Vous êtes sur la page 1sur 4

Fragment ksiki "Kieki cudowny pokaram" S.

Meyerowitz Kieki cudowny pokaram Nie kady z nas moe by ogrodnikiem, wszyscy jednak jemy. Jeeli sami nie wyhodujemy sobie poywienia, kto musi to zrobi za nas. Brzmi nie najgorzej, ale tak naprawd to my znajdujemy si na przegranej pozycji. Aby to stwierdzi, wystarczy przej si do supermarketu. Zmarniaa saata, pociemniay na brzegach, zwidnity szpinak i strach przed owocami nafaszerowanymi sztucznymi nawozami, rodkami ochrony rolin i pestycydami. Jemy coraz mniej najzdrowszych produktw na wiecie wieych owocw i warzyw. Gdzie si podziay? Najwicej znajdziecie na pkach z konserwami. Nic dziwnego, e dzieci ich nie znosz! Moecie oczywicie robi zakupy w sklepie ze zdrow ywnoci, ale na produkty organiczne, jeli w ogle uda wam si je znale, musicie czsto wyda sporo pienidzy. Czas wic na uprawianie ogrdka domowego. Co tydzie czekaj ci nowe, wiee plony w twojej wasnej kuchni. Bez drogich narzdzi i inwestycji w sprzt ogrodniczy. adnych robakw, brudu i niesprzyjajcej pogody. By wyhodowa p kilograma domowych warzyw, wystarczy 20 centymetrw kuchennego blatu i powicenie jednej minuty dziennie. Wystarczy namoczy i posadzi. rodowisko bdzie ci wdziczne Prowadzc domowy ogrd, stajecie si mniej zaleni od odlegych rde poywienia, energii i technologii. Nie myl, e efekt cieplarniany istnieje tylko na papierze. Globalne ocieplenie, zanieczyszczenie powietrza, wycieki ropy, kwane deszcze to wszystko ma wpyw na nasze zdrowie oraz na dostpno i jako ywnoci, ktr spoywamy. Susze, powodzie, fale upaw i mrozw winduj ceny jedzenia tak samo, jak rosnce koszty benzyny potrzebnej do jego transportu. Wystawiona na szkodliwe dziaanie przemysu, importowana z daleka, pena chemii, sztucznie nawoona i pasteryzowana ywno musi przej do lamusa. Albo sami zmienimy nasz system ywienia, albo to on w kocu zmieni nas. bardziej samowystarczalni. Domowy ogrd to rozwizanie atwiejsze, ni si wydaje. Chcesz wiedzie, jakie to proste? Nasiona wschodz same. Twoje jedyne zadanie to nawodni je dwa razy dziennie (minuta nawadniania na p kilograma nasion, 30 sekund rano, 30 wieczorem). Bez chwastw do plewienia, szkodnikw do zwalczania, bez robactwa i grzebania w ziemi, a wszystko to w czasie krtszym od tego, ktry marnujesz, stojc w kolejce w supermarkecie. Zaledwie pi yek nasion, ktrych koszt jest naprawd niewielki, daje p kilograma kiekw. Tak taniego, a jednoczenie wieego i penego wartociowych skadnikw poywienia nie znajdziesz nigdzie indziej! Niewane, czy mieszkasz na trzydziestym pitrze wieowca w centrum wielkiego miasta, czy w domku na odludnej Alasce. Stycze czy lipiec o kadej porze roku moesz mie mnstwo wieych produktw. Najtasza i najbardziej wartociowa ywno na wiecie Ziarna i nasiona moesz przechowywa latami, wic jeli w przyszym roku po raz kolejny zdroeje szpinak, nie musisz si martwi. Zapacisz mieszne pienidze za organicznie wyhodowane kieki sonecznika (zawierajce jeszcze wicej biaka ni szpinak) lub lucerny (w ktrych chlorofilu i mineraw jest wicej ni w natce pietruszki). P kilograma kiekw zawiera w sobie skumulowan dawk wartoci odywczych odpowiadajc tej zawartej w tysicach wyhodowanych z nasion rolin. Biolodzy podkrelaj, e najwiksze stenie wanych dla zdrowia substancji rolina osiga midzy pitym a dziesitym dniem wzrostu. Innymi sowy, to wanie na etapie kiekowania jest najbardziej wartociowa. Kieki dosownie kipi od byskawicznie namnaajcych si enzymw, witamin, biaka i mineraw potrzebnych do rozwoju dojrzaego warzywa. Samo stenie witaminy B wzrasta od 300 do 1500% w cigu zaledwie trzech do szeciu dni. Skrobia rozkadana jest na mniejsze czsteczki, sk raca si czas

gotowania, a nasiona i ziarna staj si atwiejsze do strawienia. Tu a roi si od enzymw! Nie potrzebujesz laboratorium, by stwierdzi, e kieki to bardzo poywny pokarm. Moesz wyczu to w ich smaku, zapachu, zobaczy w barwach. Kiedy ostatnio zachwyci ci kolor saaty lodowej? To wcale nie wina tej bezbarwnej biedaczki! Zostaa wyhodowana na pozbawionej ycia, sztucznie mineralizowanej glebie zniszczonej setki lat temu gigantycznymi zbiorami. Wszystko, czego potrzebujesz, by wyhodowa p kilograma domowej saaty: 5 yek nasion wiato dzienne 20 centymetrw kuchennego blatu 510 dni do wykiekowania 12 minut nawadniania dziennie kiekownica o ukadzie pionowym TO NIE TYLKO ywno W TWOIM YCIU, TO RWNIE YCIE W TWOJEJ ywnoci ! Mwi si, e jeli jesz wiee, surowe owoce i warzywa, czujesz si dobrze i masz mnstwo energii. Jeli jecie stare, zwidnite lub zapuszkowane jedzenie, czujecie si... no c, starzy, zwidnici lub zapuszkowani. Wyhodowane za w domu kieki to szczyt wieoci. Dziki nim nie traci si ani jednej cennej witaminy. Te nasiona chwytaj energi soneczn i zamieniaj j w chlorofil, a spoywanie wieych, naturalnych, bogatych w chlorofil produktw odywia kad komrk ciaa, jednoczenie zwikszajc wigor. 10 powodw, by zacz kiekowa! OSZCZDNO Ziarna mog zwikszy swoj wag nawet pitnastokrotnie. Niska cena nasion sprawia, e przy niewielkich nakadach mona wyhodowa mnstwo organicznych kiekw! SUBSTANCJE ODYWCZE Kieki to mode roliny na etapie najwikszego rozwoju. W tej fazie wzrostu rolina ma najwysz koncentracj biaek, witamin, mineraw, enzymw, RNA, DNA, flawonoidw, saponin, wspomagajcych prac limfocytw T, i innych wanych substancji, ktrych w kiekach jest wicej ni w peni dojrzaych warzywach! HODOWLA ORGANICZNA Bez chemikaliw, rodkw ochrony rolin i pyta o to, czy ywno ma odpowiedni certyfikat. Moecie by pewni naturalnoci swoich produktw sami je przecie wyhodowalicie! DOSTPNO W kadym zaktku wiata, w styczniu czy w lipcu moesz si w kadej chwili cieszy wieym jedzeniem. Rwnie w trakcie rejsu odzi czy grskiej wspinaczki. MIEJSCE I CZAS To proste wystarczy zala! Bez ziemi, bez robakw. Nie musisz by mistrzem ogrodnictwa, nie potrzebujesz te specjalnego owietlenia. P kilograma kiekw to jedynie 20 centymetrw miejsca na blacie i jedna minuta opieki dziennie. WIEO Poniewa kieki je si bezporednio po wyhodowaniu. DOBRE TRAWIENIE Poniewa kieki to modziutkie roliny, delikatne ciany ich komrek atwo przepuszczaj substancje odywcze. W kiekach wystpuj one w swojej elementarnej formie, a obfito enzymw sprawia, e s dobrze przyswajane nawet przez osoby cierpice na problemy trawienne. UNIWERSALNO Kieki to wybr warzyw wikszy od supermarketowego. Gryka, sonecznik, cebula, czosnek bulwiasty, kapusta pekiska, rzepa, jarmu, rzodkiewka japoska, koniczyna krwistoczerwona, lucerna i wiele innych... Twoje saatki ju nigdy nie bd nudne! DANIA Piecz chleby z kiekami pszenicy, yta i jczmienia. Zrb przekski z kiekw orzechowych, dip humusowy z kiekw ciecierzycy, gotowane warzywne przystawki z kiekw grochu, chiskie dania z

patelni z kiekami fasoli mung, fasolki azuki i soczewicy, a nawet pizz z kiekami psze nicy! EKOLOGIA Bez zanieczyszczania rodowiska benzyn konieczn do dostarczania ci produktw. Bez opartych na ropie pestycydw i sztucznych nawozw. Czy jedzenie kiekw jest bezpieczne Kieki a salmonella i bakterie E. coli 10 stycznia 1999 w "Journal of the American Medical Association" (JAMA) ukaza si artyku opisujcy przypadki obecnoci salmonelli w kiekach lucerny w roku 1995. Oglnym celem przeprowadzanych wwczas bada byo wykrycie rde epidemii tej choroby. Poniewa JAMA stanowi wiarygodne rdo informacji, amerykaskie media szybko zaczy przestrzega ludzi przed spoywaniem podejrzanych kiekw. Czy miay racj? Czy jedzenie kiekw naprawd jest niebezpieczne? Od roku 1995 nasiona przeznaczone na kieki byy obiektem dokadnych bada. Dzi przeprowadza si specjalne procesy oczyszczania, a gwni importerzy i dystrybutorzy przedstawiaj certyfikaty, ktre potwierdzaj mikrobiologiczne testy wykonywane na dopuszczanych do sprzeday nasionach. Zakaenia salmonell lub bakteriami E. coli s niezwykle rzadkie. Mimo to dla zwikszenia bezpieczestwa producenci poddaj nasiona specjalnemu, zatwierdzonemu przez Agencj Ochrony rodowiska (EPA) procesowi pasteryzacji, ktry w 99,8% niszczy bakterie E. coli oraz salmonell. Innymi sowy jeli ju kupilimy zakaone nasiono (co naprawd jest niemal niemoliwe), prawdopodobiestwo, e obecne w nim kiedy bakterie przetrway, wynosi 0,02%. Pewne przekamania sprawiy, e kieki stay si w temacie skaonego jedzenia kozem ofiarnym. JAMA opisuje jedynie 133 zgoszone przypadki", mwi jednak o "20 000 osb dotknitych problemem". To jedynie podsyca ludzki strach. Umiemy ryzyko zakaenia salmonell po spoyciu kiekw w szerszej perspektywie. Wedug Centrum Zwalczania Chorb i Zapobiegania Chorob om (Centers for Disease Control and Prevention, CDC), 4 miliony osb rocznie zaraa si salmonell po zjedzeniu drobiu, misa, jaj, produktw mlecznych lub wieych owocw i warzyw. Amerykascy rolnicy dostarczaj rocznie 1,4 miliarda 100-gramowych porcji kiekw, ktre (wg Departamentu Zdrowia stanu Kalifornia) s powodem jedynie 2000 zakae. Naturalnie, JAMA susznie wskazuje, e jako produkt surowy kieki mog zawiera wicej drobnoustrojw. To samo dotyczy jednak wszystkich niegotowanych pokarmw. W cigu ostatnich 5 lat 41 przypadkw epidemii wynikao ze spoycia surowych produktw. Jeden z nich melony kantalupa z Meksyku spowodowa a 25 000 zakae salmonell (dane za CDC). Jeli za chodzi o kieki przez ponad 40 lat byy one powodem jedynie 12 przypadkw epidemii, z ktrych 4 byy powizane z tymi samymi skaonymi nasionami z 1995 roku. W opisywanym powyej picioletnim okresie 195 przypadkw spowodowane byo spoyciem misa i drobiu, a 178 spoyciem owocw morza. Co roku CDC rejestruje przypadki zgonw na skutek spoycia orzechw ziemnych, mleka, jajek czy skorupiakw, nigdy jednak kiekw. Zagroenie zakaeniem E. coli po spoyciu misa, drobiu, skorupiakw, produktw mlecznych, jaj i produktw rolnych jest mniejsze (1,1 osoby na milion) ni zagroenie bycia trafionym przez piorun (1,29 osoby na milion). Jeli wemiemy pod uwag to, e w grupie produktw rolnych ryzyko jest najnisze (41 przypadkw w cigu 5 lat), a w podgrupie kiekw jeszcze nisze (12 przypadkw w cigu 40 lat), okazuje si, e kieki to najbezpieczniejsze produkty ywnociowe. Amerykaski Narodowy Instytut ds. Nowotworw oraz Pastwowy Instytut Zdrowia zalecaj spoywanie piciu wieych produktw dziennie. Zawarte w kiekach substancje fitochemiczne o dziaaniu przeciwnowotw orowym (udowodnionym w badaniach przeprowadzonych w 1997 na Uniwersytecie Johnsa Hopkinsa) sprawiaj, e zdrowotne zalety jedzenia kiekw znacznie przewaaj nad ewentualnymi wadami, wynikajcymi z zagroenia zakaeniem salmonell lub bakteriami E. coli. ywno oraz rda wody nigdy nie bd wolne od szkodliwych bakterii. Nic w naturze nie jest bowiem sterylne. Pamitajmy jednak, e mikroorganizmy, ktre moemy znale w wieych

produktach, s w wikszoci nieszkodliwe. W gruncie rzeczy, ludzie maj wic dostp do zdrowej ywnoci. Producenci kiekw pracuj wraz z FDA oraz USDA, aby przekona ich, e kieki to nie tylko jeden z najzdrowszych, lecz take jeden z najbezpieczniejszych dostpnych produktw ywnociowych. .O kiekach i kiekownicach Organizmy ywe gromadz w swoich nasionach jak w przechowalni wszystko, co potrzebne do ycia. Rosncy kieek wyciga z ziarna witaminy, nienasycone kwasy tuszczowe, makro - i mikroelementy, enzymy oraz atwo przyswajalne wglowodany i biaka. A potem my to wszystko zjadamy niezalenie od pory roku. W okresie, gdy o wiee warzywa trudno albo s jeszcze bardzo drogie, kieki bd jak znalaz. Nie ze wszystkich nasion wyhodujemy jadalne zielone korzonki. Ziarna prosa, ryu i zielonego orkiszu nie nadaj si do kiekowania. Natomiast kiekw tej soi, ciecierzycy (nazywanej te woskim grochem) i fasoli adzuki nie wolno je na surowo. Gotujemy je z innymi warzywami. Co w kieku piszczy Nawet biochemicy api si za gow. Taka maa rolinka, a pena tak wie lu skarbw. Organizm czowieka nie potrafi sam produkowa wszystkich yciodajnych skadnikw. Niezbdnikiem, ktry musi pobra z zewntrz, s witaminy. Kieki dostarcz nam witamin z grupy B, a take witamin A, C, E, H. Nie brak w nich pierwiastkw potrzebnych do prawidowego rozwoju i funkcjonowania organizmu wapnia, elaza, siarki, cynku, magnezu, selenu, potasu, litu i chromu. Biako rolinne skoncentrowane w kiekach odbudowuje komrki i tkanki. Potas ujdrnia minie, nie dopuszcza do ich wiotczenia. Kiekoercom obniy si poziom cholesterolu we krwi. Zdrowsze bdzie ich serce, skra, nerwy i mzg. Skadniki mineralne ochroni ich przed anemi, usun dolegliwoci przewodu pokarmowego, wpyn korzystnie na cebulki wosw. Zrb to sam atwo wyhodowa kieki pszenicy, jczmienia, yta i owsa, wszystkich rolin strczkowych, lucerny, rzodkwi, rzeuchy, sonecznika i dyni. Wicej troski wymagaj korzonki gryki, lnu, gorczycy i sezamu. Zasiane ziarna nie mog by zbyt suche ani zbyt wilgotne, eby szybko nie wykiekoway i nie spleniay. Wyhodowanie kiekw zabiera 3-5 dni. Nasionka poszczeglnych gatunkw wkadamy do oddzielnych soikw (nie za duo - do jednej pitej wysokoci), zakrywamy gaz i nakadamy gumk. Do soikw wlewamy letni wod i po upywie szeciu godzin odcedzamy. Soik stawiamy w jasnym, ciepym miejscu. Przez kolejne dni soik napeniamy na dziesi minut wod i odsczamy, przewracajc do gry dnem. Gdy kieki wyrosn, przelewamy je najpierw zimn wod, a eby byy lepiej przyswajan e, tu przed podaniem zanurzamy na minut we wrztku. Mniej zapamitae Zosie Samosie mog sobie kupi kiekownic - trzy plastikowe szalki wchodzce jedna w drug ze zbiornikiem na wod i pokrywk. W takim naczyniu moemy jednoczenie hodowa trzy rodzaje kiekw. Pokrywka gwarantuje utrzymanie stabilnej wilgotnoci i temperatury. W szalkach znajduj si mae wentylatory, przez ktre do nasionek dostaje si tlen i odprowadzane s gazy. Dno szalek jest karbowane, dziki czemu ziarna nie s zmywane przez wod w jedno miejsce. Woda, ktra przelatuje przez kad cz kiekownicy, gromadzi si w zbiorniku (idealna do podlewania kwiatw).