Vous êtes sur la page 1sur 607

Innocent 03 (pape ; 1160?-1216). Innocentii III Romani pontificis opera omnia tomis quatuor distributa. 1855.

1/ Les contenus accessibles sur le site Gallica sont pour la plupart des reproductions numériques d'oeuvres tombées dans le domaine public provenant des collections de la
BnF.Leur réutilisation s'inscrit dans le cadre de la loi n°78-753 du 17 juillet 1978 :
*La réutilisation non commerciale de ces contenus est libre et gratuite dans le respect de la législation en vigueur et notamment du maintien de la mention de source.
*La réutilisation commerciale de ces contenus est payante et fait l'objet d'une licence. Est entendue par réutilisation commerciale la revente de contenus sous forme de produits
élaborés ou de fourniture de service.

Cliquer ici pour accéder aux tarifs et à la licence

2/ Les contenus de Gallica sont la propriété de la BnF au sens de l'article L.2112-1 du code général de la propriété des personnes publiques.

3/ Quelques contenus sont soumis à un régime de réutilisation particulier. Il s'agit :

*des reproductions de documents protégés par un droit d'auteur appartenant à un tiers. Ces documents ne peuvent être réutilisés, sauf dans le cadre de la copie privée, sans
l'autorisation préalable du titulaire des droits.
*des reproductions de documents conservés dans les bibliothèques ou autres institutions partenaires. Ceux-ci sont signalés par la mention Source gallica.BnF.fr / Bibliothèque
municipale de ... (ou autre partenaire). L'utilisateur est invité à s'informer auprès de ces bibliothèques de leurs conditions de réutilisation.

4/ Gallica constitue une base de données, dont la BnF est le producteur, protégée au sens des articles L341-1 et suivants du code de la propriété intellectuelle.

5/ Les présentes conditions d'utilisation des contenus de Gallica sont régies par la loi française. En cas de réutilisation prévue dans un autre pays, il appartient à chaque utilisateur
de vérifier la conformité de son projet avec le droit de ce pays.

6/ L'utilisateur s'engage à respecter les présentes conditions d'utilisation ainsi que la législation en vigueur, notamment en matière de propriété intellectuelle. En cas de non
respect de ces dispositions, il est notamment passible d'une amende prévue par la loi du 17 juillet 1978.

7/ Pour obtenir un document de Gallica en haute définition, contacter reutilisation@bnf.fr.


PATROLOGLE

CURSUS COMPLETUS
SIVE
DIRLIOTHECA DNIVERSALIS, INTEGRA,UNIFORMIS, COMMODA, OECONOMICA,
OMNIUM SS. PATRUM, DOGTORUM SGWPTORUMQUE ECGLESIASTICOHUM
<SUI
AB /EVO APOSTOLICO AD INNOCENTII III TEMPORA
FLORUERUNT;
RECOSIO CHRONOLOGICA
OMNIUMQUM EXSTITERE MONUMENTORUM CATHOLICJETRADITIQNISPER DUODECIMPRIORA
ECCLESI^fiSJECULA,
JUXTA EDlfIONES INTERSE CUMQUE
ACCURATISSIMAS, NONNULLISCODICIBUS MANUSCRIPTISCOLLATAS.
PERQUAM DILIGENTER .
CASTIGATA",
COMMENTARIIS
filSSERTATIONIBUS, LCCTIONIBUSQUE VARIANTIBUS
CONTiNENTER ILLUSTRATA;
«MNIBUSOPERIBliS POSTAHPLISSIUAS
EDITIOHCS QUJE TRIBUS NOVISSIMIS
S/ECULIS DEBENTUR ABSOLUTAS
DETECTIS,,.AUCTA;
INDICIBUS PARTICULARIBUS
ANALTTICLS,SINGULOSSIVETOJIOS,JIVE AUCTORES ALICUJUS
MOMENTI
SUBSEQUENTIBUS, DONATA;-~
CAPITULIE
1NTRA 1PSUMTEXTUMRITEDISPOSITIS,
KECNON ETTITULIS SINGULARUMPAGINARUM MARGINEM SUPERIORBH
DISTINGUENTIBUS
SUBJECTAMQUE MATERIAM SIGNIFICANTIBUS,
ADORNATA;
OPERIBUS CUHDUBUSJTBMAPOCRVPIIIS,
ALIQUA VERO AUCTORITATE 1NORDING ADTRADITIONEM
ECCLESIASTICAMT-OLLCNTIBUS, AMPLIFICATA;
IWNTOIEISABIMBIJS INDICIBUS LOCUPLETATA ; SED,P RJCSERTIM
HTJOIIUS
IMMENSIS ETGENERALIBUS, ALT^ao
SOLICET KERUM,QUOCONSULTO, NONSOLUM
O_UIDQUII> TALISTALISVEPATI:R, VERUM AUTEJIUNUSQUISQUE
PATRUM, ULLA IN TIIEMA
AESQUE EXCCPTIONE,QUODLIBET SCRIPSERIT, JJNOINTUITU CONSPICIATUR;
ALTEIIO SCRIPTURJESACIWS,EX QUOLECTORI COMPERIRESIT OBVIUM QUISAM PATRES ET
1NQUIBUS OPERUMSUORUM LOCISSINGULOS SINGULORUM LIBRORUM SCRIPTUR/E VERSUS,A
PRIMOGENESEOS USQUEAD MOVISSIHUM APOCALYPSIS,COMMENTATI SINT.
EDITIO
ACCURATISSIMA, OMNIBUS
CICTERISQUE FACILE ANTEPONENDA, SLPCRPCNDANTUR : CHAIIACTERUM NITIDITAS,
CIIARTJE
QIALITAS, INTEGRITAS
TEXTUS , PERFECTIO CORRECTIONIS,OPERUM RECUSORUM ~TUMVARIETAS
TUMNUMERUS, RORMAVOLUMINUM
PERQUAM COMMODA 1KTOTO
SIBIQUE OPERIS DECURSU CONSTANJTFFI""
PRCTIL 1STA J/^\
SIHILIS, EXIGUITAS,
PR/GSERTIMQUE COLLECTIO,UNA,METIIODICACT CIIRONOLOGICA/, J-F&VK
SFACENTORUM TRAGMENTORUM OPUSCULORUMQUE IIACTENUS
HIC ILLICSPARSORUSI ,/ ® FP^\^\
PRIMUM AUTEMIN NOSTRA BIBLIOTBECA, EX'OPERIBUSADOMNES /EIATEST / / ^. \*^P»
LOCOS,LINGUASFORMASQUE PERTINENTIBUS,COADUNATORUM. I C©• Y>\\
SERIES SECUNDA,
IN (jUA PRODEUNTPATRES,DOCTORES SCMPTORESUUE ECCLESLELATIN/E
A GREGQRIO MAGKOAD JNNOCENTIUM III.
ACCCRANTE J.-P. MIGNE,
BIB&IOTHEC2: GZ.ESI OHIVEIt&S,

CURSUUUCOMPLETORUM
IN SINGUl.OSSCIENTIyEECCLESIAST
ICJE RAMOSEDITORE.
ADINSTAR
PATROLOGIA, IPSIUS DUABUS
ECCLCSI^E, PARTIBUS
CONSTATSIMULACDIVIDITUR,
ALIANEMPE LATINA,
ALIAORICCO-LATINA.
ILLAPENITUSEXARATA,NOVEMDECIM
ETDUCENTIS
VOLOMINIBUS
ESTIMMENSA, CENTUMQUET
ETMILLE FRANCIS
VENIT.GR<ECASUBDIVIDITUR
ETDUPLICI
EDITIONC
TVPIS
MANDATAEST.
PRIORGRdSCUMTEXTCM,
UNACUM VERSIONE
LATINA,LATERALIS ETFORSAN
AMPLECTITUR, CENTUMVOLUMINUM
EXCCDETNUMERUM. POSTE-
RIORAUTEM HANCCE
VCRSIONENTANTUME\HIBET, INTRA
IDEOQUE YOLUMINARCTINEBITUR.
QUINQUAGINTACIRCITER
UNUMQUODQUCVOLUMEN GRJECO-LATINUH
OCTO,UNUMQUODQBEMERELATINUM FRANCIS
QUINQUE SOLUMMODO
: VERCM,
LJIITUR IN UTROQUECASU,1DESTADTRUENDUM HOCBCNLTICIO,COLLECTIONEMINTEGRAM, SIVE
SIVEOCCIDENTALEM
ORIENTALEM, CONDUCATEMPTOR
NECESSEERITJALIAS
CCJUSQUE
VOLUMINISAMPLITUDINESL
J^'CNON
ET DIFFICULTATES
VARIAPRETIA/EQUABUNT. .S^fm/fiV

PATROLOGIiE TOMUS CCXVII


ET, SALVIS INDICIBUS,TOTIUS PATROLOGI^ELATIN^E ULTIMUS.
INNOCENTIUS III PONTIEEX ROMANUS.

EXCUDEBATUR ET VENIT APUD J.-P. MIGNE EDITOREM,


1NVIADICTAWAMUOISE,PROPEPORTAMLUTETLE PARISIORUMWLGOPENFEIlNOMINATAM,
SEO PETIT-MONTUOUGE.
1855
MOMTUif MAXIMI MOMENTI AD OINEM CLERUM CATHOLIGUM.

Cum in hac perardua septemdecini ultra ducentos majoris formas voluminum editione
non potueritfieri quin typographice nonnunquam, doguiatice etiamforle, insciiscerte no-
bis, erraverimus (non enim unius diei hic labor est noster, sed multorum annorum), clerum
«t viros doctos officii nostri est certiores facere, quod illis haud kigratum fore speramus,
Collectionis bujus textum, qui integer stereotyporum benefioio prostat, a nobis iteratis
curis jarn diu retraclatum et ad exaetissimas revisionis crisim revocatum; sic Notitiam in
Leonem I papam, ex Schcsnemanno depromptam, sic nonnullorum judicia de Augustino,
minus recte sentientium, expunximus, alia qua) medicatione opus habent sedulo corre-
cluri vel omnino rescissuri. Quo fiet ut proxima} editiones expurgatas et, quantum fieri
potosl, emenuatas prodeant. lis interim quibusjam ad manus est iWro/opia nostra, statim
ac aliquid vitii nobis innotuerit, chartam meuieabilem, ipsa transJatione omni impensa
immuni, transmittendam curabimus.
Ex laboriosa cura, sicut ex iterata, universali'et minutissima tot el tantee molis Jibrorum
revisione vel expurgatione, quantee impensee provenire debeant, omnibus notum est. Ve-
rumtamen pro minimo dueimus aut sollicitudines autsumptus, dum nitidissima textuuni
correctio, et preeserlim orthodoxse doctrinee veritas in integrum serventur.
Opus cum majoris est momenli, tunc illud securius et inoffenso pede pereurrere debe-
mus. Porro, quid toliuslraditionis calholicsB impressis et pervulgatis' libris eequiparandum
est? -
^
Sub dupliei respectu sive typographiaa sive theologisBirreprehensibilis cujusque paginae
munditia fulgeat. Hoc in nostris volis est. Quapropter enixe et publice lectores hortamur,
uf si quisob textus maculam autpropter adversum sana3 fidei verbumpotuerit offendi, sine
mora nobis benevolenter denuntiet. Nostra mens est sicut et firma volunlas pro nihilo
qualecunque vigiliarum damnum vel laborum curam computandi, si Patrologiam no-
stram perdileclissimam, in quantum ad omnium textuum nitorem vel ad orthodoxas do-
ctrinas integritatem attinel, irreprehensam pemtus esdificare possimus.
Pauca tamen, ut speramus, supersunt reformanda. Buos addacere liceai idoneos tesles
ex doctissima Bollandi|famiIia, quiper epistolam Bruxellis ad nos transmissam asserunt
sibi volumina nostra evolventibus nihil aut leviora occurrisscperstringenda. Quibusacce-
dattestimoniumSuperioris generalis congregalionis in informandis ad theologiam ado-
lescentibus facile principis, viri eroinenti doctrina simul et prudentia atque animi gravi-
tate conspicui, qui Palrologiam « monumentum immortale scientiis ecclesiasticis a aobis
erectum >/non dubitavit appeJ'are.

Ad satisfactionem simul et sedificationem lectoris , patefacere nos juvat, Doclores,


Patres, vel Scriplores ecclesiaslicos, in septemdecim et ducentis Patrologxai latinas vo-
luhiihibus recusos, non minus quamsexdecim ducentorum et mille auctorum attingere
numerum.
SJECULUM XIII.

INNOCENTII III,

ROMANI PONTIFICIS,

TOMIS QUATUOR DISTRIBUTA,

QUORUM PRIORESTRES REGESTORUMBALUZIANAM RECENSIONEM


COMPLECTUNTUR,ACCEDENTIBUS
ANECDOTARUM EPISTOLARUMLIBRIS, QUOS FRUSTRAOLIMA BALUZIOEXPETITOSEX BIBLIO-
THECAVATICANA IN LUCEMEMISERUNTLA PORTE DUTHEILET BREQUIGNY;QUARTOVOLUMINI
INSUNTEPISTOL53EXTRA REGESTUMVAGANTES,PONTIFICISDENIQUESERMONESET OPUSCULA
VARIA,TUMJAMOLIM EDITA, TUM RECENTIUSAB EMINENTISSIMOCARDINALlMAIO, D. LUIGI
TOSfl, ETC, ETC, TYPIS MANDAT4,

ACCURANTE J.-P. MIGNE,


BIBLIOTHECiE CLERI DNIVEBSiE,
SIVE
CURSUUMCOMPLETORUM
IN SINGULOSSCIENTI/EECCLESUSTIC/EIIAMOSED1TOB.K,

TOMUS QUARTUS.

VENEUNTk YOLUMINA30 FRANCISGALLICIS.

EXCUDEBATUR ET VENIT APUD J.-P. MIGNE EDITOREM,


IN VIABICTAffAMBUlSE, PROPE PORTAM LUTETI^EPARISIORUMVULGOVENFER NOMINATAM,
SEU PETIT MONTROUGE.
1855.
ELENCHUS,

AUCTORUM ET ©PERUM OUI IN HOC TOMO CCXVII COKTIKEKTUR.

INNOCENTIUS III PONTIFEX ROMANUS


col. 9
Supplementum adRegestalnnocentiilll' 309
Innocentii III Sermones.
Opuscula :
Dialogus inter Deum et peccatorem. 691
De contemptu mundi. "701
Libellus de eleemosyna. 747
Encomium charitatis. ' 761
De sacrificio missas. - 763
JDubiorum appendix : '
Commentarium in septem psa.mos pcenitentiales. 967
Regula ordinis S. Spiritus de Saxia. 1129
Tabula epistolarum Innocentii III secundum litteram initialem digesta. U59

EPILOGUS
AD OPTIMUM LECTOREM CATHOLICUM AC TOTIUS PATROLOGIM LATJNJE
CONCLUSIO.

Volumine isto, quod dueentorum septemdecim tomorum numerum absolvit, Patrologim


Latince, De"i omnipotentis auxilio perpetuo adjuti, finem imponimus.
Heec quidem Patrologia Latina, ab aevo apostolico exordium sumens, ad mortem Inno-
centii III, id est, annum 1216, protenditur.
Varios Indices ad calcem hujusce ultimi tomi apponere primum constitueramus; sed cum
iis tabulis, quas prelo paratas habebamus, aliinon pauei Indices, a nobis excogitati, lecto-
rum quidem ad majorem commoditatem , dein turmatim accessissent, omnes simul in
duos speciales tomos seponere statuimus. Hi verolndices, non tantum scripta, sedaucto-
res alphabetice, chronologice, statistice, synthetice, analytice, analogice, logice, etc, ordi-
natos exhibebunt ac plane explicabunt.
Ex illa autem tabularum serie, quarum numertis ultracentum crescet, materiis et argu-
mentissubomnimodafacie apparentibus, lectori cuilibet, nontantum Doctoribus, et stu-
dio sacrarum Utterarum viris die ac nocle incumbentibus, sed et cuique maximis occu-
pationibus implicato, sed et indocto, vel imperilo, vel inerudito, vel etiam ignaro et de-
mum in pigritia sepulto, facillimus et certissimus ad SS. Patrum studium et disqui-
sitionem aditus large patebit.
Verumenimvero magnus solemnisque in fronte uniuscujusque nostrorum voluminum,
nec non et variorum programmatum, quibus nova opera praenuntiabantur prasfixus titulus,
duos Indices tantum, analyticum scilicet et scripturarium, seu Scripturse sacras, omnes,
qui a singulis Patribus explanantur, versiculos amplexantem, pollicebatur.
i Ast majqra creare et condere pollentes, majora condemus et creabimus : namque illud
opusnobislaborantibus officio est erga clerum catholicum; ettandem labore functis, erit
maximae felicitali.
Qu83 cum ila sint, optime lector, hanc immensam, arduam, omnigenam librorum mo-
lem, hoe monumenlum mre percnnius, consummationi cujus nemo credere audebat, tau-
dem exegimus, et hanc exercitum, ut non dicamus gentem, sacrorum scriplorum et aucto-
rum, maximamomnium quas typographia per totum orbem terrarum, ab exordio suo,
usque ad hanc diem ediderit, summafide et spe nixi, intranonnuilos , id esfc noveni
annos, in lucem et per universum mundum Christianum protulimus. Sed heec pauca.
Nunc autem Patrologiam Grwcam aggredimur. Hanc quidem Latina breviorem perrapide
elaboratam, absolutamet perfectam fore uemo dubitet: quimajoraexpedivit, minoracerte
expediet; preeteritis enim operibus plane, palam oculis omnium patentibus, futura,
cum bona et certa spe, omnis totius orbis catholici clerus, sacrarum litterarum studiosus,
exspectabit; nam, ab actuadposse valebit consecutio. I

E.\ l\pis MIGNE,au Pcuc-MoniroTige.


SUPPLEMENTUM

AO

REGEST AINNOCENTIIIII

RGMANI PONTIFICfS.

i. A auditis quse hinc indc proposila fueraiu, de com-


Ad pi(gposilum(1), Decanum (2) et canonicosMa- muni consilio fratrum noslroruni, sententiani for-
joris ecclesimArgenlinensis.— Praibendam, a F. t mare ac ferre vpilenuis, dictus
prmpositoS. Thommresignalam, ipsis confirmat. luimiliter et prsepositus ad nos
devote accessit, et jus,si qnod sibi com-
(Anno 1198. Lateiani, Mart. 2 ) in eadem prajbenda, In manibus nosliis
[BREQDIGNY et LA PORTEDUTHEIL , Append. ad Re- peteret
gesla Innocentii, U III, p. 108S. Ex Apo*rapho , spontaneus resignavit. Nos igilur, Ecdesise vestraj
ad liileniAutographi in Majoris ecclesiseArgen- volentes inposterum paci et tranquiiiitali consu-
tinensis archiviis asservati, a D. Grandidter di- lere , recepta resignatione ipsius, ei
. hgenler coliato.] snper eadem
praebenda perpetuum silentium imponimus, et vos,
Cum partes inter se super mota quseslione con- et Ecclesiam
vestram, ab impelitione ipsius super
veniuul, vel altera renuntiat quseslioni, ad Iioc eam pracsentium aucloritste reddimus
absolutos.
solum exigilur oiBciumJudicis, nt quod a parlibus Nulli ergo, etc.
flt faciat iuviolabililer ojjsenari, ne cui contra Datum Laterani, vi Nonas llartii, pomificatus
compositionemant cessioncm per se factam liceat noslri auno primo.
ullerius prosilire. Sane, cum dilecli fiiii, Arnoldus, II.
nuntius et concanonicus vester, et F. jjrseposilus B Maltlimum (5) abbatem S. Nicotai de Pratis Ri-
Sancii Thomse (5), ad nostram prsesentiam acces- bodi Monlis, Laudunensis dixceseos.—•Recipiun-
tur sub protectioneB. Petri, et enumeranlur bona
sissent, super praehenda, ile qua, per dileciuni ad ipsosspeclanlia.
liliusn, P. lituli SaiictseCseciliajpresbyterumCar-
dinalem (£), tunc apostolicse sedis legatum , idem (Anno 1198.Late.rani, Mart. 18).
[Bullam hanc edimus ad fidem apograpbi, quod ex
pr^posilus fueralinvestitus, in nostra et liatrum Cliarlulaiio monaslerii S. Nicolal de Piatis,f° 9,
iiostrorum audienlja disceptarunt. Cumque nos, v° transcripium, in CliartophyJacio noslro repo-
(1) Erat is, verisimililer, Rheinardus II, de quo Clemente PP. III, tituli S. Csecilisepresbyter cardi-
pauca hsec spud QallimChristianmnovmauctoies, nalis renuniiaius, sub CoelestinoP. III, in Sicilia,
loni. V, col. 823 : et sub Innocentio PP. III item lertio in Germania
- X. Ilheinaidus 11,1190 in cliarla Conradi II, legationis inunere functusest. ,Obiitsub Innocentio.
episcopiArgeiit"meiisis(ea;pj'oia<. Hisl. Als., pag. 29), Hunc e familia Diana fuisse proiileiur Floravantcs
clecoliegialaLuterhacensi ecclesia. t Marlinellus , ex Chicnico Piacenlino Umbeili Lo-
Successor ejus, Aibertus, non nisi anno 1202 cati. Oldoin. ad Ciacon. tom. I, col. 1120.
memoralur. Vide Episiolam Libri octavi VIII, not. (5) MalihaeusI, jioise proDitalis abbas ab anno
(2) De Decanis Majoris eeclesise Avgentinensis, saliem 1197 a.I annum 1225 virtulum splendore
circa hise, in quibus ^eisanrur, lempora , pauca prseluxit; tanti factus a comilissa Blesensi, Ribodi-
admodiim rcf eriunlur apud Auclores supra lauda- " Montis, Suessioi.um, etc. domina, ut hsec illi
los, Ibid. col. 827 : gazas suas, aureos et monilia servanda credidcrit
« VI. Frho, vet Frico, i 178et 1185. VideChar- an. 1225. .
tam Henrici episcopi pio fiuidaiione Piioialus de A Coeleslino PP. III bonorum recer/sfonem an, ,
Hubiaco. 1197; aliam post menses qi.indecim ab Innocentio
VII. Wernardus 1218, in Cliarta lienrici epi- PP. III (et est hwc ipsa quam hic edimus); tertiam
scopi pro S. Arbogasti ecdesia. i ab Honouo PP. III, an. 1224,conseeutus est. In-
(5) Ilh nomeii erat Fridencus, uli nos monuit genti suorum liesiderio assumptus, in B. [Marise
D. Giandidierex instrumentis. sacello, ubinuncsaciislia, depositus estsub lapide.
(i) Pelrus,. nobilis Placentinus, a Lucio PP. III, Aperium, ct anle chori januam translatum ejus
Fcna quarla Ciuerum, an. reparalsesalulis H8S, in sepulchrum 7 proceri hominis ossa caputque peram-
teriia, ex Ciaconio, ex Paminio ven>; Aubery, et phim exhibuit; quippe eujus femoruin ossa pollices
aiiis, 1184, m secunda cardinalium crealione, tiluli viginli duos aaquabant.
S. Nicolai in Carcere Tuiliaiio diaconus , deinde a
1*ATROL. CCXVii. t
11 AD INNOCENTIIIII REGESTA
suil D. Grenier. Idemqus l>anc nolulam adscri- A adjacenli, parochia Sancti Petri, cum coetcrisper-
psit. — < Celle Bulle coiifirme la stabilite des re- tinenliis suis;allare de Fonlanis (8), cum tribus
• ligieux, qi.ii a\oienl fait profession dans 1'abbaye partibus majoris decimse ejusdem villaeel lota mi-
deS. Nicolas, en ce monasleie, i» moins que co
•nesoit pour embrasser un ei.U plus strict; la nori decima, et omnibus obventionibus el obla-
presenlation aux cures; la permissiou de donner lionibus ejusdem loci, exceptis liis quse picsbytero
la sepulture a ceux qui la desireionl, pourvu offoruntur in celebralione suse missse; allaria de
qu'ils nesoient ni excommunies, ni inlerdits;
i'eIeclion d'un abne par la communame, sa be- Bohaing (9); allaria de Restoliis (10), allaria de
nediction et son intronisaiion, sans exiger ni pa- Villers(ll), cum omnibus perlineiitiis eorum, quaa
lefroi, ni chape de soie, parce que cette exaction bonsememorise Simon (12), quondam Noviomens's
«tienta Ia simonie. J BmtQDiGNY, ibid.] ecclesisevestrsededit (13)^ et successor
IHNOCEKTHJS episcopus, servus servorum Dei, episcopus,
dileclis filiis, MA.TTII.3EO, abbali Sancti Nicolai de ejus Balduinus (14) scripto suo postea confirmavit;
terram quse dicilur Tasiniacus (15) cum pascuis,
Pratis, ejusque fratribus, tam prsesenlibus quam
futuris, regularem viiam professis in pcrpetuum. allare silvis, aqua, piscatura , pralis, banno et districto;
vitam con- de Tenella (16), cum dote sua ; villam quae
Religiosam eligentibus aposlulicum
dicitur Monliniacus (17), prseler sextam deciman,-
venit adesse prsesidium, ne forle cujuslibet teme- ^
communis allodii, el dimidiam partem terife
n-itatis htcursus aut eos a proposiio revocet, aut partem
absit I sacrse enervet. Ea- Fulcherici; altare ejusdem villae, cum tota deci-
•robur, quod religionis ma tam minori quam majovi; apud villam quse
propicr, dilocti in Domino filii, veslris juslis po- dicitur
Fillencis (18), tolam decimam tam majorcm
•stulalionibus clcmenter annuinms, et prsefatum
minorem , cum lerra de Merallu, undecim
monaslerium Sancli Nicolai de Pratis, in quo quam
modios frumenti, et uuum modium pisae, et ti es
divino mancipali eslis obsequio , ad exemplar
felicis recordationis, solidos monelae, quos in festivitale sancti Remigii
prsedecessorum noslrorum,
et Ccelesti- ab ecclesia Sancti Foillani processu habetis; iu
Innocentii, Adriani, Alexaudri, Urbani,
ecclesia de Clarofonte, sex modios frumenti, et
ni, Romanorum pontificum, sub beali Pelri et unum
nostra protectioue susc!pinius, el praesenlissciipti sexlarium; apud villam quse dicitur Dier-
cis (19), allarc cum duabus partibus majoris de-
,privileg':ocommunimus; slaluenles, ut quascuiique
bona idem monasterium cimae, et totam minorem decimam; in villa quss
.possessiones, qusecunque dicitur Leheris (20), lotam terram cujusdam mi-
|usteetcanonicepossidel,aut in futurumconcessione lilis
oblalione lidelium, seu aliis justis mo- Christiani, terram quse dicitur Ogeii piali, et
pontificum,
dis, procurante Doniino, poterit adipisci, firma r a,uartam partem ejusdem \illae, lerram de Militricis
habetis a Rainero de Sanctis; ap^udvillam
wobis veslrisque successoribus ct illibata perma- quam
neant. In quibus liaecpropriis duximus exprimenda quse dicitur Tursiacus (21) , altare cum lola deci-
ma lam majori quam minori, teiram Bjtdulfi, mi-
vocabulis.
terram Gilleberti Rasi, lerram Sancti Petri
Locuni ipsum videlicet, ab omni advocatione lilis,
de Hunoniscurte, omne guionagium quod dedit
•successorum nobilis viri Anselmi bonae niemorise,
loci Xundaloiis cum omnibus vobis bonse meiaorioe Ingeramus, pater qunndam
ipsius (6), liberum,
in ca liberlate ab eodem An- Radulfi de Cociaco , liberum et quielum; altare de
appenditiis suis, qure
selmo devotionis inluilu eidem loco concessa est; Cbievresis (22), cum dote sua et quartam partem
lolam villam quse illi adjacet (7), cum furno et mo- ejusdem villse, cum tota decima lam majori quam
•iendino, cum pascuis , silvis, aqua, piscatione, minori ejusdem curlis; in villa quse dicitur Regis-
pralis, banno et districto; ecclesiam Sancli Ger- surlis (25), terram quam dedit vobis Guido Cato.
mani de Ribodi-Monle, cum thesauraria et schola cum aqua, piscalura, pascuis, concedente Guidoi..'

(0) Anselmus, eo nomine secundus, Anselmi fi- 1125, prsefuit usque ad annum 1145. Vide Call
"iius, Ribodi Montis comes, Viromanduorum prin- D Chrisl. lom. X., col. 1000.
'Cipum regia slirpe nobilissiinus, qui, erecto piius (13) Anno 1150, Simon dedit altare de Monf-
.Aquichicti ccenobio, redditis eti.tiii Vinceniiano Benchien ecclcsiiede Boeni. lbid. col. 1001.
-quseper vim .abslulerat praediis ac juiibus, Pia- Anno1i48,ut Iegeie est in Chronico Sigebefti.
Cense hoc juxta paternam dilionem condidit, anno « (14) Simon, gloriosus No\iomensis ponlifex, apnJ
1083. Habetur charta fundationis, Nov. Gall. Chrht, Seleuciam diem clausil, cui successit Balduiuus
t. X., col. 189, Insir. III. Sequenti anim, Plnlippi Boloniensis, i abbas : l°Calniaci, in diuscesi No-
«egis apud Ribodi Moniem degentis auctoiitate mu- viomtensi; 2° Caslellionis, in dicecesi Lingonensi;
Videibid. Inst. iv.
-oiri curavit. excessit ab humanis ivNon. Maii, an. H67. Ibid.
\(1) Nomine Luciacus* gallice Lucy. Vide insti u- (15) Gallice Tasigni; locus postea cum Luciacot
mentum supia citatum. gallice Lucy, unilus.
• (8) Gallice Foniaine-Notre-Dame.
Gallice Bohahi. (16) Tenelle.
(9) (17) Monlignyen Arrouaise.
{lQ)Reteuil. (18j Fieulames.
{11) AI. de Villari sicco ; gallice Villers-le-Sec. (19) Dercis, in dioecesi Laudunensi.
(12) SimonI(d« Vermandois), regia piosapia
filius (20) Leheries, in Tierachia.
ortus , Hugonis Magni, comilis \ iromandno- (21) Torsy, de^parochia Ribodi Moniis.
rum, filiique Henrici regis I, eleclus aut conse- (22) Chevresis.
cralus Jn episcopuin Noviomensemcirca annum (25) Reaicourl.'
iS SUPPLEMLNTUM.— AN. *198. U
dc Supi donuno suo, sedem molendini quam dedil A vero de temporalibus debcanl rcspondere. Auctori-
vobis Philippus, concedente Bliardo domino suo; tate insuper apostolica districtius inhibemus, ne
apud villam quse dicilur Andiniacus (24), sex mo- quis in vos vel ecclesiam veslram excommunica-
dios frumenli quos debet vobis ecclesia Sancli Mar- lionis, suspensionis el inlerdicli sentenliam, sine
tini Laudunensis annualim persolvere, et in pro- manifesta el rationabili causa, promulgare pracsu-
pria vectura -ad promptuarium veslrum deferre; mat, vel novas vel indebilas exactiones vobis el bo-
in.villa quae dicitur Remiis (25), quindecim soli- minibus vestris imponat. Sepulturam praterea
dos bonse monetae, quos debet vobis ecclesia Beatse ejusdem loci liberam esse omnino decernimus, ut
Marise Laudunensis in festivilate Omnium Sanclo- eorum devotioni et exlremse voluntati qui se illic
rum persolvere annuatim; villam quse dicitur Mon- sepeliri deliberaverint, nisi forte excommunicali
cellis (26), quam deditvobis Anselmus, quoiidam vel interdicti sint, nullus obsistal, saha tamen
dominus Ribodi Monlis, cum banno, furno, et di- justilia illarum ecclesiarum a quibus morluorum
slricto, et dimidiam partem molendini et dimidiam corpora assuinuntur. Obeunte vero te nunc ejus-
partem vivarii, (erram de Bardonroy cujus medie- dem loci abbate, vel tuorum quolibet successorum,
tatem terragii libere recipitis, alteram Rainerus de nullus ibi qualibet subreplionis aslulia seu violen-
Guisia , et, ex parte Rainerii, ecclesise Sancti Vin- tia prseponatur, nisi quem fratres communi con-
centii Laudunensis tres modios frumenti annuatim sensu, vel major pars fi atrum consilii sanioris,,
persolvitis; inFIandria, apud villam quse vocatur secunduni Dei limorem et bcali Benedicli Regulam,
Lo, bercariam unam et amplius; apud Lecca, di- providerint eligendum. Sub excommunicationis in-
midiam bercariam;, apud Chevenses, quinque super poena districtius inhibemus, ne quis abeleclo
modios frumenti, quos solvit Radulfus de Ilussel, vestro qui pro tempore fueiil, pro benedictione
allare de' Parpes (27), cum perlinenliis suis ipsius, vel pro deducendo seu Iocando eum in sede,
lerram quam dedit \ obis Gualterus, miles de Ai- sub obtentu alicujus consuetudinis, palefridura,
nes, quanam partem terrae de Wargiscurle (28), seu capam sericam, seu aliquid aliud, cum Simo-
juxta Ribodi Monlem; item, jn FJandria, apud niaeam sapiat pravitatem, exigere audeat, vel
villam quse dicilur Lecca, terram de Moroslralis, extorquere prsesumat. Ad lisec,libertales el immu-
dccimam seplem lolorum; apud Fressenalum, di- nitates a regibus, principibus et aliis personis,
midiam marcam, et dimidium fertonem; apud tam ecclesiasticis quam mundanis, rationabiliter
Wallas, undecim solidos, mediam partem villse quse Ksonasteriovestro concessas, et antiquas, et ratio -
dicitur Puteolis (29), lam in silva, quam in lerra Q nabiles consuetudines hactenus observatas, inte-
arabili.quam Albericus Waler, et Fredebertus de gras illibatasque permanere prsesenti decrelo sau-
Sanctis, et Gerardus filius ejus vobis coutule- ciraus. Decernimus ergo, etc.
leruiit. Ego Innocentius, CalholicaeEcclesise Episcopus.
Sane, novalium veslrorum nullus a vobis deci- Ego Octavianus (50), Hostiensis et Velletrens<s
mas exigere vel extorquere praesumat. Liceal quo- Episcopus.
que vobis clericos, vel laicos liberos et absolulos, Ego Petrus (51), Portuensis et Sanctse RuliiiB
e sa5culofugienles, ad conversionem recipere, et eos cpiscopus.
sine contradictione aliqua delinere. Prohibemus in- Ego Pelrus (32), tiluli sanctse Caecilisepresbyler
guper, ut nulli fralrum veslrorum, post factam in cardinalis.
eodem loco professionem, fas sit sine abbalis sui li- Ego Jordanus (55), presbytcr cardinalis sanctje
centia, nisi arctioris religionis obtentu, ab eodcm PudentianoL',lituli Pasloris.
loco diseedere; discendenies vero absque commu- Ego Joliannes (34), tittili Sancti Clementis cardi-
nium lillerarum cautione niillus audeat relinere. nalis, Viterbiensis et Tuscanus episcopus.
Cum autem generale interaiclum terrse fuerit, li- Ego Hugo (55), presbyter cardinalis Sancti Mar-
ceat vobis, clausisjanuis, exclusis excommunicatis D tini lituli ^Equilii.
et interdiclis, non pulsatis campanis, submissa voce Ego Joliannes (36), tituli Sancti Slephani in Cee-
divina oflicia celebiare. In parochialibus aulem lio-Monte presbyter cardinalis.
ecclesiis quas habetis, liceal vobis proprios sacer- Ego Soffredus (57), tiiuli Sanctaa Praxedis pres-
dotes eligere; quibus, si idonei fuerint, episcopus byter caidinalis.
dioecesanus, cui a vobis fuerint prsesenlati, curam Ego Gratianus (58), Sanctorum Cosmse etDa-
animarum committat, ut ei de spirilualibus, vobis rniani diaconus cardinalis.

(24) Andigny,$illage pres de Guise. (52) Vide Epislolam Libri quinti xxxn, uot.
(25) Remies. (55) Vide Epistolam Libri quinti LXXIV, not.
(26) Monceaux-le-Vieux. (34) Vide*EpistolamLibri sexti cxvn, not.
(Zl)'Parpes-lu-Ville , iu Dioeccsi Laudunensi, (55) Vide Epistolam Libri lertii XLI,not., et ad
prope Ribodi-Montem. Epislolam vn, infra.
(28) Vargtcourt, de quo nibil hodie. (56) Vide Epistolam Libri quinti LXXXIII, uot.
(29) Puisieux. (37) Vide Epistolam Libri quinti vi, not.
(50) Vide ad Epistolam Libri tertii xi, not. -(58) Vide not. ad Epistolam vu.
(31) ViJe Epistolam Libri quinli LIIX, uot.
AD INNOCENTHIII REGESTA. 13
18
IV.
Ego Gregorius (59), SanctseMariaein Aquiro dia A
conus cardinalis. Ad Florenlium abbatem et fratres monaslerii de

CampoB. Marim. Eorum possessioneset pihi-
Ego Gregorius (40),Sancti Georgii ad Velum Au-
reum diaconus cardinalis. legia confirmat.
Ego Nicolaus (41), Sanct* Mariscin Cosmedii (Anno 1198. Romse,ap. S. Petrum, Maii4.)
diaconus cardinalis. histor'm Wtslfalite, Munsler 1847,
Sancti diaconus car [ERHABD, Regesta
Ego Gregorius (1%), Angeli 4"; Cod.diplom.,p. 255. Ex apographo in archi-
dinalis. vio MaiipnfeldensijCOllalooriginali cujus lacinia
tanlum exstant.
Ego Petrus M5), Sanctse Marisein-Yia Lata dia-
conus cardinalis. INXOCENTIUS cpiscopus, servus servorum Dei, di-
Ego Cencius (44), Sanclae Lucise in Horlbe: lectis filiis FLORENTIO abbali Monaslerii de Campo
diaconus cardinalis. Bealau Marise ejusque fralribus tam praesentibus
Datum Laterani, per manum Raynaldi, domin quam fuiuris regularem vilam professis in P.
papse nolarii, cancellarii vicem agenlis, xv Kalen- P. M.
das Aprilis, indictione prima, anno DominicseIn- B Religiosam vitam eligenlibus apostolicum con-
carnationis 1198, ponlificatus vero domini Inno- venil adesse praesidium, ne forte cujuslibet temeri-
centii PP. III anno primo. tatis incursus aut eos a proposito revocet, aut ro-
III. bur, quod absit! sacrse religionisIiiMngat. Eapro-
Ad Sucssionememcpiscopum(45), el .... abba pter, dilecti in Dontmo filii, vestris juslis poslula-
tem (46)Sancli Germani de Pratis Parisiensis. — lionibus clementer annuimus, et praefatum mona-
Vl abbatem el convenlumS. Dionysii adversu,
episcopum Antissiodorensem aliosque lum eccle- slerium in Campo BeataeMarise,in quo divino man-
siaslicos, tum laicos, tueantur ac defendant. cipati eslis obsequio, sub beali Petri el nostra pro-
(Anno 1198. Romse,ap. S. Pelrum, April. 29,.) teclione suscipimus et prsesenfisscripti privilegio
[Ibid. p. 1066, ex Archiviismonasterii S. Dionysiii- communimus. Iu primis siquiilem stalueiltes, ut
Porrcclo nobis dilecli filii... Abbas (47), et con- ordo monasticus, qui secuiidum Deum et beati Be-
venlus Sancti Dionysii, pelitorio suggesserunt nedicti Regulam atque institulionem Cisierciensium
v
quod venerabilisfrater nosler... Antissiodorensisepi- fratrum in codemmonasterio institutus esse digno-
scopus(4S),et dilecti filii...abbas Laliniacensis (49) scitur, perpetuis ibidem lemporibus inviolabililer
nobilis vir, Tbeobaldus, comesTrecensis, et M. di observetur.Prselereaquascunquepossessiones,quse-
Monte Morantiaco, et Major de Stampis, et alii G cunque bona idem monasterium in prsesentiaruni
tam ssecularesquam ecclesiaslici viri, Senonensii juste et canonice possidet, aul in futurum conces.
provincise, eis et ecclesiaesuse, super possessioni sione ponliQcum, largitione regum vel principum,
IJUS,villis, decimis, leri is, nemoribus, bominibui oblatione fidelium, seu aliis justis modis praestanle
-suis, et aliis pluribus, pluiimum molesti el iiijii- Domino poterit adipisci, firma vobisTeslrisque suc-
riosi existunt; jura eliamac possessioneshominun cessoribus ef illibata permaneant. In quibus liace
suorum invadunt, et violenter sibi usurpare prsesu propriis duximus exprimenda vocabulis.
muut. Unde, discretioni vestrse per apostolic: Locum ipsum in quo pra?fatum monasterium
scripta mandamus , quatenus partibus convocatis situm est cum omnibusperltnenliis suis : curtem in
et audilis hinc inde propositis, quod justuin fuerit Hosvj-inkele, Honbart, Bleskenvorth,Brinchus, Bro-
appellationesepositadecernalis, et facialis.quodju- clius, Mattenhem, Middclseten, Rehey, Beliethe,
<iicaverilis,percensuram ecclesiasticamlirmiler ob Oslhus, Menlage, Provestinhus, Nieliof, Erlhburg,
servari. Tesles autem, quos ipsi in asserlione sua Lutterhus, Meppeleslo,Teiinctorpe, Sletbruge, Bu-
fiausce duxerint im ocandos, si se gralia, odio ve cheslo, HeminchuSjWidenbrugge,Lindincsele, Cu-
timore, .subtraxerint, quominus testimoniumperbi- linlliorpe, Bulte, Honlo, Molendinumin Slelbrugge,
beanl veritali, vos ad id per dislriclionem eccle- " Ripen, Givetenhorst, Ilerlage, Bokey, Pilichem, de-
siasticam , appellatione remota, cogatis. Quod s^ cimam in Tetthen, decimam in Berse, Honlo, bona
annbohis exsequendis nequiveriiis interesse, lu. in Frisia, Bilevelde.Iiem Telinctorpe, Specliishart,
episcope, ea uihilominus exsequaiis. Hemmincsile, Walherhus, Garlbus, Caldebof, AI-
Datum Romae, apud Sanctum Petrum , m Kal, rebike, Bereiiornyn, Sciilenburch, Oynchusen,
Maii, poniificalus uoslri anno primo. Werse, Sunr.inchusen,Oslenuelde, Becnin. Slapel-
{39) VideEpistolam Libri quinti LX,not. (47) De abbate S. Dionysii jam egimus in nolis
(40) Vide Epislolam Libri seplimi LX,nol. ad Epislolam Libri lerlii XLV,not. Yerum, confc-
(41) Vide Episiolam vii, not.- renda omnino ba»c Epistola cum altera, Lib. i,
(42) VidelSpistolamLibri quin i x\ix, not. n" 179, data^n Kal. Junii, ubi Hugonem, ttinc ele-
(43) Yide Epistolam Libii tertii xx, nol. ctum, in abbatemconfirmat ponlifex. (Juo pacto
(M) Idem qui postea Honorius PP. 111. auiem ipsuin, ante eonfirmationem, abbalem hic
(45) Vide Epistolam Libri lertii, xi, not. dixeritpoiilifex, non facile intelligilur.
(46) RobeitusIVmonasterioS. Germani dePratis (48) Vide Epistolam Libri tertii xx. uot.
praefuitabanno 1192,usque ad animm saltem 1204. (49) Vide Epistolam Libri quinti cxxxui, not.
VideGatl. Chrisl*nov. t. VII, col. 46,
&i jSUPPLEMENTOM.— AN. 1198. 18
lage cum omnihus altinentiis, Viikinthorpe cum A mat, nec regularem electionem abbatis vestri iui-
omnibus attinentiis, Silehurst, Olhelinchusen, Po- pediat, aut de instituendo vel removendo eo
qui pro
pinclisen, Catislare, Bobinthorpe, «Bovincliuseii, tempore fuerit, contra statuta Cisterciensisordinis
Bulthen. Molendinumin Bultlie, Bellete, Berehorn, se aliqualenus inlromiltat. Si vero
episcopus ,in
Hohurst, Piclienburst, item Calislare, Catinstort, cujus parochia domus vestia fundala est, cum hu-
Oslhus,Vectorp,Herthe, Berehsethe,Veslero,Wchlo, militate ac devotione qua convenit requisilus, sub-
Wrthen, Dagehusen,domum Beitrammi juxta Tel- stitutum abbatem benedicere,et alia quaead officium
get, mansum in Jesechin, maiisum Alberti de Su- episcopale pertinentvobisconferre renueret, licitum
sat, Spurclia, et csetera quae bonaememorise Her- sit eidem abbali, si tainen sacerdos fuorit, proprios
mannus quondam Monasleriensis episcopus, Wide- novitios benedicere, et alia quae ad officium suum
kindus advocatus de Rethe et ejus materLultrudis, pertinent exercere, el omnia vobis ab alio episcopo
Bernardus de Lippa, Widekindus de Waldcke cum percipeie, quaea vestro indebite fuerint denegata.
suis fratribus vestri monasterii fundalores pro ani- lllud adjicientes, ut in recipiendis professionibus,
marum suarum remediovobis jusle etiationabiliter quae a benediclis vel benedicendis abbatibus eslii-
conlulerunt,cumvineis,terris,nemoribus etvirgultis, bentur, ea sint episcopi forma et expressione con-
in boseoet plano,viis, inviiset semitis,pratis,paseuis,
tenti, quss ab oiigine ordinis noscilur instiluta, ut
maricis, venalionibus, aquis,piscariis, stagnis, viva- scilicet abbates ipsi salvo ordine suo profiteri ue-
riis, molendinis.-vineariis,turbariis, montibus, col- beant, et contra statula ordinis sui nullam
Jibus^allibus et aliisrebus.Sane Jaborumvestrorum, professionem facere compellantur. Pro consecratio-
'IUOSpropriis manibus aut sumptibuscolitis, tam tfe nibus vero altarium vel ecclesiarum, sive pro oleo
tcrris cullis quam incultis, sivede hortis et virgultiset sancto, v&Iquolibet alio eeclesiaslico sacramenlo ,
piscationibus vestris, seudeiiutrimentis animalium nullus a vobis sub obtentu consueliidinis aut alio
veslrorum, nullus a vobis decimas exigere vel ex- niodo quidquam audeat exlorquere, sed hsecomma
torquere prsesumat. Liceal quoque vobis elericos gratis vobis episcopus dioecesanusiinpendal. Alio-
vel laicos, liberos et absoluios e saeculofugientes quin liceat vobis quemcunque maluerilis catholicum
ad conversionem recipere et eos absque contradi- adireantislitem, gratiam et communionem aposlo-
ctione aliqua retinere. Proliibemus quoque insuper licse sedishabenlem, quinostra fretus aucloritaie,
ul nulli fralrum veslrorum post factam in mouaste- vobis quod postulatur impendat. Quod si sedesdice-
rio vcslro professionem fas sil, absque abbatis sui cesani episcopi forte vacaverit, inlerim omnia ec-
licentia de eodem loco discedere. Discedentemvero P clesiastica sacramenta a vicinis episcopis accipere
absque eommuniumlitterarum cautione nullus au- libere ac sine contradiclione possitis, sic tamen ut
deat retinere. Quem si quis forte retinere prsesum- in hoc in posterum propriis episcopis nullum prse-
pserit, licitum sit vobis in ipsos monachos sive judicium generelur. Quiaverointerdum propriorum
conversos regularem sententiam promulgare. Hlud episcoporum copiam non habetis, si quem episco-
dislrictius inhibentes, ne terras seu quodlibet bene- pum Ronianse sedis, ut diximus, communiouemha-
liciumecclesiaevestrseliceat alicui personaliter dari bentem, et de quo plenam notitiam habealis, per
sive aliquo modo alienari absque consensu totius vos transire contigcril, ab' eo benedictiones vaso-
capituli vel majoris aut sanioris partis ipsius. Si rum et veslium, consecraliones altarium, ordina-
quse vero donationes aut alienationes aliter quam , liones monachorum, auctoritate apostolicse sedis
dictum est factsefuerint, eas irritas esse censeinus: accipere valeatis. Porro si episeopi vel alii ecclesia^
Ad baecetiam prohibemus, .ne aliquis monachus rum rectores in monasterioveslro vel personas inibi
sive conversussub professione domus vestraeastri- constitutas suspensionis, excommunicalionis vel
clus, sine consensu abbatis aut melioris partis ca- interdicli sententiam promulgavcrint, sive etiam in
pituli vestri pro aliquo fidejubeatvel ab aliquope- mercenarios vestros, pro eoquod decimas non sol-
cuuiammutub accipiat, ultraprelium capituli vestfi D veritis, sive aliqua occasione eoruin quse ab apo-
providenlla conslitulum, nisi propter manifestam stolica benignitale vobisindulta sunt, seu benefa-
domus vestrseutilitalem. Quod si facere lbrte prse- clores vestros pro eo quod aliqua vobis beneficia
sumpserit, non feneatur conventus pro his aliquate- vel obsequia ex chaiitateprsestileiint, vel ad labo-
nus respondere.Licituro prjeterea sit vobis in causis raudumadjuverint,inillisdiebusin quibus vos labo-
propriis, sive civilem sive criminalem conlineant ratis et alii feriantur, eamdem senteiitiam protuie-
gusesiioiiem,fratrum veslrorum teslimoniis uti, ne riiit, ipsamtanquam conlra,sedis apostolicseindulia
per defectum testium jus veslrum in aliquo valeat 'prolatam duximus irrilandam, nec litteraeuliaelii-
deperire. Insuper aucloritate aposiolica iriliibemus, mitalem habeant, quas tacito nomine Cislerciensis
KC ullus episcopus vel quaelibet alia persona ad ordinis etcontra tenoiem aposiolicorump/rvilegio-
synodos vel conventusforenses vos ire, vel judicio rum constiterit impetrari. Paci quoque et tranquil-
saeculari de propria substautia vel possessionibus litati vestraepaterna inposterum solliciludiiie pro-
vestris subjacere compellat, nec ad domos vestras videre volentes,.aucloritate apoflolica prohibemus^
'causa ordines celebrandi, causas iraclandi vel ati- ulinfrajclausuras loeoium seu grangiarum vestra-
quos publicos conveiitus convocaiidi veniije prsesu- rum nullus rapiaam seu furtum commilierc, igiiem-
19 • AD INNOCENTllIII REGESTA 20
apponere, sanguinem fundere, hominem temere A Trecensis cum omnibus pertinenliis suis vobischa-
oapere vel interficere, seu violentiam audeat exer- ritative concessit, sicut eam juste ac sine contro-
cere*.Prsetereaomneslibertates et immunilates a pra> versia possidetis, Yobis et per vos Eeclesiaevestrse
' decessoribus
nosirisRomanisponlificibusordini ve- aucloritate apostolica confirmamus, et prsesenlis
stro concessas, necnon el liberlateselexemptiones scripti palrocinio communimus. Nulli ergo omnino
saaculariumexactionum a regibus et principibus vel honiinumliceat hancpaginam nostraeconfirmationis
aliis fidelibusralionaliler vobis indultas, aucloritate infringere, vel ei ausu temerario contraire. Si quis
apostolicaconfirniamusetprsesentisscripti privilegio aulem hoc altentare praesumpseril, Indignationera
communimus. omnipotentis Dei, et bealorum Petri et Pauli apo-
Decernimusergo ut nulli omnino hominum liceat stolorum ejus se noverit ineursurum.
praefatum monasterium temere perturbare, aut ejus Datum Romae apud S. Petrum, iv Nonas Maii,
possessiones auferre, ablalas retinere, minuere, ponlilicalus nostri anno primo.
seu quibuslibet vexalionibus faligare, sed omnia VI.
integra conserventur, eorum pro quorum guberua - Ad magislrum el fralres domus Dei Prtwinensts. —
tioneac sujtentatione concessasunl usibus omninio- Prmbendw in ecclesia S. Quiriaci possessionem
g ipsis confirmat.
disprofulura,salvasedisapostolicseaucloritate.Siqua (Anno 1198. Romse, ap. S. Petrum, Maii 11.)
igilur in fulurum ecclesiastica ssecularisvepersona,
[Ad fidem Apographi quod ex Archivio Hospitalis
lianciiostraeconstitutioiiispaginamsciens.eontraeam Pruvinensis Irariscriptum, in chartophylacio
temereveniretentaveritjSecundoterliovecommonita, nostro repositum est, cum ista notula : «'Colla-
nisi reatum suum congrua satisfaclione correxerit, tionne a 1'OriginaIen parchemin de liuit pouces
quatre lignes de largeur, sur sept pouces de
poteslatis honorisque sui dignitate careat, reamque hauteur, le replis du bas non compris, par moi
se divino judicio exislere de perpetrata iniquitate soussigne; a Provins, ce 3 janvier 1785. S. D.
cognoscat, et a sacralissimo corpore ac sanguine Baltlielemi. »
t Le sceau, en plomb, altache avec des fils de
Deiet DominiRedemptoris nostri Jesu Christi aliena soie rouge etjaune, porte, sur un c6te, en leltrcs
iiat, atque in exlremo examine Dominicseultioni initiales : INNOCENTIUS PP. III; de 1'autre, ieg
subjaceat. Cunetis autem eidem ioco sua jura ser- chefs de S. Pierre et de S. Paul, avee ces let-
vanlibus sit pax Domini noslri Jesu Christi, qua- tres au-dessus : S. P. A. S. P. E. > BREQUIGKT,
lenus et liic fructum bona: actionis percipiant, et ibid.]
JDSTISpelenlium desideriis dignum est nos facile
apud districlum Judicem pramia oelernsepacis in-
veniant. Amen. prsebere consensum, el vota, quse a ralionis tra-
C mile non discordant, effeclu prosequente com-
FACMECUM DOMINE 1 K
SIGNIIM BONUM.
plere. Eapropter, dilecti in Domino filii, vestris
Ego Innocentius calholicseEcclesiaeepiscopus. petitionibus grato concurrentes assensu, praebeu-
Ego Oclavianus Ostiensis el Velletrensis eps. dam quam in ecclesia Sancti Quiriaci habetis, cum
card. minulis portionibus panis, vini et denariorum,
Data Romaeapud Sanclum Pelrum. . . Cancel- omnibusque ad eam
spectantibus, sicut ea juste ac
larii vicem gerentis iv, Non. Maii,indiclione prima, pacifice possidetis, devolioni vestrse auctoritate
Incamationis Dominicseanno 1198, pontificatus.... aposlolica confirmamus el praesentisseripti patro-
V. cinio communimus. Nulli ergo omnino iiominum
Ad abbatem et fratres Ctuniacenses,— Confirmalio liceat hanc paginam nostrae confirmationis infrki-
de Mercurii curle. gere, vel ei ausu temerario coutraire. Si quis au-
tAnno 1198. Romseap. S. Petrum, Maii 4.) lem hoc altentare praesumpserit, indignationem
[Bibliolheca Cluniac, 1497.] omnipolentis Dei et Beatorum Petri et Pauli apos-
INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, di- tolorum ejus se noverit incursurum. Dalum Romae,
lectis liliis nbbati et conventui Cluniacensi, salutem apud sanctum Petrum, v Idus Maii, pontilicatus
et aposlolicambenedictionem. D nostri anno primo.
Cum a nobis petitur quod justum est el hone- VII.
stum, lam vigor sequitatis quam ordo exigit ralio- Ad Ranulfum (50), abbalem Aureliacensismona-
nis, ut vel per sollicitudinem officiinostri ad debi- slerii, ejusquefralribus , lam prmsenlibus quam
lum perducatur elTectum, Eapropier, dilecli in futuris, reguluremvilamprofessis,in perpeluum.—
Domino filii, vestris justis poslulalionibus gratum ~ Confirmal eis bona et possessiones.
impertientes assensum, grangiam de Mercurii curte, (Anno H98. Romse,ap. S. Petrum, Maii 13.)
quam dileclus filius nobilis vir Theobaldus comes [Ibid. Ex Apographo quod reposlum est in cliarlo-
(50) Raiiulfi, Aureliacensis abbalis, antecessorem jam praeeratanno 1204. At, Ranulfum prsefuisse
Pelrum V, usque ad annum 1195, ex instrumentis per annos 22, falsum demonslrant superius dicta
memorantGa/iia? C/irisJiaK»noi)«?auctores,tom. H, de Petro V. Jacere legilur in Sacello S. Magda-
col. 444. Quo anno regimen auspicatus fuerit ipse lenae. t
Ranulfus, ignoravisse videntur, eum de eo pauoa Ranulfum jam ab anno 1198 abbatiale pedum
haectantummodo referantur: tenuisse, ex hac nostra Innocentii PP. III Epistola
« XXII. Ranulfus dicitur mortuus anno 1203, evincitur
quoii minime inficior : Sane Geraldus, successor,
21 SUEPLEMENTUM.— AN. 1198. 22
ordinali fue-
phylaciq colKgendis charlis ad res F.rancioasA sunt, percipiant, si quidem oanoniee
spectantibus , regio jussu, insliluto. ijuseaddfbea- rint, et apostolicasSedis comniunionemgratiamque
tur huic apographo fiJes, docenl nolae, cal- et si ea gralis ac-sine pravitate voluerint
cem subjectse, vernacula habuerint,
lingua scriptae. exhibere. Alioquin, liceal vobis catholicum queni-
Cum universis sanclae Ecclesiaefiliis existamus cunqtie malueritis adire anlistitem, qui, nimirum
ex apostolicie sedis auctorilate ac benevolentia nostia fullus aucloritale, quod postulatur indul-
debilores, illis tamen iocis^atquepersonis, quaespe- geat. Ad hoc adjicientes, slaluimus, ui ipsum mo-
cialiusRomanaeadhaerentEcclesise, propensiori nos iiasterium, abbates ejus, rectores locorum, et mo-
convenitcharitatis studio imminere, et eas sub sedis nachi, ab omnis saecularisservitii sint infestatione
aposlolicsegremio confovere.Eapropter, dilecti in securi, omnique gravamine mundanse oppressionis
Domino filii, vestris juslis postulationibus clemen- remoti, in sanclae religionis observatione seduli
ter annuimus, et felicis recordalionis Innocentii atque quieti, nulli alii, neque episcopo, neque
papae, prsedecessoris nostri, vestigiis inhserenles, principi, nisi Romanse ct aposlolicse Sedi, eujus
prsefatum Aureliaceuse monasterium, in quo di- juris sunt, aliqua teneatur omnino rationc seu
vino eslis obsequio mancipati, quod videlicet bea- occasione subjecti. Obeunte vero le, nunc ejusdera
tus Christi confessor, Geraldus in honore et nomine B loci abbate, vel tuorum quolibet successorum, nul-
aposlolorum Principis sedificasse,et RomanaeEc- lus ibi qualibet subreptionis astulia seu violentia
clesiseobtulisse, cognoscilur (51), sub ejusdemapo- praeponatur, nisi quem fratres communi consensu,
stolorum Principis protectione suscipimus, et prae- vel fratrum pars consilii sanioris, secundum Dci
senlis scripti privilegio communimus ; statuentes, limorem elbeali BenedicliRegulam,proyiderintebV-
ut quascunque possessiones, quaecunque bona gendum. Eleclus autem a Romano Poiitifice munus
idem Monasterium in prsesentiarumjuste et cano- benedictionis accipiat.
nice possidet, aufin futurum, concessione pontifi- Decernimus ergo, ut ntilli omnino hominuin li-
cum, largitione regum vel principum, oblatione ceat, praefaiiim monasterium lemere peilurbare,
lidelium, seu aliis justis modis, praestante Domino, aut ejus possessiones auferre, vel ablatas ietinere,
poteril adipisci, firma vobis vestrisque successoii- minuere, seu quibuslibel vevationibus fatigare, sed
bus et illibala permaneant. In quibus baec propriis omuia illibata ct intogra conserventur, eornm, pro
duximus exprimenda vocabulis : quorum gubernatione ac suslematione concessa
Kariacum, Soliacum, Varinium, Asperim Salien- sutit, usibus omnimodis profulura, salva Sedis apo-
tcm, Espaniacum; Abbaliam Mauzziensem; Abba- stolicse auclorilate. Ad indicium autem peiceptae
tiam de Buxa, cum omnibus earum pertinenliis ; hujus a Romana Ecclesia libeilalis, decem solidos
Pauiiacum; locum Sancli Petri de Ripa; Polinia- Piclaviensiummonetseveteris nobis nostrisque suc-
censem ecclesiam; ecclesias Sancti Pantaleonis, et cessoribus annis singulis persolvent. Si qua igitur
Saucti Pauli de Toroncusi Castro; ecclesiam de in fulurum ecclesiasliea saecularisvepersona, hanc
Valahaco; ecclesiam de Calcis; ecclesiam Sancfce nostrse conslitutionis paginam sciens, contra eam
Maiiaede Glenico, cum capella de Serveria, qu,e venire lenlaverit, secundo tertiove commonila, nisi
de parochiali jure ipsius esse dignoscilur; eccle- reatum suum congrua salisfactione correxerit, po-
siam Sancti Nazarii de Busuiangis; capellam San- testatis honorisque sui careal dignitate, reamque
ctseMarissde Galasangis; ecclesiam Sancti Projecli se divino judicio exislere de peipetrata iniquitate
de Romegos; ecclesiam Sancti Marcellinide Ebre- cognoscal, et a sacratissimo corpore ac sanguine
duno; ecelesiam Sancti Matthseide Saleru; eccle- Dei et-Doinini Redemptoris nostri Jesu Christi
siam de Fonte Gaiferio ; ecclesiam Sancti Marcel- aliena fiat , alque in extremo examiiie districtse
lini de Valleveneria; Dalmariacum; ecclesiam San- ultioni subjaceat. Ciinclis aulern eidem loco sua
cti Petri de Mota; ecclesias Sanclse Marise, et San- jura_ servanlibus, sit pax Domini noslri Jesu Chri-
cti Andreae, et Sancli Joannis de Buichanna; ec- D sli, quatenus el hic fructum bonae actionis, perci-
clesiam Sancti Joannis de Castello Fano; ec- pianl, et apud dislriclum judicem praamia seteruae
clesiam Sancti Petri de Cavanhaco; ecclesiam pacis inveniant. Amen. Amen. Amen.
Sanctse Mariae de Beurcirias; ecelesiam Saneti Sic signalnm inferius :
Martini de Lechas; ecclesias Sancti Pelri, et San- Ego Innocentius* calholicaeJScclesiseepiscopus.,
cti Christophori de Angusta, cum omnibus earum Ego Otomanus (52), Hosliensis el Velletreusis
pertiuenliis. Ghrisma vero, oleum sanctum, conse- episeopus.
crationes altaiium, seu basilicarum, ordinationes Et in cadem bullu, in quodam circulo et in cir-
monachorum, qui ad sacros ordines fuerint pro- cuitu circuti, hmc verba continenlut: Fac mecum
movendi, clericorum etiam, eidem monasterio per- Domine signum in bonum.
tiuentiuni, ab episcopis, in quorum dioecesibus El in medio cireuti infia crucemcafoatam : San-

' (51) Vide apud auclores NovmGallim Clirisliatw, cato. (Vide nolas vernacula tingua scriptas.) Se&
tom. II, col. 458. lrgendum proeul Oclavianus. Episeopus enim Ho-
(52) Otomanus. Sicdiserle legitur in Apographo, sliensis ac Vellelrensis(unc erat Octaviamis,de quo;
a-0. Yaehez de Bourg Lange nobiscum communi- jam egimus in notis ad Epistolain libiLteElii xi^.
23 AD INNOCENTHIII REGESTA 24
ctus Petrus. Sanclus Paulus. Imioccntius papa A Ego Joannes, tituli sancti Slcphani in Coelio
' Monte
lertius.. iiresbyter cardlnalis (57).
El in prima parle bullm plvs inferhs ; Et ab alia parte diclm bullm eral scriplum:
Ego Petrus, liluli SanctseMarisepresbyter cardi- Ego Gracianus, Sanctorum Cosmse et Damiani
nalis (55). diaconus cardinalis (58).
Ego Philippus, tituii Sancli Clemenlis cardinalis, Gerardus, sancti Adriani Biaconus cardina-
Viterbiensis el Tuscan. episcopus (54), Ego
lis (59).
Ego Guido, Sanctse Mariae Transtyberim, tiluli
Calixti, presbjier cardinalis (55). Ego Gregorius, Sancti Gregorii ad Velum Aureum
Diaconus cardinalis (60).
Ego Hugo, presbyler cardina]is Sancli Marlini
tituli (56). \ Ego Nicolaus, Sanctse Maiisein CosmedinDiaoo-
El magis infeiius; nus cardinalis (61).

(55) Petrus, tiluli S. Maiim Presbyter Cardinalis. tippum, nomen fuisse episcopo illi, qui Viterbien-
Ecce novus piodil S. R. E. Cardinalis, si quidem ses simul et Tuscanenses infulas tunc tempoiis
Apograpbo D. Yaeher de Bourg-Lange adhibenda o gessil, exVide auctoribus ct monumentis compeiium
fides. Petrus, enim, tiluli S. Murice presbylerCar- liabemus. quaeannotavimus ad Epistolam libri
tlinalis, niillus apud Ciaconium, aut apud ipsum sexli cxvn.
Oldoinum. Sed veremur, ne eii*alum fuerit in ex- (55) Yide Epistolam libri terlii xxvm, not.
scribendo Apographo. Quid sit litulus S. Marim, (56) Sapplendum,Equitii, De Hugone, al. Ifugu-
juxta ignorantes scife nos profitemur. Tilulum tione, liluli SS. Silvestri et Maiiini Equilii Presby-
ad
S Marim Translyberhn, qui ad Presbyterum, titu- tero Cardinale, jam egimus Epistolam libri ler-
los vero, S. Milriw in Porticu, vel S. Marim in lii XLI, not. De titulo vero Equilii, ecclesiaj
Aquiro, vel S. Marim in Cosmedin, vel denique SS. Silvestii et Martini superimposilo, sicin libro
S. Marim in Via Lata, qui ad diaconos pertinent, ex Pontificali, 1.1, pag, 78t
Ciaconio, Panvinio, Aubeiy, et aliis, agnoscimus; i Hic (S. S.lvestei PP.) fecit in urbe Roma Ec-
titulum S. Marim, simpliciler cticlse,nusquani le- « clesiam in prsedio cujusdam Presbyteri sui, qui
gimus. Imo, an unquam Romseexslilerit Ecclesia « cognominabalur Equitius, quem tiiulum consti-
B. Marise, absque ullo cogncmine,nuncupata, ne- « tuil juxta Thermas Domitianas : qui usque iu
schnus. Certe, cum Eeclesias seu Capellas, Deiparae t hodiernum diem appellalur tilulus Equilii. j
Virgini dicatas, septuaginta novem, In circa, nolas Vignolius auiem in notis, ibid.
habeamus, nulla profeclo B. Mariaesimpllciter di- e Panviiiius lilulum istum (Equilii)eumdemfaci5
ctse nomen prselert; omnes aliquo cognomine di- ii cuni tilulo seu ecclesia SS. Silveslii et Martini
siincUe sunl. t in Montibus, quem Symmachus PP. ut in ejus
Et quidem, Guidonem (de quo nos ad Epistolam "„ « vita, a fundamenlis excitasse dicitur, >
}ibri lertii xxvm, not., tituli S. Marim Trans- (57) Vide Epistolam libri quinti LXXXIII, nol.
tyberim Presbylerum, Nicolaum vero (de quo nos (58) Magister Gralianus, Pisanus, S. R. E. pro-
luc inferius, not. 61, lituli S. Muiim hi Cosme- cancellarius et subdiaconus, teste Baronio, in Au-
4tn, nee non Pelrum alterum (de quo nos ad Epi- gliam legatus ab Alexandro III Romano Pontifice
stolam libri lcrtii xx, not., lituli S. Mariw in directus, Henrico H, Anglorum regi, multa mi-
r«aia/a,diaconos cardinales, hic suLscriptos repe- nanli, gravissime respondit, et constanter reslitit:
rimus. Quod vero litulorum S. Maiim in Porlicu, quare, lllum Romam ex Angha redeunlem magno
el S. Marim in Aqtttro diaconi cardinales, hic sub- prosecutus est encomio Tbomas, archiepiscopus
scripli etiam non legantur, hoc negolium facessere Canluariensis, in eorum exemplum, qui cum regi-
nequit, cum ad istiusmodi diplomala nunquani om- bus, apostolicse Sedis causa, ejusmodi coram ipsis
nes, quos, pro tempore quo emissa fuerunt diplo- tfactanda suscipiunt. Aiexander, diaconum cardi-
maia, vixisse, ac eliam Romsedegisse, prodit lnsto- nalem SS. Cosmaeet Damiani, Giatianum, jam An-
ria, cai'dinales, suscripti reperiantur; quidi.i, cum glicana legatione optime fuuctum, renuniiavit,1
tradant auclores, istos, de quo hic agilur, lunocen- eumque in Normanniam iterum legavit, ad Anglia
lii PP. III ponliticalus inilio, legalionis muiiere, regnum et regem iuterdiclo, ob caedemS. Tfiomae
seu in Gallia Cisalpina, seu in Umbria functos Cantuaiiensis, subjiciendum. Caidinahs creatus,
Jfuisse? Superest igilur, Pelrus, ille, tituli S. Mariw tum Alexamtii, lum successorum cjus, Romano-
simpliciter dictae Preshyter Cardinaiis : de quibus ram Pontiiiciim, in peregrinalionibus peipeluus
cardinale et titulo, alium apud auctores silentiuin. comes fuit, et subscnpsit-cuplomaii, ab Alexandro
Quid igitur ? Num legendum foret, tituli S. Ceci- D concesso inonasierio S. Marisede Organo, plun-
liw ? Petrum euim (de quo nos ad Epistolam libri busque diveisorum Roniauonim ponliiicum litteris.
leiiii xxn, noi., tituli S. Cecihse Piesbyierum Vixit usque ad innoceniium III, et post Ccelesti-
cardinaleni, Innocentii PP. 111electioni interfuisse num 111,bibisummum poiitificatumexoptavit. llhus
scimus ; ac pi ofecto Peirum, tiluli S. CecilimPres- memineie lniio.entii lli et Houoii 111regLna. 01-
byterum caidinalem, Piesbyteroruin cardinalium doin ad Ciason., tom. 1, col. 1096.
ordine primum , subscnplum mox videbimus, in (oil) Yide KpistolamLibii quinli LXXXUI, not.
fine alterius, ejusdem fariuae, diploinatis, ab Inno- (60) VideEpislolam Libri septimiLX,not.
centio PP. 111eodem anno emissi, ad quod eosdem (61) Nicolaus Bobo, Romanus, nepos, lesle Pan-
iere cardinales, eodem etiam fere ,oidine, ac in vinio, Ccetestnii teitii, ab eodem leuuutialus Dia-
liac, de qua nunc agimus, epistola seu bulla, sub- conus Caidinalis S. Marisein Cosmedin, aliuit, cum
sciiplos legere est, lbique Pelii, tituli S. Cecttim idem Uoiuanus Poiuiiex Sanclorum cceiui Johan-
diaconi eardinalis nomen , nomiiiis Peiri, tiiuli uem Gualberlum, Mouachorum Yailis-umbiosajIn-
S. Maiim, siinplieiler.dictae,diaconi cardmuhs, lo- stitutoiem, adscupsu. Fiiuiavit ejusdem Ccelestini
Cumoblinet. _ lilteias, daias v Kaieudas Martii, anno nostra; salu-
(54) Philippus, tiluli S. Ctemenliscaidinalis. Vi- lis 1191, Bentivolo Eugubio Episcopo; el anno se-
lerbiensis et Tuscanensis episcopus. Et hic eliain quenti 1192, Mariae, AbbaiissseCcenobn Florenlini
uiavit Amanuensis. Legendum , procul dubio, Saneti Pctri Majoiis, et Abbati sanctseMariasin Flu-
ioannes, non Pliiiippus. Joannem euim, HOHPhi- mine; el anno llt6s eccleiiaeSancti Petri de Muti-
25 SUPPLEMENTUM.— AN. 1198. - - 26
Ego Gregorius, Sancli Angeli diaconus cardina- A vidimus de rcclief a ite cctroyeFaudit hnpitrant
lis (62). commedessus.
Ego Petrus, sanctse Mariaein "ViaLata Diaconus (Ainsi signi.) G. DELASALLE,Iocum tencnset
cardinalis (63). Commissarius prsedictus.
El inferius consequenlererat sic scriplum. Collation esl faile par nous Lieutenantel Commh-
Datum Romae, apud Sanctum Pelrum, per ma- saire susdil, ensemble les Nolaires cy subscriptz,
num Raynaldi, domini Papae Noiarli, Cancellaiii presenl Maitre Etienne Muuberi, Procureur dudil de
vicem agentis, m Idus Maii, indictione prinia, In- Malesses,el octroye audil hnpelrunt, pour lui valoir
carnationis Dominica?anno millesimo xcvm, Pon- conlre icelui de Malesses, selon le conienu es diles
tificatus vero domini Inriocentii Papae III anno Lettres en notre Gommissionconlenues.
piimo. (Ainsi signes.) P. CLERICI ad ce present.
A"TOUSCEULX CUICESPRfJSENTES LETTHESVER- P. DEPODIO ad ce piesent.
RONT: Guillaume de la Salie, Docleur en Decret el CollationnS par nous, Jean-Charles Vaclier de
Licencie en Loix, Lieutenanl-Gen&ralde Noble et Bourg VAnge,Seigneur de Bourg-VAnge,Avocatau
Puissanl Seigneur, MessireJosselin du Boys, Cheva- Parlemeid, charge des ordres de Menseigneur h
lier, Seigneurde Chabanet, Conseilleret Chambellan™Garde-des-Sceauxde France, a 1'originalilani dans
du Roi notre Sire, el son Bailty des Monlaignesd'Au- les Archivesde 1'Abbayed'Aurillac, en iin parcliemin
vergne, Salul. Savoir faisons que aujourd'hui, dale de treize pouces et demi de lony, sur vingl ponceset
des Presentes, nous avons veu, tenu et leu de mot a demi de large, auquel il ne demeureplus ancun frag-
mot, et par les Nolaires soubzseiiptz et tignes fait ment de sceau, mais seulementla queue taiiiee dans
veoiret visiler, certainesLettres-Patentes en forme de le parchemin, a laqneile il eloil altache'. A Aurillac,
Bulles apostoliques, scellees-et plombees, a laz ou /e!2 Novembre4786.
~
cordes de soyejaune ei rouge, en la manierede Court Signe i. G. YACHER DEBOCHG-L'ANGE.
de Rome, saines et enlieres en scel et scripture, des- VIH.
quellesla teneur est telle qui s'en suit: AdRobertum(66)abbatemS.GermaniParisiensisejus-
que fratres. — Recipil eos sub prutectione,et bona
R^NNULFO, Abbati AurelianensisMonasterii, ejus- ac possessionesipsis confirmat. Prwierea, compo-
que Fratribus, tam prsesentibus quam fuluris, re- sitionem inter ipsos et Guidonem, archiepiscopum
gnlarem vilam professis, in perpeluum. Senoncnsem, imlam, auctoritale apostolica cen-
i Cuin univessis sanetaeEcclesiae..., s etc. firmat. Jnseiiturque composilianisinstrumentiim.
Fait et donne en Jugement en la Court dudit p (Anno 1198. Romse,ap. S. Petrum, Maii 14.)
ex Apographo, quod ad fidem
Bailliage seant a Orilliac, en forme de vidimus, et [IVid., p. 1070, in Archivis Monaslerii S. Dionysii"
autographi,
octroyepar tious, Lieutenant des susdilz, Commis- asservati, diligenter exsciibi cura\it D. Poi-
saire en cetle partie, a tres-Reverend Pere en Dieu, rier.]
MessireCesar deBurgua(M~6S), Cardinalde sainle INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei,
Marie-Nefve,AbbeCommendalairede VAbbayed'0- dileeiis filiis, ROBERTO, abbati S. Cermani Pari-
rilhac, ainsi le requeranl par Mattre GuiUaume siensis, ejusque fralribus, tam prsesentibus quam
floulife, son Piocurcur, a 1'enconlre de Frere Hu- futuris, regularem vitam professis, in perpe-
guesde Mutesses,etcnson defaut el contumace,pour luum.
valoir el servir audit de Burgua, selonle conlenudes In eminenti aposlolicae sedis specula ad hoc
Letlres Royaulx de nolre Commission,le xxvn' jour sumus, licet immerili, disponente Doniino, consti-
de Janvier, l'an mil qualre cens'quatre-vinglz-qua- tuti, ut juslas petitiones debeamus libenter ad-
torze; el le mc jour de Fevrier ensuivanlse compaiut millere, et els studeamus effectum utilem indul-
en Jugementen ladite Court pardevant nous, Lieule- gere. Eapropler, dilecti in Domino lilii, vcstris
nant et Commissaire susdil, Mailre Etienne Mau- juslis postulationibus annuentes, monasterium
tt
bert, au nom, et comme Procureur deuement fonde Beali Germani de Pratis, in quo divino mancipati
dudit de Malesses,requeranl elre oy, veoir 1'original, estis obsequio, quod proprie beaii Petri juris ex-i•
el elre present a la collation, nonobstant ladite pro- stit, ad exemplar lelicis memorise Paschalis, Inno-
cedure, en presence duquel Parttes oyes, ce prisent ceutii, Lucii, Eugenii, Anaslasii, Alexandri, Lucii,

na. Subscripoit etiam Innocentii teitii litteiis, scri- eumdem AuriliacensiAbbatia, quocunque modo aut
ptis aiino H99 ErclcsiaeLaieranensi. Obiil sub eo- litulo, politum fuisse, non adeo nolum cst. Ceite,
dem Innoeeniio. Oldoin. ad Ciacon., t. I, col. 1166. in illa quam nobis suppedilant Novw GallimClni-
(62) Vide Epistolam Libri quinti xxix, not. stiaum auclores, Auieliacensium abbalum serie,
(65) Yide Epistolam Libri tertii xx, nof. cardinalisislius nomen nequaquam legilur. Lnmo,
(64-65) Locus noiatu dignissimus. Agitur hic de series illa, circa bsec de quibus agilur tenipoia,
famoso illo Alexandri PP. VI filio, tmsare Borgia, quoad cbronologicasJiofas paulo inlricalior videtur.
cognomeulo Valenlino. Csesarem,ex electo Archie- Non est ex instituti nostri ratione, in conciliandis
piscopo Yalenlino, tituli S. Mariaenovse Diaconum istiusmodi diliicultalibus diulius immorari; ^ide
Cardinalem, ab Alexandro PP. VI, anno 1495, xn Gall. Chrisi. nov. 11, 445.
Kal. Sepiembris, die Yeneris, in secunda creatione, (66) Yide not. ad epist. 3, supra.
renuntiaium fuisse, seimus ex C aconio et aliis. Al
27 - AD INNOCENTIIIII REGESTA 2S
Uibani, Clementis et Ccelestini, prsedecessorumA tenent, liberam habeatis auctoritate apostolica fa-
nostrorum, Romanorum Pontificum, sub beati cultatem.
Pelri et nostra protectione suscipimns, et prsesenlis Auctoritate etiam apostolica slatuimus, et vobis,
scripti pagina conmiunimus; in primis siquidem de consueta clemenlia et benignitate sedis aposto-
statuentes, ut ordo monaslicus, qui secundum licaeindulgemus, ut nullius legationi, nisi a latere
Deumel beati Benedicti Regulam in eodem mona- Romani pontificis specialiter fuerit delegatus, sub-
slerio instilulus esse dignoscitur, perpeluis ibidem jacere vel subesseamodo debealis: nec alicui liceat,
temporibus inviolabiliter observtiur. Praeierea, obtenlu legatlonis ab apostolica sibi sede indultse,
quascunque possessiones, quaecunque bona idem vos, \el successores vestros, seu monasterium ve-
monaslerium in prsesentiarum jusle ac canonice strum, vel ecclesias quaeinfra burgum Beati Ger-
possidet, aut in futurum, concessione Poiilificum, mani sunl, ulla inlerdicti vel excommunicationis
largilione regum vel principum, oblalione fidelium, sententia prasgravare, vel super vos, vel super di-
seu aliis justis modis, prsestanle Domino, poteril clas Ecclesias jurisdictionem aliquam exercere,
adipisci, firma vobis veslrisque successoribus et nisi specialiler hnc fuerit a Romano pontifiee illi
illibata permaneant. Per pisesenlis itaque privilegii mandatum. Pr3eterea compositionem, quas inter
paginam, vobis \estrisque successoribus in perpe- monaslerium vestrum, et bonae memoriae Guido-
luum confirmamus, ut quaecunquelibertas, quse- nem (68), quondam Senonensem archiepiscopum,
cunque dignilas, privilegio beati Germani, scriptis super procurationibus, quas a vobis in quibusdam
Childeberti, Clolharii, atque aliorum regum Fran- villis pctebat, rationabiliter inter vos sit (69), sicut
corum, vestro inonaBteriocollata est, eidem per- pi ovide ac sine pravitate facla est et recepta, et
inaneat illibala. Ad bsec, volenles te, dilecli fili, hactenus observala, alque in instrumento exinde
Roberte abbas, el monasleritim honoris et graliaj confeclo plcnarie continetur, ralam habentes, au-
privilegio decorare, ad instar dictorum prsedeees- ctoritate apostolica duximus confirmaiidam. Ad
sorum nostrorum, Alexandri et Ccelestini, usum majorem autem evidentiam compositionis ipsius,
milrseet annuli atque sandaliorum libi, et per te rescriptum illud de verbo ad verbum huic pri-
successoiibus tuis, de consuela sedis aposfolicse v.legio duximus inserendum, cujus tenor talis
benignitate, duximus indulgendum. Prsecipimus csl:
autem, ut chrisma, oleum sanclum, cor.secrationes (70) In nomine sanclm el individuw Trinitalis
allarium, ordinationes, et quaecunque vobis vc- Gmido, Dei gralia Senonensis archiepiscopus,om-
strisque successoribus denegentur (67). Sanctas C nibus ad quos prmsenteslilterm pervenerint,in Do-
missas, ordinationes, stationes, ab omni episcopo, minosalutem. Nolum fieri volumusnniversis, pros-
vel clero Paiisiensis Ecclesise,in eodem monaste- senlibuspariler et futuris, quod discordia, qum erat
rio, prseter volunlatem abbatis vel""congregationis, inler nos,et Falconem(71),sancii Germanide Pratis
fieri prohibenius; nec habeant polestatem aliquid abbalem, et ipsam Ecclesiam, de procuralionibus
ibi imperandi; sed nec divina oflicia ipsis inlerdi- quas ab eis petebamus in Emam, a Rulnerolo et
cere, nec excommunicare, nec ad synodum vo- Sancto Germano juxta Musteiiolum, in prwsentia
care, aut abbatem, aul monacbos, aut presbyteios, Philippi, Francoium regis, iia lerminala est. ln hoc
aut clericos Ecclesiarum ipsius loci, tribuimus fa- siquidemquillavimusabbaii el EcclesimSancli Ger-
cullalem. Adjicimus eliam, ut in parochialibus mani in perpeluumprocurationes,quas in prmdictis
Ecclesiis, quas extra burgum Beati Germaui te- locis petebamus ab eh, tali modo quod abbas, et
netis, preslryleri per vos eliganlur, et episcopo successoressui, nobis el successoribusnostris, vel
prsescnlenlur, quibus, si idonei fuerint, episcopus nostris cerlis nuntiis, pro procuralionibusitlis red-
animarum curam commitlat, ul ei, de plebis cura, denlsingulisannis oclotibrasParisiensesapud Emam
de rebus vero temporalibus ad monasterium perti- in oclavisPaschm; et, si nos el successores noslri,
nentibus, vobis respondeant. Quod si facere forte " non iverimus semelin anno ad Emam, vel ab Bal-
nolueiint, subtrahendi eis temporalia quse a vobis ncrolum, vetad villam qum diciiur Sanctus Germa~

(67 Sic in Apogr., veruin deesl aliquid. XII, col. 55


(68) Milone, domino de Nuceiiis iu Burgundia, (69)' Sic in Apogr.
parente satus Guido, matrem habuil Mariam de (70) Instruinenium boc Iegitur inter probationes
Castcllione ad Matronam (ex Sammarthaivs), ne- Historiae AbbatiaeS. Germani de Pralis, part. i,
potes vcro Hugonem, episcopuni Aulissiodorensem pag. 50, n. LXXIII,ubi subjectum est aliud instru-
(de quo videdominum
Epistolam libii leiiii xx, not.),et meiiium ejusdem generis, nempe confirmalio com-
'Angalonem, de Silliniaco. Oplimis studiis positionis hujus a Capitulo Senoneusi eodem anno
praeclare instructus, ac rerum tam saecularium emissa.
quam ecclesiaslicarumperitia clarus, ex praeposito (71) Falco (seu potius Fulco), ex priore, abbas
Antuerpiensi et Autissiodorensi, ncc non Seno- S. Germanireperiiur in instrumenlis jam ab anno
nensi archidiacono, -archiepiscopatum regendum 1181. Morluus est (ex S. Germani Necrologio) d:e
suscepit anno 1176. (Defunctusanno 1195, xn Kal. 2 Maiianno 1492. Gall. Christ. nov., toin. YB, coi.
Januarii, sepultus fuit in Majori Ecclesia Seno- 445.
nensi ponc niajus allare. Galt. Christ. nov., tom.
29 • SUPPLEMENTUM.— AN. 1198. 50
nus, abbas et successores sui, aul ille qui domum t&.prsesumat. ApostoLcainsupcrauclorilate\obisduxi-
ienebit, recipient nos, et successores nostros, el vi- nius indulgendum, ul inlra Parochias ecclesiarum,
vemus ibi nos, el successoresnoslri, nocle una, sum- ad jam dielum monasleriuin pertinentium; nuilus
ptibus nostris propriis, ila quod ille qui domum te- oratoiium, capellam vel ecclesiam sadificare,aut cce-
nebit, non tenebitur aliquid dare nobis, vei succes- meleriuin facere, sine dicecesani episcopi et nostro
soribus noslris, prwter hospitium, nisi hoc de gralia consensu audeat, nisi forle Templarii \el Hospita-
facere votueril; et, si nos, vel successores noslri, larii fuerinl, quibus hoc aposlolicse sedis privilegiis
semet recepli fuerimus in uno prmdiclorum locorum, indultum fuisse noscatur. Paci quoque et tranquilli-
non tenebuntur monachi recipere nos, sive succcs- tati vestrae pontificali volentes provisione prospicere,
sores nostros, in aliquo illorum trium in eodem praesenti privilegio duxinius statuendum, ut, si quis
anno. Nos autem, fecimus quiliuri jam diclm Ec- leiras, ad vos dejure spectantes, in quibus porlio-
clesiatet abbati, medielalem decimw lanm u presby- nem habetis, vel campos, donatione, vel venditione,
teris, qui sunt in Ecclesiis Sancli Germani, per seu quolibet alio alienationis titulo, in aliam eccle~
archiepiscopalum Senonensem conslilutis, scilicet siam ve! religiosa loca translulerit, ecclesiis aliis,
Emam, Balnerolo, villa qum dicitur Sanclus Ger- locis religiosis, ultra annum et diem,eas sineas-
manus juxta Musteriolum matriolis, vel presbyteri B sensu noslro non liceat relinere; sed juxla consue-
dictarum Ecclesiarum aliam medietatem ejnsdem ludinem Gallicanarum ecclesiaium, talibus perso-
decimmhabebunt. Nunlii autem abbatis Sancii Ger- nis, prelio seu dono concedanf, quaevobis etmona-
mani, facient fidelitatem presbyteris qui in dictis sterio vestro jura veslra cum inlegrilate jpersolvant.
ecclesiis erunt, et presbyteri per minlios suos nunliis Decernimus ergo, ut r.ulli omnino hoininum
abbulis, de dicla decima communiler el fidcliler lieeat praefdtum nionaslcrium temere perturbare,
qumrenda, et inler se dividenda; quod ne valeat ali- aut ejus possessiones auferre, vel ablalas retinere,
cujus oblivione deleri, vel maliliose perverti, sigilto niinuere, seu quibuslibel vexationibus fatigare, sed
nostro id fedmus confirmari, aslantibus Ecdesim omnia inlegra conserventur, eorum, pro quorum
nostrw personis, Galone decano (72). Manasse arclii- giibernalione ac sustentatione concessa sunt, usi-
diacono, Wiltelmo thesaurario, Gaufrido prmcen- bus omnimodis profulura, salva sedis apostolicaa
tore. Testeshujus rei sunt, Stephanus, abbas sanctm auctorilate. Si qua igilur in fulurum ecclesiastica
Genovefm(75), el canonici illius, Hugo, Almaricus; saecularisve persona, banc nostrse consliluiionis
Milo,abbas SancliRemigii Senonensis(74); magisler pagmam sciens, contra eam temere venire lenlave-
Ansetlus de Cancellaria; Ogerius de Avons. Factum „ rit, secundo lertiove commonila, ' nisi reatum suum
C
apud Foniem Blaaudi, anno ab Incarnalioue Do- congrua satisfactione correxerit, potestatis honoris-
mhii millesimocentesimo nonagesimoprimo. que stti dignitati careal, reamque se divino judicio
Deinde prohibemus, ut veslri monasterii mo- cxislere de perpelrala iniquilate cognoscat, et a
naehos, ubicunque de mandato abbatis habitave- sacratissimo corpore et sanguine Dei el Doinini Re-
rint, nullus, prseler Romanum ponlificem, vel le- demploris uoslri Jesu Chrisli aliena fiat, alque in
galum ab ejus latece missum, absque speciali extremo examine distiictoe ultioni subjaeeal. Cun-
mandalo aposlolic,» sedis, vel praeter abbatewi, Clis autem eidem loco sua jura servantibus, sit pax
ad quem cura et cuslodia eorum pertinet, ex- Domini nostri Jesu Christi, quatenus el hic fru-
communicel aut interdical. Obeunle vero te, ctum bonse aclionis percipiant, et apud dislriclum
nunc ejusdem loci abbate, vel luorum quolibet Judicem prsemia selernse pacis inveniant. Amen.
successoruin, nullus ibi qualibet subreplionis Amen. Arnen.
astulia seu violenlia prseponatur, nisi quem fratres
Ego Innocenlius, calholicseEeelesiaeep'.scopus.
communi consensu, vel fralrura pars consilii sa- Ego Octa\ianus, Hosliensis et Vellelreusis epi-
nioris, secundum Dei limorem et beati Benedicti scopus (75).
Regulam providerint eligendum. Eleclus autem, vel D Ego Pelrus, Poiiuensis episcopus (76).
a Romano ponlifice, vel a quo maluerit calholico
munus behedictionis no- Ego Petrus, lit. Sanclse Csecilise,presbyter cardi-
episcopo, accipiat. Sane, nalis (77).
valium vestrorum quse propriis manibus aut sum-
plibus colilis, sive de nulrimentis animalium vestro- Ego Joannes, tit. S. Clementis cardinalis, Viter-
rum, nullus a vobis decimas exigere vel extorquere biensis et Tuscanus episcopus (78).
(72) Galone. Sic disciie hoc legilur in Apographo, que ad annum 1192 huic monasterio praefuit. Yide
quod nobiscum communicavit D. Poirier. Verum, Gall. Chrisl. nov., tom. VII, col. 770.
legendum procul dubio Salone; sic el in probalio- (74) Milonem, S. Remigii Senonensis abbatem
nibus H.slorise abbalise S. Germani de Pralis, nec jam ab anno 1188, usque ad atinum saltem 1192,
non in mullis aliis inslrumentis. Salonem, deca- in instrumentis reperiri, alunnaut Novte Gulkw
num Senonensem, ab anno saltein 1187, usque ad Chrislianm auctores, lom. XII, col. 121.
annum sallem 1196, agnoscunl NovmGatlim Chri- (75) Vide epistolam libri tertii x, not. not.
slianm auctores, lom. XII, col. 110. (76) Yide epistolam libri quinti txix,
(75) Stephanus, oi tu Aurelianensis, Tornacensis (77) Yide ep stolam libri tertii xxxn, not.
cognomen soititus a Tornacc cuius postea fuit epi- (78) Yide epistolam libri sexti civxi, uot.
scopus, jam ab anno 1175 S. Genovefueabbas, us-
31 AD 1NN0CENTIIIII REGESTA 52
Ego Guido, S. MariaeTransliberim, lit. Calixli, A Stephano monacho ct Jesse presbylero, nuiiliis
Presbyter cardinalis (79). dileclouimfiliorum... abbalis et(9i) etmor.achorum
Ego Ilugo, presbyler cardinalis S. Matiini, lit. Sancti Nicolaide Ribodi-Monle,et W. diacono,qtii
jEgidii (80). se in ecclesia de Yillari-Sicco asserebat per judices
Ego Joannes, S. Stephani in CcelioMontepresby- delegatos auctorilale apostolica institutum, ct su-
ter cardinalis (81). per hocpelentibus audientiam vehementer,utrique
EgoGratianus, SanclorumCosmseelDsmiaiiidia- parti dilectos filios, Robertum et Hugolinum, sub-
conus cardinalis (82). diaconos et capellanos nostros, concessimusaudi-
Ego Gerardus, S. Adriani diaconus cardina- tores. In quorum praesenliaconstitula pars abbatis
lis (85). jam dicti proposuit, quod, cum Joannes, clericus,
Ego Gregorius, S. Gergorii ad Veluni Auicum frater ipsius W. ad sedem apostolicam accessisset,
diaconus cardinalis (84). falso suggessil quod capella YiUaii-Sicci redditus
Ego Nicolaus, S. Marioein Cosmedin diaconus sullicienles haberet, unde posset presbyter susten-.
cardinalis (85). lari; et, quia capella illa multum ab ecclesia nia-
Ego Gregorius, Sancti Angeli diaconus cardlna- trice distabat, et quia presbyter Ribodi-Montisin
lis (86). B parochiali ecclesia et capella illa cougrue deservire
Ego Vobo (87), Sancti Tbeodori diaconus cardi- non poteial, propter defec'um ipsius multi decesse-
nalis. rantintesiali; sicqueper hanc falsam suggestioneia
Ego Petrus, SanclseMariaein Yia Lata diaconus ad vcnerabilem fratrem nostium... archiepisco-
cardinalis (88). pum (92), et [jdileclunifilium... decanumSenonen-
I Datum Romse.apud Sanctum Petrum, per ma- sem (95), a felicis recordationis C. papa praedeces-
num Rainaldi, domini papse notarii, cancellarii vi- sore noslro litleras impelravit; sub eo tenore vide-
cem agentis, n Idus Maii, indiclione prima, anno licet, ut ipsi presbyterum, appellationeremota, ibi-
Domini millesimojcentesimo nonagcsimo octavo, dem insliluere non differreut: abbas vero littei a-
pontificatus Inuocentiii. rum illarum auctoritale. citatus, licet in illis de ipso
IX. nulla mentio penilus haberctur, ad prceseiiliamip-
litterarum habore
Ad abbalemPrmmonstralensem(89); H. archidiaco- sorum accedens, cum copiam
num el magislium R. Cunonicum Laudunensem. noii posset, ad extraprovinciales et remotos judiees
— Causam, qum inler abbatem monachosqueS. asseruit se, non nisi causa cognita el expressa,
Nicolai de Ribodi-Monte,ac W. diaconum, super debere vocan; nec credens eas de conscientiasum-
Ecclcsia de Viilaii Sicco vertebalur,dijudicandam
ipsis committit (90). mi pontificis emanasse, quod litterse illse juiibus
carere deberent, se obtulit probare paratum; et
(Annoll98. Romae,ap. S. Petrum, MaiilO.)
quoniam nulla menlio facta erat quod iu Ecclesia
rJExChaiiulario membranaceomonasterii S. Nico- illa ipse abbas jus patronalus haberet; et quia litie-
lai de RiLodi-Monte,f°. 47, v°. BREQ.ibid.] rae veritale tacila fuerant impelralse; et, si ibi pre-
Venienlibusad prajsenliam nostram dilcctis filiis, sbyter necessarius videietur, sine ipsius tamen vel

(79) Vide opistolamlibri lertii XXMII,not. ab EnnocentioPP.III privilegiaefilagitareiU,ipse hoc


(80) Egidii. Sic legitur in Apographoquod no- unuin a sumnio poniifleepetiit, ul nec sili, nsc snis
biscum communicavit D. Poirier. Legendum voro Coabbatibusliceret, mitra.chirotecis, aui aliis pon-
Equilii. Fide epistolam Appendicis hujus tertiam lificalibusornamenlis uli, ne forsan ulendo sibi \i-
not. derentur sublimes.Yid. Nov. GalLLhrist., tom. VI,
(81) Vide epislolam libri quinti LXXIII. col. 646.
(82) Vide not. 58, supra. (90) Ad apographum nolulam islam 3pposuil D.
(85) Yide epistolam libri quinfi LXXXIII, not. Grenier quam hicreferre lubet.
(84) Videepistolamlibri septinii, LX,not. «Rescritdu pape Innocent III a 1'abbedePre mon-
(85) Videnol. 61, supra. j, tre, a rarchidiacre de Laon, et a Mailre Robeit,
(86) Vide epistolam libri quinti xxix, not. chanoinedela meme eglise,pour terminer un grand
(87) Vobo.Sic legittir in Apograplioquod nobis- differendentre les religieux de Saint-Nicolasde Ri-
cuni communicavitD. Poirier; al. Bobo.Bobo, Ro- bemont et un diacre, qui avail fait eriger cn cuie
mantis, ex Canonico S. Pelri, tituli S. Theodori la cbapelle"deVillers-le-Sec. et s'cn etail fail pour-
diaconus cardinalis, a Ccelestinopapaelil, in secun- voir sur un faux expose, et sans la paiticipation du
da e\ Ciaconio, ex Panvinio veio in quarta, cardi- palron.
nalium crealione renuntiaius est. Scribunt aliqui, « Celte piece est fort inleressante potir la ma-
Bobonem hunc fuisse Ccelestini affinem, atque ex niere deproceder au for ecclesiastiquedansle dou-.
familia Ursinorum. Mortalem v.tam desermt sub zieme siecle. J
InnoceiHiopapa III. Oldoin. ad Ciacon. lom. 1 (91)Videsupra Epistolam2, not.
col, 1164, (92) MichaelemdeCorbolio,qui Senonensesinfu-
(88) Vide epistolam libri teiiii x\, not. Ias gessit abanno 1194, ad annum 1199,quo obiil
(89) Petrus I, abbas S. Jusli, singularis docliina?, iv Kal. Decembris.YideNov. Gal. Christ. lom. XII,
pietatis et humililatis exemplar,Prajmonslratensium col. 55.
volis, el quasi \iolenter, a suo monasterio a\ulsus, (95) Post Salonem, Senonensemdecanum, quem
a.-lsuminamordinis sedemaegresepromoveripassus aiino 1196 defunctum csse dicunt, Hugo, pri-
cst, priJie Non. Junii an. 1196. Abdica\it piidie Id. mum archidiaconus Senonensis et decanus de
Octobiis an. 1201. Illud vel niaxime in laiuo viro Brayo, dein decanus Seiioiiensis, memoratur iii
liiudabiio,quod, cum c.cleioruni Ordinum pru.iali, insliumentis usque ad annuin 1204 Lbid.col. 110.
53 SUPPLEMENTUM.— AN 1198. 54
dicecesani seu metropolitani consilio, vel eliam, A . diaconi contrario allegabal, quod, cum unus solus
quod majus cst, de praecepto summi ponlificis eum saeerdos in duabus ecclesiis valde a se dislantibus,
asseruil instiiui non debere. Judicibus autemnihilo - scilicet ccclesia Sancli Petri Ribodi-Montis, et ec-
minus in causa procedere volentibus, abbas, sibi clesia Bea'sc Marise de Yillario, quaj habet ab anti-
sculiens imminere gravamen, sedem apostolicam quo baptislerium el ccenieterium, ministraret, pro>
appellavit. Qua videlicet appellatione facta, paries pter rcmolionem ecclesiarum, et quia caslrum, io
de consensu judicum in arbitros convenerunt. Pen- quo praedictus presbjier resldeb.il, contingebat
denle arbitrio, memoratus archiepiscopus, abbatc ciausum ssepius inveniri, et maxime egredi de nocte
nou vocato, praefalum W., licet minus idoneum, in non polerai, paroch'ani de Yillaiio absqueperce-
dic-tacapella pro sua insliluit voluntate. Quoaudito, plione divinorum saeramentorum decedere coge-
abbas ad judices illos non valens propler nimiam banlur. Unde ad hoc periculum evilandum, prsedi-
dislanliam locorum accedere, coram venerabilibus clus C. praedecessor noster, ad conquestionem paro-
fratribus nostris..., archiepiscopo Remensi (94), chianoiiim de Yillario, jam uiclis judicibus suas
Sanctse Sabinse cardinali, et... episcopo Lauduncn- lilteras destinavit, ut, si eis constaret quod ecclesia
si (95), appellalionempiius interpositam innovavit, de Yillario decimas haberet, et ieditus qui ad vi-
et quod taliter appellasset dicto Scnonensi archie- B ctum unius possent sufficere sacerdolis, et quod
piscopo intimavit. Clericus auiem jam dictus, de fa- praediclus sacerdos Ribodi-Monlis abeadem ecclesia
clo judicum, licet minus canonico, sic confisus, de Yillario adeo remolus exisleret, quod ulrique
«apellam illam per violenliam occupa\il. Ipsum Ecclesia; prout expedirel deservire non posset, pro
quoqne abbalem, iure suo rationabiliter uti volen- quo plures sicut dicebalur decesserant inteslali, in
tem, cum quibusdam complicibus suis tam turpiter eadem Ecclesia de Yillario auctoritate aposloiica
quam irrevcrenter ejecit, nianus prsesumens inji- instituerent sacerdotem, assignantes ei de deeimis
cere violcntas. Hac vero de causa, pars ejusdem et redilibus ad dictam eeclesiam pertinentibus,
abbalis petebat, per nos quod factum fuerat irrilari, unde posset congrue sustenlari, facienlem etiam
et clericum ad salisfaclionem de lanto excessu com- presbyterum ecclesiae Ribodi-Montis de eadem Ec-
pelli. Contra reseriptmn siquidem, quod supcr in- closia quae dilissirea est manere contentum. Ipsi
stitutione proprii sacerdotis in capella jam dicta ad vero judices, mandatum aposlolicum devote ac
praefatosjudices emanavit, sic fiiii objectum; vide- humililer exsequentes, quos' viderunl juxla for-
licet quod ipsum nulltim debuit habere vigorem; mam mandali aposlolici evocandos ad suam pra?-
sed, si quid ex eo seeslum est, cassum et inutile sentiam evocaverunt. El, quia, per testes ido-
repulari; in eo namque nulla mentio facta est de neos facta diligenter inquisitione, ipsis constitil de
abbate, qui, ratione juris ab antiquo possessi, et prsemissis, bonorum et prudentum usi consilio,
apostolico privilegio sibi et suse Ecclesise confirma- memoratam ecclesiam de Villario prsedicto diacono
li, in ecclesia, cujus appenditium erat memorata auctoiitate apostolica contulerunt moderatam por-
capella, debebat instituere sacerdolem (96), nec ad tionem, videlicet tertiam partem majoris decinise
hoc per aliquem praelalorum suorum fuerat invita- ae minutae ad ecclesiam de Villario peiiinentis, et
tus; ad quod probandum fuit paratus testes suffi- omnes oblaliones lotius anni, exceptisoblalionibus
cientes ibidem inducere; sed quia id sibi non licuit, in Nalivitate, el Resurrectione Domini, et Assum-
licet appellatio inhibila esset in Iitteris, ei merito plione beatse Marise, percipiendis, ei juxta formam
licuit appellare. Cumque id pluribus ahis allegatio- apostolicam assignantes, de quibus videlicet dia-
nibus et rationibus pars eadem affirmasset, rescri - conus idem terliam partem recipere debet, et dilecli
plum ipsum asseruitesse suspectum, quia nec stjlo fiiii. .. Abbaset monachi Sancli Nicolai de Pratis,
Romanse Ecclesiae consonabat, nee in exemplo ei duas alias portiones ; et ita ipse diaconus ecclesiam
exhibito capitula diceni continuata capilulis aliis apostolica sibi auctorilate concessam possedit.
videbantur; et ex eo specialiter, quia, licet adver- jj Postmodum, quia abbas, ejus perturbans posses-
sa pars se facturam illius copiam permisisset, in sionem indebite, in eadem ecclesia ipsi violentiam
jure illud lamen in medium producere, vel etiam inferebat, imo etiam in eum manus violenlas inje-
semel ostendere, non curavil. Item, nmltis ralio- cerat, et, per quatuor dies eum quasi incarceratum
nibus pars abbalis rescriptum illud asseruit noni per laicalem potestatem faciens detineri, victum ei
^alere, quia fuit falsis suggestionibus impetiatum; ; prohibuerat exhiberi, ut sic juri suo fame tandem
cum redditus illius Ecclesise ad victum minus noni renuntiaret affliclus (de qua caplione per venerabi-
'
possint sufficere sacerdotis, uec illa capella redilusi lem fratrem nostrum .. . episcopum Laudunensem,
aliquos obtineret, nec matricem ecclcsiam ditissi- \ix tandem potuit liberari): quia etiam cuslodes eum
inam esse constaret. Pars siquidem memorati W. ne posset exire ad oslium Ecclesise observabant, et

(94) Yme lipistolam libri tertii xrv, not. IX, col.S54„


(95) Rogerius 1 (de llosoi) electus an. 1174, cen- (96) Confer enumerationem bonorum et posses-
seciatus anno 11-75, Laudanensi Ecclesise prsefuit sioiiuni monasterii S. Nicolai de Piatisde RiboJi-
usque ad annum 1107. Vid. Nov. Gall. Ghrist. lom. Monte, in epistola 2 supra citala.
Z5 AD INNOCENTIIIII REGESTA 3G
rebus suis mobilibus per laicalem polenliam feceral A nes his exsequendis nequiveritis interesse, duo ve-
spoliari: poslquam super his omnibus per lesles strum ea nihilominus exsequanlur.
idoneos judicibus constitit supradictis, ab iisdem Datum Romse, apud Sanctum Petrum, xvn Ea~
apostolica auclorilate suspensus fuit, sicut in au- lendas Junii, pontificatus nostri anno primo.
thentico judicum prospeximus contineri. Licet au- X.
lem, eo quod propter injeclionem manuum in dia-
conum abbas tenebatur excommunicalioneligatus, Ad abbalem (97)et conventum monasteriiin. Gengen-
bach, Argentinensisdimceseos.—Confirmatiopri-
et per se vel aliam personam standi in judicio fi- vilcgiorum.
cultatem non liabebat; et quia ipsum diaconum el (Anno 1198, Jul. 5.)
paiochianos suos rebus suis violenler fecerat spo- [ Ex Apographo, quod ad fidem autographi, in ar-
liari. ad respondendum adversae paiii praediclus chivis monasterii de Gengenbachasservali, dili-
diaconus se assereret non leneri, nisi facla restilu- genler exscriptum communicavit bonae menio-
tione plenaria ex parle abbatis; tamen, salvis ipsis rise abbas Grandidier. Ibid.]
exceplionibus, non ingrediendo litem, allegationes lnnocenlius, episcopus, servus servorum Dei,
partis adversaevacuas et inanes ostendere pluribui dilectis filiis, abbati et convenlui monasterii in
rationibus conalalur, asserens, coram judicibus E " Gengenbach, ordinis Sancti Benedicti, Argenti-
parochianis per testes idoneos fuisse probatum. nensis diceceseos, salutem et aposlolicam benedi-
quod ad veri suggesliouempraeJielsefuissent lilterac ctionem.
impetiatae. PraHerea, conslanter asseruit, quod ad Solet annueie Sedes aposlouca piis \otis, et ho-
querimoniamparocbianorum detYillariodictus epi- nestis petentium precibus favorembenevolumim-
scopus fuit adnionitus, ut in ecclesia de Villaric peiiiri. Eapropter, dilecti in Domino filii, veslris
institueretur presbyter, qui in ea divina, prout ex- justis petitionibus grato concurrentes assensu, om-
pedit, celebraret. Post impelrationem etiamlittera- nes libertates et immunilates, a praedecessoribus
rum, judices antedicti tam ipsum abbatem quam nostris, Romanis pontificibus, sive per privilegia,
praedecessoremejus, per se vel per ipsorum nuntios, vel alias indulgentias, vobis et monasterio vestro
ad hoc saepiusmonuerunt, et quod rescriptum fuis- concessas, sive indultas, necnon libeiiates et exem-
set litleris citatoiiis intersertum (cujus cop'aiii ptiones sseculariumexactionum, a regibus et prin-
pars adversa non poluit, utasserebat, nabere), cipibus, ac aliis Christi fidelibus, rationabiliter vo-
niultis arguinentis el rationibus sufficieniercoram bis et mojiasterio vestro indultas, sicut eas juste et
diclis auditoribus est ostensum; et, ut dicebat, pacifice obtinetis, vobis et per vos eidem monaste-
Q
cum in hoc consentire nolueiit saepecominonitus, rio auctorilate apostolica coDfirmamus, et prse-
absque consensu illoruui hsec institutio fieri potuit sentis scnpti patrocnuo communimus. Nulli
auctoritale apostolica per judices delegalos. Cum- cfgo, etc.
que ipsi audilores ea quaeprseposilafuerant coram Dalum v Nonas Julii, ponlificatus nostri anno
ipsis nobis fideliter rclulissent, quia de prsemissis primo.
omnibus plene 11011 potuimus elicere veiilalem, cum XI.
probationes ad assertionem multorum quseproposita — Vt conlra Sueii tyranni-
sunt utrique parti deessent, eamdemvobis causam Ad Danorum regem. dem accingatur.
de communi assensu partium duximus commil-
tendam. Quocirca, discretioni vestraeper apostolica (Anno 1198. Apud lob. oivitatem Castellanam, Oc-
6.)
scripla mandamus, quatenus, partibus convocatis,
super iis oronibus et aliis, si qua pertineniia ad rLiLjEGREN,Diplom. Suec, Hotmim 1829, in-4%
causam duxerint proponenda, inquiratis diligenlius 1,150.J
veritalem, et, quod canonice viderilis staluendum INNOCENT. cpisc, illusui regi Danorum, etc.
appellatione postposita statuentes, id faciatis per D Tam cleri quam populi Noi\vagiensi"s~~pi-OHi£r.e.n-
censuram ecclesiasticam apartibus firmiler obser- tibus culpis, permittenle Domiuo, credimus acci-
vari, revocantes in irritum quidquid, post invesli- disse quod usque adeo in vos et tolum reenum
turam praefatodiaconoa praediclisjudicibus aucto- Norwagisetyrannica Sueri crudelilas et violenlia
ritateapostolica factam, contia eum noveritis inde- detestanda prsevaluit, ut el regnum, nec electione
bite atlentatum. Yolumus (amen, ut anle lilis principum, prout accepimus, nec ratione sangui-
"ingressummemoratoabbati, recepta prius ab ipsc nis, occuparit, ct in viros ecclesiasticosipse quon-
sufficieiiticautione, quod debeat juri parere, abso- dam ecclesiaslico (sicul dicilur) funclus oflicio
lutionis beneficium impendalis, nullis Jitteiis ob- debacchetur , ecclesias oppiimat, clericos perse-
stanlibus, si quae apparuerint prseter assensum quatur, aflligatpauperes, el sseviat iu polentes, ita
paiiium a sede apostolica impeti alae. Quod si om- ut divino credatur accidisse judicio, ut qui secun-
(97) ApographoD.abbalis Grandidier subjicieba- rum NovrnGallimChrislianw auctores, Gengenbaci
lur hsecnotula : ATBOLD etail alors hbbi de Vab- abbatem, circa hsecin quibus versamur tempora,
baye benidicline de Gengenbach, encoie existantt Gerboldummemorant, tom. Y, col. 871.
ilans 1'Ortenauet dans le diocesede Slrasbourg. Ve-
57 SUTPLEMENTUM.— AN. 1198. 58
dum etiam suam asserlionem illegitime natus, ad \ tum ipsum dignis in Dominolatidibus commendan-
sacros non fuerat ordines promovendus, contra les, ul lirmiter omnibus lemporibus futuris fir-
sanctiones canonicas assnmptus ad eos, fortius-in niius, prout cireumspecte ac provide factum est, et
illos desaeviatqui in ordinatione ipsius stalula ca- in aulhentico scripto venerabilis fratiis nostri
nonum non servaverunt. Miramur autem, non de Asgcri, Lundensis archiepiscopi, expressius con-
Deo, qui ad correctionem vestram ejus tyrannidem tinelur, auclorilate aposlolica confirmamusel prss-
hactenus toleravit, nec de ipso cujus spiritus obsti- senlis paginsepatrocinio communimus. Nulli ergo
natus in malum dediscere, assuetus iniquitati, non omnino bominum licilum sit hancpaginam nostrse
potest, sed de his qui aposlalam, sacrilegum el ne- confirmationis infringere, vcl ei ausu temerario
faudum aclhuc eliam sacrilegse temerilatis ausu contraire. Si quis aulem hoc altentare praesumpsc-
sequuntur, etei praebcnlauxilium et favorem cujus rit, indignalionem omnipotenlis Dei el beatorum
tyrannidem persequi polius pro viribus leneban- Pclri el Pauli apostolorum ejus se noverit incur-
lur. Licet autein ad edomandam ejus versutiam fre- surum.
quens manaverit ab apostolica Sede mandatum, Datum Laterani Idus Novembris, pontificalus
nondum tamen sic ejus potuit perversilas refre- noslri anno primo.
nari, quiu adhuc, quibusdam cum in suarum se- B XIII.
quenlibus peruiciem animarum, in quadam parte Ad abbatemmonasteriiNonantulani dicecesisMuli-
Norwegise dominelur, et in ea rabiem superet nensis. — Concedit ut quosdam excommunicalos
absolvat. i
aquilonis. Qui ut amplius vos el uiiiversnm Nor-
wegisepopulum circumveniret, el auctorilate apo- (Anno 1198, Lalerani, Dec. 9.)
Sloria della badiadi Nonanlola, II, 318.
stolica regnum sibi osfenderet confirniafum, bonae [TIUABOSCHI,
Ex aulogr. in arcldv. Non.]
memoriaeCoelestinipapaeprsedecessorisnostri liul- INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, di-
Iam falsare non timuit, qua varias litteras sigilla- leclo filio.... abbali monasterii Nonantulani ordinis
vit. Sed is cui manifesta sunt omnia ejus falsita- Sancli BenedictiMutinensis dicecesis, salulem et
tem delexit. Ne autem ejus perversilas dessevial in
apostolicam benediclionem.
insontes, serenitalem regiain rogamus, moncmus et Exhibita nobis tua pelitio conlinebat quod non-
exhorlamur in Domino. ac per apostolica scripla nulli monasterii tui monachi et convcrsi pio vio-
mandamus quatenus ad defendendas ecclesias, cle- lenta injeclioiiemanuum in se
ipsos, el quidem pro
ricos in sua liberlale tuendos, liberaudos pauperes delenlione proprii, alii etiam pro denegata libi et
et potenles de manu persecutoris illius, imo etiam C prsedecessoiibus tuis obedientia, seu conspiralio-
ad dejiciendum monslrum illud, quod his solis nis offensa, in excommunicationislaqueum incide-
parcit quibus nocere non potest, taliter accingaris, runt, quorum monachorum quidam divina celebra-
uCet a Deo relributionem seternam el nostram con- runl officia, et receperunt ordines sic Iigati. Quale
sequi gratiam specialius merearis; perseculoribus super his eorum provideri saluti a nobis humililer
tantse iniquitatis assistas, resislas sequacibus, ita postulasli. De lua ilaque circumspectione laliter
quod membrum illud diaboli non possit in regno plenam iu Domino fiduciam obtinentes, discretioni
Norwegisedenuo debacchari, aut persecutionem in tuae praesentiumauctoritate concedimus ut eosdem
ecclesiisullerius suscitare. cxcommunicatos hac vice absolvas ab hujusmodi
Datum apud Civitatem Castellanam, n Nonas excommunicalionis sentenliis jtixta formam Eccle-
Oclobris. sisevice noslra, injungens eis quod dejure fueiit
XII. injungendum, proviso ut manuum injectoves, quo-
Ad Pelrum Arusiensem episccpum.— Sex primas riim fuerit gravis et enormis excessus, millas ad
prwbendasArusiensis ecctesimconfirmat. sedem apostolicamabsolvendos. Cum illis autem,
(Anno 1198, Lalerani, Nov. 15.) qui facti immemores vel juris ignari absolutionis
ILANGEBECE, Script. rer. Dan., VI, 588.] D beneficionon obtenlo receperunt ordines et divina
LNKOCENTJOS episcopus, servus servorum Dei, officia celebrarunt, injuncta eis pro modo culpae
venerabili fratri PETUO Arusiensi episcopo, salutem pcenitentia competenti, ea.queperacta liceat tibi de
et aposlolicam benediclionem. misericordia qusesuperexallat judicio, prout eorum
Officiinosiri debitum et charilas ordinaia requi- saluli expedire videris, dispensare. Si vero prsefali
rit, ul qusea fratribus el coepiscopis nostris acta exrommunicali scienles, non lamen in contemptum
laudabililer fueriut, auctoritatis nostrse prsesidio clavium, lalia prsesumpserunt, eis per biennium ab
inconvulsamobtineanl firmilalem et plenam in fu- ordinum exseculione suspensis, et imposila ipsis
luro agendi fiduciamiribuant poliora. Sicut autem poenitenliasalulari, eos postmodum si fuerint bo-
ex parte tua, venerabilis in Chrislo frater, noslris naeconversationis el vitae, ad gratiam .dispensalio-
est auribus inlimatum, de bonis patrimonialibus et nis admittas. Proprium autem si quid habent dicli
aliis, quse rationabiliter acquisisti, ac de his, quae monachivel conversi, in tuis facias manibus resi
commissatibi ecclesia prius habuerat, sex praeben- gnari in utilitatem dicti monaslerii convertendum.
das prqvide staluisti canonicis assignandas, qui Datum Lalerani, vTdus Dccembris, pontilicatus
eidem ecclesia;debeant deservire. Nos igilur statu- nostri anno primo:
39 AD INNOCENTUIII REGESTA 40
XIY. ' ad appellationis subsidium convolanle, quam non
fuit sicut proponitur proseculus, suam nondum po-
Ad palriarcham Jerosolymilanum. — Vl priorel ca-
nonici Sancti Seputcn liberam habeant potcstatem luit juslitiam obtinere/unde ipse quoque ad octa\am
ordinandi domos el vrioratus obedicnliarum, Epiphanise, qusejam prseletiit, apostolicam sedcm
(Anno 1199. Laterani, Jan. 5.) appellans terminum provocationis ab abbate inter-
de ROZIERE, Carluluire de 1'iglise du Saint- posito coarctavil : idem etiam abbas dicto plebano
[Etig. villae prsefatse injutiosus existere di-
Scpulcre de Jirusalem, publie d'apres les mss. du super decimis
Yalican. Paris, imprimerie Nationale, 1849, in- eittir et molestus; volentes autem, til jura sua scr-
4°;pag. 271.] ventur singulis illibata, cum nobis non consliteiit
INNOCENTIUS episcopus, servus -servorum Dei, ve- de prsemissis, causam ipsam vobis duximus com-
nerabili fratri Jerosolymilanopalriarchae, salulemet miliendam, per apostolica scripta mandantes, qua-
aposlolicam benedictiouem. lenus vocalis ad'praesentiam vestram, qui fueiint
Cum dilecti filii prior el fratres Dominici Sepul- evocandi, et inquisila super praemissis diligentius
cri de indulgenlia Sedis apostolicse et assensu prae- veritalc, quod canonicum fuerit, remoto appella-
decessorum luoium liberam huc usque rerum sua-t tionis obslaculo, stalualis, facienles quod slalue-
rum, lam domorum quam piioratuum, administra- -, ritis per ccnsuram ecclesiasticam firmiler oliser-
lionem habuerint,et nos eorumdem prsedecessorum vari, nullis lilteris verilali et juslilise prsejudican-
nostrorum vesligiis inhaerentes, id ipsum eis duxe- libus a sede aposlolica impelralis. Quod si onines
riinuscoiilirmandum, sustinere nulla ralione debe- his exsequendis nequiveriiis interesse, duo vestrum
mus ut conlra concessionem nostram ab aliquo ea nihilominus exsequantur.
temere veniatur. Hinc esl quod fraternitati luae per Dat. Lateran., IHNon. Martii, pontificatus nosiii
aposlolica seiipta mandamus qualenus super admi- anno n.
nistraiione jam dicta praefatos priovem et fralres
Plumbum. INNOCENTILS PP.'*IIL
non velitis aliquatenus iinpediie, sed politis eos
uti, quautum de jure licuerit, apostolica concessio- XYI.
ne permittas, nec eis in institutione caiioniconun,
Ad Gerbodonem(98), abbatem el ConvenlumS.Wul-
quos utiles et idoneos ecclesise suas cognoverint, mari, Boloniensis dimceseos.— Sentenliam in
conlra indulgenliam nostram temere teopponas, ipsorum favorem, ab episcopoMorinensiel conju-
cum in hecjus tuum servari velimus modis omnibus dicibus, in causa, quminier ipsos ac abbalem Clu-
illibatum. niacensem super liberlate eligendi abbates veile-
lalam confirmat.
Data Laterani.Nonis Januaiii, pontificaius noslri nu balur,
anno secundo. (Anno 1199, Laterani. Mart. 21).
XV. Trai)»cripta ex Archivio Monaslerii S. Wulma:i,
Ad abbalein, E. prmpositum et C. canonicnm S. n. 24. BREQ.ibid.]
Emmerami Ratisponensis. — Ut jura paiochiin
Riekofen contra cwnobiumWalderbach lueantur. INNOCENTIUS cpiscopus, servus ser\orum Dei, di-
(Anno 1199. Laterani, Marlii 5.) leclis filiis GEHBODONI, abbati, el conventui Saneli
[RIEB, Cod. diplom. Ralisbon., Ratisboiue 1816, Wulmari, salutem et aposlolicam benedictionem.
in-4"; p. 281, ex originali.] Cum a nobis petitur quod justum cst et hone-
INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, di- stum, tam vigor eequitatis quam ordo exigit ralio-
leclis filiis... abbali Sancti Emmerami, E. prseposito nis, ut id per soliiciludinem officii nostri ad debi-
et C. canonico Ralisponcn., salutem et apostolicam tum perducalur effectum. Eapropter, dilecti in
benediclionem. Domino filii, vestiis juslis postulalionibus grato
Ex conquestione dilecli filii Wernardi ploiiani de concurrentes assensu, sententiam venerabilis fra-
Lentechoven (hodie Riekofen), noslro est aposto- tris nostri . . . Morinensis episcopi (99), et dilecto-
latui reseratum, quod... abbas et fratres de Waler- D rumfiliorum ... Sancli Yedasti (100) et Aquiscincti
bach Ratisponen. dicecesis mansvm unuin, qui dos abbatum, contra Cluniacensem (1), super libertate
capellse suaeTagmcrengen (Taimering), in illis par- in monasterio veslro eligendi abbates, in qua fra-
tibus nominatur, indebitc ipsi subtraliunl, et illum tres monaslerii vestri per quadraginta annos con-
praesumunt contra justiliam detinere; cumque co- tinue permansisse, lcgitime coram prsedictis judi-
ram dileclis filiis, choro Ratisponen. plebanus ipse cibus est probalum, sicut rationabiliter lata esl,
suam posuerit aliquando qusestionem, diclo abbale nec legitima appellatione suspensa, ratam habenles,

(98) Yide Epistolam xn, inf.a. not. (i) Eralisadhuc Hugo IV (de Clermont), Ray-
(99) Yide Epistolam libii noni CLXXXII. naldi, Comitis Claromonteiisis, in pago Bellova-
(100) Hcnricus 111,ex Camerario, jani setate gra- censi, elClemenliai de Barro filius, consanguineus
vis, in abbatem S. Yedasti anno 1194 adleetus est. Raginaldi episcopi Carnotensis; qui, primutn abbas
Obsenium curam deposuitan. 1209.Vid. Nov. Gall. S. Gereman Flaviaoensis, inde S. Luciani Beliova-
Chrisl, tom. III, col. 585. Simon I, S. Yedasti mo- censis, poslremoChiniacensis, ab anno 1185, renun-
nasterii asceta, morltii Alexandri abbatis partes fiatus esl. Non obiit enim ante diem 6 Aprilis anni
excepit aifno saltem,!i75, e vivis excessitanno 1202, hujus 1199. Vide Nov. iiall. Chiisl, lom. IV, col.
veii20i, ex Lociio. lbid. col. 412. 1145.
41 SUPPLEMENTUM.— AN. 1199. 42
auctoritate apostolica confirmamus, et praesentis . Let Balduini de Mileslrec, quOd possidelis ab eo sUb
annuo censu decemsolidorum; villam de Hesding,
scripti patrocinio cOmmunlmus.
Decernimus ergo, elc. cum ecclesia et omnibus aliis suis pertinentiis;
Datum Laterani, xn Kalendas Aprilis, pontifica- villam Veteris Monasterii, cum ecclesia et Omnibus
lus nostri anno secundo. aliis suis pertinentiis; villam Sancti Martinij cum
ccclesia et omnibus aliis suis perlinenliis; villam
XVII.
Magnse-Villse,cum ecclesia et omnibus aliis suis
Ad Gerbodonem(2), abbatem SanctiWulmaii, ejus- villam Colonise,cum ecclesia et omni-
que fralres lam prmsentes qiiam fuluros. — pertinenliis;
lerris videlicel cultis, et
Recipil eos sub protectione B. Petri, et enumeran- bus aliis perlinentiis suis,
lur bona ad ipsos speclamia. omnibus .... piseariis, paiudibus et marescis, apud
(Anno 1199. Laterani, April. 5.) Niuniel, dirnidiam barcariam et piscariam ; Cunde-
tam; Richenacre ; Bercliem ; Estruem ; Fohem ; -
[BREQUIGKV et LA. FGBTEDUTHEIL,Begesla'Iitno-
centii III, t, III, App., p. 1075, ex Apographo, Berneulas; Evelingbehem; apud Stapes, mansos
quod ad fidem Autographi exscribi curavit D. liiginta; et in praedictis villis et viculis, omnem
Vacher de Bourg-Lange. Yid. ad calcem bullse comitatum ct jurisdictionem ; allare de Frene, et
ipsius. B duas cavucatas terras et amplius, et hospites quos
ISXOCEMIUS cpiscopus, servtis servorum Dei, di- habelis in eadem villa, cum omni jurisdictione et
leclis iiliis, GEBBODOM, abbali monasteiii Sancfri rcddilibus annuis, quos vobis debent, et in eadem
WTulmari,ejusqtte ftalribus, tam praesenlibus quam villa, deciinam de mota; allare de Tingri, cum om-
futuris regularem vitam professis in perpetuum. nibus decimationibus, el in eadem parochia, deci-
Quoties a Uobis pelilUr quod Veligioni et hone- mam cremenlorUin ; altare de Laires, cum tota de-
stali convenire dignosoilur, animo nos decet libcnli cima; altare de Quarti, cum tola decima; allare
conce.Iere, et petonlium desideriis congruum suffra- de Yerlinghetun, cum tota decima; altare de Wilra;
gium imperliri. Eapropler, dilecti in Domino filii, allare sanctaa Gellrudis; allare de Boninghes; alla
vestris juslis postulalionibus clemenler annuimus» ria de Auci et de Servin; in parochia de Kestreke,
ei Felicisrecordalionis Coelestinipapse, prsedecesso- tolam decimam medialariorum comitis; ct in ea-
lis nostri, vestigiis inhserentes, praefalum mona- dem parochia, decimam Willelmi Camerarii, deci-
sleiium Sancli Wulmari, in quo divino mancipati mam de Businghehem, terliam partem decimae de
eslis obsequio, sub beatiPctri et noslra protcctione Helbesesscm/decimam de Dales, decimam de Sckie-
suscipimus, ct pi.-csenlis srripti privilegio coinmu- ses, decimam de BerneulaSj decimam de sarto Ri-
Eimus; inprimis siquidem slatuertes ut ordo mo- chcii, decimam de Weneglieval, decimam Sanctae
nasticus, qui secundum Deum ot beati Benedicli Gertrudis, tertiam partem decimae de Verna, deci-
Regulam in eodem monasleiio inslilutus esse digno- mam de. Welwinge, dccimam de Allnghelum; apud
sckur, perpeliiis ibidem teinporibus iuviokbiliter Berebcl, decimam de terris Balduini Bibuef, et 8i-
observetur. Pr.-cterea, quascuuque possesslones, monis Bustel, decimam de Bossin; apud Dencbrac
qusecunque bona idem monasleiium inprsesenlia- decimam Castellani de Faukemberge, et in cudcm
l um jusle et canonice possidet, aut in futtirum con- viila decimam de tena Lambini: in parochia dc
cessione ponlificuin, largitione iegum-\'el princi- Reclingheheni, unam carucatam tcrra? oultae, apud
pum, oblationefidelium, seu aliis justis niodis, pise- Capellam, allodia Oilardi de^ Businghelicni, ,apud
stanlcDomino, polerit adipisci, firma vobis veslris- Wichinghehcm, allodia Giroldi de Buccoll, ct Gi-
qtie successoribus et illibata permaneant; in quibus roldi de Casroi, et Hugonis de Cheslrcka ; apud Le-
hrcc propriis duximus exprimenda vocabulis ; dingheham, quamdam partem allodiorum ipsius
Locum ipsum, in quo pracfatura monasterium villae; apud Lustinghehem, allodia Rogeri dcKacti,
silutti est, cum omnibus peiiinenliis suis ; villam et Gillse,sororis stise, et duas partes molendini cx
Sancli Wulmari, cum mercato, thelonco, et omni- D eorum dono; in paroebia Novi Caslelli, allodia Ro-
bus ejusdem villaejurisdiclionibus et peiiinentiis berti Griiigetlij et Walteri Crolle; ajiud Paninghe-
inlerioribus et exteriovibus, ab ipsa villa usque a<3 rum, allodia Faram; apud Huppem, diiuidiam caru-
feudum de Wilra, quod de Comite descendit, e! catam terrae; apu.l HecoUt,allodia Hugonis de Cjl-
usque ad feodum de Dudelli \illa, et feodum dc - lesberc, et Hugonis de Keslrehe; apud Hessinghc-
Dales, et usque ad feodum dc Tingri, et foodum d( hem, duas carucatas terrse; apud Hokingheheni,
Werlingheiun, et usqtie ad rivum de Cresbere, e: iinam carucatam terrae; apud Ilermarcnghes, allo-
IluAienElnac; parochialem ecclesiam ipsius vilise dia Hugonis de Seles, et sororum stiarum, et Pctri,
cum omnibus decimationibus et aliis pprtinenliii clHugoniSj et sororis suse; apud Vscche, allodia
suis; lerram, cum nemoie de feodo Roberti Rabel Arnulfi de Longavilla; apud Ferchenes, allodia
a pede montis usque ad fcodum Lambeni de Cors Ationis, et Joannis filii sui, et BaLluini cognati
(2) c XI. Gcrborio, seu Grebindus, aut Grebinus 1196 in Chronico Andrensi. Quiedam pra^dia ven-
S. Wulmaii, nunc Boioniensis diceceseosmonasteri didit monasleiio Clarimaiisoi, approbante Lam-.
abbas, cui minime noiuinaio, ul feiunt, boiiorum o beilo, Morinensi episcopo, anno 1199. Qccunil ad-
Ecclesiarum confinnatiouein Cceleslinus PP. II huc anno 1210 in Chaiiulaiio S. Judoci. » Gall.
anno 1195 indulsit, testis legilur anno 1192 in lit Chrht.nov.,lom. X, col. 1598
S.
leris Idae comilissDipro Beilino. Ropeiilui annc
PATISOL.CCSVII. 2
45 AD INNOCENTIIIII REGESTA 44
-Gornm; apud Helleuboun, allodia Raineri Caval; A eorum devotioni ct extremse voluntati, qui se illic
aptid IMlinghehem, sex polchinos fnunenli; apud sepeliri deliberaverint, nisi forte exconimunicati
Marchines, duos 'polchinos frumenti; apud Bolo- vel inlerdicli sint, nullus obsistaf, salva tamen ju-
niam, septem solidos el dimidium; apud Camir, stitia iilarum Ecclesiarum, a quibus morluorum
quinque solidos; apud Badingherun, quinque soli- corpora assumuntur. Obeuntevero te, nunc ejtis-
dos; apud Maichesberc, quinque solidos; apud Al- dem loci abbate, vel tuorum quolibet suocessortim,
les, quinque solidos ; apud Jorni, se\ solidos; apud nuHtis ibi qualibet subieplionis aslutia seu vio-
Bovelinghehem, quinque solidos ; apud Soninghc- ientia pracponatur, nisi qtiem fratres coinmuni
heni, quinque solidos; prioratum de Baileleth, cnm consensu, vel fratrum pars consilii sanioris, se-
omnibus suis pertinentiis; in Anglia, altare de Fo- cundum Dei limorem,.et beati Benedicii Regulam,
bingbes, el decimam de Ruiwale. Sane, novaliuni providerint eligendum. Libertales praeterea et im-
veslrorum, quae propriis manibus aul sumptibus munilates, necnon anliquas et rationabiles consue-
colitis, sive de nutrimentis animalium vestrorum, ludines monasterio veslro concessas, et liaclenus
nullus a vobis decimas exigere vel exlorquere pr.e- ohservatas ratas habemns, et eas futuris tempori-
suinat. bus illibatas manere sancimus. Decernimus ergo,
Liceat quoque vobis clericos vel laicos, liberos " ut nulli omnino homiuum liceat praefalum mo-
-tt absolutos, e saeculo fugientes, ad convcrsionem naslerium temere perlurbare, aut ejus possessiones
recipere, et eos absque conlradicfone aliqua reti- auferre, vel ablatas retinere, minuere, seu quibus-
,-jiere.'Prohibemusinsuper, ul nulli fratrum veslro- Isbetvcxationibus fatigare, sed omnia inlegra con-
rum, post faclam in loco vcstro professionem, fas servenlur, eorum, pro quorum gubernationc ac
sit, absque abbatis suilicentia, de eodem loco, nisi sustentatione concessa sunt, usibus omnimodis
arclioris religionis -obtentu,discedere. Discedeulem profutura, salva Sedis apostolicae aucl-iritate, et
veroabsque communitim litterarum cautione, nul- dioecesanepiscopi canonica juslilia. Ad indicium
lus audeat'retinere. In parochialibus aulem eccle- autem perceplaebujtts a Sede apostoiica protcctio-
siis, quas habetis, ficeat vobis sacerdolcs eligere, nis, bizantium unum vos constiluistis nobis no-
et dicecesanoepiscopo praesenlare, quibus, si ido- strisque successoribus annis singulis soluluros. Si
nei fuerint, episcopus curam animarum committat, qua igitur in fulururn ecclesiastica, ssecularisve
ita quidem quod ei de spiritualibus, vobis vero de persona, hanc noslrse conslitulionis paginam
lem*poralibus,debeanl respondere. Slatuimus etiam sciens, contra eam lemere venire tentaverit, se-
ut infra lines parochiarum veslrarum nullus eccle- Q cundo , teiiiove commonita , nisi reatum suum
*
siam,vel sine dicecesani opiscopi, et veslro as- congi-uasalisfactionecorrexerit, pofestatis honoris-
sensu, de novo aedificaie prsesumat, salvis tamen que sui dignitate carcat, reamque sedhino judicio
piivileghsTlomanorumjioiilificum. Auclorilatequo. existere de perpetrata iniquitaie cognoscar, et a
que apostolica .. .. mus, ne quis invos, vcl Eccle- sacratissimo eorpore ac sanguine Dei et Domini
siam veslram, excomniunicalloiiis vel inlerdicti redemploris nostri Jesu Chrisli aliena fial atque
sentenliam, sine manifesta et rationabili causa, in extremo examine divinaeultioni subjaceat. Cun-
promulgare, seu novas et indebitas exactionesvo- ctis aulem eidem loco sua jura servantibus, sit pax
Jiis et houiiiiibus vostiis imponat. 'Stationes Domini nostri Jesu Christi, qiiatenus et hic fru-
;ncis a dioecesano episcopo in vestro menasterio cluiu bonaeactionis percipiant, et apud districlum
fieri ^aucloritale aposlolica inhibeinus. Pro «111-1- Judicem praemia aeternaepacis inveuiant. Ainen.
-isniateaulem, oleo sanclo, consecrationibus alta- Amen. Amen.
lium seu hasilicarum, ordinationibus monachorum Ego Innocenlius, catholicae Ecclesise episco-
seu clericorum veslrorum; qui ad sacros ordines pus.
*
Jueiinlj>romovendi benedicendoseu deducendoad
vei ecclesiasticis j. Ego Octavianus , Osliensisel YeHelrensis opi-
sedem, quibuslibet sacrameutis,
jiuilus a vobis, sub obtentuconsueiudinis, vel quo- scopus (5).
libet alio modo, palafredum, cappam sericam, vi- Ego Petrus, Porluehsis el Sanctae Rulinae epi-
num, sive quidquam aliud audeat poslulare. Se.... scopus (4).
quoque ipsius loei liberam esse decernimus, ut Ego Joannes, Albanensis episcopus(5).

15) Yide Epislolam Libri iertii x, not. Tuscanensi, episoopum Albanensem hoc ipso, quo
(4) Vide Epislolam Libri quiiili LXIX,not. dala dicitur baec Innocentii PP. III bulla, auno
(5) Joannes Albanensis episcopus. Hic idem est nempe Inearnalionis 1199, Innoccntii vero Ponli-
procul dubio ac illequi ad bullam Appendicis hu- ficatus n, renuntialum fuisse, unanimi \ocetiaduut
iusvn Philippus, ad Bullam voro ejusdem Appen- historici. Notandnm vero id quod logitur apud
dicis vin Joannes, tituli S. Clementis diaconus car- Oldoinum, ad Ciacon. tom. II, col. 19, nempe,
iinalis, simulque Viterbieiisisac Tuscanensis epi- JoanneniadSedeniAlbanensem, anno qtiidem H99,
fccopus,subscribitur, de quo nos, in nolis, lum ad verum in Penlecostetrauslatum fuisse. Ex hac vero
oasdem bullas, Uun ad Epislolam Libri sexli cxvn noslra Innocenlii Epistola, Joannem jain antemen-
eginuis. Joannem enim, cx tituli S. Clementisdia- sem AprilemAibanenses infulas adeptiim fuisse,
conp cardinale, episcopoque simul Vilerbicnsi ac evi::cilur.
*K SUPPLEMENTUM.— AN. 1199. 46

Ego Pandulphus, BasilicaeXII Apostoloium prc- A , Hs, indictio-ne secunda , Incarnalionis Domiiiicae
cardinalis anno 1199 , pontificalus vcro domni Inoocenlii
sbyler (0).
PP. III anno n.
Ego Petrus, liluli Sanctse Csecilise presbyter
carJinalis (7). Au bas de la Bulle ci-dessns transci ile, est allachi
tiluli Paslo- sur lacs de soie jattne et rouge, le sceau en plomb,
Ego Jordanus, Sanctse Pudeiilianae, portant d'un coli les effigies dePA. saint Pierre et de
ris, presbyter cardinalis (8). saint Paul, avec ces lettres, S. S. PE. et de
une empreinle pareille a celle qui suit.
Ego Guido, Sanctse Marise Translybeiim, liluli 1'aulre,
INNQ
Calixti, presbyter cardinalis. CENTIVS
Ego Hugo, presbyfer cardinalis Sancti Marlini, PP. III.
lituli.... (9). Collationni par nous , Jean-Charles Vacher de
Ego Joannes, tiluli Sancti Stephani in Ccelio Bourg-rAnye, seigneur deordres Bourg-1'Ange,avocat au
de Monseigneur le
Monte, presbytcr cardinalis (10). parlement, chargi des
lif/uli Sanctl Praxedis Garde-des-Sceaux de France, a Voriginal ilunl dans
Ego Soffredus, presbyter les archives de 1'abbayed'Aurillac, en un parchemiu
cardinalis (H). de vingt-neuf pouces el deini dc long, sur vingl-
Ego Bernardus, Sancii Petri ad Yincuia presby- B denx poucesles de large, perci dc deux trous aux iieux
indiquis par aslerisqties, le premier de lous indi-
ter cardinalis, tituli Eudoxise (12). quant uu mol effaci qu'on n'a pu lire. A Aurillac,
Ego Joannes, lituli Sanctse Priscse presbyter car- le 12 novembrc17S6. Signc J.-C. YACHER DEBOORG-
dinalis (15). L'ANGE.
Ego Gracianus, Sanctorum Cosmse et Damiani XVIII.
diaconus cardinalis (14). Joanni (24), abbali Sancli Beilini, ejusque fralribus
Saacli Adriani diaiionus caidi- tam prmsenlibus quam fuluris, in perpeluum. —
Ego Gerardus, De confirmalione privilegiorum.
halis (15).
Sanctse Marise in diaconus (Anno 1199. Lateraiii, April. 9).
Ego Gregorius, Aquiro
cardinalis (1G). [Epistolani hanc, seu polius Bullam, ex Chartula-
rio anliquo monasterii S.Beiiini diligenler exscrip-
Ego Gregorius, Sancti Georgii ad Velum Aureum tam in Chartophylacio nostro reposuit D. Ch. de
diaconus cardinalis (17). Wilte, cum ista notula. «II est ainsi conforme a
Nieolaus Sanclae Marisein Cosmedin dia- un ancien Chartulaire, lom. xxi, fol. 66, v.°
Ego , anno 1785. t Inlegra, de" verbo ad verbum,
conus cardinalis (18). logilur in libro xn Regeslorum Innoccnlii : ubi
Ego Gregorius, Saneti Angeli diaconus cardi- quopacto inserta repenatur iicscimus (25), cum
nalis (19).' P ad anntim pontificatus n, evidenter perlineat.
" Desideranlur apud Baluzium uoinina subscriben-
Ego Bobo, Sancti Thcodori diacomis cardina- lium cardinalium, (juae hic apponere operae pte-
lis (20). tium duximus, eo quoJ saepe , ad plenioreni hi-
slorise intelligentiam, chconologicamque faclorum
Ego Cencius, Sanctse Luciae in Orlhca diaconus seriem adstruendam, ex islius generis notiliis
cardinalis(2I). utilitas non parva emergat. BRIIQ.ibid. ]
Ego Hugo, Sancti Eustachii diaconus cardina- In eminenti sedis aposlolicse specula dispo-
lis (22). nente Domino constiluli, sicut imilari prsedecesso-
Ego Girardus, Sancti Nicolai in Caicere Tull. res,elc.
diaconus cardinalis (25). Ego Innocentius, catholicae Ecclesise episcopus.
DatumXaterani, per manum Rainaldi, domni Ego Octavianus (26), Hoslicnsis cl Vellelrcr.sis
papse nolarii, cancellarii vicem agentis, Non. Apri- episcopus.

(6) Vide Epislolam Libri noni cxLv,Tiot. rius ac procancellarius; postca ab Innocenlio PP. III
(7) Yide Epistolam Libri tertii xxxn, not. presbyler cardinalis SS. Joaniiis et Pauli, tilulo
(8) Yide Epistolam Libri quinli LXXIV, not. Pammacliii; demum, post lnnocentii obitum , Ro-
(9) Supplendum Equitii. Vide nolas ad Epistclain p manus renuntiatus pontifex, diclus est Honorius III.
appendicis hujus vn, not. (22) Vide Epistolam Libri quinti LXX,not.
(10) Yide Epislolam Libri quinti LXXIII. (25) Vide Epistolam libri noni ccxxn, not.
(11) YideEpistolam Libri quinti vi, not. (24) Joannes 111de Ipra (de quo eliam egimus ad
(12) Vide Epistolam Libri quinli LXXIH,not. Epistolam libri octavi XLV, not., t Laubiensis
(15) Yide Epislolam Libri lertii xv, not. * monachus, de consensu, imo de consilio Simouis
(14) Vide Epistolam Appendicis hujus vn, not. t (prsedecessoris sui) eleclus, a Desiderio, Morinensi
Vide Epislolam Libri quinli LXXXIII,
(15) Yide not. i episcopo, benedictionem percepit, die xi Julii an.
(16) Epistolam Libri octavi xxix, not. t 1187. Biennio post a Clemente PP. III bonorum
(17) YTideEpistolam Libri septimi LX,not. t oninium confirmatioiiem impetravit; a Coelostiiio
(18) Vide Epistolam Appendicis hujus vn, not. t 1198 (leg. 1197); ab Innocentio PP. IH codem
(19) Vide Epislolam Libri quinti xxix, not. e aiino, vel sequenli. > A7oti.Gall. Christ., tom. III,
(20) Vide Epislolam Appendicis hujus vm, not. col. 500. Confirmatio illa ab Innccentio PP. 111iin-
(21) Ceneius Sabellus, Romanus, teste Panvinio; petrata, eadem est procul dubio ac Epistola nostia.
ex canonico regulari Lateraneusi, vel, scribenre Joannes e sseculomigravil an. 1250.
Ciaconio, ex Canonico S. Mariae Majoris, a Ccele- (25) Hanc epistolam ,ex notis chronologicis libro
stino PP. III, in secunda, ex Pavinio vero in quarta, II restituimus ; esl nunc in libio citalo ordiue
cardinalium creatione, -reiiuntiatus est diaconus 58 bis. EDIT.PATR.
cardjnalis S. Lucisein Orpliea (sic enim legendum, (26) De cardinalibus liic subscriptis vide supra, ad
non, in Qrthea), al. in Sihce, et S. R. E. camera- EjsislolamAppendicis hujus n.
47 AD INNOCENTIIIII REGESTA 48
Ego Petrus, Portuensis et SanctseRufinae cpi- A cunque bona idem monastcrium iiipraeser.tiarum
scopus, juste et canonice possidet, aut in futurum conces-
Ego Pandulphus (27), sola Dei permissioneBasi- sione ponlificum, largitione reguhi vel principumf
iicseXII Aposlolorumpresbyler cardinalis. oblatione fidelium, seu aliisjustis modis, prsestanle
Ego Jordanus, SanctaePudentiansetiluli Pasloris Domino, poterit adip:sci, firma vobis veslrisqne
presbyler cardinalis. successoribus et illibata permaneant. In quibus haec
Ego Joannes, titulo Sancli Clemenlis cardinalis, propriis duximus cxpnmenda vocabulis:
Yiterbiensis et Tuscan. episcopus. Loeum ipsum In quo praefatum monasterium si-
Ego Guido(28), SanctaeMariseTranstyberimliluli tum est, cum vineis, terris et omnibus suis perti-
Calixli presbyter cardmalis. nentiis; grangiam quseest juxta abbatiam cum suis
Ego Ilugo, presbyter cardinalis Sancti Martini peitinentiis; grangiam 'de Essars cum pertinentiis
titulo Equilii. suis; giangiam de Fonlismo cum perlinentiis suis;
Ego Joannes, tituli Sancli Stephani in CosliO' grangiam de Uldunocum perthienliis suis; domum
Monte piesbyler eardinalis. de Canipo-Leniaecura peiiinentiis suis; grangiam
Ego Gratianus, Sanctorum Cosmaeet Damiani de Cheibonere cum peiiinenliis suis; grangiam de
•diaconuscardinalis. " Lescheriis cum
omnibuspeiiinentiis suis; cellarium
Ego Gerardus (29), Sancti Adriani^liaconuscar- de Clamecin cum perlinenliis suis; grangiam de
dinalis. Belloviderecum omnibus pertinentiis suis ; lerraset
Ego Gregorius, SanetaeMarisein Aquiro diaconus prata de Vaureta cum earum pertinenliis; grangiam
•cardinalis. de Cosath cum omnibuspfciiinentiissuis; grangiam
Ego Grcgorius, Sancti Georgii ad Yelum Aureum de Chalzcum omnibus suis pertinenliis; grangiam
fliaconuscardinalis. de Treclin cum molendino et omnibus aliis suis
figOBobo, Sancli Theodori diaconuscardinalis. perlinentiis; cellarium de Yallibus cum omnibus
Ego Cencius, SanctseLucise in Horthea diaconus suis peiiinentiis, et eellarium de Chablie cum om-
cardinalis. nibus perlinentiis suis. Sane laborum vestrorum
Datum Laterani, per manum Raynaldi, domini quos propriis manibus aut sumptibus coliiis tam dc
papsenotarii, vicemagentis cancellarii.v Idus Apri- terns cultis quam ineultis, sive de horlis et de vir-
lis, indiclione sccunda, Incarnationis Dominicae gultis el piscalionibus, seu de nulrimentis aninia-
anno 1198 (50),pontificalus vero DoniiniInnocenlii lium veslrorum, nullus a vobis decimas exigere vel
papaeIII anno secundo. r extorquere praesumat. Liceat quoqite vobis cleii-
XIX. . cos vel laicos liberos et absolutos e saeculofugieu-
Ad Heliam abbatemet fratres S. Marim de Regniaco. tes ad conversionemrecipere, el eos absquecontra-
— Privilcgiorumconfirmalio. dictione aliqua relinere. Prohibemus insuper ut
(Anno 1199. Laterani, Maii 5.; ntilli fratrum veslrorum posl factara in monaslerio
[Gall. Christ. Nov., xn, Instrum. 145.] vestro professionemfas sit absque abbalis sui Iie.ni-
INNOCENTICS episcopus, servus servorum Dei, di- tia de eodem loco discedere, diseedentemvero abs-
lectis filiisHELLEabbali monasterii S. Marisede Re- que communium litterarum cautiouenullus audeat
gniaco, ejusque fratribus tam prsesenlibus quam retinere. Quod si quis forte retinere praesumpseri!,
fuluris regularem vilam professis in pcrpetuum. licitum sit vobis.in ipsos monachos sive conversos
Religiosam vilam eligentibusapostolicum conve- regularem senlentiam promulgare. Illud districtius
nit adesse praesidium, ne forte cujuslibet temerita- inhibentes ne terras seu quodlibetbeneficiumeccle-
tis incursus, aut eos a proposito revocet, aut ro- si* veslrsecollatumlieeat alicui personaliler dari,
bur, quo'd absit! sacrseJ eligionisinfringat. Eapro- sive alio modo alienari absque consensutolius ca-
pter, dilecti in Domino filii, vestris justis postula- pituli, veLmajoris aut sanioris parlis ipsius. Si quse
tionibus clementer annuimus, el pracfatum mona- D vei0 donationesvel alienationesaliter quam diclum
sterium S. Mariaede Regniaco in quo divino estis cst facOefuerint, eas irritas esse censemus. Ad haec
obsequio mancipati, sub B. Petri et nostra prote-- cliam prohibemus ne aliquis monaehussive convjjr-
etionc suscipimus, et piaesentis scripfi piivilegio sus sub professione domus vestrse astrictus, sine
'ummunimus. Inprimis quidem statuontes ut ordo eonsensu et licentia abbatis ct majoris parlis el ca-
monaslicus qui secundum |Deum el beati Renedicti pituli vcslri pro aliquo fidejubeat, vel ab aliquo pe-
Regulam atque institulionem Cislerciensium fra cuniam mutuo accipiat ultra prelium capituli vestri
truni In eodem monasterio instilutus esse dignosci-• providentia conslilutum, uisl propter manifestam
tur, perpetuis ibidem temporibus inviolabilitercon J, domus vestrseulilitalem. Quod si facere pwesum-
servetur. Praiterea quascunque possessiones, quse^, pserit, non teneatur convcntus pro his aliquatenus

(27) De Pandulpho, qui ad Epistolam 11supra cita, (29) De Gerardo idem; sed vide Epistolam libri
tam subscriptus non reperilur, vide Epistoiam libri not.
quinti LXXXIII,
soni CXLV, not. (50) Sie in Apographo quod in "Chartophylacio
(28) De Guidone, idem. Sed vide Episioin- uw nostro reposuit D. Ch. de Wilte. Yerum, ex syn-
tertii xxvm, not. chronismis cerlo certius legendum est 1199.
49 SUPPLEMENTUM.— AN. 1199. 50
respondere. Licitum praeterea sit vobis in causis Alaborandura adjtiverint in illis diebus in quibus VJS
pvopriis sive civilem sive criniinalem contineaiit iaboratis et alii feriantur, eamdem senlentiam pro-
quaestionemfralrumvestrorumteslimoniisuti, ne pro tulerint, ipsam lanquam contra scdis apostolicse
defeclu teslium jus vestrum in aliquo valeal deper- iiidulla prolatam duxinras irrifandam , nec ullse
ire. Insuper auclorilate apostolica inhibemus, ne lltlerse firmilatem habeant quas tacito nomine Ci-
ullus episcopusvel alia qusclibelpersona ad syuodos slerciensis ordiniset conlra tenorem apostolicorum
vel convenlus forensesvos ire, vel judicio sseculari privilegiorum consliterit impctrari. Paci quoque ac-
de vestra propria sul stantia vel possessionibus ve- tranquillitati vestraepaterna inposterum sollicitudi-
stris subjacere compellal; nec ad domos vestias ne providcre volenlcs, auetoritale aposlolicaprohi-
causa ordines celebrandi, eausas tractandi, vel con- bemus, ne infra clausuras locorum seu gvangiarum
venlus publicos convocandi, venire prsesumat; nec veslrarum ullus rapinam seu furtuin committe-
~
regularem electioncm abbalis vestri impediat, aut re, ignem apponere, sanguinem fnndere, homi-
de insliluendo vel removendo eo qui pro tempore nem temere capere vol inlerficcre, seu violenliam
fuerit, contra staluta Cisterciensisordinis se aliqua- audeal exercere. Prseterea omnes libertales et im-
lenus intromiltat. Si vero cpiscopusin cujus paro- inunitates a prsedecessoribusnoslris Romanis pon-
ehia domus veslra fundala est, cum humililate ac lificibus ordini veslro concossas, necnon libertates-
devolione qua convenit requisitns substitutum ab- et exeinptiones saecularium cxaclionum a regibus
batein benedicere,et alia qusead officiumepiscopale et principibus vel aliis fidelibus rationaliJiter vo-
pertinenl, vobisconferre renuerit, licitum sit eidcm bis inJultas, attcloritate aposlolica confirmamus,
abbati, si lamen sacerdos fuerit, proprios novilios et prsesentisscripfi pri\ilegio communimus.
benedicere, et alia qusead officiumsuum pertinent Diicernimus ergo [ut nulli onmino hominura li-
cxcrcere, et vobis omnia ab alio episcopopercipere ceat praefatum monasterium temere perturbare
quae a vestro fuerint indebite denegata. Illud adji- aul ejus possessiones auferre, vel ablalas reline"
centes ut in recipiendis professionibusquaea bene- re, minuere, seu quibuslibet vexationibus fali-
dictis vel benedicendisabbalibus cxhibenlur, easint gare; sed omnia integra conservenlur, eorum pro
episcopi forma el expressionc conlenti, quaeab ori- quorum gubernatione ac sustenlatione concessa
^ine ordinis noscitur instituta, ut scilicet abbales sunt usibus omnimodis profutura, salva sedis
ipsi salvo ordine suo profiteri debeant, el conlra apostolicse auctoritatc. Si qua igitur in fulurum
slatufa ordinis sui nullam professionem facere com- ecclesiastica saecularisvepersona hanc noslraecon-
rcllanlur. Pro consecrationibus vero altarium vel Q stitutionis paginam sciens contra eara temereve-
ecclesiarum, sive pro oleo sancto, vel quolibet ec- nire tentaverit, secundo tertiove coramonita, nisl
clesiastico sacrameuto, nullus a vobis aut sub ob- reatum suum congrua satisfaclione correxerit,
tentu consuetudinis, vel alio modo, quidquam au- potestalis, honorisque sui dignitate careat, ream-
deal exlorquere; sed haecomnia gratis vobis epi- que se divino judicio exislere de perpetrata ini-
scopas dicecesaiiusimpeudat. Alioquin liceat vobis quilate cognoscat, et a saciatissimo corpore, ac
quemcunque voluerilis adire antistilem grafiam et sanguine Dei ct Domini Redemptoris nostri Jesu,
communionemaposlolicsesedis habentem, qui no- Christi aliena fial, atque in exlremo examine divi—
stra fretus auctoritate vobis quod postulalur im- nae ullioni subjaceai. Cunctis autem eidem loco-
pendat. Quod si sedes dicecesani episcopi forte va- sua jura servantibus sit pax Domini nostri Jesu
caverit, interim omnia ecclesiaslica sacramenta a Christi, quatenus et hic fructum bonaeactionis per-
vicinis episcopis accipere libere et absque contra- cipiant, et apud dislrictum judicem prsemia seternse
dictione possilis, sic lamen ut ex hoc nullum pr.se- pacis inveniant. Amen,amen, amen.
judicium Inposterum propriis episcopis generetur. Ego Innocentius catholic* Ecclesiseepiscopus..
Quia verointerdum propriorum episcoporumcopiam Ego Oclavianus Osliensis et Yellclreiisisepisco-
non habelis, si quem episcopum Romanoesedis, ut D pus.
diximus, gratiam alque communioiiem apostolieae Ego Petrus Portuensis et S. Rufinse episcopus.
sedis habenlem, el de quoplenam notitiam habca- Ego Joannes Albanensis episc.
lis, per vos transire contigerit,_ab eo benedictiones Ego Pandulfus presbyler cardiiialis Basilicaexu
vasorum et veslium, consecraliones altarium, ordi- Aposlolorum.
naliones monacborum, auctorilate apostolicae sedis Ego Petrus tituii S; Ceciliae presbyter cardi-
recipere valealis. Porro si episcopi, vel alii ecclc- nalis.
siarum reclores, in monasterium vcstrum, vel pcr- Ego Jordanus presbyler cardinalis SanctaePuden-^
sonas iuibi constitutas, suspensionis, excommuni- lianseet Pastoris.
cationis, vel inlerdicli scnlentiam promulgaverint, Ego Guido S. MariaeTranslybeiini tituli CallixlL
sive eliam iu mercenarios veslros, pro eo quod de- presbyler cardinalis.
cimas non sohitis sive aliqua occasioneeorum quse Ego Hugo presbyler cardinalis S. Martini li •
ab apostolica benignitate vobis indulta sunt, seu tuli
bcnefaclores veslros pro eo quod aliqua vobis be- EgoJoannes tiluli S. "Sfephani in Celtomonfi'
nelicia vel obscquiaex charilate prsestilerint, vel ad presbyter cardinalis.
M AD 1NN0CENTII III REGESTA 32
Ego Cintbius tituli S. Laurenlii in Lucina pre- A juste ac pacifice possidetis, et in authenlico facto
sbyter cardinalis. cxinde plenius continelur, vobis, et, per vos, Ec-
Ego Goffredustituli Sanctae Praxedis presbyler clcsise vestrae, uuctoritale apostolica confirmamus,
cardinalis. et praesenlis scripti patrocinio communimus. De-
Ego Bernardus S. Petri ad Vincuia presbyter car- cernimus crgo, ut nulli omninohominum liceat
dinalis tit. S. Eudoxise. lianc paginam nostra?confirmalionis infringere, vel
Ego Joannes tituli S. Priscse presbyter carc'. ei ausu temerario conlraire. Si quis antem hoc at-
Ego Girardus tituli S. Marcelli presbyter car- tentare praesumpserit, indignationem omnipotentis
dinalis. Dei et bealorum Petri et Pauli aposlolorumcjus, se
Ego Gratianus SS. Cosmseet Damiani diaconus noverit iiicursurum.
cardinalis, Datum Laterani, Idibus Maii, pontificatus nostri
Ego Girardus S. Adriani diaconus cardinalis. anno secundo.
Ego Gregorius S. MDiisein Aquino diacouus car- XXI.
dinalis. Ad abbalem (52), et conventummonaslerii Aitimon-
Ego Gregorius S. Georgii ad Yelum Aureiim dia- tensis.-—Capellmde Granlreingpossessionemipsi&
conus cardinalis. B confirmal.
Ego Nicolaus S. Mariae in Cosmedin diaconus (Anno 1199. Laterani, Jun. 5.)
cardinalis. [Ex chartulario monaslerii Allimontensis.
BBEQBICW ibid.]
Ego Gregorius S. Angeli diaconus cardinalis.
Ego Bobo Sancli Theodori diaconus cardinalis. Juslis petentlum desideriis dignum cst ncs faci^-
Ego Cencius S. Luciae in Oukea diaconus car- lem proebereassensiimTel vota, quaea ralioi.is tra*-
dinalis, mite non discordant, cffectu prosequentecomplere,
Ego Htigo S. Eustachii diaconuscardinalis. Eapropter, dilecti in Domino filii, vestris justis
Dalum Lalerani, per manum Rainaldi domni papae postulationibus grato concurrentes assensu, capel-
nolarii cancellarii genlis [forte Yeronaede- lam de Granlreing (55), sicut jusle acpac<ficepossi-
genlis] ni Nonas Maii, indictione n, Inearnationis detis, vohis et per-vos Ecclesisevestrae aucioritale
Duminieseanno H99, pontificalus vero domni In- apostolica conflrmanius, et pracsentisscripti patro-
nocenlii papaeIII anno secundo. cinio communimus. Nulli ergo omnino hominuiii
XX. liceat hanc paginam noslrne conlirmationis infrin-
Ad abbalem (51) et convenlumS.Germani dePratis. _ gere, vel ei ausu temerario contraire. Si quis autenr
— Confirmateis possessiones,quas nobilismulier lioc altempfare praesumpserif,indignationem om-
Philippa, eorummonasterioconcesseral. nipotenlis Dei cl beatorum Petri et Pauli aposlolo-
CAnno1199. Laleiani, Maii 15.) rum ejus se novevit incursurum.
[Bullam hanc edimus ox a
Apographo nobis ipsis Datum Laterani, Nonas Junii, pontificatus noslri
diligonter exsciipto, ad lidem autographi in ar-
chivis monasterii S. GevmanidePialis assevvali, anno secundo.
quod nobiscum comnninicavit D. Poirier. Huic- XXII.
aulographo appendet sigillum seu bulla Pon
tilicis, opiimeconsorvata, ex lilo bombycino ru- Ad Joannem (5i), abbatem S. GenovefmParisiensis.
bro etlutaceo. BRLQ.ibid.].\ Conredit ei usum milrw.
INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, di- (Anno 1199. Lalerani, Jun. 10.)
leclis liliis abbali et conventui Sancti Germani [Ex Apographo, quod ad fldem Autographi, in Ar-
de Pratis salutem et apostolicambenedictionem. cliivis abbatiae S. Genovefaeasservati, diligenier
exscriptum, nobiscum communicavit D. afibas
Cuma nobis petiturquodjusium est ethonestum, Mongez, Regiae Insciiplionum huinaniorumque
tam vigor sequitalis, quara ordo exigit ralionis, ut Lilterarum AcademiaeSocius. BRE^.ibid.]
id per solliciludinem officiinostri ad debilum per- INNOCENTIUS cpiscopus, servus scrvorum Dei, di-
ducatur effectum.Eapropler, dilecti in Dominolilii, D lecto filio,JOANNI, ahbali SanctaeGenovefseParisien-
veslris juslis postulalionibusinclinaii,posscssiones, sis, salutem ei apostoficambenedietionem.
quas nobilis mulier, Philippa nomine, monasterio Illa spccialis praerogativa ditectionis.et gratia;,
vestro provida deliberationc concessil, sicut eas qtiam ad Ecclesiam libi eonimissam, et peisonam
(51) Vide Epistolam Appondicishujns m, nol. Num idcm ac Reneh? Ccrte, jus in EcclesiisReng
(52) DeAbbalibusMonasteiiiAltimoiilensis, circa ol Chiwcneisolim a Capitulo AqtiisgranensiFratri-
hiec in quibus versamur tempora, pauca hsec apud hus Altimontensibus traditum fuerat. Yide apud
autores NovaeGalliaeChristianse, tom. 1U, col. 117. Mirmum, toni. I, pag. 544, cap. LVII.Ecclesiaeau-
t xviu. Robetius an. 1185 contulit EcclosiaeNi- tera illae Capilulo Aquisgvanensiconcesssefuevant,
€ nivensi omnc jus quod hahebat in Paiochia de a Burcbavdo Camevacensi Episcopo anno 1122.
f Xaintes, occurrit el anno sequenlL Vide ibid. pag. 525, ubi lisec aunotavit J. F. Fop-
t xix. Radulphus, an. 1202et 1209. Recensilus pcns : « Rench et Chivenis, al. Kuivei, sunl vici
t etiam anno 1212, ctc. » ; < IJannoirie, quorum Altaria seu praedia Cajionici
(55) Al. Grandi-Retiiensi, titi annotalum est in « B. MariaeAquisgranensis MonachisAltimontensi-
«
Apographo. Le village de Grautveiug, Grandi- « bus, prope MalbodiseHannoiiiae oppidum. con-
< Renium, est situe a deux lieues el demicde Mau- « oesseiunt. »
.' beuge, sur le cbemin meiianl a Bincli, rians le (54) Vide Epistolamlibri tcrtii XLV,not.
« Brabant Autrichien. >
t>5 SUPPLEMENTUM.— AN. 1199. 51
tuam habv.imus,dum in minori cramus olficio con- K.lectis filiis Leprosis S. Lazari Meldensis, salulem
-siituti, ef incessanter hsbemus, nos admonet et et aposloliearabeuediclionem.
iiorlalur, ul houori el cosomodisluis solliciliusin-
lendere debeamus, et ea facere, quseipsius Ecclesise . . . Prsebendam quam habelis in ccclesia
tuamque pariler utililatem respiciant et profeclum. Saneli Stephani Meldensis cum per-linenliissuis,
Cum igitur operis exhibitio probatio dilectionis exi- sicut eam jusle et raiionabiliter possidetis. . . .
slat, in signum gratiae,quam olim in nostris oculis auclorilate aposlolica confirmamus, elc. . . .
invenisti, devotionemtuam oriiamenlo milrae, usu- Datum Laterani, xv Kalend. Seplembris, ponti-
que ipsius, ad honorem Eeclesuetuse, duximus per- ficatusnostri anno secundo.
sonaliter decorandam; in proposito et voluntate XXV.
gerentes, ul niajora pro te in postcrum, volente Ad universosChrisli fideles in Saxonia el Weslpha-
Domino, faciamtts. Tu ergo, sicut vir providus et lia constiiutos— Ut pro fide Chrhtiana virilller
iionestus, sic ea revcrenter utaris ut nullus in te accinganlur.
notari possit abusus. (Anno H99. Laterani, Octob. 5.)
Dalum Lalerani, quario Idus Junii, ponlificatus [LILEJEGREN, Diptom. Snecanum, 1, 113.)
aostri anno secundo. INNOCENTICS episcopus universis Clnisli fidc-
Sigillum. libus in Saxonia, el Westphalia conslilutis,salu-
XXIII. tem, elc.
Sicot ecclesiasticseIcclioniscensura compellinon
Ad decanum el capilulum Sanctm Mariw el Sanrti
TheobaldiMelensis.'—Recipiunlursub proleclione palitur ad credendum invitos, sic spontc credcnti-
beali Peiri, el confirmalur eis specialiter ecclesia bus apostolica sedes, quse mater cst oninium genc-
Sanclw Crucisvnecnon capella S. Ferrucii. ralis, munimen suse proleclionis indulgef, et fideles
(Anno 1199. Laterani, Jul. 3iJ.) ad defensionem eorum salubribus monitis exhorta-
[Ex ArchivioEcclesiaeCollegialisS. Theobaldi tur, ne si nuper'conversis negafurn fuerit defensio-
Metensis. BREQUIGKY ibid.] nis auxilium, vel in primos reveiianlur errorcs, vel
INNOCENTIUS, episcopus, servus servorum Dei, di- eos saltem pceniteat credidisse. Accepimus enim
iectis filiisdecano et capitulo SanctaeMariaeet San- quod cum bonaememoriaeM. cpiscopusLivoniensis
cti Theobaldi Metensis, salutem et apostolicam be- fuisset pvovinciamLivonieusemingressus in vevbo
nediclionera. Domini Iaxans prsedicalionissuserclla incapluram,
Sacrosancta Romana Ecclesia devotos et hiimi- C inter populos barbaros, qui Iionorem Deo debilum
ies filios ex assuetae pietatis officio propensius animalibus brulis, aiboribus frondosis, aquis limpi-
diligere eonsuevit, et, ne pravornm hominum dis, virenlibus herbis et spivitibus immundis im--
molestiis agitentur, tanquam pia mater, snsepro- pendunt, usque adeo, Dominoeoncedente, pvofecit,
tectionis munimine confoveie. Eapropter, dilecti ut multos a suis erroribus revocalos ad agnUionenj
in Dominofilii, vestris justis poslulationibus,grato perduceret verilalis, el sacris baplismalis unda rec
concurrentes assensu, Ecclesiam et personas ve- natos doctrinis salularibus informaret, Verura ini-
stras, cum omnibus bonis quse inpraesfliiliarimira- micus homo, qui lanquam leo rugiens circujl quaj-
tionabiiiter possidetis, aut in futuruni justis modis, rens quem devoret, invidens conyersioni eorum
prsestanteDomino,poteritis adipisci, sub beati Pe- pariter et saluli, perseeutionein paganorum adja-
tri et noslra protectione suscipimus. Specialiter ccnlium in eos iniquis suggeslionibus excitavit,
aulem ecclesiamSanctse Crucis, et capellam Sancli cupientium eos delere de terra el de pai tibus illis,,
Ferrucii,-cum omnibus perlinentiis suis, sicut eas Chrisliani nominis memoiiam abolere, Ne igitur,
jusle ac pacificepossidetis, vobis, et per vos Eccle- noslrae negtigcnlisevaleat imputari, si hi qui jam,
siaevestrse, auctoritale apostolica conflrmamus, et crcdiderunl retro c.oganlur abire, nec praesumant
prsesentis scripti patrocinio communimus. NuIIi D aliqui fidom noslram recipere si iii qui jam rece -
ergo omnino hominum licitum sit hanc noslraepa- pe:unt a pagaiiorum.Ineursibus. remanscrintinde-
ginam protectionis ct confirmationis infringere, fensi, universitatem vcstram nionemus.et exhorta-
vel ei ausu temerario conlraire. Si quis aulem lioc mur attenlius, in remissionem vohis peccaminum
attemptare prajsumpseril, iiidignalionein emnipo- injttngentes, quatenus nisi pagani circa Livoniei^-
tcnlis Dei et beatorum Pelri el Patili aposlolovum sem Ecclesiam conslituti cuin christianis (reugas
ejus se noverit incurstiruni. inire voluerint, et initas observaverint, ad defen-
Datum Lalerani, III Kalendas Augusti, pontifica- sionem Christianorum qui,sunt in partibus illis po-
tus nosfri anno secundo. tenter et viriliter in noinine Dei exercituum assur-
XXIV. galis. Nos autem omnibiis de parlibus vestris qui,
auctoii-
Lcprosis S. Lazari Meldensis nnam praibeiidamin sanclorum limina vovcrunt, prsesentium
ecclesiaS. Slephani Meldensisconfirmal, tale ooncedimusut in voli commutalionc emissi, aJ_
(Anno 1199. Lateranf, Aug. 18.) defensioucm Livoniensis ecclesiae ad jiarfes illas
[DUPLESSIS, Hist. de Meaux, II, 84.) pro revcrentia nominisChrisliani procedanl. Omn,cs
INJIOCEKTIUS episcopus, seivus servorum Dei, di- qui ad defeudendamLivouiensemecclesiamci Chri--
K5 AD LXNGCENTII IU REGESTA '56
slianos in ilris partibus constitutos divinozciosuc- A post obitum prcedecessoristui Stephani, bonseme-
censi duxerinl transeundum, sub beati Pctri et no- uiovhe Pavisiensis episcopi, inclylse recordalionis
slra protectionesuscipimus, et eis apostolicipatro- Lodo\vlcus, quondam rex Francorum , in terris
cinii beneficiumynpertfmur^ cJHSdemcpiscopalus fecit, de cseterofieri prohi-
Dalum Laterani, m Nonas Octobris. benms , et ab aliquo exigi proliibenws, sed, sicut
XXVI. ab eodem rege proedecessorituo-, bonoememorise
Ad Odonem (55), Parisiensem episcopum, ejusque Thcobaldo, Parisicnsi episcopo, ejusquc successo-
successores.—De confirmationebonprumet prhii- ribus in perpeluum, condonala est, el scriplo fir-
legiorum. mata, per proesetuisscripti paginam confiimamus.
(Anno 1199. Laterani, Nov. 11.1 Prseterea, pactum el convemionesinter prsedcces-
[E\ Cliaiiulario-EniseopiParisiensis, ms. in Biblio- sorem tuuni Stephainim, quondam praedictaeec-
theca Regia, n. 5185, pag. 67. BREQUIGNY ibid.] clesioe episcopum, el supradictum Lodowicum,
Quanto nobifs et gloriosa Parisiensis Ecclesia tegem Francorum bonaememoriae, faclas de loco
pro sede regis Fvancorum cxistit famosior, el in in suburbioParisiensi sito, quiCampellusnominalur,
amore et reverentia beati Petri et sanctseRomanse tibi nihilominus confinnamus; ilavidelicet, utterlia
Ecclesise,venerabilis fialerOdo episcope, manife- " parstoliusredditusfossalisilliusterrae, siveincensu,
stis aigumeiitis exstas devotior, tanto propensius, sive in emptionibus, venditionibus, quseslibus, aut
iu iis quse ad utriusque decus et emolunientum aliia quibuscunque modis inde processerit, tibi et
speclare noscuntur, oplata suffragia impertimur. successoribus tuis absque diminutione aliqua per-
Ideoque, venerabilis'fvaterin Christo Odocpiscope, sohatur, duaevero reliquseparles regali fisco red-
rationabilibus postulationibus luis gra,tumpraeben- denlur. Quicunquevero fuerit praepositusregis su-
les nssensum, quoecumqueParisiensis Ecclesia in per hoc, fidelitatem libi tuisque sueeessoribusfa-
praesentijusle et caiionice possidet, aul in futurum ciat, et tuus regi et hoeredibussuis, et unus sine
concessionePontificum, liberalitate rcgum, largi- alio de terra niliil suscipial vel disponal. Slalui-
tione principum, oblatione fidelium,seu aliis juslis mus ctiam, ut si aliquis Parisiensis ecclesiaecano-
modis, Deo propitio, poterit adipisci, tibi luisque nieusad episcopatus ftierit honorem promotus, ip-
suCsCessorib.us^ et per vos Parisiensi Ecclesise, ad sius praebenda ad Parisiensem ecclesiam libere
cxemplarprsedecessorumnostrorum felicis iiiemb- revertatur. Aucloritate quoque apostoJica inlerdi^
i;ise,Innocentii, Lucii, Eugenii, Alexandri, Clemen- cimus., ut suppelleclilemdecedeutis episcopi Pa-
tis et Coelestini, Romano.rumpontificum, aposto- s, risiensis nullus omnino deripiat, sed ad opus ec-
lici inuniminis pjivilegio communimus : in quibus clcsiseet successoris sui illibala permaneat, sicut
hsee propriis duximus exprimenda voeabtilis. a supradicto Lodowico, illustri quondam Franco-
Ecclesiam seilicel Sanoti Marcelli; ecclesiam rum rege, concessuin.cst, et scripto suo firmaluni.
Sancti Clodoaldi, cum Villa et omnibus appendi- Deceruimus ergo ut littlli omnino honiinum li-
liis suis ; ecdesiam Sancti Germani Aulissiodoveu- ceat, le vel successores luos super hac nostra con--
sis ; ecclesiam Sancli Eligii; ecclesjam quoque de (irmationetemere perturbare, vel possessiones ec-
Campellis,. cum prsebendiset tribus Parochiis, id clesise Parisiensis auferre, vei ablatas retinere,,
cst de Sancto Medericu, deCapella et de Kerris, miuuere, seuquibuslibet vcxaiionibus fatigare ; sed
cidem ecclesiaepertinenlibus, salvo nimirum censu omnia inlegra conserventur, eorum, pro quorum
duorum solidorum monetseillius terroe, quse in gubernaiione ac sustenlalione concessa sunt, usi-
paiiibus illis expenditur, Senonensi eccl.esisean- bus omnimodis profulura, salva in omnibus sedis
nualiter persoivendo, quse videlicet supradictaeec- aposlolicaeauctoritale. Si qua igitur in futurum
clesiaead jus et proprietatem Parisiensis ecclesiae, ccclesiastica, sa?.cularis\e persona, hanc nosirse-
et ipsius Episcopi.perlinere noscuntur ; jus etiam constitulionis pagiuam sciens, contra eam venire
Episcopalein subscriptis Abbaliis et earum Paro- D lemplaveiit, secundo, tertiove commonila, nisi
chijs, scu Parochianis omnibus ; videlicet, in ab- reatuni suum congrua satisfactione correxeril. po-
batia Latiniacensl, in abbatia Fossatensi, in abba- lcslatis honorisque sui dignitate carcat, reamque
tia Sancti Maglorii, in abbatia Sancti Victoris, in se divino judicio de perpelrata iniquilate cogno-
abbatia Vallis Sanctaj M^arise , in abbalia de Saru- scat, et a sacratissimo corpore et sanguine Dei, ct
oia, in abbatia Herivallis, in abbatia Hermeriarum, DominiRedemptoris liosivi Jesu Christi, alienaliat,
in abbaiia Monlis Estivi, in abbatia Sanctimonia- alque in exlremoexaininedisirictaeultionisubjaceai;
littm dc Montc-Maiiyrum, in abbatia de Edera, in cunclis autem eidem loco et Ecclesiaesua jura ser-
abbalia de Kala, in abbatia de Gif, in abbalia Ca- vantibus sit pax Domini noslri Jesu Christi, qua-
nonicorum regularium de Livriaeo, et in abbalia tenus el hic fruclum bpnse aclionis percipiant, tt
Vallisprofundsev et in ecclesia insuper Argenteolii. apud districtum Judicem pisemia seternsepacis in-
Paei (iuoque et tranquillitati Parisiensis ecclesise \enir.nt. Amen.
providere \olentes, exactionemct talliam, quam, Dalum Laterani, per manum Raynaldi, Ache-

(55) Yide adepistolam libri tertii,x, noj.


S7 _ SUPPLEMENTUM.— AN. 1200. ««
runlini archiepiscopi, canceilarii vieem agentis, A J apostolicse scdis indulgentiis abutentes, iu eis pree-
IU Idus Novembris, indictibne secuuda, Incarna- sumitis di\ina officia
tionis Dominic33anno 1199, ponlificalus vero Do- pendilis ecclesiastica sacramenta. celebrare, et interdiclis im-
Qtiia vero sicut
mini lanocentii papseIII anno secundo. vestris vos nolunius privilegiis defiattdari, sic Ec-
XXVH. clesiae Remensis quaamagnum locum obtinet in ec-
Ad abbalem(56), et conveniumSancti MaximiniMi- clesia Gallieana, etaliaium per vos Isedi nolumus
ciacensis. — Confirmalur eis possessio ecclesiw lationem, discretioni vestraemandamus ct dislricte
Sanclm Marim de Burgo. prsec.pimus, quatenus in lerris praediclis et in aliis
(Anno 1199. Laleraiii, Dec. 50.) quandiu subjeetaefuerint inlerdiclo, nihil amplius
[Ex Ciiartulario monasterii S. Maximini Miciacen-
sis , f°. 22, v". ch. 85. In Apographo legilur an- prsesumatis quam quod vobis cst privilegiis vel in-
notatio lisec gallice scripta. « Cette bulle. qui duigenliis EcclesioeRemensis concessum.
coiiflrmea 1'Abbayede Saint-Mestnin le Prieure Daluni Laleiani, xn Kalendas Februavii, pontifi-
deWoirc-Dame du Bourg, doit etre du Pape In- cafus nostri anno leiiio.
nocent III, et du 29 Decembve1199. Car ce
Prieure fut fonde envivon l'an 1060, et dcpuis XXIX.
ce temps jusqu'a 1'aii 1270 que fut ecril le Car- , Ad JV,..— Ut sentcntiaminterdicli adversus Pilip-
tulaire de celte Maison, par les soins de 1'Abbe B ' pum, regem Franeiw, lalam, inviolabiliter obser-
Adam, n'y il a eu que le Pape Innoeenl III qui vari jacial.
se soit trouve a Rome l'an 2 de son Pontificat',
ce qui se verifie par 1'Histoire des Papes. > (Annoll99. Laterani, Mart. 11.)
BREQUIGNY ibid. ] Quanto charissimum in Christo filium nostrum,
Jtistis petentium uesidcriis dignum est talem Philippum, rogem Francorum illustrem, etc. Esc-
inler RegeslaInnocenlii. VidePatr. lom. CCXIY,
prsebere conseiisum, et vota _ quse a rationis tra- slat
mite non discordant, effectu prosequente com- col. 1014.
plere. Eapropler, dilecli in Domino iilii, vestris xxx.
juslis poslulalionibus annuentes, Ecclesiam beatse Ad capitulumLingonense.—-De provisoria sustenta-
Marisede Burgo Monachorum, cum omnibus per- latione episcopi Lmgonensis episcopatum jesi-
gmm.is.
finentiis suis, sicut ea juste et pacifice possidetis,
(Anno 1200. Laterani, Mart. 14.)
vobis et ccclesise veslrse atictoriiate Apostolica
[Ex instrumenlis in Gallia Christiana nova relatis-
confirmamus, et praesenlis scripti patrocinio com- lom. 1Y, col. 195, ch. LXXXVl.]
muiiimus. Nulli evgo omniuo hominum Jiceat hanc INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, di-
paginam nostv.e conftrmalionis infringere, vel ei „ lect>sfiliis, capitulo Lingonensi, salutem el apos,to-
ausu temerario contraire. Si quis autem hoc al- licam benedictionem.
leniplare praesumpseril, indignaiioneni omnipo- Cum venerabilis f.ater noster, quondam episco-
tentis Dei, et beatorum Petri et Pauli apostolorumi pns vester (57), episcopatum ipsum in manibus no-
ejus se noverit incursurum. stris resignavil, et nos ei pro suslentatione sua dc
Datum Laterani, III Kalendas Januarii, ponti- quibusdam ipsius Ecclesiaepossessionibus fecerimus
^ficalus nostri anno secundo. / provideri; sic ejusdem Ecclesiaevolumus prsecavcre
XXYIIL jacturis, qttod super his, quoe ad provisionem ot
— mandalum noslrum facta esse noscunlur, sustineie
Ad fratres liospiiatisHierosidymilani. In terris ab
Ecdesia interdietis celebrare amplius non prm- nequeal futuris temporibus isesionem. Inde est quod,
sumant. volcntes vobis et Ecclesioeveslraeprovidei-esollici-
(Anno 1200, Laterani, Jan. 21.) , tudine diligenli, auclorilale prsesentium districiius
JVARIN, Archiv. de Reims,II, 455 Cart. G. du chap., inhibemus, ne praediclusepiscopus de omnibus illis,
foi, S8.) quaepro sustentatione sua sibi a nobis fuerunt as-
ISNOCENTIDS episcophs, servus servorum Dci.dile- signata, infeodare aliqua, seu alienare, vel aliomodo
tis filiismagistro [ef] fralribus Jerosolymitani liospi-- D distrahere, aut suli tributo ponere alicujus, qualibet
talis, salulem et aposlolicam benediclionem. temeritate praesumat. Quod si forte facere conlia
Cum ad universos viros ecclesiaslicos aciem no- prohibitionem noslram lenlaverit, faclumcjus ini-
strse considerationis exlendere debeamus, dileclis3 tum decernimus et inane.
filiis nostris Remensis Ecclesisecanonicis tanto spe- Dalum Lalerani, n Idus Martii, ponlificalus no-
cialius volumus et deberaus adesse, quanto devo- slri anno m.
tius clericalem honestalem observant, et luenfurr XXXI.
liberius ecclcsiasticam libeiiatem. Ex parte siqui- Ad R. (38) abbatemet convenlum S. Michaclis. —
dem PiemensisEcclesiseproposilum noveritis coiamn Confirmal eis quasdam possessiones.
nobis, quod cum terras nobilium virorum N. dee , (Anno 1200. Laterani, Mart. 26.)
Rumiuiaco et R. de Roseto subjicit interdiclo, voss [Ex Apographo,quod ad fidem Autographi, in Ar-
(56) Quis fuerit tunclcmporisMiciacensis Abbas, i, 1198. Mox sed non nisi ab anno 12069 inenlio lia-
pro certo slatuere non possumus. In nova Galliaa betur de Humbaldo, itoque ad annum saltem 1212.
Ghris'iana, Tom. vm, col. 1534, Lancelinus, al.'.. t> (57)Eratis, verisimiliter, Garnerius deRochejorl,
Jancelinus, at., etiam Laurenlius, memoratur c\t de quo •'de Gall. Chrisl.-,tom. IV, col. 591.
instrumentis ^jan. 1185 usque adhuc ad anmuul (38) De hoc S. Michaelis Yndunensis djceccscos
S9 AD INNOCENTHIII REGESTA 00
chhis Abbaliaemonasleiii S. Michaelisasservali , A Inter quos bealaemcmoriseCunegundis,Romano-
fasco B. 7. diligenter exscvipsit D. Michel Cai- rum impcratrix Augusla,quaedegensolim iu mundo
I»z, S. Agorici, Vivdunpnsisdiooceseos,Subpvior. magnis meritis praepoUebat,nunc vivens in coelo
Vide ad calcem Bullse.BREQUIGNY ibid.]
niiillis coruscal miraculis, ut ejus sanctitas cerlis
INSOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei,
dilectis filiis, R. abbati, ct conventui sancti Mi- indiciis comprobetur, etc.
Sane cum ad audienliam bonae memoriae Coele-
chaelis, salulem et aposlollcam benedieiionem.
desideriis est nos facilem slini papa?, prsedccessoris mei, merita ct mira-
Justispetentitim dignum
cula prsefalseimperalricis, vobis rcfcrentibus, pcive-
prsebeie consensum, et vola quse a rationis tra-
mite non discordant effeclu proscquente complere. nissonf, ut ipse de illis nolitiam coneiperel ceilio-
eorum venerabilibus fratribus
Eapropter, dilecti in Domino filii, vestris justis po- rem, inquisitionem Eistelensi bonoemenioriae
stulalionibus grato concurrenles assensu, villatn nostvis Atigustensi et et
de Condeio, cttm ecclesia, et decimis, el altari, Wiiizburgensi episcopis,et dilectisfiliisEboracensi,
abbatibus per
quse ev dono Petri, et Odonis bonse niemorise, Lancheimensi, et Hailsbrunensi (59)
conimisit: posl cujus obilum us-
quondam episcoporum Tullensium possidelis; ct apo^stolicascripta et mi-
Iiospitale Sancti Dionysiiin Barro, cum ecclesia et que adeo manifestari cceperunt multiplicari
nppenditiis suis; simililer alodium de Gemellicurte racula, clc, ipsam beatam virginem Cunegundem
ot de Tioium, quod a duobus fralribus, Ponlio, et catalagosanctorum ascripsimus, ejusque memoriam
Hu^one, militibus, laudc et assensu hsercdumsuo- inler sanetos decrevimtis celebrandam. Quapro-
rum coemislis; et quindecim libras, Pruviniensis pter, etc.
Datum Laterani in Nonas Aprilis, ponlificatus
nionetoe,qiiasllenricus comcs quondam Barrensis,
vobis concessit in \illa Barro annualim percipien- noslii anno tciiio.
das, el ca quoe inproeseiiiiarumjnste ct ranonice XXXIII.
possidetis, aut in futurum juslis modis, Domino Ad plebanoscl universumclerum Gaslellanensisepi-
largienle, poterilis adipisci, sub protectione beali scopalus. — Ul nomen Joannis palriarchm Gra-
Petri ef noslra suscipimus, et proeseiilisscripli te- densis nomini ducis Venetiarum in benedictione'
slimonio seu patrocinio communimus. Nulli ergo cerei juxta anliquam consueiudinemac dignila'em
omnino hominum liceat hanc paginam nostrse pro- Gradensispaliiarchw, prmferalur.
teciionis inftingere, vel ei ausu lemerario coufraire. (Anno 1200. Laterani, April. 21.)
Si quis aulem hoc attentare praesumpseril, indi- [UcnELLi,llalia sacra, Y. 1135.]
giiationemonuiipoieniis Dei, et bealorum Petri ct r
KNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, di-
Pauli aposloloium ejus, se noveril incursurum. Icct's filiis plebanis, et universo clcro Caslellanen-
Dalum Laterani, vn Kalendas Aprilis ,. pouli- sis
episcopalus, salutcm ct apostolicam benedL-
ficalus noslri anno letiio. ctionem.
Je, soussigni, Sous-Prieur de VAbbayede S. Airy Ad conquisitionem venerabilis fiatvis nostri pa-
de Verdun, cerlifiequcj'ai fail la prisente copie sur
1'oiiginal meme, et qu'elte lui esl entierement con- triarcha: Gradcn., qui sequerebatur inhoc a vestro
forme. Fait en VAbbayede Sainl-Michel, deSaini- cpiscopo pvoegiavavi,quod conlra consuetudinem
Mihiel,le 10 avril 1788. Signe D. MichelCOLLOZ. antiquam, quam etiam ipse hactenus observaverat,
Voriginul est icril sur un parchemin qui a liuil nonien palriarchse nolebal in benediclione cerei no-
pouces cinq lignes de largeur, sur six poucesune mini
ligne de hauleur, non compris le replis, qui porle onze ducis prseferre, sibi recolimus aposlolicas lit-
tignes; il est muni d'un sceau de plomb ordinaire, leras deslinasse, ul matris suse Gradensis Ecclosia. 1,
attachi et suspendu par un lac de soie jaune et
verte. aliorumque coepiscoporum suorum vesligiis inhse-
rendo, ipsi palriarclia honorem debilum nou nega-
XXXII. ret. Quocivcatiniversilaii veslraeper apostolicascri-
Ad Thiemonem- Bambergensemepiscopum. — De D pta praecipiendo mandamus, quatenus vos ipsi
canonizalione sanclm Gunegundis.
quemadmodum consuevislis haclenus, et in aliis
(Anno 1200. Lalerani, April. 5.) Gradensispatriarchalus Ecclesiis observatur, patri-^
[Fragmenta lantiim damus. Exstat inlegra Palrol. archacnomen pronuntictis antiquo more, ne honii-
t. CXL, col. 219, posl Vitam S. Ilenrici imp. ] nem videamini Deo prseferre, ctijus ideni palriarclia
INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, ve- minisler exislit: altenlius provisuri, ut super his,
nerabili fratri TIIEUMONI (58*) opiscopo, el dileclis quseprscmisimus,nonreferafis ullerius quaeslionem,
filiis capitulo Babenbergensi,salutem el apostolicam alioquin quantunicunque prsefalo duci, prout cum
benediclionem. Deo possunius, deferre velimus, quem sittcera d;li-
Ctim sccundum evangclicamveritalem,nemo.clc. gimusinDomino charilate, quam grave silsuperio-
Abbate, pauca admodum apud novac GalliseChri- (59) Eboracum vulgo Ebrach, nobilissimumFran-
stianae Atictores. lom. XIII, col. 1278: ooniaemonasterium ordinis Cisterciensis,in dicccesi
« XXVII. Robeiiusl, 1199, (immo 1200) Builam Hcrbipolensisilum. EjusdemordiniseslLancA/ieiinfc,
ab Innocentio 111impelrat. « sed in ipsa dicecesi Bambergensi. Conditum fuii a
(58*)Thicmo anno H92 Popponi scuroftoni suc- bcafoOtrone cpiscopoBambergensi,sicul et scquons
cessil, scdeniqiieicliqint anno 1201. Heilbninnem, ilem ordinis Cistcicicnsib.
'61 SUPPLEMENTUM.— AN. i200. r.o
rum nolle obedire praeceptis,sequentia vos docereni. A j ptum, cccle^iametiam dc Gigneioeidemmonaste-
Datum Laterani, xi Kalendas Maii pontif. nostri rio vcstro pietatis inluilu
elargiiam, sicut ea omnia
anno m. juste possidet et quiete, et in Catalauncnsium epi-
XXXIII bis. scoporum, cl vcnerabilis fratris noslri, Remensis
Adabbatem(40) et conventumDervense.—Confii matio archiepiscopi, Sanclse Sabinoe cardinalis (45), au-
ecchsiarum etjurium in diwccsi Trecensi. thenticis attentius confoctis exinde continetur, vo-
(Anno 1200. Laterani, April. 26.) bis, et per vos eidom raonasterio vestro, auctori-
[Ex Chartuiario n Monastorii Dervensis , pap. 6. tate apostolica conflrmamus, et praesentis scripti
BREQ.ibtd. ] patrocinio communimus. Nulli ergo omnino homi-
Justis petentium desideriis dignum est nos fa- num liceat hanc paginam nostrseconfirniationis in-
cilem praeberc consensum, et vota, quse a ratio- fringere, vel ei ausu temerario contraire. Si quis
nis tramite non discordant, .effeetu prosequente autem hoc altemptare praesumpserit,indignationem
complere. Quapropter, dilecti in Domino filii, omnipotentis Dei, et beatorum Petri et Pauli, apo-
vestris justis postulationibus gratum impertientes stolorum ejus, se noverit incursurum.
assensum , omnes ecclesias, cum libertatibus, ju- Datum Lateiani, vi Kalendas Maii, pontificatus
f
"
stitiis el pertinenliis earum, reddilus, terras, ob- nostri anno tertio.
ventiones et jura quseDer\ense monaslerium, con-
XXXIV.
cessione Pontificum aliorumque largitione fide-
lium , in Treocnsi dioecesi est adeptum , sicut ea Ad—universos archiepiscopos,
Ut privilegia, abbali elepiscopos,
abbales, etc.
. oninia juste possidet et quiete , et in bonse memo- eonventui Fusniacensi
concessatuedntur ae defendant.
riae Manassse(41), Trecensis episcopi, authentico
confectoexinde continentur (42), vobis, et per vos (Anno 1200. Laterani, Maii 26.)
cidem monasterio, auctorilate apostolica confirma- [Ex Apographo, quod ad fidem Aulographi, in
Archivis Abbatue Fiisuiacensis, Laudunensis
mus, et praesenlisscripti patrocinio communimus. diceceseos, asservati, D. [Jeaimiii, S. Michaelis
Decemimus ergo ut nulli omnino hoininum li- Yirdtiiiensis dioeceseosMonachus, dljigenter ex-
ceat hanc paginam nostrse confirmationis infvin- scripsit. Vide ad calcem Epistolse. BREQUICNY.
ibid.]
% gere, vel ei ausu lemerario contraire. Si quis au-
lem hoe attemptare praesumpserit,- indignationem INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei,
omnipolentis Dei, et bealorum Petri et Pauli, venerabilibus fratribus, archiepiscopis, cpiscopis,
aposlolorum ejus, se noverit incursurum. C et dileclis filiis, abbatibus, prioribus, archidiaeonis,
Datum Lalerani, vi Kalendas Maii, ponlificatus decanis, presbjieris, et aliis Eeclesiarum praelalis,
nojlri annu tertio. ad quos lillerse istoe penenerinl, salutem et apo-
XXXIII ler. stolicam benedictionem. Audivinuis, et audientes
Ai eosdem.—Privilegium de Gigneio,el de Ecclesiis mirati sumus, quod, cum dileclis filiis nostris, •
in dimcesi Catulaunensi. abbati (ii), et conveniui Fusniacensi, sicutet om-
(Anno 1200. Laterani, April. 26.) nibus Cisterciensis ordinis fratribus, a patribiis ot
[Ex Chartulario n monaslerii Dervensis, pag. 91. praedecessoribus nostris conccssum sit, ct a nobis
BREQ.ibid.] ipsis postmodum indultum et confirmatiim, ut de.
Cum a nobis pelitur quodjustum est et honesliim, laboribus, quos propriis manibus aulsumptibus
lam vigor sequitalis quam ordo exigit lalionis, ut excolunt, nemini ilecimas solvere teneantur, qui-
id pro sollieiludine olHciinostri ad debifum perdu- dam ab eis nihilominus, conlra indulgentiam apo-
ealur effectum. Eapropter, dllecti in Domitio Hlii, slblicaesedis, decimas exigere et extorquere praesu-
veslvis justis precibus inolinali, omnes Ecclesias munl, et, prava ac sinistra inlerpretatione perver-
cum libertatibus, justitiis el perlinentiis earum, red- tentes ^ipostolicorumprivilegiorum capitulum, as-
ditus, terras, obvenliones, et jura quse Dervense " serunt de novalibus debere intelligi, ubi de Iabori-
monasterium, concessione pontificum, aliorumque bus noscitur esse inscriptum; Quoniam igitur ma-
largitione fidelium, in Catalaunensi dicecesiest ade- - nifeslum est omnibus qui recte sapiunt, interpreta-

(40) De AbbalibusMonaslerii Dervensis.circa haec quoelogtintur apud auclorcs NovoeGalliaeChrislia-


in quibus versanmr lempora, pauca haec apud au- noe, tom. IX, col. 290, ubi de |WTilero, xxvn 3b-
cloros JVoiia;Gallim Chrislianm, lom.IX, col. 920. bati monaslerii Dervensis. c Anno vero 1185, Guil-
« XXIX. Evrardus, reperitur anno 1197. lelmus, archiepiscopus Remensis , confirmavit
« XXX. Nicolaus, de quo nudum nomen. omnia quse Dervenses habebanl in Archiepiscopalti
« XXXI.Rainaudus II, litem composuit anno 1250 Remensi, et Manasses, episcopus Trecensis, ea
cum Ctara-valle. i > quap in Trecensi episcopafu possidebant. J
(11) Manasses II, a Toparcbarum de Pougeio in (45)DeGuillelmo ArchicpiscopoRemensi, vide ad
dioecesiTricassina satus, Manassjs, cpiscopi Lin- Epistolam Libri lertiLxiv, nol. Confer etiam Epi-
gonensis consanguineus, a teneris unguiculis in slolam xxx, supra.
Ecclesia Trecensi educalus, ex arehidiacono ejus- , (44) Gislebertus, ex Abbate Roheriarum factus
dein ad dignitaiem pontificiamevectus anno 1181, Abbas Fusniaci, in instrumentis innolescit, ab anno
obiit eirca annum 1190. Ibid, lom. XII, col. 502. saltem 4187, usque ad annum sallem 1211. Gall.
(42) De-hoc sane intrumento intelligi debent ea Cltrist. nov. Tom. IX, col. 650.
G5 AD INNOCENTIIIII REGESTA 64,
tionem hujusmodi pervorsam csse cl inlcllectui A tibus, cum satis perictilosnm videatiir in lantacon
sano contrariam, cum, secundum capitulum illud , gregalione a dhinorum penitus celebratione ces-
a solulione decimarum, tam de lerris illis qua:5 sare, daremus vobis Iicenliam supvessa voce, ja-
deduxerunt vel deducunt ad cultum, quam de lerrii; ntiis clausis, dlvina officia celebrandi. Nos igitur
etiam cultis quas propriis manibus vel sumptibui; veslris in hac parte petilionibus, de solila benigni
excolttnt, Iiberi sint penitus et immuues, ne ulhu; tate sedis apostolicae annuentes ut in monaslerio
contra -eos materiam babeat malignandi, vel quo- veslro duo vel tres vestrum simul Horas Canoni-
modolibel ipsos contra justitiam molestandi, vobis; cas legero valeatis, potius quam cantare divina of-
per aposlolica scripta prajcipiendo mandamus, ficia, januis clausis, interdiclis exclusis, et voce
quatenus omnibus parochianis veslris aucloritale ila demissa quod exterius non pcssitis audiri de-
aposlolica prohibere curetis, ne a mcmoratis fra- votioni vestrae auctorilale praesentium indulgemus.
- tribus de laboribus, vel de aliis lerris quas pro- Nulli ergo omnino honiinum liceat, etc.
priis manibus vel sumptibus cxcolunt, seu de nu- Datum Laterani, decimo Kalend. Julii, pontifica-
trimentisaiiimalium, ullatenus decimas pioesumant fus nostri anno tertio.
exigere, vel quomodolibet extorquere. Nam, si de XXXYI.
novalibus tantum vellemus intelligi, ubi ponimus Ad conventumS. Germanide Pralis. — hidulget eis,
de laboribus, de novalibus poneremus, sicut in pri- ut, tempore inlerdicli, duo vel tres eoium simul
horas canonicas legere vuleanl.
vilegiis quorumdam aliorum apponimus. Quia vero
non esl conveniens ivel honestum, ut contra insti- (Anno 1200.Laterani,Jun. 22.)
ftifa Sedis apostolicaeveniatur, quse obtinere debent [iinllani lianc diligenter exscripsimus ad fidem
inviolabilem firmitatem, mandamus vobis firmiler- Attfographiin Archivis Monasleiii S. Gormani de
Palris asservali. Sigillum seu bulla Ponlificis,
que prsecipimus, ut, si qui canonici, clerici, mo- optime conservala, pendet ex filo bombycino
nachi vel laici, conlra privilegia sedis apostolicoe, rubroet Iutaceo. BRLQ.,ibid.]
pvsedictos fralres decimarum exactione gravave- ISSOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, di-
rint, laicos excommtinicationis sententia percella- lectis filiis, conventui Sancti Germani de Patris,
lis, canonicos, et clericos, sive monachos, contra- salulem et apostolicam benedictionem.
diclione, dilatione, et appellalione cessante, ab A nobis fuit ex parte monasterii vestri poslula-
officiosuspendatis, et tam excommunicatiouis quam tum, ul vobis, nuiie interdictum imposilum in ter-
suspensionis sentenliam faciatis, usque ad dignam ram charissimi in Christo filii nostri, Ph. illustris
salisfaclionem, inviolabiliter obscrvari. Ad hsec r rogis Francorum, devole ac humiliter observanli-
praesenlium vobis atictoritale prsecipiendo manda- btts, cumsalis periculosumvidealurin tanta congre-
miis, quatenus, si quis in pra;diclos fratres ma- gatione a divinorum penitus celebratione ccssare,
nus violenlas injecerit, oum, accensis candelis ptt- daremus vobis licentiam, suppressa voce, januis
blice excommunicatum denuniietis, el facialis ab clausis, divina ofliciacclebrandi. Nos igitur, vestris
omnibus excommunicatum cautius evitari, donec in hae parte petitionibus, de solita benignitate
congrue satisfaciat prsedictis fratribus, el cum lit- sedis apostolica:, annuenles, ut in monastcrio ve-
leris dicecesani episcopi, rei veritalera conlinenii- slro duo vel tres veslrura simul horas canonicas
tibus, aposlolico se conspectui repraesentet. Iegere valealis, polius, quam cantare divina oflieia,
Daiiun Laterani, vn Kaiendas Junii, ponliflcalus januis clausis, interdictis exclusis, et voce ita dc-
nostri anno tertio. missa, quod exterius non possitis audiri, devotioni
Je, soussigni, deligui de Monseigneur le Garde- vestrae aiictoritale praesenlium indulgemus.*Nulli
des-Sceaux, pour la rechcrclicet transcripiion des ergo omnino hominum liceat hanc noslrae conces>
monuments hisloriques de ta Tiirache, el parlie du sionis
Laonnois, cerlifieta prisente copie conformea Vorigi- paginam infringere, vel ei ausu leinerario
ual. Ce 18 avril 1788. Signe D. R, N. JEANNIN, contraire. Si quis autem hoc aiteraptare prsesum-
Religieux de S. Michel. £j pserit, indignationem omnipolenlis Dei, et beato-
XXXV. ram Petri ct Pauli, apostolorum ejus, se noverit
Ad Sandionysianos. — Vt dum terra Philippi re- incursurum.
gis Francorum inlerdiclo subjaceal, hceat cis Datum Lalerani, x Kalendas Julii.ponlificatus
i suppressa voce, jauuis clausis J divina officia nostri anno tertio.
celebrare.
XXXVII.
(Anno 1200. Laterani. Jun. 22,)
[DOUBLET. Histoire de Vabbaye dc Sainl-Denys en Ad archiepiscopos et episcopos per regnum Anglim
France, Paris, 1625, 4°, p. 556.] constiiuios. — Varia privilegia concedjt.
IxNocENTirs episcopus servus servorum Dei, (Anno 1200. Lalerani, Aug. 5.)
dileclis filiis convcntui Sancti Dionysii, salutem ef [RVMER, Fcedera, elc, ed. 1816, I, 81.]
apostolicam benediclionem. ISNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, vc-
A nobis fuil ex parte veslri monasterii postula- nerabilibus fratribus archiepiscopis et episcopis pcr
tum, ut vobis nunc inlcrdictum impositum in ler- rcgnum Angliae conslilutis, salutem et apostolicam
ram clarissimi in Chrislo filii nostri Philippi illus- bcnedictionem.
tiis regis Francorum devote ac humiiiter obscrvan- Vestra mcretur devolio ut vos aposlolica sedes
•65 SUPPLEMENTUM.— AN. 1200. 66
opporluno favore muniat, et gralU»privilegio effe- A Licel frigescente charitate quorumdam, et dku
rat speciali : hinc cst quod nos vestris supplicatio- sttperexcrescentemalilia peuepenitus universi pau-
nibus inclinali, volentes jura vestra illoesa servari, latim, acsuccesshe ab illorum perfectionc cecide-
univcrsitati veslroe, ut beneficia ecclesiaslica ad rint, quibus cor unumet anima una fuisse legitur
•collationemvestram speclanlia, cum ea vacare con- in Ecclcsia primitiva, et fragilitas nostri tempori6
tigerif, conferre personis idoneis, quae velint ct tantaecharitatis non admittat ardorem, et si nou in
possint in eis utiliter deservire, absque cujuslibet omnibus pcccatorum nostrorum sarcinis praegra-
«onlradiclionis obstaculo, liberc prout ad vos per- vati vclimus, aut valeamus lantse peifectionis pro-
linel, valeatis, aucloritale praesenliumindulgemus. positum imitari, dcbemus saltem a remoiis, et in
Nulli ergo hominum fas sit hanc nostroeconces- quibus possiimns illorum quasi adorare vosligia, et
sionis paginam infringere, aut ei ausu temerario vel illud in humilitate scrvare, quod ab eis ad nos
contraire. Si quis aulem hoc altentare praesumpse- est per praedecessorumnostrorum inviolabilemob-
rit, indignationem omnipolentis Dei et bealorum servanliamsuccessionequasihaereditariaderi\aluni.
Petri et Pauli aposlolovum ejus se novevit incur- Sicut euim (erminos a nostris Paliibus consliluios
surum. transgredi seiiptura prohibente velamur, sic prseci-
Datum Lafcrani, m Non. Augusti, pontificatus " puum eoruminsacrse religionis amore, ac formacc-
nostri anuo lei tio. clesiasliciehoneslatis, quanlum possumus, tenemur
XXXVIH. sequi proposilum, et laudabiles consueludines, et
Ad nobilemmutieremGelam(45). — Confirmal fun- traditiones eorum reverenler el inviolabiliter custo-
dationemmonasterii Bealm Mariw de Sparmalia dire;ne si aliter, quod absit! egerimus, degene-
in Honkeuliel (46). *
rasse vidcamur a Palribus nostris, el non in volo
(Anno 1200. Laterani, Aug. 4.) eis, -et desiderio bono, sed loco solummodo succes-
[Excerpia ex instrumentis Tomo v°. GalliaeChri-
stianoerelatis, col. 560, ch. 14.] sisse. Id aulem etsi sit generaliler omnibtis, et sin-
iNNOrENTius servus servorum di- gulariter univers's, subiiliter ac sollicile providen-
episcopus, Dei,
lectaein Christo filiae,nobili mulieri, GHLM,salutens dum, illi lamen qui majorem in Ecclesia Dei locuin
el aposlolicambenedictionem. ohlinent, et quorum mores et ac'us sumunlur ab
Justis petentium desideriis dignum est nos faci- aliis in exemplum, fanto id debent accuratiori dili-
ieiu pi-sebereconsensum, et vola, quse a ralionis genlia et subtiliori meditatione pensare, quanto
tratnite non diseordant, effectu prosequenle com- turpitis esset super candtiabro. quam sub modio
et
plere. Eapropter, dilecla in Chrislo filia, tuis juslis („J fumigare luceriiam, nequam oculus deformius,
et doformarel
poslulalionibtis annuentes, eapellam, quam in ho- quam membruni aliquod latitans,
nore beali Pelri, de assensu venerabilis fratris so- corptis, et redderet tenebrosum. Sane cum inter
universas fere mundi provincias, lam dote s ienlioe,
stri,episcopiTornacensis (17), in cujus, djceeesi sita
virlutum odore, gravitale moium pollealpvo
est, propriis expensis de novo fumlasti, in qua pvo- quam
vineia Gallicana, et in ea Remensis Ecclesia me-
posuisti, relicto mundansevanitalis errore, sub re- lanto dccet nos amplio-
ligioliis habilu Domino famulari, cum omnibus ivopoliticafulgeatdignitato,
bonis quse inpraesentiaruineadem capella rationa- rem servare lam vcrbis quam operibus honeslatem,
biliter possidet, aut in futuruin justis modis, Deo quanto loeus sublimior niinus tntum inhonestaii
vestrse latibulum et vos a proedecesto-
propitio, polerit adipisci, stib beati Pelri et nostra rum vestvorum exhiberet, cum
suscipimus.' Nulli omnino homi- proposilo turpius cadereiis,
pioleclione ergo
num Iicilum sit hanc nostraepaginam profectionis naevusmanifestior sil in corpore nilido, et homo in
facie deformius mulileiur.
iafringere, vel ei ausu lemeraiio contraire. Si quis
autem hoc attemplare proesumpserit,indignationem Accepimus autem quod in eadem Ecclesia hoec
omnipolentis Dei et beatorum Petri et Pauli, apo- fuit antiquitus consuetudo servata, quod universis
stolorum ejus, se noverit ineursurum. I) canonicis et unum erat refeclorium, et mensa com-
Datum Laterani, u Nouas Augusti, pontificalus munis, in quo, otsi non omnes diebus singulis,
noslri anno tertio. omnibus tamen diebus canonici eorum aliqui co-
XXXIX. medebant, omnes pariler usqueadeo pielatis ope-
Ad decanumet capitulum Bemense.— Ul canonici ribus insistentes, et pauperibus, etinflrmis hospita-
Bemensescommuni convictuiadlicereant. litatis impendenles affectum, ut non solum eis per
(Anno 1200. Laterani, Dee. 1.) alienos necessaria ministrarent, sed decanus, ct
[D. MA.RLOT, MelropolisRemensis,II, 455.] canonici certis temporibus ad hospitalc qnoJdam
INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dci, di- huic opevi deputatnm pevsonaliler accedentes lotis,
leclis filiis decano et capitulo Rcmensi, salulem el ct extersis pauperum tum manibus, lum pedibns
aposlolicambenedictionem. osculatis etiam in humilitatis exemplum,propina-

(46) De hoc monasterio, ad dicecesimBrugensem (45) De Gela, seu Ghela, Parthenonis, de quo hic
pprlinente, vid. Gall.Christ. luc. cit. agitur, conditiice, vid. Gall. Clirist. lom. V, col.
(47) YideEpistolam Libri tertii SLI,not. 295.
' 08
67 AD 1NN0CENTIIIII REGESTA
rent singulis sumptus suos, et ad Ecclcsiam post- A attache a la bulle par une double queueetde ficelle,
Elle est adressee aux arclieveques eveques
modum cum processione redirent. Dicilur etiam
lantus dTrlande, dans les dioceses desquels il y avait
et
quod in coercendis, punicndis cxcessibus des maisons de chanoines reguliers de la congre-
rigor servabalur, ut si falsoetiam alicujus levitatis gation d'Arrouaise. II ne sera pas iuulile de rap-
canonicus, non se porter ici un passage d'un manuscrit ecrit de la
aliquis arguerctur prius praesu- main de Gaultier, abbe d'Arrouaise, en 1'annee
meret excusare, quam flexis coram decano capi- et 1179. Du teinps de Geivais, dit-il, qui ftil abbe
lulo genibus, et terra dcosculala, veniam huutililer l'an 1121, SanclmmemorimMalachias, Hibemien-
sium archiepiscopus,per nos iter faciens, inspectis
poslulasset. Licet autem adhuc in eadem Ecclesia consueludimbus noslris el approbalis, libros no-
in
satis honosle proedicla servenlur, frequentalione slros et usus Ecclesimiranscriptos suam in Hiber-
lamen mensse communis vos exhibetis non modi- niam delulit, el fcre omnes clericos in episcopali-
cum negligeutes, cum nec omnibus e vobis, nec bus sedibuset in mullis aliis locis per Iliberniam
omnibus diebus, sed certis aliquibus in communi constilulos, ordinem noslrum et habitum el ma-
xime divinumin Ecclesia officiumsuscipere et ob-
lefeclorio ministrelur; faclumque sit per negligen- servare prwcepil, > elc. Hactenus D. Quinsert in
tiam vestrain interpolatum, quod esse continuum i.olula sua; eui belle adinodum coneinunt ea quoe
de Gervasio, pi imo Arroasiensi abbate, Iegtmlur
prsedecessorumvestrorum temporibus consueverat. B apud auctores novoe Galliae cbrislianse, Tom.
Gralum igitur, el acceptum habentes quod aposto- 111,col. 454. «IV.Gervasius, patria Bonoiiiensis,
latui nostio de vobis gencraliler est relatum, dis- al. Boloniensis, primus abbas (antea praepos.ti
cretionem vestram inonemus, et exhortamur in monasterio Arroasiensi praeeranl) coiisecratur a
Robeilo, Alrebalensi episcopo, annoU21. Ilicdi-
et
Domino, per apostolica vobis scripta praecipiendo versis in locis ccenobia couslruxil, eoqne coeno-
-mandamus, quatcnus piis operibus in»istentes prse- bii sui alunmos ad planlandam religionem Ar-
decessorum veslrorum adhsereatis vestigiis, men- roasiensem ivansmisit, quam et noniiulli alio-
rum ordinum canonici, ordini suo reuuniiantes,
sam communem sicul olim assidue fiequcntanles, aiiiplexari gestieiunl. > BRCQU;GN\ ibid.]
sollieiti super exhibendo patiperibus hospitalitatis Ad rcligionis observanliam, quain estis spoute
obsequio, el fervenles in excessibus corrigendis professi, lola debetis intentioiie satagere, sicque ad
Tu quoque, lili dccane, sic iu delinquentcs rigo-
augmentationem ipsius animo intendere diligenti,
1em exeiceas ecclesiasticoediscipliuoe, ne aliorum de virtule videamini proficere in virtulem, et
quod
cxcessus, si remanserit incorrectus, tuse negligeu- gratum exhibere Deo jugiter faniulalum. Cum igi-
lise ralionabiliter impuletur, et si neglexeris pev- tur ad corroborationem el conservationem ordinis
turbare pei versos, quos cohibere potes, ei debes ex Arroasiensis deliberatione provida sit statulum, ut
collalo libi officiodecanalus, convincaris cos in sua C ad aiinuum
capitulum ejusdem loci fratres debeant
perversitale fovere. ISoveritisautera quod dilectum convenire (49), devolionemvestram rogamus etIior-
filium Ja.... ct canonicum veslrum, quem nobis per tamur iii Domitio,pcr aposlolica scripla mandaules,
litteras veslras commendare curastis, benigne rece- quatenus unus saltem vcstrum, vel duo, in feslo
pimus, qui laudabiliter et honesie apud sedem beati Matlhsei, apostoli et evaugelisise,ad capitu-
aposlolicam coniinoratur. lum apud Auoasiam accedere non poslpouanl, ut
Datum Laterani, vn Uus Deccm., pontificattts confralilbus suis qui prsesentcsnon fuerint genera-
noslri anno m - lis capiluli sta uta refcrant, et alia quoeperlinent
ad augmentationem ordinis in Domino exsc-
XXXIX bis.
quantur.
Armachanensiet Tuamensi archiepiscopis(48), uni- Daium Laterani, v Idus Decembris, pontificalus
veisis episcopis,abbalibus, prioiibus, et canonicis, noslri anno tertio
ordinemAiroasienscmin Ilibeinia professis.— Ul,
secundumstaluta ordiuis Arrcasiensis, udannuum XL.
capitulum ejusdemloci unus saltem velduo eorum Forma in qua consulit dominus paoa de divorlio
dccederenon postponant.
D celcbrando.
(Anno 1200, Laterani, Dec. 9.)
<Anr,o 1200.)
[Epistolam hanc, seu potitts Bullam, edimus ad fi- (BALUZ. Misceli. ed. in-fol., III, 21.)
dem Apographi, quod ex archivis abbat.oeArroa-
siensis transcriptum in cliaiiophylacio nostro re- Dominus papa consulit, ut utramque causain
posuil D. Quinserl, apposila ad apographum hac prselendat, scilicet causam affinitalis et maleficii.
Gallicanotula, quam iuc referve operse pvetium
duximus.« Cetle bulle, ties-lisible et enliere, esl Unde si in causa affinitatis regina testes produeere
-- dMnnocent 111,datee du 5 avant les ides de De- nolucrit, domino papaeplacebit. Sed si voluerit pro-
cembre, la troisieme annee de son pont ficat. Le ducere testes, non poteiil ci denegare. Nec propter
plomb, par une face duqtiel on vo.t les efiigies lioc timeat dominus rex,
ordinaires de S. Pieire et S. Paul, el suv 1'autve quia il!os lestes faciet ps-
le nom dlnnocent IU, Innocenlius Papa III, est pa recipi pcr suum procuralorcin. Nec causc-iur

'(48)Conferepislolam libri terlii XLII. ejus directa, data VITERBII,VKAL.AUGUSTI, quae


(49) Deslaluto lsto conferendaesl bulla Alexandri ibtd.
legitur apud auctores Nov» Gallia: Christianae,
PP. III, GiLTsKiJ,ABBATI ARROASIHNSI, et fratribus col. 45G.
<B SUTPLEMENTUM.— AN. 1201. 70
rex moram, quia modo major mora est propter ti- A l XLII.
morem. In causa inalelicii sic parcit dominus papa
xlomino regi, quia si rex in anhnam suam jurare Ad Thaddmumabbatemet fralres monasteriide Fer-
feceiit quod reginam cognosccre lenlavit et non raria TJteanenstsdimccsis. — Eorum piivilegia
confirmal.
coguovit, et ob aliaih causam eam principaliter
exosam non habet, credetur regi, si regina non ju- (Anno 1201. Anagniae,Jan. 25.)
ret se fuisse cognitam, ct quod non juret doniinus [UGHELLI, Ilalia sacra, YI, 565.]
papa credit eam de facili posse induci. Unde si rex LNNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, di-
limel quod contra euni feratur sententia deproedic- lectis filiis THADXO abbati in monasterio de Ferra-
tis, poteiit differri ne feratur sententia. Et tunc ria, ejusque fralribus tam
rex erit in eo punclo in quo modoest. Unum quid ris praesentibus, quain fulu-
Rogularem vitam professis in perpetuura.
est in quo doniintis papa non possol parcere domi-
vilam eligentibus apostolicum conve-
noregi, quin lentaret ileruin eam cognoscere, quia nitRcligiosam adesse prscsidium, ne forte cujusiibel temevila-
lnijusmodi malcficia per orationes abolentur. tis incursus, aut eos a proposito revocet, aut robuv
XLI.
Ad canonicos S. Trinitalis Londouiciisis.— Eos et g (quod absit!) sacraereligionis infringat. Eapropler,
cvrum possessionessub sua prolectione suscipit. dilecti in Domino lilii, vestris justris postulationi-
bus clementer annuitnus, cl prsefatummonasteiium
(Anno 1201. Lalerani, Jan. 12.) Sanctse Dei Genitricis, et Virginis Mariae,in quo
£RMER,Fadera, eto. 1, 82 ex oiiginali in thes. cur. divino mancipati eslis obsequio, sub B. Pelri et
Rec. Scaccaiii.J
IXNOCENTIUS nostra proteclione suscipimus et proesenlis scripli
episcopus, sen us servorum Dei, di-
lectis filiis p:iori el canonicis SancloeTrinitalis Lon- privilegio commuuimus. ln prseseus siquidem sla-
ut ordo nionasticus, qui secundum Deum
doniensis, salutem el aposlolicam benedictionem. tuenles,
Animere consuevit sedes aposlolica piis volis et et Regulam B. Benedicli, et institulionem Cister-
honestis petentium precibus favoiem benevolum ciensium fratrum in eodem monasterio insfitulus
esse dignoscitur, perpeluis, ibidem lemporibus in-
impeiiiri. Eapropter, dileeti in Domino filii, vestris violabiliterobservetur. Piseterea
precibus ^annuentes, ecclesiamvestram cum omni- quascunque pos-
btis bonis taui ecclesiaslicis quam mundanis, quse sossiones, quoecunquebona idem monasterium in-
el canonice possidet, aut in
inprsesentiarumralionabiliter possidet, aut in futu- proesenliaiumjuste,
luturmn conccssioneponlificum, largiiione regum,
rum concessione-pontificum,largitione regum vel U ( vel principium, oblatione fidelium, seu aliis
principum, oblalione lidelium, vel aliis justis mo- juslis
dis, praeslante Domino, polerit adipisci, sub beati modis,proestanteDomino,polerit adipisci, lhmavo-
Petri etnostra protectione suscipimus. bis, vestrisque successoribus,;etillibata permaneant,
in quibus hoecpropriis duximus expriuienda voca-
Speciaiiter aulem, de Lesnes, de Braching, de Jjulis.
Toreham, deWelcumslro\e,<JeBromfeldet Alfiswic,
de Nutele, sancti Bolulfiexfra porlam quse Alegate Locum ipsum, in quoprsefalummonasleriumsitum
vocatur, Omnium Sanelorum super muros civitatis est cum omnibus suis pei linentiis in territorio Va-
_ Loiuioniensis, Sancti Michaelis in \ia quse vocalur grani starlias de perticella de Cnrneliano, et de
Alegate,et Bixle ecclesias cum onmibus earum per- Palmento; et quidquid ibidem ralionabililer possi-
tiueuliis, sicut eas juste ac pacificepossidet, vobis delis. In tervitorio Theani slartias de Fraxo et Pe-
et per vos ecclesioeveslrae, auctorilale aposlolica dis Monlisct quidquid aliud ibidem habetis. In Ali-
confiimamus et prsesentis scripli patrocinio com- fia lerram, quam habetis in cambio o nolario Bene-
munimus. dicto, et Molendinum, quod habetis in eadera lerra
Auctoritate praesentiuminhibenles ne quis in vos in territoilo caslri Sancli Angeli de Rave Canina
vel vicarios vestros, sine nianifesta et ralionabili D limitatam, quse dicilur Pcrdita, et lerram quoedici-
causa excommunicationis audeat sententiam pro- lur Gironis, quam dedit vobis Robertus de Fossa-
mulgare. Cum autem generale interdictum terrse ceca Milesct quidquid aliud ibidemhabetis. Possos-
fuerit, liceat vobis, clausis januis, exclusis excom- siones cuin Jurc Molendini, quas dedit vobis Joan-
municalis et interdictis, non pulsaliscampanis, sup- nes de Miminianoin Alifiaet qusccunque alia ibi
pressa voce divina officiacelebrare. • rationabililer possidetis. In civitate Suessse inte-
dedit vobis"
, Decernimusul nulli hominum fas sit lianc pagi- grum tenimentum possessionum, quas
nam nostroe coiiflrmationis,proteclionis et inhibi- Tallacauzzus dominus Cajani, Oliveta, domum, et
llonis infringere aut ei ausu temerario contraire. partem molituraj Olivarum omnium monlanorum
Si quis autem hoc attenlare praesumpserit,indigna- castvi Miniani cum libertale molendi in eis olivas
tionem omnipotentis Dei et beatorum Petri et Pauli vestras, et si qua alia midem habetis juste. In lerri-
aposlolorum ejus se noverit incursurum. lorio Calvi, el Silavimatam, quam habetis juita
Dalum Lateraui, n ldus Jamiarii, pontificatus ilumen Vulturni in loco, qui dicltur S. Stephanus,
nostri aniio iii. et terras, quas habelis juxta flumina in gen. et Ap-
pia in loco qui dicitur Slartia de Silice. In Capud
71 AD INNOCENTIIIII REGESTA 11
domos, et possessiones, quas dedit vobis Joannes j\. sionibus vestris subjacere eompellat, nec dolnos
de Ricc. Joannes Concarrus, Marcusdc Raino, Si- vestras cattsa ordines celebrandi, causas tractandi,
biiia uxorque Joannis fralris, Petrus de Alilia, et vel convcnlus aliquos publicos comocandi venire
judex Alexander. In Telesia, et in Y... Tenimenta, praesumat, nee regularem electionem abbatis vestri
quaevobisconlulit comes de Caserla, quornni alte- impediat, aut de insfiluendo, vel removendo eo
rum fuit Joannis Bassi, allerum Joannis Foiie. In qui pro teni]'ore fucrit contia statuta Cislerciensis
Isernia Molendinum, quod dedit vobis Rogetius ordinis se aliquatenus infromiltat. Si vero episco-
comes de Molisio, medielatem duorum Molendino- pus, in cujus pai'ochia domus vestra fundata est
rum, quam vobis ibidem conlulit Petrus de Bruto ctim humilitBteet benediclione qua convenit, re-
cum vinea in loco, qui dicitur. . In monte Rodon, quisitus substitutum abbatem benedicere, el alia
quod dedit vobis Landulphus de sinoin... Terram, quaead officiumepiscopalepertinont vobis conferre
quam vobisconluliiMatlhia uxor quondam Roberti renuerit, licitum sit eidem abbali, si tamen sacer-
Licinii, et Molendinumcum folla, quod habetis ihi- dos fuerit, proprios novitios benedicere, ct al a
dem. Terras cum Molendinoet olivis, quas habetis quaead officium suum pertinenl cxercere, et vob^s
in Pantanis Indracon. Terras, quasdedit vobis En- omnia ab alio cpiscopo percipere, quae a vestro
ricus de Monlefusculoin Albiniano, terram, quam I-5fuerint indebite denegata, illud arijicienles,ut in
contulil vobis Maria de Albiniano, et fenimenla, recipiendis professionibus, quoe a benediciis, \el
qusededit vobis ibidem BencdictusCalatia. Liber- benedicendis abbatibus exhibenlur, ea sinl episco-
lales insuper, quas habelis per regnum de Plalea- pi forma, et expressione contenti, quoe ab origine
trio, Passaggio, et Herbatico. Sane laborum vestro- ordinis noscitur insliluta, ut scilicet abbates ipsl
rum, quos propriis manibus, aut suniptibus colitis salvo ordine suo proflleri debeant, el contra statu-
tam de terris cultis, quam incultis, sive de hoiiis ta ordinis sui nullam piofessionem facere compel-
et virgultis, et piscalionibus vcslris vel de nutii- lantur; pro consecrationibus vero altarium, vel
menlis aninialium vestrorum nulltis a vobis deci- ecclesiarum, sive pro olco sancto, vel quolibet ec-
mas exigere, vel extorquerc proesumat. Liceat quo- clesiastico sacramento nullus a vobis sub obtenlu
que vobis clericos, vel laicos el absolutos e soeculo consuetudinis, vel alio modo quidquam audoat ex-
fugientes'ad conversionem recipere el eos absque torquere; sed haec omnia gralis vobis episcopus
contradiclione aliqua rclinere. Pi ohibemus insuper cKcecesanusimpendal. Alioquin liceat vobis quem-
ut niilli fratrum vestrorum posl faclam in monas- cunque malueritis calholicum adire anlistilcm gra-
terio vestro professionem fas sil absque abbatis sui ^,J tiam et communionemaposlolicse sedis habenlem»
licentia de codem loco diseedere; discedenlemvcro qui nostra fretus aucloritate vobis quod postulatur
absque commuiiiumlitterarum vestrarum cautior.e impendat. Quod si sedes dicecesaniepiscopi vaca-
nullus atideat rctinere. Quod si quis lorle retinere verit, interim oinnia ecclesiaslica sacramenta a vi-
prsesumpserit, licilum vobis sit in ipsos monachos, cinis episcopis accipere liliere, ct absque contra-
vel conversos regularem sententiam promulgare. diclione possitis, sic tamen ut ex hoc in posterum
Illud districtius inhibentes, ne tcrras, seu quodlibet propriis episcopis nullum praejudicium geneietur.
beneficium Ecclesisevestrae collalum liceat alicui Quia vero interdum propriorum episcoporum co-
personaliter dari, sive alio modo alienari absque piam non habclis, si quem episcopumRomansese-
consensu totius capituli, vel majoris, aut sanioris dis, ut diximus, communionera habentem, et de
parlis ipsius. Si quae vero donationes, aut aliena- quo plenam notitiam liabealis per \os transire
liones aliter quam dictum est, factaefuerint, eas coiuigeiit, ab eo consecralionem altarium, or-
irrilas esse censemus. Ad hsec eliam prohibemus dinaliones monachorumauctoritate apostolicsesedis
ne aliquis monachus, sive eonversus sub prsfes- recipera valeatis. Porro si episcopi, vel ahi eccle-
sione veslrae domus constricfus, sive consensuet siarum rectores in monasteria vestra, vel personas
licentia abbalis, et majoris partis capituli vestri 13 inibi conslitutas, suspensionis,exoommunicationis,
pro aliquo fidejubeat, vel ab aliquo pecuniam mu- velinterdicti sentent:am proraulgaverinl, si\e ctiam
tuo accipiat, ullra prctium capituli vcsiri provi- in mercenarios veslros pio eo quod decimas non
dentia constilulum, nisi propter nianifeslamdomus solvilis, sive aliqua occasioneeorum, qu* ab apos»
vcstrse utilitalem. Quod si facere prsesumpserit, tolica benignitate vobis indulla sunt, seu benefac-
non teneatur convenltispro his aliquatenus respon- tores vestros, pro eo quod aliqua vobis benefieia,
dere : licitum proetereasit vobis in causis propriis, vel obsequia ex charitate prsestiterint, vel ad.Iabo-
sive civilem, sive criminalem contiueat quoestio- randum adjuverint in illis diebus, in quibus vos
nem, fralrum vestrorum testimoniis uli, ne per laboralis, et alii feriantur, eamdem scntentiam
defectum testium jus vestrum in aliquo valeat de- protulerint, ipsam tanquam contra sedis apostoliese
perire. indulta prolatam duximus irritandam, nec lilteroe
Insuper auctorilate apostolica inhibemus, ne illaefirmitateni habeant, quas lacilo noniine Cistcrr
ullus episcopus, vel qualibet alia persona ad sy- ciensis ordinis, et contra tenorern apostolicoium
nodos, vel convenlus 1'orensesvos ire, vel judicio privilegiorum constiterit impetrari. Paci quoque el
s^culari de veslra propria substantia, vel posses- tranquillitati veslrse paterna in posterum sollicitu-
73 SUPPLEMENTUM.—AN. 1201. 74
dine providere volentes, aueioritate apos'olica pro- A. Ego Benedictustitr S. Susahnse presbyler cardi-
hibemus, ut infvaclausuvas locovum, scu grangia- nalis.
rum vestrarum nullus rapinam, seu fuiiura faoere, Ego Gratiantis SS. Cosmse et Damiani diaconus
ignem apponere, sanguinem fundere, hominemte- cardinalis. -
mere capere, vel interficere, seu violentiam audeat Ego Pelrus Berrii S. Adriani diaconus cardi-
exercere. Prseterea omnes libertales, et immunita- nalis.
tes a praedecessoribusnoslris Romanis pont'ficibus Ego~GregoriusS. Marisein Porticu diaconus car-
ordini vestroconcessis, nec non et libeiiafes, et dinalis.
exemptiones ssecularium exaclionum a regibus el Ego Gregorius S. Georgii ad Velum aureum
principibus, vel aliis fidclibus ralionabiliter vobis diac. card.
indultas, auctoritale aposlolica conftrmamus, et Ego Gregoiius Sar.cli Angeli diaconus card.
prsesentisscripti privilegio communimus. Ego Ugo S. Eustachii diac. card.
Decernimus ergo ut nulli omnino hominum li- Ego Matlhaeus Sancti Theodori diaconus cardi-
ceat praefatummonasterium temere perfurbare, aut nalis.
ejus possessiones auferre, vel ablatas retinere, nii- Ego Joannes S. Mariaein Cosmedin diac. cardi-
nuere, seu quibuslibet vexalionibus fatigare, sed B nalis.
omnia integra conserveritur eorum, pro quorum Datum Anagnise,per manum Blasii, S. R. E._sub-
sustentatione ac gubernalione concessa sunt usi- diaconi et notarii, xKal. Jantiar., indict. v; Incarn.
bus omnimodis profutura , salva sedis apostolicae Domini anno 1201, poulificalus vero Innocenlii pa-
auctoritate. Si qua igitur in futurum ecclesiaslica pae III an. iv.
ssecularisvepersona hane nostraeconstitutionis pa- XLIII.
Ad frutres S. Remigii Remensis.— Confirmuliode
ginam sciens conlra eam lemere venire tentaverit,
secundo tertiove commonila, nisi realum. suum ptscatura de Courmonsteruel,et xx libris cerm, cl
xx modiis vini illis ab archiepiscoporelaxatis.
congrua salisfactione correxerit, polestatis, hono- (Aiinol201. Anagniae,Febr. 11.)
lisque dignitate careat, reamque se divino judicio [VAUIN, Archiv. adtn. de Reims,\\, 444, Cartul. de
existere de perpetrata iniquifate cognoscat, et a sa- Saint-Remi, fol. 4, n° XIX.]
cialissimo corpore et sanguine Dei et Domini Re- ,INNOCENTIUS episcopus, etc , concessiones
demploris nostri Jesu Chrisli aliena fiat. alque in quas vobis fccit venerabilis W. Remensis ar-
extremo examine dislrictoe ultioni subjace.il. Cun- chiepiscopus super viginti modiis vini et
vigiuti
ctis autem eidem loco sua jura servantibus sit pax Q libris ceraein quibus ecclosia vestra singulis annis
Doiuininostri Jesu Christi, quatenus ct hjc fructum tenehatur eidem ; piscaturam in Vidulajuxla villam
bonseactionis percipiant, et apud dislrictum Judi- de Courmosteriolo, vobis ab ipso concessam, re-
cem prsemia seternaepacis inveniant. Amen. laxationem etiam violenliae qtiam piscatores in
FACHECUM DOMINE SIGNUM INBONUM. aqua de Folipene vobis assidue inferebant et
S. Petrus S. Paulus. omnia sicut in ejusdem archicpiscopi et charissi-
Ego InnocentiuscatholicseEcclesiaeepiscopus. mi Philippi regis authenticis continetur
Ego Oetavianus Oslien. et Yellitren. episcopus. vobis confirmamiis ctc.
"EgoJoanncs Albanen. episc. Datuni Anagnise, lertio fdus Februarii, ponlili-
Ego Gulielmus Remen. archiepisc. S. Sabinae catus nostvi anno quarto.
presb. card. XLIY.
Ego Petrus tit. SanclaeCsecilisepresbyter cardi- Ad ..... EpiscopumArgenlinensem(50).—Ut Ollonl
nalis, imperatori eleclo faceat.
Ego Jordanus S. Pudentianse lit. Pastovis Dresb. (Anno 1201. Lalerani, Mart. 1.)
card. '[Ex apographo, ad fidcm aulographi in Ecclesise
Ego Guido S. Mariae Trans Tib. lit. Calixli j) riae Argentinensis archi\is asservati, a bonse nieino-
D.abbale Grandidier diligenter colIalo.BiifJQ.,
presb. card. ibid.—Exstat, sed minus iiuegra, in Registro In-
Ego Cgo presb. caid. S. Marlini tit. Equitii. nocentii de negotio Romani imperii, sub num.
XLV. Vide Pair. t. CCXYT,col. 1046.] „
Ego Centius lit. S. Laurenlii in Lucina .pvesb.
card. INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, ve-
Ego Goffiidtis tit. S. Praxedis presbyter cardi- nerabili fralri, Argentinensi episcopo, salulem et
nalis. apostolicam benedictionem.
Ceiio jampridem experimento didicimus, quod,
Ego Joannes tit. Sanclse Piiscse presbyter cardi-
nalis. elsi nobili viro, Philippo, duci Sueviae, quadam
Ego Cincius presb. card.D. Jo. et Pauli lit. S. quasi necessitate coactus, favere forsan videaris,
Pammachii. charissimotamen in Chrislo filionoslro, illustri regi
Fgo Pelrus lil. Sancli Marcelli presbyl. cardi- Ottoni, in Romanorum imperatorem electo, et a
nalis. nobis opporluno tempore,danle Doniino,coronando.

(50, Vide Epistolam Libri octavi \III, not


PATUOL.CCXVIL 3
7K AD INNOCENTIIIII REGESTA 76
interbus mente faves, ulpate cui te adhaesissealo A pensius exhibendtim in ecclesiis staluantur, fra-
inilio, et fidelitatis juramentum inlelleximus prse- lernitati luseper apostolica scripla niandamus,qua-
slitisse. Quia vero, necessitate cessanle, cessare tenus cum praefafus episcopus ad opus cancellariae
debet pariter quod urgebat, fralernitali tuae per reditus assignaverit competentes, ut praefatus
cancellarius el successores ejus obtineant de coe-
apostolica scripta nostr-a praecipiendomandamus,
et habeant
qualenus, cum nos, quia duobus ad imperium ob- (ero in eadem ecclesia personatum
tinendum favere non possumus, nec est tam per- primum locum post alias personas in choro el ca-
sona inimperio, quam imperioin persona provi- pitulo, sicut est supradiclum, sublato cujtislibet
auclori-
dendum, quia etiam ad hoc dignior reputatur, qui contradiclionc et appellalionis obstaculo,
tate frelus apostolica statttas; conlradiclores si qui
magis idoneus reperilur, personam prsedicti ducis,
-quoad imperium, praesertim hoc tempore. obtinen- fuerint, ecclesiastica censura percellens.
« Datum Laterani, xi Kalendas Junii, ponlificatus
dum, penilus, propter impedimcnla patenlia, qu*
noslri anno quarto. i
per litteras generales exprimimus, reprobemus, ef
Accedentibusilaque nobisad MeldensemEcclesiam,
prsedictum Otlonem recipiamus in regem, nonob-
slantejtiramenlo, si quod eidem duci rationeregni " decano el capitnlo congregalis, medielalem toLius
forsilan pisestitisti, cum nos illud, eo reprobato, dechnw de Quinciano, et LX solidosde pensione
decrevimus non scrvandum, eidem regi publice non ecclesiwS. Simeonisde Vana, et XL solidos de pen-
diffcras adliaerere, ac fovere polenler et viriliter sione ecclesimde Seinz, cancellariwprwfatus episco-
partem ojus : alioquin, cum ei, sicul prsedivimus, pus depulavil. Et nos , ut prmdiclus cancellariuset
fidelitalis prpestileris juramentum, si, quod non 'successores ejus oblineant de cwiero in Meldensi
credimus, imo de quo nec etiam dubitamus, de cse- Ecclesixt personalum et liabeant primum locuni
toro proprii fieres juramenli transgressor, in te post alias personas in choro el cupitulo, decani per-
procedere durius cogemur. sonatum, et canonicorumqui affuerunt, concurrrente
Datum Lalerani,KalendasMaitii,pontificaius no- assensu, apostolicaqua fungebamur auctorilale sia-
stri anno iv. tuimus , slatum eidem el successoribusin clwroet
XLV. locumin capitulu assignantes. Ne igiiur excommu-
nicationisnostrwmemoriatractu temporisobsolescat,
Ad Seiionensemarcliicpiscopum.— Pro darembaldo
Meldensis Ecclesiwcancellario. aul quisquam in poslerum contradictionis scrupulum
(Anno 1201. Laterani, Maii 22). prmsumal opponere,acla nostra in scriptum redacta
IDUPLESSIS, hist. de VEglis.de Meaux. Ex tabul. f, characlere sigilli nostri signavimus. Conlradiciores,
Eccl. Meldens, 11.,85.] si qni apparuerint, eadem auctorilate, excommuni-
PETRTJS, Deigratia Senonensisarchiepiseopus,om- cationissententia percellentes,ut os suummetu pwnm
nibus ad quos lilleree prmsenies pervenerinl, in compellalur adversus Iwc facium omnh imquiias
JOominosaluiem. Ad pasterorum nolitiam volumus oppilare.
Dalum Meldis, anno Verbiincamali 1201, inense
pemenire rios recepisse papm Utteras in hunc mo-
dum: Auguslo.
« INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, XLVL
venerabili fratri Senonensi archiepiscopo, saiutem Ad OdonemParisiensem episcopumet abbalem La-
el apostolicam benediclionem. hniacensem (52 55) contra clericosResbacenses.
«Conslitulus in pvaesentianostra venerabilisnoster (Anno 1201. Laterani, Maii 25.)
Meldensis episcopus, coram nobis exponere pro- £D. DUPLESSIS, Hist. de 1'JEgl. de Meaux, H, 85.
curavil-, quod de cancellaria Meldensis Ecclesiae, Ex. Tabular. Ecc. Meld.]
quam magistro -Clavembaldoviro litteralo, sicut INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, ve-
dicebatur, et honesto concessit, ad honovem Dei nerabili fvatri ODONI Pavisiensi episcopo, et dilecto
et ipsius Meldensis Ecclesiae disposuil consistere D filio abbali Latiiiiacensi, salutem el apostolicani
personatum, ita.quod praefatus magister Clareni- benedictioneni.
baldus et alii cancellarii qui suecedent eidem, do Conquevenfe venetabili fvatre nostio Meldensi
cselero sint personoeMeldensis Ecclesise, et post episcopo, nosiris autibus est intimalum, quod cle-
alias ejusdem ccclesioe personas oblineant tam in rici et laici Resbacenses, ci velut episcopo suo re-'
clero, quam in capitulo primum locum. Et quo- nuunt obedire. Ne igitur, si eorum inobedienliare-
nlam cancellaria nullos habet reditus, ne coulra maneat incorrecta, eis incentivum pariat delin-'
«anonum inlerdicta cancellarius pro regimine seho- quendi, discretioni vestrae per apostolica scripta
larum aliquid exigere compellatur, pia et provida mandamus, qualenus proefatos clericos, ut super
deliberatione de reditibus propriis certos ipsi can • hoc memorato episcopo debitam satisfactionem
celiar-ise proposuit reditus -assignare. Quoniam impendant, et deinceps eidem episeopo suo, prout
igilur ad augmentum ecclesiarum pertjnet, ut ho- tenentur, obedientiam et honorem per districtio-
nor^s et dignitales ad obsequium divini cultuspro-' nem ecclesiasticam, sublato appellationis diffugio»

(*,2 55) Vide epistolam 96 libri x.


77 - SUPPLEMENTUM.-AN. 1201. 7g
jtistitia medianle cogatis, etc A consenstiepiscopiet archidiaconorumpro bonopacis,
lalem ordinalionem fecimus: Quod rurales decanos
Datum Lalerani, x, Kal. Junii, pontiiicalus nos- Meldensisepiscopus archidiaconis inconsullis possit
tri anno iv. eligere, instituereet mutafe, salva tumeit fidelitute
XLYII. quain de conservandojure archidiaconorumconsueve-
Ad Petrum Senonensemarchiepiscopumet abbutem- runt prwstare. In hoc eliam archidiaconi amicabili-
S. Columbm.— De institutione decanorum ruru-' ter consenserunl,ul de succutsUecclesiarum tam in
lium in Ecclesia Meldensi. messe quam aliis obvenlionibusdonecper episcopum
(Anno 1201. Laterani, Maii 25.) iiistiiuantur peisona;, duas paries episcopus, ct ler-
[DUPLESSIS, Bist. de VEgl. de Meaux, II, 86, ex la- tiam arChidiaconirecipianlel per decanos rurales dc-
bulario Meldensi.] beat succursusecclesiarumvacaitlium procurari. Su-
Petrus Dei gralia archiepiscopus.et S. Columbw per conferendis autem ecclesiis pai ochialibusarcht-
abbas Senonensis, omnibusad quos lillerw prmsen- diaconi fecognoverunt quod nunqnam vexaverunl
tes pervenerint,inDomino salutem. ipsuin, nec nnquam in vita sua vexabunt, necei con-
Adomniumnoliliamvolumuspervenirenosrecepisse tradicent. Quia etiam conquerebalurepiscopusquod
dominipapw titlerus in huncjnodum: B idoneas persohasquibusprwbendasConferebattlacan-,
< JNNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, tes, decanus pro stia voluntaie investire differrel, hoe
veneralili fratri archiepiscopo et dilecto (ilio ab- itaque de assensu pariium temperavimus,ut decanus
batiS. ColumboeSenonensibus, saluiemet apostoli- si prmsensfueril, sine dilatione investiat canonicuin
cam benediciionem. sibi ab episcopomissum, el in capilulo canonicum
« Quercla venerabilis fratris nostri Meldensisopi- loco sui instiluet, qui denunliabit decanosi absens
scopi nobis exposila palefecit quod cum ad eum fuerit, et inveslituram cunoniciub episcopo missi fu-
pertineat in Meldensidioecesidecanos rurales insli- clurus accedal. El si infra oclo dies decanus non ve-
tuere et deslituere, sicut prsedecessorumnostrorum nerit, substilutus a deCanocanonicusauctoritale de-
temporibus est obtentum, archidiaconi Meldonsis cani investiat personam'ab episcopo prmsentatam.
Ecclesise illi super hoc contradicunt, asserentes Quod si canonicus quem vicarium suum decanus
quod eis inconsultis non debeat aliquem instituere elegerit, infra oclo dies quoquomodo eliam prmsens.
in decanum, et subventiones quas rectores cccle- investiiuram requisitus non feceril, vel ipsum abesse
siarum suae dicacesiseisdem exhibere tenentur, in contigerit, hanc prior in ordine sacerdolumcaiiouico-
grave pvsejudiciumejus sibi non metuunt vindicare, „, rum, "quiprmsentesfuerinl, nomine ipsius decuniim-
duas parfes messium ei tantummodo dimitlentes; plebit. A pelitione autem tertim parlis deiuandm
iidem etiam archidiaconi a presbyteris Meldensis qvam episcopusfecerat, ad noslrum consiliumarcln
dicecesiscontra voluntatem et prohibitionem ipsius diaconi deslilerunt. lpsi aulem archidiaconi nullam
pecuniam per exactiones illicitas non dubitaul ex- - in suis archidiaconatibus demandam facient, nhi
lorquere. Prseterca de decano Meldensi suam reci- episcopo asseiisumprwbenlc. Quod i,t ratum perma-
tavil querelam, quod eum prsebendasvacantes ido- neat, prmsensscriptum sigttlorum nostrorum muni-
neis personis assignat, et eas niillit ad decanum et mine fecimus roborari.
capitulum, utipsos in fratresetcanonicos recipiant, Aclum Meldis, anno VerbiJncarnati 1201.
ct decanus eos corporaliler investialde prsebcndis, XLVIII.
sicut Ecclesiae consuetudo requirit, decanus ple- Ad Raymundum Nonantulanum abbatem. — Ejus
rumque differt, et impedit receptionem illarum, et electionemconfirmat.
se hac occasione absentat, vel aliquas frivolascau- (Anno 1201. Laterani, Jun. 20.)
sas nialitiose prsetendit. Ut igitur quse in Meldensi [ Tiraboschi,Storia della badia di Nonantola, II,
ecclesia prseter reclitudinis ordinem altentantur, in 554, Autogr. ex archiv. Nonant.]
staltim debitum per officium noslrae sollicitudinis D - INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, di-
reformenlur, discretioni vestrse per apostolica scri- lecto filio RAVMUNDO abbati Nonanlulauo, salutem
pla mandamus quatenus ad ipsam Meldensemec- et apostolicam benedictionem.
clesiamaccedentes, super his et aliis quaevobis inde Audito quondam quod monasterium Nonantula-
proposita fuerint inquiratis diligenlius veritatem, et num per B. quondam abbalis ejus incuriam et in
Doniinumhabentes proeoculis,qusein ea conigenda temporalibus diminutum fuerat, et in spiritualibus
invenerilis, secundum Deum et juslitiam sublato dissolutum, provisionemet correctionem ipsius ve-
oppellalionis obstaculo, auctorilate apostolica cor- nerabili fratri nostro Ferrariensi episcopo du-
rlgalis, facientes quod decreverilis per censuram ximtts commitlendam, ita ut si abbatem inutilcm
rccJesiasticam firmiter observari elc... Quod si noii inveniret, removeret eum ab officio abbalioe.Ipse
simbo,elc. autem lieet multipliciter visus ftterit indemnitati
< Dalum Laterani, decimo Kalendas Junii, pon- ejus monasterii providere, tandem infelligensquod
lificalus nostri anno qtiarto. J sub eridemabbate status ejus non poterat iii nielius'
Accedentesilaque ad Meldeirsemecclesiam,parti- 1'eformari, eum repertum inutilem ab administra-
bus conyocalis,el in noslra prwsenlia constilutis de tione curavit juxta tenorem manda.ti apostolici
\e> AD INNOCENTIIIII REGESTA 80
icmoverc. Cumque propter hoc praedicti abbatis A qui cum dicto abbale reraanserant in monaslerio
nuntii ad sedein apostolicam accessissent, nos supradicto, prsediciusPh. post electionem luam iu
volentes Ecclesiaeprovidere potius quam personae, abbalem fuerat nominalus. Nos igitur intelleclis
quod a delegato nostro factum fuerat non duximus quoe fuerant hinc inde proposita, nominalionein
revocandum, sed ratum polius id habentes conven- proedictiPh. tanquam frivolam, irrilam deoernentes,
iui Nonanlulano mandavimus, ut de consilio ejus- electionemde te faclam aucioritale aposlolica con-
<jem episcopi personam idoneam per electionem firmamus et transeundi ab ecclesia tua ad Nonan-
canonicam sibi praeficerent in abbatem. Ipsi ergo , tulanum monasterium facultatem liberam indulge-
ad vocationem ejusdem episcopi convenientes in mus per aposlolica tibi scripta mandantes; quate-
unum le in abbatem sibi unanimiterelegerunt. Unde nus curam ejus assumens taliter ei studeas provi-
cum dilecti filii A. prior ejusdem monaslerii, G. dere, ul per tuse sollicitudinis studium et spiritua-
subdiaconus noster et nobilis vir Jacobus de Fon- libus proficiat instilutis et lemporalibus auxiliis
tana, advocatusipsius monasterii nuntii cum Htte- augmentelur. Yolumus cliam nihilominus et
ris tam ejusdem episcopi quam convenlus ad no- mandamus ut juxla formam quam praedicto epi- '
slram proesentiam accedentes praedicta nobis per scopostibbulla nostra dirigimus tam supra fidelitale
ordinem retulissent, dilectus fllius W. Nonantula- B nobis el EcclesioeRomanoepraestanda, quam inde-
nus monacbus, supervenit lam ex sua quam quo- mnitate monasterii exhibeas in ejus manibus jura-
rumdain aliorum monachorum parte proponeus, menluni.
qtiod dilcctum filiumPh. Pomposianum monachum Daium Lalerani xn Kalendas Julii, ponliflcatus
sibi elegerant in abbatem, contra electionemde te nostri anno quarfo.
factam opponens,quod in ea non fuerat forma man- XLIX.
dati nostri servata. Nam cum nos eidem episcopo
cledeiimusin mandatis, ut ad locum acccderet, ipse Ad—decanum (54), et archidiacomimAmbianenses.
Vt sententiamexcommunicatiomslalam conlra
ad monasterium non accessit, sed monachos ad Burgenses sancli Audomari, pro injusla deten-
suam prsesentiamconvocavit, et coram se fecit lione cujusdam aquw atque quarumdam palu-
-electionerahujus modi celebrari. Objeciteliam quod dum, ad ecclesiam sancti Berlini de jure spcc-
tantium, faciant usque ad condignam satis\uc-
idem episcopus iitteras nostias eis noluit exhibere, tioneminvtolabiliterobservari.
iicet saepiusrequisitus, adjiciens tertio quod in ele- 1201. Signioe,Julii 11.)
(Anno
ctione ipsa Simoniaca pravilas intenenit. Ad hsec
autem fuit ex adverso responsum, quod cum di- C [ Ex ArchivioSancti Bortini, capsa Papalia. n°52.
Ibid. ]
BREQUIGNT.
cltts abbas post depositionem suam administrationi
monasterii ambiliosius incumberet, vel potius in- Significarunt dilecti filii, abbas (55) et conventus
Sancti Bertini, quod venerabilis frater noster
cubaret, episcopusconsanguineorumejns potentiam
veritus et multitudinem vassalorum, et quod eo episcopus (56), et dilectus filius... archidiaconus
a
praesenlemonachi eligere libere non auderent, eos Atrebatensis, judices sede apostolica delegafi
non vocavit ad locum extraneum, sed ad quemdam super quadam aqua et quibusdam paludibus ad
ecclesiam Sancti Ber ini de jure spectantibus, in
ejusdem eo.clesioe prioraium. Prseterea idem episco- castri Sancli Audomari pro contumacia
pus, sicut prsedictus monachus postea recognovit, Burgenses
fecerat monachis petentibus copiam lillerarum : excommunicationis senientiam canonice protule-
sed cum ipsi eas sibi dave peterent ad monaslerium runt, quam ipsi burgenses negligunt observare.
deferendas, intelligens ipsos delationes frivolas et Ideoque, discretioni vestrse per apostolica scripta
occasiones qusereremalignandi, eorummalitiaenon mandamus, quatenus eamdem sententiam, sicut,
consenlit. Idem quoque monachus diligentiusrequi- ralionabiliter lata est, faciatis usque ad condignam
situs postmodum est confessus, quod in cleclione satisfaelionem inviolabilier obsevvavi;nullis obs-
tua intervenisse nesciebat simoniacampravitatem. tantibus litteris, veritati et 'uslitiaj praejudicanti-
Sed in eo tanlum credebat esse delictum quod in bus, a sede aposlolica impetiatis.
monasterioNonantulanonon fuerat juxta consuetu- Dalum Signise, v Idus Julii, pontificalus nostri
«linemcelebrata. Objicienlibusquoque adversariis anno quarto.
iterum est confessus, quod a quinque, qui ab epi- L.
scopo recesserant memoralo et quibusdam aliis Ad abbates S. Pelri (57), SanclmMariw (58), el de

(54) Yidead Epistolam Libri tertii XLI,1101.' adeo perspicuum est. D.Abbas Grandidierin notula,
(55) Yide ad TDpistoIamxvm AppendicisIiujus. qttoeApographosuo Galliceexpressa subjiciebaiur :
(50) Yide ad Epistolam Libri tenii xxv, noi. II s'agil ici des Abbis de S. Pierre dans la Foiet-'
(57) Quis fuetil lunc temporis Abbas Monasterii Noire, de VOrdre de S. Benoil; de Sainle-Marie,de
S. Petri in Nigra-Silva, prorsus ignoralur. Yide VOrdre de S. Auguslin; et de Tenebach,de VOrdre
Galt. Christ. JJOII.
t. Y, c. 1054, ubi pauca hoectau- de Citeaux. Verum,
tummodo leguntur : quid sit Monasterium S. Ma-
rise, Ordinis S. Augustini, ad cujus abbalem dirigi
« VII. Marquardus moritur anno lfS5. hsecInnocenlii Epistola, nos ignoiare pro-
« Ylll. Bertholdus I superstes ad annum 1220. 1 poluerit
fitemur. Certe, nullum S. Marise, Ordinis S. Au-
(58) De cujus Monasterii Abbate hic agatur, 11011 guslini, Monasierium, nec in Mogunfina, ad quod
H SUPPLE.MENTUM.— AN. 1201. 82
Tenebach,(o9).— Ut sentenliam, in favoremmo- A mare, nullius contradictione vel appellatione ob'
nachorum de Cella Vilmari lalam observari fa- stante, eurelis, eumdem
ciant. episcopum nihilominus, eo
quod appellalionemnon est, quam interposuit, pro-
(Anno 1201. Signiae,Sept. 4.)
rEv Apographo, ad lidem Autographi, in Archivis secutus, in expensis legitimis parli condemnantes
Abbatia?S. Petri in Nigra silva asservati, a bonse adversse,nullis litteris veritali et justitise prsejudi-
memoriseD.Abbate Grandidier diligenler collato. catflibus a sede apostolica impetratis. Quod si non
Bu. ibid.l omnes his exsequendis potueriiis interesse duo
ISXOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, di- vestrum ea nihilominiis exsequantur.
leelis filiis, S. Petri, S. Mariae, et de Tenebach, Dalum Signiae,n Non. Septcnibris, ponlificatUS
abbalibus, salulem et aposlolicara benedictionem. nostri anno quaito.
Dilecti filii, pauperes monachi de Colla-Yilmari, LI.
Cluniacensisordinis (60),suanobisinsinuationemon- Ad Andream Lundensem — Ejus
archiepiscopum.
strarunt, quod, cum venerabilis frater noster (61), « Ecclesimprivilegiaconfirmal.
Argenlinensisepiscopus (62), jus patronatus eccle- (Anno 1201. Anagnise,Nov. 25.)
siarum de Cella-Vilmariet de Selden (65), quod ad [LILJEGREN, Diplom. Suecan., I, 141.]
eos pertinere dignoscitur, de dono dilecli filii, no- INNOCENTIUS episcopus, servus Sirvorum Dei,
bilis viri, R. comitis Novi-Castri (64), recepisset venerabili fratri ANDREJ: Lundensi archiepiscopo,
mjuste, praefati monachi episcopum ipsum coram suisque successoribus canonice subslituendis in
dilectis filiis (65), S. Blasii in Nigra-Silva, B. (6G), perpeluam memoriam.
de Alpersbareh, et M. (67), de Peris, abbatibus, In eminenli sedis apostolicsespecula, disponente
judicibus a sede apostolica delegatis, super eodem Domino, constituii, salubiiter injuncti clficii pro-
negotio conveiieruut. Qui, landem cognoscenles de sequimur- actionem, si ea quse per anlecessores
causa, diffinitivampro ipsis monachis senlenliam nostros ad salutem fidclium instituta uoscunlur,
promulgarunt, prsedictoepiscoposuper jure patro- consensu nostro firmamus, et ne cujuslibet le-
nalus ecclesiarum ipsarum perpetuum silenliura mevitalis quatiantuv intenlu exactam diligentiain
imponentes. Demnm vero ssepedictus episcopus adhibemus. Cum enim Ecclesioe suse pvomisit
asserens expiaedicta sententia se fuisse gravalum, Deus dicens : Pro palribus tuis, etc, nali sunt
per l.tteras suas, ad eosdem judices deslinatas, no- libi filii, conslilues eos principes super omnem
stram super hoc audienliam appellavit. Quam ap- lerram, iili-bene videnluvpatvibus sucessisse atque
pellationem adversa parte, statuto termino, prose- C uliliter impositum gerere principalum qui non po-
quenle, idem episcopus non est per se, vel per nun- testate sedutilitate leetanlur, et ad salutem corum,
tium, prosecutus. Ideoque discretioni vestrae per qui gubernandi sunt, cum timore ac tremore cce-
aposlolica scripla mandamus, quatenus, de appel- ditae potestatis auctoritatem exercent, studentes
lationis causa diligentius "inquirentes, senlenliam semper anteoessoribus suis in bonis aclibus con-
ipsani; sicut justum fuerit, confirmare vel infir- formari, et quae laudabiliter ab eis aeta sunt ea

diversa illa, de quibus hic agitur, Monasleriaperti- (64) Berthold, Comte de Neubourg. ID.
nere videiitur, nec in vicina Tvevivensiprovuicia, (65) SupplendumM. Mangoldusenim, al. Magnol-
agnoscunt novaeGallioeChristianse Auctores, t. V dus, de Halweil, splendidacxortus familia, Mona-
el XIII. In provincia quidem Mogunlina, de B. Ma- steiium S. Blasii tunc temporis regebat, quod pa-
riae ad S. Urbanum,, Constanliensis dioeceseos,Mo- terna ex hsevedilate plurimum locupletavit. Ilic a
nasterio agunl, t. Y. c. 1086; cujus ttinc lemporis CcelestinoPP. III, anno ejus pontificalus septimo,
Abbas erat Conradus I, de Bielherlan, nolus in in- vi ld. Aprilis, privilegium obtiniLt, qtto liymnus
strunientis ab anno saltem 1197, usque ad aimura Gloiia in excelsis,et Sequentiu, in festivitatibtts B.
1212, qtio defunctus est. At ccenobium illud ad M. Vivginis,et S. Blasii, etiam postSeptuagesimam
Ordinem Cislercieiisem, nequaquam ad Ordinem na cantari possent. Fatis concessit an. 1204, xiv KaL
S. Augustini perlinet. Maii. Gall. Chrisl. nov.t. V, c. 1028.
(59)DeAbbatibusMonasterii de Tennenbach, at. (66) De Alpersbarcensis, al. Alpirsbacensis, al.
de Porlacwli, Ordinis Cisterciensis, Constantiensis Alberspacensis monasleni, diceceseosConstaniien-
dioeceseos,circa hsecin quibus \ersamur tempora, sis, abbatibus, pauca admodum apud atictores
nihil ceiii, in inipeifeeia bujus MonasteriiAbbalum novseGallioeChristianse,t. V, c. 1064 :
serie apud auctores novaeGalliaeCbrislianse. t. V, c II. Conradus abbas, temporc Weruheri abbatis
c 1089. Solilariorum, seu Einsildendis, circa 1150. Idem
(60) Le^Monaslerede Yilmarcel, dans le Brisgau fortasse Conradus,quem Tiitliemiusauclovcst isttic
et le diocese de Conslance, de 1'Ordrede Cluny, 1'ut ex Hirsaugia missum fuisse Abbatem.
uni cn 1560, a 1'Abbaycde S. Pieri'e. GRANDIDJER. « lll. Bertboldus congruam sibi 'uiisdiclionem iu
(61) Yide EpislolainLibri oclavi vm, not. DornheimadversusVolmarumde Brandeckeccovam
(62) Conrad, Eveque de Strasbourg, obtint en Ludovico,Duce de Teckbe, pvopugnavitan. 1251. »
1200,'de Berlhold, Conitede Neubourg, )e droit de Cum, hic, Abbas AJpersbarcensis, initiali B. de--
patronage et fadvocaiie des deux Monasleres, l*un signeiur, num existimandum est eumdem esse ac
d'hommes, a Yilmarcel, et 1'aulre de femmes, a Sel- Bertholdus Ille, quem aiino 1251 supeistitem fuisse
den. GUANDIDIER. probant inslrumenta ?
(63)Le Monasterede Selden, de 1'Ordrede Cluny, (67) Agiturhic de Abbatia de Pairis (al. Lalin.
dans le diocese de Consiance, fut uni en 1595, a Parisiuni), Qixlinis Cisterciensis, diceceseos BasL-
1'Abi.avcde S.-Piene. 1D. leusis^
83 - AD INNOCENTIIM REGESTA 84"
tervare in semetipsis et aliis nibilominus servandai A Nulli ergo omnino hominum liceal hanc paginam
monstrare. Hac itaque nos consideratione diligen- nostrse conlirniationis infringere, vel ei ausu teme-
ter inducti, felicis memorioeAdriani papsaanteces- rario conlraire. Si qua igitur in futurum ecclesias-
soris nostri vestigiis inhoereiiles, quod- ipse dej tica ssecularisve persona, hanc noslrseconstiiulio-
consummatione regni Sueciae cum fratrum suo- nis paginam seiens contra eam temere venire fen-
rum consilio et voluntale constituit, nos etiam fir- laverit, secundo tertiove commonita, nisi realura
nuim et illibatum perpetuis temporibus decernimusj suum confessa fuerit, potestatis et honoris sui
permanere. Conslituit enim quod Lundensis ar- careat dignitale, ream se divino judieio «existerr
chiepiscopus, qui pro tempore fuerit, super regnum! de perpelrata iniquitate cognoscat, et a sacratissimt
illud primatum semper obtineat, et ordine qui se- corpore et sanguine Dei et Domini Rodemptoris
quilur, debeat illi prseesse, qui tanto frequeniiuss nostri Jesu Chrisii aliena fiat, atque in extremo
illi terrse et utilius quae ad salutem fidelium per- examine disfrictse ultioni subjaceat. Cunctis autem
linent ininistrabit , quanto necessitalera eorumi eidem Ioco sua jura servantibus sit pax Domini
atque defectum e vicinio pleuius poteril intueri, nostri Jesu Chi isti quatenus et hic fructum bonoa
Pallium enim antecessori luo tribuit ut archiepi- actionis percipianl, et apud districtum judicera
scoporum in regnum Sueeiae, quanto citius op-. B proemiaaeternaepacis inveuiant. Amen.
portunifas occurreret, ordinaret, et pallium quidem Ego Innocenlius catholicae Ecclesioeepiseopus.
aposlolica ei auctoritate referret, eo quidem ordiuei Ego Joannes Albanensis episcopus.
observato, ut videlicet is qui per Lundensem epi- Ego Petrus Sanctae Ecelesiae presbyter cardi-
scopum melropolitaiius ibi fuerit institutus, gra- nalis.
(iain consecrationis per manum archiepiscopi Lun- Ego Jorof. S. Prudent. pastof et p-esbyler car-
densis adeptus, ipsi ct Lundensi Ecclesise, salva dinalis.
fidelitate Romanoe Ecclesise, et obedien\tiamjuva • Ego Ilugo presbyter cardinalis Sancli Mariini
menlo pvomittat. Pallium sane faliter consequetur : Equirii.
Nuntius Lundensis Eeclesise cum nunlio illius Ego Linger Sancti Laurentii in Lucina presbyter
Ecclesise pro impetrando pallio ad Ecclesiam Ro- cardinalis.
manam accedant, et cum illud a Romano pontiflce, Ego Sofredus Sanctse Praxedis presbyter cardi'--
inipelraverint, ad Lundensem Ecclesiam reporla- nalis.
bunt.Lundensis autem archiepiscopusilludaccipiens, Ego Joannes Sosprises presbytcr ca"dinalis.
archiepiscopo Sueciseti ibuef, et fidelitatem et obe- Ego Cinthius Sauctoruin Joannis et Pauli pre-
«MenliamRomanse Ecclesiae jurejurando promit- sbyter cardinalis.
tet; roeiropolifano vero ibi ad honorem Dei et Ego Petrus Sancti Marcelli presbyler cardi
decorem domus suee salutemque fidelium consti- nalis.
tuto , Lundensis archiepiscopus ei dignitate pri- Ego Bcnedictus Sanctse Susannae presbyter car-
maius in perpetuum pr<iesidebit, et ipse obedien- dinalis.
tiam et reverentiam ei lanquam suo primati humi- Ego Gralus Sanctorum Cosmseet Damiani di.?-
liler exliibere curabit. Qnod utique in bonse me- conus cardinalis.
moriaeSlephanoquondamUpsalensi archiepiscopo, Ego Geraldus Sancti Adriani diaconus cardi-
qui a praadecessore tuo pise recordationis Eschillo, nalis.
tempore felicis memoriae Alexandri papae, eo prse- Ego ;Gregorius Sancti Georgii ad Yelum aureum
sente, senii ratione jam diclaeinstitutionis gratiam diaconus cardinalis.
consecrationis accepit, et sub anteeessoribus nostris Datum Anagniae,per manum Blasii sanctse Ro-
bonaemeniQiiaeLucio,Clemente,Cceleslino,ac nobis manoe Ecclesise subdiaconi et nolarii, ix Kalendas
secundum prsesoriptum ordinem, in felicis recorda- Decembris, indictione iv, Incarnalioiiis Dominicoa
tionis Joanne et Petro ac yenerabili fratre nostro JJ anno 1201, pontilicalus vero domni Innoceniii,
III aniio quarlo.
Q. UpsaUensibusarehiepiscopis quos Abssilonproe- papae
deeessor tuus piae memoriae consecravit, et p^l- LII.
lium vice ipsorum anlecessorum contulit, cogno- Ad Andream Acherunlinumarchiepiscopum.— Ec-.
clesimAcheiunlinmprivilegia confirmat.
scilur adirapletuni. Quoniam et hoe sicut a praeno-
minato Adriano antecessore nostro statutum est, (Anno 1201. Anagnlae, Dec. 10.)
jta sub Eschillo et Absalone antecessoribus luis ef- [UGHELLI, Ilalia sacra, VII, 56.]
feclum accepit. Nos memorati Adriani et felicis INIJOCENTIUS episcopus,servus servorum Dei, vene-
recordalianis Alcxandri, Lucii, Urbani, Clementis rabili fralri ANDRE.4. Aeheruntino archiepiscopocjus-
et Ccelestini prjedecessorum nostrorum Romano- que successoribus canonice substituendis in perpe-
rum ponlilicum vestigiis, in tam Iaudabili opere tuum.
inbaerenles, nostro et fulurorum fratrum nostrorura Fi alres et coepiscoposnostros tam vicinos quan
favore prosequimur , et firmum et illibaium per- longe positos ex injuncto nobis apostolalus oflicio
petuis tempovibus decernimus permanere, salva sincero cliaritatis affectudebemus diligere, et Eccle-
nimirum aposlolicsesedis aucloritate. siis, in quibus Domino mililarc noscunlur, suam
85 ' SUPPLEMENTUM.— AN. 1201. '86
dign.tatem et justitiam conservare. Eapropler, vene- ,A congrua satisfactionecorrexerit,polestalis!ionorisque
rabilisin Cluislo fiater archiepiscope, tuis justis po- bui dignitate<:areat, reamque se divino judicio exi- ..
slulalionibus clementer annuimus, et Acheruntiuam slere de perpetrata iniquitate cognoscat, eta sacra-
Eeclesiam eui Deo auctore prseesse dignosceris, prae- tissimo corpore ac sanguineDei et Domini Redem-
sentis decreti auctorilate munimus, tibi luisque ptoris nostri Jestt Cbristi aliena fiat, atque in ex-
successoribus conflrriiantes qusecunque ad ipsam tremo examine districtoe ultioni subjaceal; cunclis
nietropolitano jure pertinere noscuntur, videlicet autem eidem loco sua jura servantibus sit pax Do-
Yenusium, Gravinum, Tiicaricum,Potenliam, Tur- mini nostri Jesu Christi, qualenus et liic frucfuin
suin. Ut tu, luique legitimi successores potestatem bonse aclionis percipianl, et apud districlum judi-
habeatis canonice ac decretaliter, sicut eorum ar- cem proemia aelernse pacis inveniant. Amen, amen,
chiepiscopus,ineis episcopos coufirmandi acconse- amen
secrandi: prseterea quascunque possessiones, quae- Ego lnnocentius catholicse Ecclesiae episcopus.
cunque bona eadem Ecclesia in praesenliarum ratio- Ego Octavianus Ostiensis et Yelliirensis episco-
nabililer possidet, aul in futurum concessione pon- pus.
lilicum, largilione regum vel principum, oblatione Ego Joannes Albanen. episcopus.
fidelium, seu aiiis justis raodis, praeslante Domino, " Ego Pelrus lituli Sanclse Csecilisepvesbyter car-
poterit adipisci, fiima libi tuisque successoribus, et dinalis.
illibata permaneanl, in quibus haec propriis duxi- Ego Jordanus Sanctse PuJenliause tituli Pastoris
mus exprimenda vocabulis : presbyter cardinalis.
Ecclesiam S. Angeli de Oblano, ctim omnibus Ego Guido presbyter cavdinalis Sanctie Marise
pevtinenliissuis;,in omnibus insuper oppidis, villis, Tvans Tiberim tituli Calixti
monasleiiis, et Ecclesiis quse infra fines parochise Ego Hugo presbyter cardinalis Sancli Matfini
tuse consislunt, tibi, et per te AeherunlinseEcclesiae lituli Equilii.
jus episcopale sancimus habendum, his nimirum Ego Gofvedus lituli Sanctse Pvaxedis presbyter
exceptis quse ad Ecclesiam Romanam spiritualiter cardinalis.
peiiinere noseunlur. Usum quoque pallii ponlifl- Ego Joannes liluli Sanctae Priscoe presbyter car-
calis, scilicet officiiplenitudinem libi de sedis apo- dinalis.
stolicae dignilate concedimus, sicut tuis nvaedeces- Ego Petrus lituli Sancti Marcelli presbyter cardi-
6oribus a nostris noscitur antecessoribus fuisse nalis. »
'
concessus, ut videlicet ipso ularis in festivis diebus, Q Ego Grogorius Sanctoium ' Cosma; et Damiani
el lemporibus aliisque quaein privilegiis tuaeeccle- diaconus cardinalis.
siseconlinentur. Admonemus igitur ut ita le circa Ego Gerardus Sancti Adriani Diaconus card.
subjectos debcas exhibere placabilem, ut rectitudi- Ego Gregorius Sanclse Mavisein Porticu diaoonus
nem tuam diligere pro\ocentur poiius quam timere, cardinalis
quorumsi culpa foi te poposcerit, ita eorum excessus Ego Gregonus Sancti Georgii ad Velum aureura
emendare procures, ut pateinum affectum deani- diaconus cardinalis
ino nullo inodo reliiiquas : esto in custodia com- Ego Gregorius Sancli Angeli diaconus cardi-
missi gvegis, vigilaque sollicilus disciplinaa zelo di- nalis.
gtrictus, utlujms insidians ncc ovile lurbare Domi- Ego Hugo Sancii Eustachii diaconus eardinalis.
nicum, nec o\ibus aliqua fraudis occasione praeva- Ego Joannes SanctaeMariae in Cosmedin diaconus
leal. In lingua ttia vitara esse aliam plebs commissa cardinalis.
cognoscat; sit illis fraternitalis luae doctrinoe gra- Datum Anagniae,per manum BlasiiSanctaeRbma-
tus cohortationisstimulus, etvitaimitationis exem- nse Ecclesije subdiaconi et notarii, iv Lltis Decein-
plum. Quid enim diligeve et timere debeant cha- bris, indictione v, Incarnationis Dominieoe anno
riiatis tuae sermo prsedicationis aperiat, fructum D 1201, pontilicalus vero domini Innocentii papaeIII
efficacialua seternae hujusmodi retributionis ac- anno quaiio.
qttirat. LIII.
Deceniimus ergo, ut nulli omnino homiiium Ad Odonem Parisienscm episcopnm. — Litem inler
liceal prsefatam ecclesiam Acheruntinamtemere per- ipsum Odonem el abbatem Sanctm GenovefwPari-
siensis de possessionepris parochialis in parochia
lurbare, aut ejus possessiones auferre, vel ablatas de Monte diu agilalam dirimit, prwfiniendojura
retinere, minuere, seu quibuslibet vexationibus ulriusque partis.
fatigare, sed omnia illibata atque integra conser- (Anno 1201. Anagniae, Dec. 25.)
ventur eorum pro quorum gubeinalione ac susten- [D. FELIBIEN,Hist, de Paris, v, 597.]
latione concessa sunt oronibus omnimodis profu- INNOCCNTIUS episcopus , servus servorum Dei,
tura, salva nimirum in omuibus sedis apostolicae venerabili frari ODONIParisiensi episcopo, salu-
auctoritate. Si qua igilur in futui um ecclesiastica tetn et apostolicani benedictionera.
ssecularisve persona hancnostrse constilutionis pa- Olim inter te, nomiuc Parisiensis Ecclesise, et
ginam sciens contra eam lemere venire forte teiila- dileclum filium abbatem Sanctae Genovefse pro
verit, secundo teitiovecommoniy», nisi reatumsuum abbatia super possessione juris parochialis in paro-
87 AD INNOCENTIIIII REGESTA 88
chia de Monte, quaestione suborta, et venerabili A sariis spolialus, et quod episcopus Tornacensis et
fratre uostro P. archiepiscopo Senonensitunc Pari- canonici ssepedicti de praemissis excessibus puni-
siensi canouico, procuralore luo pro te, dicto vero rentur, causa poslmodum coram delegatisjudicibus
abbale nomine Ecclesiaesuse, accedenlibus ad apo- ordine debito pertraclanda, in quorum prsesentia de
slolicam sedem , venerabilem fvatvem nostrum jure Parisiensis ecclesia?plenius probaretur, qtiod
J. Albanensem episcopum et dilectum filium G. S. tune temporis propter probationum inopiam fieri
Marisein Aquiro diaconum, nunc vero tit. S. Vilalis non valebat.
presbyterum cardinalem dedimus auditores, in Ca3terumprsefatus abbas versa vice, novam inju-
quorum prsesenlia dictus proposuit procurator, riam inferri sibi per te nunc novum episcopum
quod idem abbas super possessionejuris parochia- proponebat, asserens ecclesiam suam cum burgo a
lis in parochia de Monle gravem tibi molestiam primo fundationis tempore liberam exstitisse, nec
'
ingorebat, cum eam poteslalem usque ad tempora alicui unquam in spiritualibus, nisi Romano ponli
lua Parisiensis episcopus habuerit in parochianos fici ftiisse subjectam, qttod per rescriptum bonse
de Monte, ac presbyterum qui eis divina pro tem- memorioeCceleslini papoe prsedecessoris nostri ad
pore ministrabat, quem eliam si esset canonicus cautelam ostendere nitebatur, qui piaerecordalionis
regularis in curam parochisecommitlebat, etsacer- " Alexandri, Lucii el Clernentis pi'sedecessorumsuo-
dos post curam susceptam de manu cpiscopi, paro- rum Romanorum ponfificumexemplasecutus,eccle-
chianos ad nutum ejus ligabatpariter et solvebat, et siam prsefataminler alia libertate donavit, ut nullus"
si quis excommunicatusesset ab episcopo, veletiam ipsam, canonicos vel burgum interdiclo vel excoin-
interdiclus, presbyter eum non admittebal aliquate- niunicationi posset supponere, nisi summus pon-
nus ad divina, qui etiam benedictiones sponsarum, lifex vel legatus ab ejus latere destinalus; contra
purificationes de partu surgentium, el publicas qtiam liberlalem tu venire prsesumens, in alieiiam
pcenitentias non assumebat sibi, nisi de mandato messem falceni miltere, qttod nullus unquam pr.p-
episcopi speeiali, et si forte sacerdos talisesset qui dccessorum ttiorum fecerat, prsesumpsisti, canoui-
jiou posset populo minislraie, ipsius excessum cum ipsius qui hominibus burgi spiritualia iniiii-"
. obbati SanctseGenovefseet fraliibus episcopus nun- strabat, ut a le curam animarura reciperet, tibi
tiabat, qui cognita veritate, amoto indigno, ad postulanspraesenlari,qtiod eum obtinerenon posses,
animarum curam recipiendam alium episcopo pise- post appellalionem iiilerpositain,etiterarreptum ad
sentabat. Cum eigo novissime tu prsemonuisses sedem aposlolicam veniendi, omnes qui in ccclesia
abbalem ut capellanos suos qui parochiis debebant Sanctse Genovefaemissam parochialem audiront,
deservire, ari suseipiendam curam animarum tibi el communicantes eis, cxcommunicafiouis vinculo
prsesentare curaret, hoc se facturum respondit, subjecisti, cujus tiroore motus populus tanquaiu
aliquos piscsentavit; sed requisitus quod praesen- rudis ex ignorantia vel humilitate abslinuil ali-
taret illum qui dehebat in praefata de Monte paro- quandiu a divinis, sed per jamdictum Toruaceiisein
chia deservire, dixit tunc eum non posse propter episcopum olim abbatem ejusdem .ecclesiae, illuc
absentiam prsesentari; cumque lioc saepiusmonitus poslmodum accedentem, veritate cognila, quisicut
facere non curaret, tu sub pcena excommunica- jurisperitus cis asseruit ineunctanter quod senten-
tionis parochiaiLSinhibuisti deMonte, ne in eccle- lia tua de qua praemisinms,tanquam a non suo
gia Sanclse Genovefse,vel audirent dhina, vel aliqua judice laia.nullius obtincbat roboris firmltalem,
reciperenl sacramenta, nisi ab illo presbytcro qui ad proprium rediit populus sacerdotem, quem si
animarum curam ab episcopo suscepisset; quae etiani ex certa scientia irritasset, ut sic jure suse
seiitentia in eadem ecclesia fuit proasente parochia Ecclesiseprivaietur, ei non sicposset, sicut nec per
publice recitata, eamque parochiani de Monte,sicut colonum domino inscio vel invilo, proejudicimn
solebant, jamdiu servaverant, donec faeientibus genevari, quando et si tu aliquid juris haberes in
cauonicis SanctaeGenovefaepopulo convoeato, in D ] eos, quod penitus negabatur. Cum ex eo quod
verbo sacerdotis et in periculo animse, per veneia- appellationi niinime detulisti, in Iegcs commiseris,
bilem fratrem noslrum Tornaceusem episcopum per eas non debebas beneficium oblineve, quia is
ip»ius ecolesisequondam abbatem, fuit publice prae- frustra leges invocat, qui commiltit in eas, piao-
dicatum quod secure poterant audire divina, cum seiiim cum fuevisnunquam desiitutus, unde resti-
in eos nec archiepiscopus nec episcoptisvel avchi- tutionem petere non valebas.
diaconus posset excoromunicatioiiis vef interdicti Quod amlemeadem ecclesia esset in possessione
sententiam promulgare, sicque ab eo inducli spiri- instituendi canonicum qui spiritualia populo mi-
lualia receperunt. Te igitur, quemadmodum prae- nistraret, et quod super hominibus burgi utram-
missum cst, spoliato obedientia parochioa memo- que jurisdiclionem haberet, et prsedecessorum
jatse, petebat dictus procurator tuus tibi ante omnia luorum lemporibus habuisset, paralum se abbas ex
quasi possessionem jtiris parochialis restitui, abundanli dicebat incontinenti probare. Postulabat
advei'sanis tuis super his quse adversus te propo- proiude quidquid a te de facto fuerat post appel-
nenda ducerenl, postea, plenarie responsuro, cum lationem interpositani altentaium, ivritum judicari,
nec an.te restitutionem respoudere deberes adyer- teque, ne de e&iero similia praesumercs eoereeri.
89 SUPPLEMENTUM.—AN.1201. 90
Prsediclis igitur et aliis rationibus per dictos audi- A versse, quia lamen plenius et expressius est pro
tores, qui et petitiones el allegaliones paiiium in tua parte probatum, et judex credere debet quod
scriplis, reddilas nobis et fratribus prudenter et nalurse negotii convenit, ut confirmefmolum animi
fideliter retulerunt, plenius intellectis; non atten- sui ex argumentis et teslimoniis quae rei aptiora
deiiles quod jara ex eo solo quod populus dictae esse compererit et vero proximiora, et quibus po-
parochiaetimore ipsius scntentiseper aliquot dies lius lux veritatis assistit secundum legitimas san-
abstinuit a divinis, nullam in eos juris parocbialis ctiones, nec solum petebas quasi possessionem
possessionemfueris assecutus, nec fuit aliquo modo juris paroehialis tibi reslitui, sed abbatem et ca-
probalum quod eo tempore quo sententiam protu- nonicos de proemissis puniri excessibus, quos su-
lislt, possessionemin ipsos juris parochialis habe- pei possessione juris parochialis in parochia de
res, vel prius ctiam habuisses, reslitutionem tibi Monle gravem molestiam ingerere querebaris, com-
adjudicare de jure nequivimus, cum non consti- muniealo fiatrum cousilio, in cseleris ad posses-
lerit le fuisse aliquatemts spoliatum. Verum quia sionemjuris episcopalis vel parochialis in tola pa-
super aliis quoepioponebaiilur ex parte tua, nobis rochia de Monte spectantibus (illis dunfavat ex-
non potuit fieri plena fides, catisam ipsam dilectis ceplis super quibus pro parte allera est absoJu-
filiis Vizeliacensi et sancti Petri Anlissiodorensis " tionis prolata seutentia, ssepedictosabbatem et ec-
abbatibus et decano Aurelianensi sub ea forma clesiam SanctoeGenovefsepro parochia ssepedicta
duximus committendam,elc. Tandem ad nos gcsta. tibi et ecclesise Parisiensi, per sententiam definiti-
omnia niunita sigillis judicum sunt remissa per vam condemnamus. Ex his lamen quse super pos-
dilectum filiuni M. N. procuratorem tuum et jam sessorio in prsesenti sunt judicio provide definita,
dictum abbatem, ad nostram de hoc praesentiam nulluin luopvel alteii parti circa quoestionempro-
accedentes.Nos ergo proesentibus fratiibus nostris prielatis volumus proejudicium generari. Ne vero
gesta ipsa fecimus aperiri, quorum conliiicnliara senlentia nostra, si effectucareat, irrisoria videa-
pleno concepimusinlellectu, elc. tur, etc.
Cttin igitttr tesies tui parochianos de Monle ad Datum Anagnise,ix Kalendas Jnnuarii, ponlifi-
cxamen Parisiensis Ecclesiaeaccessisse, feslesvero catus nostri anno iv (68).
parlis alterius, eos in foro abbatis referant lili- LI
gasse, ut non videanlur adversa dixisse, dicla DomeslicoGuillelmiMonspeliensis concedit.
sacello privilegia
luorura de parochianis illius partis parochiae quoe (Anno 1201. Signise.)
sita est exlra Jjurgum, quem tibi dictus abbas nunc c< [Gall. Chrisl. ngv., VI, Inslr., 562.]
etiam recognoscit, aliorum vero dicla de paro- INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, di-
ehianis partis alterius quop burgus dicitur, quam lectolilio noliili viro GUILLELMO Monlispessulanido-
diclus abbas sibi vindicare conatttr, possunt inki- mino, salulcm et apostolicam benedictionem.
ligi competenter, etc. Nos ergo atteslationibus, Monetet movet nos tuce devotionis sinceritas et
rationibus el aliis hinc inde proposilis diligenler sollicitudo continua qua, sicut accepimus, ferves in
auditis et plenius intellectis, quoniam in duobus operibus pietatis, ut in his quae Deisunt favorem
articulis, institutionis videlicet et destilulionis, ca- tibi apostolicum non denegemus.Eapropter, dilecte
pellam de Monte, et Iiberlatis iiilerdiclura Pari- in Dominofili, tuis justis precibtts inclinati, capel-
siensis ecclesisein proefala parochia non servandi lam quam in domo luaiiichtee recordalionis proge-
de possessione abbatis legitime constitit, cujus nitorum tuorum devolione fundalam in pluribus.
etiam ecclesise rescripto apostolico indulgetur ut ampliasli, cum omnibus bonis, quse nunc rationa-
nulli nisi Romano ponlifici vel legato ab ejus la- biliter possides, sub B. Petri et noslra prateelione
tere destinato liceat in burgum Sanclse Genovefse suscipimus, et proeseniisscripli patrocinio commh-
interdicti vel excommunicaiionis sententiam pro- . niraus, auctoritate pra-sentiumindulgenles, ut cum
mulgare, unde rem illicilam et libi prohibitam at- D I generale iulerdictum lerrse tuse fuerit, liceal capel-
tentasse videris, abbate possessionem libeiialis suae lanis ipsius, duni tamen ipsi excommunicati, aut
auctoritale apostolica defendente, nec per senten- interdicti non fuerint, clausis jainiis , exclusis ex-
tiam a te latam nova tibi fuerit possessio acqui- comniunioalis, et le quoque, si te forsan, quod ab-
sita, cum sic non debeat constitui servilus, sed sit! excoinmunicari conlingat, non pulsatis campa-
consiiiuta potius declarari, nec in his articulis nis, suppressa voee officiacelebrare divina.
quidquamprcjtua fuerit parte probatum, abbatem Datum Signise,pontific.nostri an. IV.
ipsum et ecclesiam suam ab inspeclione tua et Pa- LV.
.risiensis eccJesise,de communi fratrum noslrorum Adetc. unive)'sos arcmeptscopos, episcopos, pimlalos,
his sententialiter duximus absol- per Franciam constilutos.—
" Pro monasierio
consilio, super Fusniaccnsi (09). .
vendttm.Licet autem in aliis capitulis ab uttaque (Anno 1202. Anagnise,Jan. 17.)
parte producliones inducloe fuerint varise ac di- INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, vc-
'
(68)Yide epistolam 100Iibri v, 1.1, col. 1097, et (69,jYide notas ad Epislolam Appcndicis hu-
Acia vdria ad eanidem controversiam spcctaiilia, jus xxxiv.
cof. 1185.
Si AD INNOCENTIIlit REGESTA 92
neraDitinus lralribus, archiepiscopis et episcopis, jk sanguinis effusionisprocessum, aul violcntamanus
et dilectis Hliis, abbatibus, prioribus, decanis, ar- in episcopum vel abbatem injecta, cum exces&us
chidiaconis, et universis Ecclesiarum prselatis, ad tales et simiJes sine seandalo nequeanl praeleiiii;
quos lilteraeistae pervenerint, salulem et apostoli- si vero in clericos seetilarcs inanus injecerint, pro
cam Jjenedictionem. vilando scandalo, mittantur ad sedem apostolicam
Non absque dolore cordis et plurima turbatione absolvendi. Yillas aulem, iu quibus bona prsedicto-
didicimus, quod ita in plerisque partibus eccJesias- rum fralrum, vel hoininura suorum,per violentiam
tica censura dissolvilur, et canonicae sententioe detenla fuerint, quandiu ibi sunt, interdicti senlen-
severitas enervatur, ut viri religiosi, et hi n axi- tise supponatis.
me, qui per sedis aposlolieseprivilegia majori do- Datum Agnanioe,xvi Kalendas Februarii, pouti-
nati suntlibertate, passim a malefactoribus injurias ficatus nostri anno quarto.
sustineant el rapinas, dum vix invenitur qni con- . Je soussigni, diligui de Monseigneurle Garde-
grua illis prolectione subveniat, et pro fovenda des-Sceuux, pour la recherche et transcripiion des
pauperum innocenfia murum se defensionis oppo- monumenls hisloriques de la Tiirache el pariie du
nat. Specialiter autem dilecli filii nostri... Ab- Laonnois, certifie la prisenle copieconformea Vori-
bas (70j el Fratres Fusniaccnses, Cisterciensis ordi- 'B ginal. Ce 19 avril 1788.
nis, tam de frequenlibus| injuriis, quam de Ipso Signi D. R. N. JEANNIN, Religieuxde S. Michel.
quotidiano defectu justiliae conquerentes, univer- LYI.
sitatem vestram litteris petierunt aposlolicis exci- Ad abbatem — (7L), et canonicosS. GenovcfmPaii-
siensh. Composilionein inler ipsorumet S. Vic-
lari, ut ita videlicct eis in tribulationibus suis toris Ecclesias super aqua Beviim inilam, aucto-
contra malefaetores eorum prompta debeatis ma- ritale aposlohca.confirmut(72).
gnanimitate consurgere, quod ab angusliis quas (Anno 1202. Laterani, Jan. 25.)
sustinent et pressutis, vestro possint praesidiores- [BR£O.UIGNY, ibid., p. 1090-1
pirare. Ideoque, universitati vestrse per apostolica iNNOCENTiUs episcopus, servus servorum Dei, di-
sciipfa mandamus atque proecipimus, quatenus il- lectis filiis, abbati et canonicis sanclae Genovefse
los, qui possessiones, vel res, seu domos pvsedicto- Parisiensis Ecclesise, salutem ol apostolicambene-
rum fralrum, vel hominum suorum, irreverenler diclionem. '
in\aserint, aut ea injuste dtiinuerint, quaeprsedic- Solet annuerc sedes apostolica piis volis, et ho-
lis fratribus ex teslamento decedenlium relinquun- neslis pelentium precibus favorem benevolum im-
tuv, seu in ipsos fratres, conlra apostoliese sedis G pertiri. Eapropter, dilecfi in Domino fllii, vestris
indulia, senlenliam excommunicationis aul inler- justis poslulationibus gratum impertientes assen-
dicti proesumpserint promulgare, vel doximas labo- sum, compositionem faclam inter Ecclesias, ves-
ruiti seu nulrimentorum ipsorum, spretis aposto- tram et sancti Yicloris Parisiensis, supei'iaq.uaBe-
licae Sedis priulegiis, extorquera, ammoniiione vviae(Bievre), quse fluit ad molendinum de Copel,
praemissa, si laici foerinl, publiee, candelis aecen- sub cevtis mensuris, sicul sine praviiate provide
sis, evcommunicationis seatentia percellatis ; si facta est, et ab utvaque pavte sponte recepta, et
vejo clerici, vel camjniei regttlares. seu monachi hactenus observala, auctoritate apostolica confir-
fuerhit, C05, r/pprflatione remoi.i, ab officioet be- mamus, et prsesenlis sciipli palrocinio communi-
neficio suspendatis, neulram relaxaturi sententiain, mus. Nulli ergo onmino boiniiium liceat hanc pa-
donec proediclisfratribus pleuarie satisfaciant, et ginam nostrse confivmatiouis infvingere, vel ei
tam laici, quam clerici saeculares,qui pro violenta ausu lemerario eontraire. Si quis autem hoc at-
manutim injectione anathemalis vinculo fuerint in- tenlare pvsesumpse;it, indignalionem omnipoien-
nodati, cum dicecesani Episcopi litteris ad sedem tis Dei, cl beatoium Petri et Pauli apostolovum
aposlolicam venientes, ab eodem vinculo merean- ejus se novevit incursurum
tur absolvi. De monachis vero et canonicis regula- D Datum Anagnioe,decimo Kalendas Februaiias,
ribus id servetur, ut, si cjusdem claustri fratres pontiflcalus noslri anno quario.
manus in se injecerintviolentas, per abbafem pro- Sigillum.
prium ; si vero unius claustri fraler in fratrem ai- LYH.
terius claustri hujusmodi prsssumpserit violenliam Ad Gualierum Lunensem — Ejus conven-
episcopum.
exercere, per injuriam passi et inferenlis abbatos, tionesel permuialiones cumcanonicisLunensibus,
absoluiionisbenefieium assequantur, etiamsi eorum juraque omnta et possessionesLunensis ecclesim
aliqui, priusquam habilum receperint regula- confirmat.
rem, tale aliquid commiserint, propter quod (Anno 1202. Laterani, Marf. 7.)
[UGHELLI, Ilalia sacra, I, 850.}
ipso actu excommuuicationis seiilo.Btiamincurris-
sent, nisi excessus ipsorum esset difficilis el enor- INNOCENTIUS episcopus,servus servorum Dei, vcn.
mis, ulpotc, si esset ad mulilalionem mcmbii, vel fratii nostro GUALTERO Lunensi episcopo, suisque

(70) Yide ibid. __ jus xxn.


J7J) ^Vjde notas ad Epistolarii Appendicis hu- (7'-) Vide ibid.
'
S3 SUPPLEMENTUM.- AN. 1202. c 84
successoribus canoniee substituendis in porpe- ^ l^Ego Innocentius catholicse Ecciesiae episcopus.
tuiim. Oclavianus Ostiensis et Velletrensis episc.
Ineminenti sedis apostolicaespecula, etc. Eapro- Petrus Portuensis et S. Rufineeepisc
pter, ven. frater in Clnisto Gualteve episcope, tuis Joannes Albanensisepise.
jusiis posltilalionibus debila benignitategralum im- Gratianus SS. Cosmaeet Damiani diacon. cardin.
perlienles assensum, B. Dei Genetricis semperque Gregorius S. Gsorgiiad Velumaureum diac. card.
virginis MariseEcclesiam Lunensem, cui Deo aucto- Hug. Sancli Euslachii diac. card.
re prseessedignosceris, ad exemplar felicis recor- MatthaeusSancti Theodori diac. card.
dationis Eugenii PP. proedecessoris nostri sub B. Petrus tit. SanctaeCeciliae presb. card.
Petri et jiostra proteclione suscipimus, etprsesen- Jordanus S. Pudentianse, tit.Pastoris, presb. card.
tis scripti privilegio communimus; statuentes, ut Guido S. MariaeTranst.Tit. S. Callixiipresb. card.
quascuuque possessiones, quaecunquebona eadeat Ugo presb: card. Sancti Marlini Equitii.
Ecclesia inprsesentiarum juste et canonice possidet, Cinlhius tit. S. Laurentii in Lucina presb, eard*
aut in futurum concessione pontilicum, largitione Joannes lil. Sanct.fi Priscae presb. card.
regum, oblatione iidelium, seu aliis justis modis, . Gregorius lit. Sancti Vitalis presb. card.
prseslanteDomino,poterit adipisci, firma tibi.tuisque Benedictus lit. SanctoeSusannaepresb. card.
successoribus et illibala permaheant, in quibus lisec Datum Laterani, per manum Blasii archiepiscopi
propriis nominibus duximus exprimenda. Turritani, Nonis Maiiii, indiet. vi, Incarn. Dom.
Plebem S. Stephani de Unsilia cum capella de anno 4202v pontificatus vero D. Innocentii PP. III
Vallechia, et aliis capellis suis, plebem S. Vili de anno vi
caslello Aginulfl, plebem de Massa, plebem de S. LYIIL
Yitale, plebem S. Laurentii de Monle Jibero, plebem Ad abbatem (75) et conventumS.Bertini. Ut nullus in
de Garraria, plebem S. Mariae de Serzana, plebem eos, vel ecclesias suas. aut capellanossuos ser-
S. Andresede Serzana, plebem S. Sfephani de Ce- vientes in eis, absque manifesta et rationabili
de de causa, inlerdicli suspensionisvelexcommunicalio-
reto, plebem Amelia, plebem Treblano, ple- nis senlentiam'audeat promulgare.
bem de Arcula, plebem de S. Venerio, plebera de
de Rubiano, de ( Anno 1202. Laterani, Mart 8. )
CeuJa, plebem plebem Coraja, ple- sancti Bertini, capsa Papalia, n° 55.
bem de Pignone, plebem S. Andreaede Caslello,ple- [Ex Archivio BREQ.Ibid.
bem de bollano, plebem S. Petri de Castello, ple-
JNNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, di-
S. de
bem Laurentii, plebem Offlaiio,plebem S. Ci- ' leetisiiliis.... abbati et conventui Sancti Bertini,
de
priani capite pontis, plebem de Viano, plebem de
S. S. Mariaede salutem et apostolicam benedictionem.
Soleria, plebem Pauli, capellam
ecclesiam S. de castello Veru- Solet annuere sedes apostolica piis volis, et ho-
Pugnano, Margarilse favorem benevolum im-
de Saxo nestis petenlium precibus
cula, Ecclesiam S. MichaeJis albo, plebem dilecli in Domini lilii, veslris
de
de Crispiano, plebem Yenelia, plebem Bagno- de pertiri. Eapropter,
de Yico. de Turrano, plebem justis postulationibus grato concurrentes assensu,
ne, plebem plebem
S. Alexandri ad auctoritate vobis praesenlium indulgemus, ut ntil-
S. Cassiani de Urteola, plebem in vos, vel ecclesias vestras, aut capellanos
Ponle Trenusio, plebem de Vignola, cum omnibus lus
vestros servientes in eis, absquu manilesla et ra-
capellis quas jusle et canonice possidetis, burgum vel ex-
de Avenlina cum capellis et aliis pertineutiis suis. tionabili causa, interilieli, "suspensionis,
sentenliam audeat promulgare.
Ad hsec conventioneset permutationem tam in Ec- communicationis
aliis inter el dilectos filios canoni- Nulli ergo omnino honiinum liceat hanc nostrse
clesiis, quam le, vol ei ausn teme-
cos Lunenses initam sine fa- concessionis paginam infringere,
piavitate provide
et ab et rario contraire. Si quis autem hoc attentare
ctas, utraque parte sponte receptas, paci- Dei et
conservatas in autlienlico j prsesunipsei it, indigiiationem omnipotentis
fice hactenus scripto beatorum Petri et Pauli, apostolorum ejus, se no-
conlinentur auclorilate apostolica confirmamus.
Deceinimus ergo, ut nulli omnino hominum li- vcrit incursurum
Datum Laterani^ vm Idus Martii, pontificatus
ceat proefalam Ecclesiam temere perturbare, aut
vel ablatas retinere, mi- nostri anno quinto.
ejus possessiones auferre, LIX.
nuere, aut aliquibus vexationibus fatigare, sed om-
nia inlegra conserventur eorum pro quorum guber- Ad abbatesde Blangeio(74) etde^Alciaco(75), et prio-
nalione et sustentalione concessa sunt usibus om- rem deHesdin. Ut sub minis censurarum ec-
clesiasticarum prohibeanl canonicos Sancli Audo-
nimodis profutura, salva sedis apostolicae au- mari divina celebrare, prmsentibus burgensibus
cloiilate. Si qua igitur etc. Amen, amen, amen. Sancii Audomnri, excommunicalis ralione inju-

;1 (*75)Yidenot.ad Epistolam Appendieisbujus xvm. (75) Si qua auctoribus°novse Gallise Christianae


(74) Erat is nomineErardus, nottis in instrumen- fides, Monasterio Alsiacensi tunc temporis sic
prseerat
tis ab anno 1201, usque ad annum saltem 1208. vel Joliannes 1de Bethunia, vel. Simon II; enim
Defunclus dicitur 15 Septembris 1211. Vide novaui apud illos legitttr, Tom. X, col. 1597 :
G.alliamCluistianam. Tom. X, col. 1591. « X. Simon II, monachus Beiliniensis, ab anno
gg AD INNOCENTIIIII REGESTA , , 98
riarum illaiarum abbati et convcntui Sancti A tia fuerunt excommunicationis aslricti, el, quia
Berlini. per annum et amplius in sua pertinaciaperstite-
(Anno 1202. Laterani, April. 4.) runt, judiees veram possessionem assignarunt fra-
I Ex Archivio S, Bertini, cap«a Papalia, h° 57. tribus antediclis, in praefatosinjuriatores excom-
BREQ.lbid. p. 1122. ] raunicationis senteniiam innovantes. Volentes igi-
Querelam dilectorum filiorum... abbalis (76) et tur.monasterio Sancti Bertini paslorali sollicitu-
conventus Sancli Berlini suscepimus continentem, dine providere, discretioni vestrae per apostolica
quod, cum, propler injurias quas burgcnses villse scripta pisecipiendo mandamus, quatenus, preedie-
Sancfi Audomari eis inlulerant, aucloritate sedis tara excominunicationis sententiam, sicut Tationa-
aposlolicse, idem burgenses excommunicalionis et bililer lata est, publicari facientes et inviolabiliter
villa ipsa, interdicti sententiae subjacerent, Cano- observari, soepe diclos burgenses singulis diebus
nici Sancti Audomari diceceseos Morinensis prse- Dominicis et festivis, pulsatis campanis et cande-
senlibus excommunicalis divina celebrare teniere lis accensis, usque ad satisfactionem congruam
prsesumpserunt, ideoque discrelioni vestrae per faciatis, appellatione remola, excomraunicatos per
apostolica scripia mandamus, qualenus , si res ita provinciam nuntiari Remensem, et mandalis ab
se habet, dictos canonicos, ut super hoc debitani " emnibus arclius evitari. Taliter autem mandatum
fratribus ipsis salisfactionem impendant, et atam apostolicum implealis, quod idem abbas et moiia-
lemcraria prsesumptione desistant, monitione pvse- cbi suara per vos juslitiam consequantur, et nos
missa, per censuram Ecclesiasticam, appellatione devotionem vestram possimus In Dorainooommen-
postposita , compellalis. Quod si non omnes his dare. Quodsi non omnes his exsequendispotueritis
exsequendis polueritis interesse, duo vestrum ea interesse, tu, frater archiepiscope, cum eorum al-
nihilominus exsequantur. tero nihilominus exsequaris.
Datum Laterani, sccundo Nonas Aprilis,poutifi- Dalum Laterani, vi Idus Aprilis, ponlificalus
catus nostri anno quinto nostri anno quiuto.
LX. LXJ.
Ad Willelinum, archiepiscopumRemensem,Sancim Adneos. Rothomagensem
-—Ul abbatiam archiepiscopumel ejus suffraga-
Ue Lucerna adversus male-
Sabinw cardinalem (77), A. S. L. abbalem(78)
S. Remigii, et decanum (79) Remenses,—Ut ex- factores defendant et succurrant ei in anyustiis.
— « Datum Laterani IV Kal Nov. ( Oct. 29 ),
communicalionis sententiam conira burgenses
Sancli Audomari jusle lalam, occasione ablata- ponlificalus annov (1202).
rum quarumdam paludum ad Berlinianos per- C ( Neustria pia , p. 797, nbi hujus bullse menlio
tinentium, publicari faciant et observari (80), tantum exstat. )
( Anno 1202. Laterani, April. 8.) LXH.
! Ex Archivio S. Bertini, capsa Papalia, n° 58. Ad capilulumArusiense.— Institulionem prwbeuda-
BR£Q.Ibid. ] rum confirmat.
Ad audienliam nostram, significantibus dilectis (Anno 1205. Anagniae,Jan. 5.)
liliis... abbate et conventu S. Beiiini, noveritis [LANGEBECK, Script. rer. Dan., VI, 588.1
pervenisse, quod, cum inter eos et burgenses INNOCENTIUS episcopus, servus servoium Dei,
Sancti Audomari, super quibusdam paludibus quse dilectis Uliis capitulo Arusiensi,salutem et apoilo-
ad monasterium ipsum pertinere noscuntur, et licam benedictionem.
multiplicibus damnis et injuriis quaeburgenses ipsi Quoead decorem domus Domini provide statuun-
eidem monasterio irrogarunt, causa fuisset veuera- tur, tanto volumus firmius observari, quanlo ad
bili fratri nostro... episcopo (8i), et dilccto filio... Ecclesiarum honorem intendimus amplius et pro-
archidiacono Atrebalensi, ab apostolica sede com- fecium. Veslris ergo ct venerabilis fratris nostii
missa, propler burgensium contumaciam, Abbas el " Arusiensis episcopi precibus inclinati insiitutionem
convenlus pvsedicti fuerunt in possessionem palu- pra^bendarum et beneficiorum per eum in ecclesia
dumipsarum,causaei rescrvandae.(82), per judices vostra provide factam, et per bonaememoriseLun-
delcgatos inducti ; super qua, quoniam burgenses densem aichiepiscopum, tunc legatum sedis apo-
eos molestare postmodum praesumpserunt, senten- slolicae, confinnataiii, sicut in eorum authenticis

1198 gubernavit. In abbalem de Marchianis as- (76) VideadEpislolamAppendicjshujusxvmnot.


sumplus, (ex Iperio) alteri locum cessit. (77) Vide ad Episfolam Libri tertii xiv, not.
«XI. Johannos I ileBethunia, monachus S. Ber- (78) Pelrus de Ribaudimonle, genevenobilis, ab-
tini, vir honesius et sanctaevitae, Simoni datus suc- bas S. Reniigii Remensis inuotescit ab instrumen-
cessor. Paulo post, al. post annos tres (id est lis ab anno 1197 usque ad annum 1205, quo diem
an. 1202), Simonis revertcutis in gratiam renuii- obiit supremum m Kal. Augusti. Nov. Gall t. IX,
tiavit. 254.
« XII. Sljrjon, 'ad Alciacum ilerum assumptus, (79) Vide ad epistolam libri quinti CXLIX, not.
cuinquennio, praefuit, ac moiiuus est Kalendis (80)Videsupra ad epistolamappendicisIIUJUSXLIX.
Kaii 1207.1Haetenus auclores supra citati. Srerum, (81) Yide ad episiolam appendicis hujus xviu.
in serie ahbatum Marchianensium ( Tom. 111,col. (82) Causaei reservandc%: sic in Apographo,men-
S97) ijon sibimelipsis conslare videntur. dose-
97 SUPPLEMENTUM. — AN. 1205. 98
litleris eontinetur, auctoritate apostolica confirma- . i. corpus ejus conciderunt "in frusta', quasi vellent id
mus, et prsesentis scripli patrocinio communimus. quod maclavcrant manducare ac exponere quod
Nulli ergo omnino hominum liceat hanc paginam eeperant lam impia veuatione venale.vel ponere.
nostrse confirmalionisinfringere, vel ei ausu teme- morlicinium ejus escas yolatilibus cceli et terra
rario contraire. Si quis autem hoc altentare prae- besliis carnes ejus.
sumpserit, indignalionemomnipotentis Dei et bea- Attendite ergo et videle, si est dolor similis sicut
toium Petri et Pauli apostolorum ejus se noverit dolor Ecclesioe, cujus filios, imo sponsos mactant
incursurum. sicut oves occisionis iniqui et veluli impune san-
Datum Anagnise, ni Non. Januarii, poulificatus guinem praelatorumejus effundunt. Si ergo in viiidi
nostri anno sexto. hoc prsesumunt, in arido quid audebunt? Si in
LXHI. virum tanta nobililate conspicuum,tanta proeditum
Ad prwlalosBremenses.— lnterfeclores C. episcopi dignitate, tanfa honeslate prseclarum, tanta orna-
Wursburgensis anathemalizat. tum scientia et eloquenliaprsepollentemscelus tam
(Anno 1205. Laterani, Jan. 25.) nequissimum coramiserunt, quid creduntur de cse-
[LAPPESBERG, Hamburg. Urkund., Hamburgi1842, tero in minores ecclesiarumprselatos et sseculares
in-4%p. 295. E\ oiiginali in archivio Stadensi, B principes commissuri? Quaepotentia, qusejustitia,
caps. II, n. 14.]
quae auctoritas a talibus de csetero tula erit?Si
INNOCENTIUS episcopus,servus servorum Dei,ve'ne- enim in chrislum Dorniniel per eum in Chrislura
rabilibusfralrihus, Bvemensiarchiepiscopoet suffra- dorainum lam nefaria prsesumpserunt, qnid facient
ganeis ejus, dilectis filiis, abbatibus, prioribus et in minores? Nunquid infeiioribus membris parcent,
aliis ecclesiarum prselalis in Bremensi provincia qui tanlae crudelitalis audaciam ausi sunt in caput
constilutis, salutem et apostolicam benedictionem. eiiam exercere ?
Innovatur quasi jtigitev Ecclesise sanclae dolor, Porro quod deterius est et ex eo amplius for-
nec ei conceditur ad tempus modicum a jugibus midandum, quod jam bis ministeriales imperii
suspiriis respirare. Laborat enim in gemitu suo, tam immane facinus perpetrarunt, ad consequen-
lavat per singulas nocteslectum lacrymis, sed non- tiam trahilur scelus istud et lantae malignitatis
dum deprecalionemejus ad plenum Dominusexau- ad alios derivatur. Prius enira Otto de
exemplum
divit. Nondumsiquidem exterserat genas suas, sed Barchisten praediclum Leodiensem episcopum in
erant lacrymw ejus ~inmaxillis ipsius, nec voluerat exsilio
positum interfecit, et nunc sequaces ipsius
consolari (Thren, n), cum sanguis sanctaememo- „ tantum episcopura tam enormiler tiucidarunt. No-
rise A. Leodiensis cpiscopi(85), adhuc recens de J,Iile igitur flere solummodo super illos, qui quse
tcrra clamaret : Et ecce de novo vox audila est desunt passionum Christi, jtixla quod de se lostalur
*« Rama, ploralus et ululatus .mulius (Malth. n), Apostolus, in suo corpore compleveriint, sed super
cum sicut accepimus,filiiBelial inchrislum Domini vos ipsos etiam defleatis, quibus de caetero limencii
manus sacrilegas injecerunt, bonse memoriaeC. sunt familiares ut hostcs et amici vclut inimici
Erbipolensem episcopum, imperialis aulse cancel- cavendi,ne magis familiaris noooat inimicus et
larium, nequiter occidenles. Condixerant quidem inimici hominis domeslici ejus (Malth. x) fiant.
ad invicem,ut injuste viruni jusium occiderent et Fugile igitur a facie arcus, ut liberenlur elecli, et
liaeredilate sanctuarium Domini possiderent. Et quia non est principiis ohvialum, sallem mediis-
quia dolorem conccperanl, iniquitatem protinus ohviate, ne sero medicina nareiur, si exspectan-
pepererunt. Ne quid autem eorum fraudi deesset, libus vobis finem causa oegritudinisinvale«cat. Nos
sed osoulotraderent Filium hominis [sicut Judas, enim, quicunque monarchiam imperii obtineret, in
vultus deposuerunt hostilesetprseconcepiamdiuiius lanto ei criniine nullalenus parceremus, sed ejus
cordis malitiam, quam exercere non poluerant ini- obviarcmus conatibus pro ecclesiastica libertale, si
niici, simulalaepacis etamicilioefictoevellere velave- D etiam propter hoc ponere nos animam oportcret.
runt. Sicquein vestimentisoviumlupirapacesintran- Ne autem impunilas ciiminis aliquibus audaciam
les, ovilesurrexeruiitprolinusinpaslorem, sangui- tribual delinquendi, ex partc Dei omnipotentis,
nem quemdiusitiverant,efftiderunt.Nec suffecilhoc Palris etFiliiet Spiritus sancti, aucloritalehealorum
ipsis, sedulsanguis sanguinem tangeret et abyssus apostolorum Petri el Pauli et ex ea, quam Dominus
invocaret abyssum, in corpus jam exaninie soevien- nobis licel indignis Iigandi et solvendi conlulit,
tes, arapulala, ut dicitur, ejus dextra, qua frequen- polestate, analhemalizamus eos qui prsefatumepi-
ter signaveratpanem el vinum in eorpus Christi c-i scopum oeciderunt, et omnes illos, quorum favore,
sanguinemconvertendum,etcapiledestvuiicalo,coro- assensu, auxilio vel raandalo expresso vel faoiloest
nam eliam,quam in Dominicalisreligionisindiciura occisus, el etiam universos qui eis post facinus
ad imitalionera apcslolorum Principis deferebat, a ' peTpelralura auxilium, consilium aut receptaculum
reliquafarte capilis strictis gJadiisamputarunt, non - proeslileruntvcl praeslare de caetero attenlarint.
attendentesquod el in eaputejus et manus unguentum ldeoque universitali veslrae per aposlolica scripta
effusumfuerat sacratissimaeunctionis. Aliler,etiam mandamus et in virtule sancli Spirilus sub obc-
(85) Alberli, anno 1192occisi.
89 AD INNOCENTIIIII REGESTA 100
dientise debito ,quo nobis tenemini, districle praci- A INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, di-
pimus, quatenus sententiam nostram singulis lectis liliis Monlis angelorum (84) et Murensi (85)
diebus Dominicis et festivis, pulsalis campanis et abbatibus, Constantiensis dioecesis/salulemelapo-
candelis accensis publice ae solemniter omnes et stolicam benedictionem.
singuli nuntietis, tam homicidaruin noraina, quam Significantihus dilectis filiis-canonicis Beronen-
eorum, quos in mortcm ejusdem episcopi verbo sibus (86) nos noveritis accepisse, quod E. H.J de
vel opere consensisse constiterit, publicantes. Ter- Bultickon (87) etalii milites Constanliensis dioecesis,
ras autem homicidarum ipsornm etomnium, qui eis possessiones eorum invadereet quoddam castellum
super hocprsestiterunt vel prsestilere favorem aut in eis aedificare per violentiam praesumpserunt,
etiam modo praeslant,denuntielis subjectas senten- ideoque discretioni veslrae per apostolica scripta
teutise interdicti, sic quod prseler baptisma parvu- mandamus, quatenus milites ipsos, ut super his
lorutu et poenilenlias morienlium nullum in eis satisfaciant, monilione prsemissa per censuram ec-
ecclesiasticum saciamentum aut divinum officium clesiasticam, sicut jusfum fuerit ^appellationeposi-
celebretur, nec decedentium corpora iiadantur posila compellatis.
ecclesiasticaesepulturae. Abipsoi'um quoquefamiliis Datum Lalerani, v Kalend. Februarii, pontificafus
' oihil in obktionem vel
eleemosyiiam admittatur, B nostri anno v (88).
nec impendatiir eis aliquod sacraroenlum nisi ba- LXV.
ptisma puerulis et pcenilentia Jaborantibus in extre- Adnensem abbalem S. Columbw, M. archidiaconnmSeno-
et tnagislium scholarum Aurelianensium.
mis. Prapterea quocunque devenerint, sub eodem — Super procurationibus el visiialionibusepiscopi
tenore, quandiu fuerint proesenles,prohibeatis eele- Parisicnsis.
brari divina. (Anno 1205. Laterani, Mart. 28.)
H.iecautem slaiim post receptos rumores sub hac [Chartular. Ecclesics Paris., III, 18S.J
duximus districlione scribenda, sed cum plene INNOCENTIUS episcopus, ser\ us servorum Dei,
didicerimus veiitatem , longe districtius procede- dileetis filiis abbati SancloeCohimbae,et Ml archi-
mus. Necerit apud nos acceptio personarum , quin , diacono Senonensi, et magistro scholarum Aure-
et magnos etparvos, cujuscunque dignitatis vel lianensium, salutem et apostolicam beuedictionem.
ordinis, indifferenter excommunicatos expressis Ad audientiam nostraiu .venerabili fratri nostro
nominibus nuntiemus et mandemus ab aliis nun- Parisiensi episcopo significante.peivenit, quod cuin
liari. Speramus prselerea el qnasi pro certo tene- Parisiensem dicecesim aliquando eum opoiiuerat
mus, quod is qui nullum bonum inremuneratuni C visitare, sicut ad officium ejus spectat, quidam
dimittit, nullumque malura deserit impunitum , priores et capeUani ejusdem dicecesis procuralio-
sicut jam de interfectoribus praedioli Leodiensis nem sibi debitam denegant exhibere, ad suae ne-
episcopi dignam sumpsit sua potenlia ultionem, sic gationis defensionem hoc solumuiodo alleganles,
In ocoisores islius eorumque fautores severitts ul- quod nec ipsi, nec ipsius prsedecessoribusprocura-
ciscetur. Prselerea volumus et sub eadem distri- lionem ejusmodi exsolverunt. Nos igitur pvoemis-
clione mandamus, quatenus, omni gratia et limore sam allegationem eorum frivolam reputantes, cuin
poslpositis , inquiratis de singtilis diligentissime subditus non possit proctirationem contia proeia-
veritatem et quod inveneritis uon lardetis nobis tum proescriberequae ratione visitationis debetur,
fideliter intimare. Tu aulem , frater archiepiscope , discrelioni vestrse per aposlolica scrip:a manda-
mandatum nostrum, omni gratia et timore poslpo- mus, quatenus praemissisallegalionibus nequaquam
sitis. fideliter exsequaris, et ab aliis faoias per di- . ohslanlibus, si nihil aliud obstet, de canonicis
strictionem.ecclesiasticamappellalioneremota, exse- institutis faciatis eidem episcopo, appellaiione
culioni mandari. remota, procurationem hujusmodi exhiberi, con-
Datum Lalerani vin Kalendas Februarii, ponM- tradictores , si qui fuerint, vel rebelles a sua
ficatus noslri anno v. " prsesumptione desistere per censuram ecclesiasti-
LXIV. - cam, appellationc postposita, compellenles. Quod,
Ad Engetbergensemet Murensemabbales. — Vl mi- si non omnes his exequendis potueritis inleresse,'
liles, bona Ecclesiw Beronensis invadentes, ad duo vestrum ea nihilominus exsequantur.
damni illati compensationemadigant. Daluin Laterani, v Kaieud. Aprilis , pontificafus
(Anno 1205. Lalerani, Jan. 28.) nostri aimo sexto.
[NEUGART , Cod. diplom. Aleman., lypis S. Blasii,
1795, in-4°, p. 121, ex L. B. de Zuiiauben JlJis- LXVI.
cel. HelvelicwHistoriw msc, t. III, p. 812.] Venerabilifralri, Rulhenensi episcopo(89), et dilec-
(84) Mons Angelorum, vulgo Engelberg, abbaiia 1198, consecratus vero 22 Februarii, a qua die anni
0. S. B. in Helveliaad pedeni monlis Titdisberg. pontiflcalus nuinerandi.
(85) Abbalia Murensis0. S. B. floveiin Avgovia. (89) Rulbenensis Episcopus, Hugo (de Rlwdez)
(86) Berona, Bernmunster, ecclesia collegiata iu memoralur in instrumentis ab anno salteni H62,
pago Lucernensi. usque ad annum saltem 1210. Vitam produxisse
(87) Butickon in inferiove Avgo\ia libera pvope dicitur usque ad annum 1214; at pvius abdicave-
Hiljiken pavochiseVilinergenseu Vilmaringen. rat Episcopalum. Vide Gall. Clirist. nov. Tom 1
(88) ELeclusest Innocentius III, die 8 Januariian. col. 208.
101 SUPPLEMENTUM."—AN. 1205. - K,S
tis filiis, Ippolilo de Monte-Saivio, el priori A Intelligentes quod eanonici Albiensis sedis ac-
sancti Antonini, Ruthenensis diwceseos, salutem quisierunt ecclesiam Beataj Marcianae a
et aposlolicambenedictionem.— Ul controversiam quibus-
inter capilula S. Ceciliwel S. Salvii Atbiens. su- dam laicis, qui nou consueverunt dare pro refe-
per ecclesiamS. Marcianwdiffiniant. ctione quara dcbebant canonicis Beati Salvii nisi
1205. viginti solidos, et iidem canonici modo petant re-
(Anno Ferentini, Maii, 22.) fecti&nemsibi et tminibus quos seeum ducunt, per
[Epistolam hane edimus ex codice manuscripto Bi- quod Albiensis ecclesia plurimum dicitur gravari,
bliolhecse regise signalo n° 75D2, f°. ultiino. v°. dignum videtur et rationi consentaneum ut intenda-
Eadem est penittis ac illa qua; legitur apud Ba-
liizium, Miscellan. Tom. m, pag. 20, col. i,nov. tis quod viginti solidos recipiant a canonicis sicut
Edit. in-fol. BREQ.,ibid.] a laicis recipere consueverunt. Rogamus ergo di-
Ex pavte dilectorum filiorum, capiiuli sanctse Ce- lectionem vestram, de qua plenam spem et fidu-
ciam tenemus, quatenus Albienseraecclesiam.quam
ciliae Albigensis, gravem accepimus quoestionem,
nostram repulamus, quia ad honorem Beatae Cae-
quod, cum ecclesiam beatse Marcianse canonice ciliseest
fuerint assecuti, eanonici beati Salvii Albiensis constructa, gravari non permiltatis, sed
utprsefati canonici sint confentinisi vlginli solidis,
pensionem viginti solidorum, qiiam ab eadem ec- B laliter
clesia nomine procuralionis percipere consueve- operam detis ul vobis gratiarum actiones
referre teneamur. Nos enim et capitulum Eccle-
rant, augmentare volentes, ipsos tam super hoc siae nostrse in nostris orationibus recipimus,
quam super ecclesiam memoratam conlra justi- et eorum ipsos
liam molestare prsesumunt. Ideoque discrelioni negotiis, quae velut nostra reputaraus,
vestroeper apostolica scripta mandamus, quatenus modis omnibus cum Deo et honeslate volumus
adesse.
dictos canonieos, ut ab indebita eovum molesta-
LXVIH.
tione desistant, monitione prsemissa, per censuram
ecclesiaslicam, appellalione postposita, corapelia- Adsis.—Ut abbatem (90) el eonventumS. DionysiiParisien-
clericorum villwS. Diomjsii,non obstanle
tis, nttllis litleris verilali et justilise pnejudicanti- appellatione ab ipsis emissa, temeritatem compe-
busa Sede.apostolieaimpelralis Quod sinon omnes scant,
his exsequendis potueritis interesse, lu ea, frater (Anno 1205. Ferentini, Maii 22.)
episcope, cum eorum altero nihilominus exse-
quaris. { Ex apographo, quod ad fidem autographi, in ar-
chivis monasterii S. Dionysii Parisiensis asser-
Dat. Ferent., xi Kal. Juuii, pontiflcaius nostri vali, diligenter exscripsimus. BREQUIGNY, ibid. —
anno vi. (] Hanc bullam jam dudum.ediderat DOUCLET in
Hist. de VEglise de Saint-Denys, p. 558. LDIT.
LXVII. PATB.]
Ad Ruthenensemepiscopum, prwpasitum de Monle- -
salvio et priorem S. Anlonini, Ruthenensis diw- INNOCENTIUS episcopus, serviis servorum Dei, di-
cesis. — Contracanonicos B. Salvii Albiensis. lectis filiis... abbali et conventui Sancti Dionysii,
salutem et aposlolicam benediclionem.
(Anno 1205'. Ferentini, Maii 22.) Ad nostram noveritis audientiam pervenisse,
{BALUZ.., Miscetl. ed. in-fol., II, 20.] quod clerici quidam , in villa Sancii Diouysii com-
INNOCENTICS servus servorum morantes, non timentes abuli privilegio clericali,
episcopus, Dei, noctu fores muliercularum effringunt, in domos
venerabili fratri Ruthenensi cpiscopo, et dilectis violenliam irrueiues, et cum filiis bur-
filiis preepositode Monlesalvio et priori Sancli An- oarum per
seditiones et rixas, eo quod
tonini Ruthenensis dicecesis,salutem et aposlolicaoa gensium suscilautes
viilse praepositi et justitiarii, propter clericalis or-
benedictionem.
dinis libertatem, ad eorum correctionem' niantts
Ex parte dileclorura filiorum capituli SanctseEc- extendere si autem lu, fili abbas,
pertimescunt;
clesise Albigensis gravem accepimus qusestionem, j-' eorum velis temerilatihus
obviare, statim ad ap-
quod cum ecclesiain Bealae Marcianse canonice
fuerint asseculi, canoniclBeati Salui Albiensis, elc, pellalionem coufugiunt, ut, sub noslrae in\oeationis
ul supra. prsesidio,et declinent animadversionem canonicam
et sumanl audaciam delinquendi. Cum igitur, ex
LXVII bis. officionobis injuncio, teneamur temeritatem repri-
Pelagii tardinalis tituli Sanctw Cwciliw epistola ad meie perversorum , discretioni vcstrse per aposlo-
GuillelmumepiscovumAtbiensem.— Ejusdem ar- lica scripta mandamus,' quatenrs clericos ipsos,
gumenti. proutad officiura vestrum spectat.a praesumptio-
(Ibid.) nibus etexcessibus anlcdictis.monilionepraemissa,
Venerabiliin Christo fratii G. Dei gratia Albiensi per censuram ecclesiaslicam , sublalo appellationis
<piscopo, P. eadem gralia tituli Sanctse Cseciliae impedimenlo, desistere faciatis.
piosbyter cardinalis, salutem et sincerae dileclionis Dalum Ferenlini, xi Kal. Junii, pontificatus no-
alfectum. stri anno sexto.

(90) Vide epistolam libri terfiii XLY,not.


103 AD INNOCENTIlIII REGESTA 1 i
LXIX. A Quoties a nobis potilur quod religiosum fuerit
Ftindationem collegiatw ecclesiwde Mirabellocon- ac honestum, animo Nos decet libenti conce-
ftrmat. flere, et petenlium desideriis congruum suffra-
(Anno 1205. Anagnise,Oct. 5.) gium impeiiiri. Eapropter, dilecli in Domino filii,
vestris juslis poslulationibus clementer annui-
[Gau. Chrisl., Nov. II, Instrum., p. 558.] mus , et praefatam ccclesiam Omnium Sanclo-
INNOCENTIUS episcopus, servus servorum D.;i, di- rum, in qua divino mancipati estis obsequio,
lectis filiis et canonicis B. Marisede Miiabello sa- sub beati Petri et noslra protectione suscipimus,
lutem et apostolicam benedictiouem. el prsesentisscripli privilegio communimus; impri-
Cum nobis petitur quodjustum et honestum, tam mis siquidem staluenles, ut ordo canonicus, qui
vigor sequitalis quam ordo exigit rationis, ut id per secundumDominiet beali Auguslini regulam, atque
sollicitudinem officiinostri ad debitum perducalur inslitulionem Prsemonslratensium Fratrura , in eo-
effectum. Qttapropter, dilecti inDomino lilii, veslris dem loco institulus esse-dinoscitur, perpetuis ibi-
justis precibus gvalo coiicurrentes assensu, perso- dem temporibus inviolabiliterobservetur. Prseterea,
nas vestras et ecclesiam ipsam B. Marioe de Mira- quascunque possessiones, qusecunquebona eadem
bello, in qua eslis per venerabilem fratrem no- " ecclcsia imprsescnliarumjuste et canonice possidet,
strum Mauricittm Pictaviensem episcopum dicece- aut infttlurum, concessione ponlificum,largitione
sanum constituti canonice, in omuibus peiiinentiis rcgum vel principum , oblatione fidelium, seu aliis
suis, et aliis bonis, prout in praesenliarum raliona- jusfis modis, praestante Domino, poterit -adipisci,
biliter possidcl, aut in futurum juslis modis Deo firma vobis vestrisque successoribus et illibata
propilio poleiit adipisci, sub B. Petri et nostra pro- permaneant. In quibus lioec propriis duximus ex-
lectione suscepimus. Prsetereadedonatione ejusdem priinenda vocabulis: Locum ipsum , in quo prsefata
episcopi ecclesiam ipsam, et ecclesiam S. Hilarii ecclesia sita est, cum omnibtis pertinenliis suis;
de Mirabello, et oblationes S. Audreae et ejusdem mansum de Rincum; mansum de Haselbach; ne-
casfii, quas idcm episcopus percipere in ceitis mus quoddam in Elisweiler, ad plantandam vineara,
festivitatibus consuevit, cum possessionibus cl pio- a termino Henrici usque ad terminum Erpheiad;
ventibus aliis, quos tam per ipsius episcopi quam iteni, in palude, duos mansos sine censu, et quar-
fidelium largitionem estis adepti, necnon libertates tam paiiem piscationis in Busiric, a bonaememo-
et immunilales ab codem episcopo vobis et ecclesise rise Welfone duce, el Uta, uxore ipsius, ducissa de
vestrse concessas, sicut in ejusdem scripto aulhen- s. Scowenburg (95), Hugone, duce de Ulcrahurch, ci
lico plenius continettir, et vos et ea omnia qusejuste nobili viro, Berlholdo, duce de Zahringen (94), fun-
ot pacifice possidelis, vobis et per vos eidem ec- datoribus loci ejusdem, ccclesisevesfrsepia libeva-
clesise, auctoritate aposlolica confirmamus, w prae- litate concessa, et ab Henrico iniperatore postnio •
sentis scripii patrocinio communimus. Nulli ergo dum confirmata; item jugera terraTum , ct curtes
omnino honiiitum liceat, etc iu Appenvilre et in Ufhollz, quoe dedefunt Conva-
Anagnise, III Nonas Octobris, ponlificatus noslri dus Keseman, Henricus Gertine, et CtfnradtisMc-
anno iv. steilin; preediumvero in Griseboru , qv.od bonse
LXS. memoriae Conradus, Argentinensis episcopus, ec-
Gerungo,prmposttoecclesiwOmnittmSanctorum in clesisevestrse pielatis intuitii contulit, cum pratis,
Nigra-Silva, ordinis Prwmonstratensis, Argenti- vineis, terris, neinoribus, ustiagiis et pascuis, ia
nensis diwceseos,ejusque fralribus in perpetuum. boseoet plano, in aquis ei molendinis, in viis et
—Recipil eos sttb proleclione,el enumeranlurbona semitis, ti omnibus aliis liberta.ibus et immuiii:a-
ad ipsosspeclanlia (91).
tibus suis. Sane, novalium vestrorum, etc.
(Anno.1204. Anagnise, Febr. 5.) Dalum Anagnise, per manum Joannis, sanctoe
[ Ex apographo, ad fldem autographi, in avchivis D RomanseEcclcsieesubdiaconi et notarii, Nonis Fe-
abbaliseOmnium Saiiclovum, dioeceseosArgen- bruarii, Indictione septima, Iiicarnationis Domi-
tinensis, asservati, diligenler exscripto, quod
nobiscum comnuinicavit bonsememoriseD. abbas nicseanno 1205, pontificatus vero domini Inno-
Grandidier. BR£QUIGNY, ibid.] cenlii papse tertii anno vi.
INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, di- LXXI.
leclis filiis, GEUUNGO , praepositoecclesiseOmnium Ad prwposilum,decanumel cuslodemMindensem.—
Sanctoruiu in Nigva-Silva(92), ejusque fratribus, Pro canonicis S. Willehardi Bremensis.
lam prsesentibus quam futuris, regularem vitam (Anno 1204. Romse, ap. S. Petrum, Febr. 5.)
professis, in perpeluum. [LAPPENBERG, Hamburg. Urkund., p. 505, ex
- Conferenda omnino haec Innocentii epistola Noire, et oansle diocesede
(91) Strasbourg, maintenant
cum lis qusede ahbatia Omnium Sanctorum refe-
runtur, apud auctores novae Gallise Chrislianse. deFribourg (duche deBade).
(95) Utha de de
lom. V, col. 890. duc de Baviere. Schawenbourg, epouse Welfon
(92) Le monastcre de la Toussaint, de 1'ordre de (94) Berlhold, duc de Zeringen.
Premontre, exisle encore aujourd'hui dans la Foret-
£05 SUPPLEMENTUM.— AN. 1204. . 108
originali in archivio Stadensi, caps. II, n. 11,ctim i Liuerml nominati, si se gratia, odio vei limore sub-
sigillo plumbeu Innocentii III.] traxcvint, districtione simili, appelialione remoia,
INKOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, di- cogatis verifali leslimonium perhibere : nullis litte-
lectis filiis prseposito, decano et cuslodi Mindensi, ris veritali ct justitise praejudicanlibus a sede apo-
salulem et apostolicam benedictionem. stolica impelratis. Quod si non omnes Jiis exsc-
Oblala nobis dilectorum filiorum , Wald. et alio- quendis potueritis intercsse, tu, frater episcope,
rtim canonicorum ecclesise Sancli Willehardi dc cum eorum altei o ea nihilominus exsequaris.
Bremen, querela monstravil, quod H. pra;posittis Datura Laterani, Nonis Apiilis, pont ificatus na-
eorum, fructus cujusdam praibendaepeitineniis ad stri anno vn.
ecclesiam supradictam, injuste sibi per decem jam
LXXIII
annos usurpans, super stipendiis suis injuvialuv
eisdem cellevaviamipsius ecclesiae, cujtts donalio Ad ephcopum Paderbornensem,— Ul bona Ecclestje
de jure spectat ad ipsos; A. clerico Bremensi, post Bremensis, ab H. comile palalino Rheni invasa,
appellationein ad nos legitime interpositam, pro archiepiscopoBremensi reslilui curet.
suae conferens arbilrjo voluntatis. Quia igifur nobis (Anno 1204. Laterani, April. 5.)
non constitit de prsernissis, discretioni veslros per 3 [ Ibid., p. 504. t Originale citatur inReaistr. Stad.
apostolica scripta mandamus, qualenus partibtis Caps. XVII. N". 10.
convocatis audialis causam et appellalione remota, LVNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, ve-
mediante justitia termlnelis, reducenles in statum nerabili episcopo ct dilecto filio, prseposito Patber-
debitum quidquid post appellationem ad nos Jegi- burnensi, salutem et apostoJicam benedictionem.
time interpositam lemere consliterit altentaltim. '
Lacrymabilis venerabilis Bremensis archiepisc-opi
Nullis litteris veritati et juslitiae prsejudicanlibus a ad nos querela pervenit, quod cum pleno corde et
sede apostolica impetratis. Quod si non omnes his fidc non ficta devole ad fidelilatem regiam aceessjs-
«xsequendis polueritis interesse, duo vesfrum ea set, et a rege ipso fuissel deliheralione provida
niliiloniiiius exsequanlur. conslitutum et per venerahilem fralrem nostrtim,
Datum Romae apud Sanctum Petrum, Nonis Fe- Ernestum episcopum, legatum sedis apostolicse,
bruarii, pontiflcatus nostri anno VH. confiimatum, ut lerapore niinisleriales Bremensis
LXXII. Eeclesiaeac alii, qui ad fiJelitafem regis redieraut,
Ad episcopum, prmposilum el decmtuin Hildeshe- Ca quse tisque ad lempus illud quiete possederaut,
mensem.— Ul Bremenses canonicos ad exhibitio- „ de cselero pacifice possiderent, dpnee dirimerelnr
nem piivilegiorum ipsorum compellant.
judicio, si quid esset super his inler aliquos quoe-
(Anno 1204. Lalerani, April. 5.) slionis. Licet idera arcjiiepiscopusuiiiversa, quae ad
[Ibid. « Liher copiaiis Capiluii. Fol. 7 b. N°. XIII. Brcmensem Ecclesiain peiiinebant, dcfensioni no-
Cum hac inscriptione : Super abtalione furliva el
detraclione privilegiorum ecclesiw Hamburgensis slrae ac regiaecommisisset, dilGctus tamen iiliui
facta per Bremenses. »] nosler, nobilis vir IL conies palatinus Rheni, quid-
INNOCENTIUS episcopus, servus servoium Dei, ve- quid idem archicpiscopus, canonici, presbyteri et
nerabili fratvi, episcopo et dilectis filiis, pvaeposilo ministeriales ipsius iu terra Stadensi ac Athel-
el decano lidesemiensi, salutera et apostolicam be- lena (95) possidebant, praeter ordinem juris invasit,
nedictionem. nec voluit ea, tam a rege ipso quam legato noslro
Conquevenlibus dileclis filiis, canonicis Hambur- et venerabili fvalre nostro, Coloniensi archiepi-
gensibus, nosliis estauvibus iiilinialum, quod Bre- scopo, et inultis aliis rogatus saepius, resignare.
menses canonici Hamburgensis ecclesise privilegia Idem ergo Bremensis, cum apud ipsum nec preci-
delinentes et supprimentes in eorum praejudicium bus nec monitis in aliquo prpfecisset, excommu-
et gravaiuen, uiiionem, quse inter Bremensem et nicationis in eum et ip terram stiam, quam vio-
Hamburgensem ecclesias per bonsc memoriaeBene- D lenter invaserat, interdicli senlenliara pipmulgavit,
diclum et Sergium , proedecessores nostros, insti- quam licet legatus nosler ratam habueiit et prsece-
tuta fueral et per quamplures successores eorum perit observari, tanien coraili plus debito defe-
postniodtira confirnikla, rumpere temeritale propria rens, quoniam quae obtulerat ad certura termi-
moliuntur. Volentes igitur eidem ecclesise provi- num restituere promillebal, ita quod nisi restltue-
dere, discretioniveslrse per aposlolica scripla man- ret, in sententiam incideret niemoralaiB, fecil per
damus , qualenus Bremetises canonicos ad exhibi- eunidem archiepiscopum relaxari. Cumque pro jara
lionem privilegiorum ipsorum, monitione proemissa, diclo cQmlte, quia ea quoeproraiserat, non fuerit
per censurara ecclesiaslicara , appellalione postpo- exsecutus, ad illa in posterum exseqgendum lega-
sita, compellentes, superhis, convocatis partibus lus noster semel, secundoet leilio inducias po»tu-
et audilis hinc inde proposilis, quod justum fiieril laverit et acceperit postulatas, ipse taraen nihil
staluaiis, facientes-quod decreveritis per districtio- horum quae acceperat, voluit rcslaurare, proplw
nem caindem firmiler observari. Tesles autera qui qqod archiepiscopus in eum iterura excomniunica-

(95) Hadeln.
PATUOL.CGX.YII.
trfl AD INNOCENTIIIII REGESTA 108
-tionis senlentiam promulgavit. El licel legatus ipse A tantum excre\it audacia malignanlium, quod non
-urchiepiscopoper lilteras promisisset, quod apud solum ad res ccclesiasticas avidas manus extendunt,
eum de csetero pro ipso non iulerponeret partes et pro suo diripiunl arbilrio voluntalis, imo etiam
suas, suaelamen promissionis oblilus, mutato con- ecclesias ct possessiones earum quasi signum ad
silio, in ejus absenlia ipsum absolvit et ad exami- sagittam ponentes, viros religiosos odio exsecrabili
nationem negolii certum diem el locum in Yerda proseqituniur, sanctum eorum olium nequitcr per-
utrique partium assignavit. Cseterum cum archi- tflrbantes. El quoniam hujusmodi homines licet cen-
episcopus legati se conspeetui praesentasset, quia seantur nominis chrisliani, a Christi tamen operi-
eum sibi sensil adversum, utpole qui eum inducere bus sunt alieni, laetantes cum male fecerint, et iu
ac cogere videbatur, ut ipsum de his quoeabstule- rebus pessimis exsultantes, et admoniti ssepius, a
rat infeudaret, ad sedem apostolicam appellavit. sua nolunt desistere pravitate, nolentes intelligere
Sane quanlumcunque prsefatum coinitem in Do- nt bene aganl; sed iniquitatem in suis cubilibus
mino diligamus, quia tamcn ecclesiis et viris ec- medilantes, cum malefactoribus ipsis, sicut vestra
clesiasticis in jure suo deesse nec volumus nec de- relalione didicimus, per vos resistere non possitis;
beraus, non volunlati suae, sed ulililali et saluti mos in vestra ecclesia inolevit, ut cum aliquis ina-
potius consuleules, eidem per apostolica scripta lefactor res monasteriivestri occupat per violentiam,
mandavimus et sub ea qua possuraus districtione vel diripit per rapinam, et monitus vobissatisfacere
prsecepimus, ut omni exeusalione cessante, archi- non procurat, vos in missarum solemniis, cum Pa-
-episcopoipsi ablata reslituat universa et ab ipsius fri Filius pro mundi reatibus immolatur, ecclesise
«deeselero niolestationedesistat. Contra eum lamen pavimento prosternitis, et pro persequenlibus exo-
de jure suo poterit ordine judiciario, si voluerit, ralis, oculos Ievantes ad Dominum, et humifiler
experiri. Quocirca diserelioni veslrse per aposlolica supplicanles, ut vestri misereri dignetur, qui prope
scripta prsecipiendomandanius, qualenus si ssepe- est invooantibus ipsura in veritale, timentiura se
diclus comes palalinus quod niandaviinus neglexe- peragit voluntales, et oraliones exaudit eorum, fa-
rit adimplere, vos revocato in slalum dcbitum ciens eos salvos. Cum igitur orare pro persequen-
quidquid post appellationem ad nos legitime inter- tibus non solura praecepto, veiura etiam exemplo
positam inveneritis altentatum, ipsum, sublato ap- Domin'co instruamur, nos praemissara consuetudi-
rpellationis obslaculo, excommunicalionisscnlentia nem piam esse ciedeutes, proesenliuuivobis aucto-
percellatis, terram-quam invasit, auctoritate nostra rilate concedimus, quatenus eam miiiime deseratis,
suffulti, interdicto ecelesiaslico supponenles et fi sed ipsain humiliter ac devote servetis: ila quod
utramque sentenliam usque ad salisfaclionem con- oralioiiibus vestris a malo revocenlur iniqui, \os'
gruam singulis diebus Dominiciset festivis, pulsa- opfaia pace fruamini ac quiele.
tis campaius et eandelislieeensis, soleniniter pu- Dalum Lateiani n Idus Aprilis, ponliflcatus no-
Micantes, mandetis inviolabililef observari. Nullis stri anno vn.
Jitleris verifati el juslilise prsejudicantibus a sede LXXV.
apostolica impelratis. Quod si non ambo his exso- Ad Adelam reginan Frunciw. — Ui possit sepelui
«juendispoteritis inlerease, alter vestrum ea nihilo- apud Ponliniacnnu
minus exsequatur.
(Anno 1204. Lalerani, April. 24.)
Dalum Laterani, Nonis Aprilis, poniiflcatus no-
stri -annovn. [MARTEN. Thes. anecdot., -III, 1254.]
LXXIV. INNOCCNTIUS episcopus. servus servorum Dei, cha-
AApnorem de Charitate.— Approbalconsuetudinem i rissimse in Christo filiai— illustri rcginaeFranco-
orandi pro malefacloribus. rum, salulem el apostolicambenedictionem.
-(Anno1204. -Laterani, April. 12.) Gonsuevitannuere sedes apostoliea pi'.s votis, et
{MARTEN. Thesaur. Anecdot.,1,795, ex ms.Uhari- iionestis pelenlium precibus favorem benevolum
latis.] imperliri.Eaproptei', charissimain Christo filia, de^
/INNOCENTIUS episcopus, servus '
servorum Dei, di- volionem quam erga monaslerium Ponliniaci et
lectis filiis priori etconventui de Charilate, salutem1
fralres quijugiler Dominofamulantur ibidem, ha-
et apostolicambenedictionem. bere attendentes, tnis piis postulalio-
Si justa filii hominum judicarent, et animadverte- nibusdignosceris,
clementer -annuimus, auctoritate pvaesentiura
reut diligenter inipensamsibi gratiam Redemploris,
inhibentes, ne quis post obitum ftium fraliibtis ipsis
qui pronobis Iradidit semetipsum, usque ad moitemi impedimenluni aliquod inferre prsesumat,
facfus obediens, ut nos de inimici faucibus libera- quin cor-
pus luum in eorum monaslerio juxta tiiain d spo-
ret, sauctam Ecelesiara, sponsara ojus, quam ipse: sitionemliberam habeat sepulturam. NuIIiergo om •
proprio sanguine dedicavit, et in ea famulantes stu- nino hominum liceat hanc paginam nostrae inhibi-
derent propensius honorare, atque alsesione ipso- tionis
infringere, vel ei ausu tenierario conlraire
runi suas retrahcrent penitus voluntatcs. Verumi Si
quis aulem hoc allentave praesumpserit,indigna-
quod dolentes referimus, tanla est, peccalis exigen- lioneni umnipotentis Dei et beatorum Peiri et Paiili
tibus, nunc malilia Jiomiuum super terram, et ini apostolorumejus se noverit incursurum.
109 SUPPLEMENTUM.—AN. 1204 110
JDatumLalerani, vm Kalendas Maii, poiitificatus A convcrsalionem fueiint inquirenda, et auctoritale
nostri anno septirao (95*). jiostra suffulti, nullius contradictione vel appella-
LXXVi. tione obstante, quoe corrigenda videritis corrigalis
Ad regemAnglorum. — Prmdicaloribus cum rege in ea, et slaluatis lam circa residenliam persona-
iransfretanlibus, equilandl facultatem concedil.' rum, quam alia qnaead ulilitatem Ecclesiseet cleri-
(Anno 1204. Lugduni, April. 50.) calem expediant honeslalem; et faciatis quod sta-
(RYMER, Fozdera,etc. I, 91, ex originali in thes. cur. tueritis firmiter observari. Quod si non omnes his
Recept. Scaccaiii.] exsequendispotueritis interesse, lu, frater episcope,
I.VNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, cum eorum allero ea nihilominus exsequaris.
charissinio in Christo filio.... regi Anglioeilluslri, « Datum Laterani, n Kal. Maii, pontificalus no-
salulem et apostolicam benediclionem. stri annoseplimo.
Celsiludinistuse precibus benignum iniperlienles Hujus igilur aucloritale mandnti accedentesecclc-
assensum, fratrihtts prsedicatoribus et minoribus, siam, inquisito diligenler ecclesiwslulu, et persona-
«juoslecumduxeris ultra nwre, equilandi, quoties a rum conversalione, habito consilio priorumecclesia;
terequisiti luerinl, non obsfante conlrario slalulo et aliorumprudentium, divinocorioborati auxitio, ea
suorum ordinum, liberam concedimus faoultatem. qum ad decorem domus Dumini, el statum ecctesiw
Dat. Lugdun. (96), n Kal. Maii, pontificatus reformundum in melius perlinere cognovimusprimo
noslri anno vn. duximus proponenda, circa ecclesiamigilur el seivi-
LXXVTI. tium e'us ita slaluimus: Si presbyler hebdomadarius
Ad AmelinumCenomanensemepiscopumet ubbaiem quimissam celebrare tenetur, per iitcuriam vel negli-
de Persegnia, etc — De reformalioneEcclesimS.
Martini Turonensis. genliam defueril, singulis Uiebushebdomadmquam
facere debet duobussolidis punialur. Si diaconussi
(Anno 1204. Latevani, April. 50.) mililer defueril 14 denariis; si subdiaconus12, si
Difense de VEgl. de S. Mariin de Tours, 28.) 6. Hoc aulem dicilur de illis qui residentes
Amelinus,Dei gralia Cenomanensisepiscopus,el acotylhus vero
Adam abbas de Perseignia, ttniversisChristi fidelibus sunl, foranei prcsbylcri in 12, diaconusin 8, ei
ad quos prwsenspagina pervenerit, salulem in Do- subdiaconusin 7, elc.
mino. Noverilis nos suscepissemandatum aposloli- LXXYIII.
cum inhunc modum: De episcopalu Curleotensi, ad inslanliam Innocen-
lii III papmarchiephcopo Ragusino concesso.
« INNOCENTIUS episcopus,servusservorum Dei, ve- _ 1204. Ferontini, Maiil5.)
(Anno
nerabili fralri episcopoCenomanensiet dilectis filiis , Fwdera , etc, Londini, 1816 , fol., t. I,
[RVMER
abbali dePersegnia Cenomanensis dioecesis, et ma- p. 190. Pal. 5. Joh. n. 11, in Tur-re London.]
igistroGuarino Angeli canonieo Cenonianensl,salu- Rex, etc, veneraliili Patri in Chrhto el fralri
tem et apostolicam benedictionem, charissimo GAIIFRIDO, Dei gralia Ebomm archiepi-
< Ex relalione aileclorura filiorum subdecani et scopo, JOANNES eadem Dei gralia rex Anglim,
quorumdam canonicorumBeati Marlini Tuionensis Dominus Hybernim. dux Normanniw, el Aquila-
nostris est auribus inlimatum quod ctim olim ec- nim, et comes Andegaviw, salutem. Litleras do-
clesia ipsa inter alias Ecclesias Gallicanas rerum mini papm suscepimusin hwcverba :
ubertate et libertale nobilior haberelur, nunc fa- < INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei,
ciente importunilale guerrarum in cinere jacet in- mieclo lilio JOANNI, illustri regi Anglise,salutem et
cendio desolata : spreverunt enim eam domestici apostolicam benedictionem.
ejus, quia illi qui raajores in ea lam in honoribus « Ad supplicalioneminslantem venerabilis fratris
quam in beneficiispercipiendis existunl, sicut prio- nostri archiepiscopi Ragusini eum a cura et a sol-
res, capicerii atque praeposili, raro inirant ipsam licitudine qua tenebatur, EcclesiseRagusin» duxi-
ecclesiam. ciun juramento teneantur corporahter D mus absolvendum, eo videlicet quoii ibi non poleral
prsestitoresidentiam facere et ligiam mansionem: secure morari, el si accessumhabet ad illam, mor-
simplicesvero canonici cum propter defectum re- tis sibi periculum imminebat.
diluum, tum propter majorem absentiam se circa « Ne vero idein archiepiscopus in vituperium mi-
ecclesiaestatum et Dei servilium exhibent negligen- nislerii nostri defectum in lemporalibus patiatur,
1
tes, a majoribus sumentes exemplum cum eadem episcopatum Karleolensem et ecclesiam de Mele-
negliganlur ab illis, qtti ea ex emolumento majori burn, cum omnibus pertinentiis eorum, de inuni-
propensius procurare lenenlur. Qula igitur refor- ficentia ac liberalitale tua ac eoncessione venera-
matio siaius islius ecelesiae,quae aposlolicse sedis bilis fratris noslii Gaufridi Eborum archiepiscopi,
est filia specialis, specialiter nobis incumbit, discre- ei benigne collads , de sedis apostolicaebenignitate
tioni vestroeper apostolica seripla mandamus qua- coneedimus ad ipsius indigenliam subyeniendam.
tenus personaliter ad ipsam descendenlesecclesiam, Serenitatem regiam monentes et hoiiantes quale-
inquiratis qusecirca statum ipsius ac personarum nus eumdem archjepiscopum, noslrarum precun»
;|95*)Quodlam devoloconeupieralanimopiissima (96) Legendum Laterani, vel epistola ad Inno»
rcgma, impetravit duobus post annis aptid Ponli- eeniium IVreterenda.
Hiacum 1206, sepuJtura donata.
AD 1NN0CENTHIII REGESTA 112
!It
Mare dicitur," cura perti-
obtentu, et officii pontificalis intuitu , recom /i Veagis ; grangiam, quse cum perfinen-
mendatum velis habere, cjus neeessitati compatia- nentiis suis ; grangiam de Yiileeell,
tiis suis , grangiam de Focutis, cum pertinenliis
ris, et ipsius subvenias paupertati, etdonaprse
senlia pcr illustrem muniflcentiam reddatis am- suis; cellarium de Curpelt, cum pertinentiis suis ;
ut sacerdos est ir grangiam de Hevercagna, cum perlinentiis suis;
pliora, per hsecregi regum, qui
in villa sanclae Crucis; grangiam
seternum , viilearis obsequium exhfbere; cum illuc quidquid habetis
ministris sibi im- de Hercusot, cum pertinenliis suis; dommn de
quod e]'usimpenditur, protestatur
Marla ; decimas, quas habetis in villa Mascotz;
pendi. in villa de Cella ; quidquid
<tDatura Ferent. Idus Maii, ponliflcatUs nostri decimas, quas habetis
habetis apud civitalem Laudunensem, et prata de
anno sexto. K
cum terris, vineis, pratis, nemoribus, usua-
JVos aitfem juxta pelitionem domni papm prw- Strecs,
giis et pascuis, in bosco et plano, in aquis et mo-
scriplam, ipsi archiepiscopo Ragusino prwdiclum lendinis, in viis et semitis, et in omnibus «liis li-
episcopaluml£arteolensemo[emunificeniiaet libera- beiiatibus et immunitalibus suis. Sane, Jaboram
litale regia ei concesshnus, mandantes vobis quale-
in omni- vestrorum, quos propriis manibus aut sumptibus
et
tius ei tanqumn paslori ipiscopo vestro B tam de terris cultis quam ineullis, sive in
bus intendatis. Teste Domino Canluariensi archi- colitis, vel de
decimo die Januarii. hortis, etvirgultis, etpiscalionibus vestris,
ephcopo, apud Merlesb. nutrimeutis animalium vestrorum, nulius a vobis-
LXXIX. deeimas exigere vel extorquere praesuraat.
Ad abbalem Fusniacensem ejusque fratres in perpe- Liceat quoqtte vobis clericos, vel laicos, liberos
tuum. — Recipit eos sub proteclione,el privilegit et absolutos, e sseculo fugientes, ad conversioiiem
ipsis conftrmut (96*). recipere, et eos absque conlradiclione aliquareti-
(Anno 1204. Laterani, Maii 21.) nere. Prdhibemus iusuper, ut nulli fratrum ve-
[BREO.UIGNY, ibid., p. 1092.] strorum, post factam in monasterio vestro profes-
INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, di- sionem, fas sit absque abbalis sui licenlia de eo-
lectis filiis, alibali Fusniacensi, ejusque fratribus, dem Joco discedere; discedentem vero, absque
lam prsesentibus quam futuris, regularem vitano BommuniiiinJitteravumnoslvavum cautione, nulVis
professis in perpetuum. atsdeatretinei e ; quod si quis fovte retinere pise-
Religiosam vitam eligentibus aposlolicuro eonve- suiwpserii, licilum vobis sil in ipsos monachos
nit adesse prsesidium, ne forte cujuslibet temerita- -, vel conversos regularem sentenliam promulgare;
J
tisincursus aut eos a proposito revocet, aut robur, illudiiislvictius inhibenles, ne lerras, seu qUodlibet
quod absitl sacrse religionis infringat. Eapropter, ieneficium Ecclesiw vesliw coilatum liceat alicui
uileeti in Domiuo filii, vestris juslis postulationi- personalitev dari, seu alio modo alienari, absque
bus clementer amiuimus, et prsefatum monasle- cousensu tolius capituli, vel majoris aut sanioris
rium sanetseDei genitricis^et virginis Marise.in quc partis ipsius. Si quae vero donationes vel alienatio-
divino maneipali eslis obsequio, sub beati Petn el nes al.ter, quam dictum est, factse fuerint, eus ir-
nostrn. protectione suscipimus, et praesentis seript: ritas esse censemus.Ad haec etiam prohibemus, ne
privilegio communimus; inprimis siquidem sla- aliquis monachus sive conversus, sub possessione
tuentes, ut ordo monaslicus, qui secundum Deurc vestroe domus astrictus, sine consensu et iicentia
et beati Benedicti Regulam, atque institutionen abbatis et majoris partis capiluli vestri, pro ali-
Cisterciensium fratrum, in eodem monasterio in- quo pecuniam mutuo accipiat, ultra pvetium capi-
stitutfis esse dignoscitur , .perpetuis ibidem tempo- luli vestvi prudentia constiiutum, nisl propter ma-
ribus inviolabililer observetur. Prseterea, quas nifestam domus vestroeutilitatem. Quod si facere
eunque possessiones, quaecunque bona idem rno- prsesumpserit, non teneatur conventus pro his ali-
nasterium inprffisentiarum |usle et canonice pos- Q quatenus responflere. Licitum prseterea sit vobis
sidct, aut in futurum, eoncessione pontificum in causis propriis, 'sive civilem, sive criminaiem
largitione regum vel principum, oblatione fidelium, contineant qusestionem, fratrum vestrorum testi-
seu aliis justis raodis, prsestante Domino, poterii Bfioniisuti, ne pro defectu lestium jus vestrum in
adipisci, ttrma vobis veslrisque successoribus ei •aliquovaleal deperire.
illibata permaneant. In quibus hoec-propriisduxi- Insuper, auctoriiate apostolica inhibemus, ne
mus exprimenda vocabulis : -ullus episcopus,vel quwlibelalia persona, ad ;yno-
Locum ipsum, in quo praefalura monasteriun dos vel conventus forenses vos ire.vel jtidicio sae-
situm est, cum omnibus pertinentiis suis; gran- culari de propria subslanlia ,vel possessionibus
giam de Sparseio, cum pertinenliis suis; gvangian vestris subjacere compellat, nec ad domos vestras
de Gactinise, eum pevtinentiis suis; domum d( causa ordines celebrandi, causas tractandi, vel
Landosvilla, cum Jpertinentiis suis ; gvangiam di convenlus aliquos publieos convocandi, venire
Landosilecort, cum pertinentiis suis ; grangiam di prsesumal, nee regularem electionem abbatis \es-
Abentonlecort, cura pertinentiis suis; pratum d( tri impediat, aut de instituendo aut remo,vendoeo
(96*) Yidenotasad epistolam appendicishujus xxxiv.
11-y SUPPLEMENTUM.—AN. 1204 114
qui pro temporefueril, contra slatuta Cisterciensis Ktrarum, nullus rapinam seu furtum facere, ignem
ordinis, se aliquateuus intromittat. Si vero epis.co- apponere, sanguinem fundere, hominem temcre ca-
pus, in cujus parochia domus vestra fundata est, pere, vel interficere, seu violentiam audeat exer-
cum humilitate ac devotione, qua convenit, requi- cere. Prseterea, omnes libertates et immunitates, a
situs, substitutura abbatem benedicere et alia, quse praedecessoribusnostris, Roraanis ponlificibus or-
ad offleium episcopaie pertinent, vobis conferre dini vestro concessas, nec non et libertates et
reuuerit, licitura sit eidom abbati, si tamen sacer- exempliones ssecularium exaclionum, a regibus et
dos fueiit, proprios novilios benedicere, et alia, principibus, vel aliis fidelibus rationabiliter vobis-
quaead officiumsuum peiiinent exercere, et vobis, indultas, auctoritate apostolica conflrmamus et
omnia ab alio episcopopercipere quaea vestro fue- prsesenlis sctipti privjlegio communinius.
rint indebite denegata; illud adjicientes, ut in re- Deccrnimus ergo, ut i.ulli oranino hominum li-
cipiendis possessionibus, quoe a benediclis vel be- .ceat, prsefatummonasterium temere perturbare, aut
nedicendis abbatibus exhibentur, ea, sine episcopi ejus possessiones auferre, vel ablalas retinere, mi-
forraa et expressione contenti (97), quaeab origine nuere, seu quibuslibet vexalionibus fatigave, sed
ordinis nosciturinstituta, ut scilicet abbatss ipsi, omnia conserventur, eorum, pro quorum guberna-
salvo ordine suo, profiteri debeant, et contra sla- B tione ac sustentatione concessa sunt usibtts omni-
tuta ordinis sui nullam professionem facere com- rnodis profutura, salva sedis apostolicseauctoritate.
pellanlur. Pro consecrationibus vero altarium vel Si qua igitur in futurum ecclesiastica ssecularisve
ecclesiarum, sive pro oleo saucto, vel quolibet ec- persona, hanc njslrae conslitutionis paglnam,
clesiastico sacramento iiullus a vobis, sub obtenta sciens, contra eam temere venire tentaveiii, secun-
consueludinis, vel alio modo, quidquam audeat ex- do lertiove coramonila^ nisi realum suum congrua
torquere, sed omnia gratis vobis episcopus dicece- satisfactione correxerit, poteslatis honorisque sui
sanus impeudat; alioquin, iiceat vobis quemcun- dignilate careat, reamquese divino judicio existere
que malueritis calholicura adire anlistitem, gra- de perpetrata iniquitate cognoscat, et a sacralissi-
liam et eommunionem apostolicse sedis habentem, mo corpore et sanguine Dei et Domini Redempto-
qui nostra fretus auctoritale, vobis quod postulatur ris nostri Jesu Chrisli alicna fiat, alque in extremo
impendat. Quod si sedes dicecesani episcopi forte examine districtae ultioni subjaceat. Cunctis autem
vacaverit, inlerim omnia ecclesiastica sacramente eidem loco sua jura servantibus, sit pax Domini
a vicinls episcopis accipere libere et absque contra- noslri Jesu Christi, quatenus et hic fructum bonse
diclione possitis, sic tamen, ut ex hoc in poste- -t aptionis percipiant, ct apud districtum Judicem
rum propriis episcopis nullum praejudicium gene • praeraia aeternse pacis inveniant. Amen. Ameii.
retur. Quia vero interdura propriorum episcoporum Amen.
copiam non habelis, si quera episeopum Ronianae Ego Innocentius, catholicae Ecclesii» episco-
sedis, ut diximus, communionem habeutem, et de pus.
quo plenam notitiam habeatis, per vos transire Ego Octavianus, Hostiensis et Yellelrensis epis-
conligerit, ab eo benedictiones vasorum et ves- copus.
lium, consecratioues altarium, ordinationes mona- Ego Petrus, Portuensis et sanctaeRufinse episeo -
chorura aucloritate apostolicaesedis recipere valea- pus.
lis. Porvo, si episcopi, vel alii ecclesiarum reclo- EgoJoannes, Albanensis episcopus
res, in monasteria vestra vel personas inibi consli- Ego Petrus, tituli SanclaeCoeciliaepresbyler car-
tulas, suspensionis,,excomaiunicationis, vel inter- dinalis.
dicti sententiam promulgaverjnt, sive etiam in mer- Ego Guido, S. Mariseinfra Tyberira lituli Calixli,
ceuarios vestros, pro eo quod decimas non solvi- presbyter cardinales.
tis, sive aliqua occasione eorum <juseab apostolica Ego Hugo, presbyter cardinalis sancti Martini et
benignitalc vobisindulfa seu in benefactores ve- D Equilii.
stros, pro eo quod aliqua vobis beueficia vel obse- Ego Joannes lituli Sancti Stephani in CoelioMon^
quia ex cbaritate prsestiterint, vel ad laborandum te presbytei' cardinalis.
adjuverint, inillisdiebus in guibus vos laboralis, et Ego Joannes, tituli SanctiEPriscse presbyter car-
alii feriantur, eamdem sententiam protulerint, ip- dinalis.
sam, tanquam contra sedisapostolicseindulta pro- Ego Cencius, sanctorum Joannis et Pauli presby-
latam duximus irritandam, nec litterseillaefirmita- ter cardinalis, liluli Pamachii.
tein habeant, quas, tacito nomine Cisterciensis or- Ego Gregorius, tituli Sancti Yilalis presbyter car-
dinis, et conlra tenorem aposlolicorum privilegio- dinalis.
rum constilerit impelrari. Paeiquoque et tranquil- Ego Benedictus, lituli SanctseSusannae prcsby-
litati vestraepalerna inposlerum sollicitudine pro- ter cardinalis.
videre volentes, aucloritate apostolica prohiberaus, Ego Gracianus, Sanctorum Gosmaeet paiuiani
neinfra clausuras loeorum, seu grangiarum ves- diaconqs cardinalis. ,

(97) Sic legitur in Apogr., mendose, ut vldetutv


155 AD INNOCENTHill REGESTA iU'
Ego Gregoiius, Sancli Georgii advelum aureum A . et monaslerio suo damna et gravamina irrogarunt,
diaconus cardinalis quod ipsi, cxsiliura metuenfes, de consifio \enera~
Ego Hugo, Sancti Euslacliii diaconus cardinalis. biles fratris nostri, episcopi Morinensis (100), dice-
Ego Matlhaeus, Sancti Theodori diaconus cardi- cesani sui, et aliorum prudentum viiorum, cuin
nalis. eisdem diem accipere sunt coacti, ubi prsedicti
EgoJoannes, Sanclse Marisein Cosmodin diaco- ballivi, ad hoc, ut excommunicationis sententia re-
ntis cardinalis. laxaretur ad tempus, congruam satisfaclionem in-
Datum Lalerani, per inanum Joannis.-sanctseRo- juriarum pariler et damnorum, neo non conserva-
manse Ecclesioesubdiaconi et nolarii, xn Kalendas tionem liberlatum suarum, eisdem, sicut ipsorum
Junii, indictionevn, Incarnalionis Dominicaj anno et eorum qui interfuerunt testantur hiterse, promi-
1204, ponliUcalus domiui Iiuiocentii papse III anno serunt ; super quibus se quenuitur deftaudatos
septirao. fuisse lurpiter et delusos. Quoeirca, discrelioni
Je soussigni, dilegue de Monseigneurte Garde des vestrseper apostolica scripta mandamus, qualenus
Sceaux, pour la rechercheet transeription des monu- memoratos comitem et ballivos , ul juxta promis-
mentshhloriques de la Tiirache el partie du Laon-
nois, certifie la presenlecopie conformea Voriginul. sionem suani memorali monasterii libertates con-
Ce 10 avrit 1788. Signe D. R. N. JEANNIN, religieux serventur, et de damuis et injuriis congruam eis
de S. Michel. satisfactionem impendant, monitione prsemissa,
LXXX. censurani ecclesiaslicatn, appellatione remota,
Aa electum (97*), decunum (98), et archidiaconum per
Aliebatenses.—Utnobilemviium,Philippum, comi- sicul justum fuerit, compellatis^ nullis obstantibus-
tem Namurcensem, el ballivos Balduini, Ftan- Iitteris, veritali etjubtiiia? praejudicantibus, a sede
diiw comitis, per censmam ecclesiaslicam com- apostolica impetratis. Quod si non omnes Ms es-
pellant, ad,juxla promhsionem eorum.conservan-
das liberlatesabbalis el conventus S. Bertini , et seqtiendis polueritis inleresse, duo vestrum ea ni-
ad satisfactionemimpendendamdedamnis etinju- hilominus exsequaulur.
riis ilfatis diclis abbati el conventui, occasione Datum Romae,apud SancfHra Pelrum, ixKalen-
excommunicalionisburgenstum Sancli Audomari. das
Ootobvis,ponlificatus nostri anno vn.
(Anno 1204. Romse, ap S. Petrum, Sept. 25.)
E\ Archivo S. Berlini, capsa Papalia,n° 59. Ad LXXXI.
"calcem Apographi hauc notulam adlixit D. C. de'. Ad Joannem (\), AbbatemS. Beriini. — Concedilur
Witle. « Baudoin, coinie de Fiandres cl de Hai -\ ei fcculias benedicendipallas aliarium, et sacer-
naut, etant parti pour la Terre-Sainle, en 1202, doiatia indumenia.
comme il en a eie ci devant paiie aux litre et (Anno 1204. Romae, ap. S. Pet-ura, Oct. 5)
notes 299, Philippe, comle de Namur, elfreie
dudii corate de Flandios , ainsi quepiusieurs [E\ Aichivio S. Berlini, capsa Papaiia, n°161. AtT
baillis dttdit comte de Flandres , profilerent de! calccm liujus apogvaphi lianc aflixit notulam D..
,cette absence pour faire des de^ats et des inva- C. de Witte. t Comme le droit de beiiir ce qui
sions dans les biens et coui tils de 1'abbayede S. scii a 1'autel, pour le saint Sacrifice delamesse»
Bertin, situes dans le diocese de Terouane ; sur; appai lonait aux eveques, Jean, abbe de S. Ber-
q.uoi les abbe et religieux de S. Beiiin ayant lin, pour e\iler toutes difficulles a ce sujet, sup-
porle leurs plainles a Ronie, en consequenee, le1 plia le sou\erain pontife (eu egard au ^rand
souverain ponlife , Innoceni III, donna ce pre- irmibre d'autels dont il etait charge), de vouloir
sent mandement aposloliqueaux doyen el archi- bien lui accorder la faculie d*en henir les pales
ou linges qui senent a couvrir 1'autel, ainsi que
diacre d'Arras, pour obliger lesdils comles de[' les habits sacerdotaux; ce que le pape Inno-
Namur et baillis du comte de Flandres, sous peine! cont III accorda favorablement, par la presente
de censure ecclesiastique, a indeninisor et a sa-"
lisfaire a tons Jes domuiages el injures causees' hulle, audit Jean, ainsi qu'a tous ses suceesseurs
eux de abbes de S. Bertin. t BRECI. ibid.]
par auxditsabbeetreligieux Sainl-Bertin.i
BIUSQ., ibid., p. 1125.] Juslis petenlium desideriis dignum est nos fa-
Proposita nobis dilecfi filii,... abbas et conven- cilem prsebere assensum, et vola, qua? a ralionis
tus Sancti Berlini (98*),conquestione monstrarunt,, tramile non discordanf, effectu prosequenle coni-
quod, cum burgenses Sancli Audomari, Morinensisi D plere. Eapropter, dilecte in Domino fiii, luis justis
diceceseos , propter ollensas quas illis intulerant,, postulalionibus gralo concurrentes assensu, bene-
auctoritate nostra fuissent excoinmunicalioni sub- dicendi pallas altarium et sacerdotalia indumenta
jecli, nobilis vir..i(99) comesNamurcensis, et ballivii libi et successoribus tuis concedimus auctoritate
nobilis viri (99*)... comilis Flandrise , Morinensiss aposlolica facullalem. Ntilli ergo ouinino hominuiiL
dicaceseos, bona et curtes eoruin occasione hujus- liceat hanc paginara nostroe concessionis infrin-
inodi per violentiam iuvadentes, tot et lanla sibii gere, vel ei ausu temerariocontraire.Si quis aulem

(97*)Vide ad Epistolara Libri oclavi XLV,nol. rum ; sedebat adhuc anno 1212.
(98) Erat ille, Joliannes m, qui in instrumentis, (98) Yide ad Epistolain Appendicis hujusxvm,
jam ab anno 1200, subscriptus reperitur. Ipsi' vi- not.
ces suas commisit Oclavianus, A. S. L, ad dirimen- (99) Vide supra, not. C. de Wilte.
('am liteni inler Ecclesias sanoti Beiiini et S. Au- (99*) Ibidem.
domari ex una parte, el Guidonem de Coci ex (100) Yide ad Epjslolam Libri noni CLXXXII,
nol.
allera, qui jus advocatisesibi avrogabat in Villa de: (1) Yide ad Epistolam ^appendicis hujus xvm,
Caumont, an. 1201. Occurril in charta 1209, pro not.
ereetfone duarum EcclesiceCathedralis Capellanja-
tn SUPPLEMENTUM.—AN. 4204. 118
hoc attenlare praesumpserit, indignationem om-- A illarum ecclesiarum, a quibus mortuorum eorpora
uipotentis Dei-et beatorum Petri et Pauli, aposto- assumuntur. Prohibemus autem, ul nec episcopo,
Ioium ejus, senoveril incursurum. nec alicui Lacnltassilnovasconsuetudineseontra vo-
Datiun Romse, apud Sanctum Petrum, III Nonas;. luiitatem vesiram in ecclesiam ipsam inducere, ac
Oetobris, pontilicatus nostri anno septimo exactiones indebitas exercere, aut parochianos ve-
LXXXIL stros quibuslibel modis vobis auferre. Prohiberaus
Ad Petrum priorem ei fratres S. Reparatm Lucensis. insuper, ut neniini liceat parochianis veslris, vohis
—Eoium jura possessionesqueconfirmal. inconsullis, pcenilenliam dare, nisi forte in lanto
(Aimo 1204. Romse, ap. S. Petrum, Ocl. 7.) necessitalis arliculo fuerint consliluti, quod ad vos
[MURATORI, Anliq. Ilal., VI, 445.] nequeant habere recursum, etc
INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, di- Ego Innocentius catholicseEcclesiseepiscopus.
leclis filiis PETRO,priori Sanctae Reparatae, quse in Ego Octavianus Ostiensis et Velletrensis epi-
civitate Lucana sila esl, ejusque fratribus lam prse- scopus.
sentibus quam fuluris canonice substituendis iu Ego Petrtts Portuensis et SancloeRufinse episco-
pevpetuum, etc. pus.'
Quapropter, dilecti in Domino fllii, vestris vide- B Ego Joannes Albanensis episcopus,.
licet postulalionibus inclinali, prsefalam ecclesiam Ego, elc.
Sanctje Reparalae,quae in civitate Lucana Plebis vo- Dalum Romaeapud Sanctum Peirum, per manum
cahulo fungitur, in qua divino mancipati estis ob- Joannis, sanctoe Romanoe Ecclesise subdiaconi et
sequio, ad instar praedecessorura, nostrorum beatse notarii. Nonis Octobris, indictionevn, Incarnationis
recordaiionis Eugenii, Anaslasii, Adriani, et Coele- Domini annol204,.pontilicatusverodomni hinocen-
stiui.Romanorum ponlificum, sub beati Petri ol no- tii papse Ill^nno septimo.
sfra protectione suscipimus, etc.In quibus hsecprc- LXXXIII.
pviis duximus exprimenda vocabulis : Ad abbatem (2), et convenlumS. Berlini. — Coiv-
Loeum ipsum, in quo praefata ecclesia sila cst, '
firmat eh quusdam possessiones suas.
cumomnibus pevtinentiis suis; hospitale S. Repava- (Anno 1204, Romae, ap. S. Petrum, Oet. 10.)
tse situm juxta praefalam ecclesiam, cum omni juve [E\ Archivio S. Bertini, capsa Papalia,n. 62. BREO...
et pertinentiis suisjecclesiam S. Cassiani cum omni ibid., p. 1125].
jure ac pertinenliis suis; ecclesiam S. Mitliaelis de Solet annuero sedes apostolica piis votis, et lio-.
Contesora, cum omni jure et peiiinenliis suis. Iteia nestis pctentium precibus favorem benevolum im-
jus, quodhabelis in ecclesia Sancti Jusli ad Arcum, pertiii. Eapropler, dilecti in Domino filii, vestris
et in ecclesia Sancti Lauventii de Piciovano. Uni- justis postulatioiiibus gralo concurrentes assensu,
versam etiam parochiam vestram el parochiancs, terram quam a Nicolao de Clarkes, in Villa de
alque decimas, quas habetis, vobis auctoritate se- Woeserma, et comilatura ejusdemquem a Gisleber-
dis apostolicaeconfirmamus. Staluimus aulem, ut i» lo, Castellano Bergensi, legitime acquisistis ; ter-
illis Doitiinicis diebus, et praeciptte solemnilatibus^ ram quoque, tam in parochia de Longanessa, „quae,
in quibus canonici Majoris Ecclesisead jam diotam Stapleveld vulgariter appellatur, per concambium.
ecclesiam cum processione venire consueverunt, si a (Geiardo) praepositoSancli Audomari (5), de cjit
forte aliqua pravitate inducti ad locum ipsuni jus feodo erat, obtentam ; possessiones etiam quas
prout antiqua consuetudo est," veiiire noluerint, Baldtiinus, Flandrfae el Haiinonise comes, et Wil-
majorera missam^ac vespevas, et aliadhina officia, lelmus castellanus Sancli Audoraari, in feodo suo,
quseipsi celebrare debuerant, per vos ipsos auctori- pia vobis liberalilate donarunt, sicut in eorum an--
tate nostva solemniter cciebretis. Liceat prseterea. thenlicis conlinelur ; leiras insuper et reddilus iu
vobis clericos lifteratos et honestos, undecunque Caslelensi et Broburgensi castellaniis, ac in omnia (4)
sint, cum episcoporum suorum coramendatitiis lil- j) in Sancti Audomarii, et Sancli Folquini ecclesiis,
teiis, si fbiie ignoti fuerint, absque alieujus con- vobis et monasterio vestro concessas i proeterea, de
tradiclione, in fratres cuni assensu episcopi vestri Trulleia et de Chillain ecclesias cum capellis et om—
suscipere. Quod si episeopus ipsecontrajus mali- nibus peiiinentiis suis; villam insuper de Galmunf,,,
gnari, el ralionabilem noluerit occasionera praeten- cum fundo et comitatu, sicut in authenljeis seri-
dere, clericos ipsos nihilominus suscipialis. Sepul- plis exinde confectis plenius conljnettir; pQrlionem.
turara quoque Ioci liberara esse decernimus, ul eo- quoque possessionum, quam in eadem villa per Ec-
rum devotioni, et exlremaevoluntati, qui se illic se- clesiam Sancti Audomaii h,abelis,_sicut ea juste ae
peliri deliberaverint, nisi forle evcommunicati vel pacilice poss.detis ; compositiones insuper iuter vos
interdicli sint, nullus obsislat, salva lainen justifia et. .. presbyterum de Sienkerke, super decima c'"
"
(2) Yide ad epistolam xvm appendicis hujus, not. auctores Nov. Gall. Chrht. Tow. III, col. 475.
(5) Gerardus II, Coniitis Flaudriae fratev, praj- Conferendae insuper Lilterae Gerardi, prseposili
posiius S. Audoinavi,notus est in instrumentis, jain ecclesiseS. Audomaii, apud J. F. Foppens Supplem.
ab anno 1180. Successor autem ejus, Petrus de ad Mirmum, tom. VI, pag. 216, cap. LII.
CoIIemedio, non nisi anno 1227 uiem-oratur apud (4I Ac in omnia : sic in Apographo.
H9 'AD INNOCENTll III REGESTA 12©
Aveacapella et pavochiauos de Merch, supei dcci- A Ex parte tua nostris estanribus inlimalum, quod
niis allecium initas ; sicut siue pravilale provide quidain sacerdos dum consuesceret cum uxore cu
faeloe sunl, et ab ulvaque paiie sponte receptoe, et jusdam lui villici nefariam rem habere, caplus fui
hactenus pacifiee obsevvatae,auctoritate aposlolioa a villico, qni ei nasum abscidit, et laesit ipsum in
confumamus, el prassenlis seripti palrocinio com- lingua, nee tamen loquelara amisit. Unde presbyter
munimus. Nnlli ergo omiiino homiiium liceat lianc ipse ad olium se transtulit nionachoium, ut suam
paginam nostrae confirniationis infiingere, vel ci salvare posset aniniam inter eos. Verum cura villi-
ausu temerario contraire. Si quis autem hoe atlen- cus ipse stiper hujusmodi facto sibi pelat absolutio-
tare proesumpserif,indignaiioneni onniipofentis Dti, nem impendi a nobis, ut eura possis absolvero,
et bealorum Pelri et Pauli, aposioloruni ejus, se poslulasli. Quocirca fraternitati tuse per apostolica
novevil incursurum. scripta mandainus quatenus si res ita se Labet, vil-
Datum Romse, apud Sanetum Petrum, vi Idus licum ipsum, qui tauquam excomraunicatus vita-
Gctobris, pontilicatus nostri anno seplimo. tur, conimur.ioni restituas, itaqttod cxpensas, quas
LXXXIY. essel faclurus in itinere ad sedem propter hoc apo~
Ad abbatem S. Vincenlii (5), arclddiaconum el snc- «>slolicam veniendo, mittai iu subsidium Terraj San-
centorem Silvanectenses.— Ul controversiam in- ctoe, \el in Chiistianorum auxilium, qui laborant
ler capilulum S. Franbatdi, comilemDomni Mar- in
et alios, dirimant. partibus illis contra perfidiam paganorum el
tini, • nihilominus laborem itineris redimal
juxla propvias
(Anno 1204. Romoe ap. S. Petrum, Oct. 25.) faeiiilates.
{Ex Archivio ecclesioe S. Frambaldi. BREQ.ibid., Dafum Romse, apud Sanctum Petvum, Idibus
p, 1126.].
Ex conqueslione dilectorura flliorum, Decani (6), Novembiis, pontificalus nostri anno septimo.
et capituli Sancti Frambaldi Silvanecteusis, nostris LXXXVI.
auribus est relafum, quod nobilis vir (7)... comes Ad Slephanum (9) —
abbatein monasterii de Los, ejtts-
Domni Marfmi, et uxor ejus (8)..., abbas Resba- que fratres. Recipiunlur sub protectione beati
Petri, et enumeranlur bona ad ipsos speclantia.
censis"(9) et quidam alii, lam rnonaclii quam clorici (Anno 1204. Romae, ap. S. Pelrum, Nov. 17.)
et laici, Silvanectensis, Meldensis et Belvacensts [Epistolam hanc, seu polius bullam, edimus ad fi-
dioeceseon, super rebus mobilibus et immobilibus dem apogvaphi, quod ex Archivio mouasterii de
eis el eorum Ecclesiae graves proesumuiit injurias Laude BeaioeMaiise (al. de Loz), Tornacensis
discrelioni vestrse diceceseos, diligenler transcripluni in Cbartophy-
irrogare. Quocirca, per aposto- lacio noslio veposuit D. Queinfevt. Eamdein le-
iica scripta mandamus, quatenus, vocatis quos pro- C gere est in supplemcnto Joamiis Francisci Fop-
pter IIOGuoveritis evoeandos, causam super his, pens ad Mivoeiopera diplomalica (Aub. Mir. oper.
remota, fine debito decidatis, facienles diplom. Tom. II, cap. L), vevum non sine aliqua
appellaliohe di&crepantia,quam hic nolare non poslposuimus;
'
quod decreveritis per censuram ecclesiaslicam fir- desuiit praeseilim apttd J. F. Foppens cardinaliuiu
mlter observari; nullis obstantibus litteris, veritati subscriptorum nouiina. BREQ.ibid., p. 1126.]
et juslitiae prsejudicanlibus, a sede apostolioa Im- Religiosam eligentibus vitam aposlolicum conve-
petratis. Quod si non omnes his exsequendis po- nit adesse prsesidium, ne foiie cujuslibet temeri-
tuerilis interesse, duo veslrum ea nihilominus ex- tatis incursus auleosaproposilo revocel, autrobur»
sequantur. quod absit ! sacrae religionis infringat. Eapropleiv
Datum Romae,apud Sanctum Petrura, x Kalert- dilccli in Domino filii, vestris justispostulatiouibus
;das Novembris, pontificatus nostri anno seplimo. elemenler annuiinus, ct nionaslerium sanetae Dei
LXXXV. Genilriois, el Yirgtnis Mariaede Los in quo divino
\Ad Lundensem archiephcopum. — Conceditut villi- estis mancipali obsequio, sub beali Petvi et nosfia
cum quemdam absotvat. pvotectione suscipimus, et praesentis scvipti privi-
(Anno 1204. Romae, ap. S. Petrum, Nov. 15.) legio commuiiimus; inpiimis si qtiidem staluentes,'
[ LiMEGRDN, " ut ovdo monasticus
Diplotn. Suec.J, 150.] qui secundum Deura, et beati
INNOOENTIUS episcopus, servus servorum Dei, Benedicli Regulam, atque institulionem Cistevcien-
venerabili fralri Luiidensi archiepiscopo, saluleni sium fratrum, in eodem loeo instilulus esse digno-
et apostolxcam benedictionem. scitur, pevpeluis ibidem tempovibus inviolabilifer
(5) Petros I, abbas S. Vincenlii Silvaneotonsis, B. M. Biaeontis, et S. Fiambaldi Decanus, anno
oecurrit in inslrumeutis ab anno saltem 1205, us- 1187; uno quideni nomiiie ailhuc subscripiiis vepe-
que ad annum .sallem 1212. De ipso hsec leguntur riliir in instrumenlo anni 1207. Yid. Nov. GalL,
apud aucioreg Novse GallisRChristianas, Tom. X, Tom.X, colMli.
col. 1497 : « Cum Stephano, aicliidiacono.et S. suc- (7) Yide ad Gesta Innocentii, § LXWIV,not.
centove Silvanectensis ecclesise, delegatus est judex (8) Vide ad epistolim libri octavi r.Lxxxvni,not.
controversioe intev ecclesiam S. Frambaldi, ete. (9) Post Sinionem, in ilinere Paloestino, an 1201,
anno 1207 ; ii quse qtiidem ad hanc noslram Inno- 8 Id. Jul.i, defunctum, monastevii de LaudeB Ma-
centii epistolam spectaie videntur. rioe rcgimen susccpit Stephanus, vir (ul aiunt Nov.c
(6) Hermeiiis, qni fratres habuit Hugonem, Ra- Gallise Christianac auclores (Tom. III, col. 504),
dujfum, el Galteruin milites, Canonicus B. M. sub- aniino fortis ac strenuus advcrsus bonmura mona-
diaconus et Caiilov S. Frambaldi, an. 1180 repeii- slerii invasoies. Sedit annis ac deinde c
lur. Anno 1185, S. Regulis Decanus in chaifa qua- vila excessit die 7 Maiiii, annoquatuov, 1207.
dani dicittir. Mox, occunii Ileimcius, Canonicus
121 SUPPLEMENTUM.— AN. 1204.' iU
obscrvetur. Prseferea, quascunque possessiones , A defecju testium jus vestrum in aliquo valeat depe*
qusecunquebona idem monaslerium in prsesentia- riro.
rum justeet canonice possidet, aut in futurum con- InsupCr, auctoritale aposlolica inhibemus, ne
cessione pontificum, largitione regum, vel princi- ullus cpiscopus vcl alia quaecuiique persona, ad
pum, oblatione fidolium,seu aliis juslis modis,pr;e- synodos, vel conventus forenses, vos ire, vel judicio
stante Domino,poterit adipisci,firma vobis vestris- sseculari de propria subslanlia, vel possessionibus
que successoribuset illibata permaueant; in quibus vestris, subjacere compellat, nec ad domos vestras
Jioec propriis duximus exprimenda vocabulis :- causa ordinis celebrandi, causas traclandi, vel
Locum ipsum in quo praefalum monasteviuin si- conventus aliquos publicosconvocandi, venire prae-
tum est, cum omnibus perlineiitiis suis (10); gran- stiraat, nec regtilarem electionem veslri abbatis
giam abbaliae, cum omnibus perlinenliis suis; impediat, aul de insliliiendo, vel removendo eo
grangiam de Marcha , cum oinnibus pertiiienliis qtti pro tompore ftierit, contra staluta Cisterciensis
suis; grangiam de Duremoii (11), eum omnibus ordinis se aliquatenus inlromittat. Si vero episco-
pertinentiis suis (12); grangiam deEsquelio, cum pus in ctijus parochia domus veslra fundata est,
omuibus pertiuenliis suis; grangiam de Antonio, cum humililate el devotione qua convenit requisi-
cum omnibus perlinenliis suis; grangiam de Ro- " tus substitulum abbatem henedicere, et alia quse
girfart, cum oranibus perlinenliis suis; grangiam ad officitim episcopate pertinent vobis conferre,
de Templonio,cum omnibus peiiinenliis suis. Sane, renuevit, licilum sit cidem abbali, si lamen sacer-
laborum veslrorum, quos propriis manibus aut dos luerit, proprios novitios bcnedicere, et alia
sumptibus colitis tam de terris cullis quain incultis, quaead officiumsutim pei tinent exercere, el vobis
sive de horlis et virguliis et pisealionibus vestris, omnia ab alio episcopo percipere qnae a vestro
vel de nutrimentis aniinalium vestrorum, nullus a fuerint indebite denegata; illud adjicientes ut in
vobis desimas exigere vel' extorquere praesumat. recipiendis professionibus quae a benedictis vel
Liceat quoque vobis clericos vel laicos libei'os et benedicendisabbatibus exhibentur, ea sint episcopi
absolutos e sseculo fugienles ad conversionemre- forma el expressione contenti, quae ab origine ordi-
cipere, et eos absque contvadictione aliqua reli- nis noscilur inslituta. Ut scilicel abbatcs ipsi salvo
nere. Prohibemus insuper, ut nullus fiatrum ve- ordine suo profiteri dcbeant, et coniva staluta or-
strorum, post faetam in monasterio vestro profes- dinis sui iiullam professionem facere compellan-
sionem, fas sit absque abbatis sui licenlia de eodem lui".
loco discedere. Discedentem vero absque conimu. r, Pro consecrationibus vevo altariiim, vel ecele-
nium lilterarum veslrarum caulione nullus audeat siarum, sive pro oleo sancto, vel quolibet alio ec->
retinere. Quod si quis forte retinere prsesumpserit, clesiaslico sacramentp, nullus a vobis, sub obtentii
licilum vobis sit in ipsos monachos, vel convevsos, consueludinis, vel alio quolibet modo, quidquam
regularem sentenliara promulgare. Illud districlius audeal extorquere; ssd hsec omnia gratis vobis
inhibentes ne terras seu quodlibet' beneficium Ec- episcopus dicecesanus impendal. Alioquin, liceat
clesiae veslrse coJlaluui liceat alicui personaliter vobis quemcunque malueritis calholicura adire
dari, sive alio modo alienari, absque consensu to- asitislitem, gratiam et communionem apostolicae
tius capituli vel majoris, aut sanioris paiiis ipsius; sedis habentem, qui nostra fretus aucloritate vobis
si quae vero donationes aut alienationes, aliler quod postulatur iinpendat. Quod si sedes episcopi
quam dictum cst, factae fuerint, eas irritas esse" diceco.saiiiforte vaca\erit, interim oinnia Ecclesiac
censemus. Ad hsec etiam prohibemus, ne aliquis sacramenta a vicinis episcopis accipere lihcre, et
monachus sive eouversus, sub professione vestvoe absque contradiclione possitis, sic tamen, ut ex
domui adstrictus, sine consensu et licentia abbatis hoc in posterum proprijs episcopis nullum praeju-
et majoris partis capituli vestri, pro aliquo fide dicium generelur. Quia vero interdum propriorum
jubeat, vel ab aliquo pecitniam rautuo accipiat, D episcoporum copiam non habetis, si queiu episco-
ultra pretium capituli vestri providentia constitu- pum, Romanse sedis, ut diximus, coraniunionem
tum, uisi propter manifestam domus vestroetilili- habeiitem, etde quo plenam notilia-n habeatis, per
tatem; quod si facere prsesumpserit, non teneafur vos transire contigerii, ab eo benedicliouesvasorum
couventus pro his aliqtiatenus respondeve. et vestium , consecrationes altavium, ordinaliones
Licilum pvseteveasit vobis in causis propviis, nionachoruni, auctovilate apostoiic.e seJis rccipere
sive civilem, sive criininalera conlineant qu,cslio- valealis.
nenij Fratrum vestrorum testimoniis uti, ne pro Porro, si episcopi vel aiii Ecclcsiarum rcctores,

(10) Confev,apudMirseum,1.1, pag. 750, cap.§9, remort de nobis tenuil, de Galtero vero Slephanus
Diploma Theodericicomitis. de Primeka, pvece Slephani, et salule noslra coin-
(11) Conferapud Miraetim,t. I,pag. 699, Chartam pulsi, sub censu duovum solidovum, in perpetuiun
qua TheodericusAlsalim comes, et Sibilla uxor'ejus, possidendain, ctc. Anuuitnus. i
benefaciunt, amio 12j>2,abbatim Laudensi. Ibi sic (12) ApudMiraeumadditur: Grangiam cle Brebanl
legitur : « Ecclesisenamque et abbatiaede L<»sCla- cum omnibusperlinentiis suis.
ravallensis Oidinis, lerram qtiara Walterus de Du-
125 AD IMNOCENTIIIII REGESTA 124
in monastena vestra, vei personas mibi constitu- A pions nostvi Jesu Christi, aliena fiat, alqueinex-
las, suspensionis, excommunicationis, vel interdi- Iremo exaniine districtse ullioni subjaceal; cunctis
cli scnlentiara promiilgavevint,sive etiam in merce- autem eldem loco sua jura servantibus, sit pax Do-
narios vestros, pro co quod deciraas non solvilis, mini nostri Jesu Chiisti, quatenus et liic ftuctum
sive aliqua occasione eorum quae ab apostolica be- bonae aclionis percipiant, et apud dislriclum Judi-
nignitate vobis indulta su'nt,'seu bencfactores ve- cem praemiaaeternsepacis inveniant. Amen, amen,
slros, pro eo quod aliqua vobis benelicia, vel ob- amen.
sequia ex charitate praesliierint, vel ad laboran-
dum adjuverint, in illis diebus, in quibus vos Ego Innocentitis, catholicaeEcclesiaeepiscopus.
laboratis et alii feriautur, eamdem sententiam po- Ego Octavianus (14), Ostiensis elYelletrensiseni--
slulaverint, ipsam, lanquam contra sedis apostolicae scopus.Petrus
indulla prolatam, duximus irritandam • nec littene Ego (15), Portuensis et SanctseRufinaeepi-
illaelirmitatem habeant, qttas tacito nomine Cister- scopus.Joannes
ciensis ordinisj, et conlra tenorein .ipostolicorum Ego (16), Albanensis episcop.
Ego Petrus elTi, lituli Sanctae Cseciliaepresbjter
privilegiorum, constiterit impetvavi. cardinalis.
Paci quoque et tvanquillitali vestvoepatevna in {5 Jordanus (18), Sanctae Pndentianae, tituli'
Ego
posleruni solliciludine providere volentes, auctori- Pastoris, presbyter cardinalis.
late apostolica proliibemus, ut infra clausuram Guido (19), SancfseMariseTranstiberim ti-
Ego
locorum, vel graiigiavum vestrarum, nullus rapi- tuli Callixli, presbyter cardiualis.
nam seu fuiium facere, ignem apponeie, sangni- cardinalis Sancti Mar-
Ego Hugo (20), presbyter
nem fundere, hominem temere capere, vel inler-
lini, tituli JEquitii.
ficere, seu violentiam audeat exercere. Praeterea, Ego Joannes (21), tituli SanclaePviscaepresbyttr
omnes liberlates et immunitates, a praedecessori- cardinalis.
bus nostris Romanis pontificibusordini vestro con-
Ego Cencius (22), Sanctorum Joannis et PaulL
cessas, necnon et libertates, et exemptiones saccu- presbyler cardinalis, tituli Pammachii.
laiiuin exactionum, a regibus et pvincipibiis, vel
Ego Gregorius (25), lituli Sancti Yilalis presbyter
ab aliis fidelibus, ralionabiliter vobis indultas, au- cardinalis.
ctoritate apostolica confivmaraus, et pvaesentis
Ego Benedictus(24), tituli SanctaeSusannsepre-
scripti ptivilegio comraunimus. Decernimus ergo, sbyter cardinalis.
ut nulli omnino hoininum liceat pvauutuin mona- C
Ego Gratianus (25), Sanclorum CosmaeelDamlanl
sterium teinere perturhare, aut ejus possessiones diaconus cavdinalis.
auferre, vel ablalas retinere, minuere seu quibusli-
bct vexationibus fatigare; sed omnia inteara con- reum Ego Gvegoiius(26), Sancti Georgii ad Velum au-
diaconus cardinalis.
serventur, eorum, pro quorum gubernatione, ac
sustenlatione concessa sunt, usibus omnibus crni- nalis. Ego Hugo(27), Saucti Eustachii diaconus carcli-
nimodis profutura, salva sedis aposlolicje auotoii-
tate. Ego Malthseus (28), Sancti Ttieodori diaconus
cardinalis.
(15) Si qua igilur in futurum ecclesiaslicasoecu-
larisve persona, hanc nostrse constitulionis pagi- diaconusEgo Joannes (29), Sanclae Marise in Cosmediu
cardinalis.
nani sciens, contra eara teinere veuire tentaverit,
secundo lertiove commonita, nisi leatum suuin con- Dalum Romse, apud Sancluiti Pelrum, per ma-
grua salisfactione correxerit, potestatis honorisque lium Joannis (50), sauctseRomanjeEcclesi* subdia-
sui dignilate careat, reamque se divino judicio exi- coni et notarii, xv Kalendas Decembris, indictione
stere de perpelrata iniquitate cognoscat, et a sacra- vui, Incarnationis Doniinicae1204, pontificatus vercr
tissimo corpore ac sanguine Dei et Domini Redem- D DominiInnocentii papseIII anno seplimo.

not.
(25) Vide ad epistolara hujus appendicis VII,tem-
(15) Hoecapud Miroeumdesiderantur. not.
(14) Vide ad epislolam libii tertii x, Notandu.n vero, quod apud Oldoinum, quo
(•5) Yide ad epistolam libri quinti LXIX,not. pore obieiit Graliamis, lituli sanctorura Cosmaeet
(16) Vide ad epistolam libri sexti cxvn, not. Damiani diaconus cardinalis, ignorari dicitur. Ve-
(17) Vide ad epistolam libri quinti xxxn, nol/ et rum, videndum num erui possit ex epistola appen-
ed epislolam i appendicis hujus not. dicis hujus mox evhibenda , ubi Joannes, ejusdem
(18 Vide ad epislolam libri quinfi LXXIV, not. sanctorum Cosmoeet Damiani liluli diaconus caidi-
(19) Vide ad epistolam libri tertii xxvui, not. nalis, subscriptus ro.periiur.
{20) Vide ad cpistolain libii teiiii XLI,not. et ad (26) Videad epistolara Lbri sepliini L\, nol.
cpislolam vn Appmdicis hujus not. (27) Vide ad epistolam libri quinli L\\, hol.
(2*) Videad epistolani libri levlii xv, not. (28) Vide ad epistolam libri teiiii LIV,uoi.
(29) Vide a'depislolam libii septimi xx\n, not.
(22) Vide adepistolani xvn Appendicisbujus xvn
nol. (50) Vide ad epislolam iibii sept.mi CLSXXIV.
(25) Vhle ad epistolam libvi quinli L\, not. nol.
(24) Vide ad epistolam libri tertii LIV,not.
425 SUPPLEMENTUM. - AN. 1204. 126
LXXXYII. Ai Vox clamanlis in deserto, parale viam Dotniui
Ad abbalem(51), S. Germanide Pratis. — Senlen- recias facite semitas Dei noslri: monet nos iler re-
tiam, qua CwlestinusPP. III conccssionem qua- clitudinis ingredi, quoniara foriiludo simplici via
rumdam ecclesiarumnon vacantium ceilis clerich Doraini recta.
faclam declaruveralimtam, auclorilate aposlolica Ergo petenlibus nou est denegandus
confiimal. auditus, quia servorum Dei quietipronostro est ofli-
cio providendumquatenus a soecularibustumullibus
(Anno 1204. Tlomoe,ap. S. Petrum, Dec. 1.)
ad fidem in ar- liberi, in via Domini simplicibus aniniis fortiter
[Ex Apographo, qttod Aulographi,
«hivis Monasierii S. Gerraani de Pratis asservati, prsevaleant ambulare. Eapropler, dilecti in Domino
diiigenter exscripsimus. BREQUIGNV, ibid.] filsi, veslris justis postulationihus clemenler aiinui-
et
INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, di- mus, praefatum monasterium quod ad honorein
leclo filio abbali Sancli Germani de Pratis , Dei Geniiricis et Yirgiiiis Marise sanctique Joannis
salulera et aposlolicam benedictionem. Baptistaeconstructum esse dignoscitur ad exemplar
Licet monasterii lui profectibus et augmentis eo fel. rec. Leonis, Yicloris, Nicolai, Urbani, Alexan-
speclalius teneamur intendere, quod ad nos nullo dri, prsedeeessorumnostrorum,Roraanorum Ponti-
pertinet medianle, tamen, "pro devolione ac fidei [ iicura, subbealiPetri et nostra protectione suscipi-
puritate, quam tu et prsedecessores tui EcelesioeRo- mus, et praesenlis scripti privilegio coramunimus.
nianaehacfenus exhibei'e curastis, ad exaudiendas In primis siquidem slatuenles ut Ordo raonasticus,
pelitiones tuas et inonasterii lui efficaciusprovoea- qui secundum Deum ac B. Benedicti Regulam in
mur. Sane, sicut ex tenore rescripti felicis recor- eodem loco instiiiiius esse dignoscilur, perpeluis
daliouis C. PP. proedecessorisnostri, nobis innotuit, ibidem temporibus inviolabiliter observetur. Prse-
cum R. prsedecessortuus,ad ejus audlentiam per- terea quascunque possessiones, quoecunque bona
tulisset, quod tam ipse quam antecessores ipsius, idem moiiasterium in pvoesenliarumjuste ac cano-
quasdam non vacantes Ecclesias, adluslantiam quo- nice possidet, aut in futurum concessione pontifi-
rumdam nobilium, contra Lateranensis slatutacon- cum, largilione reguni, vel principum, oblatione
cilii, quibusdam Clericis concessissent, etpropler fidelium, sive aliis justis modis, praestante Doraino,
peusiones, quas Ecclesia Saucti Germani Clericis polerit adipis.ci, lirma vobis vcslrisque successori-
eisdem annis singulis exsolvere lenebatur jacluram bus, et illibata permaneant, in quibus hsec propriis
suslinet non modicam et gravamen, diclus praede- duxintus expriraenda vocabulis :
cessor noster, attendens id esse sacris canonibus Locum lpsum in quo prsediclum monasterium
inlraicum, pioedictas concessiones in irritum rcvo- n, situm est, cuin omnibus perlinentiis suis, posses-
cavit, et Ecclesiam tuam absolvit ab hujusmodi siones, ct alia bona oninia quae in Teatino, Penneii.
pensiouibus persolveudis. Nos igitur, tuisjustis po- Apiutien. Firnian. et Termulan. comitatibus obli-
slulationibus gralum impertientes assensum, quod netis. lu comitatu Theatin. has cellas, videlicet San-
ab ipso praedecessorenostro super hoc slatutum est, cli Joannis in Mailraverso, s. /Jacchariae, s. Bene»
ralum habemus, el praecipimusinviolabililer obser- dicii, s. Romani, s. Severini, s. Marioead capellam
vari. Nulli ergo omuino honiinum Iiceat hanc pagi- secus Oitonam, s. Pauli el s. Petri cum burgo ex
nam nostrse concessionis infringere, vel ei ausu latere ejus, Ecclesiass. Georgii, s. Philippi de Pa-
temerario contraire. Si quis autera hoc atlenlare latio, s. Angeli cuin terlia paiie portus Orlonae, s.
praesumpserit, indignalionem omnipotentis Dei et Marisejuxla riuim qui dicilur Gvhus, in cuvle An
Leatorura Petri et Pauli, apostolorum ejus, se no- lean. Saiictavummavlyrum Leguntiani etDomitiani
verit incursuruni. cumraille modiis terrse jtixta se,incuvlede Agrame
Dalum Romse,apud Sanctum Petriim, Kalendas s.,Calixli, saiictorum raartyrum Aurese et Pelro-
Decembris, pontificatus nostri anno septimo. nillse, s. Ambrosii, s. Martini, s. Stephani in col
LXXXVHI. lem, in Gilti, s. Crucis cum duodecira marnalis
Ad Cddonemabbatemet fratres monaslerii S. Joan- 1hominum, s. Angeli juxta oppidum Septem. Iu
nis in Venere.—Eorum privilegiaconfirmut. curte s. Nicolai, cellas s. Joannis in Rocca cum op
(Anno 1204. Romse, ap. S. Petrum, Dec. 2). pido suo, s. Thomeecum oppido suo, s. Farmani,
[UGUELLI , Italia sucra, vi, 715]. s. Eusanii cum castcllo suo, s. Apollinaris cum ca
INNOCENTIIIS episcopus, servus servorum Dei, cli- stello suo, s. Nicolai cum castello suo, s. Yiti, s.
lectis filiis ODDONI, abbati monaslerii Sancti Joan- Mariae in caldaria cum castello suo, s. Mariae in
nis in Venere, ejusque fratribus, tam proesentibus, Gripta feninea, s. Marisede Trodio cum cellis suis,
quam fuluris regularem vilara profitentibus in per- s. Angeli in Pesulo, s. Angeli in Ochreca cum op-
peluuin. pido suo, s. Marci, s. Quirici, s. Lucisein Argelli,
. (51) Robertum, Monasterii S. Germani de Pralis tom. VII, eol. 447. Robertum, si annum 1201
abbatein, de quo ad epislolam Appendicis hujus alligit ante Kalendas Decembris obiisse; Joannciii
III, not., jam egimus, vitam usque ad annuin vero, eodem anno 1204, ipsius Ioco siiffectuin
sallem_1204produxisse asserunt, successoremque fuisse, ex hac nostra Innoceutii epislola , quse hnc
Roberti Johannein, non nisi anno 1207, ex instru-
mentismcmo:autiiovaeCallia3Christianse auctores, usque inter anecdofa delituerat, abundc probalur.
127 AD 1NN0CENTHIII REGESTA 128
s. Pantaleonis, s. Crucis in AJvelooppido Mucela, A Martini, s. Mariaain Coronule, cum castello de Oli-
s. Ansuini, s. Joannis in Ragio, s. Pauli in Pisca- vaslro, ecclesias s. Januarii, s. Victorini, s. Lau-
ria cum oppido s. Laurenlii in Pisca'ia, cuiii quarfa rentii, sextain parlem provenlus ecclesioes. Salva-
paitede transverso ejusdem fluminis, et quaiia foris, apud Lesinam cellam s. ArcliangeJi, ia
poiitts ejusdem s. Nicolai cum oppido Sagro. San- subtirbio Ferrariaecellam s. Nicolai. ln civitale Ra-
clae Cansionse ettm castello Pallito, s. Maiiini dc vennae ecclesiam s. Maiiae ad vineam Talliotlam.
filiis Thebaldi, s. Petri in Banuiario cum fara sua In principalu Benevenlano eeclesias s. Mariae s.
et cellis, videlicel s. Barlholomaeide Yaranna, s. Joannis. ln Mursia cellam s. Anastasii. ln civitale
Blasii dc Monte nigro, et s. Nicolai de Plazzano, Ernian. hseredilatem Leonis Prinnini integram. In
ecclesises. Agathae, s. Pancralii, s. Juslini de Ca- Dahnatia apud Bellumgradum cellain s. Thoinae
sulo, s. Petri in Lauro, s. Delinara cum castello similiter, et Talleoneum mercatorum, et pontium,
suo, s. Petri cum castello Resse, s. Petri in Pav- deciinasque, et oblationes moiiuorum ex omnibus,
lari, s. Mavioein Valle, s. Mavioein Hevemo, s. cl absque contradiclione aliqua teneatis.
Pauli, s. MavisedeRola, s. Quivici de Ri\o plano, Chrisma vero , oleum sanclum, consecrationes
s. Maviaein Basilica, s. Viliin Foiiuloe.Oppida vero altarium, seu basilicarum, ordinationes monacho-
hoec: Fossstmcoecam,castellum inuratum, Roccham rum et clericorum cseterorum,qui ad sacros sunt
deSclavis, Giruli, Lalernum, Leniiseum moi.lem ordines promovendi, a quocunque volueritis catho-
Octaviani, Guaslum Meruli, Porcile, Milianica, Ca- lico accipialis episoopo: inlra totius abbatise ter-
stellum vetus, Ballenianum, farain Benedicti filii minos nullus episcopus, nisi a te invitatus, synodum
Uberti, faram filiorumBoderocchi,monlem s. Sil- audeat celebrare, vel clericos constringcre,ut intel-
veslri, Pervanum, Senellam, Castellionem, Guasttim ligas euram hanc ad tuam solliciludinem perljnere
Aymonis, Turvicellam, medietalem Collis Martini, specialilcr tibi ab aposlolica'sede indultam. Ob-
llicem, DivuinJustura, Mucollam Scoreiosam, Ca- eunte vero te nunc ejusdem loci abbate, vcl tuorum
sale s. Benedicti, Morum, Rivtun Pclri, Pesclorum. quolibet successorum, nulhis ibi qualibet subre-
Incomiiatu Pennen.Cellass. MariseinRosanocum ptionis astutia vel violentia praeponaiur,nisi quem
castello Casa vetere, s. Michaelisin Boccacceflocum fvaties communi consensu, vel fratrum pars con-
fara et cellis suis, et fara de Saratico s. Michaelis, siiii sanioiis secundum Deum, et beati Benedicti
in finecum fara el podios. Pelri inCampo rofundo, Ri»gulamproviderint eligendum. Electus autem ad
s Marisein Lochiano cum podio suo, s. Joannis in Romanum pontificem benedicendus accedat. Vos
Rivosonuli, s. Joannisin Aqua\ivacum casali suo, C aulem, filii, oportel collatam vobis gratiam in om-
s. Pelini, s. Joannis adPonticlum, s. Anlini, s. nibus cuslodire, eltanlis sedis aposlolicaebeneficiis
MarioeIn Rivulo, s. Salvatoris in Casa nigia, s. dignis operibus respondere, ne libertate hac in oc-
Margaritsein Legoniano, s. Joannis in Carpeneto, casionem carnis.et velamen maliliaeabutamini, sed
s. Angeli in Rivo turbido, s. Mariaein Yalle, s. Ni- quanto a ssccularibus luinultibus liberiores estis,
colai in Plomba, s. Laurenlii juxta Goinanum, s. tanlo amplius placere Deo lotis menlis et animi vi-
Joannis ad casam corabustam, castellum ad mare ribus procuretis.
speltore, Turricam, Cosenzam, inonlem Silvani, Decernimusergo ut nulli hominum omninoliceat
civilatem sancti Angeli, Ilicera s. Crucis casam prsedictum nionasterium temere perlurbare, aut
laule , Ilicem Tililianum , Tezzanum , Scurantim, ejtts possessiones auferre, vel abldtas relinerc, mi-
monlem Gualterii, Molulam , Spatulam , Ruplam, nuere, seu quibuslibet vexationibus fatigare, sed
Arsetara, Biferrum, Avianum, Ranchi Silvo, Miti- omnia illibata et integra conserventur eorum, pro
lianuin, Casole, Murum altura, castellum Yedum, quorum gubernalione, ac sustenlalione coneessa
montemPetritum ct ecclesiams. Joannis in Gomano sunt usibus omnimodisprofutura, salva sedis apo-
cum castellosuo, Carrum, BifulcumecclesiamSan- stolicaeaucloritate. Si qua igitur in fulurum eccle-
cli Caesarei, s. Donati in Salinello cum castello s'.aslica, ssecularisvepei-sonahanc nostrseconstitu-
Pahnei, el s. Stephani ad Mura, ecclesiam s. An- tionis paginam sciens contra eam lemere veiiire
geli, Montem Pagani, et Casales. Martini in Go- tenlaveril, secundo tertiove commonita, nisi rea-
mano; Gassianuni, Rrpam filiorum Azzonis, Pog- tum suura congrua satisfactione correxerit, pote-
giura Felicis Morclli,cuiiem, de Padoniano lolam, slatis, honorisque sui dignitale careat, reamque se
curtem lotam de Bucelliano, teiiiam partem ctirtis divino judicio exislere de patrata iniquilate cogno-
de Semproiii.ino.lii comitatu Firraan. cellams.Petii scat, et a sacralissimo corpore et sanguine Dei et
cum casleilo paterno, Monteionem, lnedietalem Donnni Redemplorisnoslii Jesu Christi aliena liat,
curtis de supporlica, inlegram cuitem de Aquaviva, atqtte in extremo examine districtseuitioni subja-
montem Bovariuin,castelluinRodoctarisci,Caprilla, ccat. Cunclisauteni eidem locosua jura servantibus
Colmari, ecclesiams. Pasloris. In comitatu Ascu- sit pax Domini noslri Jesu Chrisli, qualenus et hic
iano, totam curtem de Salviano. In comitalu Came- frucium bonseactionispercipiant,et apud districtum
linen. lerrascum suis culloribus. lu cttrle-Cesapa- judicem praemia aBtornsepacis inveniant. Amen,
ltirabi raediara curtem de Casteiliano, quartam par- amen, ainen
tun curtis ie lano. In comitatu Termulan. ccllas s. Ego Innocentius CatholicaeEcclesiseepiscopitE.
129 SUPPLEMENTUM.— AN. 1204. 150
Ego Oclavianus,Oslien. el Veliternen. episcopus. ^ cligendi tuuc poleslale privati, et ab ucclesiasticis
EgoPetrus, Porttien. etSanctaeRufinaeepiscopus. beneficiis triennio sint suspensi : auctoritate hujus
lilgoJoannes, Albanensis episc. decreti electionem ipsiUs irrilam deuuntiavimus et
EgoPetrus, lit. SanctoeCseciliaepresbyl. card. inanem, quidquid ex ea vel ob eam secutum est
Ego'Jordanus, S. Pudeiitianaefit.Pastoris presb. eassum et invalidum deceraenles, et electores simi-
card. liter pronimtiavimus ejusdem auctorilate decreli
Ego Ugo presbyt. card. S. Martini tit. Equilii. usquead triennium ab ecclesiaslicis boneficiisma-
Ego Joannes, til. S. Priscse presbyt. card. nere suspensos et eligendl lunc poleslateprivatos;
-EgoCentius, S. Joannis et Pauli tit. Pammaehii. quoniam de rigore justitise aliler proeedere minime
Ego -Gregorius,lit. S. Yitalis presbyter card. poleramus.
EgoBenedictus,EcclesiseS. Susannsepresb. card. Sed quoniam Babeiibergensisecclesia noslra est
Ego Gralianus SS. Cosmaeet Damianidiac. card. filia specialis, et specialiter sollicitudini nostraein-
Ego Gregorius,S. Georgii ad Yelum aureum diac. xumbit ejus necessitalibus cum debita vigilanth
card. providere, ad multoesupplicalionis inslantiam prae-
Ego Ugo, S. Eustachii diaconuscard. dictorum, qui super metuendo casti ipsius ecclesis»
Ego Malthaeus,S. Theodori diac card. °pro periculis instaulis temporis aures noslras assi-
EgoJoannes, S. MariaeinCosmedindiacon. card. dua non cessabant sollicitatione pttlsare, ipsam re-
Datum Romaiapud S. Petrum per manum Joan- speximus oculo pielalis, et habito fratrum nostro-
nis S. R. E. subdiaconiol notaiii, iv Nonas Deo.em- rum consilio propter urgenlem necessitatem et
bris, indicl. viu, Incarnationis Dominicaeanno 1204, e\identem utilitatera dispensando cum ipso super
ponlificatus vero Domini Innocenlii papse leitii, - aetatis defectu eumauctoritate nostra vobis conces-
anno seplimo. 'Simus in paslorem, rcccplo prius ab eo et lam a
LXXXIX. proedictisdecanoet archidiacono quam aliis conca-
EleclionemEcberli ephcopi Bambergenshrejicil, nonicis vestris corporaliter juramento, quod Con-
eumquepropria auclorilate consecrat. stanlienseni episcopum neque sciebant neque cre-
(Anno 1204. Anagniae,Dec. 22.) •debant excoinrauniealionis vinculo innodatum,
[USSERHANN, Ephcopalus Bambergensis, typis San- quando ipsum electum in <3iaconumordinavit : et
blasianis, 1802,in-4°; pag. 159, ex apographo.] -sic postmorium eum feeimus per venerabilemno-
INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, strum Portuensem episcopum in presbylerum«r-
dileclis flliis capitulo Babenbergensi, salutem et <Q dinari, et nos ipsi maiiuin imponentes eidem mn-
nus consecralionisduximus impendendum; et pal-
aposlolicam benedictionem.
€um dilecli filii Gundelous decanus, Sybotoar- lium, plenitudinemvidelicet pontificalisoificii, ipsi
chidiaconus, Gotfridus el Hertnidus -canonicicum curavimus assignare, ut eo cenis diebus ulalur,
Ottone, Marcualdoet Chunrado minislerialibus ec- prout in privilegio noslro sibi concesso aperlius
clesiseBabenbergensispro eleclione, quam de ve- continetur. 1)1 aulem non solum .cum jpso sed vo-
nerabili nostro Eckenberto episcopo, tunc veslro biscum eliam misericordiam faceremus, suspen-
prseposilofeceratis, ad noslram pra;senliam acces- sionis sententiam, quam sicut proediclum est in-
sissenl, coram nobis et fratribus nostris humiliter curristis, de benignitale sedis aposlolicseduximus
"exponerecuraverunt, quodcum ipsa ecclesiasicut relaxandam.
Dominoplaciiit*essetvidualapaslore, vosnon solum 'Nosigitur cumdein -episcopum vestram ad vos
raaliliam temporis sed personsenobililatem ct pra- cum noslroe ^ralise pleniludine remittentes, per
dentiam altendenles, «t considerantes quod nerejus apostolica vobis scripta mandamus atque praecipi-
-posset industriara et potentiam ipsa Ecclesia rele- mus, uuatenus ei sicut patri spirituali et paslori
vari -et suscipere lam in spirilualibus quam in animaiuin vestrarum devote cuvetis et humiliter
lemporalibus incrementum, cum jam bona ejus per ^D obedire, in neeessitatibus Ecclesia?Babenbergensis
maleficia pJurimorum, qui diaboio instiganle in -eidem fideliter et viriliter «ssistentes, ut adiuini-
bona Ecn cessant ecclesiastica debacchari^ dala -culovestrae devolioni!j.etiidclitalis adjutus vestris
essent in direptionemet praedam,divinozela ipsum •et ipsius Ecclesiaeefficaciusinfendere valeat incre-J
iri pastorem unanimiter elegistis, el a nobis suppli- menlis.
catione humillima jposlulastis, ut electionem ejus Datum Anagniae,xi Kal. Januaiii, poiilificattis
dignaremurauctoritate apostolica confirmare. noslri anno vi[v;ij.
Nosvero formam eleclionis el personam electi, LXXXIXlis.
sicut moris est,,per fratres noslros examinari fe-
Ad Ecberlum Bambergensemephcopum.— Palltum
ciraus dihgeiiler, et intelligentes, quod nondum ad ilti concedil.
triginla annorum pervenisset tctaleni, innitentes
inslitutioni Lalerancnsis concilii, quse tradit ex- (Anno 1204. Anagnise,Dec. 24.)
presse, ut nullcrs ttisi qui jam aetatis aniiura trice- [Ibid., p. 140.)
simum-egerit, in episcopum eligaiur, el clerici, INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, ve-
qui contra formara eamdcm queiaquam elegerint, nerabili fratri ECBERTO Babenbergensi episcopa
1-Ji AD INNOCENTH111REGESTA 452
fel successorihus canonice promovendis in per- A dam episcopi in coercendis malefactoribus vel tur-
petuum. batoribus earumdem possessionum, prout accepi-
Magisterium totius ecclesiasticoedisciplinoebeato mus, negligentes existunt, staluimus ut si iidem
Pctro aposlolortimpvincipispecialiter fore collaluiu nialefactores canonice moniti ablata restituere et a
illa Dominicsealloculionis verba declaranl, quibus sua praesumptionecessare noluerint, episcopi quo-
ad eutndem coeiorumclavigerura dicititr : Si diligis que, in quorum parochiis degunt, in eorum corre-
me. pasce oves meas (Joun. xvi); et alibi : Egopro clione negligentes exstilerint, liceat vobis iu eos .
te rogavi, Pelre, ut non deficiat fidcs lua; el lu aii- canonicam sentemiam promulgare.
quando conversusconfirma fralres luos (Luc. ~x\n). Nihilominusetiam abbatiam quse Munsler dici-
Hac igilur ralione sacrosancla Romana Ecclesia, tur, cum ccclesia S. Sj xti in eadem villa sita, ec-
quae super omnes alias ccelesti privilegio oblinet clesiam eliam Sancli Leonardi in Gamenare, itcin-
principalum, quocquenon sohim terrena sed ccele- que Sancli Pelri, Sancli Jacobiel Sancti Martini de
slia quoque dijudicat, filios suos, quos pabulo di- Yillacoel eas quse in Canali sunt, et generaliter
vinoelegis maternis affectibusreplel, diversis etiam omnes ecclesias et decimas, quas Babenbergensis
adornare pvoerogalivispaviter consuevit, el mera- ecclesia in aliis parochiis hactenus Iiabuitcanonice
bris suis honoremdebilum consuela clemenlia ini- " vel poslhac jusle habitura est, ad exemplar felicis
perliri. recordalionis praedecessorumnostrorum Alexandri
Hujus rei gratia, venerabilis fraler Ecberte epi- cl CcelestiniRomanorum pontificumeidemEcclesiae
scope, quem ulique cooperante Domino propriis aucloritaie aposlolica confirmamus, et ad majoris
iarrqnam beati Pctri manibus in episcopum conse- insuper fainiliaritalis et gratiaeargumenlum infra
cravimus;~personsetuavpallium, pontificalisscilicet tevroinos Babenbevgensis Ecolesise anle faciera
ofliciipleniiucSiuem,Iiumilitatis et jttslitiaesignum, luam crucem porlari concedimus, salva sedis apo-
ad sacra missavam soletnnia celebranda conceJi- stolicae aucloririr.c, ct Magiintiuensis inelropolis
nms, ut videliceteo ^is diebus infra ecclesiam lan- debila reverentia. Ad indicium aotsui, elc
tummodo perfruaris, qui Jn prsesentis scripti pa- Daium Anagnia?.per maiium Joannis, saacloeRo-

gina conlinentiir id est, C&iia Domini, Pascha, manse Ecclesise subdiaconi ct nolarii, vui Kal. Ja-
Penlecosle, Nativitate Doinini el Salvatons nostri nuarii, indictione vm, Incarnationis Dominicseanno
Jesu Chrisli : in naialitio bealorum apostolornm 1205 [1204], poiitificalus vero domini Innoceulii
Petri el Pauli; in solemnilale sancli Dionysii san- papse111anno sexlo [septimo1.
ctique Georgii marlyrum, in Epiphania etAscen-^ 2 XC.
sione Domini, in Purilicatione B. et senrper virginis Ad abbalemMassiliensem.— Usum
milra. concedit.
Mariae, in festivitate S. Micliaelis archangeli, in
feslivitatibus quoque B. Ilcinrici regis ef Chune- (Anno 1204. Romse.ap. S. Petrum, Dec 25.)
in eadem occlesia [Anliquili de VEglisede Marseille,111,27.]
gundis reginse,quorum eorpora • 1J.XOCENTIUS
requiescunt: in anniversaiio quoque tuoeconsecia- episcopus etc, dilecto lilio abbati
tionis die, et in dedicationibus ecciesiarum, alque Massiliensielc.
in solemnibusordinationibus clericorura. Devotionem et fidei purilalem quam monaste-
te volumus omnia rium Massiliense,cui prseesse dignosceris hacte-
Ctijtts profeclo pallii per ge- nus ad Romanam Ecclesiam habuil
nium vindicare, et personam tuam Deo propitio allendentes,
lalem in omnibus exhibere, ut el boni dulcem et personam luam in quibtis cum Deo possumus, du-
mali te pium senliant correctorem. In qua liimiruin xtmus honorandam.Utergo devolius et studiosius
correctione hunc esse ordinem noveris observan- ofiiciisdebeas esse divinis iulentus, usuni mitrse
tibi dtiximus personaliterindulgendum, etc.
<lu«n,ut persouas diligas et vilia persequaris, ne Dalum Romaeapud Sanctum Pelrum , vm Ka-
si alilcr agere fotte volueris, transeat in crudeli-
lalem conectio, et perdas quos emendarc desideras. ], lend. Januarii, ponlilicatus noslri anno septimo.
Siceiiim \ulnus debes abscindere, ut non possit XCI.
nlcerare quod sanum est, ne si plus quaiii res exigit Ephlola P., sedis apostoticmlegali, ad canonicos
ferrum irapresseris, noceas cui pi odesse feslinas. Lingonenses.— De reliquiis Sancti Mammanlis
Ipsa qiioque dulcedo in te cauta sit non remissa. murtyris.
Correctio vero diligens sit non severa, sed sic alle- (Circa annum 1204.)
rum condialurex allero, ulel boni babeantainando [MARTEN. , Thesaur. Anecdot., 1, 798, cx aulo-
quod caveant, et pravi metuendo quod diligant. grapho,]
Hanc igilur, frater cliarissime, suscepli pallii digui- Yenerabiliin Christo Patri et amico charissimo...
latera si sollicite servaveris, quod foris accepisse Dei gratia episcopo, et dilectis in Christo fratrlbus
dignosceris, intus habebis. Fraternilatem tuara capitulo Lingonensi, P. divina permissione tituli
gralia divina cuslodiat, et ab omnibus semper tuca- Sancti l*arcelli presbyter cardinalis, apostolicsese-
tur adversis. dis legalus, salulem el apostolicambenedictionem.
Quia vero bona Babenbergensis Ecclesisein di- Eo zelo el charitalis affectu Ecclesiamvestram
versis episcopatibus vel parochiis sita sunt, el qui- diligiraus, ut ea velinuis et affectemus"agere,quas
'
153 SUPPLEMENTUM.— AN. 1205. 154
ad ipsius lionoris exallationisque airgmenlum, ad A erant magnam commutalionem pro ipsissibi faeerc,
laudem Dei ac sanclorum possinl gloriam perve- vel pecuniae, vel rei alterius magis charoe promit-
nire. Vestraeitaque fralernitati praesentibus inno- tenles, etiam se ipsum G. perpetuum dominum ha-
tescat, quod inter ulias sancloruin reliquias, quse biluros, si reliquias sibi daret. Cum itaque saepo-
fuerunt in manibus bonaeniemoriseTrecensis epi- dictus G. tam pro inqtiircndis et habendis
scopi a peregrinis in captione Constanlinopolis re- prsenominalis reliquiis, quam pro exaltatione et
signatae,caputgloriosi Mammetis martyris aci ipsius honore vcstraeecclesiaesemper fuerit sollicitus et
Trecensis manus pervenit. Quod cuin dilectus in attentus, el post ipsas habilas relinquens quidquid
Christo filius Gualo de Damna-Petra devotus lilius, honoris et boni habebat Constantinopoli, qui pro-
_et ulile Ecclesise vesiroemeinbrnni, vir vitoehone- fecto cttstodiam cantorioe in ecclesia sanctorum
slse et boni leslimonii in exercitu Latinovum per XL martyrum , quseuna est de majoribus tria;inta
lelationem ejusdem episcopi compeiisset, post praepisiluris, et cuslodiam alterius proeposiltine'
ipsius decessum., sictit fvequeiiter anlea Iab»ia\e- quam de triginta in ipsa urbe habebat, niujlosque
rat, et requisierat diligenter a nobis, cuni multa aiios postponens honores,ut posset lautuni obse-
-instanlia et pvecum supplicatione quoesiv.tveliqtiias quium ecclesioe,vestrae impendere, ad eam ipsas
.tuemoratas ad vestrara ecclesiam , qtiae in lionore pra»,clarasreliquias defevendo .ad vos, omnibtts
,prseuomiiiati fabricata est marlyris, deferendas. omissis, cum gaudio et tantu palrono vcstro stu-
Nos autem ut de ipsis reliqttiis plene ceitificari dueiit remeare, ipsum autem devolum filiuiu et
possemus, aecedentes ad domum episcopi in qua ecclcsiaeveslraemembrum ulile fraternitati veslrse
.crant esedem reliquise, cum multis aliis titulum duxinius pro suse devotionis ac probitatis merito
jsubscriptum Groecislilteris in argento ipsi capiti piopensius commendandum, qualenus eumdeni
circumducfo, per quemdam monachum faniiliarera pro tanio in poslerum utili ac mcmorando ecclesiaa
noslrum, perilum Graecislitleiis, corara nobis legi nostroe per ipsum collato obsequio^afTectuosiusdi-
iecimus diligenter, et comperlo in veritate quod ligentes, taliler ejus Jahorem et studiura remune-
ipsius maiijris essent reliquiae, prsefato Gualoni rare curetis, ut idem cx devofo fiat devotior, ac
.presbytero, pro ecclesia vestra concessimtis et de- alii ejus animati exeinplo ad obsequiorum ectiesios
dimus Iseta nianu, utpote qui ad ipsius honoris vestroe portanda oneia foiiius accinganlur. Nos
augmenlum inveniri cupimus promptiores. Idem vero secundum ea qtisevidinius et audivinius, veii-
. eliain Gualo se ipsum et nos volens magis super lati testimonium peihibentes , roganius in Domino,
co certificare, qucmdain presbyterum N. nomine, C ul proenominatasreliquias cum honoris reverenlia
boni leslimonii virum, ad prsesentiam nostrani et oraniraoda devotione suscipientes , inter csetera
duxit, qui in vevbo veritatis corain nobis asseruit, quoepretiosa erga vos habentur, vclilis habere prse-
. quod cura quidara abbas et monachi Graeci, qui cipue chariora, gratum Deoet ipsi acceptum prae-
erant in quodam monasterio sub vocabufo ipsius bentes marfyri famulatum, nobis quoque , qui pvo
. martyris fabricato, oaput sancli Mammelis vidis- exaltalione vestraeecclesiaesempev soll.citi fuinus
sent, cum magna reverenlia lacrymantes ante ipsas et inlendimus labovare, paiiicipium ovationuin
leliquias pvocidevunf, supplicanles ipsi G. presby- vcslvarum reddatis, et ad memoiiam nostri
-tevo, uteas in ecclesiasua mererentur habere, pro habendam noincn nostrum in vestro Kalendario
ijjsis multam pecuniam promilienles. Ad hujus subscribalis.
.eliam rei majorem inquisitionera, quemdam cleri- XCII.
cttm farailiarem noslruni cuni ipso G. et presbytero Ad abbalem et
fralres monasterii Loci-Dei. — Eo-
.memoralo,ad idem raonasterium curavimus desti- rum privilegia confirmat.
nare, qui nobis veridica relalione narravit, quod (Anno 1205. Romse, ap. S. Petrum, Jan. 2L)
abbas et fratres praedicti inonasteiii sibi dixerunl, [LARGEBECK, Script. rer. Danie. VIII, 182.]
•jquoJ.illai reliquioequas presbyler G. penes se ha- INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Bei,
Jjebat, beali marlyiis Maramclis erant, quse pev dlileclis filiis abbaii monasterii Loci-Dei, ejusque
quemuaraealogevum, id esl bonum senem , mona- fralribiis tam proesentibusquam fuluris regularem
clium videhcet de terra illa in qua martyr ipse vitam professis, etc
passus fuerat, cum aliis reliquiis quatuor sanclo- Religiosam vitam eligentibus, apostolicum con-
ruin Conslantinopolim ftievant deportatse. Cui ca- venit adesse prsesidium, ne forle cujuslibet teme-
logero cogilanti ubi posset ipsas reliquias honori- ritalis incursus, aut eos a proposito revocet, aut
iice -colloeare, ipsis monacliis asserenlibus datum robur, quodabsit! sacrae religionis infringat. Ea-
est in somno rcsponsiuri, ut ad ecclesiam B. Mam- propler, dilecti in Domino fil.i, veslris justis po-
metis.quae suraptibus¥sachiiimperatoris Conslan- stulationibus clemenler aunuimus, et pra'fatura
tinopolitani de novo lunc fabricabatur, eas porta- monasterium Loci-Dei, in quo divino niancipali
ret* nec laboraret aliam ecclesiam fabricare. Qui estis obsequio, sub beali Petri, et nostra pvoto-
cliam monachi coram proedicto clerico nostro, cliQne~suscipimus, et praesenlis scripti. privilegio
ipsi G. altentius supplicarunt, ut ipsas reliquias communimus. In primis siquidem slatueittcs. ut
portaret ad suam novani ecclesiam, quia paratj ordo monaslicus, qui secundura Deum, et beati
155 AS INNOCENTIlIII REGESTA m
Tlenedicli Regulam atque institutionem Cistercien- A festam domus vestrse utilitatem. Quod si facere
sium fratrtim in eodem monasterio inslitutus esse forte prsesumpserit, non tenealur conventus pro
dignoscilur, perpetuis ibidem temporibus inviola- his aliquatenus respondere. Licitum praeterea sit
liiliter obsevvetuv.Praeterea quascunque posses- vohis in causis propriis, sive civilem, sive crimi-
ti«>iies, qusecunque bona idem monasterium in nalem contineant quoestionem,fratrum vestvorum
prsesenliaruni jusle ae canonice possidet, aut in testimoniis uti, ne pro defeclutestium jus vestrura
futurum coneessione pontificum, largitione regum in aliquo valeat deperire. insuper auctoritate apo-
vel principum, oblatione fidelium, seu aliis justis stolica inhibemus, ne ullus cpiseopus vel alia qua>
modis, prsestanle Domino, polerit adipisci. firma libet persona, ad synodos, vel conventus forenses
vobis vestrisque successoribus, et iUibala perma- vos ire, vel judicio saeculari de vestra"propria sub-
neant. In qtiibus luec propriis duximus vocabulis slanlia, vel possessionibus veslris subjaeere cora-
exprimenda : peJIat, nec ad dqmos vestras causa ordines cele-
Locum ipsum, in quo prsefatum rnonasterium brandi, causas tractandi, vel eonventus aliquos
situm est cum omnibus pertinenliis suis. Ecclesiam publicos convocandi, venire prsesumat, nec regu-
de Logura cum omnibus perlinentiis suis, quam larem eiectionem vestri abbatis impediat, aut de
idem inonasterium antequam Cisterciensium fra- B insliluendo vel remo\endo eo, qui pro tempore
trum instituta susciperet, possidebat. Donationes fuerit, contra statufa Cisferciensis oruinis, se ali-
factas vobis a Radulpbo Ripensi episcopo funda- qualenus intromittat. Si vero episcopus, in cujus
tore loci ejusdem, Stephano et Oraero successo- parochia domus veslra fundata esl, cum humili-
ribus ejus. Quidquidvidelicel pertinebal in posses- late ac devotionc, qua convenit requisitus, substi-
sionibus ad episcopalum Ripensem in pavochia lutum abbalem benedicevc,et alia quse ad oflicium
Loegtimet Seera. Possessiones etiam, quas Omerus episcopale pertinent vobis conferre renuerit, lici-
Ripensis episcoptisin Ginnegardth monasleiio ve- lum sil eidem abbali si lamen sacerdos fuerit,
slro concessil, cum terris, ne.nioribus,pralis, aquis, proprios novitios benedicere, et alia quse ad ofii-
molcndinis, pascuis et aliis libertalibus et immu- cium perlinent exercere, et vobis omnia ab alio
nilalibus suis. Decimas de Logumherret. Conces- episcopopercipere, quse a vestro fucrinl indebite
sionem factam vobis a Ripensi episcopo quidquid denegata. Illud adjicientes, ut in recipiendis pro-
pertinebat ad eum in decimis in Gramherret, et de fessionibus, quaea benedictis vel benedicendis ab-
Ravenstorpherret : decimas quoque de Buldorp balibus exhibenlur, ea sint episcopi forraa et ex-
vobis a YValpemaroSlessuicensi episcopoassigna- pressione eontenti, quseab origine ordinis noscitur
tts. Et tres mansos terrae in Ilarghby. Sane labo- inslituta,-ut scilicel abbates ipsi, salvo ordine suo,
rum vestrorum, quos propriis manibus et sura- profiteri debeant, et contra siatula ordinis sui
plibus colilis, tam de lerris cultis, quam incullis, nullam professionem facere compellanfur.Pro con-
sive de horlis et virgultis, et piscationibus veslris, secrationibus vero altarium, vcl ecclesiartim, sive
vel de nutrimenlis animalium vestrorum, nullus a pro oleo sancto, vel quolibet ecclesiastico sacra-
vobis decimas exigere \ el extorquere praesumat. menlo, nullus a vobis sub obtentu consuetudinis,
Liceat quoque vobis clericos vel laicos liberos et vel alio modo quidquam audeat exlorquere, sed
absolutos e sseculofugientes ad conversionem reci- haecomnia gralis vobis episcopus dicecesanusim-
pere, et eos absque confradiclione aliqua retinere. pendat. Alioquin liceat vobis quemcunque malue-
Probibemus insuper, ut nulli fralrum vestrorum ritis catholicum adire antistitem, communionem
post faclam in monaslerio vestro professionem fas .et graliam apostolicse sedis habeiitem, qui nostra
sil sine sui abbatis licenlia de eodem Ioco disce- fretus auctoritate, vobis quod poslulatur impendat.
dere. Discedentcm vero absque communiumlitte- Quod si sedes dicecesani episcopi forte vacaverit.
rum vestrarum cautione, nullub audeat retinere. inlerim omnia ecelesiaslica sacramcnta a vicinis
Quod si quis foiie retinere prsesumpserit, licitum |) ] episcopis accipere, libere et ubsque contradiclione
vohis sit in ipsos monachos vel conversos regula- possilis, sie taraen, ut ex hoe in posterum propriis
rem sentenliam proinulgare. Illud districtius inhi- episcopis nullum prsejudiciumgeneretur. Quia vero
bentes, ne terras, seu quodlibet beneficiumecclesise interdum propriorum episcoporumcopiara non ha-
vestraecollatum liceat alicui personaliter dari, -sive belis, si .quem episcopum Romansesedis (ut dixi-
alio modo alienari absque consensu lotius capitttli, mus) communionem habentem, et de quo plenam
vel majoiis aut sanioris partis ipsius. Si quae vero notitiam habealis, per vos transire coptigerit, ab
tionatioiies aut al.cnationes, aliter quara diclum eo benedicliones vasorum ct vestium, consecra-
estjJaclse fucriut, cas irritas esse censemus. Ad iiones altarium, ordinationes mouachorupi apcto-
haec etiam probibemus, ne aliquis monachus sive ritate apostolicaesedis recipeve valeaiis. Povro si
conversus sub profcssionevestrse"domusaslrictus, episcopi, vel alii ecclesiarum roctores in monaste»
siue consensu et licentia abbatis et majoris parlis rium vestrum, vel personas iuibi conslitutas suc
capiluli vestri pro aliquo fidejubeat, vel ab aliquo pensionis, excommunicationis, vel interdicti sen-
pecuniam accipiat muuio, ultra pretium capituli tenliam promulgaverint, siveeliam in mercenarios
vesLriprovidenlia constitutum, nisi propter mani- vestros, pro eo uriod deciraas non soI\itis, sive
437 SUPPLEMENTUM.- AN. 1205. 158
aliqua oecasione eorum, qtia» ab apostolica beni- A Subscripsit papa cum episcopis suis et cards-
gnilate sunt vobis indulta, seu bc-nefactoresve- nalibus.
stros, pro eo quod vobis aliqua benelicia vel ob-
sequia ex charltate praastiterint, vel ad Iaboran- XCIIL
dum adjuverint, in illis diebus in quibus vos la- Ad abbatem (52) S. Vincentii
— Silvaneclensis, ejusqtt\
boratis et alii ferianlur, eamdem sentenliam pro- fralres. Ecclesiw de Alvers po&sesbionem ipsis
tuleiint, ipsara lanquam conlra apostolicse sedis confirmal.
indulta prolatam duximus irritandam, nec litterse (Anno 1205. Romse,ap. S. Pelrum, Jan. 25.)
illse firmitatem halieant, quas tacilo nomine Cister- [Ex -Archivio nionasferii S. Vincentii Silvanecten-
cionsis ordinis, et contra tenorera apostolicorum sis, absque numero. BRISQ. ibid., p. 1129.]
privilegiorum constiterit impetrari. Prseterea cum Solet annuere sedes apostolica piis votis, etho-
commune terrse inlerdietum fuerit, liceat vobis nestis petentium precibus favorem benevolum im-
nihilominus in vestvo monasterio, exclusis excoro- pertiri. Eapropter, dilecti in Domino filii, veslris
municalis et intevdiclis, divina ofiflciacelebrare. juslis postulafionibus grato concurrentes assensu,
Paci quoque ac tranquillilati vestrae patevna in Ecclesiam de Alvers cum perlinentiis, libertatibus
posterura sollieiludine providere volentes, auclori- D et iramunitatibus suis, sicut eam juste ac pacifiee
tate apostolica prohibemus, ut infra clausiiras lo- possidetis, auctoritate vobis apostolica confirma-
corum, seu grangiarum vestrarum, nullus rapi- mus, et praesentis scripli patrocinio cooimunimus-
Nulli ergo omnino hominum liceat hanc
nam, seu fuiium facere, ignem apponere, sangui- paginam
nem fundere, hominem temere caperej vel inieifi- nostrae confirmationis infringere, vel ei ausu teme-
cere, scu violentiam audeat exereere. Praeterea rario contiaire. Si quis autem lioc attentare prse-
omnes libertates et immunilates a prsedecessoribus sunipserit, indignationem omnipotentis Dei, et
nostris Romanis pontificibus ordini vestro conces- beatorum Petri et Pauli, apostolorum ejus, se no-
sas, necnon et libertates et exemptiones saecularium verit incursurum.
exactionuin, a regibus et principibus, vel aliis fide- Datum Romse, apud Sanctum Petrum, xKaleiidas
libus ralionabiliter vobis indultas, auctoritate apo- Februarii, pontificatus nostri anno septimo.
stolica confirmamus et proesenlUscripli privilegio
XCIV.
communimus.
, Decernimus ergo, ut nulli omuino hominum li- Ad archiepiscopos, — episcopos,etc., ad quos litlerw istw
Ul abbates et fratres Prmmonslra
ceat proefatummonasterium temere perturbare, aut, n pervenerint.
lensis ordinis adversus malefaclores et molesiato-
ejus possessiones auferre, vel ablatas relinere, mi- res tueantur ac defendant.
nuere, seu quibuslibet vexationibus fatigare, sed (Anno 1205. Roinae, ap. S. Petrum, Jan. 24.)
omnia inlegra conserventur, eorum, pro quomm
gubernalione ac suslenlaiione concessa sunt usibus [Epistolam hanc, seu potius bullam, ediraus ad
omnimodis profutura. Salva sedis apostolicfe au- Bdem apographi, quod ex archivio abbatiaeCa-
ctorilate, et in praediclaEcclesia dicecesani episcopi pellsead Plancas diligenter exscriptum in Char-
canonica juslilia. Si qua igilur in futurum, cccle- lophylacio nostro reposuit D.*Brincourt. Ad cal-
siastica, ssecularisve persona hanc nostroe consti- cem apographi notulara islam adscripsit :«Ladite
tutionis paginam sciens contra eam temere venire bulle sur parchemin, en assez mauvais etat, por-
tentaverit, secundo, tertiove commonila, nisi rea- tant huit pouces de hauteur sur neufpouces
tum suum congrua satisfaclione correxerlt, pote- quatre ligiies de largeur, repliee par le bas de dix
stalis, honorisque sui careat dignitate, reamque se Jhjnes pour recevoir un lacs de soie rouge et jaune
divino judicio existere de perpelrata iniqultate apres IequcFest attache un plomb de quinze li-
cognoscat, et a sacratissimo corpore ac sanguine gnes en tous sens representant, d'un cdte, Ies
Dei, et Domini Redemptoris nostri Jesu Christi |, apotres sainl Pierre et sainl Paul, et de 1'aulre
aliena, atque in extremo examiue districtoesubjaceat "est ecrit : INNOCENTICSPP. III. >;—«Je soussi-
ultioni. Cunctis autem eidem loco sua jura ser- gne, religieux, benedictin, archiviste de 1'abbaye
vantibus, sit pax Domini nuslri Jesu Christi qua- de Monstier-Ramey, depute a la recherche des
tenus et hic fructum bonse actionis percipiaul, et •chartes et monuments concernant le droit public
apud districtum judieem prsemia aeternse pacis et 1'Histoire de la monarchie francaise, certifie
iineniant. Amen. Ia presente tiree du chartier ^de Fabbaye de la
Datum Romse apud S. Petrum per manum Chapelle-aux-Planches, par moi collationee,.etre
Joannis Sanctse Mavisein Cosmedyn diaconi car- conforme a son original. A ladite chapelle, Je 7
dinalis, S. Romanae Ecclesiae cancellarii, xn Kal. fe\rier 1789. Signi: D. Briucourt. i Et hoc qui-
Februarii, jindiclione vn, lncarnationis. Dominicae dem viri doctissimi testimoniura hic referendum
anno 1205, pontificatus vero domini Innocenlii nobis esse censuimus, eo magis quod bulla ista
papse III anuo octavo. eselerorumliujusmodi ab Innocentio concessorum

nol.
(52) Vide ad Epislolam Appendicis hujus LXSXIV.
PATROL.CCXVII. 5
139 AD INNOCENTIIIII REGESTA 140
privilegiorum stylum sapere forsan non videbi- A prium; si vero unius claustri frater in frat«'emal-
iur. BREQ.ibid., p. 1150.] terius clauslri hujusmodi praesumpserit violentiara
exercere, per injuriam passi et inferentis abbates
Non absque dolore cordis, et plurima turbatione absolutionis benelicium assequantur, eliamsi eorum
didicimus, quod ila in plerisque partibus ecclesia- aliqui, prius quam habitum rcciperent regularem,
slica censura dissohitur, et canonicaesentenlisese- lale aliquid commiserint, propler quod, ipso actu,
veritas enervatur, ut viri religiosi, et hi maxime, in sententiam excommunicationisincurrissent, nisi
qui per sedis apostolicse privilegia majori donati excessus ipsorum esset dilliciliset enorrais, utpote
sunt libertale, passim a malefacloribus suis inju- si esset ad mutilalionem membri, vel sanguinis
rias sustineant etrapinas; dum vix invenialur ! qui effusionemprocessum, aut violenta manus in epi-
eongrua illis protectione subvenial, et pro fovenda scopum, vel abbatem iujecta, etim excessus tales
pauperum innocentia se murum defensionis oppo- et similes, sine scandalo nequeant prseteriri. Si vero
nat. Specialiler aulem, dilecti filii, abbates el fra- in clericos saeeularesmanus injecerinl, pro vitando
tres Prsemonstratensis ordinis, tam de frcquentibus scandalo mittanlur ad sedem apostolicum absol-
irsjuriis quam de ipsoquotidiano defectu justitise vendi. Villas autem in quibus bona praediclorum
conquerentes, universitatem vestram litleris petie- " fralrura vel homintim suorum per violentiam de-
runt apostolicis excilari, ut ifa videlicet^jro eis in tenla fuerinl, quandiu ibi sunt, interdicti senten
tribulalionibus suis contra raalefaclores eorum tise supponalis.
prompta debeatis raagnanimilate consurgere, quod Datum Romse, apud Sanclum Petrum, ixKalen-
ab angusliis quas sustinent, el pressuris nostro das Fcbruavii, pontificatus nostri anno septimo.
possinl prsesidiorespirare. Itaque, universilali ve-
slrse per aposlolica scripta mandamus, atque prseci- XCV.
piraus, quatenus illos qui possessiones, vel res seu Ad abbatem (55), et conventumS. VincenliiLaudu-
domos proedictorumfratrum, vel hominum suorum nensis. Confirmaliobonorum
Jrroverenler invaserint, aut ea injuste detinuerint
quse praedictis fratribus ex leslamenlo decedenlium (Anno 1205. Romoeap. S. Pctrum, Jan. 26.)
relinquuntur, seu in ipsos fratres, contra apostolicse
sedis indulta, sententiam excommunicalionis, aut [Ex ArchivioBullw monasterii S. Yincenlii Laudunensir,
Fascicul. et Privilegia 20, ch. 8. BREQ.,
interdicti proesumpserint promulgare, vel decimas ibid., p. 1151.]
laboruin seu nutriraentorum ipsorum, sprelis apo- r*
stolicsesedis privilegiis,extorquere, monitione proe- INNOCENTJUS episcopus, servus servorum Dei, di-
missa, si laici fuerint, publice candelis accensis lectis filiis, abbati et conventui monaslerii Sancii
excommunicationis senlenlia proferatur; si vero Yincentii Laudunensis, salutem et aposlolicam be-
clerici, vel canonici regulares, seu monachi fue- ncdictioncm.
,rint, eos, appellalione reraota, ab .olficioet bencfi- Solet annuere sedes apostolica piis volis, et ho-
ciis suspendatis, neutram relaxaturi sentenliam, nestis petentium precibus favorem benevolum im-
donecpraedietis fratribusplenariesatisfaciant.el tam pertiri. Eapropter, dilecti in Domina filii, vestris
laici quara clerici sseculares, qui anathematis vin- justis poslulalionibus grato concurrentes assensu,
culofuerint innodali, pro injectione maiiuum vio- allare de Bavi (54), cum appendiciis suis; altare et
lenta, cum litleris dioeeesani episcopi, ad sedem medietalem Casse de Marli (55), cum appendiciis
'
apostolicam venientes, ab eodemvinculo nierean- suis : ecclesiam de Lescheriis (56); villam qusedici-
tur absolvi. De monachis vero et canonicis regtila- lur Tile (57); furnos, medietatem molendinorum, et
ribus id servetur, ut si ejusdera clatistri fratres nundinas annuas (58) de Lescberiis; allare et mo-
manus in se injecerint violentaSj pcr abbatera Dro- dium frumenti, in decima de Yrun (59); altare de

D
(55) "Efat illeTItigo, qui monasterio 'S. Vinceutii Gall. Christ., tom. IX, col. 578.
Lauduncnsis prsefuit, ab anno 1174, usque ad an- (56) V>eLescherih (Leguielles),village sur la gau-
ntim 1205. quo obiit xvi Kalendas Seplembris. Yid, che du cheniin de Guise a Cateau-Cambresis.
Gall. Chrisi. Nov., tom. IX, col. 580. Anno 1152, Burcardus de Guisia, cum Adelide
Gallicalocorum in hac bulla lecensitorum nomi- uxore, filia Balduini de Suppeio, castri Lescherii
na, prout a cl. D. Grenier, ad ealcem Apographi domino, loci Imjus collegium mutavit inCellam S.
quod in Cliartophylacionostro reposuit, affixasunt, Vinceniio subjectam. Nov. Gall. Chrisl., lom IX,
hic adjungere operse pretium existiraaviraus; non- col. 578.
nulla vero, ex Nova Gallia Clnistiana, adjunximus. (57) Tiles, village du meme cfjle, incoimu.
(54) JBaui,village du cote de Guise, qui est in- (58) Anno 1171, Gallerus (AbbasS. VincentiiLau-
connu. ' dunensisXHI) ociiduanas nundinas Lescheliis insli-
(55)Marli, viliage du meine c6te, sur la rive gau- litit, in fesfo S. Joannis Baptislae, el Jacohum de
che de 1'Oise,e:i Thierache. Guisia loci advoealum emolumenti feeit participem.
Balduinus (de Relest, seu de lletel), dictus piae JTVOU. Gall. Chrht., lora. IX, col. 579. "
memoriaein labulis, oblinuit anno 1146, ab episco- (59) yrun (Vron), autre village sur un petit ruis-
po(Laudunensi, ,Baiiholoraseo) altare de Marla, cum seau, qui traverse ie chemin de Guise a Landre-
4eciinis Monlis-acpli, Loisiaei et Berniaci. Nov. cies.
141 SUPPLEMENTUM — AN. 1205. 142
Dulcelon (i0); allare Sancli Germani (41), et vas A qtiem idem Simon dedit pro dote" altaris cjusdem
unum in decima, ctim illis parochianis qui talliam Villoe,terram quam idem Simon emit apud Cer-
et lurcam in pratis dobent doniino Lescberiensi; ni (55) ab hoercdibus Odonis Laudunensis, soma-
apud Fasti (42), censum septuaginta solidornm bo- vium unum quotidie in Bosco de Bruni, ad usua-
nse monetae; apud Vileires (45), redditus villae, et gium monachorum de Nova Yilla (56), totam ter-
in lerragio vasa quinque, in decima vero duo; ec- ram, quam Clarembaldus de Oilli, apud Dormicurt
clesiam Sancti Joannis de Ycndolio (44), et lolam possidebat, ad lerragium decimae garbse, in perpe-
ejtisdem villai decimam ctim ecclesia parochiali de luuni vobis concessam; ecclesias deFirmitate, cura
Linifonte (45), et capella Leprosorura; deciniam appendiciis suis, tredeoiraum omriium bonorum ejus-
SancliNicolai de Bosco,subconstittito trecensu (46); dcm castri, sex modios frumenli in molendinis ip-
capcilam Sancli Petri; decem solidos bonae mone- sius caslri, unum modium frumenti, et duos mo-
tse in molendinis de Yendolio; terram de Buscboilt, dios vinalici, et decem capones de redditibus Go-
cullam et incullam; somarium unum quotidie de berti junioris, de Firmilate (57), a parochianis
nemore"mortuo, cum uno serviente, de iiemoiibtis ctntis de Ferrieres, cum minuta decima, et paite
domini de Yendolio, Wionagium per tolam ejus tcr- majoris quae vos contingit; apud Moncels (58), tres
i'am liberum; apud Mayoc (47), duos modios fru- " modios frumenli pro molendinis, censu, terragio,
menli in decima; decimam culturarum et terravura el nemore, quoe vos, el dominus Yillse communia
vcslrarum de Lambesch (48), et Cirisi (49); \illam habelis in eadem villa; censum quinque solidorum,
Dormicurl (50), cum omnibus appendiciis suis; in apud Monliniacum (59); septem modios frumenli,
eadem \illa, decimam quam ab ecclesia Sancti Pe- pro lerra veslra, quam tenet liseres quondam Ar-
iri, sub censu sexdecim denariorum, tenelis; Ca- nulfi mililis apud Chevesne; unum niodium frumen-
sara de Orgival, cum appendiciis suis; ecclesiani li, apud Moncels super Seram (60); allodium San-
Santi Juiiani de Nova \Tilla (51), duovasain doci- cti Quintini(61), sub censu triginta solidorum; apud
ma casse ejusdem villoe, molendinum, votus viva- Meschuman (62), terram Joannis Pictae, quam a
rium, pvatum sub eodem vivario situm, et planlam monasterio Humolariensi, sub censu qualuor soli-
super idem vivarium, cum decima quarumdam ler- dorunt, tenelis, et terram quae dicitur VaJIisSan-
rarum et vinearum ; decimam culturarum quarum- ctae Marise, quam ad sexlam garbam lenetis; in
dara Simonis, apud Camoliam (52), et apud Vi- curle Mechumse,vicecomitatum, cnm omnibus per-
loirs (55), ante turris Caslrum, cum portione deci- tinenliis suis; majoriam de Acheri (65); unumnio-
mx ejtisriem villae, medietatem caponum, quos Q dium frumenli in eadem villa; apui Tumbel-
idera Simon, apud Ploiart et Arenci (54), percipie- lam (64), unum modiura frumenti, el unum avenae;
bal in redditu; apud Novam Villam, campum unum, apud Hortincort (65), exclusam, sicut a molendino

(40) Dulcelon (inconnu). (52) Apud Camoliam (Chamouille), villageduLao-


(4!) Sancti Germani (Saint-Germain), village au- nois, dont il a eie parle dans d'autres notices.
dessus de Guise, entre le chemin de Bohain et la Anno 1140, Gualterus comes dedit niansum in
riviere cfOiso. villaCaraoIioe; ejusdemque loci vicariam, seu vice-
.(42) Fasii (Fati), aulre village a 1'est de Guise, eomilatum concessit Walbertus deAsci. Nov. Gall,
sur la rive gauche de l'Oise. Christ., tom. IX, col. 570.
(45) Vileires (Villiers-les-Guise), aulre sur la (55) Vileirs (Villers) inconnu.
droite du chemin de Landiecy. (54) Ployart et Arency, deux villages peu eioigncs
(44) De Vendolio(Yendeuil), bourg dont il a eie • de Chamouille.
parle ailleurs. (55) Cerni (Cerny en Laonois), ibidem.
Anno 1088, Ratbodus, episcopus Noviomensis, (56) Cellam Novse-villae,versus Axonam, ab Hel-
allaie S. Joannis Baptislae, situin antecaslrum Yen- luino Tyrio creatam legimus tempora Guillelmi I,
dolium ad Isaram ainnein, concessit, utFralres sub duodecimi abbatis S. Vincentii Laudunensis, qui
norma S. Benedicti Deo militaturos ibi constitue obiit pridie Kal. Octobr. an. 1156. (ibid. B.)
let. Nov. Gall. Christ-., tom. IX, col. 576. D (57) De Firmitate (la Feiie-sur-Peion), vijlagc
(45) De Linifonte (Liffonlaiiie). sur la rive gauche du Peron.
(46) Anno 1165, Galterus (XIII), S. Vincentii (58) Moncels (Mouceaux-le-Neuf), vers la source
Laudunensis Abbas, Monlis-acuti molendinum ces- de celte riviere.
sil in feodum, compavavitque decimam de Vendo- (59) Apud Montiniacum (Monligny sur-Crecy),
lio sub quodam censu ah ecclesia S. Nicolai in Sil- dont il a ele parlc1ailleurs.
va. Ibid., ool. 579. C. (60) Moncels super Seram (Monceaux-les-Loups),
(47) Mayoc,autre village entre la riviere d'Oise et en deca de Ia riviere de Seres, du cdte de la Fere.
le cheniin de la Fere a Ribemont. (61) Allodium Sancli- Quinlini (Anguillecouii
(48) Lambesch (Lambais), fernie sur la gauche Saml-Quentin), viliage sur la droite du chemin de
du eheniin de la Fere a Saint-Quentin. la Fere a Ribemont.
.(49) Cirisi (Cerisy) ibid. au-dessus de Liffonlaine. (62) Mechumam (Mechame), ferme au-dessus de
(50)"Dormicurl (Dormicourt), ferme pres Alavle. Anguillecourt.
Anuo 1147, Balduinus de Relest, seu de Retel (XI) (65) Achery (village sur la riviere d'Oise), entre
S. -YincentiiLaudunensis Abbas, obtinuit alodmin la Fere et Vendeuil.
domicuiise, ad lerragium nonm garbm, a Bartliolo- (64) Apud Tumbellam (Ia Tombelle), haraeau en
mseo quodam equite. Nov. Gall. Chrht., lom. IX, deca de Marle.
col. 578. - (65) Hortincort, inconnu; mais ce iieu doit etre
(51) Nova-villa, Neuvillc, pres Chamouille. au-dessus de Marle. ,
UZ AD INNOCENTHIII REGESTA . 144
vestro usque ad molendinum de recta extenditur, i confirmalionis infringere, vel ei ausu teraerario
ad libilum vestrum firmandam ; Majoriam Yillaris contraire. Si quis aulem hoc altentare praesumpse-
sicci (66), cum duobus modiis frumenti, dimidia rit, iiidignationemomiiipotenlisDeijelbealorumPetri
domo lapidea, medietate fumi, et aliis peitinenliis et Pauli, apostolorum ejus, se noverit incursurum.
suis; majoriam de Ilatencort (67); majoriam de Dattim Romse, apud Sanctum Petrum, vn Ka-
Curbis (68), cum omnibus pertincnliis suis;cccle- lendas Februarii.pontificatus nostri anno seplimo.
si-am Altimontis (69), cum appendiciis suis; eccle- XCVI.
siamSancti Thomse (70), cum appendiciis suis; vi- Ad abbatem (82) et convenlumS. Vincoitii Silvane-
neam de Colomam; allodium de Buci (71) et de clensis. -—Compositioneminter ipsos et capilula
Riu (72), quod dioitur -Guidonis casteilani; decem S. Regiili ac Frambaldi, super redditibus quibus-
dum , a Petro quondam Airebatensi episcopoet
•et octo modios frumenti ad mensuram de Maiia,
conjudicibus inilam aucloritate aposlolica con-
quosvobisaiinuatimdebeteccIesiaThenoliensis(75); firmat.
altare de Chivi (74), cum appendiciis suis; allaria
de Morenis (75), Corlesis (76), Fussenis (77) et (Anno 1205. Romse, apud S. Petrum, Febr. 1.)
Cocci (78), cum appendiciis suis; Furnum de Ca- [ Ex archivio monasterii S. Yincenlii Silvaitecteu-
B sis, absque numero.BiiEQ., ibid., p. 1154.]
molia; duas partes decimae de Ctivcrni (79), tam
majoris, quam minoris; tertiam pailem, tam ma- Solet annuere sedes apostolica piis votis, et ho-
joris, quam minoris decimoede Bievre (80); altare nestis petentium prccibus favorem benevolum im-
de Besni (81), cum appcndiciis suis; duodecim de- perfiri. Ex vestra nimirum relafione accepimus,
narios, quos vobis annuatim canonici Laudunenses quod, cum dilecli filii, canonici beatse MariaeSil-
in recognitione anliquse consuetudinis, etin recoiai- vaneclensis, in quorum ecclesia praebendam cer-
pensationem ccemeterii debenl; sicut ea omnia ju- tam , et vacantium annualia praebendarum perci-
ste el pacifice possidetis, vobis et per vos monaste- pilis ab antiquo (85), vos super quibusdam proven-
rio vestro auctoritate apostolica coiifirmamns, et tibus proebendaivestraeet annualium, et dilecti filii,
prasentis scripli patrocinio communimus. Nulli er- YVillelmus quondam Sanctse Mariae cautor, et
go omnino homiuum liceat hanc paginam noslrse Saucti Frambaudi thesaurarius (84), et Ivo Sancti

(66) Viltaris sicci (Yillers-le-Sec), inconnu. Anno 1174, Hugo (XIV abbas) erga canonicos
Confer supra, nol. ad epistolam 2 appendicis Thenolienses sincerum probavit affectum, cessis
hujus. Adde, si vis, ea quae apud auctores No- C non semel eorum monasterio proediis sub aniiuo
vaeGallise Cliristianae Jeguntur, tom. IX, col. 576. censu.
< Eodem circiter tempore (anno circiler 1097), An- (74) Chivi, village au dela dc Cerny en Laonois.
selmus de Ribodiraonie, ad sacram expeditionem (75) Morenis (Maurogus), village entre Covbeny
profecturus, ad S. Yincentii monastcrium accessit, et Laon.
maloium pcenitens quse monaclus inlulerat, et in (76) Corlesis (Courtisis), autre pres Mauregus.
capitulo, nudatis scapulis, in piaculum se flagellari (77) De Fussenis (Fussigny), du meme cfite
fecit. Anselmo socium se adjunxit Nethelinus mi- (78) Cocci (Coussy-Ies-Aippes),au-dessus.
les, qui proedium Simon VjUare-Siccum non longe (79) Cuverni,village inconnu.
a Ribodimonte concessil, Helinando (episcopo Lin- (80) Bievre, village au-dessus de Bruieres.
gonensi) raoiii proximo confirmante. > (81) Besni, viliage inconim.
(67) Hateiicort (Altencouii), ferme entrePierre- (82) Yide ad epist. appendicis hujus,noi. LXXXIV.
Pont et Marle. (85) Ecclesia S. Yincentii Silvanecleiisis frtiilui
(68) JDe Curbh (Courbes), village sur la rive quatuor prsebendis, quas, an. 1119, Callixtus PP. II
droite de 1'Oise, du cole de la Fere.' ei confirmavit, in ecclesiis scilicet B. Marise Silva-
(69) Attimontis, village inconnu, necte.isis, S. Reguli, S. Frambaldi, et S. Evre-
Anno 1095, Rainaldus,! archiepiscopusRemensis, mundi Ciedoliensis. Auniversaria qnoque, seu an-
ecclesiam.S. Goberti, apud Aliiiui-montom in pago mialia praebondarum in ecclesiis B. Marise et
Registensi, concessit, ejeclis inde, assenlienle flu- S. Reguli, Clarenibaldus,canonici
opiscopus Silvaneclensis,
loci cuvam neglexerant: D cis concessil; sicut et
gone l coniite, clerieis qui confirmarunl S. FramJjaldi, in
tpjam donationem poslea ct comites Manasses, ecclesia sua; qusequidem firmata a Ludovico YI,
Remensis arcbiepiscopus, Registenses, an. H29, jam dudum evanuere. Vide Gall. Christ.,
Hugo 111,au. 1200, Joanues, an. 1249, Galcherus, t. X, col. 1494. Et inter Inslrum., col. 2i0el428,
an. 1262. cbart. xiv et LXIII.
(70) Sancii-Thomw (Saint-Thomas), autre village s (84) Guillelmus I (de Charlres) qui,annis 1197 et
enlre Corbcry et Laon. | 1202, B. Mariae cautor, sirnut ac S. Fvambaiui
Anno 1081, locura S. Thomae,nuncupatum subttis tbesauranus, hoc ipso uliimo auno 1202, cum
vetus Laudunum, Adalbero(YIIIS. Vincentii abbas) Fulcoue, Aurelianensi decano, a Philippo Augusto,
accepit ab Helinando (Laudunensi episcopo) conver- ratione ipsiusconjugii cum Ingelburge, deputalus
tenduin in cellam. Nov. Gall. Cltrist., lom. IX, est ad Iniiocenlium III, summum pontificem. Ei
col. 576. lisec quidem tradunt aucloi-es Novse Galliae Chri-
(71) Allodium de Bucy (Bucy-les-Pierre-Pont)J, stianae, t. X, col. 1479. Mox addunt: t Guillelmtis,
village au dela de ce bourg. factus episcdpus Noviomensis, mcmoratur in Ne-
(72) Riu, pres Bucy, Jieu inconnu dans la nou- crologio S. Frambaldi, xi Kal. Martii. t Verum .si-
velle carte de Fiance. biniet ipsis non conslanl auctores doctissimi; nara
(75) Anno 1164 et sequentibus, Galterus (XIII Iiuic noslro Guillelmo inter Noviomensesepiscopos,
abbas S. Vincentii Laudunensis) qusedam permisit ibid., t. IX, col. 1005, et sqq., nullura omnino lo-,
in censum canomcis Thenoliensibus. Ibid., col. cum dedere.
579. C.
145 SUPPLEMENTCM.— AN. 1205. U6-
Reguli decanus (85), super annualibus prsebenda-- A appellalione postposita, decernatis; facientes quod<
rura, quse ad cantoriam BeatoeMariae, et thesaura- deereveritis per censuram ecclesiasticam firmitet
riam Sancii Frambaudi, et decanatum Sancii Re- observaii. Tesles autem, qui fuerint nominati, si s{
gtili, pertinent indebile molestarent, tandem vene- gralia, odio, veJ limore subtraxerint, cogatis cen-
labilis fratcr noster, Silvanectensis cpiscopus (86), sura simili, appellatione remola, vevitati teslimo-
et dilecfi lilii, Hermerus (87), Sancti Frambaudi de- liium perhibere, nullis litteris veritati et justitise
canus, Joannes Poeta, et Reinerus, quondam San- ptsejudicanlibus a sede apostolica exspeclatis. Et,
ctseMarise succentor, Baiiholomaeus Saucli Fiam- si non omnes his exsequendis poluerilis iuteresse,
baudi canlnr, et Willelmus Rot. coniproinissarii, duo vestrum ea nihilominusexsequanlur.
et bonsemenioriaePetrus (88), Atrebatensis episco- Datum Romae,apud Sanctum Pelvum, iv Id. Fe-
pus, et conjttdices sui a sede apostolica delegati, bruaiii, pontilicatus uostri anno septimo.
siout in ipsorum judicum et adversariorum au- XCYIII.
theniicis continetur, praedictas controversias, cora- Commissorium papale contra ,episcopum Ralisbon.
positione amicabili sopierunt. Nos igitur, vestris GonrudumIV super molestaiionedomus feudalis.
precibus incliiiati, compositionem ipsam. sicut sine (Annol205. Romoe,ap. S. Pelrum, Maiiii 5).
B [RIED,Cod. diplom. Ratisp., p. 286, ex originali].
pravitale provide facta est, et ab utraque parte
sponte accepta, et hactenus pacificeobservata, au- INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, di-
ctoritate apostolica conlinnamus, et praesentis scri- lectis filiis abbati Sancti Hemmerami, decano, et
pli patrocinio communimus. Nulli ergo omnino scholastico vcleris capellaeRatisponen., salutem et
Iiominum liceat hanc paginam nostrse conflrma- apostolicam benediclionem.
tionis infringere, vel ei ausu lemerario confraire. Sicut dilectus filius W. archidiaconus Ratispon.
Si quis autem hoc attentare prsesumpserit, indi- ecclesioesua nobis insinuatione monstravit, dilectus
gnationem onmipotentis Dei, et bealorum Petri et filitis . . . electus Ratispon. ipsum super quadam
Pauli, apostolorura cjus, se noverit incursurum. dorao, quam ab ecclesia Ratispon. in beneficiumdi-
Datum Romae, apud Sanclura Pelrum, Kalendis cituv possideve, contra justitiam aggravat multipli-
Februarii, ponlificatus nostri anno septimo. citer et moleslat. Quoeirca discrelioni vestrse per
XCUI. apostolica scripfamandamus, quateuus dictum elec-
ut ab ipsius super hoc gravamine indebito
Ad abbatem (89), priurem et cantoremS. Germani de tuuii,
Pralis Parhiensh. — Ul mvnasterii JS. Dwnysii conquiescat, monillone praemissa per censuram
moleslalorescompescant. f, ecclesiasticam appellatione remota cogalis. Quod si
(Anuo 1205. Romae,ap. S. Petrura, Fel)r. 10.) non omnes his exsequendispotuerilis interesse, dua
[Ex Apographo,quod ad fidem Aulogiaphi, in mo- vestrum ea nihilominus exsequanlur.
nasterii S. Dionysii archivis a;servati, diligenter Datuin Romse apud S. Petrum , v Non. Marlir,
exscriptum nobiscura communicavit D. Poirier.
BREQ.,ibid. ] pontificalus nostri anno octavo.
INNOCENTIUS Plumbum: INNOCENTIUS PP. III^
cpiscopus, servus servorum Dei, di-
leclis filiis, abbali, piiori, cl cantori Saucti Ger- XCIX.
mani de Pratis Pavisiensis, salutem et apostolicam Ad Guiltelmum Remensemarchiephcopum. — Pri-
benedictionem. vitegiumde alienationibus revocandis monasterio
S. i!emigii concessum.
Dilecli filii, abbas (90), ct conventus beati Dio- 1205. Romae,ap. S. Pelrum, Martii 21.)
(Anno
nysii nobis eonquerendo monstrarunt, quod P.. de [VABIN,Archives adm. de Reims , Paris, 1859, 4°,
Pauceio et YY.Covdelin, niilites, Morant de Carlou, l. H, p. 457. — Cartul. de Saint-Remi, 1° 5,
et quidam alii Parisiensis, Carnotensis et Aurelia- n, XXII.
nensls diceceseon, eis super decimis, hominibus, et INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, ve-
rebus aliis non cessant graves injurias irrogare.
f.nerabili fratri GUILLELTUO Remensi archiepiscopo,
Quocirea, discretioni vestrse per apostolica scripta sanctse Romanse Ecclesise cardinali, salutem et
mandaiuus, quatenus, partibus convocalis, et au- apostolicam benedictionem.
dilis hinc inde proposilis, quod canonicum fuerit, Sollicitudini pastoris iucumbit ut taiiter provi-

(85) « VII. Ivo I, ex prsecenlore (S. Reguli) deca- dimidiam prsebendam, quam hi ecctesia B. Marisa
nus, aimis 1193er 1197. Ivonis primi, \W secundi, habebat Ivo, WilleJmo nepoti domini Bartholomsci
p'=e meminit S. Frambaldi necrologium : Idus de Roga, coutulit an. 1219, mense Maio. i
Maiiii: obiil Ethabelh regina, qum dedil nobis scri- Haclenus auctores NovaeGalliaeChiislianae, ibid.,
nium valde hmiorabile,ct paltium unum, et iauda- col. 1466. De Ivone I, an de Ivone II, agatur in
bilein consueludinemde patliis reddendis in unoquo- hac nostra Iniiocentii epistola, dijudicare difficile
queparlu reginarum huic ecclesimrenovavit, pro quo est.
beneficiodistribui solenl solidi qtos dedil Ivo, (86) Yide ad epistolam libri quinti CXLV , not.
decanus S. Reguli. (87) Yide supra, not. ad epislolam LXXXIV appen-
« Ylll. Stephanus II reperiturdecanus annol20i, dicis hujus.
x Kal. Aitgtisti, de quQ .forte sic obituarium
S. Frambaldi : vi Kal. Seplembris, obiit Stephanus (88) Vide ad epistolam libri-tertii xxv, not.
B. Regulidecanus, et nosler canonicns. (89) VideEpistolam Appendicishujus LKSXIV, Eot.
c IX. Ivo U, quo deeedente Garinus opiscopus (90) Vide Epistolam libri tertii xxv, not./
147; DJNNOCENTHIII REGESTA 148
deat juvi,,suo'" quod ipsum per aiios non tleti A beatorum Petri et Pauli, aposlolorum ejus , se no-
neatur injtiste, ne ibi sit negligens ubi sedulu verit incursurum.
esse debet, cura incrementum sedulitas, et negJi Dalum Romse,apud SanctumPetrum.viiKalendas
genlia detritneiitum importet. Eapropter, venerabi Aprilis, poiitiflcatus nostri anno octavo.
lis in Christo frater, auctoritate prsesentium indul CI.
gemus, ut altaria, decimas, redditus, jurisdiclione! Ad procuratoreselfiatres ecctesimDominiciSepulcru
et alia quae bonse memoriaeN. pvsedecessortuus — De canonicis obedientiamlenenlibus.
tuse et successorum tuorum dominationi ac pote- (Anno 1205. Roraoe,ap. S. Petrum, Jun. 16.)
slati subtraxit, ea ecclesiis et monasleriis in per- [Eug. de ROZIERE , Cartldaire de Viglisedu Sainl-
petuum, cl quibusdam perso.nis tam ccclesiasticii Sipulcre de Jirusalem, publie d'apres les mss. du
illicile tibi liceat. Yatican. Paris, lmprimerie nationale, 1849, ia-
quam saecularibus concedendo, 4°, pag. 272.]
nullius contradictione vel appellalione obstante. INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Del, di-
ad polestatera et manura tuam canoniee revocare, lectis liliis universis procuratoribus domorum et
Nulli ergo omnino hominum liceat hanc paginam ecclesiseDominici Sepulcri et fralribus
nostroe concessionis infringere, vel ei ausu leme- prioratuum
n suis, salulem et apostolicam benedictionem
rario contraire. Si quis autem hoc altentare prae- Dilecti filii, prior"et capitulura Dominici Sepulcri
sumpserit, indignationem omnipotentis Dei et bea sua nobls conquestione monstravit quod vos, cis
torum aposlolorum Petri et Pauli se noverit in- denegantes debitam obedientiam et reverentiam ex-
cursurum. hibere, ipsis et eorum nunliis in mullis ostendiiis
Datum UomsB,apud Sanclum Petrum, xn Kalend. rebelles. Eapropter uuiversitati veslrse per aposto-
Aprilis, pontificatus nostri anno octavo. lioa scripta prsecipiendomandamus quatenus eisderu
C. priori et capitulo debilam et obedientiam.et reve-
Ad priorem \Grandimontensem.— Vl illi liceal fra- rentiam de eaetero-impendalis; alioquin senlen-
tres absotverequi ante assumptitmreligionis liabi- tiain, quain in vos propter hoc rationabiliter duxe-
tnmexcommumcalionissenleiitia'mincurieruni(9l). rint ratam habebimus et eara fa-
1205. S. promulgandam,
(Anno Romse, ap. Petrum.Mart. 26.)
ciemus, auctore Domino,inviolabiliter observari.
INNOCENTIUS episeopus, servus servorum Dei, Data Romse,apud Sanctum Petrum, xvi Kalendas
dilecto filio priori Grandimoiilensi, salutem et apo- Julii, pontificatus noslri anno octavo.
stolicara benedictionem. CII.
Solet annuere sedes apostolica piis volis, et ho- 2 Ad clerum S. Marim Massiliensis. —
Capeltam
nestis pelentium precibus favorem benevolum im- quamdam illis asserit.
pertiri. Nimirnm ex parte tua fuit a nobis humili- (Anno 1205. Romseap. S. Petrura, Jul. 11.)
ler postulalum ut absolvendi fratres luos qui ante [Antiquiti de Viglise de Marseille, Marseille 1747,
habitum in domo tua religionis assumptum se eom- in-4°, II, 29.]
misisse lale aliquid conliterenlur, propter quodipso INNOCENTIUS episcopus, ser\us servorum Dei, di-
aclu exconimunicationis sentenliam incurrerunt, et lectis filiis clericis capellae SanctaeMariaeMassilien-
alios quos in eadera domo habitum religionis sis, salutem et apostolicam benedict.onem.
assumere sub simili casu conlinget, ne dum forte Jusiis petenfium desideriis dignum et nos facilem
pro absolutionis obtinendo beneficioad sedem apo- proebei'econsensum, et vola qusea ralionis tramite
stolicam mitterenlur, evagandi maieria tribuere- non discordant, effecluprosequente complere. Qua-
tur, eisdem licentiam coucedere dignareraur. Ea propter, dilecli in Domino filii, vestris postulatioui-
propter, dilecte in Domino fili, luis juslis poslula- bns grato concurrentes assensu auetoritate prsesen-
lionibus gratum impertienles assensum, auctoritate tiura districtius inhibemus, ne quis de bonis capelhe
libi proesentium indulgemus , ut cosdem fratrcs vestropquam dileclus Dlius Hugo Ferus, civis Mas-
tuos quos taliter pro violenla manuum injeclione } siliensis, suis sumplibus dicitur construxisse ac
excommunicationis vincula constiterit innodatos, multa possessione dofasse, temere quisquaiu dislra-
Eibi absolvere liceat, nisi excessus eorum fuerit here seu alienare audeat.
difficiliset enormis, utpote si fuerit ad mutilatio- Nulli ergo omnimo hominum Jiceathanc paginara
nem membri vel sanguinis effusionem processum, nostrae inhibilionis infringere vel ei ausu lemerario
aut in episcopum vel abbatem violenta manus in- contraire. Si quis autera hoc attenlare praesumpsc-
jecta, cum excessus tales et similes sino, scaudalo rit, indignationem omnipotentis Dei et beaionun
nequeunt prseleriri. Nulli ergo hoininumliceat hanc Petri et Pauli apostolorum ejus se noverit incursu-
nostrsepaginam concessionis infringere; vel ei ausu rtim.
lemerario contraire. Si quis aulera lioc attentare Datum Roinse,apud Sanctum Petrum, v Idus Julii,
praesumpserit, indignationem omnipotentis Dei et pontilicatus nostri anno octavo.

<9I) De hac epistola, huc usque inedita , vide canonicus Lemoviceiisis, qui utramque nobiscuTi
infra quse ad epistolaiu 170, priori Grandimontensi peihumaniter communicavit. EDIT.PATR.
anno 1212,Maiii, dircctam, adnolavit D, AHBELLOT,
149 SUPPLEMENTUM.— AN. 1205. 150
CIH. Pilectis filiis BONACCURSIO praepositoS. Ginesii, ejus-
Ad HenricumArgenltnensem(92) eleclum.— Confir- que fratribus lam prsesenlibus quam futuris.cano-
mat ei jus palronatus in cella Vilmari. nice constituendis in perpetuum.
(Auno 1205. Rorase,ap. S. Petrum. Oct. 8.), Piae postulatio voluntatis effectu debct prose-
[Ex Apographo, quod ad fidem alterius Apographi, quente compleri, ut et devotionis sinceritas lauda-
in vetusto quodam majoris Capiluli Avgentincnsis biliter enitescat, et utilitas postulata vires indubi-
Charlulario inserli, diligenter exscriplura, nobis-
cum communicavit bonae meraorioe D. Abbas tanter assumat. Quia igilur, o filii in Christo charis-
Grandidier. BREQ.,ibid.] simi, vos per divinam gratiam aspirali raores ve-
ISNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, di- stros cohaerereet sub vitse canonicae disciplina et
lecto filio, HENRICO, Argenliuensi episcopo electo, communiter secundum sanctorum Patrum institu-
salutem et apostolicam benedictionem. tionem disposuistis omnipotenti Doraino servire,
Annuere solet sedes apostolica piis votis, et ho- nos volis vestris paterno congratulamur affeelu;
Ueslis peleiitium precibus favorem benevolum im- unde etiam praedecessorura nostrorum felicis me-
perliri. Eapropter, dilecte in Domino fili, tuis juslis morise Alexandri U, Paschalis, Eugenii, Anaslasii,
poslulationibus grato concurrenles assensu, jus pa- Alcxandri, Lucii, Clementis et Ccelestini Roniano-
tronalus in cellaVilmari (95), cum perlineniiissuis, " rum pontificum inslituta sequentes, vitse canonicse
a coraite (33*)Bertoldo, et filio ejus, EcclesiseAr- ordinem, quem estis professi, proeseiitis privilegii
geulinensi concessum, sicut illud eadem Ecclesia auctoritate fivmamus, el ecclcsiam veslram sub
juste possidet et quiete, tibi, et, per te, ipsi Eccle- beali Petri, et nostra prolectione suscipiinus ; sta-
siaeauctoritate apostolica confirmamus,etprsesenlis tuentes ut quascunque possessiones, quaecunque
scripti patrocinio communimus. Nulli ergo, etc. etc. bona eadem Ecclesia inpraesentiarum juste et ca-
Datura Romae, apud Sanctum Pctrum, vm ldus nonice possidet, et largilione regum velprincipum,
Octobris, ponlificatus nostri anno octavo. oblatione fidelium seu aliis justis modis, prse-
CIY. stante Domino, polerit adipisci, firma vobis vestiis-
Ad fratres hospitulis S. Joannis Hierosolymilani.— que successoribus et illibata permaneant, in quj-
Eorum possessionesin Boltemiaet Moravia con- bus duximus vocabulis exprimenda :
haecpropriis
firmal. Locum ipsum in quo plebs ipsa sita est cura
(Auno 1205. Ronue, ap. S. Petrum, Nov. 5.)
Cod. Moraviw Olomucii omnibus pertinenfiis suis, qtiartam partem decima-
[BOCZEK , diplom. , 1856,
l.
4°, II, p. 55, ev originali in archivio Meliteu- rum totius veslraeplebis, et orania quse felicis ine-
sium Pragse.] Q niorise Joaunes episeopus canonicus vestroe coii-
INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, di- cessit ecclesise, domum, et leprosorum cum eccle-
lectis filiis.... priori et fratribus hospilalis Jerusa- sia S. Lazari juxta eamdem plebem cum perlinen-
lem in Bohemiaconstilulis, salutem et apostolicam tiis suis; universa eiiam quae a Longobardis de
benedictionera. S. Miniatovobis legiiime data sunt ac chirographis
Cum a nobis petilur quod justum est et hones- confirmata, eleemosynarura eiiam qusepro defunc-
tum , lam vigor sequitalis quam ordo exigit ralio- tis alicubi intra plebis spatia sepullis offerunlur
nis, ut id per sollicitudinem officiinoslri ad debi- tertiam partem, quemadmodum a bouae niemoria
lum perducalur effectum. Eapropler, dilecli in Do- Paschalis proedecessorisnostri vobis concessum cst
mino filii,veslris justis precibus inclinati personas et scripto suo firmatum. In Burgo quoque ecclesia
vestras et possessionesquoein Bohemia et Moravia S. JEgidii cum pertiuenliis suis, ecclesia S. Chri-
vobis pia sunt liberalitate collalae; vel quas in po- stophori et S. Justi et S. Angeli supra burgura
sterum, Deo propitiante, juslis modis poleritis adi- cum omnibus perlineniiis suis. In eodem etiam
pisci, sub beali Petri et nostra protectione susci- burgo ecclesiam S. Petri, et in castro Sancti Mi-
pimus et praesentis scripli patrocinio communi- niatis ecclesiam S. Marisecum perlinentiis suis, in
mus. Nulli ergo omnino hominum Jicealhanc pa- 0 quibus duabus per eos qui ibi fuerint per nostram
ginam nostraeprotectionis infringere, vel ei ausu providentiam ordinali divina semper officia cele-
temerario contraire. Si quis autera hoc alleutare brentur; et quidquid juris habetis in eadem eccle-
proesumpserit, indignationem omnipoleulis Dei et sia S. Mariaeper ecclesiam Sanctse Chrislinae,item
bealorum Pelii et Pauli apostolorum ejus se nove- ccclesiam S. Bartholomaei cum perlinentiis suis,
rit incursurura. ecclesiam S. Blasii, ecclesiam S. Steptiani, ecela-
Datum Romae,apud S.Petrum, NonisNovembris, siam S. Laurenlii de Nocida, ecclesiam S. Pelri
pontificatus nostri anno octavo. supra Fontem, ecclesiam S. Andvesejuxla Castrum
CV. S. Micliaelis infva muvos, ec-
Ad Bonaccursium prwposilum et fratres S. Ginesii Ciculum, ecclesiam
Lucanmdimcesis.— Eorum privilegia confirmal. clesiam S. Jacobi et S. Lucise, ecclesiam S. Donali
(Aniio 1205. Romoe,ap. S. Petrum, Dec. 5.) de Fauguagna, ecclesiam S. Martini de Castilione,
[BALIIZ.Misccll.ed. MANSI, III, 426. ] ecclesiam S. HippolylideMarzana, ecc!esiam,S.Ma
INNOCENTICS episcopus, servus servorum Dei, di- rise de Calenzano. ecclesiam S. Quinlini, Ecclesiam
(92) Yide Epistolain Libri octavi vm, not. (93*) Cette concession fut fai(e Yajx 1200, o-sc.
(95) Vide EpistolamAppendicishujus L. Hcnri, Comte de Neubourg
!51 AD INNOCENTIIIII REGESTA 152
de CoIIe.ecclcsiam de Capriano, ecclesiam de Can- 1A dignosciiur inler B. antecessorem tuum et magis-
neto, ecclesiam S. Marise de Montaiso, ecclesiam trum Guidonem ab abhale S. Petri in Ccelo-aureo
de Monierolundo, ecclesiam de Planalole, eccle- constitutum sicut rationabiliter facla est, et ab
siam de Brusciano, ecclesiamS. Stcphani de Tur- ulraque parte sponte recepta et in scripto, au-
re, ecclesiam S. Pelri de Marcignana, ecclesiam theiitico continelur, auctoritate apostolica confir-
S. DoPali de Insula, ecclesiam S. Angeli de Ro- mamus. Prohibemus insuper ut nullus laicus au-
phia, jcclesiam S. Philippi de Pinu, ecclesiam deat aliquam ecclesiam vestri plebatus alicui pre-
S. Prosperi de MontaJprandi cum omnibus perti- sbylevo a&signare, vel etiam in sede poneve, et
nenliis earum, et si quis inposterum infra unius nulli fas sit pvesbytero ecclesiam de laica manu
plebls spalium oedificarecontigerit. Quidquid etiam recipeve vol aliquatenus retinere. Diffinitionis au-
juris habetis in cuite Sanctiminiatis de Empulo de lem sentenlia, quam felicis recordationis Pascha-
Monterappoli, et in cuiie de Marrignana. lis papa super controversia promulgavit , quse
Ad haec,ad BxemplarCcelostinipapsepraedecessoris inter bonse meraorije Anselraum Ficeclensein ab-
nostii, adjiciendo statuimus, ut nulli omnino li- balem el Guidonem proedecessorem ttium, fili
ceat prsefatasecclesias ab ecclesisevestraesolita obe- proeposite, super ecclesia de Grimagneto el aliis
dientia et debita subjectione subtraliere. Neculliun- BI quibusdam ecclesiis vertebat, sicut hactenus est
quam fassil in parochia vestra de novoecclesiamseu senata et scripto aulhentico continetur, auctoritate
oratorium vel xenodochium sine Lucani episcopi et aposlolica confinnamus ; obeunte vero te ejusdem
vestra suceessorumque vestrorum conniventia et loci prseposito vel tuorum quolibet, successorum
assensu aliqua temeritate construere, vel constru- nullus ibi qualibet, subreptionis astutia seu violen-
ctam sine ipsius episcopi et vestroconsensu alicu- tia proeponatur, nisi quera fratres communicon-
jus subjicere potestati, salvis privileglis ponfificum sensu vel niajor pars consilii sanioris, secundum
Romanorum. Chrisma vero, oleum sanctum, con- Deitimovemproviderinteligendum : electusvero Lu-
secrationes altarium, seubasilicarum, ordinationes canoepiscopoproesenletur,et ei, sicut proedcccssores
clcricorum, qui a sacro ordine fuerint promovendi, sui consiieveruni, promittat obedientiara, patronis
et csetera ecclesiaslica"sacramentaper dicecesanura loci solo justoe defensionis patrocinio peimanenle.
episcopum sine juramenli exaetione vel qualibet Decetiiimus ergo, ut nulli omnino hominum li-
pravilate vobis proecipiniusexhiberi. Porro sopultu- ccat proefatam ecclesiain temere peiturbare, aut
ram ipsius loci Jiberam esse concedimus, ut eorum ejus possessiones auferre vel ablalas retinere, ira-
devotioniet extrenue voluntali, qui se illic sepeliri . minuere, seu quibuslibet vexationibus fatigarc ; sed
tieliberaverint nisi forte excommunieati vel inter- omnia inlegra conserventur, eoriim pro quibus gu-
dicti sint, nullusobsistat, salva tamen justitia eccle- liernatione ac sustentatione concessa stint, usibus
siarum a quibus mortuoruni corpora assumuutuv. oninimodo profuturas, salva sedis apostolicseauc-
Conslituimus etiam, ut si aliquis parochianorum lovilate, et dicecesani ipsius canoniea justitia. Si
vestrorum apud aliam ecclesiam elegerit et recepe- qua igitur in futtivum ecclesiastica saeeularisvepev-
Til.sepulturam, canonica vobis in testamento, quse sona hanc nostvse constitutionis paginam sciens
malribus debelur ecclesiis, porfio icservetur. Cum conlra eam temeie veiiire tentaverit, secundo ter-
autera generaliter interdictura terras fuerit, liceat tio\e commonita, nisi reatum suum congrua salis-
vobis clausis januis, exclusis excommunieatis et factione correxevit, potestalis honorisque sui careat
interdiclis, non pulsalis campanis, suppressa voce, dignitate, reumque se divino judicio existere de
divina oflicia celebrave. Aposlolica quoque auc- perpetiat.iiniquitate cognoscat, a sanctissimo cor-
toritate sancimus, ut in ecclesiis vestris absque pore et sanguine Domini et Dei Redemptoris nostri
vestra conscientia et cousensu, nullus pastor au- Jesu Christi aliena fiat, atque in extremo examine
deat ordinare, sed eorum ordinatio juxta sanctio- districloe subjaceat ultioni. Cunctis autem eidem
nes canonieas , sicut haclenus mans:sse digno- nj loco sua jura servantibus sit pax Domini nostri Jesu
scilur, in vestra semper maneat potestale: prseterea Christi, quatenus et hic fructum bonoe actionis
tibi et successoribus luis, corrigendi subditos tuos, percipiaut, et apud distiictum judicem prsemia
fili praeposite, sicut praedecessoi-estui consueve- seternaepacis iuveniant. Amen.
runt habere, liberam cono.edimusfacultatem ; jura Datum Romae,apud S. Pelrum, per manus joan—
vero, antiquas et rationabiles consuetudines eccle- nis S. Mariaein Yia Lata diaconi card., Nonis De-
siaevestree hactenus observatas, sieut jam juste et cembris, indict. vm, Incarnationis Dom. 1205, pon-
canonice habelis, vobis nihilomiiius confirmamus. tificalus vero domiiii Innocenlii papseIII an «n.
Prohibemus insuper ne episcopus vester in vos vel CV bis.
in ecclesias vestras iuterdicti sentenliam absque Ad abbatem Casinensem.— Concedil ut alienatio-
nes a prmdecessoreipsiusfaclas illihceat, sublalo
justa et manifesta causa promulgare praesumat : appeltalionhobstaculo, revocare.
composilionem• aulem quam bonae memoriaeLan- (Anno 1205. Romae,ap. S. Petrum, Dec. 9.)
francus Fesulanus episcopus de mandato felicis Sloria dell Abadia Casin., !. II, p. 284.
niemovioeAlexandri papaeproedecessorisnoslri co- [D. TOSTI, Origiuale, caps. dipl. 5, n. 78.]
guosccns super ecclesiam S, Christoplioii fecisse INNOCEMIUS episcopus, servus servorum Dei, di-
?35 . SUPPLEMENTUM.- AN. 1206. 154
leclo fllioR. tituli SS. Marcellim et Petri presby- A inde proveniani uivini muneris emoiumenia. no-
tero cardinali, Casinensi abbati, salutem et aposto- vevit ilaque tam prsesens setas quara fulura poste-
licara benedictionem. ritas, quod antiqua Oloraucensis Ecclesiserenovan-
Quanlo raonasterium Casinense specialius ad Ro- tes privilegia, omnes possessiones ejtts habitas vel
manam Ecclesiam nullo pertinet mediante, tanlo habendas, sive sint in Bohemia sive inMora\ia, ab
suis volumus sollicitius indemnilatibus praecavere. omni genere tributorum, vecligaliuin, collectarutn,
Cum igttuv quidam praedecessorum tuorum posses- aliarumque omnium exactionum csse absolulas de-
siones nonnullas, et alia bona monaslerii Casinen- ceiiiimus, adjicientes ul nullus pro caslrorum sedi-
sis perperam alienasse dicantur, et in grave ipsius ficatione vel reaedifioatione,sive proaliqua ingruen-
monasterii praejudiciumdislraxisse, auctoritale libi li cxpedilione secuEdum quod in auliquis continc-
etccclesiseau-
praisentium indulgemus, ut alienationes ipsas, quas tur privilegiis, homines episcopatus
in lui monasterii dispendium noveris attentatas, deat inquietare. Jus quod datur pro capite sive
tibi liceat, sublato appellalionis obstaculo, legitime pvo fuve, velpvoSwod piincipi, vcl ejus inbencfi-
revocare. Nulli ergo omnino hominum liceal hanc cialis, venevabili patvi noslvo Ruberto episcopo efc
et ecclesise concessimus pevpe-
paginam nostioeconcessionis infringere, vel ei ausu " ejus successoribus
temerario contvaire. Si quis autem hoc attentare fuo obtinendum. Hoc staluentes de fuvesi in male-
prsesumpserit, Indignationem omnipotentis Dei, et ficiofuevit depvehensusmanens in pvaediisecclcsise,
beatorum Petvi et Pauli apostolovum ejus se 110- sive capiatur, et coram judicio convincalur, ejus
vevil incuvsurum bona furis (sic) remaneaiit,ipseverosccunduraquod
Datum Romse,apud Sanclum Petrum, v Idus De- placuerit principi puniatur. Si vcro homines epi-
cembvis,ponlificalus nostvi anno oclavo. scopatus el ecclcsisein aliquo coiam judicio culpa-
biles inveniantur, nec nobis, nec jttdicibus noslris
CVI.
curialibusque vel inbeneficiatis aliquid inde provc-
Ad Olomucensemephcopum.— Litteras quibus Pre- niat utilitatis, sed apud episcopura et ejus succes-
- myslaus, rex Bohemorum, ecclesimOlomucensisli -
bcrlales el iinmunitales adauxit, reddilusqueprm- sores culpaeperseveret satisfaclio, nisi in quo tene-
positurw assignavil, confirmat. lur satisfacere adversario. C.etera ul omnia brevi-
(Anno 120C.Romaa, ap. S. Pelrum, Jan. 8.) ter comprehendamus, orane jus quod speclal ad
[BOCZEK, Codex diplomat. el epistolaris Moravim, «sus principum eis remiltimus, ut plena et peifceta
Olomucii1856, 4°; t. II, p. 4i, ex originali mu- gaudeanl iibertate, nec ullus eis novas condiliones
lilo in arch. capituli Olomucensis; apographum .i audeat imponere, vel eorum jura mutare. YiUain
in cod. chart. I, i° 154.] Cromezis cum foroelonini jure suOj qtiain quasi
INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, ve- episcopo Olomucensiobligalam proecedenliumprin-
nerabili fratri... episcopo et dilectis filiis capitulo cipum fatebatur invidia, cum lelicis memoriae
Olomucensi,salutem et apostolicara benedictionem. Joannes episcopusa.reverendo Patre noslro.Ruber-
Jtislis petentium desideriis dignum est nos faci- lo, qui inprsesentiarum est decimus a pvincipeMo-
lem prsebereconsensum, et votaquse a rationis tra- ravioeOtlone Nigro, pro ccc marcis cmerit, ab omui
mite non discordant, effectu prosequente com- impetitione nostra et successorum nostroi um ab-
plere. Eapropter, venerabilis in Christo frater, el solvirous; sancientes quod episcopus Olomuccnsis
dslecti in Domino filii, veslris justis postulationi- el ejus successores plenam in eam habeanl omni
bus gratum imperlientes assensum, liberlales et impedimenlo remoto pro velle suo disponendi fa-
immunitates ecclesisevestroeet ejusdem hominibus cullatem. Cum aulem omni juri divinocontraria in-
a chaiissiino in Chrislo filio P. Bohemorum rege oleverat consuetudo quod decedente episcopo bona
iliustri concessas, cancellariam quoque regiam et illjus in usus principum vindicabantur, visum
aiios redditus pvaepositurseOlomucensis Ecclesise fttit nostrse pietati istam aboleie abusionem,
assignatos ab ipso, sicut juste et pacifice posside- I ) hoc decernendo quod ullima fala decedentis epi-
tis, et in ejusdem regis privilegio plenius contine- scopi ecclesiae non cedant ad detiimenlum, cum
tur, vobis et per vos ecclesise vestvae auctovitale ejus patroni beatus Pelrus apostolus et Paulus, et
apostolica confirmamus et pisesentis scvipti pa- felix mavtyr Wenceslaus apttd Deum vivanl in
tvociuiocommunimus. Ad majorem autem eviden- seternum. Decedenteergo episcopo omnia episcopa-
liam privilegium ipsum de verbo ad verbura huic tus et ecclesiaebona sub manu decani, et praepo-
nostrae paginse duximus inserendum. siti ecclesiaeillius integra ejus successori reserven-
« C. f In nomine sanclaeet individuae Trinila- tur, nec aliquis ea audeat occupare, et minuere,
t3S,Ego Premysl, Dei gratia rex BoJiemorum ter- velinusus principum vindicare. Conligit etiam
tius, vcnerabili cpiscopo OlomucensiRuberto suis- quod ab antiquis temporibus ecclesia illa proeposito
que successoribus et Oiomucensi Ecclesiseiu per- carebat, inde visum fuit Patri nosiro Rubeito in ea
petunra. prseposilura ordinare qtii fratribus illius ecclesiou
« Cum regiaedignitati cedat ad gJoriam quoties debito niodo provideret et eortim necessitati res-
sanclam veneratur et sublimat Ecclesiam, noslrje ponderel. Sed cuin deceal regiam niantim ubique
placuit serenilali ejus providere necessitati, ila ut pluere beneficia, pramosilurse illi canceilariara
nostrae beniguitatis experiatur beneficia cl nobis nostram cum villa qusevocatur Vherchi ad quira
iS§ AD INNOCENTIIIII REGESTA 156
decimus denarlus cura decima aratrorum nostro- A lectis filiis... fratribus Hospitalis S. Joannis Jero-
rum spectat et omnlum Terura ad ulilitatem no- solymilani, salutem et aposlolicam benedictionera.
strara pertinenlium contulimus, interdicentes ut Justis petentiura desideriis dignum est facilem
nullus hsecaudeat iramutare. Libertatem etiam in proebere cousensum, et vola quoea rationis tramite
episcoporum eleclione, quam quidam principesim- non discordant, effectu proseqttente complere.
pedire solebant, canonicis ipsius ecclesisesecunduni Eapropter, dilecti in Domino filii, vcstris justis et
jura canonum libere et absolute concedimus, et ne devotis postulationibus gratum irapertientes assen-
inposterum initiitiv prohibemus. sum, libertates et immunilates hospilali veslro ct
* Ut autem haec omnia rala et inconcussaperma- hominibus ejusdem a charissimo in Christo filio
neant, hanc nostrae serenilatis paginam nostro si- Wladislao illuslri marchione Moraviaein terra ip-
gillo fecimus roboiari, el a venevabili Patre nostro sius concessas, sicut in ejusdem marchionis pvivi-
Ruberlo in die Pasclisepublice excommunicari. Si lcgio plenius conlinelur, necnon novasvestvas pos-
quisautem conlra hanc noslram venerit eonstitu- sessiones vobis a coniite Adalberto in Cunici col-
tionem, rerttm suarum gravi multetur dispendio et Jalas, cum capellain Grussowane, hospitali aucto-
Deum cum sanciis suis sibi adversura in extremo ritate apostolica conlirniamus, et prsesentis scripti
sentiat judicio. Hujus rei sunt testes : Walte- " patrocinio communimus.
rius decanus Olomucensis et archidiaconus Znce~ Nulli ergo omnino hominum liceat hanc paginam
mensis, Radosslaus arcbidiaconus Olomucen- noslrse confirmalionis infringere, vel ei ausu teme-
sis, Bosko archidiaconusPierovvensis, Esau archi- rario contraire. Si quis autem hoc attenlare prae-
diaconus Brecizlavensis.i Ilermannusabbas Gra- sumpserit, indignationem omnipolentis Dei et bea-
discensis, Arnust camerarius, Willalmus Ussich, toriira Pelri et Pauli se noverit incursurum.
Zlauko, Bogusslaus Odoleni, Boguia et Heimicus Datura .Romae, apucl S. Petrum, vm Kalend.
fraterejus judex Olomucensis, Medlo castellanus Maii, pontificatus nostri anno nono,
Olomucensis, Sudomirus, Petrus Ross, Predbor cvin.
Hebky, Sdisslaus Grutovvich,Sadiwoy, Donatas, Sa- Ad Hermannum abbuletnet fratres ecclesiwBealw
lizlaus cum filio Siawata, Joannes cum fratrePre- Mariw in Sayna ordinis Prmmonslratensis. —
ren, Odolen,Rohhche, Radosslaus, Hibirlavv, Svva- Eorum privilegia confirmal.
rovich cumfratre Sdizlao, Semizlauscum filiis, Koh-
Pomnen (Anno 1206. Laterani, Maii 4.)
honus, Budisslaus, Jarognewich, Bludo,
Doben cum fratre ejus Nedamiro, Jacobus, Lulek, „ [HONTHEIM, Hist. Trevir. diplom., I, 644.]
Zbrazlaw, Weliz, Yelen, Buz, Bicen, Ralhmlr, INNOCENTIUS opiscopus, servus servorum Dei, di-
Picdbor, Cenakowich, Yoysslaw, Sezenca, Luder, leclis (iliisHERMANNO abbati et fratribas ecclesiseBea-
Neplah, Skyrben, Sudek, Sobehyrd de Clobuch, tseMarioein Sayna, tam prajsentibus quam futuris.
Yoyteh, cum fratre Doncamiro, Smil, cum fralre Regularem vitam professis, religiosam vilain cli-
Andrea, Gvon, Ondreick, Boruth lilius Wok, llebor genlibus, apostolicum conveuit adesse prsesidium,
filius Bun, Slanimir, filius Wlassin, canonici^Olu- ne forte cujuslibet temeritatis incursus, aut eos a
mucenses : Wralek, Vlessin, Shignew, Andreas, proposito revocet, aut robur, quod absit! sacrse
Chuzeray, Bogusslaus, Petius, Jacobus Ziffridus, religionis infringat.
Stephanus. Eapropter, dilecti in Domino filii, vestris jusiis
« Acta sunt hsecin Olmusc, anno ab Incarnat. postulationibus clementer annuimus , et prsefatam
Dominil207, dalumperiuanusRappotonisjiotarii.» ecclesiam SanctaeMarisein Sayna, in qua divino
Nulli ergo omnino hominum liceat hanc pagi- estis obsequio mancipatl, sub beati Pelri et nostra
nam nostrse confirmationisinfringere, vel ei ausu protectione suscipimus, etprsesentis sciipti privi-
lemerario contraire. Si quis aulem hoc attentare legio communimus; inpiimis siquidem staluen-
proesumpserit, indignatioiiemomnipoteiilis Dei, et j) tes, ut ordo canonicus, qui secundum Deum, et
bealorum Petri et Pauli apostolorum ejus se noverit beati Augustini regulam, alque institulionem Prae-
incursurum. monstralensium fi'atrum in eodem loco conslitutus
Datum Romse,apud Sanctum Pelrum, vi Idus Ja- es»e dignoscitur, perpetuis ibidem lemporibus in-
nuarii, ponlificatus noslri anno nono. violabiliter observetur. Prseterea quascunque pos-
sessiones, qusecunque bona eadem ecclesia inproe-
CVIL sentiarum juste et cauonice possidet, aut in futu-
Ad fratres S. Joannis Hierosolymitani.—Immuniia- rura concessione pontificum, largitione regum vel
. testis a Wladislao marchione in Moravia conces-
sas, una cum possessionibusin Kaunice et capella principttm, oblatione iidelium , seu aliis justis mo-
in Hrusowan confirmat. dis, proestanteDomino, poterit adipisci, firma vobis
(Anno 1206. Romae,ap. S. Petrum, April. 24 ) vestrisque successoribu".,et illibata pernianeant. In
[BOCZEK, Cod. diplom."Moravim;01omuciil856, 4°; quibus hoec propriis duximus exprimenda voca-
t. H, p. 56. ex fascieulo copiatarum diplomatum bulis :
in archivo Melitensium Praga?.] Locum ipsum in quo praefata ecclesia sita esl,
INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, di- cum oranibus pcrtinentiis suis; capellam in caslro
m SUPPLEMENTUM.— AN. 1206. 158
Seynse, cum quibusdam vineis in valle , el decimas A omnibus ecclesiasticis soecularibusquepersonis om-
iu Mettriche, et in Mensveiden, cum omnibus alii;S nino fieri prohibemus. Sepulturam quoque ipsius
pertinentiis suis, ct decimas novalium in Grisnake;, loci liberam esse decernimus , ut eorum devotioni,
et Strumberg, quas bonae memoriaeHenricus et et extremsevoluntati, qui se illic sepeliri delibera-
Everhardus comiles de Seyne, de consensu dioece- verint, nisi forte excommunicati, vel interdicti sint,
sani episcopi, ecclesisevestraepietatis intuitu con- nullus obsistat, salva famen jusiitia illarum eccle-
tulerunt: silvam, quaedicitur Btirgholiz, el allodiua:1 siarum, a quibus mortuorum corpora assumuntur.
in Witersberg; allodium in JSngershe; allodium irl Decimas prseterea et possessiones ad jus ecclesia-
Heimbach; allodium in parochia de Valendere:; rum vestrarum speclantes, qusea Jaicis detinentur,
alloJium in Thuere; allodium in Ormuntke, et al- redimendi, et Iegitime liberandi de manibus eoruni,
lodium in Hemmiiigishoven.Sane novaliutn veslro- et ad ecclesias, ad quas pertinent, revocandi, libera
ruiri, quaepropriis manibus, aut sumptibus colitis,, sit vobis de nostra auctorilate facultas. In parochia-
sive de vestrorum animaliura nutrimenlis, nullus at libus autem ecclesiis, quas habetis, liceat vobis sa-
vobis decimas exigere, vel extorquere praesumat. cerdotes eligere, et dicecesanocpiscopopraescntare,
Liceat quoque vobis cleiicos el laicos , liberos ett quibus si idonei fuerint. episcopus curam anima-
absolutos e sseculo fugienles, ad conversionemac-• B rura committat, ut ei de spiritualibus, vobis autem
cipere, et eos absque contradictione aliqua retinere. de lemporalibus debeant respondere. Obeunte vero
Prohibemus insuper, ut nulli fratrum vestrorumi te, nuncejusdem loci abbale, vel tuorum quolibet
post factam in ecclesiaveslra professionem fas sit> suceessorum, nullus ibi qualibet subreplionis aslu-
sine abbatis sui licentia de eodem loco discedere,, lia, seu violenlia pvaeponatur, nisi quem fratres
diseedentem vero absque communium Jitterarumi coramuni consensu, vel fratrura pars majovis, vel
vestrarum cautione nullus audeat relinere. Quod si; sanioiis consilii secundum Deum et beati Auguslini
quis relinere forte praesumpserit, lieitum vobis sil, Regulam , pvovideriut eligendum. Paci quoque et
in ipsos fratres vel conversos regularem sentenliam tranquillitati veslrse paterna in posterura sollicitu-
promulgare. Illud districtius inhibentes,ne terras, dine providere volentes, auclorilale aposlolica pro-
seu quodlibetbeneficium ecclesiaevestrse collatura hibemus, ut infra clausuras locorum, seu grangia-
Iiceat alicui personaliter dare, sive alio modo alie- rum vestrarum nullus rapinam seu furlum facere,
nare, absque consensu totius capituli, vel majoris, ignem apponere, hominem temere capere, vel in-
vel sanioris paiiis ipsius. SI quse vero donationes terficere, sanguinem fundere, seu violentiam audeat
vel alienationes aliter, quam dictum"est, facla?fue- „ exercere. Praetereaomnes libertales el immunitates
rint, eas irritas esse censemus. Ad haeceliam inhi- a prsedecessoribus nostris Romanis ponlificibus
bemus, ne cui episcopo vel alii plus a vobis pro ordiui voslro concessas,nec non libertales, et ea.em-
vcstris decimis pelere, et recipere liceat, quam fue- ptiones sseculariumexactionum a regibus et princi-
rit a praedecessoribuseorum usque ad haeclempora pibus et aliis fidelibus rationabiliter vobis indullas,
requisitum. Cum aulem generale interdictum terrae juctorilate apostolica confirmamus, et preescnlis
fuerit, liceat vobis clausis januis , exclusis excom- scripti privilegio communimus.
municalis et interdictis, non pulsatis campanis, Decernimusergo, ut niilliomnino hominumfassit
suppressa voce , divina officia celebrare. Cbrisma prsefatam ecclesiam temere perturbare, aut ejus
vero, oleuin sanctum, consecraliones altariuin, seu possessiones auferre, vel ablatas retincre, minuere,
basilicarum, ordinationes clericorum, qui ad sa- seu quibuslibet vexalionibus fatigare, sed omnia
cros ordines fuerint promovendi, a dioeoesanosu- integra conserventur, eorum , pro quorum guber-
scipietis episcopo, si quidem calholicus fuerit, et nalione, et susientalione coiicessa sunt, usibus
gratiam et coramunionemsacrosancaeRomanse se- omnimodis profutura ; salva sedis apostolicaeau-
dis habuerit, et ea vobis voluerit sine pravitale ctoritate, et dioecesani episcopi canonica justilia.
aliqua exliibere, alioquin liceat vobis, quemcunque D Si qua igitur in futurum ecclesiaslica, ssecularisve
maluerilis, calholieum adire antistitem, graliam ct persona hanc nostraecoiistitutionis paginam sciens,
coramuiiionem apostolicaesedis habentem , qui no- contra eam temere venire tentaverit, secundo, ter-
stra frelus auctoritate vobis, quod postulatur, ira- tiove commomta, nisi reatum suum congrua satis -
pendat. Quod si sedes dioecesani episcopi forte va- factione correxerit, potestatis honorisque sui careat
caverit, iuterim omnia ecclesiastica sacramenta a dignitate, reamque se divino judicio existere |de
vicinis episcopis accipere, libere ef absque contra- perpetrata iniquitale cognoscat, et a sacralissitno
dictione possitis ; sic lamen, ut ex boc in posteruin corpore, ct sanguine Dei, et Domini Redemploris
cpiscopis propriis nullum praejudiciumgeneretur. nostri Jesu Christi aliena fiat, atque iii extremo
Prohibemus etiam, ul infra fines parochise vestrse examine districtce subjaceat ultioni. Ctinclis aulem
nullus sine assensu dioecesaniepiscopi, et vestro eidem loco sua jura servantibus , sit pax Domini
capellam,seu oralorium de novoconslruere audeat; noslri Jesu Christi, quatenus et hic fructum boiise
salvis privilegiis Romanorum pontificum. Ad liaec actionis percipiant, et apud dislrictum judieem
novas-, et iiidebilas exactiones ab archiepiscopis , prsemia selernaepacis inveniant. Amen.
episeopis, archidiaconibus seu decanis, aliisque Ego Innocentius catholicoeEcclesiaeepiscopus.
Ijo AD INNOCENTII11!REGESTA 160
Ego Cuith.. tit. S. Laurenlii in Lucina, ^presb. A j clesisevcstrse in futurum cavere volentes prasentes,
CM'd. litteras in tuitionis vestrsc subsidium vobisduximus
Ego Goffvcd., tit. Sanctse Praxedis, presbyler xjoncedendas.
CiUil. Datum Romae,apud Sanctum Petrum, v ldus
Ego Cericius Sanctorum Joannis et Pauli presb., Maii, pontiflcatus nostri anno nono.
card. tit. Pamachii. CX.
Ego Benedicltis. lit. S. Susannoepresb. card. Monaslcrii S. Petri Carnolensis libertates immuni-
Ego Leo , Sanctae Ciucis in Jerusalem presb. tatesque confirmat, el jus etigendi abbatis solis
card.' ejusdem monasterii fralribus , vel cerle saniori
illorum parli concedit.
Ego Rogeriiis, lit. S. Anaslasisepresb. card. (Anno 1206. Maii 27.)
Ego Petrus, Saiicl* Pudentianoe, lit. Pastoris, [GUERARD, Catlulaire deVabbayede Sainl-Pierre de
presb. card. Charlres, Paris 1840, in-4°, t. II, p. 072. ]
-
Ego Petrus, Portuensis et Rufinseepiscopus. CXT.
Ego Joanncs, Albancnsis episcopus. Abbatiet monachis S. Pelri Carnotensis licentiam
Ego Joannes, Sabinensis episcopus. indutget ea in eorum jus revocandi qum ab ipso-
gJ nifli dominioiliicite abatienala esse constiterit.
Ego Nieolaus, Tusculanus cpiscopus.
Ego Guido, Pioenestinus episcopus. (Annol206. Maii^7.)
Ego Ilugo, Ilostiensis ct Welletrensis episcopus. [Ibid.] .
CXII.
Ego Grcgorius, Sancti Georgii ad Yelum aureuiu
tiaconus cardinalis. Ad archipresbylernm et Guidonemde Bagnolo cano^
nicum Bononiensem.— Petilionem abbaiis Nonan-
Ego Gtiido, Sancti Nicolai in Carcere Tulliano tulani depriinariolapidead construclionemoratorii
(Jiac. cavd. a ponlificemillendo, illis commillilexaminandam.
Ego Joannes, Sanclae Marisein Via Lata diac. (Anno 1206, Ferentini, Julii 16.)
card. [TIRABOSCHI , Sloria di Nonant., II, 559. Autogra-
Ego Guala, Sanclse Mariaein Porticu diac. card. plium in archivio NonantulaBO.]
Ego Pelrus, SS. Sergii et Bacchi diac. card. INKOCENTIUS episcopus, seryus servoruin Dei, dile-
Ego Joannes, SS. Cosmseet Damiaiii diac. card. clis flliis archipresbytero et GUIDOXI DX;BAGNOLO
Ego Pelagius, SaiictoeLuciaead Septa solis diac. (94) oanoiiico Bononiensi, salutem et apostolicam
card. benediclionem.
Datum Laferani, per manum Joannis SancloeMa- . DilectusGliusabbas de Nonantula nobishumiiiter
rioein Cosmidin diaconi cardinalis, sanctoeRomanoe*- supplicavit, ut in quodarn Joco qui ad monafterium
Ecclosioecancellarii, IV Nonas Maii, imiictione iv, suum pleno jure noscitur pertinere, ad oralorium
Incarnationis Dominiooe anno 1206, ponfificafeus construendum primavitim sibj lapidem mittere di-
vero domini Iiinocenlii papaeIII, anuo ix. gnaremur. Quia vevo nohis plene non constat, quod
hoc fleri possit sine juris prsejudicioalieni, disete-
CIX. tioui vestrse pev apostolica scripta nmndomus qua-
Ad archiepiscopumet capiiulnm Narbo ncnse. De tenus
consecraliotteFulconis episcopiTolosuni. inquisita super hoc diligemius veiifate, si
locum illuni evemplum esse constiteril, piiraaiiuni
(Annol208. Roraseap. S. Petrum, Maii 11.)
Mhcell. ed. Luc, III 21.] s?di lajiidem ad oratoritim construendutu noslra
[BALUZ.,
INKOCE^TIUS freti aucloritale, appellatione poslposita, conce-
episcoptis,servus sei vorum Dei, vone-
rabili fratri archiepiscopo et dilectis liliis capiltilo datis.
Narbonensi, saiulcm et aposlolicam bencdictio- DalumFercnlini, xv KaIend.]Augusti,pontificatus
jiom. nostri anuo nono.
Cum eonstel Tolosanam Ecclesiam ad jurisdi- CXIII.
ctionera Narbonensis Ecclesias jure nietropolilico j. ] AdUt cphcopum (95) el archidiaconumAtrebalenses.—-
de injuriis, a dominode Ardes ubbati et con-
pertinere licetdilecti filii abbas Cisterciensis elnia- ventui S. Beriini illalis, cognoscant.
gislev Peirus de Castronovo ac fratev Radulfus, (Anno 1207. Romoe,ap. S. Petium, Jan. 25.)
aposlolicae sedis legati, eleclione<nde Tolosano epi- [Ex archivio monasieiii Saneti
Bertini, fasciculo
scopo canonice faclam adniisciiiH, et euni a vene- Papalia sig. liinocenlius III, n" 26. BraiQ.ibid.,
rahili fratre noslro Arelalensi archiepiscopo fece- p. 1155.]
lint coiisecrari, noluinus lamen oinnino quod pro- ISNOCENTIUS episcopus, servus servorura Dei, ve-
yter hoc possil in poslerum Navbonensi Ecclesi* nerabili fratri episcopo, et dilecto uiio..... ar-
praejudiciumgenerari quin Ecclesia Tolosana eidem cbidiacono Atrebalensibus, salulem et apostolicam
JScclesiseNarbonensi lanquam melropoli suoe debi- benedictionem.
f.um honorem impendat et revercntiani exhibeat Ad aures nostras, dileclis filiis, abbate (96) ot
consuetani. Nos igilur super hoc iiideranitati ec- conventu.Sancti Berlini, conquerentibus, est dela-
(94) None inverosimile, che qucsto canonicoGuido e parlatft in Letteratura llaiiana (t. V, p. 214).
(ia Baanolo fosse reggiano, e uno degli antenaii di (95) Vide ad Epistolara, libri oclavi XLV,not.
quel Guido da BagnoJoamico del Pelrarca di cui si (^BJ^VideadEpislolamappendicishujusxviH, rioU
161 SUPPLEMENTUM.— AN 1207. 162
litm, quod nobilis vir... comes Boloniensis (97), jA rum Petri et Pauli, apostolorum ejus, se noverit
Morinensis diceceseos, quamdam terram quam no- incursuruni.
bilis vir... dominus de Arde, ejnsdem diceceseos, Dattira Romse, apud Sanclum Petrum, vn Kal.
nominc foudi possedit, pro ecclesia S. Bertini, oc- Februarii, ponlificatiis noslri auvionono.
casione guerroe quani habel cum ipso, in ipsius CXV.
monastorii prsejudiciumet gravamcii, delinel occu- Ad capilulum Arusiense. — Confirmatiox prwbenda-
mm terlim partis dicimarum Giaf et juris in spiri-
patam. Propter quod idem dominus de Arde, ter- lualibus et aliis.
ram ipsam a monastcrio repelendo, eis multipliciier
et molestus exislit. discrclioni (Anno 1207, Laterani, Mart. 24.)
injuviosus Quocirca,
[LANGEBECK, bcript. n.r. Dan., VI, 588.]
vestrajper apostolica sciipta mandamus, quatcnus, IN-SOCENTIUS
et audilis hinc inde cpiscop'us, servus servorum Dei, di-
paiiibus convocaiis, propo- leclis fiiiis, Arusiensi
eapitulo, salulem el apostoli-
sitis, quod juslum fuerit appellatione poslposita cam benediclionem.
slatuatis, facientes quod decreveritis per censuram Justis petentium desideriis dignum esl nos faci-
^eeelesiastieam firmiter observari. Testes autem lem prsebere consensum, et vota, quse a ralionis
qui fuerint nominati, si se gralia, odio, \el timore tramite non discordant, effeclu prosequente com-
subtraxerint, per aistriciionem earadcm, appella- '
Y>
Cum igitur bonsememovisePetrus, episcopus
iione cessanle, cogalis veritati teslimojiium perhi- plere.
m ecclesia \estra, quse a praedccessoribus
feere, nullis obstanlibus litleris, veritati et justitise vester,
suis fuerat quasi neglecta, de bonis suis patrimo-
prsejiidicanlibtis, a sede apostolica impelratis. nialibtis instittterit x prsebendas, et dilectus filius
Daliini Romrc, apud Sanetum Petium, x Kalend.
S. electus vesler succcssor ipsius ecclesisevestroe
Febr., pontificalus nostri annonono.
omnes fundos, quos infra ambituin civifalis Aru-
CXIY. siensis ad conimunem usuni vestium, et ad qua-
Ad abbalein (98) el convenium Compendiensem.— rumdam prasdiclarum
Co-npositionem,super parochia S. Germani Com- de mansionibus de pvsebendarum augnientum
pendiensis,el aliis, inler ipsos el episcopumac ca- Thorp, de Waslof, de Oslorp,
pituliim Suessionense auclorilale episcopi Pari- de Cattorp et Fiarstorp, de Thorstenlorp et Ech,
siensis faclam, confirmal (99). tertiam partem conttilerit decimarum, concessis
(Anno 1207. Romae,ap. S. Petrum, Jan. 26). • efiam \obis Giaf et omni jure exactionis tam in
[E\ archivio raonaslerii S. Cornelii Compendien- spiritualibus quam in aliis de universis vestiis
sis, oapsn, Jurisdictio spirimalis, fasciculo vi, tam villicis quam colonis vobis et per vos ccclesioe
n° 5. BRIIQ.,ibid.]
G sicut ca omnia juste et pacifice possidetis,
Cum aposlolica sedes ab ipso pacis et unitatis veslroe,
auctoritate apostolica confirmamus et prsescntis
auclore privilegium receperit principatus, nos, qui
eidem lieet immeriti praesidemus, ex injuncto nobis scripti patrocinio communimus. Nulli ergo omnir.o
hominum liceat hanc paginam nostrse confirmatio-
offieioservitutis astringimur, ea quse sunt concor- nis
vel ei ausu lemerario contraire.
dia terminafa ne in iteralae qusestionis scrupulum Si infringere;,
quis autem hoc atlentare praesumpserit, indi-
reducanlur, in suo robore confoverc. Eapropler, et beatorum Petri el
dilecti in Domino filii, vestris juslis postuiationibus gnationem omnipotentis Dei,
Pauli, apostolorum ejus, se noverit incursurum.
gratum tribuentes assensum, compositionem super Dalum Laterani ix Kal. Aprilis, ponlificatus no-
divisione parochiae Sancti Germani Corapendien- stri anno decimo.
sis, et quibusdam capiiulis constitutis ratione com-
positionis ipsius, inter vos ex parte una, etvene-, CXYI.
rabilem fratrem nostrum, N. episcopum (100), et Ad decanumet majorem archidiaconum Parisiensem,
el O. scholaslicum.—Concessioallarium de Drien-
dileetos filios capilulum Suessionense ex parte court, et de Villari in Silva. et de Lupivivia.
altera, auetoritate venerabiUs fratris noslri 0. (1) "
(Ar.no 1207, Laterani, Mart. 26).
Parisiensis episcopi, et dilccti filii H. abbatis San-"" [YARIN, Archivesde Reims, II, 461, Cartul. deSaint-
cti Dionysii (2), judicum delegatorum a noliis, Remy, C, fol. 4, v°, n. XX].
ralionabiliter inilam, sicut sine pravitate provide INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei . . .
facta esl, et ab ulraque parte recepta , et liactenus decano, et majori archidiacono Parisiensi, etO.
observala, auctoritate apostolica conflrmamus, et schoiaslico majoris ccclesise Coloniensis Parisius
prsesenlis scripti patrocinio communimus. Nulli commoranti,salulem et apostolicambenedictionem.
ergo oinnino homhnim liceal hanc paginam nostr.e Dilectis filiis D. Remensi canonico, et N. mona-
conflrmationis infringeve, vei ei ausu lemeravio sleiii S. Remigii procuratore, in nostra pisesenlia
contiaire. Si quis autem hoc attcntare proesum- constitulis, dilectuni lilium nostrum J. Sanctorum
pserit, hidignaiionem omnipoteiitis Dei, et beato- CosmseetDamiani diaconum cardinalem, eis dedi-
(97) Vide Gest. Innoc. § LXXXIV, not. tres. Dat. Lalerani, vm Kal. Aprilis. Vide etiam
(98) Vide ad epistolam, libri septimi cxc, not. ifiirf.Epistolam nv, EPISCOPO ATUEBATENSI, de eodem
(99) De Argnmento hujus Epistolie, confereiida negoiio. Dat. ut supra.
estEpisloIa libri primi LIH, Eriscoro SUESSIOXEXSI, (100) Vide ad Episloiam libri tertii xi, nsl.
ut Gapellamsibi a Prmposito Compeiidiensicolialam (1) Yide ad Epistolam liori tertii xi, not,
dedicaie valeai, cl de divisione unius Parochix in (2) Vidc ad Epistolam libri octavi ccvm, nct.
$C>5 AD INNOCENTHIII REGESTA ICS
mtts audilorem in cujus proesentiacanonicus pro- A CXYII.
bonoe raemorheG. Ile- Ad Liidoviatm (5), abbatem mqnasterii S. Vilonh
posuil memovatus ; quod Virdunensis, ejusque fratres,-— Recipil eos suL
mensis archiepiscopus ad petitionem clecaniet capi- prolcclione B. Pelri, et enumeranlur bona al,
tuli Remensis Ecclesise,auclorilate indiilgenliseab ipsos spectanlia.
apostolica sibi sede indullae, ut scilicet altarin, de- (Aiuio 1207. Yiterbii, Jun. 22.)
cimas, redditus et alia quse bonse memoiia; W. [Btill.tEthanc cdimus ad lidem apographi quod ex
monastcviis et pcr- origuiali, in archivio monasterii S. Yitoni Yirdti-
procdccessoripsius quibusdam nensis , fidelilcr transoriptiim in Chartophylacio
sonis minus licite dtixevatconcedenda ad maiitim nostro reponi curavil D. MicliaelColloz, abbatiae
ct polestatem suam canonice revocaret, aJtarla de S. Agerici Yiidunensissubprior. Ad calcein apo-
de e t de Villavi in Siha, ad graplii notulam hanc alfixit D. Colloz. < L'origi-
Lovois, Dviencuvte, iial esl ecrit stir un parcbemin, qui a un pied
Remensem ecclesiam dejuve speclantia, qusediclus huif pouces de largeur, sur un pied dix pouces
W\ pvoedecessoripsius, prstlev Reraensium canoni- et demi de hauteur. Le sceau esl pevdu : il ne
covum assensum, ecclesiaeS. Remigiipro sua vo- reste que des lils de soie, mi-paiiie rouge ct
jaune, apres lesquels il pendait. » Verumin noiis
lunlate contulcrat, de prudenlum virorum consiiio clironici»difficuitas inest, quam declarabimus.
revocavit, qusecttra idem G. arcbiepiscopus, dicto „ BR£Q.ibid., p. 1156.]
canonico ejusdem fidelilate ac devotione pensalis Monel nos apostolicje sedis, cui licet immerili
postmodum concessissel, supradicti monaslcrii rao- prsesidemus, auclorilas pro Ecclesiarura slatu sal-
nachi ad noslram audienliam appellantes fructus agere; ct, ne malignilate quorumlibet perturben-
ad altaria pra»,dictaspectanles contra justiliam oo,- lus%apostolico debent palrocinio communiri. Qua-
cuparunt, unde canontcus supradicius donaiioncm pvopter, dilecti in Doinino filii, veslris juslis po-
de ipsis altaribus sibi factani, auctorilate apssto- stulalioiiibus clementer annuimus, et prsefattim
lica confirmari, el fruclus medio tempore perceplos monasterium, in quo divino niancipati cstis obse-
ev eis sibi reslitui postttlavit. Procuralor vero mo- quio, ad exemplar felicis recordationis Alexandvi
nasicrii ex adverso respondit: Qtiod cum meraora- papoe,pvasdeeessovisnostti, sttb beali Petvi et no-
tus W. quondam Remensis archiepiscopus eidera slra pvoleclione suscipimus, et praesenlis scripli
monaslerio canoiiice contuleiil altaria supradicta, pvivilegio coramunimus. Inprimis si quidcm sta-
et ipsa donatio posteafueiitauclorifate sedis apo- luentes, ut ordo monasticus, qui secundum Deutn,
stolicoeconfirmata, cadem altaria fereusqtte ad lioec el beati Benedicli Regulara, in monaslerio veslvo
lempora raonasterium ipstim siue alicujus conlra- inslitutus esse dignoscilur, perpetuis ibidem tem-
dictione possedit, propler quod procurator ipse C poribus inviolabililer observetur. Praeterea, quas-
sollicite posluJabat, ut monasterium ab impeiitione cunque possessinnes, qusecunquebona Idem mona-
canonici supradicti absolveredignaremus. Nos igi- sterium inprsesenliarumjuste et canonice possidet,
lurfcausam islam?] veslro duximus examini com- aulin futurum, concessione pontificum, largitione
miltendam, per apostolica scripta mandantes qua- regum, vtl principura, oblatione fideJiumseu aliis
lcnus tam super praemissis altaribus quara supcr juslis modis, praestante Deo, polerit adipisci, finna
aliis altaribus et rebtis aliis, de qtiibus interD. ac vohis vestrisque successoribus, el illibala perma-
nionasterium quseslioagitari dignoscitur, inquira- neant. lu quibus hsec propriis duximus exprinienda
tis plenius \erilatem, el quod canonicum fuerit, vocabulis :
appellatione apostolica postposita,statuaiis; facien- Locum ipsum in quo prasfalummonasterium si-
tes quod decre\erilis, percensurara ecclesiaslicai)] tum est, cum omnibus peitinenliis suis; quidqnid
firmiter observari. Testes autem qui nominati fue- juris habetis apud Novum Villare, apud Mancerias,
runt, si se gratia, odio vel limore subtraxerint, pei apud Muceriolas, apud villam ubi sal fit; capellam
eamdem districtionem, appellationecessante, co- apud ipsum Novuni Villare, ctim appendiciis suis,
galis verilati lestiniouium perhibere, nullis liiteris ex dono Wilrici el Theoderki ; allodiumde Igneis;
obstantibus, praeter assensum partiuni a sede apo- quidquid juris habetis, apud Gaudini Yillam; ec-
stolica impetiatis. Quod si non oranes his exse- clesiam de Walemeis, et de Mainis, cum pertinen-
qucndis potuerilisinleresse, duo veslrura ea nihilo- tiis suis; ecclesiam de Bailvet, ecclesiam de Bul-
ininus exsequantur. leinvilla, ecclesiam Montis S. Marfini, cum perti-
DatuinLalerani, vn Kalend. Aprilis, pontiflcatu! nentiis earum ; decimam de Moinavilla,in ea inte-
vero noslri auno decimo. gritale in qua bonaememoria;Arnulfus (5*), Virdu-
(o) Ludovicus I, Alberti de Hirgis Yirdtinensii col. 1298.
cpiscopi, germanus, vir gratia el moribus proedi (5*)Ariuilfus (<leCliiny),BliusAlberti eomitis, et
tus, Siepbanosubrogalus fuil anno 1197. Monaste Agnelis soroiis Rainaldi Bani coniitis, ex Virdu-
rium reperit aerealieno ila gravatum, ut maxinn nensis Eeelosise thesauravio, uno cleri consensu,
in
pars proventiiiim solulionemcederet usurarura populique plausu proclamatus est Episcopus anno
Cum oetatejuvenis illius curam suscepisset, pau 1172.Hic in traclandis negotiis erat exercilatissi-
peiiaiera in se suslinuit, vitatisque superfluis sum mus, omni doctrinse geneie, et eloquentia admo-
ptibus, ad bonum statum, divino cooperanle adju- dum praedilus, ita eliam optimis movibus pvuden-
lorio, reduxit. Senio confeelus, adminislratiom tiaque et ingenin praedicandus.Obiitanno 1181, 14
ab
cessit vin Id. Marlii, anno 1257, el insequenli anno „ Augusli, noiidum consecratus. Ibid., col. 1206.
xvi Kal. Julii acauievit. Nov. Gall. Christ., t. XIII
IGS SUPPLEMENTUM.— AN. 1207. IGG
nensis cpiscopus,rationaoiliter noscitur contuiisse;; A ceat proefatummonasierium tcmere perlurbare, aut
allodiumante vicum Sancti Amanlii, infra bannum ejus possessiones aufcrre, vel ablatas retinere, mi-
vestrum situm,ex dono Goberti, Raineri de Aspero- nuero, seu quibusiibet vexalionibus faligare; sed
monle, et Walteri, et Warneri, et haeredum suo- orania integra conservenlur, eorum pro quorum gu-
rtim ; carra:am feni in Rambaldi prato, de dono, bernatione ac sustentatione concessa sunt, usibus
eorumdera virorum Walleri etWarneri; ceilam omnimodis profutura, salva sedis apostolicoeauc-
montis Sancti Martini, cum omnibus appendiciis; loritate, et dioecesani episcopicanonicajustitia. Si
suis,-et allodium de Braz, de dono Lamberli de Si- qtia igitur in fulurum ecclosiastica ssccularisve
piencort. Nihilominusetiam monasterium de Luce- persona, banc noslroeconslittitionis paginam scicns,
lebur^, sicut ipsuni de concessione bonaememoriae cojilra eam temere venire lenfaverit, sccundo fer-
Arnoldi (4), Trevirensis archiepiscopi, ralionabili- tiove commonita, nisi rcatum suum digna satisfac-
ter possidetis.^etin authentieoscriptoipsius archi- tione correxerit, polestalis honorisque sui tlignitate
episcopiconlinetur, vobis etinonasterio vestro auc- careat, reamqiie se divino judicio exisfere de per-
toritate apostoUca confirmamus (5). Sane, nova- petrata iniquitale cognoscat, et a sacratissimo cor-
lium veslrorum qusepropriis manibus vel sumpti- poreetsanguineDei, elDomini Redemploris nostri
bus colitis, sive de vestrorum animalium nulrimen- " Jesu, aliena fiat, atque in extremo examine distri-
tis, nullus a vobis decimas exigere, vel extorquere ctoeullioni subjaceat. Cunctis autem eidem locosua
prsesumat. Cum autem generale interdictum lerrse jura servanlibus, sit pax Domini Jesu Christi, qua-
fuerit, liceat vobis, clausis januis, exclusis excom- tenus et hic fruclum bonae actionis percipiant, et
municalis et interdictis, suppressa voce, non pulsa- apud dislrictum judicem proemiaoeternoepacis inve-
lis campanis, divina officia celebrare. Liceat quo- niant.
que vobis clericos, vel laicos e sseculofugienles li- Ego Joannes (6), Albanensisepiscopus.
beros et absolulos, ad conversionem reeipere, et Ego Joannes (7), Sabinensis episcopus.
eos sine contradiclione aliqua retinere. Obeunte Ego Nicolaus ^8), Tusculanus episcopus.
vero le, nunc ejusdem loci abbate, vel tuorum quo- Ego Guido (9), Prsenestinus episeopus.
libet successorum, nullus ibi qualibet subreptionis Ego Joannes (10), lituli Sancti Stephani in CaeUo
aslutia, sett violenlia, prscponatur, nisi quem fra- monte presbviei"cardinalis.
tres communi consensu, vel fratrum pars sanioris Ego Cenlhius (11), lituli Sancli Laurentii in Lu-
consilii, secundum Dei liraorem, et S. Benedicti cina presbyter cardinalis.,
Regulam providerent eligendum. Sftpullurameliam C Ego Gregorius (12), Sancli Vitalis, tituli Veslmae,
ipsius Ioci Iiberam esse decernimus, ut eorum de- presbyter cardinalis.
votioni, et extremaevolunlati, qui se illic sepeliri Ego Rogerius (15), tituli SanctaeAnastasisepre-
deliberaveriut, nisi forte excommunicativel inler- sbyter cardinalis.
dicli sint, nullus obsislat, salva tamen justitia illa- Sancli Georgii, ad Velura
Ego Gregorius
rum Ecclesiarum a quibus morluorum corpora as- Aureum, diaconus (14), cardinalis.
sumuntur. Ego Guido (15), Sancli Nicolai in Carcere Tul-
Decerniraus ergo, ut nulU omnino Iioininum Ii- liano diaconus cardinalis.

(4) Agitur hic de Arnoldo I, qui in archiepisco- nensibus S. Yitonisdislinctorum. >


pura Trevircnsem electus fuit anno 1169. Extre- _Non ad nos pertinet hanc litem componere, nec
mum diem obiit vm Kal. Junii 1185, ob amorem diplomatis istius Iegitimltatemad examen revocandi
in Ecclesiamet benevolentiamin subditos maxime hic Iocus est. Verum, ex notis sequentibus iiueUi-
laudatus. Nov. Gall. Chrisi. tom. XIII, col. 452. get lector eruditus, cur hsecsilenlio prajfermiltere
(5) Diploma Arnoldi de uitione abb. S. Mariae non debuimus.
Luxemburgi, al. R. MarioeMunsteiiensis prope p (6) Videad Epistolam Libri sexti cxvn, not.
Luxemburgum, habefur apud D. Calmet, Hht. de (7) Videad Epistolam Libri lertii xv, not.
Lorraine, tom. II, in Prob. pag. 578, ubi dalum di- (8) Yide ad Epistolam Libvi nonixiv, not.
cilur, Anno DominicwIncarnationis HCLXXVHI, in- (9) Vide ad Epislolam Libri torlii xxvm, not.
diclione xi, concurrenle vi, epacla nulla, regenleet (10) Yide ad Epistolam Libri quiiitiLxxxm, not.
gubernanle sanctam Romanam Ecclesiam domino (U) Viiie ad Epislolam Libri tertii xxxi, not.
Alexandro,suminoPonlifice, et universaliPP. anno (12) Yide ad Epislolam Libri quinti ix, not.
Papalus ejus xiv (polius xix), regnanle Serenhsimo (15) Yide ad Epistolam Libri octavi xxxi, not.
doii.noFuderico imperalore, anno quoqueponlifi- (14) Yidftad Epistolam Libri septimi LX,not.
catus noslri (Arnoldi scilicet) vni feliciler. (15) Guido, scu Wido, Romanus, e Perleonea fa-
Illud supposititiumcredidit Bertholetus (Hht. de milia, non Regulus Uvbevelanus ex nobilibus de
Luxembottrg,lom. IV, pag. 206. Risontio, piimo ab Innocentio PP. III (anno noslroe
Hohtheimiusvero ipsius legitimitatem defendere salutis 1205, Ponlificatusvn, nieiise Martio, ex Pan-
conatur (Hht. Trevir. Diplomat. lom. 1, pag. 606) vinio, vel ex Ciaconio, mense Decembri, Romoein
in nolis : < Hanc chartam quidem suppositiliam quarta creatione), tituli S. Nicolaiin Carcere Tul-
praetendit Bertholetus, sed talibus argumentis, quae liano diaconus cardinalis, deinde ab HonorioPP. III
aliud non arguunt, quam quod haecunio, sic con- Episcopus Praeneslinus, renuntiatus est. Extremum
cepta, et jam decreta, isuum non fuerit sovlita spirilum effudit sub Gregorio IX, ex Aubery, an.
efleclum,en quod continua deinceps et certa ha- 1227, ex Ughellio vero anno 1228, vn Iial, Maii.
beatur Luxemburgensium abbatum series a Yirdu- Oldoin. ad -Ciacon.Tom. 11,col. 13.
167 AD INNOCENTIIIII REGESTA iC8
Ego Joannos (16), SanctsaMarioein via Lata dia- A vestvam digna gratiarum m Doniinopiosequimur
contis cardinalis. aclione, qttod, sicut accepitnus, dilectos filios prio-
Ego Guala (17), SancUeMaviaein Porlicu diaco- rem et monachos Cantuaiiensis Ecclesise, quos
nus cardinalis. crudelis persecutio a propriis sedibus exsulare co-
Ego Joanncs (18), Sanclorum Cosmaeet Damiani egil, pio recipienles affeclu, eis in suis necessitali-
diaconus cardinalis. bus lam libenter quam liberaliter subvenistis, per
Datuin Yiterbii (19;, per nianum Joannis, Sa; ctoe hoc evidentius judicantes , vos et eorum passioni-
Mariaein Cosmedin diaconi cavdinalis, sanotoeRo- bus compati, et doloribus condolere. Quia igitur
manse Ecclesiae cancellarii, x Ralcndas Julii, in- Apostoli vos vere imilatores ostenditis , si aliorum
dictione vm, Incarnationis Doniinicse aimo 1206, onera charitalis humeris supportatis, univcrsita-
pontifiealus vero domni Innocentii papse III amio lem vestram monemus attenlius et hoitamur, per
decimo. apostolica scripla mandanles, quatenus quod circa
CXYIII. niemorafos priorem et monachos laudabiliterincoe-
Ad abbaiem (20). et conventumS. Berlini.—Congra-
tidalur eh quod generose recepcint priorem et pislis, studeatis laudabilius consunimare, ut, proe-
monachos Canluariensis Ecclcsim, quos crudelis ter relribulionis seternoeprsemium, obtineve possi-
persecutiopiopriissedibus exsidarecoegeral(21). B tis nostrse gralieeincrementum.
(Anno 1207. Vilerbii, Sept. 25.) Datum Viterbii, xvn KaJendasOctobris, ponlifi-
[E\ Chaiiulario anlico monaslerii S. Rertini, l. XIX, catus nostri anno decimo.
f° 64 , verso. BR£Q.ibid., p. H59.]
Gialum
' gerimus et acceptum, ac devotionem

(16) Vide ad Epislolam Libri septimi CLXXXIT, 2° Eadem dies 22 mensis Junii, anni Incarnatio-
not. nis Dominicae1206, colligalur cum anno Innocen-
(17) D. Jacol-usGualla de Bicheriis, seu Becaria, liani Pontificatus x. Atqui annus Innocentiani Pon-
qui ab aliis Qualo vocatur, patria Yercellcnsis, Ca- lificatus x, mense Junio, concurrebat cura anno
nonicus legulatis monaslerii S. Petri in Cceloaureo Incarnationis Dominicse1207.
Papioe,utriusqtte juris Doctor, episcopus "Vercellen- 5° Annus Innocentiani Pontificatus x, Incarna-
sis, Ecclcsiam illam rexit, post Albertum Ciibellum tionis vero Dominicse1207, mense Junio, non nisi
ad Mediolanensemtranslalum, ab anno 1175, usque cum indictione decima colligari polest.
ad anniira 1185. Ab Innocenlio PP. III, piiiuum Error igilur inest, tum In indiciione, tum in
(an. nostrai saltitis 1205, Pontificatus vn, mense anno Iiicarnalionis, tum in anno Iunocenliani Pon-
Martio, ex Panvinio, vel,'ex Ciaconio, raense De- tilicafus.
ceinbvi, Romaein quarta creatione) tilulii S. MarioeG Ne ad annum Innocenfiani Pontificalus ix, Incar-
in Povticu diaoonus, deinde (anno nostvse salutis nationis
1211, Pontilicatus xiv, in septima creai;,one) SS. obstat nota 1206, indictione ix, remandetur Epistola,
Sjlveslri et Matiini, titulo Equitii, pvesbyter cardi- 1206, Pontificalus topica, Dal. Viterbii. Nam hoc anno
nalis lenuntialusest. Cum Aibigensitim hseresis in ix, die 10 Kal. Julii, Innocentius
non Viterbii degebat. Vide Epistolam
Aquiiania in dies augeretur, occiso Pelvo de Cas- Fetenlini, noni, Abbatissm Monaslerii SS. limocenti et
ivonovo, Ponlifex Guallam hunc, virum prudentia, Libri
doclrina, et vitse integrilatc clartim, iitsignemJuvis- Anaslasii de Gundcrsheim,ejusque Soroiibus, otc.
consulltim, ac inaximura lidei zelalovemin Gallias De manum
confirmalionePrivilegiorum, clat. Feventini, per
S. Mavr.cjn Cosmidiudiaconi cav-
legavil. Evtverais Innocenlii PP. 111annis Legatus dinalis, Joannis, E. Gancellaiii, 10 Kat. Julit, indi-
in Angliam , longo tempove ibideni, sub Honovio clione S. R. Incurnationh Domincw anno 120(5,
PP. Itl etiam, permansit. E vita excessil S. R. E. oclaia,
archipresbytev sub Gregorip IX. Oldoin. ad Ciaco- nono. Pontificatus vero domini Innocenlii PP. III
nium, loin. II, cul. 25. Anno equidem Pontiflcatus x, die 10 Kal. Julii,
Et isla quidem hic referre tanto magis opersepre- Innocenlius Yiterbii degebat, prouteiuitur ex di-
lium duxiraus, quod perperam ea qua?in Ep. Libri versis Libri decimi EpistoIis.Yerum, tunc legendum
octavi xxix, de G. tituli S. MariseinPorticu diacono loret, indiclionedecimu, non indictione octava, et,
cardinali dicuntur, ad Gregorium Galganum, qui Incarnalionh Dominicm1207, non Incarnalionis
eodem litulo a ClemenlePP. 111,an. 1488. insigni- Dominicm1206.
tus, usque ad lniiocenliiPP. III lempora vitam pro- " Nunc, si quis altenderit, 1° in hac Innoceiuii
duxil, rcforiiiidaesse exislimavinius. Confer ea quae Bulla specialem fievi mentionem de Diplomate, ab
ibi annotavimus. Ex illis enim, necnon de iis quae Avnohlo, Tvevirensiarchiepiscopo, pro unione Mo-
in notis ad Epistolam ejusdem Libri octavi xxxi, naslerii S. MariseLuxemburgi cum MonasterioS.
de Rogerio, tituli S. Anaslasiaepresbytero cardi- Yilonis Yirdunensis emisso; 2° Diplomaistud Ber-
nah, ex Oldoino relulmius, niagna oniur difli- tholelo valde suspectuni fuisse; 5° m notis chroni-
cultas, quam hic solvere neqtiaquam conabi- cis BuUjeerroves divevsos, eobdemquegravissimos
niur. manifeste dcprehendi; iorsan et de ipsius Bull.c le-
(18) Joannes, ex Pontificii Sacelli Sacerdote, ab gitntiitate ahquam suspicionem ovivi posse iatebi-
Innocentio PP. 111(anno repatalse salulis 1205, luv. Adde, quod in ipsis verbis nihilominus etiam,
Ponlificalus vm, potius ix, mense Deceinb^i,Romse, quibus coiifiimalur unio, etiam si noiissima et usi- '
in quintacreatione) titult SS. Cosnwe et Dainiani lalissima sit alibi formula, tamen inesse aliquid vi-
diaconus cardinalis renuntialus est. Exccssit e vita deri potest, quod lnnocentianum styfuin non oinni-
sub HonorioPP. III. Oldoin. tbid. col. 27. no redoleai; sed de his fortasse cl nos accuialius
(19) Diversa in hisce notis chrouicis occuj-runt, alias dissereinus.
ex quibus gravissimse oriuntur difiicultales, (20) Vide ad Epislolam Appendicis hujus,
1° lndictio oelava colligatur cum die 22 niensis not. xviu.
Junii, anni lncarnationis Doininicae1206. Yerum (21)Confei'endaesunt diversceLibri octavielLibri
tuiic ceiio certius currebat indictio nona. noni Ep.stolje.
- SUPPLEMENTUM.— AN. 1207. 170
1G9
cxrx. A scopatu, ecclesiam de Gillis, ecclesiam de Yilerbi-
ecclesiam de Marri; in Biluricensi episco-
Ad Joannem (22), abbatemSancti Germani de Pra- chel,
lis , ejusque fratres, in perieluum.— Recipiteos patu, ccclesiara de Biiumaeo, ecclesiara Novseviilae,
sub protectione aposlolica, et enumeranlur bo- ecclesiam dc Leinauso ; in Pictavensi episcopalu,
na ad ipsos speclantia. ecclesiam de Nainliiaco, ecclesiam Sancti Joannis
(Anno 1207. Corneti, Nov. 8.) de Foro Caslri-Eraudi.
autographi, in Prsedictas autem ecclesias , cum omnibus ad eas
[Ex apographo, quodS. ad fidem de'Pralis asser- perlinentibus, sicul eas canonice possidelis, vobis
archivis iuonastevii Germani
vati, diligenler exscripsit, ac nobiscum coinmu- et monasterio veslro, auctoritate apostolica con-
r.icavit D.Pohier, BREQUIGHY, ibid., p. 1097.]
firmamus, proesenlisscripti pagina slatuentes, ut
INNOCENTIUS episcopus, servus seivorum Dei, in iis reproesentalionespresbyterorum sine contra-
dilcctis fihis, JOANNI , abbati Sancti Gennani Pari- diciione qualibet habealis, sicut prsedecessoresve-
siensis, ejusque fvatribus , lara prsesenlibus quam stri, et vos ipsi, ab anliquo noscuntur habuisse.
futuris, regularem vitara professis , in perpetuum. Si vero presbyleri, qui ad repraesentalionem ve-
Monetnos apostolicsesedis, cui, licet immerili, slram in vestris ecclesiis fuerint inslituti, de tera-
praesidemus, auctorilas, ut de statu omnium Ec- B poralibus vobis respondere noluerint, subtrahendi
clesiavum generalemdebeamus solliciludinera ge- eis temporaiia, quoe a vobis tenent, liberam ha-
rere, et circa luitionem earum proecipuevigilare, beatis auctoritale aposlolica facultatem.
quse specialiter beali Petri juvis exislunt, et ad Decernimus ergo, ut nulli omnino hominum li-
nostram juiisdictionem, nullo mediante, peiii- eeat prsefalum inonasterium temere perlurbare,
nenl, et tutelam. Quapropler, dilecti in Doinino aut ejus possessionesauferre, vel ablatas retinere,
filii, vestris jnstis postulationibus clementer an- minuere, seu quibuslibet vcxationibus fatigare,
miiuius, et monasterium vestrum , quod Romame sed oinnia illibala cl integra conservenlur, eorum ,
Ecclesiaespecialiter adhsereredignoscilur, ad exem- pro quorum gubernatione ac sustentalione con-
plavpise vecordationis Alexandri papae, pvaedeces- cessa stinl, usibus omnimodis profutura, salva
soris nosfri, sub bcati Petri et nostra protectione sedis apostolicseauclorilate. Si qua igiturin fulu-
fetiscipiinus;et preesenlis scripti privilegiocommu- rum ecclesiastica saecularisvepersona, hanc nostrae
uimus ; statuenies, ut quasctmque possessiones, constilutionis pagiuam sciens, contra eam temere
qusecunqitebona idem monasterium imprsesentia- venire tentaverit, secuudo lertiove comraonita,
ruin juste et canonice possidet, aul in futurum „ nisi reatura suum congrua satisfactione covrexc-
concessione ponlificum, largitione i'egum vel rit, potestalis honorisque sui dignitate careat,
principura, oblatione fulelium, seu aliis juslis reamque se divino judicio existere de perpelrata
modis, pvsestanteDomino, poterit adipisci, fivma iniquitate cognoscat, et a sacratissimo corpore et
vobis vesliisquc successoribus , el illibala perma- sanguine Dei et Domini Redeinptoris noslii Jesu
ncanl; .in quibus hsee propiiis duximus expri- Christi aliena fiat, atque in extremo examine di-
raenda vocabulis: strictse ultioni stibjaceat.dunclis autem eidem loco
In cpiscopatu Senonensi, ecclesias de Emant, suajura sevvantibus, sit pax Domini nostvi Jesu
ccciesiam MontisMac/ieu, ecclesiara deMaliicolis, Christi, qualcnus et hic fruclum bonse actionis
ecclesiam BoaliGermani juxla Musteriolura, ec- percipiant, et apud distviclum judicem prsemW
clesiam de LavaJ, ecclesiam Sancti Petri de ve- selernsepacis inveniant. Anien, amen, ainen.
leiibus Mattiolis , ecclesiam de Balneolis; in epis- Ego Innocentius, catholicaeEcclesise episcopus.
copaiu Pavisiensi, ecclesiam Sancti Gerniani-Ye- Ego Joannes, Albanensis episcopus.
teris infra urbem, ecclesiam VilloeNo\ae, eccle- Ego Joannes, Sabinensis episcopus.
siam de Grona, ecclesiam de Valenlon, ecclesiam Ego Nicolaus , Tusculanensis episcoptis.
de Thodasio , ecclesiam de Perodio, ecclasiam D Ego Guido , Proenestinus episcopus.
Antoniaci, ecclesiam de Verrariis, ecclesiam de Ego Gvegorius,Sancti Georeii ad YelumAureuin
Aureinvilla , ecclesiamde Surisnis ; in episcopalu diaconus cardinalis..
Carnolensi, ecclesiam Sancli Maiiini de Drocis, Ego Guido, Sancti Nicolai in Carcere Tulliano
ecclesiamSanctaeMaiiseMagdalensede MonteCal- diaconus cardinalis.
vulo, eeclesiamDomini Martini, ecclesiam Laonia- Ego Joanncs, SanctaeMarisem YiaLata aiaconus
rum, ccclesiamdeNeelfleta, ecclesiam de Septulia; cardinalis.
in episcopatti Rothomagensi, eccfesiain Leodega- Ego Guala, Sanctse Marise in Porticu diaconus
rii, ecclcsiamde Yilers, eeclesiam de Longuersa ; eavdinalis.
iii Suess'.onensiepiscopalti, eeclesiam de Novigen- Ego Joannes , Sanctorum Cosmae et Damiani
to; in Meldensicpiscopalu, eeclesiara de Colli, ec- diaconus cardinalis.
clesiam BcafoeMaiiaedc Romainvillare, ecclesiam Ego Pelagius , Sanctoe Lucise ad ScDfa Solis
de Monteri, ecclesiam de Abeli; in Eduensi epi- diaconus cardiualis.

(22) Yide supra not. ad epislolam LXXVII.


1'ATP.OL.CCXVII.
171 AD llNNOCENTIIIII REGESTA . 172
Ego Cinthius, tiluli Sancti Laurentii in Lucina A perflue subditi gravarentur, fierctqtie \isiiatio ad
presbyter cardinalis. salutem animocquehetitiam et non ad afflictionemet
Ego Benedictus, tiluli Sanctse Susannae presby- Ljediumsubjcctorum. Yetum quia nonnulloeadluic
ter cavdinalis. de hujusniodi proctiralionibus querimoniaeaudiun-
Ego Rogerius, lituli Sanctse Anaslasisepvesoy- tur, nos volentes pastorali sollicitudine piovidere,
ter oardinalis. laliter in hac parle, quod lollalur omnino^gravandi
Data Corneti, 'per manum joannis, SanctoeMa- occasio, et cesset prorsus matevia murmurandi,
ria*in Cosmedindiaconi cardinalis, sanctseRomanse apostolica auctoritate statuimus ut archiepiscopis,
Ecclesise cancellarii, vi Id. Novembris, indictione episcopis, arehidiaconis aliisque proelatis persona-
xi (25-26), InearnatioiiisDominicseannol 207, pon- liter visitanlibus, ab ecclesiis et Iocis visitalis ex-
tificatus vero doinniInnocentii PP III anno x. hibeantur procuraliones in viciualibus et aliis ne-
CXX. cessariis nioderate, ila qutd haecsecunduin com-
niuiiem rerum sestimationem singulorum locorum
Ad abbalem (27) et convenlumSancti Bertiui. — Di- vel
rhiones canluriarum el penonatuum de Calais, et sumplustmi pro his flent, suramam seu valeu-
aliarum parochiarum , faclas per judices ab apo • liam qtialuov marcarttm argenti in nulla procura-
stolica sede delegalos, confinnat. R tione transcendant; p>-ovisotamen qttod secundum
(Anno'l207. Romse, ap. S. Petrum, Nov. 20.) „ majorem vef minorem evectionum et personarum
numerum pro majorilate, vel minoritate prjelalo-
[Ex archivio monasterii S. Beitini , capsa Papatia, rum in -concilio
„n° 64. BRI5Q. ibid., p. 1140.] Lateranensi taxalum, liaut usque
'Annuere consuevit sedes apostolica piis votis, et ad summara ipsara vel infra hujusmodi procura-

bonestis petenlium pvecibus favorem benevolum tionum expensae, sed in locis in quibus major fer
impeiiiri. Eapropter, dilecti in Dominofilii, vestris tilitas vel copia rerum habetur, et ubl minores suo.t
seu ecclesiasticse facullates, m.nus se-
juslis precibus inclinali, divisiones cantoriarum et redditus,
cundum ampliorera necessaviorum ubertatem et
personaluum de Calais, et aliarum parochiarum
vestrarum, factas per judices a sede apostolica de- parvitatem proventuum, in ipsis procurationibus
legatos , sicut ralionabiliter ac provide factoesunt, expendaiur. Si aulem amplius in hujusmodi pro-
-aucloritate apostolica confirmamus, et praesentis curalionibus fuerit expensum, proelati recipientes
re-
scripti patrocinio commuiiimus. Nulli ergo omnino restituere in ulilitatera eeclesiavum a quibus eas
hominum liceat hanc paginain Tiostrsecoiifirmatio- ceperint, et illi qui eos exhibuerint evogare de stio
nis infringere, vcl ei ausu temerario eontraire. Si „ proprio pauperibus dupliun ejus quod taliler ultra
quis aulem hoe atlentare prsesumpserit, indigna- expensumexsliterit, compeilanttir; alia nibilominus
lionem omnipotentis Dei et bealorura Petri et Pauli, poena multandi si visum fuerit expedire. Ceteris
nihilominus quse pro hujiismodi visilalioiiibus et
apostolorum ejus, se noverit incursurum.
Datum Rouise,apud Sanctum Petrum, xn Kalen- procurationibus generaliter statula esse no-cuiitu.-,
das Decembris, poi tificatus nostri anno decimo. manenlibus semper s.dvis.
JSTulliergo oninino hominum liceat hane paginam
CXXI-CXXII. nostrse conslittitionis et coiiGrraationis infringere,
Privilegium quod procuralio prmtalorum non irans- aut ei ausu lemerario contraire. Si quis aulem hoc
cendal valoiemiv marcarum. altentare prsesurapseiit,lndignationemoranipotenlis
{Anno 1208. Latevani, Febr. 29.) Dei ac beatoruin Petri et Pauli aposlolorum ejus se
[YARIN,Arch. adm. de Reims, II, 466. Cartul. de noverit ineursurum.
Saint-Remi, A., 45.] Datura Laterani, n Kalend. Martii, ponlificatus
INNOCENTIUS episcopus.... ad memoriam et obser- nostri anno undccimo.
vanliam perpetuam. CXXIII.
Contra gvavamina quae in procurationibus ralio- D Abbati (28) Sancti Evurlii, decanoSancli Avili,
ne visitationis debitis, inferebaiituv subditis a prae- et archuliaconoAurelianensi.— Ul ephcopum Ce-
latis, providerant salubriter canonica inslituta circa noiiianensem(29), ad conservundainstrumeiila pa-
cis inler abbalem el convenluin S. Diuiiysii ac
evectionuinel personarummultiludinein,epularum- vicecomilemCuslroduni cdebralw, cogant.
que immoderantiam aliasque superfluitatcs statuen- (Anno 1208. Latevani, Apiil. 1.)
do modestiani debitam observari, tit nec exigendo [Ex apogvapho, quod ad fidem aulographi, in ar-
iiiraium praelati excederent, nec in exhibendo su- ehivis monaslerii S. Dionysii in Francia asser-

(25-26) Indictione xi. Sic diserte legitur in Apo- cum Incarnalionis Dominicse1207 indictio ix con-
grapbo ; sed mendose procul dubio. Legendumesse jtingereiuv, in bac etiam noslva epistola, scri-
videretur indiclione x ; constat enim iiidictionem ptum fuisse credimus ludictione i\.
decimam cum decimo Innocentii PP. III ponlifioa- (27)VideadepistolamAppendicishujus xvni, rot.
tus anuo concurrere. Yerum , cum ev Kegesto anni (28) S.Evurtii abbatem Viilgvinum,jam abarno
ejusdem pontificatusdecimi, proul videre esl t. II 1200, mense Octobri, usque ad annuni 1225, ex
Regest., manifesle coUigalur, talem linler sci i- iiistvuinentis agnoscunt novoe Gallioe Chilslianse
ptores apostolieos invaluisse errorem , ut per to- auclores, tora. VIII, col. 1576.
iiiin illum annum pontific3tus Innocentii (leciiuura. (29) V der_pistolam libri qninti LIII, not.
175 SUPPLEMENTUM.— AN. 1208. 174
vati, diligenter exscripsit, ac nobiseum commu- ,\ Locum ipsum, in quo praetaium monasterium
«icavil D. Poirier. situm est cum omnibus perlinentiis suis, grangias
INNOCENTHJS episcopus, servus seivorum Dei, di- cum pertinentiis, cum pratis, vineis, lenis, nemo-
lectis fihis, abljali Saucli Evuiiii, decano Sancti ribus, usuagiis etpascuis in bono etplano, in aqu>s
Aviti, et archidiacono Aurclianensi, salulem et molendinis, in viis et semiiis, et omnibus aliis
et apostolicam benediciionein. liberfatibus el iuimunitatibus suis. Sane laborum
Signiflcantibusdilectis flliis, abbate (30) ac con- vcstrorum qtios propriis manibus aut sumptibus
ventu Sancti Dionysii, aJ nostram noveritis au- colitis tam de leriis cultis quatn incultis, sive de
dientiam pervenisse, quod venerabilis Iraler no- hortis el vii gultis, et piscationibus vestris, vel de
ster... Cenomaneasis episcopus (31), instrumenla «ulrimenlU auimalium vestrortun nulhis a vobis
pacis inter-eos, et vicecomilem Casfridunensem, decimas exigerc vel extorquere proestiiiiat.Liceat
super ecclesia de Cergiaco solcmniter celebratae, quoque vobis tlerieos vel iaicos Iiberes et absolutos
prout praedecessoresipsius lemiisse dicuntur, con- e saiculo fugicntes ad conversiouem vestram reci-
sevvarerccusat; tuide, eidem dedimus in mandatis, pere, el eos absque contradictione aliqua relinere.
ut instrumenla ipsa, pvout praedecessoresejus ser- Prohibemus insuper ut nulli fratrum veslrorum,
vasse nosciinlur, diligenti cura consevvare procu- D post factam in monaslerio vestro professionem,
ret. Qnocirca, discretioni vestroe per aposlolica fas sit sine abbatis sui Jicentia de eodem loco dis*
scripta mandamus, quatenus, si dictus episcopus cedere; discedentem vero absque communium lit-
qttod mandavimus neglexerit adimplere, vos eura terarum vestrarum cautione nullus audealretine:e;
ad id, ut fenotur, monilione prseniissa, dislrictione quod si quis reiinere praesumpserit, licitum vobis
qua convenit, appellatione remota, eogatis; ct si sil in ipsos monachos ve! conversos regulares sen-
non oiunes his evsequendis potueritis interesse, -tontiam proniulgare. lllud districtius inhibentes ne
duo vestrum ea nihilominus exsequaniui'. terras seu quodlibet beneiieium ecclesise vestroa
Dalum Laterani, Kal. Aprilis, ponlificaiiis nostri <!ollalura licoat alicui personaliter dare seti alio
^tnno undecimo. modo aiienare absque consensu"totius capituli vei
CXXIY. majoris aut saniovis pavtis ipsius. Si quae vero do-
Ad abbatemei fraires Welegtodenses.— Confirmat naliones vel alicnat^ones aliler quam dictum est
(undationeiiimonasteiii Welegiadeasis,juraque et factse fuerint, eas ivrifas esse censemus. Ad hoac
regutasfratrum ejusdemstaLilil. efiam pvohibemus ne aliquis monachus sive con-
(Anno 1108. Latcrani, April.Sl.)
{BOCZEK, Ccd. dipl. Moravite,II, 45. E codicechart. f, versus sub professione vestrse domus aslrictus
ms. Welehvad. ssec. iiieuuLisxv, in-fol,,f. 94.] sine consensu ct licentia abbatis et majoris partis
InNOCEMics episcopus, servus servorum Dei, di- vesfri capiluli pro aliquo fide jubeat vel ab aliquo
leclis filiis... abbati Welegia lensi ejusque fiatribus, pecuniarn mutuo accipiat ultra pretium eapittsli
tam proesentibus quam futuiis, regularem vitam vestri providentia constitutum, .nisi propter aaani-
professis, in peipettmm. feslam domus vestroe utilitatem; quod si facere
, Religiosaro vitam cJigentibus apostolicum con- proesumpseiit, non teneafur conventus pro his ali-
venil adesse proesidium ne forle cujuslibet temeri- quatenus respondere. Licitum praeterea sit vobis in
tatis incursus aut -eos a proposito revocet, aut oausis propviis, sive civilem^givecriminalem con-
robur, quod absit, sacroe rehgionis infringat. Ea - liiieant quoBslionem,fvatrum vestrorum testimoniis
propler, diiecti in Doraino filii, vestris juslis postu- ufi, ne pro defectu teslium jus vesirum in aliquo
Jationibus clcmenter annuimus et monasteiium valeat deperire. Insuper auctoritate apostolica in-
Velicardi in quo divino mancipati eslis obsequio Jiibe.mis, ne ullus episcopus vel alia quselibetper-
sub beati Pelii et nostia protectione suscipi- sonaad synodos vel conventus forenses vos ire vel
mus et preesenlib sevipti prhilegio communimus. judicio sseculan de propria substantia vel posses-
In primis siquidem statuonJo, ut Ordo mona- D sionibus vestus subjacere coropellat, ne ad domos
sticits, qui secunduni Detun et Beati Benedicti Re- veslvas causa ordines eelebrandi, causas tractandi,
gulam alque institulionom Cislereiensium fralrum vel convenlus aliquos publicos con\ocandi venire
in eodem Joeo insliltitus csse dignoseilur, perpetuis prajsumat, nec regttlaiem abbaiis vestri eleclionem
Ibidem temporibus inviolabiliter observelur. Prae- impediat, aut de instituendo vel remo\endo eo, qui
terea quascunque possessiones, quaecur.que bona pro tempore fuerit, contra statuta Cisterciensis Or-
idem monasterium impvsesentiafuni jv.ste et cano- dinis se aliqualenus intromittat. Si veio episcopus
niee possidet, aut in futurum concessione pont.fi- in cujus parochia domus vestra fundata est, cum
cum, Iargilio!ie'regum \ei principum, oblatione ii- hurailitate ac devotione qua convenit, requisitus
delium, seu aliis justis modis, prsestante Domino, substitutum abbatem beuedicere et alia quae ad
poierit adipisci, firma vobis vestvisque successori- oflicium cpiscopale peilinent, vobisconferre renuc-
bus et illibatapermaneani. In quibus haec propviis ret, licilum sit eidem abbati, si tamen sacerdos
duvimus expvimendavocabulis." fuerit, proprios novitios benedicere, et alia quae ad

{30) Vide Epistolam Hbri tertii XLV,not. 151) Vide Epistolam libri quinli LIII, not.
175 AD LNNOCENTII111REGESTA 176
oflicium suum petiinent, exercere, et \obis oiv>niaAmus,et praesenlis seripti privilegio communimus.
ab alio cpiscopo percipere, quae a vestro fuerint Decernimus ergo ul nulli omnino homiiuim iiceat
indebite denegata. lllud adjicientes, ut in recipicndis prsefalum monasterium temere perlurbare aut ejus
professionibus qtisea benedietis vel a benedicondis possessiones auferre,vel ablatas relin&re,minuere,
abbalibus exliibentur, ea sint episcopi forma et ex- seu quibuslibet vexationibus fatigare, sed omnia
pressione contenti, quse ab oiigine ortlinis noscittir integra conservenlur eorum, pro quorum gubcrna-
instituta, ul scilicet abbales ipsi episcopo salvo or- tione el sustentatione coneessa sunt, usibus omni-
dine suo profiteri debeant et contra statula Ordinis modis profutura, salva sedis apostolicseauctorilate.
stii nullam professionem faceve compeliantuv. Pvo Si quaigituv in futuvumecciesiastica saecularisve
consecralionevero altaiium velecclesiaruin, si\epro persona hanc noslrae constitutionis paginam sciens
obientii consuetudinis, vel alio modo quidquam an- contra eara lemere venire lentaveiit, secundo ter-
deatextorquero, sed hsecquaecunquelnaluerilis (51*), tiove commonita, nisi realum suum congrua salis-
catholicttm adire anlistitera, gratiam et coninninio- faclionc correxeiil, potestatis honorisque sui digni-
nem apostolicossedis habentera, qui nostra fieltis tate earcat, reamque se divino judicio existere de
auctoiitate vobis quod poslulalis impendat. Quod si perpetratalniquilale cogno^cat, et a sacralissimo
sedes dicecesani episcopi forte vacavcvit, iiiiernn B corpore ac sanguine Dei ac Domini Redemploris
omnia ecclesiastica sacramenta a vicinis cpiscopis noslri Jesu Christi aliena fial, atque in exlremo
accipere libere et absque contradictione possitis, examine dislrictoeullloni subjaceat.
sic lamen, ul ex hoc in posterum pvopviisopiscopis Cunctis autem eidem loco sua jura servanlibus
nulltini praejudiciumgeuerelur. Quia vero inierduin sit pax Doinini noslii Jesu Chiisti, quatenus et hic
propriorum episcoporum copiam non habetis, si fvuctum bonaeaclionispercipiant elapud distritlum
quem episcopum Rornauoesedis , ut divimus, com- Judicetn proeniiaselernsepacis invcnianl. Amcn.
niunionem habentem et de quo plenain notitiam DatumLaterani per raaiiuin Joannis, S. Marioein
-haboatis, per vos transirc contigerit, ab co bencdi- Cosmedin diaconi cardmis, sar.cloeRomanseEccle-
ctiones yasorum ct vestium, consecraliones alta- sise canecllarii, n Kalendas Maii, indiclione xi, In-
rium, ordiuaiiones monachorum auctoriiato aposto- carnafionis Doniinicseanno 1208, poniificatus vero
licse sedis recipere valeatis, Porro si episcopi vel doraiiii Innocenlii papoeIII, anno undec rao.
alii ecclesiarum rectores in monasterium vestium CXXV.
v-elpersonas inibi constitulas, suspensionis, excom- Ad Petrum (52) abbatemnwnasterii Sanclm Maiim
municafionis vel interdicti senlenliam promulgave- Q JVotii-Cusm, [al. Novt-Burgi] , ejusque fralrei.
— Recipil eos sub prolectione, el enumeranlur
rinf, sive etiam in mercenarios veslros pro eo quod bona ad ipsos spectaniia.
decimas non solvilis, sive aliqua eorum, quoe ab
aposlolica benignilate vobis indulla sunt, seu bene- (Anno 1208. Lalerani, Maii 5.)
facloves veslros pvo eo qtiod aliqua voliis beneficia [Ex apographo, quod ad fideinaulograpbi, in archi-
vis nsonasteiii S. MavioeNo\i Casiij asservali,
vel obsequia ex charitate pvaestiterint, vti ad labo- diligentcr exscnplum nobiscum commuincavjt
i'andum advenerint in illis diebus in quibus vos bonoeineraoiioeD. abbas Grandidier. BREQUICNV,
labovatis, et alii ferianiur, earadem seiitentiam pio- ibid.]
iulevint, ipsam tanquam contra sedis apoilolic.e INNOCENTIUS ep;scoptis, servus servorum Dei, di-
iudulta prolatam duvinius irvilandam. Nec lillerse lcctis liliis, PETRO,abbali monasterii SanelseMarise
ulloelirniitatem habcant quas lacito noniiiie Cibter- Novi Castii, ejusque fiatiibus, tam pra^senlibus
cicnsis Ordinis, et coniva tenorem apostolicorum quam fuluvis, regulaiem vilam professis, in pcr-
pvivilegioruni conslitevil impelvari. Prseterea cura petuum.
commune interdicttim terrae fuerit, liceat \obis ui- Religiosam vilani eligentibus, ap&stolicumcon-
liilominus in vestro monaslerio exelusis excommu- venil adesse praesidium, ne forte cujuslibel temc-
nicatis et interdictis di\ina oflSciacclebrare. Paci D ritatis incursus aut eos a proposilo revocet, aut
quoque ac tranquillilali vestroepaterna in poslerum robur, quod absit, sacrae religionis iniringat. Ea-
sollicitudine provldere volenfes, auctoritale aposlo- propter, dilecti in Domiuo filii, vestvis justis po-
lica prohibemus ut infra clausuras looorum vestro- stulalionibus cletncnter anniiimus, et monasierium
rum seu grangiarum veslrarum nulius rapinam Sanctse MarioeNo\i-Castvi, in quo divino estis ob-
seu fui tum facere, ignem apponere, saiiguinem sequio mancipali, sub beali Pelri et nostra piole-
fundere, homineni temere capere, vcl interficere, ctione suscip.mus, et praesentis scripti piivilegio
seu violenliam audcat exercere. Praelerea omncs communiraus ; iraprimis siquidem statuenles, tit
libcrlales et immunilates a proedecessoribusnosiris ordo monasticus, qui secundum L'eum el beati
Romanis pontificibus ordini vestro concessas, nec Benedicti Regulam, alque instituliouem Cistertien-
non et exemptiones sseeulariumexactionum a regi- sium fratrum, in eodem raonasteiio iiisliluuis essj
bus el principibus, vel aliis fidehbus rationabililev dignosc.lur, perpetuis ibidem leinporibus imiula-
vobis indultas auctoritale apostolica eonfirma- biliter observetur. PraHerea, quaseunque poascs-

151")Dcest aliquid. (52) Vide Episfolam lilii oclavi vm, uot.


177 SUPPLEMEXTUM.— AK. 1208. 17«
siones, quaecunquebona idem monasterium imprae- A revereniia dobila cupientes, omnibus verepceni len -
senliarum juste et canonice possidet, aut in fulu- tibus et confessis, qui ad eamdcmecclcsiam in illius
rum, concessione ponlificum, laTgitionevegiunvcl festo pura inlenlione accesseiint annualim, de oin-
principum, oblalione iijclium, seu aliis justis mo- nipolenlis Dei miscrioovdia et beafovum Pelri et
dis, pvscstanteDomino, poteiit adipisci, fivmavo- Pauli aposiolorum ejus, auctorilaie confisi, unum
bis vesirisque suceessorihus el illtbata permaneanl. ar.num el quadragiiua dies dc injuncta sibi pceni-
In quibus hsec propriis duxi LUSvocabulis expri- -tentia miseiicorditer relaxamus. ,
menda : Dattim Asisii, n Kalend. Junii, ponlificatus nostri
Locum ipsum in quo prsefalum nionasteiium anno xi.
slturn est cuin omnibus peilinenliis suis; grangiam CXXVII.
Tochendovf,gvangiamHitendorf, grangiam Lobach, Ad burgenses S. Remigii Remensis.— Privilcgium
grangiam Haiihusen, grangiam Dunnenheim, gvan- tte assisia.
giam Dalheira, grangiam Batheniieim, grangiara (Anno 1208. Anagnise,Junii 2.)
Wilre, grangiara Erengcrsvilrc, grangiam Selbo- [Varin. Archiv. lario adm. de Reims,II, 472, ex cliarfn-
S. Remigii.]
ven, grangiam Sconenvdt, giangiam Mulenbach, B
grangiam Brelenbach, grangiam Paphenburnen,
INNOCENTUIS ...., dileciis iiliis ci\ibus de burgo
S. Remigii Remensis.
grangiam Lachen, gvangiam Yilenbach, grangiam
.... Gratum gerimus et acceplum, ac devotio-
HonocJieit, cum Vinchinhoven, grangiam Suveln-
helm el grangiam Heckeiiheim, cum omnibus per- nem vestraniplurimum in Domiuo commendamus,
tinenliis suis, agris scilicet, pralis, aquis, silvis quod, sicut esl nostris auribtis intimatum, conslilu-
cullis et incultis, etc, etc. lionem quamdam queea vobis assisia vulgariter ap-
Datum Lalerani, per manum Joannis, sanctse pellalur, provida pietate fecistis, ul de boiiis veslris
Romanse Ectlesise cancollarii, Sanctse Mariae in ceiiam annualiler quanlilatcm monasteiio B. Re--
Cosmedindiaconi cardinalis, 111Nonas Maii, indi- migii conferalis, Nos igitur, qui ,ex injunclo nobis
clione undecima, Incarnationis Doniinicse anno apostolatus oflicio, pictalis lenemus opera'fovere,
facla est appro-
1208, pontificatus vero, domini lunocentii papoe111 constitutionem ipsara sicut provide
auno undecimo. bantes, universalitaiemvestram moncnius.. . qua-
CXXYI. lenus eam universaliter observetis.... abbati S.
Ad abbatem cl convenlumWestmonasteriensem.— Germani de Pralis, decano et avchidiacono Pavi-
Omnibus qiu annuaiim ad Sancli Edwardi eccle- P siensibus dedimus in mandatis ut, si quis malitiose
siam Westmonasiciii accesseiint, unius anni et hoc
dieium impedire proesumpserit,proesiimpiionemeorum
quadragiiila indulgenliam concedil. censuram eedesiasiicam, sublato appellationis
1208. per
(Anno Asisii, Maii 51.) obstaculo, justitia mediante, compescant.
[RYHER, Fwdera, Litt., eto., I, 101, ex originali irt Daium Anagnise,IVNon. Junii, pontificatus nostri
Turre Loiidon.]
LVNOCEXTIUS episcopus, servus scvvorum Dei, di- anno xi.
lectis filiis abbali et conveutui Wesimonasterii CXXVIII.
London., ordinis Saneti Augustini, salulem ct apo- Ad ubbaiemde Gerslyn, Henricnm de Witin et Tu-
stolicam benedictionera. tonem de Heibnrch, plebanosPaiaviensis diwcesis.
In sanetorum fesiivilaiibns, quoea Cbrisli fideli- —Causam quamdam mouasteiii Medticensis, ht
qua ab episcopo Oloimuensiminus mqua sententia
bus votiva celebritate coluntur, dlgnis laudibus prolataesse perhibebaiur, de novoinquiri mandat,
gloiincatur Oinnipolens,sanctis ipsis debiliis honor (Anno 1208, Viierbii, Aug. 21.)
impenditur, el animaium piofectus devotione con- [BOCZEK, Cod. dipl. Moravim,II, 48].
grua proeuiatur. IBUVOCENTIUS episcopus, scrvus scrvQrumDei, df-
Undenos, qui fidelium ipsorum curara gerimus leciis filiis abbati dc Gerstyn et magistro HENRICO,
generalem, cum prse omnibus qttse liostraj incum- j) de Witin el TUTONI de Heiburch plcbanis Patavien-
bunt sollicitudini ad illorum saluteni intendere sisdicecesis, salulem et apostolieam beiiedictiouora.
leneamur, multo desiderio cupimus , ut illorum Aceedens ad prsesentiam nostram filius abbas
memoriam quos exutos jam corpore stola glorise Medlioensisgravi nobis conqueslione monstravit,
induit Rex ecelestisvenerabilifer reeolentes', ipso- quod venerabilis frater noster episcopus Olomu-
rum festa et celebri agant observantia, et soJenmi- censis et dilecti filii abbas de Sancta Cruce, et de-
lale annua prosequanlur, ac ut tanto accttralius ad canus de S. Agatha, Pataviensis dicecesis, ipsius
eoruni cultura se proeparenl quanto plus ipsum ani- conjudices delegati a nobis coiitraeum,lieetaIiqua
raabus senserint profuturum , cum nonnunquain causa, quoeipsuin langerevideretur, commissa eis,
insigniis quibusdam spiritualibus , indulgcnliis vi- sicut dicitur, non fulssel, iniquam sentenfiam pro-
delicetet remissionibus, magnificare sludemus ipsos lulerunt, per quam monaslerium ante dictum in-
dcvoie illum exsequeutibus benignitate apostolica cunisse dignoscitur nou modicura detiiinentum,
lavgiendo. Cum igitur nerao debeat injuste gravari, discrctioni
Hinc esl quod cum eccJesia veslra 5n honore vcstroeper apostolica scripta mandamus ciuatenus
bcafiEiwaTdio.onslructaessediealur, nos ipsum coli vocalis qtios pioplcr liocvideritis cvocandos et in-
179 M> INNOCEtiTU lil REGESTA l&O
(juisita super hisdiligenlius ct cognita verilate, quod jil montis Sifvani, ccciosiam S. Marioein Rigoli, ca-
justum fucrit, appellatione postposit.i, slatuentes, stelltun Seufculae, casttiltim Lastiniam , ecclesiam
faciatis quod decrevevitis per eensuram ecolesia- S. MariaedePalatio, ecclesiam S. Juslae, curn per-
sticam fnmiter observari. Nullis litteris veritate et linentiis suis. ln Aterno, plebem S. Legunliani ct
justitias praejudieantibus a sede apostolica impe- Dnmitiani, eeelesiam S. Thomae, S. Salvatoris, ec-
tratis. Quod si non omnes his exsequendis polue- clesiam S. Jerusalera , et ecclesiam S. Nicolai, cum
ritis inturesse, duo veslrum niliilominus exse- omnibus eorum perlin.entiis, decimam Pontis et
quanlur. Portus Nicihi; in Bucelania, ecclesiamS. Sahatoris,
Datum Yilerbii, xn Kaleudas SeptembriSy ponti- el S. Angeli cura decimis comilis, pJel>eraS. Silve-
ficaius noslri anno decimo> stri, deoimas comilis in castello S. Angeli, in ca-
CXXIX. stello Tiium Frontium, el decimas castellorum,
Ad BartholommumTheatinum ephcopnmr—Privile- quoe in Theatino episcopatu sub dominio comitis
gia omnia Ecclesim Theatinm a Rom. impp. et Roberti de Rotello fuerunt, et quoJ Theatina Ec-
summis ponlificibusindulta confirmal.. clesia in casfello Septi tenet, ecclesiam S. Marioein
(Anno 1208. Oct. 19.) BarLecclesiam S. Blasii in Lanciano, monaslerium
[UGncLLi,Italia sacra, YI, 715.] ' S. Marlini de
Palectu,ecclesiam S. Leciri in Atissa
INNOCENTIUS episcopus, servus servorunj Dei, ve- cum oranibus peiiinentiis suis, monasierium
iitrab li fratri BUITHOLOJLEO Theatino episcopo, S. Joaniiis in Arclano , monasterium S. Angeli in
cjusque successoribus caitonice subslituendis iu Coinacula eum omnibus pertinentibus stiis; in
perpjlnum. nionte 0Jerisii, ecclesiam S. Nicolai, et medietateui
In eniinenti sedis aposlolieaespecula disponcnte ecclesiae S. Mariae,ecclesiam S. Salvatoris, et ec-
Domino conslittiti, ex injuncto nobis a Deo aposto- clesiam S. Petri cum perlinenliis earum, monaste-
lalus oflicio fiatres nostros episcopos sincera cba- rium S. Mauri cum beneficio suo, monasteiium
litate diligere, ct Eeclesiis sibi commissis suam S. Salvi, ecclesiam S. Nicolai dc Eremitorio in Or-
debemus juslitiam conservare, pro ipsorum quoque lona, ccclesiam S. Mariseet S. Georgii cum cavum
statu nos oporfet satagere, alque eorum quicli sa- peiiuienliis, monasteiium S. Mavisein basilica in
lubriler auxiliante Domino providere. Eapropter, civilaie Lupavelli,plebem S. Petvi cum pertinenliis
veneiabilis in Christo frater episcope, tuis juslis suis, monasterium S. Mandi in Palalio, ecclesiam
postiilationibus clemenler annuimus, et ad exem- S. Jacobi deTurcellacum peninentiisstiis, mona-
plar fel. mem. Nicolai, Pasehalis, Eugenii, Alexan- {r. sterium S. Pancratii, monasterium S. Marise de
dri et Clementis, prsedecessorum liostrorum Ro- Lecto, cum casali, aliisque ad ipsnm pertincntihus,
manorum pontifieum, B. ThomaeTheatinam Eccle- monaslerium S. Marlini in Yalle, monasietiuni
siani, cui Domino auctore prseessedignosceris, sub S.Jusli in de Cosule;in caslro Gessi, plebem S. Ma-
beati Petri et nostra protecfeionesuscipimus, et prae- rioeoum perlinentiis suis, plebem S. Martini filio-
senlis scripti privilegio communimus, statuentes, rum Tresidii, ecclesiam S. Marisede Casa Candi-
ut quascunque possessiones , qusecunquebona ea- della, ecclesiam S. Petri in castro Lori, ecclesiam
dem ecclesia in prsssenliarum juste et canonice Lori, ecclesiam S. Marioe in Biario, ccclesiam
possidet, aut in futurum concessione pontificum; S. Blasii, monaslerium S. Petri in Campo , eecle-
largitioie regum.vel principum, oblatione fidelium, siam S. NicoJaide Summo viculo, ccclesiara San-
seu aliis justis modis, pwestante Domino, polerit ctae Marioe de Lacento in Abbatejo, plebem S.
adipisci, firma tibi tuisque successoribus , et illi- Martini cum peiiinenliis suis, ecclesiam S. Joannis
bata permaneant, in quibus hsec propriis duximus de Plebe, plebem, de Juliano, plebem S. Cecolidi,
exprimenda vocabulis. plcbem de Pizzo Corbario, ecclesiam S. Lucioede
Parochiam Thealinse Eeclesiaj, sicut anliquis, et Argelli, ecclesiam S. Lini, plebem de Orcula,
justis limitibus ierminatur, scllicet a Staflilo inter 1D plebem S. Mariaj in Valle, plebem S. Marisede Ca-
Montes, et ipso Montede Ursa, et quomodo pergit i ainanico, plebem S. Joannis de A-bbalejo,ectie-
in Cola et ponit terminum in aqua subtus lerra us- siam S. Cesidii, et ecclesiam S. Ponlii de S. Va-
que ad aquam Sonutam el quomodo peigit usque lentino in caslello de Tocco, ecclesiam S* Mandi in
in monlem de teste et vadii per crinis montem, el Pescle, ecclesiam S Euslachii, ecclesiam S. Mar-
qualiler pevgit usque montem Sclavi, et quomodo lini de Fava intermontes, ecclesiam S. Joannis de
pergil in ipsum flumen , quod dicitur Trignum us- Pedara, ecclesiam S. Nicolai de Canlalttpo, eccle-
que ad litlora maris, et per littora maris usque ni siam S. Salvatoris de Linari, ecclesiam S. Maviae
Piscariam , et redit in priorem flnem, videlicet in de Spavpalia, ecclesiam S. Marisede Ilice, eccle-
priori Slaflello.Proetereaipsam Theatinain civitateni, siam S. Salvaloris de Valle surda, ecclesiam
castelium Trivilianum , Villam magnam, Monlem S. Marise de Valle Corunelli. ecclesiam S. Tii-
Filaidi, casteUum Orni, castellum Mucela, castel- niiatis de Fragne, ecclesiam S. Joannis de Yi-
luin S. Pauli, castellum quod dicilur Furca, ca- caldo ctun omnibus pertinentiis carum , ecclesiara
stellum Genesteale, castellum S. Cesidii, cuin eo- S. Petri de Ti oja, et ecclesiam S. Marisede Tasso.
i'ura perlinentiis; ultra Piscariam vero caslellun, Decernimus ergo ut nulli omniiio hoininum h^
181 SUPPLEMENTU.M.— AN. 1208. 1B
ceat prsedictam ecclesiain temerc perturbare, aut CXXXE'
vel ablalas mi- Ad Odonem(54) abbatemS. Vedastiejusquefraircs.
ojus poss^ssiones auferre, retinere, — De confirmationeprivilegiorum(5b).
niiere, aut aliquibus vexalionibus fatigare; sed (Anno 1208. Lalevani, Dec. 20.)
omnia integra conserventur eorum, pro qtiornm Chartulario monastevii S. Yeiasti Atrebatensis.
[Ex
siislentatione, et gubernalione concessa suntusibus BR£Q.ibid., p. 1141.]
omnimodis profulura, salvo B. Petri jure proprie- INXOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, di-
tatis, et apostolicsesedis auctorifate. Si qua igilur Jeclis filiis OJJONI,abbati Sancli Yedasti, ejusque
in futurum ecclesiaslica, ssecularisque per&ona fiauibus, lam prsesentibus qtiam futuvis, regula-
hane nostvse concessionis paginam sciens pontva rem vitam professis in perpetuum.
eam temere venire tentaverit, secundo, tertio\e Quoties illud a nobis petitur, .quoj religioni-et-
commonita, nisi congrua satisfaclione correxerit, honestati convenlre dignoscitur, animo nos decet
poteslalis, honorisque sui dignitate careat, ream - libenti concedere,.et petentium desidcriis congruum
que se divino Judicio exislere de perpetrata iniqui- impeiiiri suffvagium. Eapropter, dilecti in Domino
tate cognoscat, et a sacratissimo corpoie et san- filii, vestris justis postulalionibus clemenler annui-
guine Dei et Domini Redemplovis noslri Jesu 1mus, et proefatum monasterium, quod speciaiiter
Christi sliena fiat,.etc, etc. Amcn , amen. nostri juris esse dignoscitur, ad exemplar,felicis re-
Ego Innocentius catholicoeEcclesioeepiscopus. cordationis Alexandri papse prsedecessoris nostri,
(Sequuntursubscriplionesundechn cardinalium.)- sub beati Petii, et nostra proteetione suscipimus, et
Dalum per manus Joannis S. Mariaein Cosraedin prsesenlis scripti privilegio comraunimus. Inprimis
diac. card., S. R. E. cancellarii, xiv Kal. Nov., siquidem statuentes, ul ordo monasticus, qui secun-
ind. xn,Incarnal. Dom. an. 1208, puilif, vero do- dura Deum, et beati Renedicli Regulam, in eodem
mini Innocentii papaeIII an. xi. Joco institutus esse dignoscilur, perpeluis ibidem
temporibus inviolabiliter observeuir. Prseterea,
cxxx. quascunque possessiones, quaecunque bona idem
et canonice pos-
Arfabbalem el (35) conventumS. Vcdasli Aliebaien- monasterium inprsesenliarumjusle
sis. — Inhibet ne quis sine leslimonio lillerarum sidet, aul in futurura, concessione pontificum, Iar-
eorum pecuniam coacedat mutuo alicui monacho- gilione regum vel principum, oblatione fideliunj,
jrum. scu aliis justis modis, prsestante Domino, poierit
(Anno 1208. Lalerani, Dec. 16.) , adipisci, firma vobis veslrisque successoribus, el il-
libata permaneant.
JEx Archivio Monasterii S. Vedasti Atrebalensis, in t' Sane, novalium veslrorum, qttae propriis raani-
Capella S. Boni. BREQ.,ibid., p. 1140.]
bus aut sumptibus colitis, sive de nutjimentis ani-
Officiinostii soliicitudo requirit el pietas exhor- malium.veslrorum, vel quaeconliiienlur in-proprio
tatur, ut sic Ecclesiarum indemnitatibus providere fundo villarum veslrarum, de Myolensvidelicet, et
curemus ne ulterius inde sustineanl laesioncm, in de Evnanmaynil, et do, Tanscamp, nullus a vobis
quo grave pluries noscunlur dispendium incurrisse. decimas prsesumat exigere. Prohibeinus ilaque, ut
Cum igilur, sicul nostris est auribus inlimatum, nullus terras vel possessiones quas a vestro lenet
nonnulli monachi monasteiii vestri, sine freno ac monaslerio, aliis ecclesiis, vel monasteriis in vila,
obice, relicto clauslro, per campum licentisediscur- seu in morte conferre, vel ab ipso alienare, absque
rentes r nomine vestro pecuniam aliquando muluo licentia, vel assensu vestro praesumal.Prseterea, in
accipiant, et ad solutionem ipsius, quaudoque per ecclesiis quas tenetis secundum praedecessoris no-
Regem, vel modis aJiis, eredilores facianl vos com- stti bonoe memoriaeUrbani papaesecundi decretum,
pelli, nos, indemnitati monasterii memorati paferna presbyteros eligalis, et episcopis, in quorum paro-
volentes sollicitudine praecavere, auctoritate prse- chiis ecelesiaevestrse sifae sunt, prsesentetis, qui, si
sentium districlius inbibemus, ne quis sine testi- ) abipsis canonice reprobari-non poterunt, animarum
monio litterarum vestrarum pecuniam concedat curam ab eis suscipiant, et de cura plebis ipsis res-
mutuo alicui monachorura. Si quis vero, contra pondeant, vobis autem.pro rebus lemporalibus de-
prohibilionem nostram , id de caeterofaeere atien- bitara subjectionem exhibeant. Ad hsec, quoniam
tarit, monasterium ipsum ad solutionem ipsius illas personas, et earum loca decorare debemus sin-
peeuniaedecernimus non teneri. Nulli ergn omnino gulari praerogativa honoris et dignitatis, el gratiss
hominum liceat hanc paginam nostrse inhibitionis nostrae privilegio communire, quas beato Petro, et
infringere, vel ei ausu temerario eontraire. Si quis nobis devotas esse cognoscimus, et ad jurisdiclio-
autem hocattenfare proesumpserit, indignationem nem sacrosanctseRomanseEcclesiae nulio medianle
omnipotentis Dei el beatorum Petri et Pauli, apo- certum est pertinere, fervorem sitieeiissimss devo-
stolorura ejus, se noverit incursurum. tionis, et fidei, quas vos et monasterium vestrum
Datum Laterani, xvn Kalendas Januarii, pomifi- circa eamdem sacrosanctam Romanam Epclesiam,
catus noslri anno undecimo. el specialiier eirca personam nostram, constanter
(35) Vide ad Epistolam Libri noni cvv, not. (35) Confsr eamdeni epistolam.
(54) Vidfiad epistolam libri noni cxv, noi.
183 AD iNNOCENTHIII RF.GESTA 18.
ct laudabiliter gcritis, -studiosius atlendenles, con- Ai tenus et hic fiiiclum bonoc aciionis percipianf, et
siderantes quoquo, quomodo ideni monasleriuni ad apud disliictuni judiccm praunia selcrnaepacis inve-
jus el-disposilionem apostolicae sedis principaliter niant. Amen, amen, aineu. i
oi proprie, nullomedianle pertineat, tibi, fili abbas, Ego Innocentitis, catholicse Ecclesiaj episcopus.
ct per te suecessoribus luis, de consueta clemenlia Ego Petvus (57), Poi tuensis et SanctseRufina;epi-
et benignitate ejusdem aposlolicse sedis, usum lu- scopus.
nicse el dalmaticosin praecipuis festivitaiibus infra Ego Joannes (58), Albanensis episcopus.
inissarum solemnia concedimus, ut quanto Iargi- Ego Joannes (59), Sabinensis episcopus.
tione muneris ct graliae noslrae, amplius fueritis Ego Nicolatis (40), Tiiscnlanus episcopus.
decorati, tanto eirca honorem et obsequiura prae- Ego Guido (4i),Pi'sanesfinus episcoptts.
dictae- sacrosanctse Romanse Ecclesiae, dcbeatis Ego Hugo (42), Hosliensis et VeUetvensisepisco-
promptiores inveniri. Prseterea, altare de Streis, pus.
sicut ipsum ex concessione Morinensisepiscopi Ego Cynlhius (45), lituli Sancti Laurenlii in Lu-
(56)
rationabililer possidetis, vobis auctoritate aposto- cina, pvesbyter cavdinalis.
lica confirmamus. Ego Grogoiius (44), Sancti Georgii ad Veltim Au-
I
Decennmus ergo, ut nulli omnino liominum li- reum diaconus oardinalis.
ceat prsefatum monasterium temere perlurbare, aut Ego Cencius (45), Sanctorum Joannis ot Pauli
ojus possessiones auferre vel ablatas retinere, mi- presbyter cardinalis, tituli Paminachii.
iniere, seu quibuslibet vexalionibus faligare, sed Ego Petrus (46), lituli Sancli Mavctilipresbyter
illibata omnia et integra eonserventur, eorura pro cardinalis.
quorum gubernatione el sustentatione conccssa Ego Guido (47), Sancii Nicolaiin CavceveTullia-
gunt usibus omnimodis profutura, salva sedis
apo- no diaconus cardinalis-
stolieaeauctoritate. Si qua igilur in futurura eccle- EgoLeo (48), lituli Sancloa Crucis in Jerusalem,
siastica saecularisvepersona, hanc noslrae constitu- presbyler cardinalis,
tionis paginam sciens, contra earn lemere venire Ego Joaiines (19), SanctaeMarioein Via Lata dia-
lentaverit, secundo terliove commonila, nisi prae- conus cardinalis.
sumptionem suam digna salisfactione eorrexerit, Ego Rogerius (50), lituli Sancta? Anaslasia?r,
polestatis honorisque sui dignilate eareat, reamque presbjter cardinalis-
se divino judicio existere de perpetrata iniquitate Ego Ocfavianus (51), Sanelorum Sevgii et Baehi
cognoscal, et a sacratissimo corpore ac sanguine Q ( diaconus cavdinalis.
Dei, et Domini Redemploris nostri Jesu Christi Ego Joannes (52), Sanctorum Cosmoeet Damiani
aliena fiat, atque in extremo exaraine districtae ul- diacouus cardinalis.
tioni subjaceat; cunclis autem eidem loco sua jura Ego.... Sanctoe.... ad.... Solis diaconus tardina-
servantibus sit pax Domini nostri Jesu Christi, qua- lis (55).

(56) Quis fuerit episcopus ille Moritiensis, de quo (45) Yide ad epistolamAppendicisxvn, not.
hic agitur, pro certo statuere diflicileJoret. De ipso (46) Yide ad epislolam libii quirui x.vxn, nol.
velutvivente loqui videlur pontifex; nam, cum de (47) Videad epistolamAppendicisImjuscvvn, not.
tlefunelis agitur, conslanti fere usu addilur quon- (48) Vide ad epistolam libiiquinii v, nol.
dam. Affamen, altarede Streis jam anteaiintim 1206 (49) Vide ad epistolam libri septimi CLXXXIV,
ad monaslerium S. Yedasti poiiinebat, prout evin- not.
citur ex epistola libri noni cxxi, ubi recensctur in- (50) Yide ad epislolam libri oclavi xxxi, not.
ter possessiones ejusdem monaslerii. Morinensisau- (51) Octavianus, ex comitibus Signise, Anagni-
tera episcopus, Lambertus, qui anno 1206sedebat, mi3, Ilernicus, Innocentii papaeIH coiisobvinus, ex
eta quoaltareistudmonasterioSancti Yedasti con- ponlificii Sacelli sacerdote, alque canonico S. Pc-
cessum fuisse, ex Innocentii verbis, credi posset, tpi, S. R. E. camerarius, et tiluli SS. Sovgiiet Ba-
hoc, in quo nunc versamur, anno 1208, jam e vivis chi diaconus cavdinalis (anno vepavataesalutis 1206,
excesserat, nec de ipsius successore hic agi posse D InnocentiaiiiponlificaLusvm, mense Decenibri, Ro-
videtur. Joannes enim II, qui, Monnensi ecclesia -mae,in quinta creatione) rcnuntiaUis esi. Stib Gre-
episcopi solalio xn Kal. Junii 1207 destituta, in epi- gorio nono lucis usuram aniisit. Oldoin.ad Ciacon.,
scopum electus fuit, et a Metropolilano confirma- tom. H, col. 26.
lus, nonnisi anno 1209 consecratus fuit; id eruitur (52) Vide adepistolamAppendicisbujtiscvvn,not-
ex epistola abbali S. Genovefoe, et arcbidiacono, (55) Sic in apograpbo quod chaiiophjlacio uo-
etmagistro P. Peverel, canonico, Parisiensibus; slro icponi curavil D. Qnoinsert. Legendum prccul
De eleclione episcopi Morinensis; dat. Laterani, iv dubio, Pelugius; S. Luciw ad Septa Solis diaconus
Kal. Februarii, pontificatus anno undeciino (id est cardinalis.
1209). Pelagius enim Calvani, natione Hispanus, profcs-
(57) Vide ad cpistolam libri quinli LXIX,not. sione monachus, ex canonico S. Pelri, ab Innocen-
(58) Vide ad epislolam libri sexti cxvn, not. tio papa III, priimim (auno reparatse salulis 1206r
(59) Vide ad epislolam libri tertii xv, not. poniificatus vni, potius ix, mense Deccmbri, Ro-
(40) Vide ad epistolam libri noni LIV,not. mae, in quinta crealione) tiluli S. Lucioe in sepli
solio diaconus, postea (anno nostroe saluiis 1211,
(41) Yide ad epistolam libri leitii xxvm, not. pontificalus nv, in septima cveatione), tituli S. Ce-
(42) Vide ad epistolam libri quinti xxix, not. cilioe pvesbyter cardinalis; dcmumque ab eodem
(45) Vide ad epistolam libri tertii xxxf, not. (ciica annum 1212) episcopus Albanensisicnuntia-
(44) Yide ad episiolam libri scptimiLx, not. tus est. Insignis iflius expeditioms, qua Damiata
185 SUPPLEMENTUM.— AN. 1208. .186
Datum Laterani, per manum Joannis, Sanctsc A sum monasteriorumoaput non lmmerilo staluoruni.
Mari-c in Cosmedin diaconi cardinalis, SanctoeRo- nani GXeo tanquam ex fonte iiionasticc religionis
manse EcclesiaeCancellarii, xiu Kal. Januarii, iu- norma manavit. Accedit ad hoc, quod idem vcne-
diclionexi (51), Incarnalionis Dominicoeanno 1208, rabilis locns RomanarEcclesise filiorum uniciim in
ponlificalus vero domini Innocenlii papoeIII anno ajversis solatium, etin prospevisinfaligala roquies
nndecimo. pevseveral. Et nos erga sancloium Palrum noslro-
CXXXII. rum ZaccIiaiise,Benedioti,Lconis, Stcpbani, Alevan-
Ad archiepiscopeset episcopos per Sardiniam con- dri, Urbani, Paschalis, atque CaJivii vesligiis in-
stitutos. — Pro monasteiio Casinensi. sistenlcs, coenobium ipsttm, et universa quse ad
(Anno 1208? Ap. S. Germanum, Jul. 6.) eum pertinent, quieta semper, et ab omninni mor-
[D. TOSTI,Sloria della badia Casin., II, 284.] taliuni jugo libera manere, ac sub solius S. R. E.
INNOCENTIUS episcopus, servus servorurn Dei, ve- jure, defensioneque perpetua habere clecernimus.
nerabilibus fralribus archiepiscopis etepiscopis per In quibus haecpropviis duxinnis adnolanda.
SarJiniam constilutis, salulem et apostolicam beue- Inprimis monaslerium Domini Salvatorisposiliim
diclionem. ad pedem Ca^ini Montis; nionasleiiiim S. Dei Ge-
Ad defensionem rertim Casinensis monasterii nitricis Yirginis Marioequod vocatur Plumbarola...
tanlo ampliorem nos convenit sollicitudinem exhi- Ilem civilatem quae dicilur S. Gevmani positam ad
bere, quamo idem Jocus eum omnibus ad ipsum pedem Casini Montis, casielium S. Petvi quod ab
poninenlibus ad jus Beali Pelri specialiusnoscitur anliquis dictum est Castrum Casini.".... Patvum
pertinere. Verum quod per pvsesenliam nostram piseterea nosii'orum iniiilentos vesligiis jam dictum
effeclui mancipare non possumus, oportet ut pei Casinense coenobium eaelevisper oibcm cceuobiis
fralres nostros archiepiscopos el episcopos adim- piseferendum asserimus, eltam te, quam successo-
plere curemus. Gujus rei gratia fraternilati veslrse res tuos in omni couventu episcoporura seu princi-
per aposiolica scripta mandando prsecipimns, qua- pum superiores omnibus abbalibus consedeie, al-
tenus ecclesias, et alia bona, quoe beatus Bencdi- que in judiciis pviores csetciis tui ordinis viris sen-
clus in vestris parochiis habet, pro beali Petri, et tenliam proftrre sancinuis. Usum quoque compa-
noslra reverentia diligere, et manutenere curetis, garum, ac chirotecse, dalmaticae, atque milrse, lam
el contra pravorum hominum molestias defendatis, libi qttam suceessoribus tuis iupisecipuisannifesti-
nullamque eis conlrarietalem vel diniinulionem in- vilatibus, ae diebus Domiuieis ad missain, seu in
feralis, aut ab aliis permitfatis inferri; si qui au- C conscssu concilii habendum concedimus. Sanetam
fem oas iufestare prsesumpserint, plenam de ipsis ini ipso venerabili monasterio, quam in ccllis ejus
juslitiam faciatis. Prseterea si quis fidelium cisdena cujuslibet ecclesise cpiscopura, vel sacordotem,
veuerabilibus locis de lebus suis conferre voluerit pr&ier Romanum pontificem diclionem quatilibet,
nullatenus prohibere vel contiadiceie proesuma- aut exconiniunicandi, aul interdicendi, aut ad syno-
tis. dum convocandi pr.csumere prohibemus, ita ut
Datum apud Sancfum Germanum, n Nonas Julii. nisi ab abbale, prioreve fueiit inviiatus, nec mis-
CXXXIII. sarum solcmnia inibi audeaf celebrare... Clivisma,
'AbbalimCasinensisprivilegia conlirmat. oleum sanctum, consecvationes altariuni, seu ba-
(Anno1208?) siiicavum, ovdinationesclevicorum a quocuiiquc ma-
[D. TOSTI, Storia detla badia Casin., II, 287, ex lueritis catholico epi&copoaccipiatis. Baplismuni
originali. Caps. diplom., \, n. 9.] vero, infirmoium visilaliones per clericos veslios
IXNOCENTIES episcopus, servus servorum Dei, di- in oppidis yestris, seu villis agatis.... Porro pro
lecto in Domino filio abbati venerabilis Beali Be- ampliovis benevoIenti.e gvatia quam nos pr.cter
nedicli monasteiii Casincnsis, ejusque successori- fl nostrorum proedecessorumdileclione circa vcstrum
bus regu'ariter promoventlis in perpetuum. monasteiium gerimus, liceiiliara tibi, aclcgitimis
Cum injunctum nobis apostolicsesedis officiiim successoribus tuis concedimus, ut si quis cjusdem
universisnos per ovbera ecclesiis elficiat debitores, monaslerii veslri, aut cellarum ejus possessiones,
vestro Casinensimonaslevio quanimaximeobnovios aul res violenter abstulerini, poslquam ipsorum
faciunt, et bealissimi Palris noslvi Benedicti mo- ep-scopi a vobis" leiiio invilati, juslitiam de. eis
naslicse legis lalovis prsesenfa corporalis, ct in vo- facere omnino noluerinl, vos super eosdem raplo-
bis per Dei gratiam usque ad noslva leinpora inde- rcs, socundo tertiove commonitos, canonicam ex-
fessaperdurans ejus observar.tia niandaloruiu. Ujide commimieationis senteniiam proferalis... Si qua
et sanclissimi Patres nostti liomani pontifices qui evgo in cvastinum ecdesjastica vel saeeulaiis pei-
uos in sede apostolica prjecciserunl ojiinium id ip- sona hanc noslroe constilutionis paginam sciens,

evpugnala csf, sedis aposlolicse legatus abHono- (54) Undeciina: sie in apographo. Yerum, nonne
rio lactusest. Posl procelarospro Ecclesia susceptos legcndum lorct, dnodecima? Mense enim Decembri
Jahores, in Monie Casino, sul) Giegoiio IX, cxces- auni Incainaiionis Dominica? 1208, Iiiuoceniiani
site viia, vld. Maii, aiino 1240. Oldoin,ad Ctaion., poiilificams vi, cuticbat jam indiclio duodecinuu
tom. II, col. 27. Sed de hoc alibi.
187 AD INNOCENTIIIII REGESTA 188
contra eam temere venire fentaveiit, secundo ter- A tuenda, servato juris ordine, statuamus. Valote.
tiove commonita, nisi satisfaciione congvua emen - Infra habenlur subsequenles articuli, in quibus
davevii, potestalis honorisve sui dignilate careat, haud dubium abbus inventuscst repiehensibilh, aul
reamque se divino judicio existere de perpetrala sallem accusatus :
iniquitate cognoscat, ct a sacralissimo corpore et De eo quod cum eorum consilio nihil facerc vo-
sanguine Dei el Domiiii Redemptoris nostri Jesu lebat.
Chrisli aliena fiat, atque in extremo examine di- De eo quod de dimidio rediluum possil abbatia
strictae ultioni subjaceat. Cunctis autem hsecjusta suslentari sufficienter.
servanlibns sit pax Domini nostri Jesu Christi. De consumplione et destructione,.. thesauri ec-
quatenus el hic fvuctum bonae actionis percipiant, clesiae.
ct apud disliictum Judicem pvoemiaselevnaejiacis De venditione et destructione nemorum.
invcniant. Amen, amen. De-reditibuspriori, cantori, sacristoe, infirmario,
CXXXIV. cellerario ablatis.
Ad Jordanum Lexoviensemepiscopum et abbates de De nianeriorum vaslatione et dilapidalione.
Perseniiiaelde Saviqneio.—Utabbalibus el mona-
chisS. Miclmelisin Pcriculo Matis,significentman~ „ De talliis terrac Sancti Michaelis, de quiLus nul-
datum aposlolicumde sui reformalionemonasterii. Ium commodum venerat.
[Circa annum 1208.) Da dominicis male tradilis.
[MARTEN., Thes. Anecdol.,\, 807, ex ms. S. Mi- De servorum liberalione.
chaelis in Periculo Maris.] De charitatis supervenientium annullatione.
J. Dci gratia Lexoviensis episcopus et abbas de De pane fratrum nostrse congregationis ahlato.
Persennia, dicecesis Cenomanensis , venerabilibus De eo quod nec ad ordmem , nec ad ser\itium
et charissimis in Christo abbati et conventui Mon- Dei veniebat.
lis Sancli Mithaclis de Periculo Maris, salutem in De eo quod inhonestos el maneria male tra-
Dcmino. Mandatum domini papse suseepimus in ctantes non corrigebat:
hsec verba : De co quod religiosos minus suslentabat, et se-
<INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, ve- cuni Jiabere eonsueverat.
nerabili fratri episcopo Levoviensi, et dilectis filiis De eo quod mulla sacramenta juravit, et nuiium
de Savigneio et de Persennia abbalibus Cenoma- tenuit.
nensis et Abrincensis dioecesis, salutem et aposto- CXXXV.
licam benedictioncm. C Ad Joannem Anglorumregem.— De negottoarchiepi
< Insinuanle vcncrabili fratre noslro Abrincensi scopi Caniuariensh (55).
cpisropo nostro fuit apostolatui reseratum, quod ( Annol208.)
cum monasteiium S. Michaelis de PeiicuJo Ma~ [MARTEN., Thesaur. anecdot. 1, 810, ex ms. S. Ju-
ris in sua dicecesi constitutum olim in spirilua- liani Turon.]
libus ot lemporalibus consueverit reflorere; nunc Innocentius III, Joanni regi Anglorura.
per abbatis incuriam et quosdam fautores ejus ia Tacli sumus dolore cordis inlrinsecus, ef vehe-
utrisquegraviter esldelapsum. Nolentes igitur hsec, menti mcerore lurhafi, quod cum ex illa speciali
si vera sunt, sub dissimulatione transire, discretioni praerogativa dilectionis, qua le sedes gpostolica di-
vestrse per aposiolica scripta mandamus, quatenus ligebat inter cseteros principes, ut versa vice repen-
ad monasterium ipsum 1personaliter accedentes, deres ei reverenliam et honorem, odium pro dile-
inquiratis super iis et aliis quseinquirenda videritis clione ei retribuis, et quasi conjuraveris in teipsum,
diligontius veritalem , ut covrigentes, lam in cor- luo non parcis honoii, ut nostro valeas derogare.
porc quam in membris, appellatione remota, quse Quinimo luam et famam negligens, et salutem in
inveneritis corrigenda, stafuatis ibidem quod regu- prsejudicium utriusque, temere contra nostram et
lare fuerit et honestum, conlradictores, si qui " Ecdesise, imo Dei dispositionem erigeris : non at-
fuerint, vel rebelles, pcr censuram ecclesiasticam, tendens quod in vanum eam evacuare moliris, cum
appcllaiione postposila, compescentes. (Juod si extenlam manum Altissimi nemo possit avertere, et
non omnes, etc. quidquid fuit ab illo decretum nullus valeat immu-
< Datura Laterani, in Nonas Maii, pontificafus tare. Sane quantum et qualiter super negotio Cau-
nosiri anno xi. i tuarieiisisEcclesiailuseregalicelsitudinidetulerimus,
Hujus igitur aitetoritate mandati vobis praeci- etsi fu forsan hoc non recolis ut ingratus, de-me-
pieiido mandamus, quatenus in cvastino festi Sancti moria tamen universalis Ecclesioefacile non poleiit
Marci E\aiigclistoe proxime venluri, corara nobis aboleri, quaebonitatemalifiam nonvincenle,noslram
in capitulo vestro comparealis, ut tam in spiritua» circa tepatientiam admiratur. Heulquse, charissime
libus, quam 5n temporalibus , qusecorrigenda fue- fili, durilia tuum obturavit audilum, ut salutaria
rint corrigamus, et mandatura apostolicum fideli- monita (ibi a nobis tolies inculcata non caperes?
ter exsequentes, quoesuper praemissis fuerint sta- Quseduritia tuum absoibuit inlellecUim,utdiscreta

(85) Yide epist. 90 et 91 hbri xi.
189 SUPPLEMENTUM.— AN. 1208. _ 190
eonsilia tibi a nobis suggesfa saepius r.on scrvaros? .^. Spiritus sancti, et beatorum Petii et Pauli aposto-
Jam sic indur3tus essc conspiceris, ut crescenlem lorum ejus, quorum licet indigni auctoiilatem ha-
vulneris tui plagam non senlias. lia fascinalus esse bemus, te anathematizatum decernimus , et a com-
videris, quod nec medicaminis opem, vel operam munione fidelium prsecidimus : venerabilibus fia-
medicanlis admittas; ut qtiasi de le conqucri pos- tribus nostris firmiter dantes in prseceptis, ut sen-
simus, cum propheta dicendo : Cui loquemur, lenliam ipsam, appellalione remota, non differant
etquem contestabimiir aniplius ? incircumcisoesunt publicarc : facientes eani singulis Dominicis ac fe-
aures ejus, et audire non possunt. Pigel te vevbi slivis diebus, pulsalis campanis, et candelis accen-
quodpro tuatibisalutesuggeiitur. Tsedetboni quod sis, usque ad satisfactionem condiguam solemniter
pro tua libi honorificeiitia suadetur, dum nec animoe innovari. Quam eliam et nos ipsi, auclore Domino,
detrimentum te miseret; nec famae quam nec infa- ore proprio pubJicabimus, ul sic certius et validius
miaedixerimusmundansetepudet: unde tantomagis pcena ejus in omnem Ecclesiam innotescat, cujus
super tania duritia miseremur, quanto in crudolcin cuipa goneralem Ecclesiam noscitur offendisse. Ad
ipse tibi mutatus misereri tui hactenus miserabilius hajc cum adjulorio Dei contra te muilipliciter pro-
rcfugisti. Licet autem paterna charilas ex qua fibi cesstui,sinecsic tuum corrigere festinaveris erro-
ista suggerimus, libi sil forsilan odiosa, cirea te rem. Eccc tensus csl arcus; fuge, fili charissime, a
lamen piudentis el amantis medici vices agimus, sagilta, quoe non consuevit abirei-etrorsum, nesau-
qui infirmum quamvis invifum et improvisum, et ciatus ab illa, graviter inflrmeris, utnon solum non
i'cluclantem salubriter secal el urit. Ideoque, quod possis ad meliora proficere, verum eliam vix valeas
absit! si moibum luum lnvenerimus induratum, ad priora redire, cujusutique plagaslne deformi nou
violcntiori noscogos insistere medicinae,juxla quod poterit cicatrice sanari.
necessaria cura deposcet. Cujus asperitatem etsi Aliamunu. Actum anno gratise1209,quandoplebs
forsilan in praesenli refugias, sanifate tamen recu- fidelis contra hsereticos Albigenses arripuit. iter,
perala, Ipsius collaudabis eflectum, ac perilum quo- Philippo regnante in Francia, magislro Stephano de
que medicum benedices. Ul aulcm adhuc seimonis Langalone a domino papa in archiepiscopuin Can-
apportemus unguentum, si forsilan ipso inolitus tuariensem ordinalo contra voluntalem Joannis regis
asperiora molimina non exspectes : serenilatem re- Anglise, propler quod terra ipsius.posita fuit sub
giam rogamus attentius, et monemus pcr eum qui interdicto.
venturus esl judicare vivos et mortuos, obtestantes CXXXVI.
quatenus usus consilio saniori, a tanto revoceris C Forma inlerdicliablnnocentioIII in Angliamconsti-
errore : saltem hi ipso negotio procedendo juxta tuia.
conlinentiam litierarnm, quas Ulius abbas Belliloci [ MARTEN. Ibid., Ex ms. Sancti Michaelis in
a nobis dudum luo noraine impetravit. Quia pro- Peiiculo Maris. ]
cul dubio pracler culpam priorem, hoc ad culpam Hjec est generalis interdicti per AngJiam forma
alleram libi poterit imputari, si ab eo recedere vi- constittita ab Iiinocenlio III, prnpter coniuniaciam
dearis : quod sub fuarum littcrarum testimonio tam Joannis regis.
expresso, cum tanta fuerat inslantia postulalum : Quod clerici, quando voluerint, sine omni solem-
per quas \idelicet lilteras nobis humiliter supplica- nitate, et sine nota, omnes horas in ecclcsiis dicant,
bas, ut quod ipse abbas de negolio ipso tuo nomine el legant Evangehum, ostiis tamen clausis, ita ut
nobis diceret, firmiter ciederemus : propter quod nulliis laicus ingrediatur, neccausa orandi, nec ali-
debueras sine difficullatequalibet adimplere, quod ter, nisi sit aliqua potens personanon excommuni-
per suam fuerat sollicitudinem impetratum : proe- cata, quae cum omni devotione petat ingressum, ex
seitiin cum hcc demum visus fueris accoptare; cujus repulsa graviter laedi posset eeclesia. Tunc
qtiandoquidcm propter iliud a te prius auditum, aulem solus ineat, sed nihil audiat a sacerdote,
di'.igenteret examinatum prudenter delegalos no- D nisi vevbum pvsedicationis, ut plus Deo obediat
stros ad pvaesentiaintuam postea quasi pvo com- quam homini, el caeteva hujusmodi. ltem convo-
plemento negotii veiiire fecis'i. Quapiojitev, fili cent capellaniparochianos suos singulis diebus Do-
tiiaiissime, ne sisduvus, etnegolio ipsi difficultatem' minicis, et prsecipuis festivitatibus ad crucem ali-
nullam iiigeras, ne le, quod absil! in illam diffi- quam in villa, vel in cccraeterio, et prsedicent eis
cultatem inducas, de qua non facile valeas expediri. cum omni diJigentiapatientiam et obedienliam, quia
Alioqui quantumcunque personam luam in Domino Cliristus factus est obediens Patri, etc. Et doceant
sincere diligamus, et canonicam disciplinara indi- plus esse oJjediendum Deo quam homini. Nolite
guanter sis forsitan receplurus; quia tamen cum is liniere eos qui potcstatera habent occidendi corpus,
qui diligitur casligattir, ttinc circa eum pielas exer- clc. Facta autem prsedicalione, dicaut sacerdotes
cetur co quod amor habeat plagas suas, quse dul- pretes devotissime pro pace Ecclesiae,et pro domi-
cioressunt, cum amarius inferuntur : nisi usque ad JIOrege, ut Dominus Jesus Christus dirigat pedes
tres menses post harum susceptionem, vel recusa- ejus in viam salulis, et det ei spirituin consilii, ut
lionera prsesentium,quoepvecmisimusadimpleveris; quaj agcnda suht secundum Deum videat, ct ad
extuncex parte omnipotenlisDci PalriSj el Filii,et implenda quse viderit convatescat. Dicant eliajn
191 AD INNOCENTII111REGESTA 192
pvoccspro vivis ct pro aefunctis, sicul consueverant, A a raptoribus emeriiu, vcl de domo malefactorura
omnes flexis genibus, el diligentissime populum recepevint vel amoveiint, vel asportavevint, vel ad
moneant ut die ac nocle lalibus orationibus insistat, custodiendum veceperinl, nisi de voluntale cleiico-
ul defectum missarura vigiliis et orationibus sup- rum, vcl ad opus eorum. Hoc autem puJjJicede-
pleant;quia omnes illi qui obedientes erunt Eccle- nuniient capellani, quoiies prsedicabuni. Corpus
siae Dei, et viam salutis ingrediuntur; qui aulem Domini sicubi residuum fuerit, reservetur honcsle
rebelles exstiterint, vindictam Domini poterunt in ecclesia, donec dicalur qttid inde fieri debeat,
formidare : malediclus enim puer qui malri veibe- ila quod a ntillo sumatur, nec a saoerdofe, nee ab
ranli pugno resislit: Capellanieiiamfesta denunlient, alio. Clerici sua reponant in ccclesiis et ccemete-
sed neque panem faciant, neque aquam benedictam. riis, qtue ibi, Deo da<ile,pacem habebunt. Si dies
Item parvuli baptizentur in domibus cum chri- HospitaJiorumevenerint, diligenter admoneaiit sa-
smale et unctione, et cuni omni debita solemnilate. cevdotespopulum, ut convenial exlva ecclesiam ad
Et conveniant omnes avcbidiaconi et decani in die eovum pveeJicationem, et confralernitalem illam
Ccense, sicut consucvevant, et ibi eis dicelur quid devolissime observent; ostia tamen ecclesiae eis
eos oporteat facere; vetus autem chrisma ubique non aperialtir, nec aliquem in ccemeterio sepelire
reservetur. Habeant autem paioehia.ii vas commune perniittantur; sed aliter quibus modis fieri polerit
ad baptizandum puevos, quod possit defevvi per clerici eorum coadjutores exisiant, el eis ostendant
domos; aqua autem baplismaiis honeste rcponalur, saccrdotes qnod hoc interdicium domini papoeest,
et vas honestecuslodiatur. Quicunqueconfessionem cui nullus potest resisfere. Ita geneiale et ita vio-
ptiierit, habcat quandocunqiie voluerit, et legili- lentura est, quod nullum privilegium, nulla permis-
mnm tesliinonium facial, et omni solemnitale, sed sio missarum, vel aliartim libertatum potest obser-
sine euchavislia et sine extrema unctioiie. Corpora vari. Nihilominttstamen eleemosyuas et promissas
defuticlorura, lam olericorum quam laicorum, po- parochiani leneanluv pevsolvere, ne Deus, ob du-
nantur ubi araici eorum voluerint exlra ccemelerium ritiam illorum, durius irascalur; elcum Deus pacem
pvsecipucubi transeuntes possunt commoveii, ita dederit Ecclesise, tam vi\is quam defunctis omnia
quoJ mtllus sacordos In sepultiira laicorum prsesens recompensenlur. Fugitivi etiam qiiicunque ad pa-
sit; sed corporejacente in domo, poierit sacerdos, cem Ecclcsioeconfugeiint, cum omni diligentia in
sed sine cruce et sine aqua benedicta, facere pri- proleclionem Ecclesiae admiltantur. Benediciiones
vatim commendationem animoe. Clerici dcfuncti in prandiis et gratiarura actiones more soJito Jicet
bene possunt rcponi in tiuucis signalis, vel plum- ,£ facere. Yalete.
beisvasissuperarboresccemeteriijVelsupermurum; CXXXYII.
ct corpora religiosorum ponanlur infra septa sua, Ad Arnoldumpriorem el fratres Ziberdowicenses.—
teira cosmeterii non aperta. Ilcin altaria denuden- Eorum possessionesel pivilegiacotifiimal.
tur in ecclesiis. Mulieres autcm ad purificalionem (Anno 1209. Laleiani, April. 5.)
non admittantur. Sponsalia et matrimonialia non [BOCZEK, Cod. dipt. Moravim,II, 52, ev origiaali
contrahantur. Ubicunque videbitis, vel audieritis ejusdem monast. in reg. C. R. GulerniiTj
violeniiam factam in rebus ecclesiaslicis, statim INNOCENTIUS cpiscopus, senus servorum Dsi,
faciatis damnum apprctiari ct commendari scripto, dilectis filiis ARNOLDO pi ioviel fratribus de Zalier-
etnomina eorumnialefactoruiiiredigatisiiiscriptum, duvviz, Prsemonslratensis ordinis, salutem tl apo-
et ipsos publice demintiantes excommunicatos; qui stolicam benediclioncm.
si poeniluerint, ad episcopum miltantur. Magistri Cum a nobispetitur quodjusttim est clhonestum;
scholarum, si a laicis periuiltantur, recipiantur tam rigor sequiiatis quam ordo e.vigitrationis ut id
honorifice, legant el doceant. Illis autera qui potue- per sollicitudinem ofiiciinostri aj debitttm perdu-
rint reeipere corpus Domini, quibus denuntiatum catur effectum. Eapropter, dilecti in Domino (iiii,
est ul reciperenl, et contenipsevint; non licct com- ]) vestris justis postulationibus inclinati, ecclesiam
medere carnes sine consilio episcopi, vel alicujus vestram in qua divino estis obsequio inanripali,
authenlicae personse in die Paschse, nec deinceps. eum omnibus bonis quse impraeseiitianim raliona-
Hoc autem eis publice denuniietis, sinedisliiclione biliter possidelis aul in fulul'um justis modis, danle
tamen. Tcneanlur a decanis capilula, et exstirpen- Doraino,poterilis adipisci,sub B. Ptlri et nostra
tur crimina tam cJericorum quam laicovum, in protectione suscipimus, specialiter autem Zjrelilz,
quantum fieri poterit; poterunt aulem puniri per Zancowiz, Otradiz et Borkowaz villas, "et aliae qtioe
excommunicationem.Capitulaautem in coemeieriis, juste ac pacifice possidetis, auctoritale vobis apo-
in domibus sacerdotum, et non in ipsa ecclesia stolica coiifirraamiis,et prsesentisscripli patrocinio
leneantur. Onines\ero episcopi Anglisesolemniter coniinuiiiintis. Ntilli ergo omnino hominum liceat
excommunicabunt, excepta pevsona domini regis hancpaginam noslrae coiifirnialionisetprotectionis
el reginse,et persona justttiavii domini regis, qui- infringere, vel ei ausu temerario conlraire. Si quis
cunque niiserinl violentam manum in ecciesias, \el antcm hoc altentare praesumpserit, indignationem
in possessiones clericorum, vel catalla eorum, el omnipolcnlis Dei, el bcalonim Petri ci Pauli apo-
quicunque, invilis clericis, aliquid de bonis eorum sloloruin ojus, se novcvit iiicuisuvum.
195 . SUPPLEME.NTUM.— AN. 1209. iu
Datum Laterani, ni Nonas Aprilis, ponlilicalus A "
CXL.
nostri anno duodecimo. Ad abbatem et fratres conventus SS. Cosmmet Da-
nuaiii deMonle. — Privilegiorum confirmatio.
CXXXYHI.
(Anno 1209. Yilorbii, Junii, 18.)
Commhsoriumpapale contra comilem de Plain et
alios, paclum super summa pecunimepiscopoRa- [FARLAT. Illyr. Sacr. IV, 8.]
thponensi solvendwinitum hnpedietiles. INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, di-
(Anno 1209. Laterani, April. 15). leetis filiis abbati et fratribus conventus SS. Cosmse
[RIED,Cod. diplom. Ralhpon., p. 296, ex originali]. et Damiani de Monte, salulem el apostolicam bene-
dictionem.
INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, di-
leetis filiis .. . majori praeposito, .. decano,"et. .. Sacvosancta Romana Ecclesia devotos et humiles
filios assuelse pietatis offieio piopensius diligere
scholastico Eistetensi, salutem et apostolicambene-
dictionem. consuovit, et nc pravorum horainum molestiis agi-
Suanobis venerabilis fraternoster... Ratisponen- tcn.ur, oos tanquam pia mater, proteclionis suoe
inunimiiie confovere. Eapropter, dilecti in Doniino
sisepiscopusconqueslionemonstvavit, quod nobilis veslris justis postulalioiiibus gratum imper-
vir... comesdo Plain,.minisieriales Salzeburgensis fllii,
ticntes assensum, personas vestras cum omnibus
eeclesioe,F. de Petowe, ac quidam alii Salzeburgen. (j
dicec. pvopriis nominibus expvimendi paclionem bonis, quse imprsesentiarum rationabilitev posside-
summa lis, aul in fuiuruni justis modis, dante Deo, pote-
quamdam super quadam peeunioe, quam stis adipisci, sub B. Petii et noslva proteclione
venerabiiis fiater noster Salzeburgensis arcbiopi-
solveie lenetur licite inilamintereos suscipimus ; specialiter autem eeclesiasmonasterio
scopus eidem, vestro subdilas, sicuteas juste el pacilice posside-
in salutis suse dispendium praevaiicant et infrin-
tis, nec non etiam donalionem ecclesiaium S. Petri
gnnt. Quoeirca discretioni vestrse per apostolica de Bubniani, et S. Dimetrii de Jadra cum omnibus
scripta mandamus, quatenus dictum comitem ei pertinenliis earumdcm ab illis, ad quos
hujusmodi
alios, ut pactioneraipsam, sicut sine pravitate pro- donalio pertinebal,
vide facla eot, ab utraque parte sponle recepta, provida vobis liberalitate eon-
tenentur cessas, vobis ct per vos monasleiio vestro auciori-
prout obsenent, monilione prsemissa per tale apostolica confirraamus, et prsesentis scvipli
censuram ecclesiasticam, appellatione postposita,
Testes autem paffocinio communiinus.
corapellatis. qui fuerint norainaii, si Nulli evgo omnino bominum liceat hanc pagi-
se gvatia, odio, vel (imore subtraxerint, per cen- nam nostrseconfirmalionis et protectionis rnfrin-
suram eamdem, appelialione remola, cogatis verilati G
gere, vel ei ausu lemerario contraire. Si quis au-
testimonium peihibere. Quod si non omnes his lem hoc attenlare
prossuuipseril, indignaiionem
exsequendis poiuerilis intcresse, duo vestrum ea oniiiipotentis Dei ct heatoruin Petri et Pauli apo-
nihiloininus exseqtianlur.
stolorum cjus se noverit incursurum.
Datum Lateran. Id. April., poiiiificalus noslri
Datum Yiteibii, xiv Kaltiid. Julii, pontlficatus
anno duodecimo. nostri anno xn.
Plumbum: INNOCENTIUS PP. III. CXLI.
CXXXIX. Ad archidiaconum Fhcannensem. — .mmumlalcs
abbalim Fiscunncnsh confirmal.
Ad episcopumRatisponensem. — Confirmalioprivi-
lepiiapapa CcelesltnoIII anno 1192 concessi. (Anno 1209. Perusii, Aug. 9.)
1209. [ Neustria pia, 245, ex archh o abbaliseFkeannensis.]
(Anno Laterani, April. 17.) INNOCENTHIS episcopus, servus servorum Dei,
[RIED,Cod. dipl. Raihp. p. 297, exoriginali.] diloclofllio,ai'chidiaconoFiscanncnsiRotbomagensis
iNiOCEMiusepiscopus, servus servorum Dei, ve- diceccsis., salutem et aposlolicam benedietionera.
nerabili fratri... Ratisponensi episcopo, saltttem et Precibus tiilcctorum liliorum, abbatis et conven-
apostolicam bcnedictionem. tus monasterii Fiscanneusis, ordinis S. Benedicti,
In lilieiis felicisrecordationis CcelestiniPP. prse- ad Romanam Ecdesiam miUo medio pertinentis,
decessoris noslri sic perspcximuscontineri. t Cce- benignuni impei tientes asscnsum, discrctioni ttise
lestinus episcopus, servus servorum Dci, venerabili per apostolica scripta mandamus quatenus suspen-
fralvi... Ratisponensi episcopo salutem et apostoii- sionis, excommunicalioiiis, el interdicli sententias,
cam benediclionem. si quas \encrabilis fraler noster archiepiscopus
<Quanto episcopali oflicio plura incumbunt, t ctc. Rothomagensis, vel quivis alius , auctoiilate liitei a -
Videhascelilleras Palr. l. CCVI, col. 965. rttra, quas eis super faciendis observari aposiohcis
" Nos
igilur tuis precibus inclmali, ut proediclain- statulis , dii'exerimus, in abbatem, et monachos, ct
dulgentia libere uti possis, auctoritale piseseiitiuiu quoslibet alios eis subjecfos protulerinl, sine quah-
libi concedimusfacullaleni. bet difficultate relaxans, dispeuses, auctoritafe no-
Daluin Lateian. iv Kal. Maii, pontificatus nostri slva, cum illis, qtii exinde inegiilaritatem aliquam
anno duodoeimo. incurreiint.
Plumbum: INNOCENTIUS PP. III. Datum Perusii, vldus Augusii, ponliiicatus no-
stri anno xm.
198 AD 1NN0CENTIIIII REGESTA 198
CXLII. H ferri gratis Halbersfadensi Ecclesioea praefati ino-
Ad abbatem el conventumS. Remigii Remensh.— nasterii abbat ss^s.Cielerumcum eadem -abbatissa,
Privilegium per quod monaslerium S. Remigii per sedis apostolicae munus benedictionis adepta,
eximitur a debilis, uisi in utilitutem ejiisdem mo-
naslerii convertuntur. conspicerei sibi et suo monastevio praejudicium
non modicum generare prsedicta, fecit ipsis Halber-
(Anno 1209. Anagniae,Aug. 25.)
[VARIN, Arch. udm.de Reims, II, 475, ex chavlulario sladens. denegari, prsesertira cum idem monaste-
S. Remigii.] rium privilegiis ponlificum Romanorum irnmuue ab
IXNOCENTIUS episcopus, scrvus servorum Dei, di- oninionere dignoscalur et dicli Halberstadens. po-
lectis filiis abbati et conventui monasterii S. Re- slularent de juve, quod ex familiaritate ac gralia
migii Remensis ordinis S. Benedieli, salutem et eisdera exhibiltim fueral a prsecedenlibtis abbalis-
apostolicam bcnedictionem. sis. Yerum cura tam pro his quam pro ahisvexatio-
Inderanilati vuslrse ac monaslerii vestri paterna nibus, quae ipsi ecclesiaeafferuntur contra sedis
volenles sollicitudine providere, aucloritate vobis apostolicae privilegia irrogata, venerabili fratri no-
praesenlium indulgemus ut vos, et prioratuum ve- stro Brandenburgensi episcopo et dilectis filiis ab-
strorum priores, non teneamini ad solutionem ali- bali Mersburgensi et praeposito S. Petri de Monle
cujus debili conlracli vcl conlrahendi, nisi illud in Screno ad ipsius abbatiss* conquestionem dederi-
utilitatem ipsovum monastcrii et prioraluum con- mus noslris lilteris in mandalis, ut diclum episco-
versum fuisse legitime probaverinl creditores, non pum a prsefatis desisteve gvavaininibuset de dam-
obstanlibus quibuscunque litteris, renuntiationibus, nis ac injttviis oidem illatis, prout tenebatur, satisfa-
obligationibus, coiifessionibus, juramentis, iiisliu- eere monilione prsemissa, qua comemt distiiclione
nienlis et pcenis temporo, conlractus appositis et compellere piotuiarent: Halbersladei.s. capitulum
etiam apponendis. Nulli crgo omnino hominuin li- interim post faciain aiimonltionemaJ venerabilem
ceat hanc paginam noslrse concessionis infiingere fralrem noslium Haibersladens. episcopum et
vel ei ausu temevario contraire. Si quis lioc atten- conjudices suos, quasdam liiteras nulla de prioribus
tareprsesumpserit, indignationem omnipotenlis Dei haliita meiitione super receplionem in die Palma-
et bealorum Petii cl Pauli aposlolorum ejus se no- rum fertone auii el quibusdara candelis ac etiam
veril incursuruni. super obedicnlia proelatovum quorumdam sibi, ut
Datura Anagnise,vm Kalcnd. Seplembris, ponli- asserunt, facienda, qui ex tenore privilegiorumapo-
ficalus noslri anno xn. slolioaj sedis lenentur subjecli monaslerio supra-
CXLIH. „ diclo et ipsi^abhatisssede speciali mandato noslro,
Ad episcopum Misnensem.— Pro ubbaiissa Qued- prout in aposlolicis Iitteris manifeste apparet, reve-
liinburgensi. rentiam et obedionliam exhibent lam debitam quam
(Anno 1210. Lalerani, Jan. 24.) devotam.veritate tacila impetrarunt; quijudices cum
[LrucFEL"j,A)ili<7wil. Qucdlimburgensi.Leipsig 1715, apud Hildesheimensem civitatem, abbatissam jam
in-4°, p. 227, ex arcbiv. Halberslad.] diciam responsuram pvimo edicto percmptorie
INNOCLNTIUS episcopus, servus servorum Dei, vo- citavisseni, sicut eorum litteraein noslra pneleclse
nerabili fvalri cpiscopo Misnensi, dilectis filiis de proesentia continebant, ex pavte ipsius abbalissse
Pcrta el de Cella abbatibus Numburgens. et Misnens. non conteslala Jile allegatum exslilit coram eis quod
diceceseon, salulem el apostolicam benediotionem. impetrataeJilierjelotalitcrcarebanl robore firmiiatis,
Dilecla in Chrislo fllia Quediimburgensis abba- maxime cura piiortun millam facerent menlionera,
lissa tvansmissa nobis conquestione monsiravit, et decisio hujusmodi aiiiculi saltem per arbritros
quod cum Quedlimburg. monaslerium ad Romanam dcbeiel commur.itei tcrrainari: sed cum penes ipsos
Ecclesiam cum sibi adjacentibus ecclcsiis universis nibil horum pesset aliquaienus obiinore, lum pro-
nuUo pertineai mediante, sicut evidentcr apparet pter id el ob locuin suspoctum, pariler el remo-
per privilegia pontificuin Romanorum ac venerabi- r, luiii, lum etiam quia facultas appellandi sibi ex eo
lium fvalrum Halbevstadiensium , episcopum in eral relicta, quod Corbeien. abl.as absque appella-
Ramis Pahuavum pro divinee laudis officiissolem- tionis remcdio alii non potuit comraittere vices
nius exsequendis, accedentem ibidem cantatura non suas, et proplcr al.a qusedam gravaraina nostram
debita exhibitione multolies procuravil (55*); idem audieiiliam appellavit ad prosequendam appellatio-
cpiscopus receptionem ipsam graluilam in juris ne- nem omissam, dilectum filium magistrum Nicolaum
cessilalem conveiiensotiabutcns sibi gratia collaia subd. nostrtim Misnen. canonicuni ad aposlolicam
in hac pavtc ctim latita illuc hominum multitudine sedem transmittens. Qua in re prsesentia constituto
accedebat, quod viginti et quinque argenti mavcis eidem judices de appellaiione interposita cognos-
eopia piscium comparata, exceptis aliis suniptuosis, cenles, el ipsam frholam decei-nentes,dictam ab-
insufficiensdiscunibentibus habebatur. Praeter hiec batissam ad eorum prsesentiam denuo citare prse-
auiem in festo boati protomartyris Stephani ob sumpserunt, et quia electttm et canonicos Halber-
ipsitis reverentia.n ferto auii, et in Purificalione stadens. aucloritate apostolica prohibilos a judici-
beatse Vivginis tandelae qusedam consuoverunt of- bus delegatis ne libenatem ipsius ecclesiae in.
(55*)Locuseormpius, ul alii bene iniilti infvar
1.97 SUPPLEMENTUM.— AN. 1210. 198
pr.edictis vel in aliis proepedirenl, ad agcndum in A Quodsi non omnes his exsequendis pofueritis inter-
ipsius pvsejiuliciumadinittebant, sedem appellavit esse, tu , fvater episcope, cum eoium alteroea ni-
aposlolicam iterato , seipsam, conventum, eccle- hilominus exseqtiaris.
sias, clericos minislerialos et omnia quaspeifine- Dalura Laterani ix Kalend. Febiuar., pontifica-
bant ad monasterium memoralum sub prolcctione tus nostri anno teiiio decimo.
apostolicaesedis ponens. Al ipsi appellaliones \ili- CXLIV.
pendentes ipsius, toties in
geminafas cxpensis red- Ad ephcoposGalliw. — De vitanda rittionia in rece-
dendis Halbeisladens. condemnantes eamdem, in plione monachoiumaul sancliinonialium.
possessionem ipsos omnium quaepetebant in ipsius (Anno 1210. Laterani, April. 17.)
abbatissaeprsejudicium decreverunt induci, et Iicet [MAHTEN., Thesaur. anecdol., I, 817, ex ms. Michae-
abbalissa jam dicla pro tanlo gravamine niemoralos lis in Periculo Matis.]
judices ad sedem apostolicam provocasset, eisdem INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, ve-
lerminum festum Purificationis Bealae Yiiginis nerabilibus fratribus archiepiscopis et episcopis in
proximopcsleiilum pra-figcndo,uihiloniinus tameu regno Fvancise constitulis, salutem et apostolicam
ipsi oppressiones gravamini aggregantes , sprelis benediclionem.
etiara appellationibus, ipsam excoininunicationis Muitoties audivimus et a mullis quod in quibus-
vinculo innodarent, facientes eamdem excoraraii- dam monachorum monialium et aliorum rcligiosn-
nicalam publice iiuiiliari subjectis, Qtiedlimburgeiisi rum monasteriis per vestras d.ceceses constitutis
Eeclesiaesuis litteris injungenlcs, ul eara tanqnam consueiudo damnabilis, imo damnalusetdamnandtis
excommunicatam arclius evitarent, sed ipsi anle abusus usque adeo inolcvif, ut pene penitus nulla
receptionem lilterarura ipsarum ad appcllalionis persona recipiafur in ipsis absque labe Simoniacse
confugiura convolarunt propter quod per euradera pravitalis. Ne ig'tur clamorera lolies iteratum vi-
procuratorem nobis humiliter supplicavit, quatenus deamur, quod absit! simulando fovere, universilati
prseriictis episcopo et capilulo Halberstadensi in vestraeper apostolica scripta raandamus atque pvse-
proeceptisdare nostris lilleris dignaremtir, ne con- cipimus, quatenus semel in anno hiijusmodi moi-a-
tra priulegia pontificura Romanorum tani idem stevia singuli per vestras diccceses visiianles. stib
monasieiium, quam ipsius membra super bonis analhematis interminaiione veictis, ne qua pcrsona
eorum seu rebus clericovumac laicorum ad dictum dc cseiero recipiatuv in eisper hujusmodi pravita-
raonasterium periineiilibtis prsesuinant de csetero tem, seniper in ve.stris synodis dcnuntiantes hoc
molestare. Ad haecautem dilcctus fiiius magistcr C ipsum, et circa cas quas sic receptas invenietis,
Alexander, prsetaxati episcopi procurator, coram auctoritale apostoliea , sublato appellationis obsta-
nobls proposuil ex advevso, quod cum proefali ju- culo, staluatis quod saluti et honestali vidcritis ex-
dices ditlam abbatissara pro causa, quaeinter ipsam pedire.
ex parteuna et eosdem episcopum el capitulum ex Datum Laierani, «' KalenJa,sMaii,-poniificatus
altera suscitavissent, et landem sccundo et lertio nostri anno xm.
exspectata conlumax sit inventa, ipsi judices pio CXLv.
in
conlumacia ipsam auctorilale nostra excoinmu- Ad abbatem (56), el convenlum iiwnasteiii de Los.
nicationis sententiam protulerint. Yerum a nobis — Confiimal eh annuos reddilus octo modiorum
cum inslantia poslulavil, ut eamdem senlentiam frumenli, quos Balduinus comes concesscial
ecclesimde Laude, super terris el pratis de Haia
sicut ralionabililer est prolala usque ad salufa- et de Skelmh.
ctionem idoneam observaii, nostris liiteris mancJa-
(Anno 1210. Lateraui, April. 29.)
remus. Quia vero nobis non conslilit de pvaemissis,
[Ex archivio mouasteviide Laude B. Marise.
d^scretioniveslrse per apostolica scr'pta mandamus, BR£Q.ibid.]
quatenus si res ita sc habet, queraadmodumpvocu- Cum a nobispetiturquod justura cst et honesiuni,
rator abbatissse narravit, scnlenliam lalain in ip- tam vigor oequiialis, quara ordo exigit ralionis, ut
sam decernatis penitus nullani esse, reducentes in id per solliciudinem officiinostii, ad debitum por-
stalum pristinum, si quid attenlatum est contia ducatur effeciura. Eapropier, dilecli in Domino
ipsum. Alioquin eadeiu sentenlia juxla formain filii, vesliis juslis poslulationibus gralum imper-
Ecclesise relaxata, causam convocatis patlibus au- tienles assensum, oclo modios fvttmcnti anntii red-
diatis, et eam, si de paiiium voluntate prsecesse- ditns, quos clarae memoiioeB. FJandrensis comes ,
rit, sublato appellalionis obstaculo fine canonioo in teriis et pratis suis de llaiaet de Skelmis, rao-
terminetis, vel ipsam sufficienter instructam ad no- nastevio vestro pvovidapietate coucessil, sicul illos
strura remittatis examen , prsefigentes parlibus juste et provide possidetis, et in ejus aulhenlico
terminum competentem, quo noslro se conspectui coiilinetur, vobis et per vos Ecclesia:vestrseaucto-
reprsesenlent, sentenliam, dante Dominorecepturse. ritate apostolica confirmamus, et proesentisscripti
(56)Post Stephanum (de quo adepistolam Appen- cupatus, in abbatem monasterii de Laude alleotus
dicishtijus i.xvxviagimus), defunctum anno 1207, esl. Vivere desiit 25 Novcnibris 1125. Nov. Gidt.
die 7 Marlii, Joaniies II de Warnesson, agninus, Clirht., tom. III, col. 504.
ob \iise integiiiatem et anirai mansuetudiueni nuu-
*qo AD 1NN0CENTIIIII REGESTA 200
palrotimo communimus. Nulli crgo omnino hoini- / » lis, aut in fiilurum justis modis, praestanleDomino,
luim liceat hanc paginam noslrae confirmalionis potcvitis adipisci, sub beati Petri, et nostra pro-
infvingeve,vel ei ausu temeraiio contraire. Si quis tcclione suscipimus. Specialiter autem, fundum
autem hoc altenlare prsesumpseril, indignationem coeiiobiiveslri, cura capella vestra qusejuxta ipsum
oninipotenlis Dei, et beatorum Pctri et Pauli, apo- ccenobium cst sita, et libertaiem ejusdem capellse,
slolorum se noverit incursurtim. ecclesias, villas, mansos, conducta, deciraas, obla-
' Daturo ejus,
Lalevani, iv Kalcndas Maii, ponlificalus tiones, census annuales, bomines censuales, pisca-
nostri anno lertio decimo. turas, alodia, parles alodiorum, vectigaliaet omnes
CXLM. inslitutionesinicr vos et advocatos veslros, et inter
Ad Bernardum abbateinct monaclwsS. Gregorii(S~) vos et familias vestras, seu eiiam infer vos el ho-
Basileensis diceceseos.— Ne prwbendasin ipso- wines vestros , uliliter faclas , cum omnibus quae
tum Ecclesta smcularibus personh conjeranl. in authenlicovenerabilis fratris uostri (59) Melensis
(Aiir.o12i0. Latcrani, Maii 5.) episcopi, super hsecfacto , nominalim scripta esse
[Ex apograplio quod ad lidem autographi, in ar- noscuiilur, sicul illa jusle ac paciflcepossidetis, et
chiusabbaiiae S. Gregovti, Basileensisdiceceseos, instiluta sunt, ut supra scriptura esl, rata
asservali, diligenter exbcriplura, nobiscum cora- 11 quse
municavit bon<a meuioiiae abbas Ciandidier. bahetis, auctorilate vobis apostolica confirmamus,
BREQ.ibid.] et prsesenlis scripli patrocinio coinmunimus , sta-
INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, di- tuenles, ut nulli omnino hominum liceat hanc no-
lccto filio BERNARDO, abbati et monacliis S. Gre- slrse prolectionis el conlirmationis infringere, vel
gorii Basilccnsis dioeceseos,salutem et apostolicam ei ausu temerario conlraire. Si qtiis autem hoc at-
benediclionera. tentare ps'oesurapserit,indignationeni omnipotentis
Cuni ex nostri debito teneamur ofliciiin vinca Dei, etbeatorum apostolorum Petri et Pauli, se
Domini Sabaolh planlare utilia, et fructuosa inse- iioverit incuisurum.
rere, sic eliam debemus, quse invencrimus super- Dalum Laterani, vm Kalendas Junii, ponlifica-
flua, discretionis et poteslatis savculo resccave. tus noslri anno lertio decimo.
Eapropfer, dilecti in Christo filii, vestrae gravanien CXLYIII.
Ectfesioe praecaventes, auclorifatc apostolica vobis
Ad priorem et convenlumde Noviaco,-—Confirma-
inbibenius, ne alicui saeculari personoe, nisi habi- tio pacis inler comitemBegitestensem,uxoremque
tum monast cae religionis assumpseril, procbendam ejus,elprioremac convenlumde Noviacoinilw (60),
in vestro nionasterio conferatis. Quod,quia invio- (Anno 1210. Laterani, Sepl. 5.)
labiliter lam a vobis qtiam a successoribus vestris [Ex chartulaiio No\eiomensi.BREQ.ibid.]
observavi volumus, praesentis scripli patrocinio INNOCENTIUS
1 episcopus, servus seivorum Dci,
ccraii.uniinus. Nulli ergo, etc, elc. dilectis filiis priori etconvenlui de Noviaco, salu-
Dattim Laterani, ni Non. Maii, ponliflcatus uostri lem et apostolicam benedictionem.
anno lerlio decinio. Solet annuere sedes aposlolica volis piis, et hone-
CXLYII. stispetenliumprecibus favoiem benevolumimpeiiri.
Aa abbatem (58) el conventum S, Marlini Glande- Eapropfer, dilecli in Domino filii, vestris justis
rieiisis. — Confirmalio bonoium. poslulalionibus gralo concurrentes assensu , com-
(Auno 1210. Laterani, Maii 25.) positionem inter vos , ex paiie una, et dilectum
[Ex archiuo monaslerii de Longavilla, al. Glan- filiuin nobilem virum... coraitem Regiteslensem, et
deriensis. BR£Q.ibid., p. 1144.]
conjugem ejus , ex altova, supev quihusdam procu-
Cum a nobispelitur quodjustura eslethoneslum, ratioiubus moiiasterio remissis ac rehus aliis anii-
tara vigor sequilatis quain ordo exigit ralionis, ut cabiliter inilam, sicutpieac provide facla est, et ab
id, pcr soUiciiudinera oflicii nostri, ad debilum utraque pailesponle recepta , necnon in authentico
perducatur effectum. Eapvopter, dilccli in Domino D exiiideconfecloplenius coiitinetuv,aucloritale apo-
iilii, vestvis juslis postulationibus gvato concuv- slolica confirraamus, el praesenlisscr.pii palrociuio
rentes assensu, coenobiumvcslrum, cum omnibus cominunimus. NuIIi ergo omnino hoininumliceat
bonis quaeiinproesenliaium rationabiliter posside- hatic paginam noslroe confirmationis infiingere,
(57) L'abbaye de Munster, au Yal de Saint- pelite fovel, donl il s'etail empave,lemoignant un
Gregoire, ordiedeS. Benoit, existecncore anjour- \if icgvel de cdte usuvpalion. Apies sa rami (av-
d'hui en Haule-Alsaceet dans le diocese de Basle. riveeen 1200), Ilugues 11,son fils aine, lui succeda
(58) Eiat is iiomine Galterus, cujus nonion oc- au corate de Relhel, avec Feliciie de Ttoves, sa
curvit in insliuinenlis, ab anno 1210, usque ad femme. Manasses, malgre la reslituticn qu'il avait
aiinum 1242. faiie au pvieure de Novi, s'etait encore vesev\e plu-
(59) Bevti annus, de quo vide ad episiolam libri sicuis dvoits onevcux, (l snjtis a de gvandsabus,
tevlii xxxiv , not. suv celte maison. Tels eiaient les dvoits diiospita-
(60) De avgumento hujus epistolse confevcnda de gile, de procuvalion, elc Le coniie Hu-
sunt ca quselegtmtuv in libro cui tilulus, VArlde lile, gues tvansigea suv tous ces objtis , avec les reU-
viiifier les dates, nouv.idil. lom. III, page 652. L'acle est dale du mois de sepierabre
< Manasbes111,conue de Rethcl, en ii98, lesti- gieux
tua au pv.eu.e de Novi dcs fours banii.-fixcl uiie 1205, el signepar le comic ct son Ulsaine. >
201 SUPPLEMENTUM.- AN. 1210. 202
vel ei ausu temerario contraire. Si quis aulcm hoc A bernet; injungentes nihilominus clero, ministeriali-
attentare prsesumpserit, indignatiouem omnipoten- luis, el populo ecclesiocmemorafse,quod eidem us-
lis Dei, et beatoruni apostolorum ejus, se novetit qiie atl susceptionera pallei tanquam pastori proprio
iiicursurum. inlendani ut bactehus et exhibcant obedientiam de-
Patum Laterani, m Nonas Septembris , ponli- bitam et honorem; eontradictores per censuram
ficatus nostri anno tertio decimo. ecclesiasticam appellationeposlposita compeseendo.
CXLIX. Nos enim venerabilibus fratribus nostris suffraga-
Ad ConradnmeieclnmMindensem.— Super cteclione neis el dilectis liliis, capilulo ac minislerialibus Bre-
Osnabrugensis ephcovi Gerhardi m archiepisco- mensis ecclesioe,nostris damus litteris in mandatis,
pum Bremensem. ut postqup.midem de maudato nostro per vos sibi
(Anno 1210. Laterani, Oct. 50.) facto ad soepedictamecclesiam accesserit gubernan-
[LAPPENBERG, Hamburg. Uikitvd., p, 5"5, ex origi- dam, tanquam pastori suo
naiiStadiensicaps.il, n. 12, cui sigilium plum- verentiam debitam ipsi obedientiam ct re-
beum papse Innocentii III appensum est.] exhibenles, eidem inlendant liu-
INNOCENTIUS episcoptis, servus servorum Dei, di- militer et devote. Adhsec volumus ei niandamus, ul
lectis fUiis, Mindensi electo et al)bali Lesbernensi, contradiclores, si qui fuerini, vel lebelles censuva
Monasierieiisisdiceceseos, et custodiMonasteriensi, siraili, appellatione postposita, compescatis. Quod
salutem el apostolicam benediclionein. si noii omnes his exsequendis potueritis interesse,
Venerabiles fratres nostri. Lubicensis et Livonen- t'i ea, filielecte, cumeorijin allero nihilominus exse-
sis episcopi et dilectus fliius, major decanus, cum quaris,etiamsijamfuerisin episcopum conseeratus.
coeteriscanonicis Bremensis ecclesiaesuis nobis lit- Datum Laterani, ju Kalendas Novembris, pontifi-
teris intimarunl, quod cum olim Waldemarum, catus nostri anno viu.
quondam Slewicensemepiscopum, a nobis in archi - CL.
episcopumposlulassent, quia id non potuit efibctui -Ad Lubccensemet Livonensem ephcopos.,— Super
mancipari, quidam ex eis electionis suoe vota in dl- eodem.
leclum filiuin B. ejusdem ecclesisemajorem prsepo- (Anno 4210. Laterani, Oct. 50 )
silum, contulerunt. Yeruin, quia ipsius non exstitit [Ibid., p. 554, ex orig.]
electio confirmata, ipsi quantum in eis evstitit, de ISNOCESTIUSepiscopus, seivus servorura Dei, di-
aiia persona tractantes ecclesioe suse consulcre cu- lectis filiis, decano et capilulo et venerabiiibus fva-
raverunl, propter quod non tantum rerum, veruin iribus suuiaganeis nec non nobilibus viiis, ministc-
eliam personarum, a laicis adhuc adhserenlibus/ rialibus Biemensis ccclesioe,salutem et apostolicara
propter diversas causas Waldemaro praedictograves benedictioiiem.
jamdudum persecutiones sunt et impedioienta per- Ex JUterisvesfris, fratres Lubicensis et Livonensis
pessi, ot adhuc eliam paliunlur. At quoniam mora episcopi, et filii decane ac capitulum, nostro est
prseteriti temporis ecelesiaeviduaiae ad nihiltira fere apostolatui rcsevatum,quod cum olimWaldemarum,
redactsefuit quamplurimum hucusque damnosa et quondara Slewicensem episcopum, in avchiepisco-
futuri protractio perniciosa poterat magis esse, pura poslulassetis a nobis, quidara vestrum eleetio-
iidem in manus hominum incidere potius eligentes, nis suaevola in dilectum filium, B. ecclesiaevestise
quam pro domo Dei murum non opponere se ac majorem prseposilum, contulerunt. Verum, quia
sua, rei quam incceperant, insistere fortiter neces- ipsins non exstitit eleclio confirmata, vos, quantum
sarium existimarunt. Unde tam ipsi quam dictus in vobis exstitit, de alia persona tractantes, eidem
proepositus,per suas litteras speciales a nobis hu- ecclesise consulere curavistis ; propter quod, etc,
militer postularunt, utvenerabilem fratrem nostrum, ut in ephlvla superiori, usque ad verba: diiititis
Osnaburgensem episeopum, eisdem vicinura et per desolatse dilectis filiis, Mindensi electo et abbati
oinnia cognitum, ipsis in archiepiscoptim concede.re Lesbernensi Monasteriensis ditecesis et
dignaremur; per qtiem, cum sit vir moribus et D J custodr Monasleriensi, nosfris dedimus litteris in
scienlia praeditus, ac generis nobilitate prseclarus, mandatis, ut inquisila super his et cognita veritaio,
et ecclesiam sibi commissam hacfenus virililer de- si rem invenerint ita esse, dicto episcopo auctori-
feosarit, praefala ecclesia poterit in siattsm prisli- tate nostra injungant, ut ad prsefalam eeclesiam
num reformari et compesci nihilominus insolentia Dremensem accedat, ejusdera regimen in nomiiie
laicorum. Ros igilur consuli volentes Eeclesisadiu- Domini reeepturus, etc, ul supra, gubernet; in-
tius desolatae, discrelioni vostrse per apostolica jungentes nihilominus clero, ministeiialibus et po-
scripta mandaraus, quatenus inquisita super his et pulo Osnaburgerfsisecclesiae,quod eidem cpiscopo
cognita veritate, si res ila se habet, auetoritate no- nsque ad susceptionem pallei tanquam pastori pro-
stra eidem episcopoinjungalis, ut ad praefatam ec- prio inlendani ut hactenus, exhibeant obedientiam
clesiam Brcmensem aecedat, ^ejusdem regimen in debitam et honorem: contradictoresper censuram ec-
nomine Domini recepturus; cum quo, propter ne - clesiaslicam, appellatione postposita, compescendo.
nessitatem temporis, hanc gratiani duximus facien- Quocirca univevsitati vestvseper apostolica sc.ripta
dam, ut usque ad susceptionem pallei Osnaburgen- mandamus, quatenus' postquam idem de mandato
scui ccclesiam sicut proprius pastor relincat et gu- nostro sibi facto per exsecutccs eosdcm ad sospt-
PATIIOL.OCXVII.' 7
205 AD 1NNOCENTHIII REGESTA 2U
diclam Breraeusemecclesiara accesserit gubcrnrm- i viumad sedem apostolicara destinastis cum co ct
dam, etc eidem intendatis humiliter et per eum nobis humililer supplicantes, ut illum la-
devote. Alioquin diciis exsecutoribus noslris damus ceremus ascribi sanctorum catalogo venerandum.
lilleris in mandalis, ut conlradictores, si quifuerint, Nos igitur ex hoc referentes laudem et gloriam
vel rebelles per censuram ecclesiasticam, appella- Creatori qui in sna majeslale mirabiiis faciens
tione rcmota, compescant. signa et mirabilia magna in lervis per servos sttos
Datum, ut supra. ad imitandum piae conversalionis exempluiu non
CLI. desinil mirabiliier operari, per iilorum gloriani
,4-rfGerhardum cphcopum 'Osnubttrgensem, super sempiternamopem nobisconferens salularem. Quia
•ejusdemeleclionein urchiephcopumBremcnsem. istud divinum est potius quam humauum
1210. Laterani, Oct. 50.) judicium
(Anno ad praesensin eo non duximus procedenduni, oesti-
[Ibid., ex originali Stadiensi in caps. vn, n. 20, cui
sigillum plunibeum papseappensum esl.] raantes consullius exspeclaie ut Deus magis ac
clarificet quem jam clavilicave inchoavit,
CNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, ve- magis arduum
nevabili fvatvi Osnabmgensi episcopo salutem et quatenus in lempore opportuno ad lam
secuiius
aposlolicambenedictioiiem. Sequentia eadem ac in " judicium exsequendum ipso procsiante
prima epistolu usque : receplurus. Quocirca frater- procedamus (61).
Datum Laterani, v Kalend. Januarii, poniificalus
niiati luse per aposlolica scripta mandamus, quate-
nus cum -a prpafatisexsecutoribus tihi fuerit injttn- nostvi anno tertio deciino.
ctum , accedas ad ecclesiara niemoralam, et in CLIII.
Bulla pro monialibusParci-Dominaru.il.
Chrisli nomine regimen ejus suscipias ac fideliler
(Anno 1210. Lalerani.)
exsequaris. Nos enim tecum propter necessilatem Chrisl. nov., X, Inst., 227.]
specialemgratiam, elc, ut supra usque: [Gull.
lemporis INNOCENTIUS episcopus, servus senorum Dei,
gtibernes; dantes supradictis exseculoribus in man- dilectis in Chrislo filiabus abbalissseSauclaeMarise
datis, ul injungant cleio, elc, usque compescenda.
ProetereaBremensi capitulo el venerabilibus fratri • de Parco ejusque sororibus, lam prsesentibusquaiu
bus nostris suffraganeis Bremensis ecclesioeac mi- futuris religiosam vilam ducentibus, in perpetuura.
uisterialibus ejus noslils duximus litteris injungen- Quse sub habitu religionis accensis lampadibtts
Jum, ut, ctc, ut supra. per opera sanclitatis jugiler se proeparant obviam
Daliim ui i-upra. sponso ire, sedes apostolica debet palrocinium im-
CLH. -, perliri, ne forte cujuslibet lemerilalis incursus aut
Ad archiepiscopum, decannm et capitulum Biluri- eas a proposito revoeet, aut robur, quod absitl
cense. — De canonizalione S. Guillclmi Bilu- sacrse religionis enervet. Eaproptcr, dilectaein Do-
1icensis archiepiscopi. mino filiae, vestris justis postulaiionibus clementer
(Aiiuo 1210. Laterani, Dec. 28 ) annuimus, et prsefatum monasterium de Parco, in
rLABBE. Biblioth. mss., II, 590, ex charlulario Biiu- quo divino esfis obsequio mancipalse, sub B. Petri
ricensi.] el nostra protectione susoipimus, et prsesenlisscri-
INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, ve- pti privilegio communiinus; inpriinis siquidem
noiabili fralri archiepiscopo Bimricensi, et dilectis statuentes ul ordo monaslicus qui secundum Deum
iiliis decano et capitulo, salulem et aposlolicam et B. Benedicti Regulam ac institutionem Cister-
benedictionem. ciensium "fratrum in eodem monasterio iustituttis
Ex tenore Jitterarum veslrarum accepimus, quod esse dignoscitur, perpeluis ibideni temporibus in-
misericordia Redemptoris,quseservossuos in regno violabiliter observetur : praeterea quascunque pos-
glorificat fidelitalis aeternse, ac interdum glorificat sessiones, quoecunque bona idem moiiasteiium
in prsesenti, diebus islisin quibusabundat iniquilas luum jtiste el canonice possidet aut in fulurum con-
refrigescenle charitate multoruin, ad devotionem D cessione pontificumet largitione regum vel pi in-
Clirisliani populi exciiandam et fidei augmentttm cipum, oblatione fidelium, seu aliis juslis modis
per S. mcmoriseWillelmum praedecessoremtuum, poterit adipisci, firma vobis et eis quoevobis suc-
frater archiepiscope, in partibus vestris crebra mi- cesserint, illibata permaneant, in quibus heec pro-
lacula operatur, ad cttjus lumulum per inspira- priis duvimus expriraenda vocabulis:
tionem illius qui corda fidclium illuminat et ac- Locum lpsum in quo prajfattim monaslerium si-
cendit de diversis regni Francorum partibus, nullo lum est, cum omnibus pertinentiis suis et iis quse
movenfe vel prsedicante, maxima multitudo con- ad altare ipsius monasteiii perlinere noscuntur;
curril; ubi mulli languenies reslituuntur pristinse decimas de. . . . et de. . . . decimam quinque
sanitati. Unde cum tanfa lucerna, quse vitse merito modiorum apud Anlilly; decimam xn modiorura
et opinionisodore dum fruereiur luce praeseiitiapud apud Raray, et Novam-villam, el Huelem ; decl-
omnes effulsit, non sit ponenda sub modio, sed main Philippi de Nantolio, Einselvae,
super candelabrum potius slaluenda , dilectum li- quidquid etiam possidetis apud Magnevol domi.
iium magistrum P eeclesiseveslroe cancella^ niurn lerram , et quidqttid a sancti Reguli et
(61) Vide epistolam 175infia.
205 SUPPLEMENTUM.— AN. 1211. 200
sancli Fvambaldi capimlis eidem monasterio est A Ego Petrus tituli Sancti Marcelli presbvter car-
concessum; duos modios frumenli apud Vilers. . dinalis.
.... etc. Ego Benedictus SanctoeSusannae presbyter car-
Sanc laborum vestrorum quos propriis manibus dinalis.
aut sumplibus colitis, tam de terris cultis quam de Ego Leo Sanctae Crucis in Jerusa.em uresbyter
incultis, sivede hortis et virgullis, et piscalionibus cardinalis.
vestris, vel de nutrimentis animalium veslrorum Ego Gregorius Sancti Georgii ad Yelum-Aureuia
nullus a vobis decimas exigere vel extorquere prae- diaconuscardinalis.
sumal. Ad haec liberas et absolutas mulieres de Ego Guido SanctiNicolaiinCarcere-Tulliano dia-
soeculoftigientes liceat vobis in monabteriovestro conus cardinalis
ad conversionem recipere, et eas absque conlradi- Ego Joannes S. Marioein Via-Lata diaconus car-
clione aliqua relinere. Pioliibemus insuper ul nulli dinalis.
sororumvestiarum posl faclam in monasteriove- Ego^Petrus Sanctorum Serdi et Bacchi diaconus
stro professionem fas sit sine abbatissae suae li- cardinalis ^
centia de eodemloco discedere, discedentemvero EgoPelagius SanctseLuciaead Sepia Solis diacoa
"
absque communi lilterarum vestrarum caulione nus cardinalis.
nullus audeatretinere; illud districtius inhibenles, Dalum Lalerani per manum Joannis SanctoeMa-
ne lerras seu quodlibetbeneficium ecclesiaevebtrse riaein Cosmedindiacoin cardinalis, SanctaeRoma-
collalum liceat alicui personaliter dare, sive alio nae Ecclesiae cancellarii, "IncarnalionisDominicae
modo absque consensu totius capituU, vel majoris anno 1210, pontificaius vero domiui Innocentii ua-
aul sanioris partis Jpsius; si quse vero donaliones poe111anno xm. Bullatum.
vel alienationes aliler quam diclum est factac CLIV.
fueriut,eas irritas esse censemus; pro consecra- Ad abbutem
tione vero allarium vel ecclesiarum, sive pro oleo (61*)<?tconvenlumde Los, al. de Laude.
—Deeodemargumentouc in epistola 145 supra.
sancto vel quolibet alio sacramento ecclesiaslico, 1211. Laterani, Jan. 21.)
(Anno
nullus a vobis sub obtentu consuetudinisvel alic archivio raoiiasteriide Laude B. Marise,BREQ.
hsei [Ex ,
quolibet modo quidquam audeat extorquere.sed ibid.]
omnia gratis vobis episcopus dioecesanusimpendat, Solet annuere sedes apostolica piis votis, et ho-
alioquin liceat vobis quemcunque malueritis catho- nestis petentium precibus favorem benevolum ira-
licum adire antislilem, et communionerasedis apo- C pertiri. Sicut ex parte vestra fuit propositum coram
stolicse habentem, qui noslra frelus auctoritatc nobis, claroe memorise B. comes oclo
Flandrise,
vobis quod postulatur impendal. Praeterea cum niodios frumenli annui redditus,
quos de lerris ot
coramune interdictumlerrse fuerit, liceal vobis ni • in territorio de Haia el de Skelmis ha-
pratis quse
hilominus investro monasterio, exolusis exeotn- bebat et
percipere consueverat, de assensu bonaa
municatis el iuterdiclis, divina officia celebrare. memorise... uxoris ipsius, pro suorura remedio
Paci quoque et tranquillitali vestraepaterna sollici- vobis et eidem monasterio pie ac libe-
peccatorum,
tudine pvovidere'volentes, auctoritale aposlolica laliterrelaxavit, sicut in aulhentico
seu ipsius comitis
prohibemus ut infra clausuras locorum gran- plenius continetur. Nos igitur quod per eumdem
giarum nullus ruinas seu furtum facere, ignem comitempie ac provide factum est, ralum haben-
apponere, sanguinem fundere, hominem lemeic les, aucloritale apostolica conflrmamus, et prse-
rapere vel interficere , seu violentiamaudeat exer- sentis scripti patrocinio communinius. Nulli ergo
cere. Prseterea omnes libertates et immuniiates i omnino hominum liceat hanc paginam nostraecon-
praedecessoribusnostris Romanis poniilicibus ordin firmalionis infringere, vel ei ausu temcrario con-
vestro cencessas, necnon et libertates et exemplio traire. Si quis autem hoc attenlare prsesumpserit,
nes sseeulariumexactionum a regibus, principibus D indignationemomnipotenlis Dei, et beatorum Pe»
vel aliis Christi fidelibusvobis rationabiliter indul- lri fil Pauli, aposlolorum ejus, se noveiit incur-
las auctoritate apostolica confirmamus, etc. surum.
Decernimusergo Datum Laterani, xn Kalendas Februarii.pontilj-
Ego Innoceiitiiis calholicse Ecelesiae episcopus, catus nostri anno terlio decimo,
Ego Petrus Portuensis Ecclesiaeepiscopus. CLV.
NicolausTusculanus episcopus.
" Ego Guido Praenesiinus Ad Maurianensemepiscopumel priorem Aqum-Bellm
Ego episcopus. >Maurianensh.— Pro monasterio Savilianensi.
Ego HugoHostiensis episcopus. (Anno 1211. Laterani.Febr. 26:)
Ego Cinthius Sancli Laurentii in Lucina presby-
ter cardinalis. [Historim pairiw Monumenta. Augustae Taurin.
1856,1,1175. da copia ant. del secolo xm arch.
Ego Ciricius Sanctorura Joannis et Pauli presby- di Torino, cat. 5i,m. 1, n. 6.]
ter cardinalis lituli Pammacbii. INNOCENTIUS cpiscopus, servus servorum Dei,

(61*)Y'idesupra, ad cpistolam 145, not.


207 AD INNOCENTIIIJI REGESTA 208
venerabUi fvatvi episcopo Mauriancnsi el dilccto A salubriter ordinavit, ut allare do Gondelcuvt(62'),
filib priori Aquse-Bellae Mauiianensisdiceccsis,salu- denavii de Guinelval, gvanuni quoque tam in fru-
tcm et apostolicam bencdietionem. mento quam in avena , quod de Jocis Miele.nlois<1
Gravera dilectorum liliorum fratrum monasierii Carembannoscilur pro\cnire, illorum fralrmn usi-
Savilianensis recepimus questionem qtiod cum bus dcputentur qul mattttinis cl vespeilinis ofliciis,
inler ipsos el Clusinum monaslerium supra subje- nccnon cclebiilati missarum, el singulis regtilari-
clione nionaslerii Savilianensis et rebus aliis du- bus horis devota soUicitudinecuravcrinl Interesse,
duni quaestioexorta fuissef, eadem exslifit auctori- ita ut ipsi qualuor denarios de rcdditibus memora-
taleaposlolicaper definilivamsenlentiam terminala, lis, singulis diebiis, in stipendia quolidiana perci-
quam felicis recordationis Alexander papa prsede- piant, ncc aliis, nisi proedictisofliciis Jaboianiibus
cessor noster postmodum confirmavif,Clusinensi- quidquam exinde prsebealur. Unde, quoniam ca
sibus monachis super hoc sileniium imponendo. quaea praelalis ecclesiasticis pro devolionect ob-
Qui cum prseterea Savilianensem ceenobium ptr servautia di\inoium pro\ide instilula noscunlur,
multas lilteras molcstaverunl, demum ad veneia- perpetuo debenl a sede apostolica roborari, ad
bilem fratrem nostiiim Vereellenscmcpiscopum et exemplar felicis lecordationis Lucii papae, prae.de-
dileclum II. Torlum canonicum Papiensem supra cessoris noslri, prspfaiam ordinationem , sieul in
eodem nosiras litleras impeirantes contrariam sen- jam dictis icdditibus vostris, decommuni fvalvum
tenliam reportarunt. Ad nos proelcr lisec sttpra . assensu, provide facta est, ralam esse decernimus,
ejusdem cognilione senlcnli.fi nuHa de procdicla eamque auclorilate apostolica coiifirmanies, sal\o
sententia quam memoratus proeileeessor noster semper in omnibus aposlolicse sedis mandato, in
coufirmasse digno^eitur menfione habita nostris ecclesia veslra perpetuo servari sanximus. Nulii
itleris impetrans (62) .qunrumprsesentia cuma jato ergo hominum liccat hanc paginam nostrse confii-
dicto Savilianensi ccenobio per quattior dielas malionis infringere,vel eiausu temerario contraire,
disletis, absque gravi personarumctrerura riispcn- Si quis autein hoc attenlarc prsesumpserit, indi-
dio, iidera Savilianenses fratres adire non possint. gnalionem omnipotentis Dei, el bealorum Pelii ot
Nolentes igilur ut lis ipsa cujusquam efficiatur Pauli, apostolorum ejus, se noverit incursurum.
malitia immortalis, per aposlolica \ obis scripla pr.c- Datum Lateiani, v KalendasAprilis, pontificaliis
cipieraio mandamus, quatenus si est ita, in eodem noslri anno decimo quarto.
negotio nullateiius procedalis. CLYil.
Dalum Lalcrani, v Kalendas Marlii, pontifioalus Q Ad nbbtttem(65) el fralres S. Wnlmaii.-—Confirmat,
verunostii anno quaiio decimo. ipsis possessionemquorumdam bonorum.
Ego-Guillelmus notarius aulhentica hornm cxem- Anno 12Ii,Laterani, Apvil.17.)
pla vidi et legi, ad exempta quorum scripsi hwc [Ex Charluiavio monasterii S. Wufmari, n. 12.
prcesentia, nihil addito vel dimhmtp , prwter forle Breq. ibid., p. 1147.]
lilteram, iyltabam vel punclum, nec addidi, nec In his quse a nobis juste ab EcclesisefilHsrequi-
diminui, nec mutavi eam vet illucl quod vcl augeat luntur, inveniri debemus faciles ct benigni, ne su-
vel minuat, vet mutet tenorem priorum; sedsicul in pev his duvi, vcl difficiles exislere videanmr qu;e
aulhentich exemplh bullalis coniinebatur, ita et m ex injunclo nobis apostolatus officio imrainenl ad-
his prwsentibuscontinelur. inaplenda.Eapropter, dilecliin DorainofiUi, veslris
CLYI. justis postiilationibus gvalo coiicttrvenlesassensu,
Ad prmpositumcl fraires Ecclesiw Sicliniensis. — neraus de Sancta Cvuce, cuin ipsius cusiodia, si-
De cerlis reddilibns capitnli de Siclinio disiri- ticrnin allodio sancli Wulmari, cum alio nomore
buendis solis fratribus dicti capilnli, qui omnibus ojusdemallodii,
officiiset celebrilalimissarum curuverinlinleressc. juxla nemus quod Wrmesberk di-
(Anno 1211. Latcrani, Mart; 28.) oilur, et omne jus quod homincs vestri de Hesdin
Ex charlulario ecclesise Sicliniensis, T)in nemove ejusdeni villae, tam in lignis mdrluis
[ collegialse
quod' decimo terlio sseculo exaratum videtuv. quam vivis, de consueludine habere noscuntcr,
BREQ.,ibid., p. 1146.] sicut hsec omnia lum de refutalione, tum de dono
Ad audientiam aposlolatus nostri perveml, quod bonoememoriaeEustachii, quondam comitis Bolo-
bonoemeraorise prsepositus prsedecessor tuus, fili niensis, habere nosciraini, et vos ea juste el paci-
praeposite,provida meditatione prospiciens, quali- fice possidelis, vobis el per vos monasterio vestro
ter viri ecclesiaslici ad divina obsequia fonius inci- auctoritate apostolica conflvmamus, et pvsesentis
ientui\*um ad ea fuerinl perceplis beneficiis ec- scripti patrocinio communitnus. Pisesenti quoquc
clesiasticis provocati,de communiconsensufratrum sctipto nihilominus duximus statuendum, ut de his

(62).Yidelur deesse aliquid. bus reddilibus quos ibidem habetis, et terra ara-
(6*2)Aliare de Gondecourt, recensefur inter pos- bili. i
sessiones quas ecclesiaecollegiataeS. Piali, maiiy- (65) Num erat adhuc Gcrbodo,'de quo in not. ad
ris, Siclinii, confivmavitCiemens PP. III, an. 1187. epist. xvn supra?Certe, successoris ejus, ThomaeI,
Yide apud J. -F. Foppens , Supplem. ad Mirwiim, nomen nonnisi anno 1214 in Instrumcnlis legjiur.
l. 111,p. 555. < Altaie de Gondecouit, ctira oniiii- Yide Nov, Gali., tora. X, col. 1596.
20«) SUPPLEMENTUM.— AN. I2Hv 210
quse in foro Sancli Wulmaii a qualibet pevsona ^ Transmissa nobis dilectus filius Marzuccuscano-
veiiduntur, vobis et eidem nionaslerio, sicut hac- nicus vester querela monslravit, qtiod cum de inan-
tenus consuetum est, venda solvalur, nisi sit cleri- dato nostro in apostolicoesedis servilio moraretur,
cus aut miles qui ab hujusmodi vendis liberi esse vos ei provenlus ecciesiasticos pro vestroevolunta-
debenl penilus et immunes. Nulli ergo omuino, elc tis arbitrio subtraxistis. Cum igitur apostolicaesedi
Datum Laterani, xv KaleiidasMaii. serviendo, etiam ecclesioevestroe noscalui' realiter
deservisse deeet cooperatores vos exhibentes ejus-
CLVIII.
Ad prmposilumel fratres EcclesiwMarbacensh (64). dem sedis... Quapvoptevdiscretioni veslise per apo-
— Recipil eos sub prolectione, et enumeranlur stolica seripta mandamus, alque prsecipiraus,qua-
bonaad ipsosspecianlia. tentis quidqtiid ei occasionehujusmodi subtraxislis.
(Anno 1211. Laterani, Jul. 4.) lestituere sibi sine diminulione aliqua procuretis,
[Ex apographo, quod ad fidem aulographi, in ir- alioquinveneiabili fralii noslroarcbiepiscopo vestio
chivis Avgentinensis episcopattis assevvali, diii- nosliis damus litteris in mandalis, ut vos ad id mo-
genter exsciiplilni nobiscum comraunicavit bonse nitione
memoiia; D. abbas Gvandidier. BREQ.,ibid.] proemissaper censuram ecclesiasticam, ap-
INNOCOTIUS episcopus, servus servorum Dei, di pellalioneTemota,eompellal.
lectis filiis, prseposilo et fratribus EeelesiseMarba- B Datum Lalcrani, m Kal. Augusli, poulificalus no-
censis salutem et aposlolicam benedictionem. stri anno decimo quaiio.
Sacrosancta Romana Ecclesia devotos el hurailes CLX.
filios, ex assuetae pietatis officio, propensius dili- Albanensis electi, apostolicm sedis legati,
gere consuevit,et, ne' pravoruni hominum Inolesfiis Gerardi, ad ptwposilum et caiionicos Placenlinoi. —Jllis
agitentur, eos, tanquaiu pia maler, suse proteclio- communemcolivictumprmscribil.
nis munimine confoveie. Eapropter, dilecti in Do- (Anno 1211. Oct. 6.)
mino lilii, \estils justis preeibus inelinati, perso-
nas vestras, et universa bona, quoe inpraesefiliarum [UGHELLI, llalm sacra, IV, 709.]
rationabiliter possidelis, aut in futuruni ju.stjs mo- GERARDUS, permissione divina Albancn. electus,
dis, dante Domino, poteritis adipisci, sub beati aposiolicaesedis legatus, dilectis filiis proeposito et
Petri et nostra protectione suscipimus : speeialiler caiionicis Placenlinis, salulem seternamin Domino.
atitem, ociavampartem decimarum, cum jurepa- Ex injuncto nobis iegationis officioconipelliraur
tronaius ceclesi* in Gerlisheim; curtes in Weg- consuetudines ecclesiarum laudabiles atque IibiJe-
gelheim, in Rimbach, in Hundolisheim, in Wini- Q stas conservare, custodire el iiinovare, et eas de-
muiein, in Phaffinheim, in Gebelesvilre, in Hadi- struere et exslirpaie, quae cahonicis coiitradicunt
stat, in Wocl elniisheim, iu Mobsvtlre, in Reit- discipKnis. Eapropter, auctoritaie qua fungiinur,
holce, in Egensheim, in Wetelsheim, in Sulzbach, innovamus, et innovanies ordinaraus, et btatuiraus,
in Brumalin, in Colmere, in Kancendale, in On- et cottfirinanius, ul mxta maudala apostolica Adria-
gisheim, in Kestetiholz, in Crehisheira superiori et ni, Lueii et aliorura Ronianorunipoi.lilicuin, et juxta
"inleiiori, in Bischovisheim, in TubiL.ein,in Kumi- laudabilem morcm veslrum anliquum, in uno refe-
nigheim, in Huseg, <ln Gi uzenheira, in Elsesheira, ctoiio insimul eomeJalis, divinaln cum silentio le-
in Aginlina, cum oranibus pertineiuiis earuindem, ctionem audientes, in communi dormitorio dormia-
et alia bona vestra, sicut ea jusle et pacifice possi- lis, non In cameiis sepaiatiin, nisi causa iilfirniita-
delis, vobis, et per vos, ecclesiaevestroe, auclorilale tis, vcl eausa vacandi scholaslicis disciplinis : in
aposlolica confirmaraus, et proesenlisscripti patro- cajntulo convenialis quotidie, ut de commisssevobii
cinio communimus ; inhibentes, ne quis clericus Ecclesiaenegotiis.tam spiriittalibus,quam temporali-
vel conversus monasterii vestri de possessionibus Iius communiler pertractare valeatis, pannos rotuu-
ejus propria tcmeritate alienare praesumat. Nulli dos deferentes, in Ecclesia constitutis horis, Do-
ergo, elc. D niino secundum canonieoium consueludinem. Con-
Datum Laterani, IVNonas Julii, pontificalus no- firmamus etiam \obis tonsueludines anliquas, quas
stri anno deeimo quatio. habetis in instilutionibus custodum, eic scripl.
CLIX. Ego Gual-iMuricula, sacri palatii notarius, con-
iirmationem istam scripii, et de inandato prsefati
Ad aiehipresbyteruin el cupitulum Phdnuin. —Vt
MarSucco de Caieiunis, pohiifich cupellano,pro- domini legali authenlicavi et in camera superiori
ventus ebclesiasticosabialos reslituant. palatii pincti Novariensis episcopatus 1211, indict.
(Aniio 1211. Lalerani, Jul. 50.) xiv, die 6 Octob.
[UGHELLI, Ildlia sacra, 111,'
714.] CLXL
INNOCENTJUS episcopus, servits servorum Dei, di- Ad abbatem (65), el convenlumde Los, al. de Laude.
lectis filiis archipresbyterolet capitulo Pisano, salu- — Confirmal quamdam composilionemjactain in-
tem et apostolicam benediclionem. ter monasieria de Laude, et de Sancio Salvio de

(64) Lc moiiasterc de Maibach, db Tordre de Haute-Ai^aceet dans Je dioccse de Balc


S. Augustiii, existe encore aujourdiiui dans la (65) Yide ndt. ad epistolam CXLVsupva.
m AD INNOCENTIIIII REGESTA o;2
Valeniianh},relalive att possessionesdicli mona- A CLXill.
slerii de Laude, apud Frangeres. Ad prmpositum et fralres S. Evasii de Casali. —
(Anno 1211. Laterani, Oct. 29.) Confirmatioprivilegiorum.
[Ex archivio monasterii de Laude B. Mariae.BRLQ. (Anno 1211. Lalevani, Dec 50.)
ibid.] [DeCoxTi. Nolizie storiche della cilla di Casale;
Casate 1858 , in-8°t. I, 556, ex quodam tvan-
Ea quae judicio vel concordia termiuanlur, apo-
surapto aulhenlico in Avch. S. Evasii servato.]
stolico debent prsesidio communiri, ne in iteralse LVNOCENTIUS servus scrvorum Dei, di-
episcopus,
labantur scrupulum quaestionis.Eapropter, dilecii leclis filiis
praepositoEcclesiaeSancti E\asii deCa-
in Domino filii, vestris jnstis precibus annuentes, fj-atribuslam praeseiilibusquamfuluris
sali,ejusque
compositionem inler vos ex parte una, et prio- re^ularem vifam professis, in perpetuum.
iem (66) et monachos Sancti Salvii de Valentianis Piaepostulatiovolunlatis eflectudelietpiosequenle
cx altera, super quibusdam possessionibusgrangice compleri, quatenus et devotionissinceritas laudabi-
de Frangeres amicabiliter initam, sicut sine pravi- liter enitescat, et utilitas
postulata \ires indubitan-
late provide facla est, et ab utraque parle sponte ter assumat. Eapropter, dilecti in Domino fiiii, pe-
recepta, neciionin authenticis inde confeclisplenius titionibusveslris benignitate debita gralum impcr-
continetur, auctoritale apostolica conlirmamus, et tienles assensum, prajfatam ecclesiam, in qua di-
prsesentis scripti patrocinio communimus. Ntilli vino raancipati estis obsequio, sub beali Petri et
ergo omnino hominum Uceat hanc paginam noslrse nostra proteclione suscipimus, ct ad exemplar pra>
confirmalionis infiingere, vel ei ausu temerario decessorumnoslrorum bonoememoila;Calixti. Pa-
contraire. Si quis autem hoc attentare praesumpse- schalis, Innocentii, Lucii et Urbani Romanorum
lit, indignalionem omnipotentis Dei, et bealorum pontificum praesentis scripti privilegio communi-
Petri et Pattli, apostolorum ejus, se noverit incur- mus.
Inprirais siquidem statuenles ut ordo cano-
surum.
nicus, qui secundum Deura et beati Auguslini Re-
Datum Laterani, iv Kalendas Noveinbris,ponti-
gulam in eademEccIesiainstilulus esscdignoscifur,
ficatus nostri anno quarto decimo,
perpetuis ibidem temporibus inviolabiliter observe-
CLXII. tur. Prselerea quascunque possessiones, quoecun-
Ad abbutim(QT),etconvenlumdeLos, al. de Laude. que bona eadem ecclesia inpraeseiiliavumjuste ei
— Confirmat eis redditus annuos oclo modiorum
canonice possidet, aut in futurum concessionepon-
frumenti, quos illi dederal in eleemosynamBal-
duinus, comesFlandrim et Hanoniw (67*). tificum, largitione regum vcl principum, oblatione
(Anno 1211. Laterani, Nov. 17.) rj fidelium, seu aliis justis modis, prsestante Domiuo,
vobis vestvisque successo-
[Ex archivio monasterii de Laude B. Marioe.BREQ. potcril adipisci, firma
ibid. p. 1148.] ribus, et illibala permaneant. In quibus hajc pio-
INNOCENTIUS episcopus, servus servorura Dei, di- priis duximus expvimenda vocabulis.
lectis filiis abbati, et conventui de Laude, Cister- Omnesecclesias sitas in euvia Casalis, cuin ora-
ciensis ordinis, salutem.et aposlolicam benedictio- nibus suis peiiinentiis, ecolesiam Sancti Hilaiii ot
nem. domum Iaboris ecclesiaslici. In Paciliano ccclebiam
Solet annuere sedes aposlolica piis votis et ho- Sancti Germani.etc mansum Radulli Quecca cum
r.estis petentium precibus favorem benevolum primiiiis et tertia parle decimarum totius loci Ca-
impertiri. Eapropter, dilecti in Dominofilii, vestris salis, et tota decima lerrarum familioeSancti Evasii,
juslis precibus grato concurrentes assensu, octo et tota decima Braidarum episcopi, et quidquid ec-
modios frumenli annuos, quos bonse meraoriseBal- clesia de Paciliano de jure vel Jonga consuetudine
duinus, comes Flandrensis et Hannon. nionaslerio ecclesisevestraefacere consuevit, viltom Luvintini
vestro pia liberaliiate concessit, sicut eos juste ac cum deciniis,etomnibuspeilineiiliis suis. In Sancto
pacificepossidelis, et in authentico ejusdcra comiiis Georgio XIV mansos , sexiam deciraam parlein
plenius conlinelur, vobis et per vos ipsi moriaslorio ' Torcelli et tenimenlum quondam Petri Crassi cum
auctoritale apostohca confirmamus, et prsesentis omuibus pertinentiis suis. In Montedotres mansos;-
scripti palrocinio communimus. Nulli ergo omnino in Fvaxinetomansum unum et dimidium. Sane no-
homiiium liceat hanc paginam nostrse conlirmatio- valium veslrorum , quae propriis manibus vestris
nis infringere, vel ei ausu temerario contraire. Si et sumptibus colilis, sive de nutrimeniis veslrorum
quis autem hoc attentare .praesumpserit,indignatio- animalium, nullus a vobis decimas auferre prse-
nem omnipolentis Dei, et beatorum Pctri cl Pauli, sumat. Liceat quoque urbis clericos vel laicos e
apostolorum ejus, se noverit incursurum. saeculofugientes , liberos et absolutos ad couver-
Dalum Laterani, xv Kalendas Decembris,ponli- sionein vestram recipere, et eos in ecclesia vestra
Scatus noslri anno quarlo decimo. sine contradictione qualibet relinere. Prohibemus

(66) Guichardus, prior S. Salvii, anno 1200 mc- col. 155.


inoratur. Hic lnonachos suos per Hugonem, abba- (67) Vide supra nol. ad epislolam CXLV.
tem Cluniacensem, ad roeliorem viloe siatum rede- (67*)Deargumentohujus epistolse,confer epistolas
git. Obiisse dicitur'anno 1220, sed foiiasse cifitis; appcndicis huius CXLVet cuv.
vcl ante obittim cesseiat. Nov.Galt. Christ. tom.IIl,
Si5 SUPPLEMEXTUM.— AN. 1212. 214
'
insuper ut nullus fralrum vestrorum post lactam mi A CLXY
Ioco vestro professionem , possit absque praepositii Privilegium pro parlhenone S. Pelrt in Dichkirchen.
sui licentiadeclatislro discedere, discedentem veroi (Anno 121!. Laterani, Aug. 26.)
sine «ominuni liilerarum cautione nullus audeatt [GUNTHER, Cod. diplom. Rheno Mosel. II, 107.]
retinere. Chrisma vero, etc Obeunte le quoque, etc JNI-OCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, di-
Decernimus ergo ut nulli omnino hominum liceatt lectis m Christo filiabus abbatissse et monialibus
praefatam ecclesiam temere perturbare aut ejusi Sancti Petri in Dichldrchon, salutem etapostolicam
possessiones auferre, vel ablatas relinere, minuere,, benedictionem.
seti quibusiibet vexationibus fatigare , sed omniai Solet annuere sedes apostolica piis votis, el ho-
inlegra conserventur eorum pro quorum guberna- neslis pelenlium precibus favorera benevolum im-
tione ac sustenlalione concessa sunt, usibus omni- pertiri. Eapropter dilcctaein domino filiae, vestris
raodis profutura, salva sedis apostolicaeaucloritate, juslis postulationibus gialo concurrentes assensu,
et dicecesani episcopi canonica justitia. prsedium villae de Bevera quod H. quondam impe-
• Si qua igitur, elc. rator monaslerio vestro pia devolione concessit, si-
Ego Innocentius catholicaeEccl. epis. out illud juste ae pacifice possidelis et in ipsius in-
Ego Joannes.Sabinensis episeopus. ^ strumento pleuius continelur, aucloritate apostolica
Ego Nicolaus Tusculanus episcopus. confirmamus, el pvsesenlis scripti patrocinio com-
Ego Guido Praenestinus episcoptts. iniiniraus. Nulli ergo omnino hominura liceal hanc
Ego Hugo Osliensis e.l Vellelren. episcopus paginam nostrse confirmalionis infringere, vel ei
Ego Cinthius H. S. "Laur. in Lucina presb. card. aiBii lemerario contraire, siquis autem hoc atten-
Ego Pelrus H. S. Marcelli presb. card. tare praesumpserit, indignalionem omnipolentis Dei,
Ego Conaus SS. Jo. etPaulipresb. card., tit. Pam- et bealorum Petri et Pauli apostolorum ejus se no-
iuaclni. verit incursarum.
Ego Benedictus S. Susannae presb. card. Datum Laterani,vi Kal.Seplembris, ponlificatus
Ego Leo S. Crucis in Jerusalem presb. card. nosiri anno tcrlio decimo.
Ego Rogerius S. Anastasiae presb. card. CLXVI.
EgoPelrus S.Pudenliansetit. Pastoris presb. card. Ad episcopum et cnstodem Argentinensem.— Ul
Ego Guala S. Martini lit. Equitii presb. card. circa purgationem Reimboldi caute procedant.
Ego Pelagius S. Cecilisepresb. card. (Anno 1212. Lalcrani, Jan. 9.)
£go Guido S. Nicolai in Carcere Tulliano diac L, [iix apographo, quod ad fidem allerius apographi,
card. in antiquo majoris capituli Argentinensis archi-
vorum chartulario inserli, diligenter exscriptum
Ego Joannes S. Mariseiu via Lata diac card. nobiscum communicavil bonaememoriaeD. abbas
Ego Oclavianus SS. Sergii et Bacchi diac card. Grandidier. BRVJQ., ibid.]
Ego Joannes SS. Cosmaeet Damiani diac card. INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, vc-
Dalum Laterani per maiium Joannis Sanetse Ma- ncrabili fvalri, episcopo, et dilecto filio, custodi,
ri33in Cosmedin diac. card., sanctse Romanae Ee- Argentinensibus (68), salulem et aposlolicam bene-
clesisecancellarii, tertio Kal. Januarii, indielione diclionem.
decima quinta, Incarnat. Domin. anno 1211, pon- Licet apud judices saeculares vulgaria exercean-
tifieatus vero domni Innocentii papse anno qtiarto lur judicia, ul aquse frigidae, vel ferri candentis,
decimo. sivc duelli, hujusmodi tanien judicia Ecclesia non
CLXIV. admisit, cum scriptura sil in lege divina : Non ten
Ad regemAngliw. — De intendendo ad succursum tabis Dominum Deum tuum. Hoc igitur observalo,
Terrw Sanclm, circa purgatioiiem Reimboldi, lalovis pvaesenlium,
(Annol2il.) qui super hseretica pravitate asseritur infamatus,
[RVMER, Fwdera, etc, 1,104, ex originali.] 1 lalilev procedatis, quod morbus iste, qui serpit ut
f)
vestram sollicitudinem ciroumspectani
INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, cba- cancer, per
eum nec iniquum gravel
rissimo in Christo filio JOANNI regi Anglorum lllu- perfectc curelur, ita, quod
stri, salutem et apostolicam benedictionem. judicium, nec misericordia dissoluta confundat.
Litteras quas nobis regia subrunltas destinavit, Dalum Lalerani, v Idus Januarii, pontiiicalus
nostri anno quarlodecimo.
reccpimus cum benignilate, et quae de lieugis initis
cum charissimo in Cliristo filio Philippo rege Franco- CLXYII.
rumilluslri,significastip reas,nolavimusdiligenler. Ad G. presbyterum. — Donalioncmquamdam rcdi-
Cum igitur treugas ipsas, ut subveuire possis luum altari SS. Petri ei Pauli, in'Ecclesia Silva-
nectensi,confirmal.
expeditius Terrse sancia;, asseras iniisse, serenita- (Anno 1212. Laterani, Jan. H.)
tem tuam rogamus attentius monentes et exhortan- 1Ev Archivio Ecclesiae
Siivanectensis. BR£Q. ibid.,
tes in Domino, quatenus ad ejusdem levvsesuccuv- p. 1149.]
sum intendas sollicile ac potenter. INNOCENJIUS episcopus, servus servorum Uei, cb>
(68) En 1211, Henri ctait eveque do Strasbourg, eet Berenger, custos de la catliejilrale.
213 AD INNOCENTIIIII REGESTA 256
lecio (ili.)G. piesbyieio, salutera el apostolicainbe- j\ Dat. Lat., Kai. x Febr., ponlif. nostri ar.n. xv.
nediclionem. CLXIX.
1 jJustis petenlium precibus dignum esl nos facilem Ad rectorem ac
fratres Hospitalh domusDei de Pin-
prao.bereassensum, et vota quae a rationis tramile —
clwnio. Recipil eossub proteclione B. Pelri, et
non discordant efiectu consequenli compleie. Ea- ipsorum possessionesconfirmat.
propter, dilecte in Doraino fili, tuis justis precibus (Anno 1212. Laterani, April. 5.)
gralo concurrenles assensu, donationem quamdara [Ex Chailulario membranaceo Baronise de Pin-
chonio (de Pecquigny, bourg du diocese d\A-
reddituum, quam altari sanctorura apostolorum miens, sur la rive gauche de la Somme, au-des-
Petri et Pauli, in Ecclesia Sil\anecleiisi, pro susten- sous de la ville d'Amiens). BREQ.,ibid.]
tatione unius presbytevi pravilate (68*),pie ac INNOCENTIUS episcopus,servus servorum Dei, dile-
pvovidefaclacst, auctoiitaieapostolicaconfirmamus, clis filiis rectori et fratribus Hospitalis domus Dei
et praesentisscvipli patrocinio communinius. Nulli dePinchonio, salutem et apostolicambenedicliocera.
ergo omnino liorainum liceat hanc paginam nostrse Cuni a nobis pelitur, quod juslum cst et hone-
confirmationisinfringere, vel ei ausu temerario con- stum, lam vigor ajquiiatis, quain ordo exigit ratio-
iraire. Si quis autem attentare hocpisesumpseiit, nis.ulid per solliciludinemofficiinoslri ad debilum
indignationem omnipotentis Dei, et beatovumPelri perducatur effeclum. Eapropter, dilecti in Doraino
et Pauli, aposlolorum ejus, senoverit incursurum. filii, \estris justis poslulalionibusgralo concunen-
Dalum Laterani, III Idus Januarii, pontificatus les assensu, domum et personas vestras, cum ora-
nostri anno quarto decimo. nibus quaeinpraesentiarumrationabilitei possidetis,
CLXVIII. aul in fulurum justis modis, danle Domino,pote-
Ad archiephcopumet capilulumTyrense. — Pro Ja- ritis adipisci, sub beati Petri, ac nostra prolectione
nuensi capitulo. suscipimus. Specialiter autem locuin ipsum in quo
(Anno 1212. Laterani, Jan. 25.) donmsvestra fundata est, et universas possessiones,
[UGHELLI, Italia sacra, IV, 882.] et alia bona vestva, sicut ea juste ac pacificepossi-
INNOCENTIUS, etc, venerabili fratri .... archiepi- detis, vobis et per vos eidcmdornuiauctoritate apo-
scopo, et dilectisfiliis capitulo Tyrensi.salulem et slolica confirmamus,et prscsenlis sciipli patrocinio
apostolicam benedictionem. communimus. Nulli ergo omnino hominum liceat
Dilecti filii canonici Januenses transmissa no- hanc paginam nostraeproteciionis et confirmalionis
bis pelilione monslrarunt, quod vos in ecclesiaB. infiingere, vel ei ausu temerario contraire. Si quis
Laurentii, quam apud Tyrum habere noscuntur, ir. aulem hoc attentare prsesumpserit,indignalionem
parochianos eorum libere sepeliri, et ibidem eccle- oninipotentisDei, et bealorum Pelri et Pauli, apo-
siastica percipere sacramenia contra justitiam pro- stolorum ejus, se noverit incursuruin.
hibelis, in eorum et suorum prtejudiciumnon modi- Datum Lalerani, Nonis Aprilis, ponlificatus no-
cum el gravamen; quocirca diseretioni vestroe per slri anno qninto decimo.
aposlolica scripta mandamus, quatenus dictam ec- CLXX.
clcsiam suorum parochianorum liberam sepultuiam. Ad piiorem Giandinionlensem(69).
et alia ecclesiastica sacramenla, quse ad eamdem (Anno 5212. Lalerani, Maii I.)
parochiali jure pertinere noscuntur, habere sine LVNOCENTIUS episcoptts, servus servorum Dei,
n.olestia permittatis. Tu denique frater archiepi- dileclo filio priori Grandimoittensi, salutem el apo-
scope, super te ipso et grege libi credito taliter vi- slolicam benediclionem.
gilave procures, exslirpando vitia, et plantando vir- Pro dileoto filio Ainierico, lalore proesentium,
tutes, ut m novissirao dislricli examinis die coiam confratre tuo, qui claustrum tuum xelicjuit animi
tremendo Judice, qui reddet unicuique sccundtmi Jevitate, dcvotionem tuam rogainus attentius et
opera sua, dignam possis reddeve rationera, monemus, per aposlolica tibi scripta mandantes
(68*) pravilale; sic in apographo. 0 de recevoir dans sa maison Ie frere repenlant.
(69) « M. de Burdin , ai chiviste clu depaiienienl t Cebref est ecrit sur un petit moiceaude parche-
de la Haule-Vienne, en depouillant les papievsde la min auquel est attache, avec une corde de chanvre,
prefectuve, il y a deux ans, decouviit, au niilieu le sceau en plomb du pape, avant, d'un cote, la
des liasses de raiicientie admiuistration republi- legendeINNOCENTIYS- PP. III, et, de fautre, Jes
caine, fexemplaiie original d'une lettre du pape figures de saint Pierre et de saiutPauI : S. PE.—
Iiinocent III, datee de l'an quinrieme de son ponti- S. PA. L'ecriture esl une minuscule diplomatique
ficat, le jour dcs calendes de mai (l" raai 1212), gothique fort.belle, d'une grande netlele,el fort
et adressee au prieur de 1'abbaye de Giandmont. lisible malgie les abieviations usitees a celte
Cest une leltre de l ecomniandaiion en faveur epoque.
d'Aimeric, moine de Grandmont, qui avait quiltc « Ce bref ifest pas sansinterel pour rhisloire, et
le cloitre par tegereie d'espiit, et qui, plustard, surlout pour 1'histoiredujLimousin. Les plus pelils
louche de repentiv, denianda a renlrer dans le cou- laits de\iennent interessants quand les grands
vent ou il avait fait ses voeux. Comme on lui en hommes s'y trouvo.iit meles. On aime a voii cet
refusait l'entree, il alla a Rome se jeter aux pieds illustre pape, qtti occupe uue place si elevee dans
du pape, lui lemoigna ses regrets et son desir liiistoire, qui donnait a 1'Europe une impulsion
ardent d'etre lecu de nouveau dans le cloitre. Tou- dont elle ne se defendait pas, qui faisait Irembler
che de ses larme's,Inuoceul le chargea diine lcttre, les rois et 1'euipereur, qul forcait Philippe-Augusle
par laquelle il ordonnait au prieur de Giandmout de repieudie son epouse legifime, linfoltuIl&',
217 SUPPLEMENTUM.— AN. 1212, 218
qtiatenus ipsum ad te buiniliier redeuntenipro reve- A ren), concesseramus dc gratia speciali, factum fue-
renlia beali Petri et nostri recipias salva ordinis rat, ralum haberetis, non impedivelis ipsunrquo-
disciplina. minus beneficium ipsura juxta concessionem no-
Datura Lateran., Kal. fiaii, ponlificatus nostri stram iibere possiderel, nec permitlereiis quantum
aimo quinlo decinio. esset in vobis ab aliis impediri; vos preces nostras
CLXXT. paritcr et mandatura surdis auribus transeunles,
Ad canonicos Marbacenses (69*).— Possessiorem posl primas Jitleras nostras vdbis directas leettmi
quorumdam bonorum ipsis confirmat. ejus fledormilorio Cxtraxislis, post secundas uhus
Anno 1212. Laterani, Maii21. vestrura locura, in quo jacebat, occupavil, post ter-
[Ex apographo, quod ad fideni autographi, In ar- tias, allegastis, quod nolebalis super hoc nisi faabi-
chivis iliustris gentis de Rapolfstein, (gallice de
Ribeaupierre), in oppido Rapolweilev (gallice, lo eOnsilioaliorum canonicorum Tusciseresponde-
Ribeauville) asservati , diligenter exseripiiiin re, et quia Ecclcsia Massan. pace recepla fuerat ad
nobiscuni coraniuiiieavilbonsememoriaeD. abbas staium meiiorem reducla.-Quia vcro pali nolumus,
Grandidier. BRXQ.,ibid. nec debemus, ut mandatura nostrutn ileiafum lo-
INNOCENTIUS episcopus, sei'vus servorum Dei, di- ties cludatur, per a.poslolicavCbis scripla manda-
lectis filiis, canonicis Marbacensibus, salutem el
ijenediclionem. mus, et in virtute obedienliaedistricte preecipimus,
apostoilcam universa quoe de e]us beneficio percepta
Solet annuere sedes apostolica piis voiis et ho- quaienus
suni, postquam primas nostras litleras recepistis,
nestispelenlium precibus favorem benevolum Im- infra quinciccinidies restiluere nullatenus-posl-
dilccli in Domino veslris Ipsi
peiiiri. Eapropter, filii, et eurii super loco et beneficio ipso de coe-
ccibus ponaiis,
jusiis pi inclinati, de Weclteilheim, et novem tcro minirae iiiolesteils, sed
permittatis pacilieepos-
curtcs, cum appendiciis suis, sicut eas juste et sidere.
Alioquin contradictores, si qui fueriiit, oflicio
pacificepossidetis,vobis, et, per vos, ecclesiaeve- beneficioquesusperisi satisfactuii nobis de 'conteiri-
strse, auctoritate apostolica confirmamus, ef proe- infra raehsem nostto se conspedui rgprae-
senlis -scripti patiocinio communimus. Nulli er- sentent ptu,
go, etc