, ciiin dc scmciipsa nos verilas subiilitis
nilas porlciidilur; si obscuralur hiijiis aries, tem- illuslrai. Jbi liimcri inlima: coiuemplaiionis sine
pesias cernilur ihimiiierc. Hyatles diciip, «7:0 T»-J iiilcrveiiicnie umbra muiabililaiis ccrnitur; i.ii
teiv, id esl a succo cl plttviis. Kam pluviavGitcce calof suinnii. Jiiiivinis, siiie,nlla obsruritatc iorporis
itxif dicuiitiir. Oriu quippc suo cHiciunl jdutias ; pcisevciat; ibi irivisibilcs angelorum chori, qtiasi
undc cl cas Lalini Suculas a) pellaveruui; qtii.i asir.i in ahdiiis inicant ,'qui co nunc ah honiinibus
u vidcri
quando nascuntur, pluviaitim signa moiistraiilur, ucijtieisut, quo Ilamma vcii luin nis aliius
de quibus Virgilius: peifuiidiiiiltii-. Valdc ilaquc mirum esl, quod missis
Arcturuni, pluv>asqiteIlyttdas. iijioslolis Doiiiiiius toelos cxlenriit, quod lempcr.iios
Snnt aiiiem sejiiem siellic in fronic Tauri, ct oriun- peiseciilioiiem lumoics siipcrniarisfluclus gradiens
. tur lempore vernali. 1 Ilis, doccnte brato Isidoro, reprcssii, quod solidaia Ecclcsia Aicliirum s^atuit,
.ittdilis, ad ea itcrum noeebse csl ui redeamus, qusc quod robur.uis contra adversa mariyribus, Oriouas
superitis reliquimiis. jnisil, <juod"rcpieiis in'liaiiqiiillitalc doclor.bus
Sanclus itaquc Jobre.Icmplionis nostroc ordinem Jlyadas praibiiil, sed posl litcc, v.ilde esl admira-
in spirilu coiiieiiiplans, cl diver.Mi doctortim, apo- bile, quod siiium nobis eoeleslis*paiii.c, qu.isi inte-
gioloriim, scilicct ciangelislaruiii, uiailyruir. ct riora Auslri icpaiavil. Piilcliium csl oniiie lioc,
confessoiiiiii ollieia coiisideruns ailiiiiieliir, alqtic qiiud quasi in coeli facie dc diiina dispciisaiione
ndiniraiis cxclamcl, dicens: Qui extendii ccelossolus, ccriiilur, sed longe illucpulclirius, ct incompara.-
qui faci: Arcttirum, el Qrionem, el llyadas. Grego- hiiius iuvchiiiir. Undc beuc ilcruin spousus in snav
lius : Exlensis eleniiii coelis Dominus formavil Ar- sponsac Jaudibus dicit: Quam pulcluu es, amica mca,
flurum, quia in lionoiem deduclis aposlolis, iu, D qitatn pulchra cs! Oculi lui cotumbaium abt,que eo
coelesii cp:ivers:itione funtliivil Ectiesiam. Fuinvalo quod inliinsecus lalel (Ccint. iv). Pulchram eain
qiioquc Aicliuo, fctit Orioiiein, quia loboiata fxle narrat, cl pulcliraiii replical, quia alia esl ei pul-
univcrsalis Ecclesisc, conlra procellas miiiidi.ediilit ehriludoinoruiii, in qua nuiic cernitur, aiqne alia
martyres. Edilis quoque Oiionibus prolulii llyadas, pramiiorum, inqua itine pcr condiloiis sui spocieni
quia convalcsceniibus contra adversa iiiaiiyribus sublevabilur. Cujtis niembra, \idelicel omaes rle^.
ail infiindeiijani aridilalem liiiniaiioniiii cordiuiii, cli, quia ad cuncla sihiplicitcr incedunl, cjus oculi
docirinain conlulil niagi-arorum. Isii ilaqnc suiil coluinbaiiiiii votaiiltir, qni.i ni.igna luce irradi.ini,
; aslrorum spiritiiajium ordincs, qui duiil siniiniisi quia et sigiioriim miraciilis coruscanl. Scd quan-
viriiiiihus einineul, scmpei' cx !>iipcrnislticcni. SedI lum esl omnc hoc iniraciilum, quod viJeri poiosr,
posl ista quid restat, uisi ul sancla Ecclesia lahoris i illud dc inlcrnis miraciilum csl 'iiirabiiius, quud
sui ffiicluin recipicns, ad vidcnda siipcriiae pairisc; \ideri nuiic nun jiolest, dc quo illic iiple subdilur,
iiuerna pcrvcniat; undc ct. aptc quia dixit: Qui? absquc co quod iiilrinsecus lalel. Hoc ergo uobis

(lil) Lib. 111htynolog, cap 71.


161 SERMO XI. DE ACTIBijS APOST. 102
beatiis Job iritimal, cum atislri iiiteriora coiniiieh- A A Ecclesia ab adver.-ariis in Terraodio nominis siii
dat. Sponso igitnr absenie, sancla ingemiscii EcbJe* £( paiereliifi qualeiuis ab eb gloribsius iii;cteib:cbrb-
sia inter piaesenlis murtdi angtistias pbsila, sicuT-liv nafetur. Sequilur;: Adduxisti 'diem corisoldlioiiisi'.
: "" -;~-'-'ei;fiehtsiiiiiles mei(Tlireri. t). Ac si apeHiiis Clnisti
cjiis pefsona Jcremias deplofal diceiis •:: /f
Audieruiil qttia ingemisco ego; el rioiiest qhiidri± sponsa-, sanc'a vidclicei Ecclesia consblari ab eo-il
soleiur me(Tlireri. i). Acsi aperlius slinclaEccIesia- derii coelesii spoiiso oiiiiiiho exspeclans, ei adveria--
diccret: Audieriint ininiici mei, qnia -ingemisco tiosqiiTse affiixeruht, piiiiiriiab eotlem nbh dubi*
rgo; absente Jesu Chiisio sponso ;- einoiiesTqui - taiis, loquereliir diCCns: AUduxisti diehi idrisola^
consoIelUr me, ftigalo scilicel Spiritu sancio. Allc* iidhis',' id; csl adduces diem judicii; et qui ,me
gbrice deplorat Ecclesia siia, el suoriimmala, pef- peisecuti sunt , Fielil siiniles niei , captivi sciliceij
seculiones videlicet, et ihaTiyria. Uride praepoiiittit el afliiotr, sicul ego fui. Uoc niagis EciJcsiae' tiii
Siiiliilera, quae dcnliiini sonat : Tiiifcsl dehliurii Veiiit^quia posl ultiniani caplivilalcm nuila' cblisb^
fletils, de quibus in Carilicls legimr : Dehles tui.si^ laiibftjslai Judavis ; ct csefcris Ectlesiae pcrsectitb^
cuigregcs tonsarum (Gant:iv); etc. Hi sUritqui rihus.Th dic judicii reddel Doriiiiiiis cbrisblaiiiiheiii
nonlacte iiifaiitix indigenl, sed mandticant solidunl boriis,.et supplitia malis iDcpiorat ariiriiri ih; hae
paiicm, isicul Peiro tlicfum; est: 3Iqcta; etmah- ;, , praesciil) vila virlutum; (ieirimenia;, dicerisi:i-Audie-
duca (Aet.x). Qiiasi idiceretur;: non soluiii pariehi runiqiiia ingemisco egb; inlriilci videlicel inTial:^
tibi.inandiicandtini apposui, sed reptilia; Tales chiiiv quse lolero. Non est , iiiqtiil, quicpnsblilrirhie ;
doctriiiai acuniinc sdunl yitia maciare, et-fbpiiliaV anxiaiac ariimac doloiis est niigmcnlum, quia in qiio'
idesi.Tiomiiies divcrsaf iiin gcnlium, iii Cliiisii;cor- speratv tliffert auxiliuiiv. IIoC qiioqiie Tneffabiliier
pus trajicere. Denlinm auicin diversum esi: offii dolel,-quod irridenl bostcs -irivisibiles, qui piiug
ciuriv^alii diviilunl, alii moliint, alij voces foriiianl. blandiebanlur. Conscicnlia aiitem gravius accu-
Sic denles niysiici,- aiii siint , ufgfeges toiisaruiii,; sando insultal, et viiia, quae prihs videbaiitur iliil-'
qni vetustate sppjiaii.felibus suis lac dOclrihav et cia, palescunl amara ; qui criifn aiiie Videbarituf
, iuduriienla virlutuni miriistraiit; alii lacte candi- amicii, qui debueranl compaii; si! forte sceleia
diofesVpiilcIiritudine officii sunt decoraii, ad suiii- sciunt -.,-•irrident quasi inimici. Uride David : 'Qiii
niain sublililaiem vcrbum audiloribus ivunistraiii. cuslodiebunl arinnam mcam, cdnsilium'feceruiit ih
Uhde Aposlolus : Perfeclorutn esi solus: cibus; qui unum , dicehtes : Dehs deretiqiiit eum(Pkdl: IxxYi
exerciiaios habeitt sensus (Debr. v), vidclicei saiicti Cassiodorns : Gravior csl fascis, qui non dividiiuii
ei Ecclesia; doclores. Ait enim : Aridieriiril Q C-IpsP dixeiiiiii coniniurii tonsilio: Detts dtreiiquli
^ aposloii,
qttid ingemisco ego; et non est; qui corisolelur' riiei eum,persequimini, ei conipfeliehdite euiii. Qriasi iii
Aiidiiuii iiiimici sponsani; id est sariclaiiiEcclesiaiii ofdine suo <!icere;;t aptid se iDeiisille qiieiri:sibi
piofaritem, qiiav sCiVtitspohsurii ahsenlem , qrii' efsi Deum facil, d.reliquil euni^ Querii'videlit ;TaJliiiii-
scinper ad.csf per inajcstaieih, paliliir taiiicH spbti- laiibus fatigaluhv, puiarit aDeo essg iicielitTusn.
sani lcnlalionibus conculi, ut seivvper sblliciia sii;'r lwgb :perseqriimini etvin, lit lai'dum,:<;i ebmptelieW
el tiiiiida , nc cbrruptoris siiggesllorienl suscipiatV dite; ul invalidiiiii; qula lionest, qui Cripiii ijoni-
Audieruritymqnil^ quia ihgemiscoegb, quOd-seihper preiierisiuiii Setl qiiisqiie sefvtis Dei viiiCil;ohiriia
optaveihhl, (|ubd iiuhqiiaiii suspiCati siilit. ATo»i"<;i{adversa pravsenlis mundi, cum Dei jiivamiiie. Aiiima
^KI coHso/e/MJ-; fqiii:i'Spiritus sanclus rioii habilal lii ita'qiic;Tii pT-scdicliiiiicst, liabet dentes; viftuies sci-
corppre subdito peccaiis, ef quoiidic mufiiplicaiuT licet, ei discrelas t'ogilaiiones;quae prospefav ei
ii:iiltiui liietiin, leiilalioncs videlicet; lilioruin meo- adversa noiuni Uividere,.cl cprisolaiiiem Spiriiiiiii
fiini, ci pefjcula pfaesenlis saiciiJU Tieruiri dicit f sanclum requirere; ct Dei niiscficofdiairi sjjc-
-" ' ' " '' '<'"•';';. "'
Omncs iniihici mei audieruht nicilum iiicuin, twtaii rare. ;"':'';'
suiit [Thren. i) , etc.Tiruiiici Ecclesiae srint daeiiib-in "Uiide addidit: Adduxisiidiem corisPtdtiohis; e:c.!'
nes, bsbreilci , el fa)si;Cliri.sTiaiiij. et pcfseCuiores- . Scit enim fulelis anima, poeiiitei)iibus post anguslias
pagaiii.; Naiii ct Judsei graviler eam aJilixeruuiiiiv :; veniani- dari, ei insuliamibus supplicia' retiibiii.
ipsb capite suoChrisio, et suis membris , id vesfiii Igitur Deus Paler ab initio pcr VcrbUm siiurii cd-
aposlblis, et inariyribtls, cl cseleris: fidelibus; quiai 32teriuim sibi, cfconsubslaiiliale, pi-bphetaset apb-
fjuibusdam inlcffeclis, alios de finibus suisejece.! stolos eligcre, el per eos Ect-lesiiim sii:im crinso-»
rriiit. Dical iiaqiie Clirisli sponsa , quasj de ihiiiil-; lafi,: el iab iiifidclibus segfegnfe lion desiiiiUilibc;
cis Jsiiis qUeriiribniain facieiido, eideni sponsb siib-ii: •Yerbum Deo Patri coanefnuin facium est; ad Jcfe-:^
Onines inimici mei audierunl malum •meum,\ daenvor: miam propliclam a Doinino, ul eosdcm apbstolos
nesscijiCei,;et peiseculores caeiefi aUdieruhiper-? et doctores ad.prsedicandum solliciiarclvdicciisiAt'-;
secuiioncs aposloloium, passiones Slepliaiii, ct dite iefbum pqcli litijus, et loquimitii ddmrqsjudai
aKorum martyrUin , et iiieoiulii aflliclioncs meiii-.: eiKabitaiores Jerusalem (Jei. ii); etc:rAc si Tipef^
brorum. Lwlali s,uni quoniam tu fecisti, idesljuslo lius diceret raudite Yefbum quOd!eratiii;pfjiTCipib;'
judicio fieri pcrmisisti. Unde diciiur.: Ego D.qininus apudDeiiini clDeiiseraiVcrbUiii. Acsi Deus;Pat<;r!
faciens pqcem ; et creans mahtm [Isai. LV;, id est lirophetis, et aposlolis caclefisqus Ecclesiai; dbcib-
justo jiitiicio permilieiis. Ad hoc ipse peruiisit, nl ribus Itiqiiereiui-, iiitcns r Amtiic verbuin pacti hu-
JG5 S. MAftTINI LEGION. SERMONES DE DIVERSIS. 1C4
jus, unigeniii scilicclFilii mci vobis a mc pro sa- A Jmla-i eifromalcdicti sunt, qui non audicrunt lesta-
ltiie vcstra missi. Ohcditc ergo illi in oriuiihus menliim Dei, quando ednxil cos de lerra .•Egypti.
qiiaeciuif|iie tlixeril vobis. De quo Moyses : Propbe- Nos aiiiem qui in Chrisium credimiK, lestanicnto
tam, Inquit, snscilabil vobis Dominus Dcti-s\csicr cjus ohcdimus, quod per Moyscm iradiiuf; quia in
di; fralrilitts vcslris, laiiquam mcipsnm audiclis semine Abralue, boc est in Clirislo bcnediciinur. Ad
juxta oiniiia qtisc locuius fucril vobis (Dettl. xvin). hoc ergo Dei'Filius sancios apostolos elcgii, eos-
De quo cliain Deus Paier tribns discipulis, Peiro quc per universas mundi parics ad piaedicandum
videlicet, Jacobo el Jonimi, ipsum in moiite Irans- misit', ul cordibus omiiium qutc sub coelo sunt na-
figiifaium cerricnlibus ait : Ilic cst Fitius meus lioiuiin, verba pacii hiijus, vclut niihes aquam in-
dilectus, in qno milii coinjrlacui; 'ipsum audiie luiidcrcM; scilicel ut ipsnni cum Patre ct Spiiiiu
(Mailh. xvn). Ac si dicprct: oirnia quaecunquc di- sancto iifium ct vcmm Denm esse credereni. Hoc
xerit vobis, servaie, el facite; liaecenim est miliias eiiam eistlem suis pnccepil diseipulis, ut pro-
prscdicanliuin, si ad singulos fiat Dei verbum. Quid funda et myslica perfeciioribns; aperta aulem ru-
cniin prodcsl milii convenisse in mnnduin, si non dibus, riuiius vidclicet inlelligeniibii^ prsediraren!.
liabeam verbum illud quod facluin cst ad propbctas. Unde bcatus Job Deiim in ipsius operibus lau-
Et discipulis ail: Ecce ego vobiscum sitm omnibns ^ daiis, ait:
diebus usque ad consummationem smculi (Matlh. . Qui ligat aqttas in ntibibas, ttl iwn crttmpant pari-
xxvui). Dicat ergo Deus Palcr proplieiis, ei apo- ler deorsum (Job Xxvi). Gregoiius (58). Quid hoc,
stplis, alque ecclcsiasiicis viris : Audite verbum Joco aqua, nisi sciclilia, quid vcro niilics, nisi pr:c-
pacli liujtts, id cst niagni consilii: cl loquimini ad dicalores, id cst sancti aposloli appellantur. Nam
viros Juda, scilicel Christianos, qni vere sunl con- quod in sacro eloquio aliquando aquascienlia dici-
fessores Chrisli: Et habilalorcs Jerusalem, Ecclesise tur, Salomone altestanlc didicimus, qui ritl : Aqita
vidclicct, quae cst civilas rcgis mogni, el visio pacis. profutida verba ex ore viri; el toirens redundans,
P.ix eiiiin in ca per ciiiiidcm Chrisluin, qui cst foiis sapicntiw (Prov. x\m). Aquani significare
Verbnni Patris, niulliplicattir et cemilur. Jiulsei scicniiam, David prophela lcslatur ditens : Teue-
confessores ihtcrprclanliir a Juda palriarcha, dc brosa aqua in nubibus acris (Psal. xvu), id cst oc-
(•iijuslribu orlus csl Dominus, de qtio vere dicitur : ciilia scienlia in prophciis; quia aute advcniiuii
Juda, te laudabunlfralres Ini; tnanus luai in cervi- Domini dnm occnltis sacramcnlis giavitli inwir-isa
cibus inimhortim tuoruin (Gen. xux). Ciim ergo atl mystcria geslarent, iiiliicntium oculis eorum intti-
\iros Juda, ci ad habilatores Jerusalem vcrbuni ligcntia caligahat. Nubium vero nomine, quid
C
pracdicaiionis fieri pravcipiiur, ad Cbrislianos, qui hoc loco aliud quam praedicaiores, sancli apo-
vcre confessores Christi snnl, Teferiur. Loquantur sioli videlicct, designaniur, qui per limndi partcs
iiaquc prophctse, ei aposioli verbum pacti Domini: circiimquaqiic transmissi, ct vcrhis uovcranl jilue-
Jlwc dicil Domimts Deus Israel: Maledicltts vir, qui rc, et miraculis coruscare, cl minis lcrrere; Quod
iton audieril rerba pacti liiijus , quod ptmcepi pa- Isaias propheta longe anle iniuens dixil:Quf sunt
Iribtts veslris in die qua edttxi eos de lerra JEgypli, isti, qui ut nubes volant ? (Isai. LX;) Quia ifeitur
de fornace ferrea dicens : Audiie vocem meam; el heatus Job propheiico plcnus spiritu, in hac locu-
(aciie omnia qitm prwcepi vobis, et eriiis milit in po- lione sua ad Dei iaudem iniiin nascenlis Ecclesiae
pulum, ego ero vobis in Deum (Jer. xi). Ac si dicat: desideral exoriri, sludet ejus ordinem ab aposto^'
Non generis privilcgio, non circumcisionis pracro- loruin praedicationenarrare, quia curayerunt snm-'
gaiivn, non Sabbali otio, scd propier obcilienliam mopere rudihus populis plana el capacibiiiai non
Israel ellicior ejus Deus, et ipsc populus incus. Et siiinma el ardua prsedicarc. Nam si scicniiam
hic qiiidem, lioc est, in legc nd servos loquilur, in sanctam, qusc hic aquac noiuine designalur, ut pcr
Evangelio~aiiiein ad amicos : Vos, inquil, atnici mei Spiritum sanctuin hauriebant corde, oie funde-
eslis, si feceiuis quw ego prmcipio vobis (Joan. xv). D rcnt, immcnsiiate ejus audiloies suos oppriinerent
Et iieriim : Jam non dicam vos servos, sed amicos; poiiits qiiam rigarenl. Unde religala inlrinsecus
quia servus nescil quid facial Dominus ejus (ibid.). scientia, ul non parilcr deorsum erumpcrcl, audi-
Cum aiitem amici fuerinl, dc amicis in filios Irans- lorcs suos distillaiione verborum iiutricns, nubs illa
eunt. Quotquot aulem receperunl em, clcdil eis potes-. loquebatur dicens : Non potui vobis toqui, quasl
latem fitios Det fieri (Josn. i) elc. Ainicis aulcm, et spirilualibtts, sed quasi carnalibtis. Tanquam parvU-
filiis prsccipil, diccus : Estoie perfecii, sicul lis in Chrislo, lac vobis politm dedi, non escam
Puter vester ctelestis perfeclus esl (Mattli. v). In (1 Cvr. III). Quis eniin ferre poluissel, si rapltis ad
hoc quou pcrfeciioiicin nominat, non -.cqualiia- teriium ccclum, rapius in paradisum, eliam arca-
tem, scd similitudinem signal. ln icgc obedienlia na vcrba audiens, quae dici homiiii non licerel; lairt
niandalorum prsccipitur, in Evangelio autcm simi- immensos superiia; scieniise sinus aperircl? Aut cu-
litudo Dci filiis Ecclesise promillilur. Malediclus, jus auditoris virlutein non opprimeret, si ea quse
inquil, vir qiti non audierit verbum pacli lutjits. ihtriiisccus hauriri polerat, ii) quantiim carnis lin'

158) Lib. xvu Mor. cap., li.


m SERMO XI.,DE A£TTBliS APQST.. .-;,;;'; 186
gtia suuTceret, exlrinsecus inunilaiis aqnav lmjiis A i qnaiita sinl. Prscdicalorcs igitur sanclac Ecclesioe
inimeiisilas cmanassell.Utvero auditorcs riidcs iioiv juxia audienliiiin capacila'em, ul dicliiin csl, tle-
iiuindalione scienliac, sed moderala praedicalionis bent pracdicarc, ut in coiiini cordibus vitia pcs iut
distillaiiorieproficianl, ligat Deusaquas in nubibus, resccarc , vjrliiics iiutrifc , el omiiibiis modmii
ul non erumpant pariter deorsumj; quia doclorum Ghrislianx religionis imponcre, eosque ad acdifi
pracdicationem temperal, ul audilorum infirmiias citim Jerusalem ccclcsiis apios exhibcre. Deus
doctoruni rore nuirita convalescal. Quod bene in cnim veteris, el novi lestamenii docloribus prsedi-
Evangelio myslica narralionenarratur, cum dicitur: candi mensiiram iribuil, sicul K-zcchicl propJiela de
Ascendit Jesus in naviculam Pelri, et rogavtt eum, eisdcm fignraie loquiiiir, dicens :
tti a lerra reduceret pusiUum , ei sedens prwdicabal Vidiin poria \irum sia.itcm, qui in manu sua ra-
tttrbis (Luc. v). Per navcin Petri quid aliud, quam lamiini hahcbat, cl .xdificiuin ejusque porias meii-
coiiiniissa Pclro Ecclesia figuratur. De qua, ut Do- surabal el incnsus cst liincn porix, ju.ua vcstibu-
niiniis lurbis confluciilibus prsedicel, enm a terra liim porise iniiinsccus, calamo uno (/:'sec/i.,.xL).
panlulum rcducij'ubet. Qiiam non in alium duci, el Vir isle Chrislus csi, qui calamum in inaiui su.i,
iaincn a lerra praccipit removcri, profecto insi- hoc cst mensuiani sacrse Sciipiurac in polestaie
jiuans praidicalores snos, rudihus debcre jiopulis B sua icnet, qua iilrumqiie limen , inierius vidcl cci
necalia niniis de coclesiibus, hec- tamcii lerrcna et exierius melilur, id Csl sarictornin vcteris et
prsedicare. Aqua ilaquc ligatur in niibibus, qnia novi lesiamenli viiam disponil, el pcr eos ciinclo-
prsedicalorum scieniia inlirmorttm mcillibus lo- runi mores fidclium rcgil, et \ilia corrigil.- Gie-
quens, quaiitum seulirc valei, Ioqui prohibelur. gorius (59) : Limen cxicrius, P.iires \cteiis tesia-
Nam plerumque si audiiorum cor, veibi iiiimciisi- meiili, per quoriim prajdicaiioncm penersa opera
lale corriunpitur, lingna doceniium indiscretionis pnnila snnl, et liinen intcriiis, docioiis novi tcsia-
puena nmllatur. Uude sciiplum csl: Si quis aperue- meiiti nccipimus, qiiornni doctriua ab iiitiiis -co-
rit cislernain, et effoderit, el tion operuerit eain, de- gilaiionibus aniniiis cocitelur. llli exlrinsecus
scenderilque bos veiasintts iriea, Doininus cislcrnm Iiicruni, qui Chrisliim in carne non vilCruut, scd
reddet pieiium jumenlorum (Exod. xxi). Quid csl lamcn a sancia EecJcsia dhisi non fucrnnt, quia
cniiii apciire cisiernam, nisi inuilectu valido Stri- menie, opere, pracdicalione, isla fidei saeiavncnta
pturae sacrse arcana pcnctrare? Quid atilem per bo- lcniierunt. Siciitenim nos in praeieriti Christi pas-
vem, el asinnni, id cst niundum iminuudumqiie sione salvi suinus, ita illi per fidein jn.eaiudcni-
auirnal, nisi lidelis et infidclis accipilur? Qui ergo veninram sunl salvati.llli foras fuerunt, non exiia
tisternam fodil, coopcriat, ne illnc bos vcl asimis niyslcriuin, scd extra lempiis. Mali aulem jia^lores
ruai; id esl qui in sacro eloquio jam alialnlclligil, minquam inlus.sed scmperforas fueruiii, ideoque
siiblimcs coruin scnsus non capienlibus per silen- repulsi siinl a Domino. Quia ergo Domiiius pcr
lium legat, nc pcr scaiidalum incnlis, uul fidclem patisioiieni et resurieciioiii-ni JesuChristi Fihi su!,
parvtiliiin, aut iiifidtTem qui credere poluisset, in- Synagogae paslores, nou d.co p'isloref, scd legis
lcrinial. Ex morlc enini jumciiioruhi debel prc- Irausgressoies, Scribas sc.licet ct Pharisseos a f.:-
lium, quia illtid scilicel adniisil, unde ad agciid.un cie sua propter jJloruin iniquitales decreverat pro-
pceniienliain reus lciiclnr. Opcriciida cst iiaquc jicere, el corum loco aposiolos subrogarc; per
tisleina, qitia coiam parvulis menlibiis legenda est Jeremiam prophelam hoc cis curavit iudicarc, ili-
alla stienlia, ne unde cor docenlium aii siinima ctiis : Vos dispersislis. gregem meum, ejec.slis, et
.illollilur, inde iiifirmilas audilofum ad iina dila- non visitaslis eos; ct quia hoc fccislis , ecce eqo
baiur. Dicalur itaque recle : Qui licjai aquasinnti- visitubo super vos malitiam studiorum vestrorum di-
bibus, ui^non eriiuipant pariter deorsttm. Pariter cii Dominus (Jcr. XXIII).Quia omiiis spes Judaici
nani(|iie crniiiperenl, si coram infiniiis audilpribus, dcfeccral regni, transit ad Ecclesi.e principes Sy-
qiiania esl scientia, ex ore loqtienlis" cmanarel; si D ' nagoga cum suis pastoribus, dciclicla atquc dam-
siimil sc oiiinis pleniludo prxdicatiouis cffundercl, naia, ad aposiolos fit scrmo dc qulhiis diciiur :
et iiilril sibi cum proficicntibus rescrvarct. Dignuin Suscilabo super eos paslores, elc. Ecce, inqtii, cgo
quippe esi, ut qui prsedicat, audienlis inodum con- congregaborelic/uias populi mei de omnibus lei ris, atl
slderet, quatenus ipsa piaedicatio cum auditoris sui qttas ejeceram eos iftuc: ei convertam eos ad ruru
increiiientis crcscat. Sic quippe agcre unusquisqiie stta ; el crescenl cl multipUcubuiiiur (lbtd ). Qi.asi
prxdicalor debet, sicut cum illo divinitus agilur : tlicerel: ecce ego el non alius, congregabo reJiijuiiS
ui nequaqmim cuiicla quac seniii, inlirmis insinuei;' giegis mei, genlilem scilicel populum longc laicqiic
quia el quousquc ipse pariie morlalitalis iiifirmus pcccando vagantem, de omnihtis lcrris ad quas,-
csi, qutc supeina sunt, cuncia non sentit. Praedica- exigcnlibus pcccatis, ejeceram eos illuc, et conver--
rc ergo rudibus non debel, quaiilum cognoscit, quia lam eos ad rura sua, id esl ad sauclam Ecclesiam,-
et ipse de supcruis myslcriis cognoscere non valet ul ibi pascanturin herbis sauctarum Scripiuraiuin
(59) DesiimunUir h.ec ex Greg. Ilom. 15, in siimmi pontificis quoJ siinililcr lacit in consetpien-
Eiech. Se,l .Maiiinus liansciilii Gioss.un non lam libus.
' S. MARTINI LEGION. SERMONES DJEblVERSIS. 168
467 „:.
vVrentibus, cl fict unilrii ovile, et unus pasior, el A lianlj quasi in diversolatcre slnium habenl. Corda
crescent viflulibus, cl miiliiplicaburilur spiriluali, itaque snncloriim incnsie Dei siuit ad holocaustum
nbvaqiie piogeriie.Tieriim djcit: Et sitscitabo snper quadfis lapidibus conslruclae, quia, qni yerba
eos pastores, el pascent eosi Abjeclis pasioribiis Sy- Doinini seniper cogilanl, scmet:psos Douiino a car-
n.igogsn., Scribis scilicel ct Pharisa;is, suscilabo nali viia maciani, Uhdc dicilur: Lex Dei ejus in
supcr pppiiluni meiiiii pastores i aposlolos videlicet cotde ipsihs (Psa/. xxxvi), plc. Cassiodoriis : t Lex
et ecclesiasiicos viros; el pnsceni eos piuic verhi DeJ cjus, i<| est pfsecepla Oei suiil in cordc jpsitis,
Dei. Possifmus lioc JTixla irppolpgiam, de Ecclesiao Ct qnasi cof, consonanl lingu:e.El quid illi prodesi?
priiicipibusTiljeiligefei quiribnreguritiovps Doinini hoc viilelicet, quia -iioji supplantabuniur gressiis
riigiic. Quibvis alijectjSi atquedamnatis , salvalur </i<s,;;Suppianlarc esl, planiis foveam insidiafiiiii ,
pppulus bonis tradilits pastoiibtis, et reliquiao sal- praetendefe.1 JEfest seiisiis : yerbum in-.corile,libe-
vaniur. Perdiinloves: pastofes liasresim docenies, ral a Jaqiiejs pcccatoris, ul non siipplantenltir
'
laccrant et dissijiant sciiisniata facicntes', ejicitint gresstis hohiiiiis Deilili iaiidanlis. » .'.
ab Ecclesia injTisle persequciiles, el Superba agen- Procul diibio qui iii legc; Domini meditattfr die
fes ; nec visilanl in fide debilcs , posiiileniibiis ina- ac nocie eliam cuin Prophcia: polest dicere : 7»
liiiin retrahentes. Qubrum onininm miserclur Do- D corde mea dbscoiidi etoquia. tita, ttl noh peccem
"niinus, prislina pascua reddens, ct nialos paslorcs tibi (Psal. cxviu). Quasi dicerel : Exquisivi iiian-
auferens. Boni pastorcs sancta aniiiiajiii, id est fi- data lua ,ef eiiain uienipriae comniendavi; eil.ioc
deles populos reficiunt suis ptavdicalioriibiis, velut 'est in corde meo nbscoiidi eloquia lua, rcoondifj
arigelicisdapibus. Sancioriini igiliir Palriun, do- abscondi, pprcis videlicet cl canibus. Cassiodoriis :
, ctrina ccelesiis diilcedihis esl incnsa. Unde Ezechici t Geiius eriim peccaii csl, ohsiinaiis prsedicare, ct
propheia in visibne sibidivinitus osiensa, figuinic itlco abscoridi cloquia lua, ul nou pecccm libi, qui
loquitur, ditens ; Vidiin vestibulo porim inierioris dicis : Nolijedaie sancium canibus :; el margariiqs
duas mensas Itinc, el duas inde;ul immolarelur s«:-; ante porcosjppneie (Maith. vii). Viiiuin cst cniiii se-
perpas iiplocattslumpptp cleliclo, "-elAptq:,pccccxlo creta riiysleria in<Iign:s;viilgajre,el quasi Baliyloniis
-
(E*ech. xt). Gregorius :.Porta hosira.idest ciiiho- Thesauros domus Domini osieiulerc;qupd aliali-
lica fides in inieriori vestibulo qualuor..niensas Jia- quo fit vel adtilaiione , ut placeal ei cui diyuigat;
beti quia sancta EcClesia ad crudilioneiii fideliuiii, vel!bVaritia,;ui; nliqiiitl Ittcretur ; vcl jnclanlJa, ut •
tjiinluor accepit ordiiics fegenlium. Unile beatissi- , plura scirtivideatur; vcl loqiiacimie intauln, dum
tnus Paiilus loquiinr j dicciis : Ipse , scilicel Dcus, sine jiidicipieiiiel emissum volnl irrevocabile ver-
dedil quosdam qhidem appsIolos,quosdain auleiiipro- bum. » Assuniendn est eiiiin disciplina sileniii. ui
pltetas, alios vejo evangelistasialios pastores, et do- prius qiiistaceai, quaui loqiiatiir. Unde diciiiir :
clores (Eplt. iv),qtii unus ordo sunl. Isti crgndum Sit oinitis ItOmo vetox ad audiendutn, tardus atttcm
prxdicanl, grcgcm Domini, idesl fidelem populutn ad loquendum, el tardus ad iram .(Jac. i). Idcoque
spiriluali dulcedinc saiianl. llabel el porla extcrior Isnins cum ei dixissei Dominus, clainu, non priiis
qualuor incnsas, Synagoga sciliccl, principes sacer- clamavit, quam audirct, qtiid cla.marc debcret,
dolum , el scniorcs populi Scribas el Phaiisseos; diceus : Quid clamabo (Isui. XL). Doiiiinus ciiam
qui Pharisac.i lcgis dociores vocaii snnl. In utraque in Evangclio coniparat rcgnum toelorum llicscuro
crgo porla duae nicusae suut hinc, el dnae inde, quia abscondilo in agro; liic cst llicsaurus sapicutia;, cl
sancla Ecclesia in sui exordio apostolos et projihc- cngnilionis, quem cum invencril homo abscondil
las habuil, qui scilicel posi aposlolos orli suiii. iu corde suo, ncc divulgal (Mdttli. xui); sicul-JI/a-
Nuuc aulem habcl evangtiislas, alque doclores. rta conservabat omnia verba Domini conferens in
Evangclistai sunl, qui gaudia cceleslis patria; popu- corde suo (Lttc. \\). Ut ergo suppdictum cst, cqr-
lis iiuiiliant. lnierioris aiilcm poriae, id cst san- da sartclorum nicnsa; Dei sunl, qui \erba Demi.ii
clac Ecclesiac incnsae holocaiislum habcnt, quia siv<; j) sine inicrmissione medilanliir, ex quibus Ecclcsiie
in cordibus aposioloruin alque prophetarum, sive parvulos rcficiiinl. Dc liis ilnque lapidibus per
. in meiite cvangelistarum et doctorum, ignis santti Isaiain dicilur : Luteres ccciderunt, sed quadris la-
Spirilus exarsil, ct ardct, qui oiniicm iiitciilioneni pidibus adificabimus (Isai. ix). Ac si apertius dice-
siivul vl cogiiaiioiiesabsiimit. Flanuna ctiamamoris relur : Lateres cecideruni, id esl Judxi; scd qua-
Dci quasi holocausium totuni simul quod invenii, dris lapidibns xdificabimus, id esl sanctis aposiolis,
incendit. Mensx vci-p li;t'c cx qtiadris lapidibns ct marlyribus, el Ecclcsix tloctoribus, quibusavdi-
factx sinit; qnia dtim qiiolidic sacri cloquii vcrba ficalur coeleslis Jerusalcm sediiiciiim ex vivis ei
iiiodita.iiiiir, ad oflercndiiin Domiiio oraiionis holo- clectis lapidibus. De his populus Cliristianus, vesti-
causlum, quasi ex qundiis lapidibus conslruiinliif. biilum scilicet, mensas habel quatuor conslructas;
Verba eniin sanclse Sciiplurae lapidcs quadri suni, quin fidem, vitam rectam, palientiam, benignila-
qua; ubiqtie firmiier. stanl, el nusquam repreliendiin- lem dc vila sanciorum jn exemplum sumil. Solus •
tur. Nam in omne quod prsclcriluin narrant, in crgo Deus ab hominibus, aiquc ah omnibus cceli
oiiinc quod veniurum (irsedicaiil, in omiie qtiod spi- bentoriun spiiiluiim ordinibus csl adorandus, glo-
rilttniuer sonnnl, iii oiniic qnod moraliier (iniiiui- rificandus, c.'t supef oiniiia diligeiidus, qui in suae
4<JD SERMO XI. DE ACTIBUS APOST. 170
dileclionis Filio, id esl in Chrislo, oirinia resiaura- A exse; lu vero perfecisli eam, quia virlus in' infir,-
vit in angelis, et sanclis boininibus.- DeTpio Jerei-. rnilale perficitur (II Cor. xjj); ^liier : Pluvidm
mias prophela Spirilii sancto edoclus, ait : 'voluntariam segregabis, Deus, hwtedilati tuw. Et hoc
Qui fdcii tertam ih foiiitudirie sua; prwparal br- qubmpdofiel? Narrt eoeli' disiillavertint, id estapo-
bem in sdpientia sua, el prudenlia sua exiendit cce- stoli distillabunl a facie Dei Sinai, id cst a cogpi-
los(Jer, x). "-A'c si dicerel: Deus Pater facit ter<- tioneDei danlis legeril iri Sina, a facie Dei Israel.
ram in fortitudine sua, de pecealoribus sciiicet ju- Isracl dico^.noft securidum carriem, sed veri Israel
stos facit et sanclos; el pranparat orbem ad ser- recipierilis graliam, cl non-prsesumenlis de carnali
'""
viendum sibj in sapientia sua, hoc esl iri Fiiip, qui observaniia. Ad Iioc enim dedit legem, ui terreret
fdrtitudo et virtus et sapientia ejus esi; eipruderi* de se praesumeiiies;: dedif et benedictionem, ut
tia sua extendit coelos, doctrinam vidclicet aposlo- liberaret in se speranles. Dical ergo David rex et
lorum per universum mundum lale diffundit. Ipse "prbpheta: Plitviamvoluntariamsegregabis^ Deus,hm-
enim dixil el facla ' sunt; ipse mandavit et creala reditali lum, Cmli u\qri\l,disliUabunt. Et quid disiil-
sunl (Psal. CXLVIII),sic loquens ad Filium •: Facia- labunt? Pluviam' scilicel volunlariam, id est im-
mus Jtominem ad imaginem el sintiliiudinem rib- _ bfem verbi Dei voluntarie, Cl nori per merila Ito-
. stram (Gen.i).-De quo ileium proplieta recu sub- iiiiiiuiii altribulum, qUain segregdbis:, Deus, Itmredi-
juiigil : A tiocpsua dal multiiudinem aquarum in tatitum; id esl luis electis. Tanluih pluviam illam
cmlo, el elevat nebutas ab extremiiaiibus terrm (Jer.x). «inimendabis, qiiia non esiOmnium fides; ct itifir-
Oiniiis doclrina Doniini de coelestibus fluil. Uride maJa cst liaDredilas' recognoscens peccata sua, et
dicitur : Terra mota est, eienim cwli disiillavetunt nihil sibi tribuendum senliens. Ipsa infirninlur, tu
a faeie Dei Sinai, a facie Dei Israel (Psal. txvn). vero, lioc esl in rei veritaie eain perfectam fecisii.
Augustinus: Terra moiaesl, id est terreni ad fidem UndeApostoIus : Quifui, inqnit, persecutpr,el bla-
Chfisli eicitaii suiif; setlunde hoc fEtenim, id esl sphemus, misericoraiam conseculus suni (1 Tim. i).
quia cpeli, apostoli scilicet disiillaverunt pluviam; Vel sic : infirmata. esl hseredilas in se ad tolerandas
id esl gratiam; el hoc a facie Dei, id est non a se, tribulalioncs, lu vero conforlasii eam, el sic per-
sed a Deo qui in illis esl. Spquitur : Jtfons Sina a feciam reddidisli; Dicat ergo Jeiemias de Dei om-
facie Dei Isrqel, suhaudis, disiillavil a facie Dei, et nipoienlia : A voce sua dat multiludinem aquarum
jua; aliis. Alia lillera : Mons Sina disiillavit a facie in coslo, el elevat nebulas ab exlremilatibus terrw
Dei Israel: id esl Paulus aposlolus geriliuni; qjii (Jet.x). Ac si apertius dicerel: A voce sua dal
plus oinnibus s|jl)avit doclrinse guttas, qui bene p^ Deus in coelo, hoc, est in Ecclesia, multitudinem
^*
significatur'per monteiii Sina, qtiia prius fuii gene- aqttarum, id esf jviiiliipjicem sanctarum doctrinam .
raius in serviiutem exlege, quse fuit data in monie Scripluraruni. Unde esl illud : lrivoce catatacta-
Sina. Vel ila. secundum eamdem liiieram, quae rum luarum (Psal. xu), id est apostolorum et pro-
mons Sina a facio Dci Israel scilicet distillavit. plietarum. Et elevat, iriquit, nebulas ab exltemila-
lilcm siini cffili el monies, id esl idem scilicel iibus tettw; quia nort snperbos sed liuiniles, npn
aposioli significaiiitir per coelos ei monles. Nec ia- diviles sed pauperes elegit prxdicalores, aposiolos
men dicil montes, sed mons, idem significans sin- scilicet piscatores coiilemplibiles, ui lumentia
gtilafi numero quoil plurali, sicut el aiibi cuin di- destruerciit argutnenia hserelicorum ac philoso-
citur : Cmli enarrant, el firmamentum annunliat phbrum. Undedicitur: Infirmahujusmundi, el con-
(Ppql. xyin); idem significal per coelos et firina- i tempiibilia elegit Deus, ulconfmtlat foriia (I Cpr. i).
inentum. Et est senstis : JUOHSSina, id esl aposloli Quisquis ergo nicnlem in supeibiaiii eleyat, prsedi-
a facie Dei Israel dislillavefum. Quidam tamen cafe proxiinis non prsesumai. llle ulique -justitias
libri sunt Gra-ci et Laiini, qni noii habenl tnlcin Domiiii annuntiare digne aiiis polerit, qUi iu liit-
littefani, scilicel,' Mons Sina a facie Dei Israel, sed miliiate fundaius fuefit. Unde esl illud : Quixult
liabent, a (acieDei Sinai, a facie Dei lsrael. Et esl D ihler vos primus esse, sil oritnium novissimus (Marc.
sensus : Coeti, id esl aposloli, disliUaverunl a facie ix). Aliler enim neiiio esse nubes poterit, id est
Dei. Ciijiis Dei? Dei, videlicel Sinai, Dei lsrael; id ad irrigandum corda audientium doclrina ccelestis,
est quilegem dedit populo Israel; quia qui dedit pluviae idoneus ailiier non erit. Isidorus (60) :
per Moyseh legem, qua lerrerel,: dat ei per apo- t Nebuia inde dicla, unde et nubila, ab obnubendo,
siolos benediclionem qua liberet. lioc est, ab operiendo lerram, siye quod' Volans
Quid dislillaveruiitcceli? Pluviam, idest doctri- nulies faciat. Exhalant enim valles humidae iiebulas,
nam gralia sancti Spiritus voiuntariain, quae sine elfiunt nubes; inde nuhilum el nives. Nebulse au-
ineriiis datur sola Dei voluntale. Ipse quippe genuit lem ima petunt, cum serenum esl; summa vero,
nosvolunlarie teibo veriiatis (Jac. )). Hanc pluviani cum nUbilum. > DOminus ergo, ul diclum est, ele-
segregabis, Deus,-Itmreditati tum, scilicet fidelibus iiv vat riebulas ab extremis iettce; nebulas dico, quaj
<jiiospluvia proflua irrigalione descendil. Illa hae- noverunt quibus pluvias impendanl, et quibus sus-
rediias infirmata est, id est agnovii se niliil esse pendant; sancios videlicet apostolos, eorumque

(60) Lih. xin Etymolog., cap. 10.


PATBOI. cnx. ^
171 S. MARTINI LEGION. SERMONES DE DIVERSIS. 172
successores, qui seciindiinigraiiam, et poiesiaien A tur (Maiih, ui), Ideo ih veieri lege in summi pon-
sihi commissarhspiriiualibiis cdrtla fidelium imbii iificis veste erat, coccus bis tincins qui hahet spe-
Inis ifrigant. Isli benenoverunt, qnando, et quibii ciem igiris (Exod. Xxviii). Ignis vero duo faclt. Uril
prsedicationis verbum proferre debeant. De quibu scilicel, etTucet; quia prsedicaior peccanlium cor
iliciliif : Mandabo nubibus meisiie pluaiil superean adurere debel fulgure, et lerrore comminationis,
intbrem (isai v), id' «sfsuper geiilem peccatriceu et piorum menies confovere promissione aeierme
saluiis docfrinam. lterum Dei volunlalem facienfi- lucis. lride esl, quOd baculus poiililicis ex inferiori
bus promiltiiur : Dabo vobis pluvias temporibw. parte pungii, siiperius iii anteriora exteriditur;
suis (Lev. xxvi). Moyses quasi nubes pluviam desii- quia prsedicaior pungere debet vilia carnis, el men-
sicul plu- lis vires in anieriofa dirigere ; ita tameri ui ad sui
pefTiifiliidebal, qui dicebal : Exspecletur
via eloquium meum, et dcscendant sicul ros supei considerationem semper redcal, ne ciim aliis prse-
cm- dicaveril, ipse reprobns efliciatur (1 Cor. ix). Et in
fenum verba mea (Deut.xwu). Et Isaias: Audi
luin, et auribus percipe teira, quoniam Dominui prinCiplo siii. sefmonis accusaior sil sui, ne videat
Idcuitis est (Isai. 1). -Deus nori educil pluviam coe- , festucam m oculo alteiius, trabem gestans in suo
lestis doctrinae a supefbis consiilibus, non a duci- (Maiilt. vn). Deus ergo, utpromissum est, fulgura
bus, noii a diviiibus, sed ab humilitim cordibus in plnviam facit, quia in prsedicalione huinilium au-
el doclorum;
praidicaioruin, appsiolorum videlicet dieiitium corda spifiluali doctrina satial, el metu
quia beaii pauperes spiriiu, quoniam ipsis comniis- snppliciorum terrificat.
sum est regimeii sanctse Ecclesise, quse regnum coe- Praeinioriim denmlcel promissione,"et siipplicio-
lorum diciiur (Maith. v. Luc. vi). Unde-Dominus rumTerreidenuiiiiatio,ie. Isidorus(61):<Nubes <!icl;e
; ab obnubcndo, i"d esl operiendo cojlum ; uiide et
ih Evnngelio Deum Palrem glorificnns, dicebat
el ab-
Coiifileor tibi, Doniine Paler cwli ierrw, quia ntiplse dicuniur, quod vulius suos vcleni. lnde et
scondisti hwc a sapiehlibus et prudenlibits, ei reve- Neplunus quod ntibal, id cst marc et terram
lasii' eqparvutis (Matth. xi), id esl hiiinilibus, el legat. Nubem aulem aeris densitas- facit. Yelili
siiiiplicibusTioii de se, sed de lua misericordia prae- enim aerem coriglobaiu, nubesque faeiunt; Unda
suineniibus. Iierum Jeremias ad laudem Condiioris est illud : Atque in nubem cogitur aer..{62) Toni-
et Iruum dicluni, quod sonus ejus terreal; nani lonus
subjnngll, dicens : Fuigura iti pluviam facil,Fril-
edttcit venlos de lltesauris suis (Jer. x). sonus. Qui ideo inlerdum tam graviter conr.utit
arentia liominum
gura in jiluviam Deus facii, cuin ouinin, ila ut ccelhin discidisse videaiur, quia.cum
corda coruscaiili docirina lerrificat el satial. Ul ) procella vehemeniissinii venti nubibus se repenie
ferunt, fulgura ex liubiiim collisione generaiuur, immiseril, lufliine invalescente exilumque qiiae-
sicul ex dtirioribus sibi cohiplosis silicibus medius rente, •nuliein <juam excavavit, impelu maguo
ignis elahilur. Moyses et Josue nubes eranl, quia prsescindil, ac sic cum horrendo fragore defertur
-dunisibicolloquuniur.exeorum sermbnibus fulgura ad aures. Qiiod mirari quis non debeat, cum vesi-
niicaivt. Jeremias quoque et Baruch sibi colloquen- cula animalis quanivis parya, niagnum tnmen soni-
tes fuiilautia mittunt fulgura, tunv displosa emilial. Cuiiv loniliuo aulem siniul et
Psalmisla quoque Dei omnipolehtiam considerans fulgura apparent, scdiuljmr celeiius videtuf,quia
dicebat : Educens riubesab [exiremo lirrw; futgura clarum est,toiiiiruum aulein ad atires lardiusjver-
in pluviam (ecit (Psal. cxxxiv). Augustiuus ; t Has Venit. Lux autertv quse apparet anle loniiruuin,
nubes Deus non tanluni dc IsraeT misit, sed ab es- fulgetra vocalur; quae, ul diximus, ideo anle vide-
» tur, quia clarum est liimen (63). Fulgnr et fnl-
tremo terrse cxcitat, el in fines orbis lerrae miltit.
? vide- men ictus cueleslis jaculi a feriendo sunt dicti.
Sedquid de ipsis nubibus pperatur Fulgura
licet in pluviam fecii, id est minas ad niisericor- Fulgere enim ferife esi aique percutere. Fulmen
diahi flexit, de ierroribUs irrigavit. Praedicaiores aulem collisa nubila faciunt; nam rerum collisio
naintjue ei terrenl, et blandiunlur. Terrenl, quando ignem, creai, ut in lapidibus cemimiis, vel attritu
aeterna . supplieia minanlur; niulcent, proniillendo rolafuni, vel in silvis arborum. Simili modo in
aeterna gaudia;; elideo legitur, quod liianna lique- nhbibus fif ignis; unde et prius nubila sunt, deindc
scebat ad solenv,et indurabaiur ad ignem (Exod. xvi. ignes. Ex venloautem el igne fulmina in nubibus
di- dicitur iieri, et impulsu venlprurii emilli; ideo au-
Sap. xvi). Manna enim ccelilus datum flgura cst
vihi eloquii; quod Jiquefit ad solem, dum menles tem fulminis ignis majorem habet vim ad penelran-
fidelium fulurse claritatis prouiissione glotifical, dum, qunm noster ignis, qui nobis in usum est;
cum a'it :Fulaebunt justi "siculsol in regno Pairis quia ex subti.lioribus eleiiieijtis factus esl. Tria sunl
ad ignem, •autem ejus no.mina, id esi fnJgur.Tulgdr, et fulmen.
mei(Maiih.Kui). lnduratur auleminanna
dum irienies peccantium nescias futuraepoartae com- Fulgur quia.tangit, fulgor quia iiiceiidil et urit;
iiiinatione advertit, dicens : Omnis arbor, qum.nqn fuinien, quia findit, ideoque cum ternis radiis lin-
milie- gilun i
facit (ruclum bonum, excidetur; ei: in ignein

<61) Lib. xui Eli/mofoijf.,cap. 7. (65) Cap.9.


{(33)ltl. cap. 8.
173 SERMO. XI. DE ACTIBUS APOSTA 17*
lterimv Jeremias propheta de Dei oiniiipolenlis A cjus flalu vivilicenlur.TIic Latinc Favonius dicilur,
operibus subjungil, dicens : Et educit venium de propler quod.foveal quse nascunlur. Austro autem
thesauris snis {Jer. x), hoc csl de htimilinm coidi- Ilores solvunUir, a Zepbyro,_id est Favonio fiunl.
lius venium sapieniise prodiicit, qui eosdeih sim- Favonins nnncupalur, co quod foveai Jruges ac
plices el humiles ad prscdicandam sux fidei doclfi- flores. Hic Graece dicitur zifvpt;, quia plertimque
nnm miiiit. In ipsis enim thesauri sunl abscondili vcre' flat. Unde est illnd :
-sapicMiaeel scienliae Dei. Tunc ergo Deus venliim El Zephyro nutris se gleba resolvit.
p.roferi de ihesauris suis, cum per eosdem huiniles, (VutG, Geonji.,i; 43.) .
apostolosscilicet et evangelislf s,:aliosque doctores, Africns a propria regione vocnlui\ ln Africa eriim
secreiorum suorum mysieria cunclis per orbem iiiitiuni flandi <sutnii..'Corus est, qui ab occidenle
annunliat populis. Venii quippe qui ierras perflanl, aestivo flai, el vocaturCorus, quod ipse ven.iofum
boriim spiriiualium ventornm figuram gerunl. lli.ijc circtiliim claudai, ei quasi chorum facial. Seplen-
simile esl, tjuod ait Psahnisia : Qviproducil venlos irio dicius, eo quOd a circulo sepiem sleNarum
de iltesaurissuis(Psal. cxxxiv).Praedicalores nubcs consufgit, quse verienle se miindo resupinato ca-
siuit el venti; nubes vitlelicet propter carnem.venii pile ferri videntiir. Circius diclus, ep quodCoro sil
propter spirilum. Nttbes videntur, vcnii seniiiinlur, B junctus. Hunc Iiispani ; Gallecum vocant, eo quod
ci non videntur. El quia. caro de terra esi, ideo eis a parle Gallecise eDlat. Aquiio dictus," propter
dicitur, quod. nnbes excilat ab extremo terrae, sed quod aquas stringatet niibes'dissipet;: esl enini
spiritus hominis ignoralur unde venial. Unde recle gelidus venius et"siccus. Ideo et Boieas yocatur,
dicilur : Qui producit ventos de ihesauris suis. Vel quia ab Hyperboreis nioiilibus ilat. Inde enim origo
propter aiiud venii dicunlur aposloli, scilicel quia ejusdem venli est, unde et ffigidus est. Naiura
toium niundum velociter percurrunt. Ad litiefam, enini omnium septentrionaliuni ventorum frigida et
ui ait beatusIsidorus (6i): <Venius esl aer comnio- sicca cst, auslralium humida et calida. Ex oinurbiis
tus etagitalus; el pro diversis partibus coelinomina atilem ventisduocardinaJessiinl: Aquilo[.Sepleiilrio]
diversa. sorlitur; diclus aulem yeulus, quod sil scilicetet Ausler. >
vchemens el violentus. Vis eniin ejus tanta esl.ut IIisbrevilerabealoIsidoro.de venloruni naturis
non solum saxa,ct arbores ev.ellai, sed eiiam cceltim, et diversilatibus dictis, ad ea,quse superius omi-
ei terrnm coulurbei, maria commbveal. Venlorum simus, necesse est iil redeamus. Venii crgo qui
quaiuor principales spirilus sunt, quorum pririius lerras perflant, in thesauris Dei non sunt, quia
aborienle Subsolanus, a meridic Auster, ab occi- _ eorum nalura manifcsia est;,sed sunl ihcsanri ven-
dente Favonius, a seplenirione ejusdem nominis tprum , id est spiriliinm; spirilus videiicet snpien-
ventus aspiiat, habentes hinc inde geminos vento- liw et intelleclus, spirilus eonsilii -et fortitudinis ,
runi spiriius. Subsolanus a laierc dexlro Vuliur- spiritus scientiw el pielaiis, et spiriius limoris Do-
liiiin habel; a laevo Eurum; Auster, a dexlrisEu- niini (lsui xi). lli aulcm ihesauri plcnissime sunt
roaustrum hahcl, a sinisiris Austroafricum. Favo- in Christo absconditi, qui est fons omnium bonorum.
nius a parle dextera Africum, a laeva Coruin. Porrp Suui et in cordibus servorum ejus per paries. Ab
Seplentrio a dextris Circium, a sinislris habet ipsius sumnii ibesauri pleniludine oritur, ui alius
AquiJonein. Hi duodecim venli mundi globuin cir- sit sapiens, alius fidclis, alius humilis, alius easlus,
ciimngiml, quorum nomina propriis ex causis si- alius charilate plenus, alius sobrius, aiius oraiioni
guala sunt. Nam Suhsolanus vocatur, co quod suh et diviuae contemplaiioni dedilus, alius in eleemo-
oriu solis nascaiur. Eurus, eo quod ab Eoo ilat synis largus, alius hospilalitali el niisericord^se
[Jtf s». ab eo fiat], id esi ab oriente. Est eniin cpn- operibus inleutus, alius adversa hujus mumii pa-
jtuictus Subsolano. Vulturnus vocatur, quia alie licnier sustinens, ;T;i;s diviiia.s coiucmiiens, et
lonal; ile qno Lucrelius : : propter selcrnam reniunerationem liben er pauper-
Attilonans Vullurnus, et Auster [ulmirie pollens. P latem ampleciens. Dical ilcrum Jercmins prcjibela
(LBCR., V„ 744.) de forlitudine el sapientia, et pru<leiitin,DeiPatrir,
Auster ao hauriendo aquas vocalus, unde el cras- Qui facil, inquil, lerram in forlittidine sua , prm-.
siim aerem facil, el nubila nutril. Hic Graece VOTOJ parat orbem in sapientia sua, et prudenlia sua ex^
appellalur,proplerquod interdum corrumpat aerem. lendit ccelos. Tres quodanimodo virtuies assumcns
Nam pesiilenliam, quse ex corruplo'aere nasciiur, propheta , fortitudincm , scilicel, sapie.iiiiam , et
Ausler ilaiis in.reliquas religioncs lransmiltil; sed prudeniiam, unicuique, propria opera di4ribuit,
sicul Auster pestilentiam gignit, sic Aquilo repellit. foriiludini videlicel lerram; sapieniise orbem lcr-
Euroauslerdicius, quod ex una parle habeal Eunim, rarum, prudeulise coelum; in nosira ergo tcrrn,
eiex altera Auslrum., Auslroafricus, quodjunctus de qua dictum est ; Terra es, et in terram ib s
sii hincinde ausiro et Africo. Ijise esl et Libonotus, (Gen. III) , necessariam habemus foriiludineni Dei
quod sit ei Libs hinc, el inde Notus. Zephyrus, sine qua impossibile est exsequi quse repngnant
Graeconomine appellalnr, eo quod Ilores elgermina carni. Cum autem, ut ait Apostplus, uioriiflcaitj

'6ii Lib. xmEltjmol ,cap 11. .


IIS S. MARTINILEGION. SERMONESDE DIVERSIS. 176
fneriiit nostra meiiibra siiper lerrain (Colos. m), A trem,' el Kiliunv dicentcm : Ego el Paler unum stt-
Itnic caro parebit voluniaii spirilus. Spirilu ciiiin mut (Joan. x), el ad meum dilectorem veniemus , et
carnis facla mortificantur, quia sicnt in Job scri- , mansionem apud eum faciemus (Joan. xiv).*'et Spi-
-
pium est, statuit Deus lerram snpcr nihiliim; quo riltim sanctiim qui ab ulroque procedit, vere de-
constat, foriitudine illius in mcdielate'riiundi terrae. serta esl.' Illa aulem anima irihabitata. esl, quse
lihram siisiineri. Deo plena est, el liabei Cluislum et Spiriium Do-
Qui extendit, inqiiit, aquiionein sitper vacttum, el mini. Hinc David in Psalmoconfessionisaii: Spiri-
appendil tettdm supet hihilum (Job xxvi). Grego- lu principali confirma nie. Spiritum rectum innova
r-ins (65) : <: Aqnilonis nomine in sacro eloquio in visceribus meis. Spirilum sahclum luitm ne unfe-
appcllari liiabplus solet, qiii., ul lorporis frigore ras a me (Psal. h). Ha;c ad piobalionein cjus rcdu-
gentiuiii corda consiriiigerel, dixit : Sedebo in ximus, quo iiihabilata, id esl oibis terrarum iu
monle teslamenli in lalcribus aquilonis. (Isai. xiv). snpientia Dei fabricaia sit. Nam sicul scriptum est:
Qnisuper vacuumexiendilur, quia illa corda possidet, Sapientia aitxilialur jusio sttper decem poteslatem
"
qusc biviiii amoris gralianon replenuir. Sed lamen habenlesin civitale (Eccle. vu). Sapienlicimeniin et
omnipotenliDeb suppeiii, eliam vasa diaboli cunctis disciplinam qui abjicit infelix esi, et vana spes ejus,
virtulibus vacux suse graiiae munefeimplere, in B et labores ejus insensati, et inuiilia opera (Sap. in).
eisqiie divini timoris solidiialem ponere quos nulla Laboreriius ergo, fratres charissi ii, ul anima no-
conspicit rectiludinis aclione roborari. llnde apie sira a Deo Paire, ejusque Filio et Spiritu sancto
suhjungilur : Qwi appendit letram super nihilitm. sil iiihabiiaia, el crigatur ejTis snpienvia/ Ceridit
Qnid eniiii terrtenomine, nisi sancla Ecclesia desi- enim vciiicnlibns nobis de snblimi in. hunc lacum
gnatur. qiiic dum verba praedicalionis suscipil-, iniseriarum , postquam peccavimus. Denique- qui-'
fructum bont operisTeddil? De qua pef Moyseii di- riinque csl in islo orbe, anlc correctionem cecidit.
cilur : Audial lerra verba^x ore mco (Deut. xxxn). Omnes enim corruimus per peccalum inorbem ler-
Ei iierum: Exspectelur sictit pluvia eloqttium nteum raruni, scd DominUselevavit jaccnles, et in prir
(ibid.). Et quid per iiihilum nisi gcntiles popuJi de- deulia sua exlendil ccelos ,.id.est animos. Non for-
signantur? De quibus per Isaiam dicilur.: Omiies tifudo, noii snpientia iu coeli exlensione assumpui
gehlesvelut nihUuinelinane repulalmsuulei (haii.il). cst. Uiule dicilur: Dominus fundavit iettam, prwpa-
lu coergo nihilo terra suspeiuliuir, quo prius va- ravit aulciit ccelos prudentia (Prov, m).> Est ergo
cutv iib aqiiiloiieTenebatur; qnia illa corda genli- aliqua prudentia Dei, quam nolo ut exlra Chrislum
lium repleta sunt chariiate Dei, quae pressa priiis requiras, quia omnia quae Dei sunt, Clirislus
fiierant lorpore diaboli. i Morlificcmus ergo mem-' ** esi(Co/os. ni). Ipse sapieniia, ipse fortitudo, ipse
bra noslra qua3 sunl super terram, id esl carnis jusliiia et sanctilas, prudenlia ejus est. Sed cum
vitiaj et viviliceiilur p.er Dei graiiam virlules in unum sit in subjacemi, pro varieiaie sensiium diver-
uiiiuscujusque noslrumaiiiuia; u.l habitaculumcbrdis sis vocabulis iiuncupatur. Aliud significat sapienlia
rioslri ciaudalur diabolo ei aperiatur Christo; Po- atque aliud jusliiia ; qtiando enim sapienlia diciluv,
icst vero et per lipc vacuum, Jutlaeinfidclilas; et - disciplinis le humanarum divinarumque rerum in-
per terram, sicut dixinuis, sancise Ecclesiae frucli- stituil; quando juslitia , dislrihutor'et judex meri-
ficalio designari. Vir ergo sanclus causam Judse toruin signiflcalur. lla ergo priideniiain ejus hic
pereunlis aspicial, ei gciililitntis iherita ad vcninm iniellige, cuiii doclriiia est, el demoiistratio bona-
redeuniis cernai; et dicat: Qui cxtendlt aqiiiloneni runi aut inaiariini rerum.aul utrarumque. Sic enim
super vaciuim , et appendit lerram supernihiiuni. extendisse cujlum dicitur in prudentia sua. Unde
Nam quia Judacorum corda fide vacua, diabolo siint dicitur : Extendi verba mea, el tion attendistis (Prov.
subdiia ,; exieifdil aqniloneni super vncuum. Qnia \). Asserit eniiii qiianidam esse verborum exten-
vero nullis exisleniibus meriiis, super genies Do- sionehi, lii cudi. Unde est illud:
minus fundavit Ecciesiam, quae per Prophelam D ] Exlendens coelumsicul pellem; qni tegis aquis sti-
niltil aute coiiversioneiii sttnt vocaUe, apie sectitus perioraejus(Psnl.cm). Acsi dicerel:TuesDeus exlen-
adju.nxil; appendil lcrrain super nihiluin. Iloc etiam dens ccelum. Ad liueram ccelum quasi lectum mundi
Joco salis congruere polest, quod ait Psalmista : exiendit Deus ; facilenim amphiiii lifmamentum, ut
Pro nihilo salvos facies illos (Psal. LV). legat orhem terrarum el l)oc sicul pellem, id est,
Siergo, ul supra dicluin est, membra noslra, quse non labore aliquo , ut tu homo luum lecium exlen-
sniii super lerram morjificaverimus, venins aquilo a dis;sedlam facile, ut pellem quis. Dum vero ait
noiiis longius repelleiur, el in niembris Ecclesise Sicui pellem, desiguat etiam ipsmn esse operaiu-
eompiilabimur, et aniina nostra a Spiritu sanclo in- rum (67) omnium quse circa omiiia suni. Myslice
liahilabilur (66). Orbem lerrarum Gracce ciremines eliam pptest legi , et pendet cx illa sentcnlia
dicilur, idest,inliabiiaia. Scio animam inhahllatam, qua supradictiim esl, induisse eum Ecclesiam.
scio et dereliclam. Si cniin non habel Deum Pa- Sed quomodo fecil ut hanc indueret, converso ad
. (J35) Liber. xvii] Mor., nuni. 34
rum omnia. Inierlinealis ad verba, <juitegis acuis,
(66) Videiur hic deesse aliquid.
(67) Legas liic operaiorem omnium, seu overaio- expouil openiiram pqiitium.
177 SERMO XI. DE ACTIBUS APOST. T73
ipsuin serinbne, expoini diceris : Tu es extenaens A Non calcaverunl eam filii institutorum, Jtte per-
ccetumsicul petlent. Figitralis sacramenlis exponit, . transivil per eamlemna (J.ofcxxviii). Gregorius (68) :
qtiahdo Ecclesia facla est lux,' el sine maculaVel < ,ln cunclis Laiinis codicib.us (69) inslilutores po-
Jtiga. Per coeliim enim Scriptura sacra accipilur; sitos reperimns, in Graecis v.erp negoliatores. inve,-
-jier pellem , quse morluis animnlibus delrahilur, Tiimus. Ex qtia. re colligi valei, quod hoc in loeo
-niorlalitas pracdicantium iniclligilur. Unde primi pro institoribus, instiiutores scriplbres quique ignor
rparenles rtoslri, Adam scilicet et Eva, post ti-aus- randp posueruBt..Insliloreseniin negoliatores dici-
grcssionem facli mortales-, indiiii sunt. liinicis pel- nius^ pro eo quod. exercendo-operi instanl. Sed
Ticeis. Verbum fainen Dei' aelernum esl, el Deus .. uterque sernio, licet in voce dissonet, intelleclii la-
apud Deum. Elquia in sapientia Dei non cognovit inen noii discrepat; quia omnes, quiiidelium mores
mundus Dettm; pet slulliliam prwdicalionis, id est insiiiuiiiil, spirilualeiiegoiuini gerunt, ut cum.pra;-
jier nvortales pracdicatores-, qui slulii vjdebantur, - dicalionem suis audiloribus praehent, ab eis fideiu,
salvat Deus credenies, et in mortali Iioinine ,, facit et opera recla percipiant, sicut de sancta Ecclesia
agnoscj Verbum inimoiiale (/Cor.i). Bene eliam scriplum esl: Siiidoiiem fecil,el vendidii (Prov. xxxi).
pellibus comparanlur praedicaipres, quia sicut mor- Dequa el paulo posl illic subdilur. Vidil quod bona
. tuis" artimalibus major usus pellium est, ita ver- B esl negotinlio ejus. Quid ergo boc loco iiisliloros,
huni Dei in lanium per praedicatores , imo eiiam -nisi prophelse sancti vocali. sunl, qni Synagogse
posl eos magis innotuil. Morttii enim sunt prophela; moresad (idem instituere prop.helando curaveriml?
,et apostoli; quse autem dixerunt, siaiit; inodo la- Quorum nimiriim lilii sancti apostoli mincupantui',
men dicitnr scrnio eorum mortuprum , quia post qui, ul Deum hominem crederenl, ad eaiiideni fldim
! niorlem plus ipsi innolueruni. Prophetas enim vi- ex eorum sunl praedicatione generaii; de quibtis
vos sbla-judaea habel, mortuos omnes geuies, qui- sanctae Ecclesise per Psalmistam dicilur ± Pip pa-
hus exlenderunt eorum sermo ul in eo, leganius, tribtts luh nali sunl tibi filii; constitues eos principes
posl utliber plicabitur. Ei est sensus: Quando fcci- super .omnem tettam (Psal. XLIV). » Cassiodorus:
sli ci indueres. Ecce lu es Deus exlendens cwlum, < llicdicil quanlo incremento sponsa, id est saiicia
idesl Scripturam sacram, ul legatHirbem omiiem Ecclesia profeceril." A prole conimendal, quasi di-
terrarum, et per eam cognoscalur auernum Dei ceret: Adduceniur; nain pro patribus luis, \d esi
verbum. Extendeus dico, sicut pellem, id csl, per pro anliquis palrlbus idoloriim cullofibjis, ridti sitiit
iuortales praedicatores. Yeibuni enim Dei quod ubi- tibi filii, id esf aposloli principes prscdicaiionis. t
que erat, sed mundus eum non cognovil (Joan. i), 4 Augusiinus: < Pro patribus luis iiatisunt tibi filii, id
per moriales coepit nosci, et posl eos magis inno- est post proplietas aposloli/ei post aposiblbs et pfi»
tuit.- , • aposlolis episcopi, et alii doctbfes qubs Ecclesiai ge-
Extenditur ergo anima noslra, nl supfadiclum iniit, et in sede Pairum constiiuit. Uhde se<iiiiiur :
esi, quo prius fueral contracta. Qui autem coelesiem Constilues eos principes super omnem lerrath, !etc.
hominem porlant, coeli suiii. Si aiiiem ad peccaio- Pro palriarchis ergo etprophelis sanctae EcfcleSisb'"
rem dicitur: Terra es, et in terram ibis (Geti.m), •nati siuil filii, id esi sancii aposioli. Sed quia a
.cur non dicitur ad justum : Catlrim es, et inccelum Judasis-repulsi, a Synagogae firiibus siint egrelffti,
ibis ? Aut si proplercoituni ei, qui portal iinagiiiem rerie niiiic dicilur : Non calcaveruni eain, SyiMgo-.
chojci diciiur ei: Terra es, el in lerram ibis; cur pro- gam scilicet, filii irisiiiorum. Si pfsedicatoreSi feaiiifcii
pler coeleslcin ei qui porial imaginem ccelestis, non ejusdem Syuagogae viiia calce viriuiis preihereiii,
dicatur, Cwlttm.es, et in cmlum iMs? Unusquisque eam uiique caicarenl. Si auiem inslitores,-bOsdeiiL
nosirum aut^coejeslia facta habet, aul leriena. Si san TaeEcclcsiae prsedicatores accipimus, inslitbruui
lerreiia !sunl, ad cognatam. sibi lerrain deducuni filios pastores ac dociores, qui aposlolorum viam
eum .qui.ihesaurizat.in. terra, et non in coelo; si ,. seculi sitiit; nihil obslat inlelligi, qifi Synagogam
-vero coeleslia, lhesaurij;alorem suum ad propin- D «liniine calcaverunt, quia dum eorurii patfesj-Jil
quam sihi regionem perducuril. Ad hoc ergo Deus esl aposloli, ab illa repulsi sunt, ipsi qiioqiie ct ab
Paierper dilectissjmuin Filium suum.sanctos apo- ejus revocatione cessaverunt. Pefquam videlicet
. sloios in uuiversas mtindi parles inisit, ul de lcrre- Synagogam leaena non peiiransivil, ijuia saiicla<
.iiis coelestes, de carnalibus spirilunles, de peccato- Ecclesia collectioni gciiiiiiin dedila, iiequaqiinm se
Vibus jusios.facerent, eorumque mores ad. servien- ad ilium Judeae populum diutius occupavit. Recle
dum Deo spirilualiler iiisliluerenl, sicut bealus Job," auiem "Ecclesia Jesena ,nuncupaiuf; quia inale vi-
corunulem aposiolorum a Judsea repulsionem in ventes in vitiis ore sahciie prwdicaiionis iriterfecit.
spiritu pravvidens loquebatur, dicens : Unde et ipsi priroo prsedicalpri,, qiiasi liujus Jesaense

(68) Lib. xvni Mor., num. 55. resvsed cum asserat "Greg.. Mag'..latiribs cbdiees
(00) Videas bic nostros mss. iis omuibus coufor- corrupte legisse ittsliluiores,, pro insiiloies,•, piaie
mes qu;e adtliicunl Beiiedielirii in hoc locoad verain iideiri noslri mss. vilidsam hic lectionem reiiuuere
ileclionein leslilueinlnin in edit. coriupiissimam, iristitutorum, pro inslilorum;;.cum poslea legitimaiiL
quoiiiam hic legebalur, ensliiores; el infra : pro ne- ainpleclanlur.
laolialoribus insiitores, loco ato iiutiloribusiusliiuio-
173 S. MARTLMLEGION. SERMONES DE DIVEKSlS.
ori dicitur : Macla el mdndttca (Act. \). Quod nvaela- A dhtm stiiiiria sahguine (Jer. xcviii). Ac si diceret:
iur quippe, a vita occidilur. Id vero quod comedi- Maledictus qui verho Dei carnalia prsecidere negli-
tur, in comedeiilis corpore commulalur. Macta git vitia, tani in se qiiam, in sulvditis. Unde bealus
efgo et manduca dicitur, id est a peccato eosin quo Gregorius (71): < Gladium a sanguine prohibere,
vivuni, inlerfice, elii se ipsis' in. tua" illos membra e,st prsedicationis verbum a carnalis- vilse inter-
coriverte. Et quia hscc Ecclesia corpus est Domiiii, fectione reti.nere. De quo dicitur .*Gladius meusde-
-ipse eliain Dpiniiius Jacob voce leo vocatiir ex se,. vorabit cafnes (72) (Deut. xxxn). » HincPauluS ail:
et lescna voealur ex corpore, dum ei sub Judae spe.- Coiittstor hodie,- quia mundus sum a sanguine ont-
cie dicitur: Ad prwdam,'fiti mi, ascendisti (Gen. nium. Noh enim snblerfngi, quominus annuntiarem
TiLix): reqitiesrens ut leo accubuisli, et quasi lesena, omne consiliuni Dei vobis (Act.w). Polest eiiam
quis susciiabil eum? ITjccJgilhiTeama, nequaqnam lioc cariialiter viveiiiibus eonvenire, qui luxum
dieitur, quod Jiidaeam nbn transiit, sed dicitur, non saeculi sequuntur, et corpus suum castigare el ser-
peilransiit. Sic ait bpaltis Job ; Non perlransivit viiuii subjicere negligunt, secundum illud: OMJ'
per eqmlemnq (Job xxvin). Apostoiis<quippe prae- atitem sunt Chrisii, carnem suam crucifixerunt.cum
dicaritibus prius ex Judaea. Iria millia, posimoduni vitiis, et coneitpisteriitis \Gal, v). Sine sangiiinis
vefp quinque inillia credideruiit (Act. u, iv). Lesena "'eniin effusiotie non fil temissio peccatotum (Uebr. IX).
iiaqtie, id esl Ecclesia per Synagogam iransii, sed Caro etiam et saitguis regnum Dei possidere non
rion pertransiit, quia "ex illa ad fidem aliquanlos •possunt (I Eor. xv).' Malediclus ergo qui proliiliei
rapnit, sed laiiien illum infidelem popnlum a perfi- gladitim, id ctt verbuin Dei a sangnine, quo scilicet
dia fiindilus non exstinxit; Sed quod ssepe jam dixi- aiiimalur malefia peccalorum. Sciendum esi ergo,
mus, ieacha, id esi priiniliva Ecclcsia rcpulsa ab quia quidquid in membris noslris carnale el ter-
infidelilate Judatsbrtiin deflexil ad vocalionem gen- renuin inolevit, resecandtim esl giadio verbi Dei.
tiiim. IJnde adliuc de eadem leaena, id est sancta Scd quod sine gravi genuTu diccre noii possumus,
Ecclesia dfcitur: Ad siticem exteridit tnanum sttam, nonnulli eCcIesiasiici viri inutiiia libenier loquiui-
subvertii a radicibus monles (Job xxvin). Manum tur, et qu* niulloruni audilioni prodesse poleranti,
ijuippe ad siiicem leaena exteiidii, quia-nd duritiam uegligemer laceiil; qui causa amoris Dei el pio-
gentium brachium suse praidicaiioiiis Ecclesia mi- ximi superflua tacere el bona gratis loqui iivdesi-
sit. Unde et idem bealus Joh passionis suae hislo- Tienler debuerant. Yolunlarie quippe Dei pra-cepia
riam in ^nobis genlihiis prsescicns Texendam dixit: populis praedicabat ille qui dicebat: A»nuntirii-t
Scribaniut Itwc siyto fetreo in plnmbi lamina, vel uj juslitiam tttam in" ecclesia inagna, ecce labia men
celle sculpanittr in silice (Job xix). Qnid vero lioe non jirohibebo: Domine, tu scisii (Psal. xxxix); A:
loco monles, nisi ,hujiis sseeuli poieitaies accipi- si diceret : Anhuriiiavi. Hacc dicil in inembiis, il
liius, qni pro lerrena subslnntia altiini lumeni; De cst in persona niemhroruni; quasi diceret: Prius
qiiibns Psalmista ail: Tange monles, el fumigabunl perTne.loctitus sum, post et in niembris aiiiiiin-
(Psal. CXL-IH). >Cassiodbrus : < Domine, de lua gra- liavi al.is jiistiliani luain esse, id esl qusc a le esl
tia tange montes, id est relaiiones lefrSe unllas juslilia. Annuuiiavi justiiiam tuam in Ecclesia
grandilates, id est superbos;et fuinigabunt, fate- mdgna, quae esi in lolOOrbe lerrarum, jaoii parva,
liunliir scilicel peccata sua. i Gregoriiis (70) :<Mon- ul fttil piitis; et si quid insurgel, limor non piolii-
les a radicibus sunl eversi, quia, praedicanie sancla bebil ine Joqui, el hoe csl: Ecce labia mea non
Ecclesia, siimmse liujus sseeulj poiesiatcs in adora- prohibcbo loqui, Quasi diceret: Non liabco in solo
tum omhipoientis Dei ab iniiina eogiiationc cecide- corde, ul limore laceam. Iloc dicit contra limoveni
liiiii. Radices enim moniium sunt cogiialiones in- muudanum; quasi diceret : Sine simiilnlioiic etiani
liinse siiperboriini; et a radicibusinontes cadunt, id agaiii, quhi,.iVomi)ie, iu scisti cor ineuiii. Quasi
qnia ad coleiitltuiv Deuni poiesiaies sseculi ab inli- dical: Labia measonant lioniinibtis,sed lu, Douiine,
liiis-.CQgitaiioriibnsprosierniintui'. Dical ergo beaius 0I nosti cor meurii. Hoc dicii, ne iii solis labiis essei
Job de Iesena, id esl de primkiva Ecclesia : Ad sili- aniiiuitinlio : quia corclecredilur adjuslitiam, oteau-
cem exlendil riianitm suam, snbverlit a rddicibus mon- lem confessio fii ud salulem (Rom. x). Et dicil hoc
les: quia, dum duriiinm gentium snncta aposlolo- conlra simiilaiionerii. Velsic: 0 Domine, nonpro-
rum pra?dicalio peiiii, suoerborum aliiiudinem fun- hibebolabia mea : lu scis, quod timor non prom-
dilusextraxit. • bel me loqui. Vel sic : Non prohibebo labia mea,
Ad boc eiiiin DeiFilius discipulos suos misil, ul ' et hoc per le est, quia tu., Domine, scisti, id esi ita
tairi in sublimibus quam in humilibus liujus miindi praedcsiinasii -fulurum. El ad hoc non sum piger
hominibus gladio verbi Dei vitia resecnrent, mores , ijtii justtiiam luam non abscondi in corde meo, sed
componereiil, et ah eorum coftlibiis inuiiles ac veriiatem tuatri, el salutareVuum dixi. NOnabscondi
perversas fundilus cogitationes evellereni. Unde iii corde meo, quando poiui prodesse aliis, justi-
Jeremias ail: Maledictns homo, qui prohibet gla- . tiaiu tuam, vel meam;idesl fidem confessus sum,'
(70) Uhi snpra. hic.Vulgatam quam el sequunlur nonnulli mss., u*
(71) Re.g. Pasior., m piirl., cap. 25. yjdere esi aputl Deiiediclinos in lioc loco.
(72) Edil. manditcabit. Scd Marlinus scquitur
181 SERMO XI. DEACTIBUS APOST. 182
non ccelo.tuiim, id est salvatipnem tuam dixi.-JVu-. A sed prsedicationis verbuni pliicre ncqiieunt. Cum
gusiinus': Vel teritatem tuatri, ei salutare- luunt, Jd eiiiiri in _e»quidam et reclevivunt, ei aliis eanvdeni
est Christum, dia»', id'est prsedicavi, "nec.prppter rectittulinem verbis praedicalionis":influuut, quasi ad
nnillos coneiliantes dimisi.. Viri ergo Ecclesiasiici, proferendas pluvias i.n ccelum, slejlae producuniur,
111;stipra diclum cst.lihenier populis jTisiiliam Dei -quse sicvilaj suse merilis luceaiit, iil.eliam scrmoiiB
prsedicare debeni, el sumiiiopere cavere, ne aut praedicalionis pluant. An non in hoc coelo nslruiu
imiocti vnerdinala proferant, aut negligenter neces- pluviseMoysesexstitit^qui cnm desnpernis emicuil,
saria audiloribus (.aceanl, sed in omnibus, ul corda peccanlitiin t quasi nrenlem iuferius lerram,
aposiolicse docifinaa •normaursequi valeant, stu- .sanclae exhoriatjonis pluvia ad uberlatem germinis
dere.-''''-""- -• ;-.. infudit ? An non.Isaias astrum pluvise pstensus est,
Hos nimirum e eclos de genlibus praedicatores qui in eo quod lucem verilaiis pTEevidens lenuil,
Hiram de Tyro aflifex prsefigurnbai, qiiem, rex siccilatem inlideruini pfopiieiando annuiilians ri-
Salomon adjniorein sui operisassunipsii (III Reg. gavit?.An non Jeremias etprophetse.cscleri velut in
vii- 11 Parat.u). Maier vero ejus yidua pr.Tsentem ccslo positi-.slellaepluvise fuerunt, qui in praedica-
Ecclesiam designabat; pro qua Dci el Virginis . lionis ciilmine erecli, dum pravilalem peccamiilm
Filiiis misericordiier animaiii posuil, el in coehiii: B R4)ere increpare ausi suiii, quasi verborum giitiis
ascendens, eain in terris peregriuaniem"qua>i vi- ebcaecalioiiisTiumansepiilverem rigando presseriiiil?
duairi reliquil, cujus fiiii sunt pracdicatores posl Quornm videlicei animas ab hac corruplibili carn^
.<apostolos elecii. Unde dicilur :• Pro patribus tuts suscepias, quia ex prsesenli vila superna judicia
nati sunt iibi filii (Psal. XLIV),eic. Et fixit Hi- auferunt, quasi a coelifacie slellse pluviae subira-
ramduas coluinnas wreas , decem et oclo cubitorum. liiiniuf. Et occulie astra redeunt, dum peraclis
altiludihis : et linea duodecim ctibitorum ambiebal suis ciirsibus sanclorum anima; in Ihesauris dispo-
columnam utramquejlll Reg.yu). Lineaergo dno- siiiouis iniimse recouduntur. Sed quia .'terra.are-
decim cubilorum quae utramqueambiebat colurii- sceref, si, subduclis stellis, pluvia; superna fiinditus
nani, doclrina esl appsloloruih. Norma igilur apo- fluenla cessarcnt(74), idesl si, poslquara subduclui
slolicae inslittitioiiis ambilcolumiiam ulramque, cum aniiquis patrihus, exleriora legis prsedic.ameniii
docioressaucti Jtidaeis velgenlibus. prsedicare jussi, lacujssent. Siellas igitur pluviae abscbndit, el a<f
ea ianiiim facere. el docere curant, quse per apo- insfar gurgiiiim inibres /udit, qui fquiaydum pr-M-
, siolosaccepil et didicil Ecclesia. Nam qui aliter dicalores legis ad secrela el inlima iiitulit, peisii-
vivere vel docere voluerii, et aposlolicam do- quentium dicla uberior vis praedicalipiiis eiiiaiiavit.
clrinam spernert;, non est coluinna in templo Dei; C Possunt quoque per .stellas pluvias, sancli Aposioli
quia cum apflstolica statula sequi conlemnil, vel (lesigniiii, de quibus Judsesc reprobala; per Jerc-
exililale iheriiac, yel grossiiudine elalionis, duo- miam dicilur : Proliibitmsunt stellw ptuviarum, ct
decim, cuhilorum iinese lioii convenit. Duse igiliir serotinus imber non fuii (Jer. ni). Slellas ergo <phi-
columnae apostolos el cunclos Ecclesiae doctores si- • viac Dominiis abslraxil, aiqtie ad iuslar gurgitum
giiiDcaiit,fbries fideetopere, et ereciosconiempla- imbres fudil, qnia cnnide Judseapraedicaiites apo-
tione. Duse autem sunt, ul prsepiiiiuriv et circum- slolos absiulit, doctrina' novsc graliae luundum n-
cisior.eiii prsedicando "in Ecelesiam introducant. . gavit.. Quod ulrumque factum Tn Ecclesia potest
Deus igilur qui non solunv.per Judseos, sed eiiam coiiyenienier intelligi; quia cum, solutis corporibus
. per genliles ad sui noiiiiiiis gloriam lemplum sedi- adsecrelos supernorumsihus, aposiolorum animas
ficare voluit, ipse posl aposlolos.-praeclaros de gen- ; iranslulii, quasi a cccli facie.stellaspIuviseabscoii.r
libus adsedificandam Ecclesiamsuam.doctoreselegil, . djt. Sed , ablaiis. pluvise stellis, iri more gur-gitum,
sicui heaius Job Deiim biiulans, inier csetera dicil : . inibresdedit.q.uia etiain , reduclls ad superna apo-
Qui auferi siellas pluviw'; el ejfundit imbres, ad\tn- . stolis., expositorum.sequeiiiiuin Tuiguas fluenta di-
slar gurgitutn , qitide ntibibus fluitnl t (Job x.xxyi), U vinse scientisediu abscondila largiori effusione pa-
GregOrius (75): < Duo in hac vila sunt genera jus- Tefecit. Nam quod illi sub brevilale lpcuti sunl, hoc
lorum-: unum vjdelicet beue viveiilium, sed nulla exponendo isti, multipliciter asserunt. Unde ct
doceiiiium; aliud vero recte viveniiuni, et eadem non immeriio ipsa expositorum praedicaiio gurgiii-
recla docentium. Sicut et in ccelijacie.. aliae,steljae bus comparaiur; quia dum miiltorum praeCeden-
prcdeunt, quas riiille pluvise subsequunlur; alise lium dicia colligunt, ipsi iri eo quod astruuni, pro-
vero, quse arenteiii lerram magnis imbribus infun- fundius dilalantur. Nam dum teslimonia testimoniis
duni, ui esl Arciurus, Orion et Hyades. Igitur . jungunl, quasi ex gurgilibus gurgites faciuni;. q,u.o-
quoliesJnsauclaEcclesia ie_cte quidam vivunt, sed rum verbis dum gentilitas quolidi.e docelur, quia
lainen.pTKdicarbeamderii recliludinem nesciunt;; peccatOfum mens coelestem scipiiliatm accipit.quasi
steliae quidein.suiU,sed in siccitaie aeris riatse; qliia slansin terra aqua gurgites osiendit. Sed quia ne-
peiexempljimbenevivendi, lucere cseleris possuni, quaquam se eisdejii.aposlolis expositores in scientia
(75) Lib. xxvvi, Mor. nmn. 12. slulit, eorum vice Domihus.aposlolos misit, qtti in
(74).'Siipplenduviv bic ex edil. recte dicilur :' Qui .similiitidinem gurgitum pluerent, poslquam «*(-
aufert steltas ptuviw, elc. Nam cUm piophetas ab- duclis, eic.
- '
133 , S. MARTIM LEijIONENSIS. 134
prscfefunt; ciim cxporieiido laiius loqiiiintnr, me- A < Per nub.es quoque, ut superius ait bealus Gfe-
niinisse iucessaiitcr debent, per qnos/ ejusdem gorius, et Sposloli designanlnr, sicut per Isaiam
scientiae invectiones ac.ceperunl. Unde et apie suh- dicitur : Mandabo nubibus •-«<*pluant super mm
jiingittir : Qui de nubibus fluunl. Hi quippe gurj'iles imbrem (Isa. v).Tpsi ergo slellse,vilic<meriiis lucent;
: dc iiubibus fliiuni, quia a sanclis nposiolis visiniel- ipsi suiii niibes, quia arenlem noslri pectoris
. ligenji;e,'si uonTnciperet, nequaquam per ora do- terram coeleslis iiitelligenti:e imliribus rigniii. Si
clorum largior emanarct. In Scriptura enim sacra enini nnbes lion essenl, nequaqiiain eos inluens
aliquando per nubes inobiles quiqiie boiniiies , ali- prppheta dixisset: Qui suntisti, qui ul nubes volant?-
quaiido proplielse, aliquando aposloli designanlur. ( Isa. LX.) linbrium ilaque- gurgites de niibibus
Per iiubes quippe mobililas huuinnae menlis expri- fluuiil, quia profundae pfaedicaiiones sequenlium in-
niilur, sicut Salonion ail : Qni observat ventum non ielligeniia?oiigiiiem a sanclis aposiolisacceperiint.i
seminal; et qui obsetvql nnbes, nunquam melet Ipsi eiiiih discipiili -veraeissiinaeverilalis. ipsi sunt
(Eccle. n), Veiilum procul dubio immundum spiri- - post gloriosissiniuiii magistrmn suuin Chnsiuin iui-"
iiim, niibes yero subjeclos ei bomines appellnl; tium praedicatiOnis. Ipsis dicitim est : Euntes in
qiios loiies liuc illucque impeljil el revocat, quoties mundum universum prmclicate Evangeliuiii: omni
leniaiio ejus coruiii corda suggeslioniinv flalibiis. " crealurm (Marc. xvi). Ipsis pr-ccepium psl, ul jier
allernnl. Qui igitur venliim observat, nonseminal; «rbem terraruin irenl, el in fide sumiiiae et indivi-
qnia qui leniaiiones venturas mctuil, cordi bona duse Trinilatis tiniveisns gelites baplizarenl (Malili
ojiena iion pfanpoiiil. (75) Et qui consideral. nii- XXVIM).Ipsi, quae in aure audieriinl, super tecia
bcs, non metet; quia is, qiii anle humanse muta- prsedicaverunt; et quse in lenebris, id esl in abscon-
Jjiliiniis terroreni irepidat, inercede.se «eternse diio, a Doniliio didicerunl, in imivefsis urbibus,
retribuiionis privnl. Per nuhes prophelse flguranlur lmo culiclis pef orbem nalionibus, annnnliaveruiit.
sicul per Psahiiisiam diciiur : > lsli elecla seniliiis grana super ralionalem terram,
Tenebrosa aquain mtbibus aetis (Pial.17). Augusli- id est
super corda humani generis jaciaveruni, et
nus: <Tenebi.osa aqua in]nubibus aeris.id esl obscura
ceiituplicaium Deo fructum sanctarum videlicei
doctrina in prophetis ei in omnibus prsei.i aloribus, animarum relulerniit. IslisDei et Virgiuis Filius
qui a lerrenis cievali, inferioribus compiuunl verbum peregre proflciscens, id est in ccelum ascehdens,
Dei. Obscurn tlico prse fulgpie qui erit in conspectu
bona sua ad iiegotiandum divisit, dona scilicel saii-
ejus, id est in coniparaiione fulgoris qui eril in ma- -Cli ut denuo inde cum eis' ratio-
eniiii Spiritus tradidil,
.llifcslalione ejns. Nunc persptculum videmus, C iiem
positurus rediens, scilicet ad judiciuni, sciat
luncautem facie ud fuciein (1 Lor.wv.y. Cnssiodo-
vus : < Ne quls ergo se oh hoc puiet csse in futura quantum quisque negoiiaius sil.Tlli vefo ul fldeles
ac devotissimi servi lalenta sibi cominissa cuiiciis
luce, quia Scriptura recie intclligit. > Sequiiur : sub ccelo naiionibtis ad usiiram iradideTiint, et ei-
JSubeslransiefuni. Quasi obscura aqua esl in nubi- deni'
bus ; quae nubes, id estdiviiii verbi prsedicalores jialrifaniiiias maxiiua sanclarum aniiiiarum
Hos-idein illofum dulcissimus
transieruut ad gentes, et jam in Judsea non sunt. lucra reppriaruiit.
esse sessuros, et
Aliler : Inclinavit cteios, \d esl praedicalores liumi- Magister in Tine mundi seciim
Iloruni
liavit acoiite:n)|)lativa vita ad inihislerium activse, duodecinv iribiis Israel judicaturos...-prsedixit.
ut Racliel virum suum Liae cbnccdal (Geni xxix), et igitur, fratres cliariss.imi.sanctorum aposlblorum, se-
(lescendnt ipse per eorum doctriiiani in qiiorumdam . in quantum divina gratia concesserit, vesligia ad-
".
q uamur, quatehus eorum ineritis el precibus
simplicium noliliam, qui majora capcfe non valent;
ct ideo ait, descendil, velinciinavil cwlos, id esi lui- juti, ad aeterna pervenire gaudia mereamur ; ipso
iiiiliavit praedicalores ad ferendas moleslias, el de- pfaestanle, qui in Trinitate perfecta vivit et regriat
scendil ipse sponsus Ecclesise passus in eis cum Deus, per omnia soecula saeculorum. Amen.
'
quibus est unum.
(75) Edii. proponil.

SAN€TI MARTINI
LEGIONENSIS PRESBYTERI

PPOSITIO I WTOLAB B. JACOBI APOSTOLI.

Scirevos, fratres charisimi, volo, quia aniiciDei D nprum operum gfessibus Chnsli vesligia cum cniiii
praeseiiteni munduni perfecte contemneiiies, et bo- devotiorie seouenle», quousque ad.diu desideraiuro •
133 TEXPOSITIOTNEPISTOLAM B. JACOBl. 186
cfleleslispatriiE ingressum perveniapt, innumeras A lofriifiiitis,;et in futuro irilegri plenam bealitudiiiem
inenliselcorpo.ris, inierius videlicet et cxterius, suscipientes.;
teniationes toleranl. Inlerius anliquus hoslis sug- Iteriim subjungil, dicens: Si quis vestrunrindiget
geril illicila, et exlerius pravi liomines comniovenl sapienlia, postulel a Deo, qui dal omnibus affluenler
Dtlversa. Invislbilis hostis excitat iiilus liiiUaiio- el non impfoperal (Jac. i). Qiiasi diceret": Si quis
nes carnis et impii foris diripiunt subsidia vilse vestrum indigel saptentia, qunliler prsesentis mundi
ieniporalis. Inliis tolerat -Dei sefvus libidinis incen- Trihulatio sil ulilis, poiluiel a Deo spiriium illumi-
• liva, el cxlra a proximis conviiia alque opprobria ; natorem qrii dal omnibus pie pelenlibus ajflueriler,
intiis cerlainiiia vitiorum, foris damvia temporaliuui . quia dona ej'us noiv sunt ad meiisuram et non im-
rerum.(/i £ou vn).-Quid plura ? Fqris pugnm, in- properal fragiJilalem pelenlis el dabititr ei ipsa sa-
tuslimores ; foris rabidi homincs, inlus. naliirnles pienlia, quse de ccelo venit. JVO« omnis qui dieit
illecebrosae carnis slimuli quiele non permiltunl Domine, Domine, inifabitin regnumcwlorum(Mattli.
vivere sseculi conlempiores. Hos bealns Jacobus -vu), nec oinni juslo dal Deus quodpetii, si contra
consolans hortatur, ne in lenlationibus a fide defi- suam pctat salutem, sicut Paulo diclum est, ditm
ciant; peccantes castigat ct admonet, ut se a pec- peleret : Sufficit iibi gtuiia mea;' nani virius in
calis abstineani, el virlulibtis proficere studeanl. infirmitate perficilur (II Cor. xn). Tanta est iiiili-
Ail eiiini in Epislola canonica vel calholica. Omite las tribulalioiium ; quam si qui.s ignoral iiondnni
gaudium exislimate, fratres mei, cum in tentationes . illuaiiiintits per Spiritum sanctiim, petal ui |)er
varias inciderilis: scientes quod probatio fidei vestrw Spiritum saiicliim aperiaiur seiisus lllius, et co-
patienliam operatur.Patienlia aulem opus perfeclum gnoscel qua pielale. corrfgit Pater filios, quos re-
Itabet, ut silis perfecli et iniegtiin nttllo deficientes cipit. Nec quisquam conscius de sua fiagilitale
(Jac. \). Ifleo, hae Epislolae calholicae dicunliir, id diflidat, quia dal omnibus, et non improperat. .
. est universales, quia, a fide universalis Ecclesjae Unde.Psalmisia : Beriedixil ontnibus, qui limeiit
non discordant. Dicuntur etiam . canonicse, id esl ,Dominum,pusitlis cum majoribus (Psal. cxiii). Cas-
regulares, ad dislanliam videlicet enrum quas siodofus : <Nullum geuus hominum a beiiedictione
fecerunt pseudoaposloli sub nomine sanctorum excluditur, tltim pusillis benedixil cliiii mnjoiibus.»
apbstolorum. Dicatur ergo : Omne gaudium exisli- Sequilur : Adjiciat Dominus supir- vos ..* super
mate, fratres niei,cum in leiitationes varias incide- vos, et , super filios vesiros. Ac si diceret :
riiis. Ac si diceret : Tribulatio in pfsesenti justi- Adjiciat Dominus beiiediclioiiem super vos, o Jti-
liam, in ful.uro augel coronain, et ideo niliil esi c dsei, et super vos, o gentes, et super TilioSveslros.
ljnde dolere debeatis. Ideo leiilamini adversis vel AiigusiinusiVcl ila disiinguil inter patres el fi-
a perseculore, vel a concupiscenlia quaevarie leiilnt, lios, scilicel inter magislios et discipulos dicens :
ui per hoc probare possiiis, qtiia firmam fideni fu- 0 patres, o magislri, ndjiciat Doiniiuis super ybs,
mrae relribulioiiis in corde gcsiniis, quod est iniel- -id esl nunierp veslro adjiciat niullos alios. Quod et
ligere, (76) qiiam exigit lides veslra. Ne ergo indi- faclum esl, quia crevit riumerus magistrorum ; el
gnemini, si niali iu iiiundo floreni, et vos paliniiui; adjiciat super, filios vesjros, quod et factum est,
quia non cst Chrisiianse dignitalis in leuiporalihus quia crevit numerusseqiiciuium, cUm delapidibus
exallari, sed polius deprimi. Mali nihil habenl in suscitanlur fllii Abrahse. Accessit eiiini -fides om-
ccelo, boni nihil in inuiido; sed spe illius boni ad iiiu.m.geniiuni, et crevil iiumerus npii-solum sa-
quod lendilis, quidquid in via conlingat, gajidere pienliiim aiiiisiiititn, scd eilam obedieiitium populo-
debelis. Scienies, inquit, quod tribulalio fideivestrm nwii. Ut ergosiijieriusdicluin esi, Dominus onini-
patientiampperalur,T<1 estfncit inlelligereCl liabere biisbenedixil, quia secundum suam jvcrfeclissimnm
viriuiem ipsius patienti-c. Eadem sentenlia, sed dispensatioiicm omnibus bene vivcniibus, et infide
converso ordine in Pnulo legiiur. Scie'nles,a\l,quod rccle peteniibus aelerJia bona tribuil.
tribulatio pqlienliam operaiur, patientia vero proba- D El quia, ul diximus, multi petunl, (78) qui nc-
tionem. (Roin. v), quia cujus paiienlia non vinci- cipere merenlur, ideo. 'subditur qualiter petere
lur, (77) perfeclus probaiiir. Qu« senlenlia lvie debeanl. Postulet, inquit, in fide niliil hmsitans, Ac
quoque dicitur. Paiienlia opus perfeclum babet, ct si apertius diceret: Sic 'cred.a.t, ef sic viyai, ut di-
probatio operaiur patientiam ; quod.est: Tfiimlar gniis sil exaudiri; quia, qni bbtural aureih suam ne
lio quse daltir nd probalionem fidei, facit pgf par Hudiallegem,oraiioejusexiiexsecrnbilis(Proy,%\vj\\).
tieniiam cxercefij per quoa Tides perfecia! prbba- Qni aulem Itwsitai, siitiilis' est fluciui maris:, qui a
-
tur._Patieiiiia ergp.opus periectum hahet, id esl ventq movetur ei circumfertur. Qui confcienlia pec-
perfecips operanies facit, propier hoc quod sub- cati pressus, de praemiis dubilat cpeleslibus, super-
d.il.uf:<Vl siiis perfectiei inlegri in nullb deficienles.: veiiieiiic Jeniaiionis venlos facile deseril fidei sla-
ac si dicerel: Ui silis perfecli non deG.cicntes!jn tuiii, ct seciindum lentatbris voluiitatem detfahiiur

(76) Hic Torledeest quod habelGlossa : Virtntem - tibnes.


"' •
ipsiuspatientim. '. (7-S)Glossn; qninon. .
"(77) AI. his; addit hic ciini Glossa : per tribula-
187 S. MARTINI LEGIONENSIS — .. 188
ad crrorem, el lit a Deo a.ienus.»cquiiur : Non A consequenler hicdicil : Beattts vit, quysufferl len-
ergo existimct homo ille , qttod accipiat aliquid a tationem; quia cum probalus fuerii, accipiet cotonam
Deo. Carrialis homo, qni hsesitat, non accipiet ali- viim-, quamreprOmisil Deus diligentibus se. Quia
qiird-a Deo, vel hic vel in fuluro. Vir dupiex animo - difflcile esi horiari ad conlemplum mundi, ideo
inconstans. est in omnibus viis sriis (79). Qui lisesilat, , subdidil de magiiiludiiie prsetnii. Quasi diceret:
non accipit, quia qui lisesilai, duplex est, etduplex Vere quisque fidelis debet pail teiuaiionem, quo-
non accipil. Facile eiiini lerretur adversis, et irre- niaiii ctiin per illnm probatus fuerit, accipiel, nt
titur prosperis; uta veritate diverlat. Vir duplex triumphalores, coroham-vitse,' qiiam per prpphetas
csi.quj gehu :>d precem flectii, et,mordente con- el apostplos repromisit Deus diligentibus se. Qui
scientia, de iiiip^tralione diflhlil.Diip]ex*eslellile, pcr exercitium tentalionis probalur, perfeclus. est
qnihic vult gaiidere cum sseculo , el in teiefivuiii in fide,,proptef quod et lenlalur. Seqnilur : Nemo
ciimDeb; qui de boiiis, quse agii, non Deum, sed cumtentalur, dical quoniam a Deo'lentdturi llucie-
- favorem quseril. Diule dicitur : Vm ingredienti ter- ftiis de exlerioribus egit leritalionibus, nmic de
ram duabus yiis (Eccli. ii). Glorielttr eigb frnter illis, qiias iriierius iiisliganie diabolo, veleliam
humilis in extdtdlione sua : divcs auiem in humilitute fragllilale rialurse lolerainus; ubi etiam illoruin
,sua, quia sicnt flos feni tiuiisibil.kc: si dicerel: B errorem deslruit, qui dicebant, malns cogilationes
Glorietur fraterTnunilis Inctits pauper ct depressus, sicut el bpnas a Deo nobis inspirari, et lionliiiem
el hanc liumilialionem iiileHignt apud Deiini exal- quasi ex necessilate peccare. Dicitur ergoaperlius:
taiionem. Quasi diceret : ( Non! solum verb'era'et Nento cum lentatur, id.esl cUm interiori lenlalioue
carceres, et amissiones reruin quae sunt vilcs <et cnpitur, dicat quoniani a Deo tenia.tur, quasi Deus
irahsilbriie, ei amalbres earum piinieiidi.) Glorielur, immillat malas cogilationes. Exleriorem quippe
inqpil,. divcs in Itumilitale sua, quia sicut flos feni lenlaiipnejn vmmiilii Deus ad suorum probaiioneiii,
trantibii. Ac si dicalur Glorieiur. ironice ; quasi interioremvero qua ssepe concipitur fiirtum, adiil- *
non debet gloriari in sua gloria, qua superbii,.el leriuiii, homicidium, non iinniillil, Deus. lterum
alios deprimit, quia fiiiienda est, et liumilianda iu dicit: Deus enim iritentatormalorum est. Acsi di-
itiferiio. Vel glorielurin liuinilitate sun,id est non ceret: Deus non est immissor lenlaiionuni. Triblis
superbiat, sed humilibus (80) subserviendo, et.iniT mbdis tenlatio agilur, scilicet suggeslione hostis,
iiisirando al.is d'e diviliis suis. Qiipd sinpn fecerii, delectalione, vel etiaiii consensu nosirie fragililaiis.
'
cito gloria ejus sieut flos leni lransibit. Divilem Quod si suggestioni non conseiilinius, tenlaijo
vocat illuin, qui lolam spem stiain in diviliis ponit. Q nobis ad viclbriam provenit. Sed si sugge^tio illicit
Npn (81) liocet diviiias habere, sed.ainare. Jtistus deleetando, jam oflendinius, sed nondum riiorieiu
ergout pahna florescit (Psal. xci), iiijiisiusjitfeiiiiin iTicurrinius. Ac si deleclationem concepti in corde
arcscil; quia ille niaiict, hic cito Iransil. Flos jtisti facinoris sequiliir.parlus pravae aciionis, jam nobis
spes, quse! fruclum exspe"clat, radix jusii charilas, -niprlis reis viclor hostis abscedii.- Seqiiilur : ipse,
quae immobilis manei. Radix niali lioiniiiis cti.pidi- scilicci Deus, neminem lenlai, idest nullum in leii-
tas, flos ejus deleciaiioieiiiporaliunv rerum. latioiiem ducit. Duo suiit genera leivialionuin, unuiti
"-Exortus esi ergo sol cum ardore, et.are}qci'. [e~-: videlicet quod lenlalum probal, sicul lentavit Deus
num, et flos ejus decidit, el decbr vuttus ejusdeperiit. Ahraham (Gen. xxu). Aliud qiiod decipil, seciiiidiiiii
Vere flos ciio transibii, quia sol justilise Cbristus, qtiod Deus neminem Jeiiiat. Unde aiiiem leuiaiio
curii ardofe exoriits arefecii fenum ,et lunc flos oriatiir, subdendo nianifestal, dicens: Vniisquisque
ejus decidil. Deciilenie flpre iota pulchritudo feni tentalur a concupiscentia sua abstraclus et iiiecius.
periii, decor vullus ojus deperiit, lionor videlicet Ac si apertius dicerelur: A Deo nullus, sed jioiitis
sscculi, amicitia el cseiera liujusinodi. Ardor solis uiiusquisque lenlatura concupisceiitia sua, vel cmii
advenlus est severi judicis, vel in morte cujusque caro suavia sibi quseril, vbi cum diabolus inceniiva
;
Impjrovisus, vel iii judido commuiiiler, in quo ju- ]) iniiiiillii, a rcclo itiiieieabstractus et illeciusnd nia-
s;us ut arbor fruciifern mauebil. lla et dives iri Iiini. Deindci inquit, concupisceniia citm conceperit
iatteribUSi suis iharcescei. Yiae diviiis lein.poralia parit peccalum, id - esl Cum conceperit deleciando,
bona quibus heaiificari quseril, quse cito deslruen- velcoiisenliendo, perducil ad aclum inanifesle. Se-
luf. In siiis ergo iiineribus iharcescel dives, id est quitur: Peccittum vero; cum coiisuminalum fuerit,
Sii aclibus suis peribil, quia iter Doiniui recttiin general mpttem, id esl ciiin peracliiih.ei coiisuetu-
aiiibulare neglexil. Oimie igithr gaudium, ul supra- tline coiisuinmaiuin fueril, generai inorlem; quia
diclUm est, ex;slim;ire debenf lideles Clinsii,- cuuv.. sicul qui tentatus sujieral, prseiuiuin viiac acquiril;
iii lenialioiies varias incitleriiil; qtiia si animus ila qui -coiicupisceniiis illeclus superaluiy merito
-tenjutioni non ce<jil, magnuin sibi ex illa quisque ruinam iriorlis'' inCurfil. Cuni super liiiidameiiliiin
leiiUtlus prsciiiiuin acquirit, sicui beaius Jacobus ligna, feiiunij slipulain cdificamus, diabolus suppo-,
(79) Quse uiicis inclnsa apparent, adducil Glossa , (80) Glossa humiliet.se.
ad expoiiendu illa yerba : Deqtus vir qtti sufferi len- (81) Plus enim concupisceiilia mundi, quant sub-
ttiiiviiein, elc; aitquc : iVo7isoluiri verbera... clebeiis sicmiia nocel. Bernai.dus, scu Gaulridusdeclam. De
vut, sed e{ amissiunes;, eic. cblloq. 'Simon. cumJesu
189 EXPOSITIO IN EPISTOLAM B. JAC03I. 190
nit incendiuni. Sed si sedifleamiis aoriim, nrgcnjiirii, A } Quasi djceret: Omne bonum est a!:pep.-ef non nie-
lapides preliosos, tenlare non. audel, nec; laineiv rilis tiostris ;ttl hoc accessiniiis, sed soln gralia di-
onvnino desisli l, sed sedeCi« oecutlisui inlerficidt in-, vinac voliiniaiis. Dicalur
ei-go apeiTius: Voluntaiie
nocentem (Psa/.ix). ..... posi filios tenebraruhi gciinii nos per aquani
rege-
Cassiodoms: Sedet quasi cum mora in insidiis n.eraiionis in filips lucis: Verbo yeritalis;' in do-<
cuin divitibus hujus saeculi quos diiabii, el muneri'.- eiriiia.eyangelii, atl hoc videlicet, ut simits iiiiliiim
. bus cuiiiulahil, quorum falsam felicilalem adalros aliquod creaiitrw ejris; iicpervhanc scilicel geriiiu-
decjpieivdos oslenlabii. loinsidiiV dico pbsiius iir. ram: piitemus nos esse qiiod ipse est, setl quemdaui
occullis; idestin aiiibiguis.-ubi noiv facile inielligi-: priiicipntum iii'crealuris ndoptione nobis.conces-
lur quid appelendu-m sil, quidye non. Potest lioc vde sit> Qiioilatnmodo princeps est boiuo oiiiniiim crea-
diabojo, ut siipradic-tiimest, intefligi, po.tesl ef de liirnriui), qtiae sub tcelo siinl. Unde nlius iranslator
quolibet impiu hbmine, fidelibus Ecclesias Jiisidianle, •ait: <7f simus inilium aliquod creatiiratuhiejtts.Sit*
•iidverli. Augiislinus: Ad quiil sedel impiusTil insi^-l .pfa riioiuiil ad tolerantiam leiitalioiuim, deiiiceps
diis? Videlicei iij intefiiciat jniioceiileiii, ex iiino- iuornlibiis instrnii prscceptis. AH eriiin r Scitis, fta-
cenli facieiido iiocentein. Deinde expoiut insidias : tres mei.dilectissimi. Quasi diceret.: Scitis quod a"
ejus diceus: Oculi ejus inpauperem respiciunt: irisi- . vobisipsis habuisiisad yiliu Inbi, aDpiuiiio supeiiia
diatur quasileo in spelunca sria (Ibid.). Quasi dice- gralin illnsliari-, ,et cum iiiitium Crealurse! -ulTjuod
ret: Oculiejus rcspiciiiiit •'Velut-icuin misericordia gcniti estis, in vobis- perseveret. Sequitur: Sit
et atfeclu in pauperem. Veialiossic deeipil, quia ; aulem omnis Itomo ye-lox ad audietidum, lardus au-
ocufl ejus respiciunl-crudeliler in pauperes spiriiu/ leritad loquen.ium, el tarclus adirum.kc si dicerel:'
quoruin est regnum cceloriun (Maiih. v), qiiia justis Sil oiiinis homo tardus ad Joqlieiidum, 1iic videlieef
et pauperibus spiiiui jnax.iuve insiiliatur. El ipse anle teiii])iis piscsuninl doceie; el tardus ad iram,
iiuabscondiio irisidialur.quia ille nescit qui deci- id esij til sine causa non leniere irascaluf, vel con-
pilur.Ipse dico quasi Jeo;exist;''ns'propter vim in- ira siibditos peccantes, vel conlra quoslibet fratrcs,
spelimea sua, scilicel proplcr doluni. Iteruin benius vci conlia fclicitatem malorum, quia maliiriias sa-
Jacobus corisolans, liorfaiUr fuleles-,. dicens : 'Nolite pienlite noii nisi tranquilla niente percipiitir. Et
itaque errare, fralres mei.dileciissiihi. Ac si diceret: qui.iralusjudieai, eliamsi juslitiain judrcal, tameu
Nolit.e.errarcexisiimando,' quod lesiaiiieiiia viiipi diviiii exainiliis jusliiiani, iiiquaiii pefturbaiio iipii;
rum a Deo procedanl; et-idep a nobis disseiilire i. cadil^ non polcsl iriiiiari.Qriare? Qitia ird viri ju-
iion debetis, quia niliil imilile, sed quod.vobis" est v„ stiiiam Dei non operatur.
liecessarium ;suatleo.,-.Et". quia. peccata iion"sunl a.: 1 liomo ifacundus, eisi apud homines videaluf
Deo, :sed virlules,. recle subjiifigit, dicens:_ Omne': - juslus, apud Deum tahien: esl injustus. Propter
dalum optiiniiiii, el.omne donumperfeeium desursiim::• qubd abjicieiiles ,- inquif, oinriem iirimunditiarh; et
esl descendehs a Palre titmiiium., apud quem non abuiidatiiiam maliliw, in 'mansueludine suscipiie in-
esl transmutalib, necvicissiiudinis obumbratio.Qs- silum vetbum quod .potesl salvare animus vestras,
lenso quod Viiia non a<Deo, scd 'ajiiobis-ipsis sunl; . Monuil adlnquireiidaln doclvinam ; !adqilanv srisci-
ecOntra,osieiulit quia quidqiiiil boni Tigimus, non a .piendam.et ul ea pbssirii prolicere , Tioriaiiir ad
nobis, sed'*exDeb est. UndePalreiii luminum vocai, nuiiidiliain corpbris el animae ; qiiia qrii iipii decli-
id est auclOreni oinniiim spiiiiualinm (lonortini. iiiil a inalo, non pptesl facere bontini. J)icaiur ergo
Dicaturergo apertius: Quia igiur mala non a Deo,;; apertitis : Propter quod ,<id esl propler illud quod
sedpoiius bpna oiiuntuf: Onthe dalum oplintum,,:ul, sujvradiciuhi est,' atienii debelisesse piius ad au-
castitas videlicel cl alise virlutes, et onine dotium dienduin , deinde ad docenduiri, abjicienles oninem -
pdrfectum, id esl exsecuiio. ipsaiiim virluttim, vcl;: imiiiuntlitiani, nninia; videlicet et cbiporis, el abun-
viia"icierna quseesl perfecla, desursum est, descen-:, daiilinm in:tliii;e. Maliiia proprie ad inleiioris liomi-
deris aPatre iluminum-qiiasi rndius a sole,;apud \p nis pravitatem fespicit.. Vel aburidaiitia, id est ma-
quem.notiesl iransinutalia, id esf in cujus iiatura Jos hoiiiines abhiitlanies in iiialis. ln iharisuetudine,
muiabiliias nuila esi, sed ideiiiiius, ei 11011solum videlicet conira iram, .suscipiie ihsituni verbiim
in; naiufa, sedetiam in lai:gitijiie donorum; quia: cum iiiagno hoiiofe-,- qubd vestris cordibus vpfaedi-
sola dona lucis, el non lciiebrns iniinittil crioiiiin; cando inijioniiiius.' Vel verbum quod iiisituni et
nec vicissiludinis obumbratia, i|iiia lumenejus- aiiqua seiiiihaium esl in die redeniplioiiis, quaiido voSge-
umbra lion inlefciditj ul aliqria mala iniinitial, sed • intil Deus, quod poiesl salvare ariimas vesiras,
seinjier bona lucis dona. !u nobis aliqiiando sunt-• cliani si in corpore leiiiaiionein Vel irioiiem pali-
Dei dona, quse supervehieniia obumbrajif peecaia, niirii. Et iion soluni auditu illud suscipite, sed etiam
quse non sunl in Deo. Datum referlur ad rialiiiam, opere inipleie, quia hoh audilpres Iegis justi sunl,
donuiri ad graliam; et datum fpsi'-'honiini, ilonum sed facfores (Roni n).
graiiscDei solei ascribi: sed elbonum uaturae a Ileruiri consulendo subjTirigii, diceiis : Esiote fa-
Deo. lterum DeT beneficia rediicit ad memofiajn, ctores verbi,et uon audjtores lanium, fatlenies vosiheli-
ciun siibjuiigit dicens: Volunlarie genuilnos vcrbo psos. Quasi dicerci: Nuiic pcrfeclius siisci|)iie, et
veritalis, itt- simtis iniiium aiicfttod creaiurw ejtis. ojicrihus iniplcie, quod in inysterio ieiictisi Ac si
101 S! MARTINI LEGlONENSiS , m
palenier dicat: Estote opere factores verbi.cl non i\ guam Tefrenale. Ilerum misericordiae opera coin-
auditores lanlum, fallenies vosmctipsos , si per so- mendans, subjiingit diccns : Religio niurida et im-
luin ~:andiluni yps salvandos putalis; .quia si tjttis mqculata apud Deum elPalrem, hwc esl: Visitare
auditor esl verbi, et rion,''faclpr, hU compdrabitur pupillos et viduasin'tribulaiioneebrtitn ,'et immacu-
viro consideranli vutlum .nativiiaiis sum in speculo, tqtum se cusiodife ab lioc .swculo, Ac si.-aperliiis
corpoiali .scilicet,, ubi sola! umbra 'relucet. Allego-, diceret,: Religio miuida in cordis inlenlione, et im-
rice : Qui -proponit in animo suo considerare iri liiaciilata operis exseciiiioue, apud Deum et Patrem,
Scripiuris, quasi in speculb, vullurn naiivitatis suse, qui non fullilur iii disccrnendo , sicut liomines, cl
yidelicet qualitcr sii honio riaius, quam fragilis, yel ~flliis pie consulit et reiribuil, haec esl; Visitare
quid.fuiurus, quain brevis aivi, in quantis miseiiis piipillos, id eslsuccurrere eis qui carent praesidio
• positus, compunclioiiem magnain el voluiilnlcni palrum. elyidttas, fluvbus.^deesl soiatium niarito-
pcenitendi conlraxil, et slalim aliqua seducius len- rum, in iribidaiione eotum.i, id est in .tempore tie-
lalione , obliviscilur compuiiciioiiis, el ad peccata cessilatis de quibus diciluf : -Quandiu fecisiis uiii
redit; cujus iiiconslanliaj coiHparalur, qui lijicnier. .de his frairibusmeis minimis, mihi fecislis (Maiih.
yerbiim aiidil, et implere negligit.-Ei esl simililiido xxv), El immaculqlum se custodire ab hoc swculv ,
iiiterillum qui sponlc sua,sine dociore, sead.Scri- munditiam cordis conservando- ei prava opera fti-
ptriras apjilicuit, et illum , qui <abalio Scripiiirns giendp. Quia dixeral factorem bealum , niinc qii;e
audit, cumneiiler imp|everii»,Seqniiur : Considera- facta niaxime placeant dicit, scilicei misericordin
vil se, et abiil, el siqlim. dblitus est qualis ftterit. etjnnpceiilia. Namin eo qtiod pnpilJos -ei viduns
quia videlicet non rein, sed splnm iimbrnm vidit, yisilare jivssit j cuncla, quae ergaproximum .agcre
sicut ille qtti hnbet solani verboruin umbram, et debcmUs, insinual; quod immacuialos a saeculoju-
non corpus operis.. Puer cuiii riascilur , vngii, per bct custodiri, universa ,' in quibus uos castos ob-
quod indicatur dolor animse , quae in vita iulrai ad servare decet.JBSlendiii iri quibus snntel ea quae
iniserins carnis, qiiem dolorem poslea. obliviscitur siipra obscrvare monuil, utJardi ad ioquendum; e.l
consueta illecebris carnis. Sequilur : Qui auietn tardi adiram. .. . : '.':
- ,Seq\\\lur:Fralres'mei,noliiein
pertpexerit in legem perfeclam liberlatis, el permdn- personarum ac-
terit in ea, noh audilor obliyiosus. fqctus, sed facttr ceplipn.ehabere fidem pomini nosiri Jesu Cltrisliglo-
operis, litc bealus.in facto suo eril. Quasi diceret.: riw. Qnare? Quiamundus paiipcrem abjicit, divitciu
QuT solo auditu pulat se salvari, fallilur; sed qni colil; fides Cluisli e contrn docel, quia oninis gloria
perspexerit in legem perfeclaih- lijje.rlalis. id.est Cdivilum tanqiiam flos feni (I Petr.i), misericordia
auuiendo verbuin Evangciii, et permanserii.in ca ycro in panperes florel in SDiefiiuin.His yerbis bea-
coiiliniialioiie opeiis, iioii aiiditoi- obliviosus faclus, iiis Jacobus ostendil, quoniam hi, qiiibus scribebal,
scd factor operis ; Jiic bcaius non in auditu, sed iu fide imbuii sed operibus vacui -era;:t; ct eleemosy-"
Tacto sub erit Jn Tulurp, eliainsi hic esl miser. Le- nam, quam pravdieabant, non patipefibus propter
gem"pKi'fectam libeiiaiis graiiani. vocai Evangelji, a;terua, sed djvilibus propler temporalia com-
quae perfecte liberos fncit a serviluje. limofis. ,Qui, moda faciebant. -Unde eoS redarguens"- Dominum
legem leiiebani, in tiinore sei-vicbnni; quia quisquis glorise noniinai, ut ejus jussis Obediatiir, qui sem-
" eani
.iransgfedjcbaiur, sine Uiiseratione lapidaba- piterna glbria remunerat quidquid pro ejus ainoic
tur. liavc lex iieminem ad petfcciuin perduxii, quia, pauperibus daiur. Quicunque divilem propler divi-
elsi cogebal liinore serviie, non dabal grnliam.ul tins cligil, et pauperem propier pauperlatem abjicit,
- coinpleieiur aniore, ef a pa-nis inferni noii polerat in uiroquepeccat.Undeet rectesubdilur: Etenimsi
liberare (Hebr. vii). Sed.charitas , qnae datur. in inlroierit in conspeciu vesiro vir aureum annulum ha-
Evangelio, mittit forastiinorcm , cl.diicil ad yilam beits in vesle•candida, introieril aulem el pauper in
(1 Joan. IV). lteiuui ad illoiitin inslruclionein sub- sordido habitu, et inlendatisin eitm, qui estinduius
jungit, dicens : Si quis pulal te religiosum esse . non D vesle prmclara, et dixeritis ei: fu sede hicbene; patt-
refrenans linguam suam, sea seducens cor suum, peri uttiem : Tu sla illic aut sede sub scabetlo pedum
hujus vana est religio. Monueral superiiis, ul ver- meorum: Auguslinus: Si lianc dislanliam sedendi et
.lium Dei non audireiit splum, sed eiiam implefent; slaridi ad lionoresccclesiaslicos referanius, non esl
iiiinc autem ul undique nuinijos reddat, addil nibil putanduin!,leve essepcccaiuininpersonariim aeceji-
valere haec omnia , nisi etiaiiv lingiva refrencttir a Tione liabefe-"fidem Domini gloriae. Quis eniin feral
deliaclionibus, ct hiendaciis, ac ljlaspliemiis, slul- eligi divilcin adsedem hdnorisEcclCsise, conlempio
liloquiis, alque mulliloqiiin, qiiia co rrumpiint bonos paupere iiislrucliofe ei saticliore? Si aiitejn ile
tnores colloquia mtita (1 Cor. xv). Dicalur ergo.aper- quoiidiaiiis consessibus Joquilur, quihus diflerenler
tius : Si quis pttlal se ieligiosum esse, pcr fidein scir diyiies. et pauperes suscipiriius , qujs non h.ic pec-
licei, quam hnbol, eUopcra fidei, non refreiianslin- cat ? Non tainen peccat, jvisi cuiii apud senielipsum
gtiam.stiam, sed seducetis cor suum, iion inlelligcns iriius ita judical, iil ~elei lanlp melior, quanlodi
sc puiiiendum pro peccatis Jinguse, Itujus vaha est iior illc videalur; hsec •enjm yideiur significasie
religio, id esl inulilis, vel iion nuiiula. Qunsi di- sulidendo : Nonne judicatis apud. nosmetipsps, et
«ercl *.Non sohini .siiis faclores.veriii, sed et lin^ facli estis judices cbgilalibnum iniauarum, id e&ilui-
103 EXPOSITIO IN EPISTQLAM B."JAC0BI. 19*
maiiarUm ? Attdile, inquit, fralres mei dilcclissimi, A . Coniempiibile csse pcccatum 111lvac unn re legem
nonne elegit Deus pauperes in hoe mundo, diviles transgredi, consequenternddidit, diceiis : Qutcttn-
autem infide el hmredes regni quod promisit dijigen-. qitetoiam legem observavetit j offendat qutem in
tibus se? Pauperes elegit Deus diecns : Nolile ti- " iifi.o, fuctus est omniitm reus.
mere, pusillus grex, qupniam carnptacftit Pairi vestrp ACsi dicalur: Quicunquetolamiegem observaverit,
dare vobts regnum (Luc. xii). Nam el ipse Dei et id est in animo observare proposuerit, offendat
Virgiiiis: Eilius panperes -elegil parenles, quorum autem.in- uno, non ex humana fragililnle, sed re-
oflicio secundtim. carnem niiliireiur<.:Dicalur ergo. putando Jeve esse, factus ett omnium. reus apud
apertius : Audite, fratres mei dilectissimi, id esl dl- * Deiuii, qui nibil diniiliit impunilum, el scit qiiain
ligenlitis attendiie, quia non qlii ditiores in saeculo, neccssariam legem Tlederit. Qui enim dixit,- -Non
nieliores sunt in examine bivino; 'et ideb pauperi-r -. mmchaberis, dixiVel Non occides. Qui ncgJigil man-
bus non praeferendi. Nam Detts non diviles, sed datiiin, credii illud inaniier a Deoesse conslitutum.
pauperes elegit, id esl humiles pro .conlempiu re^ Quod sinon mcecltaberis, occidas autem, factus es
rum visibiliuni, fide auleni invisibilium diviliafum tramgressot legis, et ita contemplor legislatoris.
mundo despjcabiles appareni, sed hos' tamen exspe- fBanc sentenliam ex. simil) videamus. Si qnis me
eialione fuiuri regni prae.claros reddidii, et nobiles> B offendefel, omiies fralres: etaniicos meos iii-.me.
Vos, inquil, exlionoraslis pquperem, .dicendo, vider pfleiiderel, el quodainmoilo conlra; omncs peccaret.
licet : Tusia illic-, aul sede sub scabello pedum Sic ille qui uuurn mandatum ;iiegligit,; caelera quae
meoruht. Sequilur : N«nne diviles perpoientiam op-. cpmpleta videbaniur adjuvare, sibi inutilia reddil.
primunl vos, et ipsi^traliunt vos ad judicia f Ac si Vere qui in uno offendii, transgressor lotitis legis
diceret : Diyiles per polenliam opprimunt vos, esl, quia peccai, el contra a.uclorem legis, queni in
hona aufereiidoet verbera dando ; etiam ipsLlra- sua lege negligil, et conjra cjvaritatem, quse est
liunl vos ad judicin , et sine causa faciunt con- causa el quasi maier- lotius Icgis. Vel aliter : Char
demnari. Iloc loco apertius ostendil, quos divites ritaS est pleniludo legis, in ciijiis.praeceplis toia lex
superius dixit; scilicel illos, qui diviiias Cbrislo pendet (Maith. xxn). Qui ergo coriira charitatem
prseferunl : el ipsi, alieui a fide eos, qui credunt, faci.t, merito onmiunv reus esi. Nemo autem peccat,
jier potentiam oppririiunt, ei ad judicin potentio- iiisi contra cliarilaiem fncint, qiiia nec Deuni yere
rtim irahunt. El esi aiia causa, quare non suiil di- diligit, cujus legem diligit, nec proxjmum, in quein
yiles eligendi, scilicet quia- mala ihferunl fitlei. '.delinquii. Quia ergo superius qslenderat eos in
Nonne, inqiiil, ipsi blasphemanibonum nomen, quod _ chai itale peccare, quando riicun t pauperi:; Tu sta
invocatum esl super nos? lloc aposloloriim tempo- illic, compelenter subdit :-.Qui in uno, idest in
ribjispluresgeiUiliuiivefJudseoruni, innxime priores, eharitate oflendit, quae.est radix oninium praece-
fecisse inveniunlur. Bonum nomen, ait, blasplie* plofum, ab oniiiibus-prse.ceplis, quae sunt filii cha-
mcnil, id est salulnre Chrisli nomen, quodinyoca- 'fitatis, accusalur. Cuin ergb npn dicantur paria
lum cst super nos, ad perfeclionem npslram. lteium peccata, nisi forte quia magis Tacit conlra charila-
dicit: Si tamen Jegem perficitis regalem secundum tein, qui gravius peccat, et minus qui levius?
Scripluras, videlicet : Diliges- proximum tuum sicut Sequilur :, Sic Ipquiinini, el siq facite, sicut per,
te ipsttm, bene facitis; si aiiiem personas accipitis, legem libertalis incipientes judicari, Ac si.diceret :
peccdtumoperamini, redarguii a lege quasitranfsyres- SicToquimini proxiniis, et ita eslole eis.misericor-
soresi Ac si aperlius lOquerelur rliceiis : Si legem _' des, sicui Deus vobis, Alilcr : Graylus jiidicalur,
petficiiis regaletn, id esl excellentcm imer aiias; qui Jegeriv Moysi, quain qui naluralcm conleimiit;
secundum ScripturaSj secuiidum videlicet quod gravius etiam qui legem gralise, quam qui legein
Scripturae lesiantur, scilicel hanc •: Diliges proxi-r Moysi despicil. Quasi ergo diceret: Bene loquimini;
mum lunm skut te ipsunt. Quia aspere superiiis. . el bene faciie; quia si negligiiis, gravius damnabi-
de cpnlempiu nmndi locums erat, ei quodainmodo D rnini, quam qui fiierunl leinpore Moysi; quia cui
coHtrarius legi diviiise,. quae oinnes, diligi prapcipit, plus commitlilur, plus ab eo exigimr. Qunndoqui-
ne omniiio coniemiieiidi divites puleniur, subdit: dem maluni esl, propler diviiias divitem eligi,
Quasi propler praedicias cansas non suhteligendi ; .pauperein alijici; ci qtiia boiuim est, propier Deum
sed . tauien<rsi perficitis Jvanc legem,, quae Tlicit, etiain divites diligere, pupillps el< viduas visilare,
Diliges proximum tuum sicut teipsujn, (Lev. xix), ergo sicToqtiimiiii el sic facite. Ilaec ipqueiido et
bcne iacitis-; qula- etsi diviies propier divitins non faciendo curate, utproxiinos diligendb, a Deo diligi
sunl ejjgendi, non lamen propter Deuin mintis sunt inereahvini; misericofdiam impendenles,, miseri»
• diligendi. Siautem-personasaccipitis, peccalum ope- cordia digni existalis. Incipientes, inquit, judicari
famini, redarguti a lege quasi traifsgressores, quai -sicut per legem. liberlatis. Lex libertalis, .lcx. est
lex dicil: Non confundas; personam pauperis, nec charitalis, quam superius regdtehi vo.cavit, qua di-
itonores vultum. potemis (ibid.), Et in Veteri ; festa- ciiur : Diliges prpximum tuum sieut. leipsum, qtia
meiilo dicilur : Nulla eril distanitqp.ersonqrum,ita lege vos Deus judicat, cpin niagiiaih mlserlcor.diain
parvum ul niagnum audietis ; quia judicium Domini donat; quia non judi.caniini per legeio pajiarunv e1
est. (Deui, i). Ne ergp pularenl quibus loqiiebaluf, scrvitulis, sed per legem gratise,.qnso sp.onlanejvs
105 S. MARTINI LEGIONENSIS«'.- T96
vbcat ad pcehitentiam, et peccatii diiriiitil. Judi- A . fideleiri prohare possum. HocToco heatus Jacohns
iihm, inquit, sine misericdtdia \Ui, quinon jfecll probnyit eos, quiopera nori habehanl, vernm fidein
misericordiam. Ac si apertius dicerelur : Opofiel ii()n:habere;,nuiic autem ciijusmodi fidem' bnlicaiir,
vos misericordiler.iagere, quia qui pbluii et rion paiefacit; ne illaiu Taleriifidem magni faciaiil. Ait
fecit iliiseriCordiam anlequam judicaretiif, siue ini- eriim : Tu credis quoniamunus esl Deusibene facis;
sericordia jUdicahiiur. Qno pliis majbrem ijuis mi- el dmmories credunl, et conlremiscuiit. Scriplum est
sericbrdiam a Domino cpnsequitur, eo injustius ertim : Exibant dwmoma a mullisclamaritia, ei di-
iritiigemi- proxi.mo misericordiam hegat, et justius eeniiq: Qttia lu es Filius Dei (Lttc. iv); Sed ,el le-
impieiaiis pcenas iiiit. Iteflim misericordiaj opera gio, qiise; hominenv obsidelial, timens clamabat:
fidelibus commertdans; ait :; Superexhtiai misericor- "Qttid nobis el iibi, F.ili Dei sumnu? Venisii arile
dia judicium (Malih,, V)•: id est siipponilur ei sci- iempuspetdere ttds? Adjuramus te per Deum, ite
licetjudicio.-MiseriCordia qiiasiilluiiiinal judiciiim; nps lorqueas (Maitliivm. Luc. viu). Qui ergp Deum
quia ju<jicium,: qriod csf.xuin misericofdia, pef essenbn credunt, ve) credilum. non timent, d*-
ipsam miSerieordiam commendabiliiis est,' ef magis monibiis Tardiores et prolerviores sunl. -Dicaitir
placet. Sicut /iri judicib dolebil qui noii fecit mise- ergo apertius : Tu ctedis quoniam unus esl Detts :
ricordiam; ita qui fecit, remurieralus exsuliabil'. &beriefacis,'id estnbn improbo, sed tamen non stif-
alque gaudebit. Aliter : Superexaitdi, id esl sup- flcif; elne pntes quod inTioc.aliquod inagnum
: ponitur misericofdia judicio; quia in qup inveiiluin Tacias; riam et dsemoiies unum esseDeuni
credunl,
fuerit opusBiisericofdite, el sj habuerit aliqiiid in ei, qiiod.plus est,"'coiilfeiiiisciipt; Probalp quod
iudicio qub. puhiatuf, lanquam uiid.a niisericbrdiae fides sirie operibus mOftua esi;;ut'evideiitius ad
ignis; ppccali exstinguiiur. AlilerT Supetexaliat boiiam operntigneiii eos iiivitet, elegans exemplum
misericordia judicihm.- Plures' per •misericOfdiam bonav: opefaTipiiis de Abraiiampatrini-clia proponit
; colligrintur, sed qui misericordiam pfsestiiefuiit. illis, quj de cifcumcisione crcdiderant; ut boiiuiri
,Beatienim miserkordes : qiiohiam ipsimisericordicnri - patfem, quasi boni filii in tenlalione et operaiioiie
cPnseqtienlur (ibid.) Sequiiur: Qriid prbderit, (ratrcs iiiiileiilur. A'it enim;; Vis scire', homo inams, quo-
mei, si fidem ;quis\ dicat se lidbere, qpera autem rion marii.fides sine opeiibits mortua est? AUraham pater
liubeal? Nunquid fides poterit salvate «Hw'?-Quasi . nosier nonne ex operibus jusiificatus esi," off^rev.s
dicerel : Dtibeiis bona agere, quia falluhlur, qui filiiim srium Isaac sttper altare? Noii soJum raiioni-
solairi lideni sufrvcere cfediinl, curivtempus habeaiit biis, "sedciiamexemplo et aucioriiate utilur. Licet
operandi. "Solartimifiim lides salvat lioniiiiem^ quae Abriiham per fidein quam Iiabebal, justus erat;
per dileclionem operatur. Sicul'sola verba -pietalis lanieii per Opera quse addidit, ainplius esl jnslili-
niidum, vel csurteiilein ffalremV aUt sorofem jioh caliis; quae nisi fecissel, mcriluin prsecedeiviis fidei
reeieaht, si non c.ibus, vel veslis praebeaiur; ita aHuisissel.- Arbilrabalur "AT)faliani,;qunndo Dlihiii
fides verbo lenus scrvatn non salvat. Uic latius ue suum oflerehai sujier nJiare, qiiod et niortnos po-
opeiibtis niisericordise loquiiur, ut, quos pfaece- leiis esl Deus suscilare (Hebr. xi). Magna tenialio,
deiile seiifenli a lerriierai consoleluf doceridb qui- ciim fllium jiibebatur occidefc; magna fides,: cum
bus remediis expientur quolidiana peccaia, sine eiiam be inoriup credebal se posse seinen accipere:
quibus non agitur praesens yila; ne illi, quiin uiio inagiiiim opuS, ciiin dileclissiniuin noh" tlubilarct
tantum, sed qui in iriultis offenduni, in judicio in- filioin oflefre.vQ()ia ergo illum obiiilit in quo acee-
veiiianlur rei omniurii. Quod legilur, ^i<*crediderit, peral promissibnem, apparet irtagna virlus fidei,
scilicet, ?! bapiizaius fuerti; sdlvus erit (Mdrc., xvi); quia eisi eum offerfet, credebai promissionein iin-
• <ieiide peffeciajquse pcr dilectionenibperatur, est plciulain, quia poieritem credebat Deum eiiam su-
'
liiiclligeivduiii. Ficles ergo, si iioh htibeal opera, qiii- scitare^ morluiim. Quod Abrahain per fidem sine
buSfeviyiscai,' moriua esi in setneipsa; id est con- operibus jilstificatus dicituf; de operibus, quse prse-
tra seipsam ;! quia qriod vefbis promisil, opefibus JJ cedebani, intelligiiur: quia per opera, quse fecis-
'
nbn iinpley.il.'1Sed dicel qitis, vobis videlicef irri- sei, nbii fuit jusliis, sed sola fide.(7iom. iv), Hic de
dei\do:Tiifidemhdbes, el ego opera. QiiiVsidiceret operibus 'agiliir, qtiae fldem sequiintur, per qiiae
beatus 'JaCbbus : Nbn soliiin. propier p.raidicias. aniplius justificatur; cum jani per fidem fuissel
rivtioiies debeiis ad beiie operandhin "incitafi, sed juslus. Uiide Pafilus : Fide Abralidni obtulitjsaac,
pfopter hbc, ;ne ihiproperiurii- Videlicet ah hliis curit tehtdrelur (iiebr. u): H*c oblatin est opus el
'
paiiamiiii; qiiia aliquis assumpta (idiicia tle suis; lesliiiionium fidei et jusiitiae.- Paulus in Abraliaui
operibiis,,ut bstendat solam lidem non valere, iiu- fidei conslanlinm, JncObus laudal operuni riiagnifi-
properandb dical: Tu fide.nihabes sihe operibus,ei cei)Tiam,'quia in ulrpqiie fuif perfeclus Abraiiaii),
ego opera liJei. -.•" el de uirdquein exempliim proponiiur. El ne disci-
Quia efgo rion habes opera, oslende liiihi, si puli Chrisiiaiii, quibus sanclus Jacobus scribebat,
poies, iideui luaivi sine operibus, pef aliqua certa i opera lanli Palris iinitari iion possenl, praeserlim
signa ul credam le esse Jidelem. Sed quia non po- ciiiniriodo nulius cogai filios offerre, addit exein-
leris, cuiii desinl opera, ego ostciidaiu libi per operai plum mulieris 'pcccalricis, qiisc per opera ffiisen-
quae habeb fidein meam, quibus operibus me cssei cordite ctliospiialitatis soluia csta peccatis, et
497 EXPOSITIO IN EPISTOLAM B. JACOBl. m
ajcripla civibus Israenlici populi, ei adnumernla in A audis, in ora nosira mulio magis deljemiisiniliere.
generationibus Snlvatoris. Ait enim : Similiter et Dum simililudinem de equis ad linguam trahii,
Raliab merelrix.iionne ex operibus justificula esisa- convenieiuiam ei facullalem refrenandi liiigiiaiu
scipieris.nuhltos, el qlia via ejiciens.'kc si nperlins ostendit. Qitnsi diceret: Coiivenii ul Tn ofa nostra
djcerel: Similiter, id est non solum A.brahain per frenos eonlinenliae initlamus ad consentieiidum
majora opera, • sed. etiam Raab Jper minora siia . Crealori noslro, ut per linguse custodiam, operuiu
opera esi justificata, suscipiens iiiintios Josue, ei qiioque rectitudinem obiinenmtis. Gorisequenter
alia via ejiciens, ne a viris Jericho occiderentUr. eiiam de navibns aliam proponit similiiudinem,
Raali laliludo. interprelalur, et significafEcclesiam ; duirt dicil tEcce riqves cum magnm sint; ei a;ventis
lide dilalalam. Hujus exemplo monet, patriae per-- validhmineniur, elc.Aliegorice : Magnse naves in
eiiiiiis inleritum cavere per opera misericordise, mari menies hominum in iniindo, yenti a qiiibus
nuniios Chrisii suscipefe, el servareei adJesUm minanlur, appelitus mentium sUrtt, pef qtios naiu-
remiuere, sicul legitur bealus Gamaliel fccisse raliier cogunlur aliquid agere, quo perveniant ad
- bonum finem vel ad malum. Gubernaculum cordis
'(Act.v). , ';-'•'
Fuere nonnulli temporibus aposlolorum, qui rie- injenlio qiia boni, transgressis fluctibris sseculi,
scenderites de Judsea Aiitiocliiam noii hene eriidJti salutis porlum inveninnt reprobi quasi in. Scylla
. inlege fidei, dpcebanl credentesex gentibus dehefe vet Charybdi Jniereunl. -
......,'.«
circiimcidi; el alios errores inducebant, quivet-is Scylla et Charybdis duav rupes sunl irt iiisula
pTsedicaloribiis non parvum laborehT quaeslionis Sicilise, quibus naves alisorbenluf, aul lapdunlur.
cbntulerunt (Acl. xv). Hos efgo ab officio verbi re- (82) • Scyllam quoque ferunt feminam capilihiis
movet bealus Jacobus, ne veros impedianl jiraedi- caiiinis succiriclam,' cuin latralibus magnis propler
catores, Dicat ergo : Sicut monui vos, inqTiil, ad frelum Siculi mafis, id esi Sicilise, in quo navi-
opCra misericordise facienda, sic iuoneo ad vitandn ganies veriicibus inse concurrentium Undaruiri ex-
stulta magisteria. Noliie ilaque plures magislirfieri terriii, lnirare exislimaiit tindas, quns sorbentis
fraires mei \scienies\, quoniam majus judicittm su- isesius yorago collidil.i Ui ergo supra dicium, est>
mitis. Qui indoctus pflieium- doceiidi usurpai, et Scylla el Charybdis dua; rupes suni iri mari Siculi,
Chrisium noii sinceriter iiuniiat, majorem daiiina- id esi Sicilise, iiiriuniera iri circuitu Iiabentes la-
lioneiri mereuir, quam si solus in sUo scelere peri- libula aquas absorbentia vicissim el evomentia.
ret; sicul c coiilra qui beneministral, gradum sibi' Quas diim iiiferdiun absorbent ei evomunt, videntur
honuni acquiril, Dicat ergo aperlius hic saiictus Q a Irniiseiinlibus qitasi mullorum- canum voCes lai-
Apostolus : Noliie plures tnagistri fieri,' fraires mei. trniiliinn. Unde iiTprpverbio dicilur : Si: evasisli
Quare? Quia in muliis offendimus omnes. Vere.pe- Scyllani, cave ne iricufras Charybdihi. Sicul ergo
riculosttni esl, quia non lanliim vos minus er.udiii, Kiiperius diciuir, bona ihieiiilo: est gubernaculuni
sed rios omnes pi-;Edicatoresetiam mnjbres in ir.Ullis cortlis, qua boni sahitis poflhm •iiiveniunl, feprobi
oflendimus. alii videiiccl male vivendo, alir male vero qusisi Scylla vel Charybdi per-malain in-
docendo. llis-et aliis inOdis se illis connumerai, ut tenlionenv Jnlereunl. Quia ergo boni pbjtUhi sa-
eos liberius arguat. Aliter jusius, et-aliier maliis lulis invcrtiunt, ei mali cito intereunt, recic sub-
oflendit. Jusliis fragililale cainis olfendit, elTamcn jnhgitur : "-. ;
juslus esse non desinit. Ujide Salomon : Septiesin lia el lingna modicum meriibrum jest, sed magna
die'cadet justus ei resurget (Prov. xxiv). Sicul ergo exaltai, id est inngna praiiiia, si iinpetus dirigentis
quoiidiana cst offensio, iia quolidiana orniioniim bene enm gubemal; si aiilein ninle, sibi suisque
ei bOnorum operum medela Cunclis cst riecessaria. magha perdltioiiis.exaltal. Unde Saloiiion ': Mors
Iinpii vero post oflensioneni coiruunl in malum. et vita in manibus lingum (Prov. xvni). Lingua
Sequitur: Si quis in verbo non offender.it, liic.per- exahai vitam, si bene docet Ecclesiam; exallnt
fecius.estvir. In verbo illo videlicet, cujus ofleri- !D'aulem morlem, si ihale.Agit namque cpivtra illos.
sioneui hiimana potest viiare' fragilitas, ul verbrim \ qui vita-el scieulia desiituli eranl, el docCre prae-
detractionis, snperbi-je, jiictaiiliie, sed el oliosae et suinebanl. Qtiidam libfiTiabeiit;: Et hiagna exsultal;
superfluseToculionis, qui non olTendil, perfectus est ; quia-cscieroruiii, scilicet •verba etseiisifs despi-
vir. Ac si aperlius loquereiur dicens.: In multis ciens, singulariter se esse sapieiitem jactat et fa-
offendimus, quia istis et multis aliis modis, et idep . cunduiri. Unde ;dicitur.: Nolite.muiiiplicare loqui
. non suraus.perfecii, quia ille .lanluin' esl, perfectus, tublithia, glorianies »(J Reg.n), Itefum de igne
qui iiTvcrhp non oflendii. Uac\sententia vult osten- - -xenipluin salis congruuin pouit cum suLjiingif:
dere ineviiabilem verW oflerisipnem, ut iiriperitos Ecce quanlus ignis quam magnam sitvttm incendit'.
delerreal, ne cupiant prselationem, quia qui cujrit \ Et lingua ignis .esi, universitas iniquitatis. Sic. et
pneesse, oporiet aliis.peiTectioreiii esse, ne offeii- lingu.i iiKoniinens magnaiiv boiiorum operum.ma-
dat, dum debet prodesse. Iierum dicit: Si frenas terianv perire facil;_ei cumfere impossibile.sit !vi-
•equis in ora.miltimus ad cpnsenlieiidhm nobis * sub- lari rpeccaluiii eiiani a peffectis, iion quilibel ap-
"
(82) Isidor. lib.n Etyin., cap. 3. .
i£9 S. HARTLM LEGI0NENSI5 200
peiere debet myslcrium. Et tingua, inqnil, ignL esl k nliqua andiamus (8o). < Aspis, inquit, vocata, eo
univmitas iniquitatis: f[\ua virtulum videlicct silvam quod morsu venenum immiltat cl spargat; lat
male Ioqnendo devoral, et per eam cuncla fere fa- eniin Grscci venenum diciinl, ct inde aspis, quod '
cinora, aul concinantur, ut latrocinia, slupra; aut morsu venenato inlcrimat. Htijus serpcntis diversa
perpelrantnr, ul perjTiria, falsa leslimoriia ; anl genera suut el species, ,et dispares effectus ad
defendunliir, ul cum quilibet iinpiirus exciisando iiocendum. Fertur (84) aulem aspis •cuin ctepeiit
sceltis quoil admisit, simulei bonum qnod non fe- pali incanlatorcm, qni cam qnihusdam canniiiibus
cit. Sequittir : Lingua consiiluiiur in membris no- evocat, iil illam de -caverna producai; illa cum
slris, quce'maculai tblum corpus noslrttm;,et in- . exire nbliierit, uiianTaurem in lerram premit, alte--
flammai rotdm >nativifatis , nostrw inflammqta ad ram *ero cauda obturat, et operit; alqiie ila yoces .
gehenham, id, esl cohlaminal tolum cursuni tempo- illas magicas non audiens, npn exil ad incantaio-
ralis viiav quousque ad morienv, velut currenle rem. Dipsas genus est aspidis, quasLatine siiula
rota,«agitainur. Vel ideo rolam nniiviialis noslrse dicitur, quia quem nionibrderit,' siti pefii.Hyphalis,.
dicii, qiiia merilp prinisc prscvaricationis ab jnjefha genus esl aspidis dicta, qiiod soiiino necat: hanc
stabjlilaie projecli, huc. illucqne vaga merile rar sibi Cleopatra apposiiil, el ila morte quasi somno
" soliila esl. IlxmorrhPis
ptannir; ubj periculinh, vei.ubi sit .salns, prorsiis aspis nuiiciipala, eO.qupd
ignoramus. InflammaTnr Tisec rola nativilalis igne snngiiinein sudet, qui ab ea percussus fueril, ita ut
linguae, ciiiii viiiiim riniivse periurbatioius inepiis dibiolulis ven|s, qnidquid yiiae esl, per saiigiiinem
eliain-et ivoxiis sermonibus maculujur, Iiiflammqta, evocel. Grsece eiiiln sangnis «l^» dicilur. ,Presler
iiiquit,, ad gehennam. Sicul gelveiiua semper ardet, aspis semper pre patenli et;yappranie currit; cu-
sic.et diabolus, ,prbpier qiiem facla esl, iibicunque jus poetasic hieniiivit:! . ."..
sil, yel in aere, veT subierrai secum ferl tprmenta draque disiendehs avidus fumanlia ptesler.•... .
suaruin jKiennrum, et flaiiiinarum; cl- hac jiccna Quenv hic pefcusserit, distendilur, enoruiiqiie cor-
commotus, llaininain viiiorum suggeril liomiiiibus, piileiilia iiecnt, extuberauim eniin putredo sequitur.
et ea quae invidendo eis. suggesserii, per linguse Seps, labific-us aspis, duin momorderit hominem,
iiicoiuiiieiilinnv aperit, el per cartera membra ad staiim euni coiiBUinii, ita ulliquefiat lotus in ore
effectuiii peiducere cogii. lierum-niaiigiiitaleni iu- scrpeniis! >
(loniiue linjju.e npeiiius oslendens, d}cit;-.Oinrtis llis breviier de aspidum generilius diclis, iterum
mtlurd besliaruin, et. volucrum, et serpentium., et Hispaniarum doctor Isidorus de ligridis nalura,
cmlerorum dqmatur, el domiltt; sunl q, natuta liu- .«'cujus superius Marceliinus itfemoriatn fecit, nobis
mana; linguam aulem nutlus hominuin domare po- aiuiire cupientibus ad Dei laudem, qui in suis crea-
test,Jnquieium m.alum, plenaiii veneno mbrlifero. liifis alque operilius semper est mirnbilis, aliquitl
Lingua prayoriiiii bestiis ferocitate, yolucribus.levi- dicai (85) :,< Tigris. inquily vocatur propter. volu-
lale, serjieiilibus virulcntia praccellit, Sttnt quidam crerii fugara.-lla eiiiinPersae el Medi sagiltain no-
bestiales, qui cxacuuni ul gladium linguas suas minaiit. Esl eiiiin besiia variis. (iislinc.ta maculis,
(Psal. LxiiiJ.; sunl volaiiles, quiponuni in ccelo os viftute ct velocilate mirabilis, ex cujiis noinine
suuiii, el qupruui os loculum est yanjlaiem (Psal. flumen Tigris nppellntur, quotl rapidissimus sit
LXXII); sunl serpciitini, de quibus dicitur: Vene- omniiim fluviofum,.» Hps nvagls regip Hyrcania
liurn aspidiim sub iabiis eoruin (Psql. xin). gighit, quae juxia Fison fliiviuni esl posifa. Solent
Legimusin Pliuio iiiiinanissiinaiii aspiderii in ^E<^y- prseierea- feminas caiies, id est caiellas, nociu in
plo a p;itrefaiiiilias domilam quotidie de caverna silvis aUigaias adinitii ad ligridesbeslias, a quibus
sun egressam, ei a mensa ejus annonam percipere insili, cf nasci ex codem felu: canes, adeo acenri-
soliiam. Leginuis in Mnrcellino, ligridcm mansue- , mos et forfes, ul i.n. suo! complexu leones proster-
tainfaciain, ab Iridia.Anasiasio principi jnissam. nani....:
Aliqui siuit besiiales seiisu ef opere; aliqui volucres D! Linguaergo pravorum, ul supradiclum est,'hesiiis
insiabililate; alii serpenies astutia nocenili, quoruin ferocilate, volucribus leviiale, serpeiuibus virulen-
liiigttnm .diflicile esl a jiiagisirp refreiiari.-Linguam lia pfsecellit ; quia ab humana nalura besiiai do-
ergo nullus boniiiiuiii domnre potesi, id.esl nullus do- lnaniur, et pravorum linguae domari etiaiu a per-
clorum pptesi, coliib.ere linguam .vetbosorum sub- .feclioribus magislrisnonpossunt. Idep et nps has
dilorum. lnqiiietum. iiiatuni, id esl iion pplesl do- ferocis.slmas hestias huic Ietlioiii inseruiinus, ut
mari, quia noii quiescil in UJJO,ul solus linguosii; prudens leclof facile inielligere possit, indomila lin-
peccel, scd serpil more yeiieni de. uno in aliun .guaergn se el proximos quam gravis, qnamque
traiweu do. inorlifera pesiis sili In ipsa^ ut ait beatus Jacobus,
Quia leciio Plinii superius .,mansueiam nobii benedicimus Deum etJ^airem: et in-ipsa maledicimus
- aspidem admempfi.am reduxit, laiius, si placet, tlt hpmities, qui ad isimililudinem Dei faclt snnl. Quasi
ejusdein serpentis naiura, heaio Isidoro docenie diceret: Jn ipsa benedicimus Deum el P.atrem : gra-,
(85) Lib.:xn Eiymblog.;c. 4, el vide notalionei Deexcahialis serpenlibus.
Grialii iu liiiiic locum. . (85) Lib. XII Etyti}olog.t cap. 2.
(84) Videsis hac dc re dissertalioncm Calmelii
201 EXPOSITIO IN EPISTOLAM B. JACOBI. 202
tias videlicet agendo, Jaudando : et in ipsa dfitra- A bene operari, quam alios docere, ul bene conver-
;;hendo maledicimus homines ; quia qui delrahit. fra- sando inter vos, exemplum aliorum possil esse ; et
iri, provocal iJlum ad nialedicendum , de cujus ve- hoc in mansuetudine, nepropter siiam sapieutiain,
! peni' alrocitate plura snbnectit, duin in vituperio et bonam operaiionem alios despicial. Ilerum eos
; crealurse Creatorem offendimus. In ipsa maledicimus ad chariiaicm ei pacem invilans dicii : Quod s»
hoiiiines ralionales (86) vere Dei cognilioiiem ha- zelum amarum habetis, et contentiones sunt in cor-
benles.Vel Mcul ipse principaliter prseest omnibus, dibus vcstris : noliie gloriari, el mendaces esse ad-
ila ethomines, qui ad similitudinem ejus facli sunt, versus veritalem. Quasi dieeret : Si zeium Dei ha-
prasunl ca:leris crealuris. Sequitur: Nunquid fonsde benles bona facilis, et ex conscieniia bonoruni
eodem foramine emanal dulcem, el amaram aquam ? operum amari erga proximos estis, el eos despiciiisj
Oportet praedicalorein aiiqtiando dulci, aliquando ei indignanlibus verbis deturbaiis, el qnbd niiiius
amara pracdicaiione uti, aitrahendo, increpando, est, conteniiones sunt In cordibus vesiris, quamvis
quod salis difiicile est, ut diversis verbis ad idem non prorumpunt in verba ; Nolite engo gloriari, el
teiideniibus ulrumque facere possil. Non oporiet, mendaces esse adversus veriiatem, id est nolite men-
inquit, fratres, hxc itafieri. Vere non oportet ul eo- _ tiri Deo, cui in bnpiismo promisislis abrenunliare
denv ore benedicaiiuis de capite, et maledicamus pompis diaboli, quod vos uon facitis, cum de bono
de memliris, quia amaritudine malediciionis consu- opere superbilis. Ne pulelis vos habituros gloriam
miltir dulcedo benediclionis , quod melius per si- pro his quse fiuul ex superbia, el ad depressionem
niilitudinem osiendimus. Si simul misces dtilcem aliorum, sed poenam. Non est, inquit, ista sapiemia
ct amaram aquam, et per idein foramen exeaiit, desursum descendens ; sed terrena, animalis, diabo-
duleis coinmistione amarse in amaram converlilur, lica, Quasi dicerel : Ista inllata el indignans sn-
non ainara iii dulcem commisiione dulcis. Sic.non pientia non est desursum descendens a Deo, qui
placet dulcedo linguse si niisia est amaritudine; est spiriluaJium bonorum docior ei dator; sed tcr-
quia modicum [ermenium tolam massam corrumpit rena, animalis, diabolica , lerrense scilicet gloriae
(I Cor. v), nec speciosa laus est in ore peccaloris cupida, non spirilualis, sed more aninialiiun sola
(EcclL xvj. Ilerum alia exempla proponit dicens : sensibilia quserens. Isia terrena ei diabolica sapien-
Nunquid-poiesl, (ratres mei, ficus uvas facere, aut tia id solum sapil et agit, quod diabolus in n.atura
vitis ficus ? Quasi dicerel : Sicut arbor, amisso na- humana propier praeyaricaiionem infndii; scilicet
lurali fructu, alierius arboris non fert fruclum-; ad vesana et noxia se convenit. Sequilur : Ubi xe-
sic maiediciio etsi Ioqui bene videatur, fruclum \ lus elconlenlio,ibi inconstanlia elomne opus pravum.
lamen beuediclionis non habel. Quare ? quia faci- Ac si apertius diceremr : Vere terrena sapienlia
lius dulcia in amarurn , quam amara in dulce ver- non esl a Deo, quia ubi esl zelus Dei, et conlenlio
tuntur. Nunquid oportet, ut doclor sil ficus dulcedine conlra proximos in verbis, ibi in consianlia est men-
beaiitudinis, ad quam nionei, et dulcibus uiatur tis huc illucque flucluantis, qnia se ad unam superni
verbis, et ut sil viiis faciens oblivisci omniuni lem. iutuiius anclioram figere negligil, el omne opus pra»
poralium,iii quibus oporlet asperis uii ? Sed liun- vum, in conspeclu Dei videlicet, elsi hominibus re-
quid polesl idem doctor esse ficus, dulcibus allra- ctuiri esse videalur. Iterum subjungens ail : Qum
hendp, el potesl esse vilis, asperioribus ab amore autem desurstim esl sapienlia, primum quidem pudica
terrenorum retrahendo ? Quasi difficile esl, salsam est, deinde pacifica, modesta, suadibilis, bonis con-
dulcem posse facere aquam, id esl aliquis pracdicalor sentiens, plena misericordia, et fructibus bonis. Hsec
acriter riiordens aliorum uiores.in eadem doclrina est inansueludo, quam superius habendam esse
non potesl esse dtilcis eisdem. Sequilur : Quis sa- praecepit, zelo amariludinis el conlenlionis adversa.
piens, eidisciplinalus esl inler vos? Ostendat ex bona ISisi primunv pudicilia sedeat iu mente, nulla per-
conversaiione opera sua in mansueludine sapienlim. . feciio sequitur in ppere. Sapientia ergo qvioedesur-
Confuiaiis illis, qui nec vilse sanctitaiem, nec iinguae sum esi, primum pudica est, quia videlicet casie
coniineniiam habebani, monet illos, qni sibi sapien- inlelligil, el operalur. Deinde pacifica, quia per
le"sesse videbanlur, et qni erani, ut sapientinni elationem a Deo vel proximorum socielatenon se
suani magis osiendere deherent vivendo disciplinate, disjungit. Modesta, id esl in quibuscunqtie non ullra
quam alios docendo; quia qui proclivior esi ad fnodum, nec infra subsisfu; suadibilis , quia vide-
docendum, quam ad faciCndum, aliquandp jactan- licet, s'i in aliquo minus agit, vel propier igiioran-
tiam, vel conientionem incurrii, vel invidiam con- tiain, vel negligenliam, bonorum suasioni assensuri»
tra alios dociores, et alia mulia mnla. Ac si aper- prsebei; bonis consentiens,\d est quod bonis placere
lius prscdicare prsesumentibus diccret : ISon debetis videt, sibi non displicet; plena misericordia, in ani-
cilo ,eflici doctores, quia q.uis ex vobis esl adeo irio videlicet, et fructibus bdnis, id esl operibus mi-
sapieus agnitione, et discipliuatus exercitio vitse, sericordiae, jejuniis scilicet, vigiliis, oralibriihus';'
ut audeat nvagislcrium sibi assumere ? Prius discai judicans sine simulatibne, qiiia uon appetil videri
(86) Glossa inleiiiiiealis : rationales, ut ipse esl. ctoris noslri sensum percipere velis, iiam presse ut
Ye-lsictti ipse, elc. Videsis cam in iioc loco, si au- Seniper uiramque glossnm tr.inscribii.
PATROL. CCIX. 7
205 S. MARTINILEGIONENSIS 205
panctior veT dOciior quam est, ncc lacerat proxi-- A inaniter Scriplura dical : Ad invidiam concupisci'
nium ad comniendalionem sui, quod saepe conien- spirilus, qui habital in vobis. Scriplura , quae a mn- .
tiosa facit sapienlia. Quasi dicerel : Non solumi lornm socielate coercei, iia per Moysen loquilur :
propler prsediela debeiis liiijusmodi sapientiam ap- jtVoninibis rum liominibus tcrrm illitis fxdvs, nec
petere, sed eliam ideo quia faeieniibus pacem.quasj i cum diis eorum (Deut. vn). Et rursus : Noti facies
jacieniibus hoc semen, seminatur et.prseparaiur ini opera corum, sed confringes slalttas eorum (Exod.
par.p selernae beatiludinis fruclus, id est merces; xxni). Dical ergo beaius Jacobus : iNondebeiis liii-
juslili*, qu» pro jusiis operibus relribuitur. Quii gnre, nam spirilns qui in voliis esl, non concupiscit
I -hic sludet paci.el terra.m cordis sui operihus pacis, ad invidiam, sed potius facii concprdes. Aliler;
J iquasi semenie aspergit, jusium esl, ul habeat aeler- Ad invidiam concupiscilspirilus, qui habilat in vobis;
' nam pacei», qnasi fruclum ejTisseminis. id esi cupiiut mundo inyideaiis. Vel spiriius con-
Sequittir : Vnde bella, el lites in vobis? Quasi cupiscit adinvidiam, id esl conlra 'nvidiam; hoc
diceret : Ex vera sapientia oritur pax hic el in fu- scilicet desiderai, ui inyidia lollalur : vel cupii ut
luro: sed econira in vpbis untle bella , et lites nisi iuvideaiis mundo, nec amelis eum. Vel spirilus
ex zelo ej conienlionc ? Nonne, inqnit, ex concu- cujusjibet hominis cupit leiiiporalia ad invidiam,
piscenliis vestris, quw militanl in menibris veslris? B ' quia iiividel aliis quod non habel.
Sequilur : Majo-
Quia videlicel, qtiod mens prava suggeril, manus rem, inquii, dal gralium. Propler quod dicit: Deus
•et.lingua implere satagit. Concupiscilis, a\l,.el non superbis resisiil, hitmilibus aulem dat graliam
liabelis : occitlilis, el zelatis : el non poleslis adi- (Prov. m). Ac si diceret : Spiritus graliae non facit
pisci. A.c si dicerel: Vereex coiicupiscentiissunt in invidere, imo dat gratiam, id est graluila dona,
vobis lites, el hoc ordine : Quod concupiscitis, non majora quam sint diviliaesseculi. Propler quod, \d
Jiabeiis; occidiiis ui habeatis , zelalis, et tamen csl ut sciamus quibus dat, el quibus non dat, sic
vion polestis adipisci. Litigalis, inquii, et belligera- ait Scriptura : Deussuperbis resislil, humilibus dat
tis, et tion habelis propler quod postulaStis. Petilis et graliam. Ac si apertius dicerelur : Malos omues
non accipilis , co qnod male pelalis ; ul in concupi- piniit Deus ; sed superbis prsecipue resislere dici-
scentiis veslris insumutis. Prohihueral stiperius ze- lur, quia eos rnaj'ori pcena pleciitur, qui Deo subdi
lum el cpiiienlionem, unde eiiam Jaiius dispulat pceiiitendo iieglignni. Sed hnmilibus dat gratiatu,
addens alia vitia quae inde sequunlur, conientiones qui in suoriim plagis manibtis veri medici se sub-
scilicet concupisceiiiiae, et ex concupisceniiis bella dtint. Humilibtts, inquii, dat gratiam , id est, viiam
et liles. Qui enim cupil .prteferri se aliis , velleiu- .-,
/ a;lernnni, el bonam operaiionem. Uerum subj'ungil
poralibus abundare bonis, odit, invidet, occidil. dicens : Subditi ergo estoie Deo, resislite aulem dia-
Unde et nunc subdilur : Liiigalis, el belligeratis pro boto, ei ftigiet a vobis. ApprOpinquale auiem Do-
temporali glorin ; ei non liabelis propler quod po- niinoet appropiiiquabit vbbis. Quasi dicerel: Quia
slulastis. Pelilis ad superflullaiem, el non accipiiis; Deus huinilibiis dnt graliain, subdili eslole Deo, id
quia magis lerrena quam JDeum amalis. Eo quod est ybluntatem ejus impleie. Resislite diabolo mala
mate petatis, Deo sciiicel daiori ingrali eslis. Pro- suggerenti, et ila fugiel ipse a vobis.Apprppinqtiate
pier boc, inquit, non acc'jritis quod petitis, quia Domino per humilitalem, el cseierabonaopera; ei aji-
Deiirivdigrienonposiulaivs; si enim illum pia in- propinquabit vobis dando graliam iilpromoveamini
leiuione posltilarelis, non solum sempiterna, sed ct in melius, et liberando abangusiiis. Rursus ad perfe-
lemppralia vobis ad usrim -n.ecessariadaret. Quibus ciionem eos dncere volens aii: Etnundale manus,
liaec apostolus Jacobus scribebat, dicere posseni : peccalores : et pltrificale corda, duplices animo. Ac
Dicis nos non posiulare, cbiie quotiilie. Ilespondit si diceret: Si veraciier f)eo vuli.is appropinquare,
eis: Petitis.quidem aliqiiaiido, et lamen non acci- qui usque nunc peccalores fuislis, purilicate et
jiiiis, eo quod nvale pelatisi niundate corda, et maniium innocentiam babete,
lierunv subjnngil dioens : Adulleri nesciiis quia D I ne silis duplices animo, ul seterna ei lemporalia
atiiicilia hujus tnundi inimica est Deo ? Qniciinque si.inul diligalis.3fiseri,inquil, estote, el tugeie : risus
ergovoltierit amicus esse sceculi hujus, inimicus Dei Vister in luclum verlatur, cl gaudiuin in mmrorem.
consiiiuilur. Dixerat snpra1 de aperlis inimicis Dei, Qunsi dicerel : liliseri eslote el lugete , meniores
Nonne diviles per poteniiam opprimunt vos, et ipsi scelerum. Qni miseros fecisiis, iniserias hujus
aliraliunl vos ad judicia, etc. ? Sed ne repnlenlur hi muiidi, el pauperiatem lolerate, el lugete in animo
soli esse inimici, qni aperie blasphemant, et perse- pro comniissis. Risus vester, qui fuit de levitate
qtiuiiiur, agit hic etiam de omnibus amaioribus sseculi, in Iuc.ltimvcrlalur et gaudium animi pro
niuiidi, qupd inimici Dei stinl. Quasi diceret : Noii perpeiralione aliciijus peccati iu moerorein.
dehelis in concupisceniiis linsumere , id esi perse- Seijuitur : IIumiHamini in conspectu Domini el
verare, vel vilani con.sumere, quia per hoc proba- exaliabti vos. Ac si aperlius' dicerei : Oinnibus
mini esse amalores mundi, et ita adulteri quia modis humiliamijii, paup.ertatem el tribulaiionem
reficto coeleslis sapieniise amore, ad muudi luijus ejus amore ferendo, vos ipsos abjiciendo, ei exalt.i-
ainplexiiai declinalis, et jiro hoC inimicos Dei vos bilvos in vila a;lerna. Itcrunv dicil: Nolile detra-
coiisiiiuiiis.Tlerum subdeiJs dicit: Aut pntatis quia liere alteruiro (rtitres. Quia qnt deualtit (ralri, aul-
m EXPOSITIO IN -EPISTOLAMB. JACOBI. 506
judical frditem,detta1iil legi,el judicai legem. Quasi' k laiio talis,maligna est. Quasi .dicerct: Non sohun
Diceret : Non solum erga Deum ita vos babeatis, spalium vilse et Iucra fuluri lemporis vohis pro-
sed eiiam a vilio delractionis linguas refreriale. miliilis; sed etiam in superbiis veslfis, id' est itl
Vitium deifaclionis ad linguse venenum respiciU divitiis, qua; faciunt superbos, exsultatis ; ef est
Qui ergo detrahit fratri, aut judicat fratrem, pro- maligna tnlis exsullatio, quia ad aliorum fit depres-
pter aliquod videlicet leve peccatum, vel propler siorteiri. Iterum subjnngit dicens : Scienli bonum
minorem scientiain, vel aiiquid lalc; detrahit facete et non (acienti, peccatum est illi. Per tolum
legi, quae delraclionem prohibuit, et j'udicai legem<, Epislolae textum ostehdil, quiahi quibus scribebat,
•quasi diceret: Lex non recte fecit. Vel aliter : Qui scienliiim bene faciendi habebanl, et rectain fidem
detrahit frairi legem facienti, "deirahit legi, et didicerant, ila ul aliis se magislros fieri prsesn-
judicat legem, quare lalia jussa dederilj quae in- merenl, nec lamen operum perfectioriem, neque
'
jurias fralrum jubel oblivisci. Et ne putarent esse; menlis humililatem, ncque--sermonis continenliam
leve peccalum delrahere legi, addidit esse punien- adepii erani; propter quod inier alia ihcrepatio--
dos sicul iransgressores, dicens : Quicunque judU niset excilationis verba modoeos mullnm lerret,
cal iegem, non est (aclor legis, sed judex: id est quia scientes bene facere, et non fa.cientes, majus,
vjluperator. Iterum quasi inierminando subjungens, peccatum habent, quam si nescirenl, licet ,igno-
ait: Vntts esl legisialbr, et'judex, qui polest perdere, rantia ipsa boni magnttm sit.peccatum, cnm scri-
et liberare. Ac si aperlius diceret : Non debes iu- ptum sit : Ignorahs ignorabilur (1 Cor. xiv). Dicatur
dicare, quia a Deo judicaberis. Qui enim dedit ergo: Scienii bonum, el non facieitli, peccalum esl illi.
legem, ut impleretur, polens est et ipse judicare Quasi diceret : Exsultalis, et superbitis, et ideo
non implenies. Polens est, inquit, ipse tegislalor, ei graviter puniemini, quia scitis bonum, et non faciiis.
judex perdere, et liberare: pertiere videlicet non Ilerum subjungens dieil : Agite nunc divites,. plo-
unplenles, et liberare implentes. Sequilur : Tu au- raie ululanles in miseriis, qum advcnient vobis. Ac
iem qttis es, quijudicasproximum luum ? Quasi dice- si apertius diceretur : Nunc in hoc lempore accepio,
rel: Tu pejor es, et nequioripso, ei in majora poles et die saluiis, fuluras poenas fleiibus el eleemosynis
peccata prsecipitari, el ille polest surgere ad bona. redimiie; hucusque peccastis, sedjnm poenitenliam
Ac si aperliusdicereiur : Non solum ideo lu debes agiie. Agite, inquil, nune divites, in pecuuia vide-
detracliones vilare, ne ut transgressor legis a Deo' licet, et in peccatis ; plorale in corde, ululantes
judiceris; sed ideo eliam, quia fortasse iti nullo in miseriis, mariifeslatione scilicet vocis el operis,
prsecellis eos quos viiuperas. llerunj. ad illorum £ respectu futurarum niiseriarum, quse advenient
correelionern subjungit dicens : Ecce quiiiunc di- vobis. Sequilur: Diviiik vesirm putrefacim surtt;
cilis: Ilodie, av.t cras ibimus in illam civilalem, et et vestimenla veslra a lineis comesta sunl. Aurum,
faciemus quidem ibi annum, et metcabimur, et et argentum veslrum wruginavit, et wrugo eorum in
lucrum [aciemus :' qui ignotalis quid sil in crasti- testimoniuni vobis erii, el manducabii cariies ve-
num. Posl increpaiionem delraciionis arguii iffo- stras sicui ignis. Non solum immisericordes divites
rum lemeritaleai, qui non habentes certiludineHi invisibilis gehennae ignis cames exuret, cum sibi
vitae, cupidilate temporalium, vilam et lucrum irasci coeperii, quare culpas eleeiriosyiiis jvori
promitlunt sibi iu fuluruni. Ecce, inquil, ros estis redemerunt, sed etiam animas cruciabit.
qui diciits : Bodie, aut craslino ibimits in civitaleni Dnde dicilur : Fili, recordare qttia recepisti bdna
illam, elc. Dixit vitandam delractionem, et ecce in vita lua, et Lazarus similiter mata (Luc. xvi).
aliud vilium : stulla scilicei levitate auimi spatium Ecce serugo pecunise veftiiur in leslimonium ne-
vitae sibi proponentes. Multimodam hic stuliitiam quitiic,. el augmeulum pceiise, quii' inlclligit se
notal, quia et dc lucrorum augmenio agunl, el se niale congregasse ea, quibus non indigebai ad
mulio tempore victuros, et sua? potesiatis exisli- usum vitse, ei proptcrea gravius punitur. Diealur
nvanl, ubi annum faciaul; el in his oninihus su- <0 crgo aperiius : Divilim vesirm , in quibus cbnfisi
perni examen judicis ad nienlem revocare contem- esiis, el qnas superfitie congregasiis, puirefaclw
niinl. Quw esi enim, ail, vita vestra ? Non consenlit sunl; et vcstimenta vestra, qoibtis indigenles vcstire
illis qUidicunfpost moiiem nihil esse, sed ut doceai, poluisiis, non usu necessario altiiia, sed a lineis
quia vita pravorum hrevisesl in praesenti, quam ta- comesta sunl. Aurum e.l argerilum vesiruhi, fnagis
men in fuluro morsseierna sequitur. Quasi diceret: scilicei preliostim, et durabiiius inier diviiias,.
Noii debetis hsec vobis promitiere, qtiia' viia vestra quoti hon congregnslis propter iisiim vilae, mrugi-
LrCvis esl.el vapor admodicum apparens, el deinceps ncibit, id est ex sua ihfirmiiale riefecit; •sfflerugo
exlermindbitur, pro eo ut dicatis : Si Domintts vo- eorum, superflua videlicet coiigregaiib eofum ,
luerit :Et: Sivixerimus, faciemus Itoc autillud. A6 quse cum non crant rtecessaria, coiigregata pu-
si aperiiusdicereiur : Haec Ouiiiia dico vobis prp- liescebat, eril in testimonium' vobis, et manducabit'
eo, ul vos spe longioris viise non promittatis vobis carnes vestras, scilicet corpdra, vel carnales con-
lucra futuri temporis, sed polius in voluntale et cupiscentias, sicul ignis, qiiia luxuriosas aniiiias
potentia Dei omnia relinquaiis. Sequiiur : Nunc et exterius saeviens flamma. cruciabit, el interius
aulsm txsultalis in superbiis veslris, ei omnis exsul- pungens dolo^ susc tenacise accusabit, Thesauri-
i " S. MARTINTLEGIONENSIS
207
zalis, ait, vobis iram in nomssimis diebus. Quasi A fleni. Tcrra enim nullis eiiam operibui exciilta,
diceret : Vere ita patieinini, quia quando, ne- plerumque ad usum hominum aliqnod aliuientuin
glecta cura pauperum, tbesauros pecunise con- proferl, exarala vero fruges ad satietalem pant.
gregatis, iram inlerni jndicis vobis cumulatis. Et sum nonniilli, qui nullo lectionis, nullo exhof-
Qiiasi nondum apparel, sedj in novissimis diebus talionis vomere praecisi, qusedambona, quamvis
jam ccrlissima restat. Sequiliir : Ecce mercesope- miniina, tamen ex semeiipsis proferimt, quasi
rariorum , qui. niessuerunt ^egipnes vestras , qum lerra necdum exarala. Sunl etiam nonnulli, qni ad
frattdaiq est a vobis , clamat : el clamor eorum in audiendum semperalque relinendhin, sanclis prae-
aures Domini Sabaoih inlroivit. Magna iniquitas esl, dicalionibtis intehti, a priori menlis dnrilia, quasl
cuiii divites niisericordiier holunt suscipere pau- quodam linguoevomere scissi, semina exhortaiiotiis
peres; sed niulio major esl, cum eiiam merce- accipiunl, ei fruges boni operis per snlcos volun-
nariis el famulis debilam laborum mercedem no- larite affJictionisreddunt. Ssepe verocontingit, ut hi
lunt reddere. -qui praesunt, injusla aliqua facianl, sicque ut ipsis
noceanl qui prodesse debuerant. Qute
Unde ail oeaius Job : Si ddversum me terra mea subjeclis
dii.nl rudes quique conspiciunl conimoti conira
slamat, et sulci ejus defleril : et si frucius ejus " rectores murmnranl, nec tamen valide
eomedi absque pecunia (Job; xxxi). Terra quippe proximum
cum adversus avarum et per compassionem dolent. Cum verb hi qui jam
clamat, operalores ejus aratro lectionis alirili sunt, aJ.ijuead Irugem boni
superbuiri. lerrae possessorem pro mercede sibi
el non reddiia inufmuranl. Sulci, quam- uperis exculii, gravari ve.l in minimis innoceiiies
proniissa ad laiiienla
vis vocabulo a terrn distinguuutur, tameii len.-a aspiciiuil, pcr compassionein prolinus
sunl. Sulci ergo deflenl, cuin iidem e-perarii diu- veituniur; quia yeluisua plangunl ea.quae proximi
iurno labore affliefi, cl mercede sibi promissa pri- injusie paliuniur.Perfecli iiamque, quanluin semper
eos ad Iaborem conducii, con- dc spiritualibus moveantur, tanto sciunt de alienis
vaii, de illo , qui
lpse etiam possessor agri sine pectmia corporalibus danuiis ingemiscere, quanto jam
queruiilur. edocti sunt, non dolere de suis. Omnis ergo qui
fruclus lerrse comedii, quando suis operariis
mercedem, quam ex conyentione debet, non prap.est, si pefversa in snbditis exercet, conlra
' hunc lerraclamal, el sulci deflent, quia conlia
reddit. j
ejuS injTisiiliain rudes qtiidem populi in murmura-
Gregorius vero mystice hanc senlentiam expo- lionis vocibus erumpunt, sed perfecli quique pro
nens ait (87) : Quid esl Idaniare lerram, de- _ cjus pravo opere sese in flelibus affliguiii. Quodqiie
flere sulcos, el fructus proprios emendo cottie- imperiti clninani et non doleni, hoc probaiioris .
dere? Cui unquam necesse| esf sua emere? Quis viitc sniijecii defleni et lacciil. Clamal lerra, id est
elamantem audiyit lerram? Quis vidit sulcos de- iniperiti, errata prselaii, et non dolet. Sulci, id
flenles? El cum sulci terrsejsemper ex lerra sint, est perfeciioris.viise honiiues defleni, el tacenl.
quid est quod pronuntiaiionb distincla et clamasse Cum clamantc ergo terra, sulcos plangere est per
terra, et sulci ejus cum ea! deflere dicantur? Ctww hoc, unde se multiiudo fidelium juste conira re-
enim nihil sit aliud sulcus terra^, quam terra, ctorem coiiqtierunlur, sanctiofis el sapieuiioris
liiagnse distinc.tionis ratione non caret, cum sub- vitae subjecti ad lameuta pervenire. Sulci ilnque ct
jungil : Ei cum ea sulci ejits deflent. Qua videliccl cx terra suni, lanieu a terra vocabulo dislinguuntur,
iu re, quia ordo bistorise delicit, sese nobis iniel- quin hi qtii in sancta Ecclesia mentcm suam )a-
iectus myslicus, quasi aperiis jain floribus , oslen- bore sacrae niediiationis excolunt, caeteris fidelihus
dil. Ac si palenter clamet iQuia rationem lillerse tanto meliores sunt, quamo per accepla semina
defecisse cognoscilis, nimjrum feslal, ut ad me fecundiores operum fruges reddunl. Ei sunl non-
sine dubilatione redeatis. jOmnis enim, qui vel nuUi, qui sanclis plebibus praelati, vjia; quidem
privato jure domesticam regit familiam, vel pro D siipendia ex ecclesiastica largitate consequunlur,
iiiilitaie communi fidelibus praeest plebibus, in hoc sed dehita exhorlationis niiiiisieria non impen-
quod.jura regiminis in commissis sibi (idelibus diinl. Contra quos adbuc exemplum sancti viri
possidel, quid alitid quam terram iiicolendana recte subjungilur, cum ab eo protinus subinferlur :
tenei? Ad lioc qnippe divina dispensaiione ca> Si [ructus ejus comedi absqtte pecunia. Fructus et-
teris unusqtiisque prsepoijiiur, ul subjectorum enimlerraabsquepecunia coniedere,est ex Ecclesia
aiiinuis, quasi sublracla lerra, prsedicalioiiis illius quidem suriiptus vilseaccipere, sed eidem Ecclesise
semine fecundeiur. Sed lerra contra possessorem piacdicationis pretium iion pra;bere. Sive ergo ad
clamat, si conlra cura, qui sibi prseesi, aliquid lijtlcram , sive nd myslicum sensum , grnve pecca-
justuni "vel privata domus vel sancla! Ecclesia lum est siue pecunia fructus ierrav comedere, id
jniirniura.i. Clamare quippei terrae cst, contra re- «sl mercedem operarioruni fraudare, vel plebenv
gentis injustitiam rationabiliter subjeclos dolere. ^fidelem sanclis prsedicatioiribus non irrigare. Elsi
ilbi recie subjutigilur ; Et | ciun ea sulci ejus de- , operatores palienter omnia ferenles, adversus
j
(i37)Lib. xxulMor.. c, 15.
209 EXP05ITI0 1N EPISTOLAMB. JACOBL 21»
lerrse possessorem non claniant,. merces lanien A t sic vos accipieiis temporaneum fructum, id est vi-
relenta clamai. lam animse posl mortem ; e.t serotinunj, carnis vi-
Ctamor, inqnit, eorum in aures Domini Sabaolh, delicet incorruplionem. Vel lemporaneum in operi-
id est exerciluum, inlroioiJ ad daninalioiiem videli- bns jnstiliae, serotinum in Jaborum retribuiione.
cet illorum, qui pauperes putant nullum habere Unde Aposlolus : Habelis (ruclum veslriimin sancii-
tutorem; sed Domiuus omnipoiens causas singulo- ficatione, finem vero vitam mternam (Rom. vi). ln-
rum inluetur. lterum subjuiigil dicens: Epulali estis crepatis superbis el incredulis, rursus convertiiiir
super lerram, et in deliciis enutrisiis corda vesira. ad eos, qui taliiun improbitaie fuerant oppressi,
Apparet quia illos divites alloquitur, quibus ait: invitans ad pceniieniiam, qnia.cito finienlur pressu-
Agile nunc diviles; qui in necem Domiui conjurave- rae, vel justis raptis ad Dominnm, vel perseculori-
rant, et hecdum fidem ejus, qua salvarentur, acce- ius privalis potestale, dicens : Paiieittes esioie et
perant, de qubus et supra loquiturad credenies: vos, et confcrmate corda veslra, quoniam adventus
Nonne divites per potentiam bpprimunl vos, el per- Domini appropinquavit. Ac si palenler dical: Quani- ,
trahunt adjttdicia? Insuper et blasphemant bonum vis Dominus facial moram, vos lamen paiieiites %
nomenquod invocaiumest super nos ? Et quia ad duo- estote sicul agricola, el confirmate corda veslraj
decim tribus, quav sunt in dispersione, scribii; ita B etiamsi gravia iuferuniur, quoni.am advenlus Domini
iideles monet opera fidei lacere, ut eos qui necdum appropinquavii, ut vos ad gloriam, illi ad pceiiam
etiam crediderant, ad lidem el opera converii sua- rapianlur.
deat. Ac si^eistlem diviiibtis qui Christum cruciflxe- Sequhuf.Noliteingeiniscere, fralres, inatterutrum,
runl, ef sancios apostolos de finibus suis ej'eceruni, ul non judicemini. Quasi dicerel: Nolite ingemiicefe,
aperlius loquereiur dicens: Negleclis gaudiis coele- quasi vos majora merilis patiainini, et perseculores
siibus, ad quse pcr jejunia el afflictiones venire vesiri, cum mala fecerinl, nihil videaniur ferre ad-
oportet, carnales epulas diligilis; quas tanta fames versi.Ul non judicemini, ail, id est ut non dainiie- .
et silis in fuiuro sequeutur, ul nec gritia aquae in- mini, eo quod justum Judicem, quasi non aequejii-
veniri possit, per quam ardens lingua valeat refrige- d.icaret, vituperatis. Ecce, inquil, judex anle ja-
rafi (Ltic. xvi). Nec tanlum peccaslis superflua con- nuam assistii, qui vobis prsemia dabit, et inimicis .
gregando, aliena rapiendo; sed etiam superflue ex--- poenam. Anle «januam assislit, quin vel proximus..
peudendo. Onini voluplale usi estis, et nuilam de esl ad cognoscenda quse geriiis, vel.ciio veniet ad„
pauperum. nutrimento curam habuislis. Iieruin eus retribuendum vobis et illis juxtamerita. lterum eo»;
deSalvaloris passione increpal, dicens: ln die oc- „ hortatur ad imiiandum priores Patres, qui patien-
eisionis addixisiis el occidislis juslum, et noti restitii ter propter justitiam adversa pertulerunt, dicens:
vobis. Boc locp improperat. illis morlem Filii Dei; Exemplum accipile, ftatres, exilus mali, et longani--
el quasi nihil mali fecissenl, luxuriose et avare vi- milaiis, laboris, el palienlim propheiarum, qui iecuti
vebant. Quibus proprie convenii quod ait, avariiiam sunl in nomine Domini. Prophetae quidem sancli
carnes •eoruin, insiar ignis, manducaturam, et quia eraiit, ita ut Dei Spirilus per eos sua myslei ia loque-
tiiesaurizaverunt sibi iram in novissiinis diebus. Di- reinr; qui exiuim nvalumhabere.visi suiit, morleiii
calur ergo aperlius: ln die occisionis, lioc est, cum jiaiiendo ab infidelibus iii veteri et novo testamenlo;
data cssel vobis facultas occidendi, addiix siis ad1 ut Zacharias, Joannes, Stephanus, el alii Tnulti;
judicium Jesuni Cbristum juslum, el occidislis eum. nec lainen pro hoc exilu ingemuerunt, sed longa-
Ille autem lanquam ovis ad occisionem ductus, iton nimller ferre volebanl. Alii longos susiinueruut
restilit vobis (Isai. LIU). If-nc ergo iram Dei, qnam lahores sinc murmuralione, ul Noe in aediflcalione
libi ihesaurizaverunt, non solum in futura, verum arcae, Moyses in regiinine et ducaiu populi, Joseph
eliam in prasenli vitaesl in eis coriiplela, ciiin Je- in. servilule, David in expulsione palriae. Ecce,
rusalem, inio oranis Judsea, expugnareliir ac vasta- ail, beatificamiis illos, qui suslinuerunt; quia illos
retur a Romanis in ultionem Dominici sanguinis, el D videlicet magnos reputamus, et veneramur. Suffe-
ca;terorum scelerura quse fecerunt. llerum ad fule- renliamJob audisiis, ei finem Dominividistis, quo-
lium consolationcm loquilur dicens: Patienles igi- niam fnisericors est Dominus, et miserator. Suffe-
tur eslote, (ratres, usque ad advenlum Domini. rentiam, inquii, Job audisiis, scilicet in Ieclioiie; p
"
Quasi dicerel: Qriia infideles divites puniendos'r vidistis oculis in cruce Dominum longanimiter pa-
videlis, yos estote palienles-usque ad advenluiivi tienlem; sed ei gioriam resurrectionis, et asccn-
Domini, qui in fine cujusque incipit. Ecce, inquit, sionis evangelica prscdicatione didicistis. Ad utra-
agricola exspectal preliosum [ruclum lerrm, patien- que autem firnium ei inimitabille (88) subjurigit
ter (erehs donec accipiat iemporaneum, el ser.olinum. exeinplum, de Job qunntum ad labrires, de Dominb
Ac si aperlius dlceret: Si agricola pro fructu terrae,, quaniuni ad exituui moriis. Non dicit, finem Joh.
quem sperat, lam palienier laborat, qnanto magis audisiis, cni lemporalia sunl restittita; sed patien-.
vos procoelesli? Donec accipial, inquil, lempbra- liam Job, et finem Doniini; quia ei ad patieiiduni
uetiin, el serolinum. Quasi dicerel; Sieut 'agricola, exemjilo Job iiiv.ilat; el tainen hon ul temporaliat
(88) Forle iiniiiutabile, ul Giossa,
2H S. MARTINILEGIONENSIS 212
recipiant, sicut Job vetus homo; sed seterna, sicutt JVDomini jTigitef invocatur, salvabit infirmum, et ahle-
Christus noyus bofho. Quonidm, inquit, misericorst vabil eum Dominus ab infirmilale corporis; el si in
esl Dominus, et miserator. Quasi diceret : Ideoi peccatis sit, id est etiamsi conligerit mori, remit-
pbtius debetis imitari iJltim, quoniam misericors est tentur ei. Mulii eliam"propter peccata corporis pu-
in natura, et In exhibitionibus gratiarum, ut vel ini niuntur morte. Si ergo infirmi ih peccatis sint, et
praesenti suos a leritationibus liberet, et per con- haec, presbyteris confessi, perfecto corde relique-
stantiam fidei etiam corarii bominibus vivenies glo- rint, et emendare sategerint, dlmitienlur eis. Neque
rifieet, vel post mortem irt occulto coronet, et nec eniro sine confessione emendationis peccata qucunt
sic quidem memoriam laudis quam mefuere ab ho- dimitti.
iiiinibus auferat. Viiia linguse ex tolo ab eis rese- Unde recte subdilur: Confitemini atterulrum ue-
care volens, iterhm subjungit, dicens: strapeccaia, et orale pro invicemut satvemini. Ac si
Anle omnia, fratresmei, hbliie jttrare. neque per aperiius diceret: Confiteminiatiettittum, id esl co-
cwlum, neque per terram, neque per aliud quodcun- aequalibus,scilicelpresbyteris, peccata vestraquoli-
quejuramentum. Quia morliferiimlingua; virns in diana, et levia; gravioris vero leprsc immundiliani
suis audiioribus ad integrum exhauriri desiderat; sacefdoti, id est abbali, vel episcopo; ei quanio
qui detrahere alierutro vetuit, qui judicare proximo B ] tempoie qutejtisserit, purgare cum omni devolione
interdixit, qui in advefsitatihus ingemiseere prohi- curate. El brate pro invicem ut salvemini, quia mul-
buit, quse sunt aperla peccala; addidit eliam hoc tum valet deprecaiiojusti assidua. Nola justi et assi-
quod quibusdam leve videtur, utjurandi consuetu- dua. Sequitur: Elias Iwmoerat similis nobis passibi-
dinem lollat; quia, omne otiosunt verbum quod lo- lis: et oratione oravit ut non plueret super tertam,
cuti fuerint homines, reddenl raiionem de eo in die et non pluit annos tres, el menses sex. El rursum
iudicii (Malllt. xn). Eos qualiter loqui debeant, se- oravii: ei cwlum deditpliiviam, el terra dedit fructum
quenter inslruit, dicens: Sitsermo vesler: esl, est; suum. Astruit excinplo, quantum valeal jusiidepre-
non,non;ut non sub judicio decidalis. Ac si paien- catio assidua, cum Eiias laiilum una oratione tam
ter dicat: Ideo a jurationis vos culpa compesco, ne longo tempore corilinuerit coelos , terris imbres
frequenter jiirando vera, aliquando inperjurjum in- averterlt, fructus mortalibus negaverit. Quasi
cidatis; sed eo longius a perjurio sleiis, quod nec diceret: Elias homo eral, quamvis nullus houii-
vera jTirare vehiis, nlsi necessilas cogat irieviiabi- num viftute secundtis, similis nobis origine car-
lis. Sed ei ille sub judicio reaius decidit, qui elsi nis, nundum iranslaius, passibilis ul nos, menlis et
iiunquam pejerat, celerius lamen quam opus est, caruis fragiliiate; Et oralione oravit ttt non plueret
verum dejerai. Derum tristibus atque moerenlibus ^ super lettam, ad convincendam videlicel superbiam
qualiier se habeanl, insinual, dicens: Tristalur ali- regis, et idololatrse genlis duriliam. Ubi vero teni-
quis vestrum, proillata scilicet injuria, vel pro ali- pus perspexit, uhi tabe longseinediaecorsuperbiregis
qua culpa, vel domestico damno, vel pro qualibet et genlis idololalrse ad poenitentiam inflexum vidit,
re, oret wquo animo, el psallat. Quia in pressuris una oralione oravit, et fructus, et aquas, quas ne-
ingemiscere eos prohibuil, nunc econtra quid eis gaveral, lerris resiiiuit. De Elia nobis exemplum
gerenduin sil, oslendit. Dicai ergo apertius: Trisia- proponit, ne videlicet noslra trepidarei fragililas,
tur aliquis vestrum, non murmuret, nec judicia reputans se non posse dicere similia lanto prophe-
Dei viiuperet; sed ad Ecclesiam currat; flexis ge- tae, qui Curru igneo rapui nveruit ad coelos(IV Reg.
uibus, ui Deus ei consolationem mittat, oret: ne n). Consulie de ejus oratione locuturus , ab humili-
saeculi liisiilia, quae monem operamr (11 Cpr. vn), laie inchoayit, dicens: Similis nobis passibilis. Elias
euin absprbeai,; el crebra-psalmodise dulcedine 110- carne iiifirinus a vidua pasciiur (III Reg. xvn),
civam trisiitise pesiem de corde pellat. Scquitur: menie iriiirmus, unius mtilierculse minis exterritus
Infirmatur quis in vobis? inducat presbyleros Eccle- fugil per deserta (71/ Reg.wx). Tanla si unus Elias
siw, ei orenl super eum, ungenleseum oleo sancto in D ry unasoratioiie impelravil, quid ergo multi fideles
nomine Domirii: et oraiio fidei satvablt infirmum, et mullis oralionibus ? Ostensa efficacia oralionis-,
ullevabil eum Dominus; el si in peccalis sit, dimillen- oslendii quanii sil meriti pro fratribus prare, et ad
turei Sicul dederat conlristato, sic dat et inlifmaiili sospilalenveos revocare. Qui ergo in superiori parte
consilium, qualiter se a murmuralionis siullilia hujTisEpistolse a lingua noslra nialignam et otiosam
uiealur, juxtaque liiodiiin vulneris, modum ponat reinovit loeulionem, uiililatem correclionis erga
medelae. Trislalus, pro se oret; inflrmalus corpore errantes insinuat dicens: Si quis ex vobiserraverit a
vel fide (qiiia majorem suslinet plagam) plurimofum verilate, el converlerit quis eum; scire debel quoniam
se adjulorio, et hoc seniorum, curare meminerit. qui comerli feceril peceatoremab errore vim sum, sal-
Ac si palenler dicat: Jnfirmalur aliquis in vobis? vabil animam ejus de morte, et o.perietmulliludinem
ihducat presbyteros Ecclesiui, ne ad juniores mi- peccalorum. In fnie Epistolse ostendil, quid loqui
nusque doctos causam suae imbecilliiatis referai, ne debeamus; ofare el psallere, quoiies adversis pulsa •
forte quid per eos allocuiionis vel consilii noceniis mur; pe.ccaia conflteamur, pro invicem oremus, ut
accJpial. Et orent supereum ungenies euni oleo san- salvemur; pro salule proximofum, non solum tem-
(to,}id esi consecralo; et oratio fitlei, qua noiveu porali sed polius aelenia, Doinino deyole prece*
215 EXPOSSTIOIN EPISTOLAMB. JACOBL 2U
fundamns. Si enim maguae riicrccdis est a morle A ncilone quiescil, et in ipso meitlis siienlio diyina
carnem eripere omnino moriiura-n, quanio majoris prtecepta pensanlur. Cum eriim ab exlernis aciioni-
merili esl animart) a morte liberare iu cadesti pn- bns iiiens sopilur, lunc plenius mahdatofiim Dei
tria sine fine vicluram ? Dio.atur crgo aperiius: Si pondns agnoseilur, iiinc verba Dei mens vivacius
quis ex vobis erraverit a veritale, et converleril qttis peneirai, tuncejTis vox aure cordis clafius auditur,
euin, ve! bene monendo, vel tacenle lingtia exempla ejusque volunlas perfectius cognOsciliir. .cutuad su:
bonse actiuhis ostctidendo, satvabit animam ejus a admitiere curarum sseculariuin ttimulltis recusni.
morte, el .operiel muliilndinem peccalorum, ab aspe- Male aulem honio vigilai, qiiando euin sseculariuiu-
rlu interni judicis suppositioiie vitae melioris abs- iiegolioruni seslus insolenter inquielat. Auremquip-
«•ondit. Quidam codices babent : Salvabit animain pe cordis lerrenarum cogilaiionuin turba duni per-
suum de motle. Et vere, qui erraniem corrigit, per slrepil, claudil; atquein secreiarium mentis quanto
hoc ampliora gaudia vitaecoelestis sib.i conquiril. minns ciiraruin tuiniilliianliunv sontts compescitiir,,
Siudium ergo oralioriis, fralres cliarissimi, dili- tanto amplius vox prsesideiilis juilicis nort audilur..
giic, quod vobisex proximis vesiris erit ulile, sola- Neque enim homo perfecie suflicil ad ulraque di-
tium videiicei uiiiusq.ue vita; praesentis scilicei et visus ; se;l dum sic inlerius erudiri appetit, et la»
fulurse. Assidua Oraiio veslra sir levamen iufirmo- »ien exlerius implicalur , unde exlerius audilum
ruiii, el tam in vobis quam in ipsis operiai multi- ajieiit, inde inierius obsurdescil. Moyses admislus
ludinem peccatorum. Tam pura, lamque devota, ei /Egyptiis quasi vigilabat; el ideirco voeem Domwii
ab omni strepitn sseculari remola sit, oratio vesira, •in JEgypto positus non audiebat. Sed exslinCto-
ulefmente eicorpore infirmis obtinere possil saltV- iEgyptio, postquam in deserlum fugit, illic , dum.
lein , peccatoribus^reniissionem, ei cunclis fideli- quadraginta annis deguit, quasi ab iiiquietis lerre-
btis aeternam beaiitudinem. Nolo tamen vos latcat, nofiun dcsideriornm lumullibus obdormivit, aique-
dilcctissimi, quia quisquis lerrenis desideriis vel idcirco divinam vocem percipere ineriiit; quia per
aclionibus implicalus fuerii, oralinni perfccte va- supernam gratiam- quaiilo niagis ab appeteridis.
care non poierit. Animus, qui in lefrenis aclibus, exierioribus torpuii, lanlo verius ad cognoscenda
sive carnaiibus concupisceniiisexsiileril occupalus, inleriora vigilavil. Rursus Israelitici populi liirbis
minus de spirinialibus ihtelliget, nec perfecle cum prselatus, ut legis praecepta percipial, in mbnte dtt-
Deoloqui in oiaiione poterii, uec eiiam Dei vocein citur, atque ul interna penelret, ab Cxternis-tumul-
in Suripiuris sibi loqueniis aure cordis percijiere tibus occuliatur. Unde elsancli viri qui exleriorilius
valebit, quia illius oculos pulvis terrense aciionis r iniiiisterlis deservire oflicii necessilate cogunlur,,
claudii. Qui yeraciler ac devole orai, cum Deo lo- studiose semper ad cordis secreta refugiunl, ibiqiie-
quitur, Qui vero a strepilu saeculari remotus san- cogilationis intimse cacumen ascendunt, et legem
ciarum Scripturafum liliros studiose percurril, et quasi in monie percipiunt, dum posipositis tumiilr
in eisdivinam voluniatem cognoscerecupit, Deus.lo- libus actionum temporalium in contemplationis suse-
quitur ciim eo. Unde Eliu iraius adversum Job di- vertice supernae volunlatis sentenliam perscrutan-
xisse legilur, ubi ail : tur. Hinc" est quod idem Moyses crebre de rebus
Semel Iqquilur Deushominibus per somnium in vi- dubiis ad tabernaculum redit, ibique secreio Domi-
sione nocturna , quando irruit sopor super homines num cpnsulil, et quid certius decernat agnoscit; Reli-
et dormiunl in lectulo,el [secundo] idipsum non re- clis qnippe lurbis ad labernaculum redire est, posipo-
petit (Job xxxin)i Gregprius (89) :,Si?w<;/ loquitur silis exierioruin lumultibussecretum menlis inlrare.
Deus , et secundo idijsum non repeiit. Hoc inlelligi lbienim Dominus consulitur ; elquod foras publice-
siibiililer potest, quod Deus Pater unigenilum , et agendum est, inlus silenter auditur. Hoc quotidie-
consubstantialem sibi Filium genuil. Loqui enim Dei boni doctores faciunt, cum se res dubias discernere
est Verbum genuisse. Semel aulem loqui, csl ver- non posse cognoscunt, ad-secretum mentis velui ad'-
bum aliud prseler unigenilum non habere. Uiide et D quoddam tabernaculum revertunlur. Div.ina.Jeg»
aperte subdiiur: El secundo idipsum non fepelit: perspecta, quasi coram posita arca, Dominum con-
quia videlicet hoc ipsum Yerbum , id est Filium , sulunl; et quod prius iiitus tacentes andiuni, hoc
uonnisi unicura genuit. Sequilur: Per somnium iw foras poslmotiuin agenles innotescunt. Ul enlin ex-
visione noclurna, quaiido irruil sopor super homines,. lerioribus oDBciisinofferise deservianl, ad secreta •
ci dormiunl in lectulo. (90) Quid est quod per sotn- cordis recurrere incessabiliteT curanl, el sic vbcein
nium nobis locutio Divinitatis innoiescil, nisi quod Dei qtiasi per somiiiuni audiunl, dum in medilationa
Dei secrela non cognoscimus, si in lerrenis deside- menlis a carnalibus sensibus abslrabuntur. Hincest
riisvigilamus.In somnioexierioressensns dormiunt, quod sponsa in Caniicis canlicorum , Sponsi vocem
et interiora cernuntur. Si ergo inlerna conlemplari quasi per somnium audieral, quse dicebat: Ego dor--
volumus, necesse esl ul ah exlerioii implicaiione mio et cor meum vigilat (Cant. v). Ac si diceret:-
dormiamus. Vox videlicet Dei quasi per soranium Dum exteriores sensus ab liujus vitsesoJliciludinibus.'
auditur, quando tranquiila mens ab hujus pseculi sopio, vacante mente , vivacius inlerna cogiioscc-»,

(89) Lib. xxui Mor., c. ll^ (,9.0)Cap. i-2.


115 S. MARTINI LEGIONENSIS 21€
Forls dormio, sed intus cor vigilal, quia dum exle- A J! Et reddil causam cur mane aslabil el videbit: quo-
riorn qnasi non senlio, inleriora sollerler apprehen- niam nort Deus vull iniquitalem; quoniam, si vellet,
do, Bene ergo Eliu ait, quia per somnium loquitur posset ab iniquis videri sine inane bonorum operuui.
Deus; atque apte subdilit in visione noctur- Adbuc ergo in nocle minus sese videre conspicit,
na. In nocturna enim visione apparefe contempla- qui ad videndum Deum , fulurum mane concupi-
tione mentissub quibusdam imagiiiationibus solet. scii.
In diurna aulem luce certius cernimus, in nocturna Quia vero, ul diximus, ab exleriori aclione ces-
vero visione cuiiclahlei' videmus. Et quia sancti sare, dormire est, bene Eliu subdidit : Quando
omnes, quandiu in hac vita sunt, diviiise naturse ittitit sopoi super hominesi Quia auleiu sancti viri.
secreta quasi sub quadam imaginaiione conspi- cum exteriori aclioni deserviunl, inlra menlis
ciunt, yideiicet quia necdum sieut sunt ea manife- cnbilia conquiescunl, aple subjunxiiTEl dormiunt
stius conlemplanlur; bene Eliu poslquam dixit , in leciulo. Sanctos enim viros dormire in Iectulo
Deum nobis per somnium loqui, subtJidil in visione est intra nientis suae cubile quiescere. Unde scri-
noclurna. Nox qnippe est vita prsesens , in qua plum est: Exsultabunt sancli in gloria, ei Iwiabun-
quandiu sumus, per hoc quod interna conspicimus, tur in cubilibus suis (Psal. CXLIX).Gloria est bono-
sub inceria imaginalione caligainus. Propheta nam- B ] rum actuum frequens laudatio. Jusli laelabuntur.
que ad videndum Deum quadam se premi caligine Ubi? Non exlra in populari favore, sed in cubili-
sentiebat, dicens : Anima mea desideravit te in no- bus suis, id esl in conscienlia; ideoque habenl tanv
cle (isai.xxxt). Ac si diceret; in hac obscurilale bonum Dominum, qui dat peccaniibns gratiam,
vitae praesenlis viderete appeto, sed adhucinflrmi- immeritis vitam seternam, Faluus vero exlra in
tatis nubilo circumscribpr. fabulis hominum lsetaiur. Sanqlis auiem hic mo-
David quoque hiijus nociis caliginei» vitans, cla- dus* gaudii est, ut ad illum referanl bona, qui
rilatein veri Iiiminis praestplatus, ait: Mane astabo dedit.
tibi elvidebo te : quoniam non Deus volens iniquita- Dicalur ergo quod semel nobis loquitur Deus
tem tu es (Psai. v). Hunc versiculum beatus Augu- per somiiiiim in visione nociuma, quando irrait
sfinus (91) exponit diceiis : Mane astabo libi, hocj sopor super homiiies, el dormiunt ih Jeclulo, <*i'sa
esl mane non ero horarius, sed astabotibiper.se- nimirum tunc secrela Divinitatis agnoscimus, cum
veranter, et hoc per iiiuiidiliam viiae ; non jacebo i nos ab hujus mundi tumultuosa concupisceiuia in-
in terrcnis quaerens in eis beatittidinem. Per hoc: tra menlis noslrse cubilia segregamus. Quia vero»
cnim.quod ait, aslabo , duo notal: menlis scilicetL utjam saepe diximus, aurem cordis lumullus sae-
directionein ad aeterna, et perseveranliam. Et vide-. C cularium negoliorum claudit, et quies secretaecoa-
bo, id esl sciam quoniam lu es proprie qui sta- siderationis jllam aperit; digiium est, dilectis-
bilis manens, das cuncta moveri, quia Deus es ; ett simi, uivisibilia et caduca respualis, spinlualibu»
ideo «on es volens iniqiiitalem, id est sciam quodj verp studiis summo desiderio inhsereatis. Tales
esse Deum , el velle iniquilaiem, nunquam conve- igitur vos iii Dei servitio secundum beati Jacobi
iiiunt. Nota singula verba. Es, dicit, quod proprie3 apostoli consilium exhibete, ul assidua oratio ve-
convenit Deo. Iiem , asiabo tibi. Astat ille Deo utt stra apud Deum sit exaudibilis, et inler angusiias
praesens, qtri purus est, eihocmane; mox[F. uoctemji prsesentis temporis valeat niultis. Frequentia prc-
videlicet ut tenebras viliorumdeserit. Vel ila, manee cum vesirarum lam corporum sit medicina, quam
nsiabo tibi : hoc noiunutalur,el tuncvidebote.Non a animarum. Ad imilalionem Jesu Chrisli summi ei
enini videt Deum qui lerrenis inhseret, sed qui liianee veri pasloris, mortuos in peccatis resusciiate in-
viriulum astal Deo. Beatienim rriundo corde, quoniatna stantia purse orationis, ul de aelernis liberatos poe-
eleciorum perdu-
ipsi Deum videbunt (Matth.v). ldeo mane astabo ult nis, voblscum eos ad socieialem
videain te quoniam tu es Deus non volens inimun- cere jiossilis; ipso prseslanie, qui in Trinitale per-
ditiam. Iniquiias, mendacium , homicidium, doluss n fecla vivil el regnat Deus, per omnia saecula sxca-
nox suuL, qua transeuiile, fit maneul videaturDeus. lorum. Ameri.

(91) Ancior noster seculus Glossam tribuit Au- ' esl in lerrenis votuplatibus bealiludinem qumrerei
inhwrendum lerrenis, si votuntus Deum
gusiino linnc expositionenv ;;sed S, praasul nd lilte-'_ Nonesl ergomuudo
fiiii) sic ail : Astabo quid esl, nisi non jacebo? Quidl videre, qui corde conspicilur.
esi attiem alittd jacere, nisi in terra quieccere, quodi
217 EXPOSITIO TN EPISTQLAM I B. PETRI. 218

SANCTI MARTINI

LEGIONENSIS PRESBYTERI

MPOSITIO IN EPISTOLAM I B. PETRI AP0ST0L1.

Tempore quo posl passionenv, et resurrectionem, kA Chrislo, qni per inobedienliam perierant, ut aspBrsi
alque ascerisionem Domini iiostri Jesu Chrisli sanguine Chrisii potesialem tliaboli vitarenl, sicnt
exordium sumpsil Ecclesia, quidam de geniijitaie, lsrael per agni snnguinem de j-Egyplo exivh. In
qui transierant ad Judaismum, Deo credideranl, et veteri lege qu:i;cunqiie sanclifieanda erant, san-
pro Christi fide paliebanlur, el dispersi eranl. Hos gnine lio.stiartim solebant aspergi (Exod. xu. Hebr.
conforlat apostolus Pelrus scribens eis a Roma nx). Gratia, inquil, vobis et pax mulliplicelur, scilicet
tempore Claudii Caesaris dicens : Petrus aposlotus t ut quod bene ccepislis, perfccte expleatis, quia
Jesu Chrisli, electis advenis dispersionis Ponti, Ga- sine gralia Chrisii atl pacem reconcilialionis ejus
latim, Cappadocim,Asiw, it Bithyniw secundum prm- non pervenitur, nec aliqnid poiest csse nobis paci-
scienliam Dei Palris, in sanctificatione Spiritus,in ficunv.
obedienliam, et aspersionem. sanguinis Jesu Christi: Sequilur : Benedictus Deus, et Paler Domini
Graiia vobis el pax multiplicetur (I Petr.i). Omues nostri Jesu Cltristi,qui per misericordiam suam ma-
hse provincise superius memoralse Grsecor.um sunt gnam nos regeneravit in spem vitm, per resurrectio-
iii Asia, sed etiam alia Bilhynia esl in Europa, de nem Chrisli ex mortuis, in Itwrediiatem incorriiplt-
qua illi qui sunt in Asia, originem babuerunt. Illa bilem, ei incontamiiialam, et immarcescibilem, con-
quae in Asia est Bilhynia, el maj'or Phrygia vocatur,J B servatam in cmlis in vobis, qui in vittitte Dei custo-
quae Hiera flumine a Galatia dislerminatur (92). dimini per fidem in silutem, parctiam revelati in
Advenae Laline, Grsece proselyli dicuntur. , Sic ap- tempore novissimo. Quasi diceret: Benedictus Deus
paUabant illos qtti de genlibus nati, in Deum cre- et Paler Domini noslri Jesu Christi, hominis vide-
dere, et circumcisiorie accepta, Judaico more vivere licel in mundo nali, sibi consubstantialis Filii;
jtixta Iegem Dei volebant. Ejectos a Judsea advenas quiper misericordiam suam magnam regeneravit nos
dicit, qui de genlililale ad susceplionem legis, et in spem vitw : cum noslris merilis naii essemus ad
poslmodum ad acceplionem fidci pervenerunt. Sed morlem, sua misericordia regeneravit ad viiam.
et nos si veraciter cum Prophela dicere volumus, Sic nostram dilexitvilam, ut pro bac Filium suum
quoniam incolae nos sumus apud te in lerra, ett niori disponeret ; ef morie per resurrectioiiem
peregrini sicut omnes patres noslri (Psal. xxxvni), , deslructa, spem nobis exemplumque resurgendi
tanquam ad nos Epislolas B. Petri aposloli scripias ;. ostenderef. Mortiuis est, ne mori limeremus;
credere, et ut nobis missas legere debemus. Deni-. surrexit, ul resurgere speremus ; et lioc perresur-
que in ipsis Epislolis admonet, quasi nos alibipa- . reclionem ejus remoti ex mortuis, uhi nee senio,
triam habentes, ubi ait: Charissimi, obsecro vosr. s>, nec morbo, nec alia moeslilia tangeremur. /n hw-
tanquatn advenas el peiegtinos abslinere vos a car-_ . reditatem incorruplibilem, ne scilicet corrumpamur
nalibus desideriis, quw mililant adversus animam. criminalibus; inconlaminatam, neetiam iil medio-
Dicatur ergo aperlius: eribus conlaminemur ; immarcescibilem, ne quoii-
Peirtis aposlolus Jesu Chrtsli, ceiebre videlicet no-. dianis et venialibus marcescamus; conseivalam in
men, eleclis advenis dispersionis, id esl dispersis3 cwtts, ut ila servemur in anima et corpore, ut per
advenis ab Jerosolymis in persecutione quse factav mundiliam siinus coeli, el sedes Dei. lnconlamina-
est sub Stephano (Act. viii), vel aliis inultis perse- lam, inquit, quia nec in ipsis bealoruni Iiominum
cuiionibus, lum a, Judseis, lum a geniibus, et pro9 mentibus ex longo usu coelestis illa conyersatio
fide Christi afflictis, el ssepe a sedibus suis expulsis. valet aliquando vilis esse, sicut nec lux (93) prse-
Secunditm prwscieniiam Dei Palris, \d est non, seotis sseculi valet aliquando in faslidium verii ex
noslris meritis, sed <JHOS prwscivit, et prcedestinavitt lbngo usu. Immatcescibilem, conservatam in cwlis:
conformes fieri imaginis Fiiti sui (Rom. vni) : Inn non in lempore prsesenti dandam, sed tempere
sanctificalione Spirims eleclis, scilicet ad hoc, utn prsedestinato reddendam vobis in ccelo; vobis,
per dationem sancti Spirilus sanclificarentur mun- inquam, qui in virtute Dei cuslodimini per fidem in
dali ab oinnibus peccaiis, ut obedire iuciperenlil salutem, etc. Nullus suse lihertatis poienlia cusioditi

(92) Mss. mendose : determinatur. (95) Glossa *. sicii» luxus,_


21» S. MARTINI LEGIONENSIS
valel in bonis, nisi ille perficiat a qup iiiicium A j cti Patris mei, percipit» paratttm vobis regnuin ab
bonse actionis, (94) ct inilium habetis laborare de arighte mundi (ibid.) .Inveniatur in honorem, quando
fuie, p.er fldem venturi in salutem selernam, quse dicetur: Tollalur impius ne videat gloriam Dei;
etsi modo non apparet, lamen parata esi revelari, et luhc jrisli ibimt in viiam wternam (ibid.). Unde
sinos fuerimus parali. In vobis, ait, qui in virtute dicitur : Si quis mihi ministraverit, tipnorificabil
Dei custodimini; ille scilicet, qni dedit vobis cre- eum Patpt meus (Joan. XH). Exsultabitis, ait, lieli-
dentibus poieslalem filios Dei fiejri (Joari. 1), posuit tia inenarrabili; quia videlicel nec ocutus vidil, nec
in vobis illam perseveranliam per quam hseredila- auris audivit', nec in cor hominis ascendit, qum
tem accipiatis in coelis; quia qtii 11011conservaverit prmparavil Deus diligenlibus se (I Cor. n). Repor-
disciplinam Palris, non raeretur accipere hajredita- ianles fidei veslrw finem : ipsum scilicet Deum.qui
lem ejus (Prov. xv). Sed de prsesenti ad hoc ge- esf finis omnis consummalionis. Salutem animarum
neravil. nl esselishaereditas ejus quos possideret, veslrarum : nullam aniplius inlirmitalem passuri.
sicut aliquisTiomo hsereditaiem. Prius nos de nia- Quse salus multum est amanda, quia de. hac salute
teria, postea secundum profeclum vita regenera- multi iiiultum exquisierunt, quando vel quo ordino
vit. In saluiem,\nqu\l,paraldmrevelari in lempore salus selerna liiiuido advenirei. Unde dicitur :
novissimo, inquo exsuliabitis. Ac si diceret : In B I Mulli reges et propHelcevoluerunt videre qitm videlis,
temporequo novissima destruelur inimica niors, . et non viderunt; el audife quw audilis, el non au-
cxsuliahiiis sicui triumphaiores. Sequitur : Mo- dierunl (Luc. x). Unde et nunc dicilur : De qua
dicum si oporlet contristari in variis tribulationibus : salule exquisierunl, alque scrulaii sunl prophetw,
ut probalio fidei vestrm mullo pretiosiot sit auro tjuidefutura in vobis gratia prophetaverunt; scru-
quod per ignem probalur. Ubi seterna merces tri- tantes quod veiquule tempus significaret: (95) quia
buitur, breve et leve videlur, quod in tribulalioni- in eis Spirilus Claisti prwnunlians eas qum in Cltri-
-bus sseculi 3eternum videbalUr etgrave. Paliemia sto sunl passiohes; et posleriores glorias. Quasi di-
sanctorum auro cpiriparatiir, quia sicut in melallis ceret apertius : De bac auerna saluie, id est de
nihil auro preiiosius esl, ita haec apud Deum omni adventu Christi Scrutaii sunt prophetse in occuito,
est laude dignissima. Sicut enim aurum iii fornace scilicet a Domirio vel ab angelis. Unde unus eo-
examinatuf, prolalum foras cuj"us sil fuJgoris ap- rum pro magno scientise salutaris amore vir deside-
parebil; ita fidelium constanlia inier pressufas riorum ab angelb appellari meruil (Dan. ix). Qui
pravsentis vitae contemptibilis videtUf, sed, finilo defutura, inquif, in vobis gralia proplietaverurit.'
certamine, in judicio qiianiavsit glorise ostende- palam videlicei hominibus loquendo, et cxponendo
lur. Cnde ;dicitur: Pretiosd in corispectu Domini^- C quse in Occulto internse contemplationis ipsi eogno-
mprs sanctorum ejus (Psal.cxx). Dicaturergo aper- verant. Scrutanles quod vel quale lempus significa-
tius : Nunc si dporlet contrisiari in variis iitbula- rel; qup annp, sub qiio principe, quale bellicosum,
itonibus; id est quia non nisi per trislitiam potest vel pacificuro, vel quo ordine per panum Virgiriis,
aliquis in gaudium pervenire, rioli oporlet in va- vel quo alio modo, Spiritus Christi in eis prusnun-
riis tribulatioiiibus sive exlerioribus, sive inlerio- lianseas qum inChfislo sunt passiones, et posterio-
ribus cbutrislari. Non conveniunl vobis ad malum, res glotias. Ac si diceret : Quamvis in eis esset
sed ut probatio fidei vesirac, et vos probati fideles SpiriiUs Christi rton tanium adveutum ejus prse-
in camino iribulationis, excocta oirini riibigiiie ve- nuntians, sed etiam passiones tardas, et diu desi-
luslalis, npparereiiiTuiuro possilis. Plus placeat Deo derat-as, quae in ipso capite suni, et iri ejus mem-
summo artilici veslra fides, qunm alicui ariifici au- brisj.quodetiam per crucem firiiendus et sepelien-
rum maleriaie. dus.esset. Arciiangelos ct propintjuos angelos vocat
Jnvenialur in laudem, el' glotiam, el lionorem, in Spiriius Cluisti, per qtios operatur Dominus, qui
revelalione Jesu Cltrisii; quem, cum rioh videtis, Cbrislo sunl subjecti; Et posteriores, inquit, glo-
dilig'uis;in quehx riunc quoque non videiites credi- _. Has. Dua; sunl glorificationes Domini secundum
lis; ciedenies aulem exsultatis tmtilia inenartdbili, suscepii horiiinis formam-: una scilicet qua sur-
ei glorificata : reportanies fidei vesirm finem, salu- rexit a mortuis, et alia qua asCendit gloriosissime |
tem animarum vestrarum, Probalio, inquit, vesirw iiv cceluin ante oculos discipulorum. Reslat lertia
fidei inveniatur ih laude, id est ul laudabiles et et ipsa in coiispectnhoniinum, cum venerit in ma-
gloriosi sitis per conslantiam in revelaiione Jesu jeslale sua, ut reddat unicuique juxta opera sua
Christi, lioc est ili die judicii quarido revelabitur (Matth. xvi). Hse suni posteriores gioriae, quas per
quam magnav poleniiai sil Deus. Ac si paieiiler di- Spiritum Chrislij bealus Petrus asseril prophelis
ceret: Ptobatio fidei vesliw invenidlut ih taudem, revelari. Unde etiam sequilur : Quibus revelatnm
cuiri judex eam lnudans dicet: Esurivi et dedisiis est, propheiis sclllcet, quoniam non sibimelipsis,
milii manducate, etc. (Mailli. xxv). Jhveniutut el in vobisautemminisirabanl ea,qu« nunliata sunt vobis
glorium, cutn glorificans eam dicet: Venite, benedi- per eos, qui evangelizaverunt vobis, Spiritu sancto
(94) Glossa clarius : o quo justiliam bonm (95) Yetus ltala : sigriificarei, qui in eis eratt,
actionis habeiis. Laborqle de fide per fidem ven- ^ Spirilus Christi.
(MU,,eli:a
221 EXPOSITIO IN EPISTOLAM I B. PETRI. 223
misso decoelo, in quem desidetant angeli prospicere. A Quasi filii obedienlim esiote in bono perseverantes,
Haecideo dicit, ut moneat illos curam. gerere sa- ul secure possitis exspeclare, et filii obedientes
lutis oblatse, quam sic ariiaverunl prio.res sancii. esse palri corripienli : Non configurati prioribus
Ac si aperlius dicerelur : Prophetis quibus revela- ignoranliw veslrm desideriis, id est nonsiiis canes
lum est, illis videTicet scrutanlibus in caelera oc- redeuntes ad vomilum (JJ Pelr. n) ; quia per, hoc
culia, hoc est etiam inlimatum, quoniam non sibi quodammodo prius eralis excusabiles, sed jani
ipsis, id est non in diebus ipsorum ea salus, sed npslis veritatem secuiidum etim, exemplo videlicet
in veslris potius qui in One saeculorum nascimiiii, Chrisli, qui vocavit vps, Sanctum, id esl.saniifica-
essei venlura. Vobis autem minislrabant ea, qnw tum, et sanclificantem vps, ut in omni convefsatione.
vobis nuntiata sunl, id est ipsi non erant doinin: sifis sancli. Unde dicitur : Estote et vos perfecti^
salulis, sed minislri vestri omnia redeinptionis sicut et Paler veslet cmleslis perfectus est (Malih,
mysteria prsenuniiantes, quse modo sunt impleta x). Ad hoc vocavit vos, ut et ipsi sancii, id est
et nunliala, quse mullos' lalent. Nuntiala dico per fjlii ejus in omni conversalione silis, el firini
eos, qui evangelizaverunt vobis , Sp'iritu sancto missti conlra vilia, el conlra tribulaliones, quoniamscri-
de cwlo, id est per tam valeules nuntios, scilicet piumest : Sancli estote, auoniam ego sanclus sum
sanctos aposlolos, qui non mendose, noii faniastice, B (Levii. xi). Ac si diceret : Ego sum Pater vesler,
sed, Spirilu sancto diclanle, nuniiaveruntChrislunVi qui tales volo, qualis sum. Sequitur :
in quem desideranl ahgeli prospicere. Spiriius in El si Palrem invocalis eum, qui sine acceptione
prophelis ei in apostolisila apparet, quod prophetaf personarum judicat secundutn uniuscujusqueopus, in
ci aposloli eamdem salutem nuntiant; IIII sciljeet limore, incolatus vestii tempore, convetsamini. Ac si
venturam, isti impletam. Una esl igiltir Ecclesia, aperliusdiceretur : Si Paltem invocatis eum, dicendo
cnjus pars prsecessil advenluin Cbristi, pars se- in oratione: Pater noster qui es in cwlis (Malih. vi);
qitilur. qui sine accepiione personarum judical, id est non
In quem desiderant, inquit, angeli prospicere. ut carnalis paler qui filiis peccantibus indulgentius
Quasi dicerel: Tanla esl ejus, qui passus est pro parcere, quam servis cbnsuevit; sed Deus Pateret
nobis, hominis gloria posterior, ul etiam angelicav servos obedientes, inio el hostes manumsibi datites,
in coelo viiiuies, cum sint setema saluie perfeclae, ' in filios adoptal; etqui filiorum nomine videbaiiiur
iibii soluni immorlalis deitatis magnilicenliam, sed honorabiles, pro inobedieiitia hsereditaiis reddit ex-
etianv assumpttc hunianitalis ejus claritalem sem- lorcs. In limore conversamini in omtii tempore in-
per asjvicere gaudoant. Sed cur cernere deside- r, coldtus vestri, quia securidum uniuscujusque opus
ranl, cujus facieni cernere iiunquam cessanl, nisi . judkai. Quasi diceret: Cavete ne per negligeniliam
qiiia coniemplalio divinae prseseniise ita angelos et desidiam lanlo Palre sitis indigni, etdumtem»-
liealificai, ui eiiam sempcr ejus dulcedinem quasi pore exsilii vestri secttri eslis, quod absitl ad pa-
novnm insaiiabiliier esuriant? vel in quem Spirilunv triam beatitudinis pervenire non possiiis. Ut ergo
sancium desideranl angeli prospieere qut lantse sancli csse. possitis, omni lempore incolalus veslri,
majestalis est el glorise, ul semper ejtis visio, id est quandiu in bujus mundi exsilio eslis, ili liiucre
sicui et ipsius Patris et Filii desideretur ab ange- Dei conversamini. Beatus eriim homo, qui semperest
lis, quem gralia divinae pielalis ad ierras, causa pavidus (Proi. xxyiu). Ac si apenius diceret: Deiim
liumanse salulis, misil, et illuslrandis fideliutn recte onvnino non invocatis, si limidi et solliciti
menlibus infudT, ejus semper visa gloria satienlur. lion eslis. Scientes quod non coriuptibilibus quro vel
Sequitur : Propler quod succincti lumbos mentis argenlo redempli estis de vana vesira convetsatione
vestrw, sobrii, perfecli sperute in eam, qum offertur paletnw tradilionis; sed pretiOsosanguine, quasiAgni
vobis, gratiam ,in revelalionem Jesu Chrisli; quasi immaculali el inconlaminati Jesu Clnisli, prmcogniti
filii obedieniim, non configurali ptioribus ignoran- quidem anle conslitulioiiem mundi, manifesiali au-
tiw veslrmdesideriis.: sed secundum eum,quivocavit Dtem novissimis lemporibus proplervos,qui fideleseslis
vps, Sanclum : ut et ipsi suncli in omni conversa- inDeo, qui suscilavit eum a motiuis, et cledilei glo-
lione sitis. Propter quod, inqiiil, sticcincli lumbos riam, ut fides veslra et spes esset in Deo. Quasi dice-
mentis vestrm, id est quia lania gralia vobis est rel: Quantn majus esl pretium quo redeinpti estis
promissa, ut revelale videatis illuui, quem nuric a corruplione vitse carnalis, larito ampiiUs timere
vident angeli; lanlo amplius digni esse curate. Suc- debeiis, ne revertendo ad corr.upielam vitiorum,
cincti lumbos mentis vestrw : ul eliam superfluas Redemplorem vestrum bffendaiis. Dicalur Iterum
voluplates a corde resecetis, et eamdem graiiam apertius : In tithbre Dei, et solliciiudine conversa-
percipere valealis. Sobrii perfecti sperate, conslan- tnini, scientes quod non corrupiibilibus aurp vel ar-
les perseveraiuio, in eam, qum offerlur vobis, gra- gerito (quibus preiiis solent adinvi peccata inter ho-
liam, id est sectiri exspeciaie, menle et corpore mihes) tedempli estis de vana vesita convetsatione
casti. Ngm qui Domino placere se non uovit, me- paieinm traditionis, etiam a pracvaricalione legis,
sito spe bonorum carens, ne cilius adveniat me- sed pteiioso sanguine, quia immuiiis a peccalo, quasi
luit. Offeftur graiia in revelaiione Jesu Chrisli, id ngrii tnconiaminali aliquo acluali, et immacuiuti
esl niauifesiaiur gralis a Cbrislo fidelibus dnnda. Christi ab originah'; agni scilicet niansqeii nmi
225 S. MARTINI LEGIONENSIS 221
aperientis os suum (Act. vm), lana sua vos vestien- A et anima (Joan: m). Jieruin- subj'ungit dicens: Hoc
lis, id esi prsedicatione sua vos erudienli-?, et cha- est aulem verbum quod evangelizaium est in vobis, per
rilate reficienlis. Hic tangit Leviticas et sacerdota- me sciiicet, et per alios aposlolos.
les celebraiiones, et signilicat animam mundairi per Deponentes igilur omnem malitiam; el omnem do-
jtistiliam quae offeriur Deo. Redetnpti estis, ait, pre- lum , et siinulaliones , et intidias, et omnes detrac-
lioso sangttine Cltrisii, prwcognili quidem anle con- tiories, skut modo geniti infantes,
ralionabiles, sine
siitutionem mundi, id est prseordinaii a Deo, ut per doto tdc concnpiscite, ut in eo crescalis in salutem.
eum fieret redemptio; manifestati aulem novissimis Quasi diceret: Quia sic renaii estis, et filii aeterni
temporibus perassnmpiam humaniialem propter vos Patris effecfi; lalcs eslote per sludium bonav con-
saivaridos, quiper ipsum, hoc esl pef justilicationeni versationis, quales sunt infantes recenter nati per
ejus fideles estu in Deo, ut ipsius corporis membra; naluram selalis. Dicatur ergo aperlius : Deponentes
^fwi suscilavit eum a mortuis tertia die, et dedit ei omnerii malitiam , id est volunlaiem nocendi aliis
;
gloriam in ascensione. Iloc toto non ideo quod ipse et omnem dolum, id est decepiionem; et simulaiio-
indigeret, scd ut fides vestra el spes esset in Deo, id nes; ne aliud in corde et aliud in ore gesteiis; ei
esluteamdem gloriam peripsum vossperelis habere. invididm cordis, conira aliorum felicitaiem; et om-
"B
Animas, inquit, veslras castificantes in obedientia nes detracliones verbi, sicut niodo genili infantes, ra~
charitalis, in fraternitatis atnore, simplici ex corde tionabiles sine ruga diiplicitalis , lac concupiscile ,
ditigite attentius : renati non ex semine cofrupiibili id est simplicia rudimenta fidei de uberibus malris
sed incorruptibili, per verbum Dei vivi, et petmanen- Ecclesiae quaerile, id esl de ulriusque Teslamenii
lis, quia omnis caro fenum : et omnis glorid ejus doctoribus, qui divina eloijuiascripserunt, vel viva
tanquam flos feni. Quasi diceret: Ergo invicem diii- voce prscdicant: ulin eo crescatis in salutmn. id est
giie casiificanles aniriias vesfras, ut uni sponso ser- ul bene discendo persacramenta Dominicae incar-
vent iidem in obedienlia chariiatis, id est ex dile- nalionis perveniatis ad coniemplalionem divinae
clione Deiobedienlessilisadomiiiaferendainfrater- majestatis. Quasi modo geniliinfantes, rationabiles,
nilatis amore, eiiamsi fratres vobis noceant. Simplici sirie dolq. Ac si diceret: Quamvis infantes per ma-
ex cotde, id est non aliquo cbmmbdo vel incommodo': litiam remotam, tamen rationabiles per sapienliam,
invicein diligite altentius, quoniam hucusque renali i ne -raiio ad versuiias sseculi vos trahat, sed sine
eslis nou ex seminecorruptibilised incorrupiibTi.Ac dolo sitis. Unde dicitur : Estote prudenles, sicut
palenter dicat :Ideo hoc agite, quia non ex sangui- serpentes, el simplices, skul columbw (Malth. x). Lac
nibus, neque ex voluntale catnis, neque ex voluntate, Q C concupiscite, ul in eo crescatis in salutem. Hoe loco
viri, sedexDeo nati estis (Joan. 1). Non ex semine langit iilos, qui ad audiendas lectiones sacras fasti-
diosi adveniunt, ignari videlicei iliius siiis et esu-
corruptibili,\desinon ex lege,qtiaein muliis deficil,
sed in Evangelio immuiabili. JPer vetbum Dei vivi, riei, de qua Dominus ait: Beati qui esuriunt et
inquit, et permqneniis, id esl per Filium Dei, vel, sitiunl justiiiam; quoniam ipsorum esl regnum cwio-
rum (96) (Matili. v). Ideoque tardius ad perfecta
perEvangelium quod corrumpi non polesi. Sicutex
semine corruptibili caro, qiiaecorrumpitur, nascilur; salutis incremenla perveniunt, quo possint solido
sic per aquam verbo Dei consecralam vita, quse fl-\ cibo verbi refici, id est arcana cognoscere divina ,
nem nescit, tribuitur. Quod eliam aperte prophelico ( vel majora facere bona. Sequitur: Sitamen gusiatis
astruil testimonio dicens : Quia omnis caro fenum, quam dulcis esl Dominus, ad quem accedentes lapi-
id est, transiloria; et omnisgloria ejus, id est omnes. dem vivum ab hominibus quidem reprobalum, a Deo
delectaliones carnis, tanquam flos feni.Exaruit enim aulem eleclum, et honorificainm. Quasi diceret: floc
fenum, id est cura, infirmitale vel morle ; et flos, jiaclo videlicel purgata cordis nialiiia, uiilem Chri-
id est gloria ejus decidil , verbum autem; Do- sti alimoniam concupiscite, si quanta sil divina dul-
mini mdnel in wlernum. Gloria carnis ideo flos dici- cedo, sapitis. Nam qui nihil de ej"us dulcedina
tur, quia aliquid ex se promitlit, et tamen nullumLD l gusiat, non est mirum , si hunc terresiribus deside-
exseprbfert fruclum. Sicul incorrupiibile estpre- riis sordidare non evitat. Accedile ergo ad eum, et
tium Dominica; passionis, ijuo redempli sumus; accedentes per fidcm superaedificamini, super Chri-
ita eliam incorruptibile est sacranienlumsacri fon- slum fundamenium firmissimuni,.quia fundamenlutn
tis, quo renasciniur; quse ita sibi invicem conne- aliud nemo potesi ponere, prwler id quod positum
clunlur, ut unum sine altero salutem conferre ne- est, quod est Christus Jesns (I Cor. in). Dicalur ergo
queant. Ila enim Dominus lempore incarnatioiiis aperlius : Ad quem accedentes, Qde el imitalione,
stiae sanguine suo omnes redemil, ;ut nos quoque, lapidem vivtim, super quem fuiidalur superna civi-
nostro, tempore, per regenerationem baptisnii adI tas, noii. maleriaJem, sed vivuni lapidem, qui sicut
coiisortium ejusdem regenerationis pervenire me- nullis contusionibus poluit dejici, sic nec illi, qui
reamtir. Sicutergo corruptibiTis corruptibilem gene-. in eo sunt fundali, polerunt decipi. Ab hominibus
rat, ita verbum quodmanel in selernum, dat vitamx reprobatum, videlicet cnm dicerent : Non habemus
«ternam renatis ex aqua el Spirilu sancto in carne» regem nisi Cwsarem (Joan. x); a Deo amem, qui non

(96) Ila legit Maximus Taurinensis liom.^iv, Dejejmio Quadragesimw, circa flnem. .
225 EXPOSITIO 1N EPISTOLAM I B. PETRI. 22(5
fallilur in sui disposilionc, electum , ut faceret tilra- k tione. Hic eiiam facius est lapis offensionis et petra
que unum (Eph. n); el ItOnorificatum, in miraculis scandali; ciiin lapis sit, in quo susleiitciitur, ei ttili
scilicet, et in asccnsione. Iieriim subjungens, ait: quiescant boni, incredulis eril causa olTensionis,
lpsi tanquam lapides vivi, superwdificamini domos quia in praesenli non credunt in eum , el ideo ca-
spirituales , sacerdolium sanctum , offerre spiri- dent de vitio in vitium: el in futuro erit pelra
tnales hoslias acceplabiles Deo pet Jesum Cltrislum. scandali, quia ad illum quem humilem conculcave-
Ilomiiies per infidelitalem lapides duri et insensibi- runl, coliidenliirgressus eornm, el cadenl iu infer-
les sunl; sed per discreiioncm erudili vivificanlur, num. His, inquil, <7i<» offendunl verbo , nec creditnt
«l npii sunt, ut in Dei sedificio cliaiilate compagi- in quo et positi sunt. llle offendit verbo qui eo qnnd
nenlur. Ac si aperlius diceret: Yos etiam lanquam verbum audivit, offendil "aninio, diun quod audivit
lapides in flde solidi, vivi in bonis opefihus, stiper- non crcdidil. CtijTisstultitiam exnggerat, nec crclit
sedificamini in domos spiriluaies conlra pluvins, in quo vel quod et posilus esl. Per naturam ad hoc
vcnlos, et flumina : Sacerdotium sancium, vos dico suntfacii honiines ut crednnl in Deum et ejus vo-
exislenies sacerdoles cuncti oleo lietitiae inuncli, luntati oblemperenti In quo el posili snnt, quia in
offerre spirituales hostias, acceplabiies Dco per Je- ipso^vivimus,moveinur, el sumus (Act. xvn)
sum Christum Dominum nostrum; videlicel non sicut D lierum dicit: Vos autein eslis ge .«s electttm ,
in veieri Iege, sed superandificamini ad offerendum regale sacerdotium, gens saitcta, populus acquisitio-
opera hona, eleemosynas scilicet, preces, vos ip- nis;ut virtutes ejus annunlieiis qui de tenebris vo»
sos; per Jesum Christum , hoc ad omnia referlor. vocavil in admirabile lumen suum. IIoc leslimonium.
Quasi diceret: jEdificamini, quia sacerdoles esiis, laudis quondam aniiquo populo per Moyscm
iioslias offcrtis, et boc loltim per Jesuni Christuin, datum, genlibus dat apostolus, quia in Ciirislum
•tujus j-raiia omniahabelis. Ilerum ad confirman- credunt, qui velut Japis angularis, in eam qtiam
dnm, qiiod Doniinus propler firniilaiem suam jure in se Israel Tiabtterat salutem, gentes adun,.vit
iajiis sil vocalus, ait : Propler quod continel Scri- (Exod. xix). Hinc probatur, quia per hanc Episto-
ptura : Ecce pono in Sion lapidem summum angu- lam scribil his, qui de genlibus ad fidem verierant.
larem, electum, pretiositm: et qui credideril in eum Assumuntur hi versus (97) de propheiia Osee , in
non confundelur. Ac si pateiiler dicat: Eccepono in qua agiiur de vocalione gentium. Dicaiur itaque
Sion, quia iu Judsea naius, lapldem solidum, sum- aperiius : Vos estis genus etectum, per fidem scili-
mum, id est perfecliorem omnibus , angularem , cel electi, et distincli ab illis, qui reprobanles lapi-
duos sc.ilicetpopulos in se conjuiigeniem , elecium dem Cbristum, facli sunt reprobi: regale sacerdo-
ex omnibus ; pretiosum, quia in preiium redemptio- tium, sunimi videlicet Sacerdotis corpori unili, qui
nis dalur. Ei qui crediderit in eum, illuin scilicet et regnum sperare, el hoslias immaculalse conver-
imiiando, non confuiidetur, quia neque.in prse.senti salionis Deo offerre debeani; genssancta, non jam
de casu erubescel, neqne in futuro vacuus eril a in passionibus desiderii, sed sancie et jnste viven-
praemio.Sequilur :Vb6is igitur honor credentibus; non libus ; populus acquisiiiohis, acquisili scilicet in
credenlibusautem lapis,quem reprobaverunt wdificait- sanguine Redemptoris, quod eratquondam populus
tes..hic{actusesl incapulanguli;eliapis offensionis,el lsrael redempttis sanguine agjii de jEgypto. Unde
petra scandali, Itis qui offendunl verbo, neccredunl el in setjuenti versu mysiice recordainr veieris
inquo el positi sunt. Dei Filius credenlibus est ho- hisiorise, et hanc in novo pppulo spjrituajiier im-
nor, sed non credentibus esl lapis quem reproba- jiletani esse docet. Vl viriutes ejus annunl&iis :
verunt sedificanles. Ita reprohalus est ab islis, sicut sicui liberali de .^Egyptotriumpliale carmen Domi-
ab illis. Et ille lapis hic, id est fidelibus, facius est no-canlaveruiil (Exod. xv), ita nos post lenebras
in caput anguli; et iufidelibus est lapis oflensionis, dissolulas, posl acceptam remissionein per Cbri-
et pelra scandali. Non credeniibus esl fnclus lapis, sium ducendi ad patriam seleiiise claritiiatis, debe-
quem reprobaverunl aedificanles, quia sicut ipsi in j) mus Deo rependere dignas gralias pro creleslibus
sua acdificaiione eum reprobavefunt, sic ei ipse in heneficiis; qui deienebris nos vpcavit in admira-
suo adventu reprobavil eosaccipere in aedificaiione bile lnmen smim, sicut illos dnxit etinnv columna
domus suse quse est in ccelis. Dicalur ergo aperlius: ignis (Exod xm). Sequitur: Qui aliquandonon popu-
Vobis honor credentibus, quia credentes in Filiuin lus, nuric aulem populus Dei. Quasi diceret: Qui ali-
honorificat Paler , et in advenlu Filii non confuii- quando eralis alienatia conversione populi Dei.ntinc
dentur. Non credentibus autem lapis quem reproba- aulem populus Dei : tempore videlicei gratisepopulo
rerunl wdificanies: quem noluerunt ponere infun- ejus eslis uniti. Qui non consecuti miserkordiam,
damenio cordis sui, Judaei scilicet legem suam id est qui nec misericordiam sperare noveralis,
carnaliier tenendam confirmantes, et omnes justi- nunc aulem misericordiam consecuti estis.
liam suam constiluere volentes ; bic lanien factus llerum stibjuiigens ail: Charissimi, obsecro vot
est in caput anguli, id est in •Chrisliana sedifica-: tanquam advenas , et peregrinos abstinere vos a car-
(97) Versus qui asstimuntiir de Osee non sunt aulem poputus Dei. Vel ul legilur Ostie u, 24 : et
ii videlicet: Vos esiis gentis electum, elc.; sed in- dieam non populo meo: Populus tneus es lu.
ferius expositi : Qui aliquando non populits , nunc
t27 S. MARTINILEGIONENSIS 223
I natibtts desideriis , qum miliianl adversus animam ; A estote ducibus lanquam ab eo, id est a rege vel a
eonvetsationem vesltam intet genies habentes bonam, Deo missis ad yindiclam malefaclorum, id est ad
ui in eo, quod deiractant, de vobis lanquam de male- pcenam ; et ad laudem bonorum, non quod semper
factoribus, ex bonis operibus i>osconsiderantes, glo- iia sit, sed quse esse debeat aciio ducis, simpli-
rificent Deum in die visitationis. Hucusque liimiriim citer narrat; qui ctiamsi bonos damnat, non ininu3
bealus Peirus generaliter isistruxil Ecclesiam , ex- ad eorum laudem perlinet quod agit, si patienier:
plicans vel beneflcia, quibus Deus nos ad salutem improbitaiem ej'us toleranl boni, et sapienter ejus
vocare, vel dona, qnibus aliquando Jndaeos , nunc astulise resistunt. Mulloties Deus aliquem maliuu
autem nos, honorare dignalus esl. Hic diversas jyrannidem exercere permitlit, ul et mali confun-
fidelitim personas solerter horlatur, ne carnaliler dantur, et boni magis probentur. Iterum dicil :
vivendo, se reddant indignos lanlse gratise Spiritus Qttia sic esl volunlas Dei, ut benefacienles obmu-
' sancli, et ne
degenerent a gloria nobilitatis sibi lescere facialis imprudenlium hominum ignorantiam.
promissae. Et primo liberos et servos, dehinc viros Ac si apertius diceret: Vere quidquid duces agant,
et miilieres, tandem seniOres et adolescentes, boni Iaudem consequuntur, quia hoc vull Deus,
qualiter~s.e habefe debeant, docei. Et apte liberos qui eliam malis ulitur in bonum,; ut vos etiam
monel a carnalibus desideriis abslinere, quia solel B ulenles illis in bontlmi, sive boni, sive inali sint,
libertas vitse remissioris majora illecebrarum litil- faciatis obmuiescere ignorantiam et imprudeniiam
laiilium pali pericula. Dicalur ergo aperlius: Cha- eorum; ul illi videlicet duces ignoranles, quomodo
rissimi, obsecro vos tanquam advenas et peregrinos eis in boninn utamini, et per eos laudem merea-
absiinerevos acarnalibus desideriis. Quasi dicerel: mini; iion invcniant quid vituperent in vobis, dum
Qtiia jam esiis misericOrdiam consecuti, eo mirius eiiam ipsos lionoratis, et paiimini, quamvis sint
animum lerrenis rebussupponile , quo vos patriam immundi et indigni. Quasi liberi, inquit, el non
in cpeiis habere memineritis. Rcprobi hic habent quasi velamen habenles maliliw libcrtalem, sed sicut
palriam, cujus desideriis inhiant, ideoque in per- servi Dei. Ac si palenter dical : Quo majori liber-
jietuum relegabuniur exsilium , carentes volupta- tate apud homines utimini, eo liherius divino fa-
tibus. Qum mililanl, inqnil, adversus animam; quia mulatui silis subjugati; et npn babeiilcs liberlatem
dum concupiscentiis blandicnlibus caro enerviter yeslram in velamen malilise, id eslliberlas reslra
subjugaiur, jam vitiprum exercitus firmiier advef- non obntibilet corda vesira ; ul lanto licenlius pec-
sus animam armalur. Convetsationem vesiram inier celis, qtiaiilo minus jugo servilii depriniimini; "et
geriles habentem bonam, bene scilicet operando; ul ne ciilpam veslram nomine- libertatis prsetexatis.
ineo quod detraclant devobis tanquam de malefa- 'C Vult auiem apostolus eos liberos esse a servitio
cioribus, id est in eo quod pulanl vos siultos esse, culparum, ul permaneant servi Crealoris honi et
quia deos ebrum reljquislis, et propler peccata fideles. Unde addidit: Sed sicut servi Dei. Servilus
yestra in mundo vos allligilis. Ex bonis operibus, Dei humililatem requirit. Sequilur : Omnes Itono-
id est ex vestra casta conversatione vos, id est rate: -fraternilatem diligite. Quasi dicerel : Qum
vestram digniiaiem considerantes, glorificeiit Deum Cwsaris sunl, Cwsari reddile (Matih. xxn), et unum-
in die v|siialionis, in lempore scilicet retributionis. quemque pro modo suo hoaorate. Fralernitatem di-
Ac si dicerel: Quania sit vobis gloria donanda per ligite, hoc est inler ornnia fralres aniate'; etiam et
Deum, jam nunc cognoscunt increduli, cum vos illos, qui conditione temporali subjecti sunt vobis,
instanter per omnia pericula illum sequi perspexe- sicut fratres in Christodiligite. Item dicit: Deum
runt. Vel in die visitalionis , quando scilicel visita- timete,regem honorificale. Ac si diceret : Deum
hit illos Deus converlendo de malo ad bonuin. limete, ut in omni obsequio linlor Dei praecedat;
Plerumque contigit, ul pagarii, qui viiuperabant regem honorificate, quasi pTsecellenlem videlicel
. fidein Chrislianoiiim, postea consideranles bonam ampliori honore veneramini. Hucusque exhorlatus
eorum conversaiionem, Cliristum laudare incipe- p] esl liberos ad subjectionem, nunc servis loquitur,,
renl. Sequilur -.Subdiii eslote omni humanm crea- ut et ipsi subj'ecti sint domiiHs , dicens : Servi,.
lutw ptopter Deum: sive regi, quasi prwcetlenti; subdiii esiote in omni timore dominis , ul nec Deum
sive ducibus, lanquam ab eo missis ad vindktam offendatis, nec dominis obedire recuselis; non
malefactorum, Iqudem yerq bonprum. Quasi dicerel: tanlum bonis, fide scilicet, vilp, morihus: el mp-
Ut conversalio yeslra omnibus pJaceal , subditi destis, id est moderale iiiiperanlibus el condonan-
cstote ouirii humanae creaturae, fidellbus scilicel libus; sed eliqm dyseglis , id est indisciplinalis.
el Jncredulis, prppler Deum, id est non resistalis Schola Grsece locus dicifur, in quo ad audicndos
alicui dignitaii honiinum, alicui principaiui, cui magistros liberalium artiuin convcniebani. Unde
vos Deus subdi voluit; quia non esl potestas nisi schola inlerpretatur vacatip, quia ibi yacabant slu-
a Deo, et qui potesiati resistil, Dei ordinalioni diis^.SchoJastici igitur suni erudiii, dyscoli vero
resistit (Rpm. xni), CreaUiram per parlesexponit, sunl indocli ei agresies. Ecce qqoinodo monebal
cum ail: Sive regi vrwcellenli, ne vcl in hoc fidei supra , subdi omni huinana? crealurse propier
et religioni Chri.siianse possit detrahi, quod per Deum. Si propter Deuui scientem bonam inlen-
eam turbentur j'ura condilionis. Subditi eliam lionem aliquis jiatiens verbera a domiuo iiijusic,
EXPOSITIO IN EPISTOLAM I B. PETRl. 250'
cnm ei benft servial, sxislinel, id cst leves reputal k pastor, relictis nonaginta novem ovibus in deserto,
tristitias, hscc est gratia, id est per hsec eflicilur venit visitare unam quse erraverat (.Matih. xvin).
gratus Deo, el hoc exigil gralia fidei. Unde sub- Dicatur ilaque aperlius : Erqtis sicul oves erranles,
jungens, ait: Hwc est enim gralia, si propter con- sine pasloreper vitia, dilacerati spinis viiiorum;
scienliam Dei sustinel quis. trislitiam, paliens injusle. sed conversi estis ntinc ad pastorem : in passionn
Quasi dicerel : Si.injusie palimini, graiiam Dei videlicelChristi, corpore el anima reversi esiis ad
acquiriiis. Qum enim gratia est, si peccantes, co-. eum, qtii vos pascit verbo verilatis; et episcopum
laphizali suffertis ? Ac si diceret : Si vos patienler vel visitatorem animarum veslrarnm quod idem
suffertis poenas illatas a dominis . vos dico pec- esl. * (99) Episcopatus autem vocabiilum, ni ait
canles, nolendo obedire eis; et colaphizati ab bealus lsidorus, intle sumptum esl, quod ille qui
ipsis dominis, id est ssepe correcii ab illis.ut pcr superefDeilurs superiiilendal, curam scilicet snbdi-
colaphos ad obediendum induceremini, quse gratia lorum gerens, cxcmuveniiii Graece, Laline inten-
•eritvobisinde? Nihil propier hoc accipielis a Deo. dere dicilur. Episcopi vero Graece, Latine specula-
Sed si palienter bene facienles suffertis, id est lores inlerjirelaniur; namspeculalor esl praepositus
quamvis bene feceritis, mala illala a dominis suf- in Ecclesia, dictus, eo quod speculelur, alque pro-
B spicialpopulorum infra se posilorummoresetviinin.j
fertis, ha?cest gralia apud Deum.
Muliiim glorificat conditionem servprum, quos Reciissime ergo Jesus Clirislus diciliir episcopus,
bene facientes, ct absque culpa vapulatos a dominis id est superintendcns : quia, Oculi Domini snper
crudelibus et improbis, aflirmat esse imitatores Do- justos, el aures ejus in preces eorum (Psal. xxxin).
iuiiiicse. passionis. Scqiiitur : In hoc enim vocali Cassiodorus : Hic agii Prophela de reiribulionibiis
esiis; quia Clirislus passtts est pro nobis, vobis te- bonorum et malorum , ne in pnssionibus vel jicri-
linquetu exemplitm, ut sequamini vestigia ejus; qui culis jTisius aliqua dubietate mollescat. Quasi di-
peccalum non fecit, nec invenlits est dolus in ore ejus. ceret: Diverte a malo, inquire pacem, et ne ex in-
Quasi diceret : In Itoc vocati eslis, sci.Iicet ul palia- firmitate lua diflidas; quia oculi Domini, id est re-
mini, «i.lioc exemplo Christi, quia Chrislus passus speclus misericordise Dei super juslos; eisi, ul nie-
est pro nobis. Gaudes el in hbc, quia Christus pro dicus, secat el urit, per quod videtur non exau-
ie mofiuus esl; allende quod sequilur : Vofcis re- dirfe, hoc facil ut saTiet, et parcal in sempiternuin.
linguens exemplum, tribulalionum videlicel, contti- Et au.res ejus sunl in preces eorum, ut del qiiod pe-
meliaruin, flagellorum, crucis, mortis; ut sequa- lunt, scilicet graliam pro gratia. El nola quod non
mini vesiigia ej"us, qui peccaittm non fecit, licet pa- Q ait, ad preces, sed in pteces eorum; in qno notatur
lerctur, nec inventus esi dolus in ore ejus, a Judoeis celerilas audiendi. Augustinus : Forte dicit malus :
scilicet et Phariseis observantibus eum, quia nec Sijcure facio male, quia non.sunt super me ocuii Do-
in verbo peccavil. Qui cum maledkeretur, quasi se- inini. Ad j'usios Deus altendit, et me* no.i videt.
ductor, et daemoniacus, non maledkebat, \t\ esl non Ideo subjicil dicens : Vultus autem Domini super
improperabal illis mala qu;e vere in ipsis erant. (acienles tnala : ttt perdal de lerra memoriam eorum,
Cvm pateretur, a Judseis scilicei, non comminaba- Quasi diceret : Juslos respicit Deus : sed ne malus
lur illis. Tradebat auiem judicanlt se injuste: qui pulet se nesciri; quia vultus Domini, id esl cognilio
peccata noslra ipseperlulil in-corpote suo super ti- Dei super facientes mala. Non lamcn eos respicit
tjnutn: ul peccatis morltti, jttstilim vivamus : cujus misericorditer, videlicet ut exaudiat, sed cognoscit
livore tanait estis. Tradebat se judicanti injuste, illis ut piinial. Unde subdil : Vi \perdat de terra memo-
videlicet j'udicanlibus secundum injustam senlen-- riam eorutn, videlicet ul nec memio. id est. inter-
tiam, ulpoie jusiissimus existens; sive tradebat Deo cessio fiat pro eis inler bonos, quia placel cis j'u-
Pairi injusiejudicanles, id esl cos qui eum. nequis- Slilia Dei.. Unde in Evangelio ail Abrnhani ad divi-
sime condemnabant, etneci ejus insisiebanl, ul sup-. tem : Cltaos magnum firmatum esl inler nos etyos
plicia sumeiiles erudirentur. Peccala nostra ipse D (Luc. xvi): ut boni videlicel non possint condescen-
pertulit.in cotpore suo super lignum, id esl poenam dere ad eos compassioue aiiqua, pn>pier confusip-.
pro peccatis oinnium communiter debilam superli- nem peccatorum quse admiserunl. El vere oculi
gnuni posito ulpeccatis mortui, sicul ipse mortuus est, Domini.super jtistos;. quia j'usli, sicut Abraham,
corpofaliter; j.ustitiw vivamus sicul ipse vivil noya Isaac, Jacob, Moyses, Aaron, Josue, Samuel, Da-
vita *cujus iivoresanati eslis, sola scilicetdileclione,, vid, el cseleri, clamaverunt ad Dominiiiii, et ipse
yel carne ejus facta livida in passipne. Cum supra exaudivit eos, el ex omnibus iribtilaiio.iiibus eorum
spiritualiter servos, r.unc lotam Ecclesiam instruit, liberavit eos. Unde eliam Zacharias propheia ait :
ut eiiani dominis in memoriam revocci, quid pro yisitavit nos Oriens ex atlo (Luc. l).
eoium libernlione suus actpr periulerit. Sequitur : lierum beaius Pclrussubjungens, dicit: Similiter
Vralis enim skut oves errantes, sed (98) cpnrersi et mutieres subdilw sinl viris suis : ut el si quinon
«lis nitnc ad pasiorem et episcopum animarum ve- credunt verbo, per mulietum conversalionem sine.
strariiin. Tangil evangelicam parabolain , ubi pius verbo lucrifiant, consideranles in timoresanclatn con-

(98) A! ms. viiiose nisi. (99) Lib. vu Eiymoiog., c. 12.


231 S. MARTINI LEGIONENSIS. 232
versalionem visiram. Quarum sil non exlerius capil- A reverenlia (Gen. xvui) : Cujusestis filim benefacien-
latttra, aut circumdalio auri, aut indumenli vesti- les, honorando videlicet marilos; et non pertime-
mentoruin culius : sed qui abscondilus esl homo cor- scentes ullam perturbalionem : eliam, si aliquid
dis, in incorruplibilitate quieli, et modesli spiritus, mali inferihr maritis, vos nori inde lurbemini. Firi
qui est in conspeciu Dei locuples. Videlur, quod mu- simililercohabilanles secundttm scientiam, quasi infir-
Jieres eorum, qui in iribulaiione erant, contemne- miori vascttlo muliebri imperlienles honorem, tan-
bant viros; et, ut aliis placerent, ornabant se pul- quam et cohwredibus gratiw, et vilw; ut non impe-
chre, et boc fieri prohibei. Iia bonas mulieres viilt dianlur oraliones veslrw. Si abslinemus a coilu, ho-
viris incredulis subdi, ul non solmn nihil mali ad norem tribuimus; si non abslinemus, perspicuum
imperium eorum facinul, sed etiam in lam sancla esi, honori conirarium esse concubiium. Quasi di-
conversaiione persisiant insuperabiles, yl ipsis etiam ceret: Ideo ila modeste vos habele cum uxoribus,
viris exempluin sint charitatis et fidei. Ac si aperte ut non impedianlur oraiiones veslrse; si enim di-
dicat : Sicut servi debent esse subdili dominis pro- scordes fuerilis, oraliones veslrae Deo non place-
pter Deum , similiter el mulieres patientes cum hunt. AJiler : Vl non impediantur otationes vestrm.
spoiisis, et eliam ipsis sponsis subdilse sinl: non Impediri orationes officio conjugali commemorat,
adulteris, sed viris suis; ui, si qui marili non cre- quia quolicscunque uxori dehiiuni reddilur, oraiio
diint verbo Evangclii, permulierum conversalionem impedilur. Quod si juxta Apostoli sermonem sine
bene sc habenlium, et humiliter omnia patientium, intermissione orandum esl (I Tliess. v), nunquam
sine verbo pracdicationis lucrifianl, id esl Conver- coiqugio milri serviendum esi, ne ab oratione, cui
taniur ad fidem; cohsideranles iantummodo in li- seimper insislere jubeor, ulla hora impediar. Dicat
more sanctam conversalionem veslram, habiiam ergo beatus Petrus : Sicul prseiepi uxoribus, ul pcr
ctiam timore Dei conservato ; quarum cullus sil non sanctam conversationem suam lucrifacerent mari-
•capillatura, aut aurum circumdans; aut non sit los, et servirent illis; similiter praecipio vobis, o
cullus vestimenlorum indumehti, noii sint fesiiva viri, ul per veslram conversationem lucrifiant mu-
indiimenla, quibus induantur; sed sit vobis orna- lieres.Et custodiie illas; vos, dico, cum illis, red-
lus, boino cordis inlerior soli Deo nolus in incor- dendo debitum , cohabitantes; et hoc secundum
ruplibililale spirilus. Spirilus dico quieii ab impu- scieniiam, non in passionibus desiderii; sed sicu!
gnaiione viliorum ; et modesli, ne snperbial: Qai inlelligilis Deuni velle, scilicet ut genereiis filios
est in eorispeclu Dei loeuples; quia talis spirilus, elsi in cultum unius Dei, impenienies videlicet hono-
hominibus non patel, tamen in conspectu Dei est n rem vasculo muliebii quasi iufirmiori. ln vestibus
dives. Sicul Cyprianus ait: Serico et purpura mu- et aliis necessilatibus eisprovidete; eiiam aliquando,
lieres indutae, Christum induere non possunt. Auro, si illisplacet, a coitu cessale. Impendite illis hono-
margarilis,'et monilibus adornatse, ornamenia cpr- rem, quin inlirniiores suni; impendile eiiam (an-
dis et pectoris perdiderunt. Quod si Petrus mulieres quam cohseredibus gratise in pracsenli datse a Deo,
qtioque admonet coercendas, et ad ecclesiaslicam et vita; daiidae in futuro, vel vita? per gratiam dan-
disciplinam religiosa observatione moderandas, qua; dae. Ac si patenler loquerelur, dicens : Diversas
cxcusare cullus suos possuiil per maritum ; quanto personas, diversas coiidiiioiles, diversos sexus do-
id magis observare virginem fas est, cui nulla or- cui, jam nunc omnes commuiiiier admoneo, ut in
iiatus sui competat venia, nec derivari in alierum causa Dominicae fidei unum cor, et unam animam
possil mendacium culpse, sed sola ipsa remaneatjn habeatis. Unde el subjuugit, dicens : In fide aulem
«riniine? Igilur quoniam exterior homo vesier cor- omnes unanimes in oraiione eslole, compaiientes,
ruplus est, et beatitudinem inlegritalis, quae pro- fralernitalis amalores, misericordes, modesli, hu-
prie virginum esl, habere deslilisiis; imitaiiiini w.iles. Quasi diceret: In fide unanitnes in oratiotte
incorruptionein spirilus per abslinenliam, el quod eslote , videlicet ul ncc cogiialionedesperelis, ne
corpore non polestis, mente perslate. Has enim D scilicet fraterniiaiem destruaiis, ei per hoc liberius
Chrisius divilins, et lios veslrse conjuncjionis quae- a fide recedatis; misericordes, condonando pcccata,
rit ornalus. Apud Pyihagbram, nalurali scienliae et eleemosynas faciendo; modesti, omnia sciJicet
Jege diclante, eadeni sententia invenitur : Yera or- cum modo facientes; humiles ne de his superhialis.
iiamenla nialronaruin pudicitiam, non vestes esse. Sequilur: Non reddenles malum pro mato, nec
Seqriifur : Sic eiiim et sanclw mulkres, speranles malediclutn pto inalediclOi,sed econtrario benedi-
in Deo; ornabant se, subjeclw propriis viris : sicut cenies, quia in Itoc vocati eslis, ul benedictionem
SarqobediebatAbrahw, dominum eum vocans : cujus hwretlitate possideatis. Ac si aperiius diceretur:
estis filiw benefacienles, et non pettimescentes ullam Non reddenles malum pro malo, quid videlicel se-
periurbalionem. Quasi dicerel : Sic aliquando et cundum jusliliam sacculi in aclu viderelur Tieri
sanclae mulieres, incorrupiioiie spiriius, speranles posse juste. Nec maledkium pro malediclo, in ver-
in Deo, etiam anie lempus gratiae'-,'ornabant se sub- bis; sed .econttario benedicentes,\d est non, solum
jeciae propriis viris, non in ornalu vesiium, sed in cesselis reddere maledictiun, sed etiam pro malc#
spirituali; sicut Sata obediebat Abrahw , etiam in dicto dale benedicliouem; ijuia in hoc vocatt esiis,
ivis qttse gravia videbantur, <fomt'iiu'»ieum vocans ex ut benedictionem limtcdiiiite possideatis, dicenlc ju-
235 EXPOSITIO IN EPISTOLAM I B. PETRI. 231
dicc :Vethie, benedicti Patris mei, percipite rcghum, A , Sahctitaiem Chrisii, quam sil incompieheiisiliilis,
qiiodybbisparatum est abbriginemundi.{Maiili.xxv). iiitimo cordis affeclu' iiiluemiiii, et sic ipsum Chri-
Vel bciiediciionem, qua sancii iri fiitura vilaDeum siiiui sariciie in vobis, ul noii' a memoria, nori ab
hencdicent. Quod ergo quisque in futuro desideraf •ariiofe recedat.Qui hnnc sanctitatem nori Conside-
Jiivenire, hocin prsesenti meditari el agere salagat, Tat,- defieitad hosiis insidias. Seqiiitur-: Parali sem-
condilorem et fratrerii benedical, seqiie' dighum per ad scitisfactionemohini pdscenli vos ratioiiem de
di.vina etfralerna benediciionereddat.Tlerum dicit: ea, quw in vobis est, spe. Duobus modis de spe nO-
Qtti enim vttll vitam diligere, et videredies bonos, sira el fidc ratioiiem reddere" debemus, ut q-iiaereh-*
cderceat linguani suam a malo, el labia ejus,'rie libus fideliter velirifideliler, recias eausas spei et
loquantur doliint. Quasi diceTet: Qttivult vitam dir fidei intiinemus, et ipsamfidem et speni inler pres-
iigere, id est qui vull ostendere dileclioneni se ha- suras illibalain leiieamus.-osleiidenles per patien-
])crtz;.el videre diesboriosi.cuni in hoc saeciilodies Tiam, qiiam ralionabiJiter cam conservandaiii didi-
niali sirit, coerceal linguam stiam, inleritis a malo cimus, pro cujus amore.nec adyersa pati, nec
ne murmurei, ei labia ej'us • exlefius ne loqunntiir nioftem slibire forniidariuis. Parati ergo seriiper ad
•doliim,ne scilicet aliquid proferanf dolosum. De- .., siuisfaciionem onini nosposceiili" raiionem 'esse
clinel: autein a malo, el faciat bonuin , inqiiiral.pa- '" "debemus, id csl voJenti miitiio pefcipereTaiionabi-
ccm, el sequatur eam, Ac si dicat: Si eiiain exierius lem pecuniam, non negeirius. Uride PaUlus': ln sa-
occasib daiur ul pecceCdecIiiiei lamen a malo, et pientia ainbulate propler eos qui, foris sunl : scientes
faciai boiitim, inquiraipaccm, ut rem abscoixlilam" quomodo oporteat singulis respondere (Cbloss, iv).
cinn Deo.elfralre suo, el sequatur etim, ul remfiigi- Foris enim exislehtes, id est nondum fideles, vb-
tivarii» Quifl oculi Domini super justos, et aures ejtts, liiiil aliqtiid cognoscere de spe, quae jrivobis est.
in preces eoruiii: Vrillhs autem Domihi super facienles Qui ergo ecclesiastico uiitur vnagisterio, doceat
mala, judiciiim videliccl, vel iniiriifesialio, vclpfi- paiieriles', obstruat reshltantes. llerurti dicit: Cum
.1110loco, vei reddendo illis niala. Quia proliibuerat modestiaei iimore, cotiscientiam habehies boitam, ut
mal.uiiipro rtvalo redderC, sed poiius inalediccnti- in-eo quod delrahunt de vbbis,confnridahlur', qui ca-
bus bencdicere jusscrat.recle prophetico aslruit les- lumnianiur vestraminChristd bdnamcoriversaitoneitu
iiinonio,superna inspectione et malos semjief et ho- In ipsa doclrinse scientia qualitalem docendi monet
nos.videri, iit rtiemineriniHSet-npstram palientiam, «bservari, ul liumililas el loquebdo ei .vivendo
qua paiimnr rilaios, cl noslram benevolenliain, qua nvonstreluf. Quasi diceret : Cum nibdesiia et limor
persequeniibus bona optamtis, aeterno praemio re- „t reratibnem poscentibus reddiie, id cst non lan.
inunerandnhi, et persecutores digiio-plecieiidb sup- lum doclrinam, sed etiam in. doctrina niodestiam
plicio. Si vefo p<-eniluerinl, nos' quoque pro ipso- Jiabeie, quse esl mater omnium viriulum. Vel se:-
rum saltije quam precamur, coronaiii acccpfuros. cundiim modestiam et timorcm, ut quod - exterius
Sequilur: 'Ei quis est qui vobis noceal, si bo.ni ostciidilis, inierius habcalis; ul, quifidem et speni
<eniulaiores_ fuerilis? A.c si dicerei : Tdep debelis coeleslium, qnam vi.dere non possuiit, in vobisir-
declinare a malo,.el facere boiiuin, qtiia neino po: rideiit, per veslra bona opera confundaniur, qiise
lesl yos.reirahere a hono ; neca coronn, si persis- bona.esse negare npn possunl. Vel curale beriefa-
lere voluerilis, imo prosunt, dum nocere cupiuni. cienies, iit qui vestrse bonae conversaiionis delra-
Sed ei si qttid patimiiii propier justiliam, beali critis, - hunt, veniehie relribiilionis iempore, cphfundantur,-
id esi, rion solumnecet, nuod a nialis irrogalur, videnles vos cum Chrlsto cororiari, secum vero
sed eiiam prodesl, quia palieniiam exercet. Si vefba diabolum damnaVi. Quasi de hoc cpnfuhdanlur,
conlumeliosa, si reruriv dainna, si lormentn infe- quod calumnlaniur. "'.'.'
nint,- uon iiocent, sed patieiiiia,jn vestram exercent. Sequilur : Melius esl enim benefacientes (si ielii
Si quis aulem vicluS his deficit, non ilte qiii inalum voluntas Dei) pali, quam malefacieiiles, qtiia et Cltri-
inlulit, sed ipse qui maluin non peiiulii, nocuit. 1) I stus semel prb peccatis noslris morluus esl,jusliis
Teiiiaturpmnis domus, et ea videlicei qiise supra- . pro injuslis, ut nos offertet Dep,:mortificalbs' qui-
petrara, et ea <juaesuper arenariv fundaiur, sed uni dem carne, vivificalosaulem spiriiu, Hic ilfosarguit,
firmiias fundamenlicoron.am perseyeranliae tribuii, qui cumprcculpis arguuniur a fralribusj.vel eliam
alteram verofragilis siructura slravit. fterum sub- pcenis coerceiitur, paiieiile.rToleranl. Sed si ab.sque
jungit dicens : Timorem aulem eorum ne limiierilis, cnlpa aliquid eis.a fratribus infertur, mox corruunt
ut non conlurbemini..Quas\ dicerel : In fuliiro eri- in iracundiam, el qui hacterius ridebantur inrioxii,
tis heali, in praesenli aulem neTimorem eorum li- per impalientiam et inuriiiuraiionem reddunt se
muerilis, id esl illa q"ua3ineis possunt. videri liinen- noxios. Ulilius fuit Tobiam perCiiti caeeitale sine
da, ut reg|a polesias, et hujusmodi. Non ergp ebs ciilpa, utejus probareiiif paiieriiia(ToiV. ii), qUam
timiieritis : Et non conlurbemini, recedendb videli- Efyihas (100) maghs, qui pro peffiilia' pefcussus, a
cet a flde el dilcctione Dei. Dominum aulem Chri- crediloriim societate removeluf, et aelern.se ultioni
slum sanctificaie in cordibus vestris. Ac si dicercl-: praeparatur (Acl. xm). Melius est, inquii, bencfa-.

(100) Ms. Ermias, -413.


PATROL.CCIX. 8
CS3 S. MARTINI LEGIONENSIS
oieiileslutvelilvoltintasDei)pati,quain malefacienies. k pcenitcnliam, sed cxspectabant epm, quasi- scmper
A"c"si diceret : Ita dcbelis calummaiores paii.et con- dtiratitram, in qua arca pguct, qui Deo crediderant,
fundere,quia luiius esl vobis pati pro benefaciis.qiiam id esl, acio dnimw, quse speni octayse diei liabebant,
pro malefactis, ita dico, si veTjtypluiitasDei, quaeina- sdivmfaclwsunlperaquam.Sicut arca fabricala eslde
jorempraepnrat reiribiUionem-.IVamel Christus sen_tel lignis levigniis, sic Ecclesia d.e coHectione.fideTiiim
pro peccatis.tioslris.morluus est. Sic et nos semel aniihnrum: el sicntpereunle-mundo pauci salvnnlur
niOrimur, id est leniporali niorle, prp qjia. reddetur per aquam, sic ad. comparalionem pereiinlitim par-
merces aTe.rna. Qui ergo juslus paliiur, Christum vus est-elecloinm .numprris, q-riia,Angusla est via
imilaiur, qui flagelliscorripiinr, lalroni assimilatur, qttai ducil ad vilam, el paucisuniqui inreniunl eatii
qui cum Clirislo in cruee cognito paradisuni inlravit (Mqtilt. vu). Quod aqua diliivii nullos salvavit ex-
(Luc. XXIII). Qui -n.ecflagellis corrigitur, sinistrum ira arcahi posiios, sed occidit,'significat, omnem
lalronem imiialur, quj propter peccata ascendit in hserelicum, licet babentem.bapiismi sacramentum,
cruceiri;, etpost crucem ruil in tarlaruiii.!./USIMS non aliis, sed ipsis aquisvid inferna. meTgendum,
inqnii. prp injuslismortuus tst, ul nos offerrel Deo', quibusarca sublevalur^ad .cu-.ium.Sequitur.: Quod
mortificalusquidem carrie, vivificotusaulem sptritu. el nunc similis fo.rmw salvos (acil biiplisnia,_noncar-
Offerlnos Christus.Patri, ct vilam noslram laudabi- B nis depositio sordiuni, sed coiiscienliw bonw inler-
lem in cbnspeciti Patris. oslendit, cum per. morlifi- rOgalio,in Deum per resurreclionem Damini noslri
cationem carnis prO illo gaudemus immolari; Vel Jesu Cliiisli, qui.esi in dexleta Dei deglutiens mor-
offert rios-Dep, cuiri absoluios came in sBternum tem, ut vitw wtetnm hmtedes e[ficeremttr : prdfectits
regmim nos•iniroducil". Sequitur:-.' in cwlum subjeclis: aiigelis sibi, ei polesialibus,
in qup, et his quiin carcereetant, spititu veniens eivitluiibus. Per illos, qui in diluvio subiiiersi
prwdicqvil , quiihcreduli: fuerant.aliquando,'. quando sunt , significalur mortificatio carnis, per il-
exspeclabanl Dei patiehliam in diebus Nve, ciim fa- los verp., qui salyali sunt, signalur vivifica-
'bricareiur arca: in qua pauci, id estocio animw tio spirilus. Noe, qui Jnierprelaiur rcquies,
talvm factm suni per. aquam. Qui habent sensum .signiGcat Chrislum, qtti dat suis fidelibus requiem
obscuratum'tenebris, merilo etiam in hac vita di- animarum. Dicatur itaque aperlius: Quod et nunc
cunlur carcere inclusi, et in hbc inleriori- carcere similisjormm.salvos (acii bapiisma : videlicet qupd
menlis, operibus injuslis gravanlttr, donec carne. . etiam nunc facit baptisma, scilicet facit salvos,
soluli, in exteriores lenebfas pfojicianlur aetemae baptisma dico simiiis formse, id esrper omnia assi-
damnnlionis. Habeni et jtisli hic carcerem, sed r milalum illi afcae; quia quidquid ibi. carnaliter, hic
tribulaiionum, reprobi. vero vitiorum!. Aif enim : gerifur spifilualiter. IVOJIcuniis depositio sotdium,
Inqito ethjs qui in carcere erant, spiritu veniens id est nori dico illird baplisma salvare, ubi lantu.m
prwdic.avit, Qoasi-dicefel : Ille, qui riostfis lempb- esi depositio carnis sordium,"id est taiiluni abluitur
rilms carne veriiens, iuncyilam mundo praedicavit, caro exlerius, quod _et«haerelicihabiierunt, scd hbi
ipse eiiain anle diluvium eis, qui tunc increduli esl.interrogatio purancoriscientiae, id est ubiinler-
efant, ct carnaliier vixerani, spiritu venienspraedi- rogaluret exigitur ad baptisma bona conscientia
cavit, jjuiaper-Spiriluni sanctiim erat iri Noe, ei In bapiizandi/quia.tale baptisma salvat, illud aliud
aliis bonis hominibus, per quorum bonam conver- occidit. lnlerrogaiio" facta el tendens in Deum^ ut
sationem aliis malis pr.-p.dicabnt, ut converiereiilur per bonaiii consfcientiam unum eflicialur inDeo.
ad bpnum. Dicatuf iterum apertius: In quo, Jd est Bonm conscientiw inletrogaiio in Deum,j.d est noiv
in qupspirilu, et his qui in:carcere; ienebrarum yi- suflicil bapiizando liabere bonam cpnscientiam, nisi
delicet, ei iniidelitatis, vel (i) carne, id est-in carna- ad inierrogatiohem Ecclesiae ^uam fidem ostendat,
nalibus desiderlis erant, venieiis prsedicavil, idep et hoc per resurreclioheiii Domiiii nostri Jesu Chri -
. scilicet ui Hlos'Deo offerret, quia tunc-.si.qui ad sli; ut sicUt Christus resurrexil aihoriuisper gloriam
. prsedicatibhem^ Domini, quam per vilam fideliurii!D Palris, ita purgati a vitiis per nquam regeneratio-
prseiendebat, .credere -voluissent, et ipsos offerre nis i in riovitate vilm ambulimus (Rbm. x\): Quod
gaudebaiDeo.palri, sl qui aulem detrahebanl de eiiam significabani Octo animseIn arca satvatae. Per
bonis qiiasi de malefactoribiis, imminente diluvip eum, inquil, <yuiest in dexlera Deidediulienstriortem;
. cOnfundebaiilur. Qui incredttli [uerant aliquande, id Quod deglulimus, agimus, ut in nosiri corporis-ii.i-
est qui non eredideranl Deo per Noe commirianti, leriora assumpium, riusquam appareat. Sic Domi-
quando exspectabanl Dei patienliam, cum videlicet nus niortem fundilus consumpsil, ut niliil, conlra
patieniia Dei invltaret illos ad pcenitentiam, par- se Valerel ;"el manenle specie veri corporis,' abesset
ccns Jljis per.ceritum anrtos, quibus Noe constfiie- labes prisca? fragililatis, quod etnobis promiitiiur.
bat arcairi, per quam ostendebatur, qujd fulurum Unde subdidii: Vl et hos vilm mlernm Jiwredes -effi-
essel nvundp, ipsi non uiebantur patieiitia. Dei ad ceremur, Pro[ectuSj,"iiiqiiit, in cwlum subjeciis arige-

(1)-lta:legit -Beda et alii nonnulli, iit videre est* carnalibus desideriis, si demas leclioriem, vel catne.
apudSabbalief, quapropfer errat manifesle a|ier Niliiloininus el. hanc et superibrein alteram, syititu,
iiis. el glossainlerlinealis, dum hic corriguni, vel pro, spiritibus, in mendo . cubare constaf,-" inquit
carcere. Nec enim satis^congrua erit expositio, in . Cahnel in hunc locum.
SS-7 EXPOSITIO IN EPISTOLAM I B. PETRl. 238
lis sibi, etpolestalibus, el virlulibus. Angelus pri- A J eliam per bnptisma nobis viam snluiiset regni c<c-
iiuis, pptestates seCundus, virtuies leriitis prdp esT. Ieslis iiilroiluni palrise aperuit.
Seniper angelos subjecips fuisse Filio Dei, .no.n.du- Postquam exemplum Dominicse resurreclionis,
liitamus- sed hic ideo suhjeclionis meminii, ,iit , et noslrae ablutionis dearcae et diluvii sacramenio
assumptam humanilatem ila in Tesurreclione subK- healusPetrusasiruxiii, redditad lwc quod coeperat,
niatam mpnstraret, quod enim angelicse dignilaiis ut imitnntes Salvatorem, interbona, quse agimus,
polenliae prseferaiur.' Unde est illud : Omnia subje- patienter malprum nequitiam loleremus, dicens:
cisli sub pedibus ejus,oves el boves universas^ insu- Christo igilur passoin came, et vos eademcpgila-
per el pecora campi (PsaL vm). tione armamini _:quia qui passus esl in carne, desiil
Auguslinus : Ac si Propheta Deo Patri diceret.: a peccatis : ut jam non hominum desideriis, sed vo-
Omnia sub pedibus Jesu Chrisii Filii itiisitbjecisti, (uritali Dei, quod reliquum est in carne vival tem-
oyes scilicet ,.id est innocentes, tamhomines quam poris. Quisquis.justorum corpps marlyrio subjTcit,
angelos; el boves, scilicet aranies e.f iriturantes, niliil in miindo habens ubi peccet, hoc laniuin de-
qui in vinea Domini vomere spiriluali rura cririiinis siderare«ogilur, ut fiuilo cerlamine percipiat co-
cpriscindunf; bpves dico universas. Feminee genere ronam vitse. Talium mcnlem semper cnpil Petrus'
ulitur, ut notei fructificnnics, qui semine veibi Dei imitaii; cum prcposilo Dpminicae passionis exeni-
liomiiitiin corda fruciificare faciunt,, elilli stint ho- plo , nos eadem cogitatione conlra nequiiiam pra-
mines et angeli.Se.quilur : Insupereipecoracqmpi. vorum, corilra oblectamenta vitiprum prsecipit
Quasi diceret•': Npn tanHim-bonos suhj'ecisti ei , sed armari; voiens inlelligi, quod eiiain nos fn.pace
iusuper et pecora cainpi. Per- hoe quod dicit, im-- Ecclesise quiescenles,si haJjiium paiientis indui-
tupei, distiiiguil hoc a prsedictis. sanclis; hacc mus, facile, juyante Dominp, lapsus peccatorum
enim sunl acinn , sicut prsedicii sunt vinuin. Malos v.iianius. Dicat ergo. aperiius jirinceps aposlolorum
ctiam Chrislo subjeclos vocat ,quod rnirius videtur, Peirus : Christp passo in-carne, non in deilale, el
quod sjgnificatcum aii,et ptcora'campijd eslcar- vps eadein cogitatione •armamini, id . est siCuf ipse
nales in ampliiudinc voluplaium, tanqunm in lali- sponte, et nos-sppnte; sicul ipse toleravit omnia,
tudine cainpoTum , non in montibus habitanles vir- et nps loleremus; et inde evenit uliJitas, quia qui
lulura. Pecora ergo campi silnt iiomines, qui in passusesl in catne, desiit apeccatis; quia qui li-
cariie vivunl; ubi nihillaboriosum, -ftihil arduum inore coeleslium judiciorum carnales in menle con-
ascendiiur, sed iata via eslcui haerent, quae dncit cupiscentias exstinguit, jam, similis Chrisio cruci-
ad «mbriem (Malilt. vny.Uude ei Abel a fralre occi- C fixo, quasi fnortuus exislens peccalis, Dei lanlum"
dilur in cauipo (Gen. iv)..Iterum subjungens , ait :• sefyitio vivit : ul jam non Itbmintim desidetiis, sed
Subjecisti eiet volticres cwli{Psal.xm), id est, super- -vqluntqti Dei coiifirmando! se in honis operibus,
bps. Bcne |per] volucres coeli significanlur superbi, : .quod reliquum est, in carhevivat lemporis. Dignum
de <niibus- dicitiir : Postietunt in cmlumos suum-,." quippe est, ut se quisque fldelis propter aelemam
"
(Psal. LXXH). Quorum caput dicil*. Ascendam in remuneralionem, ad loleraridas lentationes et pas-
cmlum , et exaltabo solium meunt (isai x\y), eic. Se--«~ siones corporisyiriliteraccingat, el sui Redemp-
quituf : Ei pisces matis, idest curioses.':quiperam- loris iriiitalor esist'al,.qui snis discipiiJis, imo om-
bitlant seinitas maris , id estqui iii profuiido. saeculi ;• nibusin se credentibus dicebat: Qui vult yenire
litijris iemporalia,-quai, quasi semiiac in miiri; ciio posl me , abneget senielipsurii, et lollttt crucem suom
evanescuni, pertiriaci' studio Tnquinirit. Uiide i-ecie eisequaiur me (Maith. xvi).;Nam elad corroboran-
non ait, dmbulani, se3, perambulanl;' per,hoc os-; dain Tnler hujus sseculi- adversa .nienteiny vefba
tendens pertiuacissimum studium inania et pr«ier- .beaiiJobad memoriam reducat, quiiiiici' flugelia
fluenlia requirenliuin.' Hjec autem iria -genera- - pOsitus, dicebat : *
vrlioriim, id est voluptas carnis, curiositas^ et su-; Sicut cervus desiderai umbram, el sicul mercena-
perbia includunt omnia vitia, qnae, sicut beaius B ** ritts prwsiolalur fiiiem operis sui : sic et
ego habtti
Joannes ail, sunt concupiscentia camis, ambilio menses vacuos, et hbctes laboriosas enunieravi milii
sa;culi, Id cst, shperbia, et concupiscemia oculoruitt . (Job vii). Gregorius (3) : Umbram- quippe cervus
(I Jdan. II). Per oculos namque curiositas maxime desiderare est, posl tentationis scstum sudoremqiie
praevalet. Dehis tribus tentalus fuit-Salvator, <it operis seterni refrigerii requieni ^quaeTere. ilanc
vicit v quibus primus homp vicius succubuit. "Omnia nainque umbfani cervus ille desiderabat, qui di-
ergo , ut supTadiclum est, quae in coelis1, in lerris, cebat: Siiivil rinima itiea ad Deum vivum; quando
et in.mari sunt creata , sub pedibus Jesu Chrisii; ; tufniam et apparebp dnie fdciem Domini (Psal. XLI).
Dei et homiriis sunlJFilii subjecla, qui IIQIIpropter '• '- Aiigustiniis.:'Hjc determinat desideriUmsuuni, quia
sua, sed propter totius humani generispeccala di- -'; poleral cervus desiderare (4) foiiiem inlelligi causa
gnatus esl pali; el sicut Christus resurgens^scendit • bibendip-vel lavandi,: et oslendilqiua maximecausa
incoelum, (2) sedet ad dexterain Dei Pairis; sjc ~> '• bibendi, fontem desiderai. Qnasi dicat: Desidefat
' -'--
(2) Snpp! ex Glossa, et. (i) Ms. mendose desiderate.
(5) Lib. viii Mor., cap. 4.
m S. MARTINI LEGIONENSIS 240
arii.na niea ad te. Cassiodorus : Silivit inqiiam et A enim rnmc poena corruptionis deprimit, tunc autcm
olim, non modo primuni ariima mea ad Deum for- gloria exaltabit; et quanlo ad prsesentis necessi,
iciri, vel fontem, id cst Christum, qui est fons tatis pondera, nunc in Dei filiis de libertate ni.hil
aquaruhi irriguus, undeomnia bona fliiunt;*, vivit bstenditur, tanto vero ad subsequeniis liberlatis
(5), non ad niortua simulacra genliiim. Et;quid siti- gloriarii lunc in Dei famulisde serviiute nilvil appa-
vit ? Veriire scilieetelapparere anie facienv Dei, et rebit. Creatura ergo servitute corruptionis exuta ,
boc est: quando veniam. Quasi diceret: Cupio dis- et liberiate dignitatis accepla, in filiorum Dei glo-
solvi, quia sitio in peregrinatione, sitio in cUrsu ; riam verlitur; quia unita Deo per spiritum, quasi
saliabof in adventu, Sed quando veniam I Hoc ideo hocipsum quod creatura, esl, iransisse ac siib-
ait, qnia quod citius est Deo, larde esf desiderio. egisse declaraiur. Sed quia adbuc umbramdesiderat,
JBiapparebo; inqiiil, quia et nos turic apparebimus, cervUsesl;quiaquousque sesllnn terilationumelpns-
qui modo laiemus, „anle faciem Dei, quia tuiic vi- sioniim tblefatjugnm miserseconditionisporial.Ubi
<Ieb.imuseuiiv sicnti est (I Joan. lii). Dicat ergo aplesubdilur: El sicul mercenariuspiwsiolaiurfiriem
David propheia : Quando veniarn et apparebo ante operis sui. (7) Mercenarius eienim cum faiciendo
raciem Dei.' Qtii quaisi a laboTeagri iesliini fugiens, opera conspicil, mentem proiinuscx longinquiiaie
"
:i'que ad obtirtendam fefiTgerii" requiem- tegnien el pondere laboris abducit. Cum verolassesccniein
quserens, ilerum dicif: - aniiiium ad desidefandum operis pfsemium revocat,
Ingtediat in iocum tabernqculi admirabilis-, usque vigorem mox animse 'ad. exercitiuro laboris refor-
ad domuin Dei (Psal. iv)w Augusiinus : Tabema- mai, et quod grav.e perperidii ex opere leve sesti-
culum in terra ftdeles sunl, in quibiis iste jam mi- mat ex rcmuneratiorte. Sie elecii quique, cum muii-
ra.triri scilicet, quod in corpbre non regnat pecca- di hujus adversa patiiinUir, cum boneslalis conlu-
lum, sed esl afma justltia;, el- quod aninva obedit melias, rerum dainiia, crticintus corporis tolerani,
Deo, eliolerai-aspera, etlendilTn allunv, ct hujus- esse gravia , quibus exercentur, pensanl, sed cuin;
TiiOili.Transit etiamiisec, et pervenit mente usque- mentis oculum ad setemse pairiae consideraiionem
ad domum Dei coelestem, etsiupet: ethocesl, ideo tendunt, ex coiisidcraiione prsemii, quain sitleye
effttdi animam meam, quoniam hocmodo transibo, quod paliiintur inveniunt. Quod enim valde esse
vel irigrediar in locum tabernaculi admirabilis, id,. importabile ex dolore oslendiiur, consideratioiie
esl-in prsesentem Ecclesiam, quae eslquxdam imngo provida ex reiiumeraiioiie levigntur. ilinc est quod
ef species futurae Jerusalem; quae. dum videlur; Paulus semper semelipso robuslior conira adversa
amplius illa desideraiur, ct in ista amplius gemil. -erigiiur, quia nimiruiri iineni sui operis sicut mer-
ldeo dicit, ingrediar in locum tabernaculi, quia cenarius prseslolalur.
extra locuin tabcinaculiliujus aliquisquaerensDeum, Grave liamque quod sustinet aestimat, sedleve
efrai. Ego dicb perveniens meiiie usque ad donium quippe hoc per prsemii conslderationem pensat.
Dei, non caplus desideriis sseculi. Quomodo ad se- Ipse quippe quam sit grave qubd patilur, indicat,
creiiim domus pervenis? inyoce, vjdelicet, exsulta- , qui in carceribus abundantius, in piagis sttpra iuo-
tionis, el confessionis sonus epulanits. De aeterna dum, in mortibus frequenier sefuisse lesiaiur; qui
eiiim lesiiviiate sonatnescio quid canorum et dulce a Judseis quinquies qnadragenas unniii minus ac-
cordi ejusy uriderapilur sicut cervusadfonlesaqua- cepit; qni ler virgis ca;sus, seriiellapidaiusest,-ter.
rum, et mulcetur. Seqiiitur ; El confessionis, id esf naufrngiiiin passus, nocte el die in profundum ma-
laudis seierna;, qusc ab angelis Dco decanialur, ris fuil (11 Cor, n). Qui pericula iluininum, lairo-
unde sonat ei mira suavitas. Dicat ergo beaius num, ex genere, ex geniibus, in civitate, in solilu-
Job: dinc, in mari, in falsis fratribus^perluliLi qui in.
Sictti cervus desiderat umbram, el sicut metce- labore ei aeruinna, in jejuniis muiiis, in fame <v
natius prmsiolalur finem pperis stti, elc. (G) Hanc siti, ihvigiliis liitiltis, in frigore el nuditate labora-
umbram coinprehendere Paulus anhelabnf, deside- D vit : qni foris pugnas, inlus timores sustiniiit
riuih liabeus dissolyi, el essecum Christp (Phitip. i). (// Cor. vn) : qui ultra v'ires grayatum se asserit,
Adhanc umb.ram ex desiderii jam perfeclione per- dicens : « Supra niodum giavati sumus, ita tit tm-
veiierani «qui.dicebanl: Nos poitavimusponduscliei, derel nos vivere (II Cor. l). Sed qbomodo 'remUiie-
ei wstus (Mailh.' xx). Bene autem qui desiderare ralionis linleo sudorem lanii laboris tergat, ipse
umbram dicilur, cervus vocaiur; ijuia electus quis- denuntiat, dicens : Non sunt condignm passiorjes
que, quoiisque infirmitatiscoiidilioneconslringiliir, hujus temporis ad fuluram gloriam, qum revelabitur
sub dominantis iugo corruptionis, quasi sub sestus in nobis (Rdm. vin). Finem itaque operis quasi
anxietaie retinetur. Qui niniiruni cuni corrupiioue mercenarius pfseslolatur, qui dum profect.um reinu-
exutus ftieril, tunc sibimetipsi liber et traiiquillus neralionis considerat, vile aesiimai, qupd pene de-
iniiotescit. Unde eliam recte per. Paulunv i^iiui': ficiens laboral. Aple ifaque subdiiur : Sic et ego
Ipsa creattira' liberabiiut a seriiitute corruplionis in habui menses vacuos, et noctesiqboriosas enumetavi
liberiate gloriw filiorum Dei (itom. vm). Electos mifd. Elecii quip.pe CohdilOri rerum serviunt, et
(3) Forl. vii)uni,iil subslanlivo fontem
' concordel. t (7) Grcg., cap. 5.
(<>)Greg. uhi supra. .
'
8*1 . '. EXPOSITIO IN EPISTOLAM I B. PETRI. 242
saepe reriiin inopia coangustanliir. Per amprem Deo A.borasse, nori ex actjpiiuin principip, sed ex fine
inhserent, et lamen subsidio viise praeseiitis egent, pensamtts. Cum enimJabores noslros adversitas se-
QiiUgitur peraciiones snas prsesentia hon.quserunt, quitur, quasi vitae noslrte vacui menses arguuniKt',
a mundi cOmpendiis vacuos menses ductint. Noctes quia ex coropletione, actionum agnoscitur; qtiam
qtioque laboriosas tolerant, quia adversitatum te- fruStra Jaboramus, Nox vero. pro. ignoranlia poni-
iiebras non solum usque ad inopiam,sed. saepe iis- Tur, Paulo allestanle, qui venluram vitam scienlibus.;
Tjiie ad corporis cruciatum porlant. Despectura discipulis, ait: Omnes vos filii lucis eslis et filii diei;t
jiamque egcstatemque perpeli, laboriosum bonis -..non sumus noclis, neque tenebrdrum (I Thess. v).
inentibus lioii esi ; sed ctim usque a.d affliclionem. Quibus prsemisit, dicens : Vos autem,.fraires,non
cariris adversjlas verlitur, labor procul dubio ex eslis in lenebris, ul vos dies illa tanquam fur coin-
dolore" sentiiur. Polesl etiam non-incpnvenienter prehendat (ibid.). Polest.hpc in loco ex eorum per-
inlelligi, quod sanclus quisque inenses vacUos sic-ul sonayox sanetae Ecclesiae accipi, qtti post igno-
inerceiiarius ducil, qniaJaborem jairt susiinet, -sed rantises.uae caliginem >ad. amorem rectitudiiiis re-
"praemiurii necdiinrtenel; lioc tolerat, illnd exspe-; dciint, el veritaiis riftiiis iilusirali, flelibus (liliniiit,
Ctat.Nocies lnboriosas enumerat, quia adversitales qupd.erraveruiit. Illuminatus etenini quisque fespi-
sibi praesentis lemporis seseTn virtutibus exercendo •cit, quam turjje fuerit quod: prseseritis yitsc amore
coacefvat.Nam si.pfpficeie"in menie non appelit, labofavit. In eis ergo sancta Ecclesia in quibusad
niiiuis fortasse aspera, qua» niundi sunt, senlit. vilam reverlitur laborem sutim sesluarili servo et
Quse eriim senteniia., si ad voceriv sanctse Ecclesiae desideranii fuiem mercenario comparat, dicens :
-duciiur, intellectus ejus paulp subtilius indagatur, Sicut cervus desiderat umbram, eiskut mercenarius
Ipsa quippe menses vacuos habet, quae in iiifirmis prmslolalur finem bperis sui : sic ei egohabui meh-
nCmbrjs suis lefrenas aciiones absque viiaeTiraemio ses vacuos, et nocles labdriosas enumetavi mihi. In -
(lefluetiles sustinct.ipsanocles laboriosas enumefat, . comparaiione eniin duo sunt, quie prsemisit. In ex-
quaein membris forlihus. multiplices iribulalipnes •pressione etiam faligalionis duo subdidit. Protinus
- ad sestuantem
pprtal. In hac eleiiiin vila quaedam labbriosa sunt, quippe menses vacuos reddidil, quia -
qusedani vacua. Quacdam vero vactia simul ei la- quo magis selernum rcfrigeriuin quaer.itur, eo*magis
boriosa. Amore quippe conditoris, prseseniis;:.viise -'--conspieiiuf, quani vacue pfo ista viia laboraiur.
trihulaiionibus exerce.ri, laborioSurii jjuideni est, Ad praeslolaniem verp laboriosas iiocies suhiiilu-
sed yacuiim jiori esl. Amore aiiiein saeculi, volup- lit, quia quo niagis ex lermino operis praeiiiium,
tatibus solvi, vacuujii ,quoque esi, sed iion labo-; Q quotl assequaniur inspicinuis, eo niagis ingemisei-
xiosum, Amore vero cjusdem sseculi, adversa aliqua mus bontuii nescisse, quod sequeremur. Unde et.
pprpeli, et yacuum simul est et laboriosrim, quia ex Tpsa poeiiitens cufa vigilanter expriiniiur, u.l labo-
jidversilale mens alliciiur, et renuinerationis pfae- riosas nocies ehunierasse diceretur; quia quanio
niipnon repleiur. In his ilaque^ancla Ecclesia, qui ~ vcrius ad Deum reveriiniur, lantosubiilius la.bo-
inea.jamrpositi adliuc yoluptaiibus defluunt, el res, quos perignoranliam iilhoc iiiundo pertuiiiiuis,
jiroinde fruciu operisnon ditanlur, menses vacuos dblendo pensamus. Nam quo unicuique plus dulce
(iucitj.quia yj.Uelemppra Sine reiribufionis munere Di, qriod de. aeternis desiderat, eo ei magis gnwe
. expendil. Jil J.iis vero qui «aelernisdesideriis dedili, ostehditur, quod pro praesenliuin amore lolera-
'
jhundi hiijus adyersa paiiuntur, iaboriosas noctes ba.t..» .'•,.,.',
saucta Ecciesia niimeral; quia tribulatioriiini tene- t8) < Cerv-us dicitur, ut ait bealus Isidofiis,
Jbras.quasi; in caiigine vitae praesentis porlat. In liis KJTO i«y xepKTtv, id est, a cornibus. KS«JKT« eniiu"
nutem, qui et transeuiilein muiidum diligunt, et Graet-e cornua dicuntur. Hi quippe serpeiitibus
iamen ejuscontfarietaie fafigariiur, simul menses siiiit inimici; qui cum se gravatos infirmitateper-
".vacuos .et noctes laboriosns lolerat; quia eoruiri vi- j.spexerint,, spirilu narium eos exlrahtint de caver-
tam et relributio subsequens ntiila remunerat, et nis, et superata peruicie veiie.npruni pabulo repai-
praesens tribulalio angustai. Recle autem nequa- ranlur. Dictamnum herbam ipsiprodideruiii. Nam
quam dies, sed iu eis meuses vacuos habere se ca pasti excutiunt acceptas sagiuas. Mirantur au-
perbibet; meiisium quippe nomine dierum colr tem sibilum flstularum ; ereclis auribiis acule au-
leclioet summa signalur. Per diem ergo unaquaeque Tliuiit, subinissis nilril. Si quandp immensa flu-
actio exprimi potest, per mehses autcm actiorium mina vel maria transnalanl, capita clunibus prse-
flnis innuilur. Et saepe cum in iioc mundo aliquid cedeniium superponunt, sibique Jnvicem succeden-
agimiis inlenla spei alacrilate suspensi, hoc ipsum tes, n