Vous êtes sur la page 1sur 864

I Litera numeralis, qu 100.

denotat ; unde versus :

I. C. compar erit, et centum significabit.


Seu ut habet Ugutio :

I. retinet centum, vocalibus una tenetur.

In Notis antiquis I. unum valet. Eidem liter si recta linea superaddatur, mille significat. I.

in superscriptione cantilen, jusum, vel inferius insinuat, gratitudinemque pro g. interdum indicat
. Ita Notkerus Balbulus opusc.

Quid singul litter significent in superscriptione cantilen

. Vide A. I. quandoque mutatum in A. Balanx pro Bilanx, Gallicum Paresse pro Pigritia, Latinum Tango pro . Frequentius in E. Placetum pro Placitum, Basilecus pro Basilicus, Gall. Enfer pro Infernus, etc. J. consonum in G. spius, et vicissim. Promiscue fere scribuntur Gardinum, Jardinum, Gaola, Jaola, etc. Idem J. consonum pro Ch. Jaable pro Chable. Ejusdem perpetua mutatio est in Gi apud Italos, ut Giesu pro Jesu, Giusto pro Justus, Giurare pro Jurare. I. quandoque sublatum Strumentum, pro Istrumentum vel Instrumentum. Nihil necesse est moneam I. pro Y. spius reperiri, ut Y. pro I. Mutationes ali rariores. I, pro Et, in vett. Inscript. apud Vignol. pag. 335 :

Abientia cesquet in pace deposita xiii. Kal>. >Mar. qu vixi annis l. men. i. i dies vii.

Ubi Vignolius : i dies, pro et dies. I aliquando vocibus prponitur, ut videre est infra in Isponsio. JA, nostris alias, idem quod nunc A jamais, In omne tempus. Lib. rub. fol. parvo domus publ. Abbavil. fol. 33. r. ad ann. circ. 1275 :

Nous le mesimes hors de no prison... et li fesimes jurer seur sains que il n'entreroit en le vile, devant l que li esquevin le rapeleroient ; et frmames en no conseil que che ne seroit ne ore, ne Ja.
Ja fust vero, pro vulgari Quoique, Quamvis, etsi, in Lit. remiss. ann. 1373. ex Reg. 104. Chartoph. reg. ch. 374 :

Iceulx sergens moult durement lierent de cordes ledit Jehan Loste, Ja fust il leur desist qu'il estoit clerc.

JAABLE, Rudens, Gall. Chable, vel Cable. Epistola Guidonis de Dampetra ad Philippum Aug. ann. 1113. apud Marten. tom. 1. Collect. Ampliss. col. 1114 :

Noverit serenitas vestra, quod G. de Gaubertem tradidit mihi in turri de Riomo hc qu sequuntur : xxxi. sextaria frumenti... xi. m. quarellorum, et ccc. quarellos ad duos

(pedes) ii. cros. iiii. pis. ii. martellos, viii. parvas targias et iv. magnas, et i. Jaable et iv. glomos fili. JAASOU et Jaasour, vox Gallica, Instrumentum, quo aratrum terra purgatur. Lit. remiss. ann. 1383. in Reg. 122. Chartoph. reg. ch. 365 :

L'exposant prist un Jaasou, qui estoit devant lui sur la charrue, lequel ilz ont acoustum de porter pour curer et vuidier leur charrue, quant elle se charge trop de terre.
Infra : Jaasour. Jazour, in aliis ann. 1397. ex Reg. 152. ch. 320 :

Icellui Renier couru sus audit Guiot tout le Jazour ferr, dont on cure la charrue.
JABUS, id est, Deunx xi. uno subtracto de libra. Papias. Richer. Histor. lib. 1. cap. 5 :

Ovis vero tribus unciis atque vacca Iabo tollebatur.

JACCA, nostris le ratelier des chevaux. Vegetius lib. 1. Artis veterin cap. 56 :

Cratis qu Jacca (alias cocca) vocatur a vulgo, pro equorum stratura, nec nimis alta sit... nec nimis humilis.
JACCHENSES Floreni, Moneta Catalaunis et Aragonis nota, qu sic dicta est, ut puto, ab urbe Jacca. Visitatio Popleti monasterii in dicesi Barchinon. ann. 1316. apud Marten. tom. 1. Anecd. col. 1348 :

In bursaria vero erant 87667. solidi et novem denarii Barchinonenses, reductis Jacchensibus, Turonensibus, grossis, Florenis in Barchinonenses, computando 12. Jaccenses pro 14. Barchinonensibus, et Turonenses grossosque 15. denariis Barchinon et florenos auri de Florentia pro 16. solidis Barchinonensibus. Jacchenses vero sunt in universo 42574. solidi 9. denarii Jacchenses Floreni 100. Turonenses vero grossi sunt circa 2600.
Curia 2. gener. Terracon. sub Jacobo I. reg. Aragon. :

Apud Ilerdam et in locis, ubi currit moneta Jaccensis, etc.

JACEA, Mentha. Glossar. Lat. Gall. ann. 1348. ex Cod. reg. 4120 : Jacea, dicitur Gallice Menthe. Nota nostris vox Jace. JACELLUM, Una rete, in Glossar. Lat. Ital. MS. Giacchio, Acad. Crusc. Vide infra Jacula 2. JACENTIA, Subciva, reliqua, in Glossis Isid. Melius in Excerptis Subsiciva. Dicitur de fundis inter colonos indivisis, qu reliqua erant. Jacent enim qu sunt sine possessore, teste Papiano lib. 37. tit. 3. leg. 3. JACENTIA COMESTUS. Vide infra Obstagium, et Haltaus. Glossar. Germ. col. 1020. voce Inlager, col. 1268. voce Liegen. JACENTI, Idem quod Adjacenti, Loca vicina eidem domino parentia vel subjecta, appendices. Charta ann. 1053. apud Murator in Antiq. Estens. pag. 203 :

Cum suorum pertinentiis et Jacentiis.


Alia ann. 1100. ibid. pag. 313 :

Cum omni jure, Jacentiis et pertinentiis earum rerum per loca et vocabula ad ipsas pertinentia superius et inferius.

JACENTIVUS. Vide Arbor 1. 1. JACERE, Gistum. Charta Ludovici VII. ann. 1144. pro Monachis Argentolii in Regesto Philippi Aug. Herouvalliano f. 152 :

Prter Jacere nostrum, et exercitum et equitationem.


Alia ejusdem Regis et anni, in Tabul. S. Dionysii :

Talliam de annona, qu dicitur mestiva, avenam, quam accipiebat ab unoquoque hospite, porcos seu frescingias, anseres, et gallinas, Jacere, et procurari, sive ipse, sive sui,.... corveias, etc.
Occurrit ibi rursum. Pactum inter Monachos S. Dionysii et Advocatum de Solemniaco ann. 1233 :

Recognosco quod nec ego, aut hredes mei possumus Jacere vel manere, vel aliquid capere in domo S. Dionysii apud Solemniacum.
Guigo II. Prior Cartusi in Statutis ejusd. Ord. cap. 36. 4 :

In superiori autem domo non nisi religiosi hospites Jacere consueverunt.

Ita usurpant Statuta antiqua ejusdem Ordin. cap. 8. 42. cap. 9. 28. Itinerarium Petri de Columbaria Cardinalis tom. 1. Bibl. Labbei pag. 354. etc. 2. JACERE, Abjicere, contemnere, negligere. Statuta Canonicorum Regul. apud Raimundum Duellium lib. 1. Miscell. pag. 87 :

Qui bona despiciunt, de justis projicientur. Qui latriam Jaciunt, cum dmonibus patientur.

3. JACERE Fdus, pro Inire. Annal. Laur. Bonincont. apud Murator. tom. 21. Script. Ital. col. 92 :

Anno salutis 1405. rei frumentari inopia Nicolaus Estensis relicto Franscisco Patavino, cum quo fdus Jecerat, etc.

Pro Icerat. 4. JACERE de Partu, de Puero, Cubare ex puerperio, Gall. Estre en couches. Acta MSS. Inquisit. Carcass. ann. 1308. fol. 24. r. :

Item dixit... quod ipsa qu loquitur, in dicta domo Jacebat de partu, etc.
Lit. remiss. ann. 1354. in Reg. 108. Chartoph. reg. ch. 134 :

Qu quidem Margareta tunc de puero Jacens et propter hoc se balneabat, etc.

Vide supra Gesina 1. et infra Jassina. Jacentibus Columnis opus novum impedire, id est, priusquam dificium eductum et elevatum fuerit, in Lege Bajwar. tit. 11. cap. 6. 1. IACET LITERA, Id est ut litera sonat, ut vox proprie significat ; Ital.

Letteralmente, secondo la lettera, Gall. la lettre. Stat. Bonon. ann. 1250-67. tom. III. pag. 284 :

Et dicta statuta, vel aliquod dictorum statutorum non possit interpretari, vel sensus mutari per aliquem sapientem, vel aliquem alium, nisi sicut littera lacet ;
et tom. III. pag. 387 :

Sed sicut condempnatio et litera condempnationis Iacet ita simpliciter intelligatur.


Fr. JACHA, Inter res aromatarias recensetur, in Convent. Saon ann. 1526 :

Pro quibuscumque generibus specierum seu aromatum et drogariarum, videlicet....... cardeghi, Jach, etc.
JACHERIA, Terra novalis, Gall. Jachere. Tabularium Fossatense :

Habet corveias octo diebus per annum.... in Jacheriis duobus diebus, in binalibus totidem, et in seminalibus totidem, in marceschiis uno die, et in vindemiis uno die.
Vide Gascaria. Vide infra Jascheria. JACHTIVUS, Ad judicium citatus. Vide in Abjectire. JACINTUS, pro Hyacinthus. Lapis pretiosus, apud Bernardum de Breydenbach Itiner. Hierosol. pag. 111. JACIS, pro Ajacis, Vicaria, districtus. Vetus formula apud Baluz. tom. 6. Miscell. pag. 552 :

Tradimus.... manso nostro in pago Arvernico, in Jace illo, in villa illa, qu de alode vel atracto vissi sumus habere, cum casis, tictis, dificiis, etc.
Vide Ajacis 1. JACKE, Jacque, Sagum militare, quod loric superinduebatur : nescio an a Jacobis factiosis, de quibus mox, nomen sumpserit. Thomas Walsinghamus ann. 1379. pag. 239 :

Quod mille loricas, vel tunicas, quas vulgo Jackes vocant, redemerit de manibus creditorum.
Infra pag. 249 :

Arreptum quoddam vestimentum ipsius, quale Jacke vocamus, et impositum lance, pro signo ad sagittas suas posuerunt.
Chronicon MS. Bertrandi Guesclini : Alibi :

S'avoit chascun un Jaque par dessus son haubert. Car il fut hien armez de ce qu'il luy failli, S'ot un Jasque moult fort de bonne soie empli,

Le baccinet au chief, etc.

Froissartes 4. vol. cap. 114. sub ann. 1199 :

Et voit adonc vestu un court Jaques d'un drap d'or la faon d'Alemagne.
Octavianus de S. Gelasio in Viridario honoris :

Jaques, plastrons, voulges, et albardes.

Occitani Jaquetos vocant, quod nostri Pourpoint. Describitur porro ejusmodi vestis militaris species in Charta, qu asservatur in Camera Computor. Paris. hocce titulo :

Memoire de ce que le Roy veult, que le Francs archers de son Royaume soient habillez en Jaques d'icy en avant, et pour ce a charg au Bailly de Mante en faire un get : et semble au dit Bailly de Mante, que l'abillement de Jacques leur soit bien proufitable et avantageux pour faire la guerre, veu qui sont gens de pi, et que en ayant les brigandines, il leur faut porter beaucoup de choses, que un homme seul et pi ne peut faire. Et premierement leur faut desdits Jacques de 30. toilles, ou de 25. un cuir de serf tout le moins : et si sont de 31. cuir de serf, ils sont des bons. Les toilles uses et delies moyennement sont les meilleures, et doivent estre les Jacques quatre quartiers, et faut que les manches soient fortes, comme le corps, reserv le cuir. Et doit estre l'assiette des manches grande, et que l'assiette prengne pres du collet, non pas sur l'os de l'espaule, qui soit large dessous l'aisselle, et plantureux dessous le bras, asses faulce et large sur les costez bas, le collet fort comme le demourant du Jacques : et que le collet ne soit pas trop hault derriere pour lamour de salade. Et faut que ledit Jacques soit lass devant, et que il ait dessous une porte piece de la force dudit Jacques. Ainsi sera seur ledit Jacques et ais, moiennant qu'il ait un pourpoint sans manches, ne collet, de deux toilles seulement, qui n'aura que quatre doys de large sur l'espaule : auquel pourpoint il attachera ses chausses. Ainsi flotera dedens son Jacques, et sera son aise : car il ne vit onques tuer de coups de main, ne de flesche dedans lesdits Jacques ses hommes, et se y souloient les gens bien combattre.
JACMIUM, Jacmarium Servitium Matrimonii, non semel recensentur inter debita domino feudali servitia in Recognitionibus de Vouta apud Vivarienses tom. 2. ex Archivo Principis de Rohan, ut fol. 349. ubi legimus :

Sunt homines litgii prout ceteri homines, videlicet talhabiles in Serviciis Jacmariis matrimoniorum.

Hc Jacmaria matrimoniorum servitia, nihil aliud forte sunt quam census, quos domino suo solvere tenebantur ii homines ligii cum maritabantur. Haud scio an a

Grco , Nupti, Jacmia seu Jacmaria servitia dici potuerint census hujusmodi. Vide Forismaritagium et Maritagium. JACOBI, ex Gallico Jaques, appellati factiosi quidam in agro Bellovacensi, ab eorum Capitaneo, quem Jaque Bonhomme vocabant, sub ann. 1358. de quibus copiose Froissartes 1. vol. cap. 187. 188. 189. Matth. Villaneus lib. 8. cap. 67. Continuator Nangii Gall. MS. etc. qui factionem ipsam Jaqueriam nuncupant. Regestum 3. Memorialium Camer Computor. Paris. fol. 218 :

Sigillum Capitanei Rusticorum vocatorum Jacoborum decapitati apud Claromontem in Belvacino, fuit traditum Camer per Thomam Brochardi Receptorem Silvanect. 11. Dec. 1356.
Chronicon scriptum sub Carolo V :

Anno 1358. cum Jaqueriis de Belvacino congregati sunt illi de Mucien, et destruxerunt Montmorenci.
Vide Louvetum in Hist. Bellovac. tom. 2. pag. 544. et infra Jaquei. JACOBIPETA. Vide Jacobita. JACOBITA, Qui peregrinationem instituit ad S. Jacobum Compostellanum, Pelerin de S. Jacques. Ugutio :

Jacobita, qui petit Ecclesiam S. Jacobi.

Joannes de Janua habet Jacobipeta. ut et Gloss. Lat. Gall. Sangerman. JACOBINI, Iidem qui Jacobit 2. Dominicani, in Charta Phil. V. ann. 1317. ex Reg. 53. Chartoph. reg. ch. 184. Inter codices MSS. eccl. Paris. nunc Bibl. reg. unus ita inscribitur :

Fratris Jacobi de Cessolio, Jacobini, de Moribus hominum et Officiis nobilium super ludo scacorum.

Vide alia notione in Jacobit 1. 1. JACOBIT, Jacobini, in gypto et in Terra-Sancta, dicuntur Christiani quidam certis hresibus ac pravis opinionibus infecti, ob quas a Patriarcha Constantinopolitano olim excommunicati, et ab Ecclesia Grcanica sequestrati sunt. Ita autem appellati a quodam Jacobo Severi Patriarch Antiocheni discipulo, qui annuente et prcipiente Timotheo Patriarcha Alexandrino Christianos ad sectam Dioscori Alexandrini Patriarch revocabat : cujus hresim amplexus Anastasius Imp. ideo non semel Jacobita dicitur in Chronico Orientali ab Abrahamo Ecchellensi edito pag. 59. 60. 120. 121. 122. Jacobitas et Jacobinos, promiscue appellant Jacobus de Vitriaco in Hist. Hierosol. cap. 75. ubi de eorum hresibus, Aithonus cap. 13. 14. Willebrandus ab Oldenborg in Itiner. T. S. initio, etc. Sed et Auctor Mappmund MS. ita de Jacobinis edisserit :

Autres gens i a barbarins, Qui se font clamer Jacobins, D'un Jacob qui lor maistre fu,

Et sont Chrestien corrompu, Par les mariages qu'il font As Sarazins qui pres d'eus sont, Et pourprennent bien celle gens Quarante regnes de tous sens. Ne croient pas confession A nul autre home, s'a Diu non. Quant il se confessent Diu, Prs d'eux mettent enchens et fu, Et cuident qu'aveuc la fume S'en aille vers Diu lor pense. Mais n'est pas ainsi comme il croient. Saint Jean Baptiste mescroient, Qui les haptisa premerains, Car dire lors convenoit ains Tous lors pechis lui mesme, Et puis rechevoient Baptesme, Dont S. Jehan meismes dist, Quand li hons ses pechis gehist A un autre, celle verongne, Qu'il a de dire sa besongne, Li est en liu de penitanche Et de ses pechis alleganche, Et plus de pechier se retient, Quant il scet que savoir convient A un antre tout son affaire, Ains que vers Diu se puisse traire, Ce dist S. Jehans li Baptistes, Qui par Baptesme nous rent quites Envers Diu de tous nos pechis Par confession espurgis, Dont cele gent sont dchu, Qui malement l'ont entendu.

De eorum Patriarcha, vide Godefridum Monachum S. Pantal. ann. 1237. 2. JACOBIT, dicti Dominicani, seu Religiosi Ordinis S. Dominici, quod eis Hospitale Peregrinorum S. Jacobi Parisiis ad mansionem assignatum primitus fuerit. Albericus, et ex eo Magn. Chron. Belg. ann. 1207 :

Similiter Parisiis datum est eis (Dominicanis) quoddam hospitium S. Jacobi, a quo denominantur Jacobit, ubi fecerunt Ecclesiam et Claustrum.

Rem plenius narrat Matthus Paris ann. 1198. (in variant. lect.) aitque, quod

ii Fratres primitivi, cum non haberent domum, ubi post prdicationis laborem declinarent, longo tempore Parisiis perdurarunt. Quo tempore fuit in eadem civitate quidam famosus Anglicus de villa S. Albani oriundus Magister Johannes dictus de sancto Albano, Physicus prcicipuus, et Regis Franci curam gerens. Hic cum ditatus fuisset auro Franci, sibi quoddam hospitium comparavit in civitate prdicta pne dilapsum et dirutum in quod solebant ex longinquis partibus venientes causa peregrinationis versus S. Jacobum in Hispania divertere peregrini, et ibidem per dies aliquot exhibere. Sed deficientibus redditibus, et eleemosina subtracta est, et est hospitium desolatum. Emit ergo Magister Joannes dictum Xenodochium, et exinde fecit sibi hospitium correspondens fortun su : qui cum videret dictos Fratres cotidie Missas celebrare, orationibus instare, et prdicationibus invigilare, motus tam devotione quam pietate, contulit eis prdictum Xenodochium in habitaculum sempiternum. Ex cujus hospitalis vocabulo nomen traxerunt prfati Fratres, ut Jacobit vocarentur ab adjecto nomine hospitalis.
Donationem porro Hospitalis S. Jacobi a Magistro Johanne Decano S. Quintini factam anno 1218. observat Brolius lib. 2. Antiq. Paris. Vide Constit. Ord. Prd. dist. 12. cap. 10. 2. At idem scriptor et Matth. Westmonasteriens. anno 1198. aliam nominis rationem videntur comminisci :

Exortum est in Italia novum genus Prdicatorum, qui Jacobit voluerunt appellari, eo quod vitam cperunt Apostolicam imitari.
Unde a Jacob Patriarcha ita appellatos quidam, sed falso, censuere. Hocce Jacobitarum vocabulo nuncupantur apud Thierricum Valliscolor. in Urbano IV. PP. pag. 228. et Joannem Hocsemium cap. 32. Prdicatores S. Jacobi, dicuntur in Chronico Andrensi ann. 1222. 3. JACOBIT, A Jacob patriarcha appellati, qui fratres suos ad illius exemplum supplantant. Charta ann. 1098. ex Tabul. S. Albini Andegav. :

Monachi S. Nicholai... supplantaverunt nobis benedictionem, effeceruntque apud comitem, ut jus nostrum quod repetebamus, eis potius sub nomine elemosyn daret... Verum cum cognovissemus id agitare Jacobitas illos, etc.

1. JACOBUS, Minutior moneta, vulgo Jaques, cujus mentio in Foris Beneharn. Rubr. de Peages art. 12. et in Consuetud. Solensi tit. 7. art. 4. Jakes, moneta,

nescio an Anglica, occurrit etiam sub Henrico VI. apud Will. Stanford. lib. 2. de Placitis Coron cap. 30. Vide infra Jaquetus. 2. JACOBUS, Sagum militare, nostris Jaque. Jacobus seu Jaquemardus, etc. in Memor. D. Cam. Comput. Paris. fol. 157. r. Lit. remiss. ann. 1374. in Reg. 106. Chartoph. reg. ch. 226 :

Prdictus monachus monachali habitu abjecto se armavit, et indutus quodam indumento, vulgaliter Jaque nuncupato, etc.
Vide infra Jaquetonus. JACONIA. Stat. MSS. eccl. S. Laur. Rom. :

Quando canonici fuerint invitati ad funus extra ecclesiam, Jaconia dividatur inter euntes.
Cujus capitis inscriptio est :

De divisione Jaconi, id est, lucri exequiarum et funerum.

JACQUE. Vide Jacke et Jacobus 2. JACQUETA, Species vestis monastic. Imo et Toga quvis ad usum quoque laicorum. Vide supra Fluetum et infra Jaqueta. Statutum Cisterc. ann. 1519. apud Marten. tom. 4. Anecd. col. 1642 :

Quia generale Capitulum graviter ferens deformitates et dissolutiones vestium ante et retro fissarum, more secularium manicas latas habentium, Jacquetarum fronsatarum, stramentorum lectorum, et camisiarum de canapo, etc.

Hodie Jacquette appellamus togam, qua utuntur pueri, usque dum feminalibus induantur, atque etiam sagulum sine manicis ad usum rusticorum. JACQUETUS, a vulgari Jacquet, Jacobus. Charta ann. 1277. ex Chartul. Monast. in Argona :

Maria Damisons vidua supradicti Jacqueti seu Jacobi de Sancto Germano, etc.
JACTANDA, Gloriatio, glorificatio, in Glossis MSS. ad Concilium Sardicense can. 15. 1. JACTARE, Dejicere, Jetter bas. Capitula ad Legem Alamannor. cap. 40 :

Si quis alium de caballo Jactat, etc.


In ipsa lege tit. 67 :

Si quis libr liberum in vita de caballo Jactaverit, etc.

2. JACTARE, Aliquid projicere ad significandum rem aliquam esse a se dimissam. Charta ann. 968. ex parvo Chartul. S. Victoris Massil. fol. 7 :

Recognoscentes quia nullum directum habebant de ipsis campis et de ipsis vineis, et se guerpiverunt, et stipulaverunt, et intra jacentem Jactaverunt et calcaverunt.
Sic in Lege Salica tit. 63. 1. qui alicujus parentel et hreditati nuntium

remittebat, tenebatur

quatuor fustes alninos super caput suum frangere, et illas quatuor partes in mallo Jactare, et ibi dicere ut de juramento et de hereditate et de tota illorum se ratione tollat
. Vide Festuca, Investitura et Laisus. Nostris Jetter la pierre, Ludi Genus, in Lit. remiss. ann. 1383. ex Reg. 122. Chartoph. reg. ch. 309 :

Icellui jour aprs souper ledit Jehan le Charon dist qu'il vouloit Jetter la pierre, et y mettoit un franc au plus hardi. Dgetter
vero, Angere, sollicitare sonat, in Event. Rem. ann. 1396. ex Cod. S. Vict. Paris. :

Tu es Dgette et tempte de diverses temptations.

Vide infra Jactus 11. JACTARIUS. Vide Jacturarius. JACTATOR, Calculus, Gall. Jetton. Memor. D. Camer. Comput. Paris. fol. 52. v :

Falsa moneta tradita de armariis magistro J. de Acheriis xv. Decembris 1362. pro Jactatoribus Camer faciendis mille. Item tradidi eidem cl. Jactatores argenti ad pilam Turon. et cl. alios Jactatores argenti ad scutum cum fol. lilii
Occurrit rursum ibid. fol. 58. v. Vide infra Jactus 8. JACTATORIUM, Machina bellica, qu tela complura simul vel certe lapides emittebat, Petraria. Galbert. in Vita Caroli Comitis Flandr. n. 96 :

Arietes, sues, Jactatoria, scal et consimilia, quibus muros et lapideas compositiones destruere solent.
N. 163. 181 :

Jactatoria ingenia, instrumenta.

Grcis . JACTATUS. Decima Jactata. Vide supra in Decim. JACTIO, f. Traditio qu fiebat olim projiciendo festucam, ut dicitur in vocibus Festuca et Investitura. Venditio ann. 1070. Marc Hisp. col. 1153 :

Ego Rangardis Comitissa (Biterrensis).... per hanc scripturam venditionis me vendo vobis omnes voces et dretaticos, possessiones vel auctoritates, quas ego habeo... et homines vel femin habent... per me, per fevos, vel per alodia, vel per bajulias, sive per convenientias, vel per dimissiones, vel Jactitiones, seu luctuosum, sive decimum, vel qualescumque voces in Comitatu Redensi. etc.
JACTIRE, In jus vocare festucam in sinum projiciendo. Placitum Caroli M. ann. 812. apud Mabill. lib. 6. de Re Diplom. Ch. 63 :

Tunc ipse Salacus per triduum seu amplius, ut lex habuit, placitum suum legibus custodivit : et ipso Tingulfo ibidem Jactivit vel solsedivit : et memoratus Tingulfus nec a decto placito vinit, nec ullum direxit ad vicem suam, qui pro sonia nunciasset, sed Jactivus exinde in omnibus apparuit.
Hic Jactivus non tantum significat eum, qui in jus vocatur eo quo diximus modo, sed eum qui vadimonium deseruit. Vide Abjectire. JACTISSIUS, Projectus. Charta ann. 1417. ex Tabul. S. Germ. Prat :

Ad retrahendum terras Jactissias contra dictum murum ad longum et versus dictum ambulatorium existentes.

JACTURA, Pna. Atto Vercell. Episc. in Libello de pressuris Ecclesiast. tom. 8. Spicil. Acher. pag. 46 :

Eandem accusatoribus reprobatis imponentes Jacturam, quam convicti pati debuerant accusati.

Nihil est, ut opinor, cur nativo sensu hic non accipiatur, Gall. Perte, dommage, alias Jacture, ut in Charta Phil. Pulc. ann. 1306. Lib. rub. Cam. Comput. Paris. fol. 418. v. col. 1. Pro Incommodum occurrit in Vita S. Caii tom. 7. Sept. pag. 396. col. 1 :

Satius rati, mortis cum illo vel pro illo subire dispendium, totiusque Jacturam penuri, quam perfrui, etc.

JACTURALE, , Damnosum. Suppl. Antiquarii. Gloss. Lat. Grc. Sangerm. : Jacturale, , Mulcta, pna. JACTURARIUS, Qui frequenter jacturam patitur, i. damnum. Gloss Isid. Papias habet Jactuarius. Johan. de Janua : Jactarius, Jactuarius, Qui frequenter damnum patitur, et proprie qui res suas jactat in mare imminente et ingravescente tempestate. Jactuarius, a, um, Damnosus, patiens vel inferens damnum. Gloss. Lat. Gall. Sangerman : Jactarius, Jactuarius, Domageux ou qui souffre domage. JACTURATUS, Jacturam passus. Hist. translat. S. Corn. tom. 7. Collect. Histor. Franc. pag. 375 :

Hinc nempe tantum in honore excrevit locus iste, ut etsi in tot vicibus repertus foret Jacturatus, nullus locorum Franci huic se ornatu prsumpsisset ullo modo comparare.
Vide Jacturarius. 1. JACTUS, , Missile. Ita non semel usurpat Cencius Camerarius in Ceremoniali Romano apud Baron. ann. 1191. Jacob. Stephanescus Cardin. De Coronat. Bonifacii VIII. PP. lib. 2. cap. 11 :

Hoc illi, verum populus lustraverat urbem Arcubus, in more Veterum, qua tendere mos est : Atque frequens Patrem currens stipabat euntem,

In quem Jactus erat valida per cuncta monet, etc.

2. JACTUS, Gall. Jet. Jacti, falconari artis magistris, dicuntur laquei de corio facti, qui pedibus falconum imponi solent,

ut cum eis retineantur, et jactentur ad prdandum, qui ob hoc Jacti dicuntur, quod cum eis jaciuntur falcones, et emittuntur ad prdam

. Ita Fridericus II. Imper. lib. 2. de Arte venandi cap. 38. et alibi. Gettus, Eadem notione, Ital. Geti. Constitutiones Friderici Regis Sicili cap. 115 :

Quod si avis amissa, antequam se recipiat in pristinam libertatem, volando per arborem cum Gettis et sonaliis, ab aliquo fuerit cum pastu, vel sine pastu vocata, et ad eum venerit, etc.
Hujusmodi laqueos ex canino corio fere contextos, Gets vel Giez alias nostris vocavere, uti videre potes apud Menagium in his vocibus. 3. JACTUS. Consuetudines vill de Machau in Comitatu Regitestensi MSS. ab Hugone Comite Regitestensi et Felicitate uxore edit :

Tuit cil qui seront manent en la ville lesgard del Majeur et des Jureis, paieront ce bl areis l'ivernage la premiere mesure et sans Gez, et l'avenance la mesure premeraine et sans Gez.

Pro areis puto scribendum a reis distinctis vocibus, et reis idem esse quod Mensura rasa, Mesure a rez, ut etiamnum loquuntur Gallo-Belg. Per hc autem verba Mesure sans Gez, intelligo Mensuram minime jactam, non agitatam, non succussatam, adeo ut Jactus idem sit quod supra Calcum. Vide Getus. Jactus potius Id quod manu mensur superadditur. Charta Barth. episc. Laudun. ann. 1139. tom. 2. Monum. sacr. antiq. pag. 16 :

Dimidium quoque prdicti territorii acceperunt a monachis Majoris monasterii, concedente ejusdem loci capitulo, sub trecensu viginti sextariorum frumenti ad mensuram Roceii sine Jactu.
Alia ann. 1238. in Chartul. Compend. fol. 100. v. col. 1 :

Blado ad rasum, et avena ad comblum sine Jactibus.

4. JACTUS. Statuta Radulphi Episc. Trecor. ann. 1439. apud Marten. tom. 4. Anecd. col. 1148 :

Item, etiam noviter intelleximus, quod nonnulli domini temporales, et alii subditi nostri suis subditis inhibent, et non subditis comminantur, decimas et primitias nobis et Ecclesi nostr Canonicis, aliisque viris Ecclesiasticis nostrarum civitatis et dicesis debitas, et laicis et agricolis ad firmam concedi, salvo Jactu seu elatione consueta, a nostris receptoribus et dictis Canonicis et aliis Clericis nostris dictas decimas recipere. Et si jam receperunt aliquem Jactum, seu elationem, in

fructuum et proventuum beneficiorum nostrorum et ipsorum Canonicorum et Clericorum crementum facere habeant, reddentes et satagentes ipsis et eorum consanguineis et servitoribus per dicta media dictas decimas et primitias pro vili pretio attrahere et consequi. Unde cum prmissa in derogationem libertatis ecclesiastic... redundare constet ; omnes et singulos talia de ctero facientes... excommuuicamus.
Haud scio an Jactus, seu Elatio, hic recte exponi queat per Hastam publicam vel auctionem, adeo ut domini temporales et alii, de quibus agitur, prohiberent ne subditi sui ad firmam reciperent decimas Clericorum ; ut hi cogerentur eas prconis voci subjicere, hacque ratione ipsi temporales domini viliori pretio possent illas comparare. Textus non videtur satis emendatus. 5. JACTUS Missionum, Irrogatio seu Distributio pecuni a civibus pro communibus impensis exigend. Charta Philippi Regis apud Perardum pag. 348 :

Major et Scabini Divionenses pro negotiis dict communis Divionis poterunt imponere et levare a dictis hominibus quantamcumque summam pecuni voluerint et viderint expedire ; et si ad Jactus Missionum dictorum negociorum dict communi faciendum mandatum nostrum interesse voluerit, intererit... et jurabit super sancta Dei Evangelia, quod in dictis Jactibus dictarum Missionum bene et fideliter habebit.
6. JACTUS Maris, Littus, seu potius agger, mari oppositus, Rejet de la mer, Jette. Charta ann. 1242. in Probat. Hist. Guinensis pag. 502 :

Vendit totam terram... cum omnibus appendiciis suis, scilicet dico et Jactu maris.
Ubi Dicus est nostrum digue, agger. Consuetudo Bituric. tit. 11. art. 14 :

Le foss estant entre deux heritages, appartient au Seigneur de l'heritage du cost duquel est le Ject dudit foss, etc.
Obertus Cancellarius lib. 2. Annal. Genuens. apud Murator. tom. 6. col. 342 :

Quas (paludes) a radice montis usque ad litus maris nemo potest transire propter loca aquosa et profunda, nisi per quemdam Jactum petrarum parte altiorem aqua, et vocatur Jactus ille Viaregia, ad quam nemo potest pedes appropinquare, nisi forsan parvissimo navigio ; in capite Jactus cujus est pulchrum et laudabile dificium.
Gis de la mer, in Charta Guid. comit. Fland. ann. 1290. ex Reg. 48. Chartoph. reg. ch. 200. Quod a mare projicitur. Vide infra Rejectus. Gettaison vero usurpatur, cum merces aliave in mare projiciuntur navis sublevand causa. Consuet. maris tom. 1. Probat. hist. Brit. pag. 790. art. 18 :

Si Gettaison se faisoit en la mer, etc.

7. JACTUS, nostris vulgo Terre-jet. Pactum ann. 1515. ex schedis Pr. de

Mazaugues :

Et habere debere per degam dictorum vallatorum suum Jactum et passagium.

8. JACTUS, Calculus, Gall. Jetton. Charta Caroli V. pro eccl. colleg. S. Galli de Leugiaco dic. S. Flori ann. 1375. in Reg. 108. Chartoph. reg. ch. 41 :

Proviso tamen, quod de ipsis merellis seu forma Jactorum in dictis cugneis sic concessis fabricandis aut formandis, in allocatione pro moneta se non juvent, nec in aliis usibus, quam ut prmittitur, ullatenus convertantur.
Vide supra Gita et Jactator. 9. JACTUS, Computatio, qu cum calculis fit, Gall. Calcul, supputation. Lit. remiss. ann. 1354. in Reg. 83. Chartoph. reg. ch. 20 :

Dicti commissarii reportarunt..... supplicantem prlibatum, tam pro ignorantia mali Jactus dictorum compotorum suorum, quam indebita avaluatione seu apretiatione monetarum, etc.

10. JACTUS, nostris Ject, Prima perscriptio, vulgo Minute, projet d'un acte. Lit. remiss. ann. 1453. in Reg. 184. Chartoph. reg. ch. 420 :

Icellui Alleaume escripvy de sa main la minute ou Ject d'une obligation, etc.

11. JACTUS, Vexatus, . Germ. Jactatus. Castigat. in utrumque Glossar. Vide supra Jactare 2. 1. JACULA, pro Jaculum, Telum, apud Marten. lib. 2. de Ritibus Eccl. pag. 242. 2. JACULA, Genus retis. Glossar. Lat. Gall. ex Cod. reg. 7679. Vide Jacellum et Jaculum. JACULARIS, , qui jaculatur, in Glossis Sangerman. MSS. JACULATOR. Charta Amelii Episcopi Tolosani in Tabular. Abbat. Conchensis in Ruthenis n. 1 :

Tali pacto, ut nullus Miles, neque cliens, neque Jaculator, etc.

Idem forte qui Arcubalistarius. JACULUM. Gloss. Isid. : Cassiculum, Rete, Jaculum. Legendum est, Cassiculum, Reticulum, ut apud Festum. JADELLUS. Genus vasis, fortean idem quod Gallicum Jale, Gabata. Charta Geraldi Abbat. S. Joannis Angeriac. ann. 1385. ex Chartulario ejusdem Monast. pag. 460 :

Item debet facere Jadellos et scutellas et tersoria ipso die ad faciendum Mandatum.

Vide infra Jala. JADRUM. Italis Zadro, Theatrum, apud Scip. Maffei in Veron. illust. part. 4. pag. 193.

IAFARINUS, Crocei coloris ; Zafferano, Italis, Crocus. Charta ann. 1031. ex Bibl. reg. Cot. 17 :

Ego Ermensinda inpignorator sum tibi Barnardo abbati in comitatu Narbonense, in ipso brolio prope Narbona juxta fluvium Azatis, modiatas vj. de vineas propter uncias duas de auro Iafarino obtimo.
Rursum infra :

Duas uncias de auro bono Iafarino.

Vide Aurum coccinum. JAHOC, Jahot, in Tract. de Concord. Vet. et Novi Test. apud Marten. tom. 9. Ampl. Collect. col. 180. ad quas voces in Ind. onomast. hc notat ex Lexic. heptaglot. Castelli : Nomen idoli, quod tempore Noe cultum fuisse tradunt : quin et ipsum Noe significat. JAHRGEDING, Placiti seu assisi species. Charta ann. 1367. tom. 2. Hist. Trevir. pag. 242. col. 1 :

In annuis judiciis omnibus et singulis ad ipsam Abbatiam (S. Maximini) pertinentibus, vulgariter Jahrgeding nuncupatis, etc.
Infra, Jargedinge. JAIA, Cave species ad piscandum. Charta ann. 1215. ex Cod. reg. 4659 :

De singulis navigiis hominum piscantium in Jais, qui vendunt anguillas in die Veneris ante Penthecosten, anguillam unam.

Vide Gaja. JAIXUM, Terra inculta, ager virgultis obsitus. Charta ann. 1056. apud Stephanot. tom. 10. Fragm. Mss. pag. 282 :

Donamus illi Jaixum, ab ecclesia S. Nicolai usque ad aquam Gapelli et usque ad vallatum, quod intra in mare.

JALAGIUM, Jaleagium, Jus mensur, ad quam exiquntur dolia vinaria, Gall. Droit de jaugeage. Litter Officialis Andegav. ann. 1269. ex Archivo S. Albini :

Fulco de Torallo minor Miles...... vendidit et concessit... omnes fructus quos habere poterat.... (in) avenagiis, bannis, pressoriis, pressoragiis, meseria, bonagiis, Jaleagiis, mensuris, etc.
Vide Jalagium in Galo. Inventar. Chart. reg. ann. 1482. fol. 224 :

Littera episcopi Laudunensis per quam similiter dedit hominibus communi Lauduni.... Jalagium pro octo libris prfat monet Laudunensis et ad censum perpetuum. De anno 1177.

Jalleagium, Eadem notione, nostris Jailaige, Jaillage et Jalaye. Charta Alienordis abbat. Fontis-Ebraldi ann. 1306. in Reg. C. Chartoph. reg. ch. 21 :

Cum Jalleagium et mensuragium et prconis vini missio apud Lodunum Pictavensis dicesis, et omnia spectantia ad prdicta ad nos et

monasterium nostrum pertineant, etc.


Alia ann. 1331. in Reg. B. ch. 33 :

Le droit que il (l'vque de Laon) demandoit et se disoit avoir par point de chartre ou tonlieu, ou rouage, ou Jailaige, etc. Jaillage,
ex ead. Charta in Reg. 66. ch. 518. Charta Ludov. ducis Aurel. ann. 1483. ex Tabul. Capit. Carnot. :

Scavoir vous faisons que Marion de Saurcire, vefve de feu George Bonnemet, nous a aujourd'huy fait les foy et hommage lige de son droit de Jalaye qu'elle a Yngre.
Vide Jalagium in Galo. JALDUS, ab Italico Giallo, Luteus, croceus, flavus. Inventar. Ms. thes. Sedis Apost. ann. 1295 :

Item unum copertorium de listis Jaldis et rubeis, copertum rete de serico viridi.
Vide infra Jalidus. JALEA, Mensura liquidorum, nostris Jale, eadem qu Jalleia. Vide in Galo. Lit. remiss. ann. 1357. in Reg. 89. Chartoph. reg. ch. 235 :

Cum de et super hoc pro quadam Jalea vini gagiassent, etc.

Redit. comitat. Namurc. ann. 1265. ex Reg. sign. Papier velu in Cam. Comput. Insul. fol. 22. v :

Si a li cuens le cambage, c'est de cascune cambe, cascune fi c'on y brasse, trois Jales de cervoise. Le jeu de boules, que l'en nomme ou appelle (en Boulenois) le jeu de Jales. Nonaginta Jaleta... ascendendo duodecim Jaleta pro modio... Unum Jaletum nemoris, etc.
Vide Jaletus. JALETUS, Modus agri, vel silv. Hemerus Hist. Viromand. pag. 313 :

Bononiensibus vero, Jale, interdum idem quod Globus, vulgo Boule. Lit. remiss. ann. 1453. in Reg. 184. ch. 386 :

JALETUM, Modus agri, modii pars duodecima. Vide in Modius. Charta pro eccl. Laudun. ann. 1374. in Reg. 105. Chartoph. reg. ch. 442 :

Rodulphus Eques legaverat testamento octo Jaletos nemorum suorum de Mortier, octo Jaletos terrarum suarum arabilium, duas falces pratorum suorum situatorum in prato de Anisiaco.
Occurrit rursum in Charta Walcheri de Rumigniaco ann. 1231. ex Archivis S. Nicasii Remensis. Vide Galetus in Galo. JALIDUS, Idem quod supra Jaldus. Stat. crimin. Riper. cap. 20. fol. 8. v :

Item per consilium generale communitatis eligantur octo ministrales, et

non ultra, bon reputationis et fam ; qui ministrales portare teneantur et debeant singulum biretum, sive infulam rubei seu Jalidi coloris, seu utriusque coloris, etc.
JALINUS, pro Hyalinus, coloris vitrei, . Charta ann. 1197. apud Ughellum tom. 7. pag. 1274 :

Obtuli eidem Ecclesi unam planetam de xamito Jalino, etc.

JALLA, Vasis genus liquidis continendis aptum, situla, nostris Jaille et Jalle. Arest. ann. 1345. 6. Aug. in vol. 2. arestor. parlam. Paris. :

Dicti officiales nostri jura et utilitates habent et consueverunt habere in die coronationis nostr, necnon quandocumque et ubicumque nos contingit comedere coronam regiam portantes ; scancionarius.... dolia vacua, cuverios, tinas, Jallas, etc.
Jura buticul. in Reg. sign. Pater Cam. Comput. Paris. fol. 155. v. col. 2 :

Celui qui les (lies) va querre et les prent ou nom dudit bouteiller, il convient qu'il apporte ou celier son sac et sa Jalle.
Lit. remiss. ann. 1396. in Reg. 150. Chartoph. reg. ch. 195 :

Icelle Jehannette print en ses mains deux seilles ou Jailles, et ala la fontaine qurir de l'eaue.
Ex frequenti mutatione l in r, Jarle legitur tom. 1. Fabul. pag. 26 :

Lors a li prestres encontrez Deux gars qui portent une Jarle.

JALLEAGIUM. Vide supra in Jalagium. JALLEATA, Mensura liquidorum, eadem qu supra Jalea, nostris Jalaie. Charta Alfonsi comit. Pictav. et Tolos. ann. 1263. in Reg. 105. Chartoph. reg. ch. 373 :

Concedimus quod dicti religiosi Mallesiacenses de sexaginta tribus Jalleatis vini, in quibus nobis tenebantur,... sint in perpetuum liberi.
Pedag. Prior. S. Gondulfi in dic. Bitur. ann. 1314 :

Dou mui de vin ladite mesure (de Gien) deux deniers et une Jalaie. Jaloye,

in altero ann. 1375. Testam. Joan. Lessill ann. 1382. inter Probat. Hist. Sabol. pag. 391 :

Ge donne et laisse tousjourmes aux parroissiens affluans chacun an en l'glise de Juign au jour de Pasques, une Jalaye de vin.

Vide Jallia in Galo. JALO, Jalonata, Mensura frumentaria. Vide Galo. JALOIGNEUS, Mensura annonaria, nostris ex mutatione g in i et vicissim, Golene nuncupata. Lit. remiss. ann. 1360. in Reg. 89. Chartoph. reg. ch. 522 :

Dictus Johannes fuerat deprehensus saisitus de quatuor Jaloigneis, vel

circiter, aven.

Vide supra in Golena et infra Jalotus. JALONEIA, Herbarum fasciculus, Gall. Botte, alias Jaglonne. Charta Guil. episc. Laudun. ann. 1266. in Reg. B. Chartoph. reg. ch. 16 :

Cum discordia esset inter nos ex una parte et majorem et juratos Laudunenses ex altera, super poigneis et Joloneis (melius infra Jaloneis) quas nos diebus Sabbatis Lauduni in foro et extra per servientem nostrum capere volebamus de porris et caulibus et oignonnis et nucibus et aliquibus rebus aliis venalibus, qu ad vendendum aportabantur, dictis majore et juratis dicentibus econtra quod dictas poigneas non poteramus capere nec facere capi.
Lit. remiss. ann. 1408. in Reg. 162. ch. 322 :

Une Jaglonne, que l'en dit Jonche d'erbe au pays (en Gatinois). Jaugle,
eadem acceptione, in aliis Lit. ann. 1413. ex Reg. 167. ch. 148 :

Icellui Huet dist au suppliant : Vous avez men l'erbe de ces prez ainsi que bon vous a sembl... Et lors le suppliant lui respondi qu'il n'estoit pas de ceux qui avoient port les Jaugles Sens,... qu'il avoit portes les dittes Jaugles, etc.
JALOTUS, Mensura annonaria, idem quod Jaloigneus supra, nostris Jaloi. Charta Phil. Pul. ann. 1312. in Reg. 48. Chartoph. reg. 54 :

Sexdecim Jalotos, sive Jalois, Laudunenses aven renduales...... concedimus et donamus.


Lit. remiss. ann. 1411. in Reg. 165. ch. 140 :

Un sac ouquel il y avoit environ un Jaloy de bl.

Vide supra Galo 1. Pro mensura agraria legitur in Chartul. Thenol. ex Cod. reg. 5649. fol. 64. r :

Deux muiz et trois pugnez le mesure de Vervin, dont li Jalois contient quatre vingt verges, et li verge vingt quatre pis.
Vide Galetus in Galo. JALOUSUS, a Gallico Jaloux, Zelotypus. Lit. remiss. ann. 1395. in Reg. 148. Chartoph. reg. ch. 66 :

Cum prdict mulieres habuissent ad invicem inter se verba injuriosa,... eo quia ipsa Helis fuerat zelotipa sive Jalousa de ipsa Johanna.
JAMBELEGUM, id est, Pentametrum, apud Papiam. Agit, ut videtur, de metro seu carmine, quod lambo constet. IAMBICINUS. Iambicus, ut Iambicinus numerns, Capell. 9. p. 355. JAMBRICARE, Tegere, operire. Supplement. Antiquarii : Jambricat, , . Leg. Imbricare, ex Castigat. in utrumque Glossar. JAMBRICES, , Tegmina, ibidem : vel legendum est Imbricare et

Imbrices, qu voces sunt not, vel forte Lambricare, a Gallico Lambrisser, Lacunare, et Lambrices a Gallico Lambris, Lacunar : Gallicum autem Lambris dictum est ab Ambrices, qu Festo sunt

Regul, qu transvers asseribus et tegulis interponuntur


. Turnebus lib. 14. Adversar. cap. 12 : ut quidam male,

Lego in Festo ambrices regulas esse non tegulas, id quod sensus ipse declarat, sed et Francorum lingua qu articulo addito tabellas quibus lacunaria texuntur, aut des obducuntur Lambrices vocat, quod cum fit, Lambricari pro Ambricari dicit
. JAMELLOCTUM, Pannus e pilis camelorum contextus, Ital. Ciamelloto, Gall. Camelot.

Nisi de panno laneo vel Jamellocto

, in Constitut. Frederici Regis Sicili cap. 93. Vide Camelotum. JAMJAMQUE, Continuo, in leg. 32. Cod. Th. de Decur. (12, 1.) JAMMUNDLING, Jamundilingi, Servorum, seu gleb adscriptorum species apud Germanos, qui a litis et colonis distinguntur in veteribus Tabulis, etsi utrisque adjungantur. Charta Ottonis M. ann. 937. in Privilegiis Ecclesi Hammaburgensis, pag. 149. et apud Goldastum tom. 2. Constit. Imper. pag. 43 :

Si vero aliquis ex libertis voluerit Jammundling vel litus fieri, aut etiam colonus ad Monasteria supradicta, cum consensu cohredum suorum non prohibeatur a qualibet Potestate, sed habeat licentiam nostra auctoritate. Habeat quoque potestatem prdictas Adalgeg successoresque ejus Ecclesi Hammaburgensis Archiepiscopi, super liberos et Jammundlingos Monasteriorum supradictorum in expeditionem, sive ad Placitum Regis.
In Chartis Henrici II. ann. 1003. et 1014. in iisdem Privileg. pag. 155. 156 :

Litis, colonis, atque Jamundilingis.

Censet Spelmannus Jammundilingos, eosdem esse cum Commendatis, liberis scilicet, qui se alterius dominio ac protectioni commendabant, ex Saxon. gemundian, protegere : unde mundium, protectio, tutela ; et Ling, qu est terminatio vocabulorum Anglo-Saxonibus familiaris, et hominem fere, aut hominum speciem denotat, ut in Adeling, Esterling, et alibi docemus. JAMNUNC, Ex die prsenti, continuo : occurrit non semel in Cod. Th. locis a Jac. Gotofredo indicatis. JAMPNA. Monasticum Anglic. tom. 3. pag. 22 :

Pasturas, mariscos, boscos, Jampna, bruer, communias, piscarias, redditus, etc.

Litter anni 1544. apud Rymerum tom. 15. pag. 59 :

Centum acras prati, ducentas acras pastur, centum acras Jampnorum et buerorum, etc.
Conventiones ann. 1551. pag. 266. ejusdem tomi :

Jampna, brueria, mariscos, boscos, etc.

Jampna dici videntur loca iis arbusculis obsita quas Armorici Jan vel Jaon nuncupant. H autem arbuscul junipero fere similes, pro foliis habent spinulas. JAMTUM, , in Excerptis Gloss. JAMUNDILINGUS. Vide Jammundling. JANESTARIA, Ager genistis obsitus ; Jannaie, in Ch. ann. 1384. tom. 2. Probat. Hist. Brit. col. 485. Janniere, in Lit. remiss. ann. 1406. ex Reg. 160. Chartoph. reg. ch. 312 :

Icelle femme s'en ala et se mussa en une Janniere en laquelle on ne la povoit veoir.
Charta ann. 1242. in Chartul. Cluniac. :

Medietatem nemoris, quod dicitur Brucia, et Janestariam sitam juxta condeminam del Tronchet.... quitaverunt ecclesi Cluniacensi.

Vide supra Genesteium. JANETI, Nummi argentei, a Jano rege Cypri cusi. Lit. ann. 1277. ex Bibl. reg. cot. 15 :

Multitudo Janetorum, quos regio Affricana genuit, in Valentino regno convenit.


Vide Janneti. JANETTUS. Gall. gent d'Espagne :

Janettum Hispanorum more insedens. (Burchard. Diar. II. ed. Thuasne pag. 16. an. 1492.)

JANGARIA, f. pro Juncari, Loci palustres. Vide in hac voce. Charta ann. 1329. in Reg. 66. Chartoph. reg. ch. 218 :

Vine, prata, nemora, land, Jangaria, ripperi, ripagia, molendina, etc.

JANGULARIA, Garrulitas, nug ; a veteri Gallico Jangle, unde Jangler, Garrire, vulgo Jaser, caquetter. Notit. vet. inter Probat. Hist. Sabol. pag. 338 :

Facto autem inde judicio, et sine ulla contradictione accepto ; quia jam nulla debebat esse querela, quidquid deinceps tale fiebat, sicut nominatim Andegavensis episcopus ait, non jam debebat dici querela, sed sicut vulgariter dicitur, Jangularia.
Lit. remiss. ann. 1402. in Reg. 157. Chartoph. reg. ch. 183 :

Icellui Fougero courroussi de ce, dist icelles femmes que ce n'estoit

pas bien fait elles de rapporter telles Jangles.


Ali ann. 1389. in Reg. 136. ch. 27 :

Comme iceulx se feussent prins parler et Jangler ensamble de guerres, impositions, gabelles, etc.
Hist. Caroli VI. Reg. Franc. pag. 98 :

Ils mirent leur information sur le bord de la table, et d'adventure en Janglant et caquetant ensemble, avec aucuns de solliciteurs et conducteurs de la besongne, lesdites informations cheurent terre.
Poem. Eust. Desch. ex Cod. reg. fol. 160. col. 2 :

On les amoit aussi trs loyalement ; Et ne Jangloit, ne mesdisoit en rien.

Huc spectare videtur vox Japeraille ex Lit. remiss. ann. 1408. in Reg. 163. Chartoph. reg. ch. 243 :

Icellui Bernart dist au suppliant que lui et tout son lignage ne valoient pas son tabart, et que ce n'estoient que Japeraille.
JANITORES, Ostiarii, qui ultimi Ecclesiastici ordinis sunt, ait Eginhardus in Caroli M. Vide Ostiarius. JANITRICES, , in Gloss. Gr. Lat. MS. in quo perperam scriptum Inanitrices. Gloss. Gr. Lat. edit. : , Consponsus, Janitrix. Jo. de Janua : Janitrices dicuntur uxores duorum fratrum, quasi eandem januam terentes vel per eandem januam iter habentes. Ex Isidoro lib. 10. cap. 8. et Gloss. ejusdem. Vide leg. 4. De Grad. et affin. (38, 10.) JANIZARI, vel Jenizari, Copiarum Turcicarum milites prstantissimi, Gall. Janissaires, qui a pueritia omnibus militaribus exercitationibus instructi prcipuum sunt robur imperii Turcici : ex iis eliguntur custodes Imperatoris ; cujus aula quia Porta Osmanica nuncupatur, a Janua dictos fuisse Janizaros plerique dixerunt : quocirca etiam a quibusdam dicti Milites Janu. Probabile tamen non est, Musulmanos a Latino Janizari nomen fuisse mutuatos : quare iis suscribimus, qui inde vocabulum arcessunt, quod Genizeri lingua eorum signet novos homines sive milites, qui Latinis Tyrones. Hc fere Vossius de vitiis sermonis pag. 227. Janizaros passim memorant recentiores, qui de rebus Turcicis scripsere. Vide Carolum de Aquino in Lexico Militari, et Glossar. med. Grcit. voce , col. 242. JANIZZERI, Sollicitatores expeditionum, in Curia Romana. Vide Octav. Vestrium lib. 1. et 2. de Judic. Aul Rom. Jannizeri, Officiales tertii ordinis in cancellaria Romana, quos male Sollicitatores expeditionum post Vestrium vocat Cangius. Vide Diction. Trevol. voce Janissaires. Steph. de Infest. Ms. de Bello inter Sixtum PP. IV. et reg. Ferdin. ann. 1482. ex Cod. S. Germ. Prat. :

Quando ceperunt prliari dictus dux Calabri cum suis Jannizeris, multum animose se gesserunt.

Nihil tamen forte est quominus hic milites eo nomine notissimi intelligantur. Ital. Giannettario et Giannettiere, Miles hastatus. Apud Burchardum, ed. Thuasne, II, 82. an. 1493. dicitur de militibus, scilicet Gnitaires, non de presbyteris ecclesiastico munere fungentibus :

Et ultra alios numerus Janizzerorum, balistariorum et equorum levium (sic vulgariter nuncupantur) et circum circa Urbem damna faciunt infinita.

JANNETI, Nummei argentei, a Jano Rege Cypri, cusi, in Statutis Ordinis S. Joannis Hierosolymitani tit. 19. 33. Vide Janeti. JANTACULUM, Cibus quo solvitur jejunium ante prandium ; unde Jantaculare et Jantaculari, idem quod Jantare vel Jantari, Comedere ante prandium, solvere jejunium secundum Hugutionem. Jo. de Janua, qui reprehendit quosdam qui

corrupte solent proferre hac vocabula per e. in prima syllaba, scil. Gento, as, etc
. Qu scribantur h voces, hodie satis notum. Usi sunt quidam e Latinis. Vide Dejejunare et Gentare. Vide Salmas. ad Hist. Aug. pag. 419. et Casaubon. ad Suet. in Aug.

Jantaculo seu collatione per ipsum facta. (Diar. Burchardi, ed. Thasne, II, 417. ann. 1497.)
JANTAR, Parata, gistum, pastus, a Latino Jentare forte : quod confirmatur ex antiqua scribendi ratione, de qua mox in Jantaculum. Charta Lusitanica r 1168. in Hist. Episcop. Portensium 2. parte pag. 20 :

Pro parata, quod vulgo dicitur Jantar ; scilicet ut Episcopus accipiat pro illo Jantare omnem illam terram, quam habebat Ecclesia sanct Mari, etc.

Occurrit prterea ibidem in Charta Hugonis Portugalensis Episcopi r 1160. pag. 18. et in Charta Henrici Comitis Portugallensis tom. 3. Monarch. Lusitan. Brandaonis pag. 282. JANTICLUM, Prandium. Janto, prandeo, in Gloss. ant. forte pro Janticulum. JANTILIA, , , Lapides asperi, diffissi, in Glossis Lat. Grc. Sangerman. et aliis. Lapides aspratiles, Gromaticis, ex Castigat. in utrumque Glossar. JANUARIUM, Clathrum Gall. Grille. Consuet. Mss. monast. S. Crucis Burdegal. ante ann. 1305 :

Debent portari cadavera familiarium per quatuor familiares dicti monasterii coram altari B. M. Virginis extra Januaria ejusdem altaris.

JANUARIUS, Janitor. Vide in Exclusor. Chartam Radulphi de Marla in Chartul. Thenol. fol. 16. r. subscribunt

Petrus camerarius, Godefridus butticularius, Arnulphus Januarius, Guido major de Vervin


. JANUATOR. Jo. de Janua :

Janitor et Januator, Qui observat januam.

JANUINI, Monet species cusa Janu, in Annal. Genuens. Ogerii Panis ad ann. 1204. Jacobi Auri ad ann. 1283. Vide Bruneti et Januinini. JANUM. Charta Longobardica ann. 774. apud Ughellum in Archiepisc. Beneventanis :

Nec non Ecclesia S. Mercurii, qu posita est in Jano nostro, et de ipso Jano circa ipsam Ecclesiam largiti sumus terram modiorum 500. Summa expensarum... libr xxxvij. et sol. ix. Januninorum. Genuini parvunculi,

JANUNINI, Iidem qui Januini, Monet species cusa Janu. Comput. decim in Italia collect ann. 1278. pro subsidio T. S. ex Cod. reg. 5376. fol. 248. v :

denarii minutiores, in Invent. ann. 1240. apud Cl. V. Garamp. in Dissert. 7. ad Hist. B. Chiar pag. 233. Consule ibi indicem v. Januensis moneta. JANUS, Flavus, Gall. Jaune. Stat. Placent. lib 1. fol. 10. r :

Volumus quod omnes currerii, tam prsentes quam futuri, teneantur.... portare super caput caputium vel zaffardam de panno Jano.
JAOLA, pro Gaola, Carcer, nostris Geole. Computus ann. 1202. apud D. Brussel ad calcem tom. 2. de Usu feud. pag. cxli :

Pro.... Jaola reparanda lxxiii. s.

Vide Geola. IAPEX, Velox, in Gloss. Sangerman. MS. num. 501. An Iapyx, Ventus spirans ex Iapygia seu Apulia, Gr. . Haud scio an huc referri queat vox Japigus, quam usurpat Cosmas Materiensis apud Mabill. sc. 5. Benedict. pag. 115 :

Cosmas Martyribus sacris carmen dedit actus, Gregorii precibus mente pia Japygus.

JAPIDES, Spolia, apud Papiam. JAPPA, f. Juppa, Vestis species, Gall. Jupe. Diarium Belli Hussitici apud Ludewig. tom. 6. pag. 192 :

Hc omnia sunt destruenda vel comburenda, magisque licet rusticis in dictis sacris vestibus incedere et Jappas et manicas ex eis facere, quam Presbyteris in eis peragere divina.
Vide Jupa.

IAPRA. Stat. Avenion. Mss. ann. 1244. ex museo meo fol. 54. v :

Item statuimus quod nullus faciat infra civitatem istam femoracium, in casalibus vel in locis contiguis carreriis publicis, nisi locum illum clausum habeat de pariete vel Iapra vel sepe.
Sed leg. Vepre. JAPYGUS. Vide Iapex. JAQUE. Vide Jacke. JAQUEI, a Gallico Jaques, Iidem qui Jacobi, cujus factionis, Jaquerie nuncupat, prcipui auctores fuerunt plebeii Parisienses, uti docent nos Annales Victor. Mss. ad ann. 1358 :

Contra Karolum ducem Normanni et delphinum Viennensem, primogenitum regis Franci, qui, dicto patre suo tunc in captivitate detento, regimen regni tenebat, insurrexerunt cives et populares Parisienses, adhrentibus sibi et consentientibus fere omnibus aliis ejusdem status lingu Gallican ; et facto sibi quodam capitaneo, dicto Jaques Bonhomme, ipsum ducem ac sibi assistentes deliberaverunt interficere... Eorum capitaneus qui, quia prius se regem Jaqueorum nominabat, fuit cum uno trepode ferrato candenti seu ignito coronatus, ac demum, prout meruerat, occisus. Et sic cessavit hujusmodi tempestas.
Lit. remiss. ann. 1358. in Reg. 87. Chartoph. Reg. ch. 117 :

Ou temps que les gens du plat pais, nommez Jaques, aloient par le pais dformans les nobles et ardans leurs manoirs, etc.
Ali ann. 1402. in Reg. 157. ch. 261 :

Jehan de Mons dist au suppliant, t'en faut-il parler, trs fort senglant villain Jaques ;.... auquel ledit suppliant respondi, nous ne sommes point Jaques, ne de l'age pour l'avoir est.
Rursum ali ann. 1401. in Reg. 156. ch. 397 :

Icellui Gilet dist Toussains hostellier et fermier du quatriesme du vin audit lieu de Vernon, qu'il estoit un villain Jaques, et qu'il allast sa Jaquerie.

Hurons appellati, nescio unde, iidem factiosi. Lit. remiss. ann. 1360. in Reg. 89. ch. 377 :

Comme Aliames de Maresquiel fust dtenuz prisonniers... pour le souppechon de avoir est en l'ost et bataille des Hurons, nommez Jacques Bonz-hommes, l'encontre des nobles, etc.
Qu vox, ut et Jaques vel Jaquier, deinceps injuri loco habita est, et pro rustico seu stolido usurpata ; quod ex jam allatis et ex sequentibus observari licet. Lit. remiss. ann. 1380. in Reg. 117. ch. 247 :

Comme les habitans de Villers en Vermandois fuioient parmi laditte ville, ... un appell Jehannin Corbel dist publiquement : ces Hurons de ceste ville ont il paour ?
Ali ann. 1476. in Reg. 195. ch. 1555 :

Estienne Corrarde dist au suppliant pour le courrocer et promovoir noise plusieurs injures en l'appellant par plusieurs fois villain Huron.
Ali ann. 1396. in Reg. 150. ch. 258 :

Icellui prisonnier lui dist qu'il mentoit comme mauvais villain Jaques qu'il estoit.
Poema ann. 1489. inscriptum L'aisne fille de fortune num. 37. ubi de Anglis :

Entre vous autres gros Jaquiers, On vous descoudra bien vos toiles, etc.

Ubi a sago militari, Jaque dicto, Jaquiers nuncupantur. JAQUEMARDUS, Loricula annulis contexta. Vide supra Jacobus 2. JAQUERII. Vide Jacobi. JAQUETA, Species vestis monachic. Statuta MSS. S. Victoris Massil. ann. 1531 :

Item Statuerunt, ut omnes Monachi bonetos nigros deferant rotundos et profundos, non cornutos seu largos nec bassos, sed mediocres, et pariter disploides, Jaquetas, caligas, etc. Sex Jacquet ex panno candido.... pro sex pueris in albis.

Vide Jacqueta. Imo et Toga quvis ad usum etiam laicorum. Acta capit. Autiss. MSS. ann. 1523 : Vide supra Jacqueta. JAQUETONUS, Sagum militare, quod loric superinduebatur, idem quod Jacke. Codic. 2. Car. Andegav. ultimi comit. Prov. ann. 1481. ex Schedis D. Chaix Aquens. advoc. :

Item Hectori de Montebruno capitaneo gard, idem dom. noster rex exsolvi ordinavit per dictum christianissimum dom. regem Francorum hredem suum universalem xxv. marcas argenti per ipsum dom. capitaneum gard exbursatas in faciendo fieri Jaquetonos sagittariorum sive archeriorum dicti dom. nostri regis.
Vide supra Jacobus 2. JAQUETUM, Genus vestis. Proclamatio Consilii Massil. circa ann. 1400 :

Nullus homo cujuscumque conditionis existat in civitate Massili de cetero portare audeat supertunicale, tunicam, cotardiam, Jaquetum, giponem : quando desuper portabitur vestis illa superior, sit et esse debeat longitudinis usque genu.
Vide Jacqueta.

JAQUETUS, Minutior moneta, nostris Jaquet. Charta ann. 1469. 2. Nov. ex Tabul. Flamar. :

Computando scutum auri pro decem et octo grossis auri et duobus ardicis, et pro quolibet grosso auri sex ardicos, et pro ardico duos Jaquetos monet nunc currentis.
Alia ann. 1472. 9. Febr. ibid. :

Summa decem mutonum auri, computando, pro quolibet mutone auri decem grossos auri, et pro quolibet grosso auri sex ardicos, et pro ardico duos Jaquetos monet nunc currentis.
Eadem rursum leguntur in Charta ann. 1475. ex eod. Tabul. Lit. remiss. ann. 1474. in Reg. 195. Chartoph. reg. ch. 1165 :

Lesquelz hommes payerent le suppliant en faulse monnoye de Jaquetz, targes, etc.


Vide Jacobus. JARBA, pro Garba, Gall. Gerbe, Manipulus. Tabular. S. Martini Pontisar. :

Alelmus... ducet Monachis partem suam vel bladi vel Jarbarum.


Charta ann. 1209. ex Chartul. Campan. fol. 317 :

De duodecim Jarbis accipient unam pro terragio, et alteram pro decima. Jarbe,
pro Re quavis simul colligata, in Reg. sign. Pater Cam. Comput. Paris. fol. 248. r :

Acier, le cent de Jarbe, deux sols.

Vide supra in Garba. Aliud vero sonat, Vasis nempe genus, f. pro Jalle, cupa minor, vulgo Baquet, in Lit. remiss. ann. 1415. ex Reg. 168. Chartoph. reg. ch. 332 :

Comme le suppliant qui venoit de la riviere de Loire de querir du sablon, qu'il menoit en une charrete dedens trois Jarbes, pour faire du mortier, etc.
Jarba Vaccentii. Charta Thom Abbat. Sangerman. ann. 1250 :

Tenemur cuilibet quadrigam cum blado conducenti minislrare in granchia nostra de Pyrodio unam Jarbam Vaccentii et in Monasterio nostro duos panes.

Similia iisdem fere verbis habentur in Charta manumissionis hominum de Theodasio, Choisiaco, etc. ann. 1250. ex Archivis ejusdem Abbati. An vicia pro equis ? JARDENUM, Hortus, Gall. Jardin. Computus ann. 1333. Hist. Dalphin. tom. 2. pag. 276 :

Apud Scaulum in primo Jardeno ubi Dominus accepit fructus arangiarum, etc. taren. 1.

Legitur apud Murator. tom. 12. col, 568. 572. et alibi. Jardinum, Eadem notione, apud Marten. tom. 3. Anecd. col. 81. inter Probat. Hist. Comitatus Ebroicensis pag. 45. et alibi. Vide Gardinum. Jardinarius, Cultor Jardini, Gallice Jardinier, apud Lobinell. in Gloss. tom. 3. Hist. Paris. Jardinarius, Jardinerius, a Gallico Jardinier, Cui jardinorum seu hortorum cura incumbit, hortulanus, Ital. Giardiniere. Charta Phil. Pulc. ann. 1313. in Reg. 49. Chartoph. reg. ch. 116 :

Nicolaus de Malaassisia, Jardinarius noster Fontisbliaudi, etc.


Alia ann. 1317. in Reg. 58. fol. 7. v :

Stephanus Jardinerius jardinorum domini regis, etc.

Vide in Jardenum. JARDINELLUS, Jardinetus, dimin. a Jardinus, Hortus, Ital. Giardinetto. Charta Caroli reg. Sicil. ann. 1269. in Reg. 50. Chartoph. reg. ch. 80 :

Curtis in qua sunt tres domus construct et Jardinellus.

Pactum inter reg. et abb. de Becco ann. 1308. in Reg. 40. ch. 104 :

Quidam ortulus seu Jardinetus prope dictum manerium, triginta perticas terr continens.
JARDINULUS, Eadem acceptione. Charta Odon. abb. S. Dion. ann. 1241. in Chartul. ejusd. monast. pag. 167. col. 2 :

Retro domum Gaufredi cousturarii cum suo Jardinulo.

JARDINUS, ab Horto utcumque distinguitur, in Stat. crimin. Saon cap. 42. pag. 94 :

Nec quispiam possit nec prsumat in aliquo horto, Jardino, viridario, etc.
Vide Jardenum. JARGEDINGE. Vide supra Jahrgeding. JARLERI, apud Suecos, Iidem qui Earles, apud Anglos, Comites. Snorro Sturlesonius in Chronico Norwegico, ubi de Herlevo :

Rex offerebat illi Jarleri nomen et comitatum.

JARN-BYRTH. Vide Ferrum Candens. JAROLIUM, f. Repagulum, Gall. Barriere. Computus anni 1202. apud D. Brussel ad calcem tom. 2. de Feudorum usu pag. cxcvi. col. 2 :

Pro liciis circa fossatos faciendis, et pro Jarolio vill parando, et pro pane portato apud Bellum montem xxiiii. l. iii. s. et dim.

Vide Garrolium. 1. JARRA, Species vasis, Ital. vulgo Giarra. Vita B. Martini Solitarii tom. 1. Aprilis pag. 807 :

Accidit autem ut cucurbitulam Martini implere oleo jussus procurator monasterii Jarram oleo vacuam esse nuntiaret.

Miracula MSS. Urbani V. PP. :

xx. Jarras seu hidrias plenas aqu rosace. Item du Jarr ad tenendum oleum.

Nostris Jarre. Inventar. ann. 1449. ex Tabul. D. Venci : Vide supra Gerla et Gerula 2. 2. JARRA, Alia notione, quam prodit Charta Phil. V. ann. 1318. in Reg. 59. Chartoph. reg. ch. 144 :

Cum nobis apparuerit fratres et sorores domus Dei Trecensis habere et habuisse ab antiquo usagium in forestis nostris Insularum et de Erniaco ad Jarras, qu alias vocantur querqus, et ad fagos, etc.
Vide mox Jarro. JARRECTA, vernacula lingua, inquit Rocchus Pirrus, in Episcopis Catanensibus, scapha est, qua homines alveo fluminis terr trajiciuntur. JARREIA, Jarreria, Jarreta, an idem quod Jarrecta, Scapha scilicet, qua homines alveo fluminis terr trajiciuntur ? Charta Will. ducis Aquit. ann. 1126. ex Tabul. Monast. novi Pictav. :

Concedo medietatem pedagii de Ussello et medietatem de Lolayo et terrarum illi pertinentium et cimiterium ecclesi, et Jarretam cum terris sibi appendentibus.

Apud Beslium pag. 405. in Ch. ann. 1087. qu de eadem re est, legitur Jarreria ; inter schedas vero Mabillonii habetur Jarreia. Idem forte quod mox Jarrigia. Nostris Jarie, Morbi genus est. Lit. remiss. ann. 1467. in Reg. 200. Chartoph. reg. ch. 183 :

Lequel garson se plaigny d'une Jarie ; et dit-on que par eschivissement, mauvaisti et malice dudit garson, ou autrement, lui vint une ominade ou bosse en l'ayne, grosse comme le poing.
JARRETUS, Species pisciculi. Statuta Massil. lib. 1. cap. 17 :

Pisces minuti, scilicet sardin, Jarreti, serclet, bogu, etc.

Hesychio , est piscis genus, unde dictus videtur Jarretus. JARRIA, Gerria. Charta fundationis Abbati Brolii Grollandi in dicesi Lucionensi, ann. 1109. apud Sammarthanos :

Ego Aimericus de Bulio dono et concedo Deo et B. Mari et prdictis Monachis ipsum locum, qui vocatur Brolium Gollandi, et Geriam illam, et terram, qu ante est, et extenditur usque ad terras Airandensium, et determinatur de valle, qu subtus Jarriam illam est, usque in viam, qu de Thalemundo venit. Pratis, pascuis, silvis, Joriis, montibus, vallibus, etc.

Joria, Eadem notione. Charta Friderici I. Imper. ann. 1157. apud Guichenonum in Bibl. Sebus. pag. 179 :

Cum in hoc posteriori loco desideretur vox Garricis, qu in similibus Chartis passim apponitur, suspicio est Jarrias, Gerrias, Joriasve nihil aliud esse quam Garricas, terras incultas seu loca virgultis obsita : hanc notionem patiuntur loci citati, neque alienam puto ab illo, quem nobis exhibet Charta ann. 1222. ex Camera Comput. Sabaudi, ubi legitur :

Accepit in feudum lo Jorrat de Candubrio.

Conjecturam hanc nostram doctiorum judicio subjicimus. JARRIGIA, pro Garrigia, de qua in Garric, Terr incult. Charta Willelmi Pictav. Comit. ann. 1073. inter Instrum. tom. 2. nov Gall. Christ. col. 466 :

Sunt autem res ips sit in episcopatu Santonense... hoc est, Ecclesiam cum omnibus ibi pertinentibus, id est, sepulturam et baptisterium cum fisco presbyteri Ecclesi pertinenti, cum offerendis et decimis de omni Jarrigia, vel de omnibus locis Ecclesi pertinentibus, etc.
Et pascua, nostris, Jarrige. Charta ann. 1310. in Lib. rub. Cam. Comput. Paris. fol. 388. r col. 2 :

Derrechef avons assis ausdis religieus tout le pavage de Charros,... ou le droit qui y puet appartenir pour rayson dudit paage pour xxv. livres de rente, except le paage de las Fons et de la Jarrige.
Vide supra Garriga. JARRO, Jarronus, Quercus species, Petragor. Jarryc. Charta Erardi dom. de Chascenai ann. 1206. in Chartul Arremar. ch. 9 :

Homines et femin de Monsterello... habebunt in perpetuum in bosco, qui dicitur Dervet, integrum usuarium,... excepto Jarrone, et piro, et fago.
Charta Joan. abb. Pontiniac. ann. 1244. in Chartul. ejusd. monast. pag. 41 :

Prterea sciendum est quod prdicti homines.... a Jarrono recrescentiarum dict venditionis se abstinebunt usque ad decem annos.
Hinc Jarion, pro Fustis quercinus, in Lit. remiss. ann. 1477. ex Reg. 206. Chartoph. reg. ch. 1103 :

Embastonnez de bastons et armes invasibles, comme d'espes et de grans dagues, et de gros Jarions.
Cotgravio, Jarron, canthus, vulgo Jante. Vide supra Jarra 2. et infra Jayna. JARROSSIA, Vici genus, Hispan. Algarova, Gall. Jarousse. Charta ann. 1096. e Tabular. Cas Dei :

Decima de siligine, de frumento, de ordeo, de avena, de Jarrossis et de vessis.


Nostris Jarroce. Charta ann. 1326. in Reg. 64. Chartoph. reg. ch. 713 :

Item les terrages de Venours en... pois, feves, Jarroces et veces. Jorrasier

vero, Pruni, ni fallor, species, in Lit. remiss. ann. 1396. ex Reg. 149. ch. 290 :

Pierre Lengloys de une serpe avoit copez ou jardin dudit exposant pluseurs arbres, c'est assavoir nouerdiers ou Jorrassiers.
JARSA, Scarificatio. Liber Ordinis S. Victoris Parisiensis MSS. cap. 65 :

Qui de ventosis vel Jarsis minuendi sunt, omni tempore post vesperas id facere debent, et deinceps per totum diem sequentem, interim dum Hor dicantur, in Retrochoro sedebunt, etc.

Vide Garsa. JASCHERIA, Terra proscissa et nondum seminata, Gall. Jachere, alias Jasciere. Charta ann. 1218. in Chartul. S. Dion. pag. 476. col. 2 :

Apud Ruolium sunt novalia,... terra Arnulfi de Bauderon,... et Jascheria Rogeri de Sala.
Le Roman de la Rose MS. :

Par montaignes et par rivieres, Par prs, par vignes, par Jascieres, etc.

Jafupiere, eodem ut videtur, intellectu, in Lit. remiss. ann. 1450. ex Reg. 184. Chartoph. reg. ch. 121 :

Lesquelles vignes le suppliant ait n'agaires fait essarter et labourer au vuiot, en intention de les mettre en Jafupiere.
Vide Jacheria. JASIA, Equa, ni fallor. Reg. episc. Nivern. ann. 1287 :

Du Jasi ad trahendum vineam. Ieque,

eodem intellectu, in Lit. remiss. ann. 1408. ex Reg. 163. Chartoph. reg. ch. 139 :

Le suppliant habitant de Tarbe en Bigorre loua les jumens ou eques de Raymond de Fort de Bearn.... Bon homme ne me perturbs pas les jumens ou Iequas... Derechief le suppliant dist icellui Cloder, laissi moy aler les Iequas... En parlant desdittes jumens ou Ieques, etc.

Jas vero vel Jau Gallum sonat, in Fragm. versionis Gallic Passionis secundum Matth. tom. 17. Comment. Acad. Inscript. pag. 725 :

Cil (Pierre) desnoiet davant toz et se dit : ne ni sai, ne ni n'entent ce ke tu dis. Si ussit fuers davant la cort. Se chanteit li Jas. Lo parax quant une altre ancele l'ot veut... Et cil encommencoit excommunier et jurier ke ju ne sai ke cist hom soit ke vos dites. Maintenant lo parax chanteit li Jas.
Ubi Matth. cap. 26. v. 74 :

Et continuo Gallus cantavit.

Charta ann. 1341. in Reg. 72. Chartoph. reg. ch. 252 :

Item sur celui meismes en fromaiges, eufs et Jaux de rente. Jau ne jeluie,

Gallus nec gallina, in Lit. remiss. ann. 1479. ex Reg. 205. ch. 245. Unde Jouste de Jaulx, Gallorum pugna, in aliis Lit. ann. 1482. ex Reg. 208. ch. 200 :

Le quatrieme jour de Fvrier, auquel jour les enfants de l'escolle avoient entreprins pour parfaire leurs esbatemens de la jouste des Jaulx, d'aller courir la poulle aux champs.
Vide supra in Gallus. Hinc

Baionenses Jau, id est gallum, (auratam vocant) a dorsi pinnis surrectis veluti gallorum gallinaceorum cristis

, in Tract. MS. de Pisc. cap. 99. Ex Cod. reg. 6838. C. JASSEFATUM, Navigii Persici species, apud B. Ordericum de Foro Julio in Peregr. n. 6. Jassefutum, tom. 1. Jan. Act. SS. pag. 988. col. 1. JASSILE, Idem quod mox Jassium, f. quod in eo jacent pecora. Charta ann. 1341. in Reg. 72. Chartoph. reg. ch. 368 :

Prdicti consules et tota universitas (S. Amancii) .... de die et de nocte causa depascendi, arramandi, paregalia, Jassilia, cortilia, cabanas pro ipsis animalibus et eorum pastoribus ac familiis intus et extra forestas et nemora.... fecerant. Jasseau
vero, Manipulus, fascis, vulgo Botte, in Lit. remiss. ann. 1375. ex Reg. 108. ch. 6:

A confess aussi qu'il embla un Jasseau de fain, qu'il vendi Joigny deux petits blanz.
Vide supra Jaloneia. JASSINA, Puerperium, nostris Gesine. Glossar. Provinc. Lat. ex Cod. reg. 7657 : Jassina, Prov. Decubi. Hinc Jassineria mulier, qu jacet ex puerperio, in Charta ann. 1483. inter Probat. tom. 4. Hist. Nem. pag. 26. col. 2 :

Exceptis tamen hospicio hospitalis S. Marci, quod pertinet capitulo ecclesi cathedralis ipsius civitatis Nemausi, dedicatum principaliter pro pauperibus mulieribus Jassineriis et aliis pauperibus non infectis.
Vide supra Gesina 1. JASSIUM, Ovile, Provincialibus Jas, in Charta ann. 1473. ex Schedis D. de Mazaugues, et in Conventione ann. 1522. ex Archivo Eccl. Massil. Charta an. circ. 1460. ex Tabul. S. Vict. Massil. :

Quoddam casale totum situm in loco de Alpibus, prope magnum Jassium, etc.

Vide supra Jassile. IATRIA. Curatio, medela. Alcim. Avit. Ep. 74. Supplicans ut stomachos, multis Saxoni deliciis nauseantes, tandem parcioribus Iatri vestr jejuniis atteratis. (L. Quicherat : Addenda Lexicis Latinis.)

IATRICOLABON, Vertibella, i. forfex medicinalis, in Gloss. ad Alex. Iatrosoph. MS. lib. 1. Pass. cap. 115 :

Ex mulsa lavari bonum est quando molesti humores in aure surrexerint, et exit spius quod incidit, et Iatricolabon, i. vertibella, facile trahitur.
IATROMEA, Iatroma, Medica mulier, ab , Medicus, et , obstetrix. Vetus Inscriptio apud Gruterum pag. m. cx :

D. M. Valeri berecund Iatrome regionis su prim.

Exstat etiam in Syntagmate Reinesiano elogium Iatrom dicatum. JAVARINA, Hast seu jaculi species. Vide supra Gieverina. Stat. Montis-reg. pag. 167 :

Et si fuerit lancea, vel Javarina, vel aliud telum, etc.


Ibid. pag. 313 :

Item pro media dozena Javarinarum solvat denarios sex.

Nostris Javart, Carcinomatis species, hominum morbi genus. Lit. remiss. ann. 1448. in Reg. 179. Chartoph. reg. ch. 130 :

Lequel Robin avoit une grant maladie, que l'on appelle chancre, ou Javart, la verge. Neque portent enses, bracmardos, venabula, Javelinas, etc.

JAVELINA, Species hast, Gall. Javeline. Statuta Eccl. Meld. inter Instrum. Hist. ejusd. Eccl. tom. 2. pag. 513 : JAVELLA de Buscha, Lignorum fascis, in Tabulario Solemniacensi. Occitanis Gavel est Fascis sarmentorum, aliis Javella ; quod ultimum etiam pro Spicarum mergite aliisve fasciculis accipitur. Quidam vocem Javelle deducunt a Capella seu Capulus, Manipulus ; alii ab Hapsus, Manipulus, Celso, quod Havelle pro Javelle olim dictum velint. D. de Casanova Javelle quasi Garbelle, a Garba dictum opinatur. Vide Menagium in Etymol. Gall. Cujusvis rei fasciculus. Stat. Avell ann. 1496. cap. 46. ex Cod. reg. 4624 :

Si aliqua persona... exportaverit aliena fresagia seu legumina, solvat de bampno.... pro qualibet Javella solidos duos.

Vide supra Gavelli. JAVELLUS. Locus, ut videtur, in fluvio Javellis seu fasciculis coarctatus piscium capiendorum causa. Vide Gordus. Tabularium Fossatense :

Apud Fossatum... salceias, insulas, gurgites, et Javellos quamplures... habet. Marchand, qui vend charbon ou Javelle en la ville de Chartres, sas rewidiez, etc.
Vide Javella.

Aliud opinor, Javelle sonat in Regesto censuum Carnotensis urbis ann. 1302. fol. 18 :

JAUGERIA, Officium dolia vinaria ad bolidem exigendi vel explorandi, Gall. Jaugeage. Reg. S. Ludov. in Chartoph. reg. ad ann. 1316. fol. 3. v :

Dominus rex concessit Johanni dicto Moranc clerico scutiferi su officium Jaugeri vinorum vill Cadomensis.

JAUGIA, Doliaris capacitatis index et norma, Gall. Jauge ; unde Jaugiator, Doliorum explorator. Charta ann. 1344. in Reg. 75. Chartoph. reg. ch. 348 :

Imponebatur quod ipse Gerardus Jaugias et signa facta per Jaugiatores bonos et legitime (l. legitimos) in doliis seu caudis mercatorum mutabat et falsificabat. Esjauger
et Esjaugeur, pro Jauger et Jaugeur, in Lit. remiss. ann. 1481. ex Reg. 209. ch. 9:

Geuffroy Mornain revisiteur et Esjauguer des mesures et poix s baillaiges de Caen et Coustantin ;... que c'estoit son office de revisiter et Esjauger poix et mesures s marchez.
Hinc Jauge appellatur Pars aratri, ad quam sulcus exigitur. Lit. remiss. ann. 1386. in Reg. 129. ch. 183 :

Desquelles charues le suppliant print et emporta les ceps, la Jauge, deux chevilles de fer et la tune.
Ali ann. 1388. in Reg. 132. ch. 220 :

Le suppliant a embl un soich, un chasgnon, une Jauge et une heuse de fer la charrue de certaine personne qu'il ne cognoist.
Inde etiam Jaugier un huis, Ostium effringere, illius limen effodiendo. Lit. remiss. ann. 1395. in Reg. 148. ch. 55 :

Le suppliant et autres firent semblant de Jaugier ledit huis et de rompre les palessons dudit hostel.
Ali ann. 1399. in Reg. 54. ch. 464 :

Icellui pionier vint audit huis garni de sondit louchet ; ..... et commena ledit pionier Jaugier ledit huis et faire son effort de entrer ens.
JAULARIA, Carcerarium, seu quod domino carceris vel Jaulario ab incarceratis prstatur, Gall. Geolage. Charta ann. 1330. in Reg. 66. Chartoph. reg. ch. 1078 :

Pro prisonagio seu Jaularia solvere castellano seu Jaulario dicti castri de Lurda amplius quam duodecim denarios Morlanorum non teneantur.
Alia ann. 1346. in Reg. 77. ch. 379 :

Item pro inquantu Jaulari et quibusdam nogueriis regiis dicti loci, facta extimatione... ad sexaginta solidos Turonensium parvorum, etc.
Vide supra Geolaria et infra Jeularia. JAULARIS, Jaularius, Carceris custos, Gall. Geolier. Libert. Figiaci ann. 1318. tom. 7. Ordinat. reg. Franc. pag. 668. art. 46 :

Et non cogantur (incarcerati) recipere sibi necessaria a custode carcerum seu communtanenti (l. commentariensi) quem Jaularem aut castellanum aliter contingit nominari.
Vide Jaularia, et Jaulerius. JAULERIUS, Carceris custos, Gall. Geolier. Codex MS. Consuetud. Tolos. fol. 41. v :

Item prcipimus ne castellani seu Jaulerii levent pro expensis a presonariis, nisi quantum expendent.

1. JAYNA, Quercus, trabs quercina. Comput. ann. 1400. inter Probat. tom. 3. Hist. Nem. pag. 149. col. 1 :

Solvi duobus bastaissis, qui portaverunt trabes, Jaynas, et alia necessaria ad palmum, pro ibidem dicta die Ramis palmorum divinum officium celebrando, etc.
Alius ann. 1479. ibid. pag. 337. col. 2 :

Et tam pro suo labore dicti fusterii, decem cannis Jayn, sex cannis cabrionum, circulis et aliis fustibus necessariis, etc.

Vide supra Jarro. Hinc 2. JAYNA, Locus quercubus consitus, quercetum. Charta ann. 1468. ex schedis Pr. de Mazaugues :

Juxta faissiam sive Jaynam Joannis Alexis.

Inde etiam JAYNETA, Armorum species, hasta, cujus hastile ex quercino ligno est. Vide supra in Jarro. Comput. ann. 1362. inter Probat. tom. 2. Hist. Nem. pag. 248. col. 2 :
c

Dedi nuncio misso per Johannem de Capellorubeo.... cum literis clausis directis dominis consulibus, continentibus quod iiij . homines Spanorum cum Jaynetis veniebant contra villam Nemausi pro dampnifficando eandem, et quod domini consules haberent bonam custodiam, vj. grossos.
JAZALLUM, Jazulum, Asur, in Glossar. Lat. Gall. ex Cod. reg. 7692. JAZERAN, Vestis militaris species. Chron. Bertrandi Guesclini MS :

Que li Duc entreroit du tout en son comant, Lui disime sans plus sans vestir Jazerant.
Alibi :

Bien estoient armez de nobles Jazerant.


Rursum :

Dont chascun ot cheval couvert de Jazerant.

Ghiazerino, apud Jo. Villaneum lib. 8. cap. 78. pag. 354. Lorica annulis contexta, Ital. Ghiazzerino, nostris vulgo Cotte de maille. Jesseran, in Hist. Caroli VII. pag. 514. unde Jazequen, maculis contextus.

Inventar. bonor. mobil. Ludov. Hutini ann. 1316. apud Cangium in Observat. ad Hist. S. Ludov. pag. 75 :

Item trois paires de couvertures gamboisies des armes le roy et unes indes Jazequenes.

IBALIA, Maris habentia. Glossar. Isid. ad quas Grvius : Quid si scripserit : Ibis, Avis gyptia. Vide Hibalcio. IBER, , Mulus, in Glossis Sangerm. MSS. Vide Iberus 2. et Imbrus. IBERNAGIUM, pro Hybernagium, de quo supra. Frumentum hyemale, Gall. Hivernage. Charta Ministri Hugonis et Capituli Majoris Monast. ann. 1224 :

Domus S. Medardi de Favieres singulis annis reddet Ecclesi S. Theobaldi quatuor sextarios Ibernagii ad mensuram Brane.
1. IBERUS. Pactus Legis Salic tit. 13. 3 :

Quicunque alienam domum violenter disturbaverit, et domus si pro firmamento Iberus habuisse probatur, qui hoc fecerit, mdccc. den. culpabilis judicetur.

Ubi Wendelinus, Iberus, culmen interpretatur, ita ut culmine seu summo tigno domui imposito, tunc confecta et absoluta censeatur : ex Germ. ut ait, Uber, quod est Culmen, unde Belg Ewer, et Ewerboom, supremum lignum, vel tignum. Uber certe Germanis supra sonat. Paulo aliter ab Eccardo Iberus ad verbum redditur, scilicet superior domus, sicque pro Iberus ait legi domus superius in Decretione Clotarii. Deinde observat Saxonibus ver esse Superior, ab ober, supra ; Haus vero vel Hus denotari Domum : hincque tandem elicit hunc esse legis sensum :

Si domus destructa, loco tecti, quod alias infim et uni tantum contignationi incumbebat, prter illam adhuc aliam contignationem super impositam (ein oberhaus) haberet, mulctam 1800. denariorum solvi debere.
2. IBERUS, Equus Hispanicus. Willelmus Brito lib. 11. Philipp. :

Mox caput inflectens, collumque amplexus Iberi, Per medias acies iterum prorumpit.
Nicolaus de Braja in Ludovico VIII :

Hic lascivit equus, quem gramen pascit Iberi.

Vide Auctores de re Veterin. lib. 2. cap. 112. IBEX, Rupicapr genus, in Amalthea. Vide Forcellinum Chron. Novaliciense lib. 2. cap. 5. apud Murator. tom. 2. part. 2. col. 703 :

In eo quippe monte asserit popularis vulgus haberi nonnulla ferarum genera, sicut et in Cenisio monte, ursi, Ibices, capre, etc.

IBLADA, Piscis marini genus. Tract. MS. de Pisc. cap. 60. ex Cod. reg. 6838. C. :

Melanurus, quem Plautus ophtalmiam vocat ab oculorum magnitudine, id

est oculatam : sicut et nunc Romani ochiata, Massilienses oblado, Nicenses Iblada, Monspolit nigr' oil, id est nigrum oculum. Omnes ab oculis nomen posuerunt.

IBLOSUS, Locus, nisi fallor, ebulis consitus, Gall. Hieble, Sambucus humilis. Prceptum Caroli Simplicis apud Mabill. tom. 3. Annal. Benedict. pag. 696. col. 2:

Quidquid excrescens Rhodanus... suis inundationibus seu alluvionibus semper reliquerit terrenum arenosum, nemorosum, arbutiferum, virgunculosum, Iblosum, palustricum, lacus, etc.

IBNALIS, Genus aspidis, dicta quod somno necat. Gloss. Sangerman. MSS. Est pro Grco . ICABA, Via, iter, ni fallor. Charta ann. 1065. apud Murator. tom. 1. Antiq. Ital. med. vi col. 197 :

Unde per ipsa merisse tetigit a scripto quondam Gregorio portio ex ipsa clusuria a parte Septentrionis justa Icaba publica, qui pergit ad ipso loco sanctum Sossium .. Et scripta Icaba, qui pergiebat ad area nostra, qui modo est explanata, justa eadem clusuria a parte Septentrionis.
ICANATI, Cohortes militares. Vide Domesticus. ICASUDIA, Bona caduca. Statuta Capituli Glandatensis ann. 1327 :

Tenet D. Prpositus claves Ecclesi et campanilis, et debet habere campanarium suis sumptibus ; et quia in civitate de sede habet jurisdictionem in hominibus brevis prpositur, et ab ipsis servitium recipit, et alias Icasudias, et alia jura in eis et eorum bonis, etc.

Vide Escaeta. IC-DIEN, Epigraphe, qua Principes Walli sub emblemate trium pennarum utuntur : facta a Saxonico Icien, ubi cum trajectione in erecta parte, non D. sed Th. exprimit, significat autem Ego servus, vel ipse servus sum, juxta illud Apostoli ad Galatas cap. 1. ien enim, en et egen, Servus, Minister. Inde Barones Regum Anglo-Saxonum, juxta linguam eorum vernaculam, Theini, et Thani, et Theigni : juxta Latinam Ministri appellati sunt. Semper igitur scribendum moneo cum aspiratione, ut petitum intelligatur a Saxonibus. Hc Spelmannus. ICERE, pro Dicere. Judicium ann. 821. inter Probat. nov Hist. Occitan. col. 56 :

Quia nos subranominati testes Iximus, et bene in veritate novis cognitum est,... et oc quod Iximus de hac causa, recte et fideliter testificamus.
ICHAT, Rivus, rivulus, Gall. Rigole. Charta Occitan. Guillelmi Laveruha pro Bernardo Bermundi ann. 1322 :

Et ejus nepotes facere possint libere dictum Ichat sive paxeriam et assumere et habere cursum, meatum et transitum dict aqu sive rivi,

pro adaquando prata prdicta.

Leg. Ichac, ut in Charta ann. 1318. ex Tabul. S. Maur. :

Durat petia terr de dicto molendino usque ad bozulam, sitam in dicto prato, ante primum escorradorium sive Ichac, versus rivum de Gasquis.

ICHINARIUS, Species vasis. Vide Hichinarius. ICHONIMUS, pro Oeconomus, in Litteris ann. 1155. apud D. de Lauriere tom. 1. Ordinat. pag. 12. Vide Iconomus. ICHRIARIUS, Species vasis. Vide in Hichinarius. ICINUS, Species animalis. Vide in Ericius 1. ICIUM, Quasi exicus, nullo remanente. Gloss. Isid. Gebhardus in Crepundiis ait scriptum fuisse Exitium, Exitus, Exitium autem esse , ut Initium pro initu, . ICON, pro Echo. Gl. Bituric. : Icon, Saxum, quod sonum captans etiam verba loquentium imaginatur. 1. ICONA, Iconia, Imago, ex Grco, . Gloss. Lat. MS. Reg. cod. 1013. et Papias : Iconia, Figura, Imago. Frodoardus de Pontificib. Romanis :

.... sumuntur in ipsum Arma Deum, decorisque jubetur Iconia prisci Vastari, quacunque notat pictura triumphos.
Ebrardus in Grcismo cap. 8 :

Icos imago sit, quod probat Iconia.

Utuntur promiscue Scriptores, Joann. Diacon. lib. 4. Vit Gregorii Mag. cap. 83. Gregor. Turon. lib. 1. Miracul. cap. 22. Chron. Cas. lib. 3. cap. 31. Anastasius Bibl. in Vitis PP. pag. 179. 184. 202. Vita S. Kunegundis cap. 4. Vita S. Hugonis Benedictini n. 11. Acta Innocentii III. pag. 19. Csarius lib. 7. cap. 21. 25. 38. 45. Hist. Translat. S. Julian ann. 1207. n. 8. Gotselin. de Mirac. S. Augustini. Cantuar. cap. 29. Odo de Diogilo pag. 28. Matth. Paris pag. 146. 491. Roger. Hoveden. pag. 670. Brompt. pag. 1178. etc. Iconicus, Icone expressus, in Actis SS. Maii tom. 7. pag. 189. ubi de B. Petro Petrono. Iconisma, , Iconica reprsentatio. Vide locum in Textus. 2. ICONA. Gallice Icne :

Una alia Icona greca depicta cum nostra Domina et filio. (Inv. card. Barbo ex transcript. Mntz, 1457.)
ICONISMUS. Figura rhetorum, quando ad vivum alicujus rei formam ob oculos ponimus. Vox Grca ab , assimilo, exprimo. Senec. ep. 95. ICONOMUS, pro Oeconomus, apud Jo. de Janua : Despenseur des choses de l'ostel, menager, in Gloss. Lat. Gall. Sangerman. Iconomia, Menagiere, ibid. Procuratores seu Iconomi non semel apud Lobinell. tom. 3. Histor. Paris. pag.

330. et 332. Willelm. Brito lib. 3. Philipp. :

Ichonomumque sui patris nihilominus ictu Solius pugni morti succumbere fecit.

Ita scribitur in veteri Inscript. apud Sponium tom. 3. Itiner. part. 2. pag. 18. ICONUM, Rotunditatem, in antiquis Glossis. ICOS. Vide Icona. ICOSAHEDRUM, Aqua, humiditas, apud Papiam in MS. Bituric. Editus habet, Isodrum. Proprie est apud Geometras corpus solidum viginti constans faciebus planis ; , quod habet viginti sessus. ICTIFER, Piscosus, a Grco , Piscis, et Lat. Ferre. Amnis Ictifero gurgite undique cingitur, in fragmento Hist. Britan. Aremor. apud Marten. tom. 3. Anecd. col. 831. Leg. Ichthiofer. ICTIO, Percussio, Joan. de Janua ; Percussion, Ferrure, in Glossario Lat. Gall. Sangerman. Hinc emendandum Glossar. Lat. Ital. ubi : Ictio, la persecutione. Leg. Percussione. ICTOFAGUS, pro Grco , qui comedit pisces. Gloss. Lat. Gall. Sangerman : Ictofagus, Qui mene (mange) poisson. ICTUARE, Flagellis cdere : nam ut habet Papias, Ictus proprie sunt flagellorum, ab agitando dicti. Sed et in flagellatione numerabantur ictus. Vide Flagellare. Ictus virgarum, dixit Victor Vitensis lib. 3. de Persecut. Vandal. pag. 39.

Ictibus aut virgis castigare,

in Capit. Caroli C. tit. 27. Theod. Campedonensis in Vita S. Magni cap. 6 :

Non est tibi necesse eum Ictuari, etc.

Epistola Pauli ad Desiderium Cadurcensem Episc. 13. apud Canisium tom. 5. et 74. inter Francicas tom. 1. Histor. Francor. :

Cognoscatis Chainoaldum Episcopum Ictuatum etiam fati munus implesse.

Glossar. Lat. Gall. Sangerman. : Ictuare, Ferir. ICTUATUS, Ictu sanguinis seu apoplexia confectus, vulgo Coup de sang. Locus est in Ictuare. ICTULIA. Pugna. Dief. 1. ICTUS Primi, Prima acies. Gall. l'Avantgarde. Rodericus Toletan. lib. 8. de Reb. Hisp. cap. 9 :

Exercitum suum disposuit in totidem aciebus : primos Ictus habuit Garcias Romerii : secundam aciem Eximinus Cornelii, etc.
Hist. Gastonis Comitis Fuxensis, scripta a Guillelmo le Seur ejus domestico MS. cap. 5 :

Cela fait il fit ses estandars de ses batailles, et ordonna de son avantgarde, et de ceux qui recevroient le premier Heurt la veue des

ennemis.

2. ICTUS, Cognitio judicis de ictu inflicto. Charta Henrici Imper. ann. 932. apud Mirum in Cod. Donat. piar. cap. 30 :

Confirmamus eis bannum et justitiam impetum et burinam, Ictum et sanguinem, reperturam, etc.

Ubi ictus est Ictus Orbus, Qui non apparet, qui sanguini effuso opponitur, livor et tumor, in Lege Saxon. cap. 1. 2. Gloss. Gr. Lat. : , ccus, orbus. Bracton. lib. 2. tract. 2. cap. 5. 7 :

Si inveniantur plag apert, vel brussur per Ictus orbos.


Cap. 23. 2 :

Ligna faciunt brusuras, orbes, et Ictus, qui judicari non possunt ad plagam.
Cap. 24. 2 :

Si nullam plagam ostendit,... vel non nisi ruffluram, vel brusuram, orbes Ictus cum baculo, et non armo moluto.
Fleta lib. 1. cap. 41. 3 :

Si de lapide vel baculo plaga facta fuerit, peti poterit judicium, desicut hujusmodi arma non faciunt plagas, licet horribiles faciant Ictus.
Charta Philippi Regis ann. 1273. pro Ecclesia S. Mederici Parisiens. :

Justitia super Ictibus orbis, vel aliis Ictibus, ex quibus verisimile esset, vel etiam contingeret, quod percussus membrum, seu vitam amitteret, etc. Ictus sine sanguinis effusione,
in Capitul. Caroli M. lib. 4. cap. 14. et in Capitul. Ludovici Pii post Capit. ann. 824. cap. 2. Statuta Mediolanensia part. 2. cap. 487 :

Si equus fuerit Orbus, vel diffilatus, etc.

Gallis Coup orbe. Itus non apparentes, in Libertatib. vill S. Palladii in Biturigib. ann. 1279. Ita in Consuetudine Silvanectensi artic. 110. Sombres Cops, in Consuetudine Insul tit. 1. art. 20. Chronicon MS. Franci ex Bibl. Memmiana fol. 373 :

Il fat port jus terre, et moult ot de Orbes Coups.


Bellomanerius cap. 38 :

Il avient aucune fois que aucuns cas aviennent si Orbe, con ne peut pas tantost savoir ce c'est cas qui apparteigne haute Justice. Ut disciplina Monachis regularis imponatur, non scularis, id est, non Orbentur, non mancationes alias habeant, etc.

Orbare, Ictum orbem, vel orbum infligere, tumorem facere, apud Ulpianum in Collat. Legis Mosaic tit. 2. Capit. Caroli M. ad Monach. cap. 16 :

Orbitatio, pro Orbatio. Landulfus de S. Paulo in Chronico Mediolanensi cap. 26 :

Ipsius autem Grosulani caterva undique concurrens, ferendo et inferendo vulnerationes, Orbitationes, et occisiones multas in equis et hominibus, etc. Si... alius alium verberet Ccis Ictibus, et non cruentis, sive cravatus ibi sit, vel non convictus, noxa vitam emendabit Domino, cujus hominem verberavit.
Ictus Apparens, cco et orbo, opponitur. Plaga aperta, in Charta laudata, Plaie vis descouverte, in Legibus vernaculis Willelmi Nothi cap. 12.

Ictus Cci, Iidem qui orbi. Cc plag, Apuleio lib. de Herbar. virtutib. cap. 3. ubi Gabriel Humelbergius. Leges Henrici I. Regis. Angl. cap. 94 :

Se clamer dou Cop Aparant par l'Assise dou Roy Bauduin


, in Assisiis Hierosol. MSS. cap. 107. qua Assisa,

le Chevalier, qui avoit frapp ou donn coup un autre Chevalier, et en estoit atteint, payoit d'amende au Seigner mil bezans, et au bless harnois de Chevalier. Si autre que Chevalier donnoit Coup apparent un Chevalier, et en estoit atteint, il perdoit le point dextre, pour l'onnor et la hautesse que li Chevalier a, et doit avoir sur toutes autres manieres de gens, etc
. Adde capita 108. 109. Ictus Defensalis, Quo quis se defendit, ictus aggredientis avertendo et declinando ; quod Esister dicitur, in Lit. ann. 1447. ex Reg. 178. Chartoph. reg. ch. 237 :

Icellui suppliant mist son espe audevant du coup ; auquel par ce moyen il Esista.
Ali ann. 1385. in Reg. 126. ch. 179 :

Incepit reus se defendere et Ictus defensales, videlicet cos fendans et croissis... facere.

Ictus Machat, Massa seu clava inflictus, sine sanguinis effusione. Lit. remiss. ann. 1333. in Reg. 69. Chartoph. reg. ch. 53 :

Joannes Raynaldi verberaverat et percusserat ipsum Johannem Lagut malitiose et injuriose.... Item et per partes corporis ipsius Johannis Lagut et in ejus capite Cops machatz.

Vide Ictus Orbus. Ictus Planus, Percussio, qu gladio, qua planus est, fit. Libert. vill de Andeloto ann. 1268. tom. 8. Ordinat. reg. Franc. pag. 126. art. 5 :

Quicumque percusserit iracunde alium plano Ictu, sine sanguine faciendo, persolvet quinque solidos pro emenda.
Ictus Regis. Aresta Candelos ann. 1259. in 1. Regesto Parlamenti fol. 100 :

Quia Canonici S. Petri Suession. post pacem tractatam inter ipsos ex una parte, et Comitem Suessionensem ex altera, per Magist. Jo. de Ulliaco et per Ballivum Viromand. contra inhibitionem ipsorum Magistri et Ballivi, ac servientis D. Regis, qui prsens erat, fecerunt dari Ictus Regis in Curia sua, Capitulum ipsum S. Petri, qui in eodem loco, in quo dati fuerunt ipsi Ictus, emendabunt hoc coram omnibus Ballivo pro Dom. Rege, maxime cum Justitia ipsius loci capta esset antea in manu Regis.
Vim vocis explicant Libert. Jonvil. ann. 1354. tom. 4. Ordinat. reg. Franc. pag. 297. art. 18 :

Se aucun desdiz habitans estient en gaige de bataille ;... ou cas que li premier coup en seroient donnei, que l'en dit les Coups le Roy, encor s'em puent dpartir et oster de pril parmi dix livres d'amende.
Ictus Volans, Gall. Coup volant, Csim inflictus. Lit. remiss. ann. 1367. in Reg. 99. Chartoph. reg. ch. 204 :

Ouquel fait ledit Michiel perdi le poing et fu mehaingni d'un pi d'aventure d'un Cop volant d'espe.

Ictus Cubiti, Species sortilegii apud Hispanos. Concil. Liman. ann. 1582 :

Item si aliqua persona vel person sint sortileg, venefic, striges, vel qu utantur quibusvis aliis superstitionibus... vel si per aquam, labrum, Ictum Cubiti, vel alium modum veneficum manifestent cogitationes vel voluntates aliorum, vel qu faciunt ligaturas, etc.
Ictum Ejicere, pro Inferre : nostris Jetter d'une pe, d'une dague, Ictum sica inferre, aliquem gladio punctim petere, vulgo Porter un coup d'estocade. Lit. remiss. ann. 1389. in Reg. 137. Chartoph. reg. ch. 72 :

Dictus Vitalis erexit se ad eum (Gassien) et de quadam magna securi, quam in manibus suis tenebat, unum magnum Ictum ad eundem Gassien ejessit, de quo per caput ipsum percutere putavit.
Ali ejusd. ann. in Reg. 138. ch. 48 :

Jean Jacopin... tira une dague qu'il avoit en Jettant d'icelle audit Pierre Guerart, etc.
Rursum ali ann. 1390. ibid. ch. 190 :

Ils vinrent tous deux tenant leurs couteaux ou pes nus assaillir Tripet et le frere de Gilet son cousin, et Jetterent de leurs dits couteaux ou pes contr'eux, en eulx efforant de les tuer ou mutiler,

ICTUSIA, La elemosina. Glossar. Lat. Ital. MS. IDALMA, f. Facies, qu pr se ferebat speciem benignitatis, a Grco , Species. Belegrini Abb. Novalic. Epistola ad Joannem PP. XIII. ann. 965. apud Murator. tom. 2. part. 2. col. 758 :

Sanctissime Vates, competenter vestr clementi benignitatem requirimus, suppliciterque propriam ingenuitatem vestri Idalmatis flagitamus, ut, etc.

IDAPTICUM. Dura locutio. Idraptica sunt verba inepta, stulta. Dief. IDEA, Imago. Vetus Inquesta apud Puricellum in Ambrosiana Basilica pag. 1037 :

Veniunt ad Ecclesiam majorem, antequam Missa major ibi incipiatur, in Dominicis diebus et prcipuis festivitatibus, et adportant arcam et Ideam.
Ordo eccl. Ambros. Mediol. ann. circ. 1130. apud Murator. tom. 4. Antiq. Ital. med. vi col. 910 :

Portant Ideam ad prdictam ecclesiam cum scala. Et legatus primicerii qurit duas corrigias, quas ponat in Idea, et liget super scalam.

Vide mox Idolum. IDEMPTITAS, a Gallico Identit, qualitas, parilitas. Libert. vill de Berco ann. 1290. in Reg. 46. Chartoph. reg. ch. 229 :

Item quod qualitas et idemptitas debeant observari in mensuris, tam bladi quam salis et vini, et in pondere et in cannis sive ulnis, et breviter prdictis omnibus Idemptitas et qualitas observetur.
Lit. ann. 1375. tom. 6. Ordinat. reg. Franc. pag. 142 : Chron. Angl. Th. Otterbourne edit. Hearn. pag. 7 :

Illorum qui nobis sanguinis Idemptitate sunt conjuncti, etc. Hanc antedictam insulam (Angli) tam pro Idemptitate quam varietate temporum, diversarum notionum homines coluerunt.

Vide Identitas 1. IDEMTITARE, Iterare. Glab. Rodulph. tom. 10. Collect. Histor. Franc. pag. 61 :

Didicimus quod visa sit a suis stella Phosphorus, qu et Lucifer, vespere sursum atque deorsum agitari, quasi comminans terrigenas Idemtitabat.
Vide Identitas 1. 1. IDENTITAS. Quvis actio repetita. Vita Abbatum S. Albini :

Ne Identitas in Claustro acediam parturiret, i. en faisant toujours la mesme chose.


Miracula S. Adalberti Egmundani capite 11 :

Identitas satietatis mater est.

Vide Stephanum Tornacensem Epist. 27. Identitas, pro Idem. Paschasius Radbertus in Epitaphio Wal Abb. Corbeiensis lib. 2. cap. 2 :

Ideo Identitas est pne et in rebus Ecclesiarum, etc.

Albertinus Mussatus lib. 16. de Gestis Henrici VII. Csaris rubrica 8 :

Admirabilis hc mortalibus et veluti fatalis notata loci ac diei intervenientium Identitas, etc.

2. IDENTITAS, Jus, quod domino superiori competere solet. Charta Nic. episc. Camerac. ann. 1249 :

Volentes Identitatem et subjectionem et jurisdictionem omnimodam, immediatam et indivisibilem, pro nobis et nostris successoribus, in vobis et vestris hredibus... perpetuo et inseparabiliter retinere.
IDERUS. Placitum anni 860. apud Mabill. Diplomatic pag. 534 :

Sed ipse tantum postulavit, ut diebus vit su ei habere licuisset, et in S. Petro aliquid daret pro Idero juxta suam voluntatem.
F. leg. Iberus, domus. Vide Iberus 1. IDERZON, Sepimentum. Vide Derzon. IDIDA, Solamente, in Glossar. Lat. Ital. MS. IDIOCERA, , Ecrit priv. Rolandinus in Summa Notari cap. 3 :

Sagacitates vero in deponentem et depositarium, ne depositum alteri detur, nisi sicut ordinant, multimode fiunt : aliquando per Idioceram, aliquando per Cirographum, et multis aliis modis, etc.

IDIOLANA, Herba genus, portulaca, vulgo Pourpier. Glossar. Lat. Gall. ann. 1352. ex Cod. reg. 4120 : Idiolana, pourcelaine. IDIOMELA, Cantica festo propria, in Ind. onomast. tom. 4. Jun. Act. SS. IDIOPACIO, La passione intrinsica. Glossar. Lat. Ital. MS. IDIOTA, Illiteratus, imperitus. Gloss Gr. Lat. : , , Rusticus, rudis. , Rusticitas. Papias : Idiota, propria vel rustica lingua contentus. Idiota, Rusticus, Indoctus, Ignarus, sine literis. Gl. Lat. MS. Reg. : Idiota, Imperitus, Ignarus, Nesciens, Inscius. Gloss. lfrici : Idiota, ungelred, i. Illiteratus, Indoctus. Will. Brito in Vocabular. : Idiot dicebantur, qui propria tantum lingua naturalique scientia contenti, literarum studia nesciebant, unde dicebantur sine litteris, non quod litteras non scirent, sed quia artem Grammatic propitiam non haberent. Liberatus Diaconus cap. 7. de Maximiano Patriarcha Constantinopolitano :

Constans quidem in fide vera, Idiota autem sermone.


Clius Aurelian. lib. 1. Acutor. cap. 11 :

Apud inertes, quos Idiotas appellant.

Beda in Epistola ad Egbertum Antistitem :

Et quidem omnes qui Latinam linguam lectionis usu didicerunt, hc etiam optime didicisse certissimum est ; sed Idiotas, hoc est, eos, qui propri tantum lingu notitiam habent, hac ipsa sua lingua dicere, ac sedulo cantare facite.
Capitula Synodalia Laurentii Archiepisc. Strigoniensis :

Idiot Presbyteri ne ordinentur.

Arnulfus Lexoviensis Episc. Epist. ad Alexandrum PP. :

Priorem constituit Idiotam, ut ipse scilicet locum suppleat Idiot.


Bernardus Abbas Fontis-Calidi lib. contra Wald. cap. 5 :

Aliter scilicet Idiot, aliter literato.

Arnoldus Abbas Bon-Vall. de Operib. sex dier. de Apostolis :

Cum repente facto clitus sono, illiterati et Idiot facti sunt fidei assertores.
Csarius lib. 7. Mirac. cap. 4 :

Cum esset in ejus dicesi Sacerdos quidam Idiota, nullam sciens Missam, nisi de D. nostra S. Maria.
Vide eumdem lib. 10. cap. 3. et Goldastum ad Dositheum pag. 53. Actus Apost. 4. 13.

Comperto quod homines essent sine litteris et Idiot

. Vide 1. Corinth. cap. 14. v. 16. 23. et 24. Sed et apud Latinos non semel occurrit vox Idiota pro Illitterato. Lucilius :

Quidni et tu idem illiteratum me, atque Idiotam diceres ?


Cicero in Verrem :

Qu non modo istum hominem ingeniosum atque intelligentem, verum etiam quemvis nostrum, quos iste Idiotas appellat, delectare possent.

Rursum utitur pro Sexto cap. 51. ut et Seneca Suasor. 6. Quintilianus, Gellius lib. 1. cap. 2. ad quem Commentatores annotant Idiotam esse proprie hominem privatum cui opponitur apud Demosthenem, quia vulgus solet esse imperitum. Tertullianus ad Martyres :

Non tantum magistri et prpositi, sed etiam Idiot.

Idiot, dicti etiam Monachi, qui vulgo Conversi appellantur, seu qui nullo Ordine Ecclesiastico donati, ut est apud Allatium lib. de Narthece veteris Eccl. pag. 15. Udalricus lib. 2. Consuetud. Cluniac. cap. 10 :

Quia unum (manutergium) est pueris, alterum Cantoribus, tertium Idiotis.


Lib. 3. cap. 8 :

Incedunt inter Idiotas et Cantores.

Joannes Cluniac. in Vita S. Odonis Abb. Cluniac. :

Etenim cum Idiota esset, utrumque ei imposuerunt, scilicet obedienti jugum et studium literarum.

Vide Petrum Vener. lib. 1. Epist. 4. Ita etiam hanc vocem usurpat Petrus Damianus lib. 1. Epist. 91. lib. 2. Ep. 12. Vide Passionem SS. XL. Martyr. Laur S. Sab. num. 62. Interdum et qui literas, seu legere nesciebant Idiot appellati. Gregorius M. lib. 9. Ep. 9 :

Quod legentibus scriptura, hoc Idiotis prstat pictura cernentibus : quia in ipsa ignorantes vident, quod sequi debeant, in ipsa legunt, qui litteras nesciunt.
Idiota, Privatus. Sententia Ivonis Carnotensis Episc. pro Monasterio S. Martini de Campis :

Testis fuit, se vidisse Presbyterum de Hienvilla, servos et liberos parochiales ex debito ad sepulturam suscepisse, seque interfuisse ; Presbyterum vero Puteacensem in prsentia Presbyteri de Hienvilla tantummodo locum suscepisse Idiot. i.

viri privati. Idiota, JC. Anglis, dicitur a natura stultus, qui numerare non potest 20. denarios, et patris vel matris nomina ignorat, vel quam tatem habet, et similia : ejusmodi enim stulti rei su gerend incapaces habentur. Verum si non adeo ingenio privatus sit, ut magistro adjuvante legere addiscere possit, vel ulnam panni mensurare, vel aliud agere, ex quo erui possit non omnino ingenio destitutum esse, tunc non dicitur a natura Idiota. Hc Rastallus. Idioticus Sermo, in Vita S. Arigii Episcopi Vapincensis, rusticus. IDIOTUS, Privatus. Testam. quod circumfertur sub nomine S. Amati Nusc. episc. ann. 1093. tom. 6. Aug. pag. 704. col. 1 :

Dum jacerem in stratu meo in valida infirmitate detentus, et ante me adstante Urso vicecomite, et alios Idiotos homines, qui me ad visitandum venerunt, etc.
Vide in Idiota. IDITHUM. Lambertus Schaffnaburg. ann. 1070 :

Ipse denique, qui ut res certamini committeretur, vehementissimus auctor incentorque fuerat Rutgerus Comes, is nunc primus fugiendi auctor ac signifer apparebat, omnique, ut vulgo dicitur, vento citatior, montes et colles modernus Idithum transmittebat.
Alcuinus poem. 221 :

Instituit pueros Idithum modulamine sacro, Utque sonos dulces decantent voce sonora, etc.

Ubi vir doctus Idithum putavit esse auctoris nomen, qui sub Carolo M. vixerit. Guill. Brito lib. 4. Philipp. v. 576 :

...... Prstructus ab illo Esdra, qui docuit reparare volumina Legis Atque Prophetarum, Psalmos, Ithidique libellos, Et Testamenti simul omnia scripta prioris.

Ubi editor ad marginem correctionis vice reposuit, f. itidemque. Alii Psalmos Davidis, qui pro Idithum inscribuntur, intelligi volunt, 38. 61. 76. de quo lib. 1.

Paralipom. cap. 9. 16. 25. lib. 2. cap. 5. 29. 35. etc. Hieronymus in Psalm. 27. et Isidor. lib. 7. cap. 8 :

Idithum, Transiliens eos sive saliens eos, etc.


Jo. de Janua :

Idithum interpretatur Transiliens eos vel saltans : quia quosdam humo inhrentes, et ea qu in imo sunt cogitantes, et in rebus transeuntibus ponentes, transilivit canendo iste qui vocatur Transiliens.

Vide Chronicon Alexandrinum pag. 202. IDOLAGIA, pro Idololatria. Fulcuinus de Gestis Abbatum Lobiens. tom. 6. Spicil. Acher. pag. 543 :

Franci... Gallias demum occupantes... Idolagiam in Christi tyrocinium commutaverunt.

IDOLATICUM, Idolo consecratum. Gloss. bibl. MSS. anonymi ex Bibl. reg. IDOLATRARE, pro Idololatrare. Idola colere, in Vita S. Bernardini, tom. 5. Maii pag. 268 *. et alibi. IDOLATRIA, pro Idololatria. Epitaphium S. Isidori Hispalensis Episcopi,

In doctrina prmicans, Crucifixum prdicans, fugans Idolatriam

. Occurrit non semel. idolatricus, Pertinens ad idololatriam. Idolatrica pravitas, in Origine Belli Hussitici apud Ludewig. tom. 6. pag. 184. IDOLIUM, Locus, in quo idola coluntur. Iso Magister in Glossario : Idolium, templum idoli, locus idolorum. Alibi : Idolium est locus, in quo idolis immolabatur : Idolothytum, sacrificium. Idolum, res ipsa, cui immolatur. Rursum : Idolium, servitus Idolorum. In alio MS. Cod. :

Officium idolorum.

Versificator quidam :

Est locus Idolium, quod ibi datur, idolothytum.

Papias : Idolium, locus, ubi idololatr venerantur et colunt idolium. Lexic. Gr. MS. Reg. Cod. 2062 :

, , , .
S. Paul. 1. ad Corinth. cap. 8 :

Qui habet scientiam in Idolio recumbentem, etc.


Prudentius lib. 2. adversus Symmachum :

Aspice quam pleno subsellia nostra senatu Decernant infame Jovis pulvinar, et omne Idolium longe purgata ex urbe fugandum.

Utuntur, idem in Apotheosi, Lib. 1. Macchab. cap. 1. et 10. Dionysius Exiguus in Versione canonis 4. Ancyrani, et Publicola in Epist. qu 153. exstat inter Epistolas S. Augustini, idem S. Augustinus lib. 2. de Morib. Manichor. cap. 14.

Petrus Cellensis, etc. Idola vocabant interdum Pseudopontifices, seu Antipapas, ut Burdinum Calixtus II. PP. in Epist. ad Episcopos Galliarum :

Per illud Teutonicorum Regis Idolum, Burdinum videlicet, etc. Quem sibi in Statuam erexerunt.

Ita Joannes Sarisber. Epist. 59. 159. 210. Idolum Octavianum Pseudo Pontificem vocat, de quo etiam Alexander III. PP. Epist. 1 : Respectum forte ad illud Zachari cap. 11. v. 17 :

O pastor et Idolum derelinquens gregem, etc.

IDOLICUS, Pertinens ad idolum. Idolica nebula, in Inventione S. Cataldi Episc. tom. 2. SS. Maii pag. 570. IDOLOLATRA, pro Idola, Nicolaus de Braja in Ludovico VIII :

Hac in urbe prius Idololatra culta fuerunt.

IDOLOLATRARE, Idola adorare, in Concilio Eliberit. cap. 1. Gallis Idolatrer. IDOLUM, Imago, effigies. Bened. abb. Petroburg. de gestis Henr. II. reg. Angl. edit. Hearn. tom. 2. pag. 523 :

Noveritis quod dominus Saladinus, assensu imperatoris Constantinopolis, misit Constantinopolim Idolum suum, ut ibi publice adoretur.

Vide supra Idea. IDOMADA, pro Hebdomada, in Hist. Dalphin. tom. 2. pag, 284. IDONEARE, Legitimum jurique consonum declarare, asserere. Charta ann. 1115. apud Murator. in Antiq. Estens. pag. 315 :

Judicaverunt eam (notitiam) Idoneari duodecim juratoribus... Omnes isti juraverunt veram et Idoneam esse illam noticiam.

Vide alia notione in Idoneus 1. 1. IDONEUS, Innocens, qui ita ab omni delicto immunis est, ut Idoneus sit juri stare. Joan. de Janua : Idoneus, Irreprehensibilis. Pactus Legis Salic tit. 76. 1 :

Et ille postea, qui rogatus fuerat, si ex hoc Idoneum se cognoscat, se debet postea cum duodecim per sacramenta absolvere.
Infra :

Si se Idoneum agnoscit, etc.

S. Audoenus lib. 2. Vit S. Eligii, cap. 75 :

Cpit ab ea extorquere, ut se per juramentum ab hac suspicione Idoneam redderet.


Gregorius Turon. lib. 9. cap. 13 :

Si eum cum Idoneis hominibus Fredegundis ab hac actione, qua impetitur, immunem fecerit, abscedat liber, et quo voluerit, eat.
Cap. 16 :

De quo (crimine), sacramento, si vultis, aut qualibet alia conditione

Idoneus reddi potest.


Lib. 8. cap. 8 :

Tu vero si Idoneus es, ut adseris, accede propius, et sume tibi Eucharisti particulam, et impone ori tuo : erit enim Deus inspector conscienti tu.
Concilium Francoford. ann. 794. cap. 9 :

Et exivit ad judicium Dei,... qui etiam a Domino liberatus, Idoneus exivit.


Ubi Idoneus idem est ac innocens. Idem Gregor. Turon.

Tandemque, inquit, ne crimen consurgat ulterius, Innocentem faciam eum sacramento


. Quod idem valet ac Idoneare. Idoneum Se Facere, Sacramento ab imposito crimine se purgare, exuere, in Capitul. Carol. M. lib. 3. cap. 89.

Idoneum se reddere

, in Lege Longob. lib. 1. tit. 19. 4. et in Concilio Dusiacensi I. part. 4. cap. 7. in Synodo Suession. ann. 853. in Edicto Pistensi cap. 20. etc. Idoneare se, Eadem notione. Charta Caroli M. apud Mabillonium :

Fuerunt namque aliqui in nostra prsentia convicti ; et secundum judicium Francorum dijudicati : aliqui vero fideles per judicium Dei se exinde Idoniaverunt, etc.

Occurrit passim in Leg. Aleman. tit. 44. 1. tit. 91. Leg. Ripuar. tit. 67. 1. tit. 71. Leg. Longob. lib. 1. tit. 1. 7. tit. 3. 1. lib. 2. tit. 35. 4. Roth. 9. 2. Grimoald. 2. in Capit. Caroli M. lib. 3. cap. 64. lib. 4. cap. 29. in Legibus Henrici I. Reg. Angl. cap. 35. extremo, in Synodo Suession. act. 1. 6. etc. Eduniare, prferunt Edictum Rotharii Regis Longob. tit. 109. 9. et Leges Grimoaldi tit. 1. 3. Exidoneare, Idoneum Se Reddere, purgare se. Capitula Caroli C. tit. 9. cap. 6 :

Donec se ab illis, qu ei impingebantur, Idoneum redderet, vel competenter satisfacere procuraret.


Lex Aleman. tit. 17. 5. et Decretum Tassilonis, 12 :

Si autem tres annos induraverit opus ancill, et parentes ejus non Exadoniaverint eam, ut libera fuisset, etc.

ubi Cod. MS. Exidoniaverint, alius Adexoniaverint. Idoneus sive Liber, in Speculo Saxonico lib. 3. art. 26. 29. Ita videtur usurpasse S. Fructuosus in Regula cap. 13 :

Alius de genealogia et gente sua fatetur esse Principes, alius de parentibus, alius de germanis, alius de cognatis, alius de fratribus et consanguineis et Idoneis, alius de divitiis, etc.

Ubi Idonei dicuntur honorabiliores, ut Idonei servi et liberti, in Lege Wisigoth.

lib. 9. tit. 3. quibus ibidem opponuntur vilissimi. Idoneitas, Facultas. Leges Luithprandi Regis Longob. tit. 74. 1. 117 (6, 64.) al. damnietatem. :

Nullam exinde habeat Idoneitatem, etc.

Joan. de Janua : Idoneitas, Aptitudo, utilitas, convenientia ; Idoneits, convenables, in Gl. Lat. Gall. Sangerm. Idoneitas Locorum, Commoditas, apud Ottonem Frising. Episc. lib. 1. de rebus gestis Friderici I. Imp. cap. 3. 2. IDONEUS, Mundus, Gall. Propre, net. Vetus Pnitent. MS. ex Cod. reg. 943 :

Si quis tinxerit in aliquo cibo manum, et non est Idonea manus, centum palmatis emundetur.

IDRAGULA, Lo sono del organo. Idragulicus, dolze sono de organi. Glossar. Lat. Ital. MS. IDRERON. Lex Longobard. lib. 1. tit. 19. post 5. in Editione Boeriana hc habentur, qu desunt in Lindenbrogiana Rothar. 290. :

Si quis sepem alienam ruperit, i. Idreron comp. sol. 6.

Vide Derzon. IDRIA, pro Hydria. Glossar. Provinc. Lat. ex Cod. reg. 7657 : Idria, Prov. Amfora, diota. IDROMALUM, Unguentum quod fit ex aqua et malis, Johanni de Janua. Vox hibrida ab et malum. IDROMELLUM, apud Rymer. tom. 8. pag. 404. pro Hydromeli, , Aqua melle mixta, aqua mulsa, Gall. Hydromel. IDROR, Diabulus, servus, in Glossis Sangerman. MSS. num. 501. Suspicor legendum, Idrus, Diabolus, serpens. Vide mox Idrus. IDRUS, , Hydrus, serpens aquaticus. Charta Fulconis Comitis Andegav. ann. 1028. ex Tabulario S. Mari Andegav. :

De quibus B. Marsus paulo abstinentior, eulogiam in sinu ab ore dejectam in Idrum statim vehementissimum conversam Dei servo Melanio in ipso reditu celare non potuit.
IDUATUS, Ultra idus provectus. Iduato Martio, in Barthii Glossario ex Guiberti Hist. Palst. Iduato Aprili, apud eumdem Guibertum l. 1. Vit su c. 3. IDUO. Vox videtur composita ex in, et duo. Lingua Estruca dividere significat : unde dict Idus, qu mensem ferme dividunt. Macrob. 1. IDUUS, , Similis, in Glossis Lat. Gr. Sangerman. MSS. Iduum, . Supplem. Antiquar. IECORUS, , dilis, curator urbis. Suppl. Antiq. Lege et vide Viocurus. JECTARE ad Judicium, In jus citare, vocare. Constitutio Caroli M. apud Spelmannum in Abjectire :

Nullus prsumat hominem ad judicium sine causa Jectare, nisi judicatum fuerit.
Vide Abjectire, JECTIGARE. Pseudo-Ovidius lib. 1. de Vetula :

Sicut multoties agitur furiis agitatus, Sicut Jectigat is, cujus nervi sunt resoluti.

Id est hac et illac membra disjicit. JECTIVUS, Jectiscere. Vide Abjectire. JECTUS, Piscatio. Vide Tractus 2. Jectus Lapidis, pro Jactus lapidis, in Vita MS. S. Winwaloei fol. 103. JEDDA. Vide Ledda in Leudis. JEFFNITEED, Juramenti species, apud Andream Suenonis lib. 5. Legum Scani cap. 4 :

Quam cautionem semper debet prcedere sacramentum, quod Jeffniteed in lingua patria nominatur, virorum duodecim nominatorum de consanguineis occisoris, qui non sacris reliquiis, sed sacro coram posito tacto libro jurant in suas animas, et sic sibi Deum futurum propitium deprecantur, etc.
Danis Eed est juramentum. Vide Rosenvingii Histor. Jur. Danici 69. JEHINARE, Tormentis rem ab aliquo qurere. Lit. remiss. ann. 1350. in Reg. 80. Chartoph. reg. ch. 78 :

Prpositus Parisiensis ipsas sorores bis fecit torqueri sive Jehinari.

Vide supra Gehenn. JEJUNALES Dies, Dies sacri jejunii, in Statutis Collegii Cornubi ann. 1380. apud Lobinell. tom. 3. Hist. Paris. pag. 500. Leg. palat. Jac. II. reg. Majoric. tom. 3. Jun. pag. lxxx. col. 2 :

In diebus vero Jejunalibus, puta in Quadragesima et aliis quibus a carnibus abstinetur, etc.

Nostris Jeuge, pro Jejunus, vulgo Qui est jeun. Lit. remiss. ann. 1403. in Reg. 157 : Chartoph. reg. ch. 391 :

Icellui Godier qui estoit coustumier Jeuge et saoul de injurier et vilener gens, etc. Qui est jeun,
eadem acceptione, in aliis ann. 1384. ex Reg. 125. ch. 9 :

Icelle Perrenelle, qui estoit laisse et vaine, tant pour ce qu'elle n'avoit mengi de tout le jour, comme... pour ce qu'elle estoit malade et Jeune, etc. Jugn,
eadem notione apud Joinvill. in Hist. S. Ludov. edit. Cang. pag. 75. ubi editio reg. pag. 79. habet, Jeun. JEJUNITAS, Abstinentia, jejunium. Utitur Clius Aurelian. lib. 1. Acutor. cap.

11. lib. 2. cap. 10. et lex 4. Cod. Theod. de Suariis (14, 4.) JEJUNIUM Quadragesimale, in hoc differt a cteris jejuniis quod in aliis post nonam, in hoc autem post vesperam reficiebantur. Microlog. cap. 49. Quo vero pacto observaretur a fidelibus, pluribus docent Socrat. lib. 5. cap. 22. Beletus cap. 11. Baronius ann. 57. n. 195. 196. Filesaccus lib. de Quadragesima cap. 5. et 6. Haeftenus lib. 10. Disq. Monast. tract. 8. Binius ad Canones Apost. Henric. Valesius ad lib. 5. Eusebii cap. 24. Joann. Bapt. Cotelerius ad Constit. Apostol. Thomassinus Tract. de Jejunio, Bailletus de Quadragesima, et alii. Vide Quadragesima. Jejunium Paschale, apud Hincmarum ; observantia paschalis, apud Gregor. in libro Sacram. Idem quod Quadragesimale. Jejunia Quatuor a Latinis primitus observata, docemur ex Philastrio in Catal. hres. :

Per annum 4. Jejunia in Ecclesia celebrantur. In Natali primum, deinde in Pascha, tertium in Epiphania, quartum in Pentecoste. Nam in Natali Salvatoris Domini jejunandum est, deinde in Pasch Quadragesima, atque in Ascensione itidem in clum post Pascha die quadragesimo, inde usque ad Pentecosten diebus decem, etc.

Vide Quadragesima. Jejunium Sabbati, Petrus Damiani in Vita S. Romualdi n. 15. initium habuisse ait a Silvestro PP. Ast alii antiquius putant, et in Oriente institutum ab hreticis contra Judos, statim initio Ecclesi. Innocentius vero Pontifex Epist. ad Decentium ait, in quibusdam Occidentis partibus illud fuisse indictum, quod Apostoli Sabbato sancto non minus ac feria sexta prcedente in mrore positi jejunaverint. Cassianus lib. 1. Instit. cap. 7. istius jejunii causam affert, quod S. Petrus, postridie cum Simone Mago conflicturus, antecedente Sabbato cum fldelibus jejunaverit, et illud jejunium in consuetudinem abierit. At hanc historiam incertam esse ait S. Augustinus Epist. 86. Utcumque sit, constat in Romana Ecclesia diu jejunatum esse : at contra in Ecclesia Orientali, in qua nunquam jejunabatur, nisi in Sabbato S. ac ne quidem in ipsis Quadragesimis. Quod Cassianus lassitudini a jejunio quinque dierum antecedentium adscribit : S. vero Cyrillus Catech. 4. quod Catholici noluerint participare cum hreticis. Vide Concil. Eliberit. can. 26. S. August. Epist. 118. S. Hieron. Ep. 28. Innocent. I. Ep. 1. cap. 4. Leonem Papam Epist. 11. et specialem hac de re Quesnelli Dissertationem ad calcem Operum ejusd. S. Pap, Isidorum lib. 1. Offic. cap. 4. Cod. Carolinum Epist. 95. Vitam S. Nili junior. pag. 132. etc. Capit. Caroli M. lib. 6. cap. 184. 187. Baron. ann. 34. n. 156. etc. Huc referenda, qu in hanc sententiam congessit Cotelerius ad lib. 5. Constit. Apost. cap. 15. Jejunium Feri Quart et Sext, ab Apostolis institutum tradunt plerique : et quarta quidem, quod ad vesperam captus sit Dominus ; sexta autem, quod in ea

sit crucifixus, ut habent Epiphanius in Expos. fid. S. Petrus Alexandr. can. ult. de Pnit. S. Apollonius apud Rufin. lib. 1. Vit Patr. cap. 7. Quod quidem jejunium in Ecclesia Romana non sub S. Augustino duntaxat, sed et a Monachis in Occidente passim observatum, Ludovico Pio imperante docet Concilium Aquisgran. cap. 18. Istius jejunii meminere Canones Apost. can. 61. Clemens Alex. lib. 7. Strom. S. August. Epist. 86. Clemens in Constit. Apost. lib. 5. cap. 15. et ult. lib. 7. cap. 23. Ignat. ad Philipp. 13. Tertullianus de Jejunio cap. 2. 10. 14. Epiphanius, Prudentius, Ambrosius, Cyrillus lib. 10. in Leviticum, Nicolaus I. PP. in Resp. ad Bulg. cap. 4. 5. 60. Philostorgius lib. 10. cap. 12. Socrat. lib. 5. cap. 21. lib. 7. cap. 22. Rupert. lib. 3. de divin. Offic. cap. 5. Baron. ann. 34. n. 168. Haeftenus lib. 10. Disq. Monast. tract. 7. Disq. 1. etc. Exinde vero, refrigescente Christianorum pietate, paulatim in desuetudinem abire cpit isthc antiqua jejunii religio ; diutius tamen perseveravit jejunium sext feri. Et quidem circa finem x. seculi, retenta tantum pro feria iv. carnis abstinentia, jejunium pro feria vi. prceptum, vel, ut rectius dicam, suasum legimus in Concilio Ansano ann. 990. apud Marten. tom. 4. Anecd. col. 76 :

Laici omnes feria iv. a carne abstineant, et vi. feria jejunent, si ita possunt perficere, aut pauperibus eleemosynas tribuant.
Jejunium Secund et Quint Feri, Quod Judorum fuit, ut est apud Clementem lib. 7. Constit. Apost. cap. 23. ad quem vide Cotelerium. Jejunium Vernale, stivale, Autumnale, et Hiemale, seu

Jejunium primi, quarti, septimi, et decimi mensis

, vel quatuor temporum, ubi primus mensis est Martius, a quo annum auspicabantur ; quartus Junius ; septimus September, et decimus December. Vide vetus Kalendarium Rom. editum ab Allatio lib. de Dominic. et Hebd. Grcor. cap. 37.

In primo mense, inquit Ordo Romanus, quarta et sexta feria, vel Sabbato in prima hebdomada ipsius mensis primum jejunium celebratur
. Secundum temporis jejunium, in quarto mense, in secunda hebdomada ipsius mensis, quarta et sexta feria vel Sabbato consummatur. Tertium temporum jejunium septimi mensis, id est, Septembris, tertia hebdomada ipsius mensis, ut Quartum jejunium, quarta hebdomada, in iisdem feriis consummantur,... et tunc sacri Ordines in Ecclesia Romana de iis qui vocantur Cardinales, tradi consueverunt. Alibi :

Ut autem hoc jejunium celebretur in largitione sacrorum Ordinum, Ecclesi primitiv mos obtinuit.

Sed postmodum Gregorius VII. PP. statuit, ut jejunium, quod dicitur Martii, in

prima hebdomada Quadragesim, secundum in hebdomada Pentecostes celebraretur, tertio et quarto more solito remanentibus, ut est apud Micrologum cap. 24. quod sane in Concilio Salegunstadiensi ann. 1022. can. 2. in Quintilineburgensi ann. 1085. 13. Gregorii Pontificatus, ac deinde in Placentino ann. 1034. in Concilio Claromontensi ann. 1095. can. 27. et in Conventu generali Episcoporum Germani in Northusens. ann. 1105. apud Conradum Uspergensem statutum legimus. De tempore jejunii quatuor temporum, prostant hi versus :

Vult Crux, Lucia, Cinis, Charismata dia, Quod det vota pia quarta sequens feria.

Horum porro jejuniorum denuntiatio olim flebat in Ecclesia, in Missa, post illa verba :

Pax Domini sit semper vobiscum, et cum spiritu tuo.


Post hc enim

commonebatur plebs pro jejunii 1. 4. 7. et 10. mensis temporibus,

ut est in Codice Remensi in orationibus quotidianis ad missam, apud Menardum, Formulam itiusmodi denuntiationis jejunii quatuor temporum habet Gregorius Magnus in libro Sacramentor. pag. 106. Cardinalis Bona lib. 2. Rerum Liturgicarum cap. 16. num. 4. et cap. 1. num. 4. lib. 1. Sacrament. Ecclesi Roman cap. 82. Ejus etiam mentio est in Capitulis Caroli M. lib. 6. cap. 183. 186. et lib. 7. cap. 98. 135. Agunt de his jejuniis Callistus I. PP. Ep. 1. cap. 1. quem hujus jejunii auctorem faciunt Pontificale, necnon Leodicenses in Epist. ad Trevirens quam consulas, sicut et Trevirensium ad Leodicenses hac eadem de re apud Marten. tom. 1. Anecd. col. 292. et seqq. S. Augustinus, S. Leo in Homiliis, Gelasius PP. apud Holstenium in Concil. Rom. pag. 216. Isidor. Hispal. lib. 1. Offic. cap. 36. ubi nulla mentio jejunii Decembris, Ivo part. 4. cap. 26. 33. Eghbertus de Ecclesiastica institutione pag. 109. Rabanus lib. 2. de Instit. Cleric. cap. 19. 21. 22. 23. 24. Alcuinus de divin. Offic. Amalarius lib. 2. cap. 2. Micrologus cap. 24. 25. 26. 27. Rupert. lib. 3. de divin. Off. cap. 5. 6. lib. 10. cap. 26. Homilia Incerti in Appendice edit. Capitular. Baluzian pag. 1376. Honorius Augustod. lib. 3. cap. 150. Durand. lib. 6. cap. 6. Denique Baronius ann. 57. n. 207. et Card. Bona loco laudato. Jejunium in Litania Majore, indictum olim a Mamerto Episcopo Viennensi, et ab Ecclesia potmodum ohservatum. Joannes Abrincensis Episc. de Off. Eccl. pag. 55 :

Litania major, si infra octo dies Pasch evenerit, nullum jejunium, nulla abstinentia, nec aliqua ejus mentio fiat, nisi festiva tantum processio. Si autem alio tempore evenerit, omnes exceptis parvulis et infirmis jejunent, etc.
Istius jejunii mentio est apud Sidon. lib. 5. Epist. 14. lib. 7. Epist. 1. In Concilio

Engelheimensi ann. 948. cap. 7. Moguntino cap. 33. apud Burchard. lib. 1. cap. 94. interrog. 48. lib. 13. cap. 7. lib. 19. cap. 5. et Ivonem part. 4. cap. 40. Petrum Damian. lib. 6. Ep. 35. etc. Minus attente locum Joannis Abrincensis hic allegat Cangius ; aut male a Mamerto hocce jejunium, de quo ille Johannes, institutum scribit vir doctissimus : etquidem Litani Mamertin in triduo ante Ascensionem Domini celebrantur, atque adeo infra octo dies Pasch evenire non possunt. Vide in Litani. Jejunium Kalendarum Januarium, ideo statuit

Ecclesia universalis, inquit Ordo Romanus, quia cum imperiti homines secundum dementiam gentilium hunc diem a Principe suo Jano, quem pro Deo colebant, ita vocatum, multis Diabolicis spurcitiis sacrarent : quatenus his calamitatibus auctor vit finem imponeret, jejunium publicum in isto die fieri prcepit.
De eodem jejunio Isidorus lib. 1. de Eccl. Offic. cap. 40 :

Proinde ergo SS. Patres considerantes maximam partem generis humani eodem die hujusmodi sacrilegiis ac luxuriis insidere, statuerunt in universo mundo per omnes Ecclesias publicum jejunium, per quod agnoscerent homines in tantum se prave agere, ut pro eorum peccatis necesse sit omnibus Ecclesiis jejunare.

Adde Alcuinum lib. de Divin. Offic. cap. 4. Jejunium Kalendarum Novembrium, universaliter ab omnibus fidelibus observatum, illiusque causam tradit Isidorus lib. 1. de Eccl. Offic. cap. 39. Jejunium in festis Apostolorum. Vide Petr. Damian. lib. 6. Epist. 35. Beletum cap. 11. Durand. lib. 6. cap. 7. n. 16. 17. 18. etc. Jejunium Vigili Assumptionis Deipar de quo Concilium Salegunstadiense ann. 1022. cap. 1. Petrus Damianus lib. 6. Epist. 35. Joan. Abrinc. de Offic. Eccl. pag. 62. Durandus lib. 6. cap. 7. num. 12. lib. 7. cap. 24. n. 9. In Statutis Eccl. Leodiensis ann. 1287. apud Marten. tom. 4. Anecd. col. 853. prcipitur ut in hac vigilia etiam a lacticiniis abstineatur. Jejunium Ascensionis Domini. Rabanus lib. 2. de Instit. Cleric. cap. 40 :

Ante diem Ascensionis Domini mos est Ecclesiarum Occidentis, per tres dies proximos jejunium exercere, et Litanias agere, etc.
Concilium Aurelianense I. can. 27 :

Rogationes, id est, Litanias ante Ascensionem Domini ab omnibus Ecclesiis placuit celebrari : ita ut prmissum triduanum Jejunium in Dominica Ascensionis Festivitate solvatur,... quo triduo omnes abstineant, et quadragesimalibus cibis utantur.
Concilium Turon. ann. 567. can. 17 :

De jejuniis vero antiqua a monachis instituta serventur, ut de Pascha usque ad quinquagesimam, exceptis Rogationibus (quibus et ipsis laicis indictum erat jejunium) omni die fratribus prandium prparetur.
Concilium Copriniacense circa ann. 1255. can. 19 :

In Septimana Ascensionis Domini non debent carnes comedi, nisi in die.

Adde Homiliam Anonymi de Decimis et Jejunio editam a Baluzio post Capitularia col. 1376. Non ita tamen stricte observatum semper prceptumve ejusmodi jejunium probant Statuta Guillelmi Episc. Nannet. ann. 1446. apud Marten. tom. 4. Anecd. col. 1012 :

Insuper, omnibus et singulis Rectoribus, et Vicariis et Capellanis prdictis prcipimus et mandamus, quatenus in Majori Letania, festo videlicet Sancti Marci, et tribus diebus Rogationum parochianis suis jejunare consulant ; non autem sub pnis excommunicationis, aliove prcepto, prout in nonnullis prdecessorum nostrorum Statutis cavetur, ipsos parochianos faciant jejunare.
Jejunium Epiphani. Joannes Episc. Abrincensis de Officiis Eccles. :

Vigilia vero Epiphani, quam plebes diverse colunt, (alii enim jejunant, et alii prandent,) nobis jejunandum congruum videtur, etc.
Vide Petr. Damian. lib. 6. Epist. 35. Jejunium Pentecostes. Concilium Turonense II. :

Ut post Quinquagesimam tota hebdomada ex asse jejunent.

Meminit prterea jejunii hebdomad Pentecostes, Concilium Oxoniense ann. 1222. cap. 8. et Concil. Copriniacense can. 19. Isidorus lib. 1. de Eccl. Offic. cap. 28 :

Secundum jejunium est, quod juxta Canones post Pentecosten alio die inchoatur, .... hoc jejunium a plerisque ex auctoritate Evangelii post Domini Ascensionem completur, etc.

Ordo Romanus jejunium Pentecostes vocat illud Jejunium 4. temporum, quod post Pentecosten fit. Vide S. Leonem Serm. 1. 2. 3. 4. jejunio Pencostes, Rabanum lib. 2. de Instit. Cleric. cap. 21. Menard. ad libr. Sacrament. Gregor. pag. 165. et Cotelerium ad Constitut. Apostol. pag. 254. Commode ergo interpretandum quod legitur in Capitul. Aquisgranensi ann. 817. ubi jejunium per hebdomadam Pentecostes his verbis prohibetur :

Ut in hebdomada Pentecosten non flectantur genua et non jejunetur, nisi statuti fuerint dies jejunii.
De jejuniis quippe Monachorum, uti vocant, regularibus, qu per hanc hebdomadam interdicuntur isthc accipienda. Jejunium Sabbati Pentecostes. Ordo Romanus :

Sabbato in Vigiliis Pentecostes omnes jejunium faciunt, etc.

Idem statuitur lib. 6. Capitul. Caroli M. cap. 187. et in Capitulis S. Bonifacii Archiepisc. Mogunt. cap. 34. Adde S. Ambrosium Serm. 60. Anonymum in Homil. de Decimis et Jejunio edit. a Baluzio, et Durandum l. 6. cap. 7. num. 17. In aliquot tamen dicesibus apud nos Jejunium istud haud observatur. Jejunia Temporalia, qu in 4. Temporibus fieri solent. Statuta Ordinis Cartusiensis 1. part. cap. 3. Jejunium Purificationis B. Mari. Joan. Episcop. Abrinc. de Offic. Eccles. :

Nullam enim celsitudinem reverenti hujus diei (Epiphani) reperimus, quam in omnibus diebus Purificationis B. Mari, in quibus per aliquot dies jejunamus.
Jejunium in Vigilia B. Fidis jam ex more institutum apud Ruthenos confirmat Paschalis II. PP. in Bulla ad Begonem Abbatem Conchensem apud Marten. tom. 1. Anecd. col. 337 :

In Ruthenico igitur pago, prsertim apud Conchense vestrum Monasterium, ubi Beat Fidis corpus requiescere creditur, ante secundum Nonas Octobris quibus eadem virgo martyrium consummasse legitur, sicut ex more vos devotissime agere audivimus, vigilias et solemne jejunium celebrari annuimus et decreti prsentis auctoritate firmamus.
Jejunium Vigili S.

Laurentii, solius inter Martyres celebrat Ecclesia, quia beatus Laurentius gravius cteris passus est. Unde B. Sixtus dixit ei : Majora tibi debentur pro Christi fide certamina.
Durandus lib. 6. cap. 7. n. 12. et 20. cap. 4. n. 1. ex Beleto cap. 145. Idem Durandus lib. 7. cap. 23. n. 1 :

Beatus Laurentius, quia post beatum Stephanum inter alios Martyres primatum obtinet, vigiliam habet, non quia majorem pnam sustinuerit, quam alii, nam multi tantam pnam sustinuerunt, sicut B. Vincentius et B. Georgius, et alii quidam : sed propter Officium Prdicationis et propter Martyrii locum, quia Rom : et propter bonam administrationem thesaurorum Ecclesi.
Idem n. 5. ait solum inter Martyres habere jejunium institutionis. Hinc mirari subit, cur aliquot Francici Prsules in nupera Festorum abrogatione, et Festum S. Laurentii et Jejunium pariter abrogarint, cum, ut ait ibidem Durandus,

generalia et specialia Jejunia per Episcopos in Synodo et Conciliis instituta, solvi non debeant.

Vide Concil. Salegunstad. cap. 1. et Copriniacense cap. 19. Synodum Bajocensem

ann. 1300. cap. 66. etc. Jejunium Festi S. Martini, solius inter Confessores celebrat Ecclesia. Durandus lib. 6. cap. 7. n. 20. Jejunium in Vigilia Nativitatis S. Joannis Baptist, apud Anonymum Homilia de Decimis et Jejunio, edit. Baluzian. Vide Durandum in Rational. lib. 7. cap. 14. n. 4. Jejunium Vigili Festi Omnium Sanctorum. Vide Durand. lib. 6. cap. 7. n. 13. lib. 7. cap. 34. n. 5. Jejunium S. Michaelis. In Legibus Ethelredi Regis apud Habant editis 2. apud Bromptonum, statuitur, ut omnis Christianus, qui tatem habet, jejunet tribus diebus in pane et aqua ante Festum sancti Michaelis, scilicet die Lun, die Martis et die Mercurii, et ad Confessiomem vadat, et nudis pedibus ad Ecclesiam, etc. Jejunium Banni, et jejunium Bannitum, banno seu Edicto publico indictum. Indictum jejunium, lib. 5. Capit. Caroli Magni cap. 87. 152. in Epist. Pipiui Regis ad Lullum Episc. et apud Amalarium de Ordine Antiphonarii cap. 77. Ita Indicere jejunium, dixit Sidonius lib. 7. Epist. 7. ut et Gregorius Turon. lib. 2. Hist. cap. 34. quemadmodum Indicere hostem, Annales Francorum Bertin. ann. 867. quod alii Hostem bannire. Concil. Salegunstadiense cap. 15. et Capitulare Ahytonis Episcopi Basiliensis cap. 8 :

Indictum vero jejunium, quando a Palatio vel a Domno (al. Domo) fuerit denuntiatum, ab omnibus generaliter observetur.

De Jejuniis vero a Regibus indictis agunt Gregorius Turon. lib. 9. cap. 21. Carolus M. in Epist. ad Fastradam Reginam, Capitulare ann. 828. Epistola generalis Ludov. Pii, ex Placito Aquisgranensi, et Anonymus de Miracul. S. Wismari cap. 1. extremo. Jejunium Bannitum, inquit Serrarius lib. 1. Rerum Moguntiac. cap. 32. fuit magnum et intensum Jejunium, quod ad Dei bannum seu pnam, iramque avertendam ab iis suscipiebatur, qui se banno divino dignos agnoscebant, (videat Lector, an hc probet) hujusque ad nostra fere tempora fuit in Moguntina Ecclesia usus, et eo modo fere per triduum servabatur, iisdemque Feriis, quemadmodum Quatuor Temporum jejunia, sed aliis hebdomadibus, quas ad memoriam versiculo isto significabant :

Post Salus et Miseri tibi erunt jejunia banni.

Id est, post Dominicas, quibus canitur Salus et Misericordia, quarum illa est Dominica, 19. post Trinitatem, hc Dominica prima post Quasimodo. Jejunii banniti originem sic ex MS. Codice refert idem Serrarius :

Feria secunda, quarta, et sexta post Dominicam Misericordia Domini, et Salus populi, Jejunium Banni in tota Dicesi Moguntina institutum est contra plagam aboriendi, qu otim in dicesi Moguntina graviter in

hominibus et bestiis sviebat, curataque est, et remota a Domino misericorditer per hanc observantiam, qu agitur in Ecclesiis Collegiatis, cum Processionibus, jejuniis, et orationibus singularibus ibi institutis, cum abstinentia carnium in populo, feriis 2. et 4. olim etiam feria 6. cum abstinentia ovorum et lacticiniorum, quod modo relaxatum est. Nemo igitur hujusmodi modicam abstinentiam observare negligat aut contemnat, ne incurrat Dei vindictam, qualem communiter incurrunt temerarii prvaricatores.
Codex alius :

Feria secunda post Dominicam Misericordia Domini, celebratur jejunium Bannitum : qua die post Primam itur ad sanctum Joannem, et in exitu cantatur. Omnipotens Deus nostrorum consolatio, et deinde incipitur Missa, qua finita legitur Sexta, et postea reditur ad Ecclesiam Moguntinam cum Litania.... Feria quarta in jejunio Bannito itur post Primam ad Ecclesiam Moguntinam cum Litania... Feria quarta in jejunio Bannito itur post Primam ad Ecclesiam S. Mari ad Gradus, et ad exitum cantatur Antiphona, Oremus, Dilectissimi : ctera, ut supra. Feria sexta in Jejunio Bannito, itur post Primam ad S. Mauritium, et in exeundo de Choro per totam viam mediam cantatur, Timor et tremor venit in Niniven, et ctera, ut supra.
Jejunium pro defunctis prcipitur in Capit. ann. circiter 744. cap. 2 :

Fideles pro defunctis amicis Jejunia et oblationes triginta diebus adimpleri faciant.

Jejunium Dispensationis est, quod celebratur in Vigiliis solennium dierum et magnarum Festivitatum, ut Natalis Domini. Durand. lib. 6. Rat. cap. 7. n. 7. Vide Vigili. Jejunium Votiv Promissionis, ut si quis vovet, quod certa die jejunabit, vel a carnibus abstinebit. Beletus cap. 11. et Durandus l. 6. cap. 7. n. 8. Jejunium Pnitentiale,

quod Ecclesiastico more pnitentialibus traditur ad remedium

, inquit Sigefridus Episcop. Moguntinensis Epist. 3. Jejunia Indicta in pnitentiam, quo pacto redimerentur, docent Canones saxonici sub Edgaro Rege dati, cap. de Satisfactione, 18. 19. Jejunia Triduana, in electionibus Episcoporum observata fuisse animadvertere est in Formulis antiquis apud Baluz. tom. 2. Capitul. col. 604 :

Ideoque ammonemus ut Triduana Jejunia ab omnibus in ista parochia commorantibus fieri jubeantur.

Abbatum quoque electioni aliquando jejunium privisse, testis est Guibertus

Gemblacens. in Epistola ann. circiter 1182. ubi de electione Abbat. Majoris Mon. apud Marten. tom. 1. Anecd. col. 609. Jejunia Monachorum. Vide Concilium Turonense II. can. 17. Jejunium Escarum, in quo a carne abstinetur, in Charta Manassis Episcopi Aurelian. ann. 1210. in probat. Hist. Blesensis pag. 10. Purgatio per Jejunium. Leges Kanuti Regis cap. 7. apud Bromptonum :

Cum sociis se purget, vel Jejunium ineat, si opus est, et applicetur ad Corsned, et fiat voluntas Dei.
Ordo Romanus et Beda in Prfatione ad librum de Remediis peccatorum :

Singula quque dijudicet, et aliquos a cibis abstinendo, alios eleemosynas dando, nonnullos spius flectendo genua, sive in cruce stando, aut aliquid aliud hujusmodi, quod ad anim salutem pertinet.
Benno Cardinalis de Vita Hildebrandi, seu Gregorii VII. PP. :

Idem Prsumptor (Gregorius VII.) Jejunium indixit Cardinalibus, ut Deus ostenderet, quis rectius sentiret de corpore Domini, Romanane Ecclesia, an Berengarius, per hoc manifeste probatus infidelis, cum in Nicno Concilio scriptum sit, quia dubius in fide, infidelis est. Et de corpore Domini signum qusivit, quod petente B. Gregorio ad firmandam mulieris fidem contigit, quando panis Christi formam accepit digiti : et misit duos Cardinales, Othonem et Cunonem ad sanctam Anastasiam, ut ut cum Suppone ejusdem Ecclesi Archipresbytero, triduanum jejunium peragerent, et illi tribus diebus singulis per dies singulos Psalterium et Missas decantarent, ut supradictum signum eis Christus ostenderet : quod minime contigit.
Innocenti vel assertionis probatio per jejunium. Nihil ergo huc spectat locus ex Ordine Romano prolatus, ubi de anim per jejunium purgatione sermo est. Jejunii Superpositio. Vide Superpositio. Jejunia Legitima, id est, ex prcepto observanda. Collectio antiqua Canonum pnitent. apud Marten. tom. 4. Anecd. col. 50 :

Jejunia legitima tria sunt in anno pro populo, xl. ante Pascha, ubi decimas anni solvimus, et xl. ante Natale Domini, et post Pentecostem xl. dies et noctes.
Vide Quadragesima. Jejunium, Fames. Barthii Glossar. ex Roberti Monachi Hist. Palst. :

Hanc famis asperitatem, ut suos probaret, evenire permisit Deus. Nam et suos premebat Jejunio, et vicinas nationes disterminabat gladio.
IENENSES Nummi binas uvas exhibent cum voce Ihena, vel Ihene, ob solum vini prstantis fertile, apud Schlegel. in Dissert. de Num. Ienen. edit. ann. 1697.

JENERARE, pro Generare. Charta ann. 1139. ex Bibl. reg. cot. 17 :

Donator sum tibi... uxori me, nomine Aladaicis, et ad infantes, qui de me vit sunt Jenerati et nati de te.
JENITRIX. Genitrix :

Ego Durandus monachus et soror mea Linguis, filii Vualaronsi et Jenitrice nostra Eiloni. (Confluente in Cerdania, 989. mus. arch. dep. 38.)
JENUARIUS. Januarius :

Facta ista carta donacione, nonas Jenuarii. (Mus. arch. dep. p. 39. an. 989.)

IERARCHA, pro Hierarcha, a Grco , Qui sacris prest. Hoc honoris titulo Guibaldum seu Wibaldum Abb. Casinensem compellat Lotharius Imper. apud Marten. tom. 2. Collect. Ampliss. pag. 165. IERARCHIA, Dignitas Ierarch, in Epistola Presbytero Johanni seu Regi Abissinorum falso adscripta ad calcem MS. Corbeiensis. IERARCHUS, ut Ierarcha. Sic inscribitur Epistola anni 890. apud Marten. tom. 1. Ampliss. Collect. col. 230 :

Domino beatissimo et vere Apostolico ver et tern Sapienti amatori D. sanct Virdunensis Ecclesi Ierarcho,
id est, Episcopo. IERBUS, Locus vel ager herbosus et palustris, Ital. Erbaio. Dipl. Otton. I. imper. ann. 962. apud Murator. tom. 6. Antiq. Ital. med. vi col. 66 :

Inde descendens per ipsum Ierbum seu paludem Trivisiensem, etc. Cum omni honore, pratis, vineis, silvis, Ierbis, cultis, et incultis, etc.
Placit. ann. 1014. ibid. tom. 1. col. 409 :

Pecia una de terra, quod est in parte prato et in parte Ierbo, seu in parte silva, etc.
Vide supra Herbacia. JERCIA, Agna, ovis qu nondum peperit, Picardis Germe. Chartularium SS. Trinit. Cadom. fol. 27 :

Oves l. cum lacte, anniculos xxx. inter arietes et Jercias.... bovarios vi. etc.
Vide Gercis et Germgia. JEREMITA, Navis, igne Grco plena, Gall. Brulot. Memoriale Potestatum Regiens. ad ann. 1218. apud Murator. tom. 8. col. 1092 :

Alio autem die venerunt Saraceni per flumen cum xxx. galeis et tribus Jeremitis ardentibus ad Comburendum pontem.
Et col. 1100 :

Venerunt Pagani et Saraceni et direxerunt quatuor Jeremitas ardentes per flumen, coopertas pice et oleo cum stipula et lignis aridis et palea,

comburentes ac si essent campan, et sulphure et flamma videbantur tangere clum, et credebant ardere pontem, et intrare civitatem cum frumento et aliis necessariis.

JERGERIA, Lolium. Glossar. Gall. Lat. ex Cod. reg. 7684 : Jergerie, une mauvaise herbe qui croist entre les bleds, zizania, i. lolium. JERICHOMIUM, Locus ubi aluntur senes. Testam. Brun. archiep. Colon. ann. circ. 965. in Suppl. ad Mirum pag. 295. col. 2 :

Jerichomium loco competenti ad nutum abbatis, non longe a cnobio constituatur.

Vide Gerocomium. JERMGIA. Vide Germgia. JERNAGIUM, pro Ivernagium, frumentum hyemale. Charta Guill. comit. Nivern. ann. 1165. inter Probat. Hist. Autiss. pag. 22. col. 2 :

Salvamentum est mina aven in ochia, et duo denarii, et unus panis Jernagii.
Vide Ibernagium. JERN-BYRD. Vide Ferrum Candens. JEROCOMIUM, Locus ubi aluntur senes. Vide Gerocomium. JERONTICON, Liber continens Vitas Patrum. Vide Geronticon. JERUPREPES, Sacer, divinus. Vide Geroprepes. IES, Exitus, semita, callis. Charta Dombensis ann. 1466 :

Juxta terram Joannis Chabua quodam Ies intermedio.

JESA, vel Jesus, vel Jhesa, Gisarme, in Glossar. Lat. Gall. ex Cod. reg. 7679. Vide Gisarma. JESINU, Cessatio, Gall. Chomage. Charta Odon. archiep. Rotomag. ann. 1259. ex Cod. reg. 1245. fol. 613 :

Sciendum est quod occasione seu ratione Jesin molendinorum nostrorum, nichil nobis poterit dictus firmarius computare.
Vide supra Gesina 2. JESSE. Will. Thorn. ann. 1097 :

Candelabrum etiam magnum in choro reum, quod Jesse vocatur, in partibus emit transmarinis.

Ejusmodi sunt candelabra, seu Polycandela rea etiamnum in aliquot dibus sacris, ab humo altius educta, et in latum expansa, Arboris Jesse (unde nomen) speciem referentia ; seriem scilicet genealogicam Jesu Christi, juxta Isaiam cap. 45. et S. Paulum ad Roman. cap. 1. Sugerius libro de Administr. sua pag. 348 :

Vitrearum etiam novarum prclaram varietatem ab ea prima, qu incipit a stirpe Jesse, in capite Ecclesi, usque ad eam, qu superest principali port.... depingi fecimus.

JESUATI. Vide supra Fratres Jesuatorum in Frater. JESULUS, Puerulus Jesus, in Vita S. Walth. tom. 1. Aug. pag. 255. col. 1. JESUM, Jesus, Lance seu spiculi species. Vide supra Gesum et Jesa. JETA, Impositio seu impositionis qua partitio. Libert. Montisfer. ann. 1291. in Reg. 181. Chartoph. reg. ch. 154 :

Quod dicti consules... possint et eis liceat facere.... Jetam et Jetas, talliam et tallias, qui et qu sibi et eorum consiliariis videbuntur in habitantibus... Quamcito Gatgiatus de suo cumino, Jeta seu tallia satisfecerit, etc.

Vide supra Gita. Hinc Jeument, ut videtur, pro quabiliter, vulgo Egalement, alias etiam Igaument. Charta ann. 1263. ex Chartul. S. Petri Insul. sign. Decanus fol. 112. v :

Et pour toutes ces coses faire... doit li fourniers... prendre pour nous trois fournages ; desqueles il doit prendre les deux communment et Jeument de cascun soulonc ou k'il cuist de cascun ; et le tierce doit il prendre de cascun, ne mie Jeument, mais plus et mains selonc ou k'il sont lonc et pris dou four. Partir igaument,

in Cons. Petri de Font. cap. 32. art. 21. pag. 146. JETUS, Piscatio. Vide Tractus 2. JEULARIA, Idem quod supra Jaularia. Charta ann. 1341. in Reg. 74. Chartoph. reg. ch. 619 :

De emolumentis bajuli, notari et Jeulari, etc.


Alia ann. 1350. in Reg. 84. ch. 611 :

Item pro inquantu, Jeularia et notaria dicti loci, etc.

IF, vox Gallica, Taxus. Balist de If, in Epistola ann. 1113. apud Marten. tom. 1. Collect. Ampliss. col. 1115. IFFIGIARE. Glossar. Sangerman. MS. : Amendat, Iffigiat, aut longe mittit, vel extra commendat. IFUNGIA, Panis primarii genus, panis similaceus, Anglis Coked bread. Anonymus priscus :

Dic panem, lapidem ; quoque dic Ifungia, quare ? Hoc quia de facili fungitur omnis homo.

Hc Spelmann. Sed pro Ifungia, scribere debuerat Grammaticulus iste, Sfungia, qu Isidoro lib. 20. cap. 2. dicitur panis, aqua diutissime laxatus, qui similam modicam accipit, et fermentum modicum, et habet humectationis plus, quam omnis panis, unde et Spongi nomen accepit. Gloss antiqu MSS. : Sfungia, panis aqua ditius (f. diutius) malaxatus. Vide Panis de Coket. IGGERERE, pro Ingerere, in Gestis Tancredi, apud Marten. tom. 3. Anecd. col.

132. IGNATIA, Placent species. Glossar. Lat. Gall. ex Cod. reg. 7679 : Ignatia, fouace, ab igne. IGNATUM, Morbi genus, carbunculus. Glossar. Provinc. Lat. ex Cod. reg. 7657 : Floyronc, Prov. hulcus, Ignatum, forunculus. IGNAVIO. Ignavus homo. Gell. 16. 14. ex Verr. Flacc. Isti Ignaviones, qui nihil perficere possunt. Ita leg. Lips. at melius alii ignaviores. IGNAVITAS. Idem ac Ignavia. Justin. 43. 3. Ignavitate et macie terr. Sed alii melius leg. exiguitate. IGNAVITER. Idem ac ignave. Hirt. ad Cic. post ep. 6. l. 15. ad Att. An ego, cum omnes caleant, Ignaviter aliquid faciam ? Adde Lucil. et Claud. Quadrigar. apud Non. 11. 29. et Priscian. 15. p. 1010. Putsch. IGNEARIUM. Vide mox Igniarium. IGNEFACTUS. Incensus, inflammatus. Lapides Ignefacti aceto exstinguuntur. Addunt alii et locum Plin. 20. 9. 40. ad fin., ubi igne factus divisim legendum est. IGNESCO. Ignitus fio, in ignem convertor. Cic. 2. Nat. D. 46. IGNIA, Festo, Vitia vasorum fictilium, nempe quod ignis eorum qudam causa, ut habet Martinius : qui et istud refert ex Glossis : Ignia, , : pro quibus suspicatur legendum, Ignia, vel , ut intelligatur , Nidus calidus, cui Gallina incubat, fomentum : aut , , Humor calidus, aqua calida, qua quis fovetur ; enim est Uligo, humor. IGNIARIUM, Focarium. Joan. a Janua. Foyer Gall. Gloss. Isid. : Igniarius, ignem continens. Gloss. Lat. Gall. Sangerman. : Ignearium, Fouyer, Ignearius, Contenant feu. Onomast. apud Martinium : Igniarium, . Lego apud eumd. de Janua : Ignearius, Ignem continens ; Ignearium, Focarium. IGNIBULUM, Thuribulum, Joanni de Janua. Encentier, in Glossis Lat. Gall. Sangerm. Vocem hanc usurpavit Prudentius eadem notione. IGNICANS. Ad exardescendum facilis. Jul. Valer. 3. res gest. Alex. M. (edente A. Maio) 54. Granatis etiam malis suam dat gratiam magnitudo ; nam grana illis, quo glandes impetu, verum Ignicantia. IGNICOMUS, Cujus coma ignea. Erm. Nigel. Carm. tom. 6. Collect. Histor. Franc. pag. 52 :

Ne nox atra cadens miseros deprendat inertes, Tradat et Ignicomis illico rite focis.

Sol ignicomus, apud Auson. Epist. 7. IGNICREMUS, Igne crematus, vel igne cremans, Johanni de Janua ; Brul par le feu, in Gloss. Lat. Gall. Sangerm. IGNIFER Terminus. Incertus Gromaticus :

Lapis si mixtam venam habuerit, Ignifer nomen habet.

Latinus et Myrsontius pag. 261 :

Termini Tiburtini, Silicei, Tofinei, Igniferi, etc.

IGNIGENUS. Ignem gignens. Apul. 7. IGNILIS, Belgis Ickse, Nummi argentei nomen, schelinus, vulgo Escalin, apud Leonin. cancellarium Gelri in Consil. 49. IGNIPELAGUS. Gall. Feu grgois. Dief. IGNIRE, Accendere, Gall. Alumer. Vita S. Johannis Gualberti tom. 3. Julii pag. 381 :

Accensa candela, lampadem Ecclesi festinabat Ignire.

Missale Mozarabicum a Mabillonio Liturg. Gall. pag. 37. laudatum :

Hodie nobis thesaurus natus est : hodie nobis lucerna Virginis, quam Spiritus Sanctus Ignivit, verum lumen apparuit.

Ignire, Fulgere, veluti ignis resplendere, Gall. Briller. Rolandinus Patavinus de Factis in Marchia Tarvis. lib. 11. cap. 4. apud Murator. tom. 8. col. 328 :

Itaque Paduani figentes calcaribus sonipedes Ignientes, discurrunt per aciem Alemannorum, non aliter quam animosi leones discurrerent per pecudes.

Ignire, Instigare, instimulare, asperare, Gall. Irriter. Camilli Peregrini Histor. Princip. Langobard. apud Murator. tom. 2. pag. 241 :

Qui illuc adiens astu doloso Principem deseruit, et se illis sociavit, eosque Ignivit deterius.
Igniri, Uri, inflammari, Gallice Brusler. Chronicon Comodoliacense apud Stephanot. Fragm. Hist. tom. 2 :

Sic in interioribus corporis Igniebantur, quod nulla aqu vel humoris alterius frigiditate refrigerari valebant.
Alcoran. Franciscan. ex conform. S. Francisci fol. 4 :

Qui ab ipso tactus manu, summi caloris incendio est Ignitus ; quod probabat Franciscum Seraphico incendio esse Igniendum.

Gloss. Lat. Gall. Sangerman. : Ignire, Ardoire, Enflammer. 1. IGNIS, Idem quod Focus, Domus. Lex Ripuar. tit. 30. de servo reo, ubi sic dominus loquitur :

Ego ignoro, utrum servus meus culpabilis an innocens de hoc extiterit, propterea eum secundum Legem Ripuariam super 14. noctes ad Ignem reprsento.
2.

Quod si postquam eum ad Ignem applicuerit, fuga lapsus fuerit, etc


. Charta ann. 1138. in M. Pastorali Eccl. Paris. lib. 7. num. 42 :

Comes Theobaldus in Festo S. Dionysii de unoquoque Igne illius vill pro taxamento (seu tensamento) unum sextarium aven habebit : si vero

aliquis ignium defuerit, Comes nec de terra, si sine domo remanserit, nec de domo, si sine Igne fuerit, prdictum taxamentum habebit.
Charta Conradi Episc. Metensis ann. 1214. apud Meurissium :

E contra prfati Canonici et Advocatus proponebant, non ideo eos esse liberos a solutione telonei, quod domos haberent in civitate Metensi, cum non facerent in ea Ignem et fumum, nec eorum uxores et famili ibidem manerent, nec ipsi in eadem civitate sicut alii cives facerent excubias.
Ita promiscue Ignis, et focus, in Charta ann. 1306. in Regesto 9. Philippi pulcri Reg. Franc. ch. 14. Hinc fovere larem, aliquis dicitur in Provinciali Ecclesi Cantuariens. lib. 2. titul. 1.

qui habet domum, in qua moratur et fovet Ignem

, ut ait Lindwodus. Charta Joann Regin Sicili ann. 1348. apud Guesnaium in Annalib. Massiliensib. pag. 353 :

Hujusmodi civitatis homines... Lares in illa et incolatus proprios confoventes. Ignem tenere, Et quod ipsa casa sit cum habitatore, qui faciat ibi Ignem, etc.

in Libertatibus Jasseronis oppidi in Sebusiis. Fori Osc ann. 1247. fol. 8 : Vide Focus. 2. IGNIS, Jus lignum exscindendi in nemoribus ad usum ignis, lignatio. Charta Henr. I. reg. Angl. ann. 1126. inter Instr. tom. 11. Gall. Christ. col. 235 :

In eodem nemore dedit monachis... Ignem et materiam ad omnia dificia sua et opera.
Vide supra Accendere. Ignis Brigid, quem inextinguibilem dicunt, etc. cujusmodi fuit Vestalium. Vide Silvestrum Giraldum lib. 2. Topogr. Hibern. cap. 34. 35. 36. 48. Ignis Grcus, Confectitius, Feu d'artifice. W. Neubrigensis lib. 4. cap. 19 :

Quodam Ignis genere, quem Grcum dicunt.


Guibertus lib. 7. Hist. Hierosol. cap. 33 :

Grcos, quos ita vocitant, Ignes injicere machinis, etc.

Johannes Iperius in Chronico S. Bertini cap. 23. part. 1. apud Marten. tom. 3. Anecd. col. 549 :

Henricus cum paucis viriliter occurrit, et injecto igne Grco, omnes pene cum suis navibus exussit.
, Theophani ; Ignis Romaicus, Paulo Diacon. lib. 21. Hist. Misc. Ejusmodi factitii ignis Callinico Heliopolitano, qui sub Constantino Pogonato floruit, inventionem adscribunt Theophanes, Cedrenus pag. 678. Constantinus de Adm. Imp. cap. 48. Paul. Diacon. lib. 19. Hist. Misc. et Sigebertus ann. 678. quo quidem igne soli diu usi leguntur Grci Orientales, adeo ut illius conficiendi rationem et modum exteris non modo non communicarent, sed iis, si hac de re

rogarentur, responderent, id sibi potissimum interdictum ab Magno Constantino, a quo inventum primo esse asserebant aut fingebant, ut est apud Porphyrogenitum loco citato. Licet vero ignis ejusmodi conficiendi modum docere exteros renuerent, confectum tamen spe communicabant Principibus fderatis, navesque eo repletas locabant, quibus hostium classem ii comburerent, ut patet ex Luithprando lib. 5. cap. 4. et Ditmaro lib. 3. pag. 33. Nam in mari potissimum istius ignis usus fuit, unde dicitur Theophani, eidem Theophani ann. 1. Leonis Isauri, ann. 2. Michaelis Curopalat, Porphyrogenito de Admin. Imp. cap. 48. de Callinico, Anonymo Combefisiano in Porphyrog. num. 30. in Romano Juniore num. 8. et Nicet pag. 249. Ignis liquidus, Monacho Florentino de Expugn. Accon. pag. 233. Quo autem pacto Grco igne instruerentur naves, et quomodo eo uterentur Grci tum in navalibus, tum in terrestribus prliis, sat multis diximus in Notis ad Joinvillam pag. 71. His adde Rigordum ann. 1190. pag. 32. Thwroczium in Salomone Rege Hungarorum cap. 50. Petavium Rationarii Temporum lib. 8. part. 1. cap. 1. et qu notamus ad Cinnamum pag. 480. Glossar. med. Grcit. col. 1275. etc. Ait autem Albertus Aqu. lib. 7. cap. 15.

hujus ignis genus aqua esse inextinguibile

; quod revera est, siquidem in ipsa aqua, ipsoque mari ardebat, ut observatum in Annalib. 11. Alexiad. pag. 336. Willelmus Neubrig. lib. 4. cap. 19 :

Muris enim admot (machin) incendebantur ab hostibus quodam ignis genere, quem Grcum dicunt. Denique hoc genus arte confectum mir esse potenti dicitur, nec contrario cedere elemento.
:

Le feu Grezois lors fet leans jalir, Aux grans palez et sales ferir, Vente li venz, li paley est espris, N'iert mes esteint par eve-nes un dis.

Invent tamen postmodum vari extinguendi istius ignis rationes. Aceto enim extingui annotant Luitprandus lib. 3. cap. 6. Ditmarus lib. 3. Matth. Paris ann. 1219. et Cinnamus : et arena, vel sabulo, idem Matthus Paris loco citato, et Hist. Hierosol. pag. 1167. Vino etiam, ut auctor est Poeta vernaculus de Garin le Loherans :

Ms le sablons, et li vins, et l'esil L'eust esteint, si s'en fust entremis.

Ubi esil idem est quod acetum. Denique Jacobus de Vitriaco lib. 3. cap. 84. ut et Gobelinus Persona tate 6. cap. 49. urina etiam extingui produnt : et oleo Baldricus Dolensis lib. 3. Hist. Hieros. pag. 125. et idem Jacobus de Vitriaco lib.

3. cap. 84. His omnibus addendus Monachus Florentinus de Expugnat. Acconensi :

Pereat utinam Ignis hujus vena, Non enim extinguitur aqua, sed arena, Vixque vinum acidum arctat ejus frna, Et urina stringitur ejus vix habena ; Ignis hic conficitur tantum per Paganos, Ignis hic exterminat tantum Christianos. Incantatus namque est per illos prophanos Ab hoc perpetuo, Christe, libera nos.

Ex quibus vero confici soleret Ignis Grcus, discere est ex Anna Comnena, ex Alberto Magno de Mirabilibus mundi, et ex Julio Scaligero Exercitat. 13. in Cardanum n. 3. Ignem Grcum in phialis et ollis in hostes projectum habent Albertus Aqu. lib. 9. cap. 49. et Nicol. Trivettus in Chr. ann. 1191. pag. 506. Bernardus Thesaurarius de Acquisitione Terr Sanct cap. 809. apud Murator. tom. 7. col. 809. Chron. MS. Franc. ex Bibl. Memmiana ann. 1190 :

Ainsi qu'il s'en alloit par mer, il rencontre une nef de Sarazins que le Soudan Saladin envoioit en Acre pour le secours faire ceux, qui estoient en la cit : et cele nef avoit grand plant de fioles de voire pleines de feu Gregois.
Octavianus Sangelasius in Viridario Honoris :

Lances gourgons, et feu Gregois en buire.

Interdum tormentis et machinis bellicis in hostes immissus, ut auctor est Joinvilla pag. 38. et Thwroczius in Salomone Rege Hungari cap. 50. pag. 55. Vopiscus in Aurelian. :

Ignes etiam tormentis jaciuntur.


MS. :

Lievent engins, sont perieres drecies, A mangoniax le feu Grezois lor gietent.

Ignis Pelasgus, dicitur Gallice Feus Grijois, in Glossar. Lat. Gall. ann. 1348. ex Cod. reg. 4120. Aliud ex Cod. 7679 : Ignis pellagus, Feu Grjoays. Vide Ignis Grcus. Ignis Sacer Hierosolymitanus, quo scilicet olim quotannis Hierosolymis Sabbato Sancto lampades supra Dominicum sepulcrum appens sub horam vespertinam divinitus accendebantur. Miraculum, etsi frustra ab aliquot heterodoxis controversum, fulciunt Scriptores, (atque in iis nonnulli,) scilicet Auctor Gest. Franc. expugn. Hieros. pag. 581. et seqq. Anonymus de Locis Hierosol. num. 1. Bernardus Monachus in Itiner. T. S. cap. 10. Leo Ostiensis lib. 3. cap. 30. Glaber Rodulphus lib. 4. cap. 6. Chronicon Monasterii de Fontanis

cap. 4. Willelm. Malmesbur. lib. 4. Hist. Angl. pag. 140. 147. Hugo Flaviniacensis pag. 178. Albericus in Chron. MS. ann. 970. et Chronic. Andrense pag. 465. in quo sacer ignis nuncupatur, quo lampades accenduntur. In Kalendario Maronitarum, apud Allatium in Symmictis pag. 301 :

Sabbat. ignis jejunii,

Sabbatum sanctum, quo ignis vel splendor divinus apparere solebat supra sepulcrum domini in templo Jerosolymitano, interpretatur Gabriel Sionita. Sed et scribit Wilhelmus Dugdalus in Antiquitat. Warwicensis Provinci, in Eccles. Warwicensi inter reliquias olim asservatum

oleum, in quo venit ignis in vigilia Pasch de clo

. Adde alia suggerentes Leonem Allatium lib. 1. de Opinationibus Grcorum n. 30. Richardum de Insula S. Irenes pag. 157. Christophorum Angelum de hodierno Grcorum statu cap. 42. Novus Ignis, Qui in Ecclesia Sabbato sancto Pasch, extincto veteri, accendi solet. Leo IV. PP. de Cura pastorali :

In Sabbato Pasch extincto veteri novus Ignis benedicatur, et per populum dividatur.
Ordo Romanus :

Cereo benedicto, illico illuminentur ab eodem in duobus candelabris alii duo cerei staturam hominis habentes, et de ipso novo et benedicto Igne accendant in omni domo, quia omnis ignis anterior, qui tunc ardebat, extingui debet.
Nam, ut ait Alcuinus, in Romana Ecclesia extinguitur totus ignis in sexta Feria. Honorius Augustod. lib. 3. cap. 94 :

In Romana Ecclesia hora sexta, et in nona reaccenditur.

Adde Rupertum lib. 5. de Divin. Offic. cap. 28. Vide Cereus Paschalis. Novum quoque ignem feria 5. in Cna Domini et in feria 6. Parasceves simili ritu, quo Sabbato sancto, in quibusdam Ecclesiis benedictum fuisse discimus ex MS. Pontificali Ecclesi Pictaviensis annorum circiter 800. Hc inter cetera ex eo MS. referuntur apud Marten. Tract. de antiqua Eccl. Discipl. pag. 283. et 284 :

Ipso quoque die Cn Domini ignis de crystallo sive de amula sumitur, vel etiam de cote, si neutrum horum fuerit, excutitur, et a Presbyteris in novissima sive in forensi loci Ecclesia benedicitur.... Sicut in isto die taxavimus, sic et feria sexta faciendum est, similiter et Sabbato ea tantum ratione, ut ad horam nonam excutiant ignem de lapide, sicut diximus, et (a) Mansionario quinta feria portetur (cereus ex novo igne accensus, dum Clerus in Ecclesiam revertitur) sexta feria ab Archidiacono, in Sabbato Sancto ab Episcopo juniore portetur. Si vero hic ordo in Monasterio agitur, quinta feria ipse ignis (i. e. cereus ex eo

accensus) a Custode Ecclesi portetur, sexta feria a Prposito, Sabbato vero sancto ab Abbate portetur.
Ex novo quoque igne benedicto accendebantur cerei in Purificatione B. Mari. Ordinar. S. Mart. Lemovic. ex Cod. reg. 1138. fol. 10. r. :

In Purificatione sanct Mari... Post Tertiam induti sacerdos et ministri in albis, et Igne de cristallo vel silice noviter excusso, procedant ad altare, et ibi Ignem benedicat et cereos a sacrista prparatos.
Ignis Paschalis. Zacharias PP. in Epist. 12. ad Bonifacium Archiepiscop. Moguntinum :

De Igne autem Paschali, quod inquisisti, a priscis sanctis Patribus, ex quo per Dei et Domini nostri Jesu Christi gratiam, et pretioso sanguine ejus dedicata est, quinta Feria Pasch, dum sacrum Chrisma consecratur, tres lampades magn capacitatis, ex diversis candelis Ecclesi oleo collecto, in secretiori Ecclesi loco, ad figuram interioris Tabernaculi insistentes indeficienter, cum multa diligentia inspect ardebunt, ita ut oleum ipsum sufficere possit usque ad tertium diem : de quibus candelis, Sabbato sancto, pro sacri Fontis baptismate sumptus ignis per Sacerdotem renovabitur.
Vita S. Kierani Episc. Sagiriensis num. 24 :

Sanctus senex statuit ut in suo Monasterio ignis Paschalis consecratus per annum non extingueretur.
Vide Serrarium lib. 3. Rerum Moguntinar. pag. 474. Idem Ignis Lapideus dicitur apud Bernardum Mon. in Consuetudin. Cluniac. MSS. cap. 69. quod inscribitur de Igne Lapideo : ubi nominis rationem explicat his verbis :

Lapis pretiosus, de quo Ignis est producendus, sub custodia jam dicti Apocrisiarii servatur, etc.

Ignis dictus Fudos, Qui in vigilia S. Joannis Baptist accendi solet. Charta ann. 1343. in magno Chartul. nig. Corb. fol. 100. r. :

Audevant de le maison desdis religieus le nuit de le S. Jehan Baptiste l'an 1342... lidis religieus par euls ou leurs gens avoient fait faire un feu, apel Fudos, en l'onneur de monsieur S. Jehan.
Alterum ejusdem diei usum referunt Liter remiss. ann. 1364. in Reg. 96. Chartoph. reg. ch. 95 :

Comme la veille de la saint Jehan Baptiste les bonnes gens de la ville de S. Just, qui ont petiz enffans gisans en bers, ont accoustum de temps ancien de veillier leursdiz enffans en la rue devant leurs huys, et de y faire rames de bois vert entour leursdiz enffans pour la solempnit de la feste, et de donner et dpartir des tartes aux bonnes gens, qui y viennent

veillier et eulx esbatre et jouer, ainssi que il a est et est accoustum.

In vigilia quoque SS. Petri et Pauli consueverant ignes fieri quibusdam in locis. Lit. remiss. ann. 1358. ex Reg. 86. Chartoph. reg. ch. 375 :

Quadam nocte in vigilia SS. Petri et Pauli apostolorum ;... qua nocte in honore dictorum Apostolorum fiebant Ignes more solito, in dicta villa de Tribus vallibus.

Imo et qualibet Dominica in Quadragesima idem usus obtinuit in dicesi Suessionensi, ut testantur Liter remiss. ann. 1396. ex Reg. 151. Chartoph. reg. ch. 192 :

Icellui Jaquemin estoit alez aprs souper en la ville de Villeblain, en l'veschi de Soissons, veoir les feux, que l'en a accoustum de faire chacun Dimenche en Quaresme oudit pais, etc.

Ignis Sacer, Qui et Morbus B. Mari dicitur, in Charta ann. 1248. ex Necrol. eccl. Paris. MS. :

Cum ecclesia nostra in parte anteriori qu gri et morbo, qui Beat Mari nuncupatur vulgariter, laborantes ac angustias alias patientes reponi consueverint, etc.
Alia ejusd. ann. ibid. :

Cum... statuerimus sex lampades ardentes singulis noctibus perpetuo in ecclesia Parisiensi, ubi infirmi qui morbo, qui Ignis sacer vocatur, in ecclesia laborantes consueverunt reponi, etc.

Vide Miracula S. Ludov. episc. Tolos. tom. 3. Aug. pag. 820. col. 1. et Murator. Antiq. Ital. med. vi tom. 1. col. 911. Ignis Divinus, Ignis sacer. Chronicon Andrense tom. 9. Spicileg. Acher. pag. 411 :

Eodem anno (1129.) plaga Ignis Divini Carnotum, Parisius, Suessionem... et alia multa loca mirabiliter pervadit, sed mirabilius per S. Dei Genitricem Mariam extinguitur. Juvenes etenim, senes cum junioribus, virgines etiam tener in pedibus, in manibus, in mamillis, et quod gravius est in genis exuruntur et celeriter extinguntur.
Hinc Feus-Dieu appellantur, qui eo morbo laborant, in Charta Guill. de Haricuria ann. 1317. ex Reg. 56. Chartoph. reg. ch. 122 :

Aprs Prime chante, messe note pour les Feus-Dieu.

Vide infra Ignis Judicialis. Ignis Silvester, Ignis sacer, , nostris, Feu sauvage. Rogerius Episcop. Abellinensis in Historia Translat. S. Modestini et sociorum cap. 2. n. 9 :

Brachii nimia laborans infirmitate, qu vulgo Ignis Silvester dicitur.


Ademarus Cabanensis in Abbatibus S. Martialis Lemovicens. pag. 272 :

Hujus Principatu plaga Ignis super corpora Aquitanorum desviit, et

mortui sunt plus 40. millia hominum ab eadem pestilentia.

Vide Agobardum in Epist. ad Bartholomum, et supra vocem Ardentes. Ignis Gehenn, Eadem notione, in Vita S. Eleutherii Episc. Tornac. n. 19. Ignis S. Firmini, Morbi genus, idem qui Ignis sacer. Lit. remiss. ann. 1354. in Reg. 82. Chartoph. reg. ch. 217 :

Qudam infirmitas, vocata Ignis sancti Firmini Ambianensis, in pluribus partibus corporis ejusdem Johannis supervenit.
Ali ann. 1382. in Reg. 121. ch. 121 :

Icellui Cote de fer.... acoucha malade d'une bosse et pidimie, et aussi d'une autre maladie, appelle le Feu S. Firmin, parquoy il fut port en l'glise de Nostre Dame d'Amiens, si comme en tel cas est accoustum.
Vide infra Morbus Ambianensis. Ignis Inferni dictus, qui vulgo Sacer, seu Erpeta. Herimannus de Restaurat. S. Martini Tornacensis cap. 6 :

Eodem tempore illa ignea pestilentia divino judicio nimis ipsam provinciam oppresserat, qua plurimorum pedes invisibili igne, qui Ignis Inferni vocabatur, publice comburi videbantur.
Ignis Infernalis, Eadem notione. Instrumentum MS. ann. 1482 :

Alius in posteriori parte morbo illo horribili qui dicitur Ignis infernalis comburebatur... Quisquis contagio infirmitatis illius qu dicitur Ignis infernalis fuerit contaminatus, cerei ceram superfluentem in aqua distillet, et lesura ignis aqua aspergatur, cito extinguitur.
Chron. Mellicens. pag. 90 :

Nam tibia cum pede protinus conjuncta nigredine quadam intumescens, nullo medicorum potuit cataplasmate sedari, quin Igni quem Infernalem vocant, tumori admixto intolerabiliter cruciaretur.
Ignis Persicus, Eodem significatu. Acta S. Dympn Virg. et Mart. tom. 3. Maii pag. 488 :

Est morbus hic tabificus, sub extenta livente cute carnem ab ossibus separans et consumens, et mora temporis augmenta doloris capiens et ardoris, per singula momenta cogit miseros mori, sed desiderantibus mortem non advenit, donec depastis artubus ignis ille sacer et pestifer invadat membra vitalia... Habet ignis ille apud archiatros plura nomina ; dicitur quippe Ignis sacer, Ignis Persicus et Ignis Infernalis, et est qui Ester dicitur Grco eloquio. Quodam tempore plaga Ignis judicialis, Dei, ut credo, justo judicio

Ignis Judicialis, Morbi teterrimi genus, quod sic describunt Miracula S. Corn. tom. 4. Sept. pag. 774. col. 2 :

contigit in provincia nostra, ita ut multi, membris amissis, alios, ne talia paterentur, formidare facerent. Hic quippe vastator Ignis putridas carnes, et ad omnium nauseam ftentes, etiam cum ossibus paulatim consumit, et non humana, sed divina medicina compescitur.
Vide Ignis Infernalis. Ignis Subcutaneus, sic leg. pro igneus, in Chronico Gaufredi Vosiensis parte 1. cap. 27. idem qui sacer. Subtercutaneus morbus, apud Aurel. Victor. in Epit. in Adriano. Ignis B. Mari, Morbi genus, qui sub Johanne Franc. Rege desviit. Regestum Chartophylacii Regii num. 81. sign. 13 :

Dictus Persil habebat Ignem Beat Mari in lingua sua et gutture suo .... ex igne prdicto expiravit.
Lit. remiss. ann. 1354. in Reg. 82. Chartoph. reg. ch. 460 :

Ex quodam accidenti Igne B. Mari per tibias percussus fuit, ex quo mors fuit subsequta.
Ignis S. Ambrosii. Caffari Annales Genuens. lib. 1. apud Murator. tom. 6. col. 255 :

Clavarii, Scribani, Cancellarius pro utilitate reipublic in hoc consulatu primitus ordinati fuerunt : et Ignis S. Ambrosii in hoc consulatu fuit anno Domini mcxxii.
Ignis Volatilis, Haud scio an idem qui nostris Feu volage, Impetigo, lichen, Gall. Dartre. Vita B. Humilian tom. 4. Maii pag. 397 :

Sicut cum recessisti a me, nunquam ilii et lateris dolorem sensi.... Infirmitas illa vulgo Papici vocabatur, alio item vocabulo Ignis volatilis, alio modo Gutta salsa nominatur.

Ignis Agrestis. Vide in Ampull. Ignis Pennatius, Materia ignita tormentis et machinis bellicis in castella et hostes immissa. Vide Pennatius ignis. Ignis Silvaticus. Simeon Dunelmensis, Florentius Wigorniensis, et alii anno 1048 :

Ignis reus, vulgo dictus Silvaticus... villas et segetes multas ustulavit.

Ignis Fricatus, Pagana superstitio. Vide Nodfyr, et Nedfri. Ignis, pro Incendium. Regimina Padu ad ann. 1291. apud Murator. tom. 8. col. 426 :

Hoc anno fuit Ignis ad pontem Corbum, et fuerunt extimata bona, et soluta datia mensis Madii. Habeant in tota parochia Becci omnes regias libertates, murdrum, mortem hominis, plagam mehaim, sanguinem, aquam et Ignem.

Ignis, Jus cognoscendi de incendio. Charta Henrici I. Regis Angli ex Histor. MS. Monast. Beccens. pag. 36 :

Ignis, Dies. Martyrologium Wandalberti tom. 5. Spicileg. Acher. pag. 346 :

.... Hc fulget tricenis Ignibus unda ; Hunc hyemis verisque tenent confinia mensem.

Ignis Incensio. Jacobus I. Rex Aragon. in Foris Osc ann. 1247. fol. 12. ubi de Testibus :

Tamen si postea venerit (is, contra quem testes adducuntur,) et poterit probare, quod legitima causa fuit impeditus, quod non potuit venire ad diem prdictam, quia non potuit aquam transire, etc. non habeatur pro victo, sed detur sibi dies altera ad recipiendos testes, et tunc vocatio adversarii, et incensio Ignis non habeat locum. Quod si servus in Ignem manum miserit, et lsam tulerit, dominus ejus, sicut Lex continet, de furto servi culpabilis judicetur.
Tit. 31. 5 :

Ignis Judicium purgationibus vulgaribus accensetur : quo scilicet, manu in ignem immissa, innocentiam suam quis tueri tenebatur. Lex Ripuar. tit. 30. 1 :

Quod si in provincia Ripuaria juratores invenire non poterit, ad Ignem, seu ad sortem se excusare studeat.
Hugo Flaviniac. in Chron. pag. 244 :

Firmantiam autem hanc ita fuisse oblatam affirmare voluerunt, ut judicatum fuisset etiam per Ignis aut aqu judicium. Nemo cogatur inire duellum, vel subire Judicium Ignis et aqu.

Charta Balduini Comitis Flandri pro Gerardimontensibus, apud Mirum in Diplomat. Belgic. pag. 352 : Ita perinde Judicium Ignis et aqu, in Diplomate Henrici III. Regis Angl. quod descripsit Seldenus ad Eadmerum, ut et Spelmannus in Gloss. Ignitum Judicium, in veteri Charta. Igneum Judicium, in Tabulario S. Albini Andegav. :

Probationem per Igneum Judicium obtulit.

Sed vereor, ne hc postrema ad purgationem per ferrum candens pertineant, cum istiusmodi ignis judicii alibi vix mentio habeatur. Vide Ferrum Candens. Matth. Westmon. ann. 1250 :

Prohibitum est Judicium, quod fieri consuevit per Ignem et per aquam.

Pro examinatione Ignis et aqu, pecuniam extorquere Sacerdotes vetantur in Appendice ad Concilium Lateranense III. parte 2. can. 3. 11. Vide Grimm. Antiq. Jur. Germ. pag. 912. seqq. Interdum etiam per rogum accensum transeuntes illsos, innocentiam suam, aut rei, quam asserebant, veritatem, probasse legimus : licet id generis judicii, ut et ignis, inter receptas purgationes vulgares raro legatur ; qudam tamen istius proferunt exempla Cedrenus ann. 16. Zenonis, Victor III. PP. lib. 3. Dialog. pag. 98. de B. Petro, inde Igneo appellato, postmodum Cardinale Albanense, et ex eo

Baron. ann. 1063. Bosius, Ughellus, et alii : Fulcherius Carnot. lib. 1. Hist. Hierosol. cap. 10. Landulphus de S. Paulo in Chronico Mediol. cap. 10. etc. Vide prterea Pachymerem lib. 7. cap. 22. et Baron. ann. 1063. num. 31. 42. Triduanum jejunium aliquando ejusmodi judicio privisse, quo habitu vestitus reus, quave ratione rogum disponebant, docet Radulfus in gestis Tancredi apud Marten. tom. 3. Anecd. col. 179 :

Unde placuit summis procerum, ut qui erroris initium fuerat, ipse litem finiret, Ignito argumento rei dubi fidem facturus. Accito itaque in concilium Petro, adjudicantur novem passus hinc inde flammantium medii spinarum, quatenus hac examinatione aut illsi vera probetur inventio, aut falsa ustulati. Datur jejunio triduum, legitime orandi vigilandique induci : sic disceditur ; at mox postridie iterum convenitur. Flammascunt ordine gemino spin, Petrus tunica et braccis velatus, nudus cetera per medium graditur, in exitu ambustus cadit, postridie expirat.
Ignis judicio probat reliqui, verne essent, an supposititi. Chronicon Andrense pag. 342 :

Comitem ad hoc induxit, ut per Ignis judicium sanctum famul Dei corpus examinaretur.
Complura ejusmodi examinationis reliquiarum exempla habent Scriptores, Leo Ost. lib. 2. cap. 34. Adamnanus de Locis Sanctis, cap. 10. Matth. Westmonast. ann. 1065. Rodericus Tolet. de Reb. Hispan. lib. 6. cap. 26. Hariulfus lib. 4. cap. 20. Guibertus lib. 3. de Vita sua cap. ult. Hist. Fundationis Prioratus Stonensis in Anglia tom. 2. Monast. Angl. pag. 125. Hugo Flaviniac. in Chronico pag. 258. Galferus in Vita S. Secundi Episcopi n. 9. Theodericus de Inventione sancti Celsi n. 22. Hist. Inventionis S. Prisci apud Ughellum tom. 8. pag. 424. Merlotus in Metrop. Remensi tom. 1. pag. 626. et alii, quos laudat Ferrandus in Disquisit. Reliquiarum. IGNITA. Regula S. Tetradii Presb. cap. 26 :

Hc licet minus idonei bellatores arma vobis spiritualia contra Ignitas Diaboli providemus.

Ubi Ignit Diaboli sagitt intelliguntur. IGNITABULUM, Ignis receptaculum. Festus. Onomast. : Ignitabulum, , quod latius patet ut etiam igniarium significet. Gloss. : Ignitabulum, . Carolus de Aquino in Lexico Militari Ignitabulum exponit lignum duplex, quorum alterum levius et rarius substernebatur, atque ab alio duriore, et in terebr formam facto, tamdiu perforabatur, donec excitato calore ignem eliceret. Hac voce usi sunt Solinus cap. 18. et Macrobius lib. 2. Saturn. cap. 8.

IGNITEGIUM, Hora, qua oppidorum incol intra des suas se recipere, nocte adveniente, et ignem suum tegere coguntur, campan, qu inde Curfu-bell appellata, sono indicata, ut furtis nocturnis caveretur : nostris Couvre-feu. Id autem a Willelmo Notho Rege Anglorum primo inductum aiunt. Leges Burgorum Scoticor. cap. 86 :

Quando pulsatur Ignitegium.

Statuta Leichefeldensis Ecclesi in Anglia :

Est autem Ignitegium qualibet nocte per annum pulsandum hora septima post meridiem, exceptis illis festis, quibus Matutin dicuntur post Completorium, in quibus Ignitegium ex consuetudine non pulsatur.
Statuta Massil. lib. 5. cap. 4 :

Statuimus hac prsenti constitutione perpetuo observandum, quod nullus de ctero vadat per civitatem Massili, vel suburbia civitatis contigua de nocte, ex quo campana qu dicitur Salvaterra, sonata fuerit, sine lumine.
Arresta O. SS. ann. 1282. in Regesto Parlamenti B. fol. 96 : Charta Joannis electi Archiepisc. Upsalensis ann. 1291 : Thomas Walsinghamus ann. 1311 :

De nocte, post pulsationem campan ad Ignitegium, etc. Statuimus, ut nullus extra domum post Ignitegium seu Coverfu exeat, etc. Ante horam nonam Ignitegii visum est fulgur horribile. Hora Ignitegii,
in Tabul. 1. Eccl. Bellovac. apud Louvet. tom. 2. pag. 475. Ignitegium B. Mari, seu Ecclesi Parisiensis, apud Lobinell. in Glossar. Hist. Paris. tom. 3. Le Roman du Renard :

Si oirent Cueuvrefeu sonner.


Statutum ann. 1291 :

Nul ne traite vin, puis que Cueuvrefeu sera sonnez.

Vide Gesta Guillelmi Majoris Episc. Andeg. cap. 20. Continuatorem Nangii ann. 1358. et Steph. Paschasium in Disquisit. Francic. pag. 391. 2. Edit. Instituit postmodum Joannes XXII. PP. ut ad pulsationem ignitegii ter Ave Maria diceretur, quod etiamnum obtinet. Concilium Senonense ann. 1347. cap. 13 :

Prcipimus, quod observetur inviolabiliter ordinatio facta per S. M. Joannem PP. XXII. de dicendo ter

Ave Maria tempore seu hora Ignitegii. Statuta Synodalia Simonis Episc. Nannet. apud Marten. tom. 4. Anecd. col. 962 :

Item, prcipimus, ut ipsi faciant hora consueta pulsari campanas in ecclesiis suis ad Ignitegium, Gallice Couvrefeu, et prcipiant parochianis ad pulsationem hujusmodi dicere genibus flexis verbum salutationis ab Angelo glorios Virgini Mari

Ave Maria :

et ex hoc lucrantur decem dies indulgenti.

Vide Angelus. Carrefeu, in Stat. ann. 1363. tom. 3. Ordinat. reg. Franc. pag. 668. pro Cerrefeu, ut legitur in Stat. ann. 1403. tom. 8. earumd. Ordinat. pag. 601. art. 14. Quevrefeu, in Consuet. Bitur. apud Thaumasser. pag. 338. Pyritegium, Eadem notione, in Vitis Abbatum S. Albani :

Non tamen ultra Pyritegium hora loquendi protrahatur. Couvrefeu,

nostris passim. Charta Caroli Regis Franc. ann. 1367. pro Servientibus Gueti Paris. :

Et s'en iront faire leur devoir par la Ville jusques l'heure du Cuevrefeu nostre Dame de Paris, laquelle heure ils s'en retourneront audit Chastelet.
Vide Piritegium. IGNITONITUS, f. pro Ignitosus, Ignitus. Chron. Angl. Th. Otterbourne edit. Hearn. pag. 113 :

Circa festum beati Mathi Evangelist cum veru Ignitonitus celanda confossus, ignominiose interemptus est.

IGNIVOMUS, Ignem evomens. Ardeat Ignivoma flamma Jud et Pilati, in Chartul. S. Vict. Massil. IGNITOSUS, Ignitus, vel ignem evomens, apud Adamnanum lib. 3 de Locis SS. cap. 6. IGNOMINIARE, Ignominia afficere. Landulphus de S. Paulo in Chronico Mediolanensi cap. 40 :

Nulla guerra Mediolanenses Ignominiavit.

IGNOMINIATUS, Ignominia affectus. Legitur in lemmate c. 15. l. 8. Gellii : cujus libri sola lemmata supersunt, qu neque certum est, ab ipso Gellio esse. IGNOMINIOSE, Cum ignominia, Eutrop. 4. 24. et 26. Ignominiose pugnare. Arnob. 4. p. 147. Ignominiosius tractare aliquem. Oros. 7. 7. extr. Ignominiosissime fugere. IGNOMINIOSITAS, Ignominia. Lit. remiss. ann. 1405. in Reg. 159. Chartoph. reg. ch. 342 :

Dictus maritus animadvertens Ignominiositates, injurias et difamias, quas facto ipsius mulieris passus fuerat, etc.
IGNOMINIUM, pro Ignominia. Papias : Ignominium dictum, eo quod desinat habere nomen is, qui in aliquo crimine deprehenditur, quasi sine nomine. Commodianus Instruct. 19 :

Non Ignominium est virum seduci prudentem.

IGNORABILITER, Cum ignoratione. Apul. 3. Met. Lamin Ignorabiliter litterat,

h. e. ignotis characteribus insculpt. IGNOS, , Ignotus. Supplem. Antiquarii. In aliis Glossis habetur, Ignos, , sed legendum . In Sangerman. Ignus, pro Ignos. IGNOSCE, Formula loquendi Monachis olim familiaris, quomodo etiamnum viget apud nostros, Pardonnez-moi. Pelagius libello 15. n. 20 :

Quando Abbas Theodorus cum Fratribus manducabat, accipiebant calices cum reverentia et taciturnitate, nec dicebant, sicut mos est, Ignosce.

, apud Sozomenum lib. 8. cap. 17. Occurrit crebrius in Vitis Patrum. Vide Gl. med. Grcit. in , col. 1474. c. IGNOSCENTIA, Innocentia. Lit. remiss. ann. 1334. in Reg. 69. Chartoph. reg. ch. 236 :

Idem clericus asserebat se inculpabilem penitus et insontem, et purgare volebat super et de prmissis suam Ignoscentiam coram nobis, et se reddere penitus innocentem.
IGNOTESCERE, pro Innotescere. Chartular. S. Vandreg. tom. 1. pag. 901 :

Ignotescat hanc cartulam inspecturis, quod ego Ricardus Oriont, etc.

Unde Ignoticion, Cognitio, notitia, vulgo Connoissance. Lit. ballivi Constant. ann. 1327. in Reg. 69. Chartoph. reg. ch. 133 :

Mes pour ce que plait et riote et Ignoticion des faits, de la vrit et de la saisine peussent nestre et estre engendrez ou temps avenir, etc.
IGNOTITIA, Ignorantia. Gell. 16. 13. extr. Jura, quibus uti per Ignotitiam non queunt. Ita legit ex MSS. Pareus in Lex. Crit. Vulgo legitur ignorantiam. Gronovius mallet innotitiam, quod magis probandum. IGNUS. Vide Ignos. IGULUS. Epistola Eginhardi 26. sic clauditur :

Bene vale. Igulorum amantissime. Sic optet Igulus tuus vetulus et infirmus.
Ubi nescio quis :

Igulus, videtur esse amicus obsequens.

Vide, annon legendum sit igalus, pro qualis : nam Franci nostri superioris vi igal, pro egal dicebant, quales autem Latinis, socii ejusdem ferme tatis dicuntur. IGUMENARCHIUM. Vide Hegumeni. IHERATICUS, pro Hieraticus, ab , Sacerdotalis. Episcopi et Iheratici, id est, Sacerdotes, apud Murator. tom. 3. pag. 139. col. 2. IHEROCHOMIUM, mendose pro Gerocomium, Locus ubi senes aluntur, in Actis SS. Februarii tom. 2. pag. 539. Vide Gerocomium. IKENILD-STREAT. Vide Erminstreat. ILA, Becken-hube, in Twingeri Vocabulario Lat. Germ. MS.

ILBERNUS, Vestimenti genus. Vide supra Berniscrist. ILIA, f. Insula, Gall. Isle. Diploma an. circiter 1000. apud Marten. tom. 1. Ampliss. Collect. col. 356 :

Et ipse alodis habet terminos in fluvio quem dicunt Welena, et pergit per ipsum rametalem, qui est ultra ipsam salam et pervenit ad ipsam Iliam, etc.
ILINIRE, pro Illinere. Stat. crimin. Saon cap. 50. pag. 104 :

Qui vero auro vel argento quidpiam ris monetati Ilinierit animo expendendi,... plectatur corpore.

ILL, cum linea transversa, in antiquis MSS. crebro reperitur, loco nominis proprii, pro ille vel illa, ut ex Formulis Marculphi, et veteribus aliis Codicibus patet. Vide Itinerarium S. Willibaldi num. 25. Literis istis successit postmodum litera N. qua nomen etiam proprium designabant : quod inductum videtur circa annum Christi millesimum, ut observat Menardus ad libr. Sacrament. Gregorii. ILLA, , in Glossis. est Vermis, sed proprie nascens in corpore ex putredine. ILLSO, Adverbialiter usurpari videtur in Libert. Vienn. ann. 1361. tom. 7. Ordinat. reg. Franc. pag. 430. art. 3 :

Procurator domini pro jure et interesse ecclesi et civitatis Illso servando, requirere graciose valat (f. velit) cives et incolas.

ILLALDIONES, Species servorum. Vide Aldius. ILLAPSARE, Illabi, inclinari, verbum ab Illapsus effictum. Sallas Malaspin de rebus Siculis apud Baluz. tom. 6. Miscell. pag. 336 :

Sicque affectu thesaurizandi forsitan ardens manus ad exactiones Illapsat, et flagore concupiscenti inexplicabilis necessario tyrannisat.
ILLARIA, quasi Hilaria, ab Hilaris, Festivitas.

Benedictio agni in Illaria Pasch. Domine J. C. qui per Moysen famulum tuum, etc
. apud Marten. de antiqua Eccl. Discipl. pag. 465. ILLARIDARE, Larido suffigere, apud Apicium. Enlarder nostris, Verubus figere, Embrocher. MS. :

Tout vif me face l'Enlarder, Se jamais hons vivans y entre.

ILLATABILIS. Latitudine carens. Gell. 1. 20. extr. ILLATEBRO, et Inlatebro. In late bris abscondo, intus abscondo. Claud. Quadrigar. apud Gell. 17. 2. et Non. 2. 466. Arma plerique abjiciunt, atque inermes Illatebrant sese. Ubi Gell. Illatebrant verbum poeticum visum est, sed non absurdum, neque asperum. 1. ILLATIO, in Missa Mozarabica, est id, quod in Missa Romana Prfationem

vocant, qu in singulis Missis propria est. 2. ILLATIO, Donum, munus, tributum. Senator. lib. 1. Epist. 16 :

Sensimus auctas Illationes : vos addita tributa nescitis.

Index veterum Canonum inter Concil. Hisp. tom. 3. pag. 37. col. 2 :

Ut nulla prdia (prmia) vel Illationes de baptizandis consignandisque fidelibus exigantur.


Concil. Tolet. VII. can. 4 :

Non amplius quam duos solidos unusquisque Episcoporum prfat provinci Galli per singulas dicesis su Basilicas juxta synodum Bracharensem annua Illatione sibi expetat inferri.
Concilium Braccarense III. hic laudatum habet can. 2 :

Placuit, ut nullus Episcoporum, cum per diceses suas ambulant, prter honorem cathedr su, id est, duos solidos, aliquid aliud per Ecclesias tollat.
Vide Inlatum et Cathedraticum. ILLATOR, Calumniator, qui alicui infert crimina, delator. Ratherius de contemtu Canonum tom. 2. Spicil. Acher. pag. 198 :

At si parvipensa tantorum taliumque authoritate, vi publica expellor, intersit Illatoris.

ILLATUM, Vulnus, plaga. Glossar. Lat. Gall. ex Cod. reg. 7692 : Illatum, plaie. ILLECEBRARE, Illecebris attrahere. Johanni de Janua. Vide Inlecebrare. ILLECEBRITAS, pro Illecebr. Conjectura Cardinalis de Cusa de novissimis diebus :

Persequutionem patietur spiritus rigoris Heli in primoribus ipsis prdicatoribus, uti in Johanne ; quoniam Illecebritas fornicaria hujus mundi, qu fuit causa necis Johannis, non patietur illos vivere.

ILLECEBRO. Illecebris capio. Augustin. serm. 113. de divers. Istam processit in lucem, qu oculos carnis Illecebrat. ILLECTAMENTUM. Illecebra. Apul. Apolog. Lenoniis patris Illectamentis captus. et ibid. Animus magicis Illectamentis adornatus. ILLECTATIO. Illectamentum. Gell. 18. 2. Demulcentes animum jucundis sermonum Illectationibus. ILLECTUS, et Inlectus. Invitatus, incitatus. Sallust. Jug. 51. Illectus ad proditionem. et 102. Illectus prmio. Tacit. 13. Ann. 37. Tunc primum Illecti Insochi, gens ante alias socia Romanis. Id. 4. Hist. 56. extr. Vocula Gallorum fraude Illectus. ILLEGALIS, Extra Legem positus, Exlex, bannitus, proscriptus, cui legi ac juri stare non licet. Speculum Saxonicum lib. 2. art. 71. 1 :

Quicumque contra edictum et adversus ea fecerint, sicut Illegales et

banniti judicentur.
Lib. 3. art. 34. 1 : 3.

A judice proscriptus, et in bannum Regis, seu Illegalitatem inductus. Denuntietur Illegalis et bannitus.
Adde Jus feudale Saxon. cap. 37. 1. Diploma Ottonis I. Imper. ann. 966. apud Tolnerum Hist. Palat. pag. 18 :

Qui illud hactenus possidere visi sunt, exhredes et Inlegales sunt adjudicati.
Vide Exlex, et Haltaus. Glossar. German. col. 1527. voce Rechtlos. ILLEGIARE. Vide Inlegiare. ILLEGIBILIS, Qui legi non potest. Inventar. ann. 1366. MS. :

Item quidam rotulus de cortificibus (corticibus) arboris scriptus litteris quasi Illegibilibus, etc. Ita quod de sua nativitate vel Illegitimatione in quocumque actu... teneatur quomodolibet facere mentionem.
Paulo ante :

ILLEGITIMATIO, Illegitimitas, Filii non legitimi conditio. Lit. legitimat. ann. 1353. in Reg. 82. Chartoph. reg. ch. 40 :

Illegitimitas. Inlgitisme

vero, pro Concubina, in Lit. remiss. ann. 1402. ex Reg. 157. ch. 356 :

Et y survint Symon Douchet et Ysabel Brouguarde sa concubine et Inlgitisme.

ILLETABILE. Immortale, Papi. ILLETGIARE, Pacto firmare, sacramento ligare. Charta ex Tabul. Flamar. :

Cum dominio et acaptamento prdictis prfati venditores michi presbitero assignarunt, assituarunt et Illetgiaverunt, et jus et servitutem michi dicto presbitero et meis perpetuo imposuerunt in et super omnibus bonis et rebus suis.
Vide Inligare. ILLETUS, dimin. ab Ilex, quercus viridis, vel Ilicetum. Charta ann. 1283. ex Bibl. reg. :

Decem solidi Turonenses, siti super unam vergetam terr... haboutantem ad Illetos d'Anout.
ILLEUS, Avis species. Bestiar. MS. :

D'un oisel os, ainc ne fu deus, Qui en Latin a non Illeus ; Sen non ne sai en Roumans mie.

ILLEX, Sine lege. Adalber. Carmen tom. 10. Collect. Histor. Franc. pag. 70 :

Grammaticus simplex, nedum dialecticus Illex, Valde recordaris studiorum pauca priorum. Illibabilis est (sapientia) tanquam lux.

ILLIBABILIS, Qui corrumpi non potest, aut contaminari. Lactant. lib. 2. Instit. cap. 7 : ILLIBARE, Imbuere, instruere, ornare. Vita B. Notkeri Balbuli tom. 1. April. pag. 594 :

Confidenter prsumebat de Spiritu, qui eum ab infantia suis charismatibus Illibaverat.

ILLIBER, , in Glossar. Grc. Lat. MS. Editum Inliberalis prfert. ILLIBERE, Cum coactu. Sentent. episc. Cracov. ann. 1369. inter Leg. Polon. tom. 1. pag. 101 :

Insuper volumus quod columbatio Illibere per rectores ecclesiarum a suis parochianis non exigatur de ctero ; sed quod quisque sponte petenti dare voluerit, cum gratiarum actionibus tolli debet.

Vide mox Illibertare. ILLIBERIS, , Carens liberis, apud Tertullianum adv. Marcion. lib. 4. cap. 34 :

Si frater Illiberis decesserit.

ILLIBERTARE, quasi libertatem auferre. Nicolaus Clemangis lib. de Annatis non solvendis :

Per tales appellationes et oppositiones volentes impedire et Illibertare dicentes vota sua, etc.
Galli dicerent :

Voulans empcher et oster la libert ceux qui exposent leurs demandes, etc.
Unde Illibertatio, Privatio libertatis. Stat. ann. 1505. inter easd. Leg. Polon. pag. 307 :

Terrigenis Cujavitis conquerentibus nobis, qua per oppidanos Bidgostienses nostros Illibertarentur, etc. Quia istud facerent... in Illibertationem nobilium, idcirco statuimus quod Bidgosti sit nobilibus libera frumentorum vendicio et deductio.

Vide Illibertas. ILLIBERTAS, Privatio libertatis, servitus. Charta anni 1419. apud Rymer. tom. 9. pag. 790 :

Qu quidem petitio, sic respiciens jus quod oriri poterat in futurum, omnino irrationabilis esse dinoscitur, eam continens Illibertatem, cuivis hominum dinoscitur subjacere.

Vide Illibertare. ILLICENTIATUS, Non obtenta licentia seu venia. Concil. Pisanum tom. 6. Spicil. Acher. pag. 313 :

Non expectato responso Illicentiati recesserunt.

Occurrit apud Rymer. tom. 10. pag. 414. et tom. 11. pag. 339. et infra in Licentia. ILLICIBILIS, Qui illicit. Illicibilis voluptas, apud Lactantium. ILLICITATOR, Qui tentat vel agit illicita. Decretum Flavii Ervigii Regis pro Concil. Tolet. XII. :

Nullus temerator hc decreta subvertat, nemo Illicitator vel contemptor vigorem his institutionibus subtrahet (subtrahat).
ILLICUS, Subitaneus. Miracula B. Wernheri Mart. tom. 2. April. pag. 726 :

Cum ipse... Illicam sanationem de puncto mortis susceperit.

ILLIGAMENTUM. Idem ac ligamentum. Salvian. 7. Gubern. D. a med. Femineis tegminum Illigamentis capita velarent (viri). ILLIM. Pro illic, aut illinc habent Lucret. 5. 573. et Pompon. apud Non. 1. 66. ILLIMARE, Lima radere. Acta S. Heler. tom. 4. Jul. pag. 150. col. 1 :

In fundo quarum (fossarum) erant lapilluli minuti et asperrimi, qui basibus illius et plantis in tantum Illimabant, ut rupta cute aliquando gutt nigerrimi sanguinis, aliquando vero minutim putrida caro et tabida caries intabescerent. Unum librum,... vulgariter vocatum lo Libre de l'Arbre de vatalhas, in pluribus partibus Illiminatum auri.
Vide Illuminare 3. ILLINGUIS, Mutus, Papi pro Elinguis. ILLION, Parva insula. Charta feud. nobil. Castil. Domb. ann. 1463 :

ILLIMINARE, Pingere, coloribus adumbrare, Gall. Enluminer. Inventar. ann. 1476. ex Tabul. Flamar. :

Super quodam Illion existente in prato prope molendinum, in angulo sive cadro prati, prope planchias d'Epey.

ILLIQUIRI. Vide Inliquiri. ILLOC. Pro illo, et illuc. Pro illo ablativo. Plaut. Bacch. 2. 3. 77. ILLOCALIS, Qui loco non est circumscriptus ; unde Illocaliter, non circumscripte. Charta Ebbon. fundat. monast. Dolens. ann. 927. ex Chartul. ejusd. monast. :

Quamvis... nullus sapientum ambigat Dominum ac Redemptorem nostrum omnia mundi spatia, cum nusquam sit Illocalis Illocaliter adimplendo continere et continendo adimplere, etc.
Vide Localitas. ILLOMIUS, Idoneus, legitimus, vel sacramento ligatus. Charta Edm. abb. de

Ripat. ann. 1327. in Chartul. Arremar. ch. 7 :

Dicta molendina, sive aquductus prdictus, erunt per carpentarios terr Illomios et alios probos viros, ad hoc per nos et ipsos religiosos monasterii Arremarensis electos, communiter metata et fideliter livelata.
Vide supra Illetgiare. ILLOSUS, Pieno de fraude. Glossar. Lat. Ital. MS. ILLUCIDUS, et Inlucidus. Non lucidus, obscurus. Auct. Itiner. Alex. M. (edente A. Maio) 120. Exin revertens prrupta per loca clo Inlucido, ut juxtim se viantes vix mutuo noscerentur, etc. ILLUCUBRATUS, et Inlucubratus. Non lucubratus. Sulpic. Sever. epist. 3. ad Bassul. Scripta negligenter emissa, Inlucubrata, atque impolita. ILLUDIA, et Inludia. Visa, quibus alicui per somnium illuditur. Tertull. Ressur. carn. 16. Prsumens, nihil aliud se, quam Illudia animarum somniaturum, urgentium, et inquietantium, etc. ILLUDIO, et Inludio. Idem quod Illudo, in aliqua reludo, quemadmodum Plaut. alludio pro alludo dixit. Gell. 1. 7. ILLUEUM, L'anima che a pena, in eod. Glossar. 1. ILLUMINARE, Baptizare, Grcis . Illuminati, . S. Paulus ad Hebros cap. 10 :

Rememoramini autem pristinos dies, in quibus Illuminati, magnum certamen sustinuistis passionum.
Acta S. Susann :

Adjuro te, Domine mi, per ipsum quem Illuminasti, fratrem nostrum Claudium, ne me tardes Illuminare, etc.
Anastasius Bibl. in Hist. Eccl. :

At Imperator cum gaudio illo suscepto, Illuminavit eum, et filium appellavit.


Ubi Theophanes : . Justinus Martyr Apol. 2 :

, .
Concilium Laodic. can. 3 :

Hinc in Baptismi ritibus post indutam vestem candidam, adept sanctitatis et innocenti testem, cereus accensus, seu, ut habet Durandus in Rationali lib. 6. cap. 81. n. 10. illuminatus, in signum fide acceptque grati, ut est apud Gregor. Nazianzenum orat. 41. qu est de Baptismo, et Cyrillum Hieros. in Procatechesi, et Catech. 1. de quo more etiam alii, Gregor. Turon. lib. 5. Histor. cap. 11. Fortunatus lib. 4. Poem. Amalarius, Ivo Carnotensis, Hugo de S. Victore,

etc. Vide Glossar. med. Grcit. col. 1719. Domus Venerand Illuminationis, Baptisterium, seu locus ubi illuminatur et baptizatur, in Vita S. Marciani Presbyteri, tom. 1. Januarii pag. 612. 2. ILLUMINARE, Accendere, Gall. Allumer. Guido Discipl. Farfensis cap. 21 :

In coquina frater qui primus venerit diluculo, quamdiu solus fuerit, nihil aliud gerere poterit, nisi focum Illuminare.
Bernard. Mon. Ord. Cluniac. part. 1. cap. 46 :

Venientes in coquinam ignem accendunt, candelas duas aut unam a secretario datas illuminant. Cum torchiis cereis Illuminatis,

in Charta ann. 1398. apud Lobinell. tom. 3. Hist. Paris. pag. 227. 3. ILLUMINARE, Pingere, coloribus adumbrare, Enluminer. Alcuinus Epist. 1 :

Quosdam stellarum ordine, ceu picto cujuslibet magn domus culmine Inluminari gestio.
Guigo Prior Carthusi lib. de Quadripertito exercitio Cell cap. 36 :

Libris utique vel prparandis, vel conficiendis, vel ligandis, vel emendandis, vel ornandis, vel Illuminandis, vel intitulandis, vel iis, qu ad ista pertinent, ordinandis, faciendis et perficiendis intendere debet.
Vit Abbatum S. Albani : Ibidem :

Librum non scribant, nec Illuminent. Missale Auro Illuminatum.


Bromptonus ann. 1076 :

Ita ut ipse Episcopus libros scribere, Illuminare, et ligare non fastidiret.


Chronicon Trudonense lib. 8. pag. 441 :

Graduale unum propria manu formavit, purgavit, punxit, sulcavit, scripsit, Illuminavit, musiceque notavit syllabatim.

Testam. Henrici Archiep. Ebredun. inter Instrum. tom. 3. nov Gall. Christ. col. 180 :

Bibliam quam emi Parisius sine glossillis et sine postillis, Illuminatam auro et azuro in uno volumine, Ordini Prdicatorum lego. Missale bene Illuminatum,
in Charta ann. 1377. ex Archivo S. Victoris Massil. armar. Dicesis Massil. 4. ILLUMINARE Famam, Existimationem reconciliare, Gall. Rtablir sa reputation. Lit. remiss. ann. 1355. in Reg. 84. Chartoph. reg. ch. 490 :

Cum idem clericus esset penitus innocens de prmissis, ad Illuminandam famam suam et ut sciretur veritas de innocentia sua, etc.
5. ILLUMINARE, subst. Candel, lucern ecclesiarum, Gall. Luminaire. Charta ann. 1006. apud Lamium in Delic. erud. inter not. ad Hodoepor. Charit. part. 3. pag. 888 :

In ipsa sancta ecclesia dies noctuque missas et orationes, incensum et Illuminaria, et officium Dei, et ordo sancti Benedicti semper studere et peragere debeant.

Vide Luminare. ILLUMINATI, Hretici recentiores in Hispania, de quibus in Actis S. Ignat. tom. 7. Jul. pag. 646. Vide alia notione in Illuminare 1. 1. ILLUMINATIO, Illustratio, Gall. Enluminure. Martenius Itiner. tom. 2. pag. 149. docet duos codices MSS. sacrorum Bibliorum in Stabulensi Monasterio asservari, ad quorum calcem habetur :

Codices hi ambo quia continuatim et tamen morosius scripti sunt per annos ferme iiii. in omni sua procuratione hoc est, scriptura, Illuminatione, ligatura uno eodemque anno perfecti sunt ambo ; licet hic posterior, qui est anterior, et ipse est annus ab Incarn. Domini mxcvii. Indict. V. Henrico IIII. Imperante.

Eadem notione occurrit apud Goulettum in Compendio Jurium Universit. Paris. fol. 7. Vide alia notione in Illuminare 1. 2. ILLUMINATIO, Baptismus, Gr. . Acta S. Gratil. tom. 2. Aug. pag. 729. col. 1 :

Et tunc obtulit ei beata Felicissima urceum cum aqua per Illuminationem suam : et baptizavit eam, astante matre sua.

Vide Illuminare 1. ILLUMINATOR, Aurarius pictor, qui libros variis figuris, iisque aureis condecorat, Gall. Enlumineur. Ordericus Vitalis lib. 3. pag. 480 :

Prcipuusque scriptor, et librorum Illuminator.

Diploma ann. 1386. apud Tolnerum in Probat. Histor. Palatin pag. 146 :

Concedimus per prsentes ut universi servientes (Academi Heidelberg.) sui videlicet bedelli, librarii, stationarii, pergamenarii, scriptores, Illuminatores, et alii famulantes eidem... libertatibus gaudeant.
Occurrit etiam apud Goulettum in Compendio Jurium Universitatis Paris. fol. 11. et alibi. ILLUSIO. Usus antiqui Cistercienses cap. 97 :

Si et iste non aderit, frater, quamvis Illusionem passus, hoc faciat.


Cap. 90 :

Missas solennes debet cantare, etiamsi nocturno somnio Illusus fuerit.

Nomocanon, nuper editus a Cotelerio cap. 117. , , etc. Vide Constitut. Apost. lib. 6. cap. 26. Dionysium Alexandrinum can. 4. S. Athanasium in Epistola ad Ammonem Monachum, Cassianum Collat. 22. Gregorium M. lib. 11. Ep. 64. resp. 12. ad S. Augustinum Cantuar. S. Thomam in 4. dist. 9. art. 4. quest. 1.

ILLUSTER, pro Illustris. Occurrit passim. Vide Illustres. ILLUSTRA, Illustrari. Vide Illustres. ILLUSTRAMEN, Lumen. Acta S. Francisc num. 26. tom. 2. Martii pag. 109 :

Noli a me auferre confortamentum et totius me mentis dilucidum Illustramen.

ILLUSTRAS, Illustratus. Vide Illustres. ILLUSTRES, Honoratiores, vel qui hocce titulo donati erant. Anastasius in sancto Hormisda PP. :

Qui ingressi una cum Grato Illustri, etc.

Tres porro Honoratorum gradus passim adnotare est apud Scriptores,

Illustrium, Clarissimorum, Spectabilium. Illustrium

potior erat, tribuebaturque Prfectis Prtorio, Prfectis Urbi, Qustoribus, Magistris Militum, etc. quod pluribus docuerunt Brissonius, Pancirollus, Sirmondus, et novissime Joannes Seldenus lib. de Titul. honorum. Adde Glossar. med. Grcit. voce col. 513. Apud nostros etiam hc dignitatis prrogativa diu, stante prima et secunda Regum Franci stirpe, obtinuit, cum Reges ipsi, atque adeo Majores domus, Viros Illustres sesemet indigitarent : quod ex eorum diplomatibus colligere est apud Doubletum in Historia Sandionysiana pag. 655. 656. 658. 689. 697. 698. 704. 705. 707. et alios. Quomodo vero a Romanis in Franciam ea dignitas transierit, a nemine hactenus proditum. Quod quidem, si hac in re sententiam interponere liceat, inde ortum existimem, quod Clodoveus, acceptis ab Anastasio Consularis dignitatis codicillis, Inlustris titulum, qui Consulibus, cterisque summis magistratibus competebat, tanquam Consul, et Imperii officialis sibi adscripserit. Neque enim hac tempestate Reges, su licet potestatis, neque dominii jure Imperatoribus obnoxii, eorum dici Milites, hoc est, non Vassalli, sed officiales, ut quem tanquam supremum orbis dominum suspiciebant ac venerabantur, renuebant, ut ex Epistola Sigismundi ad eumdem Anastasium, apud Avitum Viennensem docuimus in Dissert. 23. ad Joinvillam. Hinc crebro tot Regibus ab iis delata Patricii dignitas, quod in voce Patricius infra ostendimus. Exhinc Reges alii Franci, indeque Majores domus, qui Regulorum vices obtinebant, Illustris nomenclaturam servarunt, aut sibi arrogarunt. Quin etiam Comitibus eumd. honoris titulum sub Merovingica stirpe tributum fuisse, cum ab aliis, tum ab ipsis Regibus, ex Marculfi formulis probat Mabillonius lib. 2. Diplom. cap. 3. num. 4. Ad quos vero spectarit, inclinato jam Imperio, docemur ex Speculo Saxon. lib. 3. art. 58 :

Nullum est feudum vexilli, de quo possit Illustris, seu Princeps fieri, nisi illud sibi a Rege conferatur. Feudum alii prius collatum, sequenti Illustriam non tribuit dignitatem.
His addam post Mabillonium loco citato Illustris titulum, qui fere scularis

primum habitus fuerat, demum ad Abbates prcipuos transiisse. Exstant in appendice Marculfi formul du 40. et 51. in quibus Inlustris Abbatissa dicitur, forsitan ob claros natales, quemadmodum Chrothildis matrona in suis litteris, quas exhibet laudatus Mabill. lib. 5. tabella 29 et lib. 6. Charta 8. et fortassis eodem vo idem elogium aliquando tributum est illustrioribus Abbatibus, unde sculo ix. Illustris Abbas Rabanus, apud Lupum abbat. Epist. 5. et Agobardus epistolam suam inscripsit,

Dominis et sanctissimis, beatissimis, viris Illustribus, Hilduino sacri Palatii Antistiti, et Wal Abbati.
Nova collectio Formularum Baluziana :

Domino venerabile Illustrique sagacissimo, sed inlustriore sanctitate et gratia Dei pollente et sacerdotale apice sublimato :

quod de Episcopo dictum videtur. Idem titulus tribuitur archiepiscopo Viennensi in Charta ann. 906. ex Chartul. ejusd. eccl. fol. 38. r. col. 1 :

Ubi (Vienn) Inluster vir venerabilis domnus Alexander archiepiscopus, rector et pontifex presse videtur.

Procedente tempore Illustrissimi dicti sunt Episcopi et Rom. Ecclesi Cardinales. Verum sub Urbano VIII. ut notavit Allatius de Consensu utriusque Eccl. lib. 1. cap. 5. num. 15. cum Illustrissimi titulus, qui Cardinalium proprius erat, communicatus aliis minus dignis vilesceret ; provisum fuit, ut in posterum Cardinales, exceptis Regibus, Eminentissimi titulo insignirentur. Sic paullatim degeneravit Illustrissimi, nedum Illustris vocabulum, quo nullum fere quondam illustrius erat, maxime apud Francorum Reges. Illustra, de feminis. Tabular. S. Vitoni Virdun. pag. 1 :

Dum illustro viro Pipino, ejusque Illustra matrona Plectrude, etc.

Illustria Dignitas, Dignitatis titulus, qui Illustratus dignitas dicitur Senatori lib. 1. Epist. 4. et lib. 6. Epist. 11. 16. Illustratus gradus, in leg. 11. C. de Jud. (1, 9.) Illustras, vel melius Illustritas, Eadem notione. Utraque vox pluries occurrit in Sententia Sigismundi Regis Poloni de felonia objecta Ducibus Curlandi, iisque Ducibus tribuitur, apud Ludewig. tom. 6. pag. 217. 218. 220. et 225. Illustrari, Illustratus dignitate donari. Salvianus lib. 4. de Gubernat. Dei :

Reddunt miseri dignitatum pretia, quas non emunt. Commercia nesciunt, et solutionem sciunt. Ut pauci Illustrentur, mundus evertitur.
Idem lib. 5 :

Veniunt plerumque novi nuncii Epistolarum a summis Sublimitatibus missi, qui commendantur Illustribus paucis ad exitia plurimorum.
ILLUSTRISSIMITAS, Titulus honorarius quo cardinales compellantur a regibus Poloni, ex Amyden. in Stylo Datar. cap. 15. pag. 137. ILLUTIBARDUS, Qui barbam habet illotam et sordidam, apud Apuleium Florid.

cap. 3. Quidam legunt Inlutibardus. ILLUTIBILIS. Et Inlutibilis, qui elui non potest : ab illutus Plaut. Men. 1. 2. 57. Nam ex isthoc loco spurcatur nasum odore Illutibili. Alii melius ex MSS. leg. illucido, qui scil. ex loco obscuro exhalat. ILNECHIA, Navigii species. Vide in Naca 1. ILUA, Lucanica. Glossar. Lat. Gall. ex Cod. reg. 7692 : Ilua, Saucisse. ILUM, Penn substantia medullaris. Idem Glossar. Ilum, Mouele de penne. IM. Inquit Festus, ponebant pro eum a nominativo is. Lex XII. Tab. apud Macrob. 1. Saturn. 4. IMA, Ora, Gall. Bord, rivage. Reg. Cam. Comput. Paris. sign. JJ. rub. fol. 8. r :

Helias Vigerii de Sancto Petro....... recognovit se tenere... domum suam,... sitam...... ad Imam maris ex parte posteriori.

IMAGINABILIS, Fictilis, in Glossis Isonis Magistri. Imaginabile, Aptum imaginatione percipi, J. de Jan. IMAGINABILITER, Per speciem imaginis vel figur. Johannes Abbas in Prfatione ad libellum Precum :

Sunt aliqui minus proficientes, quique Deum sibi Imaginabiliter fingunt : quia in hc temporalia deformiter sparsi, illam miram et incircumscriptam lucem contemplari intellectualiter nequeunt.
IMAGINALIS, Constans imagine. S. Irenus lib. 5. cap. 11 :

Hc Judorum Imaginalis est descriptio.

IMAGINALITER, ut Imaginabiliter, apud S. Augustinum. Vita S. Winwaloei MS. :

Si autem Angelus ejus, quamvis Imaginaliter hoc fecisse, ipso absente, credendus esset, etc.
1. IMAGINARE, Imaginem rei alicujus referre, effingere. Alanus de Insulis in Planctu natur :

Illic armilla colubri naturam Imaginans, etc.


Eadem notione Gellius :

facit multa demiranda id genus, ut in speculo uno imagines unius rei plures appareant : item, ut speculum in loco certo positum nihil Imaginet, aliorsum translatum faciat imagines.

2. IMAGINARE, Imagine seu sigillo, illius effigie cujus erat, insignito Chartam munire. Charta Henr. reg. ann. 1002. ex Diplomat. Tegur. apud Oefelium tom. 2. Script. rer. Boicar. pag. 80. col. 1 :

Propria manu in hac charta subnotavimus signum et sigilli nostri impressione jussimus Imaginari. In patrimonio sancti Petri sunt du Imaginari de argento.

Vide Imaginatio. IMAGINARIA, Imago, figura. Chartul. S. Petri puellarum Bituric. fol. 10. v. :

Hinc nostris Imagier, Sculptor. Lib. 1. statut. artif. Paris. ex Cam. Comput. fol. 209. v. :

Quiconques veult estre Ymagier, c'est assavoir tailleurs de crucefis, de manches de cousteaux, et de toute autre maniere de taille, quelle que elle soit que on face d'yvoire, de fust et de toute autre maniere d'estoffe, quelle que elle soit, estre le puet.

Vide in Imaginarius et infra Ymaginatus. IMAGINARIUS, Vicarius, Locum-tenens, qui vices alterius in rebus gerendis implet, et imaginem quodammodo refert. Vetus Glossar. Bibl. Reg. : Imaginarius, Subposita persona. Petrus de Vineis lib. 2. Epist. 21 :

Quem ad vos tanquam Imaginarium person nostr transmittimus.


Lib. 3. Epist. 9 :

Filium nostrum ad vos tanquam Imaginarium nostr prsenti destinamus.

Adde Epist. 21. et 26. Imaginarius Ordo, in Concilio Turon. II. can. 3. opus sculptile, aut pictum, vel potius Ordo seu locus imaginum, quo sensu Imaginaria pictura dicitur ab Anastasio in versione Concilii II. Nicni, et in libro 1. Beati Abbatis adversus Elipandum Imaginarie, id est, secundum imaginem. Hc Mabill. de Liturg. Gallic. pag. 93. ubi integram videre potes explicationem Canonis laudati. Imaginarii, Sortilegi quidam ita dicuntur,

qui imagines faciunt, qui in possessionem prsidentium spirituum mittunt, ut ab eis de rebus dubiis doceantur

. Ita Petrus Blesensis lib. de Prstigiis fortun, seu potius Joan. Sarisber. lib. 1. Policrat. cap. 12. et Vincentius Belvac. lib. 25. cap. 101. Iidem forte qui dicuntur in Glossar. Lat. Grc. : Imaginarii, . 1. IMAGINATIO, pro Imago, seu sigillum, sic dictum, quod ejus cujus erat prferret imaginem. Charta Friderici I. Imp. apud Ughellum in Episc. Bobiensibus sic clauditur :

In hujus cer materia pro sigillo expressa nostri vultus Imaginatio.


Chronicon Bon Spei 4 :

Ut hc prfata traditio inconcussa permaneat, subsignato canonico testimonio, immo apposita sub Imaginatione nostra, hujus nostri decreti paginam confirmavimus. Qu bona ne tradantur oblivioni, nostri sigilli Imaginatione signamus.

Rursum occurrit pag. 10. et tom. 3. Gall. Christ. col. 23. Instrum. Charta Odardi Camerac. Episc. ann. 1108. apud Mirum tom. 1. pag. 81 : Altera Manassis ejusdem urbis Episc. ann. 1096. laudato tom. pag. 165. col. 2 :

Ut hc nostra Charta indissolubilis permaneat, sigilli nostri Imaginatione

firmata est.

Similia leguntur in Charta Nicolai successoris ann. 1142. tom. 5. Gall. Chr. col. 296. 2. IMAGINATIO. Chron. Angl. Th. Otterbourne edit. Hearn. pag. 158 :

In quo (parlamento) quidam frater Carmelita accusavit ducem Lancastri de Imaginatione mortis regis.
Forte pro Machinatione ; nisi id spectet ad sortilegii speciem, quo adversarium vulnerare vel etiam occidere tentabant, illius imaginem ex cera compactam pugione percutiendo. De eo mentio fit in Lit. remiss. ann. 1459. ex Reg. 190. Chartoph. reg. ch. 14 :

Pour laquelle accusation maistre Bernard Desplez fist informacion contre le suppliant ; lequel en haine de ce fist une Ymaige, au moyen de laquelle ledit Desplez peut estre si blessi et impotent, qu'il ne peust jamais escripre. Et ainsi advint audit Desplez, comme depuis a oy dire ledit suppliant.

Vide infra Invultare et Vultivoti. IMAGINATUS, Imaginibus adornatus, sculptus. Testamentum S. Remigii, Remensis Archiep. :

Tibi hredi me Ecclesi supra memorat jubeo thuribulum et Imaginatum calicem fabricari.
Acta Concilii Remensis, ubi de Translatione corporis S. Remigii :

Continens Dominicum sepulcrum eleganter Imaginatum, instar illius Hierosolymitani, in quo nostra requievit salvatio.

Charta Rudesindi Dumiensis Episcopi r 930. apud Anton. de Yepez tom. 5. Chron. Ord. S. Benedicti :

Diptagos aureos argenteos Imaginatos et deauratos, calices argenteos exaratos tres, ex quibus unum Franciscum, et eorum pateris, etc.
Infra :

Concos Imaginatos 7. etc.

In Conciliis Hispan. tom. 3. pag. 180. habetur Inmaginatos. Alia Bermundi II. Regis, r 1035. apud eumdem tom. 5. pag. 439 :

Accepimus de vos unum vasum argenteum et Imaginatum, quod fuit de amica nostra Regina domina Gelvira, etc.
Chr. S. Trudon. lib. 1. pag. 349 : Lactant. lib. 5. cap. 13 :

Altare.... auro argentoque Imaginatum cum ciborio desuper. Sibylla Erythra vocat, surdos scililicet et excordes, qui nec audiant divina, nec sentiant, sed terram digitis suis

Imaginatam (in imaginem efformatam) metuant et adorent.

Vide infra Ymaginatus. Imaginata Vita, Qu solam habet virtutis imaginem, qualis est hypocritarum. Chronic. S. Trudonis pag. 346. tom. 7. Spicil. Acher. :

Probi priorum exemplo accensi in melius et melius semper proficiant, improbi imaginata vita sua confusi a malis operibus suis vel sic saltem resipiscant.
IMAGINEUS, Imaginarius. Fortunatus lib. 2. de Vita S. Martini :

Nec stat Imagineis simulatilis umbra figuris.


Idem lib. 1. Poem. 13 :

Sumpsit Imagineas paries imitando figuras.


Will. Brito lib. 12. Philipp. :

Sunt quibus assuetas vires rapit extasis umbr Mortis Imagine, pavimenti in pulvere pressis.

IMAGINIFERI, Qui vexilla, in quibus Imperatorum erant depict imagines, in acie deferebant, apud Gruterum 562. I. 1007. 1. Vide Stewechium ad Vegetium lib. 2. cap. 6. et Pancirollum in Notitia Imp. cap. 24. in Gloss. Lat. Gr. : Imaginifer, est . Emendat Meursius, . Vide Lexicon Militare Caroli de Aquino, et Glossar. med. Grcit. col. 1206. IMAGINIOLA, Imaguncula. Chronicon Abb. S. Trudonis lib. 6. pag. 403 :

Pelviculam.... intus habentem Imaginiolas, fusili opere clatas.


IMAGO, masc. gen.

Cum parvo imagine aureo ad figuram D. N. J. C

. in Charta ann. 1398. apud Lobinell. tom. 3. Hist. Paris. pag. 227. Imago, Vexillum Sanctorum imaginibus insignitum. Epistola Adriani PP. in Codice Carolino 92 :

Neapolitani vero cum magno obsequio cum signis et Imaginibus eos suspicientes, Neapolim ingressi sunt.
Honorius III. in V. Compilat. Decret. tit. 6. cap. 1 :

Invenimus pro Patriarcha (Gradensi) probatum, quod recipiebatur in ipso Monasterio processionaliter cum incenso, aqua benedicta, et Icona. Et quando revertebatur a gradu, pulsabantur ibi campan.

Vide Agalmen. Imago Auri, Nummus aureus, Regis imagine signatus. Regiam Majest. lib. 4. cap. 40. 7 :

Pro vulnere in facie, vulnerans dabit unam peciam auri, videlicet unam Imaginem Auri.
Vide Forma 4. IMAPUS. Vita B. Joann. Abbat. Gorziensis cap. 9. n. 75 :

Vas quoddam, quod Imapum dicunt, guttul excipiend vasi vinario suppositum invenit.

Sic etiam prfert Editio Labbei. Sed Hanapum legendum arbitror. Vide in hac voce. IMBALNITIES. Sordes, squalor, illuvies, h. e. balnei seu lotionis privatio. Lucil. apud Non. 437. Hic cruciatur fame, frigore, illuvie, imbalnitie. IMBALSAMARE, Vox Italica, Gallis, Embaumer, Corpus mortui balsamo aliisque bonis odoribus condire. Memoriale Potestatum Regiens. ad ann. 1272 :

Obiit Rex Heuzus... et sepultus fuit ad Ecclesiam FF. Prdicatorum, et fecit Commune Bononi eum Imbalsamari.
Embassamer, in Chron. S. Dion. lib. 2. cap. 9. tom. 3. Collect. Histor. Franc. pag. 188 :

La sainte royne Crotilde prist les cors de ses neveuz en grans plours et en grans larmes, atourner et Embassamer les fist.
Ubi Aimoin. lib. 2. cap. 12. condiens aromatibus, etc. Vita J. C. Ms. :

Ces trois dames que je vos di, Achat ont chier ongement, Et moult vaillant Embaussement As plaies lor maistre saner Et son cors Embassemer.

IMBANCHITUS. Interpres. Novell. 88. cap. 2 :

Multis enim domos possidentibus in hac felicissima civitate, qui imbanchiti non videntur, mox futuris pensiones ab inquilinis accipere, calumniantur, etc.

Ubi Grc. , etc. Vox videtur deducta a bancus, ita ut imbanchiti dicantur, qui in dibus propriis stallum, seu sedem fixerint. Vide Bancus, Scamnum, sedile. IMBANDITIO, Ferculum, Gall. Service, ab Italico Imbandire, Mensam instruere. Chronicon Placentinum Joh. Demussis apud Murator. tom. 16. col. 581 :

De victu omnes cives Placenti faciunt mirabilia, et maxime in nuptiis et conviviis... et pro prima Imbanditione dant duos cappones, vel unum capponem, et unam magnam petiam carnis, etc.

IMBANNIRE, In bannum mittere, confiscare. Stat. eccl. S. Dion. Leod. ann. 1330. tom. 2. Monum. sacr. antiq. pag. 440 :

Elapsis his octo diebus, extunc si manserit (canonicus) extra claustrum, prbenda ejus erit Imbannita, fructusque, tam grossi quam minuti, dict prbend, cedent ecclesi.
Vide in Bannum 1.

IMBANNIRI. Interdici. S. Bernardus Epistola 253. n. 9 :

Super omnia plangitis, quod Ecclesiam S. Foillani, qu de Ordine vestro est, Abbas noster de Villari fecerit Imbanniri.
Vide Bannus Episcopi in Bannum 1. pag. 572. et ibi Imbannire pag. 568. IMBARCUM, vulgo Embargo. Stat. Genuens. lib. 4. cap. 17. pag. 123 :

Nisi navigium jussu superioris loci, ubi fuerat, esset interceptum, aut saxitum, vel, ut dicitur, de eo factum Imbarcum.

IMBASIO, Adulteratio, ab Anglico to imbase, Adulterare. Dicitur maxime de iis, qui cudunt nummos adulterinos. Litter anni 1550. apud Rymer. tom. 15. pag. 206 :

Alkimisticam multiplicationem et pejorationem sive Imbasionem cuni nostr.

IMBASSIATOR, Legatus. Vide Ambascia. IMBASTARE a Gallico Embaster, Clitellas imponere. Inquisit. ann. 1260. in Reg. Olim parlam. Paris. :

Ipsum militem viliter duxerunt super quemdam roncinum Imbastatum in prisionem ipsius comitis apud Cenomanum.
Aliud vero sonat Embasteis. Rem nempe inter socios dividendam, in Reg. Cam. Comput. Paris. sign. Bel fol. 123. v : IMBATALIARE, Imbateglare, Imbattajare, Munire, batalliis instruere. Guido de Vigev. de Modo expugn. T. S. Ms. cap. 5 : Cap. 6 :

Item environ cinquante arpens de bois Embasteis avec autres parsoniers. De modo faciendi scalas Imbatuliatas et super equis involutas apportare. De modo faciendi castrum Imbataliatum, quod ponetur juxta murum civitatis et altius muro.
Ibid. cap. 12 :

Et ipsa domus fiat incastellata et Imbateglata, ut videtur operanti.

Chron. Tarvis. ad ann. 1379. apud Murator. tom. 19. Script. Ital. col. 771 :

Insuper pro majori firmitate et securitate formaverunt quamdam bastitam ad portum Mathemaucium duabus chochis ad traversum illius portus Imbattajatis ut supra.

Vide Imbatellare. IMBATELLARE Castrum, f. Arcem munire, instruere, ab Anglico to Imbattle : quod tamen proprie dicitur de acie. To Imblattle an army, Aciem instruere. Vide locum in Machicollare. IMBAXATURA, Legatio, demandata rei cujuscumque exsequend alicui cura, provincia, Ital. Imbasceria, Gall. Ambassade, commission. Charta ann. 1251. ex Cod. reg. 4659 :

Quicumque cives Avinionis a dictis dominis vel eorum curia in Imbaxaturam sive mesagariam mittentur, expensis dominorum seu curi ibunt.
Vide supra Embaxaria. IMBAXIATA, Eodem significatu. Comput. ann. 1381. inter Probat. tom. 3. Hist. Nem. pag. 33. col. 2 :

Pro viatgio sive Imbaxiata Franci facienda Parisius, etc.

Hinc IMBAXIATOR, Legatus, Ital. Imbasciadore. Instr. ann. 1359. ibid. tom. 2. pag. 204. col. 2 :

Cum Imbaxiatoribus a Montepessulano ad nos destinatis, etc.


Vide supra Embaxator. IMBE, Apiarium, Germ. Imme. Necrol. abbat. Altorf. in Alsat. :

Obiit Bertoldus viij. Calendas Aprilis, qui dedit unam Imbe.

IMBELLIA, Debilitas, ab imbellis. Joan. de Janua. Festus exponit : Imbelliam, Belli inscientiam. Macrob. lib. 2. Saturnal. :

Tunc pnus eludens ignaviam Imbelliamque militum ejus pretiose armatorum, plane, inquit, satis esse credo Romanis hc, etiamsi avarissimi sint. Imbellia, Ignavia, belli imperitia, imbecillitas.

Eadem iisdem prorsus verbis refert Gellius lib. 5. cap. 5. Gloss. Lat. Gall. Sangerman. : Imbellia, Fblesse. Laurentius in Amalthea : IMBENEFICIARE, Bona ecclesiastica in feudum seu beneficium dare, apud Macros fratres in Hierolexico ex Burchardo de casibus S. Galli. Vide Beneficium. IMBER, a Germanico Regen, quod imbrem sonat, Regini fluvii nomen, ut notant docti Editores ad Vit. S. Emmer. tom. 6. Sept. pag. 484. col. 1 :

Super plantationem vinearum, qu inter confluenta Danubii et Imbris sita esse dignoscitur.
IMBERX, pro Imbrex. Glossar. Lat. Gall. ex Cod. reg. 7692 : Imberx, Goutiere. Vide infra Imbrium. IMBIBESIA, Vox ficta ab Henr. ab Heers observ. viij. ad potum, idem quod inedia ad cibum. Hc post D. Falconet. IMBILIUM, in Glossario Saxonico Cottoniano, exponitur leohs-leap. Vide conjecturam Somneri. Nostris Emblay est Torcularium instrumentum. Lit. remiss. ann. 1441. in Reg. 176. Chartoph. reg. ch. 78 :

Grosse cheville de bois, qui est mise parmi la viz du pressoir, et en quoy l'en mettoit l'Emblay ou grant thignel faire tourner ladite viz d'icellui pressoir.

IMBINDARE Oculos, Ital. Imbendare, Oculis velum obducere, Gall. Bander les yeux. Barelet. serm. in Domin. 1. Advent :

Te percutient, te ad columnam ligabunt, oculos Imbindabunt, et cruci affigent, etc.

IMBIRGARE. Vide Imbrigare. IMBITO. Ineo, ingredior : ab antiquo bito, is. Plaut. Epid. 1. 2. 42. Meam domum ne Imbitas. IMBLADARE, Agrum blado seu segete conserere. Vide in Bladum. Imbladatio, Fructus fundi, Emblaveure, Nomenclatori Idiotismi Leodiensis. IMBLADIARE, Ital. Imbiadare, Agrum blado seu segete conserere, Gall. Emblaver. Charta ann. 1273. ex Tabul. S. Mariani Autiss :

Annis singulis dictas terras suis propriis sumptibus excolent cultura debita et Imbladiabunt modo debito et tempore competenti. Lesquelles terres estoient et encores sont Emblables.

Hinc Emblable dicitur, Ager blado recipiendo prparatus. Lit. remiss. ann. 1417. in Reg. 170. Chartoph. reg. ch. 77 : Ejusdem originis Emblaeir, pro Impedire, vulgo Embarrasser. Charta ann. 1247. in Chartul. 21. Corb. fol. 95 :

Ne puis je faire herbergage, ne ostise doueir, ne Emblaeir par quoi ly hommes devantdiz soient destorbez de leur aaisemens.

Vide supra Abladare et in Bladum. Inde Imbladatura. Agrorum fructus, bladum quodvis. Charta ann. 1219. in Chartul. Arremar. :

Prior ecclesi S. Johannis de castro Trecensi habebit..... Imbladaturam cujusdam peti terr de frumento.
Alia ann. 1252. ex Chartul. Maurigniac. :

Tam in decimis bladorum et cujuscumque Imbladatur terrarum arabilium et vinearum, quam in censu, tallia, etc.

IMBLAVARE, ut supra Imbladiare. Campus Imblavatus, vel aliquo semine seminatus, in Stat. Vercel. lib. 5. pag. 119. v. IMBLOCATUS. Cum legibus Ecclesiastis vetaretur, excommunicatorum corpora sepelire, non modo in cmeteriis benedictis, et consecratis, sed ne quidem in humum ubivis mittere, proindeque necesse esset in plateis aut agris insepulta relinquere : ne tamen ftor nares, aut spectaculi horror mentes fdaret, illa ut plurimum humo injecta, aut tumultuaria lapidum congerie operire solebant : idque Imbloccare dicebant nostrates Belg, quibus bloc, est tumulus quidam altior. Lambertus Ardensis pag. 173. de Arnoldo Arde Domino, in excommunicatione defuncto :

Dominum Arnoldum juvenem extra atrium ad cellam suam apud Bramas

adduxerunt, et eum ita Imblocatum extra parietes capell su, eo quod ibi non esset atrium adhuc benedictum, neque cimiterium, quam propius potuerunt, collocaverunt.
Idem scriptor pag. 177 :

Primus igitur Arde Prior Caradocus ad consilium Abbatis sui Theodorici, et R. Patri et D. Morinensis Ecclesi Episcopo Mitoni, primo super excessu, quo Ardensis quondam D. Arnoldus... ei obligatus tenebatur, pro quo et Imblocatus sine honore fuerat super terram, omnino satisfaciens, eumdem Arnoldum a Bramis apud Ardeam transtulit, et... honorifice sepelivit.

Ejusce moris observo prterea vestigium apud Nicephorum Gregoram lib. 5. histor. pag. 58. 1. Edit. et Rudolphum Monachum in Vita S. Liob Abbatiss cap. 3. et 4. ex Edit. Mabillonii. Sequentia ex Additionibus Cangii post Glossar. Latin. Paullo aliter post Glossar. Grc. : Sed et videri potest vox inde formata, quod qui excommunicati moriebantur, in truncum cavum, quem bloc Belg vocant, immitterentur. Certe moris istius, etc. Non diffiteor tamen, Bloc, vocem Gallicam, hoc loco pro trunco usurpari, quomodo etiamnum Picardi vocant : quippe qui excommunicati moriebantur, cum humo mandari vetarentur, in truncum arboris cavum immittebantur. Moris istius argumentum profert Charta Imberti Parisiensis Episcopi apud Jac. Petitum post Pnitentiale Theodori pag. 557. de quodam Milite :

Morte prventus, exitu miserabili anathematizatus vitam finivit : cujus corpus insepultum atque in concavo trunco repostum, cum per tres menses animalibus et feris esset expositum, conjux ejusque parentes miseratione moti, Odonem Decanum cterosque Canonicos adierunt, ut terr commendare liceret, per omnia satisfaciendo, quicquid forisfecerat, sese emendaturos promiserunt.

Excommunicatorum corpora humari vetitum, a primis Christianismi sculis palam est. Exstat apud Hemereum in Augusta Viromand. pag. 106. vetus formula excommunicationis prclara, in qua hc habentur :

Sint cadavera eorum in escam volatilibus cli, et bestiis terr, et non sint, qui sepeliant eos.
In Charta Herivi Archiep. Rem. in Concilio Remensi ann. 900 :

Sepultura asini sepeliantur, et in sterquilinium super faciem terr sint, ut sint in exemplum opprobrii et maledictionis prsentibus generationibus, et futuris.
In alia, qu descripta legitur in Spicil. Acher. tom. 12. pag. 142 :

Anathematis vinculo innodatus, a liminibus sanct Dei Ecclesi alienus

efficiatur, et a consortio Christianorum privetur, ejusque corpus exanime asinorum accipiat sepulturam, et ipse ternarum flammarum incendiis miserabiliter torqueatur.
Denique in Epistola Urbani II. ann. 1091. ad Hugonem Episcop. Gratianopol. in Tabulario ejusdem Ecclesi :

Porro sanctorum Canonum decreta ubique inviolabiliter conservari cupientes, constituimus atque censemus, ut interdictos a nobis, aut excommunicatos in communionem recipere, aut mortuos sepultur tradere nemo prsumat.

Excommunicatorum corpora insepulta jacuisse super terram per vicos et plateas testantur Acta Concilii V. Tricassini ann. 878. can. 3. 7. Innocentius III. lib. 15. Epist. 129. Ejusdem Acta pag. 34. Rogerus Hoved. pag. 769. 773. 801. 810. et Ordericus Vitalis lib. 13. pag. 908. etc. Quin et ea invaluit opinio, excommunicatorum cadavera, nisi mortui absolverentur, in cineres non abire, et resolvi haud posse : sed in horrendum posteris exemplum indissolubili membrorum compage integra in omnia secula perdurare. Id non uno, licet raro, probant exemplo Scriptores Latini, Matth. Paris ann. 1245. pag. 464. Adamus Brem. cap. 75. vetus Scheda de quodam excommunicato, edita a Tengnagelio cum Domnizone pag. 380. Albert. Stadensis ann. 1050. et Odo Gesseus in Hist. Podiensi lib. 2. cap. 21. In Grcis vero plura observare est, apud quos constans et indubitata ea perseverat adhuc opinio, excommunicatorum corpora post mortem non putrescere. Unde cum id et virorum vit sanctitate illustrium cadaveribus non raro que eveniat, hanc potissimum adhibent censuram, ut si illa quidem suave aliquid redoleant, aut quapiam decoris luce prfulgeant, pro reliquiis colant : si vero nigra et deformia appareant, aut ftorem emittant, denique si sint, i. ad tympani morem turgentia, excommunicatorum illa indubie opinantur. Quod longa apud eos compertum est experientia, ut observat Jacobus Goarus ad Eucholog. Gr. quem consulas velim, ut et Hist. Politic. pag. 27. Turco-Gr. lib. 2. Epist. 21. Leonem Allatium in Epist. ad Paulum Zacchiam de quorumdam Grcorum opinationibus, Christophorum Angelum libro de Hodierno Grcorum statu Grce edito cap. 25. et Franciscum Richardum de Insula SantErini cap. 15. extremo. Vix est enim, ut qu in hanc sententiam conferri possunt, capiat Glossarium. IMBOBATUS. Vide infra Imbotatura. IMBOCCARE, Imbuccare, vox Italica, Influere, os canalis vel fluvii aperire ; unde Imbuccatura, officium Imbuccatoris, cui scilicet ejusmodi cura demandata. Stat. Mutin. rubr. 202. pag. 38. r :

Imboccando sdugarium in canalem de Situla prope stratam.

Addit. ad ead. Stat. cap. 28. pag. 50. r :

Statuimus quod aqua Situl veniens in civitatem Mutin, Imbuccari debeat in locis et temporibus solitis, et ubi commodius Imbuccari poterit per Imbuccatorem eligendum per magnificos D. Conservatores.
Ibid. cap. 30 :

Nulli liceat ponere aquam in canalibus, nisi tantum Imbuccatoribus, et de quibus in statuto sub rubrica de Imbuccatore et Imbuccatura, nec facere aliquam buccam in flumine Situl, nisi fiat per dictum Imbuccatorem.

Non dissimili notione nostris Emboier, nimirum pro Transfodere, perforare, vulgo Percer de part en part. Lit. remiss. ann. 1377. in Reg. 111. Chartoph. reg. ch. 4 :

Bon Wathier de Donchery.... geta de sa ditte espe contre ledit exposant si grand cop, qu'il Emboia un boucler, que ycellui exposant tendi contre le cop, et lui creva un det de sa main.
IMBOGARE, Bogis seu compedibus reum vincire ; unde Imbogatura, Actio ipsa vinciendi, seu quod commentariensi ob id ab incarcerato solvitur. Stat. Cuman. cap. 90. ex Cod. reg. 4622. fol. 44. r :

Pro Imbogatura et bogis nichil debeat (carcerum custos) habere ; nisi sibi specialiter prceptum fuerit quod carceratus debeat Imbogari.
Nostri Embuscher, pro Compedes indere, vulgo Mettre des entraves, dixerunt. Lit. remiss. ann. 1460. in Reg. 189. Chartoph. reg. ch. 495 :

Le suppliant trouva deux chevaulx Embuschez de bris de fer, lesquelz il desbuscha, et furtivement en print et enmena ung. Emboucher un cheval,
alia notione, Equum scilicet habenis ad aliquid alligare, occurrit in aliis Lit. ann. 1380. ex Reg. 118. ch. 295 :

Le suppliant Emboucha son cheval l'entre de l'uys.

Vide Boia. IMBOIATUS, Boiis seu compedibus vinctus. Ordericus Vitalis apud Chesnium Hist. Norman. pag. 449 :

Imboiatos in arcto carcere, ut punirentur, servavit.

Vide Boia. IMBONITAS. Incommodum, mala res. Tertull. ad Martyr. 3. Nemo miles ad bellum cum deliciis venit, nec de cubiculo ad aciem procedit, sed de papilionibus expeditis, et substrictis, ubi omnis duritia, et Imbonitas, et insuavitas constitit. IMBOSCA, Insidi Ital. Imboscata, Gall. Embuscade ; unde Imboscare, Insidiari. Lit. remiss. ann. 1361. in Reg. 89. Chartoph. reg. ch. 654 :

Atiqui dictorum inimicorum... erant imboscati prope locum de Chailhaco ;... a dicta Imbosca exeuntes aliquos ipsorum hominum armorum et servientium ceperunt.
Ali ann. 1391. in Reg. 140. ch. 313 :

Nonnulli ex dictis armorum hominibus latitabant, et Imboscam fecerant, ut possent per ibi deprdari transeuntes.
Vide Imboscamentum. IMBOSCAMENTUM, Imboscata, Insidi, Gall. Embuches. Embuscade, Ital. Imboscata. Acta SS. Maii tom. 5. pag. 200. ubi de S. Attone Episcop. :

Et esset ibi cum 25. sociis, ut faceret quamdam Imboscatam, etc.


Dominic. de Gravina in Chronico apud Murator. tom. 12. col. 649 :

Exercitus egreditur civitate Neapolis, et ad statutum locum Imboscamenti quilibet se recondit.


Imboscare, Italis, Insidias struere, in insidiis esse. Idem Dominicus de Gravina col. 599 :

Invenerunt... Imboscatos in quadam valle nemorosa ejusdem itineris Hungaros circa centum.
Et col. 619 :

At omnes suspicabamur Imboscatos esse in Petramanga longe parum a civitate Gravin, ut omnes foras euntes capere possent in maceriis et campis. Pro splorando si Spani veniebant, vel erant Imbosquati.

Imbosquare, Insidiari, in insidiis esse. Comput. ann. 1362. inter Probat. tom. 2. Hist. Nem. pag. 248. col. 2 : IMBOSSOLARE, Imbussolare, vox Italica, In Bussolam seu arculam suffragium conjicere, quod in electionibus fieri solet ; unde Imbussolata, ipsa electio. Stat. pro castro Castil. ann. 1371. ex Cod. reg. 5376. fol. 85. v :

Finito vero termino prdicto sex annorum, proponatur... quis modus sit servandus per futura tempora in electione dicti Potestatis, videlicet an velint concedere electionem dicto communi Castilionis ; an velint quod per commune Aretii eligatur et Imbosseletur, ut moris est.
Stat. crimin. Riper. cap. 17. fol. 7. v :

Et sic omnes electi Imbussolentur in sacculis duobus super bulletinis qualis form, et postea de sacculis duo eorum extrahantur.... Finitis vero illis Imbussolatis, fiat alia nova electio similiter procedendo.

Vide supra Bussola. IMBOTARE, Vox Italica, Gall. Entonner, Liquorem in Buttam seu lagenam vel dolium infundere ; Imbotatura, Infusio in lagenam doliumve. Vide Butta, Cupa. Aliud vero sonat Emboter, nimirum Inserere, immittere, vulgo Emboeter, in Lit. remiss. ann. 1385. ex Reg. 127. Chartoph. reg. ch. 167 :

Pour savoir la vrit, la main de justice avoit est mise auxdittes queues (de vin) et fait deffense qu'elles ne feussent meues ; que depuis elles

avoient est abbatues et Embotes.


Ali ann. 1409. in Reg. 164. ch. 15 :

Lequel fust estoit Embot avec autres assis prs de la maison.

Ambouschure vero dicitur de re, qu cum altera in fraudem commiscetur, in Charta ann. 1415. ex Reg. 170. ch. 1 :

Item, quiconques amenera aucunes d'icelles marchandises esdittes places et marchez, o il y ait aucune Ambouschure ; c'est assavoir qu'ilz ne soient aussi bonnes et souffisantes dessoubz comme en la montre, it forfera icelles denres. Emboucheure,
in Stat. ann. 1350. tom. 2. Ordinat. reg. Franc. pag. 354. art. 61. Embouqueure, eadem notione, in Stat. carnif. Ebroic. ann. 1424. ex Reg. 173. ch. 118 :

Item se les jurez et gardes dudit mestier trouvent aucunes denres,... o il ait eu Embouqueure ou autre liqueur adjouste, etc.

A verbo Embouchier, Ejusmodi permistionem facere, in Stat. ann. 1312. tom. 1. earumd. Ordinat. pag. 513. art. 10. IMBOTATURA, Imbotatus, Impositio, exactio, vectigal, a verbo Imbottare, Tributum exigere. Charta Frider. III. imper. ann. 1466. tom. 1. Cod. Ital. diplom. col. 1382 :

Cum omnibus redditibus et introitibus,... videlicet datiis,... salinariis, transversiis, Imbotatibus, limitationibus, etc.
Et col. 1383 :

Adjicientes expresse quod si forsan aliqua prfatorum jurium, ut pote datiarum, vectigalium, pedagiorum, Imbobatuum (sic) molendinorum, etc.
Charta ann. 1480. ibid. tom. 2. col. 560 :

Cum omnimoda immunitate et exemptione quorumcumque onerum et Imbotaturarum.


Annal. Placent. ad ann. 1461. apud Murator. tom. 20. Script. Ital. col. 908 :

Item, quod non Imbottentur blad. Item, quod pro Imbottaturis vini et fni, non solvant nisi medietatem.

IMBOZITUS. f. Inquabilis, asper. Vide supra in Desbozare. IMBRACHIARE. Amplexari, brachiis complecti, Gall. Embrasser, apud Goclenium in Lexico Philosophico. IMBRACIARIA, Judicum corruptio, Angl. Imbracery. De eo dicitur qui judices corrumpit, quem Angli vocant Imbraceour vel Imbrasour. Litter Henrici VI. Angl. Regis ann. 1460. apud Rymer. tom. 11. pag. 456 :

Pro omnimodis proditionibus, murdris, raptibus mulierum, rebellionibus, insurrectionibus, feloniis, conspirationibus, cambipartiis, manutenentiis et Imbraciariis. etc.

Litter Maximiliani Imp. ann. 1508. apud eumd. Rymer. tom. 13. pag. 233 :

Confderationes, impetitiones, deceptiones, extortiones, Imbraciarias, indebitas prolationes verborum, manutenentias, cambipartias, falsitates, etc. Brausia

Vim vocis non intellexit Hearnius, cum ad hanc in Chron. Joan. Whethamst. pag. 320. hc notat : sive Brasia, Vepris seu dumetum videtur fuisse, notante Cangio. Unde colligere est Imbreciatores homines illos fuisse, qui vepres ac dumeta sibi per fas et nefas asserebant ; et Imbreciarium, Actum ipsum ejusmodi vepres et dumeta assumendi atque tenendi. IMBRACULUM. Acta S. Helerii Mart. tom. 4. Julius pag. 150 :

In Imbraculo enim ostii illius Ecclesi Deum diu noctuque exorabat.


Ubi doctiss. Editor Sollerius :

Imbraculum hic sumitur, ni fallor, pro tecto, quia in illud decidit imber, vel imbricibus tegitur. Nisi forte quis cum MS. Rotomag. malit legere
Umbraculum,

pro loco ubi est umbra, qualis esse solet in porticu Ecclesi Imbrato bucceltis panis et oleo modico, i.

. IMBRARE, quasi imbre perfundere, Arroser. Apitius lib. 8. de Re culin. cap. 6 : perfundito. IMBREN, vox Anglo-Saxonica, qu jejunium quatuor temporum significat, ut est in Concilio nhamensi ann. 1009. can. 16. de qua multa commentatur Somnerus in Glossario Sax. voce ymbren. IMBRESCERE, Madefieri, quasi imbre perfundi. Lambertus Ardensis apud Ludewig. tom. 8. pag. 479 :

..... Imbrescunt fletibus ora.

IMBREVIARE, In Breves redigere, describere ; Imbreviatura, Protocollum, apud Laurentium in Amalthea. Vide in Brevis. IMBREVIARIA, Charta compendiaria, prima perscriptio, Ital. Imbreviato, Gall. Minute. Stat. Placent. lib. 5. fol. 63. r :

Nullus audeat vendere vel emere aliquas Imbreviarias alicujus notarii vivi vel defuncti.
Vide in Brevis. IMBRIALIS, Ab imbre profectus. Cl. Aurel. 5. Tard. 10. a med. Potui aqua Imbrialis offerenda, quam vulgo cisterninam vocant. IMBRICITUR, , , Pluit, in Glossis Lat. Grc. Sangerman. MSS. et apud Martinium, qui restituit, Imbre icitur.

IMBRICO, Imbricibus tego, in modum imbricis facio. Sidon. 2. ep. 2. Tegulis interjacentibus Imbricarentur. Gloss. Philox IMBRICUS, Imbres ferens, pluvius. Plaut. Merc. 5. 2. 35. Hic Favonius serenus est, hic Auster Imbricus. Festus : Imbrica tempestas pluviam videtur significare. Macrob. 5. Saturn. 20. ad fin. Ut hiems serena sit, solstitium vero Imbricum. IMBRIFICO, Imbre madefacio, irrigo. Capell. 6. p. 191. terram Aer complectens Imbrificabat aquis. IMBRIGAMENTUM, ab Italico Imbrigamento, Impedimentum, obstaculum. Gall. Empchement. Stat. Bonon. ann. 1250-67. tom. II. pag. 603 :

Et dictus lectus novus duret a capite dicti pontis et conductus... per quem possit et debeat aqua apose rami savine sine aliquo impedimento, sive imbrigamento discurrere ad dictas possessiones.
Fr. 1. IMBRIGARE, In brigas seu lites et jurgia conjicere. Vide Briga. 2. IMBRIGARE, Turbare. Stat. Mutin. rubr. 42. pag. 8 :

Nulli liceat dictam aquam Imbrigare sub pna xx. sol. Mutin. pro qualibet vice.
3. IMBRIGARE, Imbirgare, Vox italica antiqua, Aditum intercludere, Gall. Intercepter, prendre au passage. Stat. Bonon. ann. 1250-67. tom. II. pag. 500 :

Quod nullus debeat Imbrigare quod conducitur per aquam reni. Statuimus quod nullus debeat Imbrigare aliquod lignamen dolatum, quod conducatur per aquam reni ;
et tom. II. pag. 418 :

Statuimus quod via... que est inter stratam maiorem et sancti Vitalis maneat ita aperta et disgomborata quod currus et animalia possint ire et transire per eam viam ; et qui contrafecerit Imbirgando eam et apponendo in ea aliquid, quod currus et animalia libere et expedite non possint ire et redire, solvat nomine banni pro qualibet vice c. sol. bon.

Fr. IMBRIGENUS, Genitus ab imbre. Vet. Poeta in Anthol. Lat. T. 2. p. 406. Burm. Ut mersa Imbrigenis unda nivescat aquis. Alii tamen leg. indigenis. IMBRIGUS, Ebrius. Ital. Imbriaco. Tract. Ms. de Pisc. cap. 107. ex Cod. reg. 6838. C. :

Mullus imberbis, qui a nostris imbriago dicitur ab insigni rubore ; ebriosis enim, quos Imbrigos nostri vocant, spius rubra facies.
IMBRINGARE. ut Imbrigare. Statuta Massil. pag. 68 :

Et quod dicto fundegario non impedient, vel Imbringabunt, vel fieri facient aliquid vel aliqua qu contraria sint his, qu dicto fundegario a Rectore Massili sunt vel erunt concessa, vel conventa.

IMBRIUM, pro Imbrex. Glossar. Lat. Gall. ex Cod. reg. 521 : Imbrium, Goutiere. Vide supra Imberx. IMBROCCATUM, Pannus auro intextus, Ital. Broccato, Gall. Brocard. Steph. de Infest. Ms. ubi de Innoc. VIII :

Papa donavit ei 700. ducatos et certas vestes Imbroccati et serici.


Rursum infra :

Donavit etiam duas vestes Imbroccati auri, etc.

Vide supra Broccatum. IMBROMARI. Vide Imbrumari. IMBROMIDARE, , Cibum dare. Alexander Iatrosophista lib. 2. Passion :

Quod si cum febre fuerit, impedimentum fit curationi, et ulcera Imbromidantur, et sordidantur.

Ubi Gloss MSS. interlineares, i. sordidantur. IMBRUMARI. Papias : Bruma, Grce edacitas dicitur : tunc enim major fit appetitus cibi : inde Imbrumari dicuntur, quibus fastidium est ciborum. MS. Bituric. habet Imbrumarii. Melius Gloss. Sangerm. MS. n. 501 : Imbromari, Qu bus fastidium est ciborum, Broma quippe edacitas est a Gr. , Cibus. IMBRUS, , , Mulus, Ovis. Gloss. Sangerman. Lat. Grc. MSS. Vide Iber. IMBRUTUS, Papi, Sine intelligentia, imprudens. IMBUBINO. Inquino, fdo : est a bubino, quam vocem vide suo loco. IMBUCCARE. Vide supra Imboccare. IMBULBITO. Stercore inquino, a , stercus. Lucil. apud Fest. in Bubinare. Hc te imbubinat, et contra te Imbulbitat ille. scil. hc menstruo sanguine, ille puerili stercore te stuprantem inquinat. IMBULUS, ab ambulando, Ambulatorium, ita Gloss. Isidori. Papias : Imbuli dicti, vel quia sub volumine sunt, vel quia sub his ambulamus. Sunt enim platearum porticus hinc inde. Gloss. Lat. Gall. Sangerm. MS : Imbulus, Porche large. Vide Embolus. Cathol :

Imbulus, quasi inambulus, locus ad ambulandum spaciosus.

Unde suspicatur D. Falconet scribendi compendio imbulus scriptum, pro inambulus. IMBUMENTUM, Papi, Documentum. Vide Imbutamentum. 1. IMBURSARE, Nummos in bursam seu loculos dimittere, Gall. Embourser. Sic in Statutis Collegii Narbon. ann. 1379. apud Lobinell. tom. 5. Hist. Paris. pag. 670. et in Concilio Avenion. ann. 1509. apud Marten. tom. 4. Anecd. col. 389. pecuniam Imbursare dicitur, qui nummos in propria crumena recondit ; sed interdum Imbursare est Pretium pro convictu solvere, eo quod pecunia ad

convictorum alimoniam destinata in arca quam bursam vocabant, asservaretur. Statuta Collegii S. Bernardi apud eumd. Lobinell. tom. 3. Hist. Paris. pag. 167 :

Qui vero minus quam dictam bursam Imbursaverit, nihil eidem de communi ministretur.

Id est, Convictor qui non solverit integrum pretium pro convictu, etc. Infra :

Inhibetur etiam, ne aliquis scholasticus in Collegio S. Bernardi famulum, servientem, vel scriptorem teneat, nisi pro eo volnerit Imbursare.
Pag. 170 : Provisor habeat

potestatem compellendi dictos Abbates ad Imbursandum integraliter pro ipsis eorum Capellanis et servitoribus... sicut Inbursant alii, et sint contenti singuli eorum ordinaria portione
. Rursus occurrit pag. 178. Vide Inbursare. Imbursatio, Solutio pretii pro convictu, ibid. pag. 167 :

Quod si scholares sine Imbursatione post festum O. SS. remanserint, sententiam excommunicationis se noverint incurrisse.

Recurrit ibid. pag. 178. 2. IMBURSARE, Nummos in usus suos convertere ; quo etiam sensu Embourser dicimus. Codicil. Joan. Fabri Carnot. episc. ann. 1390 :

Nihil valeat Imbursare seu in usus suos convertere, aut sibi vel suis retinere seu appropriare.

Hinc 1. IMBURSATIO, Usus rei alicujus non su, Gall. Appropriation. Testam. Joan. de Grangia card. Ambian. ann. 1402. in Addit. ad Hist. Carol. VI. pag. 755 :

Ita tamen quod illa qu pro dictis reparationibus tradentur de bonis executionis me,... non veniant ad commodum vel Imbursationem illorum, qui beneficia obtinebunt.

2. IMBURSATIO, Apocha, charta solut pecuni. Sozom. Pistor. hist. ad ann. 1393. apud Murator. tom. 16. Script. Ital. col. 1156 :

Et habitavit super pontem veterem in habitatione templi sancti Sepulchri, et omnes Imbursationes fact omnium officiorum exust fuerunt et remot.
Vide alia notione in Imbursare 1. IMBURUM. Vasis genus, quod sursum versus redit, apud Varr. 4. L. L. 27. Sed ibi Scalig. mendum agnoscit, eamque vocem nihili existimat. IMBUSSOLARE, Imbussolata. Vide supra Imbossolare. 1. IMBUSTAMENTUM, Imbustatura, pro Imbuccamentum et Imbuccatura, Apertura, itineris vel strat caput, Ital. Imboccatura. Arest. ann. 1410. 8. Apr. in vol. 11. arestor. parlam. Paris :

In Imbustamento seu apertura et ingressu dicti itineris... Imbustatura aut

apertura uterentur.

Vide supra Imboccare. IMBUTAMENTUM, ab Imbuere. Robertus Monachus Walciodorensis in Prologo ad Vitam S. Forananni Abbat :

Sed quoniam Imbutamento artis Philosophi minus fulti verbis has (virtutes) enucleare nequimus venustis, etc.

Gloss. antiq. MSS. : Imbumentis, documentis. Glossar. lfrici : Imbutor, vel eruditor, Lareow. Nostris Embousement, Illiniendi materia, in Stat. figulor. ann. 1456. ex Reg. 187. Chartoph. reg. ch. 193 :

Ne pourront icelles denres, ouvrages et marchandises dudit mestier Embourser (l. Embouser), calminer, ne estouper ; car l'Embousement est fait de chaulx et d'eufz.

IMBUTATURA, f. Immissio vini in dolium, et tributum inde solvendum, ab Italico Imbottare, Vinum in dolium immittere, Gallice, Entonner. Idem quod supra Imbotatura. Vide in hac voce. Chron. Estense apud Murator. tom. 15. col. 509 :

Dominus Albertus Marchio... ad eos inermis descendit, et multis eos blandis verbis allocutus, ut eorum impetum et furorem mitigaret, fecit eis tradi omnes scripturas gabellarum, Imbutatur et extimorum. tam novas quam veteres ; qui statim accenso igne... prdictas omnes scripturas et libros concremaverunt.

IMENERIUS, Liber hymnorum, in Enumeratione munitionum Somneri ann. 1260. Vide Hymnus. IMGLA, vel Imglus. Confirmatio testamenti per Carolum M. apud Mabill. pag. 507. Diplom. et apud Murator. tom. 2. part. 2. col. 746 :

Morogenna domus... cum dificiis, cortiferis, exavis, ortis, vineis, campis, seu Imglis, una cum Ecclesia, etc.

Si particula seu vocem prcedentem exponat, Imglus idem erit quod Campus ; verum hc particula spe vim habet conjunctionis in veteribus Instrumentis. Vide Imlaria. IMIGERE. Vide infra Imugere. IMINA, Species mensur. Vide Hemina. IMITABILITER, Modo quem quis imitetur :

Reddantur promptiores alii Imitabiliter ad exemplum, Sancta Sabina fuit Imitarium Csaris.

in Donatione ann. 1379. ex Regesto Rubei Camer Comput. Provinci. IMITARIUM. Lib. de Mirab. Rom apud D. Montisfalc. in Diar. Ital. pag. 294 : Ubi vir doctus Mutatorium legendum putat. Vide in hac voce. IMITAS, Pars ima, inferior. Testamentum S. Remigii Remensis Episc. :

Partem meam de prato, quod Lugduni juxta vos habeo, ad Imitatem montium posito, et qu juxta sunt pratella, qu tenui, ad te revocabis.
IMITATIO. Vide Immutatio. IMIZILUM, Imizinum, etc. Anastasius in Leone III. pag. 144 : Ubi alii Codd. habent de micilo. In Paschali, pag. 156 : Mox :

Fecit vestem albam holosericam ornatam in circuitu de Mizilo. Vela de fundato 14. de quadrapulo 14. similiter et de Imizilo 14. De Imizilo vela numero quatuor.
In Sergio II. pag. 173 :

Obtulit vestes de Imizilo quatuor.


In Nicolao I. pag. 210 :

In Leone IV. apud Murator. tom. 3. pag. 246. et tom. 4. SS. Julii pag. 325 :

Cum lista de chrysoclavo cum velis ex Imizino duobus. Fecit.... vestem de fundato unam habentem historiam Leonum, et in circuitu Myzinum.

Bulingerus Imizilum his locis sericum lenius, quod Italice dicitur Ermesino, vel Byssinum interpretatur. Vide, an non idem sit, quod Camisile. IMLARIA, Campi modus, ut videtur. Mandatum Radulfi Episc. Atreb. ann. 1217. apud Marten. tom. 1. Ampliss. Collect. col. 1190 :

Rex Barbari offert pro deliberatione sua octo castra meliora qu habet, et Christianos quos habet in sex civitatibus suis, vel pro his omnibus dare perpetuos denarios tot, ut de his possit dimidium Imtari in latitudine unius agri totaliter cooperire.
Ex his conjecto Imlariam spatium fuisse duorum agrorum ; de agri spatio dictum est in Ager. IMMACULABILIS Conscientia, Qu maculari nequit seu inquinari, in Vitis Patrum Emeritens. inter Concilia Hispan. tom. 2. pag. 648. col. 1. IMMACULATIO, Integritas, innocentia, in Actis S. Francisci de Paula n. 162. tom. 1. April. pag. 190. IMMACULO. Idem quod maculo, polluo. Firmic. 4. Mathes. 16. Nullus invidi livor Immaculet. IMMADEO, et Inmadeo, Extra prteritum nullum adhuc usum vidimus. Ovid. 1. Trist. 9. 34. Credibile est, lacrimis Immaduisse genas. Plin. 17. 5. 3. Cum terra a siccitate continua Immaduit imbre. Adde Stat. 3. Silv. 1. 73. IMMADESCO, Madesco, inebrior. (Gloss. Isid.) IMMADIDO, Madefacio ; Conspergo. (Cic.) IMMAGINARE, vox Italica, Pingere. Stat. Cadubr. lib. 3. cap. 83 :

Si quis vero schaciaverit, Immaginaverit, vel alium colorem sibi dederit

alicui prdictarum avium, ad hoc ne cognoscatur, curi in decem libris condemnetur.


Vide Imaginatus. IMMAGISTRATUS, Papi, In honore positus. Vide Immagistratus. IMMAJORARE, Augere. Acta Episcopor. Cenoman. pag. 75 :

Quam et antea jam dictus Domnus sanctus Victurius Immajorare et restaurare cperat.
Infra :

Et ciritatis Ecclesiam in orientali parte Immajoravit. Quam ipse Emelioravit.

Utrobique Mabill. tom. 2. Analect. legit Inmajorare. Pag. 79 : Charta Ludovici Pii Imp. in Vita Aldrici Episcopi Cenoman. pag. 88 :

Et quas a novo restruxit, atque immelioravit, Immajoravitque.

IMMALLATUS, Encausto ornatus, distinctus, Gall. Emaill, alias Enmaill. Charta ann. 1328 :

Item unum dragerium, cum pede de argento Immallato, Gallice enmailli. Il avint un matin qu'ils devoient heirer, que ciz qui devoient trousser et Emmaler les licts, etc.
IMMANCATIO, Membrorum conservatio, ne quis fiat mancus seu mutilus. Indiculus precatorius ad Episcopum formula 22. inter Bignonianas :

Vide supra Esmailliatus. Emmaler vero, pro In fascem colligere, in Vita S. Isabel. apud Cangium pag. 171 :

Precamur vobis ut vitam et Immancationem et disciplinam corporalem ei concedere jubeatis.

Hc erat Episcoporum seu Clericorum consuetudo, ut pro sontibus ad Ecclesiam confugientibus intercederent, nec prius eos redderent, quam

ad evangelia datis sacramentis, inquit Synodus Aurel. I. can. 3. de morte et debilitate sint securi, ita ut ei cui reus fuerit criminosus, de satisfactione conveniat :

quod etiam in servis obtinebat, qui nonnisi excusati dominis permittebantur, ibid. cap. 4. et 5. Vide Gregor. Tur. lib. 5. cap. 3. IMMANEO, Idem quod maneo, in aliqua re maneo, immoror. Augustin. 2. de Gen. ad litt. 4. extr. Si potest aqua ad tantas guttarum minutias pervenire, ut super istum aerem vaporaliter feratur, qui natura levior est aquis, cur non possit et super illud levius clum minutioribus guttis et levioribus Immanere vaporibus ? Est qui leg. immanare, sed minus recte. IMMANTARE, Immantati. Vide Mantum. Nostris Emmanteler et Emmenteler. Inventar. bonor. ducis Bitur. ann. 1416. fol. 7. r. ex Cam. Comput. Paris :

Item un doussellet... o sont ois et cynes Emmentelez des armes de monseigneur, et de son mot, Le temps viendra.
Guignevil. in Peregr. Hum. gen. MS. :

Pour menchonges Emmanteler Et faire les voirs ressambler.

IMMASSARE, Manducare. (Isid. Or. 11. I.) IMMATIENS, in Glossis Lat. Gr. Sangerman. Quem non possumus consequi. Vox, ut opinor, ducta a Grco quod Hesychius exponit , Qurere, et prpositione in, qu locum habet privativi. IMMATRICULARE, Annectere, adjungere. Fundatio Monasterii de Altaripa apud Marten. tom. 6. Ampliss. Collect. col. 313 :

Prdicta omnia approbata fuerunt et confirmata a dicto Guidone Episcopo Lausanensi, qui hanc domum de Altaripa in suam successorumque specialem protectionem suscepit, decimasque totius laboris et nutrimenti sui juxta generale totius Ordinis privilegium eidem assignavit, adjiciens insuper et Immatriculans huic Monasterio Ecclesias de Escuvillens et de Unens cum fundis et pertinentiis suis.
Gallis Immatriculer, In album referre. IMMEDIETAS, Proximitas. (Boet. p. 456.) IMMEDIETATE, pro Immediate, sine nullo medio. Litter Johannis Franc. Reg. ann. 1361. apud D. Secousse tom. 3. Ordinat. Reg. pag. 544 :

Ordinamus pro nobis et successoribus nostris dictos Religiosos (Clarevallenses)... in et de superioritate prepositure et ressorti dicti loci de Barro super Albam in solidum et Immedietate perpetuo permansuros.
Eadem notione legitur, Sub Immediato ressorto regio, in aliis ejusdem Regis Litteris eod. ann. ibid. pag. 501. IMMEDULLARI, Imbibi, quasi medullis infundi, inseri. Vita S. Ayberti, tom. 1. April. pag. 680 :

Comes vero finita benedictione, dum portaret ejusdem limph potum, per singula sua membra sic sensit Immedullari, ut, etc.
Immedullatus, Imbibitus, medullis insitus. Jocelinus in Vita S. Patricii n. 109 :

Nec magnos illos velle deserere malitiam Immedullatam, etsi cucullis candidatam.

IMMELENATUS, Mulus, vel onus muli. Radulfus de Gestis Friderici I. Imp. apud Murator. tom. 6. col. 1195 :

Misit ad eum (Restagus) quod non transiret, nisi daret ei centum summarios auri et argenti onustos. Imperator vero respondit se libenter velle dare ei aurum et argentum, sed nisi Immelenatum unum.
Vide Innemilus in Azemila.

IMMELIORARE, Meliorem reddere, apud Simeon. Dunelmensem ann. 616. Adde Vitam Aldrici Episcopi Cenom. pag. 92. 93. 159. 164. Immelioratio, in Charta ann. 878. ex Appendice Marc Hisp. col. 802. IMMEMORANS, Immemor. Vita S. Davanz. tom. 2. Jul. pag. 528. col. 2 :

Dei Immemorans timoris atque justiti.

IMMEMORANTER, Ex oblivione. Lit. ann. 1411. tom. 9. Ordinat. reg. Franc. pag. 611 :

Et si qu in contrarium videantur aut fieri contingeret Immemoranter aut aliter, ea ad statum prstinum et debitum.... reducant seu reduci.... faciant.
IMMEMORIS, Idem ac Immemor. Ccil. apud Priscian. 6. p. 699. IMMENSIBILIS, Immensus. Charta Phil. VI. ann. 1328. in Reg. 65. Chartoph. reg. ch. 241 :

Builionem usque ad Immensibilem quantitatem extra regnum nostrum portari fecisse dicebantur.

IMMENDARE, Papi, Depravare. IMMENSITAS, Universitas. Charta ann. 1225. inter Instr. tom. 12. Gall. Christ. col. 390 :

Aymarus Dei gratia Maurianensis episcopus, et Berlio abbas Stamedei omnibus prsentis scripti auditoribus ternam in Domino salutem. Noverit vestra Immensitas quod, etc. Constantiam, cognomento ob su pulchritudinis Immensitatem Candidam, puellam accepit (Robertus rex) uxorem.

Immensitas Pulchritudinis, Dicitur de muliere prcellentissim venustatis, in Chron. Will. Godel. tom. 10. Collect. Histor. Franc. pag. 262 :

Eadem rursum leguntur ibid. pag. 277. IMMENSURATIM, Sine mensura, immense, Gallis Dmesurment. Salvianus lib. 6. de Gubernat. Dei :

Videamus, quso, quantumlibet Immensuratim ltemur, quamlibet jugiter, etc.

IMMERCIATUS, Cui pro delicto imposita est pna seu mulcta pecuniaria. Confirmatio Chart Ricardi I. Angl. Reg. ann. 1423. apud Rymer. tom. 10. pag. 34 :

Si aliquis hominum prdictorum fratrum sit Immerciatus erga nos, vel erga Baillivos nostros, pro quacumque causa, vel delicto, vel forisfacto, merci et Amerciamenta pecuni prdictis fratribus sine dilatione reddantur.

In Privilegiis Equitum S. Johannis Jerosol. pag. 4. perperam legitur Imminuerciatus, ut et Intramenta pecuni tom. 3. Histor. Harcur. pag. 184. pro

Amerciamenta pecuni. Vide Amerciare. IMMERENTER, Immerito, in chart. ann. 1409. in Alsat. Diplom. num. 1256. tom. 2. pag. 317. IMMERITE, pro Immerito, apud Thom. Madox Formul. Angl. pag. 72. Immrite, Qui non meretur, immeritus, in Lit. ann. 1402. tom. 8. Ordinat. reg. Franc. pag. 496 :

Personnes de petit estat et Immrites.

IMMETALLATUS, Ornatus, vermiculatus, Gall. Emaill. Testamentum ann. 1332. e Chartulario B. M. de Bono-nuntio Aurelian. :

Tres scyphi argentei Immetallati, ponderis quinque marcharum. Duo bachini Immetallati,

apud Lobinell. in Glossario ad calcem Hist. Britan. Vide Smaltum. IMMI, Mensur species, forte eadem qu Hemina. Fundatio Murensis Monasterii apud Eccardum de Origine famili Habsburgo-Austriac col. 231 :

Reportat ad villicum duos panes et quartam hydri de vino, et duo Immi de avena sive de hordeo,

Pro mensura lactis sumitur alibi. Vide Sester. IMMINERE. Papias : Imminet, instat. Ita usurpant Tertullianus de Pnit. cap. 6. Anastasius in S. Fabiano, Greg. Turonensis, et alii. Imminentia, Instantia, apud Gregor. M. lib. 2. Ind. 11. Epist. 29. lib. 3. Epist. 10. IMMINUARE, pro Imminuere. Acta SS. tom. 4. Jun. pag. 820. col. 2 :

Cujus loci, quia tunc temporis a militia castri adjacentis Montis-acuti rebus et dificiis Imminuatus erat, recuperationi operam dabat.

Vide Minuare. IMMINUATUS, Immunis. Chronic. Farfense apud Murator. tom. 2. part. 2. col. 635 :

Ab omni datione, ab omni districtione Pontificum, Ducum, Comitum, vel quorumcumque Rom. Pontificis ministrorum, et cujuscumque dignitatis person inconcussum, Imminuatum et liberrimum existeret.

IMMINUERCIATUS. Vide Immerciatus. IMMINUERE, Libertate et immunitate donare. Charta ann. 1291. e Chartulario S. Joannis Angeriac. pag. 277 :

Promittimus bona fide eidem Abbati, nos facturos et curaturos, quod nobilis vir dominus Haleburgi amortibit, liberabit, Imminuet ac confirmabit.... eidem Abbati et Monasterio omnia supradicta.
Sed f. legendum Immuniet, ab Immunire. Imminutio, Immunitas. Eadem Charta Angeriac. :

Et si contingat nos non procurare vel facere amortitionem, liberationem, Imminutionem ac confirmationem prdictas, etc.

Puto legendum Immunitio. IMMINUTOR, Qui sanguinem minuit seu detrahit. Stat. synod. Tornac. ann. 1366. pag. 50. art. 8 :

Item hc sunt officia seu negotia clericis concessa, et qu possunt clerici exercere, ut puta :... barbator, Imminutor, etc.
Vide Minuere. 1. IMMISSIO, Exactio, vel violentia. Gregorius M. l. 7. Ind. 1. Epist. 18 :

Vel de loco aliquo, qui ad id pertinet, quocumque modo, qualibet occasione minuere, nec Immissiones dolosas aliquas facere.

Charta fundationis Monasterii S. Severi in Vasconia, apud Marcam lib. 3. Hist. Beneharn. cap. 8 :

Vel de villis vel Ecclesiis, qu ad eum pertineant, quocumque modo et occasione movere, (leg. minuere) vel dolos, vel Immissiones aliquas facere, nec in hostem, nec in caballicationem esse ductores, etc.
2. IMMISSIO, , Operatio. Joan. Sarisber. lib. 2. Policrat. cap. 17. de Daniele :

Sciens utique satellitem satan ad subversionem hominum in angelum lucis transfigurari, et Immissiones fieri per angelos malos, etc.
Verba sunt Psalmi 77. v. 49. Vide Glossar. med. Grcit. voco col. 424. supra Dmon et infra Incursus 1. IMMISSURA, Sagittarum immissarum jactus. Barthius in Glossario ex Roberti Monachi Hist. Palst. :

Sed hc nostri irridebant, et protecti clypeis, loricis, galeis, eorum Immissuras vilipendebant.

IMMOBILE, Bona immobilia, in Caffari Annalibus Genuens. ad ann. 1162. apud Murator. tom. 6. col. 278. IMMOBILITARI, Immobilem esse. Sebastianus Perusinus in vita B. Columb Reatin, tom. 5. Maii pag. 360. * :

Immobilitato hoc sensu, omnes alii Immobilitantur.


Engelbertus de Longvitate ante diluvium cap. 23 :

In quarum fundo aquarum aer et aqua prcluduntur et Immobilitantur usque ad infectionem et putrefactionem.

IMMOLARE, Offerre aliquid Ecclesiis. Tabularium Landavense in Monast. Anglic. tom. 3. pag. 192 :

Idon Rex.... unam de domibus suis... Immolavit cum omni sua libertate, et cum refugio Ecclesi S. Petri, etc.
Pag. 205 :

Immolavit 4. modios terr..... pro commercio regni clestis Deo et Sanctis, etc.

Occurrit in hoc Tabulario non semel. IMMOLATICI Hosti. Esc, carnes, idolis immolat. Mortiferi idolorum cibi, apud Cyprian. de Lapsis. Occisarum hostiarum miser sanguis, apud Julium Firmicum de Errore profanar. religion. Cibi dolorum cultibus Immolati, in Concilio Aurelian. II. can. 40. Immolata dmonibus, in Aurelianensi IV. can. 15. , in Epist. 1. ad Corinth. 10. Gloss. Grc. Lat. : , Immolaticius. . Immolaticium. Ab iis abstinere jubebantur Christiani, ne gentiliti superstitioni viderentur participare, adeo, ut si eas contigissent, gravi pna, ac, uti vocant, pnitentia mulctarentur, ut est in Pnitentiali Halitgarii cap. 6. et in Addit. 4. ad Capitula Caroli M. cap. 54. Solebant autem Gentiles, qui ex sacrificio domum redibant, portiunculam aliquam victim consecrat domesticis suis afferre, quod docet Scholiastes Aristophanis in Pluto. Sed et interdum in macellis venum exponebant, et ex iis collecta pecunia Sacerdotum erat, ut est apud S. Augustinum lib. Expositionis quarumdam propositionum ex Epist. ad Rom. cap. 78. Unde spe legimus, porrectas a paganis ad manducandum ejusmodi escas Christianis Martyribus, in Actis Martyrii SS. Tarasii et Socior. apud Baron. ann. 290. n. 24. et apud Gregorium M. lib. 3. Dial. cap. 27. Vide eumdem Augustinum Epist. 153. et Lactantium lib. de mortibus Persecutorum n. 37. 1. IMMOLATIO Miss, vulgo Prfatio, seu pars Miss, in qua fit sacrificium, Actio. Acta SS. Junii tom. 4. pag. 699. ubi de festis S. Johan. Baptist :

Immolatio Miss. Vere dignum est, nos tibi semper hic et ubique gratias agere, etc.
Vide Missale Gothicum pag. 263. 2. IMMOLATIO, Oblatio, qu ecclesi fit. Charta ann. 1462. in Suppl. ad Mirum pag. 621. col. 2 :

Item Immolationes et oblationes totius ecclesi, et omnia emolumenta ex parte cur ecclesi Arschotensis provenientia.

Vide Immolare. IMMONTUOSUS, et Inmontuosus. Non montuosus. Not. Tir. p. 70. Montuosus, Immontuosus. IMMORA, Dilatio, procrastinatio, . Gloss. Lat. Grc. Sangerm. MSS. IMMORANTER, Sine mora. Gloss. Grc. Lat. : , Immoranter, incunctanter. IMMORATIO. Moratio, perseverantia. (Interp. Iren. I, I.) IMMORIGERATUS, Non morigerus, male moratus, in Chron. Modoetiensi apud Murator. tom. 12. col. 1129. IMMOROSE, ut Immoranter, in Litteris Caroli VI. Franc. Regis ann. 1411. ex Libro viridi 2. Castelleti Paris. fol. 136. IMMORTALIS, Inmortalis, Non mortiferus, Gall. Qui n'est pas mortel. Libert.

Brager. ann. 1334. in Reg. 70. Chartoph. reg. ch. 330 :

Item si dicta vulnera judicentur Immortalia, dictus burgensis tradetur ad recredentiam vel in commendam.
Lit. remiss. ann. 1355. in Reg. 84. ch. 157 :

Cum hujusmodi vulnus esset curabile et Immortale, prout sirurgici... relati fuerunt.
Ali ann. 1385. in Reg. 127. ch. 157 :

Licet periculum vulneris coram justitia loci fuisset reportatum tanquam Inmortale et sanabile, etc.
IMMORTIFFERUS, Eodem intellectu. Lit. remiss. ann. 1384. in Reg. 125. Chartoph. reg. ch. 115 :

Vulnera per medicos et cirurgicos in talibus expertos sanabilia et Immortiffera justiti reportata, etc.

IMMORTIFICATUS, lib. 1. de Imit. Chr. cap. 3. n. 3. Qui sibi plus satis blanditur et indulget, Gall. Immortifi. IMMOTABILIS, Immotus. Charta ann. 863. tom. 8. Collect. Histor. Franc. pag. 558 :

Ad utilitatem... servorum Dei ibidem Domino famulantium, eique Immotabili religione cum ipsius adjutorio acceptabiliter servientium.

Vide Immotabilitas. IMMOTABILITAS, , in Gloss. Gr. Lat. IMMOTORES. Vide Usupelliones. IMMOVILE, pro Immobile, Res immobilis, in Charta ann. 1064. apud Ughell. tom. 1. Ital. sacr. col. 534. edit. ann. 1717. IMMUNDABILIS. Qui mundari non potest, ut Immundabile vitium, Tertull. Pudic. 20. IMMUND Carnes, a quibus Judi debebant abstinere ; qu fuerint, dicitur Levitici cap. 11. qunam vero fuerint Christianis immund, discimus ex Actibus Apost. cap. 15. ubi Gentes recens ad Christum convers jubentur abstinere a sanguine et suffocato. Hinc liquet quid sibi velit Capitulum 100. Theodori Cantuar. Archiep. apud Acher. tom. 9. Spicil. pag. 61 :

Qui carnes Immundas manducaverint, et olera qu cum carne coquuntur, cessare oportet a ministerio ;
hoc est, Qui carnes cum sanguine, seu carnes suffocatas manducaverint. Interpretationem, si opus est, firmant Capitulum 105 :

Sanguinem sine voluntate edentibus non esse peccatum,


et Capitulum 119.

Aves et animalia ctera, si in retibus strangulentur, non sunt comedenda ; similiter ab accipitre mortua. Apostolus etiam dicit :

Similiter abstinete vos a suffocato sanguine et ab idololatria.

Haud scio an aliud posterius sit hujuscemodi interdictionis exemplum. IMMUNDICITIA, Immundities. Arest. parlam. Paris. ann. 1394. in Cod. reg. 9852. 3. 3. fol. 84. v :

Nonnulli alii in scutum armorum nostrorum in lapide sculptum, lutum et immundicitiam, arma nostra vituperando, projecerant.

IMMUNDITI, Purgamenta. Vide Mundill. IMMUNDITIATUS, Immundus, impurus, immunditiis destinatus. Annal. Placent. ad ann. 1445. apud Murator. tom. 20. Script. Ital. col. 890 :

Post vero palatium ipsius (Baptist) in ruinam dederunt, et Giselerii lex ibi dicta est, ne quis audeat dificare, sed locus sit Immunditiatus.

IMMUNDUS, et Inmundus. Inquinatus, spurcus, sordidus. Cic. fragm. apud Quintil. 8. 3. Humus erat Immunda, lutulenta vino. Virg. 3. n. 228. IMMUNIFICUS, et Inmunificus. Illiberalis, avarus, sordidus, tenax. Plaut. Trin. 2. 2. 69. civi Immunifico, scis, quid cantari solet ? Quod habes, ne habeas : et illud, quod nunc non habes, habeas malum. IMMUNIMEN, Munimen ; dicitur de sigillo quo Chart muniuntur. Charta ann. 1216. tom. 1. Germ. sacr pag. 361 :

Prsentem paginam sigilli nostri Immunimine cum horum, qui interfuerunt, nominibus jussimus annotari.

IMMUNIRE, Immunem facere. Charta ann. 1114. ex Tabul. episc. Carnot. :

Eos et terras ipsas sive possessiones vel hreditates et animalia liberavit, ipsam ecclesiam omnino et immunivit. V.
Emunire in Emunis. 1. IMMUNITAS, Protectio, tutela. Charta Caroli C. ann. 844. inter Instr. tom. 6. Gall. Christ. col. 475 :

Qua (auctoritate) continebatur, qualiter prdictum monasterium, dificatum a Castellano quondam in valle, qu dicitur Asperia, sub sua Immunitate atque defensione... plenissime suscepit.

2. IMMUNITAS, , , in Gloss. Lat. Grc. quomodo Emunitas sumitur, uti in hac voce docuimus : in Lege Longob. lib. 3. tit. 1. 21. 25. in Capit. Pippin. 5. 19. Caroli M. lib. 5. cap. 187. 339. etc. Immunitas, Locus immunis, asyli jure donatus, cum de dibus sacris agitur, ut in Lege Longob. lib. 1. tit. 9. 30. 36. lib. 2. tit. 39. 3. 4. Lud. P. 10. Loth. I. 58. Carol. M. 9. 102. in Capit. Caroli M. lib. 3. c. 26. l. 4. c. 13. 51. 52. l. 5. cap. 13. 148. 15. 279. in Fragmentis Capit. Baluz. cap. 8. 14. etc. ipsa scilicet Ecclesia, Monasterium ipsum, vel dium sacrarum ambitus. Concilium Coloniense ann. 1260. cap. 8 :

Item Canonicis, ne frequentent extra Immunitatem Ecclesiarum suarum,

comedant aut dormiant extra ipsam, firmissime prohibemus.


Cap. 14 :

Ut Omnes Ecclesi Collegiat Immunitates suas muro circundatas, et clausuras portarum bene munitas habeant, firmissime prcipimus.

Adde cap. 13. et Statuta Conradi Archiep. Coloniensis ejusdem ann. 1260. cap. 19. 28. Concilium Londinense ann. 1268. can. 13. etc. Inde prdia ac vill de immunitate esse dicuntur, qu ad Ecclesias pertinent, in Edicto Pistensi cap. 8. 18. in Chronico Besuensi pag. 504. in Prcepto Barnoini Viennensis Archiepiscopi ann. 811. tom. 12. Spicil. Acher. pag. 140. 141. in Concilio Coloniensi ann. 1266. can. 4. etc. Chartularium Gemmetic. tom. 1. pag. 10 :

Item en la ville et cit de Rouen avons un ancien manoir, la chapelle S. Philebert dudit lieu, ou sont plusieurs maisons et jardins, ainsi que le tout se comporte, clos de hauts murs anciennement nomm Turris Alneredi, et de present la Poterne, qui est lieu d'aumosne, franchise et Munit, assis pres le Palais en la paroisse S. Lo.
Vide Emunitas. Nostris Immunit, eadem acceptione. Lit. remiss. ann. 1389. in Reg. 138. Chartoph. reg. ch. 71 :

Et se mit en Immunit et franchise en l'glise du Spulcre Paris.

Immunitaria Institutio, Qua conceditur Immunitas, in Charta Chonradi Regis ann. 971. apud Menesterium Hist. Lugdun. pag. xxxviii. Immunitatio, Idem quod Immunitas. Charta Regis Bosonis pro Ecclesia Viennensi ann. 2. regni ejus :

Quod inrationabiliter ablatum foret, cum omnibus appenditiis et Immunitationibus redderemus.

Immunitio, Eadem notione. Charta Roberti Ducis Burgundi apud Perardum pag. 348 :

Promittimus..... omnia privilegia, omnes libertates, Immunitiones, cartas, instrumenta... inviolabiliter observare.

Immunitatem Ecclesi Persolvere, id est, bannum seu mulctam propter infractam Ecclesi immunitatem. Synodus Pontigonensis ann. 876. can. 3 :

Quod si quispiam fecerit, restitutis male prsumptis, Immunitatem ipsius Ecclesi persolvat, et bannum nostrum tripliciter componat.

IMMURARE, Carcere includere, Gall. Mettre entre quatre murailles. Pna alias satis frequenter irrogata hreticis aliisque graviter delinquentibus, ac prsertim iis qui in judicio constituti diu negarant veritatem, et se perjurio obstrinxerant. Chronicon Trivetti ad ann. 1222. tom. 8. Spicil. Acher. pag. 572 :

Rusticus etiam quidam seipsum crucifigens et stigmata vulnerum Christi superstitione quadam circumferens perpetuo Immuratur.

Vide Murus et Inclusi. Nostris Emmurer. Charta ann. 1260. inter Instr. tom. 6. Gall. Christ. col. 372 :

Et si hreticus fuerit, simpliciter ut hreticus condemnatus, regali curi relinquatur ; si autem fuerit Immurandus, vel pna leviori seu pnitentia onerandus, id totum per episcopalem curiam expediatur... Ad expensas hretici Immurati dominus rex et episcopus pro rata conferant.
Lit. remiss. ann. 1444. in Reg. 176. Chartoph. reg. ch. 334 :

Comme Jehanne femme de Philippot de Culan, pour son petit gouvernement et impudicit,... fu Emmure jusques ce que du consentement d'icellui Philippot, elle fu desmure et baille ses amis, etc.
IMMURMURARE Remedium, illud quasi Immurmurando implorare, in Vita S. Godebert tom. 2. SS. April. pag. 35. IMMUTATIO, Imminutio. Capitularia Caroli M. lib. 7. cap. 445 :

Monemus ut jura Ecclesiarum, sicut a Patribus divinitus inspiratis sunt ordinata, inviolata permaneant. Nihil alienum improbus ambitus concupiscat nec per alterius Imitationem suum aliquis qurat augmentum.

Eadem habentur in Capitulari tertio incerti anni cap. 10. quod ad annum 814. refert Baluzius. Sed quamquam et in antiquis Benedicti Levit exemplaribus legitur Imitationem, contendit tamen idem Baluzius legendum esse Immutationem, idque probat ex lege Codicis Theod. relata ejusd. lib. cap. 477. ubi sic habetur :

Qucumque a parentibus nostris diversis sunt statuta temporibus manere inviolata atque incorrupta circa sacrosanctas Ecclesias prcipimus. Nihil igitur a privilegiis Immutetur,
hoc est, Imminuatur, ex ejusdem Baluzii interpretatione, qu belle congruit his verbis, nec per alterius Immutationem (seu Imminutionem) suum aliquis qurat augmentum. A Latino Immutare, nostri Immuter, eodem sensu, dixerunt. Lit. ann. 1388. in vol. 8. arestor. parlam. Paris. :

Pendant laquelle cause aucune chose ne doye estre Immute ou innove au prjudice des parties, etc.

IMMUTATOR. Qui mutat. Oros. 7. 43. IMMUTILATUS, Integer, illibatus. Philippus II. Franc. Rex in Charta ann. 1189. pro Ecclesia Eduensi, tom. 8. Spicil. Acher. pag. 203 :

Jura harum Ecclesiarum volumus et debemus Immutilata conservare.


Occurrit in Formul. Anglic. Thom Madox pag. 60. 177. etc. IMNARIUM, pro Hymnarium, Liber continens hymnos solitos in Ecclesia

decantari ; legitur in Prfatione Francisci Blanchini in Vitas Rom. Pontif. apud Murator. tom. 3. pag. 86. Vide Hymnus. IMNELLA, Porcella ablactata, ut opinor. Charta Caroli regnum regentis ann. 1358. ex Bibl. reg. :

Item les harans truiarum, Imnellarum, qui valent sex libras communiter annuatim.
Vide Ymnisfith. IMON, pro Imo, in Charta Petri Rob. milit. ex Tabul. Flamar. :

De et super... aliis bonis ipsius quondam Guillelmi prdictis, Imon et quamcumque aliam servitutem, censum sive redditum.

IMPAGATUS, Non solutus. Vide Pacare. IMPALANCARE, ab Italico Palanca, Confixis palis munire, Gall. Palissader. Stat. Bonon. ann. 1250-67. tom. III. pag. 385 :

Item dicimus quod potestas bon. precise teneatur et debeat facere actari, claudi et Impalancari, terlisari, murari et cooperiri turres et barachanos dicti Castri Franchi.
Fr. 1. IMPALARE, In palum impingere. Lex Burgund. tit. 24. 2 :

Si quodlibet animal, dum de messe, aut de prato.... expellitur, Impalaverit, etc.


Lex Ripuar. tit. 70. 3 : 4:

Si in sepem animal Impalaverit. Si autem deintus sepem se in virgam Impalaverit.


Lex Longob. lib. 1. tit. 19. 10. Rothar. 309. :

Si caballus aut quodlibet peculium in clausuram alterius, intus saliendo, se Impalaverit, etc.
Adde Leges Henrici I. Regis Angl. cap. 9. 2. IMPALARE, Papi, est Impugnare. IMPANALARE, In schedulam referre, ab Anglico Panell, Pagina, schedula. Henricus VI. Reg. Angl. in Charta ann. 1447. apud Kennettum Antiquit. Ambrosden. pag. 657 :

Concedimus prfato Edmundo quod ipse hanc habebat libertatem videlicet quod de ctero durante vita sua, aliquo statuto non obstante, contra voluntatem suam non ponatur nec Impanaletur in aliquibus assisis, juratis, recognitionibus attinctis seu inquisitionibus quibuscumque, etc.
Vide Panellum 2. et Pannellare. IMPANATORES. Sic Guitmundus lib. 3. appellat Berengarii sectatores, qui panem et vinum in Corpus et Sanguinem Christi transubstantiari negabant ; hocque

deinceps nomine vocati sunt Lutherani, qui panem una cum Corpore Christi in Eucharistia remanere somniarunt. Impanatus Christus, Eadem ratione, dicitur Anonymo qui ab annis plus quingentis confutavit errores Impanatorum. Hujus Scriptoris Anonymi necdum editi excerptum refert Marten. tom. 2. Itin. pag. 125. IMPANELLARE, ut Impanalare, In schedulam referre. Vide Panellum 2. IMPANNATA. Vox Italica, Gallis chssis :

Antonio Bucii dicti domini nostri pape scutifero pro faciendo fieri fenestras Impannatas tam in capella majore quam in sala consistorii.
(Archiv. Vatic. Mandat. camer. apostol. an. 1417-21. f. 155.) IMPANS. Papias : Impans, in manu Regis servus dimissus, extraneus est. Lex Longob. lib. 2. tit. 34. de Manumissionib. 1. Roth. 225. :

Similiter, qui per Impans, i. in votum Regis dimittitur, ipsa lege vivat, sicut qui amund (i. a tutela liber) factus est.

Edictum Rotharis tit. 91. 5. habet qui Inpans. Cod. Estens. Infas, alter Codex Infans, apud Murator. tom. 1. part. 2. pag. 34. Vide Grimm. Antiq. Jur. German. pag. 333. IMPARAGARE, Puellam nobili et convenienti conjugio copulare. V. Disparagare. IMPARAMENTUM. Munitio, propugnaculum, nostris Emparement. Vide supra Emparamentum. Charta Joan. reg. Franc. ann. 1362. inter Probat. Hist. Autiss. pag. 110. col. 1 :

Ipsi supplicantes muros et fossata atque Imparamenta dict vill fecerunt suis propriis sumptibus et expensis.

A verbo Imparare, Munire, nostris alias Emparer. Lit. remiss. ann. 1366. in Reg. 97. Chartoph. reg. ch. 519 :

Ecclesiam de Paulliaco... incastellaverant et Imparaverant, etc.

Vide Emparare 2. IMPARANTIA, Sequestratio, vox fori Aragonensis, a verbo Imparare, Hisp. Amparar, sequestrare, unde Ampara, sequestratio, apud Acad. Hisp. in Diction. Charta pro reformat. regni Navar. ann. 1322. in Reg. A. Cam. Comput. Paris. fol. 168. r :

Item in causa super jure patronatus ecclesi de Lanz testes fuerunt citati, aliqui non comparuerunt, fuerunt Imparati ratione contumaci, possunt pati Imparantiam annum et diem.

Vide infra Imperancia. 1. IMPARARE, Invadere, occupare, Gall. S'Emparer ; Imparantia, Invasio, Tuitio. Vide Amparare. 2. IMPARARE, Munire. Vide supra in Imparamentum.

IMPARCARE, Imparcamentum, Imparcatio. Vide Parcus. IMPARENS. Non parens, non obediens. Festus. IMPARENTIA, Tutela, protectio. Articuli treug inter Henr. reg. Angl. et Joan. comit. Armen. ex Cod. reg. 8387. 4. fol. 83. r :

Possessiones, qu pro nunc existunt sub gubernatione et Imparentia ipsius comitis, etc.

Pluries ibi. Vide Amparantia in Amparare. IMPARIENTIA. Inobedientia. Gell. 1. 13. Ne, si spes fefellisset, culpa Imparienti, et pna indeprecabilis subcunda esset. Al. leg. imparenti, al. impatienti. IMPARTES, Expertes, sine parte, Gloss Isid. IMPARTICARE, Ad perticam, seu furcam vel patibulum suspendere, ex Gallico Empercher. Lambertus Ardensis pag. 169 :

Mox qusitis mortidatoribus et proditoribus, et consciis, et consiliariis, et multis inventis alios inrotavit, alios Imparticavit, alios caudis jumentorum protrahendos et discerpendos adhibuit, etc.
IMPARTIRI, f. Amplificare, Gall. Agrandir. Charta ann. 1221. inter. Instr. tom. 11. Gall. Christ. col. 257 :

Rad. Jugan dedit et concessit spe dicto hospitali... septem virgatas terr et dimidiam, quas fratres ejusdem hospitalis intra fosseia sua Coardell incluserunt, exceptis duobus pedibus terr, quos reliquerunt extra fosseia ad Impartiendum ea, prout necesse fuerit.
Potest et de fossatorum purgatione intelligi. IMPARTITIO, Mulcta, emenda. Vitalis Episcopus apud Blancam in Comm. Rer. Aragon. pag. 728 :

Pna vero homicidii, flagitiorum qualium vel majorum, nec Impartitiones, qu intercisiones vel incurrimenta vulgariter appellantur, etc.
Vide Incurrimentum. IMPASSIBILIS, Qui sustineri non potest. Vita S. Bertel. tom. 3. Sept. pag. 452. col. 1 :

Gigas vero horribilis rugitu prosiliens leonino, assultus minabatur Impassibiles.

Impassibilis, Qui pati non potest, et Impassibilitas, passim apud Christian. auctor. Vide Forcellinum. IMPASSIONABILIS, Qui pati non potest. Impassionabilis Deitas, apud Christian. Lupum de Appellationibus pag. 899. ex fragmento Eutychetis. IMPASSIONATUS, Passionis expers, Gall. Apathique, ex Goclenii Lexico Philosophico.

IMPASSULATUS, Desiccatus, ab Italico Impassire, siccare. Catalogus Sanctorum apud Rocchum Pirrum Sicili Sacr pag. 61 :

Et invenerunt caput purum et immaculatum...... oculi erant clausi.... dentes albissimi, pellis faciei Impassulata seu desiccata, nasus erat planus et venustissimus.
IMPASTARE, In Pasta seu pane coquere, Gall. Mettre en pte, Ital. Impastare. Vita S. Guillelmi Fundatoris Montis-Virginis tom. 5. Junii pag. 135 :

Pavo Impastatus delatusque in Montem, invenitur totus scatere vermibus.


Vide Passim. IMPASTATIO, Commistio ; unde Impastare, commiscere. Arnauld. in Rosar. MS. lib. 2. cap. 3 :

Spiritus cum corpore tunc impastatur, et omnia hc qu impastantur ex toto dissolvuntur ; et Impastatio fit tamen in una contritione et insaratione et assatione : nam propter contritionem et assationem ad ignem dividuntur partes ligat a viscositate, qu est in corporibus.

IMPATIENTIA Vultus, Oris depravatio, Gall. Grimace. Annal. Victor. MSS. ad ann. 1258 :

Racemi etiam maturari non potuerunt debite, ideoque vina fuerunt viridia nimis et rubia, adeo quod cum difficultate et vultus Impatientia bibebantur.
IMPAUSABILIS, Qui non pausat, quiescit. Fulgent. Myth. 1 :

Alecto Grce Impausabilis dicitur. Impausabiliter cibum sumere.

IMPAUSABILITER, Incessanter, continue, Cl. Aurel. lib. 3. Tard. cap. 2 : IMPECHEMENTUM, Impedimentum, Gall. Empeschement. Tractatus ann. 1428. apud Rymer. tom. 10. pag. 390 :

Absque licentia, demanda, impedimento

seu Impechemento quocumque. Alias Empagement. Libert. Matiscon. ann. 1346. in Reg. 77. Chartoph. reg. ch. 111 :

Item se aucuns a fait Empagement en voies ou en chemins, chascuns s'en puet plaindre.

IMPECHIAMENTUM, ut Impechementum. Identura anni 1407. apud eumd. Rymer. tom. 8. pag. 498 :

Absque Impechiamento, impedimento, arrestatione quavis, libere vehere, mittere et disponere poterunt omnia eorum bona.
Possent h du voces eadem notione explicari, qua sequens IMPECHIARE. Henric. de Knyghton ann. 1256 :

Et promisit Regi Navarr, quod nunquam eum Impechiaret pro morte

dicti Caroli de Hispania, etc. i.

impeteret, vel qustionem moveret. Ita Empescher, usurpat consuetudo Carnot. art. 32 :

Un Seigneur feodal, par defaut d'homme, ou de devoirs de Fiefs non faits et payez. peut assigner luy-mesme sur les heritages tenus en Fief de luy, et les mettre en sa main, brandonner et Empescher, et y faire mettre et apposer la main du Roy. etc.
Consuetudo Vadensis art. 32 :

Le Seigneur nouveau ne peut Empescher, ne mettre en sa main les Fiefs, etc.

Quam quidem vocem Gallicam, non ab impedire, sed ab impetere, videntur accersere Spelmannus et Somnerus : est enim impetere, idem quod in jus vocare, accusare, apud Gregorium Turon. lib. 5. cap. 14. Hist. Flodoardum lib. 3. cap. 21. in Legibus Henrici I. cap. 6. et apud Rymer. tom. 8. pag. 108. et alibi. Unde Impetitio, pro accusatione, ut in Jure Anglico, sine Impetitione vasti, exponitur, sans Empeschement de gast. Permutatio anni 1319 :

Renunciantes.... omni actioni, Impetitioni, liti, juri, etc.


Prceptum anni 1326. apud Rymer. tom. 3. pag. 879 :

Sine Impetitione ponenda in corporibus hominum illorum, vel in navibus, seu bonis ante dictis.
Impacciare dicunt Itali, pro impedire, molestiam afferre. Empescher, eodem sensu ; unde Empeschement, accusatio, in Lit. remiss. ann. 1381. ex Reg. 121. Chartoph. reg. ch. 43 :

Icellui Andrieu... au conjurement des jurez de nostre ville de Tournay, ainsi qu'il est acoustum faire en tel cas, encoulpa et Empescha ledit exposant, et dist que icellui exposant lui avoit fait l'une desdittes plaies ;... et par vertu dudit Empeschement, ledit exposant et sondit oncle ont est et sont enregistrez s registres de nostredite ville comme avoir perdu toujours l'abitation d'icelle sans rappel.
Vide Impedire. IMPECTORARE, Pectori recondere. Auxilius de causa Formosi Pap :

Paulisper vis artis aperienda est, ut locorum status finesque constitutionum facilius Impectorentur.
Vita S. Wilibaldi Episc. Eystetensis cap. 5 :

Soliloquiorum Dei librum amplectens legebat, quoad usque secundum morem ordinis Psalterium sibi ex integro memoriter Impectorasset.
IMPEDATURA. Esdras lib. 3. cap. 5 :

Et horum qusita est generis Impedatura, et non est inventa.

Ubi Gr. Edit. :

, , etc.

Will. Brito in Vocabul. MS. : Impedatura, dicitur pedis mensura vel impressio, vel investigacio. Est autem peda, ut dicit Ugutio, vestigium humanum, unde dicitur, pedo, pedas, et per compositionem impedo, das, i. pedam facere, vel imprimere, vel investigare, et inde dicitur Impedatura. Unde 3. Esdr 5. dicitur,... et generis sexta Impedatura i generis investigatio ; vel genealogi computatio, Impedatura dicitur, quod sicut in deambulatione una peda post aliam terr imprimitur, et una alteri succedit, ita et in hujus computatione una peda post aliam minatur, et * qualiter una alteri successit ; observatur, et sicut peda distinguitur a peda, et similiter persona a persona. Adde Auctorem Mamotrecti. Gloss. Lat. Gall. Sangerman. MS. : Impedatura, Impressure de pi, ou mesure, ou trace de pi. Nostri Empiener dixerunt, pro Cogere aliquem pedibus suis ire. Lit. remiss. ann. 1402. in Reg. 157. Chartoph. reg. ch. 328 :

Lesquelz rompirent les serreures de ladite prison, prindrent ledit religieux et l'emporterent ou Empinerent tout enferr en l'ostel du suppliant.

IMPEDIMIA, pro Epidemia, in Annal. Fossens. ad ann. 1360. apud Pertz. Script. tom. 4. pag. 34. IMPEDIA, Impedium, Empiengne. Glossar. Lat. Gall. ex Cod. reg. 7692. Vide supra Empedia. IMPEDICATUS, Pedica constrictus, Gall. Emptr, Ital. Impedicato. Lex Burgund. tit. 4. art. 6 :

Si autem Impedicato caballo ingenuus pedicam tulerit, etc.

IMPEDIARE Canem, Ejus pedes quodammodo mutilare. Vide Expeditare Canem. IMPEDICARE. Papias : Impliciscere, implicare, illigare, irretire, Impedicare. IMPEDIENS, Reus, in litem adductus et causam defendens.

Hc est finalis concordia facta... anno regni Regis Henrici filii Regis Joannis septimo..... inter Willelmum de Mohun querentem, et Willelmum Brewere Impedientem, de manerio de Clynton
, apud Thomam Blount in Nomolexico Anglic. IMPEDIMENTOSUS, Noxius, incommodus. Conv. apud Marsn. ann. 851. tom. 7. Collect. Histor. Franc. pag. 605 : IMPEDIOSE. Cum impedimento. Utitur Gocelinus in Translatione S. Augustini Cantuar. tom. 6. Maii pag. 434. IMPEDIRE, In jus vocare. Stat. ann. 1505. inter Leg. Polon. tom. 1. pag. 310 :

Et ideo tanta Deo contraria, et nobis ac vobis Impedimentosa acciderunt.

Si Christianus Judum Impedit, asserens quod ei pignora sua obligaverit, etc.


Vide supra Impechiare. IMPEDIRE SE, Curare, sollicitudinem habere, Gall. s'Embarrasser. Acta S. Anton. Ripol. tom. 6. Aug. pag. 535. col. 1 :

Qua in re idem D. consul decrevit non se de hoc homine Impedire : sed rogatus... eumdem fratrem Antonium a dicto carcere idem D. consul extraxit.

IMPEDITIVUM, Quod obstat, impedit, apud Ludewig. tom. 6. Reliq. Mss. pag. 191. IMPEDITO. Frequentativum ab impedio, et ejusdem fere significationis. Stat. 2. Theb. 590. Impeditant numero, seque ipsa vicissim Arma premunt. IMPEDITOR, Qui impedit, obstat, apud Rymerum tom. 5. pag. 4. IMPEDIUM. Vide supra Impedia. IMPEGNARE, ex Italico Impegnar, Impignorare, pignori dare, in Statutis Venetor. ann. 1242. lib. 1. cap. 4. IMPEJORARE, Pejorem facere. Vide Pejorare. IMPEJORATIO, Rei in deteriorem statum deductio, imminutio, Gall. Dtrioration. Charta ann. 1317. in Reg. 53. Chartoph. reg. ch. 274 :

Pro Impejoratione cujusdam domus canonicalis, etc.

Vide Pejoramentum. IMPELIMENTUM. Idem ac Impedimentum, apud vet. Fest. IMPELLARE, pro Impellere. Donatio Alphonsi VI. tom. 3. Concil. Hisp. pag. 283. col. 2 :

Qui alium Impellaverit, aut eum pugno percusserit, quinque solidos dabit Abbati.
IMPELLERE, Agitare, succutere : dicitur de Mensura qu ut oppletior sit, agitatur. Charta ann. 1317. in Lib. rub. Cam. Comput. Paris. fol. 355. r. :

Item concessit (rex) Guillelm uxori Roberti de Gamachiis militis lxxx. minas aven ad mensuram carcatam et Impulsam ad hreditatem pro xxiv. lib. viij. sol. iij. den.

IMPELLICATUS, Concubinatus, a pellice. Papias. IMPENDIA. Idem quod Impendium, Impensa. Inscript. apud Grut. 871. 8. IMPENDIOSUS. Qui plus quo Impendit, et plus consumit, quam par est. Plaut. Bacch. 3. 2. 12. Nimio prstat, Impendiosum te, quam ingratum dicier. IMPENDIUM, La fidelita, in Glossar. Lat. Ital. MS. Hinc pro servitio feudali, seu hominio et fidelitate, in Charta Aymari comit. Valent. ann. 1324. ex Cod. reg. 6008. fol. 27. v. :

Ordinamus quod universaliter comitatus Valentinensis et Diensis, et omnia et singula castra, loca, bona et jura in juridictione, mero et mixto

imperio, et Impendiis sive feudis existentia, etc.

IMPENSA, Fartur, seu condimenti species, de qua Apitius lib. 8. de Re culinaria cap. 7. et 8. Gloss. Lat. Gr. : Impensa, . Gloss. Isid. : Conditura, Impensa. Ita etiam Papias. Hinc forte Impensam vocabant Architecti, quarumvis rerum ad opus albarium commixtionem, ut Anonymus de Re Architectonica cap. 18. 19. 23. Palladius de Architectura :

Nucleus Impensa meliore inducatur.


Alio loco :

Exacto pavimento ad regulam et libellam, supra Impensa testaceo mollior inducatur.


IMPENSATIO. Inordinatio. (Isid. Or. 4. 7.) IMPENSATUS, Inopinatus. Hora Impensata redire, in Miraculis B. Raymundi, tom. 5. Junii pag. 689. Ital. Impensato : nostris Empens, sensu opposito. Charta ann. 1392. in Memor. E. Cam. Comput. Paris. fol. 277. r. :

Sur la nuytier, d'aguet et entreprinse Empenss, sanz dfiances prcdens, etc.


MS. :

Il a fait son commandement Itel com il l'ot Empens.

Vide supra Appensatus. IMPENSIBILIS. Qui satis expendi non potest. Gell. 11. 5. Omniumque rerum fidem veritatemque, mistis confusisque signis veri atque falsi, ita impensibilem videri ajunt, ut quisquis homo est, etc. Al. leg. incomprehensibilem : alii aliter. IMPENSIO, Donatio. Concil. Tolet. VI :

Quicumque Simonis imitator, Simoniac quoque hresis exstiterit auctor, ut Ecclesiasticorum ordinum gradus, non dignitate morum obtineat, sed munerum Impensione conquirat, etc.
Charta ann. 1046. ex Chartul. Apt. :

Ego Pontius, qui hoc litterali aminiculo mea persona firmo, et aliis pluribus firmari adopto, ut incorrupta coemptio, suo servata pretio, perduret hc Impensio.

Impenser, pro Remunerari, in Charta ann. 1333. ex Reg. 73. Chartoph. reg. ch. 287 :

Pour Impenser les bons et agrables services que Marote la Guyevre m'a faiz, etc.

IMPERACTE, Otiose. Imperacte negligebat, in Vita B. Aleidis, tom. 2. Junii pag. 418. IMPERAMENTUM, Census pro amparantia seu protectione solutus. Saisimentum

Comitatus Tolosani ann. 1271. apud la Faille, tom. 1. Annal. Tolos. in Probat. pag. 28 :

Et quod propter dominationem et libertatem quam dominus Raymundus quondam Comes Tolosanus eis dedit, ipse Abbas et Universitas dicti castri debent domino Regi per Imperamentum in uno quoque anno centum solidos Tolosanos et sexaginta sestaria medium frumentum, medium avenam et sex modios vini ad mensuram antiquam, et exercitum et cavalcatam.
Vide Amparantia in Amparare. IMPERANCIA, idem quod supra Imparantia. Comput. Guill. de Cheriaco recept. regni Navar. ann. 1300 :

De laboratoribus de Diacasteyllo pro residuo emend Imperanciarum fractarum, l. lib. Actum anno incarnationis Dominic 1138. indict. 1. epacta vij. concurrente v. ciclo lunari xv. regnante Ludovico rege Francorum, Imperante Domino nostro Jhesu Christo.

IMPERANTE Christo, Formula spius Chartis inscripta, eadem qu Regnante Christo. Vide in Imperium et Regnans. Chartul. S. Vinc. Laudun. ch. 79 :

IMPERARE, Vox Medicis attributa, cum gris remedia imponunt, quomodo ea ab iis ordinari dicimus, apud Arnobium Jun. in Psalm. 143. Clium Aurelian. lib. 1. Chron. cap. 4. etc. Vide Juretum ad lib. 10. Symmachi Epist. 1. IMPERARE Antiphonam, Prcinere. Ordinar. MS. S. Petri Aure-val. :

Reliqu antiphon Imperantur religiosis presbyteris et antiquis per illos, qui exequuntur officium cantoris : antiphona vero de Benedictus semper Imperatur dompno abbati Dominicis diebus et festis Apostolorum, et magnis et simplicibus dupplicibus, si prsens fuerit... In diebus vero trium lectionum non Imperatur prdicta antiphona, sed incipitur per illum, qui exequitur officium cantoris.
Vide infra Prcipere Antiphonam. IMPERATIO, Imperatum, jussum. Charta ann. 770. apud Murator. tom. 6. Antiq. Ital. med. vi col. 209 :

Per annos triginta, tam parentes mei quam et ego, voluntate mea Imperationem fecimus de presbiteris supradict Dei ecclesi ; et hic Luca propter chrisma nos mittebant ad tollendum ab episcopo, et cavallicaturam cum ipsis presbiteris faciebamus.

IMPERATORICALIS, Scriptur genus. Vide in Scriptura. IMPERATORIS dignitatem, qu penes Romanos et Constantinopolitanos Augustos hactenus remanserat, Leo III. PP. Carolo M. indulsit anno 801. Annales

Eginhardi :

Ipse autem cum die sacratissima Natalis Domini ad Missarum solemnia Basilicam beati Petri Apostoli fuisset ingressus, et coram altari, ubi ad orationem se inclinaverat, assisteret, Leo Papa coronam capiti ejus imposuit, cuncto Romano populo acclamante, Karolo Augusto a Deo Coronato, Magno et Pacifico Imperatori Romanorum Vita et Victoria. Post quas laudes, a Pontifice more antiquorum Principum adoratus est : ac deinde omisso Patricii nomine, Imperator et Augustus appellatus.
Monachus Sangallensis lib. 1. de Carolo M. cap. 28 :

Cum autem ibidem aliquot diebus reparandi exercitus gratia moraretur, convocavit Antistes Apostolicus de vicinis partibus quoscumque potuit, et coram positis illis, et invincibilibus gloriosi Caroli Comitibus, nihil minus suspicantem pronunciavit Imperatorem, Defensoremque Ecclesi Roman.

Mox addit, huncce titulum gratanter haud suscepisse, quod cum Byzantino Imp. amicitiam servare cuperet. Cur vero a Leone divisum fuerit Imperium, et a Constantinopolitano Augusto ipse secesserit, ita refert Anastasius Biblioth. in Prfat. ad VIII. Synodum :

Sed postquam Imperatores Romanorum, qui nunc Grcorum appellantur, variorum fautores vel incentores essent errorum, sanctam Christi Ecclesiam diversis hresibus scindere minime formidaverunt. Scidit Deus Imperium eorum, et in occiduis partibus paulatim regnare, superno decernente judicio, cessaverunt : donec Romanos Pontifices suis pravitatibus incurvare conantes, nec valentes, ac per hoc multipticibus pnis afficientes, Hesperi potestatem jam prorsus amitterent. Occidentis etiam amisso Imperio, nihilominus Romanis Pontificibus, quia jam jubere nequeunt, suadere nituntur, suis lsis favorem sensibus accommodandum.
Exhinc Summi Pontifices, Occidentis Imperatores coronandi jus sibi adscripsere. Glaber Rodulphus lib. 1. cap. 5. sub ann. 900 :

Illud nihilominus nimium condecens ac perhonestum videtur, atque ad pacis tutelam optimum decretum, scilicet, ut ne quisquam audacter Romani Imperii sceptrum prproperus gestare Princeps appetat, seu Imperator dici aut esse valeat, nisi quem Papa Sedis Roman morum probitate aptum elegerit reipublic, eique commiserit insigne Imperiale.
Vide Annales Henrici Rebdorfi. ann. 1339. 1347. et qu de divisione Imperii, post Bellarminum et alios, acute et erudite commendatus est vir doctissimus Ludovicus Maimbourg Soc. Jesu, in Historia Iconoclastarum Gallice nuper edita.

Quod assumtum jus adeo invaluit, ut Imperatores minime renuncarentur, nec ea, qu ad Imperatoris dignitatem munusve pertinerent, existimarentur exsequi posse, donec a Romano pontifice coronam suscepissent. Qu omnium imperii principum statuto anni 1338. antiquata sunt. Codex reg. 10197. 2. 2. fol. 110. r. :

Anno Domini 1338. Ludovicus IV. Romanorum Imperator...... apud Confluenciam supra Renum tenuit consistorium imperiale, in quo... de consilio electorum, principum et procerum suorum.... quinque novas leges imperiales qu sequuntur promulgavit. Prima lex est, quod per principes electores concorditer, aut per majorem partem ipsorum electus in regem, et Imperatorem postea promovendus, potest statim jura, castra et bona imperii apprehendere et administrare, confirmatione papali, quoad hoc, nullatenus exspectata.
Vide in voce Electores. Cum igitur translatum fuisset Imperium ab Orientalibus Principibus ad Occidentales, Summi Pontifices, qui id sibi juris potissimum arrogaverant, Imperatorium nomen Constantinopolitanis Augustis fere semper denegavere, cum unicum Imperatorem Francorum seu Germanorum agnoscerent, in quem eam dignitatem jam olim ipsi transfuderant. Unde in Provinciali Romano, et in Ceremoniali Romano lib. 1. sect. 3. lib. 3. sect. 2. Constantipolitanus Princeps Regibus semper accensetur. Honoratus Bonnor Bonnet Salonensis, qui sub Carolo V. Rege Francor. vixit, en l'Arbre des Batailles, 4. parte cap. 131 :

Or devez savoir, qu'il ne doit estre sur terre que un seul Empereur, combien que celui de Constantinoble extime estre seul Empereur, mais non est, il n'est fors seulement que ung Roy, et lui ne porte que une seule couronne.
Imperatores, seu sese etiam inscripsisse Bulgari Principes, testatur Luithprandus in Legatione :

Cum Christophori filiam Petrus Bulgarorum Vasileus conjugem duceret ;

ut et Scylitzes pag. 623. qui iisdem, quibus Imperatores Constantinopolitani usos insignibus ac vestibus auctor est. In Actis Innocentii III. PP. habetur Epistola Joannicii Bulgari Regis, quam sic orditur :

Ego Calojoannes Imperator Bulgarorum et Blancorum, seu .


Alia ibidem :

Cum placuit Domino nostro Jesu Christo, me Dominum et Imperatorem totius Bulgari et Blachi facere, etc. Monemus igitur Serenitatem Regiam, etc.

A Latinis tamen, non Imperatores, sed Reges compellabantur. Innocentius ibidem in Epistola ad eumdem Joannicium :

Et in alia ad Archiepiscopum Trinovitanum :

Carissimum in Christo filium nostrum Calojoannem ipsorum dominum Regem statuimus super eos, etc.

Imperatoris titulum sibi arrogasse Reges Anglos-saxonicos ex hoc patet, quod Basileas sese passim indigitarent ; qu vox Imperatorem tum sonabat. Sed et Edgarus in Rescripto, quod habetur in Epistolis Hibernicis Usserii Armachani, ita inscribitur :

Ego Edgarus Anglorum Basileus, omniumque Regum Insularum Oceani, qu Britanniam circumjacent, cunctarumque Nationum infra eam includuntur, Imperator et Dominus.
Alia Charta ejusdem Regis de Clericis uxoratis, quam ita subscribit : Alia :

Ego Eadgar Basileus Anglorum et Imperator Regum Gentium, etc. Ego denique Imperator Knuto, a Christo Rege Regum regiminis Anglici in Insula potitus, etc.
Vide Basileus. Stephanus rex Anglorum Imperatorem se inscribit in Charta ann. 1136. ex Chartul. Cluniac. ch. 203 :

Ex gratia supern miserationis sedulus Imperator, etc.

Imperatoris titulum Regibus Franci Scriptores non semel attribuunt, ut Chlodovo Baltherus in Vita sancti Fridolini Abbat. n. 30. Pipino Sugerius lib. de Administrat. sua, atque adeo ipsius Pipini sigillum, si genuinum est, apud Zyllesium in sancto Maximino, in quo exaratum, Pipinus imperator. Exstat vetus Charta cujusdam Maurengi in Tabulario Flaviniacensi, qu sic clauditur :

Actum Flaviniaco Cnobio anno 17. Pippini Imperatoris 3. Idus Junii.

Carolo Calvo, antequam hac dignitate donaretur, Tabularium Belliloci ch. 74. apud Beslium in Regib. Aquitan. pag. 3 :

Regnante domino nostro Carolo Rege, vel Imperatore Francorum, sive Aquitanorum, Garrulfo Abbate an. 844.

Carolo Simplici vetus Charta ex eod. Tabul. Flaviniacensi, qu sic clauditur :

Data in mense Febr.... regni autem vel Imperii Augusti Karoli Simplicis anno 3.

Odoni Regi Stephanus PP. in Epistola, qu describitur in Vita S. Theodardi apud Catellum lib. 5. Rer. Occitan. pag. 765. ubi gloriosissimus et Catholicus Imperator dicitur : Roberto Helgaldus in ejus Vita pag. 67. Ludovico VI. Galbertus in Vita Caroli Comitis Flandri num. 84. cteris denique Regibus Rigordus ann. 1185. ubi de Monasterio seu Ecclesia S. Dionysii :

Qu corona Regni Francorum est, et Regum seu Imperatorum sepultura.


Vide l'Arbre des Batailles, 4. parte cap. 84. Tillium tom. 1. pag. 249. et

Dominicum in Assertore Gallico pag. 177. Imperatores Hispani, vel Hispaniarum sese appellitasse Castellanos Reges, probant eorum complures Chart, quod, ut ait Matthus Paris ann. 1155.

principarentur Regulis Aragonum et Gallici


. Zurita in Annalibus Aragon. lib. 1. cap. 55 :

En el ano de 1135. el Rey Don Alonso, estando en la ciutad de Leon, tomo la corona e insignias del Imperio, como Imperador y Monarcha de toda Espana, pretendiendo que los Reynos y Senorios della o eran suyos, o le devian reconocer como a Senor soberano.
Adde Indicem ejusdem Zurit lib. 1. ra 1160. Christi 1122. Lucas Tudensis de Alphonso VI :

Ad tantam devenit gloriam, ut Imperatorem Hispani faceret se vocari.


Rodericus Toletan. lib. 7. Hist. cap. 7. de eodem :

Post hc rediens Legionem, imposuit sibi Imperii diadema, et vocatus fuit deinceps Imperator.
Idem Lucas Tudensis de Alphonso VII :

Fecit congregari Episcopos, et omnes Barones Regni sui in Legione et imponere sibi coronam secundum Legem Dei et Consuetudinem Regum priorum : ab illa die vocatus est Imperator Hispani.

Chartas varias ann. 1122. 1136. 1144. in quibus uterque Alphonsus Imperatorio donatur titulo, habent Michael del Molino in Repertorio Foror. Aragon. pag. 266. Colmenaresius in Hist. Segobiensi cap. 14. 2. 12. cap. 15. 1. cap. 16. 11. Antonius de Yepez in Chron. S. Benedicti, et Doubletus in Hist. Sandionys. lib. 3. Sed et Alphonsum VII. post Friderici II. Imp. obitum, extincto Willelmo Hollandi Comite, Electorum pars Imperatorem dixit anno 1155. de qua re consulendus pr cteris Ughellus in Archiepiscopis Pisanis n. 15. Sed longe ante hc tempora ejusmodi titulos sibi arrogasse Castellanos Reges, probant, qu Mariana lib. 9. Hist. Hisp. cap. 5. narrat, ad Concilium scilicet Turonense, ann. 1055. missos ab Henrico II. Imperatore Legatos, ejus nomine qustos adversus Ferdinandum M. Castell ac Legionis Regem, quod contra morem majorum, et legum prscripta, se Imperii Romani jure exemptum ferret, et incredibili arrogantia ac levitate in ipsum Imperii nomen invaderet. Quid inde secutum sit, pluribus exequitur idem Mariana. Vide Indicem Surit ann. Ch. 1024. Vetus Scheda apud Martinezium in Hist. Pinnatensi lib. 5. cap. 8. ubi de pacto inito inter Alfonsum Aragoni, et Alfonsum filium Castell Reges :

Et Alfonsus de Arragonia tradidit absolute totam illam terram Castell, qu pro ipso tenebatur Alphonso de Castella, et deinde noluit quod vocaretur Imperator, nisi Rex Aragonum, Pampilon, et Navarr.
Alia Sanctii Majoris Regis Aragonum, apud eumdem lib. 2. cap. 17 :

Ego Sanctius Rex Imperator in Castella, et in Pampilone, et in Aragone, et in Suprarbi.


Alia ann. 1036. eod. lib. cap. 34 :

Regnante Imperatore Beremundo in Leyone, et Comite Ferdinando in Castella, et Rege Garsea in Pampilona, et Rex Ranimirus in Aragona, et Rex Gundesalvus in Ripacurtia, etc.

Vide Chartam Ordonii II. Regis r 947. apud Antonium de Yepez tom. 4. pag. 450. et aliam r 990. apud eumdem tom. 5. pag. 437. Reges etiam Wisigothorum Imperatoris sibi arrogasse titulum, colligi potest ex Legibus Wisigoth. lib. 12. tit. 2. 13. Sic et regin Imperatrices nuncupat. Charta ra 1181. ex Chartul. Cluniac. :

Ego Adefonsus Imperator hanc donationem.... Deo auctore confirmo.... Ego Berengaria Imperatrix confirmo. Ego Sancius Imperatoris major filius, etc. Ego Adefonsus, Imperator Hispani, cupiens ut orationum sanctorum et religiosorum virorum mihi et parentibus meis suffragia communicent. (Diploma Adefonsi VIII, regis Castelli, 1149. mus. arch. dep. p. 75).

Ceterum haud satis sibi constitere Scriptores in hujusce tituli distributione, ut quid inde uti indubitatum hauriri liceat. Modo enim qui Imperator est dictus, is paulo post ab eodem Rex est appellatus ; et vicissim : quod etiam accidit in Imperatricis titulo. Verum hac in re, quod longe gravius est, non Scriptores tantum, sed et Instrumenta publica variasse certum est. Hc pluribus exemplis confirmat Mabillonius lib. 2. Diplom. cap. 4. ad eas literas vindicandas, in quibus Regis et Imperatoris vocabula confunduntur, quales, ut observat Vir doctissimus, inveniuntur non pauc apud Hispanos. Qu quidem observare pretium erat ne quis eam tantum ob causam pro libitu suo quvis repudiet Instrumenta. Imperator Romanorum quando vacare dicebatur, vide in Imperium vacare. Form. MSS. in foro Senensi usitat ann. 1414. ex Cod. reg. 4726. fol. 1. r :

Anno Domini ab ipsius salutifera incarnatione 1414. die 12. mensis Novembris, tempore pontificatus SS. in Christo Patris et DD. Johannis divina providentia pap xxiij. Romanorum Imperatore, ut Senis fertur, sede vacante, constitutus, etc.

Imperator, Notione Ciceroniana etiam apud recentiores, Dux, vir militari gloria clarus. Annal. Placent. ad ann. 1447. apud Murator. tom. 20. Script. Ital. col. 893 :

Hic comes (Franc. Sfortia) plures secum duxerat Imperatores, dominum scilicet Alexandrum ejus fratrem, D. Robertum ejus nepotem, comitem Dulcium, Almatium Barilem, comitem Franciscum, et quamplures alios duces expertissimos.

Imperator Miles, in Comput. MS. ann. 1239 :

Dominus Baldoinus Imperator miles in Penthecostes pro suis vadiis c. lib. Turon.

Imperator Stultorum, alibi Regis titulo donatus, Princeps juvenilis societatis. Lit. remiss. ann. 1456. in Reg. 183. Chartoph. reg. ch. 117 :

Certain esbat ou assemble faict en la ville de Neelle entre plusieurs compaig nons avecques cellui que lors on nommoit l'Empereur des sotais.
Vide infra Rex. IMPERATRIX Summa nuncupatur Virgo Dei Genitrix in Charta Girfredi archiep. Vesont. ann. 945. inter Probat. ult. Hist. Trenorch. pag. 113. Empereris, pro Imperatrice, in Lit. ann. 1248. inter Probat. Hist. Villehard. pag. 6. IMPERATUS, Jussus, mandatum. Ammianus Marcell. lib. 31 :

Richomeres Imperatu ejusdem Gratiani motus e Galliis properavit ad Thracias.

IMPERCO, Idem quod parco. Plaut. Amph. 1. 3. 2. Imperce, quso : menses jam tibi esse actos vides. Abbiti riguardo et Cas. 4. 4. 11. Amabo, integr atque imperit huic Impercito. Est qui leg. Imparce. IMPEREGRE, Instabiliter, vel sine certa mansione, Johanni de Janua ; Sens maison ni stablement, in Glossis Lat. Gall. Sangerman. IMPERFECTIO, Defectus. Augustin. 1. de Genesi ad litt. 4. Formam Verbi semper Patri cohrentis non imitatur Imperfectio. IMPERFECTUS, substant. Defectus.

Cujus naturali Imperfectui condolentes, etc

. in Miraculis S. Gengulphi tom. 2. Maii pag. 651. IMPERFICIUM, Superficium, Cenaculum, , in Glossis Sangerman. MSS. Imperficium, , Superficies, in Suppl. Antiquarii. IMPERFIDUS, Perfidissimus. Constit. Frider. imper. contra hret. inter Stat. Ast pag. 2. v :

Ut Imperfidos contra Deum et ecclesiam insultantes, tamquam materni uteri corrosores in judicio et justitia persequamur.

IMPERFUNDIES, Illuvies, squalor. Lucil. apud Non. 2. 437. Hic cruciatur fame, frigore, illuvie, imbalnitie, Imperfundie, incuria. Al. leg. improfundie, minus recte. IMPERIA, vel Emperia, a Gr. , Peritia. Vegetius lib. 4. de Re milit. cap. 41 :

Hc gubernatores sese scire profitentur, sed eatenus, quatenus eos Imperi usus instruit, non altior doctrina firmavit.

Sic legendum, non Imperiti, merito censet Carolus de Aquino. Nostris Imperice, opposito sensu, ab Impericia, Gall. Ignorance. Lit. remiss. ann.

1411. in Reg. 166. Chartoph. reg. ch. 110 :

Lequel vendeur de triacle..... n'estoit que un broulleur, et ne se congnoissoit au fait de cirurgie ; pour l'Imperice et non saichance dudit Castille, etc. Par Imperice ou autre coulpe,

in Stat. ann. 1402. tom. 8. Ordinat. reg. Franc. pag. 530. art. 47. Quomodo etiam legendum, pro Imperit, in iisd. Ordinat. tom. 6. pag. 227. art. 8. et tom. 9. pag. 57. IMPERIALE, Panni pretiosioris species. Visitatio Thesaurari S. Pauli Londinensis ann. 1295 :

Item tunica de Imperiali cum arboribus rubeis et leonibus aureis, etc. Item tunica de alio Imperiali, florigerata viridi et rubeo, etc. Item tunica ex alio Imperiali, quasi marmorea, etc. Frontale ad altare de Imperiali debili.

Imperiale Diadema, Tiara Pontificalis qua Clemens PP. V. Lugduni coronatus est. Chron. Triverti tom. 8. Spicil. Acher. pag. 723 :

Bertrandus Burdegalensis Archiep. natione Vasco in Papam electus, Clemens V. dictus est, qui mense Octobri in Lugduno convenientibus illuc Cardinalibus, Rege Francorum Philippo suam prsentiam exhibente, Imperiali Diademate coronatur.
IMPERIALES Litter, Antiquationis diplomata, nostris Lettres de recision. Resignatio et venditio Ducatus Stinavi apud Ludewig. tom. 5. pag. 547 :

Renunciantes in his omnibus ac singulis supra scriptis exceptioni doli mali, in factum actioni beneficio restitutionis integrum... Litteris et indulgentiis Apostolicis, Imperialibus, vel a Romanorum Regibus impetratis.
IMPERIALIA, Imperii insignia. Vide Regalia. IMPERIALIS. Gloss. Grc. Lat. : , Imperialis. Ita autem proprie appellabatur Moneta Imperatorum, qu in Italia currebat jam inde ab anno 1187. Bulla Urbani III. PP. pro Fratribus Cruciferis Hospitalis Bononiensis :

Ad indicium, quod eadem domus vestra specialiter B. Petri existat, 12. Imperiales nobis nostrisque successoribus annis singulis persolvatis.
Chronicon Ricardi de S. Germano ann. 1236 :

Hoc anno jussu Imperatoris Brundusii novi Imperiales cuduntur, et veteres cassati sunt.
Matth. Paris ann. 1249 :

Octodecim millia librarum, de moneta Imperialium, qu tantum fere valet, quantum Esterlingorum.

Innoc. IV. PP. in Rescripto ad Potestates et Rectores Civitatum Itali ann. 1254.

apud Waddingum n. 12 :

Dentur de Camera communis civitatis vel loci, unicuique pro qualibet die 18. Imperiales in pecunia numerata.
Occurrit ibi pluries. Chart Henrici et Ludov. Imp. pro Monasteriis Cumensibus et Papiensibus ann. 1311. et 1329 :

Operarii debent habere pro operagio denariorum, qui dicuntur Imperiales, de quolibet penso 20 marcharum et unciarum 2. 10. solidos et 10. denariorum Imperialium nov nostr monet
. Adde Ughellum tom. 2. Ital. sacr. pag. 162. Muratorium tom. 6. col. 1189. et Vitam Balduini Lutzemburg. Archiep. Trevirens. lib. 2. cap. 10. Vide Augustalis et Regales. IMPERIARE, Imperare, vox Italica. Charta ann. circ. 870. apud Pez. tom. 6. Anecd. part. 1. col. 79 :

Imperante domino nostro Hlodovico imperatore, Hlotharii filius, postquam Imperiare cpit, anno vicesimo quinto, etc.
IMPERIATUS, Imperium. Godefridi Viterbiensis Pantheon apud Murator. tom. 7. col. 387 :

Octo sedens annis Phocas tenet Imperiatum.

IMPERIOSITAS, Majesta imperiale. Glossar. Lat. Ital. MS. Vide Imperositas. IMPERIOSUS, Splendidus, speciosus. Gasp. Barthii Gloss. ex Baldrici Hist. Palst. Tentoria Imperiosa. IMPERIUM, Merum Imperium, jus summum. Curia generalis Barcinone a Petro II. Rege Aragon. acta anno 1283. cap. 3 :

Restituimus possessionem, vel quasi meri Imperii, omnibus illis qui ipso ab antiquo usi sunt.
Transactio inter Priorem Cartusi Vernensis et Rossolinum de Fossis Dominum Bormiensem ex Schedis Prsidis de Mazaugues :

Habere debeant merum Imperium et majorem jurisdictionem, videlicet mortis illationem et membri abscissionem.
Altera ejusd. inter eosdem :

Propter merum Imperium, quod habet dictus Rossolinus in territorio de Verna, non possit ibi acquirere aliquam servitutem super dictum Monasterium, Monachos et Donatos, et alios dict domus Vern, nec pro filia maritanda, suo filio uxorando, vel alio quocumque casu tallias vel quistas facere nec exigere, nec mutuum vel exactiones, angariam, proangariam (parangariam) vel aliquid novi facere, aliquod fortalitium vel tenere vel habere, nec castellum in vista Monasterii.
Hc alibi prcipua videntur fuisse meri Imperii jura, quibus hic ad tranquillitatem Monachorum eximitur Monasterium Vernense.

Imperium Mixtum, in Curia generali supradicta cap. 4. Justitia media. Vetus vocabular. Juris utriusque :

Mixtum Imperium, est potestas media per quam ea qu sunt in jurisdictione media explicantur. Et dicitur mixtum, quasi ex jurisdictione et mero imperio ; eo quod habet commodum pecuniarum.
Stephanus Tornacensis Epist. 132 :

Jurisdictionem civilem usque ad rigorem, quam Imperium Mixtum quidam appellant, sub potestate Comitis Flandrensis procuratorio nomine diu exercuit, etc.
Privilegia a Raymundo de Agouto superiori domino castri de Masalgis anno 1348. concessa Johanni de Masalgis ejusdem loci condomino, qui in eo minorem seu mediam habebat jurisdictionem, ex Archivis Prsidis de Mazaugues :

Quod Prfatus Dom. Johan. de Masalgis et ejus uxor et eorum liberi et successores habeant in eorum hominibus larem foventibus in dicto castro sub ipsorum dominio et ejus districtu omnem civilem jurisdictionem et Mixtum Imperium, et eorum exercitium... sit eis licitum constituere et creare Bajulos, Judices, Notarios, nuntios et prcones, et prconisationes facere... et prconisationes habere, ac contumassare, et de contumassia condemnare ; possit habere carcerem et incarcerare.... ac eos torquere.... compellere dictos homines ad confitendum veritatem per omnem cohertionis modum juridicum atque formam... et habere costellum... adcathenare... et citra sanguinem fustigare. Quod possint dictos homines suos inquirere, corrigere, et punire, et facere condemnari pecuniariter de adulteriis voluntariis seu sine violentia perpetratis tam in malem quam in fmineam cujuscumque sexus ; necnon et de quibuscumque furtis... et criminibus minoribus, qu pecuniaria cohertione plecti solent, et maxime de illis de quibus alii Castellani de Comitatu Provinci habentes Mixtum Imperium et jurisdictionem homines suos puniunt, et punire consueverunt de consuetudine vel de jure.
Hic notanda Mixti Imperii seu Medi Justiti jura, qu dominus inferior ab eo tenet, qui merum habet imperium. Vide Sanguis. Merum et Mixtum Imperium, Spissime in veteribus Instrumentis occurrit ad significandam omnimodam justitiam, altam uti vocant, et bassam. Charta fundationis Cartusi S. Crucis in Maceriis insul Barbar pag. 534 :

Item, quidquid habeo in villa de Treves cum omnibus juribus et pertinentiis universis... exceptis bannis, clamoribus personalibus, Mero Imperio.

Charta ann. 1293. apud Lobinell. tom. 2. Hist. Britan. pag. 436 :

Concessit et transtulit quidquid juris, possessionis et proprietatis, jurisdictionis, Imperii Meri et Mixti... habet.

Ordinatio Philippi VI. Regis Francor. ann. 1333. apud de Lauriere tom. 2. Ordinat. Reg. Franc. pag. 96 :

In terris Prlatorum... in quibus habent omnimodam justitiam altam, et bassam, seu Merum et Mixtum Imperium.

Occurrit etiam in Pacto inter Jacobum Aragon. Regem et Berengarium Magalon Episc. ann. 1272. locum vide in Boyranium. Nonnihil tamen discriminis aliquando interesse altam et bassam justitiam inter ac merum et mixtum imperium, vix dubitare sinunt Instrumenta qudam ; hinc in iis civilem et criminalem jurisdictionem significari facile crediderim. Litter ann. 1313. apud Rymer. tom. 3. pag. 372 :

Dudum nobilem virum Bertrandum de Guto... volentes prosequi munere gratioso, sibi et hredibus suis... castrum et villam de Blancaforti Burdegali dicesis, cum omnibus dificiis, fortaliciis, juribus et pertinentiis, territoriis, jurisdictionibus altis et bassis, Mero et Mixto Imperio, homagiis. etc.

Vide pag. 513. et 521. Charta ann. 1380. apud Baluz. tom. 2. Hist. Arvern. pag. 173 :

Una cum omnibus suis jurisdictionibus et justiciis altis, mediis et bassis, Meris et Mixtis Imperiis, feudis, etc.

Vide Glossar. Calvini. Nostris Mere et mixte Empere vel Impere, eadem acceptione. Pactum inter reg. et Archiep. Lugdun. ann. 1320. in Reg. A. Cam. Comput. Paris. fol. 125. r :

Jurisdiction haute, moienne et basse avecques mere et mixte Empere. Juridicions haute, basse et moyenne, mixte et mere Imper,

in Lit. ann. 1371. tom. 5. Ordinat. reg. Franc. pag. 444. Imperium Vacare, Merum est Scriptorum quorumdam figmentum ; quod sedulo est observandum, ne quis in hc verba cum occurrerit, reipsa tunc temporis vacuum fuisse imperium falso existimet. Id autem accidere duplici potissimum ex causa temere opinati sunt : prima est, cum electus Imperator, a Romano Pontifice coronam imperialem nondum est adeptus ; tamdiu enim vacare imperium fingebant, quamdiu huic ceremoni, quam sibi abscripserant Romani Pontifices, cujusque defensores erant acerrimi, non esset factum satis. Inde est etiam quod apud Romanos, nonnisi a coronationis die, Imperatoris anni computari solent : quod sub Ludovico Pio in usu cpit, ac tandem sub Carolo V. Imperatore desiit. Altera est, cum Imperator ob grave aliquod crimen Ecclesi censuras incurrit atque a Romano Pontifice excommunicationi subjicitur : statim

quippe jure imperium administrandi Imperatorem privari, atque eo ipso imperialem dignitatem auctoritatemque penes Romanum Pontificem esse atque ad eum pertinere commenti sunt. Primum probat Charta ann. 1068. quo nondum Henricus III. solemni ritu coronatus fuerat, qu sic clauditur :

Domino nostro Papa Alexandro Romanum imperium tenente, et Henrico III. regnante. Coram Serenissimo Principe D. Alberto Dei gratia Romanorum Rege semper Augusto, ut pote domino ipsius feudi, vel saltem coram Paribus curi, ac forte coram Apostolica Sede, si secundum estimationem quorumdam Imperium vacare dicatur, licet idem D. Albertus Rex Romanorum existat.
Secundum eruitur ex Charta ann. 1082. quo eumdem Henricum excommunicaverat Gregorius PP. VII :

Id tamen non omnibus probatum innuit Charta provocationis Delphini ann. 1304. tom. 2. Hist. Dalphin. pag. 121 :

Domino nostro regnante et Domino nostro Papa Gregorio imperium Romanum tenente.

Vide Commentaria in Hist. Dalphin. loco laudato. Huc spectat formula, Regnante Christo, qu passim veteribus Instrumentis, sive publicis, sive privatis, olim apposita est. Hanc primum invexit religio, quam exinde pro arbitrio usurparunt vel mutarunt Notarii : eam nihilominus quosdam consulto adhibuisse, etiam in Galliis nostris, existimo, prsertim eo tempore quo aliqua discordia erat inter Romanos Pontifices et Francorum Reges. Consule, si placet, Blondelli diatribam hac de re ex professo editam. Imperium, Titulus honorarius Imperatoris. Constitutio Theodosii et Valentiniani Impp. apud Facundum Hermianensem lib. 8. cap. 3 :

Turbam atque tumultum, qui evenit in Oriente nostrum cognovit Imperium, etc.
Epistola Caroli M. ad Albinum et Monachos Turonenses : Epistola Theodeberti Regis ad Justinianum Imperat. :

Adlat sunt nobis liter de contemptu jussionis Imperii nostri, etc. Amorem nostrum erga Imperium vestrum, etc.
Joannes VIII. PP. Epist. 24. ad Carolum Calvum Imp. :

Et idcirco inter Pontificium nostrum et Imperium vestrum mediatorem illum esse decrevimus.
Adde Epist. 27. Nicolaus I. PP. Ep. 8. ad Michaelem. Imp. :

Porro scripsit nobis Imperium vestrum, etc.

, cum de se loquuntur Imperatores Constantinopolitani passim. Adde Diurnum Roman. cap. 2. tit. 3. Vide Dissertationem nostram de

Imperatorum Byzantinorum Numismatibus. Ampiere, pro Empire, Imperium, in Chron. S. Dion. tom. 3. Collect. Histor. Franc. pag. 156. Imperium, Quvis jurisdictio. Stat. ann. 1360. tom. 11. Ordinat. reg. Franc. pag. 39 :

De litteris donationis Imperii seu jurisdictionis, quinquaginta florenos. Ego Normannorum dux Guillelmus, etc. Convenientes Imperii nostri excellentissimi pontifices, etc. Ego Warinus Imperio domini Hugonis abbatis Cluniacensis, prior monasterii S. Petri Apostoli, etc.

Imperium de Ducatu Normanni dicitur in Charta ann. 1066. inter Instr. tom. 11. Gall. Christ. col. 59 :

Imperium, Auctoritas. Charta ann. 1197. in Lib. nig. S. Petri Abbavil. fol. 314. v. :

IMPERLATUS, Ornatus perlis seu unionibus. Constitut. Frederici Regis Sicili cap. 94 :

Item quod nulla domina sive mulier audeat portare capellum Imperlatum, sive smaltatum sub pna unciarum 12.
Cap. 95 :

Item uxores tantum Militum possint portare gerlandam Imperlatam et cum gemmis et auro.

Vide Perl. IMPERMUTABILIS, Immutabilis. Charta ann. 1312. apud Ludewig. tom. 9. Reliq. MSS. pag. 589 :

Ut autem hc nostra conventio simul et actio rata et Impermutabilis perpetuis temporibus perseveret, etc.
IMPERNATOR, TRIX. Confer vocem italicam

Impernare, mettre sur un pivot, travailler au repouss

. in Archiv. Acad. Pontific. S. Luc, 1478. IMPERNATUS, ut Imperlatus. Vide Pern 2. IMPEROSITAS, Majestas, Johanni de Janua. Gloss. Lat. Gall. Sangerman. MS. : Imperositas, Majest, Imperialis dignitas. IMPERPETI, pro Perpetim, Perpetuo. Chartular. S. Vandreg. tom. 2. pag. 2001. ex Charta anni 1153 :

Hugo D. G. Rotomag. Archiep... Contulimus nostr autoritatis munimine Imperpeti duratura, etc.

1. IMPERS, , Tegmen, in Glossis Lat. Gr. Sangerman. MSS. Ex Castigat. in utrumque Glossar. leg. Imbrex. 2. IMPERS, Expers, sine parte. Ambr. super Egisippum :

Vestro prlio omnes implicabuntur, nec erit nostra ulla regio vestri Impers decoris.

Joh. de Janua. Gloss. Lat. Gall. Sangerm. : Impers, Sens partie. IMPERSONALITER. Altare seu Ecclesiam Monasterio vel Collegio tradere dicitur Episcopus, cum nullum sibi jus reservat Personam seu Clericum, qui ei Ecclesi deserviat, nominandi, aut certam prstationem, quam Altarium redemtionem vocabant, accipiendi, cum instituitur nova persona. Hac notione legitur tom. 5. Annal. Benedict. pag. 310. 387. et in Vita Urbani II. PP. tom. 3. Operum Posthum. Mabillonii et Ruinartii pag. 213. etc. Vide Person. An ea sit unica constansque hujus vocis notio, subdubitari haud temere potest, cum de prbenda etiam usurpetur, ut in Charta Petri episc. Bellov. ann. 1132. inter Instr. tom. 10. Gall. Christ. col. 429 :

Prbendam quam clerici ecclesi S. Vincentii in ecclesia S. Evremundi de Credulio legitime possederunt et possident, ut ipsa ecclesia perpetualiter et Impersonaliter possideat concedimus et summa pontificali auctoritate firmamus.

Unde Impersonaliter dicitur altare aliudve beneficium alicui monasterio concedi, cum altaris aut beneficii titulus nemini nominatim adscribitur, totique conventui tribuitur possidendum. Quod ex hodierno Canonicorum Regularium usu, prsertim ubi de prbendis in aliis ecclesiis ipsis attributis agitur, confirmari licet. Vide mox Impersonaliter, Alia notione. Id est, Nemine nominatim appellato. Epitom. Constitutionum Eccl. Valent. tom. 4. Concil. Hispan. pag. 170 :

Ne quis ex Beneficiatis circa onus Missarum sibi incumbentium dubitet pro varietate clausularum institutionis beneficii sui, declararunt quod institutio loquitur Impersonaliter, scilicet quod quotidie, vel expresse, quod per se, vel per alium celebret, seu faciat celebrare.
IMPERSONARE, in Beneficio seu Ecclesia Personam, i. Clericum constituere. Vide Person. Seu in personatus possessionem mittere. Charta Alb. episc. Leod. ann. 1187. in Suppl. ad Mirum pag. 356. col. 1 :

S. R. S. Apostolicus Lucius III. prfatam Bon Spei ecclesiam jam dicto de Gennetines altari perpetuo Impersonavit et investivit.

Impersonatus, dicitur de Conventu qui potestatem habet Personam in Ecclesia instituendi, apud Th. Madox. Formul. Anglic. pag. 248. IMPERSONATUS, Liber a persona. Vide supra Impersonaliter 1. Charta Nicolai I. episc. Camerac. ann. 1164. ex Tabul. ejusd. eccl. :

Altaria qu ab antecessoribus nostris Burcardo scilicet et aliis sanct recordationis episcopis cnobio Hunocurtensi fratrum .. Impersonata

tern salutis contemplatione collata concepimus ; auctoritatis nostr titulo... confirmare decrevimus.
Alia Alardi ejusd. eccl. episc. ann. 1175. ex Tabul. S. Gauger. :

Unam prbendam in construendis seu restituendis ejusdem ecclesi dificiis, sive ad quoslibet usus ecclesi necessarios liberam et Impersonatam concedimus et assignamus.

Occurrit rursum ibid. in Ch. ann 1182. IMPERSUASIBILIS, Cui nihil persuaderi potest, in Epist. Cleri Nannet. ad Leonem IX. PP. apud Marten. tom. 1. Collect. nov in 4. part. 2. pag. 24. IMPERTILIS. Sine parte, individuus. Augustin. 6. de Mus. c. ult. Impertilis nota. IMPERTINENS, Ineptus, insulsus, Gall. Impertinent, in Vita B. Colet n. 54. tom. 1. Martii pag. 553. Impertinentia verba, apud Leibnitium tom. 2. Scriptor. Brunsvic. pag. 906. IMPERTINENTIA, Vox fori ; dicitur de eo quod a re, de qua agitur, alienum est. Lit. remiss. ann. 1341. in Reg. 72. Chartoph. reg. ch. 229 :

Primum articulum negat dictus Johannes (reus) salvo jare ineptitudinis et Impertinenti, etc.
At vero Impertinacit, idem quod Ingenuitas, simplicitas, in Lit. ann. 1382. tom. 6. Ordinat. reg. Franc. pag. 654 :

Nous eu regart la simplesse, Impertinacit, etc.

IMPES. Idem quod Impetus. Vox poetica, qu nullum habet usum, quod sciam, in rectis casibus : frequentem in sexto singulari. Lucret. 6. 326. IMPESATUS, Gummi oblinitus, Gall. Empes. Guido de Vigev. MS. de Modo expugn. T. S. cap. 8 :

Ill axe cum scisura a tergo cooperiantur de corio bene Impesato.


Rursum ibid. :

Sed antequam firmetur navis super curvis habeantur stopini prparati, Impesati et Incerati qui ponantur in illis tribus scisuris.
IMPESCERE. In ltam segetem pascendi gratia immittere. Festus. IMPESIUM, Prlium, forte sic dictum ab Impetu, quasi Impetium. Litter Philippi Franc. Regis ann. 1329. tom. 2. Hist. Dalphin. pag. 224 :

Notum facimus, quod cum dilectus et fidelis consanguineus noster Guigo Dalphinus Vienn. ad nostram requisitionem dilecto et fideli nostro Johanni de Cabillione Comiti Altissiodorensi, quem idem Dalphinus in Impesio captum in bello suo et in terra sua prisionarium detinebat, elargitionem prisionis, usque ad instans festum S. Andre Apostoli concessisset.
A Gallico veteri Empainte. Vide infra Impeteius. IMPESTIS, Impubes, ; sic etiam in Germ. sed leg. Investis. Herald.

Castigat. in utrumque Glossar. IMPETEIUS, Impetuosus, violentus. Glossar. Lat. Grc. : Impeteius, , Sangerman. habet Impeteius. Empeitous, eadem acceptione, in Consolat. Boetii MS. lib. 1 :

Quant le vent qui est Empeitous, Fait de mer en poy mouvoir l'onde, etc. Et si reclaiment sains et saintes, Quant de mer voient les Empaintes.

Hinc Empainte, Tempestas, maris svitia, in Mirac. B. M. V. MSS. lib. 1 :

Sed et pro oppugnatio, assultus, dixerunt nostri. Froissart. vol. l. cap. 226 :

Et fut command de par leur mareschal que nul n'allast avant sans commandement, ny ne fist jouste, course, n'Empainte.

Vide infra Impingere. IMPETERE, Imponere, expetere, exigere. Prceptum Lotharii Regis Franc. pro Monasterio S. Petri Carnut. apud Mabill. tom. 4. Annal. Benedict. pag. 689 :

Nullo tempore aliquis Principum ecclesiasticorum aut scularium... in claustro prdicti Monasterii, aut in cunctis rebus... ipsi adjacentibus aliquas impetat exactiones, neque bannum, neque districtum, aut quidquid in aliquo terren justiti titulo dici potest.

Vide Impechiare et mox Impeticio. IMPETIBILIS, et Inpetibilis. Qui peti non debet, aut potest. , ut exponit Gloss. Philox. Hinc usurpatur pro turpi et reprehensibili, ut Impetibile scelus, apud Apul. Apolog. turpe, et Impetibile est, apud Symmach. 9. ep. 103. (al. 113.) Sic Plin. 20. 18. 76. IMPETICIO, Petitio in jure, exactio. Charta ann. 1278. tom. 1. Amnit. Lit. pag. 193 :

Ab omni Impeticione nociva prdictam ecclesiam volumus werendare.


Alia ann. 1282. tom. 7. Ordinat. reg. Franc. pag. 417 :

Eandem ecclesiam per judicium nostr curi absolvimus super prdictis omnibus ab Impeticione hominum prdictorum.
Instr. ann. 1385. tom. 5. Cod. diplom. Polon. pag. 81. col. 1 :

Hennickius ad hanc Impeditionem domini archiepiscopi prcise respondere dissimulans, etc.

Rectius paulo post : Impetitio. Vide Impetere, et Haltaus. Glossar. German. voce Ansprache, col. 42. et Zusprechen, col. 2180. IMPETIGINOSITAS, Scabiositas, Johanni de Janua. Gloss. Lat. Gall. Sangerman. MSS. : Impetiginositas, Dertruyie (a Gallico Dertre vel Dartre, Scabies,) Rugne seche. IMPETIGINOSUS, Dertreux, rongneux. Glossar. Gall. Lat. ex Cod. reg. 7684. Vide

Impetiginositas. IMPETIGO, Cange, in Glossar. Lat. Gall. ex Cod. reg. 7692. Vide Forma 16. IMPETIX. Impetigo. Festus. IMPETRABILITER, Cum facilitate Impetrandi. Symmach. orat. pro patr. (edente A. Maio) 4. Impetrabilius cuncta nunc petitis, quam aliquando jussistis. IMPETRATIO, Libellus supplex, quo coram judice superiori, omisso medio, jus suum prosequendi licentia petitur. Lit. ann. 1356. tom. 4. Ordinat. reg. Franc. pag. 177 :

Pro expeditione causarum suarum, prdictos decanum et capitulum (ecclesi Carnotensis) oportet per Impetrationes recurrere ad nostram curiam parlamenti. Emptrer,

pro Imptrer, Impetrare, in Vita S. Ludov. Edit. reg. pag. 337. Enporter, eodem sensu, in Annal. regni S. Ludov. ibid. pag. 191. IMPETRATUS, , in Glossis Lat. Grc. Sangerman. MSS. Sacrificatio Impetratoria. IMPETRIO. Idem quod Impetro. Est augurale verbum idem valens in auguriis, quod in sacrificiis litare, nempe cum aves admittunt, et ostendunt, Impetratum esse quod petebatur. Cic. 1. Divin. 16. IMPETUM. Conventio inter Arelatenses et Barralum ann. 1245. e MS. D. Brunet fol. 79. v :

Non faciat dictus Barralus, nec fieri patiatur aliquod Impetum... ante capud pontis, quod est Trencatalhiarum, per quod minus libere ire et redire possint.

Puto legendum esse Impedimentum. IMPETUS, Aggressionis crimen. Vide Pergus. IMPEYSONATUS, f. Inclinatus. Visitatio anni 1347. tom. 1. Hist. Dalphin. pag. 67. col. 2 :

Domus mercati... qu male fundata et Impeysonata est a parte superiori... reparetur.

IMPHALERARE, Phaleris instruere, ornare. Vide in Phaler. IMPIARE, Profanare, impie agere, scelere contaminare. Gloss. Lat. Grc. : Impio, . Gloss. Cyrilli : , Impior, Impie facio. Jonas Aurelian. lib. 3. de Institut. laicali cap. 15 :

Hc consuetudo in tantum quibusdam irrepsit, ut se in hoc facto peccare non intelligant, dicentes nihil obesse illis, quorum ossa Impiant, cum utique si illis non obsit, plurimum sibi tamen noceat... Desinant ergo homines Impiare ossa mortuorum.
Guibertus lib. 1. de Vita sua :

Quibuslibet impuritatibus Impiari.

Idem lib. 1. de Pigneribus Sanctorum :

Sunt enim quamplurim super quibusdam Sanctis relationes, quibus potius eorum prconium apud infideles Impiari poterat, quam aliquatenus illustrari.

Vide Turnebum l. 15. Advers. cap. 6. Impiatus, Sceleratus, apud Festum. IMPIATIO, Profanatio, rei sacr violatio. Mirac. S. Germ. Autiss. tom. 7. Jul. pag. 267. col. 1 :

Mulier, Doda nomine, sacras ferias negligentius tractans, ipsam quoque diei Dominic majestatem... ausa est lanificio usuali violare... Ejusdem Impiatione diei Nonnula mulier itidem contrahi meruit.
1. IMPIGNORARE, Oppignerare, pro pignore tradere, Gall. Engager, Hypothequer. Charta anni 1292. apud Ludewig. tom. 5. pag. 435 :

Hypothecamus et Impignoramus, et Hypothecata et Impignorata prsentibus assignamus, etc.


Computus anni 1333. tom. 2. Hist. Dalphin. pag. 281 :

Pro redimendo mantello Domini, qui erat Impignoratus, etc.

Impignoratio, Pignoris obligatio, Gall. Engagement, in Litteris ann. 1348. apud Ludewig. tom. 5. pag. 568. 2. IMPIGNORARE, Faire aliance, i. amorem firmare. Glossar. Gall. Lat. ex Cod. reg. 7684. Impignorantia, in Charta Bernardi Attonis Vicecomitis ann. 1114. Libert. Montisfer. ann. 1291. in Reg. 181. Chartoph. reg. ch. 154 :

Item non debent (dominus et bajulus) Impignorationes, los Engetz, nec oblationes, quas et qu fecerint alicui de dicto usatgio infringere, impedire.
Vide in Impignorare 1. IMPIGNORATURA, Prstationis species domino feudali solvenda, cum fundus aliquis in pignus alicui assignabatur. Pariag. inter reg. et abb. Gemondi ann. 1322. in Reg. 65. Chartoph. reg. ch. 53 :

Census seu obli, vend seu pax, Impignoratur, retrocapita majora et minora, etc.
Libert. Montisfalc. ann. 1369. tom. 8. Ordinat. reg. Franc. pag. 52. art. 2 :

Habentes vel habituri plateas infra dictum locum,... solvent pro qualibet platea... octo denarios Turonenses monet tunc currentis ; et similiter vendas et Impignoraturas, quando dict plate seu earum altera de uno in alium transferuntur.
IMPIGRABILE, , ut ex vett. Glossis legit Martinius, pro , Actuosum, non pigrum.

IMPILARE, Convicio proscindere, castigare, impugnare, Papias. MS. Bituric. :

Impilasti convicio, pro cecidisti, vel castigasti, impugnasti.

IMPILORAMENTUM, Pilorii seu numell versatilis supplicium, Pilorisement, in Consuet. municip. Arest. parlam. Paris. ann. 1330. 17. Maii in Reg. Olim :

Idem Baudelotus ponetur in piloreyo, et per mensem dumtaxat, post ultimum Impiloramentum, in prisione apud Laudunum detinebitur.

IMPINCTIO, Impulsio, sollicitatio. Notitia anni 1074. inter Instrum. tom. 1. Gall. Christ. pag. 44 : IMPINGERE. Lex Salica tit. 33. 1 :

Postmodum suasionibus et Impinctionibus, ut ita loquamur... victus, etc. Si quis baroni viam obstaverit, aut eum Impinxerit, etc. In puteum aut in pelagus Impingere,
tit. 43. 10. Impingere in aquam, in Addit. ad leg. Frision. tit. 3. 41. Impingere alium ut cadat, in Lege Longob. l. 1. tit. 6. 5. t. 16. 3. Roth. 385. 381. Hinc nostris Empainger, Empaindre et Empeindre, pro Impellere, ferire, vulgo Frapper, heurter, pousser. Vita S. Ludov. edit. reg. pag. 307 :

Cele nef Empeint et hurta en une dure gravele.

Lit. remiss. ann. 1369. in Reg. 100. Chartoph. reg. ch. 555 :

Icelle femme prist une petite espe, laquelle elle mist audevant de son mari, qui estoit tout nu lev pour la batre, et n'avoient point de clart, et de ladite espe eust Empaingn tellement sondit mari que il chey mort.
Ali ann. 1377. in Reg. 111. ch. 107 :

Icellui cur Empaint et bouta ledit Symmonnet vilainement, si que il le fist cheoir sur un sauger.
Rursum ali ann. 1395. in Reg. 147. ch. 251 :

Icellui varlet charretier prist une charrette, laquelle il Empanit et hurta deux fois contre l'uis, telement qu'il le rompi. Empaindre

vero, Implicare, vulgo Embarrasser, entortiller, sonat, in aliis Lit. ann. 1395. ex Reg. 148. ch. 284 :

Toutesvoies pour la force du cop et de ce que la picque estoit Empainte ou fiche s robes dudit exposant, etc.
Vide supra Impeteius. Impingere, Irruere. Inquisit. ann. 1252 :

In dominum Amalricum et socios suos Impinxerunt.

IMPINGUARI. Alex. Iatrosoph. MS. lib. 1. Passion. cap. 40 : Impinguantur enim magis (humores) sub his, quam ad digestionem subveniant. Ubi Gloss : i. siccitate ingrossantur. IMPINGUERE, Estre gras dedens. Glossar. Gall. Lat. ex Cod. reg. 7684.

IMPIPERARE, Pipere condire. Ova Impiperata, in Consuet. MSS. Monasterii Solemniacensis. IMPIREUM, pro Empyreum, Summum Clum, Gall. l'Empire, a Grco , Ignis, pr lumine et splendore sic appellatum. Cum Angelis in Impireo, in Vita B. Giraldi de Salis, apud Marten. tom. 6. Ampliss. Collect. col. 1002. IMPIZARE, Italis Impinzare, Suffarcinare, obvolvere. Gall. Envelopper. Stat. Montis-reg. pag. 167 :

Extranei possint usque ad hospitium vel ad domum ejus, ad quam accedunt, arma vetita portare, et etiam alibi,... dummodo spatam seu cutellum, vel alia arma, portet ligata cum manico, ita quod non possit extrahi : et si fuerit lancea, vel javarina, vel aliud telum Impizatum in summitate.
IMPLA, Velum. Marten. de antiqua Eccl. Disciplina pag. 341. ex Missali Mozarabum :

Supra dictam patenam et calicem ponat Implam et pulcram ; qu quidem Impla cooperiat totum calicem.
Vide Guimpla. IMPLACITARE, In placitum et jus vocare. Charta Philippi Aug. ann. 1194. pro Atrebatensibus :

Nullus civium debet alium Implacitare de catallo, nisi coram justitia nostra et Scabinis, et si alias Implacitaverit, etc.

Occurrit in Vita B. Lanfranci, tom. 6. Maii pag. 848. et S. Anselmi, tom. 2. April. pag. 909. Vide Placitum. Implacitatio, in Leg. Henrici I. reg. Angl. cap. 61. Emplaidier, in Poem. Rob. Diaboli MS. :

Quand chil qui furent au concille La vrit oirent dire, Que chilz qui tant lor a aidi, Et par cui furent Emplaidi, Est li senescaus de la tierre, etc.

1. IMPLAGARE, Plagis, id est, retibus irretire, apud Sidonium lib. 9. Epist. 6. 2. IMPLAGARE, Verberibus excipere, flagellis cdere. Vita S. Bertholdi tom. 6. Jul. pag. 480. col. 1 :

Sed, ut redeam ad confessiones,... morem habuit verberare omnes absque personarum acceptione, nullum omnimo sinens transire Implagatum.
1. IMPLAGIUM. Isid. lib. 19. cap. 5 :

Minus autem rete Implagium dicitur a plagis ; nam plagas proprie dicimus funes illos, quibus retia tenduntur circa imam et summam partem.

Cangius supra scrisit Emplagium : quod vide. Leg. Semiplagium. Vide in hac voce. 2. IMPLAGIUM, f. Expletio, completio, Gall. Remplage vel Remplissage. Charta Thom Abb. Sangermann. ann. 1248. e Tabulario ejusd. loci :

Licebit nobis et Ecclesi nostr habere bannum singulis annis in dicta villa de Antogniaco de duabus tonis, qu ibi sunt, vel aliis tantumdem tenentibus, cum duobus trossulis pro Implagio.
Alias Emplage. Charta ann. 1322. in Reg. 61. Chartoph. reg. ch. 439 :

Quant les deux tonneaux sont dvalez de la nef dedens les charretes et illec aemplis et aeullis par le marchaant, que il ne les sont depuis tenuz Emplir ne eullier en meson ne en celier.... Lesdiz fermiers maintenoient au contraire que non contrastans l'Emplage fait s charretes, il estoient en saisine pour le roy de faire apporter l'eullage au celier, ou les vins de la prise sont, par les marchaans, pour lesdiz vins aeuller et emplir.
Hinc emendand videntur Lit. remiss. ann. 1454. ex Reg. 182. ch. 128. ubi Voiller, pro Aeuller vel Eullier, legitur :

Le fermier fut par sentence condempn rendre et restituer la pipe de vin, et se plaine n'estoit la Voiller et emplir.
Stat. tabernar. in lib. rub. fol. mag. domus publ. Abbavil. art. 6 :

Que nulz taverniers soit si hardis qu'il acateche vin de buffet, pour faire uilliage ne Remplage, ou aultrement.
Idem etiam quod Accessio, additamentum in Charta ann. 1310. ex Reg. 45. ch. 139 :

Lequel bos contient onze acres et vint perches, sanz point de raemplage, la perche dont l'en mesure les bois........ Duquel (bois) nous avons la tonture six livres douze sols Tournois pour chascune acre, sans Emplage.
Qu vox totam prterea cujusvis rei summam interdum significat. Stat. ann. 1407. tom. 9. Ordinat. reg. Franc. pag. 210. art. 4 :

Sur paine de dix solz d'amende pour chascun cent (des peaux) qu'il achettera, et de plus plus, et de moins moins, et au dessoubz au fuer l'Emplage.
Charta ann. 1430. ex Chartul. Latiniac. fol. 148 :

De chacun septier ung boisselet, et aussi de plus plus, et de moins moins, au fur l'Emplage.
Vide infra Implengagium et Remplagium. IMPLANARE, Joan. de Janua, et Will. Brito in Vocab. : Implanare, dicitur decipere, vel in errorem ducere. Unde Eccles. cap. 15. 12 :

Non dicas, Is me Implanavit.

Et cap. 34 : Qui implanatus est, etc. et componitur Implanare, ut dicunt quidam, ab in, et planos () quod est error, vel vagatio. Gloss. Lat. Gr. : Plano, . Implano, apud Martium qui pro restituit . S. Cyprianus :

Si quis putat se aliquid esse, cum non sit, seipsum Implanat :


pro quo vet. Interpres habet Galat. 5. 3 :

Ipse se seducit.

Fridegodus in Vita S. Wilfridi cap. 23 :

Syngraphidem scripsit, munus venale notavit Quiret Adalgisum collatis subdole Regem Implanare opibus Ervinus Philocompos.

IMPLANATOR, Impostor, apud Laurent. in Amalth. Vide Implanare. IMPLASTRARE. Infundere, intromittere. Victor. in Epist. ad S. Fulgentium :

Minoravit se paululum magnitudo, ut cum osculatur mortuum, Implastraret animam, et redderet puerum vivum.

1. IMPLASTRUM dictum eo quod inducatur, Papi. MS. Implaustrum ; pro Emplastrum, Empltre. 2. IMPLASTRUM, Locus vacuus dificandis domibus idoneus, idem quod supra Amplastrum. Libert. Clarim. in Bassig. ann. 1248. tom. 5. Ordinat. reg. Franc. pag. 601. art. 18 :

Licebit autem prdictis burgensibus, uni eorum alteri vendere domum suam, vel Implastrum, vel pratum, vel vigneam, etc.
IMPLAUSTRUM, Lo Implaustro. Glossar. Lat. Ital. MS. IMPLECTERE, Mulctam impositam solvere. Chartul. Aptense fol. 137 :

Sit culpabilis et Impleturus (l. implecturus) auri libras duas.

Hinc emendandum videtur Instrum. 1. tom. 4. nov Gall. Christ. col. 1 :

Tunc sit culpabilis et Implecturi tantum libras auri xvi. componat.

Vide Plectat 2. IMPLECTICUS. Ut Implecticus bos apud Veget. 3. Veterin. 29. IMPLECTIO, Cumulatio, a verbo Implere, Gall. Remplir. Charta ann. 1331. in Reg. 66. Chartoph. reg. ch. 524 :

De quibus (fossatis) erant et eorum prdecessores fuerant in possessione pacifica, vel quasi, a tempore... Implectionis fossatorum seu vallatorum Tholos.
IMPLEGIARE. Vide Plegium. IMPLEIT, Sumptus in emendas merces, vel ips merces empt, ex Gallico Empletes. Fori Morlanenses art. 37 :

Nullus... teneatur solvere in Ortesio lesdam, sive pedagium de aliquibus mercibus, vel Impleitis, quas habeant seu apportent et adducant in villa

Ortesii.

IMPLEMENTA, An idem quod Impleit ? Litter ann. 1541. apud Rymer. tom. 14. pag. 723 :

Cum omnibus et omnimodis vasibus, jocalibus, ornamentis, bonis, catallis et Implementis.


IMPLEMENTUM, Complementum, Gall. Accomplissement. Raemplance, in Vitis SS. MSS. ex Cod. 28. S. Vict. Paris. fol. 1. v. col. 1 :

La Raemplance del tans n'estoit encor venue par la temprance de celui, par lequel li tans sont fait.
Charta ann. 1479. ex Tabul. colleg. Lombard. :

Ad Implementum voluntatis fundatorum secundum formam et tenorem in instrumento fundationis contentum.


Nostris Ademplir, pro Accomplir, excuter, Exsequi. Lit. remiss. ann. 1383. ex Reg. 124. Chartoph. reg. ch. 143 :

Et en Ademplissant ledit jugiet, fu ladite vrit crie souffisament en l'glise de Herlies. Pro Implengagio de quatuor tonellis vini sancti Porciani xviij. sol.

IMPLENGAGIUM, Expletio, seu quod implendo dolio infunditur, Gall. Remplage. Comput. MS. ann. 1245 : Vide supra Implagium 2. IMPLERE, Impendere, insumere, Gall. Employer. Inventar. Chart. reg. ann. 1482. fol. 121 :

Centum et decem milia francorum debebant Impleri in acquisitionem hreditatis pro prdicta domina suisque liberis.

Vide Implicare. IMPLETOR, Fullarius, Goldasto ad Ephemerides Monasterii S. Galli 5. Kal. Dec. IMPLEX, f. Velum. Inventar. sacr supellect. abbat. Prum. ann. 1003. tom. 1. Hist. Trevir. Joan. Nic. ab Hontheim pag. 350. col. 1 :

Implices duo, dalmatic diaconales xxviij.

Vide Impla. IMPLICAMENTUM, Impedimentum. Remigius Autissiod. Homil. in Evang. Ecce nos reliquimus omnia :

Hc sancti Evangelii lectio... congruit eis qui cuncta mundi Implicamenta pro amore divino postponere... eligunt.
Imit. Christi lib. 2. cap. 8 :

Sine alicujus creatur Implicamento.

1. IMPLICARE. Expendere, insumere, ex Gall. Employer. M. Pastorale Eccles. Paris. lib. 2. ch. 147 :

Dedit 40. libras Implicandas in augmentum communitatis.

Passim pariter in Necrologio ejusdem Ecclesi : occurrit etiam apud Stephanum Julianum in Vita B. Colet n. 50. et in Charta ann. 1247. in Probat. Hist. Monmor. pag. 411. Implicatura, Emploi, in eadem. Vide Glossarium Lobinelli tom. 3. Hist. Paris. MS. :

Mais Girart son mantel lui ploye, Le serpant son cop y Employe.

Implicari in Servitio, Idem quod Inclinari, de qua voce infra, in servitutem redigi. Capitulare 3. ann. 819. Edit. Baluzian cap. 3 :

Si quis ingenuus ancillam alienam in conjugium acceperit, ipse cum ea in servitio Implicetur.
Et cap. 6 :

Judicatum est ab omnibus ut si francus homo vel ingenua femina in servitio sponte sua Implicaverit, etc.

2. IMPLICARE, Implere. Charta ann. 1318. in Reg. 59. Chartoph. reg. ch. 229 :

Stanna piscibus Implicare, prout erit agendum, facere non tardetis.

IMPLICATRIX, Ornatrix, , in Gloss. Grc. Lat. qu capillos mulierum recte implicare novit. IMPLICATURA, Sumptus in emendas merces, vel merces ips empt, idem quod Impleit, Gall. Emplette. Lit. ann. 1406. tom. 9. Ordinat. reg. Franc. pag. 157 :

Plures mercatores, tam de transmontanis partibus, quam aliis diversis partibus, ad dictas nundinas affluentes, et billonum auri et argenti defferentes, eorum Implicaturas spius facere obmiserunt et obmittunt in toto vel in parte, defectu cambii et alicujus nostr monet ibidem in qua possent dictum eorum billonum implicare.
Vide in Implicare 1. et mox Implicita. Aliud vero sonat Emploite, idem quippe quod genus, species, vulgo Espece, in Lit. ann. 1378. tom. 7. earumd. Ordinat. pag. 79 :

Autre drapperie deux pas, de tele emploite comme la prcdente, etc.

IMPLICISCERE, Implicare. Papias. Hinc emendend Gloss. Isid. ubi : Implisceret, Implicaret, legendum quippe Implicisceret. IMPLICISCOR. Mente aberro. Plaut. Amph. 2. 2. 95. Amph. Delirat uxor. Sos. atra bili percita est. Nulla res tam delirantes homines concinnat cito. Amph. Ubi primum tibi sensisti, mulier, Impliciscier ? Alc. Equidem ecastor sana et salva sum. (Impliciscier est paragoge pro Implicisci.) IMPLICITA. Stat. Genuens. lib. 4. cap. 13. pag. 113 :

Implicitam vero declaramus emptionem mercium per committentes ordinatum, in quibus ille, qui administrat seu exequitur, non habet partem, sed solum capit suas provisiones ; dum tamen in dictis accommendis et Implicitis societas aliqua seu ratio imposita non fuerit.

Vide supra Implicatura. IMPLICITARE, In jus vocare, pro implacitare. Epist. ann. 1153. tom. 8. Spicileg. Acher. pag. 180 :

Qui (Robertus Episc.) justiciarius totius Angli... in ultimo vit su anno bis Implicitatus est a Rege per quendam justiciarium ignobilem, et damno gravissimo cum dedecore bis afflictus.
Vide Placitum. 1. IMPLODERE, Cum plausu imponere. Dicenti coronam implodit, in Vita S. Eulogii Mart. tom. 2. Martii pag. 91. 2. IMPLODERE. Inferre, infligere. Vita S. Columb tom. 5. Sept. pag. 624. col. 2:

Cum plus aliquid, ut reor, in semetipsam cruciatus ipsa inferret, quam furens Imploderet carnifex, etc. Clausaque et Implombata fuit dicta arca.
Vitruv. lib. 10. cap. 6 :

IMPLOMBARE, pro Implumbare, Plumbo claudere, signare. Miracula S. Bononis tom. 5. Maii pag. 191 :

Ferreos chodaces in capitibus scaporum Implumbavit.

IMPLUERE, Emplovoir, in Glossar. Lat. Gall. ex Cod. reg. 7692. Vide infra Implutus. IMPLUMBARI. Constit. 20. in Appendice Codicis Theod. :

Hinc adduci jussimus, et manus ejus Implumbari.


Constit. 21 :

Impliciti sceleris auctores coercitos Plumbo exilium, in quo omni vit su tempore afficiantur, accipiet.
IMPLUS, Amplius. Chron. inter Probat. tom. 3. Hist. Nem. pag. 1 :

Res agitur publica recto, si quque gerenda In scriptis reddantur spius et videantur Per successures ; sic erant utiliores Implus, quam si sola essent in mente divina.

IMPLUTUS, Madidus, super quem pluit. M. Robertus de Sorbona in Serm. de Conscientia :

Si tales homines cum sint cum papelardis viris et religiosis, dicunt : Orate pro me, et faciunt gallum Implutum, et contrafaciunt Magdalenam.
Nostris Emplus, eodem sensu. Fabul. tom. 1. pag. 51 :

Mais la dame mes-avint Que li sires Hernoul vint Tous Emplus et tous engelez.
Vide supra Impluere.

IMPLUVIATUS, Color similis pullo sive nigro, sic nominatus quasi fumato stillicidio implutus. Vide Alciat. Emblem. 117. pag. 550. IMPLUVIUM, Pluvia. Sugerius in Ludovico VI. cap. 4 :

Mutata quippe grata aeris temperie, ingrata et turbulenta intemperies emersit, tantoque et tam horribili Impluvio tonitruorum coruscatione totam terram in nocte turbavit, etc.

IMPOCIONABILIS, Venenatus, veneno infectus. Lit. official. Senon. ann. 1336. in Reg. 82. Chartoph. reg. ch. 22 :

Supra cibaria et in potu dictorum mercatoris et ejus famuli clam et occulte pulveres venenosas seu Impocionabiles et plenas malicia, dolo et fraude posuerunt.

Vide Impotionare. IMPOCIONATIO. Vide Impotionare. IMPNITENS, Quem non pnitet, perstans in peccatis. Vox Biblica qu occurrit tom. 3. Concil. Hisp. pag. 122. IMPNITENTIA, Peccandi pertinacia, apud Johan. Sarisber. et alios recentiores. IMPNITUDO, Eadem notione, in Barthii Glossario, ex Baldrici Hist. Palst. IMPOLLIRE, detrahere, protrahere. Papias. IMPOMENTUM, Desrenier ms, comme fruiz. Glossar. Gall. Lat. ex Cod. reg. 7684. Aliud Lat. Ital. MS. : Impomentum, quello che se pone dapo cena, como fruti, e simile. IMPOMIFER, Qui non fert poma seu fructus. Dicitur de quavis arbore fructus non ferente apud Marten. tom. 4. Anecd. col. 85. tom. 1. Ampliss. Collect. col. 100. et alibi non semel. Vide Pomifer. IMPONERE Psalmum, Litaniam, est eorum cantum incipere, et quo vocis sono decantari debeant, designare. Ordo Romanus :

Schola vero ad nutum Diaconi Imponit Litaniam.

Liber Miraculorum S. Adelardi Abbatis Corbeiensis cap. 8. n. 16 :

Occurrunt Ambianenses cum S. Firmino Corbeienses cum S. Adelardo : utque simul perveniunt, Antiphonas ex more Imponunt.
Vita S. Austrebert cap. 3 :

Mox vero Imposito Psalmo, etc.

Adde Petrum Diacon. lib. 4. Chron. Casin. cap. 77. Gregorium Turon. de Vitis Patrum cap. 4. Fulbertum in Vita S. Autberti Episcopi Camerac. Regulam Magistri, Leonem Atinensem in Translatione S. Marci Episcopi Atinensis num. 7. Rainaldum Abbat. Vezeliacensem in Vita S. Hugonis Abbat. Cluniac. num. 10. Ezelonem in Vita ejusdem sancti Hugonis n. 11. etc. IMPOPEE. Charta ann. 37. Conradi Regis apud Stephanotium tom. 7. Fragm. MSS. pag. 349 :

Quod si ad ipsum terminum pretium ipsum non fuerit persolutum, mansus ipse sit suus, lingua rustica Impope.

IMPOPULARIS, Impopulabilis. Papias : Impopularis, inusitata ; Impopulabile vero, illsum. IMPORCARE, Sulcare, porcas facere. Gloss. Lat. Grc. : Imporco, . Columella lib. 1. cap. 10 :

Cum semen crudo solo ingesserimus, inarabimus, Imporcatumque occabimus.


Consuet. Neapolit. MSS. :

Si de terra ipsa (colonus) prstat annuam pensionem terrarum, terram ipsam debet arare seu secundum vulgare Neapolis Imporcare.

IMPORTABILIS, , in Gloss. Grc. Lat. Importabiles dolores, apud Anastasium Bibl. in Hist. Eccl. ubi Theophanes, . Mulier Importabilis omnibus et invisa, apud S. Bernardum in Vita S. Malachi, cap. 25. Importabilis labor, in Edicto ann. 1358. apud D. Secousse tom. 3. Ordinat. Reg. pag. 336. IMPORTABILITAS, Intolerantia, Joan. de Cardalhaco serm. in Nativit. B. M. :

Omnes infirmantur.... aut in oculis per Importabilitatem et invidiam, etc.


Vide mox Importibitis. IMPORTANCIA, Importantia, Gall. Importance, Momentum, pondus. Statuta Capituli Tull. ann. 1497. cap. 9 :

Et si res ipsa esset magn Importanci, etc.

Legitur Importantia, apud Acher. tom. 9. Spicil. pag. 328. Rymer. tom. 7. pag. 638. Lobinell. tom. 3. Hist. Paris. pag. 583. IMPORTANS. Utilis, magni momenti, Gall. Important, ex quo in Epistola anni circiter 1408. apud Marten. tom. 7. Ampliss. Collect. col. 900 :

Percurram igitur, Importantiora legens ex plurimis.

1. IMPORTARE, Asportare, auferre, Gall. Emporter, alias Impourter. Lit. remiss. ann. 1366. in Reg. 99. Chartoph. reg. ch. 1 :

In domo Sandr unum forgerium, in quo erant lx. grossi Flandrenses,... furtive et malitiose cepit et Importavit.
Lit. offic. Noviom. ann. 1400. in Reg. 155. ch. 88 :

Johannes dictus de Neelle importavit unam cuvetam argenteam et duo coclearia argentea.
Libert. Joinvil. ann. 1354. tom. 4. Ordinat. reg. Franc. pag. 299. art. 35 :

Et se il li plait dpartir, il s'empuent dpartir par le congi de nostre justice, et Impourter avec lui ses biens.

2. IMPORTARE, Afferre, inducere, trahere ; quo sensu Importare Itali et nostri Emporter dicunt. Charta ann. 1264. in Reg. 3. Armor. gener. part. 2. pag. 1 :

Et duos solidos apud Anconam ; qui quidem duo solidi dominium non Important.
Alia ann. 1511. in Terrear. Apchon. :

Sub censu annuo cum omni directo dominio, quod census Importat, et omnimoda jurisdictione, alta, media et bassa. Avoir Emport,
dicitur de eo qui auctoritate sua rem aliquam obtinet, quo sensu Emporter dicimus. Joinvil. in S. Ludov. edit. reg. pag. 25 :

Pour ce que je n'eusse point d'Emport, je me levoie du conseil, et en ting quanque il rapporterent, sanz dbat.

Vide Importancia. IMPORTIBILIS, Intolerabilis, Gall. Insuportable, alias Importable. Rob. Avesbur. in Eduardo III. reg. Angl. edit. Hearn. pag. 239 :

Sed onera quasi Importibilia multociens sibi imposuerat.


Lit. remiss. ann. 1366. in Reg. 97. Chartoph. reg. ch. 90 :

Injurier de villaines et Importables paroles.

Vide Importabilis. IMPORTITOR, Qui portas facit, Jo. de Janua. Faiseur de portes, in Glossario Sangerman. Lat. Gall. IMPORTUNARI, Importune instare. Gonzo in Miraculis S. Gengulphi, tom. 2. Maii pag. 649 :

Huic tunc senex quidam visione perspe assistens Importunabatur dicens, etc.
IMPORTUNITAS, Improbitas, injuria. Charta Nic. abb. S. Joan. Laudun. ann. 1197. ex Tabul. ejusd. monast. :

Si qua vilis et inhonesta persona, honestum virum vel mulierem turpibus conviciis inhonestaverit, liceat alicui viro probo de pace, si supervenerit, illum objurgare, et illum uno vel duobus aut tribus colaphis sine forisfacto ab Importunitate sua compescere.
IMPORTUNIUM, Importunitas. Concilium Matisconense II. can. 8 :

Ut quicunque culpa compellente, aut potentum Importunia non sustinens su gremium matris Ecclesi petierit, etc.
IMPORTUNUM,

In quo nullum est auxilium, ut esse solet portus navigantibus

. Laur. in Amalth. IMPORTUNUS. Edictum Dominicum de honore et adjutorio Episcopis prstando ann. 800 :

Si quis autem, quod absit, unus ex vobis ullus de nonis et decimis censibusque reddendis atque renovandis negligens apparuerit, et Importunus Episcopis nostris de his, qu ad illorum ministerium pertinere

noscuntur, ... contradicere prsumpserit, etc.

id est, cum pertinacia et obstinatione. IMPOS, Qui non potest, impotens. Charta Hugon. comit. ann. 1097. ex Chartul. S. Vinc. Laudun. ch. 20 :

Abbas et monachi tantumdem habebunt et ibi, dantes ad construendum partis su compendium. Si vero tunc temporis Impotes fuerint ad dandum, etc.
IMPOSICIONARIUS, Vectigalium impositorum redemtor et exactor, nostris Impositeur. Lit. ann. 1369. tom. 5. Ordinat. reg. Franc. pag. 409 :

Mandamus.... universis et singulis prdictarum senescalliarum justiciariis, officiariis. Imposicionariis, leudatariis, gabellarum, redibenciarum, barragiorum et aliorum quorumcumque subsidiorum levatoribus, collectoribus et gubernatoribus, etc.
Lit. remiss. ann. 1383. in Reg. 123. Chartoph. reg. ch. 235 :

Sans ce que ledit de Louvres feust onques du conflict, ne de l'assemble des maills tuer, ne rober Impositeurs, ne Juifs.
Ali ann. 1389. in Reg. 138. ch. 78 :

Guillaume Boute, qui est grand Impositeur, meu de convoitise, vint trouver Fiquet, et lui dit qu'il vouloit partir ladite ferme ; Fiquet lui rpondit qu'il ne vouloit point de paronnier.
Denique ali ann. 1408. in Reg. 163. ch. 190 :

Jouart le Villain soy disant Impositeur et tenant la ferme de l'imposition, etc.


Vide Imposita 2. 1. IMPOSITA, Mandatum. Gloria posthuma B. Ambrosii Senens. tom. 3. Martii pag. 243 :

Facta tamen Imposita de infra scriptis apud dictum palatium.

2. IMPOSITA, Tributum impositum, collatio. Charta Ludov. Bavari imper. pro Camerac. apud Oefelium tom. 1. Script. rer. Boicar. pag. 759. col. 2 :

Indulgemus ut... Impositam, qu assisia apud eos vocatur... imponere... valeant.


Vide Impostus. IMPOSITIO, Institutio. Charta Theob. episc. Ambian. ann. 1194. in Lib. 1. nig. Vulfr. Abbavil. fol. 2. v :

Ordinavimus quod omnes obventiones personatus prdict ecclesi, fratres hospitalis sub prdicto censu in perpetuum tenebunt, Impositione sacerdotis a prdictis canonicis tantum retenta ; ita quod sacerdos. qui a canonicis ibidem instituetur, fidelitatem faciet prdictis fratribus de

hiis, qu ad portionem eorum pertinent.


IMPOSITITIUM,

Quod impositum et non naturale est. Impositivum, Imposititium, nomen non a natura positum, sed ad libitum

. Laur. in Amalth. Adde Ulpian. in leg. de Pupillo. IMPOSITOR Aquarum, Qui aquis prest, vel qui superiorem fluminis partem habitat. Annal. Placent. ad ann. 1483. apud Murator. tom. 20. Script. Ital. col. 976 :

Cum civitas Placentina et peste et fame periret propter aquarum retentionem per Durindanum et Antognatium Colam, Impositores aquarum fluminis Trebbi pro magnifica communitate nostra, etc.
Et col. 977 :

Manfredus ipse una cum Impositoribus aquarum ausus est Placentiam intrare cum equis quadraginta, etc.

IMPOSSESSIONATUS, Qui non habet possessiones, hoc est, bona solo. Stat. ann. 1496. inter Leg. Polon. tom. 1. pag. 262 :

Ipsi vero si possessionati fuerint, personaliter citabuntur,... contra quos sic agendum procedendumque erit, ut fieri consuerit judicium cum Impossessionatis.

Vide infra Possessionatus. IMPOSSIBILIS, Impotens, Gall. Impuissant. Acta S. Pontii Mart. tom. 3. Maii pag. 278 :

Licet incredulitas tua Impossibilem Dominum nostrum dixerit ; ego tamen in nomine Domini JC. credo, ut pn tu ad nihilum redact, nullum corpori meo dolorem incutiant.
Passio SS. Sisinnii et Martyrii, tom. 7. Maii pag. 43 :

Nisi quia Impossibitem me, ut insequendo ista, confiteor referendo.


Litter ann. 1262. apud Rymerum tom. 1. pag. 754 :

Ad qu tam pro loci distantia, quam pro temporis brevitate nos jam Impossibiles effici satis liquet.... in quibus nostram impotentiam, non voluntariam, sed potius necessariam, regali Excellenti vestr habere placeat excusatam.
Gloss. Gr. Lat. : . Inpotens, Impossibilis, invalidus, inops, infirmus. IMPOSSIBILITAS, Impotentia, imbecillitas. Translatio S. Jacobi Apost. tom. 3. Concil. Hisp. pag. 124 :

Ut omnium imbecillium in te se inclinantium Impossibilitates sustentes et foveas.


IMPOSSIBILITER, Coacte. Vide Possibilitas.

IMPOSTA, vox Italica, Gall. Impt, Vectigal, tributum. Chron. Parmense ad ann. 1302. apud Murator. tom. 9. col. 845 :

Fuerunt impositi per Commune Parm mille equi de Imposta,

id est, Vectigales. Vide Impostus. IMPOSTOR. Vide Imposturare. IMPOSTORIUM, Deceptorium. Cath. et Joan. de Janua. IMPOSTRIX, Qu decipit, imponit. Vita Vener. Id Virg. tom. 2. April. pag. 159 :

Blasphemisque vocibus Impostricem, et hypocritico respersam vitio, devotissimam Dei famulam inclamare aggressus est.

IMPOSTURA, Fraus, deceptio. Ulp. Dig. 47. 20. 3. IMPOSTURARE, Decipere, fallere, User d'imposture, ab impostura, qu vox prisco Latio vix nota : unde impostores Christiani olim appellati Ulpiano leg. 1. D. de Var. et extr. cognition. (50, 13.) qui et, impostura, vocem usurpat in leg. 1. 3. Crim. stellionat. (47, 20.) ut et utramque alii sequioris vi Scriptores. Anonymus de Orthographia :

Imponere, pro fraudem facere, aliquando dicitur, unde impostura vocatur, cum argentum vel aurum viliori metallo adulteratur ; et qui hoc facit, Impostor vocatur. Unde etiam qui aliquid fraudis facit, aut simulationis, Impostor solet appellari.
Gregorius M. PP. lib. 3. Dialog. cap. 14 :

Hunc simulatorem dicere, et verbo rustico cpit Impostorem clamare.

Gloss. Lat. Gr. : Impostor, . Gloss. Lat. Gr. : Impostura, stellionatus, , . Vide Martin. Lexic. Hincmarus Remensis in Opusc. 55. Capitulor. cap. 18 :

Quidam ipsas scripturas verbis inlicitis Imposturaverunt.


Baldricus lib. 3. Chronici Cameracensis :

Summa curetis vigilantia, ne antiqu... religionis nobilitas aliqua adinventionis novitate Imposturetur.
Vetus orbis descriptio cap. 18 :

Non enim est apud illos ulla Impostura ; sed singuli eorum, quod pollicentur, certe sciunt.

Imposturatio, Impostura, fraus, deceptio. Chron. Watinense inter Anecd. Marten. tom. 3. col. 824 :

Diversis tamen questibus conluctantur medici, diversis Imposturationibus adquirunt medici, diversis modis seipsos extrudunt medici, multis assertionibus promittunt, multis promissionibus fallunt.
IMPOSTUS, Tributum impositum, Gallis Impost. Charta ann. 1272. apud Joan. Carpentarium in Hist. Cameracensi :

Compositionem qro talliis et Impostibus, etc.

Pro medietate talliarum et Impostuum, in Instrum. tom. 3. nov Gall. Christ. col. 38. Vide Imposta. IMPOSUISTA, pro Imposta, Vectigal, tributum. Charta ann. 1319. apud Ughell. tom. 1. Ital. sacr. edit. ann. 1717. col. 426 :

Monasterium ipsum liberum facimus et exemptum ab omni solutione decimarum, jure cathedratico, datiis, collectis, Imposuistis, et aliis occurrentibus oneribus.

Vide supra Imposita. IMPOTENTER, Tyrannice, apud Laur. in Amalt. IMPOTENTES, Mutilati, debiles, quomodo etiamnum Impotens dicimus. Cap. 6. ann. 819. cap. 7. Edit. Baluzian :

De viduis et orfanis et pauperibus, vel omnibus Impotentibus, etc. Impotens Ad eos, quibus semen fluit, et non potentibus, etc.

ad matrimonium, apud Albertum Argentin. pag. 168. Sextus Platonicus lib. 1. de Medicina animalium cap. 5 : Vide Synodum Vermeriensem ann. 752. can. 17. et supra in Apocopus. Castigat. in utrumque Glossar. : Impotens, senescens, . Hinc 1. IMPOTENTIA, Mutilatio, membri amputatio, debilitas, nostris Impotence. Lit. remiss. ann. 1362. in Reg. 93. Chartoph. reg. ch. 115 :

Idem Petrus Johannam uxorem dicti Guillelmi Bay in pollicem manus su in rixa hujusmodi dicitur vulnerasse, absque tamen Impotentia et membri mutilatione.
Ali ann. 1456. in Reg. 183. ch. 209 :

Fut d'oppinion icellui suppliant que icellui cur feust mang par aucunes gens qu'ilz trouveroient, sans trop grant oultraige lui faire, parquoy s'ensuivist mort ou Impotence de son corps.
Judic. ann. 1337. in vol. 4. arestor. parlam. Paris :

Nous avons ordonn que le prieur et la prieuse de l'Hostel-Dieu de Compiegne, qui sont prsent, demeureront en leur estat toute leur vie sans estre ostez, se ce n'estoit pour Impotence de corps, ou par male administration.

2. IMPOTENTIA, Defectus naturalis vel accidentalis, quo quis copulationi minime aptus est, in Tit. de frig. et malefic. in jure canon. Calvin. Lex. jurid. Justinian. in Novel. 22. cap. 6. de Impotentia, permittit uxori

disjungere matrimonium et mittere repudium, post elapsum triennium, quando aliquis impotens fuit coire mulieri et agere qu a natura viris data sunt
. Conf. Capitul. Car. M. lib. 6. cap. 55.

IMPOTIONARE, Veneno propinato extinguere, unde Galli Empoisonner habent. Ordericus Vitalis lib. 4. pag. 532 :

A Normannis Impotionatus occubuit.


Vincentius Belvac. lib. 33. cap. 36 :

Dicebaturque ab omnibus, quod ibidem.... fuisset Impotionatus.


Leges Willelmi Nothi vernacul cap. 38 : Id est :

Si home Enpuissoned altre, seit occis, u permanablement eissill. Si quis aliquem Impotionaverit, occidatur, aut perpetuo exilio damnetur.
Hic enim ccutiit eruditus Interpres. Impocianatio, Potio venenata. Chron. Th. Olterbourne edit. Hearn. pag. 224 :

Nondum convaluerat (Henricus rex) de infirmitate gravissima, quam contraxerat ex Impocionatione vel per cibaria intoxicata.
Hinc emendandus Labbeus tom. 11. Concil. col. 1632. ubi Impocotare et Impocotatio perperam, pro Impocionare et Impocionatio :

Leprosi Christiani suos confratres Christianos Impocotaverunt... Si Impocotationes ist non bene fecerint cursum suum, etc.

Vide Impocionabilis. Empotionnement vero, pro Potione medica, apud Guignevil. in Peregr. hum. gen. MS. ubi de Medicorum arte :

Et non pour quant maugr ses boistes Et ses emplastres et ses moistres, Et ses Empotionnemens, etc.

Impotionatus, Cui potio medicata data est, Gall. Qui a pris mdecine. Chart. ann. 1288. apud Schannat. Histor. Fuld. tom. 1. pag. 16 :

Minutis aut Impotionatis et infirmis... uti carnibus liceat.


IMPOTIRE,

Divestire, ut, impotiatis cum prbenda sua, id est, divestiatis, et derivatur ab impos, potis Impotio, devestio, spolio.
Editio Heroldi tit. 27. 21 :

. Ita Joan. de Janua. Gloss. Lat. Gall. Sangerman. : Impotire, devestir, Dessaisir. Cath. apud Laur. in Amalth. : IMPOTUS. Lex Salica tit. 29. De furtis diversis, 8 :

Si quis Impotos de melario aut de pirario tulerit, etc. Si quis Impotus de pomario aut de pirario, etc.
Ubi Impotus, vox confecta ex Belgico Theutonico inte, insitum, et pote, surculus, calamus ; unde nos Entes dicimus. Forte igitur pro impotos, legendum erit intpotos, quo accedit Editio Heroldi, ex int pote. Id est, poma, in Gloss. codicis

Estens. apud Murator. tom. 2. Antiq. Ital. med. vi col. 288. Ubi divinum egisse videtur Glossator. Si fidem habemus Eccardo, omnia sunt ab Impositus, unde corrupte Inpotus et reliqua formata. Imp Cambro-Britannis quoque Surculus est. Addit idem Scriptor : Nos a posteriori Inpoti parte defleximus etiam nostrum Poten, Pfoten, Surculos inserere, Propfen. Quod jam Winsbekio notum fuit, qui 36. canit :

Sun, du solt hoeveliche sitte In dinen sinnen lassen Pfaden.

IMPRCEPS, pro Prceps, Festinus, properans. Vita S. Romani Archiep. Rotomag. apud Marten. tom. 3. Anecd. col. 1661 :

Forte sed Imprceps turba stipante minister, Dum pede festinat, ne Pontifici mora fiat, Labitur e manibus, fractum vas evacuatur.

IMPRDATIO, Prdatio, in Capitulis Caroli Calvi tit. 22. IMPRGNARE, Gravidare, gravidam facere. Utuntur Jo. Sarisber. lib. 8. cap. 11. Lamb. Ardensis apud Ludewig. tom. 8. pag. 389. Bern. de Breydenbach Itin. Hierosol. pag. 114. et alii recentiores. Will. Brito Philipp. 5. usurpat pro Augere :

Utilius fusos potes Imprgnare Philippo.

Vide Vossium de Vitiis Lat. Ling. lib. 1. cap. 23. Empreingner, eodem sensu, in Lit. remiss. ann. 1377. ex Reg. 110. Chartoph. reg. ch. 249 :

Comme piea Pierre le Maire prestre eust sduicte laditte Perrette, et tant fait par ses cauteles que il la dflora et l'Empreingna, et en ot un enfant.
Laur. in Amalth. :

Imprgnari, concipere.

Imprgatus. Idem Will. Brito Philipp. 7 :

Et jam finis erat hyemis, tellusque calore Imprgnata novo flores gignebat et herbas.

Imprgnatio, Graviditas ; unde Imprgnator, qui gravidam facit. Stat. crimin. Saon cap. 24. pag. 47 :

Si accusatus vel inculpatus de Imprgnatione negaverit, etc.


Ibid. pag. 48 :

Et quam cautius poterit (magistratus teneatur) investigare quis fuerit ipsius (sclav) Imprgnator. Imprmeditate subito feci sic.

IMPRMEDITATE, Sine prvia meditatione, imprudenter, extemplo. Buschius de reformat. Monast. apud Leibnitium tom. 2. Script. Brunsvic. pag. 876 : IMPRPEDITE, et IMPRPEDITO, Sine impedimento, nullo impediente. Ammian.

27. 10. Imprpedite abduxit. Id. 26. 6. Ut Imprpedito ipse pergeret, quo tendebat. IMPRPUTIATUS, Habens prputium, non circumcisus, ex Tertull. apud Laur. in Amalth. IMPRSCIENTIA, Non prscientia, ex eod. Ibid. IMPRSENTIARUM, Imprsentiarum, et In prsentiarum, . Dictio conflata ex in prsentia rerum, ut putat Voss. in Etymol. idem significat, quod in prsens, in prsentia, in prsenti : neque solum dicitur de eo, quod prsens nunc est, sed et de eo, quod prsens fuit, aut erit. Cato R. R. 144. IMPRSTABILIS. Salvianus lib. 4. de Gubern. Dei :

Dicentes Deum incuriosum, Deum non intendentem, Deum negligentem, Deum non gubernantem, ac per hoc immisericordem, et Imprstabilem, inhumanum, asperum, durum.
Ubi Brassicanus imprstabilem dictum a Salviano Deum opinatur, qui nihil prstet pro rei dignitate. Martinius exponit, Non placabilem, non propitium. IMPRSTANS, Idem quod Imprstabilis. S. Irenus lib. 4. cap. 75 :

Quamvis Deus... hoc fecerit, ne quis eum putet invidiosum aut Imprstantem, etc.

Vide Martin. Lex. IMPRSTARE, Commodare Imprstitum, Mutuum. Vide Prstare. IMPRSTIMONIUM, Dicitur de prdio ad usum fructum concesso, in Testam. Mafald reg. ann. 1256. tom. 1. Probat. hist. geneal. domus reg. Portugal. pag. 33 :

Item quod illud casale, quod dedi magistro V. per Imprstimonium, qui ambulat cum fratre meo, quod teneat ipsum in vita sua.

Vide Prstimonium. IMPRTERMISSE, Sine mora, ac dilatione, utuntur Gresconius in Breviario Canon. cap. 129. Nicolaus I. PP. Epist. 7. cap. 1. Epist. 39. Hadrianus II. PP. Epist. 6. Joannes VIII. PP. Epist. 23. 30. Herardus Turonensis in Capitul. cap. 133. Regino lib. 2. de Ecclesiast. discipl. cap. 1. Anastasius Bibl. in Prfat. ad VIII. Synod. initio, etc. Pro Continue, sine intermissione, usurpat Lambertus Ardensis apud Ludewig. tom. 8. pag. 490 :

Quandoquidem cum eo semper et Imprtermisse, ubi stationarius esse nequivit, strenuissimum in armis nepotem suum... consocium reliquit.

IMPRVARICABILIS, Inviolabilis. Charta Pipini reg. Aquit. pro monast. S. Florent. in Reg. 107. Chartoph. reg. ch. 264 :

Dido abba ex monasterio, quod vulgari nomine dicitur Glonna,.... obtulit obtutibus nostris Imprvaricabilia prcepta.
Occurrit rursum in diplom. Caroli C. tom. 8. Collect. Histor. Franc. pag. 622.

Imprvaricatus, eadem acceptione, in Ch. 863. ibid. pag. 588. Vide Imprvaricandus et Imprevaricabilis. IMPRVARICANDUS, Inviolabilis, perpetuo duraturus. Prceptum Caroli Calvi apud Baluz. tom. 2. Capit. col. 1482 :

De quibusdam rebus a gloriosis Imperatoribus Karolo avo nostro et Ludovico genitore nostro eidem Ecclesi nostr (SS. Emetorii et Genesii) per prcepta Imprvaricanda concessis.
IMPRECARI, Bene precari. Translatio SS. Sebastiani et Gregorii n. 5 :

Fit unus omnium in hac re consensus, et ut felicem obtineat exitum votis Imprecantur unanimes.
Recurrit ibid. num. 7. IMPRECARIA, Species exactionis, de qua sermo est in Precaria 2. Charta anni 1155. Histor. Lossensis pag. 107 :

Erit vero tam ipsum prdium, quam familia collata cum prdio, liberum ab omni advocatorum exactione, sive Imprecaria, vel angaria, vel placitis, vel hospitiis.
IMPRECATIO, seu Benedictio Principis noviter nati, apud Mabill. tom. 3. Analect. pag. 502. ubi refertur Benedictio Ludovici filii Ludovici Ducis Andegav. post ejus baptismum facta a D. Johanne Alexandrino Patriarcha ann. 1377. IMPRECATIONES, in vett. Instrumentis adhibit. Vide Maledicere. IMPRECIABILIS. Vide infra Impretiabilis. IMPREMIA, . Glossar. Videtur dici ab Imprimo ; ut sit delineatio, qu primum tabul alicui imprimitur. Martinius in Lexico. Supplem. Antiquarii prfert, Inpremia. IMPREMPTA, Impressio, a Gallico Empreinte. Charta Joan. reg. Franc. ann. 1351. inter Probat. tom. 4. Hist. Occit. col. 231 :

Cum archiepiscopus Narbon... recipere consueverit... pro qualibet Imprempta sigilli curi su duos denarios Turonenses, etc.

Vide infra Impressura. IMPRENSIBILIS, et Inprensibilis, Incomprehensibilis. Gell. 11. 5. Omniumque rerum fidem veritatemque ita Imprensibilem videri aiunt, etc. Alii aliter leg. 1. IMPRESSIO, Quodvis opus quod aggredimur, Gall. Entreprise, prtention. Chartul. eccl. Andegav. ad ann. 1081. tom. 1. Probat. Hist. Brit. col. 456 :

In capitulo S. Mauritii Marbodus scholasticus questus est de injuriis et Impressionibus, quas Goffridus cantor contra morem majorum sibi faciebat, quod scilicet scolares Marbodi a se petere volebat licentiam chorum intrandi.

Vide infra Imprisa. 2. IMPRESSIO, Sigillum, quod in eo impressa sit imago sic dictum, apud Heinec.

de Vett. sigill. cap. 2. num. 8. pag. 19 :

In sigillo minori ecclesi SS. Simonis et Jud Goslariensis cum hac inscriptione : Impressio sci Mathie.

Vide infra Imprisia. IMPRESSOR, Librarius, typographus, Gallis, Imprimeur, in Litteris ann. 1552. apud Rymer. tom. 15. pag. 356. IMPRESSORIA Ars, Typographia, Gall. Imprimerie. Utitur Trithemius lib. 1. Exhortat. homil. 7. et Epist. 48. inter familiares. Cum primi hujusce artis executores aut inventores nequaquam prtermittendi sint, quorumdam nomina profero ex Lit. natural. ann. 1474. in Reg. 195. Chartoph. reg. ch. 1321 :

Michiel Friburgier, Uldaric Quering et Martin Granetz natifz du pais d'Alemaigne... sont venus demourer en nostre royaume puis aucun temps en a, pour l'exercice de leurs ars et mestiers de faire livres de plusieurs manieres d'escriptures en mosle et autrement, etc. Berchtoldo Rembolt artis impressori architecto primario
epistolam inscribit Vitalis de Thebes juris canonici professor ad calcem Decreti Gratiani edit. Paris. ann. 1501. IMPRESSURA, Impressio, Gall. Empreinte. Memor. E. Cam. Comput. Paris. ad ann. 1390. fol. 229. v :

Quorum (sigillorum) Impressura ponitur in camera prdicta, videlicet in altero parvorum scrinorum stanni. Vidimus
ann. 1397. Chart Joan. ducis Brit. ex Bibl. reg. :

Gum Impressura unius scuti arma Britanni, videlicet nonnullas herminas in quartiero dextro illius scuti, et in residuo ejusdem scuti arma de Drotor continentis. Impresser
nostris, pro Empreindre, Imprimere. Lit. remiss. ann. 1479. in Reg. 206. Chartoph. reg. ch. 247 :

Le suppliant Impressa en pain tendre icellui martel et fleur de liz.

Vide supra Imprempta. IMPRESSUS, Non pressus, ex Lex. Philol. apud Laur. in Amalth. IMPRESTARE, Commodare, Gall. Prter ; Imprestitum, Mutuum, Gallis, Emprunt. Vide Prstare. IMPRETIABILIS, Pretium omne superans, passim apud Matthum Paris. Epist. Theod. reg. Ital. 18. tom. 4. Collect. Histor. Franc. pag. 8 :

Indicamus nos venientibus legatis vestris Impretiabilis quidem rei, sed more gentium suscepisse pretia destinata, etc. Impreciabilem sanguinem Christi,
in Sermone habito in Conc. Turon. ann. 1163. inter Epist. Arnulphi episc. Lexov.

pag. 71. v. Chron. Angl. Th. Otterbourne edit. Hearn. pag. 258 :

Thesauro Impreciabili et coronis suis ex inundantia aquarum repente perditis et demersis. Imprciable,

apud Rabelais. in Prol. ad lib. 1. pag. xl. IMPREVARICABILIS, ut Imprvaricandus, Qui violari non debet, in Prcepto ann. 878. apud Marten. tom. 1. Ampliss. Collect. col. 207. IMPREYSIA, ut Imprisa. Instrum. ann. 1342. Hist. Dalphin. tom. 2. pag. 441 :

Impreysiam fecistis de invadendo terram, bona et jura et subditos Dalphinales, et ex proposito et Impreysia, armis bellicis sumptis... more hostili intravistis, etc.
IMPREZIA. Militaris expeditio, idem quod Imprisa. Comput. ann. 1405. inter Probat. tom. 3. Hist. Nem. pag. 182. col. 1 :

Indictio levari ordinata per dominum nostrum regem in senescallia Bellicadri et Nemausi pro resistendo Imprezi Henrici de Lencastre, regnum Angli occupantis, de anno Domini 1404.

Vide supra Empresia. IMPRIMITUS, pro Imprimis, tom. 2. Annal. Benedict. pag. 702. tom. 3. pag. 721. col. 1. apud Leibnit. tom. 1. Scriptor. Brunsvic. pag. 102. Imprimum, Eadem notione, pluries in Histor. Harcur. tom. 4. pag. 1397. IMPRISA, Imprisia, Militaris expeditio, vel quodvis opus, quod aggredimur, Italis Impresa, nostris scriptoribus vi medii, Emprise, hodie Entreprise. Vide Dissertat. 7. ad Joinvillam p. 176. 180. Epist. Ingeranni Dom. Codiciaci ad Theob. Comitem Campan. in Chartul. Campan. Thuani fol. 180 :

Multum nobis cederet ad honorem, si Imprisam, qu sicut dicitur, adversum vos et nos incpta erat, dirumpere possetis, et illis cederet ad dedecus, qui Imprisiam illam, ut dicitur, incperant, nisi eis, quibus Imprisi erant, auxilientur.
Forma pacis inter Reges Franci et Angli ann. 1216. apud Marten. tom. 1. Anecd. col. 859 :

Dominus Ludovicus quittat omnes Barones et homines de regno Angli de omnibus terris domini Regis ab omnibus homagiis, fidelitatibus, confderationibus et Imprisiis, et de ctero cum illis nullam inibit confderationem.
Lit. remiss. ann. 1377. in Reg. 111. Chartoph. reg. ch. 370 :

Colloquio inter eos habito, consenciit quod idem curatus verberaretur ; et sic, post hujusmodi consensum et Imprisiam, fuit factum, eodem Stephano in facti perpetratione non prsente.
Imprisii, Qui imprisi, seu partibus alicujus favent, vel alterius tutelam suscipiunt, quomodo dicimus Emprendre, vel Entreprendre le party de

quelqu'un, unde vocis origo. Charta Philippi August. Reg. Franc. ann. 1220. apud D. Brussel tom. 1. de Feudorum usu pag. 328 :

Barones vero Pictavi qui Imprisii nostri sunt, et alii quos voluerimus, facient nobis homagium ligium.

Occurrit iterum in Conventionibus ejusd. Regis cum Rege Angli ann. 1220. apud Marten. tom. 1. Collect. Ampliss. col. 1144. et 1145. Matth. Westmonaster. ann. 1224. pag. 282 :

Respondit prterea quod juramentum in Anglia factum, ex parte Regis Anglorum fuerat violatum, dum Imprisii sui ob redemptionem gravissimam sunt redempti.
Concordia facta inter Henricum Reg. Angli et Ludovicum primogenitum Regis Franci :

In primis quod omnes homines et Imprisii Domini Ludovici et coadjutores sui Anglici... habeant terras suas, etc.
Charta Henrici Reg. Angl. in Additam. ad Matth. Paris pag. 127 :

Videlicet quod nos erimus Imprisii ejusdem Regis Castell contra omnes homines, et juvabimus eum cum toto posse nostro bona fide.

Utitur hac notione non semel Matth. Paris pag. 206. 207. 218. 654. Falluntur, qui a Gallico prix, pretium, vocis etymon accersunt, quasi sint alteri pretio auctorati. Emprisia, Idem quod Imprisia. Concilium Roffiacense ann. 1258. can. 1 :

Confderationes, conspirationes, colligationes, Emprisias, tacitas vel expressas, et alias machinationes, etc.

IMPRISIA, ut supra Impressio 2. Inquisit. contra Templar. ann. 1311. ex Cod. reg. 5376. fol. 16. v :

Duodecim scutellas argenti et sex platellos argenti et unum collarem auri sub Imprisia regis Sicili.

Id est, sub sigillo regis Sicili signatos. IMPRISINAMENTUM, apud Rymer. tom. 2. pag. 614. pro Imprisonamentum ; quod mox vide. IMPRISIUS. Vide Imprisii in Imprisa. IMPRISONAMENTARE, In carcerem conjicere, Gall. Emprisonner, Rymer. tom. 15. pag. 64. Imprisonamentum, In carcere detentio : Gall. Emprisonnement, apud Rymer. tom. 5. pag. 4. Imprisonare, ut Imprisonamentare. Vide Prisona. IMPRISUS, Ad certum diem vel locum indictus, a Gall. Empris, Entrepris, Susceptus. Charta anni 1279. apud Rymer. tom. 2. pag. 1073 :

Est enim vista Imprisa inter ipsos duos Reges in media Quadragesima apud

Belli-Quadrum.

Vide Imprisa. IMPROBABILITER, Imprudenter. Atto Vercell. apud Acher. tom. 8. Spicil. pag. 80 :

Ne postea si reprehensibilis videatur, pniteat rei principem populi non ad liquidum judicasse, sibique metuat imputandum quod meretur, civem Improbabiliter ordinavit.
IMPROBATUM, Malum, scelus, apud Ulpian. L. 24. 3. ff, de Pignerat. actio.

Si prostituit ancillam, vel aliud Improbatum facere coegit

. 1. IMPROBITAS, Pusillanimitas, in Barthii Glossario, ex Gautherio de Bellis Antiochenis. 2. IMPROBITAS, Molestia, importunitas. Luc. 11. 8 :

Propter Improbitatem tamen ejus surget, etc.

Vide Annal. Benedict. tom. 3. pag. 292. et infra Improbus. 3. IMPROBITAS, Inverecundia. Gloss. Lat. Gr. : Improbitas, . Gloss. Gr. Lat. , Improbus, impudens. IMPROBITER, Improbe. Petron. fragm. Tragur. 66. Burm. IMPROBRIOSE, Probrose. Epistola Cardinalis Sabinensis de expugnatione urbis CP. ann. 1453 :

Feminas virtute prdicta et nobilitate, vituperose et indecore detractatas, nonnullis injuriis, ac si meretrices et prostibulo institut essent, trahebat, cdens et Improbriose ac inhoneste eas vituperans, etc.
IMPROBROSUS, Probrosus. Vita B. Caroli Boni n. 48. tom. 1. Mart. pag. 137 :

Diversis suppliciis Improbrosis, ut dignum erat, tormentati.


IMPROBUS, Molestus. Hermes apocryphus lib. 1. cap. 3 : Infra :

Sed tu non desinis in petendo revelationes, Improbus enim es. Consummavit igitur enarrationem turris. Ego vero cum adhuc essem Improbus, interrogavi illum, etc.

IMPROCERATUS, Non procerus, humilis. Gl. Lat. Gr. : Improcerata, , , . Sed leg. Improcera, , etc. Improcerata, in Supplemento Antiquarii. Improcerus, eadem notione, apud A. Gellium lib. 4. cap. 19. IMPROCINCTUM, Acto a malicia. Glossar. Lat. Ital. Ms. IMPROCURATUS, Orbatus, destitutus, cujus nulla cura est. Buschius de Reform. Monast. apud Leibnitium tom. 2. Scriptor. Brunsvic. pag. 858 :

Quoniam D. Deus eorum est procurator, et non dimittet eos Improcuratos

de cunctis sibi necessariis.

Impourveu, eadem acceptione, in Lit. Caroli V. ann. 1370. ex vol. 6. arest. parlam. Paris. :

Comme le suppliant Impourveu de conseil eust appell en nostre cour de parlement, etc.

IMPROHIBITO, Licenter, . Germ. et Reg. Improhibite, in Castigat. ad utrumque Glossar. IMPROLIS, Prole carens, vel qui legitimos filios non habet, apud Boll. tom. 3. Jul. pag. 150. col. 2. Inprolis, Eadem notione. Append. ad Form. Marculfi tom. 4. Collect. Histor. Franc. pag. 521. art. 54 :

Dum Inprolis fuerit, nec legitimos infantes habuerit, etc.

IMPROLOQUIBILE, , in Gloss. Lat. Gr. Supplem. Antiquarii : Improloquibilis, , Inenarrabilis. IMPROMISCUUS, et Inpromiscuus, Non promiscuus, non admixtus, sincerus, purus. Gell. 12. 4. In his versibus suavitas tam Impromiscua, tamque a fuco omni remota est, ut, etc. Id. 1. 7. IMPROMITTERE, perperam pro Intromittere. Vide in hac voce. Charta ann. 1105. apud Lamium in Delic. erudit. inter notas ad Hodpor. Charit. part. 3. pag. 1099 :

Si unquam in tempore de prdictis rebus prsumpserit agere, causare, tollere, contendere, Impromittere, intentionare, aut pro placito fatigare, etc. Item solverunt uxori de Bernisson pro una magna olla, Impromptata pro decoquendo potagium,... ij. sol.

IMPROMPTARE, Mutuari, Gall. Emprunter. Comput. ann. 1488. inter Probat. tom. 4. Hist. Nem. pag. 48. col. 1 :

Vide infra Impruntare. IMPROPE, Prope. Tertull. Exhort. ad cast. 10. Si orationem facit ad Dominum, Imprope est clo. IMPROPERANTER, Cum improperio. Promissio B. Thom Mart. in Anecd. Marten. tom. 3. col. 1878 :

Alioquin non diceret Dominus Improperanter malis Ecclesiarum Rectoribus per Ezechielem : Non opposuistis vos murum pro domo Domini, etc.
IMPROPERATOR, Conviciator. B. de Amor. in Speculo sacerd. Ms. cap. 26 :

Non discordator fratrum, non Improperator.

IMPROPERATUS, Non festinus, apud Laur. in Amalth. IMPROPERIUM, Dedecus, convitium, injuria, derisio. Sueno Aggonis filius in Histor. Danica :

Nam et tunc temporis ignominiosum extitit Improperium, si solum duo jugularent.

Utitur spe vetus Bibliorum Interpres. Vide Forcellinum. IMPROPERO, et Inpropero, Intro propero, hoc est festinanter et properanter ingredior. Varr. apud Plin. 36. 13. 19. n. 4. Quo si quis Improperet, sine glomere lini, etc. exitum invenire nequeat. Adde Not. Tir. p. 95. IMPROPORTIONALIS, Non egal. Improportionaliter, in Glossar. Gall. Lat. ex Cod. reg. 7684. IMPROPRIARE, A proprio et nativo sensu declinare. Stat. Mantu lib. 2. cap. 72. ex Cod. reg. 4620 :

Addentes quod statuta ipsa a quocumque... glossari, subaudiri, Impropriari seu extendi non possint.
Molin. in Consuet. Paris. tit. 1. de Feud. 60. gloss. 1. num. 16 :

Verba judicis, etiam Impropriando, si opus, reducuntur ad intellectum juris et materi subject, et talis ejus scilicet judicis mens prsumitur, qualis esse debet.
IMPROPRIATUS, f. Jure proprio possessus, apud Rymer. tom. 15. pag. 69 :

Ego Thomas Wryothesley... Cancellarius Angli... tradidi... Henrico VIII... rectoriam meam Impropriatam de Southmymes.
Et infra :

Qu habeo aut unquam habui de et in rectoria Impropriata de Southmymes in Comitatu, etc.

IMPROPRIETARIUS, Non proprietarius, qui rei alicujus non habet proprietatem et dominium. Albertus Mussatus apud Murator. tom. 10. col. 765 :

Viduarum, pupillorum, pauperum civium, qui inquilini, vassalli, libellarii erant, ac Improprietariorum quibuslibet titulis uterentur, etc.
IMPROPUGNATUS, Indefensus. Marcell. lib. 29 : Et lib. 31 :

Quod si contigisset, Impropugnata civitas venisset in manus hostiles. Et tanquam signo erecto occultius... civitas prorumperetur Impropugnata.
IMPROTECTUS, Protectione carens, indefensus. Arest. parlam. Paris. ann. 1361. 21. Aug. tom. 6. Ordinat. reg. Franc. pag. 411 :

Indefensi et Improtecti remanerent.

IMPROTRACTIM, Sine mora, abjecta omni cunctatione. Litter ann. 1402. apud Rymer. tom. 8. pag. 273 :

Nostris opidanis et vicinis restitutio fieri deberet Improtractim.

IMPROVIDENTIA, Incuria, negligentia. Dipl. Frider. I. imper. ann. 1159. apud Lamium in Delic. erudit. tom. 3. pag. 188 :

Quoniam tenemur ante tribunal Christi Deo... in die judicii reddere

rationem, si per Improvidentiam imperii nostri homines in camino perirent, etc.

IMPRUNTARE, Mutuari, a Gallico Emprunter. Arest. parlam. Paris. ann. 1283. in Reg. 2. Olim fol. 67. r :

Fuit inventum quod ipsi usi erant dictos clericos ponere sub cuppa et in ferris Impruntatis, etc.

Practicis nostris Emprunter prison ; quo etiam sensu, Impruntavimus curiam, in Chartul. S. Maxim. Vide Radulph. Forner. lib. 6. Rer. quotid. cap. 28. IMPRUNTATUM, Mutuum, ex Gall. Emprunt. Vide Mutuum violentum. IMPRUTAMENTUM, ut Impruntatum, Mutuum. Vide Rogatio, Census. IMPUBERE, Johanni de Janua, Non pubere, ut exponitur in Glossis Lat. Gall. SanGerman. MSS. ubi Impubeo, Non crotre, non commencer avoir barbe. IMPUBESCENS, Qui nondum lanuginem emisit. Plin. 23. 7. 64. Corticem ejus Impubescentem puer impubis si detrahat. IMPUBLICARE, In publicum seu fiscum redigere, infiscare. Vide Publicum. IMPUDEFACTUS, Impudens, quem non pudet. Impudefactus adulter, in Epistola Montani Episcopi inter Concil. Hisp. tom. 2. pag. 270. IMPUDERATUS, Impudoratus, Impudens, absque pudore. Gloss. MS. : Impudoratus, inverecundus. Lucifer Calaritanus lib. 1. pro S. Athanasio pag. 85 :

Non despicis revera conviperinos tuos Arianos, natos videlicet de Impuderato patre vestro diabolo.
Concil. Tolet. VIII :

Recedant ergo talium desideriorum Impudorati fautores. Impudorati et audaces,

apud vet. Interpretem Ireni lib. 3. cap. 25. Impudorate, pro Impudenter, dixit vetus Ireni Interpres lib. 1. cap. 21. et lib. 2. cap. 14. IMPUDICARE, Corrumpre, violer, in Glossar. Gall. Lat. ex Cod. reg. 7684 : Impudicatus, stupratus, impudicus factus, apud Laur. in Amalth. ex Festo. IMPUDOR, Labes, macula, pudori opponitur. Lit. legitim. ann. 1351. in Reg. 80. Chartoph. reg. ch. 414 :

Quia decus virtutis genitur maculam abstergit in filiis, et pudicitia morum Impudor originis aboletur, etc.

Eadem formula passim occurrit in ejusmodi Literis. IMPUGNE, pro Impune, in Lit. ann. 1365. tom. 4. Ordinat. reg. Franc. pag. 591. et alibi. IMPULATOR, Concitator, Incitator, in Glossario MS. Reg. Cod. 1013. infra : Impulsor, Hortator, Concitator. IMPULSA, Dilatio, procrastinatio, Gall. Delay. Lit. remiss. pro consulibus Vill-

long ann. 1337. in Reg. 71. Chartoph. reg. ch. 47 :

Qui res a se venditas minori pretio in fraudem usurarum reemerunt, aut pro impulsa seu spera temporis plus sibi dari in pecunia, blado aut alias in similibus, seu obligari ultra sortem fecerunt.
IMPULSARE, Excitare. Epistola encyclica Henrici V. Abb. Fuldensis ad alios Abbates Ordinis S. Benedicti :

Abbates quidem Ordinis nostri nos... multipliciter Impulsarunt, quatenus.... assumere curaremus, etc. Aliquem de statu Impulsare,

apud Marculfum lib. 2. form. 52. Eum est dejicere, expellere, removere. IMPULSATUS, Illsus. Joh. Longinus in Vita S. Stanislai Episc. tom. 2. Maii pag. 270 :

Multa pericula latronum et bestiarum, Martyri glorioso se devovens, Impulsatus evasit.


IMPULSORIUM Al, Fridericus II. Imp. l. 1. de Venat. cap. 27 :

Reliqua vero tertia pars al descendit ab illo loco, qui dicitur Impulsorium al, et Gallice dicitur

le bout, usque inferius. Imperfectus, vitiosus, ut videtur ; f. pro Impurus. IMPULSTRIX. Qu incitat ad aliquid faciendum. Nonius 2. 631. usurpari hanc vocem affirmat, quemadmodum et tonstrix, curatrix, plaustrix, assestrix. IMPULSUS. Vide supra Impellere. IMPUNARE, pro Impugnare, in Lit. ann. 1355. tom. 4. Ordinat. reg. Franc. pag. 723. IMPUNCTUS. Non punctus, nullis asper punctis, . Apul. 2. Met. IMPUNIS. Impunitus, illsus. Solin. 27. IMPUNITE. Impune. Matius ad Cic. 11. Fam. 28. 1. IMPUNUS. Fleta l. 1. cap. 20. 22 :

Si mercedem acceperint, per quod hujusmodi pannos Impunos vendi sustinerent. Impunus vel Impunis, Non punis, sens peine

2. IMPUNUS, apud Johannem de Janua, ut Impunis, sine pna. Gloss. Lat. Gall. Sangerman. MSS. . IMPURATUS. Impudicatus, violatus, Impurus. Ter. Phorm. 4. 3. 64. Impuratus me ille ut etiam irrideat ? Plaut. Rud. 3. 4. 46. IMPURGABILITER, Absque venia, ita ut ab indicta pna quis purgari vel absolvi non possit. Charta ann. 1313. in Reg. 49. Chartoph. reg. ch. 179 :

Mandamus sub pna viginti mille librarum Paris. quam eo ipso per eundem Hugonem contrarium facientem vel etiam attemptantem Impurgabiliter committi,... decernimus.

Pariag. inter comit. Petragor. et capit. S. Front. ann. 1317. in Reg. 56. ch. 462 :

Item obligamus nos dict partes sub pna mille marcharum argenti dictam compositionem servare ; qu pna Impurgabiliter committetur per partem compositionem hujusmodi non servantem.
1. IMPURIA. Pirminius in Excerpt. ex libris Canonicis :

Qui Impurias, qu dicunt homines super tecta


tectus, apud Mabill. tom. 4. Analect. pag. 586.

mittere ut aliqua possint eis denuntiare, quod eis bona aut mala adveniant, nolite eis credere, quia soli Deo est futura prscire

. 2. IMPURIA, Ordure, in Glossar. Lat. Gall. ann. 1352. ex Cod. reg. 4120. Vide Inpuricia. IMPURIMUS, f. pro Impurissimus. Gloss. Lat. Grc. : Impurimum, . Supplem. Antiquarii prfert Inpurimum. Vide Inpuricia. IMPUS, . leg. Impii. Castigat. in utrumque Glossar. IMPUSTELLARE, Agnellus in Vita Sergii Episc. apud Murator. tom. 2. pag. 174. col. 2 :

Cuncta atrii lychnia extinguantur, ne illis flamm candelarum nocte solatia prstent, et quod possumus occulte abdicare, omnia Impustellentur, ignorante Pontifice nostro.

Mutin. cod. clarius habet, In cryptis celentur. IMPUTABILE. Vide infra Imputatio. 1. IMPUTARE, Non putare, non existimare, apud Sidonium lib. 9. Epist. 11. initio. 2. IMPUTARE, pro Amputare. Capitula General. S. Victoris Massil. MSS :

Ut omnis dissolutionis occasio a juvenibus Imputetur.

3. IMPUTARE, Latinis ; unde Gallicum Imputer, alias Emputer, pro Accusare, denuntiare. Lit. remiss. ann. 1457. in Reg. 189. Chartoph. reg. ch. 134 :

Icelle Guillemette Emputa aux Anglois du lieu de Sainte Suzenne le pere du suppliant, et leur dist qu'il receloit les Franois et les entretenoit son povoir.
Hinc Emputement, Delatio, in aliis Lit. ann. 1447. ex Reg. 179. ch. 157 :

Comme ledit bl estoit ainsi mussi, vindrent audit buisson par Emputement ou autrement trois gens de guerre, etc.

Et Emputeur, Delator, calumniator. Lit. remiss. ann. 1480. in Reg. 209. ch. 176 :

Guillaume Bernard... homme Emputeur, sedicieux et plain de mauvais langaige, etc.


IMPUTATIO,

Nil aliud est quam qudam ascriptio eorum, qu locum tenere debent in his, qu sunt detrahenda ad differentiam computationis, qu est

cumulatio rerum in hreditate, ex qua deductio fit

. Ita Ant. Mangil. JC. Pisaur. in Prfat. ad Tract. de Imputat. etc. num. 2. et 3. Imputabilia frequenter ibid. ab Imputare, Supputare, numerare, subducere rationem. Imputatio, Alia notione, in Glossar. Gr. Lat. : , Acceptilatio, Inputacio. IMPUTRIBILITER. Incorrupte. Augustin. ep. 32. ad Paulin. Cedri Libani mundi hujus fluctus Imputribiliter secant. IMRECILLOR, in Glossar. Lat. Gr. at Gr. Lat. egroto, , , languesco, Imuecillor. Pro Imbecillor, ut videtur, sum imbecillis. IMROS, , Impos. Cujac. Scalig. ad Festum, in Castigat. ad utrumque Glossar. IMSIUM. Vide Juisium. IMUGERE, Imigere, f. Adquare, complanare. Lit. remiss. ann. 1454. in Reg. 191. Chartoph. reg. ch. 70 :

Ipso supplicante existente in suo operatorio carpenteri, utendo suo ministerio dolando et Imugendo doelas cujusdam pip seu dolii,.... cum quadam doela pip, quam Imigebat, etc.
IMUS. Ad imum, Ultimo, Gall. En dernier lieu. Udalr. Onsorg Chron. apud Oefelium tom. 1. Script. rer. Boicar. pag. 357. col. 1 :

Thassilo dux primum, Postea rex, sed monachus ad Imum.

IN, Prpositionem, Germani, Poloni et Bohemi iis fere attribuunt, qui domini sunt locorum : cteris nempe, de, a, vel ab, etiam iis, qui inde duntaxat orti vel oriundi sunt, etiamsi ibi non habeant, ubi pedem figant. Ita Martinus Cromerus lib. 1. Polon. pag. 105. Addit gidius Boillus in Notis ad Ludovicum Davilam de Bello Germanico pag. 37. locorum, vel dignitatum ejusmodi, primogenitos dominos nude, secundogenitos vero in iisdem perinde sese indigitare, cum in Germania feuda majora divisionem admittant. IN Vitam et in Mortem. Tabularium Savigneii :

Radulfus D. G. Dominus Filgeriacum. Rogerius Viarius et Marchisus filius ejus anno mclv. coram me et Baronibus meis dimiserunt abbati Savigneii viariam in Lovigneio, et ipsi cum Hamelino Breetas nepote Rogerii prdicti concesserunt semetipsos ecclesi Savigneii Ad Vitam et Ad Mortem. Ad Vitam scilicet, ut in ea monachi fierent, quando eis placeret ; et Ad Mortem, ut ibidem sepelirentur, si in sculo mori contingeret.
Ibidem :

Andreas dominus Vitreii et Alanus dominus de Dinan elegimus domum de

Savigneio, ut ibi et nos et fratres nostri Robertus et Joscelinus habeamus sepulturam in capella S. Catharin juxta dominum Robertum de Vitreio patrem nostrum ; et dedimus nosmetipsos et fratres nostros Abbati et Monachis Savigneii et In vitam et In Mortem. Facta est hc donatio in capitulo Savigneii coram omni conventu.
Ibidem :

Willelmus de Guirchia elegi domum de Savigneio, ut ibi habeam sepulturam, et dedi meipsum abbati et monachis Savigneii et In Vitam et In Mortem. Hc donatio mea facta est in Capitulo, etc. Habemus de Vico, qui est in Salninse, ocinas duas, id est casas duas, in qua sunt In tres, qu vulgo nuncupantur patell. Exit de una Ina in unoquoque mense burdur xiij.

INA. Gloss Csar. Heisterbac. in Reg. Prum. tom. 1. Hist. Trevir. Joan. Nic. ab Hontheim pag. 677. col. 2 :

Vide Patella. INABSTINENTES, Impatientes. Gloss. Isid. INACCESSIBILIS. Inaccessus. Mamertin. Genethl. Maximian. 9. Tanta facilitate illa (loca), qu tunc aliis forent Inaccessibilia, superastis. Adde Tertull. advers. Prax. 15. ex 1. Timoth. 6. 16. INACCUSATUS. Tertull. Apolog. 49. Inaccusati et impuniti. INACERBO. Exacerbo. Gloss. Philox. INACIDUM Vinum, pro Mucidum, Vappa, vapidum vinum, Gall. Vin pouss. Vide in Vinum. INACTE, Nulla re acta, Sans rien faire. Chronicon Montis-Sereni ann. 1156 :

Hinricus Dux Fresiam hostiliter ingreditur, sed Inacte revertitur.

INACTITARE, In acta publica referre. Litter ann. 1432. apud Rymer. tom. 10. pag. 517 :

Quod prmissa in rotulo Parliamenti prdicti Inactitari, et postmodum litter sub sigillo regio prdicto, sibi in forma debita, fieri deberent. Inactitata acta,
apud Th. Madox Formul. Anglic. pag. 70. INACTIVUS, Negligens. Capitulatio Caroli Mag. pro partibus Saxoni, apud Holstenium in Collect. Romana, cap. 31 :

Si cuilibet homini sacramentum debet, adrameat illum ad Ecclesiam sacramento ad diem statutum : et si jurare contempserit, fidem faciat, et sol. 15. componat, qui Inactivus apparuit, et deinceps causam pleniter emendare faciat.
INACTUOSUS. Segnis, deses. Augustin. 4. Civ. D. 16. Faceret hominem, ut ait Pomponius, murcidum, id est nimis desidiosum et Inactuosum. Adde Serv. ad 3.

n. 587. INADIBILIS, Inaccessus. Vita S. Eulogii Mart. tom. 2. Martii. pag. 91 :

Multa Inadibilia tentare in Scripturis, puerilis immatura docibilitas egit.


INACRESCERE, Accrescere. Tertul. Scorpiac. :

Sanguis animi gelascit,... nausea nominis Inacrescit.

Ubi quidam Codd. habent, Inagrescit. INACTUM, Decretum, ab Angl. Enacted. Chron. Joan. Whethamst. pag. 473 :

In die desicionis parliamenti, in quo die solent singula in eo Inacta sive inactitata afferri in medium, ibique legi in publico publiceque promulgari, etc.
Vide Inactitare. INACTUS. Qui nihil egit. Chron. Sith. tom. 9. Collect. Histor. Franc. pag. 72 :

Recesserunt Inacti et cum majori Danorum seu Normannorum exercitu Lotharingiam petierunt.

Vide Inacte. INADMISSIBILIS, Non admittendus. Arest. parlam. Paris. ann. 1473. in Lib. pitanc. S. Germ. Prat. fol. 215. r :

Pro parte vero dictorum defensorum plura in contrarium facta et rationes proposit extitissent ad finem seu fines, quod diceretur et declararetur prfatum actorem certamque veutam per eum de rebus contenciosis factam Inadmissibiles fore ac quod super dicta veuta iidem defensores procedere minime tenebantur.
INADMODIATIO, ut Admodiatio, Locatio, datio ad firmam, in emphyteusim. Charta Theobaldi Comitis Campani ex Archivis B. Mari in valle Pruvini :

Concesserunt mihi ad Inadmodiationem, et hredibus meis, molendinum quod habebant apud Provinum.
INADVERTANCIA, a Gallico Inadvertance, Imprudentia. Libert. Vill-franch ann. 1369. tom. 5. Ordinat. reg. Franc. pag. 700. art. 7 :

Et si quid per errorem seu per Inadvertanciam aut aliter factum fuerit, dum ad noticiam eorum pervenerit... revocabunt et ad statum pristinum et debitum reducent.

Inadvertencia, Eadem notione. Lit. remiss. ann. 1358. in Reg. 87. Chartoph. reg. ch. 136 :

Dictus Petrus percussit ex Inadvertencia et a casu prdictum Martinum in capite de uno baculo. Inadverti,
pro Imprudens, in aliis Lit. ann. 1406. ex Reg. 160. ch. 321 :

Et pour ce que tousjours elle (Alips) persvroit dancer, icelle Katherine Inadvertie et non souvenant dudit asseurement la fry de la

main.

INADORANDUS, Non adorandus. Imo, Valde adorandus. Epist. Hadriani PP. tom. 3. Concil. Hispan. pag. 93 :

Si quis dicit... Inadorandam Domini nostri carnem sicut hominis, et non adorandam Domini et Dei carnem, hunc anathematizat sancta et apostolica Ecclesia.

INADSPICUUS. Invisus. (Aug.) INADULATUS, Qui non movetur adulationibus. Epistola ann. 1160. apud Marten. tom. 1. Ampliss. Collect. col. 854 :

Pius, prudens, constans, disertus, magnanimus, Inadulatus, largus, etc.


INNIGMATARE, in nigmate reprsentare. Leges Palatin Jacobi II. Regis Majoric. in Actis SS. Junii tom. 3. pag. lxxiv :

Ut ad prfatam stell claritatem et baptismatis munditiam Innigmatandam, paramentis et vestibus albis ista die in capella nostra (uti) teneantur.

INQUALICALIS Variana Media, Scriptur species. Vide Scriptura. INQUALIS, Injustus, iniquus. Charta ann. 903. inter Instr. tom. 12. Gall. Christ. col. 313 :

In publica synodo ad justa judicia discernenda, et Inqualia destruenda, etc.

INQUALITAS, gritudo, invalitudo, , Indisposition. Gloss antiq. MSS. : Inqualis, infirmus. in Concilio Ephesino act. 1. pag. 543. Edit. Labbei. Epist. Honorii Imp. ad Paulinum Episc. Nolan. apud Baron. ann. 419. n. 20 :

Cum Beatitudo tua de corporis Inqualitate causata, itineris non potuit injuriam sustinere.
Regula S. Csarii ad Virg. :

Abbatissa, nisi Inqualitate aliqua, aut infirmitate, aut occupatione compellente, extra congregationem penitus non reficiat.
Regula S. Aureliani cap. 7 :

Et si Inqualitas exegerit, jubente seniore quod necesse fuerit, non ei negetur.


Vita S. Eugendi Abb. cap. 4 :

Cum ergo Pater ille... etiam corpore Inqualitatis frangeretur incommodis.


Cap. 12 :

Febricula levi correptus est, paulatimque Inqualitate vexatus, cursum vit prsentis explicuit.
Occurrit rursum cap. 15. Ita etiam Atto Vercell. Episc. in Capitul. cap. 54.

Symmachus lib. 7. Epist. 12. Ennodius non uno loco, Avitus Viennensis Epist. 4. ex Baluzianis, Diurnus Romanus cap. 3. tit. 15. Synodicon adversus tragdiam Ireni cap. 26. Concilium Carthaginense IV. can. 49. Vita S. Lupicini Abbat. Jurens. n. 4. 12. etc. Vide Notas nostras ad Alexiadem pag. 224. et infra in Varietas. INQUUS, pro Iniquus, apud Lobinellum in Glossario Hist. Paris. tom. 3. INSTIMABILITER, Turpiter.

Quidam... ebrietati Instimabiliter incumbens, etc

. in Vitis Patrum Emeritens. tom. 2. Concil. Hispan. pag. 641. INAFFABILIS, Insuavis et austerus ad loquendum, Johanni de Janua. Gloss. Lat. Gall. Sangerman. MS. : Inaffabilis, non disable, ou non recontable, ou dure dire ; ubi confunduntur Inaffabilis et Ineffabilis. INAFFECTIO, Affectionis defectus. Vita S. Anscharii Corbeiensis Monachi cap. 17 :

Hoc autem venerabilis Abbas non de Inaffectione faciebat, etc.


INAGNITUS, Incognitus. Acta S. Anath. tom. 2. Jul. pag. 681. col. 1 :

In specu videlicet illo, in quo ex mundi naufragio nudus evadens vir Domini Benedictus... Inagnitus hominibus tribus latuit annis.

INAGRESCERE. Vide supra Inacrescere. INALARE, Redolere, fragrare, in vet. Glossar. ex Cod. reg. 7613. pro Inhalare. INALBARE Se, Albas induere. Guidonis Discipl. Farfensis cap. 7 :

Sacerdos cum ministris Inalbent se.


Cap. 17 :

Octava ejusdem magnifici Johannis Inalbent se.


Et cap. 23 :

Ad Sanctus, Sanctus, omnes Inalbentur a minimo usque ad maximum.

Vide Alba 3. INALESCO. Una cresco. Not. Tir. p. 110. Inalescit, inaluit. INALIENARE, Alienare. Bulla Bened. VI. PP. tom. 9. Collect. Histor. Franc. pag. 241 :

Non habeat potestatem vel licentiam Inalienare eundem locum, vel sub alterius monasterii dominatione submittere.

INALTARARE, Consecrare, dedicare, ornare, in Hierolexico Macri : quod vide. INALTARE, Valde altare, altum facere, Willelmo Britoni in Vocabul. In altum levare, in Mamotrecto. Glossar. Gall. Lat. ex Cod. reg. 7684 : Inaltare, essaucer, haut lever. Inaltatio, essaucement. Vita S. Drausii Episcopi Suess. num. 3 :

Taliter tant nobilitatis lineam sanctis actibus Inaltavit.


Ordericus Vitalis lib. 9. cap. 754 :

Turribus Inaltandis insistebant.

Baldricus Dolensis in Vita B. Roberti de Arbressello :

Jam igitur parietibus oratorii dilatandis et Inaltandis instabatur, etc.

Occurrit in Ecclesiastico semel ac iterum. Altatus, apud Sidonium lib. 2. ep. 2. Inalzare, Idem. Annal. Mosomag. ad ann. 1259. apud Pertz. tom. Script. 3. pag. 164 :

Muros circa dictam villam Inalzari fecit.

INALTATIO, Elevatio, in majorem altitudinem exstructio. Vita S. Medardi, tom. 2. Junii pag. 96 :

Funditus eam (regiam) diruere jussit, et tam culminis Inaltatione, quam longitudinis porrectione ampliavit honorifice.
INALTERABILITER, hoc est absque ulla alteratione, conjunct dicuntur du in Christo natur, divina et humana, in Concilio Armenorum ann. 1342. art. 20. apud Marten. tom. 7. Ampliss. Collect. col. 336. INALTERO. Tertull. Virg. vel. 4. Quas non divisit, tacendo Inalteravit, h. e. alteram in altera complexus est. INALTO. Exalto, extollo. Paulin. carm. 21. 738. Quia qui superbos deprimit, humiles Inaltat. INAMARICARE, Exacerbare, animum exulcerare, ad iram excitare, Gall. Aigrir, Irriter. Codex Sacramentorum ante 900. annos MS. pag. 394 :

Dominum deprecemur, quem quotidie pravit Inamaricamus operibus.


INAMBIGUUS, Certus, indubius. Epist. Nic. I. PP. ann. 864. tom. 7. Collect. Histor. Franc. pag. 400 :

Non immerito credula, vel Inambigua, fidem certam accomodans.

INAMISMA, La imagine. Glossar. Lat. Ital. Ms. INAMORARE, Amore inflammare. Joh. Longinus in Vita S. Stanislai Episc. tom. 2. Maii pag. 274 :

Volens ego dictum Barthossium ab uxore ea die sequestrare et odiosam illi facere, et de fili su Dorothe ductione Inamorare.
INAMORARI, Amore capi, vox Italica, Petrarch et aliis familiaris. Michael Schotus de Physion. cap. 14 :

Frater non sic Inamoratur in sorore, qu est pulcra et delectabilis.

Nostris s'Enamourer. Lit. remiss. ann. 1377. in Reg. 112. Chartoph. reg. ch. 10 :

Comme l'exposant se feust Enamourez par jeunesse et druerie de ladite femme et elle de lui.
Ali ann. 1398. in Reg. 154. ch. 126 :

En icelui an s'Enamoura ledit chevalier de ladite Jehannete, qui estoit belle fille et jeune.
Inamorosus, Amore captus, incensus :

Inter infuriosum et Inamorosum nihil aut parum prostat,

apud Raymundum Duellium lib. 1. Miscell. pag. 241. INAMOVIBILIS, Idem quod Immobilis : dicitur de bonis immobilibus. Charta ann. 1119. apud Lamium in Delic. erudit. in Prfat. ad Hodoepor. Charit. part. 1. pag. xxiv :

Ut omnes res mobiles et Inamovibiles, terras et vineas aliarum ecclesiarum, etc.

INANIA. Inanitas, ut Non. 2. 421. docet. Plaut. Aul. 1. 2. 5. Hic apud nos nihil est aliud qusti furibus : Ita Inaniis sunt opplet (des) atque araneis. INANIMARE, Animos addere, animare : Italis Inanimare, et innanimare. Utitur Galfridus Monemuthensis lib. 8. cap. 4. lib. 10. cap. 9. INANIMENTUM. Inane, res inanis. Plaut. Stich. 1. 3. 19. Inanimentis explementum qurito. INANIRE, Exinanire, ad nihilum redigere. Glossar. Provinc. Lat. ex Cod. reg. 7657 : Despulhar, Prov. exuere, nudare, Inanire. B. de Amor. in Spec. sacerd. MS. cap. 5 :

Ludens res perdit, famam et tempora perdit,... Perdens insanit, malestando corpus Inanit.

INANITAS, Deliquium, anim defectio, Gall. Dfaillance, Evanouissement. Acta SS. Junii tom. 1. pag. 793. de S. Bertrando :

Subito venit sibi Inanitas, taliter quod cecidit in terra pro mortua.

INANITRICES. Vide Janitrices. INANTE, In posterum, deci en avant, in Fdere Regum apud Nithardum lib. 3. ann. 842. Inanzi Itali dicunt. Commodianus Instr. 46 :

.... Cave, ut non delinquas Inante.


Gregor. Turon. lib. 2. Hist. cap. 16 :

Inante absidem rotundam habens.


Vita S. Deicoli Abb. cap. 2. num. 10 :

Subito febre invaditur, languore nimio arctatur, adeo ut nec passum quidem Inante perficere valuisset.
Capitula Caroli C. tit. 12. cap. 6 :

Quicunque abhinc Inante latronem receperit.

Adde Vitam S. Wunebaldi cap. 14. Bedam lib. 1. Hist. cap. 5. etc. Gloss. Isid. : Inante diem, in ipso die. Gloss. Gr. Lat. : , Inante diem. Octav. Horatianus lib. 4. Rer. Medic. :

Ita ut unum habeat Inante, et alterum retro.

Utitur et Alexander Iatrosophista lib. 2. Passion. cap. 66. ut et Plautus, Cicero, Propertius, et alii. Inantea, Eadem notione. Sacramentum fidelium apud Pithum :

Promitto, quia de isto die Inantea isti seniori meo, quandiu vixero, fidelis

et obediens, etc.

Edictum Rotharis Regis Longob. tit. 60. 167. :

Habeat eas (res) sibi Inantea absque portione fratrum.

Adde Leges Aistulph. Regis tit. 9. 5. 14. Occurrit passim. Inantia, Eadem significatione, in Chronico Novaliciensi apud Murator. tom. 2. part. 2. col. 751. in Charta ann. 691. apud Felibianum Hist. Sandionys. pag. xi. et apud Mabill. de Re Diplom. pag. 510. INANTEA, Prterea, ulterius. Gregor. Turon. lib. 7. Hist. Franc. cap. 28 :

Post hc exercitus ab urbe Pictava remotus, Inantea post Gundovaldum proficiscitur.


Charta ann. 1043. ex Bibl. reg. cot. 17 :

Qui meam donationem infringere voluerit,... componat tibi in vinculo tantum et alium tantum, et Inantea quod petiit adquirere non valeat, et Inantea hc mea donatio firmis et stabilis permaneat.

Pro In posterum, passim occurrit, ut observat Cangius in voce Inante. INAPOZIMATUS, i. sine jure, in Gloss. ad Alex. Iatrosoph. Ms. lib. 2. Passion. cap. 112 : Accipiant pullos et gallinas non satis pingues, Inapozimatas magis quam zimas. INAPPREHENSIBILIS, Qui non potest comprehendi. S. Paulinus Epist. 32. n. 20 :

Jam constat quomodo videas invisibilem et Inapprehensibilem comprehendas.

INAPPRETIABILIS, Sine pretio, qui non potest pro dignitate et excellentia satis stimari. Concil. Tolet. XI. :

Scilicet ne Inappretiabilem S. Spiritus gratiam donis vel muneribus quis existimet comparandam.
Concil. Tolet. VIII. :

Sacrosancti baptismatis Inappretiabile donum.

1. INAQUARE, Aqua macerare, subigere, Gall. Rouir. Stat. antiq. Cuman cap. 75. ex Cod. reg. 4622. fol. 42. r :

Nulla persona prsumat Inaquare linum nec canapum, etc.


2. INAQUARE, Irrigare, Ital. Adacquare. Stat. Cadubr. cap. 99 :

Sancimus quod quilibet buscherius in Cadubrio per dies octo, postquam signat fuerint ejus talle per aliquem mercatorem, tam terrigenam quam forensem, teneatur et debeat eas Inaquare vel Inaquari facere, sub pna solidorum centum pro quolibet buscherio, et nihilominus ipsas talleas Inaquare omnino teneatur.
INARDEO, Idem quod ardeo, aut valde ardeo. Enn. apud Cic. 2. Orat. 54. INARMARE, Ansa seu corrigia, nostris Enarme nuncupata, scutum ins truere. Arest. parlam. Paris. ann. 1304. in Reg. Olim fol. 64 :

Declarantes quod licet dicti sellarii sui officii ratione pectoralia, estriverias et culerias de duobus coriis suere non possint,... ipsi tamen.... prparare poterunt et scuta Inarmare, et ctera facere ad ipsorum officium pertinentia.
Guill. Guiart. ad ann. 1304 :

Fors messire Oudart seulement, Qui l'escu pris par les Enarmes, etc.
:

L'escu au col par les Enarmes tint.


Alibi :

Il s'entrehurtent et de cors et de pis, Que les Enarmes se font des poins saillir.
Rursum :

L veissiez grosses lances croisir, Et les Enarmes fors des poins dpartir.

Vide supra Giga 3. INARRERAMENTUM, f. ut ramentum, Quodvis utensile agricolarum. Malim de Agro, qui aratur et colitur, intelligere. Chartularium S. Vandregesili tom. 1. pag. 265 :

Guillelmus in Darennio granchiam ex suo proprio dificabit, et cum defecerit de communi redificatur, et tempore messis garb per manus famulorum utriusque partis ante granchiam partientur. Et sciendum quod de omnibus Inarreramentis, qu per Guillelmum vel hredem ejus in eadem tenura facta fuerunt, Abbatia medietatem habebit.
INASPICABILIS. Gloss. Grc. Lat. : , Invisibilis, Inaspicabilis. INASPILATUS, Alligatus. Chron. Tarvisin. ad ann. 1380. apud Murator. tom. 9. Script. Ital. col. 777 :

In capite autem caputium alterius dictorum pannorum gestabat, sub gula Inaspilatum cum chordulis siricis ejusdem coloris, quibus infra brachia caputium per spallas emissum conligabat.
INASTA, Sancta, pulchra, clara, splendida. Gloss. Isid. In excerptis Inacta. Grvius haud sine probabilitate existimat legendum esse Inclyta. Papias : Inclytus, clarus, gloriosus, invictus, illustris. INATRIUM, Atrium Ecclesi, Paradisus. Anastasius Biblioth. in Vita Stephani II. PP. ex Bibl. Csarea apud Lambecium lib. 2. pag. 927. (nam desunt in Editis) :

Renovavit Inatrium ante fores B. Petri Apostoli, qui Quadriporticos dicitur.


Vide Atrium.

INATTINGIBILIS, Qui non potest attingi, comprehendi. Gervasius Tilberiensis in Otiis Imperial. apud Leibnitium tom. 1. Scriptor. Brunsvic. pag. 884 :

Super istud arbitror esse clum Trinitatis, ubi sola Trinitas habitat non localiter, sed incircumscripte, et inenarrabili et Inattingibili gloria.
INAVARITIES, in veteri Inscriptione 1046. 6 :

Feido feida viro veixsit studio parili, quum Nulla Inavarities cessit ab officio.

INAUDIENTIA, Inobedientia. S. Cyprianus Ep. 28 :

Perniciem sibi et mortem per Inaudientiam et intemperantiam provocent.


INAUDIRE, Non audire, inauditum rejicere. Vita S. Vital. tom. 2. Mart. pag. 31. * col. 2 :

Noli delinquentem aliquem Inaudire.

INAUDITOR, Inobediens. Acta Lat. S. Niceph. tom. 2. Febr. pag. 894. col. 2 :

Sapricius presbyter imperatorum contemptor et Deorum immortalium Inauditor, etc.


Vide Inaudientia. INAVISATUS, Inconsultus, a Gallico Avis, Consilium. Confirmatio fundationis Capituli Middelburg. ann. 1480. apud Mirum tom. 2. pag. 1346. col. 2 :

Nec alienentur dicto domino et nobis Inavisatis et inconsultis et non consentientibus.


te

Occurrit rursus in Chronico Bergomensi apud Murator. tom. 16. col. 1404. INAURATUS, perperam emendatum pro Inornatus, recte monet D. de S . Palaye in Comment de Ant. Milit. pag. 191. ex Vita S. Elig. tom. 2. Spicil. 2. edit. pag. 82. col. 2. Sed minus attente hanc temerariam emendationem Acherio tribuit, qu D. de la Barre tribuenda erat, ut ex ipsa nota ad hunc locum colligitur. INAURES, dicuntur Philateria idolorum, sicut dicit, Glossa super Genesim xxv. Vocabul. Brevil. INAUSTRO, , in Excerptis. Mendose fortassis pro Inlustro, inlumino. INAUTORARE, Cooptare ; unde Inautoratio, Cooptatio, prsertim cum ex auctoritate fit. Leg. Polon. a Prilusio collect pag. 267 :

Civium ad militarem ordinem Inautoratio quomodo rata esse debet, vel non... Porro quod sculteti et kmetones etiam in militarem ordinem per regem Inautorentur, et milites atque scartabelli appellantur.

INAUXILIATUS, Auxilio, ope destitutus, Sapient. cap. 12. v. 6. ubi Grca habent . INBALSAMARE, Grato odore perfundere, quo etiam sensu Embaumer dicimus. Metaphorice usurpat Elmham. in vita Henr. V. reg. Angl. edit. Hearn. cap. 7. pag. 14 :

Dumque ipsa tempora pocius viciorum sordere scoria, quam morum

Inbalsamari odore mellito,... aspiceret, etc.

INBANNARE, Sub banno ponere ; cum scilicet agri, prati aut silv usus edicto publico prohibetur. Charta Joan. delph. Vienn. ann. 1315. in Reg. 101. Chartoph. reg. ch. 100 :

Et quod possint eisdem uti et frui, essartare et essartata tenere, pasqueyrare,.... et ipsa Inbannare, etc. Enbaldir,

pro Publicare, proclamare, in Charta ann. 1424. tom. 2. Hist. Leod. pag. 455 :

Ordinons que nuls queilconques vendans vins dedains la citteit de Liege, ne polrat faire nonchier vin tenant colleur, ne ainssy embaldir tenant colleur, se celly vient (vin) ainssy nonchiet et Embaldis ne tient colleur douze heures entieres.
Vide Inbannire 1. 1. INBANNIRE, Inbannare, In fiscum redigere. Statuta Ecclesi Leodiensis ann. 1287. inter Anecd. Marten. tom. 4. col. 859 :

Fructus decim dict Inbanniant et saisiant auctoritate nostra, donec de prdictis fuerit satisfactum, et quicumque de prdictis fructibus post hujusmodi Inbannitionem se intromiserit, etc.
Vide Bannum 1. 2. INBANNIRE, Excommunicare, interdicto subjicere. Charta Liethardi Camerac. Episc. ann. 1132. pro Ecclesia Grimbergensi, apud Mirum tom. 1. pag. 97 :

Concedo etiam ut si Inbannitur terra, remotis excommunicatis, hc cantet Ecclesia januis clausis.
Alia Odonis ejusd. urbis Episc. ann. 1112. laudato tom. pag. 371 :

Et si tota patria offensis aliquorum Inbanniatur, remotis scularibus laicis Ecclesia non cesset, sed sub silentio cantet.
Charta anni 1244. apud Hansizium tom. 2. Germani sacr pag. 342 :

Si aliquis Episcopus aliquem Inbannierit et ille contumaciter xl. diebus Inbannitus perseveret, Duci per litteras suas insinuet, et Dux ipsum statim proscribet. E converso Dux de contumaci proscripto nunciet Episcopo, et nec Inbannitus, nec proscriptus absolvatur, nisi ab eo qui prius ipsum ligavit.
Vide Bannus Episcopi in Bannum 1. Reinard. Vulp. lib. 3. vers. 2331 :

Corvigare infelix, esse hc rasoria dicis ? Inbannite quater quindeciesque Satan !

INBANNITOR, Qui invadit et quasi in bannum mittit. Statuta Eccl. Leod. ann. 1290. apud Marten. tom. 4. Anecd. col. 888 :

Occisores, mutilatores, percussores atrociter clericorum, Inbannitores, et arrestantes bona Ecclesiarum, vel Ecclesiasticarum personarum, etc.

Vide Inbannire 1. INBANNIZARE, ut Inbannire 2. Vita S. Ayberti, tom. 1. April. pag. 679 :

Concedimus etiam tibi, ut in oratorio tuo licentiam habeas ostiis apertis Missas celebrare, etiamsi pro aliquo forisfacto patria reliqua Inbannisata fuerit.

INBANNUM, Idem videtur quod Bancus, stallum, ubi mercatores merces suas exponunt. Privil. concessa ab Eduardo reg. Angl. habitatoribus Salvet. in Reg. 74. Chartoph. reg. ch. 658 :

Volumus quod Inbanna et projecta et domorum stillicidia, fenestr et antefenestr, qu sunt ante mercatum, sint liber burgensibus, quorum fuerint dict domus.
INBASTARDIRE, Degenerare, Ital. Imbastardire, Gall. s'Abatardir. Serm. Gabr. Barel. in festo S. Steph. :

Italia.... Inbastardita dicitur, quia degeneravit a bonis moribus.


INBASTUM, Gallice bt :

Pro uno Inbasto pro equo qui portavit Christi corpus. (Mandat. camer. apost. f. 28. oct. 1458.)

INBAXIATOR, Legatus, in Comput. ann. 1383. inter Probat. tom. 3. Hist. Nem. pag. 51. col. 2. Vide supra Imbaxiator. IN BENE. Capitula Caroli C. tit. 21. cap. 2 :

Vobis sic merere possimus, sicut antecessores nostri vestris antecessoribus In bene meruerunt, etc.

Phrasis Gall. Meriter en bien. Utitur Seneca lib. de Beat. vit. cap. 9. INBENEFICIARE, Prdium in beneficium dare. Lambeciani Annal. Franc. apud Murator. tom. 2. part. 2. col. 120 :

Primores itaque Marchenses, qui fuerunt Italici regni... Regi se prsentavere, sed prsumptuose se Imbeneficiari ultra modum jactantes, omnes capti sunt.

Vide Beneficium. INBLADARE, Sementem facere, Bladum terr committere, Gall. Emblaver. Vide Bladum.

Quando dicta terra erit Inbladata frumento seu debuerit Inbladari. (Chart. Lingon. in coll. Campan. B. N. t. 152. n. 11. an. 1307.)
INBOIARE, Compedibus vincire. Vide Boia. INBONITAS, Malus animus, in Glossis Sangerman. MSS. INBOSCA, Inboscata, Insidi, Gall. Embuscade. Comput. ann. 1383. inter Probat. tom. 3. Hist. Nem. pag. 54. col. 2 :

Pro videndo si erat Inboscata gentium armorum, etc.

Instr. ann. 1384. ibid. pag. 68. col. 2 :

Inde animalia, tam per falsas Inboscas quam alias deraubando.

Vide supra Imbosca. INBRACCATUS, Bracis seu femoralibus vestitus. Chron. Danic. incerti auctoris ad ann. 1389. apud Ludewig. tom. 9. Reliq. Mss. pag. 114 :

Hic (Albertus rex Sueci) videns femineum principatum Dani, multis contumeliis regin ejus Margareth illatis, vocando eam regem Inbraccatum, juravit, non se gestaturum caputium, priusquam illi sceptra Dani adimeret.
INBREMATA, Ornamenta vasorum. Glossar. vet. Sangerman. MS. num. 501. INBREVIARE, In Breves redigere, describere.

Ctera, ut super Inbreviatum est, concessit

, in Chartulario S. Vincentii Cenoman. fol. 5. Rursum occurrit apud Marten. tom. 7. Collect. Ampliss. col. 13. Vide Brevis. Inbreviatio, Descriptio in Brevi seu schedula. Bern. Ord. Cluniac. part. 1. cap. 14 :

Si quando festiva Inbreviatio est agenda, non agitur in illa minori tabula quotidiana, sed in alia proprie ad festivitates deputata. Fit etiam apud nos alia Inbreviatio non inutilis... scilicet ut qui servierunt in coquina, omnes per ordinem conscribantur, ne forte per oblivionem contingat, ne quisquam frequentius quam alii eo officio gravetur.

Inbreviatura, ut Inbreviatio ; vel etiam id quod pro Brevibus obtinendis, vel actis in Breves redigendis solvebatur. Charta Stephani I. Comitis de Sancero ann. 1152. apud Thomasserium Consuetud. Bituric. pag. 703 :

Census denariorum et frumenti... decimam arietum, quinque solidos de Inbreviaturis, consuetudinem pasnagii et herbagii.

Vide plura in Brevis. Aliud sonat Embriefver, Aliquem nempe per breve in jus vocare, in Lit. remiss. ann. 1373. ex Reg. 105. Chartoph. reg. ch. 3 :

A quoy icellui Regnault dist au suppliant, je te vois Embriefver Clermont.

S'Embriver vero, pro s'Amortir, s'teindre, Exstingui, in Vit. SS. Mss. ex Cod. 28. S. Vict. Paris. fol. 34. r. col. 1 :

Com li filz au prevost la cuida touchier (S . Agnes) la clartez s'Embriva en lui.


te

Ubi Acta ejusd. Mart. tom. 2. Jan. pag. 352. col. 2 :

Irruens in ipsum lumen, priusquam vel manu eam contingeret, cecidit in faciem suam, et prfocatus a diabolo, expiravit.

INBRICARE, Tegere. Gloss. Lat. Grc. Sangerman. MSS. : Inbrico, .

Hinc vox Imbrinqu, Practicis nostris etiamnum nota, teste Pr. de Mazaugues, pro re intricata, obscura et difficili : inde etiam vel ab Embrum, ut supra in hac voce dictum est, nostrum Embrunchier, Tegere, operire, involvere. Charta ann. 1400. in Reg. 155. Chartoph. reg. ch. 26 :

Il estoit si Embrunchi de son chaperon, que on ne le congnoissoit pas.

Vide supra Embrum. INBRIGATIO, Difficultas, molestia, lis. Charta Yoland. de Lezign. comit. March. et Engolism. ann. 1308. in Reg. 40. Chartoph. reg. ch. 175 :

Promittimus ipsos et successores suos ab omni impedimento, inquietatione, perturbatione, Inbrigatione, ....... immunes facere.
Vide Briga 1. INBROCCARE, Transfigere. V. Brocc. INBROCCATUM, Gallice toffe broche :

Paramentum unum album de Inbroccato albo cum duabus cortinis et uno copertorio cum frangiis deauratis. (Inventar. rer. forr. pal. apost. 10. oct. 1464.)
INBRUCLUM. Vide Inburuclum. IMBRUTUS, Imprudens, sine sensu, sine intelligentia. Gloss antiq. MSS. Imbrutus, ex Papia. Vide in hac voce. INBUCUM, Infundibulum, Gall. Entonnoir, Ital. Ombuto, Hispan. Embudo. Inventarium ann. 1341. ex Archivo S. Victoris Massil. :

Item unum Inbucum magnum et aliud parvum, unam estivam de fuste, item foiratum unum cum ysotono.

Provincialibus Embud. Imbutum, eadem notione, in Macri Hierolex. ex Victor. de Persecut. Vandal. INBULLARE, Sigillare. Vide Bulla. INBURSARE, In bursa reponere. Ugutioni : nostris Embourser. Concilium Salisburg. ann. 1456. apud Hansizium tom. 2. Germani sacr pag. 503 :

Habentes enim duas partes decimarum, duas etiam partes novalium in gravamen suarum animarum sibi Inbursare non verentur.

Hoc est sibi sumunt, ut solent qui pecuniam in bursa sua seu loculis recondunt. Vide Imbursare. INBURUCLUM, Inbruclum. Gloss. Gr. Lat. MS. : , Inbruclum. Editum Inburuclum habet. Meursius in Auctario libri de Gloria cap. 32. et in Gloss. v. , putat, nescio an vere, sellam esse equestrem, qu scilicet burici dorso aptatur. Aliis est involucrum. Vide Glossarium medi Grcitatis. INCNIARE, Stupere, cessare. Gloss. Isid. La Cerda legit : Incnare, ut primo sit , deinde quia ex jejunio delirium, Stupere. Sic et ante hunc Gebhardus in Crepundiis. Grvius.

INCNIUM, Donum, munus, pro Encnium. Vide in hac voce. Stat. Montis-reg. pag. 64 :

Caveant dicti domni vicarius et judex, .... ne ultra eorum ordinata salaria, a quavis persona exigant vel acceptent... aliqua munera vel Incnia.

Vide infra Incennium. INCSA. Vide Incisa. INCALATIONES, Invocationes. Festus. INCALATIVE, Vocative. Festus. INCALARE, Qurere. Persequi, Ital. Incalzare. Fori Osc ann. 1247. sub Jacobo I. Rege Arag. :

Si aliquis homo fuerit interfectus in castro, vel villa Infantionis,... homines ipsius vill vel castri tenentur Incalare illum, et esforcium facere, quod capiant eum, et reddant bajulo Regis.

INCALLARE, Callo obducere. Carnem indurare et Incallare, apud Vegetium lib. 2. de re veterin. cap. 27. Italis Incallire. Hinc Incallitus, Callo obductus. Miracula B. Gregorii Vernacul. tom. 1. Maii pag. 539 :

Statimque genu extendit, paulo post pedem Incallitum movit, et paulatim crus totum.
INCALLEGARE, Vendere. Stat. Genuens. lib. 6. cap. 10. pag. 155 :

Non possit aliquis fideicommissarius, executor, administrator, tutor vel curator emere neque Incallegare, per se vel interpositam personam, rem aliquam, licet mobilem, fideicommissari, tutel seu cur.
INCALO, Invoco. Festus :

Incalanto,

invocanto. INCALUMNIATUS, Liber a Calumnia seu ab omni juris actione. Charta Sigeri Castellani Gandensis ann. 1217. apud Mirum tom. 2. pag. 1213 :

Nos ergo id, quod in prdictis nostri juris esse putabamus, Incalumniatum relinquentes, liberum ab omni vexatione dimittimus.
Vide Calumnia. INCALZUS, Persecutio, cum victor hostem fugientem insequitur, ab Italico Incalzare, Insequi. Regimina Padu ad ann. 1320. apud Murator. tom. 8. col. 434 :

Disconfittus fuit dictus dominus Canis, et fugit usque ad Montem Silicem cum maximo Incalzo filii domini de Gualser, semper sequendo cum sociis suis usque ad dictum castrum Montissilicis.
INCAMARARE, Adulterare. Dicitur de quibuslibet mercibus fallacibus et fucosis. Statuta Massil. lib. 5. cap. 21 :

Ne avera aliqua Incamarentur sive sophisticentur. Constituimus ut nemo possit vel audeat in Massilia Incamarare, seu sophisticare, aliquod avere cujuscumque sit generis et materiei ; et quicumque hoc fecerit puniatur inde arbitrio Rectoris, vel Consulum. Addentes insuper quod tres probi homines statuantur, ad arbitrium quorum fiant caric averorum, qu vehentur in Franciam, et qui cavere debeant ne possit ibi fieri aliqua Incamaratio, vel sophisticatio : et si prdicti tres homines non poterint interesse dictis caricis faciendis, quod possint fieri ad arbitrium duorum ex eis, et qui debeant judicare avera, cum dubitaretur, an essent Incamarata.
Vide Incameratus 1. INCAMATATUS. Sanutus lib. 2. part. 4. cap. 7 :

Indiget prterea dictus exercitus, quod ex istis navigiis antedictis aliqua sint Incamatata seu barbotata, tali modo, quod homines prdictorum non timeant lapides machinarum.
Forte incamerata. 1. INCAMERATUS, Adulteratus. Statuta Massil. lib. 1. cap. 38 :

Nullus audeat afferre in Massiliam herbas Incameratas, seu mixtas ; imo ill qu apportabuntur, apportentur in Massilia mund... Nullus blanquerius audeat de ctero emere herbas Incameratas, seu mixtas, vel de eis operari.
Ibid. cap. 40 :

Et quod teneantur dicti corraterii sui officii sacramento non vendere, nec vendi facere, nec baratare aliqua avera Incamerata ; et si alicubi in Massilia talia avera sic Incamerata sciverint, teneantur hc manifestare illis duobus probis hominibus, qui erunt constituti a communi Massili super averis Incameratis.
Vide Incamarare. 2. INCAMERATUS, In camera seu cubiculo habitans, inclusus. Vide locum in Forcaria. INCAMISIATUS, Indutus camisia, seu indusio. Miracula S. Amalberg, tom. 3. Julii pag. 111 :

Ego templum tuum ad honorem nominis tui, nuda pedes, Incamisiata peregre visitabo.

INCANALIS, Via angusta inter montes transgrediens. Gloss. MS. in Seguer. Cod. Canonum collect. prmiss. V. Canalis 1. INCANAVARE, Incanevare, Idem quod infra Incannipare. Vide in hac voce. Stat. Bonon. ann. 1250-67. tom. II. pag. 255 :

Statuimus quod nullus debeat emere blavam neque vinum causa Incanavandi vel revendendi, excepto ordeo et spelta ;
et tom. II. pag. 210 :

De blado non emendo nec Incanevando, et ubi emendum est bladum.

Fr. INCANCERATUS, Gangrna infectus, Ital. Incancherato, Gall. Gangren, alias Engrin. Lit. remiss. ann. 1401. in Reg. 156. Chartoph. reg. ch. 207 :

Tant par la mauvaise garde dudit Willaume, comme pour le harle et air du temps, laditte playe porroit estre Engrine.
Mirac. S. Fiacrii tom. 6. Aug. pag. 616. col. 2 :

Qudam mulier habebat mamillam Incanceratam, etc. Si Incancrierint ulcera.

Vide Incancrire. INCANCRIRE, In cancrum desinere. Alexander Iatrosophista lib. 2. Passion. : INCANDIDARE, Candidum facere, lavare, mundare. Jul. Firmicus de Error. relig. profan pag. 57 :

Maculas Christi sanguis Incandidat.

INCANIGENIA, Primigenia. Papias. INCANNIPARE, In canipam seu cellam penariam vel vinariam inferre, Gall. Encaver, mettre en cellier. Stat. Cadubr. pag. 52. v. :

Item ordinamus..... quod nullus homo vel persona forensis..... audeat vel prsumat per se vel alium..... Incannipare vel Incannipari facere vinum, bladum, oleum, sal, pannum cujuscumque maneriei et conditionis, vel aliqua alia mercimonia in terra Cadubrii, animo et intentione vendendi ipsa ad minutum.
1. INCANONIZARE, Approbare. Joan. XIII. PP. apud Mabill. tom. 3. Annal. Benedict. pag. 587 :

Annuimus et collaudamus atque Incanonizamus, ut ad ecclesiam S. Viti et S. Wenceslai Martyrum fiat sedes espiscopalis.
2. INCANONIZARE, In Sanctorum numerum referre, adscribere, Gall. Canonizer. Dissertatio de corpore S. Adalberti, tom. 3. April. pag. 204 :

Quem tu dicis Sanctum, adhuc non est per apostolicam sedem Incanonizatus. Missam ejus ut pro defunctis celebramus.

1. INCANTARE, Prstigiis magicis illudere, Enchanter. Gloss. Gr. Lat. : , Incanto, prcanto. Carmina profana Incantare, apud Lamprid. in Juliano. Speculum Saxonicum lib. 2. art. 13. 6 :

Si quis Christianus... apostataverit, vel venenum alicui ministraverit, aut Incantaverit, etc.
Incantatores. Anianus ad leg. 3. Cod. Th. de Malefic. (9, 16) :

Malefici vel Incantatores, vel immissores tempestatum.


Vita S. Prjecti :

Cum nullatenus a medicis vel Incantatoribus medelam consequi valuisset.


Incantatio. Fredegar. Epist. cap. 9 :

Mummolum factione Fredegund, cui reputabant filium suum per Incantationem interfecisse, jussit Rex suggillare.

Incantatura, Eadem notione. Index vett. Canonum tom. 3. Concil. Hisp. pag. 7 :

De eo quod non liceat Sacerdotibus vel Clericis Incantaturas vel etiam contrarias ligaturas facere.

Incantamentum ad leniendum dolorem adhibere, apud Ammiam. lib. 16. ubi Lindenbrogins. Prstigiis, uti ad sanandum licet ex Stat. Mantu lib. 1. rubr. 83. ubi alioquin severe prohibentur :

Et per hoc statutum non includatur seu etiam afficiatur, qui vel qu prdictas incantationes fecerit ad sanandum vel liberandum aliquem de aliqua infirmitate, et alio modo licito et a jure communi permisso.

2. INCANTARE, Auctionari, sub hasta vendere, vel locare, Italis pariter Incantare, Far Incanti, vender all' Incanto, nostris Vendre l'Encant. Vide Murat. Antiq. Ital. tom. 2. col. 1230. Statuta Veneta lib. 6. cap. 63 :

Antequam procedatur ad Incantandum aliquam proprietatem, etc.


Statuta Arelat. MSS. tit. 146 :

Castrum Auricul non Incantetur, sed Castellani constituantur, et communes habeant in dicto castro tres guachas et septem alios sufficientes cives Arelatis quorum duo sint peyraroni.
Statuta Massil. lib. 1. cap. 53 :

Statuimus similiter observandum etiam in eo, qui jus dicti ponderis tunc emerit, vel incantaverit, seu teneret.

Occurrit ibid. lib. 2. cap. 1. lib. 6. cap. 16. apud Ogerium Panem lib. 4. Annal. Genuens. ad ann. 1214. et Marchisium lib. 5. eorumd. Annal. ad ann. 1222. etc. In Charta ann. 1372. :

Incantator Gabell salis. Vendre l'Enchantement,

in Assisiis Hierosol. MSS. cap. 134. Mettre l'Encant, in Consuetud. Pictavensi art. 428. et Britannica art. 729. Vide Foros Beneharn. Rub. de forma de far Incant, et supra Encantare. Inquantare, Eodem intellectu. Statuta Arelat. MSS. art. 156 :

Inquantatores Arelatis jurent... quod bene et fideliter vendant et Inquantant (sic) omnes res que sibi tradite fuerunt.

Occurrit rursus art. 190. et apud Salvaing. de Usu feud. pag. 44. Incanter, eodem sensu, in Lit. ann. 1474. inter Probat. tom. 3. Hist. Nem. pag.

324. col. 2. Incantor, Auctionans, nostris alias Enchanteur. Libert. Figiaci ann. 1318. tom. 7. Ordinat. reg. Franc. pag. 663. art. 13 :

Ipsique consules instituere poterunt corretarios,... et Incantores, quos et quot volunt et volent.
Charta ann. 1340. in Reg. 73. Chartoph. reg. ch. 148 :

Couratiers, crieurs de vins et Enchanteurs. Encanteur, Quilibet Incantator, emptor seu conductor, etc.
Rursum cap. 19. fol. 6. v. :

in Lit. ann. 1373. tom. 5. earumd. Ordinat. pag. 682. art. 12. Incantator, Licitator. Stat. datiar. Riper. cap. 5. fol. 14. r :

Item quod dicto Incantatori et emptori dicti datii, etc.

Incantatores, in Charta ann. 1309. in 9. Regesto Philippi Pulcri Reg. Franc. ch. 88. ex Tabulario Regio :

Bajuli, Notarii, Servientes, Incantatores, Prcones, et alii Curiales dictarum villarum, etc.
Statuta Massil. lib. 6. cap. 16 :

De officio Incantatoris. Quoniam res mobiles quotidie per licitationem venduntur, et in ipsa licitatione, seu Incantu, mult fraudes excogitantur... statuimus inviolabiliter observandum, quod nullus Incantator, etc.
Pluries occurrit ibi. Litter Johannis I. Regis Franc. ann. 1351. quibus creat Consules in castro de Gleola :

Item, quod Incantator publicus dicti castri valeat et debeat facere proclamationes. Inquantator,
in Statutis Arelat. MSS. art. 156. Huc spectant hc Exodi cap. 36 :

Jussit ergo Moyses prconis voce Cantari, etc.

Accantatores, Vectigalium conductores, qui vulgo Firmarii. In Tabul. Tolosano Camer Comput. Paris. ann. 1239. fol. 87 :

Hc est carta commemorationis de placito, quod habuerunt,... pro se et pro cteris Accantatoribus eorum bonorum hujus urbis Tolos ac suburbii, etc.
Incantum, Incantus, Inquantus, Auctio, hasta publica, Gall. Encant. Statuta Eccles. Cadurc. etc. apud Marten. tom. 4. Anecd. col. 731 :

Non permittant aliquatenus Sacerdotes in Ecclesiis, vel cimeteriis, choreas fieri, nec dici cantilenas profanas et sculares, nec edicta, vel Incanta, ibidem induci (indici) per laicos, sive banna.

Passim occurrit Incantus in Statutis Massil. lib. 1. cap. 39. lib. 2. cap. 1. lib. 6. cap. 16. Charta ann. 1496 :

Per captionem, vendicionem et distractionem omnium et singulorum bonorum eorumdem, prsentium et futurorum, quorumcumque prdictorum, bannique, Inquantus et garnisionis duorum aut plurium servientium in bonis et domibus appositionem.
Bleyn. Instit. pag. 552 :

Subhastationes publicas Pragmatici Incantus vocare malunt, a voce forsitan prconis proclamantis licitationes... attollit enim vocem, ita ut eam per modum cantus emittere videatur. D. de Caseneuve
ab In quantum, Gall. Pour combien, Incantum deducit, et ad confirmationem sententi laudat Consuetudinem Britanni art. 728. ubi :

Ladite maison sera vendue et Inquante entre lesdits heritiers.


Addit Menagius Arestum Parlamenti ann. 1413 :

Tellement que comme l'Inquant se bailloient lesdites Prlatures.

Horum Scriptorum sententi suffragatur Testamentum Johannis de Talaru Card. et Archiep. Lugdun. in Maceriis Insul Barbar tom. 2. pag. 671 :

Vendatur ad Inquantum publice, et majus pretium offerenti tradatur. Vendantur ad Inquantum et extinctum candel,

in Litteris anni 1363. apud D. Secousse tom. 3. Ordinat. Reg. pag. 626. Incantatura, Officium Incantatoris, seu emolumentum ex incantationibus. Charta ann. 1342. in Reg. 74. Chartoph. reg. ch. 551 :

Bassam juridictionem loci Agrifolii... dominus noster rex tenebat et possidebat, cum... sergenteria, Incantatura, geolaria, etc.

Incantus, Eodem significatu. Charta Phil. V. ann. 1319. in Reg. 59. Chartoph. reg. ch. 221 :

Habeant (consules S. Pauli in senescal. Tolos.) Incantum seu Institutionem prconis et incantatoris, cum emolumentis inde percipi consuetis. Jura incantus et crid,

in Ch. ann. 1332. ex Reg. Cam. Comput. Aquens. Incantum et bannum, in Lit. ann. 1368. tom. 5. Ordinat. reg. Franc. pag. 286. art. 6. 3. INCANTARE, Injungere, vehementer rogare. Limborch. Sent. Inquis. Tolos. pag. 140 :

Incantavit eum, quod non loqueretur alicui extraneo de eis.


Pag. 141 : Pag. 153 : Pag. 205 :

Incantavit eam, quod nulli revelaret. Incantabat eum, quod esset constans, quia ipse nihil dixerat contra eum. Illos de domo sua Incantavit, ne prdictum hreticum revelarent.
Et pag. 222 :

Fuit similiter Incantatus, ne revelaret eos.

Eodem intellectu vocem Enchanter etiamnum usurpant quidam in inferiori Normannia. Monere, denuntiare. Inquisit. ann. 1268. ex schedis Pr. de Mazaugues :

Et dixit quod frater Raimundus Audefredus Incantabat illos de baillia, quod non acciperent cirogrillos ; quia prconisatio facta erat, quod nullus caperet cirogrillos sub pna 60. solidorum.
Annal. Victor. MSS. ad ann. 1378. ubi de Romanis petentibus, ut nemo nisi Romanus aut Italicus in Papam deinde eligeretur :

Rogaverunt (cardinales) et requisierunt eos (Romanos) ut cessarent a requestis et verbis suis hujusmodi, qu minas expresse sapiebant, et ex quibus etiam impressionem ipsis per eos fiendam vehementer suspicabantur, quam si facerent, eos ex tunc advisaverunt et Incantaverunt, quod si ejus aliquem eligerent, ipse non esset Papa, sed intrusus.
Bonifac. prior major. Cartus in Defens. Bened. XIII. cap. 98 :

Nec hoc est detrahere, sed Incantare, instruere, avisare.

4. INCANTARE, Cantare, legere. Parid. de Grassis Crem. capell. Papal. MS. :

Quoniam hi decem et novem ordinarii (sermones) Incantati Evangelii currentis expositionem, et in Dei laudem aguntur, sacri vocantur.

Vide Forcellin. INCANTATURA, Incantor. Vide supra in Incantare 2. INCANUS, , in Gloss. Gr. Lat. Vide Forcellinum. Valde canus apud Laur. in Amalth. Proprie, Cui sparsi per tempora Capilli cani, a , spargo et , canus. In quibusdam Gloss. Incanus, canaster, teste Kuhnio in Polluc. lib. 4. cap. 19. 3. INCAPABILIS, Qui capi non potest seu comprehendi. Suppl. Antiquarii :

Incapabilis, , Incomprehensibilis, immensus.

Vetus fidei professio apud Mabillon. tom. 4. Analect. pag. 177 :

Ceterum Deitatem invisibilem, inenarrabilem, Incapabilem, incomprehensibilem confitemur.

Vide Capabilis. Occurrit in Gloss. Gr. Lat. et Lat. Gr. Iren. lib. 4. cap. 37 : Incapabilis visibilem se et conprehensibilem et capacem hominibus prstat. Charta Ragenfredi episc. Carnot. ex Tabul. S. Petri Carnot. :

Divina autem quia sunt pleraque rationis Incapabilia, ammirationis nonnumquam subeunt contemplativa.

INCAPARARE, Manus in aliquem injicere, Gall. Arrter, ab Italico Incaparrare vel Caparrare, Detinere. Minus recte ; ibi enim Incaparare, est sibi aliquem

devincire, quasi arrhis datis : nam Italis Incaparrare, proprie Arrhabonem dare sonat. Vide supra Caparra. Chron. Petri Azarii apud Murator. tom. 16. col. 386 :

Immo quantoscumque poterat Incaparare, potius gloriabatur in faciendis injustitiis, ut Bononienses et alios adhrentes potius perterreret.
INCAPILLATUS. Anastasius in Gregorio IV. PP. :

Signum Christi habet historiam in modum leonis Incapillatam, cum diversis operibus purissimis aureis pendentibus in catenulis quatuor et uncino uno.

INCAPITALIS. Gloss. Gr. Lat. : , Incapitalis, sine capite. Legitur in Castigat. ad utrumque Glossar. deest vero in Gloss. editis. INCAPITARE, , in Gloss. quasi in, vel a capite incipere. Nihili est, quod viri docti incptare, restituunt. Excerpta :

, insecro, Incapito.

Vide in Amalth. INCAPITATUM, Papi, sine capite, in Glossis Sangerm. MSS. Incapitatus. INCAPPARE, Cappa induere. Vide Capa. INCAPSARE, Intra capsam includere, Enchasser, apud Jo. de Capella in Chron. Centulensi MS. INCAPTIBILIS, Incomprehensibilis, apud Baltherum Mon. in Vita S. Fridolini Abb. num. 29. INCAPTIVARE, Captivum reddere, in Glossario Barthii ex Roberti Monachi Hist. Palst. : Qui eam Incaptivaverant. INCAPTUS, Non captus. Acta S. Andr. abb. tom. 2. Mart. pag. 48. col. 1 :

Etenim semel utcumque Incaptus evasisti.

INCAPUTIATUS, Caputio seu capitis tegumento tectus, involutus, Gall. Encapuchonn. Vita S. Walth. tom. 1. Aug. pag. 266. col. 2 :

Et ipse Incaputiatus ac secum commorans et soli Deo vacans, etc.

Hinc Enchapperonner, Murum fastigio suo coronare, in Charta ann. 1378. ex Chartul. Latiniac. fol. 224. v. :

Auquel jardin les dits preneurs feront une cloison de pierres et de mortier, Enchapperonn de plastre.

INCARARE, ab Hispano Encarar, Aspicere. Incarare versus Boream, in Charta ann. 1473. ex Schedis Prsidis de Mazaugues. Hinc practicis nostris Accarer des tmoins, illos cum reo componere, vulgo Confronter. Vide supra Accaratio. INCARAXARE. Vide Incharaxare. INCARBONARE, vox Italica, Gall. Charbonner, Carbone denigrare. Acta S. Fridolini Abbatis, tom. 1. Martii pag. 433 :

Superior pars sarcophagi pene tota Incarbonata est ; interius erat pannus

e gossipio.

INCARCATUM Debitum, quo quis laborat, ut videtur, Dettes dont on est charg, ab Italico Incarcare. Instrum. ann. 1228. ex parvo Chartul. S. Victoris Massil. fol. 105 :

Respondit comune Massili non prius castra restituere prnominata, quam omnium Incarcatorum fieret solutio debitorum.

INCARCERAMENTUM, Quod prstatur custodi carceris ab incarcerato pro cibo et potu, qui ei subministrantur. Charta Ludovici Hutini Regis Franc. ann. 1315. apud La Faille tom. 1. Annal. Tolos. pag. 63. Probat. :

Cum super eo quod frequenter aliquem capi et incarcerari contingit, causa cognita innocentem seu inculpabilem reperiri, ac nihilominus retineri pro geolagio, seu carceragio, et scriptura, peterent ab hujusmodi extorsionibus desistere et cessare, concessimus quod nullus... ad solvendum hujusmodi geolagium, seu Incarceramentum, aut scripturam ob hoc factam, aliquatenus teneatur.
Videsis Carcerarium. INCARCERATI, Iidem qui Inclusi, monachi qui in cella privata solitarii degunt. Stat. ann. 1334. apud. Cl. V. Garamp. in Dissert. 1. ad Hist. B. Chiar pag. 100. inter not. :

Sorori Incarcerat apud pontem Levoronis 20. sol. Ravennat.


Testam. ann. 1348. ibid. :

Reliquit cuilibet loco dominarum seu Incarceratarum et fraticellorum... 12. den. Ravennat. Encarceratus, Et quod habeant Incarcerationem, et incarceratorum evasionem, et furcas seu patibulum super terram suam.

in alio ann. 1294. ibid. in Ind. pag. 522. col. 1. Vide supra Carcer 2. INCARCERATIO, Jus habendi carcerem. Charta Thom Regis Manni ann. 1055 :

Alias Incarceratio idem est quod Inclusio, Gall. Emprisonnement. Vide Ludewig. tom. 6. pag. 124. A Lat. Incarcerare, nostri Encarcerer et Enchartrer dixerunt. Lit. remiss. ann. 1392. in Reg. 143. Chartoph. reg. ch. 32 :

Le suppliant a est de ce puniz et Encarcerez au pain et eaue.


Ali ann. 1357. in Reg. 91. ch. 68 :

Pour lequel fait ledit Perrot fu pris et Enchartr Cambray s prison de l'vesque. Quod nullus Incarceratus aliquid solvat pro carceragio, dum tamen in carcere non dormiat.

INCARCERATUS, ab. Ital. Incarcerato, In carcerem conjectus. Gall. Emprisonn. Stat. Nici inter Mon. Hist. Patr. Taur. tom. II. col. 181 :

Fr. INCARDINARE, Episcopum, Presbyterum, Diaconumve in alicujus Ecclesi possessionem mittere, eum ibi Cardinalem seu proprium Sacerdotem vel ministrum instituere. Litter Urbani II. Pap ad Atrebat. ann. 1093. apud Mirum tom. 1. pag. 76 :

Volumus.... Cardinalem Episcopum vobis et Ecclesi vestr utilem eligere, et electum per manum Metropolitani vestri consecrare et Ecclesi vestr Incardinare studeatis.

Passim occurrit. Vide Cardinare. Occurrit ea notione apud Joan. Diac. in Vita Greg. M. lib. 3. cap. 3. in Epist. Hadr. PP. ad episc. Suessione congregatos ann. 867. etc. Hinc Incardinatio, Eodem significatu, in Epist. Attrebat. ad Urb. II. PP. apud Labb. tom. 10. Conc. col. 466. INCARDIUM, Prisciano, Interior pars seu meditulium cujusque rei. Glossar. medic. MS. Simon. Januens. ex Cod. reg. 6959 : Incarduum, palm medulla, corculum, ex Diosc. apud Laur. in Amalth. INCARIAMENTUM, Auctio in licitatione, Gall. Enchere, ab Incariare, Liceri. Vide in hac voce. Arest. ann. 1313. in Reg. Olim parlam. Paris. fol. 273 :

Requirens per Incariamentum hujusmodi sibi tradi firmam prdictam.

Ita etiam leg. puto in Ch. ann. 1371. inter Probat. tom. 2. Hist. Nem. pag. 308. col. 1. pro Incartamentum. Vide infra Incarimentum. INCARIARE, Inchariare, Rei alicujus licitationem facere, illius pretium augere, Gall. Encherir, Ital. Incarire. Charta anni 1468 :

Cum Petrus Charreton acquisierit unam cupatam terr sitam versus pontem de Moges contiguam terr Joannis et Petri Baratier, qu cupata terr movet a dominio Desiderii Aubel civis Matisconensis, fuerunt laudimia Incariata et duplicata per dictum Petrum Baratier contra dictum Petrum Charreton, et ultimo fuerunt Inchariata per dictum P. Charreton ; hinc est quod dictus Desiderius confiteatur habuisse dicta laudimia eidem debita ratione dicti acquestus, scilicet quinque solidi pro qualibet libra, una cum Incariationibus laudimiorum et augmentationibus realiter in 40. sol. Turon. solutis eidem Aubel, de quibus laudimiis et Incariamentis ipsum Petrum quittat, et in tenementarium eum recipit, ipsumque investit per prsentes.
Incariator, Licitator, Gall. Encherisseur. Regestum Parlamenti ann. 1483. fol. 69 :

Dictarum rerum cridatarum plus offerenti et ultimo Incariatori.


Et apud Baluz. tom. 2. Hist. Arvern. pag. 642. ann. 1491 :

Pro eadem bona cridando et subhastando ac plus offerenti et ultimo

Incariatori vendendo et per decretum adjudicando.


Galli dicimus :

Transactio anni 1479. ex Archivo Cartusi de Bassavilla :

Decim Turiaci tradentur ad firmam plus offerenti et ultimo Incariatori. Au plus offrant et dernier Encherisseur.
INCARITATIVUS, Privatus caritate, apud Lobinellum in Glossario tom. 3. Hist. Paris. INCARIATUS, Eodem intellectu. Charta ann. 1397. ex Bibl. reg. cot. 19 :

Domum et jardinum hujusmodi cum suis pertinentiis... ad Incariatum... prconizari fecimus.

INCARICARE, vox Italica, Onerare. Charta ann. 957. apud Murator. tom. 3. Antiq. Ital. med. vi col. 719 :

Illi vero, qui de villa Lemonta videntur esse,... vasa eorum ad utilitatem prdict oliv, quantum opus est, debent dare, seu et simul omnes debent cteri adjuvare ad Incaricandum, prout necesse fuerit.
INCARIMENTUM, Auctio in licitatione, Gall. Enchere. Charta Phil. V. ann. 1320. in Reg. Cam. Comput. Paris. ex Bibl. reg. sign. 8406. fol. 103. r :

Omnes et singul scriptur nostr et emolumenta sigillorum nostrorum qucumque, per subhastationes sollempnes personis idoneis et plus dare volentibus, ad Incarimenta consueta vendantur.
Arest. ann. 1340. 20. Maii in vol. 3. arestor. parlam. Paris. :

Philippus de Pagals fecerat Incarimentum ad monetam prdictam supra dictum Petrum.


Vide infra Incheria. INCARIORAMENTUM, Eadem notione. Charta Phil. Pulc. ann. 1309. in Lib. rub. Cam. Comput. Paris. fol. 383. r col. 1 :

Vobis committimus et mandamus, quatenus dicta molendina nostra ydoneis personis ad firmam perpetuam, proclamationibus super hoc in locis ubi expediet prius, factis deliberationeque prhabita diligenti, ad competentia Incarioramenta tradatis. A sis livres Parisis d'Encheressement,
in Ch. ann. 1310. ibid. col. 2. Alia Ludov. X. ann. 1315. ibid. fol. 525. v :

Quamdam domum.... sub licitatione seu Incarioramento sollempniter expositam, pro ccxx. libris emendam duxerit. Postmodum dilecto et fideli Petro de Machello cambellano nostro Incarioramentum xx. librarum supra dictam domum tunc temporis offerente, etc.
A verbo INCARIORARE, Liceri, Gall. Enchrir. Lit. remiss. ann. 1375. in Reg. 108.

Chartoph. reg. ch. 113 :

In venditionem fecit exponi dictum castrum de Balma cum pertinentiis ejusdem, qu licet valoris quatuor millium francorum auri vel circa forent,.... attamen nisi ad summam duorum milium francorum posita fuerunt ; quamobrem ad manum dalphinalem remanserant, super quam nemo de patria ausus fuit Incariorare.

Vide Incariare. INCARIZATIO, Auctio, licatio. Lit. remiss. ann. 1356. in Reg. 84. Chartoph. reg. ch. 703 :

Hreditagia omnia prdicta .... absque alia venditione, proclamatione vel subhastatione aut Incarizatione aliqua... tradantur.
INCARMINATRIX, Saga. Vide Carminare. INCARNABILIS.

Incarnabilis in carne fit, nam verbum caro factum est

, apud Marium Mercatorem pag. 184. et 239. ed. Baluz. INCARNARE, Carnem inducere, Jo. de Janua ; Encharner, in Glossis Lat. Gall. Sangerman. MSS. Active sumitur, quomodo Incarnare apud Italos, pro Carne seu corpore induere, creare, in Vita S. Facund. tom. 6. Aug. pag. 477. col. 1 :

Aliquando per charitatis zelum, ut alter Helias, ascendebat in Deum, et illius charitate accendebatur, cujus instimabilis bonitas Filium voluit incarnari et crucifigi, ut redimeret quos Incarnavit.

1. INCARNATIO, Nota chronologica, qu a Christo incarnato computatur. Charta ann. 1240. in Chartul. Pontiniac. lib. 4. ch. 10 :

Quarum (literarum) Incarnatio talis est : Datum anno Domini 1238. mense Maio.

2. INCARNATIO, Carnos molis in vulva productio, ex Onomast. medic. apud Laur. in Amalth. INCARNATIO Herilis, Dominica, seu D. N. J. C. in Charta ann. 977. Marc Hisp. col. 918. 1. INCARTARE, Transigere, pactionem facere, Gall. Passer un contrat ; Encarter, in Instr. ann. 1481. inter Probat. tom. 3. Hist. Nem. pag. 345. col. Stat. ann. 1358. tom. 4. Ordinat. reg. Franc. pag. 189. art. 17 :

Quod quilibet possit mercari et negotiari et contractus inire ad monetas firmas et stabiles auri et argenti regni Franci, qu cursum habebunt, et ad dictas monetas firmas et stabiles valeant Incartare.
2. INCARTARE, etc. Vide Inchartare. INCARTIO, Compedes, impedimentum, Gall. Entrave. Libert. vill de Bivreyo ann. 1229. in Reg. 104. Chartoph. reg. ch. 336 :

Si armenta reperiantur in vineis absque Incartione, duodecim denarios solvet.


INCASEATUS, Abundans, uber, pinguis. S. Aug. lib. 9. Confess. cap. 3 :

Quoniam dimisisti ei peccata super terram in monte Incaseato, monte tuo, monte uberi.

A Lat. Caseus. Vide Martin. Lexic. in voce Mons coagulatus. 1. INCASSARE, Idem quod Incapsare, Gall. Enchasser. Occurrit in Vita B. Colet. Inclusus. Inventar. S. Capel. Paris. ann. 1340. in Reg. I. Chartoph. reg. ch. 8 :

Item quoddam altare portatile Incassatum de argento, cum gemmis et esmaldis.


Vide infra Inchasillare. Incassatus, Gallice Enchass, in capsam missus. Vita Urbani V. PP. apud Bosquet. :

Reliquiarium aliquorum Sanctorum munitum et Incassatum in auro.

Occurrit etiam in Vita B. Colet. 2. INCASSARE, Rumpere, confringere ; unde Incassatura, Fractura, disruptio. Stat. crimin. Riper. cap. 94. fol. 16. v :

Quicumque aliquem vulneraverit vel percusserit, Incassaverit vel smaccaverit, etc.


Ibid. cap. 233. fol. 30. r :

Quicumque insultum aut percussionem seu vulnus, Incassaturam, etc.

INCASSUS, Vanus, inutilis, irritus. Incass blandimentorum adulationes, in Actis SS. Maii tom. 6. pag. 30. INCASTAMENTUM, Theca sacrarum reliquiarum, Gall. Chasse. Leges Palatin Jacobi II. Reg. Majoric. in Actis SS. Junii tom. 3. pag. lxxii :

Ad reliquias tam Domini quam Sanctorum tenendas septem Incastamenta haberi ordinamus. Crucem dictum lignum in se habentem situari et Incastari fecimus per aliquem in quadam alia magna cruce de argento. Lapides pretiosi Incastati,

INCASTARE, Includere, Gall. Enchasser. Litter Petri Cardinalis ann. 1503. apud Stephanotium tom. 10. Fragm. MSS. pag. 255 :

in Charta ann. 1262. vel 1264. apud Acherium tom. 10. Spicil. pag. 190. Vide Incassare et Incastratur. INCASTATURA. Encaveure, enchasseure. Glossar. Gall. Lat. ex Cod. reg. 7684. Vide Incastratur. INCASTELLARE, Vallo munire, ad modum et usum castri aut castelli redigere. Charta scripta ann. 20. Ludovici IV. Regis Franc. in Tabulario Conchensi in Ruthenis n. 6 :

Similiter et ipsa roca Priscia, ubi nos et parentes nostri propter gentes nefandas Incastellare consuevimus.
Usurpatur autem hc vox prsertim de Ecclesiis, qu vallo muniebantur. Charta ann. 1270. apud Menesterium in Probat. Hist. Lugdun. pag. 9. col. 2 :

Ecclesiam de Magdalena Lugduni Incastellaverant et ad usus redegerant sculares contra Deum et canonicas sanctiones fecerant, etc.
Otto Frisingensis lib. 7. Chron. cap. 31 : Gervasius Dorobern. ann. 1144 :

Ecclesiam B. Petri... Incastellare sacrilege et prophanissime non metuunt. Qui post mortem patris Ecclesiam Incastellatam retinebat.
Will. Malmesb. lib. 2. Hist. novell : Constitutiones Catalanenses MSS. :

Ecclesiam B. Dei Genitricis de Lindocolino Incastellaverat. Ecclesias quoque Incastellatas sub eadem pacis et treug defensione constituo.
Charta Raymundi Comitis Tolosani : Concilium Helenense ann. 1065 : Cogitosus de S. Brigida :

Item quod Incastella, aut Ecclesias Incastellatas detineo. Ecclesias vero illas, ubi Castra fuerint constructa, etc. Juxta portam interioris Castelli, quo Ecclesia ambitur.
Henricus Huntind. lib. 8. pag. 393 :

Monachis avulsis, Ecclesias converterant in Castella.

Vide Basilium Seleuciensem lib. 1. de Vita S. Thecl Extr. pag. 124. et lib. 2. cap. 17. Vitam Balduini Lutzemb. Archiep. Trevirens. lib. 3. cap. 7. Bohuslaum Balbinum in Hist. Bohem. pag. 299. Bertoldum Constant. ann. 1077. 1091. Appendicem ad Radevicum ann. 1178. Radulfum de Diceto ann. 1171. Continuatorem Nangii ann. 1358. Gesta Innocentii III. PP. pag. 107. Edictum Jacobi Regis Aragon. de Pace et Treuga tom. 8. Spicilegii Acheriani pag. 384. Wilharduinum n. 237. Paradinum lib. 3. Hist. Lugdun. cap. 4. Catellum in Historia Tolosana pag. 245. 246. Columbum lib. 2. de Episcopis Vasionensibus num. 41. etc. Ecclesias porro incastellare non semel vetitum in Conciliis, Lateranensi ann. 1122. can. 12. Avenionensi ann. 1209. can. 6. Budensi ann. 1279. can. 53. Palentino ann. 1322. can. 17. in Synodo Coloniensi ann. 1280. can. 11. Herbipolensi ann. 1287. can. 18. prterea in Statutis Simonis Comitis Montisfortis apud Gallandium de Franco alodio pag. 356. Quintilianus Declamat. 369 :

Tecta in subeuntes et sacra, quin etiam Templorum fastigia desperantium

tela sunt. Certum est, omnia licere pro patria.

Incastellare, Castellis provinciam munire, apud Giraldum Cambrensem lib. 1. de Expugn. Hibernia cap. 36. Enchasteler un hritage, pro Prdium rebus ad culturam necessariis instruere et illud colere, apud Loisell. in Tract. de Offic. lib. 3. cap. 4. num. 44. Incastellat Naves, Ad bellum instruct. Joh. Demussis Chronicon Placentinum apud Murator. tom. 16. col. 503 :

In quo navali exercitu erant tunc xxviii. naves gross Incastellat, vii. barbott et vi. ganzerr, omnes bene munit peditum et balistariorum.
Decastellare, Castellum et munitiones destruere. Ricardus de S. Germano in Chronico anno 1215 :

Illis autem abeuntibus, idem Abbas pravo usus consilio, Monasterium munire curavit militibus, etc.
Mox :

Qui prstito sacramento, quod Monasterium Decastellaret, etc.

Incastellatio, Munitio, castellum. Bulla Clementis VI. PP. tom. 2. Hist. Dalphin. pag. 432 :

Et quod Incastellatio Prioratus S. Justi prope Viennam Ordinis S. Augustini per prdictum Dalphinum facta totaliter dirueretur, et custodes dicti Dalphini existentes in eo abinde amoverentur omnino.
Rursum occurrit infra. Incastellatura, Eadem notione. Concil. Avenion. ann. 1209. can. 6. apud Acher. tom. 2. Spicil. pag. 613 :

Ne quis... Ecclesiam Incastellare prsumat et attentet, immo Incastellatas, videlicet totam Incastellaturam, et quidquid infra cimiterium dificatum est, ad arbitrium dicesanorum Episcoporum quam celerius poterunt ad diruendum jubemus.
INCASTRATUR, apud Interpretem Biblior. Exodi cap. 26. v. 17 :

In lateribus tabul du Incastratur fient, quibus tabula alteri tabul connectatur.

Adde cap. 36. v. 22. 24. ubi Grcus Interpres, habet. Papi, Incastratur dicuntur Tabularum compaginationes. Idem : Ancones, Incastratur, uncini. Rursum : Aspidic, uncini, Incastratur, fimbri, catenul. Alio loco : Antroniscus, Incastratura. Rectius Gloss Isidor. : Anconiscus, Incastratura, (sic legendum pro Incastrare) vel Incastare, ut apud Grvium ; Grcis enim , est, ut ait Will. Brito in Vocabul. MS. : Incastratura, incavatura lignorum, per quam sibi mutuo copulantur, scilicet in extremitatibus asserum runcinatorum, et dicitur castratura, quod in ea quasi in castro uniuntur ligna et muniuntur. Gloss MSS. : Incastratura, conjunctio, vel

conglutinatio. Catholicon Armoricon : Engravade, Gall. Encharneure, Lat. Incastratura. Historia Translationis corporis S. Marci Venetias, apud Baron. ann. 820. n. 36 :

Aperuerunt occulte sepulcrum, quod erat ex marmore, habens veluti Incastraturas per latera in modum capsell, per quas tabula desuper erat inducta.
Virgil. Grammat. pag. 85 :

Videtur mihi hc pars orationis, qu conjunctio vocatur, similis esse Incastraturis quibusdam et nexuris, quibus vincienda qucumque colligantur molimina, maximeque tabulatorum.

Incastrare est includere, , Grcis recentioribus. Incastratus, Gall. Enchass. Testam. Beatricis de Alboreya ann. 1367. tom. 1. Anecd. Marten. col. 1523 :

Item unam crucem argenti deauratam cum lapidibus pretiosis Incastratis in dicta cruce.

Italis Incastrato, est simul conjunctus, compactus, commissus. Historia Belli sacri vernacula MS. :

Et si avoit dedens cascune (cisterne) une cuve de marbre bien Encastre de fors maisieres. Excastrare,

apud Cellium, Scribonium Largum cap. 1. et Marcellum Empir. 1. INCASTRUM, in Statutis Mediolan. part. 2. cap. 282. 284. Commissura qudam in flumine facta. 2. INCASTRUM, pro Incaustum, Atramentum. Computus anni 1333. tom. 2. Hist. Dalphin. pag. 278 :

Item, pro cartis bombicinis... et pro Incastro, gran. xv.

INCASTUS, , in Gloss. Grco Latino, non castus. , in Supplem. Antiquarii. INCATENARE, Vox Italica, Gall. Enchaner, Catenis vincire, illigare, claudere. Lanfrancus Pignolus lib. 7. Annal. Genuens. ad ann. 1266 :

Galeas faceret Incatenari.

Acta S. Francisci de Paula tom. 1. April. pag. 152 :

Non sinebat gradus sive scalerium apertum dimitti, sed ne illo de nocte uterentur faciebat Incatenari.
1. INCATENATIO, Catenatio. Stat. Genuens. lib. 1. cap. 12. pag. 19. v :

Non tamen possit fieri interdictum, seu aliqua Incatenatio, vel impedimentum reale de aliquo ligno, galea vel nave, vel alio vase navigabili, etc.

2. INCATENATIO, Jus catenis reum constringendi. Charta ann. 1358. inter Instr. tom. 12. Gall. Christ. col. 408 :

Nec sibi liceat facere exercere per se vel per alium... pnam sanguinis, fustigationis, Incatenationis, ligationis, etc.

INCATESTATUS, Incastratus, Inclusus, Gall. Enchass. Excerptum ex veteri collectione miraculorum patratorum in dicesi Magalonensi apud Baluz. tom. 6. Miscell. pag. 356 :

Dum magister ligno (S. Crucis) Incatestato et firmato vellet signum scindere, subito exinde exiliens cum strepitu nimis ac si sagitta emitteretur de balista, etc.

Vide Incastratur. 1. INCATHEDRARE, Promovere ad cathedram episcopalem, in Epistola ann. 1408. apud Marten. tom. 7. Amplis. Collect. col. 844. et 848. Vide Cathedra. 2. INCATHEDRARE, In possessionem cathedr professoris mittere. Glossar. Gall. Lat. ex Cod. reg. 7684 : Incathedrare, mettre en chaiere. Constit. Carmelit. MSS. part. 1. rubr. 15 :

Item ordinamus quod magister regens Parisius, postquam suum successorem Incathedraverit, manere poterit ibi quousque suo immediate successori alius succedat tanquam magister vacans.
INCATHENARE, ut Incatenare, Catenis ligare. Testamentum Joannis de Plesseto ann. 1394. ex archivo S. Faronis :

Item volo et ordino, quod duo mea breviaria ad usum Meldensem... Incathenantur in choro Ecclesi Meldensis. Capita nunquam altiora ligent quam hoc loco mensuram de Incato fecimus ;

INCATUM, f. pro Incaustum. Regula Monasterii S. Csari inter Acta SS. Januarii tom. 1. pag. 734 :

id fortean est, incausto seu atramento delineavimus. INCAVATURA. Vide Incastratur. INCAVEARE, In caveam seu carcerem conjicere. Petrus Cantor in Summa MS. part. 1. de Pnit. :

De Incaveandis a domino Papa. Item quritur de aliquo Incaveando propter enormitatem peccati, si post prceptum pap, hoc scilicet, Vade in caveam, si evaserit, utrum teneatur redire ad caveam.

INCAVIGIATUS, Italis Incavicchiato, Connexus, colligatus, Stat. civil. Cuman cap. 96. ex Cod. reg. 4622. fol. 155. r :

Et quod similiter non possit... exportare... assides, nec plodas infichatas, nec sternitas, nec Incavigiatas.
Guido de Vigev. MS. de Modo expugn. T. S. :

Et post hc conjungatur una assis cum alia cum quatuor axis Incavigiatis fortiter inclavatis.

INCAVILLATIO, Per despectum irrisio. Festus. INCAUSALE, Cujus non est causa. Promissio B. Thom Mart. apud Marten. tom. 3. Anecd. col. 1873 :

Mala autem Incausalia sunt, nec habent rectum ordinem neque finem. In quantum enim a bono deficiunt, in tantum ad nihil tendunt, et non est in eis nisi privatio boni, quod nihil ponit in re, sicut claudicatio in homine vel equo nihil ponit nisi privationem recte ambulandi.
INCAUSARE, In jus vocare. Vide Causa. INCAUSTRUM, Inclastrum, Inclaustrum, Italis Inchiostro, Gallis Encre. Stat. Bonon. ann. 1250-67. tom. 1. pag. 87 :

Et liceat mihi (notario) accipere Inclastrum (Inclaustrum '53 '59 '67 ; Incaustrum '62), et cartas a comuni necessarias pro meo officio pro scripturis ;
et tom. ii. pag. 205 :

Item ille qui facit Incaustrum (Inclaustrum '52, '59, '64.) non vendat alicui quem sciat deferre, vel deferri facere extra districtum bononie.
Fr. INCAUSTUM, Atramentum ; Encre dequoi on escript, in Glossis Lat. Gall. Sangerman. MSS. Tabular. S. Eparchii Inculism. f. 39 :

Qui in hac cartula proprias cruces fecerunt de succo cauli, quia aliud Incaustum non habebant.
Bernardus Ord. Cluniac. part. 1. cap. 5 :

Postquam nomen de Incausto scriptum fuerit in femoralibus, ponit ea super eumdem arcum, ut per ipsas litteras filum imprimatur.
Ibid. cap. 47 :

Scriptor si Incaustum temperare voluerit, non prohibetur.


Statuta Massil. pag. 123 :

Attendant insuper Notarii et alii scriptores, quod de Incausto competenter nigro faciant scripta sua, et prcipue de bono Incausto et nigro scribant cartas, etc.
Benedictio Abbatis ad calcem libri Johannis Abrinc. de Offic. Eccl. pag. 237. edit. 1679 :

Tunc faciat Abbas cum penna et Incausto crucem in fine cedul.

Vide Encaustrum. INCAUTARE, Cautum reddere, admonere. Leges Palatin Jacobi II. Reg. Majoric. inter Acta SS. Junii tom. 3. pag. xxxii :

At vero nobis in mensa comedentibus medicos nostros inibi prsto jubemus assistere, quatenus nos solerter Incautent prcavere a cibis

incompetentibus et nocivis.

Bonifacius Ferrerius cap. 99. Defensionis Benedicti XIII. PP. dicti, tom. 2. Anecd. Marten. col. 1504 :

Ecce pono vobis hic verba B. Bernardi qui ad Incautandum Papam Eugenium 4. libro de Consid. ad eumdem sic ad litteram dicit, etc.
Cap. 106. col. 1509 :

Durante dicto sacro concilio fuerunt certificati, avisati et Incautati de omnibus.


Vide Cautum, Cotum. Incautatio, Cautio. Ibidem cap. 108. col. 1510 :

Quratis ergo ab eis, de quo vel super quo petunt informari, post tot avisationes, informationes, Incautiones, etc.

Tutela, cautio. Charta Ferd. reg. Castel. ann. 1223. inter Probat. tom. 2. Annal. Prmonst. col. 472 :

Facio chartam protectionis, Incautationis, absolutionis, confirmationis... monasterio Sancti Spiritus de Abula... Si quis vero hanc chartam infringere, vel in aliquo diminuere prsumpserit... regi parti mille maravetinos Incauto persolvat, etc.
Ubi Incauto idem sonat quod propter Incautationis seu tutel violationem. INCAUTELA, vulgo Inadvertentia, ex Incautus. Salvianus lib. 6. de Gubernat. :

Unus Incautior perit, ne multi per Incautelam postea deperirent.

Nicolaus de Jamsilla de gestis Friderici II. Imp. apud Murator. tom. 8. col. 514 :

Princeps autem ne per dictum locum angustum Incaute transiret, et posset sibi forsan ex Incautela evenire periculum, etc.

Vide Acta SS. Maii tom. 7. pag. 161. INCAUTERIARE, Germ. verschemen, missruchtig machen, ex vet. Glossar. Lat. Germ. apud Haltaus. col. 1352. Infamare. INCAUTIONARE, pro cautione pignus dare. Instrumentum anni ix. Conradi Regis apud Stephanotium tom. 7. Fragm. MSS. pag. 257 :

Ego Agninus et uxor mea Incautionamus... curtilum indominicatum... pro xxx. solidis ad tres annos.
Chartul. Matisconense :

Incautiono tibi meum curtilum, etc. Terra Incautionata,

ibidem. INCAXARE, In capsam mittere, includere, Gall. Enchasser. Inquisit. pro canonizat. Urbani V. PP. :

Item dedit ad ecclesiam Montispessulani... brachia SS. Germani et Benedicti, singula in auro et argento, qu ipse noviter fecerat recludi et incaxari.

Vide supra Incassatus. INCEBRUS, Fallax, decipiens, in vet. Glossar. ex Cod. reg. 7641. f. pro Inlecebrus ab Inlecebrare. INCELABILIS, Manifestus, nemini incognitus. Lit. Phil. Pulc. ann. 1301. inter Probat. tom. 1. Hist. Nem. pag. 142. col. 1 :

Quamvis per edictum pridem duxissemus expresse et specialiter, ad Incelabilem omnium noticiam, etc.

Vide Incelatus. INCELARE. Glossar. vet. ex Cod. reg. 7641 : Incelat, inclamat, arguit. INCELATUS. Gloss. Grc. Lat. : , Incelatum, inabscondibile. 1. INCELLARE, In cellam inducere. Stat. ord. Cartus. in Append. ad tom. 6. Annal. Bened. pag. 691. col. 2 :

Recepti ad statutum terminum venientes, si prior absens fuerit et multum remotus, nihilominus a conventu induantur et Incellentur.
2. INCELLARE, Sella instruere, Gall. Enseller. Stat. ann. 1357. inter Probat. tom. 2. Hist. Nem. pag. 197. col. 1 :

Dimittatur unus parvus guichetus,... per quem possit exire unus ronssinus Incellatus.

Vide Insellare. INCEMENTATUS, Cmento nullo consolidatus. Barthius in Glossario ex Baldrici Hist. Palst. INCENDARIUM, Incendium, incensio. Tract. MS. de Re Milit. et mach. bellic. cap. 54 :

Domicilium ambulatorium portans secum perticas cum caldariis ardentibus unctis tormentina, pice et sulfure bene contritis, et in medio stupa oleo uncta, de quibus fit Incendarium, quod ab aqua non extinguitur, etc.

INCENDARIUS, Pro Incendiarius, in Vocabulario Juris utriusque, et in Codice Legum. Norman. apud Ludewig. tom. 7. pag. 155. INCENDATOR, Incendiarius. Consuet. Norm. part. 1. cap. 12. ex Cod. reg. 4651 :

Debet dux per justitiarios... latrones, robatores, Incendatores... capere.


Ubi in Gallico, les Ardeurs. INCENDEFACIO. Incendo. Trebell. Claud. 8. Qui carraginem tantam nunc Incendefecit. Ita legit Salmas. Alii incendi fecit, alii incendio affecit. INCENDIACIO, Incendium, incensio, Gall. Incendie, alias Encendement, Hisp. Encendimiento. Lit. ann. 1376. tom. 7. Ordinat. reg. Franc. pag. 66 :

Propter occupacionem fortalicii de Paulhe,... et Incendiacionem hospiciorum dicti loci, etc.


Charta ann. 1372. tom. 5. earumd. Ordinat. pag. 566. art. 4 :

Pour raison de crime de leze-majest, de murtre, de larcin, d'Encendement et de ravissement, etc. Castra insultavit, domos quam plurimas Incendiavit, etc.
Lit. remiss. ann. 1434. in Reg. 175. ch. 310 :

INCENDIARE, Incendere, Gall. Brler, alias Incender. Charta ann. 1361. in Reg. 103. Chartoph. reg. ch. 83 :

Jehan Morel menaoit de Incender et embraser en feu et en flambe icellui hostel.

INCENDIATIARIUS, pro Incendiarius, in Bulla Clement. III. PP. ann. 1168. pro Prmonst. :

Si episcopus eos infra xl. dies, postquam ei conquesti fueritis, neglexerit emendare ; ipsos maleficos, Incendiatiarios, prdones rerum vestrarum in coabbatum vestrorum collegio excommunicationis (liceat) ferire pna.
1. INCENDIUM, in Legibus Malcolmi II. Regis Scoti cap. 11. in Statutis Alexandri II. Regis Scot. cap. 14. 2. et in Regiam Majestatem, est unum ex quatuor Placitis Coron, et qu pertinent ad Curiam Justitiarii. 2. INCENDIUM, Febris. Mabill. tom. 4. Annal. Benedict. pag. 363. ex Hildeberto in Vita S. Hugonis Abbat. :

Quidam Frater, cum Borboni per sex menses quartana sustinuisset Incendia, a S. Patre, qui illuc ex tempore accesserat, sacris jussus interesse mysteriis, epoto post missam vino, in quo lota fuerant Sanctorum pignera, sanitatem recepisse dicitur.

3. INCENDIUM, Ignis, focus. Charta Will. Norm. ducis ann. 1042. in Reg. 153. Chartoph. reg. ch. 542 :

Donavi decimam eidem ecclesi (Cirisiaci) in pasnagiis... Addo insuper... ligna in luco meo sufficienter ad Incendium ejus. Notandum est sicut oppidum est focatum et ejus intus domus ardens, statim oportet ipsum oppidum bataliari, quia totum oppidum est sub armis, et non possunt oppidanei stringere ignem et defendere oppidorum mnia... Incendorium intus tangens coconem, etc. Dicti domini consules ordinaverunt fieri Incennium dominis de Montepessulano ibidem missis pro dicto consilio...
Rursum infra :

INCENDORIUM, Id quo aliquid incenditur. Tract. MS. de Re milit. et mach. bellic. cap. 42 :

INCENNIUM, Munus, donum. Comput. ann. 1393. inter Probat. tom. 3. Hist. Nem. pag. 124. col. 2 :

Domini consules ordinaverunt facere Incennium domino Petro de

Chabrosia, videlicet unum vas vini, etc.

Vide Encnium et supra Incnium. INCENSARE, Incensarium. Vide Incensum 1. INCENSATUM, Tomaculum. Glossar. Provinc. Lat. ex Cod. reg. 7657 : Mortayrol, Prov. Incensatum. INCENSE. Vehementer, ardenter. Gell. 10. 3. circa med. Odium in Verrem Incense, atque acriter, atque inflammanter facit. INCENSERE, Locare sub annuo censu, Gall. Acenser. Charta anni 1309. de officio judicatur Judorum, apud Rymer. tom. 3. pag. 141 :

Dum tamen officium illud modo non sit in propria manu dilecti et fidelis nostri Arnaldi... set alii Incensetur ; ita videlicet quod idem Albertus pro eodem officio, si alii Incensetur, tantum firmam annuam nobis solvat, quantam ille, qui modo illud tenet, pro eodem solvit per annum.
INCENSIO, Morbi species, quem Erpetam vocant. Hist. MS. Advectionis corporis sancti Arnulfi Episcopi Turon. Crespiacum :

Sed et multi vexabantur eo morbo, qui vocatur Incensio, qui meritis B. Arnulfi restituti redierunt.
Vide Ardentes. Incensio Ignis. Vide supra in voce Ignis. Incensio Lun. Kalendarium sancti Victoris Parisiensis et aliud Bibliothec Regi cod. 1445 :

6. Id. Januar. Incensio Lun Septuagesimalis. 8. Id. Mart. prima Incensio Lun Paschalis. Nonas April. ultima Incensio Lun Paschalis. 8. Id. April. prima Incensio Rogationum.

Qu in omnibus fere Kalendariis MSS. leguntur, quoad primam et ultimam Incensionem Lun Paschalis. Ita Luna dicitur reaccendi a Sole, apud Honorium in Imagine mundi lib. 2. cap. 61. 85. Vide Accendi. INCENSITUS, Censui obnoxius. Vide Census. 1. INCENSUM, Thus

dictum, quia igne consumitur, dum offertur, etc

. ait Isidorus lib. 4. cap. 12. Gloss. Grc. Lat. : , Incensum. Gloss Antiq. MSS. : Thus, incensum. Uranius in Arabicis apud Stephanum :

, , : Hic constituit, ut nulla Monacha pallam sacratam contingeret, nec Incensum poneret in sancta Ecclesia. Offerre Incensum,

ubi pro thure posuit. Anastasius Bibl. in S. Sotere, et in S. Bonifacio PP :

in Libro Sacramentorum Gregorii M. Notitia ann. 1069. apud Sammarthanos in Archiepiscopis Aquensib. :

Et omni anno persolverent Incensum sanct Aquensi Ecclesi in die Sabbati sancti, duas libras legales Incensi optimi, et tres libras cer, etc.
Vetus Sacramentarium Bibl. Stabulensis Monast. ubi de consecratione Ecclesi, apud Marten. tom. 2. Itiner. litter. pag. 151 :

Deinde ponat tres portiones corporis Domini in confessionem et tres de Incenso, et tunc ponantur reliqui in confessionem.

Occurrit passim. Thurificationis usum in Ecclesia perantiquum probat Menardus ad dictum Librum Sacrament. pag. 195. Incensare, Thure adolere, Gall. Encenser. Lambertus Ardensis :

Volens ut... lectum eorum thuris et aromatis gummis... Incensaremus.


Leo Ost. lib. 2. cap. 33 :

Morisque est singulis annis... per totum Mandati spatium ab Acolitho Incensari.

Occurrit rursus in Synodo Valentina ann. 1590. Incensorium, Acerra, thymiamaterium, navicula ad reponendum incensum, apud Leon. Ost. lib. 2. cap. 98 :

Thuribula argentea duo... aqumanilia argentea duo, Incensorium de argento unum.


Hic enim distinguitur thuribulum, quod vulgo Encensoir appellamus, ab Incensorio. Encensiers nostri olim dicebant. MS. :

Et environ vin cierges ont espris, Et firent crois et Encensiers venir.


Alibi :

Cierges comande li Loherans Garin, Et fait chandoilles et Encensiers venir.


MS. :

D'un grand toppace riche et clier, Tient en sa destre un Encensier.

Incensarium, Eadem notione. Ugutio : Thuricremium, Incensarium, quia in eo crematur thus. Papias : Thuribulum, Incensarium, quod Grci dicunt. Apud Hariulfum lib. 2. cap. 10 :

Incensaria argentea auro parata quatuor. Incensarios 2. cum catenis argenteis.

Testamentum Riculfi Episcopi Helenensis anno 915 : Rituale Autissiodor. ann. 1536. ubi de Benedictione campanarum :

Ponat Sacerdos in Incensario ignem et thimiama, thus et myrram, erigendo clocam supra Incensarium.

Incensorius, Eodem significatu. Breve sacr supellectilis ann. 1419. apud Stephanotium tom. 1. Antiquit. Occitan. MSS. pag. 451 :

Item duos Incensorios argenti et duas navetas argenti.

2. INCENSUM, Vectigal. Charta telbaldi Regis apud Hickesium Dissert pag. 62 :

Quamobrem ergo Ethilbaldus Rex Merciorum prsentibus literis indico me dedisse pro anima mea Aldwlfo Episcopo Ecclesique B. Andre Apostoli, quam gubernat, unius navis, sive illa proprie ipsius, sive cujuslibet alterius hominis sit, Incensum, id est, vectigal, mihi et antecessoribus meis jure regio in portu Londoni usque hactenus competentem.
In vel Ad Incensum Venire, Censui obnoxium esse. Codex MS. Folquerii :

Homines qui faciunt duos dies in anno sunt quatuor. Sunt ibi bun. xiv. veniunt ad Incensum.
Ibid. infra :

Homines xx. qui faciunt in anno duos dies, habet ibi sedilios x. veniunt in Incensum de argento sol. viii.

Guerard. in Glossar. Irmin. : Incensus, Locatio sub conditione census exsolvendi. Vide Census. INCENSUS, Furore accensus. Charta offic. Autiss. ann. 1338. in Reg. 72. Chartoph. reg. ch. 40 :

Item quod satis cito postea... dicta Isabellis fuit Incensa et furibunda ; et satis cito postea amisit loquelam.
INCENTIVA, Cupiditas, in Gloss. antiq. Vide Incentivus. INCENTIVUS ; Effrenatus appetitus, corporis faces quibus mens incenditur ad cupiditatem. Concil. Dertusanum ann. 1429. cap. 2 :

Et si deinceps tertio relapsus fuerit in concubinatu notorio, privetur omnibus beneficiis, et alias carceribus affligatur, ut sic ferro exusta vulnera et secata sanentur... taliumque gravis castigationis exemplo mentes teneat et Incentivos comprimat aliorum.

Gloss. Isid. : Incentiva, Aculei vitiorum ; qu Papias sic exponit : Desideria carnis, stimuli luxuri, ab incitando dicta. Incentiva vitiorum dixit Hieronymus epist. 2. Incentivum peccaminis Prudentius Apotheol. v. 929. 1. INCENTOR, Prcentor. Vita S. Lietb. tom. 4. Jun. pag. 593. col. 1 :

Dum ventum est ad id divini officii, ut ab Incentore diceretur, Accedite ad eum et illuminamini, etc.
2. INCENTOR, Inventor, auctor. Annal. Bertin. ad ann. 833. tom. 6. Collect. Histor. Franc. pag. 195 :

Inter quos Ebo Remorum episcopus falsarum objectionum Incentor extiterat.


Agobard. epist. 4. ibid. pag. 361 :

Ac primum ipse scire potes, me nunquam inter majores nostros et

meliores nobis tanti loci vel honoris fuisse, ut aut Incentor discordiarum aut pacis conciliator esse potuerim.

INCENTRUM, Incitamentum, aut inflammatio, in Glossis Sangerman. MSS. n. 501. f. legendum Incendium, vel Incentivum. INCENTURIATA Acies, Exercitus cujus centuri confus simul et permixt nullum servant ordinem. Albertinus Mussatus de Gestis Ital. post Henricum VII. Csarem lib. 3. rubrica 3 :

Lucenses campanarum tinnitibus, magnoque fremitu, ira, metuque pariter advehentibus, Incenturiatis incompositisque aciebus, lacero agmine ad hostes discurrere.

INCEPIENDIUM, Fulmentum quo ligna sustinentur, Gall. Chenet. Inventar. ann. 1342. MS. ex Archivo S. Victoris Massil. :

Apud focariam duo Incepiendia, unam saccaginem (sartaginem) item unam cassam, unam vigilem, etc.
INCEPOLLARE, an idem quod Interpolare, miscere ? Stat. Perus. pag. 52 :

Si quis Incepollaverit vinum alienum, vel vastaverit scienter in vegete vel tina, solvat pro banno libras decem.
INCEPS, pro Deinceps, Festo. Utitur Thwroczius non semel, pro quo deinceps restituit Corrector, uti Editor monet. Invenitur adjective apud Apuleium lib. 3. Florid. De Incipiti. INCEPTIO, Inful doctoralis adeptio, seu actus, ut vocant, quo quis ad doctoris gradum promovetur, in Instr. ann. 1462. apud Boul. tom. 2. Hist. Univers. Paris. pag. 685. et tom. 5. pag. 858. Vide infra Incipere 2. INCEPTUM, Incptio, initium actionis. S. Wilhelmi Constitut. Hirsaug. lib. 1. cap. 63 :

Si serius post Inceptum lectionis intraverit.

Ciceroni Incptum, Consilium est seu molitio, Gall. Entreprise. Encommencement, eodem intellectu, in Serm. S. Bern. laudato tom. 17. Comment. Acad. Inscript. pag. 181 :

Nos faisons ui, chier freire, l'Encommencement del Avent, etc.

INCEPTUS, Institutio. Charta Roricon. episc. Laudun. ann. 973. ex Chartul. S. Vinc. ch. 5 :

Melcalannus venerabilis abbas monasterii S. Vincentii... spissime nostram postulavit mansuetudinem et sibi catervque sub se posit, qu ad duodenarium monachorum numerum Inceptu nostro bonorumque hominum adjutorio excreverat, tale prberemus subsidium, etc.
INCERROYRATUS, Vox incert lectionis et notionis. Terrear. castel. d'Ibois in Reg. 24. Chartoph. reg. fol. 140. v. :

Vitalis Pontz debet sex sextaria mixtur pro quodam molendino... Et

solebat esse Incerroyratus supra Petrum Salzeda ad summam duodecim sextariorum bladi.

An pro Inchieratus ? Vide infra Inchieramentum. INCERTITUDINALITER, Incerto. Testam. Rob. reg. Sicil. ann. 1343. tom. 2. Cod. Ital. diplom. col. 1103 :

Fragilitate transfusa misere Incertitudinaliter dormivit, etc.

INCERTITUDO, a Gallico Incertitude, Instabilitas, inconstantia. Testam. Galt. episc. Carnot. ann. 1234 :

Nos considerata hujus vit Incertitudine, volentes nobis in futurum prcavere, dum adhuc essemus in bono statu, etc.

INCERTO. Incertum, seu dubium reddo. Plaut. Epid. 4. 1. 18. INCESA, Concdes, Gall. Abatis d'arbres. Vide Cesa 1. et Incisa. INCESSABILIS, ternus ; de Deo dicitur apud Burcard. Argent. in vita Alex. VI. PP. pag. 8 :

Ut ipse Deus Incessabilis verus testis est. Incessabilis cura, etc.

Pro Continuus, in Epist. 42. Nic. I. PP. tom. 7. Collect. Histor. Franc. pag. 433 : INCESSABILITER, ut Incessanter, in Libello Episcoporum Itali contra Elipandum, tom. 3. Consil. Hispan. pag. 98. INCESSANTER, Continuo, Incessamment. Utitur lex 28. Cod. Th. de Cohortal. (8, 4.) INCESSARE, Non cessare, apud Ludewig. tom. 5. pag. 400. INCESSERE. Glossar. vet. ex Cod. reg. 7641 : Incessit, incuravit. Infra : Incurvavit, incessit. INCESSERIUM Thuribulum, pro Incensarium, vel Incensorium, in Testamento Beatricis de Alboreya Vicecomitiss Narbon anno 1367. apud Marten. tom. 1. Anecd. col. 1523. INCESTARE, Despuceller, i. violer, corrumpre nonain, ou sa parente, ou vierge. Glossar. Gall. Lat. ex Cod. reg. 7684. INCESTIVA, Conjugia incesta, in Capitulis Caroli M. lib. 5. cap. 158. 310. INCESTRIA. Charta Petri de Fenolleto ann. 1229. inter Probat. tom. 3. Hist. Occit. col. 337 :

Trado vobis D. Nunoni Sancio... totum castrum meum de Fenolleto... justitias, firmancias, aigucias, exorchias, Incestrias, excadutas, etc.

Leg. forte Intestrias, qua voce bona eorum, qui intestati decedunt, significari possunt. Vide Intestatio. INCHARACTATUS, Inscriptus, impressus, ab , Imprimere, insculpere. Joan. Longinus in Vita S. Stanislai Episc. tom. 2. Maii pag. 244 :

Qualitatem nummorum imaginemque et superscriptionem, qua

Incharactati sunt, conspicio.

Vide Charaxare. INCHARAXARE, ex Gr. , Perforare, aperire. Apicius lib. 6. cap. 5 :

Agitabis jus apio viridi et nepata, ovem Incaraxas et perfundis.


Apollonius :

Juvat autem hc Incharaxatio in oculis diuturno facta rheumatica passione.


Idem :

Oportet etiam et per ipsa loca patientibus fieri Incharaxationes.

INCHARIMENTUM, Auctio in licitatione, ut supra Incarimentum. Memor. C. Cam. Comput. Paris. fol. 51. v :
c

Die xiij. Aug. 1349. Johannes Crolleboys cepit ad firmam officium defuncti Johannis d'Angivillers in castelleto et dedit denarium Dei pro iij . lib. Paris. ad Incharimentum consuetum.
Vide infra Incherimentum. INCHARIRI, Carius fieri, Gallice Encherir.

Item hoc anno quando sal incepit Inchariri

, apud Rymerum tom. 3. pag. 685. 1. INCHARTARE, Incartare, Aliquid scripta charta donare, conferre, in charta describere. Instrum. anni 1035. ex Archivo S. Victoris Massil. :

Quidquid vendatur aut donetur litteris alligetur, schedulis Incartetur.


Statuta Arelat. MSS. tit. 132 :

Statuimus quod Consules, neque Judices, neque Curialis, possint aliquod debitum Incartare, vel libellum facere super bono Communis.
Charta Bertrandi de Baucio Comitis Avellini ann. 1284 :

Prout inter bon memori dominum Barralum quondam patrem nostrum, et inter consilium et universitatem Arelatis hactenus existit Incartatum.
Instrum. 1. tom. 4. nov Gall. Christ. col. 1 :

Donamus et Incartamus in ea ratione dummodo vixerimus usum et fructum habeamus... Si quis vero... contra donatione vel Incartatione ista dicere vel calumpniare voluerit, etc.
Aliud Instrum. ibid. col. 269 :

Totum et ad integrum, vel in exquisitum prter hoc, quod Incartatum habui, omnia et in omnibus ad prmemoratam Dei domum S. Vincentii (Matiscon.) suisque Canonicis, sicut supra insertum est, dono, trado, atque transfundo perpetualiter tenendum.
Concil. Hispan. ann. 1215. Anecd. Marten. tom. 4. col. 170 :

Adjicientes prsentis auctoritate Concilii, ne viri religiosi sine consensu

sui Dicesani Episcopi possessiones monasteriorum vendant, vel Incartent, sive concedant ad vitam, etc. Antiquitus valebat datum nec tamen Incartatum.
Statuta Massil. lib. 1. cap. 63. 3 :

Eadem habentur in Concilio Tarrac. anni 1591. Instrum. anni circiter 1040. ex Archivo S. Victoris Massil. :

Non intelligimus derogare in aliquo illis conventionibus et compositionibus, qu olim facta sunt et Incartat.
Saisimentum Comitatus Tolos n. 75 :

Et quod in eis habet fidelitatem, et servitium exercitus, et oblias, et retrocapita in mutatione novi domini, et alia jura, sicut sunt Incartata.
Chartular. Matiscon. fol. 117 :

Berno Presbyter dat Ecclesi Matisconensi quidquid habet in villa Tornaci, prter res quas Incartatas habet ;

id est, ut conjecto, Res in censum data et in chartis seu terrariis descriptas. Ibidem :

Dono curtilum prter tres petiolas a sero, quas Incartatas habeo. Terr Incartat et non Incartat,
in Sententia arbitrali ann. 1292. inter Abbatem et Consules de Gimonte. Vide Charta. Incartare, In possessionem per chartam mittere, vulgo Ensaisiner. Scacar. ann. 1237. apud Abrincas ex Cod. reg. 4651 :

Judicatum quod inquesta fieret, utrum terra qudam fuisset de hreditate Ricardi de Fonteneto, et idem Ricardus fecerit eam Incartari primogenito suo in prjudicium aliorum filiorum suorum per Ranulphum comitem Boloni, qui erat dominus feodi.
Incartamentum, Charta, instrumentum. Chartul. S. Petri de Domina fol. 35 :

Signum Atenulfi, qui hoc Incartamentum scribi jussit.

Testam. ann. 1461. apud Baluz. tom. 2. Hist. Arvern. pag. 726 :

Si apud me aut in archivis episcopalibus Ruthen. reperiantur aliqua Incartamenta seu documenta, qu concernant domum meam paternam... tradantur dicto heredi meo.
Enchartrement nostris, eadem notione. Charta ann. 1366. in vol. 5. arestor. Parlam. Paris. :

Veulent lesdittes parties que tout, c'est assavoir procs, lettres, Enchartremens, escrits, soient en la vertu et estat, qu'estoient avant que se missent en voy d'accord.
Occurrit prterea in Lit. ann. 1404. tom. 9. Ordinat. reg. Franc. pag. 20.

Incartatio, Eodem intellectu. Charta ann. 847. tom. 8. Collect. Histor. Franc. pag. 361 :

Ipse locus (Glonna) cum omni suo grege,... necnon Incartationibus omnium bonorum hominum, quas ibidem habuerunt, etc.

Inchartatus, Accusatus, apud Hispanos leguleios. Vide in Charta. 2. INCHARTARE, Carro vehere. Charta ann. 1310. in Reg. 70. Chartoph. reg. ch. 212 :

In usu et possessione fustes... secum adportandi et Inchartandi.

Vide supra Carreare 2. INCHARTULATI, Iidem qui supra Chartulati, Servi per Chartulam manumissi. Greg. Monachi Chronicon Farfense apud Murator. tom. 2. part. 2. col. 416 :

Insuper Inchartulatos et colonos atque cultores exinde expulit.


Ibid. col. 590 :

Item Berardus Episcopus Asculanus fecit convenientiam cum Abbate Berardo de terris, quas manuales laborant ad suas manus, et servi, et libertini, et coloni, et Inchartulati permaneant in hoc Monasterio.

INCHASSARE, Intra capsam claudere, includere, Gall. Enchasser. Inventar. S. Capell Paris. :

Una magna smaragdus quassata per medium auro Inchassata, tres minores smaragdi auro Inchassat,... unus rubisus Inchassatus auro. Item quoddam altare viaticum portatile Inchassatum argento.
Comput. ann. 1494. inter Probat. tom. 4. Hist. Nem. pag. 61. col. 1 :

Item Georgio Gallard et Johanni Cauvert pro viagio ad portandum magnum arborem ad Inchassandum magnam bombardam, etc.

Vide supra Incassatus et Incaxare. INCHASSILLARE, Eodem intellectu, nostris Encassiller. Inventar. ejusd. S. Capel. ann. 1335. in Reg. I. Chartoph. reg. ch. 7 :

Item una magna smaragdo in argento cassata et una parva in auro Inchassillata.

Huis encassillez, in Stat. ann. 1416. ex Reg. 169. ch. 243. INCHERAMENTUM, Auctio in licitatione. Enchere, in Charta de Prpositura Calvimontis ann. 1205. Vide Encheramentum. INCHERIA, ut Incheramentum. Locum vide in Pyxis Lombardorum. Gall. Enchere ; Encherie, in Reg. 58. Chartoph. reg. fol. 1. v. Renchiere, in Charta ann. 1311. ex Lib. rub. Cam. Comput. Paris. fol. 394. v. col. 2. et Rencherie, in Lit. ann. 1355. tom. 3. Ordinat. reg. Franc. pag. 680. art. 2. Unde Incheriare, Liceri, et Incheriator, Auctionans. Charta ann. 1332. in Reg. 68. ch. 2:

Geraldus de Martello fecit quandam dicham sive Incheriam de quatuor

libris pro milliari.

Reg. Cam. Comput. in Bibl. reg. sign. 8406. fol. 102. v :

Quando aliqua venda Incheriatur, quilibet Incheria est de x. den. in quibus Incheriator habet quartam partem Incheri su, et rex tres partes residuas, et ultimus Incheriator seu mercator debet totum, cum corpore vend.
INCHERIMENTUM, Eadem notione ; unde Encherizare, Gall. Enchrir. Lit. Alf. comit. Pictav. ann. 1269. in Reg. 11. Chartoph. reg. fol. 36. v :

Conveniatur in pacto venditionis, quod ille supra quem Incherizatum fuerit, habeat et teneat in dictis forestis per pactum habitum in dicta conventione certum numerum porcorum loco Incherimenti.

INCHIERAMENTUM, Eodem significatu, Enchirement, in Stat. ann. 1306. ex Reg. Cam. Comput. sign. Pater fol. 166. r. Hinc Inchierare, Liceri, et Inchierator, Auctionans. Scacar. S. Mich. ann. 1282. ex Cod. reg. 4653. A. :

De habendo consilio utrum dangeria licenti bosci data per dominum regem Inchierabuntur, sicut tertia Inchierari consueverunt, habito consilio concordatum fuit, quod ipsa dangeria possunt Inchierari.
Aliud ann. 1288. ibid. :

De habendo consilio utrum de Inchieramentis, de quibus pars datur Inchieratori, de parte ipsius, sicut de parte dom. regis, decima deducetur. Concordatum fuit quod omnes Inchieratores de suis Inchieramentis solvant decimam.

Vide supra Incarioramentum. INCHOANTIA, Auxilium, adjutorium, virtus. Prfat. ad Lib. ant. Saxon. tom. 6. Collect. Histor. Franc. pag. 256 :

Dei omnipotentia atque Inchoantia mirabiliter actum est nuper, ut cunctus populus su ditioni (Ludov. Pii) subditus, Theudisca loquens lingua, ejusdem divin lectionis nihilominus notionem acceperit.
INCHOIACIO. Lit. ann. 1371. tom. 5. Ordinat. reg. Franc. pag. 465 :

Habita in Inchoiacionem rei public dicti loci, et ut in eadem villa degentes minime discederent, etc.

Vox pessime lecta pro Melioracionem, quam exhibet Registrum cum abreviationis nota, quamque hic apprime convenire nemo non videt. INCHORIS, Indigena. Vide Enchoris. INCIBARE, Cibum porrigere, . Vetus Interpres Juvenal. Sat. 10 :

Ut pulli hirundinis, qu pleno ore volat, dum Incibat filios suos.

INCIBATUS, Jejunus, cibo abstinens. Vita S. Joan. Laudens. episc. tom. 3. Sept. pag. 164. col. 1 :

Multa bidua, multosque similiter singulares dies Incibatum transisse.

Occurrit prterea in Vita Abbon. Floriac. tom. 10. Collect. Histor. Franc. pag. 337. INCIDENS, Caus accessio, Gall. Incident. Vox practica. Vide Emergens. INCIDENTALITER, Ital. Incidentemente, Gall. Incidemment, Obiter. Coron. Angl. Th. Otterbourne edit. Hearn. pag. 41 :

Et prterea hic sciendum Incidentaliter, quod, etc.

INCIDENTER, Gall. Incidemment, per accessionem. Johan. Sarisber. in Prfat. Qu Incidenter dicta sunt. Lit. ann. 1411. tom. 9. Ordinat. reg. Franc. pag. 628. art. 10 :

Et alias personas quascumque factum dicti salis exercentes, quamdiu dictum factum exercebunt, principaliter vel Incidenter, etc.
INCIDENTI, Casus, quomodo Incidens dicimus. Otto a S. Blasio cap. 12 :

Traditionesque Hebraicas cum Incidentiis historiarum notas faciens, etc.


INCIDERE. Vide Incisio. INCIDERE Instrumentum, ut nullum, abrogatumque appareat ; quod scissuris in decussem scalpello factis fiebat. Charta ann. 1234. ex Reg. Cencii apud Vir. doct. Garamp. in Disquisit. de Sigil. Garfagn. pag. 31 :

Et non probabimus dictam pecuniam fore solutam, nisi per hoc Instrumentum cancellatum et Incisum.

Vide Cancellare. INCIDIUM, pro Insidi. Incidio pensato, Gall. De guet apens, Consulto, ex prparato. Charta offic. Ruthen. ann. 1392. in Reg. 152. Chartoph. reg. ch. 58 :

Cum nobilis Alardus de Ornan domicellus coram nobis... delatus fuerit,... quod Incidio pensato.... rectorem de Tolonnaco interfecerat, etc.
Vide supra Appensatus et Impensatus. INCIDUS. Qui cito cadit. Dief. INCILO. Increpo, objurgo, improbo, dictis asperis mordeo. Voss. vellet esse ab Incieo, commoveo. Alii ab Incido, concido. Lucret. 3. 977. INCIMBILES, Nocibiles, vel discordes. Papias. MS. Bituric. habet Incinibiles. INCIMCLARE. Charta Waldemari Regis Dani anno 1326. apud Pontanum lib. 7. Rer. Danicar. :

Si alicubi infra regni nostri terminos naufragium passi fuerint, advocatus noster... ipsorum bona nullatenus impediat, vel si de ipsis nullatenus Incimclet, quandoquidem ipsa bona personaliter per se vel per alios... valeant de naufragio liberare.
Ubi Incimclet, idem valet ac immisceat : unde fortean legendum fuerit immisclet. Vide Misculare. INCIMETUM. Vide supra Cimetum 2.

INCINCTA, Prgnans, eo quod est sine cinctu, quia prcingi fortiter uterus non permittit, Isidoro lib. 10. et nostris Enceinte. Incinta, apud Jo. Villaneum lib. 1. cap. 24. lib. 2. cap. 12. Hist. Miscella lib. 20. extremo pag. 128 :

Viri civitatis illius mulierem Incinctam, jamjamque parituram Inciderunt.


Ubi Theophanes, . :

Je suis de vous Anainte, de vert le sachez.

Glossar. Gall. Lat. ex Cod. reg. 7684 : Incincta, Enczaintte, grosse. Enchainte, in Lit. remiss. an. 1365. Vide infra Prcincta 2. INCINEFACTUS, In cineres redactus. Commodian. Instr. 41 :

Tunc Babylon meretrix erit Incinefacta favilla.

INCINERARE, In cineres redigere. Utuntur Saxo Grammaticus lib. 4. initio, Csarius Eisterbach. lib. 4. Miracul. cap. 99. lib. 10. cap. 67. Guillelm. Brito lib. 1. 2. 3. 4. Philippus Architrenius lib. 6. cap. 3. etc. Glossar. Gall. Lat. ex Cod. reg. 7684 : Incinerare, mettre en cendre. 1. INCINERATIO, Resolutio in cineres, in Diario Belli Hussitici apud Ludewig. tom. 6. pag. 135. et in Tractatu Engelberti de S. Mari virtutibus cap. 26. apud Pezium tom. 1. Anecd. part. 1. col. 736. Capitis Incineratio, Impositio Cinerum in capite feria iv. Cinerum in Constitut. Ecclesi Valentin tom. 4. Concil. Hisp. pag. 179. 2. INCINERATIO, Sordes ex cinere et pulvere. Vita S. Gandol. tom. 5. Sept. pag. 709. col. 2 :

Mandat itaque iterum prsul ut, corpore de Incineratione per venerabilium manus sacerdotum purgato, diligentissime postmodum lavaretur.

INCINIBILES. Vide Incimbiles. INCINTA. Vide Incincta. INCIOSITAS, Inscitia. Charta Poppon. archiep. ann. 1033. tom. 1. Hist. Trevir. Joan. Nic. ab Hontheim pag. 365. col. 1 :

Atque non propter aliud hc prdia eorumque censum tamdiu esse sublatum, nisi propter Inciositatem inquisitorum, oblivionemque dominorum.
INCIPARE. Vide Incippare. 1. INCIPERE. Vetus Interpres Epistol S. Barnab :

Qui Incipiebant prdicare,

ubi Gr. . Alibi :

Quia ipse Incipiebat apparere.

Gr. . Et non semel in hac Epistola. Ita Jacobus 2 :

Per legem libertatis Incipientes judicari.

In textu Grco . Hac notione vocem incipere usurpasse non semel

Interpretem S. Ireni, observatum a Jacobo Billio lib. 1. Observ. Sacrar. cap. 33. lib. 2. cap. 5. 2. INCIPERE, Doctoris gradum adipisci, apud Boul. tom. 5. Hist. Univers. Paris. pag. 911 :

Et sub eodem Incepit seu magisterii gradum consecutus est anno 1409.

Pluries ibi. Hinc Incipientes appellantur ibid. pag. 913. doctorali infula donati. Vide supra Inceptio. 3. INCIPERE, nude, pro Cantum imponere. Acta MSS. capit. eccl. Lugdun. ad ann. 1342. fol. 78. v. col. 1 :

Item abilitaverunt ad Incipiendum in choro omnes illos, qui litteras super dicta capella habent... Dederunt potestatem Incipiendi, prout capellanus perpetuus dict ecclesi Incipere consueverunt.
Hinc Le Commanczant le lettrin dicitur, qui ad pulpitum cantum imponit. Testam. Franc. ducis Brit. ann. 1449. ex Bibl. reg. :

Une messe cotidienne dyacre et soubsdiacre en tunique et dalmatique, et le Commanczant le lettrin en chappe. Enquemancer,
incipere, inchoare, in Testam. ann. 1137. apud Menag. in Hist. Sabol. pag. 159. INCIPIENS, Discipulus. Auctor Queroli :

Quid ad hc vos dicitis, novelli atque Incipientes mei ? quando hc discere potestis, etc.

INCIPIENTES. Vide supra Incipere 2. INCIPIENTIA, Initium, exordium. Epistola Csari Arelat. Abbatiss, tom. 1. Anecd. Marten. tom. 4 :

Sicut ltatur Deus in Incipientia conversionis vestr ; ita luget de ea diabolus.


Et infra :

Qui vobis Incipientiam, donare dignetur et perfectionem : quia, non qui cperit, sed qui perseveraverit usque ad finem, hic salvus erit.

INCIPISSO. Antique idem est, quod incipio. Plaut. Capt. 3. 3. 17. Maximas nugas ineptiasque Incipisso. et 4. 2. 22. INCIPPARE. Gloss. Isid. : Incippat, Illudit. Melius La Cerda legit : Incippat, Includit, . Papias : Incipare, Involvere, videlicet cippis. Sunt autem Cippi, Compedes, Gall. Ceps, vel Carcer ipse, quoniam qui compedibus vinciuntur, includi solent in carcere. Incippare igitur idem est quod Compedibus ligare, vel in carcerem detrudere. Theodoricus Engelhusius in Genealogia Ducum Brunsvic. apud Leibnit. tom. 2. Scriptor. Brunsvic. pag. 20 :

Ernestus Dux, dum quodam tempore equitaret per Norten, nihil adversi suspicans, captus est a Henrico de Hardenberch et Incippatus.... cumque Hardenberge hoc vindicare vellent, captus est idem Henricus de

Hardenberg sedens in equo Ducis capti, et in castrum salis Incippatus.

Vide Cippus, et Haltaus. Glossar. German. voce Stocken, col. 1748. INCIRCA, Circiter, Galli dicunt, aux environs, in Addit. ad Vitam S. Antonini. INCIRCATUS, In modum circuli curvatus, in Onomastico ad calcem tom. 3. SS. Junii. INCIRCONSCRIPTUS. Incircumscriptus :

Incirconscriptus, nient com pris.

(Lex. lat. gal. bibl. Ebroic. n. 23. xiii s.) INCIRCUMCISUS, Intemperans, qui flagitiose et libidinose vivit, Gall. Dbauch. Charta ann. 1118. inter Instr. tom. 8. Gall. Christ. col. 316 :
e

Ut ecclesiam B. Mari in castro Galardone sitam, quam per pecunias a manu laici occupaverant quidam clerici Incircumcisi, Bonevallensi monasterio concederemus... Concessimus eo tenore, ut clerici prbendas suas in vita sua habeant, si caste vixerint.

INCIRCUMSCRIPTE, Non circumscripte, immensum, Gall. Sans borne. Vide Inattingibilis. INCIRCUMSCRIPTIBILIS, Qui nullis limitibus circumscribi potest, apud Marten. tom. 7. Collect. Ampliss. col. 324. INCISA. Alias Incsa, apud Scriptores rerum gestarum et Vit Caroli Magni, sunt celsi csarum arborum cumuli pro vallo ad arcendos hostes per extrema silvarum exstructi. Ita Valesius Notit. Gall. pag. 100. col. 2. Vide Cesa. INCISILIS, Culter. Acta SS. Junii tom. 3. pag. 30. de S. Cyrico :

Fac capitisfragium et uncinos ad oculos evellendos, et forfices dentium, et genufragium et nervorum Incisiles.

Ab Incidere, Gall. Inciser ; couper, alias Ensiser. Lit. remiss. ann. 1399. in Reg. 154. Chartoph. reg. ch. 163 :

Lequel Aymeri en tirant lui Ensisa le petit doy d'icelle Jehanne Dupont de ladite serpe.
Ejusdem originis Encirailler, Minutatim concidere, Ital. Incischiare. Ali ann. 1458. in Reg. 187. ch. 177 :

Lesquel les escuelles le suppliant Encirailla et mist pieces.

INCISINUS, Superfluo. Glossar. Lat. Ital. MS. Leg. Incisivus. Vide in hac voce. 1. INCISIO, Idem quod Tallia. Charta Henrici III. Imp. ann. 1056. pro Monasterio Sancti Maximini Trevirensi apud Nicol. Zyllesium :

Nullus illorum hospitia seu servitia in curtibus Abbatis aut Fratrum, sive a rusticis violenter exigat, nullus eorum per Incisiones aut petitiones homines gravare..... prsumat.
Charta ann. 1468 :

Jus investiendi, devestiendi, clamores, banna, emendas, aspatgia,

Incisionem, etc.

Charta anni 1112. e Tabulario Rothonensi :

Alanus Hoelli filius Comes totius Britanni... dedit S. Salvatori quamdam consuetudinem...... qu vulgo Tallia nuncupatur, nos Incisionem nominamus... insuper concessit et in arbitrio et potestate Abbatis sit, ut quotiescumque Comes suos homines Inciderit, hoc est, censum a suis exiget, Abbas suos homines secundum velle suum Incidat, et potestative, ut concessum est, colligat et habeat.
Vide Incisura 1. 2. INCISIO. Paulus Diacon. lib. de Gestis Episcoporum Emerit. in sancto Paulo cap. 1 :

In spe Dei mira subtilitate Incisionem subtilissimam subtili cum ferro fecit, atque ipsum infantulum jam putridum membratim abstraxit.
Encis, dicitur in Stabilimentis S. Ludovici lib. 1. cap. 25. et in Consuetudin. Andegav. art. 44. et Cenoman. art. 51. 3. INCISIO, Sectio, Capitulum in libris. Gennadius de Scriptorib. Eccles. in Severo :

Scripsit... et Collationem Posthumiani et Galli... habitam in dialogi specie, duabus Incisionibus.


Walafridus Strabo in Prfat. ad Theganum : 4. INCISIO, . Ordo Romanus :

Huic opusculo ego Strabo quasdam Incisiones et Capitula inserui. Episcopi omni tempore benedicantur ; nunc vero mos est, ut nocturno tempore benedicantur. Secunda namque Incisione, id est, Lectione sexta, egreditur Pontifex de Ecclesia S. Petri, et ascendit Monasterium S. Martini, etc.
Consuetudines Floriacensis Monasterii :

Et 15. Cantica Graduum sub silentio ab unoquoque dicuntur, et post singulas Incisiones ab unoquoque procumbitur ad formas.

Adde Udalricum lib. 5. Consuet. Cluniac. Monast. cap. 5. et Bernardum Monachum part. 2. Ord. Cluniac. cap. 15. Interscissiones, apud Cassianum lib. 2. de Nocturnis orat. cap. 11 :

Et idcirco ne Psalmos quidem ipsos, quos in Congregatione decantant, continuata student pronuntiatione concludere : sed eos pro numero versuum duabus vel tribus Interscissionibus cum orationum interjectione divisos, distinctim particulatimque consummant.
Distinctiones dicuntur in Admonitione Synodali antiqua :

Psalmorum verba et Distinctiones regulariter ex corde cum canticis

consuetudinariis pronuntiare sciat.


5. INCISIO, alia notione.

Pausationes vocat Synodus Narbonensis sub Recaredo Rege :

Per majores vero Psalmos, si fuerint prolixiores, Pausationes fiant, etc. Signum secunda vel tertia Incisione pulsare
, apud Guigonem in Statutis Cartusiensib. cap. 7. 5. in Statutis antiq. ejusdem Ordin. I. part. cap. 41. 9. cap. 43. 5. 6. INCISIO, Typus nummi, Figura. Anastasius in Hist. Eccles :

Cum Arabes non susciperent Romanorum Incisiones in nummis suis.


Theoph. habet. 7. INCISIO, Castratio, apud eumdem Anastasium :

Alios autem... partim suspendio, partim Incisione perdebat.

Ubi Theophanes, . 8. INCISIO, vox Architectorum, de qua Jacobus Gothofred. ad leg. 3. Cod. Th. de Excusat. artific. (13, 4.) 9. INCISIO ; Csio, Gall. Coupe. Charta Sigfr. episc. Hildesheim. apud Leuckfeld. in Antiq. Gandersheim. pag. 179 :

Prata, pascua et decem legitim lignorum Incisiones, etc.

Vide in Incisor. 10. INCISIO, Apertura, per quam aqua effluit, incile, Gall. Coupure. Charta ann. 1125. inter Probat. tom. 2. Hist. Occit. col. 436 :

Primum Guillelmus Incisionem alvei quam fecerat, ita restituat, ut non minus quam antea solebat aqua ad molendinum Bernardi decurrat. Ut Gaudet Incisiva decerpens pira.

INCISIVUS, Non in tempore sectus, vel immaturus, vel superfluus, et derivatur ab Incido. Horat. in Odis : Et hoc Incisivum potest dici substantive superfluum illud quod inciditur de aliqua materia. Johannes de Janua. Gloss. Sangerman. Lat. Gall. MSS. : Incisivus Non cops temps, non meur, ou superflue ; Incisivum, Rongneure. Fict voces ex prava lectione. Legendum Insitivus, ut apud Horatium editum :

Ut gaudet Insitiva decerpens pyra.

INCISOR. Raimundus Duellius lib. 2. Miscell. pag. 444. in fragmento Chartularii San-Hyppolytensis ann. 1263 :

Notum sit omnibus prsentem literam inspecturis, quod nos Chunradus judex in S. Ypolito, Hainricus Uurfler, Chunradus Incisor apud portam, Hainricus dictus Hungarus, cives ibidem, interfuimus, vidimus, etc.
Incisores casei. Statut. Commun. Bonon. ann. 1288. apud Ghirardacum lib. 9. Histor. Bonon. pag. 279 :

Spe contingit, quod illi, qui ludunt ad azardum in scalis et in platea

Communis Bononi, et etiam qui caseum Incidunt, iracundi calore succensi, contra Deum et matrem ejus ignominiosa verba proferunt, etc.
Infra :

Lusores azardi et bescazari, et Incisores casei, etc.

Caupones hic interpretor, apud quos caseus in escam potatoribus datur. Incisor lignorum, Qui incidit ligna, in Charta ann. 1233. ex Schedis Prsidis de Mazaugues. Vide Scissor. 1. INCISORIUM, Orbiculus mensarius, super quo escas incidimus. Gallis nostris seu Gallobelgis, Tranchoir. Chronicon Nonantulanum MS. de Institutis et ritibus sub Friderico II. Imper. :

In cnis vir et uxor una edebant parapside, usus Incisoriorum


Incisorum mendo librarii apud Murator. tom. 9. col. 669.

ligneorum non erat in mensis, unus vel duo scyphi erant in mensa, nocte cnantes lucernis aut faculis mensas illuminabant, faculum tenente uno ex suis. Nam candelarum de sepo vel de cera usus non erat
. Extractum computi ann. 1333. tom. 2. Hist. Dalphin. pag. 273 :

Pro Incisoriis, parascidibus, salzeriis, astis, palis et aliis rebus, etc. unc. xvi. taren. i. gran. xviii.
Petrus de Crescentiis lib. 5. pag. 267 :

Azerus est arbor satis magna, qu in Alpibus invenitur, qu optime convenit cyphis, et parapsidibus et Incisoriis faciendis, et vasculis omnibus, etc.
Ubi vetus Interpres Gallicus :

Est trs-bon pour faire hanaps, escuelles, et plateaux, etc.

Adde pag. 279. 2. INCISORIUM. Ordinatio Humberti II. Dalphini tom. 2. Hist. Dalphin. pag. 313. cap. 2 :

Item volumus et ordinamus, quod singulis diebus in prandio serviatur nobis pro persona nostra de quatuor panibus albis de bocha, quorum quilibet sit ponderis unius libr cum dimidia, vel circa, et de octo panibus parvis, quorum quilibet sit ponderis unius libr, vel circa, pro Incisorio faciendo.

Semel et iterum ibidem memorantur ii parvi panes pro Incisorio faciendo ; nescio quo condimento vel minutali cum pane inciso, ut videtur. 3. INCISORIUM, Novacula, apud Petrum Cell. lib. 6. Epist. 20. Instrumentum omne aptum ad incidendum, apud Julianum Pomer. in Prfat. ad librum Ildephonsi de Virgine intemer. tom. 2. Concil. Hispan. pag. 658. col. 2. Sicula, apud Joh. Sarisb. lib. 5. cap. 10. INCISORIUS, ut Incisorium 1. Ordinatio anni 1340. Hist. Dalphin. tom. 2. pag.

394 :

Ipsi namque soliardi in omnibus obediant magistro coquin, nec obmittant lavare scutellas et Incisorios et alia vasa coquin.

INCISSURA, pro Incisura, vel Scissura. Privilegia Bolci Ducis Silesi ann. 1337. Friburgensibus concessa, apud Ludewig. tom. 6. pag. 41 :

Omnes ejus incol civilia jura habentes, pannos et stamina non falsificata, cujuscumque valoris et coloris fuerint, licite possint vendere et incidere per ulnas, ulnatim vel integre. Extranei autem forum ibi qurentes debent adducere stamina qualiacumque et vendere sine Incissura, uti fecerunt ab antiquo ;
id est, stamina sua non possunt incidere per ulnas, sed ea tenentur integra vendere sine ulla divisione, ut satis per se patet. 1. INCISURA, Tallia, Exactio : nam nostris Taille, idem valet ac Incisio. Charta Manassis Comitis Guinensium in Chronico Andrensi pag. 356 :

Firmiter statuimus, ut nullus... coactivam petitionem seu Incisuram super ipsos instituere .... audeat.
Adde pag. 424. Tabularium Kemperlegiense : Ibidem :

Redditus ipsius terr... cum Incisura et forisfactis, etc. Redditus terr est Incisura, qu dicitur Taellied, cum forisfactis et furtis et aliis exactionibus.
Vide Incisio 1. 2. INCISURA et Incisio, apud Gromaticos. Vide Arbor. INCITABILIS, Qui incitari potest. Gloss. Philox. INCITABULUM, Idem ac incitamentum. Gell. 15. 2. Fomitem esse quendam dicens, et Incitabulum ingenii virtutisque, si mens et corpus hominis vino flagraret. INCITAMEN, Exordium, Gall. Commencement. Glab. Rodulph. tom. 10. Collect. Histor. Franc. pag. 24 :

Nunc igitur quoniam de priorum gestis aliqua retulimus, ab illo et infra, ut spopondimus, anno videlicet millesimo nati cuncta vivificantis Verbi, tertii sumamus Incitamen hujus operis libelli.
INCITARE, Prcipitare. Epistola Bonifacii PP. in Synodo Rom. sub Bonifacio II. apud Holstenium :

Sane, quoniam servandus accusatori locus est, ne audientiam penitus Incitare videamur, etc.
INCITI,

dicuntur calculi, qui in ludo scacorum omnino moveri non possunt. Item et homines egentes Inciti vocantur, quibus spes ultra procedendi, i.

proficiendi, nulla restat

. Breviloq. ex Isidoro lib. 18. Orig. cap. 67. Vox ducta a ciere vel cire, movere, et particula in, qu vim hic habet privativam. Nota est loquendi formula ad incitas redactus : ad quam videre potes Scaligerum in Appendice ad Conjectan. lib. 6. 1. INCIVILIS, Imprudens, inconsideratus. Vide supra Civilis. 2. INCIVILIS, Injustus, iniquus, nostris Incivil, eodem sensu. Charta ann. 1156. inter Probat. tom. 2. Hist. Occit. col. 560 :

Sicut Incivile est, ut homines de rebus suis aliquid facere cogantur inviti, ita conveniens est et juri consentaneum, ut de proprietate sua, quod cui placuerit, sibi facere liceat.
Alia ann. 1462. in Chartul. S. Mart. Augustod. :

Disoient en oultre que ledit mandement estoit Incivil et Incivilement donn par plusieurs causes et raisons.
Vide infra Inciviliter. INCIVILITAS, Rusticitas :

Contigit per Incivilitatem militis,

apud Ammianum lib. 18. cap. 2. Vel Inertia. Hugo Flaviniac. in Chron. Virdun. tom. 3. Collect. Histor. Franc. pag. 363 :

Hic accepta legatione a Pippino per Burgardum Vitzoburgensem episcopum, et Fulradum ipsius Pippini capellanum, de Incivilitate regum ex antiqua Merovingorum stirpe descendentium, etc. Id factum fuit Inciviliter et injuste, occulte et clandestine ;.... et tanquam Inciviliter factum, revocatum fuit.
Alia ann. 1380. inter Probat. tom. 3. Hist. Nem. pag. 43. col. 1 : Vide supra Incivilis 2. INCLAMARE. Edictum Theoderici Reg. 145 :

INCIVILITER, Injuste, contra jus, nostris Incivilement, eadem acceptione. Charta ann. 1313. in Reg. 52. Chartoph. reg. ch. 207 :

Indebite tamen et injuste, nulliter Inciviliter, voluntarie et de facto, etc. Si quis barbarorum tertio competentis judicis auctoritate conventus, et edictis solenniter Inclamatus, ad judicem, cujus prceptione conventus est, venire neglexerit, merito sub discussione caus sententiam excipiet contumaci, etc.
Ubi Inclamatus edictis, videtur esse, qui banno publico et judicis auctoritate ad judicium citatur, quomodo forenses nostri, Crier trois briefs jours, dicunt de reis contumacibus. Ita Inclamare usurpat lex 7. Cod. Th. Si certum petatur (2, 27.) :

Per intervalla temporis longioris Inclamatus, i.

citatus edicto a judice impetrato, uti viri docti interpretantur. Consuetud. Furn. ex Archivo S. Audomari :

Qui vero de nachtbrand Inclamatus fuerit, per quinque coratores purgare se poterit, alioquin suspendetur.
INCLANGORIUM, Campanile. Sic unica voce scribitur apud Acher. tom. 3. Spicil. pag. 262. in Chronico Fontanellensi ; sed divisis vocibus legendum est In clangorium. Vide in hac voce. INCLASTRUM, Inclaustrum. Vide Incaustrum. 1. INCLAVARE, Gall. Enclouer, Clavum in equi pedem altius infigere, in Statutis Massil. lib. 6. cap. 77. non semel. Inclavatur Equorum, de quarum cura vide Petrum de Crescentiis lib. 9. de Agricult. cap. 55. et veterem ejus interpretem Gallicum cap. 56. De diverses Encloeures et de leur cure, eodem libro. 2. INCLAVARE, a Gallico Enclaver, Includere, inserere, committere. Lit. ann. 1359. tom. 4. Ordinat. reg. Franc. pag. 198 :

Domanio regio ac dicto regno et nobili coron Franci posuimus, adjunximus, Inclavavimus et applicavimus, etc.
Comput. eccl. Paris. ann. circ. 1381. ex Bibl. S. Germ. Prat. :

Pro facione dictarum portarum quorumdam ceporum et faciendi et Inclavandi infradictam granchiam, etc.
Guido de Vigev. Ms. de Modo expugn. T. S. :

Et post hc conjungatur una assis cum alia cum quatuor axis incavigiatis fortiter Inclavatis.
Vide Inclavatus. INCLAVATURA, Ager vel agri portio in alium incurrens, Gall. Enclav. Charta xi. sculi pro Monast. Montis-major. :

Donamus... Ecclesiam S. Johannis cum terra terminata, qu est in valle quam vocant Luco, cum Inclavatura qu vadit usque ad claparium.

Inclavatus, Incurrens, inclusus. Donatio Johannis Regis Franc. de Ducatu Bituri et Arverni facta filio suo Johanni ann. 1361. ex Chartulario Eduensi :

Retentis nobis et successoribus nostris Regibus Franci inter alia gardiis Ecclesiarum Cathedralium...... et salva gardia cum omnibus bonis ad causam dict Ecclesi in quacumque parte regni existentibus in Baillivia Bituricensi Inclavatis.... infra cujus terminos dictus Episcopus quamplures terras, villas, bona et possessiones habet Inclavatas.
Diploma Johann Duciss Brabanti ann. 1384 :

Et tenemus nostrum prfatum hospitale de Postele tanquam locum Inclavatum.

Rursum occurrit in Charta ann. 1290. apud Lobinell. tom. 3. Hist. Paris. pag. 232. INCLAUDARE, Clavum in equi pedem inducere, Enclouer. Monasticum Anglic. tom. 2. pag. 598 :

Et si Inclaudet palefridum Domini Regis, dabit ei palefridum 4. marcarum.


INCLAUDERE, Includere. Arest. scacar. apud Abrinc. ann. 1236. ex Cod. reg. 4651 :

Juramentum gagiatum in assisia de appendiis placiti, potest fieri in placitis vicecomitalibus ; sit (sic) maxime quando leges debet in proximo Inclaudere. Et sic cavigia firmiter Inclaveletur, quod nunquam removeatur.

INCLAVELARE, Clavum infigere. Guido de Vigev. Ms. de Modo expugn. T. S. cap. 2: Occurrit rursum infra. Vide Clavellare. INCLAUSTRARE, In claustro includere. Charta Mari de Brab. ann. 1398. in Suppl. ad Mirum pag. 439. col. 2 :

Poterit idem decanus capellanum, aut aliam ecclesi personam, qui non sit canonicus, pro levioribus culpis per diem unicum Inclaustrare.
Vide mox INCLAUSTRUM. Claustrum vel ambitus Monasterii, Enclos. Vita S. Lietberti cap. 49 :

dificatoque Inclaustro cum cteris officinis, etc.


Baldricus lib. 3. Chr. Camerac. cap. 72 :

Factum est autem hoc lignarium... et positum est in Inclaustro S. Autberti.

Alias nostris Encloistre et Enclostre. Charta ann. 1267. in Chartul. S. Petri Insul. sign.

Decanus, Fourfait ne enfrainture-ke on face el moustier saint Pierre ne dedens l'atrie benoit, ne devens leur Enclostre
. Serm. Mss. sc. xiv. ex Cod. S. Vict. Paris. num. 18 :

I fu uns bons hom de religion.... Un jor bien par matin estoit li bons hom assis en son Encloistre.
INCLAUSURA, Septum, quo agri includuntur et muniuntur. Litter ann. 1509. apud Rymerum tom. 13. pag. 244 :

Omnimodas prostrationes, abrutiones, sive permissiones cadendi aliquarum domorum, ac etiam omnimodas Inclausuras aliquarum terrarum arrabilium et easdem terras ad pasturam mittendas, etc.
Encleve, eodem sensu, in Charta ann. 1312. ex Chartul. S. Mart. Pontisar. fol. 30. v :

Et est assavoir que avesquesles heritages dessusdis, il y a une Encleve,

qui est tenant ausdites mesons. Renclave,

eodem sensu, in Sent. arbitr. ann. 1313. ex Reg. 53. Chartoph. reg. ch. 53. Enclastre vero, pro Loco quovis clauso, etiam ubi grana frumentaria reconduntur, vulgo Grange vel Grenier. Lit. remiss. ann. 1446. in Reg. 176. ch. 426 :

Icellui Biaurain dist au suppliant que il vouloit avoir une Enclastre en son hostel pour mettre son bl.

1. INCLINARE, Ad servitutem repetere, revocare, ad servitium interpellare, in Synodo Remensi 3. can. 19. apud Flodoard. lib. 2. cap. 5. in Capit. Caroli M. lib. 3. cap. 43. in Concilio Valentino III. ann. 855. can. 23. et in Legibus Henrici I. Regis Angl. cap. 89. Lex Ripuar. tit. 57. 1 :

Nullatenus eum permittimus in servitium Inclinare.


Marculfus lib. 2. form. 32 :

Si quis vero.... contra hanc ingenuitatem tuam venire, aut eam infrangere conaverit, aut te in servitio Inclinare voluerit, divina eum ultio subsequatur.
Adde form. 28. Charta ingenuitatis apud Will. Hedam in Bernulpho Episcopo Ultrajectensi :

Mundibordem vero vel defensorem alibi non inquiramus, nisi ad supradicti Sancti altare, ad defendendum scilicet, non ad Inclinandum, et ab omni servitio permaneamus liberi atque illsi stabili lege.
Ita vocem Inclinare, pro deprimere usurpat Gregorius M. lib. 1. Epist. 72 :

Cognovimus enim eos, fidem velle Christiani nominis Inclinare.

2. INCLINARE, Capite seu corpore inclinato salutare. Chron. Leob. ad ann. 1298. apud Pez. tom. 1. Script. Austr. col. 876 :

Adolfus, magis inconsulte quam ignave pugnans, galea de capite distringitur ;.... et cum Alberto se cursu rapido vicinaret, Albertum Inclinavit.
Stat. Mss. eccl. Tull. ann. 1497. fol. 60. r : Vide supra Encleticare. INCLINATI, Servi. Capitulare 3. ann. 811. cap. 9 :

Spalarius venit et Inclinat eos, quos ad serviendum videt esse propitios. Sunt et alii, qui de ipsa genealogia non debent esse Inclinati, attamen fiunt propter illam occasionem Inclinati.
INCLINATIO, Salutationis apud Monachos species, qu soli Abbati debetur. Ingulphus pag. 886. de Priore :

Et quia in medio fratrum rector est eorum, in honore, prter Inclinationes, omnis honor ei et reverentia exhibeatur.

Inclinatio, Submissio, humiliatio. Epist. Archiepiscopi Bulgari, in Gestis Innoc.

III. PP. pag. 56 :

Multas Inclinationes et magnas preces ad Dominum et gloriosissimum et Cathedralem Apostolic sedis, etc. Ipse multas Inclinationes et multas sanitates a me Basilio humili Bulgarorum et Blancorum Primate erga patrem universorum... sanctissimum Papam Innocentium, etc.
Inclinatio Ante et Retro. Udalricus lib. 3. Consuetud. Cluniac. cap. 2 :

Ubi perperam editum indivinationes. Rectius in alia ejusdem Archiepiscopi pag. 71 :

Quilibet novitius est instruendus, ut regulariter sciat caput inclinare, scilicet non dorso arcuato, ut quibusdam negligentibus est familiare : sed ita ut dorsum sit summissius quam lumbi, et caput submissius quam dorsum : quam Inclinationem nos per usum Ante et Retro appellamus, quia incipit contra Orientem, et finit contra Occidentem.

Hinc formula frequens apud eumdem et Bernardum Mon. in Consuetud. MSS. ejusd. Monasterii, Facere ante et retro, vel facto ante et retro nude. Vide Eadmerum de Similitudinibus S. Anselmi cap. 9. supra Ante et retro. Glossar. med. Grcit. col. 422. voce et col. 917. Inclinatio cum Gyro, Salutatio apud moniales in usu, qu gyrando fit. Reg. soror. Fontis-Ebr. cap. 48 :

Prosternat se lectrix et Inclinatione facta cum gyro sedeat in ordine suo. Senescallus Petragoricensis et Caturcensis se recommendatum ad ejus beneplacita ac mandata, cum promptissimo et Inclinatissimo famulatu.
Epist. Monach. B. M. de Josaphat. ad Innoc. PP. ex Tabul. ejusd. Monast. :

INCLINATISSIMUS, Humillimus. Lit. senesc. Petragor. ad Phil. Pulc. ann. 1294. in Reg. 2. Olim parlam. Paris. fol. 7. r :

Humillimi ac devotissimi orator abbas et conventus monasterii B. M. de Josaphat juxta Carnotum, ordinis S. Benedicti se ipsos Inclinatissimos reddentes ad devotissima pedum oscula beatorum, etc.
INCLINATORIUM, Sella canentium in choro. Mabill. in Disquisitione de Cursu Gallicano ex libello supplici Monachorum Fuldensium, in quo ad Carolum M. conqueruntur, quod pr Ratgarii Abbatis duritia ipsis infirmis

nec baculum pro sustentatione ferre liceat, nec ad Inclinatorium, quod nos formulam dicimus, morando inhrere

. Glossar. Gall. Lat. ex Cod. reg. 7684 : Inclinatorium, Enclinouer. Vide Forma 13. INCLINEA, Inclinatio. Constit. monast. S. Petri-mont. tom. 2. Monum. sacr. antiq. pag. 428 :

Illi duo qui invitatorium cantaturi sunt, in medio convenient, et illum

usum, qui paulo ante de Inclineis dictus est, observabunt.

INCLINIS, Imcumbens. Gloss. Isid. Vide Inclinus. INCLINIUM, Inclinatio. Epistola Gozechini Scholastici apud Mabill. tom. 4. Analect. pag. 392 :

Librum autem quem mihi scripsisti.... in quo mihi articulos digitorum, oculos et animum, Inclinium cervicis, laborem capitis, immo te totum animo meo insinuasti ; in exterioribus meis non invenio unde possim ex quo recompensare.
Vide Onomasticon ad calcem Act. SS. Bened. sc. 3. part. 1. INCLINIUS, Inclinatus. Constit. laudat in Inclinea pag. 429 :

Pronuntiato versiculo, oratio illa Dominica qu lectiones antecedit, ab Incliniis est dicenda ; absque (a qua) inclinatione non se erigant, donec sacerdos
Et ne nos

dixerit.... Fiet oratio Dominica ante omnes alias horas diei, ab Incliniis seu per formas, sicut tempus dictaverit
. Vide Inclinus. INCLINUS, Cernuus, pronus. Barthius in Glossario ex Anonymi Hist. Palst. :

Per omnia cupiunt effici Turci, et Deum vestrum quem vos Inclini colitis, abnegare volunt.
Antiqu Consuetud. Canonicor. Regul. apud Marten. Collect. vett. Script. part. 1. pag. 307. in 4. :

Oratione Dominica ad nutum abbatis seu prioris terminata inchoent Tertiam : fiet autem hc oratio tam ante istam, quam ante alias horas diei ab Inclinis, seu etiam sub formas.

Occurrit eadem notione in Vita Caroli Boni tom. 1. SS. Martii pag. 195. Inclinus, Benignus, in Onomastico ad calcem tomi 2. SS. Aprilis. INCLITARE. Vide Inclytare. INCLITUS, Integer, totus. Charta Caroli M. in Vita S. Auberti Abbatis Benevent. n. 9:

Et nullis sit deinceps licentia infra prdictos fines aliquam contrarietatem seu molestias partibus inferre prfati Cnobii per Inclitos fines, neque per possessiones, etc.
Chr. Casinense lib. 1. cap. 49 : Lib. 4. cap. 34 :

Reddidit huic Monasterio Inclitam curtem in loco Patenara. Manifestavit et renuntiavit se de Inclita parte sua de castello Mortala.
Regestum Petri Diaconi Casin. n. 416 :

Totum et Inclitum monasterium S. Erasmi.

Vetus Instrumentum, in Vita Gelasii II. apud Cajetanum :

Vendidi tota et Inclita ipsa petia de terra nostra.

Vetus Charta Amalfitana apud Ughellum tom. 7. Ital. sacr. pag. 394. et 399 :

Tradidimus atque confirmamus suprascripta plagia Inclyta de Cantu in cantum, etc.


Alia ann. 1178. pag. 410 :

In eam enim rationem, ut amodo, et semper Inclyta ipsa prdicta nostra traditione, seu offersione, etc.

Occurrit prterea in Chronico S. Vincentii de Vulturno pag. 674. 685. 686. 689. 690. Vide Spicilegium Acherianum tom. 11. pag. 286. et infra Incritus. INCLOTUS, Inclusus, Gall. Enclave. Glossar. Lat. Gall. ann. 1348. ex Cod. reg. 4120 : Storiobella, Gall. chevilles, et sunt quidam nodi Incloti rot, qui movent fusum molendini. INCLUDERE. Vide Inclusor. INCLUNIARI, Concubitum pati, vel per clunes curvari, Joanni de Janua. INCLUSA, Inclusagium. Vide in Inclusi. INCLUS, pro Incus. Vide infra in hac voce. INCLUSI, Reclusi, , Theodoro Studit. Theophani ann. 17. 25. Constantini Copronymi, Anonymo Combefisiano in Lacapeno num. 27. et Auctori narrationis restitutionis Imaginum pag. 719. dicuntur Monachi, qui aut prope vicos, vel Cnobia, aut etiam in ipsis Monasteriis, in singulares cellas, ex iis non exituri, vit solitari, quam alias consequi non licet, intuitu sese concludunt, ut Deo sibique vacent : quod genus Monachorum Cassiano Collat. 18. cap. 8. et S. Isidoro in Regula cap. 5. haud omnino probatur, sed nec Johanni Tzetz Chiliad. 9. v. 330. Qui vero ad istud strictioris vit genus aspirabant, ad id neutiquam admittebantur, nisi post emeritos labores, et data virtutum monasticarum argumenta, petitamque Episcopi vel Abbatis licentiam, a cujus imperio et potestate propterea non eximebantur, ut est in Concilio Venetico ann. 465. can. 7. Agathensi can. 38. Toletano VII. can. 5. Francoford. ann. 794. can. 12. in Statutis Guidonis Episcopi Prnestini ann. 1202. apud Chapeavillam tom. 2. Hist. Leod. pag. 201. et in Regula Solitariorum cap. 15. Qui denique, ut de Eremitis aiebat S. Hieronym. Epist. 4.

De ludo Monasteriorum egrediebantur milites, quos eremi dura rudimenta non tenuerant, qui specimen conversationis su multo tempore dederant, qui omnium fuerant minimi, ut primi omnium fierent, quos nec esuries aliquando, nec saturitas superaverat, qui paupertate ltabantur, quorum habitus, sermo, vultus, incessus, doctrina virtutum erat, etc.

Sed et Synodus Trullana can. 41. decernit, ut qui clausuram hanc amplecti volunt

Monachi, ab Abbate primum, dein ab Episcopo strictius examinentur, nec tamen statim, sed elapso post anno includantur, hac adhibita lege, ut eis in posterum omnis prohibeatur regressus, nisi id evincat utilitas communis, vel alia quvis necessitas, quod ne sic quidem sine Episcopi benedictione fieri iis licet : cujus quidem istiusmodi Inclusorum egressus ob communem utilitatem exempla produnt S. Audoenus lib. 2. de Vita S. Eligii cap. 29. et Chronicon Fontanellense cap. 11. Alias in Concilio Toletano r 684. can. 5. Monachi, qui a clausura pr tdio aut tepore se subducunt, pro spuriis habentur. Sed et interdum Abbates ipsi id strictioris vit genus amplectebantur, cum interim Monasterii regimen non abdicarent : quod docet vetus Epitaphium Leoniani Abbatis, quod exstat in suburbana de S. Petri Vienn :

Epitaphium S. Leoniani. Hic vir sanctitate conspicuus in hac urbe Viennensi Abbas extitit, Sabbaria Pannoni ortus, a barbaris captivatus, Gallorum finibus devenit, Augustoduni primum, deinde Vienn claustro peculiaris cell conclusus, quadraginta plus annis tali ordine Christo militavit, tant districtionis, ut pne vultu omnibus undequaque venientibus ignotus introvixerit, cum esset verbo doctrin multis ad salutem notissimus. Ita ut juxta cellulam quam plurimos Monachos rexerit, Monachos vero, ambitu Monasterii infra urbem inclusos, ad sexagenarium numerum mirabili ordinatione paverit, et disciplinabiliter custodierit.

Inclusorum ejusmodi regulam peculiarem descripsit Matthus Raderus, et ex eo Haeftenus lib. 1. Disq. Monastic. tract. 8. Disq. 2. Aliam habet Codex Regularum Monasticar. Holstenii tom. 2. pag. 281. MS. :

Il n'pargnoit ne clerc ne Moine, Enclus, Hermite, ne Canoine.

Ejusmodi Inclusos, appellari apud Pachymerem lib. 12. cap. 2. opinatur vir doctissimus, quod vix putem : cum potius videantur fuisse ex eo Clericorum genere, quos Capellanos dicimus : est enim veteribus Cubiculum, idem quod Capella, ut suo loco docuimus. Vide in Cubicularius. Inclusorum vere passim meminere Scriptores, S. Augustin. de Oper. Monach. cap. 23. Apophtegm. Patrum in Motio num. 2. in Serapione n. 1. Evagr. lib. 1. Hist. cap. 20. Gregor. M. lib. 4. Dial. cap. 9. lib. 7. Ind. 2. Epist. 54. ubi solitari istius vit incommoda exaggerat. Paulus Warnefr. lib. 3. de Gest. Langob. cap. 1. Gregorius Turon. lib. 1. Hist. cap. 37. lib. 5. cap. 9. 10. lib. 6. cap. 6. lib. 7. cap. 1. lib. 8. cap. 34. de Vit. Patr. cap. 2. 5. 7. 12. 13. de Gloria Confessor. cap. 86. Aimoinus lib. 3. Histor. cap. 45. S. Anselmus lib. 1. Epist. 37. lib. 2. Epist. 22. Vita S. Poppon. Abbat. cap. 2. n. 46. Vita S. Ayberti n. 11. Sigebert. ann. 1016. 1050. 1058. 1078. Theophanes pag. 367. Anonymus Combefisianus in

Lacapeno n. 44. Concil. Aurelian. II. can. 13. Lamethense ann. 1330. can. 9. Vita Burchardi Episcopi Wormaciensis, Marianus Scotus in Chron. ann. 1068. 1069. Petrus Abbas Cluniac. lib. 1. Epist. 20. Vita S. Leodgarii cap. 5. Vita S. Juniani tom. 1. Hist. Franc. pag. 542. Vita S. Geraldi Abb. Grandissilv n. 18. Vita B. Mariani Ratispon. Abbat. num. 15. Simeon Dunelm. de Gest. Reg. Angl. ann. 1062. Continuator Hist. Episcopor. Virdun. pag. 268. Radulf. de Diceto ann. 996. Petrus Diacon. Casinensis in Miraculis S. Benedicti Casini patratis n. 42. Ughellus tom. 5. Itali sacr pag. 424. et alii sine numero. Vide Glossarium medi Grcitatis in voce , col. 344. Haltaus. Glossar. German. voce Einvermauern, col. 375. et Murator. Antiq. Ital. tom. 5. col. 366. Inclusas etiam Sanctimoniales, qu id instituti sectat sunt, recensent non paucas Scriptores, Greg. Turon. lib. 6. cap. 29. Dodechin. ann. 1136. S. Brigitta in Revelat. lib. 4. cap. 127. 128. W. Malmesburg. lib. 3. Hist. pag. 112. etc. Inclusa, Inclusoria, Incluseria, des, ubi Inclusi, seu Monachi degunt : , in Synodo Trullana can. 41. et apud Theophanem ann. 25. Copronymi, Incluseria S. Helen Lugduni, cujus mentio in veteri Charta apud Paradinum in Hist. Lugd. lib. 2. cap. 104. Clusa, apud Marianum Scotum ann. 1058. 1069. Charta ann. 1365. ex Cod. reg. 5187. fol. 39. v :

Incluso Incluseri S. Mari Magdalen salutem... Vobis confiteri volentium confessiones audiendi,... etiam in et de casibus dicto domino Lugdunensi reservatis, etc. Inclusi in Inclusagio sito prope Rocham-Deriani.

Inclusagium, Eadem notione. Processus de Vita S. Yvonis tom. 4. Maii pag. 557 : Reclusorium, apud Petrum Damiani in Vita S. Romualdi num. 84. 100. in Vita S. Julian Virginis lib. 1. n. 22. in Chr. Belg. M. ann. 1256. in Concilio Avenionensi ann. 1297. can. 1. apud Henric. de Knyghton ann. 1392. in Annalib. Colmariensib. ann. 1292. et in Charta ann. 1240. in Hist. Monast. S. Mari Suession. pag. 451. Clusorium in Vita B. Rayneri Solitarii n. 1 :

Cum multa devotione et reverentia clausus est in Clusorio juxta ostium majoris Ecclesi.

Menardus lib. 2. Observation. id olim in more fuisse docet, ut virorum Ordinis S. Benedicti Monasteriis adjunct essent qudam cellul : quas Clusas, seu Inclusoria vocabant, arctiori studio virtutem exercitaturis. Quod et testatur Hugo Archidiaconus Turon. de Mirac. in Translatione S. Martini :

Huic juxta Monasterium parvula cellula quietis secretum prstabat, qua se vir sanctus, quia conventus vitabat humanos, per multos annos concluserat.

Prterea descriptio cellul retrusionis, qu habetur in Regula Solitarior. cap. 16. et in Ordine Inclusorum apud Raderum in Bavaria Sancta, ubi sic describitur :

Inclusa, id est, domus Inclusi, debet esse lapidea, longitudo et latitudo in 12. pedes abeat, 3. fenestras, unam contra chorum, per quam corpus Christi accipiat, alteram in opposito per quam victum recipiat, tertiam, unde lucem habeat, qu semper debet esse clausa vitro vel cornu, etc.

Reclausi, Iidem, qui Inclusi, apud Gregor. Turon. lib. 8. cap. 34. Aimoinum lib. 3. Hist. cap. 45. in Chron. Fontanell. cap. 11. etc. Reclusa, in Charta Herimanni Episcopi Metensis apud Meurissium pag. 370. Retrusi, apud Carolum M. de Cultu imag. lib. 3. cap. 31. Sic retrusionem, dixit auctor Vit sancti Eugendi Abb. num. 5. Vide Leges Wisigoth. lib. 6. tit. 2. 3. INCLUSOR, Inclusarius, Joanni de Janua, et Guillelmo Britoni in Vocabulario dicitur, qui aliquid includit sicut auri faber, qui includit gemmam in anulo ; similiter rusticus, qui includit aliena pecora pro forefacto, secundum Ugutionem. Glossar. Arabico-Latin. : Clusor, qui gemmas auro concludit. Gloss. Lat. Gall. : Inclusor, qui enclost, ou clieut. Sanctus Hieronymus in cap. 24. Hierem. :

Fabros et Inclusores, vel Legis Interpretes atque Doctores debemus accipere, vel artifices Inclusoresque auri, atque gemmarum, qu apud barbaras nationes pretiosissim sunt.
Eddius Stephanus in Vita S. Wilfridi cap. 16 :

Nec non Bibliothecam librorum eorum omnem de auro purissimo et gemmis pretiosissimis fabrefactam compaginare Inclusores gemmarum jussit.
Guidonis Discipl. Farfensis cap. 1 :

Juxta istam sit disposita alia cella, ubi aurifices vel Inclusores seu vitrei magistri conveniant ad faciendam ipsam artem.

Sic Includere et Inclusor spius apud veterem Bibl. Interpretem : et auro clusum, conclusum et interclusum, passim habet Anastasius Biblioth. pag. 12. 13. 14. 15. 16. 17. etc. Vide Cataclitus. Inclusorium Opus. Aimoinus lib. 2. Histor. Francor. cap. 9 :

Qu omnia cum solido fabricata forent auro, gemmisque ornata opere Inclusorio, etc.
Sugerius :

Quod videlicet vas, tam pro pretiosi lapidis qualitate, quam integra sui quantitate mirificum Inclusorio sancti Eligii Opere constat ornatum, quod omnium aurificum judicio pretiosissimum stimatur.
Hinc Enclastre dici videtur, vel pala qu includit, vel lapillus seu gemma qu includitur, in Arest. parlam. Paris. ann. 1321. 9. Maii ex Reg. Olim :

Item unum scrineium de latone, nigellatum de argento cum multitudine

de Enclastres, qu non possunt stimari. Enclus,

pro Inclus, inclusus, in Diar. Petri Scatisse inter Probat. tom. 2. Hist. Nem. pag. 3. col. 1 :

Du xij. jour de Jeuillet Enclus, jusques au darrein jour d'Aoust Enclus, etc.

INCLUSUM. Vide in Inclusi. INCLUSURA, Locus, ubi concluduntur aqu, Gall. Encluse. Charta ann. 1025. ex Bibl. reg. :

De insulis qu prope molendinum sunt, sumantur arbores et mot ad Inclusuram faciendam : qu quidem Inclusura pro necessitate componentium protendatur.

Vide Exclusa. INCLYTARE, Nobilitare, ditare, illustrare. Agnellus in Vita Johannis Episc : apud Murator. tom. 2. pag. 134. col. 1.

Illi pro ipsorum animabus partem rerum maximam suarum Ecclesiis obtulerunt et Ecclesias Inclytaverunt

. Ricobaldus Ferrar. de partibus Itali apud eumdem Murator. tom. 9. col. 188 :

Deus in eligendo urbis Ravenn Prsules undecim, columba missa clitus indice, palam cunctis eam urbem peculiari gratia Inclytavit.
Acta SS. Maii tom. 7. pag. 364. de S. Ferdinando Reg. Castell :

Cathedralem Ecclesiam Legionis possessionibus et donationibus inclitavit.


INCLYTUS. Vide Inclitus. INCOCTUS, Incompositus, inordinatus. Chron. Joan. Vitodur. in Thes. hist. Helvet. pag. 1 :

Rudi tamen et Incocto sermone, cum faleratis et pompaticis verbis loquendi peritiam et eloquentiam non habeam.

INCNARE. Vide Incniare. INCNIS. Qui sine cna est, qui non cnavit. Plaut. Cas. 4. 1. 18. Ill autem senem Incnem extrudere cupiunt ex dibus. INCOGITABILIS, Qui non potest cogitari seu cogitatione comprehendi. Eucharisti Sacramentum dicitur Incogitabile, in Libro de doctrina Novitiorum Ord. Grandimont. apud Marten. tom. 5. Anecd. col. 1832. 1. INCOGNITUS, Ingratus, immemor beneficii. Leges Palatin Jacobi II. Regis Majoric. in Actis SS. Junii tom. 3. pag. lxxi :

Ne simus Incogniti tanti beneficii.

INCOGNITUS, Ignarus. Vita S. Columb tom. 5. Sept. pag. 625. col. 1 :

In forum digrediens, licet Incognita viarum urbis existeret, etc.

INCOGNOSCO, Idem quod cognosco, Apud Florid. n. 19. Propius accessit, ut etiam Incognosceret, quisnam esset. Alii fortasse melius leg. ut ne cognosceret.

INCOHIBESCO. Nullo modo cohibeo, impotens sum ad cohibendum. Lucret. 3. 445. INCOHIBILIS, Ardor Incohibilis, qui cohiberi non potest, apud Ammian. lib. 14. INCOINQUINATUS. Immaculatus. Hier. INCOLARE, Inserere, conglutinare, Ital. Incollare. Guido de Vigev. Ms. de Modo expugn. T. S. :

Et sint (assides) taliter firmat et insimul clavelat et optime Incolat, quod aer nec aqua non possit intus ingredi.

Vide Incollatus. INCOLATA Vestis, Carens collo, cujus superior pars qu tegit collum abscissa est et amputata. Statuta Eccl. duensis ann. 1468. tom. 4. Anecd. Marten. col. 508 :

Non sint etiam vestes eorum (Clericorum) a parte superiori nimis excis, vel etiam Incolat, sicut multi faciunt, ne carnes eorum inverecund videantur.
INCOLLATURA, Gall. Badigeon :

Pro ejus salario sibi debito occasione Incollature octo pillastrium per eum incollatorum in fonte jardini secreti. (Edif. publ. Arch. Vatic. f. 129, an. 1468).
INCOLLATUS, f. pro Incollanatus, ab Italico Collana, Catena. Pons interdum catenis ligatur. Chron. Parmense ad 1283 :

Facti sunt omnes arcus sive volt pontis de galeria, qu fuerunt numero octo, et Incollatus et planellatus per Dei gratiam, et totus completus.
INCOLORATE, Colorate, simulate. Epistola Gregorii X. PP. ad Regem Sicili, apud Marten. tom. 7. Collect. Ampliss. col. 229 :

Verum quia, sicut nobis a dignis fide suggeritur, ipse, nisi treugis tecum initis, quieta sibi ad tractandum de prmissis et secura tempora concedantur, occasionem assumet et causam ex hoc Incolorate prtendet hujusmodi recusandi tractatum, etc.
INCOLATUS,

Commoratio et habitatio incol in loco aliquo

, apud Laur. in Amalth. Gloss. Lat. Gr. : Incolatus, , . INCOLONUS, Fermo como colona. Glossar. Lat. Ital. Ms. INCOMA, Incomma. Gloss. Lat. MS. ex Bibl. Reg. Cod. 1013. et Gloss. Isidori : Incoma, mensura militum. Vegetius lib. 1. cap. 5 :

Proceritatem tyronum ad Incommam scio semper exactam.

Ita enim in MSS. Codd. scribi monuere Stewechius et Scriverius. Videtur autem Incomma fuisse palus quidam mensuralis, in castris ad hanc rem positus, ut ad eum admotis, qui ad militiam deligebantur tyronibus, vel qui sponte ad militiam

accedebant, an statura justa ac legitima essent, examinarentur. Est enim , palus in terram defixus. Hc Salmasius in Notis ad Lamprid. pag. 199. Eam porro mensuram 5. pedum et semis fuisse colligi potest ex Dositheo lib. 3. ubi quemdam in militiam adscribi postulantem Adrianus Imp. sciscitatus est, haberet cui ille respondit, . Vide Cujacium lib. 21. Observation. cap. 5. Certe Milites non tantum tate et fortitudine, sed et statura stimatos palam est apud Frontinum lib. 4. cap. 1. n. 3:

Pyrrhus delectori suo fertur dixisse : Tu grandes elige, ego eos fortes reddam.

Hinc evanescit Rigaltii conjectura ad Agrimensores, qui apud Isidorum legendum censet, hc groma, mensura limitum. Vide Spatha. Consule Dissert. quam in hanc vocem edidit D. Joan. Liron. Encoma, Eadem notione. S. Hieronymus lib. 2. adv. Jovinianum :

Si tollis ordinem tabernaculi Templi, Ecclesi ; si omnes qui a dextris sunt, unum, ut vulgo dicitur, Encoma ad militiam probat, nequaquam Episcopi, frustra Presbyteri, sine causa Diaconi sunt.

Sic Marianus Victorius in Scholiis ex quinque MSS. restituit hunc locum, de quo dissertatio est in Diariis Trevoltianis. Vide Carolum de Aquino in Lexico Militari, ubi conjicit non castrensem duntaxat mensuram fuisse Incommam, sed potius regulam ad multiplicem metiendi usum idoneam : exponitur autem, inquit, tanquam mensura solum castrensis, quia ejus notio ad nos pervenit a Vegetio in re militari. Incomare, ad Incomam tyronum staturam metiri. Passio S. Maximiliani ex Edit. Oxoniensi nupera :

Dixit, Fabius Victor Temonarius est constitutus cum Valeriano Quintiano Prposito Csariensi, cum bono Timone Maximiliano filio Victoris. Quoniam probatus est, rogo ut Incometur. Dion. Procos. dixit, Quis vocaris ? Maximilianus respondit : Quid autem vis scire nomen meum ? mihi militare non licet, quia Christianus sum. Dion. Proconsul dixit : Incometur. Cumque Incomatus fuisset : ex officio recitatum est : habet pedes quinque, uncias decem. Dion. dixit ad officium, Signetur. Cum resisteret Maximilianus, non possum militare, etc.

Ubi perperam editum intumetur et intumatus. Neque enim hoc loco intumare est inscribere, quod vult Editor, cum tyrones, non inscriberentur, nisi postquam ad incomam, seu incommam, essent applicati, id est ad palum, cui insculpt vel incis erant pedum, eorumque partium mensur, ex Gr. , Incisio. INCOMBIUM, pro Incombrum. Vide infra in hac voce. 1. INCOMBRARE, Arboribus excisis viam occludere. Vide Valesii Notitiam

Galliarum pag. 100. et supra vocem Combri. 2. INCOMBRARE, Oppignerare. Pactum ann. 1068. inter Probat. tom. 2. Hist. Occit. col. 263 :

Item conveniunt inter se, ut de tota ista supradicta honore unus non donet nec Incombret ullam rem ad nullum hominem. Quem (honorem) abalienaverat aut Incombraverat idem abbas,

in Ch. ann. 1117. ibid. col. 398. Vide in Combri. Aliud vero sonat vox Gallica Enchomer, scilicet Percutere, vulnerare, in Lit. remiss. ann. 1450. ex Reg. 184. Chartoph. reg. ch. 96 :

Le suppliant frappa d'un petit coustel Robert le Quien deux coups en hatereau et l'Enchoma plaie ouverte et sanc courant. Et in toto isto honore supra scripto non possit aliquis canonicus vel clericus S. Nazarii aliquod Incombium mittere. Non possimus aliquid dare, nec vendere, nec impignorare ad ullum hominem vel feminam, neque mittere ullum Incombrum per ullum Ingenium.

INCOMBRUM, Impedimentum, oppigneratio. Charta ann. 1092. inter Instr. tom. 6. Gall. Christ. col. 133 :

Leg. Incombrum, ut in Charta ann. 1105. inter Probat. tom. 2. Hist. Occit. col. 367 :

INCOMES, Sine comite. Festus. INCOMITIO, Incomitiare, inquit Festus, significat tale convicium facere, pro quo necesse sit in comitium, hoc est in conventum venire. Plautus : (Curc. a. 3. v. 30.) quso ne me incomities. Hc Festus. INCOMMELINUS, vulgo Incommelin, idem videtur atque supra Espavus, Alienigena, extraneus, qui, dimisso proprio domicilio, alio migrat ibique incolit. Charta ann. 1323. ex Cam. Comput. Insul. :

Item et au cas o on mefferoit sur la personne du Comte ou de ses enfants,... laquelle chose nous declarons estre entendue des Incommelins en telle maniere, que de tout le droit que nous,... et que nos devanciers Comtes de Flandres... ont accoutum avoir par la cause de ce qu'ils sont Incommelins, soit de main morte, si comme de meilleur kief ou d'autre droiture.... Mais pour ce ne demeure mye que Incommelins oudit francq, de leurs biens, possessions et heritages.... recevront loy, tendront ghyselschip et seront taillables, ainsi comme il a est accoutum.
INCOMINATIO, pro Comminatio.

Sub Incominatione anathematis firmiter inhibentes, ne quis, etc


. in Charta ann. 1190. apud Mirum tom. 2. pag. 980.

INCOMITIARE, Johanni de Janua, Comitium celebrare, vel eligere, (nempe quod in Comitiis publicis magistratus eligerentur apud Romanos) vel inthronisare, vel in comitio et conventu loqui. Gloss. Lat. Gall. Sangerman. MS. : Incomitiare, Entronizer en Consulat. Festo Incomitiare significat tale convicium facere, pro quo necesse sit in comitium, hoc est, in conventum venire, scil. ad dicendam causam. Plautus :

Quso, ne me Incomities.

Vide Comitiari. INCOMMA. Vide Incoma. INCOMMODIOSUS, Incomodosus, Incommodus, damnosus, Gall. Dommageable, desavantageux. Supplicat. ann. 1341. tom. 7. Ordinat. reg. Franc. pag. 193 :

Qudam alia ordinata et contenta in ipsis privilegiis et libertatibus Incommodiosa aut aliter inutilia eisdem consulibus et universitati existant.
Charta ann. 1402. in Reg. 157. Chartoph. reg. ch. 247 :

Molendina dicti loci de Vauro domino nostro regi in solidum pertinentia, defectu regiminis et reparationis ipsorum,.. erant penitus inutilia et Incommodosa dicto nostro regi.

Hinc INCOMMODITER, Incommode, non sine detrimento. Charta ann. 1330. in Reg. 66. Chartoph. reg. ch. 834 :

Item quod casus frequenter contingebat, quod clerici per curiam de Lautrico capti detinebantur, ex quo universitas de Lautrico Incommoditer interdicta, etc. Quidam frater Incommodus, nomine Auderamnus, advenit, et ipse Levitam petiit, ut ex Sacerdotis manibus aquam ei ad bibendum prberet ; qua hausta saluti pristin restitutus est.

INCOMMODUS, Homo grotans, Gall. Incommod. Vita S. Boniti Episc. Arvern. in Actis SS. Benedict. sc. 3. part. 1. pag. 92 :

Rursum occurrit ibid. pag. 97. INCOMMUNICARE, Alterum possessionis su socium et participem facere. Pariagium vill Magni montis inter Abbatem S. Benigni Divion. et Ducem Burgundi ann. 1160. inter Instrumenta Gall. Christ. tom. 4. col. 180 :

Philippus Abbas S. Benigni Divion. per manum nostram (Episcopi Lingon.) laude Capituli sui Incommunicavit Oddoni Duci Burgundi... locum qui dicitur Magnimons, gratia dificandi... Dux etiam Incommunicavit Monachis quidquid in eadem parrochia quolibet modo deinceps adquisierit. Prpositus, vel villicus, sive ministrales constituentur, vel destituentur, assensu Ducis et Abbatis, et quidquid inde provenerit lucri

commune eis erit.... Si propter hanc Incommunicationem Ecclesia S. Benigni ab aliquo infestabitur, Dux pro posse suo sopiri faciet et fideliter auxilium feret. Sciendum est etiam quod Duci non licebit jure doni, vel casamenti in aliam manum istud transferre : sed quicumque ducatum Burgundi de hredibus ejusdem habuerit, ad illum tantummodo Incommunicatio ista transibit.

Vide Pariagium in Par. INCOMMUNICATUS obire dicitur, qui non sumpto viatico moritur, apud Ordericum lib. 6. pag. 616. Vide Inordinatus. 1. INCOMMUNIS, Non particeps. Capitul. Caroli Calvi tit. 29. cap. 4 :

Si seipsum vult aut talibus Incommunem ostendere.

2. INCOMMUNIS, Non communis. Charta ann. 1047. apud Murator. tom. 5. Antiq. Ital. med. vi col. 197 :

Una cum terris,... paludibus communibus et Incommunibus, ripis, rupinis, etc.


Tertul. de Pallio cap. 3 :

Indumentorum form cteris Incommunes.

INCOMMUTABILIS, Non commutabilis. Epist. Boson. reg. tom. 9. Collect. Histor. Franc. pag. 306 :

Gratiarum actiones corde et ore rependo, quod, licet immerito, sola vestra benevolentia, per Incommutabilem Dei gratiam, amplecti me visceribus vestris ad liquidum comperio.
Incommutabiliter, Sine commutatione, Gall. Immuablement, apud Glabr. Rodulph. tom. 10. ejusd. Collect. pag. 35. et 36. Incommutabilitas, apud Mar. Mercat. pag. 113. INCOMODOSUS. Vide supra Incommodiosus. INCOMPARABILIS, Qui tanti pretii est, ut emi non possit, seu comparari. Bernardus de Breydenbach Itiner. Hierosol. pag. 217 :

Parvi sunt precii homines illi in foro isto, cito autem ad aliud ducentur, ubi Incomparabiles erunt.

INCOMPARATUS, Incomparabilis. Inscript. apud Fabrett. p. 421. n. 386. L. Cordio Agatocleti Flavia Vera conjux conjugi Incomparatissimo. INCOMPASSIBILITAS, vulgo Incompatibilit, dicitur de officiis seu beneficiis, qu simul ab eodem homine exerceri vel possideri nequeunt. Arest. ann. 1357. 29. Apr. in vol. 4. arestor. parlam. Paris. :

Magister Simon propter Incompassibilitatem dimiserat dictam cantoriam.


INCOMPASSIO, Ital. Incompassione, Commiserationis oppositum. Barel. serm. 2. in Domin. 1. Quadrag. :

Incompassio, vel crudelitas et duritia super pauperes.

INCOMPASSIVUS, Intolerabilis, impatibilis, ut supra Importibilis. Lit. ann. 1372. tom. 5. Ordinat. Reg. Franc. pag. 611 :

Nos autem animadvertentes maximum dilectionis fervorem, quem nobis iidem supplicantes de facto quamplurimum dicuntur ostendisse, gravamina Incompassiva guerrarum nostrarum occasione innumerabiliter supportando, etc.

Nostris vero Impiti, idem atque Inhumanus, pietatis expers, vulgo Dnatur. Pactum inter Ludov. de Cabilone comit. Tornodor. et Margar. ejus sororem ann. 1379. in Reg. 116. Chartoph. reg. ch. 129 :

A ce raison et nature et piti naturele y esmeuvent et doivent esmouvoir ; et qui ne le seroit Impiti et injuste.

INCOMPATIBILITAS, Dissociatio, distinctio, qua fit, ut alius cum alio non possit decenter sociari. Sixtus IV. PP. ann. 1483. in Bullario Carmelit. pag. 376. col. 1. arguit

dicti Ordinis professores.... minus pensantes vario et distincto colore indutos intra eumdem Ordinem in studiis, disputationibus, processionibus.... sine scandalosa populi admiratione convenire, eorumque Incompatibilitatem sibi invicem suffragari non posse

. INCOMPENSUM, Idem, opinor, quod Compensum, Prstatio, oblatio, collatio. Chronicon S. Trudonis apud Acher. tom. 7. Spicil. pag. 466 :

Igitur Abbas Rodulphus audiens ea qu Abbates de suo dabant ad vestimenta fratrum, quia cum labore et dolore, et longa prius afflictione eis dedissent, timensque quia id post se posset accidere, utile duxit tam anim su quam fratribus, ut plene ordinaret et denominaret bona ad vestimenta fratrum jam amplius pertinentia, maxime quia fratrum numerus creverat sub eo qui supra Incompenso vestiri non poterat ;
id est, si bene conjecto, Supra eo, quod ad vestimenta fratrum ab Abbatibus tradi solitum erat et impendi. Vide Compensum. INCOMPERENDINARE, Dilatare. Gloss Arabico-Latin. INCOMPESCIBILIS, Qui compesci non potest. Dudo de Norman. tom. 10. Collect. Histor. Franc. pag. 143 :

Hinc namque morbo crudescente, cperunt Northmannic urbes metu trepidare, Incompescibilique luctu clum pulsare.

INCOMPETITIO, Petitio, postulatio. Prceptum Caroli Calvi ann. 850. pro Abbate Anisolensi postulanti, ut sibi sua confirmaretur Abbatia, apud Marten. nov Collect. in 4. part. 2. pag. 4 :

Ejus (Abbatis) Incompetitionem clementi aure excipientes, hoc scriptum altitudinis nostr fieri jussimus, per quod secundum preces ejus,

eamdem iterum cellam secundum Regulam S. Benedicti ab eo gubernandam ei commisimus.

INCOMPLACENTIA Aeris, Illius intemperies, apud Stephanotium tom. 1. Antiquit. Wascon. MSS. pag. 109. INCOMPLEBILIS, Insatiabilis, . Germ. Incomprehensibilis, instabilis. Castigat. in utrumque Glossar. INCOMPLETUS, Imperfectus. Charta Phil. V. ann. 1318. in Reg. 56. Chartoph. reg. ch. 600 :

Nos tam pium tamque salubre patern devotionis affectum Incompletum remanere nolentes, etc. Imperfecta Incompletaque consilia relinquere,
apud Jul. Firm. lib. 5. cap. 2. INCOMPOS, pro Impos, apud Wiltecellum in Miracul. S. Joannis Beverlac. num. 14 :

Sui ipsius Incompos.

INCOMPOSITUS, De cujus morte nulla facienda est compositio, seu nulla mulcta persolvenda. Leges Caroli M. 34. apud Murator. tom. 1. part. 2. pag. 98 :

Si vero quisquam in sua superbia adeo contenderit, ut ibidem interfectus sit, Incompositus jaceat ; et neque senior neque propinquus ejus pro hoc ullam faidam portet.

Vide Componere 2. INCOMPREHENSIBILIS, Innumerus vel inexplicabilis. Acta S. Januar. tom. 6. Sept. pag. 881. col. 2 :

Ex quibus (beneficiis) tria tantummodo istis commendamus litterulis, ctera, quia multa sunt et Incomprehensibilia, fervore potius celebrentur.

Vide supra Incomplebilis. INCOMPULSUS, in chart. ann. 1380. apud Schannat. Histor. Wormat. tom. 1. pag. 66. Passim occurrit. INCONARDI. Vide Abbas Conardorum. INCONBRARE, Oppignerare, Gall. Engager, Hypothequer. Chartul. S. Vandreg. tom. 1. pag. 611 :

Quam masuram dictus Radulfus Sejorne maritus meus, dum viveret, Inconbraverat erga dictos Religiosos.

Vide Combri. INCONCARE, seu Inconchare, In concham vel scyphum immittere. Baldricus lib. 3. Chr. Camerac. cap. 2 :

Ad quandam de more profectus, cervisiam nimiam Inconcavit.

INCONCESSUS, Supposititius, non concessus. Lit. Caroli VI. ann. 1418. tom. 10. Ordinat. reg. Franc. pag. 486 :

Epistolas mendaces, legationes falsas, Inconcessa procuratoria scripsere, quibus moliti sunt dulcia pacis federa violare.

INCONCILIABILIS, , ex Cod. reg. in Castigat. ad utrumque Glossar. INCONCILIO, Contrariam significationem habet concilio, et significat improbare, inimicum facere, irritare, alienare. Plaut. Most. 3. 1. 84. Festus docet, valere etiam, comparare, commendare, idem scilicet, quod conciliare : additque apud antiquos fuisse, per dolum decipere. Qu postrema interpretatio in postremo allatum Plauti locum cadere potest. INCONDERE, Condere, reponere. Acta S. Jeron. tom. 3. Aug. pag. 478. col. 1 :

Ideoque labores suos manibus pauperum in clestibus thesauris laborabat Incondere.


INCONFECTUS, Non complanatus, asper, inquabilis, Gall. Raboteux. Vita S. Germ. Autiss. tom. 7. Jul. pag. 204. col. 2 :

Spatium vero lectuli sui trabecul dolatiles ambiebant, injectos cineres usque ad marginem continentes : qui tamen quotidiana impressione densati, Inconfecti soli duritiam prferebant. Inconfectum solum

dici etiam potest, ut monent docti Editores, quod numquam aratro aut ligone versum exercitumve, obterentium pedibus omnino induruit. INCONFUSIBILITER, Sine confusione, in Libello Episcoporum Ital. contra Elipandum, tom. 3. Concil. Hispan. pag. 99. INCONGRUENTIA, Inconvenientia, apud Tertul. lib. 2. adv. Marcion. cap. 25. de Anima cap. 32. Lactant. lib. 5. Instit. Divin. cap. 13. S. Aug. lib. 22. de Civ. Dei cap. 19. etc. INCONISMA, Imago vel figura, in Glossis Sangerman. MSS. n. 501. Vide Icona. INCONQUESTUS, Qui qustari seu exigi non debet, dicitur de tributo non exigendo, vel de re alia qualibet non petenda. Charta ann. 1321. in Reg. 60. Chartoph. reg. ch. 177 :

Nolumus quod vos faciatis... aliquas Inconquestas vel indebitas novitates.

Vide Qusta. INCONSCIENS, ; Inconscientia, , in Glossis Cyrilli. INCONSILIUM, , in Gloss. Lat. Grc. ubi Edit. Inconsulium. INCONSOLABILITER, Insolabiliter, in Vita Abbon. Floriac. tom. 10. Collect. Histor. Franc. pag. 340. INCONSONUS, Dissonus. Elmham. in vita Henr. V. reg. Angl. edit. Hearn. cap. 50. pag. 124 :

Tractatus varios... inivit, quorum quidam, quia in quibusdam suis articulis regali discretioni videbantur Inconsoni, etc.
INCONSPRETUS, Non improbatus. Festus. INCONSTABILITIO, Inconstantia, instabilitas. Esdras lib. 4. cap. 15. V' V'. 15. et

16 :

Exurget gens contra gentem in pugnam, et rhompha in manibus eorum : erit Inconstabilitio hominibus, et alii aliis invalescentes non curabunt regem suum, etc.
INCONSTARE, Constare, certum esse. Non constare. Epist. ann. 1380. inter Probat. tom. 3. Hist. Nem. pag. 44. col. 2 :

Quia non Inconstabat eis, qui erant magis culpabiles, ordinarunt, etc.

INCONSULTANS, Imprudens, inconsultus. Conones Hibern. apud Marten. tom. 4. Anecd. col. 8 :

Qui arguitur pro aliquo delicto, et quasi Inconsultans refrnatur, cna careat.

INCONSULTUM, Inconsultatio, malum consilium, ex Cod. reg. in Castigat. ad utrumque Glossar. INCONTEMPTIBILIS, Non contemptibilis. Tertull. Apolog. 45. Incontemptibilis dispector Deus, ubi alii leg. intemptibilis eodem sensu. INCONTENTIONE, Mox, de repente. Papias. Melius infra Incontinente. INCONTENTUS, . Gloss. Lat. Gr. Incontinens, in Cod. S. Germ. Prat. Incontent, nostris, pro Offensus, iratus, vulgo Mcontent. Lit. remiss. ann. 1451. in Reg. 185. Chartoph. reg. ch. 152 :

Lequel Grasset Incontent de la response dudit Bayot, etc.


INCONTESTANS, pro Contestans.

Incontestantem et asserentem, quod non erat su intentionis, etc

. in Litteris Innocentii VI. PP. ann. 1500. apud Ludewig. tom. 6. Reliq. MSS. pag. 81. INCONTINENTE, Quam cito, quam maturius, , in Glossar. Grc. Lat. Gallis, Incontinent, Incontinenti, apud Ottonem Morenam in Histor. Rerum Laudensium pag. 21. et in Annal. Mutinens. apud Murator. tom. 11. col. 69. Ulpianum D. lib. 48. tit. 5. leg. 23. Marten. tom. 1. Anecd. col. 1323. Murator. tom. 8. col. 431. etc. Incontinenter, apud Rymer. tom. 1. pag. 274. En Eslepas idem significare videtur in Vit. SS. MSS. ex Cod. 28. S. Vict. Paris. fol. 73. r. col. 1. ubi de S. Bened. :

Soudainement li soliers chai et fu Florenz estains et mors En eslepas.

INCONTINUITAS, pro Incontinentia, Intemperantia. Gislebertus in Miraculis S. Romani Monachi, tom. 5. Maii pag. 161 :

Tam superflua atque pestifera accidit Incontinuitas, ut non modo diutin edacitatis illecebris, verum assiduis semet urgeret Falerni potatibus. Hic jacet nomine Matrona C. P. in pace uxor Cornili Primicerii

INCONTRA, pro Juxta : Galli dicimus Encontre, vel Contre. Vetus Epitaph. Rom ad S. Pauli extra muros :

Cenariorum.... deposita die Jovis Iduum Maiarum Incontra colomna, etc.


Incontra, pro , usurpat Anastasius in Hist. Eccl. :

Et Incontra transiens, ad portum Boni-agri applicuit.

INCONTRADICIBILIS, Qui contradici non potest. Vita S. Berth. tom. 6. Jul. pag. 480. col. 1 :

Cum sciret suas necessarias et Incontradicibiles occupationes nullius damni, sed potius multorum bonorum esse causam.

INCONTRADICTE, Sine ulla contradictione, Gall. Incontestablement. Transact. ann. 1501. ex schedis Pr. de Mazaugues :

Ipsi homines prtendebant.... se esse in possessione et consuetudine antiqua... libere et Incontradicte, etc.

Vide Incontradictorie. INCONTRADICTORIE, Sine ulla contradictione, in Litteris ann. 1389. ex Archivis S. Victoris Massiliensis. IN CONTRAM, Contra, adversus, Gall. A l'encontre ; l'incontre, in Diar. Petri Scatisse inter Probat. tom. 2. Hist. Nem. pag. 6. col. 1 :

Deux mille hommes d'armes et cinq cents arbalestriers, que il menoit en France, du commandement du roy, l'Incontre du duc de Lancastre.
Charta ann. 1374. inter schedas Pr. a S. Vinc. :

Procurator autem ipsius universitatis In contram asserebat, etc. Envers,


pro vulgari Auprs, en comparaison, Pr, in Mirac. MSS. B. M. V. lib. 1 :

N'est nule odour Envers celui Ne soit coreuse, amere et fade.

INCONTRUM, f. Caducum, quidquid alicui casu obvenit boni cujusvis, ab Italico Incontro, Occursus, casus. Testamentum ann. 1347. Hist. Dalphin. tom. 2. pag. 545. col. 1 :

Item, volo quod de prdictis omnibus dicta Dalphina sit contenta, et prohibeo quod in hreditate nihil aliud ratione dotalitii, donationis propter nuptias, quart, terti, Incontri, petere valeat.
Vide Escaeta. Sensum hujus vocis apertius docent statuta Cadubrii lib. 2. cap. 108 :

De Incontris dotium. Qu de dotibus dicuntur et statuta sunt, eadem et de Incontris dotium intelligantur esse statuta.

Ubi Incontrum dotis intelligo id quod uxori a marito in compensationem dotis assignatur. Vide supra Dos 1. et Examen dotis. Italis Incontro, Occursus, nostris vero Encontre, idem quod Congressus, ubi etiam de ludo agitur. Lit. remiss. ann. 1357. in Reg. 86. Chartoph. reg. ch. 3 :

Adam Curc de Coucy, qui souloit et avoit Encontre de corps et de piz plusieurs personnes, en la maniere que on a accoustum de faire

Encontres en jouant la soule audit lieu ; aprs lesquiex Encontres ledit Remy prist l'esteuf ou soule, et en portant icelluy, si comme l'en a accoustum, ledit feu Adam vint et Encontra audit Remy et ledit Remy audit Adam de corps et de piz, si comme on a accoustum de faire audit jeu, Mainte jouste, mainte Encontre Faisoit por li par le contre.

Hinc etiam Encontre, pro Rencontre, Conflictus, in Mirac. MSS. B. M. V. lib. 1 :

Entrecontrer, Occurrere, nancisci, Ital. Incontrare. Charta ann. 1340. in Chartul. 23. Corb :

Qu'il puissent prendre terre pour leur difice,... en tel largeur que trois benel se puissent Entrecontrer.
INCONTUEBILIS, Qui videri non potest. Virgil. Grammat. pag. 77 :

Contuebilis mundus ab Incontuebili potestate creatus.

INCONVALESCENTIA, Invaletudo, infirmitas. Inquisit. ann. 1270. apud Murator. tom. 5. Antiq. Ital. med. vi col. 103 :

Ipsa sic contracta maneret in anchis ex utroque latere, quod fortiter claudicando vix poterat se movere,... cum reverentia Deo supplicans, ut beati Armanni meritis eam ab hujusmodi Inconvalescentia liberaret. Incollumit,
opposito sensu, a Lat. Incolumitas, in Lit. remiss. ann. 1379. ex Reg. 115. Chartoph. reg. ch. 154 :

Afin de recouvrer et avoir Incollumit et plaine sant de leur maladie, etc.


INCONVENCIA, f. pro Inconveniencia, Difficultas, incommodum, Ital. Inconvenienza, Gall. Inconvnient. Lit. Raim. comit. Tolos. v :

Super pace inter nos et vos reformanda ex parte nostra,.... propter quasdam Inconvencias quas nos non provideramus a principio, etc.

Vide infra Inconvenientia. INCONVENIENS, Dicitur de carne, quam venum exponere non convenit. nostris alias Inconvenable, eadem acceptione. Charta ann. 1341. in Reg. 73. Chartoph. reg. ch. 300 :

Condemnationes causarum, qu coram ipso judice movebuntur, prtextu carnium leprosarum seu Inconvenientium, etc. Beste qui ait jambe brisie, ou qui soit deshonorable ou Inconvenable vendre, Incommoder, faire de la peine ou du mal, estropier

in Stat. pro carnific. Lingon. ann. 1381. tom. 6. Ordinat. reg. Franc. pag. 608. art. 3. Inconvenienter, nostris, Gravare, ldere, mutilare, vulgo,

. Lit. remiss. ann. 1471. in Reg. 194. ch. 352 :

Le suppliant sans qu'il eust mesprins, ne que icellui Ysambert eust est ou feust Inconvnient, etc.
Ali ann. 1475. in Reg. 195. ch. 1522 :

Lesquelz compaignons eussent tu le suppliant ou autrement Inconvnient de sa personne, etc.

INCONVENIENTER, Indecenter. Epist. 33. Nic. I. PP. tom. 7. Collect. Histor. Franc. pag. 421 :

A qua indulgentia Viridunensem antistitem non Inconvenienter excipimus.


INCONVENIENTIA, Difficultas, incommodum, non convenientia. Epist. inter Hincm. 2. ann. 858. tom. 7. Collect. Histor. Franc. pag. 519 :

Sed nos ad placitum illud occurrere non potuimus, et propter incommoditatem et brevitatem temporis, et propter inconvenientiam loci.
Charta ann. 1394. in Reg. 149. Chartoph. reg. ch. 78 :

Fustes sive vasa... dictum flumen (Eraudi) per dictum gradum intrare, propter Inconvenientiam mali introitus, non possunt.
Lit. ann. 1405. tom. 9. Ordinat. reg. Franc. pag. 706 :

Quo circa nos talibus Inconvenienciis et oppressionibus, ac utilitati rei public providere cupientes, etc.
Vide Inconvenire. INCONVENIRE, Non convenire, dedecere.

Pro conditione et statu filii nostri nobis valde Inconvenit, etc

. in Epistola ann. 1498. apud Ludewig. tom. 6. Reliq. MSS. pag. 114. INCONVERSIBILIS, Qui ad officium reduci seu revocari non potest. Lit. Caroli VI. ann. 1413. inter Probat. tom. 4. Hist. Occit. col. 407 :

Hostes nostros in prdictis partibus prpollenter repellens, .... fortalitia eorum castra, et oppida Inconversibilia obsidendo, etc.
INCONVERTIBILES qu Christi Domini natur, divina et humana, dicuntur in Concilio Tolet. XV quod neutra in alteram converti possit seu mutari. Utuntur Tertul. adv. Hermogen. de Anima cap. 12. et S. Ambros. de Filii Divinitate cap. 8. INCONVERTIBILITER, Immutabiliter, in Epistola Ratherii tom. 2. Spicil. Acher. pag. 249. INCONVINCIBILIS, Invictus, inexpugnabilis. Nov. 44. cap. 1 :

Quibus facilis est et Inconvincibilis denegatio horum, qu pro veritate secuta sunt.

Hinc INCONVINCIBILITER, Manifesto, Gall. D'une maniere convaincante. Instr. ann.

1294. in Reg. 2. Olim parlam. Paris. fol. 2. v :

Ejus (regis Angli) conniventia, scientia et assensus ex his videtur argui evidenter et quasi Inconvincibiliter apprehendi.
INCONVOLUTUS, Convolutus, involutus ; vel potius explicatus, evolutus. Ammian. 29. 2. Post Inconvolutos multiplices casus. INCONVULSE, Immutabiliter, perpetuo, eo modo qui convelli nequeat seu infringi. Litter ann. 1356. apud Ludewig. tom. 5. pag. 579 :

Inconvulse et irrevocabiliter perpetuoque absque quovis impedimento gaudeant et fruantur.

INCONVULSIBILIS, Qui convelli nequit seu infringi, apud Morettum Antiquit. Navarr pag. 597. et in Decreto Ervigii Reg. pro Concilio Toletano XII. INCONVULSUS, ut Inconvulsibilis, Inviolabilis, in Prcepto Caroli C. ann. 850. Marc Hisp. col. 786. in Litteris ann. 1339. apud Ludewig. tom. 5. pag. 563. Inconvulsa simplicitas, in Codice Theod. lib. 12. tit. 14. INCOPOLITUS, Procurator, Vicarius. Charta Henrici I. Reg. Angl. in Monastico Angl. tom. 1. pag. 1023 :

Prohibeo ne submoneatis Monachos de S. Remigio de Remis, ut eant ad hundreda, nec ad sirras, sed Incopolitos suos, vel unum ex hominibus suis mittant.
INCOPRIARE, , Conspurcare, opprobriis et conviciis quasi , seu stercore conspergere. Gloss Isidori et Pithan : Scurra, qui Incopriatur. Scurrula, qui Incopriat. Id est, qui dicteriis impetit, et scurriliter exagitat. commodianus Instr. 19 :

Incopriat cives unus detestabilis omnes.

INCORAM, pro Coram. Vide Juretum ad Symmachum lib. 2. Epist. 3. INCORDARI, Inspirare, in cor cogitationem ingerere, immittere. Vita sanct Rusticul Abbatiss Arelatensis cap. 27 :

Ali fideli sorori dignatus est Dominus Incordari, ut ex capillis beatissim Matris igne supposito ureret, etc.
Hac notione Plautus dixit Incordiare :

Ut ut me erga meritus est, tamen Incordies.

INCORDATUS, Sui oblitus, ab Italico Scordare, oblivisci. Vita B. Luchesii tom. 3. April. pag. 596 :

Orationi tanto ardore vacabat quod... a terra elevatus, oculis in clum apertis, flexis genibus et clausis manibus, Incordatus inveniebatur, hominis sine sensu.
Vide Scordalus. Incordata scarlato tunica, in Constitut. Frederici Regis Sicili cap. 106. Vide Cordat tunic.

INCORES, Indigen. Vide Enchori. INCORIARE, In corium mittere, Ugutioni. INCORONARE, pro Coronare, usurpat Bertholdus Constantiensis ann. 1083. 1084. 1092. etc.

Incoronatus fuit Federicus Rogerius in urbe Romana ann

. 1220. in Vet. Kal. Mediol. apud Murator. tom. 1. Scriptor. part. 2. pag. 236. D. INCORONATIO, Coronatio, Ital. Incoronazione. Invent. Monast. Cassin. ann. 1497. tom. 2. Hist. ejusd. pag. 599. col. 1 :

Item una ycona cum Incoronatione Virginis Mari, cum quinquaginta sanctis tenentibus reliquias suas in manibus. Idem (patriarcha)... venit ad regis Incoronationem. (Diar. Burchard. ed. Thuasne. II. 151. an. 1494.)

INCORPORABILIS, ut Incorporalis, sine corpore. Habitus Incorporabilis, apud Tertull. lib. 3. adv. Marc. cap. 17. INCORPORALIS. Vide supra Corporalia. INCORPORALITAS, Qualitas incorporea. Usi sunt Macrob. in Somnio Scipionis lib. 1. cap. 5. et 11. Tertull. de Anima cap. 7. Licianus Episc. in Epistola ad Epiphanium inter Concil. Hisp. tom. 2. pag. 431. INCORPORALITER, Sine corpore, spirituum modo. Claud. Mamertus lib. 3. de Statu anim cap. 14 :

Memoria Incorporaliter etiam corporalium reminiscitur.


1. INCORPORARE. Ugutio :

Corporare, corporeum facere, vel impinguare, vel in corpus immittere, inde Incorporare. Incorporare sibi Christum,

dixit Petrus Blesensis Epist. 86. et 123. quod idem est ac sumere Christum in sacra Eucharistia, et in propriam substantiam transferre. Idem, sive alius Auctor Tractatus de sancta Eucharistia cap. 1 :

Non igitur satis est nasci de Virgine Christum, Si suus esuriens homo non Incorporet ipsum.

Incorporare, Aggregare. Epistola Petri Abb. Cluniac. ann. 1142. apud Marten. tom. 1. Anecd. col. 395 :

Quando primo novam plantationem de Thierbach inchoastis, et in subjectionem esse Cluniaci destinatis, vos ipsos omnium fratrum Cluniacensium orationibus Incorporastis.

Incorporare, Gallis Incorporer, Adjungere. Instrumentum ann. 1348. Hist. Dalphin. tom. 2. pag. 576 :

Humbertus Dalph. Vienn. uniens, Incorporans et annectens perpetuo et inseparabiliter Dalphinatui suo castrum Miribelli.
Litter ann. 1356. Ludewig. tom. 5. pag. 517 :

Territorium..... episcopali mens alias Incorporatum sibi suisque successoribus... perpetuo reservavit.
Miracula S. Mildred Abb. tom. 3. Julii pag. 523 :

Si vero super istis paulisper procederemus, in medulla Canti eum Incorporassemus.

Hic loquuntur judices, qui manerium volebant in potestatem regiam seu fiscum redigere. Donatio ann. 1390. ex Schedis Prsidis de Mazaugues :

Unierit, Incorporaverit et annexerit... sicut de unione, Incorporatione et annexione constare videmus.


Incorporatio, Medicis, est cibi, qui sumitur, digestio et in propriam hominis substantiam transmissio et traductio. Gloss. Gr. Lat. : , , Incorporatio. Alexander Iatrosophista lib. 2. Passion. cap. 79 :

Cibi.... qui stiptici sunt, bene digestibiles et evanadoti.

Ubi Gloss MSS. : Evanadoti, i. facile Incorporabiles. Grcis autem dicuntur, qu facilem habent digestionem. Incorporatio, interdum etiam pro conomia seu Incarnatione Christi usurpatur. Ita non semel Philastrius, in Catal. hres. Incorporatio, denique vox Jurisconsultorum est, diciturque de bonis, qu in rarium publicum seu in corpus fisci rediguntur. Vide tit. Cod. Just. de Bonis vacantibus et incorporatione, et Cod. Th. de Incorporatione. Incorporationes Ecclesiarum, quibus redditus et decim subtrahuntur Ecclesiis parochialibus, ut aliis non parochialibus conferantur, prohibet Concilium Trevir. ann. 1310. inter Anecd. Marten. tom. 4. col. 242. his verbis :

Item, cum cessiones seu collationes Ecclesiarum : quas Incorporationes vocant, in quantum Ecclesiis et Monasteriis, non Personis, conferuntur, ad perpetuas alienationes pertineant super eisdem Ecclesiis Incorporandis... per importunitatem potentium ab Ecclesiarum Prlatis et Capitulis faciendis, tant et totiens grati fact fuerunt et fieri sperantur in posterum, quod parrochiales Presbyteri vix jam habent... unde secundum eorum statum commode sustententur, sed per Incorporationes hujusmodi, per quas redditus et decim a parrochialibus Ecclesiis subtrahuntur, licet de jure communi pertineant ad easdem, plurimis eisdem parrochialibus Presbyteris.... spiritualia seminantibus, ipsi carnalia non metunt.... Nos itaque.... statuimus ut deinceps.... hujusmodi institutiones seu Incorporationes Ecclesiarum non fiant in Ecclesiis et Monasteriis, nisi subsit causa notoria et legitima, de qua constet... Ita quod Incorporationes hujusmodi ipso facto non valeant, nisi contractu prhabito inter Episcopos et Ecclesiarum cathedralium Capitula causa

rationalis..... ad prdictas Incorporationes de cetero faciendas inducat. Si qui vero aliquid contra fecerint.... illud decernimus irritum et inane. Per hoc tamen prsens nostrum statutum in nullo derogavimus Incorporationibus Ecclesiarum hactenus rite factis.
Vide Haltaus. Glossar. German. voce Einleiben, col. 297. 2. INCORPORARE, Oppignerare, obligare, Gall. Hypothquer. Epith. apud Charvet. in Hist. eccl. Vien. pag. 776 :

Anno Domini 1323. iij. Non. Martii obiit dompnus Martinus Canuti presbyter, qui dedit die obitus sui omnibus missas celebrantibus in ecclesia B. Mauricii v. denarios ; Incorporavit supra domum sisam prope portam monasterii Andre.
INCORPORATI in Ecclesiis Lugdunensi et Viennensi dicuntur Canonici ordine secundi. Acta MSS. capit. eccl. Lugdun. ad ann. 1341. fol. 73. r. col. 2 :

Item uni de Incorporatis, qui cantabit victatorium ad matutinas, xij. denarios... dare teneatur.
Charta ann. 1376. in Reg. 108. Chartoph. reg. ch. 127 :

Remittit (archiepiscopus) dictis decano et capitulo (Lugdun.) et successoribus suis... omnia jura et emolumenta lectorum decani, dignitatum, canonicorum, custodum, militum, Incorporatorum et capellanorum perpetuorum dict ecclesi decedentium.
Adde Hist. eccl. Vien. Charveti. INCORPORATUM Jus. Bleyn. Institut. pag. 103 :

Alia elici potest juris approbati divisio, in Extravagans et Incorporatum : quod enim in libris juris quo utimur, comprehensum est, non male specialem Juris Incorporati sortitur appellationem.

INCORREGUDS. Vide Incorregutus, in Incurrimentum. INCORREPTUS, Non correptus, inemendatus, Ital. Incorretto. Charta ann. 1245. ex Tabul. S. gid. :

Abbas Cluniacensis... Incorreptos possit in capitulo S. gidii corrigere fratrum excessus.

INCORRIGIBILIS, Gall. Incorrigible, Inemendabilis, in Bullario Carmelit. pag. 263. col. 1. Pistensis synodus III . anno 869. can. 10. Inobediens et Incorrigibilis permanserit. p. 26. Incorrigibilitas, Contumacia, in Constitut. Sororum Pnitent. apud Raymund. Duellium lib. 1. Miscell. pag. 176. INCORRIMENTUM. Vide Incurrimentum. INCORTINARI, Cortinis seu aulis ornari. De festivitatibus SS. ad calcem Libri Johan. Abrinc. de Off. Eccl. pag. 346. ed. 1679 :
a

Incortinatur altare S. Johannis et juncatur.

Vide Cortina in Cortis 2. Nostris Encortiner et Encourtiner. Inventar. S. Capel. Paris. ann. 1335. in Reg. I. Chartoph. reg. ch. 7 :

Item duodecim paramenta ad cooperiendum sive Incortinandum chorum dict capell super cathedras. Unum lectum incortinatum,

in Inventar. ann. 1476. ex Tabul. Flamar. Annal. regni S. Ludov. edit. reg. pag. 259 :

Et fu la cit de Paris Encourtine moult richement toutes les octaves de la Penthecouste.


Lit. remiss. ann. 1379. in Reg. 115. ch. 271 :

Comme la femme de Jehan Blanchet nostre scretaire et pluseurs autres en sa compaignie cheval et en un chariot Encourtin, etc.
Serm. 35. ex Cod. S. Vict. Paris. xiv. sc. :

Coustume est quant l'an doit faire la feste de la ddication d'une iglise, que l'an cortine lan et aorne.

Rectius infra semel et iterum : Encortiner. INCOSTARE, Costas immittere. Johannes de Janua in voce Costa. INCOSTELLATUS perperam pro Incastellatus, id est vallo munitus. Stat. Bonon. ann. 1250-67. tom. ii. pag. 246 :

Addimus quod potestas et consules terrarum districtus bon. faciant laborari ad castrum, de quo sunt rectores, scilicet ad municionem ipsius, et hoc si castrum est Incostellatum
(Incastellatum '52-'64 ; - Incastelatum '67.) Fr. INCOURTINAMENTUM, Aulum. Lit. remiss. ann. 1352. in Reg. 81. Chartoph. reg. ch. 403 :

Cum Perrinus, dictus Aubre, serviens eques castelleti nostri Parisiensis, in vigilia Epiphani de prcepto Stephani de Fonte argentarii nostri, ivisset apud S. Audoenum ad complendum et conservandum paramenta sive Incourtinamenta, ibidem pro festivitate illa tunc in nostra nobili domo Stell facta, ordinata, etc.

INCOXO. Incoxare nates est inflectere, demittere, ut qui sedendi gratia subsidunt. Pompon. apud Non. 1. 180. Neque interim cacandi causa unquam Incoxavi nates. Absolute Pacuv. Adeo Incoxanti mihi pes obstupuerat. Ita referunt plerique Lexicographi. Etiam in verbis Pomponii al. leg. Incoxavi nate. INCRALLUM, Prconium, promulgatio per prconem, a veteri Gallico, Graile, Greille, vel Grelle species cornu, quo prcones utebantur ad aliquid promulgandum. Vide Gracilis. Charta Ludovici VII. Regis ann. 1141. pro Bituricensibus :

Prconum consuetudo talis in urbe remansit, ut adsint ammodo prcones in urbe 12. habeantque quinque per tabernas suas cum solito clamitante prconio per civitatem, ut mos eorum est, vina delibanda portaverint de primo Incrallo denarium unum, etc... quotiescumque sic secundo vel spius reclamitaverint, de quocumque Incrallo denarios singulos prconii jure recipient,

apud Thomasserium in Consuet. local. Bituric. cap. 61. INCRAPULARI, Trop mangier. Glossar. Lat. Gall. ann. 1352. ex Cod. reg. 4120. INCRASSIARE, Incrassare, Impinguare ex Gall. Engraisser. Statuta antiqua Abbati Corbeiensis lib. 1. cap. 7 :

Porcos autem, aucas, et pullos, quos de suo molino Incrastiare debet, de suo nutriat.
Sed lege Incrassiare, vel Incrassare, ut est in Monastico Angl. tom. 1. pag. 691 :

In tempore messis Incrassare 40. porcos suos, etc.


Polyptichus S. Remigii Remensis :

Summa fni carra 138. silv porcorum Incrassationis 1300. etc.

INCRAUDA, mendum pro Merauda, seu Emerauda, Gallis, Emeraude, Smaragdus. Testamentum ann. 1367. apud Marten. tom. 1. Anecd. col. 1527 :

Item, unum anulum cum parva nigra ; item, unum anulum, in quo est qudam Incrauda.
Infra habentur :

Aliquot anulos, diamans, perlas, Meraudas, saphirs, etc.


INCREABILIS. Marius Mercator pag. 55 :

Non peperit creatura eum qui est Increabilis.

Vide Innascibilis. INCREDENTES, Infideles, Saraceni, apud Joan. Bromptonum pag. 1203. INCREDENTIA, Infidelitas, hresis.

De hreticis dogmatizantibus et relapsis in Incredentiam quid sit agendum

, apud Marten. tom. 5. Anecd. col. 1798. INCREDERE, In vadimonium vel mutuo dare. Charta ann. 1023. apud Murator. tom. 1. Antiq. Ital. med. vi col. 187 :

In prdicta ratione exinde Incredere et recredere possint subtus ipsa dificia. V.


Accredere 1. 1. INCREDIBILIS, Incredulus. Vita S. Ettonis, tom. 3. Julii pag. 59 :

Interlimitaneam Francorum gentem reliquerant Christo omnino Incredibilem.

2. INCREDIBILIS, Infamatus, intestabilis, qui testis esse non potest. Leges Edgari

Regis 12 :

Qui fuerit accusationibus infamatus, et populo Incredibilis, etc.

Adde Leges Henric. I. cap. 64. et 67. INCREDULITAS, Insolentia, . Reg. : Detrectatio, Incredulitas, inobedientia. Castigat. in utrumque Glossar. INCREDULUM, Cui fides adhiberi non potest. Charta Rob. Franc. reg. ann. 1021. inter Instr. tom. 10. Gall. Christ. col. 361 :

Et ne cuicumque Incredulum videatur, manu propria firmavimus.

INCREMENTARE, Incrementum dare. Pro eo, quod est apud Paulum 2. ad Corinth. cap. 3. Qui incrementum dat Deus, S. Augustinus habet, Dominus qui Incrementat. Ordo Miss in Circumcisione Domini apud Mabill. Liturg. Gallic. pag. 201. col. 2 :

Excide (Deus,) quod scandala Incrementat, ut amputato facinore, solam nos valeat caritas propagari.
Remigius Altissiod. in Cantica Canticorum :

Ascendit ad illam sua dona Incrementando,

id est, augendo et multiplicando. Acta S. Lamberti Episc. Traject. n. 11 :

Si diutius in mundo habitasset, aucta potius opera Incrementasset.

Occurrit in Capitular. Caroli M. lib. 5. c. 307. Caroli C. tit. 34. c. 1. Encraver, eodem sensu, in Lit. ann. 1343. apud Rob. Avesbur. in Hist. Eduard. III. reg. Angl. pag. 111 :

Par qui le service Dieux et la foy Cristiene fussent honourez, Encravez et embelis. Res regi, qu olim, ad glori cumulum, stare solebant sub congrua continuaque Incrementatione. Encresce,
eadem acceptione, in Gest. Brit. apud Marten. tom. 3. Anecd. col. 1459 :

INCREMENTATIO, Incrementum. Chron. Joan. Whetham. edit. Hearn. pag. 380 :

Quar assez a de tous la grace, Senon de cels qui l'Encresce De son estat et de sa vie, etc.

1. INCREMENTUM. Charta Philippi Pulcri Fr. Reg. ann. 1303. pro apanagio Ludovici fratris Comitis Ebroic. in Probat. Hist. ejusd. Comitatus pag. 29 :

Item griagia castellani de Meullento, excepto Incremento quod extenditur in feodis et retrofeodis et tenementis de l'Arche et Castellani de Reumont... prout castellania de Meullento dividitur de dicto Incremento.
Alia Gallice exarata de eadem re ann. 1298. ibid. pag. 23 :

Item les griages de la chastellenie de Meullant, except les Cressemens qui se estendent s fiefs et arrierefiefs et s tenures de la Roche et en la

chastellenie de Chaumont... si comme la chastellenie dudit Meullent se deparse dudit Escressement.

Vide Crementum et Census crescens. 2. INCREMENTUM, . Gl. Gr. Lat. INCREPARE, Arguere, vox Forensis. Increpare sententiam, sententia Increpata, arguere ut male datam, Galli dicunt, Blmer une Sentence : in Speculo Saxon. lib. 2. art. 12. 9. 11. 13. lib. 3. art. 30. 2. art. 69. 2. Increpari in jure suo, in Wichbild Magdeb. art. 4. 6. et in Speculo Saxon. art. 36. 1. Charta Berengarii Regis Itali ann. 890. apud Ughellum tom. 1. Ital. sacr. pag. 896 :

Sancientes, ut nullus ex judiciario ordine juxta easdem Increpationes aliquando judicium proferat.

Unde nostris Increper et Incresper, pro Reprendre, rprimander. Lit. remiss. ann. 1416. in Reg. 169. Chartoph. reg. ch. 248 :

Le suppliant et Gauteron commancerent blasmer et Incrper par doulce maniere icellui Boutemie.
Ali ann. 1481. in Reg. 209. ch. 56 :

Lesquelles femmes incresperent et blasmerent fort icellui Garreau.

INCREPATIO. Objurgatio. Tertull. 4. advers. Marcion. 7. sub fin. et 5. ibid. 20. INCREPATOR. Censor ; Prfectus morum. (Veter. Gloss.) INCREPATUS, Herniosus, ramicosus. Miracula B. Henrici Baucen. tom. 2. Junii pag. 387 :

Increpatus et deruptus erat in parte inferiori.


Alibi Increpid. INCREPITUS. Chartularium Matisconense fol. 56 :

INCREPIDA, Increpita, Crepida. Serm. Gabr. Barel. in festo S. Cathar. Senen. :

Tertium ornamentum pedum, caligas, pulcr Increpit. Silva ex oriente terminat a circio Increpito.
Ibid. fol. 83 :

Terminat a medio die ab ipso Aldoni et genipereta Increpita.

An montosus, ut vir doctus suspicatur ? An circius dicitur Increpitus ab increpando seu sibilando, quia dum flat sonum vel sibilum edit ; genipereta vero Increpita, quod in igne crepitet juniperus, dum accenditur ? INCRESCERE. Chronicon Fredegarii cap. 60 :

Nomina concubinarum, eo quod plures fuissent, Increvit huic Chronic inseri ;


id est, piguit. Epistola Hincmari Rem. tom. 2. Spicil. Acher. pag. 827 :

Quibus enim Increscere (l. Increscit, piget) legere, vel audire, qu scripta sunt, vel scribuntur, sciant quia non de ignorantia judicabuntur, sed de contemptu, quo nolunt scire, quo nolunt legere, vel audire

condemnabuntur.

Vox Italica, Tdere, pigere. 1. INCRETUS Terminus. Tabularium Brivatense ch. 127 :

De tertio latere viam publicam, ex quarto latere campum cum Termino Increto.
Et ch. 372 :

Et quarto latere terram S. Juliani et Terminum Incretum.


Tabularium Celsiniacense :

De tertia parte via publica, de quarta parte Terminum Incretum in Flaico, etc.
Occurrit rursus alio loco : verum in alia Charta legitur, Terminum Incertum. 2. INCRETUS. Silva Increta, Alta, ardua, vulgo Bois de haute futaye. Charta ann. 817. inter Instr. tom. 12. Gall. Christ. col. 297 :

Donamus res nostras sitas in pago Nivernense,... hoc est terris, silvis Incretis, cultis et incultis, etc.

Forte Increta hic sunt loca ubi nihil crescit, ita ut virgula sit ponenda post silvis. Hinc forsan Encreue dicitur equa vel vacca feta, in Reg. Cam. Comput. Paris. sign. Bel fol. 148. r :

Les amendes qui encheiront pour les forfez s arbres pourtanz fruit et en bestes Encreues.
INCRIMINARE, Accusare, in crimen adducere. Liber Pontificalis in Symmacho PP. :

Aliqui in Senatu... Incriminaverunt Symmachum.

Occurrit in Lege Salica. Vide Anastasium in S. Damaso, et in S. Bonifacio PP. Persona Incriminata, eadem notione, in Instrumento ann. 1463. ex Schedis D. de Mazaugues. INCRIMINATIO. Criminationis, vel criminis, vel accusationis defectus. Tertull. Resurr. carn. 23. INCRITUS, Integer, totus, pro Inclytus. Vide in hac voce. Charta ann. 1010. apud Murator. tom. 1. Antiq. Ital. med. vi col. 185 :

Hc vero res per jam dictos finis totum et Incritum in prfatam sanctam sedem concessimus.
INCROCAMENTUM, Leguleis Anglis, Encrochement, dicitur, cum dominus majorem prstationem, vel majus servitium a tenente vel vassallo exigit, quam debet. Ea enim actio vocatur Incrocamentum ejusmodi prstationis vel servitii. Rastallus. Occurrit hc vox Gallica apud Knyghtonum pag. 2715. 2716. INCROCARE, Unco suspendere, in crucem agere. Lex Salica tit. 69. 2 :

Si quis hominem sine consensu judicis de ramo, ubi Incrocatur, deponere prsumpserit, etc.

Galli Encroier dixere, quasi pendre au croc. Gl. Lat. Gall. Thuanum MS. : Cacuminare, Encroier. Ita Poet nostrates passim usurpant. Le Roman de Parise la Duchesse MS. :

Si soit pandus as forches, et o vent Encroez.


Alibi :

Je te ferai la hare antor le col noer, Et pandre as forches, et au vent Encroer.


MS. : MS. :

Ferai vous pandre, et Encrouer au vant. Or est Tbibaus as forches Encroez.


Chronicon MS. Bertrandi du Guesclin :

Aux creniaus de la tour voiant la Baronnie, Le ferai Encroier, comme beste enragie.
Alibi :

Les prisons fist tantost l aler et convoier, Et pour faire Encrouer, et au vent balier, En despit de la Ville, et pour eux courroucer.
Idem :

Si vous verray trestous un arbre Encrouer.

Encroer, alia notione ; dicitur nempe de arbore, qu in aliam incidit, adeo ut rami inter se implicentur. Stat. ann. 1376. tom. 6. Ordinat. Reg. Franc. pag. 231. art. 23 :

Pour ce que moult de fois a t'on veu que aucuns coustumiers ou acheteurs, qui un arbre ou plus avoyent prendre en nos forez, le faisoient abbatre telement qu'il se Encrooit sur autre. Encrouer, Comitio, as, i. Comitium celebrare, vel eligere, vel Incronizare.
Forte Inthronizare. INCROSATUS. Gallice crois :

in alio Stat. tom. 8. earumd. Ordinat. pag. 527. art. 22. Vide mox Incroxare. INCRONIZARE. Will. Brito in Vocabul. :

Senex barbatus stans, integer, solum digitis aliquibus fractis in manu dextera, tenens super femur sinistram extensam, cum tibiis Incrosatis, verum una illarum fracta est.

(Inv. card. Barbo ex transcript. Mntz, 1457.) INCROSSILARE, ut mox infra Incroxare ab Ital. Incrocicchiare. Gall. Croiser. Stat. Nici inter Mon. Hist. Patr. Taur. tom. ii. col. 81 :

Item statuerunt et ordinaverunt quod aliquis, qui apportet... ligna ad vendendum, non sit ausus discargare ligna... nec ausus sit ea Incrossilare

in basto cum ea cargabit.

Fr. INCROSTARE, vox Italica, Incrustare. Steph. de Infestura MS. ubi de Innoc. VIII. PP. ad ann. 1492 :

Cum cardinalis S. Crucis... sua impensa faceret Incrostari et dealbari ecclesiam prdictam, etc.

INCROXARE, Decussatim ponere, Ital. Incrocicchiare. Stat. Vercel. lib. 4. pag. 71. v :

Ille qui ea (ligna) duxerit ad vendendum, non ponat nec ponere debeat super carro transversata nec Incroxata, etc.

Vide supra Incrocare. INCRUDESCO. Crudesco. Incrudescit, et incruduit habentur in Not. Tir. p. 81. INCRUSTATURA, Incrustatio. Gloss. Gr. Lat. : , Incrustatio. Sanctus Cyprianus de Nativitate Christi :

Nullum domus arta diversorium occultabat : nec secreti recessus erant illius casul, Incrustaturam, tectum, et tholi parietes per circuitum vestiebant.

INCTIMARE, pro Intimare, Denunciare, Gall. Intimer, in Charta ann. 1387. apud Menesterium in Probat. Hist. Lugdun. pag. 131. col. 1. Vide Intimare. INCUBANS, Regnans, in throno sedens. Charta ann. 1079. inter Instr. tom. 12. Gall. Christ. col. 253 :

Actum Trecis... regnante in clis Domino nostro Jesu Christo, sedente Gregorio papa in Romana cathedra, Incubante Philippo rege in Gallia, tenente Tetbaldo comite Trecas, Hugone secundo ejusdem urbis episcopo.
INCUBARE, Cubare. Arest. ann. 1411. 12. Mart. in vol. 11. arestor. parlam. Paris. :

Pro conservatione sanctarum Reliquiarum in sacra capella cum matriculariis nocturnaret et Incubaret, etc.

1. INCUBATOR, Qui incumbit, sedulamque rei alicui dat operam. Concil. Herdense ann. 546. tit. 16 :

Quia durum est, ut hi quos constat in servitio Domini cum prim sedis Antistite desudasse, illorum qui suarum rerum Incubatores, vel utilitatibus servientes atque vacantes fuisse noscuntur, despectibus aliquatenus crucientur.
2. INCUBATOR, Injustus violentusque possessor, tyrannus, apud Macrobium. Servius :

Apud nos Incubator imperii tyrannus dicitur.


S. Bernardus Epist. 236. n. 2 :

Si non miseremini magnis et religiosis monasteriis, quibus omnino sub Incubatore illo destructio imminet.
Meisterlini Hist. Noriberg. apud Ludewig. tom. 8. pag. 93 :

Emori satius prstat, quam tam inhonestam vitam ducere sub alieno imperio, misere officia singula, inquiens, possessores seu potius Incubatores habent, et abrasores, non gubernatores.

Rursum occurrit pag. 65. Gaudentius Donatista apud sanctum Augustinum tom. 9. col. 660 :

Sed hoc non sciunt alienarum rerum Incubatores (i. cupidi) qui nec Deum audiunt dicentem, Non concupisces rem proximi tui. Incubare pecuni
Tullius dixit pro Inhiare. INCUBI, Incubones. Gloss MSS. ad Alexandrum Iatrosophistam : Incubus, est passio, in qua dormientes suffocari et a dmonibus opprimi videntur. Glossar. Grc. Lat. : , Incubo. Onomast. apud Martinium : Incubones, . Gl. Lat. Gall. Sangerman. MS. : Incuba, Surgeseur. Incubi vel Incubones, une maniere de deables qui solent gesir aux femes. Vide Dusii. Ugutio : A fando dicti sunt quidam Dei, qui voce, non signis, ostendebant futura in lucis consulti a paganis : hi vulgo Incubi et Incubones, a Romanis vero Fornicarii dicuntur. Chronicon Engelhusii apud Leibnit. tom. 2. Scriptor. Brunsvic. pag. 1133 :

Incubus quidam nominans se regem Goldemar, adhsit cuidam armigero... Incubus loquebatur cum hominibus, lusit in instrumento musicali, perceptibiliter lusit ad taxillos, pecunias exposuit, vinum bibit, visibiliter multis tam religiosis quam secularibus responsa dedit, etc.
Hugo Archiepiscopus Rotomagensis lib. 3. de Hreticis cap. 5 :

Sciendum autem quia neque Monachi, neque Canonici, nec aliqui coram Ecclesia publice castitatem professi conjuges possunt fieri. Quod si secus agere tentaverint, Incubones reputantur et fornicarii.
Atto Vercell. Episc. lib. de pressuris Eccl. tom. 8. Spicil. Acher. pag. 81 :

Stulti enim episcopi non pastores, sed Incubones dici possunt, eo quod sanctam incumbent Ecclesiam ; non errantes requirunt oves, sed collectas etiam errare permittunt.
INCUBICULARIUS, Familiaris, intimus, qui idem cum alio cubiculum habitat. Chron. Bohem. tit. 2. cap. 7. apud Ludewig. tom. 11. Reliq. MSS. pag. 138 :

Omnia secreta sua scio, et sortilegia et auguria sororis su Tetze, et medicinas et herbas, sanitates et infirmitates agnosco, velut Brela soror ejus, quia valde eis Incubicularia fui.
INCUCULLARE, Cuculla induere. Vita S. Walth. tom. 1. Aug. pag. 268. col. 2 :

Panno tamen incerato corpus tunicatum et Incucullatum obvolventes, etc.

Vide in Cucullus. INCUDO, Ital. Incude, Incus, Gall. Enclume. Tract. MS. de Re milit. et mach. bellic. cap. 151 :

Tunc oportet quod intus mittatur super rena fluminis posita in navigio sub Incudine, et postea ponatur catena super Incudinem, etc.
INCULARE, In aliquem proterve agere, proculcare. Concilium Arelatense I. can. 17 :

Ut nullus Episcopus alium Episcopum Inculcet.

Lemma canonis habet, conculcet. INCULCATIO Ordinum, apud Lyndwoodum in suo Provinciali pag. 309. edit. 1679. dicitur de pluribus sacris Ordinibus eodem die collatis : quod ibidem fieri vetatur. INCULCATOR, Qui inculcat, pedibus calcat. Tertull. Scorp. cap. 6 :

Deus evulsum hominem de diaboli gula per fidem, jam et Inculcatorem ejus voluit efficere per virtutem, ne solummodo evasisset, verum etiam evicisset inimicum.

INCULPABILIS, Qui culpari non potest, apud Laur. in Amalt. Utitur etiam Solin. cap. 33. Nostris, Incoulpable. Lit. remiss. ann. 1364. in Reg. 96. Chartoph. reg. ch. 323 :

Le suppliant qui de toute trayson se sentoit et sent Incoulpable, etc. Combien que le suppliant feust Incoulpable d'icelui fait,

in aliis ann. 1415. ex Reg. 168. ch. 317. Vide mox INCULPARE, Culpare, Italis Incolpare, maxime apud Joan. Villaneum lib. 1. cap. 17. Will. Brito in Vocabul. : Imponere, Inculpare, Imputare. Gl. Lat. Gall. : Imponere, Encoulper. Alibi : Circumvenire. Lex Salica tit. 42. 6 :

Si servus de quolibet crimine Inculpatus fuerit, etc.

Adde 7. Legem Burgund. tit. 8. et Legem Ripuar. tit. 31. 1. Vetus Charta apud Catellum lib. 5. Rerum Occit. pag. 855 :

Et si de hoc fevo Prpositus poterit eos Inculpare, faciat eis justum, et habeat 5. solidos justitiam.
Charta Philippi Aug. pro Atrebatensibus ann. 1194 :

Quem scabini inde juste Inculpaverint, in culpa erit, et quem juste liberaverint, liber remanebit. Quando quis Inculpatur de crimine,

in Consuet. Ausciorum MSS. ann. 1301. art. 34. Utuntur Leges In Regis 39. et Alvredi 3. Radulphus de Diceto pag. 680. Otto Morena pag. 2. 9. etc. Charta Gallica ann. 1236. apud Vassorium in Noviomo pag. 947 :

Et jurra li Prevos le Chastelain, quant il sera nouviaus Prevos, qu'il

n'encoupera homme ne femme de ces trois choses, s'il ne croit qu'il en soit coupables. Et se vous trouvez aucuns Encolps des choses dessus dites, etc.
Lit. remiss. ann. 1381. in Reg. 121. Chartoph. reg. ch. 43 :

Nostris, Encolper, Encoulper et Encorper ; unde Encoulpement, Accusatio. Stat. ann. 1360. in Memor. D. Cam. Comput. Paris. fol. 7. r. :

Icellui Andrieu..., au conjurement des jurez de nostre ville de Tournay... Encoulpa et empescha ledit exposant ;... et soubs umbre dudit Encoulpement, etc.
Gesta Ludov. Pii cap. 19. tom. 6. Collect. Histor. Franc. pag. 158 :

Comme li empereres avoit fait commune pnitance et pleine satisfaction au pople de ce dont il l'Encorpoient. Acoulper,
eadem acceptione, in Lit. remiss. ann. 1377. ex Reg. 111. ch. 276 :

Thomas, au lit de la maladie dont il mouru, les en descoulpa et descharga, et en Acoulpa et charga du tout ledit Couvreur et son filz. Copoier
vel Coupoier, eodem sensu, a Culpare, in Mirac. MSS. B. M. V. lib. 2 :

Mais pluisors sont, ce n'est pas doute, Qui des sains voelent Coupoier, etc.
Infra :

Qui copoie sor Nostre Dame, etc.

INCULTIBILIS, Qui coli non potest, cultur inhabilis. Charta ann. 1328. in Reg. 65. bis Chartoph. reg. ch. 24 :

Item quindecim arpenta de brueriis vel circa Incultibilia. Item duo arpenta terr vel circa Incultibilia.

INCULTIO, Ruditas, seu barbaries sermonis, apud Eulogium Cordub. lib. 1. Memorial. SS. sub finem. INCULTURA, Non cultura. Lit. ann. 1394. tom. 7. Ordinat. reg. Franc. pag. 674 :

Hereditagia,.... qu in ruinam et ad Iuculturam... devenerunt.

INCUMBENS, Possessor, ab Incumbere, Obtinere, possidere, ut est apud Jurisconsultos. Litter anni 1456. apud Rymer. tom. 15. pag. 85 :

Cum Episcopatus Insul de Man, per mortem naturalem Episcopi et Incumbentis ejusdem, jam pastore sit destitutus, diuque vacavit...... sicut prlibatus Episcopus et Incumbens ejusdem, dum vixit, vel aliquis alius prdecessorum suorum, etc.
INCUMBRARE, Impedire, etc. Vide Cumbri. INCUMBRUM, Oppigneratio. Charta ann. 1093. inter Instr. tom. 6. Gall. Christ. col. 432 :

Istos autem mansos et casam et campum et vineam et ortum in tali convenientia retineo in vita mea, ut numquam valeam dare vel vendere, aut impignorare, vel Incumbrum aliquod facere.

Vide supra Incombrum. INCUNCTABILIS. Qui moram, vel dubium non patitur. Arcad. Dig. 22. 5. 21. Illud quoque Incunctabile est, ut, si res exigat, testimonium dicant. INCUNCTANTER, Instanter, apud Laur. in Amalth. ex Cath. INCURABILIS, Qui non potest curari, Gall. Incurable. Morbus Incurabilis, apud Fulgentium in Epistola ad Venantium. Improbat Vossius de vitiis lingu Lat. lib. 3. cap. 16. INCURABILITAS, Incuria. Miracula B. Simonis de Lipnica. tom. 4. Julii pag. 563 :

Mater ejus dicta Apollonia quadam levitate et Incurabilitate votum emissum pro modico ponderans, etc.

INCURARE, Curionem, Parochum facere, Ecclesi curam conferre. Charta Durandi Episcopi Cabilonensis ann. 1220. inter Instr. tom. 4. nov Gall. Christ. col. 246. :

Sciendum est etiam, quod Abbas S. Ruffi et Conventus unum de Fratribus suis idoneum ad curam Ecclesi prsentabunt, et tam nos de ctero, quam successores nostri prsentatum Incurabimus. Incuratus vero nobis et nostris successoribus ad omnia ea tenebitur, qu tenentur alii nostri Sacerdotes
. Et mox :

Prsentans vero et Incuratus in vita sua prfat Ecclesi presse tenebitur.

Incuratus, Cui cura Ecclesi data est, Curatus. Charta Official. Lugdun. ann. 1276 :

Quod quotiescumque instituetur, Incuratus inposterum in dicta Ecclesia, seu etiam Capellanus, qui in dicta Ecclesia curam habeat animarum, etc.
Charta ann. 1244. inter Instrum. tom. 4. nov Gall. Christ. col. 249 :

Johannes tamen presbyter Incuratus ipsius Ecclesi de Melliceyo, etc. Antonius capellanus Incuratus Alavardi,

in Instrum. ann. 1318. tom. 2. Hist. Dalphin. pag. 175. Vide Cura. INCURATUS, Non curatus, Ital. Incurato. Charta Gaufr. episc. Carnot. ex Tabul. major. monast. :

Quotiens super hoc impossibilitas nostra divinitus adjuvatur, ut quod Incuratum deserit, divin operationis potentia corrigatur.

INCURIABILIS. Lit. Caroli VI. ann. 1418. tom. 10. Ordinat. reg. Franc. pag. 485 :

Ab inclitis nostr stirpis auctoribus accepimus orthodox fidei vires humilitatis Incuriabilis maxime coalescere, longe firmioribus radicibus

subsistere, etc.

An Sincerus, non affectatus ? 1. INCURIALIS, Qui officia civilia exercet, aut exercuit. Pactum inter reg. et capit. eccl. Ruthen. ann. 1309 in Reg. 45. Chartoph. reg. ch. 88 :

Item quod de injuriis vel offensis per curiales vel Incuriales seu officiales dictorum locorum commissis, etc.
Vide Curiales 1. 2. INCURIALIS, Rusticus, inhumanus, Gall. Impoli. Vita S. Ros tom. 2. Sept. pag. 435. col. 1 :

Ut quid tam Incuriales estis, ut quid tant vos tenent mor, ut ei minime assurgatis ?

Vide Curialis 4. INCURIALITER, Inhumaniter. Vide Curialiter. INCURIOSITAS, Incuria, negligentia. Canones Pnit. apud Marten. tom. 4. Anecd. col. 44 :

Si mus comedit Sacrificium causa Incuriositatis, xxx. vel xl.

dies pnitenti imponuntur. INCURRAMENTUM, ut infra Incurrimentum. Litter ann. 1273. apud Rymer. tom. 2. pag. 13 :

Non coactus, nec inductus dolo, set sua spontanea voluntate promisit, et ad sancta Dei Evangelia juravit sub obligatione et Incurramento sui corporis et totius terr su...... Obligaverunt se dicto domino Regi sub obligatione et Incurramento corporum, terrarum et bonorum suorum mobilium et immobilium, etc.
Occurrit rursus pag. 424. Gallice verteremus, Sous peine de saisie. INCURRATORIA. Vide Curratoria. INCURREGUTUS, Incurri, in Incurrimentum. INCURREMENTUM, Bonorum alicujus fisco addictio, confiscatio, practicis nostris olim Encorrement. Charta ann. 1284. in Reg. Cam. Comput. Paris. alias Bitur. fol. 99. r. :

Quod si aliquis hominum suorum... tale crimen committeret, propter quod oporteret de consuetudine vel de jure extrem tempestatis discrimini bona subjici condempnati, quod vulgariter Incurrementum vel confiscatio appellatur, totum illud Incurrementum et confiscatio ad dictum militem et successores suos perpetuo remaneat.
Alia ann. 1229. inter Probat. tom. 3. Hist. Occit. col. 344 :

Dixit quod les Encorremens totius Albi sunt episcopi, sine consortio prdictorum. Encourement

vero, dicitur Mulcta, quam quis delinquendo incurrit, in Lit. ann. 1362. tom. 3.

Ordinat. reg. Franc. pag. 586. art. 35 :

Que nostre prevost de Paris, auquel appartient la cognoissance des cas et chouses dessusdit, puist modifier et modrer sur ce et sur l'Encourement et la qualit desdites peines.
Vide Incurrimentum. Hinc INCURRERE, Confiscationi obnoxium esse. Liber. Montisfer. ann. 1291. in Reg. 181. Chartoph. reg. ch. 154 :

Item aliquis de Montefferrando et pertinentiis non Incurrat aliquid de bonis suis pro quocumque forefacto, nisi in casibus, in quibus bona delinquentis de jure scripto Incurruntur.
Vide in Incurrimentum, ubi Incurrere alia etiam notione legitur, nempe pro Devenire. INCURRILES Aqu, Qu non fluunt. Vide Curriles Aqu. INCURRIMENTUM, Incursus, Mulcta, quam quis incurrit : Encourement, in Consuetudine Burdegalensi art. 82. Charta anni 1264. in Regesto Comitum Carcasson fol. 26 :

Pro parte nostra proponebatur, quod ratione jurisdictionis, quam nos habemus in civitate Albiensi, Incurrimenta hresum et faidimentorum pertinebant ad nos, etc.
Alia ann. 1231. in Regesto Comitum Tolos :

Abbas petebat medietatem omnium Incurrimentorum, qu adveniunt in dictis villis.


Infra :

Quilibet haberet partem suam de emendis et Incurrimentis.

Occurrit passim. Vide Probat. Hist. Turrenensis pag. 63. Cruceum in Episcopis Cadurcensibus n. 88. et supra Incurramentum. Idem quod supra Incurrementum. Vide in hac voce. Incorrementum. Charta ann. 1233. apud Baluz. tom. 2. Hist. Arvern. pag. 496 :

Et si contra illam permutationem contingeret me venire, mitto ei et concedo in Incorrementum omnia supradicta, qu mihi permutavit.

Incursio, Eadem notione, apud Rymer. tom. 1. pag. 734. in Litteris ann. 1261 :

Hc omnia promisi fideliter observanda sub Incursione person me et omnium rerum mearum.
Infra :

Sub Incursione personarum et omnium rerum nostrarum.

Incursus, Eadem significatione. Charta ann. 1231. in Regesto Tolos. :

Videlicet domos, census, furnos, homines et fminas, et justitias et Incursus, leidam et pedagium, et albergam, etc.
Alia ann. 1238 :

Dicta feuda deciderunt in Incursum, sive commissum D. Raymundi C. Tolos.

Ea notione usurpatur in Consuetudin. Tolos. 4. part. tit. de Feud. art. 10. in Charta ann. 1228. apud Catellum in Comitib. Tolosan. pag. 337. etc. Encourance de peine, in Consuetudine Aquensi tit. 8. art. 5. Pn Incursus, in leg. 7. Cod. Th. de Accusat. (9, 1.) Incurri Alicui, In mulctam Principis incidere. Statutum 2. Westmonast. cap. 37 :

Statutum est, quod ejusmodi tenentes capitalibus dominis aut Regi Incurrantur.

Haud eadem prorsus, ut videtur, notione in Homagio ann. 1320. apud Rymer. tom. 1. pag. 314 :

Cencessi quod omnes terr me, quas de ipso Savarico teneo, Incurrantur de me et hredibus meis, ipsi Domino Regi et hredibus suis in perpetuum, ad faciendum et disponendum inde pro voluntate sua.
Incursa Terra, Mulct et confiscationi obnoxia. Consuetudines Comitis Montisfortis ann. 1212. apud Marten. tom. 1. Anecd. col. 836 :

Item, quicumque in terra Comitis poterit capere hostes fidei et suos, et non ceperit, et poterit inde comprobari aut convinci, Terra sua erit Incursa, et corpus suum in manu et misericordia Comitis.
Incurregutus, Simili notione. Conventio Raimundi Comitis Barcinon. cum Ermengaudo Comite Urgell. ann. 1064. Marc Hisp. col. 1128 :

Similiter prdicti mei homines, quos nunc ego prdictus Ermengaudus mitto in pignora ad prdictum Raimundum, Incurrant in potestatem Raimundi Comitis, unusquisque per suprascriptos decem millia solidos sine engan de prdicto Raimundo Comite.... Et si de prdictis ostaticis Incorreguds surrexerit placitum, etc.
Alia Conventio inter Hugonem Comitem Emporitanum et Guilabertum Comitem Ruscinonensem ann. 1085. ibid. col. 1178 :

Sin autem infra jam dictos quadraginta dies... non fecero tibi directum... Incurrat jam dicta pignora in tua potestate sine tuo engan, sine ulla mea contradictione. Et si ego prdictus Ugo Comes primum dixero tibi prdicto Guilaberto Comite quod jam dictas pignoras, quod ego misi in tua potestate fiant erept, et ipsas quod tu mihi misisti fiant Incurregut in mea potestate, ambo veniamus in locum prscriptum collum de Spils infra jam dictos quadraginta dies, et eligamus ibi de nostris bonis hominibus, qui recte judicent inter nos qualiter de jam dictis nostris pignoribus fiant Incurregut aut erept. Et si meis hominibus noluerint judicare, et tuis judicaverint, statim fiant tu

pignor absolut et me Incurregut in tua potestate sine tuo engan.

INCURSAX, Crebro faciens incursiones, apud Laur. in Amalth. Occurrit apud Sidon. lib. 8. epist. 12. INCURSIO, Jus bona alicujus fisco addicendi. Charta ann. 1499. inter Instr. tom. 6. Gall. Christ. col. 388 :

Qu quidem medietas tenetur cum et sub consilio, dominio, laudimio, foriscapio, jureque prlationis, Incursionis, commissi et advantagii.
Vide in Incurrimentum. 1. INCURSUS. Lactantius lib. 4. cap. 27 :

Denique si constituatur in medio, et is, quem constat Incursum dmonum perpeti, etc.
Rursum :

Hominumque mentes motas, et malis Incursibus furiatas in sensus pristinos reponebat.


Julius Toletanus in Prognost. lib. 1. cap. 18 :

Malignorum spirituum sva vel cruenta Incursio.

Messianus in Vita S. Csarii Arelat. de quadam arreptitia :

Per biduum quo ibi fuimus, ad Ecclesiam processit, Incursusque ille malus deinceps nunquam ad eam rediit.
Infra :

Virgamque ipsam de pariete suspendunt, deferentes ad locum, ubi dmonum Incursus audiebantur.
Sextus Platon. de Medicina animal. lib. 1. cap. 9. num 16 : Versus de S. Norberto in Bibl. Prmonstrat. pag. 891 :

Efficit ut nec caducus fiat, nec phantasmata Incurrat. Dmonis Incursus fidei virtute fugavit.
Vide Dmon meridianus. 2. INCURSUS, Concursus, hominum frequentia. Epistola Deodati PP. inter Concil. Hisp. 2. pag. 461 :

Quidam viri etiam et mulieres, prterito sabbato, Paschali die, pr magno populorum Incursu, etc.

Vide alia notione in Incurrimentum. 3. INCURSUS, Confiscatio, idem quod supra Incurrementum, nostris etiam Incours. Charta Phil. Pulc. ann. 1302. in Lib. rub. Cam. Comput. Paris. fol. 91. r. col. 2 :

Concedimus xlviij. sol. et v. den. Paris. annui et perpetui redditus assidendas eisdem conjugibus seu eorum hredibus in forefacturis seu Incursibus Flandri.
Stat. ann. 1317. in Reg. A. ejusd. Cam. fol. 202. v. :

Nec non super forefacturis, excasuris, Incursibus, emendis et aliis emolumentis.


Arest. ann. 1355. 20. Febr. in vol. 4. arestor. parlam. Paris. :

Absque metu alicujus Incursus seu confiscationis.


Reg. A. 2. ad ann. 1321. fol. 40. r. :

A mestre Germain est renouvell l'office et la procuration des Incours de hrsie en la sneschauci de Thoulouse et d'Abejois.
Vide in Incurrimentum. 4. INCURSUS, Qui pnam confiscationis incurrit. Curia 2. gener. Tarracon. sub Jacobo I. reg. :

Et si plus acceperint, sint Incursi nostri cum corporibus et averis.

5. INCURSUS, Actio, qua quis pnam vel offensam incurrit. Charta Phil. V. ann. 1317. in Lib. rub. Cam. Comput. Paris. fol. 444. 7. r. col. 2 :

Nullus sub pna Incursus implacabilis indignationis regi dictas religiosas super hiis inquietare audeat. Sus l'Encours de nostre indignation,
in Stat. ann. 1312. tom. 1. Ordinat. reg. Franc. pag. 507. INCURTIS, Idem quod Curtis. Sugerius in Ludovico VI. cap. 2 :

Terram ejusdem Burchardi depopulans, municipia et Incurtes prter castrum subvertens, pessumdedit.

1. INCURVARE, Subjicere, ditioni su asserere. Rodericus Toletanus lib. 7. de Reb. Hisp. cap. 10 :

Tandem etiam in Hispaniam cisfretavit, et fere suo dominio omnes Arabes Incurvavit.
Incurvatio, Demissio, submissio. Concil. Tolet. XI. cap. 5 :

Placuit definire qui nullis habitis rebus propriis aut in quocumque pervasores extiterint....... nulla eos Incurvatione status sui, servituti hominum debere addici.
2. INCURVARE, Obscno sensu :

Quando masculus masculum Incurvat,

in Scripto, cui titulus, Ad peccatorem sodomitam. INCURVICERVICUS. Qui incurvat cervicem. Pacuv. apud Quintil. 1. 5. a med. Nerei repandirostrum, Incurvicervicum pecus. Quintil. ibid. INCUS, Instrumentum ferreum, quo falx exacuitur. Lit. remiss. ann. 1465. in Reg. 194. Chartoph. reg. ch. 2 :

Quamdam includem ferream, supra quam dicti homines falcatores... eorum falces... aptare consueverunt... Uno validissimo ictu percussit super caput et supra seu prope pulsum a parte sinistra, taliter quod Incus prdicta intravit infra caput.
INCUSABILIS. Accusabilis. Tertull. 1. ad Nation. 12. Hoc quidem vos

Incusabiliores, etc. INCUSI Terrarum, f. pro Incuri terrarum, Terr incult, incuria neglect. Charta Gaufredi Abb. Lirinensis ann. 1432. tom. 3. nov Gall. Christ col. 1204 :

Terrarum Incusias in territorio de Vergomas... situatas qu olim fuisse asseruntur cujusdam pontis disrupti et collapsi, qui vulgariter nuncupatur Pons Juliani, omnes ab integro, absque diminutione quacumque cum omnibus pertinentiis suis... eidem prioratui de Angulis univimus et annexuimus et incorporavimus.
INCUSSOR. Qui incutit, et percutit. Paulin. Petroc. Vit. S. Martin. 5. 285. Incussor laceri quatiebat corporis artus. INCUSTODIA, Incuria, negligentia, inadvertentia, in Legibus Kanuti Regis 97. Imit. Christi lib. 1. cap. 10 :

Negligentia profectus nostri multum facit ad Incustodiam oris nostri.

INCUSTODIRE, In custodia habere. Barthii Glossar. ex Fulcherio Carnot. : Illam Incustodiebat. INDMONIATUS, Vexatus a dmone. Acta B. Osann, tom. 3. Junii pag. 757 :

Habebant sororem Indmoniatam.

Miracula S. Zit, tom. 3. April. pag. 522 :

Ipse multoties videbat eam grollantem capite, tamquam insanientem feminam et plurimam vexatam et Indmoniatam.
INDAGANTER, Ferarum vestigia scrutando et persequendo, Gall. A la piste. Colum. de Re rust. cap. 5 :

In magna silva boni venatoris est Indaganter feras quam plurimas capere ; nec cuiquam culp fuit, non omnes cepisse.
Ubi Schneider. legit Indagantem. Purchardi Gesta Wittigowonis apud Pertz. Script. tom. 4. pag. 622 :

Cum totius fons sapienti videatur... virentia prata vestrorum secundum apostolicam regenerationem filiorum Indaganter irrigare.
Indesinenter. INDAGES, pro Indago, Indagatio. S. Orentius lib. 2. Commonitorii de Ebrietate :

Felix qui magnum magnaque Indage movendum Urbibus et populis nobile judicium Constanti sperare animo vultuque sereno Securus vit de probitate potest.

INDAGINARE, Cingere. Albericus in Chronico MS. ann. 1239 :

Duo castra firmavit contra eos, ultra silvas et nemora in partibus istis fecit Indaginari, id est in placeta redigi.

Legendum Pleisseta. Vide in hac voce. INDAGINARIUS, Cinctus. Charta ann. 1249. apud Schwartz. in Hist. fin. principat.

Rugi pag. 221 :

Assignavimus abbati et fratribus dicti monasterii de Hylda ex parte nostra sedecim mansos Indaginarios perpetuo possidendos.
Vide Indaginare et Indagines. INDAGINES. In Gloss. Grc. Lat. Indago exponitur, . Apud Matthum Paris :

Indago, quam vulgariter parcum dicimus.


Joan. de Garlandia in Synonymis :

Indago silvas silvisque latentia claudit.

Nicolaus de Braia in Ludovico VIII. pag. 313.

Et foss duplices stagnantes amne perenni Innumera cinctus, et murum facta priorem Indago valli longa statione coronat.
Chronicon Hildesheimense ann. 1126 :

Ducenti vero expeditiores Regem prcedebant ad prcidendas Indagines silv, qu Bohemiam a Saxonia disterminant, dispositi.
Infra :

Tum nivium magnitudine, tum Indaginum incisione fatigati.

Charta Gerardi de Grimbergis ann. 1167. apud Mirum in Donat. Belgic. lib. 3. cap. 54 :

Vinebroc et Perresen cum Indaginibus et terminis suis, Hungereot cum Indaginibus suis, Ganstrata 7. bunarii cum suis Indaginibus, etc.
Tabular. Abbat. Montis S. Martini ann. 1193 :

Concesserunt mihi quandam Indaginem sui proprii nemoris, latam decem lanceis sartatoriis.
Magister Rogerius de Destructione Hungari cap. 16 :

Venit ad Regem cursitando unus de Militibus Palatinis, ex parte ipsius referens, quod jam ad portam Rusci pervenerant, et Indagines destruebant, etc.
Idem cap. 34 :

Nos vero, qui in silvis inter Indagines morabamur, de nocte fugam inivimus versus pontem Thom, etc.
Mox :

Nullus in prtactam Insulam intrare poterat, nisi per quandam viam arctissimam et minutam, ita ut per milliare in illa via tres port cum turribus fact essent : et prter has ad milliare fortissim Indagines circumquaque.
Ibidem :

In silva inter Indagines latitavi.

Vide Petrum de Dusburg in Chron. Prussi pag. 11. INDAGIO, pro Indago. Janssonius in Auctario Glossarum Isidori : Indagionem, Investigationem. 1. INDAGO, Electio, Forma electionis Episcopi apud Acher. tom. 8. Spicil. pag. 155 :

Acta schedula hujus Indaginis a corporea trabeatione Verbi divini ann. 990. indictione iii. facta electione ista Nonas Januarii, regnante Carolo Rege.

Vide Indagines. 2. INDAGO, Circuitus animalium, in Doctr. Alex. de Villa-Dei. Vide Indagines. 3. INDAGO, Indicium, probatio. Charta Odon. reg. ann. 889. inter Probat. tom. 2. Hist. Occit. col. 24 :

Quatenus ipsum locum in nostra defensione, cum omnibus ad eum pertinentibus, haberemus simul et defensione, sicut prcedentes reges comprobantur hactenus prceptorum Indagine fecisse.
INDAMNUM, pro Damnum. Charta ann. 1060. apud Stephanot. tom. 10. Fragm. Hist. MSS. pag. 192 :

Ego Raymundo Ebrino Abbati dono tibi Guillelmo Bernardi, uxori tu, vel sanguinitate vestra, ipsum fevum supradictum ab omni integritate, et sine Indamno, et sine ulla reservatione, et sine malum ingenium.
INDAMPNIS, pro Indemnis, in Chartulario S. Vandregisili tom. 2. pag. 1423. INDAMPNUS, , Indemnis, innoxius. Supplementum Antiquarii. INDAPIS, Qui cibo se abstinet. Virgil. Grammat. pag. 45 :

Insomnes et Indapes permansere.

INDARDUS, Altissiodorensibus Indard, Machina cujus ope naves vehebantur adverso flumine, vel locus prope pontem Altiss. ubi talis machina olim exsistebat. Statuta Capituli Altiss. circa ann. 1400 :

Singulis annis in festo Resurrectionis Domini pro Indardo 7. libras... item pro eodem Indardo in festo B. Remigii 17. libras.
Nostris alias Hindart, nunc Cabestan, Ergata. Lit. prpos. mercat. Paris. ann. 1307. in Reg. 69. Chartoph. reg. ch. 16 :

Il doit et est tenus faire et faire faire... un Hindart bon et souffisant sus ledit cay, devant le pertuis ou lieu o il a est autrefois ou ailleurs.
Ordinat. ann. 1415. in Reg. 170. ch. 1 :

Icellui chableur aura un Hindart assis sur la mote de l'isle ; et icellui Hindart soustendra en estat pour y atacher les fillez et tourner force de gens, quant les eaues seront si fortes qu'il en sera ncessit, pour iceulx bateaulx passer oultre.

Vide Yndardus. INDATIVUS, Non Dativus, dicitur de moneta adulterina, qu dari juste non debet, in Consuet. Lubec. Lat. art. 32. apud Hach. pag. 194. Vide supra Dativus, et Haltaus. Glossar. German. col. 1931. voce Ungebe. INDEBILITATUS, Debilis. Acta S. Valentini, tom. 7. Maii pag. 545 :

Ita erat Indebilitata corpore, ut vix quoquam deambulare posset.

Nostris alias Andable, Endable et Endeble, eadem acceptione. Lit. remiss. ann. 1376. in Reg. 109. Chartoph. reg. ch. 145 :

Icellui exposant fist mettre ledit Bodart en geyne, en laquelle il qui estoit Andable de grosse maladie, si comme on dist, expira.
Chron. S. Dion. lib. 2. cap. 2. tom. 3. Collect. Histor. Franc. pag. 179 :

Li sains homs, qui estoit malades et Endables, etc.


Ubi Aimoin. lib. 2. cap. 1 :

Sanctus autem antistes, ut erat languidus, etc.


Lit. remiss. ann. 1425. in Reg. 173. ch. 303 :

Icelle femme disoit que elle n'y pouvoit aler, pour ce qu'elle estoit Endable d'une de ses jambes.
Bestiar. MS. :

Quant viel et Endeble se sent, etc.

Nostris olim Affebloier et Afflboier, pro Affoiblir, Debilitare, deficere, imminuere, Ital. Affiebolire. Glossar. Gall. Lat. ex Cod. reg. 7684 : Affbloier, evirare. Chron. S. Dion. tom. 3. Collect. Histor. Franc. pag. 312 :

Des lors en avant commena (Charles Martel) Aflboier, et le prist une maladie, etc.
Lit. ann. 1359. tom. 3. Ordinat. reg. Franc. pag. 344 : MS. :

Elles (les monnoies) sont tellement Afflboyes, etc. De leur vies deffendre nul d'eulz ne s'Afbloie.
Affoibloyer, in Poem. Rob. Diaboli MS. :

Chiaus de Rome a si avillis, De fain les a Affoibloys.

Hinc Afflboiement, Imminutio, in Lit. ann. 1315. tom. 1. earumd. Ordinat. pag. 614 :

Par la mutation et Afflboiement des monnoies, etc.

INDEBITARE, re alieno obligare, nostris Endebter. Additio 4. ad Capitul. Caroli M. cap. 94 :

Nullus Presbyter... decimas vendere, aut dare, vel pignorare, aut Indebitare prsumat.
Will. Thorn ex MS. Thwisdar. ann. 1348 :

Pro causa hujus miserrim provisionis Monasterium extitit Indebitatum in 1000. libris et eo amplius.
Indebitatus, Contraria notione, re alieno liberatus. Hist. Monasterii Viconiensis apud Marten. tom. 6. Ampliss. Collect. col. 307 :

Gerardus Abbas domum hanc transiens a sculo Indebitatam reliquit, fertilem et uberrimam. Indebitatur locus dictus in summis gravibus, promittit ea solvere.

INDEBITARI, re alieno premi, in Cod. leg. antiq. Chron. Joan. Whetham. edit. Hearn. pag. 330 : Vide Indebitare. INDEBITE, Immerito, injuste. Rolandinus Patav. de Factis in Marchia Tarvisina lib. 5. cap. 15 :

In anno Domini mccli. alii quidam nobiles similiter Indebite perierunt, occasione injuste sumta, etc.
Laurent. in Amalthea :

Indebito, Contra il douere.

Maudeuement, contra jus, in Lit. remiss. ann. 1390. ex Reg. 140. Chartoph. reg. ch. 150 :

Icelle exposante dit Perron le Leu que elle le mescroit qu'il n'eust prins et emport Maudeuement un trbuchet pranre oyseaulx.
INDEBITOR, in Glossar. Arabico-Lat. Devotus, officiosus. INDECENTIA, Insufficientia. Judic. ann. 1287. in Reg. Olim parlam. Paris. fol. 78 :

Super deceptione seu Indecentia assisi duorum millium libratarum terr, ut dicitur, fact domin regin Margaret,... dominus rex faciet emendari et rescindi.

INDECIMATUS, Qui non pendit decimas. Donatio Jacobi Aragon. Regis ann. 1241. inter Concil. Hispan. pag. 498. col. 1 :

Similiter concedimus vobis et vestris in feudum perpetuum omnes decimas totius portionis redituum vel proventuum vestrorum, qu vos percipitis... in omnibus furnis et molendinis, et tertiam partem in piscatione maris et Albufer Valenti, salva parte vestra, quam recipitis vel recipietis in dicta Albufera, qu pars vobis et vestris remaneat Indecimata.
INDECISIM, Dicitur de lite injudicata, Gall. Indecis, in Arest. parlam. Paris. ann. 1488. 20. Febr. inter Observ. ad Carol. VIII. pag. 561 :

Quibus processibus in dicta nostra curia Indecisim pendentibus, etc.


INDECORABILITER, Indecore. Accius apud Charis. 2. p. 182. Putsch. Indecorabiliter alienos alunt.

INDECORO, Dedecoro, dedecus affero. Accius apud Non. 2. 430. Me spernens, incilans probris, sermone Indecorans. Quidam tribuunt et Horatio 4. Od. 4. 36. Indecorant bene nata culp. Al. leg. dedecorant, sed prius prstat. INDEFECTIBILITER, Citra defectum, constanter.

Perseveravit Indefectibiliter usque in finem

, in Vita B. Colet, tom. 1. Martii pag. 545. INDEFECTIVUS, Qui non potest deficere, perpetuo duraturus. Imitat. Chr. lib. 3. cap. 47. n. 2 :

Salus erit Indefectiva.

INDEFENDERE, Non defendere, de evictione non cavere. Charta ann. 1152. apud Lam. in Delic. erudit. inter notas ad Hodoepor. Charit. part. 3. pag. 1161 :

Et cum vobis ac omni homine defendere non potuerimus et Indefenderimus, spondemus nos vobis componere, etc.

INDEFENSE, Indistincte, vel nuda conventione facta, in leg. penult. in fine C. de Constit. pecun. (lib. 4. tit. 18. c. 2. 2.) Lauremb. antiqu. ex Thes. var. Lection. a Pancirolo lib. 1. cap. 77. pag. 107. INDEFENSUS, Non defensus, cui nemo patrocinatus est.

Inauditi, Indefensi atque indamnati, etc

. in Charta ann. 1523. apud Ludw. tom. 5. pag. 323. Indefensus apud Anglos est contra quem contumacem pronunciatur, quum non respondeat nec obtemperet jus dicenti. Placit. ann. 22. Edward. I. rot. 40. in Abbrev. Placit. pag. 290 :...

Joh. requisitus si velit vadiare deliberationem equi prdicti dicit quod habet superiorem. Et super hoc prdictus Thomas petit judicium de eo tanquam de Indefenso... Ideo consideratum est quod prdictus Johannes sit Indefensus ; et prdictus Thomas recuperet dampnum scilicet 10. sol. et Joh. in misericordia et finivit pro 3. sol. domino regi
. Rot. 63. ann. 32. Edward. I. ibid. pag. 297 :

Quia defendens noluit respondere ultra prout sibi injunctum fuit, adjudicatur quod indicium reddatur contra ipsum tanquam Indefensum, quia non respondebat ad maliciam allegatam.

INDEFESA, Locus pascuus. Vide Defensa, Defesa. INDEFFICIARI, Negare, abdicare, Desniar, Prov. Glossar. Provinc. Lat. ex Cod. reg. 7657. INDEFICIENS, Qui non deficit. Tertull. advers. Jud. 14. Decor Indeficiens. INDEFLEBILIS, , in Gloss. Grc. Lat. Inflebilis, ex Cod. reg. in Castigat. ad utrumque Glossar. INDEGUARE, Indagare. Comput. ann. 1381. inter Probat. tom. 3. Hist. Nem. pag. 33. col. 2 :

Solvi Petro Brosse nuncio misso apud locum de Calmeta... pro Indeguando

sive explorando ubi erant gentes armorum.

Hinc emendandus Comput. ann. 1383. ibid. pag. 49. col. 1 :

Primo tradidi prceptori S. Anthonii, qui ivit apud Avinionem pro Indeguardo de hiis, qu agere habebant communitates prsentis senescalli.

Leg. enim Indeguando. INDELIBERATUS, Dicitur de eo, quod in sola deliberatione hret et non perficitur, ut docent docti Editores ad Vit. Leonis IV. PP. tom. 4. Jul. pag. 319. col. 2 :

Ad quam ipse cum suis fratribus non modicas argenti libras direxit, ut sicut dictum est, tam proficuum opus Indeliberatum minime remaneret. Siquidem anxiabundus suspecto honore sublimari in peregrinis, quasi ignobilem se posse Indelitescere suspicabatur in propriis.

INDELICTUS, Non malus, nihil delicti in se habens. Attius apud Fest. in Probrum. INDELITESCERE, Delitescere. Vita S. Hildulfi tom. 3. Jul. pag. 224. col. 2 :

INDEMINUTE, Minutatim, Gall. En dtail. Epist. Hadr. I. PP. ann. 776. tom. 5. Collect. Histor. Franc. pag. 551 :

Sed et ipsi prfati vestri missi Indeminute nobis omnia, qu illis a vobis injuncta sunt, detulerunt plenissime.
INDEMNIS, Insons, qui nullum fecit damnum. Paulus Diac. in Vitis PP. Emerit. :

Cum subito sanctissimus vir Massona Episcopus e gremio raptus Ecclesi tolleretur, et Indemnis quasi reus ad exsilium auceretur.

INDEMNISARE, Damnum prstare, Gall. Indamniser. Fundatio Collegii Cenoman. ann. 1526. apud Lobinell. tom. 3. Hist. Paris. pag. 585 :

Ad onus... solvendi (Episcopo Cenom.) summam xxv. librarum turon. hac conditione adjecta, quod cum... eidem Domino... ement et tradent unam medietariam seu hreditatem... Indemnisatam... tunc hujusmodi redditus xxv. lib. turon. cessabit et extinctus erit.
INDEMNITAS. Epist. Urbani pap iii :

Eorum indemnitati... vobis imminet prcavere.

p. 91. INDEMPNITAS, Damnum, detrimentum. Lit. ann. 1351. tom. 4. Ordinat. reg. Franc. pag. 109 :

Volentes eisdem supplicantibus, quos semper invenimus nostris beneplacitis et mandatis promptos et fideles, in eorum proposito confovere, et eorum Indempnitatibus, oppressionibus et gravaminibus obviare, etc.
INDEMPTARE. Vide Indeptari.

INDEMUTABILIS, Immutabilis. Baldricus Noviom. lib. 1. cap. 61 :

Qui credebat in eo fidem non fictam, firmam et Indemutabilem stabilitatem.

Latini demutare dixerunt, Plautus, Tacitus lib. 4. Annal. etc. Salvian. lib. 5. de Gubern. Dei :

Qui post veterum flagitiorum probrosa crimina... nomen tantum Demutavere, non vitam.

INDENGENTIA, pro Indigentia, in Lit. ann. 1361. tom. 4. Ordinat. reg. Franc. pag. 214. 1. INDENTARE, veteres dicebant, Occare, quod occa dentata terr infringerentur. Gloss. Gr. Lat. : , Fossura, occatio, Indentatio. 2. INDENTARE, Dente infringere : Galli dicunt Mettre la dent dedans quelque chose. Sanctus Pacianus Barcinon. Episc. Epist. 2 :

Recole utrimque literas, jam videbis spiculisne, an floribus paginam conseramus. De similibus quidem Apostolus, quos oportet Indentari.

Metaphorice, ut in loco laudato ex S. Paciano, pro Redarguere, verbis gravioribus appellare. Nostris vero Endenter et Adenter, est dentes seu faciem ad terram aut ad quodvis aliud ponere, puta manibus faciem acclinare. Lit. remiss. ann. 1479. in Reg. 205. Chartoph. reg. ch. 408 :

Les supplians prindrent icelle Beraulde qui estoit morte, et la mirent toute Endente dessus les degrez d'icelle crotte, le visaige contre la terre.
Chron. S. Dion. lib. 3. cap. 19. tom. 3. Collect. Histor. Franc. pag. 238 :

Li rois... entra l o elle (la reine) estoit si coiement, qu'elle ne s'en aperut (mie) en ce que elle se fu Adente sour un banc sus oreilliers et sus quarriaus.
Ubi Aimoinus lib. 3. cap. 56. habet :

Super scamnum acclinem.

Lit. remiss. ann. 1395. in Reg. 148. ch. 331 : Ali ann. 1463. ex Reg. 199. ch. 1 :

Drion Barderan Adenta son visage sur ses deux mains, etc. Le suppliant print Jehan Liegart par les cheveulx, telement qu'il le fist courber et Adenter vers la terre.

Unde Adans, facie ad terram prostrati, apud Joinvil. Hist. S. Ludov. edit. Cang. pag. 112 :

Et y en avoit plusieurs devant le corps Nostre Seigneur, qui estoit en la nef, tous Adans, et crians pardon Dieu. Car chacun se actendoit de noier.

Ubi in edit. reg. pag. 130. inter variantes divisis vocibus, dentz, minus recte

legitur. Hinc etiam Adenter, dicitur de vase quod invertitur, in Lit. remiss. ann. 1425. ex Reg. 173. ch. 244 :

Si lui mist sur son ventre trois au quatre petites chandelles de cire, qu'elle aluma et les assist sur une crouste de pain, qui estoit sur le ventre de ladite femme, et Adenta un pot de terre sur les chandelles estans sur le ventre d'icele malade, qui fut fait par forme de ventoise, pour aidier relever la marris d'icelle malade. Adent
vero vel Endante, lignariis nostris appellatur, Dens seu commissura, qua lignum ligno aptatur ; unde Adant alias nuncupatum dificium domui additum, vulgo Appentis, quod ex lignis ita simul compactis constet. Terrear. Mont. Leher. ann. 1548 :

Plus un Adant et masure assis audit lieu, appell le Pot vert... Quatre espasses de maisons couvertes de thuille avec ung Adart (sic) couvert de chaulme... Plus ung Adant couvert de chaulme contenant trois espasses. Plus ung Adant, alias apentilz, couvert de thuille.
Inde Adenti, Rei alicui addictus, illigatus, in Bestiar. MS. :

Quant il furent souef nourri, Et dlices Adenti, A la char et la luxure, etc. De foles gens est autressi, Tant sont apris et Adenti, A lecheries, mauvaistis, etc.

INDENTURA, Gallice Endenture, JC. Anglis, idem est quod Chirographum, nempe syngrapha, vel scriptura conventionalis, alii, qu idem continet, quasi parallela, et ab ea decisa in modum dentium, ut pares esse et una confect videantur : ut si de rebus in iisdem contentis emergat controversia, ad contractus veritatem firmandam, edem Indentur simul aptentur, et invicem sic collatas, ex una eademque confectas charta esse appareat. Ejusmodi Indenturarum apud Anglos usum ante Henrici III. tatem non reperisse se ait Spelmannus : sed ejusdem esse vi, cujus Chirographa, docet Ingulfus ann. 875 :

Egelricum tunc provisorem suum, statum domus tam in thesauris, quam in jocalibus aliis jussit ostendere, et de universis post obitum suum per Indenturam conventui respondere.
Ejusmodi Indenturam de vasis argenteis descripsit Will. Thorn. ann. 1321. Vide Littleton. sect. 217. et Rymer. tom. 1. ubi exhibet hujuscemodi Chartam Indentatam. Porro, quod de Chirographis docuimus supra, in Indenturis idem observabatur, ut contrahentium alter sigillum suum apponeret Indentur, qu penes alterum remanebat, Indentur apud Littletonem sect. 371. 372. sic clauduntur :

In cujus rei testimonium uni parti hujus Indentur penes prfatum V. de D. remanenti prdictus R. de P. sigillum suum apposuit : alteri vero parti ejusdem Indentur penes R. de P. remanenti idem V. de D. sigillum suum apposuit.
Alia Indentura in Monastic. Anglic. tom. 2. pag. 259 :

In cujus rei testimonium huic Indentur tam dicta Elizabetha, quam prdicti Prior et Conventus... alternatim sigilla sua apposuerunt.

Similibus formulis clauduntur Chart ali Gallic in eodem Monastico Anglic. tom. 1. pag. 375. 904. tom. 2. pag. 97. Adde prterea Walsinghamum ann. 1354. Pactum inter Eduard. reg. Angl. et comit. Namurc. apud Rymer. tom. 4. pag. 666 :

En tesmoignance de quele chose lesditz roi et coumte cest Endenture entrechaungeablement unt mis leurs seals.
Lit. Henr. VI. reg. Angl. ann. 1424. in Reg. 173. Chartoph. reg. ch. 208 :

Savoir faisons... Nous avoir veues les lettres de contrait, fait par maniere de cirograffe ou endenture, du bail d'une place assise .... Therouenne.
Unde Escrit endenteis, in Inventar. jocalium Eduardi I. reg. Angl. ann. 1297 :

Et pour souvenance et cogniscance des joiaus desusdit est fait chis escris Endenteis et doubleis.

Quarum Indenturarum apud Anglos usum, post Normannorum in Angliam adventum, assignat Hickesius tom. 1. Thes. Septemtr. in Prfat. pag. xxj. et xxix. licet aliter doceat Ingulfus ad ann. non 875. sed 975. Consule prterea Dissert. Epist. prfixam tom. 2. ejusd. Thes. pag. 76. Vide supra Chirographum. Erant autem Indentur, non modo bipartit, sed et interdum tripartit, quadripartit, etc. pro contrahentium numero, ut est apud Littletonem sect. 370. Tripartita Indentura describitur in Monastico Anglic. tom. 1. pag. 280. Indentat Chart, Edem etiam dict. Fleta lib. 1. cap. 18. 4 :

Quorum prsentationes fiant duplicat in modum cyrographorum Indentat, quarum partes sigillis suis appensis dictis Inquisitoribus liberentur.

Indentat Litter, apud Rymer. tom. 4. pag. 101. et tom. 13. pag. 708. Madox Formul. Anglic. pag. 32. Scriptum Indentatum, tom. 2. Monastici Anglicani pag. 83. cujusmodi est Indentura illa apud Thom. Walsinghamum pag. 238. Vide Haltaus. Glossar. German. voce Zerte col. 2152. INDEOCRONITUS. Conciliabulum Sardicense sub Julio I. PP. :

Inducentesque novam sectam Indeocroniti Marcelli mixta Sabellio et Paulo.

Vox indubie corrupta, sed qu idem sonat quod , Deo perosus, in

Gloss. Gr. Lat. INDEPARATUS, Imparatus. Radulfus Cadom. in Gestis Tancredi apud Marten. tom. 3. Anecdot. col. 204 :

Christiani ternis agminibus incedebant, Boadmundus dextra ; sinistra et parte et sorte Comes Balduinus : ambo inermes, Indeparati, improvidi.
INDEPTARI, pro Indipisci, ab Indeptus. Festus habet, Indeptare. Lucifer Calaritan. lib. 3. pro S. Athanasio :

Conspicis interea mandasse Apostolum, ut vos veritati resistentes Indeptemini Episcopi interventu, ut per sanam doctrinam vestra punita esset blasphemia.
Ita emendant viri docti pro Indemtemini. INDERENZARE, Dirigere. Epistola Alfonsi Imperatoris Hispani ad Henricum Comitem Portugalli :

Et dicunt mihi, quia dedi illam (villam) ad sanctum Cyprianum ; sed non venit mihi in mente : et quamvis ego eam dedissem, si in testamento erat de illo monastico, ego nec autorigo, nec autorigabo eam, sed vos, quantum mihi bene quritis, causam de illa sede et de illos monasterios, Inderenzate illas.
Ubi Brandaonus lib. 8. Monarch. Lusit. cap. 9 :

Vos pello bem que me quereis en caminahi la, et resolvei a contenda destas igreias.

INDESTRUCTUS, Integer, non destructus. Elmham. in Vita Henr. V. reg. Angl. edit. Hearn. cap. 42. pag. 102 :

Sicque tam suburbia quam abbathia, secundum intencionem et jussionem regiam, remanent Indestructa.
INDETAMENTIO. Sic apud Baluz. tom. 3. Miscell. pag. 20. terminatur Privilegium Domnoli Episc. Cenoman. pro S. Vincentio :

Voluntas nostra perpetim auxiliante Domino capiat firmitatem, Ans Juliani legis Indetamentionem. Actum Cenomanis civitate ann. xi. regnante domini nostri Chilperici Regis pridie Nonas Martias.

Clausulam singularem et procul dubio mendosam doctioribus emendandam propono. Leg. Aquiliani legis indeta mentionem. Vide Stipulatio. INDETERIORARE, Deterius efficere, apud Marten. tom. 7. Ampliss. Collect. col. 1054. INDETERMINABILIS, Qui terminari, seu definiri non potest. Tertullian. advers. Hret. 7. Indeterminabiles qustiones. INDETERMINATE, Gall. Indterminment, Indefinite. Stat. Cadubr. pag. 52. r :

Quod nullus buscherius et laborator lignaminis se obligare possit... alicui mercatori terrigen vel forensi ad dandum et vendendum sibi

Indeterminate lignamen ;... sed certam et expressam quantiatem lignaminis se daturum exprimere possit ad certum tempus.

Utitur Festus. INDETERMINATUS, Innumerabilis, numerum excedens. Barthii Glossar. ex Baldrici Hist. Palst. INDETRECTABILIS. Engelbertus de S. Mari virtutibus part. 1. cap. 10 :

Qui per Incarnationem Deus factus est homo, assumens omnia, qu ad human natur proprietates Indetrectabiles, sive non inconvenientes, aut indecentes, ex parte human anim et humani corporis pertinebant.
Ubi per Proprietates Indetrectabiles eas puto esse intelligendas, qu sic human conveniebant natur, ut ab ea non potuerint detrahi et separari. INDEUCIA, Inductus, suasio. Charta Phil. Aug. ann. 1204. in Reg. 142. Chartoph. reg. ch. 160 :

Homines isti duas minas facient per Indeuciam et respectum viariorum Chastrarum.

Vide Inductio et Regardum 5. INDEVIABILIS, A via nusquam aberrans. Molin. in Consuet. Paris. tit. 1. art. 1. Gloss. 9. num. 21 : Juxta sacr Scriptur gnomonem Indeviabilem, naturalis rationis et quitatis dictamen. 1. INDEVOTIO, Neglectio divini cultus, irreligio, Gallis Indevotion. Statuta Ecclesi Constantiensis apud Marten. tom. 1. Collect. vett. Scriptor. part. 1. pag. 251. edit. in 4 :

Quoniam propter Indevotiones, ut non dicamus derisiones, quorumdam ad synodum venientium, novimus in populo retro actis spe temporibus scandala suborta fuisse, etc.
2. INDEVOTIO, Malevolentia, in leg. ult. Cod. de duob. reis stipul. et promit. :

Et qurebatur, si eis vel ei daretur licentia adversus alios Indevotionem suam exercere.

Occurrit etiam in leg. 35. ult. Cod. de Donat. Vide Calv. lexic. jurid. ad hanc vocem. 1. INDEX, Coticula, qua solet aurum explorari. Sussannus in Vocabulario. Vox nota Vitruvio hac significatione. 2. INDEX, Horologii index horarius, vel ipsa, qu horas sonitu indicat, campanula. Regula Magistri cap. 54 :

Cum advenisse divinam horam percussus in Oratorio Index monstraverit.


Cap. 55 : Cap. 95 :

Cum sonuerit Index. Cum ad opus divinum Oratorii Index sonaverit.

INDEXTRARII, Equites, ut puto, dextrariis, seu equis majoribus insidentes. Charta Friderici Ducis Austri ann. 1309. apud Ludewig. tom. 5. pag. 534 :

Cum centum armatis Indextrariis, et cum centum balistariis equitibus.


Quid si legendum divisis vocibus in dextrariis. Vide Dextrarii. INDICATOR, Accusator. Lex Longob. lib. 1. tit. 25. 4. Roth. 260. :

Si quis per proditorem, id est, per certum Indicatorem furtum invenerit, sibi nonum reddat, qui furtum fecerit, ei cui factum fuerit.
Apud Lampridium in Commodo :

Indices de Senatu, delatores de Senatu, etc.

Vide Cujacium lib. 6. Observ. cap. 24. et supra Alator. INDICATURA, stimatio, pretium. Rob. Constantini Nomenclator insignium Scriptorum :

Mihique genus nummi ostensum est, quod adhuc appellatur Nobile Raymundi, auri videlicet puri et obrizi, summque Indicatur.
Haud dissimili notione Plinius in Promio :

Nec fiducia operis est hc, sed Indicatura.

INDICENDUS, Qui dici non potest, ineffabilis. Gloss. Cyrilli : Indicendus, . INDICIALIS Digitus, Index. Vide supra in Digitus. 1. INDICIARE, Indicare, monere. Chron. Modoet. apud Murator. tom. 12. col. 1140 :

De factis terr Modoeti eum Indiciavit.

Enditier, apud Joinvil. in S. Ludov. edit. reg. pag. 150 :

Si li fu Enditi Estienne Boilyaue, lequel maintint et garda si la prevost, que nul malfaiteur, ne liarre, ne murtrier n'osa demourer Paris. Indire, Et si fut mult bien Indits, Coment il ere desrits.
2. INDICIARE,

eodem sensu, in Lit. reg. ann. 1561. tom. 2. Comment. Cond. ult. edit. pag. 357. Endit vero, pro Edoctus, vulgo Instruit, inform, apud Phil. Mouskes :

Indiciare, respiter. (Lex. lat. gal. bibl. Ebroic. n. 23. XIII. s.)

INDICIBILIS, ut Indicendus, Gall. Indicible, apud Johann. Sarisber. Epist. 291. Acher. tom. 9. Spicil. pag. 679. Murator. tom. 6. col. 70. et alibi. INDICIBILITER, Modo indicibili, apud D. Calmettum tom. 2. Hist. Lotharingi col. xxxviii. Glab. Rodulph. tom. 10. Collect. Histor. Franc. pag. 28 :

Qui (Deus) cetera Indicibiliter sua sapientia disponit.


Occurrit rursum ibid. pag. 56. et 172. INDICIO, pro Indictio, apud Papiam. Vide infra Indictio 1.

1. INDICIUM, Specimen rei, Gall. Echantillon, Montre. Vide Digma. 2. INDICIUM, Forum rerum agenarum dicit, in vet. Glossar. ex Cod. reg. 7641. 3. INDICIUM, pro Insidium, Insidi. Lit. remiss. ann. 1461. in Reg. 192. Chartoph. reg. ch. 19 :

Duos homines.... posuit in ambosca seu Indicio in quodam nemore.

Vide supra Incidium. INDICTARE, Accusare : Indictatus, Accusatus. Enditer, Endit, apud Littletonem sect. 194. et in Libello accusationis Alexandri Nevillii apud Knyghton. pag. 2721.

Indictari per inquisitionem

, in Additamentis ad Matth. Paris. pag. 102. quomodo hc vox usurpatur passim apud Anglos, in Legibus Malcolmi II. Reg. Scoti cap. 3. art. 6. apud Bractonum lib. 3. tract. 2. cap. 11. 8. cap. 22. 1. in Fleta lib. 1. cap. 20. 98. cap. 25. 3. 4. apud Will. Stanfford. lib. 2. Placit. Coron cap. 24. 25. et seqq. etc. Proprie autem Indictamentum, Gall. Enditement, apud eumdem Stanfford. locis laudatis, (ubi multa de Indictamentis) dicitur, ut ait Skenus ad Regiam Majestatem l. 1. cap. 1. 8 :

Cum singuli de malefactoribus interrogantur, et singulatim respondere jubentur, si quos criminosos in provincia noverint. Nam Indictamentum fit, quando Justitiarius Regis per suos Clericos privatim inquiri jubet, de delictis et maleficiis in ipsorum ballia commissis, et singulorum malefactorum nomina referri jubet in tabulas, ut per Coronatorem attachiari et arrestari possint, ut in itinere justitiarii compareant, et coram eo respondeant. Cognitio vero de Indictamento, sive de criminibus per Indictamentum inquisitis, pertinet ad Justitiarii cognitionem.
His consonant, qu habet Spelmannus ; qui insuper addit, Indictamentum esse accusationem 12. ad minus Inquisitorum juramento firmatam. Comperto enim Indictamento, postulatus, quem Indictatum dicunt, pro tribunali sistitur, exigiturque duodecimviralis jurata ad cognoscendum de facto ejus secundum probata et allegata. Jurantur ipsi, jurantur et testes accusatorii, quorum auditis criminationibus et postulati responsis, duodecimviri seorsum a Curia de re omni inter se consulunt, donec in sententiam coeuntes, postulatum aut sontem denuntiant, aut insontem. Thom. Walsinghamus pag. 276 :

Robertus Trisilian... Justitiarius... convocari fecit duodenam, quam pridie oneraverat ad Indictandum et prodendum malefactores et pacis Regi turbatores. Venerunt igitur jurati de villa, et dixerunt se nullum talem scire, nullum Indictare juste posse, cunctos fideles et obsequentes Regi fore, semperque fuisse.
Infra :

Turbati ergo villani stimaverunt salubrius Indictare reos vicinos, quam in semetipsos dicta mala congerere, et Indictaverunt quamplures tam de patria, quam de villa.
Idem pag. 354 :

Fecit Indictari dictos dominos proditione.

Adde pag. 329. Statutum 2. Westmonast. cap. 15. Regiam Majest. lib. 4. cap. 5. 5. Concilium Londoniense ann. 1328. can. 7. Bractonum l. 3. tract. 2. cap. 11. 8. etc. Indictamentum de Viridi, Accusatio, delatio cujusvis delicti in viride lignum commissi, vel etiam mulcta pecuniaria qu pro ejusmodi delicto exigitur. Charta ann. 1091. apud Kennettum Antiquit. Ambrosden. pag. 73 :

Per servitium reddendi domino Regi pro terra prdicta x. s. et pro foresta prdicta xl. s. per annum pro omnibus proficuis forest prdict exceptis Indictamentis de Viridi et venatione qu domino Regi omnino reservabantur.
Indictatio de Viridi, Eadem notione. Charta ann. 1230. apud eumdem Kennett. ibid. pag. 209 :

Et dicunt etiam quod idem Johannes debet habere feodum in bosco domini Regis videlicet attachiamentum de spinis de bosco suo, et de bosco qui vento prostituitur, et pannagium et clamationes et Indictationes si qu fuerint de Viridi et venatione. Exceptis Indictationibus... de Viridi et venatione,
in alia Charta ann. 1266. ibid. pag. 265. Indictio, Idem quod Indictamentum. Charta Edw. I. Regis Angl. apud Gul. Prynneum in Libertat. Angl. tom. 3. pag. 1141 :

Nonnunquam enim fiunt accusationes de foresta, et indictiones vulgariter sic appellat, non per legitimas inquisitiones proborum et legalium hominum procedentes, etc.
1. INDICTIO, Annona, tributum, quidquid in prstationem indicitur : Canon possessionibus et agris impositus. Salvianus l. 5 :

Qui exactionis public nomen in qustus proprii emolumenta verterant, et Indictiones tributarias prdas suas etiam fecerunt.
Infra :

Indictiones tributarias ipsi interdum divites faciunt, pro quibus pauperes solvunt.
Sidonius lib. 13. Epist. 5 :

Quos... inauditis Indictionum generibus exhaurit. Indictionale augmentum,

apud Ammianum lib. 17. p. 90. Id est, superindictum, de quo tit. Cod. Th. lib. 11. num. 6. Vide titulum ejusdem Cod. Th. de Indictionibus, (11, 5.) et Legem Wisigoth. lib. 12. tit. 1. 2. Indictitia onera, apud Cassiodorum lib. 5. Var. Epist. 14.

Cessent omnia subsidia, focagia, capagia, quarantena, Indictiones, equi qui dicuntur de debito, et alia onera
, in Litteris Johannis Franc. Regis ann. 1363. Sic legendum, non ut est editum Indictiones equi, sine virgula : quod tenebras offundit vel ipsi oculatissimo Editori. Lactantius de Morte persecut. cap. 7 :

Ut enormitate Indictionum consumtis viribus colonorum desererentur agri, et cultur verterentur in silvam.
Asconius in hc Ciceronis verba lib. 2. in Verrem cap. 2 :

Quando illa (Sicilia) frumentum quod deberet, non ad diem dedit ? Quando id quod opus esse putaret, non ultro pollicita est ? Quando id quod imperaretur recusavit ?

observat omne pensitationum genus, Canonis, Oblationis, Indictionis, in hoc capite positum esse. Canon in frumento consistebat et ad certum diem pendebatur. Oblatio spontanea erat. Indictio prter ordinem et de novo imponebatur. Hc vera apud antiquos et recentiores Indictionis notio. Exactio nova seu Indictio, in Conventionibus ann. 1385. ex MS. D. Brunet. Plinius in Panegyrico Trajani cap. 29 :

Nec Novis Indictionibus pressi ad vetera tributa deficiunt.

Nostris Indiction, eadem acceptione. Lit. ann. 1372. tom. 5. Ordinat. reg. Franc. pag. 480. art. 9 :

Au roy seul et et pour le tout appartient de octroyer nouvelles Indictions gnraulx sus villes et sur pais.
Libert. Lautrici et Forciarum ann. 1410. in Reg. 165. Chartoph. reg. ch. 361 :

Ordinat quod si contingeret aliquam fieri Indictionem sive talliam, quod talis Indictio sive tallia imponatur et dividatur pro capite sive testa. Taillia vel Indicio,
in Libert. Ruthen. ann. 1371. tom. 5. supra laudato pag. 411. art. 1. Stat. sabater. Carcass. ann. 1402. tom. 8. earumd. pag. 559. art. 4 :

Si vero pro aliis causis et negociis levibus licitis et honestis, ubi non esset Indicio, etc.

Unde Indire, pro Tributum seu prstationem indicere, in Lit. reformat. in Occit. ann. 1389. ex Reg. 146. ch. 223 :

Maistre Pierre Bayer donna conseil de faire, Indire et mettre sus le peuple plusieurs et diverses subsides. Indire et imposer... taille, queste, etc.
in Libert. vill d'Aigue-Perse ann. 1374. ex Reg. 198. ch. 360.

2. INDICTIO, Latinis appellatur numerus quindecim annorum, annis Christi addi solitus,

ad cavendum errorem, qui de temporibus forte oboriri poterat, institutus

, ait Beda de Ratione temp. cap. 48. Indictionum mentionem ante Constantini Mag. tempora non fieri constat : qu aliquot Constantii Imperat. primum, ac deinde subsequentium Augustorum constitutionibus adscript leguntur in Cod. Theod. quarum laterculum contexuit Jacobus Gothofredus in Prolegomenis ad eumdem Codicem. Verum non una eademque est ubique Indictionum ratio, cum diverse ab communi usu interdum attexantur : adeo ut ali ab anno 312. ali ab anno 313. 314. et 315. consurgant. Verbi gratia primus Consulatus Honorii N. P. ann. 386. in Indictionem 15. rejicitur in leg. 8. de Indulgent. debitor. (11, 28.) qui in 14. a Marcellino et in Chronico Alexandrino. Consulatus Valentiniani III. et Eutropii ann. 367. in 14. Indict. qu est aliis 15. in leg. 8. eod. tit. Consulatus Olybrii et Probini ann. 395. in Ind. 9. qu Marcellino est 8. leg. 3. de Indulg. debit. Consulatus Vincentii et Fravitt ann. 401. in 12. Indict. leg. 3. de Equorum collat. (11, 17.) qu vulgo est 14. Consulatus Honorii VII. et Theodosii II. ann. 407. in Indict. 4. d. leg. 8. et in Indictionem 5. leg. 9. eod. tit. et sic de aliquot aliis paribus Consulum. Qu ut conciliet idem Gothofredus, quadruplicem Indictionem conficit, Italicam, qu consurgit ab ann. 312. Orientalem ab ann. 313. Carthaginensem, seu Proconsularem Afric ab ann. 314. et African diceseos ab ann. 315. at cur Indictionum initium non ubique idem fuerit, non aperit. Constantinianam, ac proinde Orientalem a Consulatu Constantini III. et Licinii III. auspicatur Chronicon Alexandrinum, in quo hc habentur pag. 656 :

. , , . , .

Ubi pro reponendum Atque hic quidem Consulatus incidit in annum Chr. . 312. juxta Victorium, cujus Coss. anno uno prvertunt : juxta vulgarem vero Chronologorum sententiam, ann. 313. Constantinianam Indictionem appellatam, sunt qui putant, quod sub Constantino, ut Valentiacam in leg. 9. et 10. Cod. Th. de Indulgent. debitor. (11, 28.) quod sub Valente cucurrerit. Sed an Indictiones ante Constantini vum obtinuerint, addubitatur, cum nulla harum occurrat mentio, etsi idem Chronicon Alexandrinum pag. 446. a Julii Csaris anno repetat, et a primo Septembris mensis die numeratas scribat. De nominis ratione non minor est difficultas, etsi ab indictionibus, seu functionibus tributariis manasse constans fere sit opinio, quod vox ipsa fusionis, qu indictioni tribuitur, omnino evincit, uti in hac voce observatum. Sed cur 15. annorum spatio Indictiones finiri placuerit, quove tempore id primum usurpari cperit, cum mult multorum conjectur sint, nulla satis probabilis affertur, inquit Petavius. Vide qu in hanc rem congessit Baronius ann. 1312. n. 104. et

seqq. Triplicem Indictionis usum observare est apud Scriptores. Alia enim a Kl. Septembribus proficiscitur, eaque Constantinopolitana dicitur ; altera ab viii. Kl. Octobris, qu Constantiniana et Csarea : tertia denique qu Pontificia seu Romana, et a Kl. Januariis consurgit. Quartam addit Scaliger Antiochenam, cujus initium esse ait a neomenia Iiar, id est, Maii. Constantinopolitana Indictio est, qua Imperatores Constantinopolitani utebantur, quaque semper utuntur Histori Byzant. Scriptores. Cujus quidem usus, si Scaligerum audimus, non est antiquior Imperio Justiniani, sub quo constat numeratam Indictionem a Kl. Septemb. ex Cedreno et Paulo Warnefrido lib. 2. cap. 25. Indictionis istius usum in Italia obtinuisse ostendunt pr cteris Chart du apud Franciscum Mariam in Mathildi Comitissa lib. 3. pag. 105. et 108. quarum prior acta dicitur anno ab Incarnatione 1079. 15. Kal. Octob. Indict. 3. qu erat secunda Romana : altera anno 1078. 6. Kal. Octob. Indict. 2. qu erat 1. Romana. Alia anni 1053. apud Puricellum pag. 430. data dicitur

Quinto die Septembris, ingrediente Indictione

vii. In veteri monumento, quod Sirmondus in Notis ad Ennodium lib. 8. Epist. 9. refert Rom in de suburbana S. Pancratii ab se visum, Maximus parvulus depositus memoratur, sub diem iii. S. Ambrosius de Noe et Arca :

Id. Augustarum, Symmacho et Boetio VV. CC. Consulibus, in fine Ind. xv. Etsi a septembri mense annus videatur incipere, sicut Indictionum prsentium usus ostendit, etc.

Ea vero indictio etiamnum obtinet apud Mediolanenses, ut colligere est ex Statutis Mediolan. part. 1. cap. 109. Olim etiam obtinebat in regno Neapolitano, ut patet ex Litteris Roberti Regis Sicili Neapoli datis ann. 1332. die ii. Novembris prim Indictionis, tom. 2. Hist. Dalphin. pag. 241. hoc enim anno currebat 15. Indictio Romana. Eamdem quoque Indictionem Constantinopolitanam interdum adhibitam fuisse in Dalphinatu constat ex Computo anni 1333. quo currebat Indictio 1. Romana ; numeratur enim 2. Indictio die 5. Septembris ibid. pag. 277. Communis tamen usus illius provinci idem erat qui Rom, uti probatur pag. 568. Indictionis qu ab viii. Kl. Octob. proficiscitur, originem Constantino M. adscribunt passim Chronologi unde et Constantinianam vocant : quam ab hac die cptam ideo volunt, quod tum imperare cperit ann. Chr. 307. Atque hujus usum Gallis et Britannis familiarem fuisse constat. De Britannis, testatur Beda lib. de Rat. temp. cap. 48. de Gallis pr cteris Rabanus lib. de Computo cap. 66 :

Incipiunt autem Indictiones ab viii. Kl. Octobris, ibidemque terminantur.


Hariulphus lib. 3. Chr. Centul. cap. 1.

Notetur, inquit, descriptio, quia eodem quidem quo sanctissimus Angilbertus Abbas obiit anno, sed non eadem Indictione, hic Hericus Abbati Centulensi prlatus est : siquidem mense Septembri die 24. Indictiones mutantur.
Kalendarium MS. S. Victoris Paris. :

viii. Kal. Octob. incipiunt Dictiones. (sic.)

Prterea exauctorationem Ludovici Pii Imperat. anno Incarnat. 833. Indict. 12. factam habent illius Acta, quo anno Indict. ii. Pontificia currebat : unde saltem conficitur post 24. Octobris coactum ejusmodi Concilium Compendiense, quod circa Missam S. Martini, solutum tradit auctor Vit ejusdem Ludovici. Sed et extremis sculis eadem Indictio obtinuit. Exstant siquidem in 4. Regesto Memorialium Camer Paris. Acta hominii a Duce Britanni Regi Franci prstiti, qu confecta dicuntur anno Domini 1366.

Indictione quinta secundum morem Franci, mensis Decembris die decima tertia :

quippe tum currebat Indictio Romana quarta. Vide Sirmondum ad Concilium Parisiense IV. anno 573. In Germania perinde eadem semper obtinuit Indictio, obtinetque etiamnum : unde et Csaream vocant. Legi Chartam originalem Ottonis II. Imp.

datam 6. Kal. Octobr. an. Dominic Incarnationis 982. Indictione 11. anno vero regni secundi Ottonis 22. Imperii autem 12.
Exstat apud Chiffletium in Beatrice Comitissa Cabilonensi pag. 113. Charta Henrici Imp. cum hac temporis nota :

Datum apud Bernum 5. Kal. Januarii, Indict. 13. anno Dominic Incarnationis 1224. anno regni nostri 5.

quippe anno 1224. putato a Kl. Jan. initio currebat indictio Romana 12. anno vero 1225. Ind. 13. Joannes de Janua :

Nota, quod anni Domini renovantur in Kalendis januarii, sive in Nativitate Domini. Sed Indictio renovatur in octava Kalendas Octobris : et sic anni Domini prcedunt novem mensibus. Unde versus : Mensibus hanc novem Domini prcursitat annus. Et si computas vel quris Indictionem a Nativitate usque ad octavas Kalendas Octobris, jungas tantum duos annos annis Domini, et si quris de ea ab octavo Kalendas Octobris, usque ad Nativitatem Domini, jungas annos tres.
Obtinuit etiam in Italia. Exstat quippe Charta Mathildis Comitiss apud Franciscum Mariam lib. 3. pag. 108. qu descripta dicitur anno ab Incarnatione

millesimo septuagesimo octavo 6. Kal. Octob. Indictione secunda


, qu scilicet biduo ante incperat.

Indictio Romana, seu Pontificia, quando cperit, non omnino constat. Nam ex Epistolis Gregorii M. Joannis VIII. et Gregorii VII. lib. 1. Epist. 29. 30. etc. Pontificia diplomata ac Epistolas Indictionibus more Grcorum, a prima ipsa Septembris die inchoatis, subnotari, observare est : quod et astruunt Acta vetera Vaticana apud Baron. ann. 1154. Otto de Morena ann. 1158. etc. At Acta Alexandri III. PP. apud eumdem Baron. ann. 1158. videntur Indictionem a 1. Januarii exordiri, in quibus hc habentur :

Acta sunt hc omnia anno Dominic Incarnationis millesimo centesimo sexagesimo quinto, Indictione tertia decima, undecimo Kal. Decembris Pontificatus vero ipsius anno sexto.

Ex quibus recte conficit Chiffletius in Trenorchio pag. 253. Indictionum initia varie pro Scriptorum aut Notariorum arbitrio ea tempestate tabulis adscripta : adeo ut aliquot in Gallia nostra confecta ab ipsius Caroli Calvi vo diplomata recenseat, in quibus Indictiones Pontifici seu Roman adscribuntur. Consulto omittimus ctera, qu de Indictionibus hic conferri possent, cum satis sit indicasse, qu ad Scriptorum et Tabularum vi inferioris intelligentiam necessaria visa sunt. Prstat tantum hoc loco rationem inveniend Indictionis Constantinopolitan inserere ex recentiori Scriptore MS. Bibliothec Regi cod. 1024. qui inscribitur

, cap. . , , , . , , . , , , . , , . , . , . = = = . , .
Locum integritati su restituit Vir summus Car. Ben. Hase. Vel ex hoc loco plus satis patet, errasse viros doctissimos in Exegesi ad tom. 3. Martii cap. 4. 26. ubi a nullo hactenus Scriptore Indictionem appellatam negant, licet longe secus se res habeat, uti obiter monuimus ad Alexiadem, adde Glossar. med. Grcit. col. 423. et Append. col. 72. c. : quod et diserte observarat Josephus Scaliger lib. 5. de Emendat. temp. pag. 501. ubi nominis etiam rationem exequitur. Gloss Grco Lat. : , Indictio. Addendum postremo videtur, quod de ratione inveniend Indictionis habet Rollandinus in

Summa Notari :

Fuit vero prima inventa ista Indictio, sive factum fuit istud prceptum a Csare Augusto tribus annis, antequam Dominus nasceretur de Virgine, et propter hoc divisis annis Domini per quindenas, si quid a quindenis supererit, ei quod supererit, debent addi tres, et quot fuerint illi anni qui supererunt a quindenis cum dictis additis tribus, tanta erit Indictio, in hoc exemplo, Ponamus enim, quod anni Domini sunt 61. divide 61. per quindenas, superest unus. Illi anno adde tres, et ita faciunt 4. et ita erit quarta Indictio. Sed si nihil a quindenis supererit, nihilominus adde tres, et erit Indictio tertia. Sed si ab omnibus quindenis supererunt 13. adde illis 13. et tres, et ita faciunt 16. de illis 16. trahe unam quindenam, supererit unus, et ita prima erit Indictio. Unde versus : Si tribus adjunctis Domini diviseris annos Per ter quinque solet indictio certa manere.
Prostant prterea hi in eamd. sententiam versus :

Si per quindenos Domini diviseris annos, His tribus adjunctis, Indictio certa patebit ; Si nihil excedit, quindena Indictio currit.
Aliter concepti leguntur apud Joan. de Janua :

Si tribus adjunctis domini diviseris annos Per ter quinque datur Indictio certificata ; Si nihil excrescit quindena Indictio currit.

Consule novum Tract. diplom. tom. 4. pag. 674. et seq. Savinium de Capitatione pag. 379. sqq. Murator. Antiq. Ital. tom. 3. col. 48. et Art de vrifier les dates tom. 1. edit. octon. form. pag. 36. ubi monetur duodecimo seculo interdum non solum annum indictionis quinden, sed numerum etiam indictionis notari in chartis, ut Indictionis 79. anno 5. 3. INDICTIO, Bannum, proclamatio ante nuptiarum benedictiones, in Prceptis synod. Petri de Collemedio Archiepisc. Rotomag. ann. 1245. Vide Indictum 4. Indictio pro Anima, Quvis donatio qu alicui Ecclesi ea conditione fit ut pro donantis salute preces fundantur. Charta ann. 1251. tom. 3. nov Gall. Christ. inter Instr. col. 216 :

Omnia bona corporalia et incorporalia cum omnibus pertinentiis qu prdicti Episcopus et Ecclesia... jure institutionis, legatorum, relictorum, mortuariorum, Indictionis pro Anima, donationis, emtionis, permutationis, aut alio quocumque nomine... hactenus adepti sunt.
Indictio Statuta. S. Gerardus lib. 1. Miracul. S. Adalhardi cap. 8 :

Exitur ad processionem, venitur ad statutam Indictionem ;

hoc est, ad locum indictum et designatum, medio itinere inter Ambianorum urbem et Corbeiam, ad quem processionaliter cum sacris reliquiis Ambianenses et Corbeienses convenire consueverant octavis Rogationum. Hic locus hodieque Indictum dicitur, vernacule Lendict, teste Mabillonio. 4. INDICTIO, Feri indict. Notit. vetus apud Menag. in Hist. Sabol. pag. 135 :

Et postea fecit nobis Indictionem, prcipiens presbyteris totius Creoni, ut locum nostrum annuatim visitarent cum processionibus suis.
Vide Indictum 3. 5. INDICTIO, Idem quod Sacra seu diploma principis, labente imperio Romano, vel quod Liter de credentia, ut vult P. Hugo ubi de Prima scrib. orig. pag. 199. laudatus tom. 1. novi Tract. diplom. pag. 333. Vide Sacra 1. et in Credentia 3. INDICTIONALIS, Indictitius. Vide Indictio 1. INDICTOAUDIENS, Immorigerus. Interpres Ireni lib. 4 :

Filii patribus Indictoaudientes.

INDICTOR, Qui jus habet indicendi de aliqua re. Libert. civit. Mimat. ann. 1469. in Reg. 196. Chartoph. reg. ch. 178 :

Corraterios, aliatores seu Indictores ponderum et mensurarum eligendi concedimus potestatem. Edicunt Reges, indicit festa Sacerdos, Prsulis Indictum, dic Edictum fore Regum.

1. INDICTUM. Gloss. Lat. Gr. : Indictis, constitutis. Ebrardus in Grcismo cap. 10. et Willelmus Brito in Synonymis :

Charta Caroli M. in Actis Episcopor. Cenoman. pag. 261 :

Quia nostram jussionem atque nostrum Indictum et prceptum contemsit atque prvaricavit.
2. INDICTUM, Idem quod Indictio, Tributum, apud Symmachum lib. 10. Epist. 41. Gloss. Lat. Gr. : Indictum, . Infra habetur Indictus, . Indictum census, apud Joannem Sarisber. Epist. 159. Lendit, eadem notione, in Charta Phil. VI. ann. 1340. ex Reg. 82. Chartoph. reg. ch. 632 :

Nostre Lendit ou paage et bastage de S. Julien en Minerbois, en la sneschausse de Carcassone.

3. INDICTUM, Nundin, Feri indict, publicat. Libellus Fulconis Comitis Andegavensis ann. 1096. apud Holstenium in Collectione Romana part. 2 :

Constituit etiam idem Apostolicus, et edicto jussit, ut in eodem termino, quo dedicationem fecerat, Indictum publicum celebraretur unoquoque anno apud sanctum Nicolaum, et septima pars pnitentiarum populo convenienti ad illam celebritatem dimitteretur.
Vide Gesta Consulum Andegavensium tom. 10. Spicilegii pag. 396. Charta

Innocentii PP. pro Monasterio Corbeiensi, in Tabulario ejusdem Monasterii damasceno operto ch. 7 :

Indictum quoque sicut hactenus Corbeiensis Ecclesia celebrare consuevit, vobis confirmamus, et ne quis eos, qui ad ipsum Indictum conveniunt, in bonis vel in personis offendere vel molestare prsumat, auctoritate Apostolica prohibemus.
Charta Henrici I. Regis Angl. in Tabulario Fiscanensi fol. 6 :

Sciatis, me concessisse et charta mea confirmasse, quod omnes, qui venient ad Indictum sanct Trinitatis de Fiscano singulis annis a die Dominica in Ramis Palmarum, usque ad clausum Pentecosten, habeant meam firmam pacem et custodiam, ut salvi et securi eant et redeant per totam terram meam, de quacumque terra sint, nisi sint fugitivi de terra mea pro muldro, vel furto, vel alio scelere.

Ita porro proprie nundinas Sandionysienses vocant, quas a Dagoberto Rege Doubletus pag. 434. alii a Carolo Calvo institutas volunt. E nundinum Indicti, in Charta Ludovici VI. ann. 1124. apud eumdem Doubletum pag. 854. appellantur, hodie la Foire du Lendit. Nangius in Chronico :

Eodem tempore attulit ipse Rex Carolus Calvus ab Aquisgrano ad Ecclesiam sancti Dionysii in Francia Clavum Dominicum et spineam Coronam, quam Carolus M. annis suis ibidem in Ecclesia B. Mari olim a se fundata, reposuerat. Et nundinas Indicti in platea qu Indictum dicitur, quolibet anno in secunda quarta feria junii fieri instituit : et venientibus ad benedictionem illarum nundinarum indulgentiam terti partis peccatorum fieri et relaxari per PP. et Episcopos totius Galli sicut antea Carolus M. Aquisgrani fieri impetraverat.
Sugerius in Ludovico VI. pag. 313 :

Rex exhilaratus, nec ingratus ad protectores suos sanctissimos Martyres humillime devenit ; eisque post Deum gratias magnas referens, coronam patris sui, quam injuste tenuerat, (jure enim ad eos omnes pertinet) devotissime restituit, Indictum exterius in platea (interius enim Sanctorum erat
) libentissime reddidit, etc. Idem in lib. de Reb. in administratione sua gestis cap. 1. a Ludovico VI. has nundinas, si non institutas, certe Monasterio Sandionysiano concessas videtur innuere :

De Indicto vero, quod Dominus Ludovicus pater B. Dionysio dedit, etc.


Charta Philippi Aug. ann. 1215 :

Convenient Prpositum sancti Dionysii in loco, in quo Indictum solet convenire.

Supra :

Mercatores, qui venient ad nundinas Indicti.

Vide eumdem Sugerium de Consecrat. Eccl. sancti Dionys. pag. 355. et Chartam ann. 1218. in Probat. Hist. Montmor. pag. 84. et Bulum de Academia Parisiensi tom. 1. pag. 196. Charta ann. 1261. in Chartul. S. Dion. pag. 252. col. 1 :

Centum solidi Paris. annui redditus, quos ego percipiebam singulis annis in bursa dicti dom. abbatis apud S. Dionysium die benedictionis Indicti. Ou mois de Jugn le Diemenche aprs la bnion,
in Ch. ann. 1280. ibid. pag. 397. col. 2. Alia ann. 1314. in Reg. 50. Chartoph. reg. ch. 9 :

Le Dimanche prochain aprs la bnion du Landit.

Vide infra Landicum. Inditum, Eadem notione, Lit. ann. 1375. tom. 6. Ordinat. reg. Franc. pag. 144 :

Omnimoda jurisdicio et justitia alta, media et bassa in campo sive terra, in quo ab antiquo est consuetum teneri et sedere Inditum.
Indictum, pro loco, ubi Indicti nundin fiunt, usurpat Rigordus ann. 1205 :

Psalmos cum orationibus psallendo usque Indictum venit.

Indicti Regina, Nomen cujusdam meretricis in indicto seu nundinis Sandionysiensibus celebris. In Tabul. S. Mart. de Campis exstat arestum

par lequel une femme amoureuse, qualifie Reyne du Lendit, fut contrainte vuider d'une maison assise en la censive de S. Martin

. 4. INDICTUM, Bannum, Proclamatio. Charta Libertatum oppidi des Ais in Biturigib. ann. 1301 :

Si autem Indictum fieri oportuerit in villa, per vavassores et per burgenses vill fiet, vel per illos, quos dominus vill mitteret ad Indictum faciendum.
INDICULUM, Incerta notione. Lambertus Ardensis pag. 161 :

Hic gradalia et Indicula de area in aream, de domo in coquinam, de camera in cameram.

Vide mox Indiculus. 1. INDICULUS, vel Indiculum, Epistola, sed proprie ea, qua quid prcipitur, seu indicitur, qu videtur vocis origo. Nam in Vita sancti Desiderii Episcopi Cadurc. cap. 8. habetur

Indiculus Dagoberti Regis

, ad Sulpitium Archiepiscop. Bituricensem, quo prcipit, ut eum ad Cadurcensem Ecclesiam ordinet ac consecret ; cujusmodi est formula 6. apud Marculfum lib. 1. qu inscribitur

Indiculus Regis ad Episcopum, ut alium benedicat


. Sic porro Dagoberti Indiculus clauditur :

Quod vero indicimus, manus nostr subscriptione, ut mos est, decrevimus roborare. Dagobertus Rex subscripsit. Prceptum de Episcopatu,

At cum apud Marculfum similis Epistola form. 5. ejusdem exstet argumenti cum hoc titulo : putat Bignonius, id esse discriminis inter Indiculum, et Prceptum, quod hoc majoris fuerit auctoritatis diploma, non modo manu propria subscriptum, sed etiam sigillo roboratum, quo caruerit Indiculus. Idque elicit ex Capit. Caroli Magni lib. 3. cap. 58 :

Et si sacramentales homines cum ipso venire renuerint, jussione Dominica, aut Indiculo, aut sigillo ad palatium venire cogantur. Et ut certius credatis, hunc Indicolum manu propria subter subscripsimus : Syggibertus Rex sub.

Indiculos ejusmodi Regum, eorum manu subscriptos docet prterea Epistola Sigeberti Regis ad eumdem Desiderium, qu est 17. ex iis, quas edidit Canisius :

Ita porro pro Epistola prceptoria Indiculum usurpant Hormisdas PP. apud Baron. ann. 515. n. 24. ann. 519. n. 3. Gregorius Turon. lib. 5. cap. 45. lib. 8. cap. 28. Fredegarius Scholast. cap. 40. Marculfus lib. 1. form. 26. 27. Agobardus de Insolentia Judor. pag. 61. Capit. Caroli Calvi tit. 11. Anastasius in Nicolao I. pag. 211. tom. 1. Histor. Franc. pag. 883. Hincmarus Remensis Opusculo 34. 4. in Concilio Dusiac. 1. part. 2. cap. 27. Asserus de Reb. gest. lfredi pag. 14. ubi perperam Indiliculus bis legitur, etc. Indiculorum bibli, in Epistola Alberti Abb. Miciacensis ad Johannem XVII. apud Mabill. tom. 3. Analect. pag. 440. Etiam Notitia seu index ad modum epistol scriptus, quo aliquid indicatur aut notificatur. Nomen cteroquin genericum, quo non unius speciei liter significantur. Vanum est quod inter Indiculum, et Prceptum assignat discrimen Bignonius : Indiculos quippe ut et Prcepta sigillo aut annulo regio roborata fuisse docet Agobardus de Insol. Judor. pag. 61 :

Venientes itaque primum Judi, dederunt mihi Indiculum ex nomine vestro, et alterum ei qui pagum Lugdunensem vice comitis regit, prcipientem illi ut auxilium ferret Judis adversum me. Quos Indiculos, licet ex sacro nomine vestro recitarentur, et vestro annulo essent signati, nullatenus tamen credidimus ex judicio vestro tales prodisse.
Consule novum Tract. diplom. tom. 1. pag. 270. Interdum tamen pro quavis Epistola hanc vocem deprehendere licet apud Gregorium Turon. lib. 8. cap. 2. Marculfum lib. 1. form. 9. lib. 2. form. 42. 50. in Capit. Caroli Magni lib. 4. Append. 3. cap. 5. etc.

Indiculum, neutro gen. apud Avitum Vienn. Epist. 28. Gregorium Turon. lib. 8. cap. 28. in Diurno Romano cap. 2. tit. 19. cap. 3. tit. 8. in Vita S. Samsonis Episc. Dolens. lib. 1. cap. 42. Epist. 51. 94. et 104. inter Epistolas sancti Bonifacii Archiepiscopi Moguntini, apud Eddium Stephanum in S. Wilfrido cap. 47. 2. INDICULUS, Bed de Temporum ratione cap. 47. Tabella cereo Paschali affixa, de qua in Cereus Paschalis. 1. INDICUS, Belgis Ingedyct, quibus Diik est Moles opposita fluctibus, agger, Gall. Digue. Charta Margar. comit. Fland. ann. 1269. in Suppl. ad Mirum pag. 602 :

Cum Johanna Flandri quondam et Hannoni comitissa contulisset ecclesi B. Mari de Camberone Cisterc. ordinis totam terram de Indico et utdico in officio et Hulst, etc.
Alia Joan. abbat. de Camber. ejusd. ann. ibid. pag. 603. col. 2 :

Nullum jus de ctero reclamabimus in terris, moris, Indicis, utdicis et maris jactibus, etc.

Vide supra Dicus. 2. INDICUS, mendose pro Sindicus, in Stat. crimin. Saon pag. 115. 3. INDICUS, Niger. Indica cornix, in Ecbas. vers. 480. INDIESCENS Dies, Dies incipiens, primum diluculum, apud Ludewig. tom. 6. pag. 163. 1. INDIFFERENTER, Sine dilatione. Ita Gloss MSS. Regi ad canon. 12. Concilii Nicni ; , in Gr. Edem Gloss ad can. 4. Concilii Ancyrani : Indifferenter, Indistanter. Ad can. 10. Concilii Laodic. :

Indifferenter, sine dilatione, id est, sine prolongatione.


Mirac. ejusd. pag. 272. col. 2. ibid. :

Statim vel assidue. Vita S. Germ. Autiss. tom. 7. Jul. pag. 206. col. 2 :

Propterea Indifferenter aras eorum (Deorum) lacrymans pulso. Barbarus auctoritatem clestem in prsule reformidans, cum conjuge et liberis Indifferenter egreditur.
Et pag. 273. col. 1 :

Quque Divinitati prstare placuerit, ea Indifferenter schedis indere non gravabor.


2. INDIFFERENTER, Promiscue, sine ulla exceptione, Gall. Indiffremment. Inquisit. ann. 1268. ex sched. Pr. de Mazaugues :

Et aves... multorum, quia Indifferenter averia hominum Arelatis utebantur per dictum territorium, etc.

INDIFFERENTIALITER, Sine differentia, indistincte. Judic. magistr. Acad. Vienn. ann. 1385. tom. 11. Amnit. liter. pag. 231 :

Ex quibus omnibus clare judicamus, quod sicut nec anima nec corpus Indifferentialiter unus est homo, ita nec divinitas, anima et corpus

Indifferentialiter unus est Christus.

INDIFFICULTARI, Difficultatibus impediri. Johan. Longinus in Vita S. Stanislai Episc. tom. 2. Maii pag. 258 :

Gloriosi Stanislai canonizationis gloriam Indifficultari permisit.

INDIFFICULTER, Absque difficultate, apud Joannem VIII. PP. Epist. 43. INDIITE, Assidue, continuo. Epist. Alexii imper. ann. 1097. apud Murator. tom. 5. Antiq. Ital. med. vi col. 390 :

Quasi nos propriis oculis aspexisset quotidie et loqueretur vobiscum Indifinite. de ctero ad totam vitam suam sit Indigena et ligeus

INDIGENATIO, Jus indigen. Exstat apud Rymerum tom. 15. pag. 37. Carta Comitis Lynox de Indigenatione, qua ipse Comes Henrici VIII. Angli Regis ann. 1544. INDIGENTI, Qu necessaria sunt ad vitam. Chron. Fontanell. apud Acher. tom. 3. Spicil. pag. 227 :

Status sanct Regul periclitari cpit, ob inopiam videlicet compescendarum Indigentiarum, quas B. Pater Benedictus in eadem lege monachis porrigendas prcepit.

Gall. Besoin. Instr. ann. 1401. inter Probat. tom. 3. Hist. Nem. pag. 157. col. 1 :

Mare hic prope est ad tres leucas et plura stagna salsata, ex quibus tanta habetur copia piscium, quod sufficit ad Indigentiam gentium.
INDIGERI, Natur necessaria. Guidonis Disciplina Farfensis lib. 1. cap. 22 :

Surgant omnes e lecticis, et provideant Indigeriis suis, et conveniant, et lavent manus ac facies.
Lib. 2. cap. 1 :

Ex alia namque parte ordinati sunt lectuli xxx. ubi Comitiss et ali honest mulieres pausent cum latrinis xxx. ubi sol ips suas Indigerias procurent.
INDIGERIES. Indigeries, trop menger. (Lex. Lat. Gal. Bibl. Ebroic. n. 23, xiii s.) INDIGETARE, Invocare. Macrobius lib. 1. Saturn. cap. 17 :
e

Vestales ita Indigetant, Appollo medice, Appollo Pan.

Inscriptio arcus triumphalis erecti in honorem Marchionis Uxellensis introeuntis Cabilonum, in Hist. ejusd. urbis pag. 769 :

Auspicato isthoc adventas, illustrissime Marchio, quando discapedinata te civium vota Indigetant, volnera civitatis serenifico vultu undequavorsum edulcaturum.
Festus :

Indigitanto, Imprecanto.

Verbum ab antiquo Indu pro in et citare, hoc est, vocare, ductum, ut contendit

Vossius lib. 1. de Vitiis serm. cap. 34. et in suo Etymologico voce Indigitamenta. Vulgo apud scriptores medii vi ponitur pro Indicare, nominare, unde Joan. de Janua :

Indigito, digitos induere, demonstrare, nominare, His metis prfatum rus hinc Indigitatur, etc.

quo sensu apud Arnobium occurrere monet Forcellinus. Chart. ann. 968. in Madox Formul. Anglican. pag. 174 : INDIGNANTIA, pro Indignatio, in Vita S. Carthaci Episcopi. Spicil. Fontanell. MS. pag. 220 :

Patres nolite ad Indignantiam, id est ad impatientiam, filios vestros provocare.

INDIGNARE, Indigne, indecenter habere, agere, ab Italico Indegno, indignus, indecens. Barel. serm. in Dom. 3. Quadrag. :

Salomon, dum fuit occupatus in templo, satis continens stetit ; dum fuit in otio, Indignavit femora multissimis mulieribus.

Nostris vero alias Indigner, pro Ddaigner, mpriser, Dedignari, aspernari ; unde Indignation, Contemtus, aspernatio. Lit. remiss. ann. 1366. in Reg. 97. Chartoph. reg. ch. 90 :

Icellui bastard se mist garant ou pourpris des Freres Meneurs Lille, ouquel lieu en Indignant justice et les amis dudit mort, se monstroit orgueilleusement.
Ali ann. 1376. in Reg. 110. ch. 57 :

Item que ledit Pierre avoit ja piea une femme, appell Guilla, laquelle il n'aimoit point, ains la Indignoit moult et mesprisoit, et laquelle fu morte si secretement que nulz ne vit ne ne sceut sa mort, et prsumoit l'en communelment que ledit Pierre l'avoit occise ou faite occir, cause de laditte Indignation et mesprisance.
INDIGNARI, Vindicare. Gesta Regum Francor. cap. 23 :

Indignare, dulcissime Frater, laborem et injuriam meam.

INDIGNE, Immerito, Gall. Sans sujet. Bulla Joan. XXII. PP. in Reg. sign. Noster Cam. Comput. Paris. fol. 287. v :

Gaudet et exultat sancta mater Ecclesia, et plebs cuncta fidelium potest et debet, et non Indigne, ltari quod... Philippus rex Francorum.... Terr Sanct, etc.
INDIGNIP, pro Andingaverit, de cujus notione in Andigare dictum, in codice Estensi legi monet Muratorius tom. 1. part. 2. pag. 34. in notis. INDIGNITER. Indigne. Vet. epigr. in Anthol. Lat. T. 2. p. 176. Burm. Vixit bis decem annis nata Indigniter. INDIGNUM, Injustitia, molestia, damnum. Charta ann. 1233. ex Chartul. S.

Vandreg. tom. 2. pag. 1333 :

Et si aliquod Indignum supra hoc dicto Reginaldo et Gilleberto et heredibus eorum evenerit, ego Walterus et heredes mei tenemur restaurare.

INDIGNUS, Ita se se inscribit Richardus Normannorum dux, in Charta ann. 1015. ex Chartul. S. Quint. Viromand. :

Dudo pretiosi martyris Christi Quintini canonicus nosterque fidelis idoneus ad me, qui nuncupor Richardus felicissimi comitis Richardi filius, dicorque gratia summ individuque Trinitatis Deific Normannorum, licet Indignus, dux et patricius, etc.
Alia ann. 1060. inter Instr. tom. 11. Gall. Christ. col. 126 :

Ego peccator Ricardus comes Indignus, etc.

INDIGRESSA Via, Per quam nemo digressus est, transivit, in Actis SS. Junii tom. 2. pag. 338. ubi de S. Margarita Regina Scoti. INDIGUUS. Indigus. Paulin. Nolan. carm. 27. 4. INDILATE, Absque dilatione, statim. Utitur Fulcherius Carnotensis lib. 1. Hist. Hieros. cum aliis non paucis. INDIMINUTUS, Absque minutione, integer. Epist. Joan. VIII. PP. ann. 880. tom. 9. Collect. Histor. Fr. pag. 191 :

Ut omnis honor... in omnibus integer accrescat, et Indiminutus permaneat.

INDIPISCO. Idem ac indipiscor. Plaut. Asin. 2. 2. 13. Nunquam depol quadrigis albis indipiscet postea. Id. Aul. 4. 10. 45. INDIRIMENTUS, Continuus, non interruptus. Guibert. abb. Novig. in Prol. ad Abdiam proph. in Append. tom. 6. Annal. Bened. pag. 639. col. 1 :

Quia vestro diuturno certamini (abbates S. Medardi et Florin. alloquitur) credi nefas est aliquam inesse statuum ignorantiam internorum. In quo enim vestra disertitudo ambigat ; qu pene momentis omnibus Indirimenta cogitationum promiscuitate laborat ?
INDISACUM, Instrumentum rusticum, cujus usus declaratur in Inventar. ann. 1476. ex Tabul. Flamar. :

Item plus unum Indisacum, cum quo est assuetum plantare palmites sive vineas.
INDISCIPLINABILIS, Gall. Indisciplinable, Indocilis. Major pars (exercitus) retrograda et Indisciplinabilis fuit, apud Murator. tom. 12. col. 437. INDISCIPLINATA. Speculum Saxonicum lib. 1. art. 59 :

Si ei tumultus et Indisciplinata, hoc est, insolentias, inobedientiam in judicio liceat prohibere.

Vide Haltaus. Glossar. German. voce Unlust, col. 1945. Indisciplinata dissensio,

apud Simeonem Dunelmens. ann. 1141. INDISCIPLINATIO, Relaxatio a disciplina et a recta vivendi ratione. Possidius in Vita sancti Augustini cap. 25 :

Indisciplinationes quoque et transgressiones suorum a regula recta... arguebat.


Gregorius M. lib. 3. Epist. 38 :

Ne non rectitudini, sed Indisciplinationi, quod absit, videamini consentire.

Utitur rursum lib. 4. Epist. 7. lib. 7. Ind. 2. Ep. 5. ut et Evagrius in Vita sancti Antonii, Senator lib. 7. Ep. 3. etc. Vita B. Stephani Abbatis Obasinensis lib. 1. cap. 9 :

Indisciplinationes et transgressiones suorum, maxime juvenum ac puerorum tam districte coercebat et arguebat, etc. , , ,

apud Theophanem, Indisciplinationem reddidit Anastasius Bibliothecarius in Hist. Eccles. Gloss MSS. ad Concil. Antioch. can. 3 : Indisciplinatione, inquietudine, in Grco. INDISCIPLINATUS, Disciplin expers, moribus dissolutus, apud Cyprianum Ep. 4. edit. Oxon. Augustinum Ep. 50. ad Bonifacium, Gregorium M. lib. 7. Ind. 2. Ep. 5. Ivonem Carnot. Ep. 27. 219. in Epist. Alexandri II. PP. apud Ughellum tom. 1. Ital. Sacr pag. 865. etc. Indisciplinat anim erraverunt, Sap. 17. 1. Rursus occurrit Eccli. cap. 5. 7. 18. 20. 21. 22. 23. Gregorius Turon. in Vita S. Aridii pag. 196 :

Regalis palatii vanas superstitiones, et Indisciplinatas sociorum fabulas declinando. Indisciplinat qustiones,

non semel apud Marium Mercatorem, qu sine disciplina dicuntur Paulo 2. ad Timoth. cap. 2. v. 23. Indisciplinate agere, in Speculo Saxon. lib. 1. art. 54. INDISCIPLINOSUS, Expers disciplin. Indisciplinosa loquela, Eccli. 23. 7. INDISCISSE, Indistincte, generatim, in solidum. Charta xi. sc. ex Chartular. Aptensi fol. 58 :

Idem ipse qui vendidi cum uxore, seu filiis ac filiabus meis Indiscisse confirmo.

INDISCUSSUS. Non examinatus, nostris alias Indiscus. Epist. 12. Nicolai I. PP. ann. 863. tom. 7. Collect. Histor. Franc. pag. 394 :

Nos autem causam Rothadi in virtute Dei non patiemur, vita comite, Indiscussam relinqui. Et finalement on ne sceut que conclurre, et demeura la matiere Indiscusse,

apud Juvenal. de Ursin. in Hist. Caroli VI. pag. 139. Vide infra Inexaminatus. INDISGREGABILIS, Individuus. Acta SS. Vitalis et Valeri, tom. 3. April. pag.

565 :

Oportet utriusque metropoleos (Ravenn et Mediolani) cives ita caritativa societate ac sociali caritate inextricabiliter convinciri, sicuti noscuntur tantorum Martyrum Indisgregabili communione connecti.
INDISPAR, Inqualis, in Miraculis S. Servatii Episcopi Trajectensis. INDISPENSABILITER, Gall. Indispensablement, Necessario, apud Robertum Goulet in Compendio jurium Universitatis Paris. fol. 3. INDISPERTIBILIS, Individuus. Marius Mercator pag. 407 :

Quod (deus) incorporeus sit et Indispertibilis.

INDISPOSITIO Temporis, Intemperies. Acta dissolut. matrim. Ludov. XII. fol. 91. r. ex Bibl. reg. :

Propter inundationem aquarum, qu illa nocte ejusdem diei circumcirca dictum castrum supervenit, seu Indispositionem temporis... minime accessit. Actenta Indispositione temporis,
in Instr. ann. 1481. inter Probat. tom. 4. Hist. Nem. pag. 16. col. 2. INDISPOSITUS, Intestatus, qui sine testamento decedit. Gloss. Grco-Lat. : , Indispositus. Vide Inordinatus. et Glossar. med. Grcit. voce col. 26. Interdum etiam Indispositus, idem valet ac invaletudine affectus, Gallis, Indispos. Sanctus Augustinus Epist. 217 :

Tractoria ad me 5. Id. Nov. venit... et me Indispositum invenit, ut occurrere omnino non possem.
Stat. colleg. Fuxens. ann. 1457. ex Cod. reg. 4223. fol. 236. r :

Non autem interdicimus, quod si quis stomacho Indispositus fuerit, possit intrare dictam coquinam, et petere scintillam brolii.
INDISSIMILITER, Simili modo. Vita S. Cadro tom. 1. Mart. pag. 474. col. 2 :

Cum ad sepulcrum ejus cum jejuniis et orationibus pernoctassent, vix obdormierant, et singulas se tenere candelas cum lumine Indissimiliter videbant.
INDISTANTER, Incunctanter. Utitur Matthus Westmonast. ann. 1244 :

Indistanter remeavit.

Occurrit et pro Continue, indesinenter. Vita S. Facund. tom. 6. Aug. pag. 478. col. 1 :

Indistanter serviebat Domino in timore, etc.

INDISTANTIA, La propinquita. Glossar. Lat. Ital. Ms. INDISTEMPERATUS, Intemperatus. Jacobus de Vitriaco lib. 3. Hist. Orient. apud Marten. tom. 3. Anecd. col. 273 :

Est terra Indistemperata, quia in hyeme est nimis frigida, in state nimis calida.

INDISTRINGIBILIS Terra, Qu inculta est et vacua. Vide Distringibilis in Distringere 2. INDITIALIS, Qui indicat rei alicujus veritatem. Charta ann. 943. tom. 1. Hist. Trevir. Joan. Nic. ab Hontheim pag. 279. col. 2 :

Si aliquis huic veridic obviare nititur kartul, perfacile est eum cum sua pravitate enervare subscriptorum testium Inditiali certamine.
INDITIO, pro Indictio, Exactio nova et insueta. Conventiones Ludovici Regis Sicili cum Arelatensibus ann. 1385. ex MS. D. Brunet fol. 7 :

Item quod dicti domini Regina et Rex, aut aliquis eorum nomine non possit facere exactionem novam, seu Inditionem, vel superinditionem, aut pedagium novum.

Ita etiam in Divisione imper. Carol. M. apud Eginhard. e codicibus scripsit Pertzius Scriptor. vol. 2. pag. 461. Vide Indictio 1. INDITIONARIUM, Index. Inditionarium in hoc opere contentorum Magistr. Gaspar. Haslachi ad calcem Gabr. Biel Exposit. sacr. canon. Miss edit. ann. 1516. Hc post D. Falconet. Vide supra Indiciare. INDITUM. Vide supra in Indictum 3. INDITUS. Gloss. MS. Reg. cod. 1197 : Indita, data sive insinutata. f. insinuata. Alibi : Inditur, infertur, i. in acta refertur. Inditi Pueri. Donatus Diaconus in Vita S. Trudonis n. 15. inter Acta SS. Benedict. sc. 2. pag. 1080 :

Plurimos autem discipulos venerabilis Pater nutriebat in eodem loco, Inditos quoque pueros divina sapientia eruditos mundi hujus caducos et temporales honores despicere solebat.

Suspicatur Mabillonius forte legendum Inclytos : sed retenta voce Inditos, intelligi possent Pueri monasterio Oblati, de quibus in hac voce. Forte leg. Indoles. INDIVICABILITER, Indiscriminatim absque ulla divisione. Concil. Armenorum ann. 1342. apud Marten. tom. 7. Ampliss. Collect. col. 359 :

Populus totius Ecclesi Armeni Indivicabiliter de una dicesi in aliam dicesim, et vice versa, accipit omnia sacramenta, et usque nunc non fuit prohibitum. Simili modo est de Episcopis in Alnanc et in Archamar, accipiunt mutuo sacramenta Indivicabiliter ; sed Archiepiscopus Archamarensis, ex tunc quod fuit rebellis nobis, et excommunicatus simul cum Suffraganeis suis, non possunt participare nobiscum.
INDIVIDUARE, Individuum constituere ; Individuatio, Singularis constitutio, in Lexico Goclenii. INDIVINATOR, Idem ac Divinator, ab Italico Indivinatore, Indovino, Gall. Devineur. Stat. Bonon. ann. 1250-67. tom. I. pag. 447 :

Statuimus quod ponantur in banno perpetuo omnes Indivinatores et divinatrices

(Indivinatrices '52, '53, '62), etc. Fr. INDIVINATRIX, ab Ital. Indivinatrice, Gall. Devineresse. Vide locum supra allatum. Fr. INDIVISIO opponitur divisioni seu partitioni hreditatis patern. Charta ann. 1247. in Chartul. Pontiniac. pag. 212 :

Quod si Galterus ejus frater ex patre solum aliquid vellet reclamare,... ratione Indivisionis vel communitatis fratern, etc. Decimam illam pro Indivisio possidebunt Monachi Compendienses et Monachi de Chimino.

INDIVISIUM. Sententia L. Decani Remensis ann. 1199. e Tabulario Compendiensi :

Hoc est, Indivise, Gall. Par Indivis, en commun, una, simul. 1. INDIUM, pro Indicum, Genus coloris crulei, in Append. Statut. Petri Corb. apud Guerard. pag. 336. 2. INDIUM. Polypt. Irmin. Brev. 13. sect. 102. pag. 149 :

Hilduinus, cellarius, solvit Indium 1.

Guerardo videtur idem esse quod Andedus, Ferreum fulmentum foci. INDIVOLUS, Qui per vim aliquid aufert, nostris Voleur, Prceptum Caroli C. ann. 859. pro Ecclesia Augustodun. apud Baluzium tom. 2. Capitul. col. 1473 :

Ipsa enim villa olim per incuriam rectorum prdict Ecclesi et Indivolorum hominum violentiam ab eodem loco distracta esse dinoscitur. Indi,

vel potius, Indu, pro in antiquitus positum fuisse alibi observatum. Vide Involare. INDOCTUS, Imbecillis, inscius, nepos, . Inscitia, imperitia, , ex Gloss. reg. in Castigat. ad utrumque Glossar. INDOLATILIS. Qui dolari nequit. Translate. Sidon. 5. ep. 5. Corporibus ac sensibus rigidi, Indolatilesque. Al. leg. Indociles. INDOLENTIA, pro Indoles.

Infans mir Indolenti, regalis Indolenti

, apud Felicem Girwensem in Vita S. Guthlaci num. 9. 11. INDOLES. Vide Indolis. INDOLETIA, Indolentia, carentia doloris in Amalthea ex Glossis. INDOLIS, vel Indoles, Adolescens, Puer. Gloss Gr. Latin. : , Ingeniosus, Indolens ; , hoc Ingenium. Sic in Cod. MS. Passio S. Artem Puteolani Mart. :

Dum adhuc Indolis, hoc est, juvenilis tatis annos gereret.


Vita S. Aridii Episc. Vapincensis :

Sui quoque moris erat neminem contemnere, et si aliquem ad

erudiendum suscepisset, Indolem primo quidem ob rudimenta infanti blando commendans intimabat magistro, ut teneram instruens foveret tatem.
Jonas in Vita S. Joannis Reomaensis apud Mabill. tom. 3. Analect. pag. 514 :

Anno tertio Chlotarii Regis Indolis, ex jussu, etc. Ego Eadgar Indoles Clito consensi.
Althelmus de Laud. Virgin. cap. 25 :

Charta Edwini Regis Angl. ann. 956. in Monastico Angl. tom. 3. pag. 120 :

Tradidit investem rectorum forte magistros, Ut puer Indolis librorum disceret artes.
Idem cap. 26 :

Nititur Indolem claris natalibus ortum Flectere cum precibus.


Et cap. 32 :

Femineum Indolis gaudens spectare triumphum. Indolis et docilis, sapiens, ac mente benignus, Conceptus, placidus, et bene cautus erat.
Fortunatus lib. 4. de Vita S. Martini :

Ubi perperam indocilis scribendum putat Canisius. Smaragdus in Prfat. ad Reg. S. Bened. de Monacho :

Indolis a patribus generose Lycontius olim.

Vita S. Romani Archiep. Rotomag. apud Marten. tom. 3. Anecd. col. 1664 :

Aurea Jerusalem valvas sibi pandit et arcem, Qui penitus sprevit Babylonis ab Indole fascem.

Id est, a puero. Vide Anson. in Vita S. Ursmari. cap. 3. et Ughellum tom. 1. part. 1. pag. 152. Prsertim vero sumitur hc vox pro puero vel adolescente studioso ac laborioso, et, uti vulgo dicimus, bon ac prclar Indolis. Gloss. Latino-Gr. : Indolis, , . Indoles, , est enim Indoles, ut est apud Servium ad 10. neid. :

Imago qudam virtutis futur.

Spes in puero, in Gloss. Isidor. , in Gloss. Lat. Gr. Imago futur bonitatis, in Glossis MSS. Unde spectat ea potissimum nobiles ac principes adolescentes vel pueros, quorum in rebus gerendis virtus speratur. Ita Crispus commod Indolis juvenis, apud Eutropium, Gratianus, apud Ammianum lib. 31. prclar Indolis adolescens appellatur : ut Tulgas bon Indolis et radix Gothorum, apud Isidorum Pacensem in Chronico r 678. Carolus Calvus, bon Indolis puer, in Hist. Translat. S. Sebastiani cap. 20. Lotharius Rex Francor. Glorios Indolis puer, in Bulla Joannis PP. in Tabulario Humolariensi : in Charta

vero pro Monasterio S. Bavonis Gandensis, bon Indolis Rex gloriosissimus. Otto III. Imper. admirabilis Indolis adolescens, in Inventione SS. a Deoderico Metensi Episc. repertorum : Carolus filius Regis Ludovici Ultramarini, juvenis magn Indolis, in Charta Gerberg Regin anno 968. apud Mirum in Donat. Belg. lib. 2. cap. 19. Philippus I. Rex Francor. clar Indolis Rex Francorum, in Hist. S. Macarii Patriarch. Antiocheni n. 60. Tabularium Monasterii Regul de eodem Philippo :

Anno ab Incarnat. 1103. Philippo Francorum Rege superstite, Ludovico tamen filio Indolis et probitatis memorand juvene, Franci temonem obtinente.
Rigordus in Prfat. ad Hist. Philippi Augusti :

Serenissimo et amantissimo domino suo Ludovico Augusti filio Regi Indolis adolescenti.

Sed et apud eumdem Rigordum ad ann. 1182. Philippus Augustus Rex Bon Indolis adolescens appellatur. Acta Episcopor. Cenoman. pag. 306. de Hugone Cenomanensi Comite :

Hugonem videlicet Herberti filium bon Indolis adolescentem omnino honore exhredarent.
Saxo Grammaticus lib. 2. Hist. Danic pag. 33 :

Filius hic Regis et avito sanguine lucens Indole clarus erat.

Ratherius Veronensis Episc. in Epist. apud Chappeavillum tom. 1. Hist. Leod. pag. 180 :

Allat cum his sunt et liter Domini Pap tunc temporis Joannis (XI) glorios Indolis.

Sic indigitantur apud Dudonem lib. 3. de Actis Normann. pag. 124. Richardus Dux Norman. pag. 124. Indolis sacr, apud Hemereum in Charta ann. 948. Adalbertus inclyt Indolis Comes (Viromandensis) apud Saxium in Pontific. Arelat. Willelmus Marchio Provinci in Charta ann. 992 :

Marchio istius provinci bon Indolis Willielmus :

apud Lambertum Scaffnaburg. ann. 1044. Godefridus Gozelonis Lotharingi Ducis filius, Nobilissim Indolis juvenis : apud gidium Bry in Hist. Comitum Perticens. lib. 2. cap. 8.

Hugo bon Indolis

Comes Cenomanensis, in Tabulario Brivatensi ch. 191. Warinus Comes Arverni,

Gratia Dei bon Indolis strenuissimus Comes Prudentissimus adolescens,


et mox :

, apud Ademarum Cabanensem in Chron. pag. 180. Willelmus Dux Aquitani :

Clarissim Indolis Comes,

in Triumpho S. Remacli lib. 2. cap. 9. uxor Henrici IV. Regis Rom. :

Bon Indolis Regina conjux ipsius,

apud Gregor. VII. PP. lib. 1. Epist. 40. Mathildis Comitissa, Egregi Indolis puella. Similia suggerunt liber Miraculorum S. Quintini cap. 40. Wippo in Vita Chunradi Salici ann. 1028. Harus in Castellanis Insulens. lib. 1. pag. 41. etc. Vide Alcuinum Epist. 48. Atque inde fluxit, ut Indoles, pro titulo Principum, adolescentium maxime, honorario usurparetur. Monachus Sangallensis lib. 2. de Rebus Caroli Mag. cap. 15 :

Quo etiam tempore epistolam ad vestram Indolem direxit, etc.

Epistola Angilberti Archiepisc. et Andre Patriarch ad Ludov. II. Imp. ann. 855 :

Quibus auditis, omnes unanimiter pro vestra Indole omnipotenti Deo gratias egerunt, etc.

INDOLORIA, pro Indolentia, occurrit apud Sidonium in Epithalam. Polemii. Vide Sirmondum ad hunc locum. Indoloria, , forte , vel Indolora, , in Castigat. Vide Gloss. Gr. Lat. Indolorius, , Stupidus, carens dolore, in Supplemento Antiquarii. Indolorus, Sine dolore. Marius Mercat. pag. 121 :

Indolor enim prim ill protoplasti fuere delici.

INDOLORIS. Sine dolore, expers doloris. Gloss. Philox. INDOLUS, Sincerus, probus, Gr. , sine dolo. Chartularium Landevenecense :

Ego qudam mulier Indolis moribus, stemate regalium orta, nomine Winargant.
Occurrit non semel in eodem Chartular. INDOMINATURA, pro Indominicatura, Dominium. Charta ann. 1463 :

Unam bichonatam terr de Indominatura dicti castri d'Epay, etc.

INDOMINICATA, Pari intellectu. Charta Brunon. abbat. ann. 1158. in Chartul. S. Joan. Laudun. ch. 89 :

De cultura vero qu est ante curtem, quantum ad Indominicatam nostram pertinet, quintam garbam.
Pistens. synodus III , ann. 869, cap. 13 :
a

De carruc Indominicat...

decimam consequatur. p. 27. INDOMINICATURA, Dominium, proprietas, possessio. Hist. Mediani Monast. pag. 271. in Excerptis Joannis a Bayono de Abbatibus ejusdem Monast. :

Hugo circa finem vit su contulit ex Indominicatura in allodio suo duas

croadas cum parte prati.

Indominicatus, substant. Eadem notione ; adject. Ad dominum pertinens, proprius, non datus in feudum. Vide Dominicum 3. et Glossar. Lobinelli tom. 3. Hist. Paris. Charta Henr. imper. pro monast. Florin. ann. 1012 :

Si ecclesia de suis Indominicatis, silvis, pratis, etc.


Infra :

Foragia atriorum et Indominicatorum et omnium locorum, in quibus bannum et justitiam habent, sint ecclesi.
INDOMITAS. Aimoinus lib. 2. de Mirac. SS. Georgii et Aurelii num. 14 : INDORATUS. Gall. dor :

Exinde vero, quos per Indomitatem lingu male prsumpserat, etc. (Corona regis) in uno bacili argenteo Indorato.
(Diar. Burchard. ed. Thuasne, II, 154, an. 1494.) INDORMIS, Insomnis, . Gloss. Gr. Lat. INDORMITABILIS. Libellus precum Marcellini et Faustini pag. 25 :

Gravius exilium temporale esse crediderunt, quam perpetuam pnam secundum Esaiam : Indormitabilis vermis, et ignis inextinguibilis. Non ita placuit illi indormitabili oculo, qui custodit Israel suum.

Qui non dormitat. Agobard. in Lib. apologet. tom. 6. Collect. Histor. Franc. pag. 250 : INDORMITUS, Soporatus, torpore affectus, Ital. Indormentato, Gall. Endormi. Vita S. Rayner. tom. 3. Jun. pag. 460. col. 2 :

Theodora... habebat manus, ut vulgo dicitur, Indormitas, ut filare non posset.


Lit. official. Senon. ann. 1336. in Reg. 82. Chartoph. reg. ch. 22 :

Mediantibus pulveribus prdictis,... ita et adeo fuerunt Indormiti et ipsos dormire oportuit. Entomi,
pro Engourdi, in Mirac. S. Ludov. edit. reg. pag. 479 : Vide infra Inertia. INDORSARE, Joanni de Janua :

Qui ont les membres aussi com Entomiz et endormiz. Supra dorsum ponere : quod vulgo dici solet intersellare ;

Endorsser, in Glossar. Lat. Gall. Sangerman. Indorsare, Gall. Endosser, Chart dorsum seu tergum, vel cujuscumque scripti partem aversam, aut exteriorem inscribere. Proprie vero indorsat litter dicebantur Brevia citationum, seu Submonitionum, quod in ejusmodi brevium, per qu a Rege actori reum in judicium adducendi facultas dabatur, dorso seu tergo citatio et submonitio ab Apparitore vel Serviente reo facta, ut in judicio

compareret, adscriberetur : unde Indorsatio, executio citationis vulgo in foro Anglicano dicitur. Vide Statuta Davidis II. Regis Scoti cap. 18 et 41. Apud Willelm. Thorn. ann. 1289 :

Littera clausa, et sigillo Indorsata,

id est, sigillo munita. Endos du contract, in Consuetudin. Normanni art. 182. Endossement, in Peronensi art. 260. Adde Consuetudinem urbis Insulensis art. 97. Vide Redorsare. INDRICTO, f. Recta, Gall. Droit. Vetus traditio apud Marten. tom. 1. Ampliss. Collect. col. 23 :

Propterea donamus ad Monasterio de foreste nostra... usque in ipso vado in Prumia, et de ipso vado Indricto usque in Melina flumen.

Vereor ne legendum sit indicto, quasi indicato. 1. INDUBI, Indumentum. Gloss. Isid. Legendum, ut apud Plautum, Induvi, cui contrarium Exuvi. Induvi arboris. Cortices, apud Plinium. 2. INDUBI, perperam pro Induci, Gloss. Isid. : Indubias, Belli intervallum, id est, pax bello manente. Indubies, pax, bellum manens. INDUBITANS, Certus. Epist. 16. Nicolai PP. I. ann. 863. tom. 7. Collect. Histor. Franc. pag. 399 :

Et ad quitatis debit jus pars justa sine protelatione Indubitanti fine perveniat.

INDUBITANTER, Sine dubio, in leg. 3. Cod. Theod. de Hreticis. (16, 5.) INDUBIUS, Non dubius, indubitabilis. Charta ann. 1217. in Chartul. Mont. S. Mart. part. 1. ch. 105 :

Universis prterea certum et Indubium esse volo quod, etc.

1. INDUCERE, Installare : Inductio, Installatio. Provinciale Eccl. Cantuar. lib. 3. tit. 6 :

Ut hi, qui admissos ad beneficia Ecclesiastica ad mandatum superioris tenentur Inducere, pro Inductione hujusmodi facienda sumptibus contententur moderatis. Dicta animalia (porcos scilicet et equos) secum Induxerat, alia secum importaverat, etc.

2. INDUCERE, Abigere, ut videtur. Lit. remiss. ann. 1397. in Reg. 151. Chartoph. reg. ch. 317 :

3. INDUCERE, Caraxare, in vet. Glossar. ex Cod. reg. 7641. INDUCIALIS, Induciarius, Johanni de Janua, Spectans inducias ; Appartenant treves, in Gloss. Lat. Gall. Sangerman. INDUCIARE, Eidem J. de Janua, Differre per inducias, vel inducias facere et constituere. Spius occurrit apud Scriptores inferioris vi pro Moras nectere, procrastinare, differre, ut apud S. Bernardum Epist. 303. Eadmerum in Vita B.

Lanfranci, tom. 6. Maii pag. 850. etc. Consuetudines vill Hasprensis a Balduino Hannoni Comite ann. 1176. confirmat, apud Marten. tom. 1. Ampliss. Collect. col. 893 :

Prdicta etiam placita ad alios, quam prscriptum est, terminos Induciare non potest.
Vita B. Caroli Comitis Flandri tom. 1. Martii pag. 212 : Gesta S. Anselmi, tom. 2. April. pag. 910 :

Quatenus usque in Dominicam proximam Induciet de vobis. Non ea re concessi causam, de qua agitis, hesterno Induciari. Causa patroni nostri B. Godehardi usque Induciata, etc.
Historia canonizationis S. Godehardi Episc. apud Leibnitium tom. 1. Scriptor. Brunsvic. : Sic recentiores, prsertim Jurisconsulti, procrastinationes, moras et dilationes passim vocant Inducias, quamvis Latini hanc vocem non soleant usurpare nisi pro pace vel cessatione a bello in certum tempus inter hostes inita. Varias juris Inducias exponit Calvinus in Lexico. INDUCIATUS, Cui induci concess sunt, vel qui per inducias datas securus esse debet. Charta ann. 1327. tom. 2. Hist. Trevir. Joan. Nic. ab Hontheim pag. 111. col. 1 :

Si capti fuerimus, ... tunc infra annum et diem post nostram captionem, et quamdiu excrediti et Induciati fuerimus, aliquam exactionem solvere non debebimus pro nostra liberatione.
INDUCIUM, Induci, intercapedo.

Cumque ibi duo manerent simul ad Eistet aliquantum temporum Inducium


, in Vita S. Willibaldi, tom. 2. Julii pag. 511. Nostris Induce et Indusse, eodem sensu. Induces mestives, in Consuet. Turon. art. 5. Wit jours de Indusse, in Lit. ann. 1409. tom. 9. Ordinat. reg. Franc. pag. 480. INDUCTA. Liber fundationis Monasterii Gozecensis pag. 230 :

Ubi in brevi spe sua frustratus moritur, et super Inductam B. Michaelis sepelitur.
INDUCTIBILIS, Qui facile inducitur. Clius Aurel. lib. 2. Acut. cap. 37 :

Coagulata Inductibiliaque et digitis convoluta. Qualitas Inductibilis,

ibidem. INDUCTILIS Porcus, Sues qu porcellos ducit et nutrit, ut suspicor, qu Ductrix scrofa dicitur in Lege Bajw. tit. 12. cap. 4. 2. Charta Ottonis Episc. apud Schannatum Vindem. Litter. pag. 45 :

Et tunc ad servitium exigat duos porcos, quos vulgo Inductiles vocant, et unum lateralem et unum porcellum, et quatuor gallinas, etc.

1. INDUCTIO, Suasio qua quis inducitur ad aliquid faciendum. Origo belli Hussitici apud Ludewig. tom. 6. pag. 156 :

Ad Inductionem ergo Sacerdotum... Monasteria destruuntur et diruuntur.


Auctor ad Herennium hac notione dixit :

Quod alieno Inductu fecerit.

Vox Latinis ea acceptione haud ignota : nostris alias Induce, eodem sensu. Lit. remiss. ann. 1389. in Reg. 138. Chartoph. reg. ch. 223 :

Jean Fourqui estoit mari une jeune femme... Nicole Menard prestre par ses fausses Induces et monitions avoit sduit laditte femme, en tele maniere qu'il la congnoissoit charnelement.
Ali ann. 1398. ex Reg. 153. ch. 566 :

Guillaume Merlin prestre, lors cur de la paroisse de Giry, fist tant par ses promesses, Induces ou menaces, que Philiberde femme dudit suppliant et de laquelle il estoit compere, se accorda faire sa voulent et plaisir. En laquelle hostellerie aprs que le suppliant se fust logi, ... par Inducieuses paroles eust mene en une estable icelle filette, etc.

Hinc Inducieux, Qui inducit, impellit et movet, in Lit. remiss. ann. 1410. ex Reg. 164. ch. 205 :

Vide Inductivus. 2. INDUCTIO, Installatio. Vide Inducere 1. Vide supra Amleit et Haltaus. Glossar. German. vocibus Anleite et Anleiter, col. 35. et 36. de Inductione in bona debitoris et de Inductore in possessionem a judice dato. INDUCTITIUS, Invectitius, ascititius. Gloss. Cyrilli : Inductitius, . INDUERE, Investire. Occurrit in Tradit. Fuldens. Schannat. num. 111. ann. 796. INDUCTIVUS, Qui inducit, excitat, movet. Inductiva persuasio, in Chronico Sicili apud Marten. tom. 3. Anecd. col. 97 :

Inductiv vi et media licita et honesta,

apud Rymer. tom. 8. pag. 453. INDUCTOR, Qui inducit, impellit, excitat. Gloss. vet. : Inductor, . INDUCTORIUM, pro eo quod inducitur, vel illinitur. Occurrit apud Nithardum. Inductorium facere, apud Plinium. INDUCTUS, pro Indutus. Albertus Mussatus de gestis Henrici VII. Csaris apud Muratorium tom. 10. col. 399 :

Abbas... cum potestate ac primoribus civitatis, plebeque tota obviam procedentes millibus ferme quinque Inductis similis amictus ornatu, introeuntem supremis excepere gaudiis.

Occurrit alibi, teste Muratorio in notis. INDUCULA, Indumentum. Joan. de Janua. Martinius in Lexico et Laurentius in

Amalthea addunt. Vestis interior. INDULCARE, Dulce facere. Tertul. adv. Judos cap. 13 :

Hoc enim lignum tunc in sacramento erat, quo Moyses aquam amaram Indulcavit.
Eccli. 49. 2 :

In omni ore quasi mel Indulcabitur ejus memoria.

Rursum occurrit ibi 12. 15. Aqua Indulcata, ibid. 38. 5. et apud S. Optatum lib. 6.

Ollam propheticam Indulcat commixta farinula, et austeritatem prsentium laborum temperat supern dulcedinis memoria

, apud Marten. tom. 1. Anecd. col. 516. Indulcorare, Eadem notione. Onomast. apud Martinium : Indulcoro, . INDULCITAS. Non dulcitas, apud Non. 2. 215. ubi Ccilius : Tanta huic invasit in corda Indulcitas. INDULGENTIA, Lex, qua Imperatores Romani in quinquennalibus et decennalibus leviorum criminum reos vinculis solvebant, ut in Cod. Theod. de indulgent. crimin. (9. 38.) Ea autem appellatur ab Eusebio de Martyr. Palest. cap. 2. Gloss. Gr. Lat. : , Indulgentia. Legere poteris litteras quibus Odo Tusculanensis cardinalis Indulgentias concedit ecclesi Novi Vici, an. 1246, mus. arch. dep. p. 146. Indulgentia, Venia, culp condonatio, pn remissio. Synodus Pistensis can. 3 :

Aut solvant legale placitum, aut per Indulgentiam sibi impetrent perdonari.
Capit. Caroli Calvi tit. 30. cap. 1 :

Posteaquam nos invicem mutua Indulgentia... reconciliavimus, etc.


Occurrit in iisdem Capitularibus non semel, et apud Jurisconsultos. Charta Reginaldi episc. Paris. ann. 1254. in Chartul. S. Maglor. ch. 29 :

Desiderantes Domino reddere populum acceptabilem, fideles Christi ad complacendum et quasi quibusdam illectivis muneribus, Indulgentiis scilicet et remissionibus invitamus, ut ex inde reddantur divin grati aptiores.

Indulgentia, nostris Remissio aut relaxatio pn vel pnitenti pro peccatis, vel debit, vel imposit, uti describitur a S. Gregorio Nysseno in Epist. ad Letoium. Ita Indulgentiam accipiunt Jurisconsulti, pro pn relaxatione. Eckehardus Junior de Casibus sancti Galli cap. 2. initio :

Ille vero pie discretus, pnitentia eorum accepta, populo Domini pro eis inclamante, Indulgentiam eis dedit, allevatos pr foribus basilic eo die et nocte punitionis gratia incommunicatos jusserat stare.
Bernaldus de Reconciliatione lapsorum :

In Canonum judiciis profectus Ecclesiastic displin potissimum attenditur, ut et qui peccaverint corrigantur, et alii, ne peccent, deterreantur ; hinc est, quod quidam nunc 7. nunc 10. annis, aliquando etiam usque ad finem vit, pro suis criminibus ab Ecclesia separantur, qui et libenter sub hac districtione debent laborare, non solum ut peccata sua diluant, sed etiam ut sanct Dei Ecclesi satisfaciant, eamque sibi reconcilient pnitendo, quam scandalizaverunt delinquendo. Nulli tamen eorum ille numerus prcludit, quin et ante expletionem eorum Deus eis indulgere valeat et soleat, si digne pnituerint, juxta illud B. Leonis PP. etc..... unde et sancti Patres hunc numerum annorum, si tamen Ecclesiastic disciplin non obfuerit, multociens anticipandum in reconciliatione censuerunt, in his duntaxat qui digne pnituerint, etc.
Acta consecrationis Ecclesi Parthenonis B. M. de Epeia Dicesis Veron. Urbani III. PP. ann. 1 :

Postea exivit D. Papa de prdicta Ecclesia, et ascendit super pergulum et prdicavit populo... Auctoritate nostra concedimus omnibus ad anniversarium hujus dedicationis diem advenientibus, et volumus quod auctoritate apostolica prdicti Cardinales, Patriarch, Archiepiscopi, Episcopi debeant auctoritate nostra in hoc facto unum annum et xl. dies omnibus vere pnitentibus et confessis de injuncta eis pnitentia criminalium et quartam partem venialium, fractionem votorum ita ut ad eam (vitam monasticam) redeant, excessus parentum nisi fuerint enormes, pnitentibus in carentena, unum annum de tertiis et xlvii. dies, in solemni pnitentia advenientibus calceamenta restituimus, mulieribus qu volentes parvulos oppresserunt Ecclesi introitum. Et tunc prdicti D. Cardinales et ceteri Pontifices annuerunt quilibet pro se voluntati D. Apostolici, dantes et concedentes auctoritate D. Pap Indulgentiam, sicut scriptum est.
Antiquam hanc indulgentiarum concessarum formulam hic inserere visum est, quod illi parum consentiant hodiern. Vide Morinum lib. 10. de Pnit. cap. 22. et alios passim, qui de hoc argumento libros conscripserunt. Murator. Antiq. Ital. tom. 5. col. 761. Ad episcopos quamquam hc pertineat remissio, ab abbatibus spissime tamen concessas Indulgentias fuisse, docent quamplurima documenta, ex quibus unum aut alterum satis sit ex Tabul. Cassin. desumptum. Charta ann. 1299 :

Nos Dei gratia Thomas abbas Casinensis.... omnibus vere pnitentibus et confessis, qui ad dictam ecclesiam in singulis subscriptis festivitatibus, videlicet ipsius B. Thom, nativitatis... ac in dedicatione ipsius ecclesi

et per octo dies festivitates ipsas immediate sequentes devote accesserint annuatim,.... de omnipotentis Dei misericordia quadraginta dierum Indulgentias de injunctis eis pnitentiis misericorditer in Domino relaxamus.
Quod auctoritate sua prstare confidenti animo profitetur abbas Henericus in eod. Tabul. :

Nos autem de omnipotentis Dei misericordia... omnibus vere pnitentibus et confessis, qui eidem fratri Andr manus porrexerint adjutrices, nomine ecclesi et hospitalis prdictorum, auctoritate nostra qua fungimur, quadraginta dies de injunctis eis pnitentiis misericorditer in Domino relaxamus.

Vide supra in Absolutio 1. Indulgenti Dies, in Translatione S. Maurini Abb. inter Acta SS. Benedict. sc. 5. pag. 338. Cna Domini, sic dicta quod hac die pnitentes absolvi consueverint. Vide Absolutionis dies. Indulgentiam Facere. Csarius lib. 6. cap. 5 :

Sedensque in angulum juxta Ecclesiam beat Dei Genitricis, (Coloni) ubi Episcopis in die Palmarum consuetudinis est populo facere Indulgentiam.

INDULGIBILIS, Pronus ad indulgendum. Indulgibilis clementia, in Epistola Dungali reclusi ad Carolum M. apud Acher. tom. 10. Spicil. pag. 144. INDULGITAS. Indulgentia. Clius apud Serv. ad 2. G. 345. Consuetudine uxoris, Indulgitate liberum. Sisenn. apud Non. 2. 439. Bassus assiduitate, Indulgitate victus. Gloss. Philox. INDULSATUS Vino, Indulsus vino, inebriatus. Meisterlini Hist. Noriberg. apud Ludewig. tom. 8. pag. 100 :

Ad sua diverticula vino Indulsati, curis posthabitis, Baccho sacrificant. Te quoque (Deus) in hoc fine judiciorum nostrorum Indultorum nostris excessibus speramus.

INDULTOR, Qui indulget, parcit et non ulciscitur. Ordo celebrandi Concilii tom. 1. Concil. Hisp. pag. 231 :

INDULTUM, Gall. Indult. Pontificiaria gratia de re, qu a jure communi aliena est. Bulla Pauli IV. PP. ann. 1559. ex Continuat. magn. Bullar. Rom. part. 4. pag. 74. col. 2 :

Revocantes, cassantes, et annullantes omnia et singula Indulta, concessiones, dispensationes, etc.


Consule Juris canonici commentatores. INDUMINA, Papi, Indumenta. Vetus versio Josephi lib. 17 :

Quando civitatem intrabat, privatis Induminibus utebatur.

INDUPEDARE, Impedire, in vet. Glossar. ex Cod. reg. 7641. INDUPERARE, pro Imperare, prsertim apud Poetas, ut Induperator, pro Imperator, metri gratia. Gloss. Lat. Grc. Sangerman. MS. et Supplem. Antiquarii : Induperare, . Acta S. Cassiani Mart. apud Illust. Fontanium ad calcem Antiq. Hort pag. 345. ubi de Juliano Apostata :

Unde erga Sanctos bellum commoverat excors, Induperans perimi, et nullum super arva pacisci.
Dudo de Ducibus Norman. :

Regibus et ducibus verbo Induperabat amico, Gratior in regno Regibus et Ducibus.

Inter Latinos vocem Induperator usurpavit Juvenalis Satyra 4. inter Latinobarbaros vero Odo in Carmine de varia fortuna Ernesti Bavari Ducis apud Marten. tom. 3. Anecd. col. 374. Gilo Paris. de expeditione Hieros. ibid. col. 249. Auctor Carminis de Lothario Rege in Appendice tom. 2. Annal. Bened. pag. 745. etc. Induperatrix apud Ermold. Nigellum lib. 4. vers. 361. INDUPLARE, Duplicare, Gall. Doubler. Tradit. Diessens. apud Oefelium tom. 2. Script. rer. Boicar. pag. 692. col. 1 :

Si uno anno obmiserit quod censum non dederit, in secundo Induplare teneatur ; et si in secundo anno non Induplaverit, cadat ab omni suo jure dict locationis.
Vide Duplare. INDURARE, Ferre, pati, Gall. Endurer. Capitula Caroli C. tit. 36. cap. 34 :

Qui pro Deo suos denarios vel suam annonam, qu a Deo accepit, (egeno) dare non Indurat, cum Deus seipsum et sanguinem suum pro eo in cruce clavis et lancea transfixus fudit.

Plinio Indurare est Durum reddere. Endurement, Toleratio, in Lit. remiss. ann. 1416. ex Reg. 169. Chartoph. reg. ch. 131 :

Le suppliant moiennant son labour et travail et le grand Endurement et patience qu'il a eu, etc.
INDURATIO, apud S. Augustinum et Theologos, Durities animi, Pertinacia, qua quis peccare non desinit. Gall. Endurcissement. INDURATIVUS, Facile indurans, Arhald. in Rosar. Ms. ex Cod. reg. 7149 :

Multiplicando virtutes minerales lapidificaturas et coagulativas et Indurativas.

INDURATOR. Gloss. Grc. Lat. : , Ferrumino, , Ferrumen, , Indurator. INDURITIA, Duritia, obstinatio, pervicacia. Mandatum ann. 1318. apud Rymer. tom. 3. pag. 714 :

Contra dictos inimicos et rebelles nostros, ad ipsorum Induritiam, militiam et proterviam... reprimendum.

INDUS, Indicus Color, Cruleus, seu Azureus, quod id genus metalli ex India advehatur : in Monastico Angl. tom. 3. pag. 315. 316. et alibi passim. Le Roman d'Alexandre MS. :

Illecques veissiez des vaincus gonfanons, Vers et Indes et jaunes et de toute faons.

INDUSCILE, Endouille, in Glossar. Lat. Gall. ann. 1352. ex Cod. reg. 4120. Aliud ex Cod. 7692 : Indusill, Andoille. INDUSIAMEN, Indumentum, Johanni de Janua ; Vestement, in Glossis Lat. Gall. Sangerman. INDUSIARI, Indui vestibus, vel ornari. Indusiarius, Vestiarius. Papias Iudusiatus, revestitus, Indusio indutus, apud Plautum. Indutiarii, vestiarii, in Glossis Isidori. Martianus Capella lib. 1 :

Et ipsum tonantem exuviis Indusiari publice cernerent.


Apuleius :

Pulcre Indusiatus adolescens.

Gerardus abbas Silv Major. in S. Alexandro cap. 3 :

Cujus dignitatis honore Indusiatus, et a Principe regni legaliter inthronizatus, etc.


Ratherius lib. 5. Prloquiorum :

Laicis non timent vestibus Indusiari.

INDUSSATUM, , Abundans, in Supplemento Antiquarii. Indussatus, in Glossis Sangerman. Lat. Grc. MSS. , apud Synesium exponitur. Adde corollarium et auctarium. Adde ex Castigat. in utrumque Glossar. : Indussata, . Leg. Indultata vel Indulgitata, de qua voce Nonius Goldast. ad Dosith. pag. 69. Indulta, Vulc. INDUSTRIA, Modus, ratio. Charta ann. 1358. inter Instr. tom. 12. Gall. Christ. col. 90 :

Talem in Gestu et habitu Industriam teneatis, quod nihil in vobis appareat quod offendere debeat intuentes.
INDUSTRIALIS, Ad industriam seu artem pertinens. Charta ann. 1400. in Access. ad Hist. Cassin. part. 2. pag. 507. col. 2 :

Item dixerunt quod omnes habitatores dicti castri Luci tenentur singulis annis decimas personales seu Industriales dare prposito.
INDUSTRIARE, Docere. Papias, et Gloss. Isid. INDUSTRIOSE, Artificiose, callide, Gall. Artificieusement. Hincmar. de divort. Lothar. tom. 7. Collect. Histor. Franc. pag. 295 :

Econtra ipse cum maximis attestationibus nobis declaravit, solam rei veritatem illam confiteri se persuasisse, nec in ea causa Industriose aliquid amplius egisse.
INDUSTRIS, Industrius. Cives in artibus Industres, In Laudibus Papi apud Murator. tom. 11. col. 22. Charta Ludovici Regis filii Bosonis ann. 896. ex Chartulario Aptensi fol. 1 :

Nosse volumus quod Industrissimus quidam fidelis noster nomine Teutbertus illustris Comes, etc.
Chron. Joan. Whetham. pag. 366 :

Paciemur ergo nos... principem tam illustrem, ducem tam Industrem... sic lacerari a canibus, etc.
INDUSTRIUS, Fauchons, in Glossar. Lat. Gall. ann. 1352. ex Cod. reg. 4120. INDUSTRUUS. Industruus, sachans. (Lex. Lat. Gall. bibl. Ebroic. n. 23. xiii. s.) INDUTIARIUS. Vide Indusiari. INDUTILIS. Qui indui seu inseri potest. Cato R. R. 135. Vomis indutilis optimus erit. Al. leg. in Rutulis, alii rectius inde utilis. INDUVIUS, pro Indubius. Charta Hispan. apud Sandovallium in Episcopis Pampilon. pag. 62 :

Ego Garsias gratia Dei Rex, quamvis indignus, tamen non Induvius magna Christi pietate, et confisus in ejus gratia, etc.
INEA, pro nea, idem quod infra Inno. Vide in hac voce. INEBR. Vide Inhib. INEBRIVIATUS, In brevi seu indiculo descriptus. Bernardi Mon. Ordo Cluniac. part. 1. cap. 6 :

Tales dies (anniversarios) habet Cellarius apud se Inebriviatos.

Eadem habentur in S. Wilhelmi Constitut. Hirsaug. lib. 2. cap. 43. Vereor ne utrobique legendum sit Imbreviatos. Vide Imbreviare et Inbreviare. INEDAX, , in Gloss. Gr. Lat. et Supplemento Antiquarii, Qui parce edit. INEDIBILIS, Non edulis, non esculentus. Charta ann. 1266. in Reg. 73. Chartoph. reg. ch. 216 :

De aliis vero rebus Inedibilibus, ut pote de cuculis, osillis, furcis, rastris et aliis instrumentis ad tempus messium et vindemiarum necessariis, etc.
INEDICIBILIS, Ineffabilis, qui edici nequit, Gall. Indicible. Sermo Rabodi Episc. Noviom. de Annunciatione ann. 1081. ex veteri Lectionario Monasterii S. Eligii ejusdem urbis :

Inedicibili autem ammiratione visionis et salutationis angelic turbata, etc.


INEDIUS, Jejunus. Vita B. Jacobi Philippi, tom. 6. Maii pag. 168 :

Quin etiam mane. Inedius rem divinam celebraverat.

INEFANS inter species aromaticas recensetur in Convent. Saon ann. 1526. INEFFICAX, Dicitur de exercitu, qui nihil obtinuit, in Annal. Victor. Mss. ad ann. 1219 :

Circa festum Penthecostes Ludovicus filius regis Philippi iterum ivit in terram Albigensium.... cum magno exercitu.... Sed eodem anno redierunt Inefficaces, propter prodicionem quorumdam in obsidione Tholos.
INEFFIGIABILIS, Qui fingi seu figurari nequit. Tertull. de Anima cap. 24 :

Adjicit (Plato animam esse) immortalem, incorruptibilem, incorporalem... invisibilem, Ineffigiabitem, uniformem, principalem, rationalem, intellectualem.
INEFFIGIATUS Non figuratus. Tertull. de Anima cap. 9 :

Anima indissolubilis, qua immortalis, et Ineffigiata qua indissolubilis.


Utitur Gellius loquens de re necdum efformata. INEFFRENATUS, Effrenatus, non frenatus. Concil. Trevir. ann. 1310. apud Marten. tom. 4. Anecd. col. 241 :

Ineffrenatam utique aviditatem eorum refrenare volentes, statuimus, etc. Ineffrenata multitudo delinquentium,
in Charta ann. 1484. apud Rymer. tom. 12. pag. 240. INEFFUGABILITER, Sine effugio, Gall. Invitablement. Prcept. Chilper. ann. 583. tom. 4. Collect. Histor. Franc. pag. 624 :

Cum in hac vita brevi tempore maneamus, et ad mortem Ineffugabiliter properemus, etc.

INEFFUSUS. Non effusus. Apul. 2. Met. Sed, ut mihi morem plenius gesseris, Ineffusum laxa crinem, et capillo fluenter undante ede complexus amabiles. Alii leg. eod. sensu in effusum laxa crinem, ita ut laxa non verbum, sed nomen sit. INEFRENATUS, ut Ineffrenatus, Effrenatus. Charta ann. 1302. ex Tabul. Massil. :

Item attenta Inefrenata audacia, imo inobedienti spiritu laboratorum, etc.


INEFRONS, Senza fronte, in Glossar. Lat. Ital. Ms. INELEEMOSYNATUS, Cui non est erogata eleemosyna. Gerardus Abb. in Vita S. Adalhardi n. 17 :

Si quando fortuna egentes sibi prsentabat bis unum, et agapen utrisque competentem non habebat ad manum, satius censebat alteri totum tribuere, quam uterque eorum pne Ineleemosynatus videretur recedere.
INELIGIBILIS, Qui ad aliquam dignitatem non potest eligi, in Bullario Carmel. pag. 243. col. 2. INELIGIBILITAS, Facultatis inopia, ut quis ad dignitatem aliquam vel aliquod

officium eligi possit, vel ab iis repulsa. Stat. S. Flori Mss. fol. 44 :

Cum talium (excommunicatorum) participatio excommunicationem ad minus minorem et interdum majorem inferat, et a participatione sacramentorum et hominum quandoque se injungat ac Inegibilitatem inducat.
Ubi leg. ut infra Ineligibilitatem. Vide Ineligibilis. INEMBOSCATUS, In insidiis positus. Proces. crimin. ann. 1488. ex Tabul. D. Venci :

De hominibus civitatis Inemboscatis stabant numero viginti et ultra armati cum achiis, etc.
Vide supra Imbosca. INEMENDABILE. Vide Emenda. INEMERIBILIS, Non emerendus. Tertull. de Resurrectione carnis cap. 18 :

Non quia substanti ipsi Inemeribile sit, aut Deo impossibile. Cterum Inenatabile excussis profundum est.
INENGIUS, ut mox Inennis. Chartul. S. Vandreg. tom. 1. pag. 13 :

INENATABILIS, Unde enatari haud possibile est. Tertul. de Idolol. cap. ult. :

Concessimus filio Nicholai la Waisdie nostro filiolo Inengio pro salute animarum nostrarum xii. denar.

INENNIS, Minor, qui nondum annos pubertatis attigit, aut nondum est sui juris. et Jurisconsultis Grcis. Speculum Saxonicum lib. 1. tit. 23. art. 1:

Ubi filii Inennes sunt, agnatus expeditorias accipit res.

Germ. binnen iren jaren. Vim vocabuli eamdem habet nostrum Nonge, quod passim occurrit apud Littletonem, in Statutis S. Ludovici lib. 1. cap. 122. in veteri Consuet. Normanni cap. 43. etc. INEPTIOLA. Diminut. ab ineptia. Auson. epist. Edyll. 11. prmissa. Fuit Ineptiol hujus ista materia. 1. INEPTITUDO, vox fori, Circumstantiarum repugnantia, cum quis scilicet crimine purgatur ex absentia. Lit. remiss. ann. 1341. in Reg. 72. Chartoph. reg. ch. 229 :

Primum articulum negat dictus Johannes (reus) salvo jure Ineptitudinis et impertinenti, protestans de proponendo et probando... quod eo tempore, in quo dictus Johannes Valheti fuit occisus, dictus denunciatus erat absens ab illo loco, etc.
2. INEPTITUDO, Vitium, Gall. Dfaut. Charta ann. 1303. in Reg. 37. Chartoph. reg. ch. 28 :

Item quod propter Ineptitudinem libelli, dummodo ex causa debendi ad causam petendi recta conclusio sequi possit, judex ferre sententiam non

omittat.

INEPTITUDO Loci, Locus ad habitandum ineptus, in Bullario Carmel. pag. 52. col. 1. INEPTUS, Vitiosus, Gall. Dfectueux. Arest. ann. 1410. 29. Nov. in vol. 11. arestor. parlam. Paris. :

Johannes Cognati experimentator et venditor, ex eo quod tyriacam inutilem et Ineptam vendebat, etc.
INEQUITARE, Equitare, apud Apuleium lib. 6. et Solinum cap. 45 :

Audet Inequitare philosophi, i.

Insultare, Macrobio lib. 7. Saturn. cap. 15. INERASIO, Neglecta et omissa rasura.

Expedit calamum quassatum non conteri, et Inerasione ruginis vas non frangi

, in Maceriis Insul Barbar tom. 1. pag. 175. INERGIA, ut Energia, Johanni de Janua, Vis et efficacia, effectus,... agilitas, et rerum gestarum aut quasi gestarum sub oculis inductio. Dicitur etiam animi anxietas... vel dicitur Inergia, inteterior labor vel interior operatio, ab en quod est in, et ergo (Grc. , opus) quod est operatio, labor. Gloss. Latin. Gall. Sangerman. : Inergia, Force, vertu, efficace, effet ou engoisse de cuer. Vide Energia. Glossar. Gall. Lat. ex Cod. reg. 7648. Inergia, forcenerie, angoisse de cuer. INERGUMENUS, pro Energumenus, apud Ordericum Vital. lib. 2. pag. 422. Bladricum Noviom. lib. 2. cap. 6. Johannem de Janua, et in Gloss. Lat. Gall. Sangerman. MSS. INERTIA, Morbi genus, Torpedo, Gall. Engourdissement. Mirac. S. Germ. Autiss. tom. 7. Jul. pag. 267. col. 1 :

Agius, ejusdem loci presbyter, tertianam diu passus Inertiam ; ut se devote ad Deum contulit, obtentu beati prsulis celeri donatus beneficio, importunam mox pestem excessit.

Vide supra Indormitus. INERTICULA, La vite nigra, in Glossar. Lat. Ital. Ms. Inerticula vitis, Plinio, cujus vinum tenue est. INERTICULUS, Remissus, pessimus. Glossar. vet. ex Cod. reg. 7641. Vide Inerticus. INERTICUS, Gravis, ignarus, remissus. Jo. de Janua. INERTIOSUS, Piger, segnis, tardus, apud Papiam. Male in Glossis Isidorianis : Inesis, segnis, piger. Legendum Iners, vel potius Inertiosus, segnis, piger. INERTITUDO, , Inertia, in Supplem. Antiquarii et in Gloss. Lat. Gr. Sangerman.

INERUDITIO, Eruditionis defectus. Gloss. Philox. INESCATORIUM, Illecebr, invitamentum. Johann. Sarisber. lib. 3. Polycratici cap. 7 :

Apud istos enim gratia, quia gratis non est, jam non gratia, sed lucri Inescatorium est.

INESCATUS, metaphorice pro Mortuus. Vita S. Walth. tom. 1. Aug. pag. 267. col. 1:

Erat itidem quartus in eodem infirmitorio languidus, qui non solum morti videbatur vicinus, sed quodammodo Inescatus, etc.
INESIS. Vide Inertiosus. INESPESOL, Cumulato opponi videtur, in Charta ann. 1192. ex Tabul. S. August. Lemov. pag. 130 :

Episcopus Le movicensis qui habet in prtaxato manso solus duos sextarios aven, unum cumulatum et alium Inespesol. In cujus obsequio ego Infui.

INESSE, pro Interesse, vel esse in. Jonas Monachus Bobiensis in Vita S. Bertulfi Abbat. cap. 6 : Miracula S. Richarii Abb. Centul. n. 5 :

Vocatur elegans juvenis Ingelardus, quem adhuc eo tempore ferunt scholis Inesse.
INESUS, Non comesus. Gloss. Philox. INEVADIBILITER, Ita ut nullus sit locus evadendi. Ratherius Serm. 1. de Quadrages. apud Acher. Spicil. tom. 2. pag. 291 :

Metuendum ne Inevadibiliter a Domino conclusi, etc.

INEVASIBILIS, Unde evadere impossibile est. Mirac. S. Vicin. tom. 6. Aug. pag. 193. col. 2 :

Cum... catena S. Vicinii nomine dedicata vinctus continuo atque Inevasibilis custodi laqueo se affici quereretur, etc.

INEVECTUS, Idem ac evectus. Virg. Cul. 340. INEVENTILATUS, Minime ventilatus. Pale Ineventilat, in Vita S. Eugendi Abb. cap. 2. INEVITABILIS, Mortiferus. Chron. Camerac. tom. 10. Collect. Histor. Franc. pag. 200 :

Statim vero iterum Inevitabili morbo corripitur, et ut digna meritis suis recompensatio omnibus appareret, lingua ejus divino igne succendi reperta est. Cui cum hora exitum maturasset, etc.

INEVITABILITAS, Id quo fit ut aliquid vitari non queat, apud Duchesnium tom. 4. pag. 159. INEWARD, Vox ignota. Vide Heveward.

INEXAMINATUS, Non examinatus. Hincmar. de Divort. Lothar. tom. 7. Collect. Histor. Franc. pag. 294 :

Proinde ne suspicio ista et nequissima fama de uxore regia diutius Inexaminata aut improbata maneret, etc.

Vide supra Indiscussus. INEXAUDIBILIS, Qui facile exaudiat. Barthii Glossar. ex Baldrici Hist. Palst. INEXCEPTIONALITER, Sine exceptione. Vide locum in confarreatio. INEXEMPLUS, Incomparabilis, cujus nullum exstat exemplum, vel f. historia seu exemplis insculptis decoratus. Vita S. Leonis PP. III. Junii tom. 2. pag. 580 :

In circuitu laminis marmoreis ornavit (triclinium) atque marmoribus Inexemplis stravit.

INEXESUS, Non exesus. Minuc. Fel. Octav. 35. Pnale illud incendium non damnis ardentium pascitur, sed Inexesa corporum laceratione nutritur. INEXIBILIS, Cui exire non licet. Sermo de modo vivendi monial. Coirosiens. apud Stephanot. in Antiq. Bened. Lemov. MSS. part. 1. pag. 654 :

Non eis (monialibus) concessit venerabilis pater exire ad hortum, colligere holera, nec aquam sive ligna deferre ; et eas non solum Inexibiles, sed etiam inadibiles exhibuit. Ecce duo mala, una Inexpedibilia, quia dixisti ; altera, etc.

INEXPEDIBILIS, Inextricabilis. Agnel. in Lib. Pontif. apud Murator. tom. 2. Script. Ital. col. 183 : INEXPERIBILIS, Inexpertus. Vetus Interp. Comment. Orig. in Math. tract. 30 :

Unumquodque eorum qu prfinit, non ab Inexperibili prfinit.

Ubi Orig. . INEXPERRECTUS, Non experrectus. Ovid. 12. Met. 317. In tanto fremitu ductis sine fine jacebat Sopitus vinis, et Inexperrectus Aphydnas. INEXPIABILITER, Modo inexpiabili. Conc. Rem. ann. 991. tom. 10. Collect. Histor. Franc. pag. 531 :

Prosternere ergo... coram tuis dominis, coramque tuis regibus, quos Inexpiabiliter offendisti.

INEXPLEBILITER, Incessabiliter, perseveranter. Ita Gloss MSS. ad can. 15. Concilii Ancyrani. INEXPLORATUS, Non probatus. Index veterum Canonum, tom. 3. Concil. Hisp. pag. 3. col. 2 :

Inexplorat vit homines, aut corruptam vitam accipientes, Clerici non sint.

INEXPUTABILIS, Infinitus, qui supputari ob multitudinem non potest, apud Colum. lib. 9. cap. 4. INEXQUISITUS, Totus, integer. Vel potius Acquisitus per emptionem. Vide supra

Exquisitus. Testamentum Widradi Abbat. Flaviniac. sc. 3. Benedict. part. 1. pag. 684 :

Omne genus pecudum majore atque minore, mobilibus et immobilibus, omnem rem Inexquisitam, quidquid in ipsa loca superius nominata habere videor, totum et ad integrum ad S. Andochii basilicam proficiat in augmentum.
Similis formula recurrit ibid. pag. 685. Vide Exquisitum. INEXSOLUBILIS, Immensus. Epist. Theodeb. reg. tom. 4. Collect. Histor. Franc. pag. 58 :

Pro eo quod nos in solium genitoris nostri, ut dignum erat, superna potentia residere prcepit, Inexsolubilem gratiarum actionem impendimus.

INEXTIMABILIS, pro Instimabilis, Immanis, summus, incredibilis. Chron. Estense apud Murator. tom. 15. col. 356 :

Tunc calor erat Inextimabilis, taliter quod aliqui eorum transierunt ad mortem, alii non poterant se sustinere. Nichil est inpossibile Diis, neque hominibus Infactibile, disponentibus ipsis. Sed quoad hc Infacta haberi censemus compositionem eandem.

INFACTIBILIS, Qui fieri non potest. Comdia sine nomine ex Cod. reg. 8163. act. 4. sc. 5 :

INFACTUS, Non factus. Charta Phil. Pulc. ann. 1312. ex Cod. reg. 9852. 3. 3. fol. 46. v : INFAIDARE, Inimicitias exercere. Vide Faida. INFALISTATIO, Pn species. Radulfus de Hengham in Summa parva cap. 3 :....

Commisit feloniam, ob quam fuit suspensus, utlagatus, vel alio modo mortis damnatus, vel demembratus, vel apud Dovere Infalistatus, vel apud Surthampton submersus, etc

. Ubi Editor ac Interpres vocem a Falaisiis, seu marinis aggeribus deducit, quod apud Dubrenses felones in Falaisiis extremo supplicio afficerentur : quo casu legendum esset Infalisiatus. 1. INFALLANTER, Infalanter, Certo, procul dubio, Ital. Infallante, Gall. Infailliblement. Acta B. Amad. tom. 2. Aug. pag. 587. col. 2 :

Et reliquis accidentibus mortem Infalanter attestantibus, etc.


Charta ann. 1432. tom. 1. Cod. Ital. diplom. col. 703 :

Promisit solemniter et convenit.... se procuraturum et Infallanter peraccepturum quod, etc.


Infra eodem sensu :

Procul fallo.

Vide Fallum 1. 2. INFALLANTER, Sine fraude, ut opinor, in 1. Codicil. Caroli Andegav. ult. comit. Provinc. ann. 1481 :

Dominus de Carcairana... non se excuset, quominus dictas duas metretas olei... integraliter... et Infallanter det et solvat.
INFALLIBILIS, Qui in errorem non inducit. Comd. sine nomine ex Cod. reg. 8163. act. 2. sc. 1 :

Regin, si qua occurrat similis specie et moribus, mox ymaginem, quantum ars poterit vestra, Infaillibilem tabellis imprimite.

Id est, qu ita Regin formam exhibeat, ut nemo falli possit, sed omnes eam agnoscant. INFALLIBILITER, ut supra Infallanter 1. Constit. MSS. Carmelit. part. 1. rubr. 15 :

Magister studentium omnes actus scolasticos fieri consuetos intus vel extra Infallibiliter exerceat et sequatur. Eam quoque quam ad nos misistis.... Infalsavit epistolam.
Inventio S. Wlfranni, tom. 3. Martii pag. 149 :

INFALSARE, Adulterare, scriptum corrumpere. Vita S. Gregorii PP. tom. 2. Martii pag. 205 :

Quorumdam temeritas eo vanitatis processit, ut libellum de translatione et miraculis Sanctorum Infalsare prsumpserint.
Vide Falsare 2. 1. INFAMARE, Divulgare. Acta SS. Martii tom. 3. pag. 816. de S. Regulo Episcopo :

Vitam ejus inscriptam invenit, et ad agnitionem omnium Infamare prcepit.

Vide Famare. 2. INFAMARE, Accusare, criminari ; unde Infamia, Accusatio, criminatio. Charta ann. 1389. in Reg. 137. Chartoph. reg. ch. 66 :

Cum... orta fuisset Infamia contra dominum Johannem de Rivo-novo et denunciatum curi prdict, quod ipsi domini Bertrandus et Johannes tractatum fecerant de prodendo locum de Scuria... De et pro quibus idem dom. Johannes fuit inibi et alibi, ubi habetur notitia de prmissis, Infamatus et arrestatus et detentus per curiam spiritualem ipsius domini nostri Albiensis episcopi.
Nostris Infamer, pro Infamia afficere. Lit. remiss. ann. 1466. in Reg. 201. ch. 75 :

Lesquelx serviteurs eussent peu tuer et estranglier ou Infamier toutes les religieuses et femmes, qui estoient dedans ledit prieur. Infame,

pro Infamie, deshonneur, Infamia, opprobrium, in Restit. commun. Tornac. ann.

1370. tom. 5. Ordinat. reg. Franc. pag. 377. art. 21 :

Quilconques est ou sera banniz de Tournay... pour vilain cas criminel, portant perptuel Infame, etc. Infamment,

Ital. et Hispan. Infamemente, Inhoneste, turpiter, in Lit. remiss. ann. 1478. ex Reg. 205. ch. 105 :

Ce voyant les supplians que tort, sans cause et contre raison ils estoient ainsi Infamment injuriez, etc.
INFAMATORIUS, Contumeliosus, injurius. Infamatoriis verbis objurgare, in Vita S. Catharin Sen. tom. 3. April. pag. 954. 1. INFAMIA, Vituperium, probrum, detrectatio. Paschasius Radbertus in Epitaphio Wal lib. 1. cap. 7 :

Fortassis ergo et tu infectus plurium Infamiis, ut non queas de hoc aliam jam recipere fidem, etc.
Cap. 27 :

Quantis tunc militem tuum iniqui lacerabant Infamiis, quantisve derodebant calumniis.

2. INFAMIA, Molestia, oppressio. Charta ann. 1246. ex Chartul. S. Joan. in valle :

Cum... prior et conventus fratrum Prdicatorum petat a nobis permutationem fieri de quadam censiva, eisdem in elemosinam collata, ad quandam censivam vestram, fere domui ipsorum et ecclesi contiguam, propter augmentum sui loci, et propter inquietationem et Infamiam quorumdam ibidem habitantium, et incendii periculum removendum.
3. INFAMIA, Accusatio, criminatio. Vide supra in Infamare 2. INFAMIUM, pro Infamia. Indiculus luminosus, liber sic inscriptus :

Totumque Christi Domini gregem non uniformi subsannio, sed milleno contumeliarum Infamio impetunt, et derident.

INFANARE, Profanare, apud Gualterum in Vita Caroli Comitis Flandri n. 52. INFANC, Infang, Manuum injectio, a Saxonico in, prpositio, et fang, Manus, quasi manu apprehensio, unde fangen, Capere. Lex Bajwar. tit. 3. cap. 1. 3 :

Si in eum contra legem manus injecerit, quod Infanc dicunt, etc.

Ita tit. 4. 3. et tit. 5. 3. Infang-Thefe, Infang-Theof, Infangenetheof, Infanghthiefe, Voces unius ejusdemque originis et notionis, qu latronis capti in terra alicujus, et saisiti latrocinio, jurisdictionem et cognitionem denotant ; a Saxon. in, quod est Intus, et fangan, Capere, deprehendere, et eof, fur. Ita igitur appellatur passim in Chartis Anglicis regale privilegium, alicui a Rege concessum, per quod licet homines, in suo dominio cum re furtiva deprehensos, judicare ac punire : quod quidem privilegium Baronum proprie fuit, ut est in Leg. Edw. Confess. cap. 21.

26. et in Reg. Majest. lib. 1. cap. 4. Quoniam Attachiamenta cap. 100. 1 :

Barones, qui libertates habent de sok, toll et theame, Infang-thief, outfang-thief, possunt judicare in Curia sua, si aliquis inventus fuerit infra libertatem suam, saisitus de aliquo latrocinio manifesto : sicut handhabband and bak-bearand, et insecutus fuerit per siker-borgh.

Ubi hand-habband, id est, manu tenens, aut in dorso portans rem furtivam. Sic ad hoc, ut quis de latrone cognoscat, necesse est, ut in dominio suo cum re furtiva capiatur, sive sint proprii homines, sive alieni. Ita Cowellus, Rastallus, et alii hanc vocem interpretantur. Will. Thorn. pag. 2030 : Infangenef,

hoc est, latrones capti in dominio, vel in feodo vestro, et de suo latrocinio convicti in Curia vestra judicentur

. Alii jurisdictionis istius speciem restringunt ad homines solummodo dominii, ut Bracton. lib. 3. tract. 2. cap. 35. 1. et Fleta lib. 1. cap. 47. 4. ubi Infangenthef, dicitur

esse latro captus in terra alicujus, saisitus de latrocinio de suis propriis hominibus
. Vocabul. Anglic. Gall. ex Tabulario Beccensi :

Infangenethes, Avoir la progenie de vos nays pris en mainoure, se il se met en vtre court et seit donn par eus.
Ita etiam Leges Edwardi Confessoris cap. 26 :

De Infangthefe : Justitia cognoscentis (id est, confitentis) latronis sua est (i. Baronis) de homine suo, si captus fuerit super terram suam.
Subdit Bracton. loco laudato :

Sed non sequitur, quod ille (Baro) posset hominem suum proprium, captum extra libertatem suam, reducere usque intra libertatem suam, et ibi eum judicare ex tali libertate ; debet enim quis juri subjacere ubi delinquit. Proprios enim latrones et alienos infra libertatem suam captos judicare possunt.

Ubi alienos latrones judicandi facultatem intelligit, quam Utfangenethef vocabant. Idem denique supra ait, necesse esse, ut latro sit in saisina furti : alioquin cognitio pertineret ad Curiam Regis. Vides, inquit Spelmannus, legum vicissitudinem, Edwardi enim illa Confessoris ait, justitiam cognoscentis latronis ad Curiam Baronis pertinere, qui habet infangthefe : negat suo vo Bractonus, asserens hoc nemini tunc competere, nisi Regi. Quoad judicium de Infangthefe capti cum furto manifesto, Britonnus cap. 15. duci eum jubet in Curiam, recitatisque coram Coronatore, festinantius accersito, saccabori et testium accusationibus, nulla expectata responsione, morti judicandum. Grave hoc et Stanfordio visum lib. 1. cap. 23. licet non inficietur.

Hodie, subdit idem Spelmannus, nec in Curiis Baronum, qui antiquis suis Chartis Infangthefe, aut outfangthefe obtinuere, nec in Hundredo aut Comitatu talis exercetur jurisdictio. Comitatui ademptam probabile est Statuto Magn Chart cap. 17. Placita Coron Vicecomitibus prohibente : ejusdemque forte vigore Hundredis illis et Wapentachiis, qu tunc in Vicecomitum erant administratione. Postea Baronibus videtur adempta, vel potius antiquata, Regiis judicibus (ut hodie in Gallia fit) Justitias patrimoniales prvenientibus, sibique ejusmodi criminum cognitionem asserentibus. INFANCIDIA, Perperam pro In Faucidia, divisis vocibus. Vide supra Faucidia. INFANCIONES, Hispanis, dicuntur nobiles inferioris ordinis, quos ii hodie Hidalgos vocant, nos Escuiers. Leges Alfonsin, seu Partit, part. 2. tit. 2. lege 13 :

Catanes et valvasores son aquellos fijos dalgo en Italia, aque dizen en Espanna Infanones.

Ita Infanones etiam appellantur, in Charta Adelfonsi Regis Aragon. r 1158. apud Blancam pag. 540. et alia r 1155. apud Oyenartum in Notitia Vasconi pag. 85. Sic vero primitus nobilium, ac Militum filii appellati, qui nondum per tatem Militari cingulo, nec proinde Militari appellatione donati erant : quod etiam apud nos obtinuit, ut mox docebimus. Hieron. Blanca in Comment. Rerum Aragon. pag. 734 :

Militum vox et Infancionum id sonat, ut priori equestris ordinis viros nuncupemus, quos vulgari sermone Cavalleros : posteriori vero quos vocare solemus Hijosdalgo.
Michael del Molino in Repertorio, verbo Infancio : Et in voce Miles : Rursum :

Infanciones nascuntur apud nos : Milites vero fiunt, seu creantur. Militis filius dicitur Infancio, quia Milites generant filios suos Infanciones. Infanciones dicuntur secundum Foristas antiquos non solum filii Militum, quorum patres creati fuerunt Milites in Aragonia, juxta Foros Aragonum, sed etiam illi, quorum patres creati sunt Milites in alio Regno per alium Regem juxta leges provinci, etc. Item compellantur omnes laboratores ad vendendum ad dictum capitolium, exceptis illis, qui se fecerint secundum forum Infanciones.

Eadem appellatione donantur ii, qui a plebeio ordine inter nobiles cooptati sunt. Stat. pro reformat. regni Navar. ex Reg. A. Cam. Comput. Paris. fol. 160. r :

De Infancionibus Hispanicis, et multiplici eorum ordine, nonnulla habet Vitalis Episcopus Oscensis, qui apud Aragonios variam esse ait hominum conditionem.

Sunt enim quidam, inquit, Infanciones, quidam homines servitii, sive signi. Infancionum autem alii Ermunii, alii Franchi de Charta vulgariter

appellantur. Ermuniorum (al. Hermaniorum) autem Infancionum alii Barones, vel Rici homines : alii Mesnadarii : alii simplices Milites : alii Infanciones simpliciter nominantur. Hominum autem servitii, sive signi, alii cives, alii Burgenses : alii villani, vel pagenses : alii villani de Parada juxta Fori consuetudinem appellantur. Infanciones Ermunii, hoc est immunes ab omni munere seu onere, ita quod nemini dare ex necessitate vel servitute teneantur, sunt tali nomine redimiti, quibus sunt libertas, et conditionis decor, a tempore, quo non exstat memoria, acquisita, immo innata ut proprius et naturalius eloquamur.... Infancio autem de Carta, est is, cui immunitatem, quam genus vel natura negavit, liberalitas ejus, cujus erat astrictus servitio, concessit cum auctentico instrumento, etc.
Idem Scriptor :

In Aragonia omnis homo, descendens de genere Militari per lineam planam est Infancio, sive sit legitimus, sive illegitimus, sive masculus, sive femina. Tamen quamvis ex parte matris veniat ex linea Militari, non est Infancio, nisi habeat patrem Infancionem... Et per Foros habetur, quod quilibet Infancio potest esse Miles in Aragonia, etc.

Eadem habentur apud Michael del Molino in Repertorio Foror. Aragon. pag. 178. 179. Infantionum hermuniorum, mentio est in Foris Aragon. lib. 9. tit. de Injuriis. Infanciona, Uxor Infancionis, apud Vitalem Episcopum. Infancioniam Suam Probare, id est, Nobilitatem, Ingenuitatem, in Charta Alfonsi Regis Arag. ann. 1325. apud Blancam pag. 807. Exstat apud Molinum

Practica procedendi super Infancionia, tam super possessione, quam super proprietate, et de salva facienda,

pag. 176. col. 4. Alia de Infantionibus habent Fori Aragon. pag. 96. 122. 128. v. 129. 130. etc. et Observanti Regni Aragon. lib. 6. tit. de Conditione Infantionum, de Privilegiis Militum, de Domin Infantion, l. 9. tit. de Salva Infantionum, etc. Si credimus Diecmanno et Stadenio, quos laudat Schilterus in Glossario Teutonico v. Fendeo, harumce vocum Infancio, Infanzo, Infantasium, imo et Infantes, cum pro Regum Hispanorum, vel aliorum minus nobilium, filiis sumitur, origo, Latina non est, sed Gothica, a voce scilicet Fante vel Fanter, qu notat Satellites, famulos : unde etiam arcessunt Italicam Fante, Servus, serva, Germanis Vente ; Fanteria, Infanteria, Gallis Infanterie, Copi pedestres. INFANG, Infangenethef, etc. Vide Infanc. INFANS, Infanta. Vide Infantes et Impans. INFANTARE, Infantium cibo alere, instar infantis nutrire. Tertullianus lib. 1. adv. Marcion. cap. 14 :

Sed ille quidem (Marcion) usque nunc nec aquam reprobavit creatoris, qua suos abluit ; nec oleum, quo suos unguit, nec mellis et lactis societatem, qua suos Infantat.
Bibl. Germ. tom. 36. pag. 199. meminit libri doct. Zeibich, cui titulus :

De Infantatione per concordiam lactis et mellis baptismali.

INFANTATICUM, Jus Infancionis vel Infantis, quidquid ad eum jure pertinet, Infantazo, in Chronico Roderici Cid. cap. 2. Charta Aldefonsi Regis Castell r 1209. in Hist. Segoviensi cap. 18. 3. 4. sic clauditur :

Anno primo, quo Rex serenissimus prfatus Aldefonsus Infantaticum a Rege Fernando patruo suo recuperavit.
Rodericus Toletanus lib. 7. de Reb. Hispan. cap. 18 :

Omnia enim qu perdiderat, acquisivit, et etiam Infantaticum, quod sub dubio vertebatur.
Lucas Tudensis in Chron. pag. 96 :

Tradidit etiam filiabus suis, Urrac scilicet et Geloyr, totum Infantaticum, cum omnibus Monasteriis, qu ipse construxerat.

Charta Ferdinandi Regis Hispan. r 1203. apud Oyenartum in Notitia Vascon. pag. 330 :

Dono vobis unic sorori me quantum Infantaticum in Regno meo est, videlicet in Toleto et in tota Alenserra... villas, castella, hreditates, Monasteria, et omnia, qu ad Infantaticum pertinent.

INFANTES, apud Scriptores non semper dicti, nuper nati, et qui fari nesciunt, sed quique pueri, apud Afros prsertim, ut observat Baronius ann. 303. n. 36. ex Victore Vitensi lib. 3. de Persecut. Vandal. pag. 43. Ubi Lectores infantulos exilio traditos scribit. Infantes, Neophyti, recens baptizati. Sanctus Zeno Veronens. Episcop. Invitatione 8. ad Fontem :

Eia quid statis, fratres, vestram quos per fidem genitalis unda concepit, per sacramenta jam parturit, ad desiderata quantocyus festinate. Solennis hymnus ecce jam canitur, ecce mox Infantum jam dulcis vagitus auditur, ecce parientis uno die ventre clarissima turba procedit.
Idem Serm. 1. ad Neophytos :

Ex quo (fontis lavacro) qui eratis tate diversi, diversi natione subito unigeniti emersistis Infantes. Ille autem ut penitus vitam post fata novaret, Confestim terna nituit renovatus ab unda.

Vide eumdem Serm. 5. Infantes autem dicuntur Neophyti, quia per baptismum renascuntur ad vitam ternam. Paulinus lib. 1. de Vita S. Martini :

Pacianus Barcinon. Episc. Serm. ad Fideles :

Aperire desidero qualiter in baptismo nascamur, et qualiter innovemur.


Scite Optatus lib. 5. dixit, baptisma esse

virtutum vitam, criminum mortem, nativitatem immortalem, etc

. Infantes, Liberi, quomodo Enfans dicimus. Gloss MSS. ad Canones Conciliorum : Prols, Infantes. Conventus apud Marsnam 3. in Annalib. Francor. Bertin. ann. 851 :

Talem fidem... unusquisque Infantibus fratris sui, si obierit, qui superfuerit, conservabit.
Edictum Pistense cap. 31 :

Et si Infantes inde nati sunt, secundum legem et antiquam consuetudinem nostram Infantes matrem sequantur.
Ado Viennensis in Chron. :

Quem postea Theodoricus sub fide receptum, de muro urbis, cum simul loquerentur, prcipitat, Infantesque ejus interficit. Et de mancipiis ad ipsum locum cedimus his nominibus, Trudinare et uxore sua cum Infantibus eorum, etc.

Charta fundationis Monasterii Vabrensis ann. 23. Caroli Calvi, apud Catellum in Comitib. Tolosan. pag. 69 :

Charta Willel. domini Montispessulani ann. 1103. apud D. Brussel de Usu feud. tom. 2. pag. 729 :

Quo mortuo sine legitimis Infantibus, habeat vicariam cum castello ille vel illa cui Bernardus diviserit.
Tabularium S. Vincentii Cenoman. :

Ego Rotrocus Comes de Mauritania, et mea uxor Adelis et filii nostri Rotrocus et cteri nostri Infantes, concessimus Avesgaudo Abbati et Monachis S. Vincentii locum S. Langisi qui nobis attinebat jure patrimonii.
Vide Leges Henrici I. Regis Angl. cap. 88. Chron. Besuense pag. 523. 559. 576. etc. Chartam ann. 1148. in Probat. Hist. Monmorenc. pag. 49. et Scaligeriana pag. 100. etc. Infantes, et Pueri, promiscue, dicti etiam Magnatum filii, qui nondum, ex tatis defectu, feudorum paternorum possessionem adierant, qu a custodibus, vel tutoribus deserviebantur, donec ad legitimam ii pervenissent tatem, ut pluribus docuimus in verbo Hres, adjecta pariter eorumdem feudorum denominatione. Verbi gratia, Fridericus Henrici II. Imp. filius, quem spectabat Apuli seu Sicili regnum ex matris jure, Infans Apuli, appellatur, quia juvenis erat, ait auctor Chronici Senoniensis cap. 19. Chronic. Monast. Mortuimaris ad ann. 1219 :

Infans Apuli a domno Papa Honorio sublimatur in Imperatorem.


Puer Apuli, in Chronico Flandr. cap. 21. Philippus Moushes :

Quar tout li Baron qui la erent, L'enfant de Pulle couronnerent.

Guillelmus Brito lib. 12. Philipp. de primogenito filio Regis Angli :

Non tibi des requiem, donec Puer Anglicus armis Victa, quibus nil juris habet, tibi sceptra resignet.
Et idem Muskius in Philippo Augusto :

Car l'Enfs d'Angleterre estoit Ses om, et la crois pris avoit.

De filio Comitis Campani, idem Muskius :

L'Enfant de Champagne avoet, Et maint franc baceler iluec, Feit Cevalier avec son fils, Qui furent franc ome et gentil.

Adolescens Bohemicus, de filio Regis Bohemi, apud Monachum Pegaviensem pag. 6. Guillelm. Guiartus de filio Comitis Hannoni :

Un jour li prent l'Enfant dire, Qui de son domage ot grand ire.


Infra :

L est li Enfs de Henaut, O grant gent pour Flamens requerre.

Ita l'Enfant de Warwic, apud Monstrelletum 2. vol. l'Enfant de Cleves, apud Berrium in Carolo VII. qui eidem Monstrelleto le Damoisel de Cleves. Chartam Gaufredi Episc. Ambianensis ann. 1118. subscribit Radulfus Puer de Arenis, apud Louvetum tom. 2. Antiq. Bellovac. pag. 115. Ubi vox puer idem valet ac hres. Chartam Ramerii abbatis S. Salvatoris Monte Annato ann. 1152. apud Cencium inter Census ecclesi Roman subscribunt

Stephanus de Tebaldo. Jacinctus domini pap dapifer. Stephanus Infans filius Stephani de Tebaldo
. Infantes ac Pueri interdum prterea indigitabantur, et si fortean prdiorum paternorum adiissent possessionem, vel certe eorum possessores audirent. Charta Alemannica 76. Goldasti :

Notavi diem Martis 4. Non. Octob. sub potestativa manu Hludowici Regis et Pueri, et sub Adalberto Comite.
Charta ann. 1088. apud Beslium in Episcopis Pictavensibus :

Sub regimine Regis Francorum Aquitani Ducatum tenente Guillelmo

Infante Pictavorum Comite, etc.


Charta ann. 1100 :

Bernardus Infans de Dorlendio, tertiam partem molendini ad schancham in eadem villa.


Charta Adalberonis Archiepisc. Hammaburgensis ann. 1143 :

Qualiter et nos et Domina Ducissa Gertrudis, et filius suus H. Puer Dux Saxonum, etc.
Apud Ughellum tom. 2. pag. 372 :

Fridericus Puer Dux Suevorum filius bon memori Regis Conradi,

subscribit Diploma Friderici I. Imper. ann. 1160. sic Philippus Puer frater Regis, subscribit Chartam Bartholomi Episcopi Parisiensis ann. 1146. Ita olim Imperatorum filios, superstitibus parentibus, Nobilissimos Pueros appellatos in Fastis, declarant eorumdem Imperatorum Constitutiones, in quibus ut plurimum binis istis literulis N. P. h appellationes designantur, ut observatum a Cujacio ad leg. 4. Cod. de Privileg. eorum, qui in sacro Palat. milit. Constitutio Theodosii, Valentiniani, et Arcadii, apud Sirmondum in Appendice ad Cod. Th. cap. 8. sic clauditur :

Data x. Kal. Maias Constantinopoli, Honorio Nobilissimo Puero, et Evodio Coss.


ut Epistola Valentis et Ursacii in Fragm. S. Hilarii :

Data Gratiano Nobilissimo P. et Dagalaifo Coss.

Exinde voce Puer abrogata, Nobilissimi nude postmodum appellati, ut suo loco docemus. Infantes, appellati in Hispania Regum filii. Vitalis Episcopus Oscensis :

Regum filii, dum sunt in Infantia, vel pueritia constituti, non Reges, sed Infantes consueverunt, et prcipue in Hispania, appellari. Ex quo contingit, quod qui ex Rege genitus ad talem statum, deficiente sibi regno, non valeat pervenire, quod Rex dici valeat cum effectu, in ea nuncupatione remaneat, quantumcumque processerit in tate, quam a principio est sortitus. Unde contingit, quod tales, qui regnum ratione originis promerentur, regnum tamen nequeunt adipisci, Infantes, quamdiu Reges non fuerint, appellentur.
Sed quod addit, ut et Molinus, Infanzones postmodum appellatos in Hispania, quasi ab Infantibus genitos, jure carpitur ab Hieron. Blanca. Aiunt porro primitus hanc nomenclaturam filio suo primogenito Sancio indidisse Ferdinandum II. Regem Castili et Leonis, quam ab Anglia hauserat, ducta in uxorem Leonora, filia Regis Angli. Sed longe ante istud temporis Infantium et Infantissarum obtinuisse nomina, docemur ex Epistola Pelagii Episcopi Ovetensis, qui vixit ann. 1100. Is enim in Veremundo II. Rege :

Habuit duas nobiles uxores : ex una genuit Infantissam domnam Geloiram. Ipse Infans Ordonius Fronildi Pelagii genuit plures filios, etc.
Utitur ibi non semel. Chartam Alfonsi VI. Regis Castell r 1118.

subscribit Ramirus Infans Garsi Regis filius

, apud Anton. de Yepez in Chronico Ord. S. Benedicti tom. 3. Jacobus Rex Aragon. ann. 1272. in suo Testamento instituit suum

filium primogenitum Infantem Petrum heredem in regno Arragon. etc

. apud Marten. tom. 1. Anecdot. col. 1144. Vide Surit Indicem lib. 1. ra 1063. 1064. Michaelem del Molino in Repertorio Foror. Aragon. voce Primogenitus, et Sebast. Cobarruviam in Thesauro Lingu Castellan. Annal. Laur. Bonincont. ad ann. 1424. apud Murator. tom. 21. Script. Ital. col. 183 :

Petro fratre (Alphonsi Taracon. regis) quem Infantem appellabant (qu est dignitas apud Hispanos post regiam prima), etc.
Infantiss, Nobiles puell. Lucas Tudensis in Chron. pag. 88 :

Habuit etiam duas nobiles concubinas, et ex una genuit... et ex alia Infantissa domnam Geloyram. Ipse Infans Ordonius ex Infantissa Fronildi Pelagii genuit plures filios.
Adde pag. 106. Charta Aldefonsi Regis Castell r 1219. apud Colmenares cap. 18. 3. et 4 :

Ego Aldefonsus D. G. Rex Castell et Toleti, una cum uxore mea Alienor Regina, et cum filia mea Infantissa Berengaria, etc.

Occurrunt eadem verba in aliis r 1227. et 1228. apud Jo. Pinedam ann. 1189. et Salazarum in Vita S. Epitacii pag. 123. Ubi Garibaius lib. 12. cap. 24. observat Infantissam in iis appellari, qu hodie Infanta dicitur. Infanta, Vox non recentioris usus apud Hispanos quam Infantissa ad designandas puellas ex regia progenie oriundas. Concil. Ovet. ann. 1115. tom. 3. Collect. Concil. Hispan. pag. 325 :

Sorores itaque jam dict Regin, dona Geloyra Infanta... atque Infanta dona Tarasia cum omnibus filiis et filiabus... juraverunt et confirmaverunt. Infanta Sanctia germana Regis confirmavit.
Jos. Moret. Antiquit. Navarr pag. 587 :

Aldefonsi Hispan. Reg. Prceptum ann. 1132. tom. 8. Spicileg. Acher. pag. 176 :

Hic requiescit famula Dei Hisabela Infanta filia dicti Regis Petri.

Infantes, Pueri symphoniaci, vulgo nostris Enfans de Chur. Ordo Romanus :

Et statuuntur per ordinem acies du, Paraphonist quidem hinc inde aforis, Infantes ab utroque latere infra per ordinem, et mox incipit Prior schol Antiphonam, etc.

Alibi :

In quacumque schola reperti pueri bene psallentes tollantur inde, et nutriantur in schola Cantorum, et postea fiant Cubicularii.

Alio loco, Infantes paraphonist. Pueri de altari, in Capitulo generali Canonicorum Rotomagens. ann. 1311. Pueri, nude in Charta Evrardi Episcopi Ambianensis ann. 1218. pro erectione Prcentori in eadem Ecclesia tom. 12. Spicilegii Acheriani pag. 166. Infantes Alb, Pueri symphoniaci, quod Alba induantur sic appellati, nostris etiam Enfans d'aube. Charta ann. 1478. in Reg. 205. Chartoph. reg. ch. 310 :

Notum facimus... nos Infantium alb de choro ecclesi beati Martini Turon. humilem recepisse supplicationem, continentem eosdem supplicantes, dum parvuli sunt in tate tenera et Alb Infantes, etc.
Lit. admort. ann. 1475. in Reg. 195. ch. 1540 :

A laquelle messe doivent assister deux Enfans d'aube et autres gens de ladite glise (de Troyes).

Vide supra in Alba 3. Infantum Officium, apud Joannem Episcopum Abrincensem de Offic. Ecclesiast. Id est, puerorum, quod canebatur in Nativitate Domini. Infantes Monasterii, Iidem, qui vulgo Oblati, nutritii, de quibus agimus suis locis. Capitula Theodori Cantuar. cap. 34 :

Infantes Monasterii 14. annis carnem manducant.

Statuta Ord. S. Benedicti tom. 6. Spicilegii Acher. pag. 33 :

Item statuimus, quod Infantes, qui recipiuntur in Monasteriis, et quotidie audiant Regulam exponi, et scholam non exeant, donec legitim sint tatis, et tunc professionem faciant, et benedictionem accipiant, secundum formam Regul.
Vide Addit. 1. Capitul. cap. 37. Iidem Pueri Monasterii dicuntur apud eumdem Theodorum cap. 115. ubi vetantur Pueri Monasterii ante 25. annos ordinari. Horum modestiam in Ecclesia belle describit Domnizo lib. 1. de Vita Mathildis cap. 15. de Bonifacio Duce :

Scilicet assistens ad opus divum bonus ipse Stabat in excelso solio, non corde superbo : Aspiciensque chorum, facies vidit puerorum In terra pronas, psallentes dulciter horas, De quibus admirans, ita cur stant, seque regirant, A Monachis didicit, semper quod stant ibi fixi. Hoc non oblitus jocundus Dux et opimus, Ire super tectum clam templi fecit honestum

Quendam quippe virum cum numis, vult quia mirum Ipse videre, decem libras vir jactat ab de, In medioque choro strepitus sonat, et puerorum, Quorum palpebr penitus nec sic patuere. Aspexit numum tetigit non ullus et unum. Unde magis gaudens prclarus Dux ait autem : In modicis annis sunt hi pueri velut almi.

Similia refert Eckeardus de Casibus sancti Galli cap. 1. ubi de Conrado Rege, qui

in processione Infantum Cnobii pomis in medio Ecclesi pavimento sterni jussis, cum nec unum parvissimorum moveri, nec ad ea attendere vidisset, miratus est disciplinam.

Consulendus etiam de hujusmodi Monachorum modestia in Ecclesia idem Scriptor sub finem libri 3. et auctor de Conversione Otgerii apud Mabillonium tom. 5. SS. Benedict. pag. 663. Infans Aul, Puer honorarius, Gall. Page. Memor. H. Cam. Comput. Paris. ad ann. 1415. fol. 47. r. :

Mathus Loison, Infans aul domini ducis Bituricensis, ordinatus contrarotulator recept ordinari senescalli Tholos. Deux petiz Enfanons estans de la ville de Courcelles, etc.

Nostris Enfanon, Puerulus. Lit. remiss. ann. 1389. in Reg. 138. Chartoph. reg. ch. 23 : INFANTIA, Species hydropisis. Miracula sancti Francisci Solani tom. 5. Julii pag. 900 :

Maria Ximenez... gravida hydropisi, quam medici Infantiam vocant, ex natura sua valde difficiliter sanabili, toto corpore et ventre intumuit.
INFANTI, Infantiles lusus, nug. Vita B. Colet tom. 1. Martii pag. 541 :

Fugere cpit omnes ludos juveniles et Infantias curiosas ac dissolutas.

Enfantillonge, eadem acceptione, in Homil. in Advent. ex Cod. 28. S. Vict. Paris. fol. 4. r. col. 1 :

On ne doit mie entendre que tuit puissent estre encloz dedenz cele vale (de Josaphaz) ; car ce seroit Enfantillonge.
INFANTIALIS, Ad infantiam pertinens, puerilis. Vita S. Willib. tom. 2. Jul. pag. 502. col. 2 :

Post illa Infantialis ejus oblectationis ludicra, etc.

INFANTILITAS, Infantia. Glossar. Gall. Lat. ex Cod. reg. 7684 : Infantilitas, enfentet. Infantiliter, enfentivement. Infantilis, enfenture chose. INFANTIOSUS, Plenus infantia, i. Infantilis. Johannes de Janua. INFANTISSA. Vide in Infantes. INFANTISSIMUS, apud Prudentium lib. Peristeph. hym. 14. et Paulinum in Epist.

12. n. 5. Ineloquentissimus exponitur in Glossis Isonis Mag. INFANTULA, Puella junior. Vita S. Columb tom. 5. Sept. pag. 623. col. 2 :

Numquam autem virgo clementissima sine causa iram admovit, nisi cum forte aut Infantulis, aut aliquam e sororibus negligentem aspiceret.

INFARIA, Non fatua, salsa, aut fatuum efficit. Gl. Isid. Legendum : Infatua, non fatua, salsa ; Infatuat, fatuum efficit. Vide Grvium. INFAS. Vide Impans. INFASCIARE, Fascia obvolvere, in Actis S. Francisci de Paula, tom. 1. April. pag. 124. INFASCINABILIS, , in Gloss. Gr. Lat. 1. INFASTUS, In honore positus, vel qu ad sacra pertinent. Glossar. vet. ex Cod. reg. 7641. 2. INFASTUS. Infaustus :

Infastus, maleureus.

(Lex. lat. gal. bibl. Ebroic. n. 23, xiii s.) INFATUATIO, Fatuitas. Barel. serm. in die Mercur. 3. hebd. Quadrag. :
e

Quod magis homo debet sustinere omnia mala, quam peccatum committere, ratione Infatuationis... Porro hanc conclusionem quod peccator est maximus fatuus,... assimilatur bestiis. Proditione ac dolo Ascelini Laudunensis Episcopi nocte Laudunum ingressus cum militari manu, Karolum Regem cognatum suum, qui cognominabatur Infatuatus, in turre Laudunensi cepit, vinctumque catenis regno privavit.

1. INFATUATUS. Hebes, stultus, rebus suis male consulens. Herimannus de Restaurat. sancti Martini Tornac. cap. 94. de Hugone Capeto :

2. INFATUATUS, Fatuus, sapore carens. Epist. 27. Froth. episc. Tull. tom. 6. Collect. Histor. Franc. pag. 397 :

Quapropter misi libram, ut consideretis qualiter carra nostra sale inde mihi revertantur onusta, quia absque sapore salis Christiani vita, ut nostis, Infatuata est.

INFAUCIDIA, pro in faucidia, in Testamento Widradi Abb. Flaviniacensis sc. 3. SS. Benedict. part. 1. pag. 686. Vide Faucidia. INFAUSTITUDO, Infortunium, in Miraculis S. Remacli cap. 14. INFAUSTUS, Falsus, infectus. Lit. Caroli VI. ann. 1418. tom. 10. Ordinat. reg. Franc. pag. 486 :

Dehinc plurima mendosa et Infausta sub nostro nomine scripserunt, etc.


INFE, , Incipe, Infit, Incipit, Supplem. Ant. INFEARE, In feudum seu beneficium conferre. Vide in Feudum sub finem. INFECTORIUM, , in Glossis Lat. Grc. Sangermanens. Locus ubi

inficitur seu tingitur. INFECTUS, nude, pro Lepra vel peste affectus. Instr. ann. 1297. apud Lam. in Delic. erudit. inter not. ad Hodoepor. Charit. part. 1. pag. 118 :

Qui (rivus) caput facit in strata prope domum Infectorum. Infectueux, Chars ou poisson Infectueux ou corrompuz.

Putidus, vulgo Infect, corrompu, in Stat. ann. 1381. tom. 6. Ordinat. reg. Franc. pag. 608. art. 2 : Enfers, f. pro Enfect, eadem acceptione, in Annal. regni S. Ludov. edit. reg. pag. 185 :

Moult de bons chevaliers... moururent pour le grant chaut qu'il faisoit, et pour l'air qui estoit corrompus et Enfers.

INFEDUCIARE, in charta ann. 822. apud Murator. tom. 1. Antiq. Ital. med. vi col. 587. In fiduciam seu pignus dare. Vide in Fiducia. INFELICARE, Infelicem facere, affligere. Papias. Adde ex Glossar. Gall. Lat. Cod. reg. 7684 : Faire malheureux. Occurrit apud Plautum non semel, ut et Infelicitare. INFENDERE, Valde offendere facere irasci, Johan. de Janua ; Courreacier, in Glossis Lat. Gall. Sangerm. Suppl. Antiq. : Infendere, , , Increscere, infrondescere. Leg. Intendere. Adde ex Castigat. in utrumque Glossar. leg. Infindere. Scaliger ad Festum in hac voce. INFENDITOR, , in vett. Gloss. Defensor. Suppl. Antiquarii :

Infenditor, , Patronus, defensor.

INFENSARE Curiam. Quoniam Attach. cap. 16. 5 :

Nec debet Ballivus, seu alius Judex, facere se partem in aliquo placito pro aliquo : nec debet dare aliquam rationem pro parte sua, nisi ad infensandam Curiam, in Wardis petitis, ubi sectatores sunt legis minus scientes.

Ubi Skenus, Infensare, esse Informare ait, cum scilicet Judex ea suggerit Advocatis, qu vel per lapsum, vel per ignorantiam prtermiserint, juxta illud Juris Civilis :

Judex potest supplere ea, qu Advocatis desunt.

INFENSOR, Accusator, aggressor, qui crimen aut delictum opponit. Auxilius lib. 2. de Ordinat. in prfatione :

Ita tamen ut in unaquaque objectione prnotetur Infensor, et responsione defensor.


INFEODARE, In feudum conferre.

Inhibemus ne quidquam de assignatis Infeodare seu alienare, vel quoquo pacto distrahere... prsumat

, in Instrum. tom. 4. Gall. Christ. col. 593. Vide Feudum. Effoder, eodem sensu, in Declarat. MS. feud. nobil. Camerac. Infeofamentum, Traditio vel acceptio in feudum. Quoniam Attachiam. cap. 45 :

Si aliquis liber tenens, cujus tenementum liberum est ab omni servitio per suum Infeofamentum, etc.
Infeofare, Infeoffare, ut Infeodare. Prius occurrit in voce Foresta sub finem ; posterius vero in Charta ann. 1401. apud Rymer. tom. 8. pag. 206 :

Realiter et cum effectu mittent, inducent et Infeoffabunt, mittique seu induci et feoffari facient, etc.
INFERCIALE. Vide Infertiale. INFERENDA, Tributum, quod fisco infertur. Gl. Lat. Grc. : Inferendum, . Additio 4. Capitul. cap. 84. al. 116 :

Tributum, quod Inferenda vocatur,... hoc est duo solidi pro vacca.

Adde Capitulare ann. 829. cap. 15. Charta Childeberti Regis Franc. pro Monaster. SS. Sergii et Bacchi Andegav. :

Clementi regni nostri suggessit, quod de curtibus prdict sanct Basili, qu nominantur... annis singulis Inferendam solidos 6. inferendales, et alios 6. de remissaria auri pagensis inferendo in fisci ditiones reddebant.
Et mox :

Ut nullus Judex publicus in ipsas curtes ad agendum... nisi quod Inferendam ipsam idem Abbas per seipsum, aut per missos suos annis singulis in Sacellum publicum reddere deberet.
Denique :

Sed quodcunque pars fisci nostri exinde percipere aut exactare potuerit, nullus vestrum penitus requirere prsumat, nisi tantum annis singulis ipsi solidi duodecim per ipsum Abbatem, aut per missum suum nostris rariis Inferri debeant.
Gesta Dagoberti cap. 37 :

Centum vaccas Inferendales, qu ei de Ducatu Cinomanico annis singulis solvebantur, etc.

Quo spectat Charta Childeberti Reg. Fr. ex Tabular. Corbeiensi apud Bollandum :

Eo quod bon memori proavus noster Dagobertus quondam Rex per sua auctoritate manu sua roborata, vaccas cento solduris, eo quod in Inferenda de pago Cinomaneco in fisci ditionibus ponebatur, (al. sperabatur) ad ipsam sanctam Basilicam annis singulis concessisset.
Perperam cartas, pro vaccas habet Charta Chilperici Regis apud Mabill. tom. 4. Actor. SS. Ord. S. Benedicti pag. 623. in qua eadem verba recitantur. Ubi infra :

Ut si constat antedictus Princeps Dagobertus quondam Rex ipsas vaccas cento Inferadabas (lege Inferendales) de supradicto pago Cinomonneco, quod annis singolis in fisci ditionibus sperabatur, per sua auctoritate ad ipsa Baselica concessit, etc.
Fredegarius cap. 74 :

Quingentas vaccas Inferendales annis singulis a Chlotario Seniore censiti reddebant.

Adde Aimoinum lib. 4. Hist. Franc. cap. 26. Vitam Aldrici Episc. Cenom. n. 56. Acta Episcopor. Cenom. pag. 186. 222. 226. 244. Instrum. tom. 4. Gall. Christ. Col. 66. Prceptum ann. 570. apud Marten. tom. 1. Amplis. Collect. col. 6. etc. INFERENTIA, Intolerantia. Lambertus Ardensis apud Ludewig. tom. 8. pag. 437 :

Ubi impetrato a domino Rege quod juste postulaverat, spontane voluntati su, quandam necessitatis opponens Inferentiam, morosius cum Rege perhendinavit.
INFERETRARE, Feretro inferre, apud Lambertum Ardensem. Vide Feretrum. INFERIATA, et Inferiatura pro Inferriata et Inferriatura, ab Italico Inferrare et Inferriare, Actus catenis vinciendi. Stat. Bonon. ann. 1250-67. tom. III. pag. 169 :

Addimus quod aliquis custos alicuius carceris... non possit nec debeat... auferre vel accipere aliquid alicui detento... ultra quam xij. bon. in prima die pro Inferiata vel intratura, et deferiata, nec aliqua alia de causa a dicta die in antea nisi vj. denarios pro qualibet die, etc. ;
et paulo post :

nec aliquis eorum possit nec debeat... accipere pro aliquo detento vel detempta... ultra xij. bon. in prima die pro intratura et Inferiatura cujuslibet.

Fr. INFERILIA, Infernalia, subterranea, Gloss. Lat. Grc. : Inferilia, . INFERMENTARIA, Tacita, Dissimulata. Ita Papias MS. et Editus. INFERMITARE. Supplementum Antiquarii :

Infermito, , Subigo farinam.


INFERNALIS Morbus.

A morbo qui dicitur S. Antonii vel Infernalis

, apud Marten. in Onomastico ad calcem tom. 5. Anecd. Vide Ignis Inferni. INFERNALITER, Modo pernicioso, qui inferni pnas secum trahat. Conventus Episcoporum ann. circiter 1090. apud Marten. tom. 4. Anecd. col. 120 :

Surrexerunt quidam falsi Christiani... qui... stipendium Ecclesi nostr et pauperum eleemosynas... audaciter et inverecunde Ecclesi

surripiunt, sibi Infernaliter contradunt.

1. INFERNUM, Anus, podex. Medicina Salern. pag. 208. edit. 1622 :

Vomitum flav bilitiscat (nasturtium) eandemque per Inferna seducit.

Eadem ratione Galli dicunt par bas. 2. INFERNUM, pro Purgatorium, in Offert. miss pro defunctis. Ita etiam usurpant Monita S. Eligii in Vita ejusd. tom. 2. Spicil. 3. INFERNUM, Parisiis nomen port, qu nunc S. Michaelis appellatur. Vide supra Fertum 4. INFERRARE, In catenas, ferrum seu vincula conjicere, Gall. Mettre aux fers. Propositio gravaminum illatorum per Gentes Comitis Sabaudi ann. 1302. Hist. Dalphin. tom. 1. pag. 98 :

Ipsos fecit Inferrari et custodiri a duobus clientibus, qui ipsos custodierunt per lii. dies in dictis ferris.

Nostris alias Enferger et Enferrer. Lit. remiss. ann. 1472. in Reg. 195. Chartoph. reg. ch. 337 :

Le suppliant donna icellui Piron ung coup des mailles des Enferges, dont il vouloit Enferger et lyer ladite jument.
Pactum inter Radulph. de Praellis et commun. de Vailli ann. 1311. in Reg. 48. ch. 8 :

Item se Enferrer convient pour aucun esploit fait par nostre justice, etc. Quant il visetent les Anfers et les enchartrez.
Nisi infirmos intelligas. Vide infra Infirmare. 1. INFERRATUS, Ferro fixus. Comput. ann. 1412. inter Probat. tom. 3. Hist. Nem. pag. 205. col. 1 :

Hinc Anfers, Ferreis vinculis constricti, in Cod. MS. serm. ex Bibl. S. Vict. Paris. :

Expost dictum cledatum castri fuit apertum et Inferratum. Juvenculam asserens Inferratam.

2. INFERRATUS, Incantantus, fascinatus, Gall. Ensorcel, apud Helynand. ad ann. 1150. tom. 7. Bibl. Cisterc. col. 1 : INFERRIARE, ut Inferrare, vox Italica ; unde Inferriatura, Actio catenis vinciendi. Stat. Montis-reg. pag. 269 :

Statutum est quod ferrarii, qui habent Inferriare... presonerios, habeant pro Inferriatura illorum, quibus imponerent compedes, etc.

INFERRIRE, pro Inferre, scilicet in fiscum, habetur in Charta Chlodovei III. ann. 692. apud Felibian. Hist. San-Dionys. pag. xii. INFERTARE. Vide Infertor. INFERTIALE, Illacrimabile. Papias. MS. Sangerman. habet Inferciale. INFERTILITAS, Sterilitas, in Litteris ann. 1359. apud D. Secousse tom. 3. Ordinat. Reg. pag. 342.

Gall. Disette. Infertilitates fructuum, in Instr. ann. 1405. inter Probat. tom. 3. Hist. Nem. pag. 191. col. 2. INFERTOR, Dapifer, qui dapes infert, , in Gloss. Lat. Gr. Schol. Juvenalis Sat. 6 : Minister, Infertor. Gloss antiqu : Infertat, importat, ministrat. Lex Salica tit. 11 :

Si quis Majorem, Infertorem, Scancionem occiderit.

Ubi perperam Editio Heroldi Infestorem prfert. Wippo de Vita Chunradi Salici pag. 428 :

Quos Cubiculariorum Magistros, quos Infertores et Pincernas et reliquos Officiarios ordinaret.


Et ann. 1038 :

Quidam bene valens vir Cunradus Infertor ciborum Imperatoris cum aliis interfectus est. Signum Odonis Infertoris dapium, sive Seneschalci.

Charta Hugonis Episc. Gratianop. ann. 1110. in Tabulario ejusd. Ecclesi f. 35 : INFERTUM. Isidorus lib. 20. cap. 3 : Infertum, vinum, quod altario libatur, atque offertur. Gloss. lfrici : Messewin, id est, Vinum, quod ad Missam offertur. Vide Fertum, Confertum. INFERTURIA, pro Infertorium, Vas, quo aliquid infertur, sive thus ad thuribulum, vel dapes ad mensam. Charta Rudesindi Episcopi Dumiensis r 1016. apud Yepez in Chron. Ord. S. Benedicti tom. 5 :

Candelabra argentea et nea, lucerna, turibulus et Inferturia ex auro et argento, et omni lapide pretioso ornatos.
Infra :

Ad ministerium refectionis... discos et parasidas, fialas et Inferturias, argento scultas et auro, perlucidas, etc.
In alia ejusd. Rudesindi, ibid.

Lucerna, id est, turibolorum ex auro, cum sua Offerturia, capsas argenteas, etc
. Alia Ferdinandi M. Regis r 1101. apud eumdem tom. 6 :

Turibulos duos aureos cum Inferturia aurea, etc.


Alia ejusd. Regis ibid. :

Servitium de mensa, id est, salare, Inferturia, tenaces, trullone cum coclearibus decem, etc.
INFESTARE, Offendere, invadere. Papias : Infestari, objurgare, altercari, insectari. Regiam Majest. lib. 2. cap. 63. 1 :

Vassallus non potest Infestare dominum suum, salva fide homagii sui.

Idem etiam quod Fatigare, in Foris Aragon. Fori Osc Jacobi I. Reg. Aragon. ann. 1247. fol. 6 :

Nullus homo pro aliquo clamo, quod habeat de alio homine, potest per seipsum testare, seu Infestare ullas causas mobiles aut immobiles de illo homine, de quo facit clamum, etc. Lequel le Royer Infesta le suppliant de grans paroles injurieuses.

Infester, eodem intellectu, in Lit. remiss. ann. 1468. ex Reg. 200. Chartoph. reg. ch. 112 : Sed et pro Fatigare, Gall. Presser, importuner, in aliis Lit. ann. 1390. ex Reg. 139. ch. 22 :

Icellui Vincent retourna devers ledit Symon pour le Infester et exciter jouer aux dez ou la paume.

Infestare Se, Festinare, celerare, Gall. Se presser. Mirac. S. Jacobi major. tom. 6. Jul. pag. 47. col. 2 :

Ermengotus videns Christianorum religionem Moabitarum impetu deprimi, sui exercitus robore circumvallatus ad debellandam eorum svitiam, quasi sub invincibilis pugn argumentis se Infestavit.
INFESTATUS, Morbus equinus,

cum equus videtur habere collum parum extensum, ita quod digitis vix potest capi vel astringi, et in suo motu velut infunditus impedire videtur, et ejus oculi lacrymantur
. Ita Petrus de Crescentiis lib. 9. de Agric. cap. 21. Ubi Gallicus Interpres vetus vertit, Enfesture. Italis, Infestato, est qui doloribus vexatur. INFESTINATIO. Concil. Narbon. ann. 791. inter Instrum. nov Hist. Occitan tom. 1. col. 27 :

Ostendit quod nullo modo Episcopum ponere illuc potuisset ob Paganorum Infestinationem,
id est, Infestationem, ut lubentius legerem. INFESTIO. Historia Monasterii Novient. apud Marten. tom. 3. Anecd. col. 1155 :

Ipso anno cpit Abbas jam dictus debilitari, ita quod in manibus ejus et cruribus pustul tumescerent, ex quibus sanies ebulliebat. Quo morbo semper invalescente, discrimen impositum est ei Infestionis, et probandus ad mensem et dimidium in sequestro recluditur.
Puto legendum Infectionis, hacque voce contagionem significari, Gall. Infection. Sententiam confirmat segregatio unius mensis cum dimidio ; tantumdem enim temporis segragari solent qui pestilentia inficiuntur. INFESTOR, pro Infertor. Vide in hac voce. INFESTUCARE, Per festucam in possessionem mittere. Vide Festuca sub finem. INFESTUMINARE, Mare latrocinando infestare. Laurentius in Amalthea. INFEUDARE, Feudum conferre, in feudi possessionem mittere. Charta ann. 1270. ex Archivo Majoris-monasterii :

Prior de Combor Infeudat Guillelmum Bandain Militem de quibusdam terris per unum par cyrothecarum, de pretio trium denariorum, reddendarum singulis annis, et dictus Miles obediet Priori tanquam domino feodali.
Chron. Cnobii Schutterani inter Vindemias Litter. Schannatti pag. 19 :

Per hoc (diploma) idem Imperator nostrum Monasterium quoad temporalia, sive, ut aiunt, regalia, novo a se erecto Bambergensi Episcopatui jure feudi tradidit, unde in hodiernum usque diem Abbates nostri ab Episcopo Infeudantur.
Concil. Tarracon. ann. 1591 :

Ne viri Religiosi sine consensu sui dicesani Episcopi, possessiones monasteriorum vendant... aut Infeudent.

Vide Feudum. Infeudatio, Collatio in feudum, in Charta Caroli Rom. Regis ann. 1348. apud Steyer. in Commentariis ad Historiam Alberti II. Ducis Austri, col. 149. INFFRENATUS, Freno instructus. Acta Inquisit. Carcass. MSS. ann. 1308. fol. 39. r :

Guillelmus frater suus quadam nocte... tradidit sibi mulum, seu mulam, essalatum et Inffrenatum.

INFIBLARE, Infibulare, cingere, circumdare, et ligare, apud Apicium lib. 8. cap. 7. INFICATIO, La negacione del debito. Glossar. Lat. Ital. MS. INFICATUS, Infichatus, Infixus. Stat. civil. Cuman cap. 30. ex Cod. reg. 4622. fol. 132. v :

Non possit nec debeat exportare de ipso massaritio... nec assides, nec plodas Inficatas, nec aliqua lignamina posita in labore.
Ibid. cap. 96. fol. 155. r :

Nec plodas Infichatas.

INFICERE, pro Inferre, apud Interpretem S. Ireni lib. 2. cap. 29. Consternationem Infecit, id est, intulit, vel incussit. INFICIARI. Lucifer Calaritanus lib. 1. pro S. Athanasio pag. 52 :

Testis falsus non impunitus erit, et qui accusat inique, non effugiet ; et tamen fuisti ausus Inficiari Athanasium ;

id est, falsi criminis accusare, eique injuriam inferre. Inficiator Regin, id est, accusator, apud Gregorium Turon. lib. 5. cap. 49. Inficiatrix, apud Hepidannum in Vita S. Wiborad. Apud Nonium Inficiatores, dicuntur falsi criminis objectores, ex Cicerone lib. 1. de Oratore. In Glossis Grco-Lat. : , Perfidus, Fraudulentus, Inficiator. Vetus Interpres Juvenalis ad illud Sat. 13. v. 23 :

Qu tam festa dies, ut cesset prodere furem. Qui tam sacrum celebratur, ut non quotidie delinquant Inficiantes hominem Membra arida, diversisque morbis sive venenis Inficiata.

. Ubi Inficiantes dici videntur homines pravi. INFICIATUS, Infectus, corruptus. Miracula S. Gibriani, tom 7. Maii pag. 621 : INFICIENTIA, Negligentia, incuria, Epistola Johannis de Monsteriolo, apud Marten. tom. 2. Ampliss. Collect. col. 1342 :

Vere quidem antipapam nominaverim, ex quo maxime tanto sub rigore in re dubitatissima verum Papam se reputat ; nihil offert, nihil aperit, nihil hortatur, nihil monet, nisi suam per Inficientiam processus Cardinalium, ac notam torporis et negligenti nostrorum regalium ac super nuntiorum apostolicorum accusationem, ad eum accedere debeamus.
INFIDARE, Idem quod Infiduciare. Concil. Legion. ann. 1012. can. 42 :

Mulier in Legione non capiatur, nec judicetur, nec Infidetur, viro suo absente.

INFIDELES, Qui fidem Christo non habent, vel Regi dominove feudali quam jurarunt, non servant. Vide Fideles. INFIDELIA, . Gloss. Lat. Gr. Vide Infidia. INFIDELITAS erga Regem dominumve feudalem. Vide in Fideles. INFIDIA. Gloss. Gr. Lat. : , Incredulitas, Infidia, diffidentia, perfidia. Ita et in Gloss. Lat. Gr. INFIDIS, Infidus. Pactum ann. 1232. apud Acher. tom. 9. Spicil. pag. 283 :

Convenio tibi Willelm ut ego Grimandus non deffendam me alicui homini viventi, qui me vocare voluerit, ut non sim falsus et Infidis in aliqua curia.
INFIDUCIARE, In fiduciam seu pignus dare. Vide in Fiducia. INFIGERE, Inserere. Pontif. Mogunt. MS. fol. 24. v. ubi de Ordinatione subdiaconorum :

Singuli, accepto fanone ab episcopo, capita sua Infigant subtili, quod episcopus habet in manibus.
Galli diceremus :

Passent leurs ttes dans l'aube.

1. INFILARE, vox Italica, Gallis Enfiler, Filo trajicere. Infilatas castaneas offerre, in Actis S. Francisci de Paula, tom. 1. April. pag. 185. Infilatura Ficuum, Series Ficuum filo trajectarum, in iisdem Actis pag. 147. 2. INFILARE, Filo seu fune colligare. Guido de Vigev. de Modo expugn. T. S. MS. :

Cum duabus cordis grossis uno pollice grosso, longis ut sunt scal, Infilentur et fortiter ligentur.

INFILARE, Infilsare, Filo seu lino trajicere, Gall. Enfiler, Italis Infilzare est transfigere. Stat. ant. Florent. lib. 3. cap. 12. ex Cod. reg. 4621 :

Notarii teneantur..... copias dictarum accusationum... ligare seu Infilare.


Convent. Saon ann. 1526. pag. 30 :

Et in actis cancellarii infrascritti reperiantur fuisse Infilsata.

INFIMO. Deprimo, Infimum facio. Apul. 1. Met. Manes sublimare, Deos Infimare. INALITAS. Guigo Prior Carthusi de Quadripertito exercitio Cell cap. 25. de Deo :

Nec potest ullo modo, vel pro sui puritate maculari, pro sua simplicitate dividi, vel pro sua immensitate comprehendi, vel pro sua Infinalitate mensurari.
IN E, Locutio Gallica, Enfin, Tandem, apud Marten. tom. 4. Anecd. col. 29. INGERE, Tangere, vel colorem immutare. Glossar. vet. ex Cod. reg. 4641. INIBILIS, Infinitus. Apuleius de dogmate Platonis :

Materia cum viduata sit fine, Infinibilis recte videri potest.

Occurrit apud Martian. Capellam lib. 2. cap. 45. et in Vita B. Gerardesch, tom. 7. Maii pag. 166. INITABILIS, Negabilis, in Glossis Sangerman. MSS. n. 301. Legendum Inficiabilis. INITARE, In infinitum protrahere, apud Goclenium in Lexico Philosophico. INITARI. Barel. serm. in festo S. Thom Cantuar. :

Merito passionis Christi opera nostra Infinitantur et fiunt infiniti meriti.


INITILOQUENTIA,

Infinitas sermonis, scil. cum sermo non potest reperire exitum

. Idem Goclen. INFIRMARE, grotare, infirmum esse. Agnelli Liber Pontif. apud Murarator. tom. 2. pag. 182. col. 2 :

Misit Legatum suum Romam, qui diceret, quia egressus de civitate venire voluit et Infirmavit.

Infirmans, grotans, in Barthii Glossario ex Guiberti Historia Palst. Infirmandus, eadem notione, in Capitulari 2. Theodulfi Episc. Aurelian. apud Baluz. tom. 7. Miscell. pag. 44. Passivum Infirmari, pluries occurrit in Evangelio secundum Johannem cap. 11. et alibi. Einfermet pestilante, Morbus pestilens, in Chron. S. Dion. tom. 3. Histor. Franc. pag. 225. Enfermet ou maladie, appelle vamon, in Lit. remiss. ann. 1398. ex Reg. 153. Chartoph. reg. ch. 293. Enfers, pro Infirme, in Annal. regni S. Ludov. edit. reg. pag. 217 :

Tout li Crestien Enfers, et li autre qui pour leur chozes vendre demourroient en Damiette, il seroient tout asseur.

Vit SS. Patrum ibid. in Glossar. :

Tuit li Enfers, qui venoient son moutier, estoient san par ses prieres.

Infirmarius, Officium Monasticum, Frater, cui cura infirmorum commissa est, ait Lanfrancus in Statutis Ordinis S. Benedicti cap. 9. de quo agunt Regula Canonicor. ex Concilio Aquisgran. cap. 142. Udalricus lib. 3. Consuet. Cluniac. et alii passim, prter Hftenum lib. 11. Disquis. Monastic. tract. 5. Vide Glossar. med. Grcit. voce col. 1003. Enfermier, in Ch. ann. 1401. ex Chartul. 23. Corb. et in Reg. 13. ejusd. monast. sign. Habacuc ad ann. 1510. fol. 21. Infirmari Moniales, Quibus cura est infirmorum, in Charta ann. 1249. pro Monialibus Infirmariis Ecclesi B. M. de Fontanis. Vide locum in Domus Dei, Nosodochium. Infirmaria, Nosocomium, conclave infirmorum, in Monasteriis prsertim, vulgo Infirmerie : in Tradit. Fuldens. lib. 3. trad. 35. apud Mattheum Paris ann. 1252. Thomam Stubs de Actib. Pontificum Eboracens. ann. 1285. Will. Thorn. ann. 1128. etc. Domus infirmorum, in Concilio Meldensi ann. 845. can. 53. apud Petrum Venerab. lib. 1. de Mirac. cap. 19. Leonem Ost. lib. 3. cap. 49. et alibi non semel : in Vita Sancti Altmanni Episcopi Pataviens. pag. 64. etc. Liber Ordinis sancti Victoris Parisiensis MS. cap. 40 :

In Infirmaria tria sunt genera infirmorum. Sunt enim quidam, qui lecto prorsus decubant. Sunt alii qui de infirmitate convalescunt, et jam surgere et ambulare possunt ; sed tamen pro reparatione virium adhuc in Infirmaria sunt. Sunt alii, qui hujusmodi infirmitatem non habent, et tamen in Infirmaria assidue comedunt, et jacent, ut senes cci, et debiles, et hujusmodi, etc. Infirmarie de ultra Rodanum. x. solidos fortium. (Testament. presbyt. Durand, an. 1245. mus. arch. dep. pag. 142.)
Infirmaria. Ut Infirmari generales, statum tempus quo sanguis monachis minuebatur vel secabatur vena :

Item quod Infirmarie que consueverunt fieri ante adventum Domini et ante quadragesimam regulariter fiant sicut moris est apud Cluniacum, ita quod una pars conventus sit in Infirmaria et alia pars remaneat in conventu. (Chart. Clun. coll. Burgund. B. N. t. 82. n. 337, an. 1264.)
Infirmari Generales, in Consuetudinibus Cluniacensibus ann. 1301. e MS. B. M. Deaurat, Idem quod Minutiones generales, Stata nimirum tempora, quibus sanguis Monachis minuebatur, seu vena secabatur : de quo more plura in Minuere sanguinem. Consuet. MSS. S. Crucis Burdegal. ante ann. 1305 :

Cellarius quando facit suas Infirmarias,... dat abbati et suis familiaribus,

in qualibet illarum dierum, unam peciam bovis et sex dornos dictarum esquinarum porci... Similes offas dat cellarius, quando facit Infirmarias suas.

Infirmitorium, ut Infirmaria, Nosocomium, in Chronico Montis-Sereni ann. 1170. 1184. apud Willelmum Thorn. ann. 1312. etc. Infirmatorium, apud Csarium Heisterb. lib. 1. cap. 35. lib. 9. cap. 2. et in Chronico Montis-Sereni ann. 1219. pag. 124. Infirmatorium claustrum, in veteri membrana apud Ludewig. tom. 8. pag. 218. Infirmatoria, Conclave infirmorum, Gall. Infirmerie. Testam. Isabel. dalph. Vienn. ann. 1345. inter Probat. tom. 2. Hist. Burg. pag. 219. col. 2 :

Item do et lego meum brevialle fratribus Minoribus Bisuntinensibus et conventui ipsorum pro Infirmatoria.

Infirmerium, Eadem notione, apud Fantonum Hist. Avenion. pag. 178. Infirmaria interdum est ipsum Infirmarii officium, ut apud Innocent. III. lib. 14. Epist. 121. INFIRMIS, Idem ac infirmus. Ammian. 2. 6. Coagmenta lapidum recens structorum, madoreque etiamnum infirmium. INFIRMITAS, Damnum, calamitas, pernicies, nostris Mal. Instr. ann. 1401. inter Probat. tom. 3. Hist. Nem. pag. 157. col. 1 :

Item destinantur commissarii ad reparandum itinera, et diu est, duravit ista Infirmitas, qui incedunt per patriam cum tribus aut quatuor ronsinis, notariis et servientibus et timorant gentes.
INFIRMITAS de reseantisa. Vide in Residentes. INFIRMITATES, Feminalia, subucula, aliave ejusmodi indumenta interiora, sic dicta vel quod pro infirmitate Monachis concessa fuerint, vel quod iis infirma corporis seu pudenda tegerentur. Bernardus in Ordine Cluniac. part. 1. cap. 74. n. 42 :

Cocti omni tempore mutant Infirmitates suas, mane post tres orationes, vel si tale tempus est, talisque dies post Litaniam, et vespere statim mutatis diurnalibus calceis et cultello, nihil loquuntur ibi, nisi fuerit causa pertinens ad Infirmitatem eorum necessaria, et hoc ita quiete, ut vix queat audiri ; mutantur autem in domo infirmorum, in loco ad hoc deputato.
Usus veteres Cisterciensis Ordinis cap. 69 :

Et fiat intervallum, ut qui voluerit se calciare, vel ad secessum ire, aut Infirmitates remutare, aut manus abluere, etc Sed dux graviter Infirmitatus se excusavit.
Vide supra Infirmare.

INFIRMITATUS, Infirmus. Chron. Angl. Th. Otterbourne pag. 189. edit. Hearn. :

INFIRMITORIUM. Vide in Infirmare. INFISCARE, In fiscum redigere, confiscare. Glossar. Gall. Lat. ex Cod. reg. 7684 : Infiscare, Forfaire ses biens et perdre. Lex Aleman. tit. 25. et 26 :

Res ejus Infiscentur in publico.

Annales Franc. S. Nazarii ann. 786 :

Possessiones vero vel agros eorum omnes Infiscati esse noscuntur.


Rodericus Tolet. lib. 2. de Reb. Hispan. cap. 14 : Lib. 3. cap. 15 :

Ecclesiarum reditus Infiscavit, et privilegia earum abstulit. Omnia restituit, qu Egica Infiscarat.
Adde lib. 6. cap. 10. lib. 7. cap. 2. Joan. Diac. Neapolit. in Chronico Episcoporum Neap. in S. Joanne :

Unde Dux valde iratus dixit eundem jugulare Tiberium, et totius episcopii servos possessionesque Infiscari.

Adde Annales Bertin. ann. 871. Concilium Avenion. ann. 1029. apud Acher. tom. 2. Spicil. pag. 619. Charta ann. 678. apud Felibian. Hist. Sandionys. pag. ix. Vide Fiscus. INFISTULATUS, Morbo Fistula dicto laborans. Vide in Fistula INFITEOS, Idem quod Emphyteusis. Charta ann. 1033. apud Murator. tom. 1. Antiq. Ital. med. vi col. 17 :

Et post pna soluta et Infiteos in sua maneat firmitate, quia sic inter nos stetit adque convenit cum stipulatione subnixa. Infixer,
Per emphyteusim possidere, in Lit. remiss. ann. 1390. ex Reg. 139. Chartoph. reg. ch. 78 :

Comme Pierre de la Rue eust prins et Infix hritablement... une moytoyerie, pour trois sextiers de froment et quatre poules de rente hrital, etc.

INFITEUS, Negator rationis me, ab Inficiari. Ita Iso Magister in Glossis. Videtur legendum Infitens. Gloss Lat. Grc. : Infitentes, . Vide Inficiari. INFIXERE, pro Infigere. Lit. remiss. ann. 1355. in Reg. 84. Chartoph. reg. ch. 509 :

Idem Johannes tenens in manu sua unum parvum cutellum, cum quo faciebat unam classedram seu brochiam ad Infixendum in quodam dolio, a quo vinum extrahere volebat, etc. Infixer,
pro Inserere, in Charta ann. 1376. ex Tabul. S. Joan. Laudun. :

Les seauls mis et pendans aux lettres de composition de finances, parmi lesquelles ces prsentes sont Infixes, sont les propres seauls.
INFLABELLARE, Inspirare. Tertull. adv. Valent. cap. 23 :

Omnibus elementis et corporibus ignis Inflabellatus est.

INFLABILIS, Qui potest inflare vel inflari ; active enim sumitur et passive. Lactantio de Opificio Dei cap. 11. pulmo dicitur viscus Inflabile atque aeris capax. Cl. Aurel. lib. 2. Tardorum cap. 2 :

Inflabilis virtutis qualitas.


Idem lib. 5. cap. 1 :

Allium Inflabile.

INFLAGRO, Intus flagro, vel accendor. Solin. 5. ad fin. de Sicilia. Sarmenta, licet viridia, ignem sponte concipiunt, et, nullo Inflagrante halitu, ab ipso Numine fit accendium. INFLAMIA, Inflammatio. Miracula MSS. Urbani V. PP. :

Passus fuit malum casualiter in pede dextro ; primo erat modica Inflamia, etc.
INFLAMINATUS, Incensus, quasi flamine inspiratus, nisi forte legendum sit Inflammatus. Vita S. Marcellin Virg. tom. 4. Julii pag. 232 :

Cum ipsa per se ad sancte agendum Inflaminata, tum B. Ambrosii fratris libris... excitata.
INFLAMMANTER. Gell. 10. 3. circa med. Acriter et Inflammanter facit complorationem tam acerb rei. INFLATE. Tumide. Translate Cs. 2. B. C. 17. INFLATICUS, Inflans, Inflatico tumore turgescens, in Vita S. Guthlaci, tom. 2. April. pag. 46. INFLATOR, Qui inflat. Gloss. Grc. Lat. : , Inflator. INFLATURA, Inflatio, Gall. Enflure. Miracula MSS. Urbani V. PP. :

Duravit ipsa Inflatura quasi per duos menses.


xx

INFLEBILIS. Vide supra Indeflebilis. INFLICTIO. Charta ann. 1360. fol. viii vii. Regesti Johannis Comitis Pictav. ex Chartophylacio Regio :

Cum humili Inflictione significatum nobis fuit,

hoc est, afflictione, ut conjecto ; hic enim sermo est de querimoniis delatis ad Comitem. Multa Inflictione corrigere, in Cod. Theod. lib. 9. tit. 17. Idem videtur quod Expositio, expostulatio. INFLINGERE, pro Infligere, in Stat. criminal. Saon cap. 32. pag. 67. INFLORARE. Odo Cluniac. serm. de S. Benedicto :

Plebs urbana, nobilibus viris conserta, Clericorum etiam honestis quasi Inflorata personis, etc.
Id est, in modum campi distincta floribus.

Ecclesiam possessionibus variis ditatam personis honestissimis Inflorare

, In Epistola Henrici Huntindon. Archidiac. Lincoln. apud Acherium tom. 8. Spicil. pag. 181.

Inflorari, Honore florido vigere

, apud Barthium in Glossario ex Gauterio de Bellis Antiochenis. INFLUENTIA Aquarum, Inundatio. Instr. ann. 1405. inter Probat. tom. 3. Hist. Nem. pag. 192. col. 2 :

Attentis oneribus qu acthenus huc usque supportare habuerunt, et mortalitatibus, Influentiis aquarum, raritate et sterilitate fructuum, etc.
Paulo ante :

Aquarum inundationibus.

INFLUOR, Influxus. Vita fabul. S. Marini tom. 2. Sept. pag. 217. col. 1 :

Ingressus (Diabolus) fatuum et vacuum pectusculum cujusdam muliercul, implevit illud antiqu suggestionis Influore.

INFLUVIUM. Profluvium. Vellej. 2. 120. extr. Ut protinus pariter sanguinis cerebrique Influvio exspiraret. Alii legunt profluvio, alii effluvio. INFOCARE, verbum Italicum, Candefacere, inflammare. Acta S. Francisc Rom. tom. 2. Martii pag. 64. * :

Sibi extrahebatur cor cum aliquibus uncinis ferreis Infocatis ab ipsis dmonibus.
Steph. de Infestura MS. ubi de Innoc. VIII. PP. :

Fuit igitur (Macrinus) ductus per urbem in curru rectus et nudus et cuidam stipiti alligatus et passim ferris seu tenagulis et forcipibus Infocatis afflictus.

INFODERARE, Intus vesti pellem aut pannum villosum assuere, Gall. Fourrer, Doubler. Computus ann. 1333. Hist. Dalphin. tom. 2. pag. 275 :

Pro Infoderando mantello Dom. Comitiss et corsetto de vayro minuto, et pro quinque armineis, unc. x.
Et pag. 276 :

Pro Infoderando mantello domin Burg de pannis vayris, unc. iv. taren. xviii.
Infra :

Pro Infoderandis robis Domini de veluto et de vayro, unc. viii. taren. viii.
Infoderatura, Pellis vel Pannus villosus vesti assutus, Gall. Fourrure, ibidem :

Pro Infoderatura caputii Dom. Johan. Elemosinarii, taren. ii. Infoderatura vayrorum,
in Chronico Sicili apud Marten. tom. 3. Anecd. col. 89. Occurrit etiam in Constitut. Frederici Regis Sicili cap. 106. INFODITUS, pro Infossus, Gall. Enfoui. Occurrit ubi de capitali pna, qua femin damnabantur, sermo est. Tabul. Fossat. fol. 3 :

Qudam mulier, qu furata fuerat sotulares et pannos lineos,..... capta fuit et incarcerata, qu inventa signata, Infodita fuit sub furchis nostris.

Lib. rub. fol. parvo domus publ. Abbavil. fol. 50. r. ad ann. 1331 :

Marote Duflos... pour souppechon de larrechin, fust fuste le banllieue seur le pic et seur le pele et d'estre Enfouie toute vive.
Vide supra Fossa 1. Hinc locum, ubi mortuorum cadavera terr infodiuntur, Enfeu vocant Andegavenses, teste Menagio Hist. Sabol. pag. 239. quomodo etiam legendum est, pro Enseu, in Testam. Isab. duciss ann. 1482. tom. 3. probat. Hist. Brit. col. 426 :

Pour faire parachever et construire nostre chapelle... en ladite glise de S. Franois de Nantes, jouxte nostre Enseu. Enfouir
quippe dixerunt nostri, pro Humo mandare, sepulcro condere. Compend. Hist. Franc. tom. 10. Collect. Histor. Franc. pag. 278 :

Hues... morut et fu Enfouiz en l'yglise seint Denis de France.

INFOEDATIO, pro Infeodatio, Traditio in feudum, apud Laguille Hist. Alsat. pag. 32. Probat. col. 2. Vide Feudum. INFDERABILIS, Implacabilis, inexorabilis. Vita S. Joan. Laudens. episc. tom. 3. Sept. pag. 163. col. 2 :

Contra Nabuzardam vero, ignominiosum scilicet coquorum principem, tam Infderabile gerebat bellum, etc.
Vide Infderabiliter. INFDERABILITER, Implacabiliter, sine fdere. Petrus Damianus in Vita S. Odilonis cap. 10 :

Deflentes (dmones) quod orationibus et eleemosynis quorumdam adversus eos Infderabiliter concertantium, frequenter ex eorum manibus eriperentur anim damnatorum.

INFOLLONICATUS. Gloss. Gr. Lat. : , Rudis, Infollonicatus, Impolitus. Sic etiam MS. qui fullonis operam non habuit. INFORARE, In foro placitare. Gloss. Isid. Plautinum verbum, quod interpretantur, In jus vocare. INFORCERE, Munire, Gall. Fortifier. Charta Communis Suession. apud Perardum pag. 336 :

Ad villam claudendam et Inforcendam, etc.

Vide Infortiare in Fortia 3. INFORCIA, Vis, violentia, Gall. Force. Charta Philippi Franc. Regis in Hist. Harcur. tom. 4. pag. 1347 :

Infra dicta fossata non habebimus ullam occasionem, violentiam, Inforciam, justitiam, captionem, venationem, etc.

Vide Fortia 2. INFORCIAMENTUM, Munitio. Privilegium ann. 1265. ex Chartul. S. Johannis

Carnot. :

Pro turribus et Inforciamentis aliis faciendis in muro civitatis.

Vide Fortia 3. Nostris Enforcement, eodem sensu. Lit. Ant. dom. de Bellojoco ann. 1361. ex Memor. D. Cam. Comput. Paris. fol. 27. r :

Pour certains Enforcemens et rparations que nostredit pere fist faire audit chastel, pour la doubtance de messire Jehan de Vernny, quant il se tourna ennemi du royaume ; lesquelz Enforcemens cousterent bien deux mille livres Parisis nostre pere.
INFORCIARE, ut Infortiare. Munire. Vide in hac voce et in Fortia 3. INFORCIATI Solidi, Quorum materia purior erat minimeque adulterata. Vide Moneta. INFORCIATUM Rubrum, Gall. Rouge fonc, Spissius, minusque lucidum, in Actis Episcoporum Cenoman. pag. 390. INFORESTARE, In silvam convertere. Vide Foresta. INFORMACEUS,

Formarius paries, qui duabus tabulis circundatis, tamquam in formam infercitur

, in Amalthea. INFORMARE, Docere, monere, Gall. Informer, apud Lobinell. in Glossario tom. 3. Hist. Paris. Informare Se, Inquirere, Gall. s'Informer, in Diplomate Xysti IV. PP. tom. 3. Concil. Hisp. pag. 687. in Regesto magnorum dierum Campagni, apud D. Brussel tom. 1. de Feudorum usu pag. 223. in Litteris Innocentii VI. PP. Ludewig. tom. 6. pag. 15. etc. Informari, Edoceri, certum fieri, Gall. Etre Inform.

Certitudinaliter sumus Informati

, in Litteris anni 1370. apud Rymer. tom. 6. pag. 662.

Per Prsentium portitorem Informabimini plenius

, in Litteris ann. 1378. apud Acher. tom. 6. Spicil. pag. 44. Informatio, Gall. Information, Inquisitio.

Audito super hoc dicto ballivo loquente et Informatione super hoc facta, injunctum est dicto ballivo, etc

. apud D. Brussel tom. 1. de Feudorum usu pag. 233. Occurrit alibi. INFORMIDABILIS, Informidatus. Coripp. 2. Laud. Justin. 354. Omnis erit judex Informidabilis illi. INFORMITAS, Deformitas, apud Julianum Toletanum lib. 3. Prognost. cap. 30. INFORNARE, verbum Italicum, Gallis Enfourner, Panem in furnum immittere, inducere. Occurrit in Memoriali Potestatum Regiens. ad ann. 1280. apud Murator.

tom. 8. col. 1147. Vide Infurnare. INFORRARE, Pellitio instruere. Stat. Placent. lib. 6. fol. 80. v :

Item de aliquo varnazono drappi integri,.... Inforrato de pelle, etc.


Vide Infoderare. INFORTES, pro Fortes. Cathwlphus in Epistola ad Carolum Magnum :

Hic Deus adjutor valde tibi semper adinstat, Impia qui tulit tibi semper bella per orbem, Obruit Infortes, simul et humiles honoravit. Andeliacum non poterit Infortiari.

1. INFORTIARE, Munire, Gall. Fortifier. Charta Ricardi Regis Angl. ann. 1195. apud D. Brussel de Usu feudorum tom. 2. pag. xvi : Epistola Philippi IV. Franc. Regis ann. 1293. apud Marten. tom. 1. Anecd. col. 1251 :

Castra, villas et loca dict terr contra nos muniverunt et Infortiaverunt, muniunt et Infortiant tota die.

Rursum occurrit apud eumd. Mart. tom. 1. Ampliss. Collect. col. 1107. 1142. Murator. tom. 6. col. 458. 476. 482. et alibi. Vide in Fortia 3. 2. INFORTIARE, Securiorem facere. Charta Hugon. ducis Burg. ann. 1234. in Chartul. Campan. Cam. Comput. Paris.

Teneor Inforciare, meliorare et renovare securitatem de prdictis conventionibus observandis

. 3. INFORTIARE, Fortiam seu vim inferre, Gall. Forcer, alias Inforser. Lit. remiss. ann. 1385. in Reg. 127. Chartoph. reg. ch. 16 :

Item quod dicti rei.... prfatam relictam, prter et contra ejus voluntatem, vi et violentia illuserunt et ea abusi fuerunt ipsamque Infortiaverunt et carnaliter cognoverunt. Inforsant lesdiz religieux et leurs tenans de paier coustumes,

in Lit. ann. 1370. tom. 5. Ordinat. reg. Franc. pag. 318. Vide Fortia 2. 4. INFORTIARE Curiam, Eam competenti judicum numero munire. Judic. ann. 1267. in Reg. Olim parlam. Paris. :

Cum supplicasset abbas S. Richarii domino regi, ut curiam ejus Infortiaret, quia satis fortis non erat ad justitiandum Mathum de Roya militem, qui erat ejus homo ligius ;... ordinatum est quod baillivus Ambianensis iret ad curiam dicti abbatis Infortiandam.
Vide in Par. INFORTIATI, Species monet fortis, seu purioris minusque adulterat. Vide Moneta. INFORTIATIO, Munitio. Charta ann. 1256. in Reg. N. Chartoph. reg. ch. 10 :

Si vero consilium fuerit quod (castrum) integrum dimittatur, recuperetis expensas operum, quas gentes nostr in ejus Infortiatione fecerunt.

Vide supra Inforciamentum. INFORTIATUM, Pars una Digestorum Juris, quod barbari nostri Jurisconsulti in tres partes divisere, Digestum novum, Infortiatum, et Vetus : qu nomina Bulgari et Azonis sculo nata tum primum aiunt, nomenclationis etymo hactenus incerto, cujus quidem meminit Robertus de Swapham, qui vixit sub Henrico III. Rege Angli, in Chronico Monasterii Petroburgensis : quo loco ait, Benedictum, ejusdem Ecclesi Abbatem, qui mortuus est anno 1194. describi fecisse plures libros juridicos, atque in iis

Institutiones Justitiani (sic), cum Authenticis et infortiato, Digestum vetus, tres partes, cum Digesto novo, summam Placentini, totum corpus Juris in duobus voluminibus.

Apud Seldenum in Prfat. ad Angli Historicos, editos anno 1652. num. 8. Vide Savin. Histor. Jur. Roman. med. temp. part. 2. cap. 22. 159. 160. Stat. Vercel. lib. 3. pag. 61. r :

Et unus tertius qui legat extraordinarie in Legibus, scilicet Digestum novum et Infortiatum.

Minus recte a Cangio Digestum vetus ultimo loco recensetur, cum Novum prcedere debeat. INFORTUNARE, Infortunatum reddere. Prfat. pro benedictione conjugum in Missali Paris :

Deus... quo benedicente nemo Infortunabit.

INFORTIATUS, dicitur in foro Ecclesiastico is, in quem ultima monitio seu excommunicationis sententia lata est, vulgo Raggrav, alias Engrgi. Lit. remiss. ann. 1389. ex Reg. 137. Chartoph. reg. ch. 58 :

Bedoin fist excommenier et Engrgier ledit vigneron.

Unde Agrgement, Ipsa excommunicationis sententia, in Lit. ann. 1406. tom. 9. Ordinat. reg. Franc. pag. 111 :

Par fulmination de sentences et autres Agrgemens, etc.


Sentent. ann. 1246. ex Tabul. episc. Paris. :

Accedens ad nos Johannes de Versaliis armiger non solum excommunicatus ;.... sed et Infortiatus cum uxore et familia sua, etc. Cum in dicto earum monasterio, propter ejus Infortificationem, guerrarum voragine, tute nequeant residere.

INFORTIFICATIO opponitur Infortiationi supra. Charta admort. ann. 1376. in Reg. 109. Chartoph. reg. ch. 392 :

Infortuner, eadem acceptione, in Epist. ann. 1559. tom. 1. Comment. Cond. pag. 626. ult. edit.

INFORTUNIOSUS Infortunatus, apud Guibertum lib. 3. de Vita sua cap. 3. INFORTUNIUM, Maleficium, scelus. Interrog. Templar. ann. 1310. inter Probat. tom. 1. Hist. Nem. pag. 180. col. 2 :

Deposuit quod gentes dicebant, quod quia clandestine recipiebantur fratres in dicto ordine, quod aliquod Infortunium in ipsa receptione fiebat.
INFRA, passim pro Intra, unde Italicum Fra. Lit. remiss. ann. 1399. in Reg. 154. Chartoph. reg. ch. 739 :

Petrus Dominici obviavit retro conventum fratrum Minorum Tholos Sancio de Podio portandi.... unam lanternam cum candela Infra.

Infra Breve, Brevi, propediem, Gall. Dans peu, apud Rymer. tom. 4. pag. 633. col. 1. Infra Se, vel Intra Se, quod dicimus, A part soi, en soi-mesme. Acta S. Cecili Virg. et Mart. :

Tunc Valerianus respiciens, cpit Intra se legere, etc.


Mox :

Cumque hoc Infra se legisset, etc.

INFRACTIO Atrii Ecclesi, pro qua solent exigi 30. libr, ut est in Epistola Droconis Episcopi Bellovacensis ad W. Coepiscopum. Infractio Burgi, Castri, Urbis. Vide Burghbrech. Infractio Pacis,

vel ordinis, vel Christianitatis, vel legalitatis

, in Leg. Henrici I. Reg. Angl. cap. 21. INFRACTOR, Qui infringit, violat, destruit. Donatio Ecclesi Westmonast. apud Madox Formul. Anglic. pag. 240 :

Feci.... omnes Infractores seu diminutores hujus me eleemosyn excommunicari. Redduntur du libr pro Infractura ordinis, etc.

INFRACTURA, Delictum, crimen, vel quidquid leges infringit, et contra eas fit. Leges Henrici I. Regis Anglic. cap. 68 : Charta Caroli C. apud Doublet. in Hist. Sandionysiana pag. 788 :

Itaque hanc procinctam Deo sanctoque ejus Dionysio donamus, cum omni videlicet judiciaria potestate, hoc est, bannum ..... omnemque Infracturam, et si qu sunt ali consuetudines Legum, ubicumque infra totam prcinctam, sive in agris, sive in domibus, sive in viis publicis vel privatis evenerint, etc.
Charta Ludovici Crassi Franc. Regis ann. 1136. apud D. Brussel tom. 1. de Usu feudorum pag. 180 :

Item de Infracturis ceterisque forisfactis, qu in terris infra communiam

fiebant, propter emendationem dominis plusquam quinque solidos persolvi non permittebant.
Charta Philippi Augusti ann. 1194. pro Atrebatensibus :

Quicumque intra pacem civitatis Infracturam fecerit de raptu, vel de furto, vel de plaga ad bannileugam, justitia nostra eum debet arrestare et coram Scabinis ducere, etc.
Infra :

Qui de Infractura civitatis falsum testimonium dixerit, sexaginta libras perdet.


Infrainture, nostris, eodem intellectu.

Melles, injures, Infraintures, amessures, le laron, etc

. in Charta ann. 1311. ex Chartul. Regalis loci part. 1. ch. 30. Infractura, Effractura, actio effringendi. Inter Formulas Bignonianas art. 26. exstat

Cautio de Infracturis

, cujus initium ita concipitur :

Contigit quod cellarium vel spicarium vestrum Infregi, et exinde annonam vel aliam raupam in solidos tantos furavi, etc.
Hac notione, ut reor, in Chartulario Prioratus S. Florentini sub Odone Abb. S. Germani Altissiod. ex Charta xi. sculi legimus :

Incendium, homicidium, violentiam qu vulgo appellatur Rapt, furtum, taxiam, Infracturam, assaltus, et quidquid culparum dici aut stimari potest.
Infractura Atrii, Mulcta, qu ob infracta atrii vel ecclesi jura exigebatur. Charta Henr. comit. Campan. ann. 1149. in Append. ad tom. 6. Annal. Bened. pag. 723. col. 2 :

Prioratum sancti Eugendi in castro Firmitatis fundatum, cum atrio et Infractura ejus.
Vide Infractio. Infractura Burgi. Vide Burghbrech. Infractura Chemini. Charta Communi Meldensis ann. 1179 :

Si quis in chemino in alium violenter manus injecerit, et clamor inde processerit, et de hoc convictus fuerit, Infracturam chemini forisfactor 7. solidis emendabit.
Infractura Ecclesiarum, in Capitulis Caroli Calvi, apud Baluz. tom. 2. Capit. col. 150. INFRAMISSA RES. Vide Inframittere. Fr. INFRAMISSIO, Quidquid alicui possidendum assignatur et in cujus possessionem mittitur. Pactum Ravennat. inter et Ferrar. ann. 1227. apud Murator. tom. 4.

Antiq. Ital. med. vi col. 440 :

Item quod omnes Inframissiones et tenut dat per... potestates Ferrari et Ravenn... difframittantur, reddantur et restituantur omnibus sine aliqua qustione.
Aliud inter Paduan. et Ferrar. ann. 1234. ibid. col. 442 :

Et si Inframissiones aliqu fact sunt pro communitatibus civitatum, revocentur et reducantur ad suum statum.
INFRAMITIUM. Vide Mitium. INFRAMITTERE, Interponere. Gall. Entremettre, a voce Mittere, Mettre. Ratherius Veron. Episc. in Apologetico :

Ut quivis abhinc Episcoporum, si de Clericorum se Inframitteret rebus, anathemate foret damnatus.


INFRAMITTERE Bona, In sequestro ea ponere clarigationis causa, et in possessionem ipsorum alterum deducere. Stat. Bonon. ann. 1250-67. tom. II. pag. 30 :

Statuimus quod si aliquod ablatum fuerit alicui de districtu bon. vel de civitate bon., vel aliquod debitum detentum a forensi aliquo, si ei non solvatur vel restituatur... potestas bon., si in civitate vel districtu invenerit de rebus et possessionibus hominum illius terre, unde fuerit ille, faciat Inframitti, et eis Inframissis denunciet Comuni illius terre... quod Comuni solvat nostri districtus, et si non fecerit potestas res Inframissas faciat dari insolutum ei, qui suum amisit.
Fr. INFRAMURANEUS, Infra seu intra muros urbis, vel castri. Gregorius Turon. lib. 7. cap. 22 :

Domus vero Inframuranea... adplene spoliata est.

INFRANARES, Mystax, superioris labri barba. Gloss. sancti Benedicti : Infranares, . Vide Sidonium lib. 1. Epist. 2. INFRANG. Leges Henrici I. Regis Angl. cap. 88 :

Si eum tunc cognatio sua deserat, et pro eo gildare nolit, tunc volo, ut omnis illa cognatio sit Infrang, prter solum malefactorem, si ei nec victum det, nec pacem.
Vide Infanc. INFRASIA, Ornamenti species, ut videtur, Gall. Fraise. Charta ann. 1360. ex Tabul. Massil. :

Senescallus dixit se pridem impignorasse penes syndicos civitatis Massili.... Infrasiam de argento, item corrigium unum de argento, etc.
Nisi idem sit quod Aurifrigia. Vide in hac voce et infra Orfresium. INFRAUDARE, Defraudare. Vita S. Paterni tom. 2. April. pag. 429. col. 1 :

Illud memori non Infraudabitur.

INFRENDA, in Charta Caroli M. ann. 770. tom. 5. Collect. Histor. Franc. pag. 719. pro Inferenda. Vide in hac voce. INFREQUENTATUS, Infrequens, rarus, Sidonio lib. 4. Epist. 10. et lib. 9. Epist. 15. INFRESCAYRARE, Herbis recentibus vel arborum ramusculis locum refrigerare. Comput. ann. 1400. inter Probat. tom. 3. Hist. Nem. pag. 150. col. 1 :

Gascono et ejus socio, qui cum eorum asinis iverunt qusitum dicta die de fresquieyra pro Infrescayrando dictam domum communem, cuilibet duos grossos. Qu Infrigdare et condensare possunt, adhibeantur adjutoria.
Passim apud hunc Scriptorem. Vide Frigdor. INFRIGIDARE, Ead. notione.

Vide supra Fresqueria. INFRIGDARE, Refrigerare, Rafraischir. Alexander Iatrosoph. lib. 1. de Passionib. :

stivo tempore vinum Infrigidare

, in Chron. Mellic. pag. 417. INFRIGIDATUS, Frigefactus, rigens frigore.

Infrigidatis pedibus quidam dolor ascendens, etc Hausto avide veneno decidit Infrigidatus Infrigidatus equus

. in Processu de B. Petro Luxemburg. tom. 1. Julii pag. 586. , in Meisterlini Hist. rerum Noriberg. apud Ludewig. tom. 8. pag. 116. , in voce Cimona. Metaphorice sumitur in Litteris Atrebatensium ad Raynoldum Archiep. Rem. ann. 1093. apud Acher. Spicil. tom. 5. pag. 540 :

Sed Paternitatem vestram miramur plurimum in calce nostri negotii Infrigidatam existere.
INFRISCATORIUM, Ital. Infrescatojo, Gallice Rafraichissoir :

Pro valore unius Infriscatorii, in parte deaurati, ponderis XIII. librarum, unciarum VII. (Arch. Vatic. mandat. camer. apostol. 1456. f. 99.)
INFRIXATURA, Fimbria. Constitut. Frederici Regis Sicili cap. 93 :

Item quod nulla domina sive mulier audeat portare cappam pro equitando de samito, vel de aliquo panno aureo, vel serico, nisi tantum de panno laneo vel jamellocto absque omni Infrixatura.
Vide Frisum. INFRONITUS. Vide infra Infrunitus. INFRONTARE, Terminari, Gall. Aboutir. Charta ann. 855. Marc Hisp. col. 789 :

Vinea... qui (sic) Infrontat in strata et in castro Tarraa.


Alia ann. 876. ibid. col. 798 :

Quia Infrontat ipse Palaciolus cum ipsas terras... de una parte in rio quem nuncupant Ferrario, de alia parte in terra de Anscricho inlaterat, de tertio latus per summitate de ipso poio Infrontat in Kero Dandriso... de quarto vero latus Infrontat in terra de Castellano Abbate.
Vide Affrontare. Infrontare Sese, Opponere sese, quasi frontem fronti opponere. Isidorus Pacensis in Chron. ra 769 :

Tunc Abdirramam suprafatum Eudonem Ducem insequens, dum Turocensem Ecclesiam, palatia diruendo, et Ecclesias ustulando deprdari desiderat, cum Consule Franci interioris Austri nomine Carolum, virum ab ineunte tate belligerum, et rei militaris expertum, ab Eudone prmonitum sese Infrontat, ubi dum pne per 7. dies utrique de pugn conflictu excruciant, sese postremo in aciem parant, etc. Habet vero has collaterationes et Infrontationes ab Oriente, etc.

Infrontationes, Fines, limites. Charta S. Willelmi Comitis et Monachi Gellonensis, apud Mabillonium tom. 5. SS. Benedict. pag. 89 : INFRONTATUS, Impudens, absque fronte, infrunitus. Concil. Ticinense sub Benedicto VIII. PP. in Prfat :

Filios libertant, licet non possint, filiis congerrones Infrontati omnia congerunt.
Epistola Leonis Episc. Vercellensis :

Qui peccata populi manducant, et qui eleemosynas vendunt, et Infrontati ab Ecclesia thesaurum Ecclesi tollunt. Enfruns
dixerunt nostri, quasi Infrontes, aut Infrunitos. Le Reclus de Moliens in suo Miserere :

Dieu par le Prophete disant, Contre les Enfruns panetiers, etc. Phelippe renge ses batailles, De courtoise gens et d'Enfrune, Son conduiteur en a chascune.
Idem ann. 1270 :

Guillelmus Guiartus in Historia Francica MS. :

De gens courtoises et d'Enfrunes.

Infrontate, Impudenter. Fulgentius :

Catillare est per alienas domos Infrontate gyrare.

INFRONTUOSUS, ut Infrontatus. Rolandinus Patav. de factis in Marchia Tarvisina lib. 10. cap. 16 :

Et reversus Rudigium vultu Infrontuoso, non aliter quam coluber tortuosus

et falsus, diem expectabat et horam qua suas posset insidias perpetrare.


INFRUCTIFER, Qui non fert fructus. Non semel legitur in Chartis Arbores fructifer et Infructifer, etc. INFRUCTUARE, Fructus, seu grana in terram mittere. Enfruiter, in Consuetudinibus municipalibus de Vallanay et de Vastan in Biturigibus, et Blesensi art. 130. Nostris Enfructuer et Enfruitter. Lit. remiss. ann. 1469. in Reg. 196. Chartoph. reg. ch. 37 :

Jaoit ce que le suppliant et les autres dessus nommez.... eussent icelle piece de trre Enfructue et seme en bl, etc.
Ali ann. 1473. in Reg. 197. ch. 401 :

Laquelle piece de terre estoit Enfruitte partie de froment.

INFRUCTUS, Ususfructus. Charta Officialis Remensis ann. 1238. in Tabulario Compendii :

Facientes prdictos Abbatem et Conventum veros possessores de omnibus prmissis, solo Infructu sibi retento.

In alia eadem de re Charta ibid. legitur, Usufructu. INFRUNALIS, ut Infrunitus, in Ademar. Histor. lib. 3. cap. 48. apud Pertzium Script. tom. 4. pag. 137. lin. 51. INFRUNITAS, Dementia. Translatio S. Guthlaci, tom. 2. April. pag. 56 :

Ut ex cerebri lsione discretionis absurditatem et Infrunitatis maculam per intervalla pateretur

. Vox Infrunitus non semel occurrit apud Senecam et alios recentiores pro Imprudens, fatuus, insipiens. INFRUNITUS et Infronitus, Foul, indiscret, in Glossar. Gall. Lat. ex Cod. reg. 7684. Aliud ann. 1348. ex Cod. 4120 : Infrunitus, id est, indoctus. Cujus vocis sicut non una est notio, ita et Gallica Enfruns, qu ab ea derivatur, vario occurrit significatu. Audacis animi virum indicat apud Guiartum laudatum supra in voce Infrontatus ; Auri vel esc cupidum aliquando notat. MS. :

Li rices hom en est bien loins, Qui en infer detort ses poins, Pour ce qu'il ne fu mie humains, Mais fu Enfruns d'averes mains.
Infra :

Pour ce qu'il fu Enfruns et glous. Ce nous dist li lous lozengier Dehait chanter devant mengier, Encore en tiennent la coustume

Fabula de Lupo et Ansere tom. 1. Fabul. pag. 88 :

Du leu tuit li vilain Enfrume.


c

Adversarium, inimicum designat in Chron. Franc. MS. :

En l'an mil iij . et quatre vings et ung, Ne furent pas d'acort le roy et le commun Pour l'imposition qui desplut plus d'un ; L'ennemy s'en mesla, qui au bons est Enfrun.

INFRUTECTUS, Qui non fert fructus. Chartul. S. Vict. Massil. :

Et ipsi dederunt de bona voluntate ipsas vineas, cum terra et arboribus frutectis seu Infrutectis.
INFUBILITUS. Idem Chartul. :

Sicut aqua vergit usque in fontem Romenia et usque in balma Infubilita.

Forte, qu immediate subtus est. INFUCATE, Absque fuco, in Instrumento tom. 3. nov Gall. Christ. col. 146. INFUCATUS, Sincerus, sine fuco. Elmham. in vita Henr. V. reg. Angl. edit. Hearn. cap. 89. pag. 250 :

Et si gestus exterior fidem promeruit, de ejus adventu veris ac Infucatis gaudiis exultavit.
INFUGARE, In fugam agere, conjicere. Joan. Biclariensis :

Claudius Dux vix cum 300. viris 60. millia ferme Francorum noscitur Infugasse.
Leges Canuti Regis Angl. cap. 32. (in Sax. est 12.) :

Qui forisbannitum paverit, vel ei firmationem aliquam exhibuerit, emendet Regi 5. lib. nisi se adlegiet quod Infugatum eum nesciebat.

Capitul. Radelchisi Principis Beneventani, editum a Camillo Peregrino in Hist. Langob. cap. 16. de Servis fugacibus :

Si suspicio fuerit, ut post sacramentum pacis direxerimus eos quocumque, vel Infugaverimus, et qusiti fuerint, cui hoc crimen imminetur, de his si non fuerit ausus satisfacere, reddat eos.
Vide Leges Henrici I. Reg. Angl. cap. 80. INFULA, Casula, planeta, vestis sacerdotalis. Hugo a S. Victore in Speculo Eccl. lib. 1. cap. 6 :

Casula, qu alio nomine planeta, vel Infula dicitur :

ubi perperam editum Infusa. Statuta Ecclesiarum Cadurc. Ruthen. et Tutel. apud Marten. tom. 4. Anecd. col. 716 :

Infula seu casula qu alias vestes cooperit caritatem significat, qu virtutes continet in se omnes.
Inventar. Eccl. Noviom. ann. 1419 :

Item una alia Infula nigra de sargia foderata de tela viridi.

Necrolog. Eccl. Parisiensis :

Item legavit ad opus dict Capellani unum calicem, intus et exterius deauratum, unum Missale ad usum Ecclesi Paris. et duas Infulas, cum alba et amicto. 8.
Id. Junii :

Eodem die obiit B. M. Reginaldus Episcopus Parisiensis, oriundus de Corbolio dicesis Parisiensis, qui dedit nobis Infulam, dalmaticam, tunicam, albas radiatas, et unum baudequinum, de quo facta cappa serica. 4.
Kl. Octob. :

Contulit etiam ad ejusmodi Capellaniam Missale 1. calicem 1. argenteum, et 1. Psalterium, et albam paratam, et aliam sine paratura, Infulam unam, et 3. mapas ad cooperiendum altare.
Necrologium Eccl. Carnotensis 8. Kl. Maii de Alberto Canonico : Charta ann. 1247. in Hist. S. Mari Suession. pag. 456 :

Xenodochio hujus Ecclesi totam capellam suam excepta Infula contulit. Et Presbyter Canonicus indutus Infula ad preces Thesaurari scrinium reliquiarum... portabit.
Statuta synodalia Alberici Episcopi Placentini ann. 1298 :

Nullus Presbyter seu Rector Ecclesiarum civitatis... debeat portare Infulas sub biretis.
Glossar. Gall. Lat. ex Cod. reg. 7684 : Infula, chasuble. Inventar. S. Capel. Paris. ann. 1363. ex Bibl. reg. :

Item unum aliud fronterium,... cum casula seu Infula, etc.


Aliud Gall. :

Item un autre frontier... avecques la chasuble.

Hinc Infulare, Casulam induere, in Crem. vet. MS. eccl. Carnot. :

Ad missam Infulantur diaconus et subdiaconus nigris infulis.

In Statut. Alber. Infulas intelligo Fascias ad tegendum caput vel ornandum : qua notione vocem Infula usurparunt Latini. Qualis autem fuerit antiquorum Infula docet Servius in librum 10. neid. Virgilii :

Infula, inquit, Fasci in modum diadematis, a qua vitt ab utraque parte dependent : qu plerumque lata est, plerumque tortilis ex albo et cocco.
Gloss. Lat. Grc. : Inful, . Ali Gr. Lat. : , Infula, offula, mitra. Glossul MSS. Cluniac. tom. 2. Operum posthum. Mabillonii pag. 23 : Infula generaliter omnis vestis sacerdotalis dicitur ; proprie tamen Inful

dicuntur vitt, quibus caput ornatur. Synodus Pergam. ann. 1311. apud Murator. tom. 9. col. 547 :

Tonsuram et habitum deferant clericales ordini suo et statui competentes... Infulam de seta sive serico more laicali minime deferentes.

Statuta Ecclesiarum Cadurc. Ruthen. et Tutel. apud Marten. tom. 4. Anecd. col. 727 :

Clerici vero... et etiam Religiosi, si vestes hujusmodi sculares prter necessitatem detulerint, Infulam seu pileum publice de die in capite, Beneficiati a perceptione fructuum beneficiorum suorum per annum sunt suspensi.
Vide Guden. cod. diplomat. tom. 1. pag. 354. not. i. Steph. de Infestura MS. ubi de Innoc. PP. VIII. :

Invenerunt capsam quandam marmoream, marmoreo lapide copertam et implumbatam, et unum corpus cujusdam mulieris involutum cum quadam odorifera mixtura seu Infula aurea in capite.
Infulati dicebantur apud Germanos principes imperii ecclesiastici a pontifice Romano confirmati. Vide Pfeffing. ad Vitriar. lib. 1. tit. 6. not. B. Inful Ecclesiastic. Translatio SS. Sebastiani et Gregorii, sc. 4. Benedict. part. 1. pag. 396 :

Religiosa Monachorum concio ecclesiasticis Infulis redimita stabat prospectans, unanimi devotione universalibus officiis animata, ut protectori ac patrono perenniter habituro congrua suscipiendi ferret obsequia.

Inful Imperiales, Corona imperialis. Occurrit passim. Corona imperiali Infulari, in Litt. Ludov. Bavar. ann. 1327. apud Bhmer. Font. Rer. German. tom. 1. pag. 199. Infula Prfectur, Pileus, quo prfectus Romanus dignitate investiebatur. Cremon. Roman. MS. fol. 35. v. :

Imponit (Pontifex) genuflexo (prfecto) Infulam sive birretum prfectur dicens : Accipe insigne prfectur preminenti, quod per nos capiti tuo imponitur.
Inful Rectoriales, Ornamenta qu ad Rectoris dignitatem pertinent. Stat. Universit. Aquens. ann. 1483. pag. 21 :

Quod dictus electus (rector) teneatur ire receptum, cum magno festo tympanorum sive aliorum instrumentorum, Infulas rectoriales in ecclesia S. Salvatoris, secunda die Pentecostes.

Infula, pro Quovis pileo, Gall. Bonnet. Stat. pro comit. Venaiss. confirmata ann. 1443. cap. 79. ex Cod. reg. 4660. A :

Unaquque persona Christiana vel Juda, qu bonorum vellet facere cessionem,... nec caputium in capite nec Infulam retineat.
Infulare, Infulis ornare. Gloss. Isid. : Infulat, Propitiat. Grvius scribendum credit Infulis ornat. Suetonius in Caligula cap. 27 :

Cunctantem pueris tradidit verbenatum Infulatumque. Infulata domus Sacerdotum,


apud Prudentium in Hymno 4. Martyrum Csaraug.

Cum Infulatus ad altare staret Archiepiscopus,

in Histor. MS. Monasterii Beccensis pag. 187. INFULCIO. Idem ac infercio, ingero, inculco. Suet. Tib. 53. Mori inedia destinanti, per vim ore diducto, Infulciri cibum jussit. Frontin. 3. Strateg. 13. n. 4. INFULLONICATUS, . Gloss. Cyrilli et Lat. Gr. Sangerman. Rudis, impolitus. 1. INFUNDERE, Fodere, Gall. Fouir, creuser. Charta ann. 1299. ex Chartul. S. Maglor. ch. 228 :

Et postea debent (molarii) reimplere suis sumptibus et expensis propriis omnes foveas quas facient, et ubi trahent et Infundent.
2. INFUNDERE, Fundere, Gall. Jetter en fonte. Charta ann. 1300. ex Cod. reg. 9822. 2. fol. 173. r. :

Dicti fratres fuerunt justiciati, pro eo quod falsum metallum Infundebant, et inde falsam monetam cudebant.
INFUNDITUS. Vide Infusio. INFURCARE, In furcam agere, suspendere. Gloss. MSS. : Infurcare, suspendere. Rodericus Toletan. in Hist. Arabum cap. 25 :

In ripa fluminis 300. et amplius Infurcavit.

INFURIARE, In furorem efferare, Gall. Mettre en fureur. Joannis Troester Epistola apud Duellium lib. 1. Miscell. pag. 236 :

Quis Minotaurum occidere studuit, Herculem magnum Infuriavit, bonum illum Uriam in acie standum occidendumque instituit ?
INFURIOSUS, Furiosus. Vide Inamorosus. INFURNARE, In furnum mittere, vel in furno coquere, Joanni de Janua ; Enfourner, in Glossis Lat. Gall. Sangerman. Vide Infornare et Furnare. Stat. Massil. cap. 41 :

Quod postquam universum panem illius coct Infurnaverint, non recedant a furno.

INFUSA. Vide Infula. INFUSARE, Fuso involvere. Jo. de Janua ; Enfuseler, in Glossis Lat. Gall. Sangerman.

INFUSELATUS, Fusis instructus, Gall. Fusel. Guido de Vigev. Ms. de Modo expugn. T. S. cap. 12 :

Una ex istis duabus rotis carri debet esse Infuselata et alia debet esse indentata deversus carrum.
INFUSIDARIUM. Joannes Laudensis in Vita Petri Damiani num. 42 :

Audivi eumdem videlicet totidem aliquando diebus nullo refecisse cibo, nisi parco leguminis Infusidario.
Mabillon. sc. 6. Benedict. part. 2. pag. 262. suspicatur legendum

leguminis infusi diario

. Id est, ut ipse Damianus loquitur Opusc. 15.

radicibus, et leguminibus Infusis, vel etiam elixis

. Nostris, Enfondu, pro Madefactus, aqua perfusus, vulgo Mouill, tremp. Lit. remiss. ann. 1473. in Reg. 194. Chartoph. reg. ch. 359 :

Icelle Gernesote pour se vader de leur voye se mist en une mare, o il y avoit beaucoup d'eaue,... ilz allumerent du feu pour lui seicher ses habillemens, qui estoient tous Enfondus d'eaue. A l'Enfondu de la cuisine, xl. livres Tournois.

Pro famulo coquinario, forte qui aquam coquin ministrabat, in Testam. Joann reg. Franc. ann. 1329. apud Marten. tom. 1. Anecd. col. 1378 : INFUSIO, vel Infustitus, vel Infunditus, Equorum morbus, qui accidit ex potatione superflua, vel ex immoderato labore. Vide Jordanum Risum Calabrum MS. lib. 2. de Medicaminibus equorum, et Petrum de Crescentiis lib. 9. de Agricult. cap. 19. INFUSORIUM. Will. Brito in Vocabul. MS. : Infusoria dicebantur vasa, quibus oleum lucernis infundebatur. Breviloq. :

Infusorium, vas, in quo est oleum, quod ponitur in lucernis. Item Infusorium dicitur, per quod projicitur ablutio calicis.
Ita etiam Auctor Mamotrecti ad Zachar. cap. 4. v. 2 :

Et septem Infusoria lucernis,

ubi Gr. . Gloss. Lat. Gall. Sangerman. : Infusorium, Vaisseau oile pour mettre s lampes ou piscine d'autel. Adde Johannem de Janua in Suffusorium. INFUSTIS et hoc Infuste, Posito in honore. Glossar. Lat. Ital. Ms. INFUSTITUS. Vide Infusio. INFUSUS Equus. Vide Suffossor. INGADIARE, Pignori dare, Gall. Engager. Epistola ann. 1138. apud Marten. tom. 1. Anecd. col. 391 :

Ne quislibet de prlibatis rebus distrahere prsumat, aut Ingadiare, seu

quolibet ingenio alienare.

Vide Vadium. INGAGIARE, ut Ingadiare, Pignori dare, Gall. Engager. Charta ann. 1274. in Chartul. eccl. Lingon. ex Cod. reg. 5188. fol. 71. v :

Obligaverunt et etiam Ingagiaverunt coram nobis in manu dicti reverendi patris domini feudi.... omnes res et singulas supradictas.

Vide in Vadium. INGAM, Ingannum. Videsis Ingenium 1. INGANCTA, Sagitt species. Stat. senescal. Bellic. ann. 1320. inter Probat. tom. 4. Hist. Occit. col. 162 :

Quicumque portaverit... arcum sagittis dictis musquetis vel Inganctis, etc.

Vide mox Inganola. INGANNARE, Decipere, fallere, vox Italica. Pactum ann. 1132. inter Probat. tom. 2. Hist. Occit. col. 463 :

Et plivio tibi per meam fidem quod de prdicta convenientia et dono non Ingannem te unquam.
Vide in Ingenium 1. INGANOLA, Armorum genus, quod inter arma vetita recensetur in Stat. VallisSer. rubr. 44. ex Cod. reg. 4619. fol. 88. r. Vide supra Ingancta. INGARDIATOR, ut Gardiator, Custos, Gall. Garde, Gardien. Litter ann. 1358. apud D. Secousse tom. 3. Ordinat. Reg. pag. 305 :

Unum quoque vel plures de servientibus armorum, aut aliis Ingardiatoribus eorumdem, specialem seu speciales eorum sumptibus deputent.
INGARRULA, f. Pica, qu garrula et loquax dici solet. Libellus de remediis peccatorum apud Marten. tom. 4. Anecd. col. 22 :

Pnitentia bibentis quod intinxerit aquila, vel Ingarrula, vel Gallina, vel (f. vii.) dies et noctes in pane et aqua.
INGAYNARE, Inguaynare, Inserere, Gall. Engainer, enclaver. Stat. ann. 1357. inter Probat. tom. 2. Hist. Nem. pag. 197. col. 2 :

Dimittatur janua ibidem a parte bocari cum forti barra, qu Inguaynetur in muro faciendo.
Comput. ann. 1362. ibid. pag. 260. col. 1 :

Qui fecerunt foramina, in quibus Ingaynantur vetti portalium S. Anthonii et Carmelitarum.


INGAZARE, Oppignerare, Gall. Engager. Stat. Vallis-Ser. cap. 92. ex Cod. reg. 4619. fol. 124. r :

Non sit aliqua persona,..... qu audeat..... incidere..... aliqua ligna in

nemoribus..... vetitis et Ingazatis et Ingazandis.

Vide supra Gazium. INGAZIARE, Pignerare. Vide Inguaziatio. INGEGNERIUS. Vide Ingenium 2. INGEGNERUS, Ital. Ingegnere, Machinarum bellicarum confector, vel qui iis prest in bellis, Gall. Ingnieur. Tract. Ms. de Re milit. et mach. bellic. cap. 29 :

Dict naves in bello marino sunt prliabiles contra hostes tuos, prout facile in designo cernitur ab asuetis Ingegneris marinis expertisque.

Vide in Ingenium 2. INGEMAS. Agnellus in Vita S. Martini cap. 1. apud Murator. tom. 2. pag. 182. col. 1:

Omnes suburban civitates veniebant, omnia docaria et subtegulata et omnia ligna abiegna et qu necessaria erant, Ravennenses cives volventes in angaria cum finibus et Ingemas cetera.

An restituendum cum funibus et Ingeniis ceteris ? Vide Ingenium 2. INGEMOSITAS. Janssonius in Auctario Glossarum Isidori : Indolentia, Ingemositas. Nostris Engigneusement, id est, cum gemitu. Chron. S. Dion. tom. 3. Collect. Histor. Franc. pag. 250 :

Il (Gondoalt) disoit Engigneusement que bien li souvenoit des vilenies que son peres li avoit faites.
INGENIARE. Vide Ingenium 1. et 2. INGENIARIUS, Ingeniator. Vide Ingenium 2. INGENIARIUS, ut supra Ingegnerus, in Charta Phil. Pulc. ann. 1297. ex Lib. rub. Cam. Comput. Paris. fol. 40. r. col. 2. Annal. Estens. ad ann. 1395. apud Murator. tom. 18. Script. Ital. col. 920 :

Transmissus fuit magister Bertholinus Ingeniarius domini marchionis, etc. Provido viro Bivelacque Johannis de Sancto Severino Ingeniario domini nostri pape florenos 20.

(Mandat. Camer. Apostol. Arch. Vatic. an. 1426-1430. f. 19.) INGENICULARI, Genua flectere, Britoni in Vocabul. Utitur Vitruvius lib. 9. cap. 6. Vide Geniculum. Ingeniculare dixerunt Hyginus Astronom. lib. 2. cap. 6. et Lampridius in Heliogabalo. Ingeniculatio, Oratio cum genuflexione emissa. Adamnanus lib. 3. de Locis SS. cap. 4 :

Et egressus foras, Ingeniculatione expleta, etc.

Ingeniculans, Genua flectens. Joh. de Janua. Gl. Lat. Gall. Sangerman. : Ingenicularis, Agenoilleur.

INGENIOLUM. Vide Ingenium 2. INGENIOSE. Vide Ingenium 1. INGENIOSITAS, Ingeniosus. Vide Ingenium 2. INGENITURA, Sterilitas. Vita S. Vitalis Abb. tom. 2. Martii pag. 31 * :

Qui dum suorum magis verborum dulcedine quam escarum abundantia plenus esset, Ingenituram et sterilitatem suam eidem patri referens, indicavit.
1. INGENITUS, Prostratus. Vita S. Savini tom. 3. Julii pag. 197 :

Ingeniti extemplo terr, Dominum deprecabantur dicentes, etc.

2. INGENITUS, dictus quidam Burchardus, ut habet Canisius tom. 5. Antiq. lection. pag. 786. quod ex utero matris excisus, et arvin porci, ubi incutesceret, inclusus fuisset. Ingenitus Deus dicitur apud S. Arnobium lib. 1. cap. 17. et passim. S. Aldhelm. de laud. Bugge vers. 83 :

Nunc clara Ingenito dicatur gloria patri.

3. INGENITUS, mendose pro Ingenuus, in Charta Phil. Aug. ann. 1184. ex Reg. 34. bis Chartoph. reg. part. 1. fol. 12. v. col. 2. 1. INGENIUM, Ars, machinatio, fraus. Joan. de Janua : Ingenium... astutia, calliditas. Tertullianus adversus Gnosticos :

O parricidii Ingenium ! o sceleris artificium ! o argumentum crudelitatis !


Lex 6. Cod. Th. de Curiosis (6, 29.) :

Callida machinamenta commeantium, ac simulat observationis Ingenia et fraudes depellant.


Gregorius Turon. lib. 9. cap. 20 :

Jurant... se omnia... absque ullo dolo vel fraudis Ingenio inviolabiliter servaturos.

Utuntur Gregorius Mag. lib. 5. Epist. 31. lib. 10. Epist. 28. Gregorius Turon. lib. 6. cap. 22. Theganus cap. 13. Lex Wisigoth. lib. 3. tit. 6. 2. Lex Longob. lib. 1. tit. 32. 4. Liutpr. 65. (6, 12.) Capit. Caroli M. lib. 2. cap. 31. lib. 7. cap. 214. Anastasius in Leone IV. Hincmarus Laudun. pag. 352. etc. Vide Genium. Charta Simon. comit. Pontiv. ann. 1239. in Lib. nig. 2. S. Vulfr. Abbavil. fol. 19. r :

Firmaverunt quod... nec artem aut Ingenium qurent, ut ecclesia prdicta per se vel per alios super hoc inposterum molestetur.

Malum Ingenium, Eadem notione, nostris, Mal-engin. Lex Salica tit. 36. 4 :

Si quis per malum Ingenium in curtem alterius miserit aliquid, quod furatum est, etc.

Capitula ad eamdem Legem cap. 1. 4. et Capit. Caroli M. lib. 3. cap. 27 :

Si quis hominem in judicio injuste contra alium altercantem adjuvare per

malum Ingenium prsumpserit, etc.

Interrogationes ad Confessionem dandam MSS. :

Interroges ei, si ipse habeat aliquid adquisitum de malo Ingenio, aut de furto, aut de aliqua injusta causa.

Hinc formula familiaris, bona fide, sine fraude et malo Ingenio, apud Will. Tyrium lib. 11. cap. 6. 10. 21. lib. 17. cap. 30. lib. 19. cap. 16. lib. 21. cap. 18. et alios. Ingeniose, Per fraudem. Capitula Pippini, Regis Ital. ann. 703. cap. 23 :

Placuit nobis ut liberi homines, qui non propter paupertatem, sed ob vitandam reipublic utilitatem, fraudulenter ac Ingeniose res suas Ecclesiis delegant.

Qu quidem lucem non modicam prbent legi 29. Rotharis apud Muratorium tom. 1. part. 2. pag. 139 :

Videtur nobis ut quicumque liber homo Ingeniose in servitium alicujus se tradiderit.


Ubi notam prorsus extra viam subjicit Cl. Scriptor ; nihil enim a Cangii mente videtur magis alienum, quam quod illum dixisse ibi adnotatur : rem fatebitur quisquis viri doctissimi observationes ad vocem Obnoxiatio legerit attentius. Chronicon S. Vincentii de Vulturno :

Reclamavi, quod de ipsa cella... per pravos et iniquos homines subdole et Ingeniose... res subtractas esse de Monasterio, etc.
Tabular. S. Cyrici Nivern. Ch. 53 :

Si quis contra hunc donationem aliquid Ingeniose insurgere conaverit, etc.


Acta Episc. Cenoman. cap. 26. apud Mabill. tom. 3. Analect. pag. 288 * :

Denique is (Rotgarius) cum nostram irruisset civitatem, et eam Ingeniose, quibusdam fraudulenter consentientibus, fuisset Ingressus cum suis.
Engannum, Idem quod Ingenium, Hispanis. Engano, Gallis, Engin. Occitanis, Engana, fallere. Charta Ildefonsi Regis Arag. apud Marcam in Hist. Beneharn. lib. 6. cap. 5. n. 4 :

Ego Rex convenio vobis Domin Mari.... totum prdictum honorem tenere et habere, et expletare secure et in pace, sine vestro Engan, sicut superius scriptum est.
Alia ejusdem Regis lib. 6. cap. 9. n. 3 :

Quod vobis valeam et adjuvem vos,... bona fide et sine Enganno.

Vide lib. 6. cap. 1. n. 2. cap. 31. n. 2. Instrum. ann. 1096. ex Archivis S. Victoris Massil. :

Ego cum Abbate Richardo jam partitus fueram sine ullo Engein et sine ullo usage.
Galli dicunt, Sans fraude et malengin.

Engannare, Gall. Enganer, Decipere, Hispanis, Enganar. Pactum nuptiale inter Raymundum filium Raymundi Comitis Tolosani et Regin Johann, et Sanciam filiam Petri Reg. Aragon. Octob. 1205 :

Et ipsum in Dei fide et mea recipio, quod eum non decipiam, vel Engannem, etc.
Le Doctrinal :

Que plus i ariez mis, plus seriez Enganez.


Li Lusidaires :

Ni a pas son pere trouv, Mult par se tient Engann, A ses Barons en a parl, etc.
Crebrius dicunt Engigner. :

Ne lor Segnor ne vostrent obeir, Sil ne le puent Engigner, trair.


Alibi :

Ms d'une chose estes vos Enginez.

Ingannum, Inganum, ut Engannum. Ingam, in Charta Aymerici Vicecom. Narbon. ann. 1014. apud Stephanotium tom. 1. Antiq. Occitan. MSS. pag. 516. Ingan, in Charta 4. armarii Narbon. ex Archivo S. Victoris Massil. Charta anni 1103. apud D. Brussel tom. 2. de Usu feudorum pag. 729 :

Istas omnes superscriptas donationes dono vobis ego Willelmus (Montispessul.) sine vestro Inganno, ad meum servitium. Absque omni Inganno eis dono et autoriso.
Pactum matrimonii ann. 1207. ibid. col. 807 :

Testam. Rogerii Vicecomitis Biterr. ann. 1150. apud Marten. tom. 1. Anecd. col. 411 :

Bona fide et sine malo Inganno istas pactiones prdictas tenebunt. Per rectam fidem sine Ingano.

Rursum occurrit apud eumdem Marten. tom. 1. Ampl. Collect. col. 1091. in Hist. Dalphin. tom. 1. pag. 148. col. 2. etc. Inganum vero tom. 1. Anecd. col. 251 : Ingeniare, Per ingenium ac artem quidpiam excogitare. Constantinus African. lib. 3. de Morbor. curat. cap. 14 :

Causam morbi Ingeniemus auferre, etc.

Chron. Januense Jacobi de Voragine apud Murator. tom. 9. col. 36 :

Cum vero in tribuna imago pulcherrima Christi ab antiquo depicta esset, dolentes, si talis imago deberet destrui, taliter sunt Ingeniati, quod, etc.
Hinc emendandus, ni fallor, Frotharius Tullensis Epist. 20 :

Interfeci in vestris forestibus lupos 211. interfeci, dico, quia me jubente et Ingenuante capti fuerunt.

Legendum enim puto Ingeniante. Ingeniari, Johanni de Janua, Ingenium exercere, ingeniose se habere ; et ponitur pro decipere, et tunc est transitivum. Gloss. Lat. Gall. Sangerman. : Ingeniari, Exercer engin ou engigneur. Ingeniositas, Eidem de Janua : Astutia, calliditas, prudentia, subtilitas. Expugnatio Constantinopolis apud Marten. tom. 5. Ampliss. Collect. col. 790 :

Sangambassa pontem mira Ingeniositate fabricari fecit,

id est, miro artificio ; qua notione vox Ingeniositas affinis est voci Ingenium subseq. 2. INGENIUM, Machina bellica, ingenio et arte adinventa, constructa. Tertullianus de Pallio cap. 1 :

Nam et arietem.... nemini unquam adhuc libratum illa dicitur Carthago, studiis asperrima belli, prima omnium armasse in oscillum penduli impetus debile pecoris caput vindicantis. Cum tamen ultimarent tempora patri et aries jam Romanus in muros suos quondam auderet : stupuere illico Carthaginenses ut novum extraneum Ingenium.
Ita arietem argumentosum Ingenium vocat Miscella lib. 17. pag. 489. ubi Theophanes pag. 318. . Tudebodus lib. 5. pag. 811 :

Atque eum acceptum ligatis manibus et pedibus posuerunt in fundum cujusdam Ingenii, quod Perrea vocatur, etc.
Joinvill Hist. S. Ludovici Edit. D. Cangii pag. 39. et 40 :

Un soir advint que les Turcs amenerent ung Engin, qu'ils appelloient la Perriere, ung terrible Engin malfaire..... par lequel Engin ils nous gettoient le feu gregois plant... Quoy voiant les Sarazins, ils attirerent tous leurs Engins, dont ils en avoient seize, et les couplerent en faon que tous tiroient nostre chastel.
Instrum. ann. 1322. apud Rymer. tom. 3. pag. 939 :

Et qudam Ingenia ad projiciendum petras grossas super castrum prdictum.


Albertus Aqu. lib. 1. cap. 30 :

Et applicitis Ingeniis, duobus in locis muros perforant.

Adde lib. 2. cap. 28. lib. 4. cap. 35. lib. 5. cap. 30. Gauterius Cancellar. de Bellis Antioch. pag. 446 :

Ingenia, quibus Sardonas capi posset, studiose prparabant. Duxitque fossatum, ne muris applicare possent Ingenia.
Will. Brito lib. 7. Philipp. :

Epist. Balduini Comitis Flandr. de Expugnatione Constantinopolitana :

..... Ingeniorum Cura quibus, pontemque data est a Rege tuendi.

Rigordus ann. 1190 :

Petrariis suis et mangenellis, et aliis Ingeniis tantum fregerat de muris civitatis, etc.
Philippus Mouskes :

Sour quatre rues fist Engiens, Et de cloies et de merriens, As pons torneis, et castiaus, Et tumeriaus et trebukes, etc.

Chron. Petri IV. Regis Aragon. lib. 3. cap. 23 :

Et faen fer Ginys en Valencia... per combatre.

Utuntur prterea Erchempertus cap. 10. Nangius in Chron. ann. 1196. Levoldus Northovius in Chr. Markano ann. 1278. Thwroczius pag. 16. 23. 72. 97. 153. Bromptonus, et alii. Ingeniolum, Parvum Ingenium, Petit Engin, in Glossis Lat. Gall. Sangerman. Chronicon Cornelii Zantfliet apud Marten. tom. 5. Ampliss. Collect. col. 387 :

At oppidani (Trajectenses) nova practica comperta, molas alias super decursum Mos fabricari fecerunt, cum catenis ferreis illas colligantes, per quod Ingeniolum frustrati sunt conatus Leodiensium, nec unquam oppidanis defecit farina.
Ingeniare Urbem, Machinis bellicis oppugnare. Gasparis Barthii Glossar. ex Anonymi Histor. Palst. :

Igitur si vobis bonum et honestum videtur, eligat se ante alios unus ex vobis, ut si aliquo modo vel ingenio civitatem acquirere vel Ingeniare potuerit, vel per se vel per alios concorda voce, ei urbem dono concedamus.

Ingeniosi, Machinarum bellicarum confectores, vel qui iis prsunt in bellis, quos vulgo Ingnieurs dicimus. Plinius Junior lib. 10. Epist. 40 :

Architecti tibi deesse non possunt. Nulla provincia est, qu non peritos et Ingeniosos homines habeat.
Albertinus Mussatus lib. 4. pag. 21 :

Cum balistarum tormentorumque omnis generis apparatibus Ingeniosos ad castri oppugnationem sero perordinat.
Chron. Pisanum apud Murator. tom. 6. col. 102 :

Compositio autem ab Ingeniosis Pisanorum artificibus manganis, gattis, atque ligneis castellis urbem fortiter expugnabant ; et cum his machinis urbis mnia et mnium turres potentissime rumpebant.
Qui igitur ingeniis, seu machinis bellicis prerant, Ingeniarii dicebantur. Philippus Mouskes in Ludovico VIII :

Quant li boins mestres Amauris, Le Sire des Engignours, Commandere des Minours, Et larges en mainte maniere, Si vaillans kil portoit baniere, S'en fust als droit as engiens, Et faisoit la douler (lat. dolare) mairiens.
Infra :

Quar mestre Amauri adrea, L'Engignor, le vaillant ome, etc.


Guillelmus Guiart ann. 1206 : Alibi : MS. :

Li Engigneur engins dreent. Engigneur engins chapuisent. Li Enguignierres qui ont l'engin basti.
Vide Ottonem Morenam pag. 55. et ibi Notas Felicis Osii pag. 84. Ingeniator, Eadem notione. Computus ann. 1336. tom. 2. Hist. Dalphin. pag. 284 :

Item pro expensis magistri Bucherii Ingeniatoris apud Balmam, et eundo versus Morasium ii. s. vii. den. gr.
Codex MS. D. Faure apud Stephanot. tom. 1. Fragm. Hist. :

Erat etiam ibi Ingeniator Regis, qui fecerat plura ingenia.

Vide Engeniator. Ingeniatores, Donum de Ingeniatores ; hoc est, si bene conjicio, de rebus ingenio et arte comparatis. Vide Donum de avere post Donum 2. Ingenerius, Ital. Ingegnere, in Historia Cortusiorum, apud Murator. tom. 12. col. 805. Ingeniarii. Ugutio :

Arcepellones, qui vulgo dicuntur Ingeniarii.

3. INGENIUM, Instrumentum notarii. Bullarium Casin. tom. 2. Const. 90 :

Sive per traditiones, sive per chartularum inscriptiones, sive per aliquo legali Ingenio vel tenore.

4. INGENIUM, Ratio, causa. Leges Luitprandi 84. (6, 31.) apud Murator. tom. 1. part. 2. pag. 67 :

Si manifestum fuerit, quod aut judex, aut sculdais, et saliarius aut decanus, ubi ipsi arioli, aut ariol sunt, et eos non condemnaverit, aut prmium tulerit... vel pro qualicumque Ingenio absolverit, integrum

guidrisild suum in palatio componat.

Vide Ingenium 1. 5. INGENIUM, Rete aut hamus. Quoniam Attachiam. cap. 87. 2 :

Salmunculi non capiantur, nec destruantur per retia aut per alia Ingenia ad stagna molendinorum, etc.
Vetus Charta in Probat. Hist. Sabaud. pag. 6 :

Neque in tota aqua sicut ab exclusa in lacum defluit, Ingenium mittat, aut piscem sine Monachorum jussu aut consensu capere audeat.

Ingenia, quibus pisces capiantur, Bernardo Mon. in Ordine Cluniac. part. 1. cap. 6. Ordinatio ann. 1317. tom. 2. Ordinat. Reg. Franc. pag. 11 :

Pour les malicieus Anginz couranz pour panre toute maniere de poissons grans et petits, si que lidit Angin essorbissoient (sic) tous les petits poissons, florins et autres.

Vide Saurarium. 6. INGENIUM, Instrumentum nauticum trahendis navibus accommodum. Miracula MSS. Urbani V. PP :

Trahentes sagentiam cum uno bono Ingenio perduxerunt eam in terram.


7. INGENIUM, Res quvis, qu usui est. Monstr fact apud Chassagn. ann. 1511 :

Unam balistam fulsitam suo Ingenio, etc.


Pactum ann. 1517 :

Quia molendina prdicta et alia Ingenia constructa ad usum et commoditatem ipsius universitatis de S. Remigio, etc.
Comput. S. Petri Insul. ann. 1480. ex Tabul. ejusd. eccl. :

Item Johanni Desbours serratori pro serratione xxxij. pedum ligni ad reficiendum magnum Ingenium ecclesi, xxxiv. sol. iij. den. Pro pluribus cordis Ingeniis ecclesi servientibus, xx. lib. Engine,
eadem acceptione, in Lit. remiss. ann. 1476. ex Reg. 195. Chartoph. reg. ch. 1585 :

Si failloit abbatre une Engine ou ung arc-boutant, qui estoit appoinct contre ledit clochier, etc.

INGENIUS, f. Charta, Instrumentum. Charta S. Michaelis de Fallio in Comitatu Barchinon. :

Dono cum silvis, garricis... et ortis et aquis sicut superius resonat sive per ullas quasque voces, sive per meos Ingenios.
Vide Ingenium 3. INGENO, Ingigno, gigno. Lucret. 3. 745. INGENTER, Multum, valde, Gall. Grandement. Vita S. Samson. tom. 6. Jul. pag. 579. col. 1 :

Ille vero Ingenter affirmabat, numquam se mortem gustaturum,.... nisi primogenitum suum Samsonem electum Dei videret. Medicus propter qualitatem loci et Ingentiam morbi de ejus vita dubitabat.

INGENTIA, Magnitudo, acerbitas. Acta S. Francisc Rom. tom. 2. Martii pag. 97 *:

INGENTIFICUS, Ingens, magnus, immanis. Gerardus Maurisius apud Leibnit. tom. 2. Script. Brunsvic. pag. 24 :

Cum autem inter Paganos quidam tam fortissimus et statur Ingentificus cunctos Christianos sic bellando superaret, etc.

INGENTIOR, Major. Ingentiori excellentia commendatur, in Gestis Abbatum S. Germani Autissiod. cap. 19. de Gauchero Abbate. INGENTITUDO, Grassitudo, amplitudo. Lapis immens Ingentitudinis, in Trivetti Chronico apud Acher. tom. 8. Spicil. pag. 629. INGENTUS, pro Ingens. Ingentis vocibus clamare, in Prfat. ad Chartul. S. Petri Carnot. cui titulus, Aganus. INGENUALIS Mansus, Liberum prdium. Gloss. Csar. Heisterbac. in Reg. Prum. tom. 1. Hist. Trevir. Joan. Nic. ab Hontheim pag. 662. col. 1 :

Mansi Ingenuales sunt, qui jacent in Ardenna, id est Osdine : in qua terra jacet Alve et Hunlar et Vilantia.
Vide Ingenui. INGENUARE, Manumittere. Vide Ingenui. INGENUATIO, Manumissio, affranchissement :

In nomine triplo, simplo, divino, qui est Pater, Filius et Spiritus sanctus. Magnus quidem est titulus Ingenuationis in quo nemo potest malignorum varietates disrumpere. - Hc scriptura Ingenuationis habeat plenam et perpetuam firmitatem. (Cart. Conchar. Ruthen. p. 407. ann. 1076, data Pampilon.

) INGENUI, Liberi, quibus opponuntur servi, aut quivis obnoxi conditionis, in lege Salica tit. 37. 43. 44. et alibi passim. Gloss. Lat. Grc. : Ingenuus, , , . Hi a tributis immunes erant, quod secus erat de servis. Cregorius Turon. lib. 7. cap. 15 :

Multos de Francis, qui tempore Childeberti Regis Senioris Ingenui fuerant, publico tributo subegit.
Erchembertus in Hist. Longob. cap. 6 :

Liber et Ingenuus sum natus utroque parente, Semper ero liber, credo, tuente Deo.

In Capitulari Caroli Mag. pro partibus Saxoni, triplex hominum conditio

statuitur, Nobilium, seu qui de nobili genere sunt, Ingenuorum, et Litorum. Unde patet, hoc loco Ingenuos pro iis, quos Liberos vocabant, usurpari, ut in voce Liber observamus : alias Ingenui dicti, qui, ex servitute manumissi, libertatem consequebantur. Hinc ingenuus fieri dicitur, qui in libertatem asseritur, apud Gregorium Turon. lib. 8. cap. 41. Ingenuitas, Ingenui status. Charta Carlomanni Regis ann. 881 :

Et congruum obsequium sicut homines ingenui, exinde eidem Monasterio exhibeant, ne eorum Ingenuitas vel nobilitas vilescat.

Ingenua nobilitas, in Chronico Reicherspergensi ann. 1084. Ingenuitas, Nobilitas, titulus honorarius, concessus Regin Angli a Gregorio VII. PP. libro 7. Epistola 26. Ingenuitas, Libertas servo data per manumissionem. Synodus Aurelian. II. can. 9 :

Si de servis Ecclesi libertos fecerit Episcopus, in Ingenuitate permaneant.


Primum testamentum Widradi Abb. Flaviniaci :

Exceptis ingenuitatibus, quas pro anim nostr remedio fecimus, aut adhuc facere volumus, etc.
Infra :

Similiter et illas cessiones, quas ad libertos nostros Ghisberte et Gimberto clericos, ad eorum Ingenuitates confirmandas... fecimus, etc.
Flodoardus lib. 2. Hist. Rem. cap. 4 :

Famili su partem maximam Ingenuitate donavit :


aliis verbis Hariulphus lib. 1. cap. 13 :

Omnes ubique ad se pertinentes libertate propria perdonavit.

Charta Ingenuitatis, qua servus in libertatem asseritur : Ingenuitas Chart, pro Ingenuitatis, in Capitulari 3. Caroli M. ann. 803. edit. Baluzian. Agit ibi imperator de incorrupta integritate chartarum, unde malim accipere Ingenuitas pro Veritas, fides. Chartula libertatis, apud Paulum Diaconum Emeritensem in Vita S. Mason Episcopi Emerit. cap. 17. Qui enim servo libertatem conferebat, conficiebat chartam, qua ingenuum illum fore in posterum pronuntiabat, ita ut deinceps tanquam si ab ingenuis parentibus fuisset procreatus, vitam duceret ingenuam, et nemini servitium exhiberet : data prterea facultate, si ita luberet, ad ingenuitatem suam tuendam, defensionem Ecclesi vel cujuscumque alterius person, eligendi et expetendi absque ullo libertatis prjudicio. Capitularia Caroli Magni lib. 3. cap. 28 :

Si quis per chartam ingenuitatis a domino suo legitimo libertatem est consecutus, liber permaneat.

(Eadem verba habentur in Legibus Henrici I. Reg. Angl. cap. 89.) et cap. 43 :

Si quis per chartam ingenuus dimissus fuerit, et a quolibet homine ad

servitium interpellatus fuerit, etc.

Theodulphus in Parnesi ad Judices v. 205 :

Pars numerosa subest populi, matrum atque virorum, Infantum, juvenum, seu ab utroque simul ; Quos pater et genitrix sub libertatis honore Liquere, ex illo libera turba manent, Quorum si chartas vitiem, vase ille vetusto, His ego, tu donis mox potiere meis.

Harum Ingenuitatum Chartulas, seu Formulas, plures proferunt Marculfus lib. 2. for. 32. 33. 34. Formul vett. Bignonii cap. 8. 13. Formul secundum Legem Roman. cap. 12. Chart Parensales cap. 1. Willelmus Heda in Bernulpho Ultrajectensi Episcopo 20. Beslius in Comitibus Pictav. pag. 471. etc. Ejusmodi etiam est, quam hic damus ex Tabulario sancti Vitoni Virdunensis :

Qui famulum, vel famulam suam a jugo servitutis absolvit, procul dubio mercedem recipiet ab eo, qui dixit : Dimitte, et dimittetur, date, et dabitur vobis. Quapropter ego Hermanteus pro remedio anim me in Dei nomine dimitto ingenuam famulam meam, nomine Hildeburgem, ut hinc deinceps ingenua sit, ingenuaque permaneat, tuitionemque sancti Dei Confessoris Vitoni Virdunensis Ecclesi habeat : et annis singulis in festivitate ejusdem sancti Dei Confessoris Vitoni ad altare ipsius unam denariatam de cera exsolvat, ejusque mundiburdo defensata, firmissimam in omnibus ac securam obtineat libertatem et ingenuitatem per hanc ingenuitatis chartulam. Si quis vero, quod futurum esse non credo, si ipse ego, aut unus de hredibus, cohredibusque meis seu qulibet ulla opposita persona, qu contra hanc Ingenuitatis chartulam adire, aut eam infringere vel immutare voluerit, cui litem intulerit cogatur exsolvere auri libram unam, argenti pondera v. multam sustineat ; et insuper, quod repetit, evendicare non valeat. Et ut hc chartula Ingenuitatis firmiorem in omnibus obtineat vigorem, manu propria eam signavi, et qui subscriberent vel signarent in prsenti rogavi, stipulatione subnixa. Actum sub die Kal. Maii anno vi. regnante Othone Rege, filio Henrici Regis. S. Herment. etc. Sarovardus indignus Cancellarius scripsit et subscripsit.
Hisce addo, qu habet Charta Ludovici Pii. Imp. edita a Petro Chiffletio ex Tabular. Eccles. Bisuntin :

Modus autem absolutionis et manumissionis illius talis esse debet : Scribatur libellus perfect et absolut Ingenuitatis, more, quo hactenus hujusmodi libelli scribi solent, Civem Romanum liber potestatis

continens, etc.

Vide S. Rosa de Viterbo voce Carta de Ingenuidade, Elucidarii tom. 1. pag. 243. Ingenuitas, Prdium liberum, mansus Ingenuilis, in Annalib. Bertinian. Francor. ann. 866. Iidem Annales ann. 777 :

Et secundum morem illorum omnem Ingenuitatem et alodum manibus dulgtum fecerunt, si amplius mutassent secundum malam consuetudinem eorum, nisi, conservassent in omnibus christianitatem, etc.
Charta fundationis Monasterii S. Petri Generensis apud Marcam lib. 3. Hist. Beneharn. cap. 15 :

Dedi enim ob hoc Raimundo Guilhermi de Benaco 4. su electionis equos, et meam loricam, cum Ingenuitate totius Benacensis honoris, qui mihi erat servitialis, etc.
Mox :

Cum Ingenuitate Basi et totius honoris ad eum pertinentis.

Vide Mansus ingenuilis. Ingenua Hreditas, in Concilio Legionensi ann. 1012. can. 9. Ingenualis Mansus. Vide in Mansus. Ingenuilis. Codex MS. Irminonis Abbat. Sangerman. fol. 72. col. 2 :

Sunt ibi foci inter Ingenuiles et lidiles cxiiii. qui solvunt de spelta modios cxxiiii. propter wactam. Solvunt de axiculo inter Ingenuorum et lidorum et servorum mansus vi. (6000) dccc. de scindulis similiter.
Vide Mansus ingenuilis. Ingenuitas, Immunitas, securitas. Tabularium Conchensis Abb. in Ruthenis ch. 503. ann. 1180 :

Hanc chartam donationis laudo et confirmo, et quidquid deinceps ab aliquo in terra mea ad ipsam beat Fidis salvetatem datum fuerit, ingenue concedo, dans securitatem semper et Ingenuitatem per totam terram meam, etc. Et cum servis istis... foris illo majore, quem Ingenuamus.
Capitulare Caroli M. ann. 808 :

Ingenuare, Manumittere, Ingenuum facere. Charta Hispanica r 1082. apud Antonium de Yepez in Chronico Ordinis S. Benedicti tom. 6 :

De his, qui fraudulenter se Ingenuare volunt, etc.


Vide Ingenium 1. Morettus Antiq. Navarr pag. 567 :

Consenserunt omnes Milites mei, ut Ingenuassem omnes illos Monasterios qui sunt in illa terra, ut non habeant super eos potestatem in aliqua servitute nec Comites nec potestates.
INGENUINUS. Ingenuus :

Ingenuinus, noble. (Lex. Lat. Gal. Bibl. Ebroic. n. 23, xiii. 5.

) 1. INGERARE, pro Inaggerere, in Statutis Mediolan. part. 2. cap. 247. 2. INGERARE, Ingeri, Voces depravat ex Geronticon, Liber continens Vitas Patrum. Vide Geronticon. INGERERE Se, Se habere : dicitur de agri parte, qua extenditur. Charta ann. 1259. in Chartul. Buxer. part. 14. ch. 7 :

Nemus dou Boichart... prout se Ingerit a dente rupis de Bues descendendo usque ad vadum de Noa.
Vide Proportare. INGERSARE, Gersa, seu cerussa, infuscare, illinire. Vide Gersa. Glossar. Gall. Lat. ex Cod. reg. 7684. Ingersare, i. infuscare, Embouer, soullier. INGESSIO, pro Injectio. Libert. vill de Piceyo ann. 1208. tom. 7. Ordinat. reg. Franc. pag. 604. art. 11 :

Super omni forefacto infra banlivam, nullus debet alicujus supponi judicio, nisi judicio scabinorum de commiciis (leg. conviciis) et de Ingessionibus manuum violentarum.

INGESTIRE Se, Se ingerere. Synod. Tornac. ann. 1366. in Collect. earumd. pag. 30 :

Excommunicamus omnes,... qui se ad tonsuram clericalem, vel ad quemcumque ordinem Ingestiunt, antequam cum eis fuerit dispensatum. Sed et porcos qui annue in casilibus spius dict domocult Inglandati fuerint capita centum, exinde occidantur.
Vide Glandis. INGLANDULA, Inflatio glandularum gutturis seu tonsillarum. Vita B. Francisci Fabrian. tom. 3. April. pag. 989 :

INGLANDARE, Glandibus alere. Anastasius in S. Hadriano PP. apud Murator. tom. 3. pag. 188. col. 2 :

Patiens tantam inflationem quam Inglandulam vocant.

INGLARARE, Inglareare, Italis, Glarea seu arena substernere. Regimina Padu apud Murator. tom. 8. col. 461 :

Hoc anno (1275.)... Inglareata fuit via, qua itur Vincentiam.


Memoriale Potestatum Regiens. ejusd. tom. col. 1140 : Et col. 1167 :

Fluvius Rodani sparsit... super stratam Inglaratam. Pro strata Inglaranda, qua itur Parmam.
INGLORIA, , Dedecus, ignobilitas, in Supplemento Antiquarii. Ingloriatio, Ead. notione, Dionysio Cartus. INGLUTUS, Infirmus. Papias et Amalthea.

INGLUVIES, Morbi genus, tumor gutturis. Mirac. S. Hyacinth. tom. 3. Aug. pag. 349. col. 1 :

Boleslai ducis Poloni cancellarius... ex quadam Ingluvie et corporis distemperamento, squinantico morbo percussus, tantam gutturis et faucium passus est inflaturam, etc.

Vide Martin. Lexic. ad hanc vocem. INGOLINUS. Charta ann. circiter 1060. apud Marten. tom. 1. Anecd. col. 187 :

Legavit quoque Comes Guillelmus supradicto sancto (Nicolao Pictav.) in morte sua pedagium quod uxor sua apud Manciacum tenebat, scilicet de Ingolinis, de decem solidis, duodecim denarios ; de Voltrou vero sex den. et 10. sol.
INGOMBERARE, Impedire, obsidere. Miracula S. Zit, tom. 3. April. pag. 514 :

Fuit Ingomberata et vexata a malis spiritibus.

Vide Incumbrare in Combri. INGOMBOR, eris, ab Italico Ingombro et Ingombero, Impeditio, Gall. Encombre. Stat. Bonon. ann. 1250-67. tom. II. pag. 161 :

Ad honorem Comunis bon. et ad hoc ut bannitores libere et expedite sine Ingombore possint ponere bannum in exercitibus et cavalcatis... statuimus, etc.

Fr. INGOTTATUS, Laborans arthritide, Ital. Gotta, Gallis Goutte. Miracula B. Henrici Baucen. tom. 2. Junii pag. 376 :

In ancha sinistra Ingottatus et claudicabat.

Vide Gutta 3. INGRADUATUS, Nullo gradu in jure donatus, Gall. Non gradu, Instr. ann. 1379. inter Probat. tom. 3. Hist. Nem. pag. 39. col. 2 :

Et unde hoc, quod ego Ingraduatus, essem advocatus causarum talis domini legum professoris.

Vide in Graduatio. INGRAMINARE, In gramina erumpere, apud Papiam. Hinc emenda Glossas Isid. : Ingraminat, in gramina rumpit. Lege erumpit. Johan. de Janua : Ingraminare, Gramine implere. INGRANARE, Moletrin infundere, Gall. Engrener. Charta ann. 1238. ex Chartulario S. Vandregesili tom. 1. pag. 806 :

Si invenero aliquem molentem in dicto molendino, statim post ipsum sine aliqua contradictione potero bladum meum Ingranare et molere.
Vide Treumia. Faber in Thesauro ex fragmento Glossarii Anglic. Ingranare reddit Grana in horreum imponere. INGRANATES, Rosa, qu pomi granati colorem refert, unde vocis Incarnat, apud

nos etymon. Occurrit apud Michalem Scotum de Physionomia cap. 46. Locum vide in Morellum. INGRANATUM Bladum. Vide Treumia. INGRANDINARE, Instar grandinis crebris flagellorum ictibus cdere. Vide Grandes. INGRANGIACIO, Locus granis recondendis assignatus. Chron. Joan. Whetham. edit. Hearn. pag. 539 :

Item, jacentibus decimis parochi de Luton seorsum hinc inde, et satis remote in diversis partibus a capitali loloco (pro loco) Ingrangiacionis, etc.

Vide Ingrangiare. INGRANGIARE, In grangia seu horreo recondere. Charta ann. 1451. ex Archivo B. M. de Bono-nuntio Rotomag. :

Habebunt de et super decimis dictis Religiosorum in hujusmodi parochia spectantibus, ubicunque Ingrangientur seu reponantur, sommam 40. solid. Turon.

Rursum occurrit in Indice MS. beneficiorum dicesis Constant. fol. 40. Vide Granea. INGRATES Tauri, Gall. Engraissez, Incrassati. Vide in Taurus. INGRASSATIO, Grassatio, incursio. Gesta consul. Andeg. tom. 10. Collect. Histor. Franc. pag. 351 :

Dani dolentes, magis in iram efferati, Francos ardentius impetebant, et ab Ingrassationibus in eos nullatenus abstinebant.
INGRASSATUS, Gall. Engraiss, metaphorice, pro Bonis abundans. Gualt. Hemingf. de gest. Eduard. I. reg. Angl. edit. Hearn. pag. 17 :

Tanta extitit habundantia frugum, quod quarterium frumenti vendebatur pro xvj. den. sterlingorum : ... sed superbiente populo et Ingrassato, mutavit Altissimus fortunam illam.
INGRATIATUS, Cancellatus, id est in morem craticul implexus. Ital. Ingraticolato, Gall. Grill. Stat. Bonon. ann. 1250-67. tom. III. pag. 323 :

De illis, qui debent portare fangum extra civitatem et quomodo. Statuimus quod potestas... faciat eligi per curiales xxv. homines pro quolibet quarterio, qui habeant currus Ingratiatos... qui electi teneantur portare letamen totum et lutum et ruscum et vinaciam contratarum.
Fr. INGRATIFICUS, Ingratus, beneficii immemor. Cic. Sext. 57. ex Accio. O Ingratifici Argivi, inanes Graji, immemores beneficii. INGRATINARE, Unguibus cutem carpere, Egratigner. Statutum ann. 1204. apud Catellum in Comitibus Tolosanis pag. 230 :

Et quod aliquis vel aliqua non Ingratinent se in facie cum unguibus, nec capillos dilanient cum manibus, etc.
1. INGRATITUDO, Ira, indignatio, grati et benevolenti amissio. Concordia Comitis Fuxensis cum matre sua ann. 1313. apud Rymer. tom. 3. pag. 419 :

Idem Comes volens, sicut decet, ut dixit, dict domin Margaret matri su reverentiam exhibere, et eam toto posse et conatibus honorare, nolens ejus Ingratitudinem incurrere, etc.
Litter Caroli IV. Imper. apud Ludewig. tom. 6. pag. 65 :

Prout nostram diligitis Ingratitudinem evitare.

Alias Ingratitudo vitium est ingrati animi. Vox hoc intellectu nimium nota, et utinam minus necessaria : quam tamen nullibi reperies apud Latinos. Vide Vossium de Vitiis sermonis. Invent. Chart. reg. ann. 1482. fol. 228 :

Quictando omnes forefacturas, emendas et Ingratitudinem, quas vel in quas gentes domini regis dicebant dictos archiepiscopum et capitulum (Lugdun.) incurisse seu incidisse.
2. INGRATITUDO, Severitas. Consuet. Norman. cap. 8. part. 2. ex Cod. reg. 4651 :

Ipse (justitiarius) attendere ac diligenter addiscere in talibus veritatem debet, ut favorem innocuis et levamen : nocuis autem exhibeat Ingratitudinem ac rigorem, juris ordine conservato.
Ubi Gall. Si que il ayst aux innocens et qu'il soit roide contre les malfaicteurs. Unde emendandus Ludewig. qui edidit tom. 7. Reliq. Mss. pag. 288 :

Ut favorem innocuis et levamen non exhibeat, nocuis autem Ingratitudinem. Engrs

vero, idem qui Pertinax, obstinatus, vulgo Opiniatre, in Cons. Pet. de Font. cap. 21. art. 9. pag. 119 :

Et se il est si Engrs, que pour damages ke il ait, ne veut avant venir, etc.
Pro Vehemens, violentus, Gall. Imptueux, violent, in Chron. Franc. ad ann. 1284 : apud D. Le Beuf tom. 1. Dissert. pag. cl. :

Et sachiez que quatre ans aprs, Revint un vent grants et Engrs, Qui esrachierent les noiers, Et dpcierent les clochiers.

INGRATUITAS, Officium grati animi. Testam. Franc. de Bellovid. ann. 1477. in Reg. 3. Armor. gener. part. 2. pag. xviij :

Consideratis nonnullis et diversis Ingratuitatibus per nobilem Ludovicum de Halobecco... erga dictum dominum testatorem factis, etc.

INGRATUITUS, Ingratus, molestus. Acta SS. Junii tom. 4. pag. 563. de S. Etheldreda :

Hanc Ingratuitam miser anxius actito vitam, Ducens languores, stimulos, tormenta, labores.

INGRATUS, Invitus. Lit. remiss. ann. 1357. in Reg. 89. Chartoph. reg. ch. 109 :

Ipsam Alipdem in nemoribus prope dictas vineas duxerunt, eamque Ingratam, ut dicitur, carnaliter cognoverunt. Ingrat, Colart Vaine Ingrat du vin, que on leur avoit apport, etc.

pro Mcontent, non contentus, ingratum habens, in Lit. remiss. ann. 1468. ex Reg. 195. Chartoph. reg. ch. 45 : INGRAVANTER, Haud gravate, lubenter, apud Acher. tom. 10. Spicil. pag. 18. Ingravate dixit Ammianus non semel. Engraing vero nostris alias, Gravedo, capitis ex morbo affectio, et qui ita affectus est. Lit. remiss. ann. 1391. in Reg. 141. Chartoph. reg. ch. 5 :

L'exposant qui estoit nouvellement relevez d'une grosse maladie,... et estoit encores tout pesant et Engraing d'icelle maladie ; ... ledit exposant pour l'Engraing d'icelle maladie, etc.
Vide supra Gravatum. 1. INGRAVARE, Insculpere. Gall. Graver.

Ciphum argenteum... deauratum et aymellatum et Ingravatum

, apud Rymer. tom. 5. pag. 48. Engraver alias, eadem notione. Chartul. Corb. sign. Csar fol. 7. r :

Item y a un ponchon ou est Engrav une croche, pour merquer les mesures d'estain. Licentia... Ingrediendi in eamdem civitatem Thermarum reliquias prdictas.

2. INGRAVARE, Impetere, postulare. Videsis in Cravare. INGREDI, Inducere. Acta SS. Maii tom. 4. pag. 625. de B. Augustino Novello :

Engresser, pro Invadere, aggredi, in Lit. remiss. ann. 1422. ex Reg. 172. Chartoph. reg. ch. 55 :

Icellui Bauduin voiant le suppliant ainsi assali et Engress, etc. Encrever


vero Graviter vulnerare sonat, in aliis Lit. ann. 1380. ex Reg. 116. ch. 209 :

Icellui Guy fri un cop ledit Jehan en la main sur les doiz, et lui Encreva les trois et en fu l'un cop presque tout oultre.
INGREDICIUM, Ingressus. Vetus Charta ex Tabular. S. Benigni Divion. apud Perardum pag. 162 :

Terris arabilibus, cultis et incultis, silvis, Ingrediciis. aquis, aquarum decursi