Vous êtes sur la page 1sur 25

Renaissance

1.Wat is de Renaissance ?
De renaissance ( = wedergeboorte ) is de overgangsperiode tussen de middeleeuwen en de nieuwe tijd. Het is de periode die de kunst en de cultuur van de klassieke oudheid opnieuw in de belangstelling zet. In tegenstelling tot met de middeleeuwen stond de religie niet langer centraal maar had men meer oog voor het menselijk lichaam en het denken van de mens.

2. Ontstaan
De renaissance is begin de vijftiende eeuw ontstaan in Itali, meer bepaald in Florence. De renaissance verspreidde zich langzaam over West-Europa. Er ontstond een nieuwe Italiaanse cultuur door de cultuurhistorische achtergrond van het land. Vele kunstenaars lieten zich dus inspireren door de klassieke oudheid. Rond die tijd verspreidde zich in Europa een pestepidemie, dit zorgde voor heel veel doden. Zo ontstond er een economische noodsituatie waarbij er een groot arbeidstekort aanwezig was. Toen in 1453 de Ottomaanse Turken de stad Constantinopel hadden veroverd kwamen veel Grieken naar Itali. Dit zorgde ervoor dat de kunst en literatuur ook door de Grieken werd verspreid. goed!

3. Hoog- en laat renaissance


In de hoog renaissance waren Leonardo da Vinci en Michelangelo Buonarroti CHECK JE BRONNEN! Dit moet een cursus worden, dus spring niet licht om met de correctheid! waarschijnlijk de meest kenmerkende kunstenaars van die periode. Leonardo da Vinci ( = duivelskunstenaar ) Waarom hieronder schuingedrukt? Is dit een citaat? Leonardo da Vinci is een wereldberoemd figuur uit de Renaissance. Ze noemden hem een wonderkind omdat hij overal goed in was. Hij kon goed tekenen, beeldhouwen, schilderen,... Hij maakte niet altijd al zijn projecten af, behalve bij zijn schilderijen want hierin was hij een perfectionist. Buiten zijn creatieve kant had hij ook een goed stel hersenen. Leonardo da Vinci was niet alleen een kunstenaar maar ook een uitvinder, hij ontwierp de helikopter, het machinegeweer,... Op anatomisch vlak had Leonardo veel kennis opgedaan door het stelen van lijken en door deze lijken thuis te ontleden. vb: een bekend werk van hem is de Man van Vitruvius

Michelangelo Buonarroti GROTE KEMEL! In zijn carrire heeft Michelangelo op vele gebieden de mensen verbaasd. Schilderen was nooit zijn grote passie geweest, zijn hart lag namelijk bij de beeldhouwkunst. Zijn werk draaide rond het menselijk lichaam, wat typisch is aan de Renaissance. De 2 werken van Michelangelo die iedereen wel kent zijn het beeldhouwwerk de David en het fresco de schepping van Adam. In de Renaissance is ook het portretschilderen ontstaan, dat kwam omdat de opdrachtgevers

vaak zelf op hun schilderij wouden staan. Wat je bij Leonardo da Vinci en Michelangelo Buonarroti ook ziet is dat ze de techniek van het perspectief goed hanteren en dat ze heel erg de nadruk legden op de spieren van de mens, zo konden ze tonen dat ze de kennis bezaten over het menselijk lichaam.

4. De kunstsoorten en hun kenmerken


4.1.schilderkunst In de schilderkunst werd er erg veel belang gehecht aan het natuurgetrouw en realistisch afbeelden van het menselijk lichaam. Er werd rekening gehouden met de proporties en de houding van het lichaam.In de schilderkunst van de renaissance vinden zich geen afsnijdingen plaats, dit zorgde ervoor dat het schilderij als evenwichtig en harmonieus ervaren werd. De schilders hadden ook een voorkeur voor symmetrische compositie met religieuze en klassieke elementen. 4.2.beeldhouwkunst/ sculptuur De beeldhouwkunst in de renaissance stond ook (probeer er een samenhangend verhaal van te maken) bekend om zijn oog voor de anatomie van de mens. Het schoonheidsideaal uit die tijd was het volumineus naakt. Net als bij de schilderkunst maken de beeldhouwers gebruik van de contrapost houding om meer beweging in hun beelden te brengen en zo weer te geven dat men realistisch omsprong met de anatomie ( namelijk : de spieren goed doen uitkomen , ) 4.4.bouwkunst / architectuur De architectuur in de renaissance werd gekenmerkt door een eigen interpretatie van de stijmelementen uit de klassieke oudheid. De regels van de bouwkunst uit de renaissance waren gebaseerd op de Romeinse bouwkunst..In deze periode werd gestreefd naar een compositie die uit n stuk bestond. De bouwkunst is veel massiever dan in andere periodes. Er werd eerder horizontaal gebouwd dan verticaal, horizontale verbindingen worden benadrukt daar het gebruiken van kroonlijsten en sierlijsten terwijl zuilen en pilasters de verticale verbindingen benadrukken. De gebouwen in de renaissance waren klassiek, monumentaal en gaven een harmonisch effect door hun evenwichtige verhoudingen literatuur in de renaissance Voor de renaissance-literatuur waren er 2 literaire stromingen uit de middeleeuwen , namelijk de Adelijke Letterkunde ( 1100-1300) en de Burgerlijke Letterkunde ( 1300-1550) . Mensen kregen steeds meer behoefte aan de literatuur. De uitvinding van de boekdrukkunst zorgde er voor dat de mensen sneller in aanraking kwamen met de literatuur maar natuurlijk had de burgerij meer kans om in aanraking te komen dan de gewone mens. De grote 5 : 1. Bredero 2. Hooft

3. Huygens 4. Vondel 5. Cats

Joost van den Vondel Joost van den Vondel werd op 17 november 1587 geboren in Keulen en stierf op 5 febuari 1679. Hij was een heel belangrijke Nederlandse dichter en toneelschrijver. Van den Vondel schreef veel toneelstukken, n van zijn bekendste werken is Gijsbrecht van Aemstel, dit stuk werd door de predikanten aanvankelijk verboden omdat het Roomse sympathien zou bevatten, net zoals de Romeinse stijl de renaissance bouwkunst heeft benvloed . Van den Vondel schreef ook hekeldichten. In zijn gedichten stelde hij de staat aan de kaak. Hij gaf kritiek en uitte zijn regelrechte haat en woede. Een voorbeeld van zijn hekeldichten is Het stockske van Joan van Oldenbarnevelt . Net als bij de schilderkunst en beeldhouwkunst lieten ze zich leiden door de invloeden van de Klassieke oudheid. Joost van den Vondel liet zich niet alleen inspireren door de klassieke oudheid maar ook had hij veel verstand van religieuze pozie . Andere nederlandse renaissance-schrijvers Gerbrand Adriaensz. Bredero (1585-1618) Joost van den Vondel (1587-1679) Constantijn Huygens(1596-1687)

Barok
1 Wat is barok ?
De barok was een feestelijke en uitbundige stijl, meestal herkenbaar aan weelderige groeivormen begrijpen jullie hier echt wat jullie schrijven? Geen C+P! en krullen. Ook sterke beweging de vormen, uitdrukking van kracht en de opheffing van grenzen tussen schilder-, beeldhouw- en bouwkunst zijn kenmerkend voor deze stijl. De voorkeur voor de pracht en de praal en de vergroting van de afmetingen van de kunstwerken is duidelijk zichtbaar.

2 Ontstaan
De barok is ontstaan rond 1600 in Itali. De stijl was een propagandamiddel van de katholieke kerk. Die had namelijk een serieuze deuk gekregen na de reformatie. De reformatie stond voor soberheid en eenvoud. De reactie van de katholieke kerk was om alles veel groter en bombastischer te doen, hoe meer pracht en praal hoe beter. Om te tonen dat het hemel op aarde is. goed opgelet!

3 kunstsoorten en hun kenmerken


3.1.schilderkunst In de schilderkunst is veel actie aanwezig om het zo levendig en geloofwaardig mogelijk te maken. De gevoelens van de personages werden sterk en heftig uitgebeeld net zoals de handelingen om het dramatische effect te creren. De bewegingen worden gemaakt door de
3

dynamische compositie met diagonale lijnen. De barokschilder werkt realistisch zo ontdekte men de schoonheid van de dingen op aarde. 3.2.beeldhouwkunst In de beeldhouwkunst was de contraposthouding een heel belangrijke en bekende techniek. De contraposthouding was de S-vormige draaiing in het lichaam. Deze draaiing zorgt voor het verhoogde dramatische effect, het brengt beweging in je kunstwerk. Door deze moeilijke vormen en poses creerde men een sterk contrast donker/ licht effect. 3.3.muziek De barok muziek was heel zwierig en elegant. De barokse componisten waren ervan overtuigd dat muziek gevoelens konden opwekken. Ze wilden de mensen die naar hun muziek luisterden prikkelen interesseren. Daarom ontwikkelden ze een nieuwe schrijfstijl die gekenmerkt werd door krullige noten en melodien die de mensen het gevoel gaven dat ze zich in het lied bevonden. 3.4.bouwkunst Bij een barok gebouw werkten schilder, beeldhouwer en de architect vaak samen. Hun verschillende werken kwamen als het ware samen in een totaalkunstwerk. In de bouwkunst ging hun voorkeur naar grote gebouwen liefst omringd door een groot mooi park. Ook de versieringen op de gebouwen waren van groot belang, hoe meer krullen, zuilen en andere decoratieve stukken hoe beter. Door deze overdaad werden de mensen als het ware meegetrokken in de weelde en schoonheid van deze gebouwen.

4 De literatuur in de barok
De literatuur in de barok was meestal rooms-katholiek getint omdat vele schrijvers in opdracht werkten van de rooms-katholieke kerk of omdat ze de christelijke tradities weer in het leven wouden roepen. In de literatuur ontstond er wel deels een tegenstrijdigheid langs de ene kant god die almachtig is maar langs de andere kant toch die visie van de mens staat in het middelpunt. Niet alleen deze tegenstrijdigheid was voer voor de schrijvers ook de mystiek en erotiek zorgde voor de nodige inspiratie. De levensontgoochelde houding, twijfeling aan de werkelijkheid van hetgeen wat we kunnen waarnemen zorgde dus voor een conflict binnen de literaire barok god is belangrijk en staat centraal langs de ene kant maar de kritische houding anderzijds. enkele grote namen Miguel de Cervantes Saavedra Don Quichotte

5.conclusie
4

De barok heeft verschillende overeenkomsten met de renaissance maar is dan ook weer totaal verschillend. Er zijn heel veel overeenkomsten in de schilder- beeldhouw- en bouwkunst. Omdat er heel veel dingen werden doorgegeven van de renaissance op de barok. Zoals de liefde voor het grote, de griekse stijl, contrapost houding, veel versieringen,... Maar in de renaissance was het geloof zo wat verloren gegaan en in de barok doet de kerk er weer alles aan om aan meer en meer gelovigen te komen door met meer weelde en schoonheid uit te pakken als nooit tevoren.

Romantiek
1. Wat?
Romantiek is een strekking ontstaan aan het einde van de 18de, begin 19de eeuw. Vooral in de Westerse culturen aanwezig (met name Frankrijk, Duitsland en Engeland). De romantiek was een reactie op de verlichting, waarbij de subjectieve ervaring als beginpunt werd genomen). Enkele bekende romantici: Caspar David Fiedrich, John Keats, Johann Gottfried van Herder, ... .

2. naamgeving
1. afgeleid uit het Frans: Romanz escrire (in volkstaal) -> roman komt hier uit (bv: de ridderroman). 2. romansque: werd in afgekeurde zinnen gebruikt en wil zeggen dat iets niet aan de voorgelegde normen voldeed. 3. romantique (het iets positievere woord) 4. romantick 5. via het Duitse woord klassiek romantisch komt 6. de Nederlandse term: romantiek.

3. Karaktistieken:
romantiek => een bijverschijnsel van de verlichting dat ontstond in 1770 waardoor een aparte stroming ontstond. romantiek => pessimistisch n probleem dat bij de romantiek zal ontstaan, is dat in elk land waar het naar boven komt een andere vorm aanneemt. enige gelijkenis: (die zich bevind in de literatuur) het verzet tegen het neo-classisme. pas later komen er meer gemeenschappelijke kenmerken. Meest opvallende: de onvrede van de mensen waarin de mensen en de maatschappij zich bevinden. later werd de romantiek meer als een levensbeschouwing aanzien, geen literaire stroming maar een cultuurbeweging.

4. Kenmerken
Romantiek kan je eigenlijk niet beschouwen als een kunststroming maar eerder als

een levensbeschouwing, het gevolg hiervan was dat elke laag van de bevolking kon meedoen. Er werd in de romantiek veel rekening gehouden met de gevoelens zoals afschuw maar ook over de (her)ontdekking van de natuur en het idee dat de natuur een levend wezen is met een eigen wil. , er wordt veel waarde gehecht aan de fantasie en de verbeeldingskracht ook de spontane emotie wordt aanzien als een drijfveer van de kunst. Men richt zich vooral op het bovennatuurlijke en het onderbewuste.

5. Bewegingen ontstaan vanuit Romantiek


Milieubeweging: hoewel het merendeel van de milieubewegingen ontstaan is vanuit de Verlichting, zijn er ook groeperingen ontstaan vanuit de romantiek. De Hippiebeweging van de jaren '60: namen een natuurlijke manier van leven aan waarbij ze zich afzetten van al het materile en hielden van het mystieke. Nationalisme + de visie op de Europese integratie: de romanticus is en zal geen voorstander zijn van de globalisering noch van de Europese intergratie. Het postmodernisme: Postmodernisten trekken lang gekoesterde begrippen in vraag, net zoals de net zoals de Romanticus

6. Thema's?
De romanticus vlucht uit de realiteit in de wereld van de liefde, de dood, de demonie, de natuur, het verleden , de heroek (heldendaden). Het nationalisme Exotisme, orintalisme: oosterse, vreemde culturen met verleidelijke stoffen, geuren en smaken spreken tot de verbeelding.

7. Schilderkunst
- In de schilderkunst van de romantiek was het niet de bedoeling om de werkelijkheid weer te geven, maar het tegenovergestelde, je kan het zien als het 'romantischer' maken van de werkelijkheid'. Men wou terug in de natuur gaan. Naar het 'vragen', waar alles beter was, soms zat er ook een verwijzing in naar het verleden (meestal de middeleeuwen). Ze scheppen of creren een denkbeeldige wereld De schilders geven vooral belangstelling aan alles wat diepe emoties oproept namen van bekende schilders: 1.Goya (1746-1828): barok, rococo en romantieke schilder. Hij liep vooruit richting expressionisme en surrealisme + hij schilderde subjectief. Nadruk op scherpe voorgrond en vage achtergrond. 2. Blake (1757-1827): Schilder, dichter Dichtbundel met illustraties.

Weinig oog voor materile zaken, het immatrile boeide hem meer. Link met de klassieke beeldhouwkunst, het sublieme in de vorm van het angstaanjagende, voorkeur voor het macabere en het nachtmerrie-achtige. 3.John Constable(1776-1837): De land schapsschilderkunst zichtbare werkelijkheid. Hij streefde naar een zuivere weergave van het natuurlijke.Het landschap weergaven op een realistische wijze. 4.William Turner (1775-1851): Begon als aquarellist en schilderde vooral landschappen. Zijn landschappen hadden vaak een historisch of literair thema

8. Beeldhouwkunst
De standpunten van het Classicisme (rede en klaarheid) moeten hier plaats maken voor de meer emotionele waarden, het met hart en ziel vereren van helden en de bijna revolutionaire vrijheidsdrang. Bekende beeldhouwers: Fr. Rude, A.L. Barye, J.B. Carpeaux

9. Muziek
9.1. Wat: De klassieke muziek bestond nog en gebruikte ze nog ook, het enige verschil is wel dat in romantiek ze grotere composities met steeds meer noten en moeilijke ritmes, gebruikten veel muziekinstrumenten. Emotie en Drama is goed te horen. Wat de mens voelt, fantasie, natuur en liefde. Bekende muzikanten: Beethoven, Wagner, Tsjaiskovski, ...

11. Literatuur
In de romantiek werd het schrijven als een gave aangezien en wilde men eigen werken creren, het was hun taak de bevolking iets te laten zien / leren over de hogere wereld (de adel). Sommige romanticussen begonnen zichzelf te verheerlijken. In de romantische literatuur ging het om de schoonheid van de natuur te verheerlijken. Door de belangstelling van het verleden lieden dit tot het nieuwe genre: de historische roman. De historische roman is niet de enige nieuwe genre die is ontstaan, de gothic novel (griezelverhaal) ontstond ook in de romantiek. In de literatuur ging het er niet zozeer enkel over boeken, maar ook over de pozie en zelfs ook oude volksliedjes. Humor was te vinden in zowel de pozie als de proza (= vorm van literatuur, doorlopende tekst) Enkele beroemde schrijvers: Samuel Cobridge, John Keats, Guido Gezelle, ...

11.1 Nederlandstalige literatuur

In Nederland werden de verhalen Helemaal niet geromantiseerd, in de plaats hiervoor waren er wel veel historische romans. In 1837 kwam het 1ste literaire- culturele tijdschrift op de markt genaamd 'de Gids'. E.J. Potgieter en Conrad Busken Huet, twee van de belangrijkste redactieleden, zorgden wel voor veel ophef mits ze enkel wouden dat de Nederlandse literatuur op Europees niveau krijgen en hadden ook wel scherpe kritieken=> vreemde zin. Eens ze uit de redactie waren nam de invloed van het blad snel af. links: link met schilderkunst: in het merendeel van de boeken staat ook de natuur centraal en de schoonheid daarvan. Link met beeldhouwkunst: belangstelling voor het verleden. Link muziek: de teksten van de volksliederen. link met architectuur: logischer wijs de schoonheid van de natuur

12. Conclusie
Romantiek heeft verschillende overeenkomsten met het nationalisme, bijvoorbeeld: het gevoel van samenhorigheid, vaderlandsliefde, betrokkenheid op eigen ras en volk, belangstelling voor vaderlands verleden,... Het verschil is wel dat de romantiek veel verdraagzamer is dan het nationalisme, de Romantiek is veel breder en vooral is de Romantiek een stroming en het nationalisme vooral een gevoel. Escapisme, natuur, exotisme, grillige structuren, ?

Realisme (1830-1880)
1. Algemene info en duiding
1.1 Ontstaan In 1830 kwam er zich een nieuwe kunststroming aanmelden. In een periode vol revoluties tussen de burgers die zich probeerden af te zetten van de hogere standen zoals de adel, probeerde men de kunst zo realistisch mogelijk te maken. De periode werd heel populair in gebieden in Frankrijk en was een reactie op een andere kunststroming: romantiek. = goede intro 1.2. kenmerken Het realisme hield zich bezig met het dagelijkse leven. Ze zetten de werkende mens in de schijnwerpers. Men wou het werkelijke leven uitbeelden op een realistische manier. Niet enkel positieve elementen, maar men gaf ook veel commentaar op het dagelijkse leven. Enkele sleutelwoorden: neutraal, documentatie, objectief en exactheid.

2. schilderkunst
De realistische schilderkunst kwam opzetten halverwege de 19e eeuw. Het was een reactie op de koude, afstandelijke stijl van het classicisme maar ook tegen de romantiek. Men trachtte hedendaagse gebeurtenissen af te beelden. Bijvoorbeeld wanneer de arbeiders aan het werk waren op het land. Gustave Courbet was een van de belangrijkste aanvoerders van het realisme. Enkele andere kunstenaars waren: Thodore Rousseau, Jean Franois Millet, Diego Velzquez en Charles-Franois Daubigny. De kenmerken kort samengevat: Gewone mensen en omgeving. (dagelijks leven) Veel aandacht voor de sociale omstandigheden van de werkende mens. De kleuren werden helderder dan in de romantiek. Eenvoudige composities De schilders probeerden ook om de natuur in de directe waarneming vast te leggen.

3. beeldhouwkunst
De bouwkunst leek eerder geboetseerd en niet glad, daardoor krijg je sterkere licht/ schaduwwerking. Ook hier beeldde men het realistische beeld van het leven van de mens en natuur uit en klaagde men de schrijnende omstandigheden aan waaraan het onderwerp het hoofd dient te bieden. Er zaten emotionele elementen in, dit zorgde ervoor dat het realisme de voorloper van het latere expressionisme zou worden. Bekende kunstenaars zijn C. meunier en Jef Lambeaux.

4. Bouwkunst
Een bekend werk van de realistische bouwkunst is de Eiffeltoren (door Gustaf Eiffel). Ze toonden hoe die in elkaar zit en hoe de Eiffeltoren gemaakt werd door middel van stalen draagbalken. Dit in tegenstelling tot andere neostijlen. De constructies komen het meest voor in torens of bruggen (-> Eiffel) en vaak maakten ze gebruik van glas en stalen binten en ook vooral veel ijzer. Er werd vaak gebruik gemaakt van glas omdat men optimaal gebruik van het licht wou maken.

5. Literair
Veel realistische schrijvers waren marxist. In hun literatuur werden mensen uit alle lagen van de maatschappij weergegeven. De hogere klassen of gerespecteerde archetypen (die voorheen het onderwerp van veel literatuur waren) werden nu op alledaagse wijze beschreven, zoals een filosoof die gewoon thuis met zijn kinderen is. De schrijver probeert de realiteit weer te geven zoals hij is en probeert dat zo objectief mogelijk. Hij probeert zich te baseren op echte gebeurtenissen. Wanneer iemand het boek leest, wil de schrijver hem meeslepen in het verhaal, hem overtuigen. Hij haalt hiervoor alles uit de kast om toch maar geloofwaardig uit de hoek te komen. Hij leeft zich bijvoorbeeld in het personage van het verhaal in om het zo realistisch mogelijk te
9

maken. En ook speelt het verhaal zich hier en nu af. bespreek hier nog enkele voorbeelden/fragmenten Enkele realisten zijn: Honor de Balzac, Stendhal, Hildebrand, Ivan Toergenjev, Theodor Fontane,

Impressionisme
1. ALGEMEEN 1.1 Wat Het impressionisme is een 19e eeuwse stroming in de moderne beeldende kunst. De stroming ontstond in Frankrijk als een vernieuwingsbeweging, en niet enkel als afkeer van het toen algemeen aanvaarde academische classicisme. Het ontstond in 1870 in Frankrijk en is daar ook vooral gebleven. De naam impressionisme ontstond toen Monet zijn werk Impression soleil levant toonde en een journalist het als negatieve kritiek impressionistisch noemde. De artiesten lieten zich echter niet raken door deze kritiek en noemden zich van dan af aan impressionisten. (schilderij van Degas) 1.2 Kenmerken Het impressionisme is een reactie op de heersende conservatief-klassieke opvattingen van de salonjurys. De bedoeling van het impressionisme is om jongere generaties het onmiddellijke beeld van het moment te weergeven, waarop de schilder zijn omgeving waarnam. De voorwerpen moeten niet fijn afgelijnd worden op de tekening. Bij het ontwerp richt men zich op de directe omgeving. De stijl is een vluchtige weergave van objecten en mensen. Het is vergelijkbaar met de weergave van een fototoestel. De elementaire kleuren worden los naast elkaar geplaatst zodat ze op afstand de gewenste kleur weergeven. 1.3 Doel Het impressionisme wou, net zoals de meeste voorgaande stromingen zich afzetten tegen de heersende stroming. Op dit moment was dit het classicisme. De impressionisten wilden af van de academische en stijve stijl van het classicisme. Ze wilden de kunst herleiden tot een subjectief, fantasierijk en niet-academisch gegeven. 2. Bespreking per kunstdiscipline 2.1 Schilderkunst Doordat de fotografie ontstond vonden deze schilders dat het niet echt nodig was om een volledig correcte weergave van de werkelijkheid te maken, eerder een subjectieve en eigen kijk op de werkelijkheid. De impressionistische schilders schilderden alledaagse dingen,op basis van hun eigen waarnemingen. 2.2 Beeldhouwkunst De beeldhouwkunst uit het impressionisme is erg levendig en is weeral gebaseerd op een

10

momentopname. 2.4 Literatuur De literatuur van het impressionisme toont nog maar eens aan dat het impressionisme een zeer gevoelsmatige periode in de literatuur is. Ze proberen een bepaalde stemming weer te geven. In de literatuur wordt: - Veel gebruik gemaakt van bijvoeglijke naamwoorden - Veel gebruik van onomatopeen - er komen vaak synesthesien voor - Men gebruikt vaak neologismen - Er wordt een erlebte rede gebruikt in de proza, een soort combinatie van directe en indirecte rede. De nederlandstalige literatuur wordt vooral benvloed door de franse impressionisten, en een groep van impressionistische dichters heet De Tachtigers. Deze heten zo omdat ze ontstaan zijn in 1880. De impressionistische literatuur werd, net zoals de schilderkunst, niet toegelaten in de grote gelegenheden, daarom beslisten de tachtigers om een eigen tijdschrift over impressionistische literatuur te maken: De Nieuwe Gids. De literatuur steunt op dezelfde principes als de andere tak estheticisme( verheerlijking van de schoonheid) of Lart pour Lart (kunst om kunst te zijn, heeft geen ander doel nodig) Een van de bekendste Vlaamse schrijvers van impressionistische literatuur is Herman Teirlinck. Herman Teirlinck is een Vlaamse schrijver en dichter, geboren in 1879, gestorven in 1967. Hij heeft voor zijn werken 4 prijzen gewonnen, twee maal de staatsprijs voor toneelletterkunde (Eerste maal voor zijn stuk: De man zonder lijf, tweede maal voor zijn stuk Ave). Hij won ook de grote vijfjaarlijkse prijs der Vlaamse letterkunde voor zijn gehele oeuvre en de prijs der Nederlandse letteren. Ook zijn werk wordt erg gekenmerkt door deze impressionistische waarden. Een andere substroming die binnen de impressionistische literatuur ontstond heet het sensitivisme, vooral omdat zij streven naar de combinatie tussen het creren van een sfeer en tegelijk willen zij bij de lezer ook een bepaalde emotie opwekken of versterken.(boek van Herman Teirlinck)

Het Symbolisme
1.Definitie Het Symbolisme is rond de 19e eeuw in Frankrijk ontstaan. De begrippen realiteit, geestenhouding en gevoelens staan centraal. Deze kunststroom bevat vele decoratieve elementen. De benaming symbolisme is afgeleid van het Griekse symbolon. Het symbolon was het teken van alliantie tussen 2 ambassadeurs, het was een scherf aardewerk waarin iets gegraveerd werd en daarna werd verdeeld. 2. Ontstaan

11

Het symbolisme is rond de 19e eeuw ontstaan als een reactie op het dominante realisme en naturalisme in de kunst. Het is rond de tweede helft van de negentiende eeuw op gang gekomen in Frankrijk omdat er op dat moment verschillende veranderingen plaatsvonden zoals technologische evolutie. 3.Kenmerken - De kunstenaars gaan op zoek naar de wereld achter de dagelijkse realiteit, ze gaan zich afzetten tegen de opvatting dat alleen het zichtbare de moeite waard zou zijn. Ze denken dat de werkelijkheid zoals wij die zien niet het werkelijke beeld is van de werkelijkheid. De symbolisten gaan zelf op zoek en trachten te ontdekken wat de werkelijkheid is. Ze gaan hun eigen werkelijkheid gaan creren - Er wordt belang gehecht aan de gevoelens, de droomwereld, de irrationele ervaringen en mythologische elementen. Er heerst ook een sfeer van machteloosheid. Er ontstaat in de werken een geheel van onheilsverwachting en dreiging. - Er wordt ook symbooltaal gebruikt die een andere werkelijkheid oproept. De symbolen zijn meer dan beelden of woorden. Ze gaan gebruik maken van algemene symbolen maar ook individuele waarbij de betekenis ervan niet direct duidelijk is. - Er heerst een fin-de-sicle-gevoel. 4. De Schilderkunst Vanaf 1888 werd schilderkunst in het symbolisme opgenomen. Schilderen werd opnieuw een middel om hun emoties te uiten. Men gebruikte symbolen om gevoelens en opvattingen uit te drukken die je met woorden niet kan zeggen. Gevoelens werden bijvoorbeeld heel dikwijls in verband gebracht met kleuren. Ze gebruikten ook vaker de minder solide technieken zoals pastel, aquarel en potlood in plaats van verf. Het symbolisme gaat uit van de gedachte dat er meer is dan hetgeen wat je ziet. Mythologie en religie waren zeer populaire themas. Het symbolisme wordt vaak gezien als de voorganger van de 20ste-eeuwse kunst. Op het einde van de 19de eeuw werd het symbolisme in de schilderen beeldhouwkunst ook gebruikt als protest tegen de verstedelijking en het materialisme als gevolg van de industrile revolutie. Bekende schilders Gustav Klimt Paul Gauguin James Ensor Emile Fabry George Minne 6. De Literatuur Toeschouwer ben ik uit een hoge toren / een ruimte scheidt mij van de wereld af - zo beschreef Martinus Nijhoff de rol van de symbolistische dichter.

12

In de literatuur waren vooral metaforen en synesthesien zeer geliefd. Het symbolisme werd zeer breed bekeken. En van de voorlopers van het symbolisme in de literatuur was Charles Baudelaire. Er zijn verscheidene bekende symbolistische schrijvers en dichters, onder wie de Belgen Emile Verhaeren en Maurice Maeterlinck. Symbolisten gebruikten vaak symbolen, maar daarom waren het nog geen voor de hand liggende symbolen. Ze waren vaak moeilijk om te interpreteren. In de literatuur willen ze, net zoals bij de beeldende kunst, gevoelens en opvattingen weergeven.

Het Naturalisme
1. ontstaan
Het Naturalisme is een literaire stroming die rond 1870 ontstaan is in Frankrijk. Het Naturalisme sluit aan bij het realisme doordat de werkelijkheid zo natuurgetrouw mogelijk wordt weergegeven. Men wilde niet slechts zoals in het realisme- laten zien hoe het leven van de mens was, maar ook vooral hoe de mens zo geworden was. Net zoals in de wetenschap werd in het leven van de mens een soort bepaling gezien. Het leven leek te worden bepaald door 3 factoren: de tijd waarin men leeft, het milieu waarin men opgroeit en de daarbij horende opvoeding, maar vooral ook de erfelijke aanleg die iemand heeft. In hun romans probeerden de naturalisten te laten zien hoezeer de mens van deze drie factoren, opvoeding, erfelijkheid en milieu, afhankelijk is. Schrijvers zijn net als andere mensen afhankelijk van hun omgeving, hun tijd en hun afkomst, ook hun eigen kunstwerken.begrijpen jullie dit zelf? Schrijf niet zomaar over wat je leest.

2. Het Naturalisme
Het hoofdonderwerp in het Naturalisme is het personage en zijn milieu. Het hoofdpersonage is vaak zwak, verveeld, somber,... De meest behandelde onderwerpen van de kunstenaar zijn ontnuchtering, teleurstelling en de problemen van het hoofdpersonage en de gevolgen op zijn omgeving. 3.Schilderkunst Het Naturalisme is in de schilderkunst een vorm van weergave, die op zichzelf tijdloos is, het natuurlijk en stijlloos uitbeelden van de werkelijkheid. Een bekende schilder die ook werken heeft gemaakt in de Naturalistische stroming is Vincent Van Gogh, de Nederlander geboren op 30 Maart 1953 en gestorven in Frankrijk op 29 Juli 1890. Sinds 2011 loopt er in het Van Gogh museum een tentoonstelling met zijn werken van het Naturalisme. Nog een belangrijke naam in deze schilderkunst is Jules Bastien, Franse kunstschilder. Hij was afkomstig uit een eenvoudig milieu van landbouwers te Damvillers, een dorp nabij Verdun.

13

6. Literatuur
Een literaire stroming die permanent aanwezig was in de periode 1850-1900 en vooral tot uiting kwam in het proza en het drama. Deze stroming was een uitvloeisel (of volgens sommigen: onderdeel) van het literaire realisme en wordt gezien als een rechtstreekse tegenreactie op de romantiek. Bij een naturalistische roman ligt het levensverloop van het personage vast en is het zowat de speelbal ven het lot. Er wordt veel aandacht besteedt aan het milieu. Nog een ander kenmerk is dat de schrijvers zich laten leiden door het lot, en alles gewoon laten gebeuren. Het hoofdpersonage is een labiel karakter dat zowel nerveus, hysterisch of evenwichtig kan zijn. De ontnuchtering in een naturalistische roman is dat het hoofdpersonage berust in het noodlot en zelfmoord pleegt. Deze romans lopen dan ook slecht af. De schrijver wil geen moreel oordeel geven over het hoofdpersonage en heeft geen vrije wil. De roman geeft kritiek op de maatschappij, vooral op de bourgeoisie met Victoriaanse moraal, homoseksualiteit, bordelen,...

Expressionisme
1. Wat is het expressionisme ? Uit het woord expressionisme, kan men expresso halen wat in het Latijns uitdrukking betekent. Het is een kunststroming uit de late 19de eeuw, begin 20ste eeuw. De kunststroming bereikte haar hoogtepunt na wereld oorlog II. Bij het expressionisme zijn de persoonlijke opvattingen voor de kunstenaar belangrijker dan de werkelijkheid die hij waarneemt. Het is een reactie op het impressionisme. Hierbij vervormt de kunstenaar de werkelijkheid, en gaat hij vanuit zijn zelfgevoel zijn werk maken en zijn ziel uitdrukken. Het is ontstaan in Duitsland en voortgegroeid uit het post-impressionisme. Het expressionisme heeft zich verspreid naar Oostenrijk, Belgi en ommelanden, maar heeft het meest aangang gekend in Duitsland zelf en de buurlanden. Ook het abstract expressionisme is een substroming van het expressionisme. 2. Kenmerken De expressionistische kunststroming gaat over het uiten van emoties en ervaringen in het werk. Men gaat de werkelijkheid vervormen naar hoe zij het zien en aanvoelen, meestal gaat het om negatieve en sombere gedachten. De onderwerpen gaan over krachten waar de mens geen vat op heeft. De kunstenaar maakt het werk vanuit zijn gevoel en het onderbewuste neemt de bovenhand De kunstenaar zelf heeft een gevoel en probeert die emotie over te brengen in zijn kunstwerk , wel kunnen verschillende personen andere gevoelens bij het zelfde werk ervaren. Er worden geen regels opgelegd bij het expressionisme. 3. Schilderkunst 3.1 Voorbeelden van schilders :
14

Edvard Munch Kandinsky Kirchner Kokoschka Gustaaf De Smet Constant Permeke Frits Van den Berghe

3.2 Kenmerken van schilderkunst Kleuren die sterk afwijken van de originele kleurgeving. Geen gebruik van de correcte academische vorm en beeldtaal. Geen regels. Het expressionisme is het meest gekend in de schilderkunst, denk dan maar aan de schreeuw van Edvard Munch. kunsstromingen verschillen vaak niet veel van elkaar en hebben vaak de zelfde idealen. We kunnen het expressionisme van andere kunststromingen onderscheiden aan de hand van verschillende bovenstaande kenmerken. -Hoe de schilder te werk gaat. De schilder maakt gebruik van felle harde kleuren om zo zijn gevoel te versterken en weer te geven op het doek. De kleuren verschillen ook sterk van de originele kleurgeving en de werkelijkheid.De achtergronden worden vervormd geschilderd waardoor de realiteit er soms bijna niet meer herkenbaar in is. Wolken krijgen andere vormen, hemel krijgt een andere kleur,Mensen worden onrealistisch voorgesteld,.. . Men volgt dus geen regels en gaat zich niet houden aan academische vorm en beeldtaal. De schilder bepaald zelf hoe kleuren en vormen geschilderd moeten worden hierdoor crert hij verwarring en mysterie in zijn schilderij waardoor de expressie meer tot zijn uiting komt. "De slaapkamers", een werk van Van Gogh is een voorbeeld van het expressionisme en het impressionisme die samensmelten. Van Gogh schilderde naar zijn gevoel de kamer steeds opnieuw en steeds op een andere manier.Wat voor mooi resultaten zorgde. 4. Schilderijen 4.1 De schreeuw Het schilderij van de Noorse schilder Edvard van Munch genaamd De Schreeuw wordt tentoongesteld in Oslow. Het schilderij vertoont een soort spookachtig mens die een angstkreet uitslaat en het landschap achter hem zich vervormt. 4.2 Het korenveld met Cipresses Vincent van Goghs werk heeft veel invloed gehad op het expressionisme, hijzelf kwam uit de kunststroming van het Post-impressionisme. Hier is een schilderij waar de werkelijkheid vervormd is tot zijn gevoel. goeie keuze, Van Goch legde inderdaad de brug tussen impressionisme en expressionisme.
15

5. Geschiedenis Expressionisme is een reactie op het impressionisme die zijn bloeiperiode kende in 1920 - 1940.Het expressionisme is opgekomen in duitsland rond 1910 en hieruit zijn vele kunstenaarsbewegingen ontstaan zoals Die Brcke, Der Blaue Reiter, Het Bauwhaus,... waar het expressionisme ook het meest bij leefde. De term expressionisme werd het eerst gebruikt in het polemisch tijdschrift Der Sturm van Herwarth Walden. In Frankrijk ontstond er diezelfde tijd een gelijkaardige stijl maar zij noemden het Het Fauvisme.Ze hadden dezelfde gedachten. Later, in 1938, gingen de fauvisten en expressionistische kunstenaars zich samen verenigen en noemden ze zichzelf de Cobra kunstenaars. Deze kunstenaars beweging had veel invloeden zorgde voor het ontstaan van moderne kunst in Belgie , Nederland en Denemarken. voorbeelden van cobra-kunstenaars: Constant Nieuwenhuys Anton Rooseks Corneille Karel Appel Carl-Henning

6. Literatuur De literatuur wou de werkelijkheid niet weergeven en wou het zelf uit drukken. Daarom greep men naar een nieuwe stijl, die in tegenstrijdt waren met regels, de academische vorm en de taalvorming. Vooral lyriek en daarna ook drama kon het levensgevoel van de schrijvers opvangen. 6.1. De kenmerken: - Autonomie van het woord - Abstractheid - Symbolische waarde van de themas - Visionaire beelden - Experimentele structuren - Primitivisme Voorbeelden van bekende dichters: Slauerhoff, Hendrik de Vries, Marsman, Paul van Ostaijen enz...

Surrealisme
1. Algemene informatie:

16

1.1 Wat ? Het surrealisme was oorspronkelijk een literaire beweging. Later kwam er een aansluiting met de plastische kunsten. Volgens Breton was het surrealisme meer dan een stijl, het was ook een levenswijze. Sur- realisme betekend het bovennatuurlijke, hetgeen waar Breton en zijn medewerkers naar op zoek waren. 1.2 Ontstaan Het surrealisme is ontstaan uit het dadasme rond de jaren 20, nadat Andr Breton vond dat de dadastische activiteiten niet meer beantwoorden aan de doelen die hij en zijn medestanders voor ogen hadden. Andr Breton ging zich ook in die tijd verdiepen in de theorien van Sigmund Freud. De term surrealisme is ontstaan door het spel Le cadavre exquis. Iedereen krijgt een blad papier waarop hij een zelfstandig naamwoord schrijft. Vervolgens wordt het papier zo omgevouwen, dat het geschrevene niet meer zichtbaar is. Men geeft het blad door en de buurman schrijft het volgende woord of zinsdeel op, vouwt het papier weer om en geeft het weer door. Op het einde vouw je het blad open en zie je een zin staan. Hieruit kon je de meest vreemdsoortige combinaties verkrijgen, maar dat was nu eenmaal ook de bedoeling. ->Ze wilden hun fantasie laten prikkelen door zaken die buiten de realiteit lagen.

2. Bespreking per kunstdiscipline: (1)


2.1 Schilderkunst Surrealistische schilders proberen het onwerkelijke en het bovennatuurlijke in hun schilderijen naar boven te krijgen. Hun schilderijen zijn dikwijls ook moeilijk te vatten wanneer je ze oppervlakkig gaat bekijken. Ze schilderen bestaande elementen als een hallucinatie met veel fantasie en verbeelding. Ze proberen je onder te dompelen in een wereld vol mysterie. Door dit mysterie kan de kijker er een eigen interpretatie aan geven. Een ander kenmerk is het in verband brengen van alledaagse dingen op een niet-alledaagse manier. Deze schilderijen zijn dan meestal zeer nauwkeurig geschilderd.Goed opgelet! Bekende schilders: Ren Magritte (vb: ceci nest pas une pipe), Max Ernst, Juan Miro 2.2 Beeldhouwkunst In de beeldhouwkunst wordt het bovennatuurlijke in verband gebracht met figuratieve beelden. De grote rol in de beeldhouwkunst is de vervreemding (rare voorstellingen) en het onwerkelijke. Ook zul je vaak in de beeldhouwkunst het gebruik van gevonden voorwerpen terugzien. In de beeldhouwkunst zijn details heel belangrijk omdat ze het kunstwerk nog mooier kunnen maken, dus moeten de kunstenaars zeer nauwkeurig te werk gaan. Een veel voorkomend kenmerk is dat alledaagse voorwerpen met een niet-alledaags iets worden gecombineerd. Het werk van een surrealist is vaak ontstaan uit een droombeeld (schilderij, beeldhouwwerk, foto,...).

17

Bekende beeldhouwers: Jean Arp & Alberto Giacometti 2.3 Fotografie In de surrealistische fotografie probeert men er het mystieke uit te halen. Net zoals op deze foto. Vanuit de fotografie vertrekken ze ook van een droombeeld net zoals bij de schilderkunst en de beeldhouwkunst. Bij het surrealisme kom je vaak fotos tegen die ofwel zeer goed zijn ofwel totaal niet kloppen. De meeste surrealistische fotos zijn geniaal of absurd zodat je jezelf steeds afvraagt hoe de fotograaf dit heeft kunnen doen. Bekende artieste: Francesca Woodman

3. Literatuur
Het surrealisme was oorspronkelijk een literaire beweging. Later kwam er een aansluiting met de plastische kunsten. Net zoals bij de fotografie probeert men het mystieke in de teksten naar boven te halen. De meeste surrealistische teksten ontstaan ook vanuit een droombeeld net zoals bij de schilderkunst. Bij het schrijven van surrealistische literatuur kan men ook doen aan teksttransformatie. Hierbij wordt een al geschreven tekst veranderd door bv; alle zelfstandige en bijvoeglijke naamwoorden uit de tekst te halen. Stukje pozie Oorspronkelijk was het surrealisme net zoals het dadasme een literaire stroming waarin visuele pozie een belangrijke rol speelde. (Hans Arp:) Voor de surrealisten ging pozie niet om de literaire aangelegenheid op zich maar om een visie op het leven die nog nooit eerder was gezien. Pozie reflecteerde het leven en niet alleen de woorden. Men wou de nieuwe werkelijkheid ontdekken en bereiken.

4.Besluit
Surrealisten creren een wereld buiten het bereik van de realiteit en van het mogelijke. Ze plaatsen dagdagelijkse elementen in een surrealistisch daglicht. En wat zo fascinerend is, is dat iedereen zijn eigen interpretatie geeft over wat hij of zij ziet of niet ziet.

De experimentelen
1.Algemene informatie
1.1.Wat De experimentele kunst was een kunststroming binnen de moderne kunst op het eind van de jaren 1940. De kunstenaars uit (voornamelijk) west-Europa noemden zich de CoBrA- beweging. CoBrA is een afkorting voor Copenhagen, Brussel en Amsterdam = de 3 steden waar deze kunstenaars actief waren. Het werd opgericht op 8 november tijdens een groot internationaal kunstcongres in Parijs. Het manifest, La Cause tait entendue (de zaak is beklonken), werd ondertekend door onderandere :

18

Asger Jorn, Joseph Noiret , Christian Dotremont en Karel Appel. Dit manifest is een reactie op het Franse surrealisme, opgesteld door Christian Dotremont. 1.2 .Kenmerken Het kenmerk van de CoBrA beweging is een opgerolde slang. De werken van de CoBrA beweging zijn gekenmerkt door de : -uiterst veel kleuren -het gebruik van zoveel mogelijk verschillende materialen -Hun kunst is erg kinderlijk -De CoBrA-artiest probeert om zo ongedwongen werken te maken -Het experiment staat voorop ( vandaar experimentelen kunst). Dieren staan vaak centraal in hun werken ook Fantasiebeelden zijn geliefd bv. een vogel, kat, hond en slang zijn hun favoriete onderwerpen Sommige wezens bestaan uit een combinatie van dieren en mensen. Het masker bespreekt eveneens tot de verbeelding van de dagelijkse en moderne kunst (kat van Karel Appel) 1.3 Doel De CoBrA-beweging was als een soort van rebellerende puber in de kunstgeschiedenis. Ze wilden vooral choqueren en zich afzetten tegen de klassieke kunststromingen, die erg veel vakmanschap en oefening vereisten. Volgens CoBrA-artiesten was en kon iedereen een kunstenaar zijn. Ook wilden deze artiesten de mensen aan het denken zetten(Anton Rooskens).

2.Bespreking per kunstdiscipline


2.1 schilderkunst Hun manier van schilderen is redelijk direct en spontaan, hiermee bedoelen we dat ze net als kleine kinderen te werk gaan, waarbij veel fantasie van toepassing is. zij zetten zich af tegen de normen en regels van de kunstacademie, normen zoals het perspectief hechten ze geen belang aan. Ze streven naar een ongedwongen kunst en gebruiken hierbij alle materialen. De kunstenaars maken kleurrijke kunstwerken, zij brengen hun verf ongemengd aan op het doek (werk van Karel Appel). Bekende schilders: Mogens Balle,Ejler Bille,Henry Heerup,Egill Jacobsen, Carl-Henning Pedersen ZIE COMPENDIUM p.278 OVER INTERPUNCTIE! Check ook de rest van jullie tekst hierop... 2.2 Beeldhouwkunst De beeldhouwkunst is gebaseerd op primitieve, etnische kunst. Deze is vaak gebaseerd op kunst van primitieve volkeren uit Afrika,Azi,Oceani en Amerika. De beeldhouwwerken zijn veelal maskers, beeldjes, totems,... Deze zaken worden door deze

19

primitieve volkeren gebruikt om hun Goden te vereren (Henry Heerup). Sommige kunstenaars halen hun inspiratie uit de moderne, verstedelijke maatschappij en keren zich af tegen de onderdrukking van de 2e wereldoorlog en willen liever vrij zijn, ze gebruiken hun kunst als kritiek tegen de oorlog. Shinkichi Tajiri. Bekende artiesten::Ejler Bille, Henry Heerup, Reinhoud d'Haese, Eugne Brands, 2.3 Fotografie en Filmkunst. Fotografie De fotografie is kinderlijke, experimenteel en is niet erg uitgebouwd. Ze maakten vooral fotos van hun performances of van de omgevingen waarin ze hun inspiratie opdoen. Filmkunst De filmkunst bevat vooral retrospectieven. (Zwart-wit films) duur : 24 uur duren.(Karl Otto Gtz). Bekende artiesten:Eugne Brands, Jacques Doucet, Karl Otto Gtz, Shinkichi Tajiri 2.4 Architectuur De architectuur is veelal een combinatie van reeds bestaande bouwwerken met kunst van de artiest aan toegevoegd. De meeste bouwwerken die door experimentelen gedesigned werden waren gebaseerd op de architectuur van het Oude Nabije Oosten, de Egytpische beschavingen. Carl-Henning Pedersen Bekende artiesten:Egill Jacobsen,Carl-Henning Pedersen 2.5 Muziek Het genre jazz wordt gelinkt aan de experimentele kunst. Jazz is gebaseerd op improvisatie. Men maakt geen gebruik van normen en regels, de muziekstijl is spontaan, experimenteel en er wordt geprobeerd om het publiek te choqueren.( Jazzcombo uit Leeuwarden)

3. Literatuur
-Ze wouden breken met de literaire tradities van dat moment (de nieuwe zakelijkheid,...) -ze wilden een nieuwe fantasievolle en originele stroming creren en zo de grote fantasien van vroeger terug doen heropleven. 3.1 Cobra artiesten : 1.Hugo Claus ; de bekendste Vlaamse auteur. Als bekende auteur en dichter schreef een hele reeks van experimentele ( of CoBrAmodernistische) dichtbundels
20

2. Ivo Michiels Is ook een bekende dichter. Hij begon pas met experimentele pozie en romans toen de CoBrA beweging al 7 jaar niet meer bestond. Andere Bekende artiesten:Ivo Michiels, Paul de Wispelaere, Hugo Claus, Paul Snoek, Paul Rodenko, Hans Lodeizen, Lucebert, Sybren Polet, Hans Andreus NEOREALISME 1. Algemene info en duiding Neorealisme is een kunststroming die zich bevindt in het midden van de jaren vijftig. Het is ontstaan in Engeland en bereikte zijn hoogte punt in Amerika in de jaren Zestig. Een vaak gebruikte naam voor het Neorealisme is popart. Dit hangt samen met de welvaartsstaat. Er kwam ook protest tegen het Amerikaanse abstract exopressionisme. Daardoor zoekt pop-art haar inspiratie in de consumptiemaatschappij en de amusementsindustrie. Het kunstwerk van de Engelsman Richard Hamilton wordt beschouwd als het begin van de popart. Popart verwijst ook vaak naar een bepaalde tijdgeest waarin vrijheid, seksuele revolutie en vrouwenemancipatie centraal stond. Belgische en Nederlandse schrijvers als H. De Coninck, J. Bernlef,... Wat betekent popart nu eigenlijk? Popart is een decoratieve kunststroming zonder boodschap en zet zich af tegen andere kunststromingen. Popart heeft verschillende themas, namelijk reclame, televisie, tijdschriften, kranten, stripverhalen, gebruiksvoorwerpen, etc. Om dit tot uiting te brengen maken de kunstenaars gebruik van close-ups of uitvergrotingen waardoor de producten minder herkenbaar zijn. Deze kunststroming kun je plaatsen onder de moderne kunst. De naam is een afkorting voor popular culture. De kunstenaars laten dan ook geen persoonlijke handtekening na op hun kunstwerk. Ironie is het meest voorkomende onderwerp in deze kunststroming, hierbij heeft politiek ook nog een rol in de meeste kunstwerken. Op een expressieve wijze drukten kunstenaars de vrijheid van hun kunstwerken uit via performances op straat. Vaak werden beroemde mensen gebruikt in de kunstwerken. De meest voorkomende beroemdheden waren Marilyn Monroe, Elvis Presley en Mao. 2. Schilderkunst (en beeldhouwkunst) Een van de bekendste pop art kunstenaars is Andy Warhol. Zoals alle anderen waren hun kunstwerken voor het grote publiek bestemd, zo kon iedereen hun kunst bewonderen omdat het betaalbaar was. Andy Warhol maakte gebruik van bestaande fotos,

21

deze manipuleerde hij en zette hij meermaals op het doek. De zeefdruktechniek heeft een grote invloed bij schilderkunsten van pop art. Bij deze techniek wordt gebruik gemaakt van een stuk zijde, staal of polyester, dit moet je spannen over een raamwerk.Zo heb je ook Paul van Hoeydonck, een Belgisch kunstenaar die zich bezig houdt met beeldhouwkunst, schilderkunst, Hij is vooral genteresseerd in de mens en ruimte en daar haalde hij zijn inspiratie vandaan. Panameranko is ook een kunstenaar die je in deze kunststroming kan thuiswijzen. Hij combineert het artistieke en technologische element in zijn werk. Een bekende hedendaagse schilder is Roger Raveel. Hij stond bekend om zijn abstract en figuratief schilderen. Hij studeerde aan de Gentse academie. Check ook eens: -Paul van Hoeydonck, een Belg met internationale uitstraling... -Roger Raveel (studeerde aan de Gentse academie) -Panamarenco (was al een paar keer te zien in het SMAK) 3. Popart in de literatuur Klaus Honnef -> pop art Dit is een boek waarin een aantal belangrijke pop art artiesten worden besproken, zoals bv.: Andy Warhol, Roy Lichtenstein, Claes Oldenburg,...etc. Tilman Osterwold -> Pop art In dit boek vind je een beschrijving van wat pop art precies is, de themas van pop art, pop art in verschillende landen zoals Amerika, Groot-Brittani,...etc. 4. Besluit Pop art is een kunststroming zowel van vroeger als van nu, het is en blijft modern. De kunstenaar zelf kan er veel richtingen mee uit, ondanks dat alle kunstwerken in dezelfde lijn liggen.

Het Postmodernisme
1. Algemene info en duiding 1.1 Wat? Het postmodernisme begon in de jaren 80. Het is een reactie op het modernisme dat strenge, rechthoekige vormen en een abstracte geometrie (in de bouwkunst)bevatte . Het is een eclectische kunst (men grijpt terug naar verschillende richtingen en stromingen. Prefix of Post (-modernisme) = voortvloeiing van bv.Het modernisme. De naam is slecht gekozen want de kunststroming wil niet voortbouwen op het modernisme maar het is een reactie dus Anti(tegen)-modernisme zou dan misschien beter gekozen zijn. 1.2 Ontstaan? Het postmodernisme is ontstaan uit het verlies van het vertrouwen in het modernisme en Raakte bekend in de jaren 80. Het modernisme met zijn streng rechthoekige vormen had afgedaan bij de mensen. De mensen wilden meer individualiteit en hadden meer nood aan het gevoel van tijd, ruimte,

22

plaats en identiteit. De term postmodernisme werd waarschijnlijk voor het eerst gebruikt door architectuurcriticus Charles Jencks in zijn boek The Language of Post-Modern Architecture uit 1977. # # 1.3 Kenmerken? Het postmodernisme is een eclectische kunst (=men grijpt terug naar verschillende richtingen en stromingen) Dit geeft de kunstenaar meer vrijheid. Originaliteit is niet meer van belang. Kunstwerken zijn mengelmoessen van allerlei kunststromingen. De kunstenaars gaan deconstrueren (=ze hebben een eigen idee over de werkelijkheid en volgen niet blindelings de maatschappij) Kunstenaars doen grenzen vervagen zowel in de schilderkunst als in de literatuur. In de literatuur mengt men verschillende genres met elkaar (bv. griezelverhalen in realistische teksten). De auteurs gaan vaak niet rechtstreeks schrijven over de problematische werkelijkheid. Maar ze nemen citaten over, uit andere teksten, over die werkelijkheid. Ze maken er een parodie van. 2. De Schilderkunst 2.1 Wat? In de schilderkunst combineerde men het postmodernisme met vroegere stijlkenmerken. Oude stromingen worden in een nieuw jasje gestoken. De schilders van het postmodernisme hadden een hekel aan alles en iedereen en schilderden op alles (bv : treinen doeken , gebouwen , ). Hierbij maakten ze gebruik van felle kleuren , spectaculaire letterachtige vormen en stripfiguren komen veel voor.# 2.2 Bekende schilder. Robert Combas (1957), Franse kunstenaar die tot de groep Figuration Libre wordt gerekend. Hij schildert in felle kleuren en donkere contouren een wereld die teruggaat naar stripverhalen, de kunst van graffiti, tv-beelden en rockmuziek. En van zijn schilderijen is genaamd Big fun. 3. De beeldhouwkunst 3.1. Wat? De term postmodernisme is in de beeldhouwkunst zeer moeilijk te omschrijven. Kenmerken : eclectisme, kritiek op instituten, relativisme en massamedia. Het traditioneel beeldhouwen wordt naar de achtergrond verschoven. 3.2. Bekende kunstenaar? Jeff Koons (1955), een Amerikaans beeldend kunstenaar. En van zijn bekendste kunstwerken is Puppy, een twaalf meter hoog schoothondje. Het beeld is gemaakt met bloeiende bloemen. Hij maakte dit beeld in 1992.

23

4. De Muziek 4.1. Wat? De postmoderne componist zijn muziek sluit aan bij de consumptie wereld van de zapkultuur. Hij voelt zich tot niets verplicht is een volslagen muziekliefhebber. De componist vertrekt vanuit dezelfde positie als de gewone genieter van muziek. en werkt vooral met zijn pen. Hij kent geen echte exclusieve en is ongespecialiseerd, maar hij is wel geen knoeier. Hij doet vooral beroep op het bestaande; voorbeelden en modellen van vroeger die hij enkel nog moet hercombineren. 5. De Bouwkunst 5.1 Wat? De bouwkunst binnen het postmodernisme is bekend omwille van zijn vele versieringen en vrije vormen. Men haalde veel ideen over de versieringen uit vroegere kunststromingen o.a. uit de Klassieke Oudheid (net zoals in de Renaissance) en het classicisme. Er werd gebruik gemaakt van verschillende en felle kleuren en strakke vormen. De daken van gebouwen hebben vaak zeer vreemde vormen. Er bestaan bol-, trap-, piramidevormen,... Dit in tegenstelling tot het deconstructivisme (= een eigentijdse stroming, waarbij de gebouwen verward lijken, alsof ze in verval zijn.) Het deconstructivisme is familie van het postmodernisme. Men mengt in deze kunststroming vaak klassieke elementen (bv. zuilen, kapitelen,...) met moderne elementen (bv. vliesgevels = glasgevels). Elke architect wou dat zijn ontwerp uniek was. 6. Literatuur 6.1 Wat? De term postmoderne literatuur onstond in Europa vanaf 1980. In Amerika kende men het begrip al vanaf 1960. Net zoals de bouwkunst, schilderkunst en muziek was de literatuur een reactie tegen het modernisme. De postmoderne auteurs wilden de experimenten van de moderne auteurs voorzetten, maar tegelijkertijd waren ze ook een reactie tegen hun. Met experimenten bedoelt men: in fragmenten schrijven, paradoxen (= schijnbare tegenstellingen) en verschillende auteurs die schrijven. De kenmerken van de literatuur in het postmodernisme zijn moeilijk te definiren. Er is geen overeenkomst, ook niet over het belang en de reikwijdte (= dit geeft aan hoe groot de invloed was ). Zoals bij de kenmerken van het postmodernisme probeerde men in de literatuur de problematische werkelijkheid te ontwijken. De auteurs gaan deconstrueren; ze hebben elk hun eigen idee over de werkelijkheid. Als de auteurs iets over de werkelijkheid schrijven, voegen ze vaak citaten toe van andere auteurs. Zelf schrijven ze dus indirect over de werkelijkheid.

24

We kunnen twee varianten onderscheiden: de ludieke en de intellectuele variant. De ludieke variant verwijst naar de reactie tegen het modernisme. De intellectuele variant verwijst naar het feit dat schrijvers uit het postmodernisme niet direct schrijven over de werkelijkheid maar gebruik maken van citaten.# Kenmerken van een postmoderne roman -geen continuteit in het plot en personages (personages vaak inconsequent). -verhalen spelen zich af in onmogelijke werelden of tegelijkertijd in een pluraliteit (= meervoudigheid) van werelden -geen verband in de delen onderling, er wordt zelfs geen poging ondernomen om alles met elkaar in verband te brengen. # B. Bekende auteurs? -De Amerikaanse auteur, Don DeLillo, wordt volgens critici beschouwd als n van de centrale figuren uit het postmodernisme. Zijn oman: White Noise (1985). -De Vlaamse dichter Dirk Van Bastelaere wordt gezien als een van de belangrijkste postmoderne dichters dankzij zijn dichtbundel Pornschlegel en andere gedichten.

6. Besluit Het postmodernisme was vooral een reactie tegen het modernisme. Ze halen vaak ideen uit vroegere kunststromingen zoals uit de Klassieke Oudheid. In alle soorten kunst (literatuur, schilderkunst, bouwkunst, muziek, beeldhouwkunst) is dit van toepassing. Ze zetten zich allen af tegen de maatschappij. Zowel in de bouwkunst, schilderkunst en beeldhouwkunst komen verscheidene kenmerken overeen zoals het gebruik van felle kleuren. Het postmodernisme is een soort van collagekunst. Collagekunst, knippen en plakken, samplen,

25