Vous êtes sur la page 1sur 5

SEMINARSKI RAD

TEMA: AKUTNI BRONHITIS (BRONCHITIS ACUTA)

Akutni bronhitis je zapaljensko stanje traheobronhijalnog stabla, koje je cesto dio kontinuiranog procesa koji cine: 4 Nazofarinksna infekcija 5 Bronhitis 6 Bronhiolitis

7 Pneumonitis Ova oboljenja se ponekad tesko razlikuju po simptomima. Zog toga mnogi ljekari opste prakse, koji se najcesce srecu sa njima, ne razlikuju akutni bronhitis od egzacerbacije hronicnog bronhitisa, vanbolnicki stecene pneumonije i virusnih infekcija disajnih organa. Akutni bronhitis se najcesce javlja u zimskim mjesecima, kada i inace preovladjuju respiracijske infekcije. Etiologija Pocetak bolesti je najcesce udruzen s virusnom infekciom, pocevsi od uobicajenih virusa vezanih za prehladu (rinovirus, korona-virus i virus respiracijskog sincicijuma) pa do jace virulentnih virusakao sto su virus influence i adenovirus. Drugi virusni uzrocnici akutnog bronhitisa mogu biti virus malih boginja, virus respiracijskog sincicijuma, virus parainfluence i virus herpes simplex. Kod malog broja oboljelih od akutnog bronhitisa etiologija nije virusna, vec se kao uzrocnici javljaju Mycoplasma pneumoniae, Bordatella pertussis, i Chlamidia pneumoniae. Streptococcus pneumoniae, haemophilus influenzae i moraxella catarrhalis nemaju jasnu ulogu u etiologiji jer se mogu naci kao saprofitna flora u gornjim disajnim putevima i kod zdravih osoba.Akutni traheobronhitis moze takodje biti izazvan udisanjem nadrazajnih i toksicnih materija kao rezultat zagadjenosti okolne sredine ili profesijske izlozenosti. Patogeneza U toku akutnog bronhitisa sluznica traheobrahijalnog stabla je hiperemicna, otecena i javlja se pojacana sekrecija u bronhijama. Destrukcija respiracijskog epitela se javlja kod infekcije virusom influence dok ostali virusni uzrocnici, kao rinovirus, izazivaju minimalno ostecenje epitela. Mukocilijarna funkcija je ostecena. Odredjivanje uzrocnika je tesko. Porast antitjela protiv bakterija u serumu, udruzen sa simptomima akutnog bronhitisa, ukazuje da bakterije mogu da igraju etiolosku ulogu. Povecana bronhoreaktivnost i povisen otpor u disajnim putevima, sto je obicno udruzeno sa neprijatnim kasljem, moze da traje 6 do 8 sedmica. Ovo povecanje otpora je znatno reverzibilno pri bronhodilatacijskom testu. Klincka slika Glavni simptom akutnog bronhitisa je kasalj sa iskasljavanjem sluzavog i

purulentnog sputuma. Pri kaslju se mogu javiti hemoptizije raznog stepena kao i retrosternalni bol u vidu pecenja narocito u inspirijumu. Temperatura je najcesce malo do umjerena povisena. Pri fizickom pregledu se cuje razliciti stepen zvizdanja pretezno u ekspirijumu. Ponekad postoje ogranicene zone sa oslabljenim disanjem, koje ukazuju da je nakupljeni mukus izazvao atelektazu. Inspirijumski stridor ukazuje na opstrukciju velikh bronhija ili traheje. Vecina akutnih virusnih traheobronhitisa imaju benigan tok i spontano prolaze. Medjutim, Herpes simplex tip I izaziva tezak febrilan traheobronhitis i respiracijsku insuficijenciju i kod prethodna normalnih osoba bez oslabljenog imuniteta. Glavne komplikacije u plucima su razvoj pneumonije izazvane primarno influencom ili sekundarno bakterijskom superinfekciom. Ova druga je pracena ponovnom simptoma posle 7 do 10 dana od pocetka bolesti, posto je klinicka slika prvih dana pokazala poboljsanje. Dijagnostika Na bronhitis se sumnja kada postoji akutna infekcija disajnog trakta, koja je pracena kasljem. Dijagnoza se postavlja iskljucivanjem posto su i mnoga druga oboljenja donjeg respiracijskog trakta pracena kasljem. To znaci da treba podrobno ispitati bolesnika o eventualnom udisaju stetnih materija pusenju i epidemiolskim podacima. Fizicki pregled je vazan za iskljucivanje drugih uzroka kaslja, kao sto su kardiovaskularne i parenhimske plucne bolesti. Bakterijska kultura sputuma nije od velike koristi. Ponekad citoloski pregled sputuma moze biti od koristi. Osim kod adenovirusne infekcije, kod virusnih infekcija i kod infekc ija mikroplazmom u sputumu pri bojenju po Gramu skoro uvijek preovladjuju mononuklearne celije, a kod bakterijskih infekcija polimorfonuklearni leukociti. Bolesnici kod kojih kasalj traje duze od ocekivnog trajanja akutne bolestm, zahtjevaju dalja ispitivanja, ukljucujuci rendgenski snimak grudnog kosa, citologiju sputuma, pa i bronhoskopiju za sikljucivanje drugih bolesti disajnih puteva i pluca. U diferencijalnoj dijagnostici dolaze u obzir pneumonija i bolesti gornjih disajnih puteva kao sto su sinuzitis i alergijski rinitis sa bronhijalnom sekreciom. Sumnja na pneumoniju se rjesava nalazom krepitacija pri auskultaciji i rendgenografskim pregledom. Na oboljenja gornjih disajnih puteva ukazuje odgovarajuci kompleks simptoma, mada se akutni bronhitis cesto javlja istovremeno sa infekciom gornjih disajnih puteva.

Lijecenje Akutni bronhitis najcesce zahtjeva samo simtomatsko lijecenje. Medjutim, bolesnici kod kojih vec postoji hronicno kardiopulmonalno oboljenje, mogu da razviju teske simptome koji zahtjevaju hospitalizaciju. Kod prethodno zdravih osoba glavni pravci lijecenja su suzbijanje nadrazjnog kaslja, adekvatna hidratacija, da bi se sprijecilo susenje sekreta u bronhijama i simptomatsko lijecenje blago povisene temperature i opstih tegoba davanje aspirina ili amantadina. Ako se jave simptomi bronhospazma, mogu se dati 2 adrenergicki bronhodilatetorni lijekovi inhalaciom. Vrijednost antibiotika u lijecenju prethodno zdravih osoba oboljelih od akutnog bronhitisa nije utvrdjeno i njihova upotreba se ne preporucuje u opstoj praksi. Ovakav nesiguran stav potice od razlicitih cesto i kontradiktornih rezultata klinickih ispitivanja, sto vjerovatni zavisi od razlicitih antibiotika, nacina doziranja, duzine pracenja i godisnjeg doba. Lijecenje antibioticima je razlicito u raznim zemljama, ali ne postoje razlozni principi za njihov izbor. Akutni bronhitis izazvan mikroplazmom treba lijeciti eritromicinom ili tetraciklinom, infekciju Bordatellom pertussis eritromicinom, a infekciju koju izaziva chlamydija pneumoniae (prvobitno zvana TWAR agens ), tetraciklinom, eritromivinom, fluorokinolonima ili nekim od antibiotika iz grupe novih makrolida ili azalida. Tetraciklin treba izbjegavati kod trudnica i djece mladje od 17 godina. Za infekciju H.influenzae i S.pneumoniae daje se prednost cefalosporinima, fluorokinolonima i azitromicinu. Kao cinioci povecanog rizika, koji zahtjevaju izdasnije davanje antibiotika smatraju se postojanje akutnog bronhitisa kod zenskih osoba i opsta praksa u seoskim podrucijima. Mada kod vecine bolesnika simptomi prolaze za tri do pet dana, preporucuje se da lijecenje traje 10 da 14 dana da nebi doslo do recidiva bolesti. Prevencija Za prevenciju pertusisa danas se vrsi imunizacija djece u sklopu trojne vakcine DTP (difterija, tetanus, pekusis). Iskustva sa ovom vakcinom pokazalo je da ona pruza zastitu od blagog oblika pertusisa u 64%, a teskog oblika bolesti u 95% posto slucajeva. Prevencija protiv virusa influence se sprovodi jednom godisnje (u vrijeme 1 do 3 mjeseca prije ocekivane

epidemije). Ova vakcina se preporucuje osobama starijim od 65 godina, stanovnicima starackih domova, osobama sa kardiopulmonalnim bolestima i zdravstvenim radnicima koji mogu da prenesu virus bolesnicima. Efikasnost vakcine za sprijecavanje prenosenja bolesti obocno iznosi 60 da 70 %. Kod starih osoba zastita je manje efiksna ali efikasnost u sprijecavanju mortaliteta obicno je 70 do 80 %.

Literatura. Plucne bolesti; Srboljub Sekulic. Beograd 2000. Str. 242 244.