Vous êtes sur la page 1sur 12

Agata Boratyska wiczenia z rachunku prawdopodobiestwa

wiczenia 1. Klasyczna denicja prawdopodobiestwa, prawdopodobiestwo geometryczne, wasnoci prawdopodobiestwa, wzr wcze i wycze

UWAGA: symbol ZZ oznacza J. Kopotowski, M. Wrzosek, Zbir zada z rachunku prawdopodobiestwa, podrcznik to J. Kopotowski Wykady z rachunku prawdopodobiestwa.

1. Rzucamy czterema kostkami do gry. Oblicz prawdopodobiestwo zdarzenia, e a) na kadej kostce bdzie inny wynik b) na wszystkich ten sam wynik c) chocia na dwch kostkach ten sam wynik. 2. W urnie jest 5 kul biaych i 7 czarnych. Losujemy bez zwracania 4 kule. Oblicz prawdopodobiestwo zdarzenia, e a) wylosowano 1 bia i 3 czarne b) wylosowano 2 biae i 2 czarne c) nie wylosowano biaej. 3. Pi osb wsiada na parterze do windy bloku 7 pitrowego. Zakadamy, e wysiadaj losowo na pitrach. Oblicz prawdopodobiestwo zdarzenia, e a) wszyscy wysid na pierwszym pietrze. b) wszyscy wysid na jednym z piter. c) trzech wysidzie na pitrze pitym i dwch na szstym. d) Wysid na dwch pitrach: na jednym 3 osoby na drugim 2 osoby. e) dwch na pitym pitrze i dwch na szstym. f) wysid na trzech pitrach: na dwch z piter po 2 osoby na pozostaym jedna. 4. Z odcinka (0, 1) wybieramy losowo 2 liczby x i y . W zalenoci od parametru a R oblicz prawdopodobiestwo zdarzenia, e 1 a) xy < a, dla jakich a to prawdopodobiestwo jest wiksze ni 3 . 2 b) y x + a. c) y a + x. ) < a. d) min(x, 1 4 e) max(x, y ) < a. 5. Z odcinka (1, 1) wybieramy losowo 2 liczby x i y . Dla jakich wartoci parametru

Agata Boratyska wiczenia z rachunku prawdopodobiestwa

m R zachodzi gdy

1 P (Am ) > , 3 Am = {(x, y ) (1, 1)2 : |x y | m}.

6. Patyk o dugoci l dzielimy na trzy czci. Oblicz prawdopodobiestwo zdarzenia, e z utworzonych czci da si zbudowa trjkt. 7. Zadania z rozdziau 1.1. ZZ 8. Dane s zdarzenia A, B i C . Za pomoc dziaa na zbiorach wyrazi zdarzenia a) zajdzie tylko A b) zajd dokadnie dwa z rozwaanych zdarze c) zajdzie mniej ni trzy z rozwaanych zdarze d) nie zajdzie A ale zajdzie B . 9. W wyniku dowiadczenia moemy otrzyma jedno z trzech wzajemnie wykluczajcych si zdarze: A, B , C . Prawdopodobiestwo otrzymania A lub B jest rwne 2 ,a 3 3 prawdopodobiestwo otrzymania B lub C jest rwne 4 . Oblicz prawdopodobiestwo kadego z tych zdarze. 10. Niech (An ) n=1 bdzie cigiem zdarze parami rozcznych, takich e = 3 P (Ak+1 ) = 4 P (Ak ) dla k = 1, 2, . . .. Oblicz P (A1 ).
n=1

An i

3 11. a) Dane s P (A B ) = 4 i P (A B ) = 1 i P (A \ B ) = P (B \ A). Oblicz P (A) i 2 P (B \ A). b) Dane s P (A B ) = 1 , P (A B ) = 1 , P (A ) = 5 . Oblicz P (B ). 4 8 8

12. 1.32, 1.33, 1.34 ZZ 13. Umieszczamy 10 kul o numerach 1, 2, . . . , 10 w czterech szuadach. Oblicz prawdopodobiestwo, e w kadej bdzie chocia jedna kula. 14. Mamy pi zaadresowanych kopert i pi zaadresowanych listw. Wkadamy losowo list do koperty. Oblicz prawdopodobiestwo, e co najmniej jeden list tra do waciwej koperty. 15. Z 52 kart wybrano 13. Jaka jest szansa, e wrd wybranych kart jest a) as; b) szstka; c) 8 kart jednego koloru; d) bd karty wszystkich kolorw? 16. Z talii 52 kart wybrano 7 kart. Jaka jest szansa, e wrd nich bdzie przynajmniej jeden pik oraz przynajmniej jedna dama?

Agata Boratyska wiczenia z rachunku prawdopodobiestwa

wiczenia 2. Niezaleno zdarze, prawdopodobiestwo warunkowe, wzr na prawdopodobiestwo cakowite, wzr Bayesa

1. Losujemy kolejno 13 kart z talii 52 kart. Po obejrzeniu pierwszych 8 nie mamy asa. Oblicz prawdopodobiestwo, e w ogle nie mamy asa. 2. Rzucono dwa razy kostk. Jakie jest prawdopodobiestwo, e suma oczek jest wiksza ni 8, jeli wiadomo a) e w pierwszym rzucie wypado 5 oczek. b) w dokadnie jednym z rzutw wypado 5 oczek. 3. Z talii 52 kart losujemy jedn. Niech A oznacza zdarzenie, e wylosowano pika, a B - e asa. Czy A i B s niezalene? 4. Rzucamy kostk do gry i monet. Skonstruowa przestrze probabilistyczn dla tego dowiadczenia. Niech A oznacza zdarzenie, ze wypado co najmniej 5 oczek lub reszka, a B co najmniej 3 oczka i orze. Zbada, czy A i B niezalene. 5. Niech A i B niezalene. poka, e A i B niezalene. , P (A|B ) = 1 , P (A B ) = 3 , P (C |A B ) = 1 , P (C |A) = 3 . Oblicz 6. Niech P (B ) = 2 5 4 5 2 4 P (B |A C ). 7. Niech zdarzenia A i B bd niezalene i P (A) = P (B ) = p. Niech P (C |A) = P (C |B ) = P (C |A B ) = r i P (C |A B ) = 1. Oblicz P (A|C ). 8. W urnie sa 4 kule: biaa, czerwona, zielona i trjkolorowa (biao-czerwono-zielona). Losujemy kul. Niech B oznacza zdarzenie, e kula zawiera kolor biay, C - czerwony, Z - zielony. Czy s one niezalene, a niezalene parami? 9. 1.29, 1.36, 1.38, 1.40, 1.43 ZZ 10. Dwie z czterech pracujcych niezalenie lamp odbiornika zawiody. Znale prawdopodobiestwo, e zawioda pierwsza i druga jeli prawdopodobiestwa zepsucia poszczeglnych lamp s rwne p1 = 0, 1, p2 = 0, 2, p3 = 0, 3, p4 = 0, 4. 11. Hrabia, Tadeusz i Robak oddali niezalenie po jednym strzale do niedwiedzia. Gerwazy stwierdzi, e jedna kula traa. Jaka jest szansa, e tra Tadeusz, jeli prawdopodobiestwa traenia s rwne: dla Tadeusza 0,8, Hrabiego - 0,5 i Robaka 0,9.

Agata Boratyska wiczenia z rachunku prawdopodobiestwa

12. 9, 12, 13 str. 16 podrcznik 13. Towarzystwo ubezpieczeniowe dzieli populacje kierowcw na ostronych i ryzykantw. Wiadomo, e jeden ryzykant przypada na trzech ostronych. Prawdopodobiestwo spowodowania co najmniej 1 wypadku w cigu roku przez ostronego jest rwne 0,04 przez ryzykanta 0,2. a) Losowo wybrany kierowca spowodowa co najmniej 1 wypadek w cigu roku. Oblicz prawdopodobiestwo, e naley do ostronych. b) Losowo wybrany kierowca nie spowodowa wypadku w roku I, oblicz prawdopodobiestwo, e nie spowoduje wypadku w roku II. Zakadamy, e zachowanie kierowcy (odpowiednio ostronego i ryzykanta) w roku drugim nie zaley od jego zachowania w roku pierwszym. 14. Student losuje pytanie na egzaminie. Wrd czterech odpowiedzi jedna jest poprawna. Gdy student zna odpowied wybiera poprawn, gdy nie zna zgaduje. Student zna odpowiedzi na 75% pyta. Student odpowiedzia prawidowo na wylosowane pytanie. Jakie jest prawdopodobiestwo, e zgadywa. 15. Dane s dwie urny: A i B. W urnie A s 2 kule biae i 3 czarne, w B 3 biae i 2 czarne. Wykonujemy trzy etapowe dowiadczenie: I etap: losujemy urn II etap: z wylosowanej urny losujemy 2 kule i nie ogldajc ich wkadamy je do drugiej urny, III etap: Z urny, do ktrej woylimy kule, losujemy 1 kul. Obliczy prawdopodobiestwo, e w drugim etapie wylosowalimy kule jednego koloru, jeli w etapie trzecim wylosowalimy kul bia. 16. S dwie kostki symetryczne i jedna obciona, na ktrej szstka wypada z prawdopodobiestwem 1/11, a pozostae wyniki maj rwne szanse. Wybrano losowo kostk i wykonano ni dwa rzuty. Nie uzyskano szstki. Obliczy prawdopodobiestwo, e kostka jest obciona.

Agata Boratyska wiczenia z rachunku prawdopodobiestwa

wiczenia 3. Zmienna losowa dyskretna, schemat Bernoulliego

1. Gra polega na rzucie kostk i monet. Jeli wypadnie orze i szstka wygrywamy 3, jeli reszka lub nieparzysta liczba oczek to wygrywamy 1, w przeciwnym przypadku przegrywamy 6. Podaj zbiory zdarze elementarnych odpowiadajcych poszczeglnym wygranym. Podaj rozkad prawdopodobiestwa zmiennej losowej X rwnej wypacie. Wyznacz dystrybuant. 2. Rozkad zmiennej losowej X podaje tabela. x P (X = x) -2
5 30

-1
4 30

0
6 30

1
5 30

3 a

5 )). Wyznacz a, oblicz i naszkicuj dystrybuant, oblicz P (X (0, 2

3. Wyznacz rozkad zmiennej losowej X wiedzc, e dystrybuanta rozkadu tej zmiennej jest rwna 0 gdy x < 2 0, 2 gdy x [2, 1) F (x) = 0, 3 gdy x [1, 3) 0, 6 gdy x [3, 4) 1 gdy x 4 4. 2.1 ZZ 5. Wyrazi za pomoc dystrybuanty prawdopodobiestwa: P (X < b), P (X P (X [a, b]), P (X (a, b]), P (X = a), P (X > a). a),

6. Rzucamy niezalenie cztery razy dwiema kostkami do gry. Wyznacz rozkad zmiennej losowej rwnej liczbie rzutw, w ktrych suma wyrzuconych oczek jest mniejsza ni 5. 7. Dwch koszykarzy A i B oddaje niezalenie po trzy rzuty pik do kosza. Prawdopodobiestwo traenia w pojedynczym rzucie jest rwne: dla koszykarza A 0,6 dla B 0,7. Obliczy prawdopodobiestwo, e obaj tra tyle samo razy. 8. Rzucono 8 razy niezalenie kostk. Wiadomo, e otrzymano 4 szstki. Niech X bdzie zmienn losow rwn liczbie szstek przy dwch pierwszych rzutach. Wyznacz jej rozkad i dystrybuant.

Agata Boratyska wiczenia z rachunku prawdopodobiestwa

9. Rzucono 8 razy symetryczn kostk. Jakie jest prawdopodobiestwo, e w pierwszym rzucie otrzymano szstk, jeli wiadomo, e a) otrzymano 3 szstki? b) w nastpnych 7 rzutach otrzymano szstki? 10. W urnie jest 5 kul, przy czym kada moe by czarna lub biaa (nie wiemy ile jest kul biaych i kada liczba kul biaych jest jednakowo prawdopodobna). Losujc 4 razy ze zwrotem po jednej kuli wylosowalimy jedn kul bia i trzy czarne. Jakie jest prawdopodobiestwo, e w urnie bya jedna kula biaa i cztery czarne. 11. Bolek, Lolek i Tosia rzucaj po kolei monet. Wygrywa osoba, ktra pierwsza wyrzuci ora. Znale szanse wygranej dla poszczeglnych osb. 12. zadania na rozkad geometryczny do wyboru z rozdziau 2.1 ZZ 13. Po terenie miasta jedzi 1000 samochodw. Prawdopodobiestwo wezwania pogotowia technicznego w cigu doby przez samochd wynosi 0,002. Oszacuj prawdopodobiestwo, e chocia jeden samochd wezwie pogotowie techniczne w cigu doby. 14. Jaka jest szansa, e w schemacie Bernoulliego otrzymamy parzyst liczb sukcesw? Jaka jest najbardziej prawdopodobna liczba sukcesw? 15. Zad 1.56, 1.58, 1.61, 1.62 ZZ (przyblienie rozkadem Poissona rozkadu Bernoulliego)

Agata Boratyska wiczenia z rachunku prawdopodobiestwa

wiczenia 4 i 5. Zmienna losowa ciga, funkcja zmiennej losowej, charakterystyki (EX , V arX = D2 X , mediana)

1. Losujemy punkt z odcinka [0, 1] i wzgldem tego punktu dzielimy nasz odcinek na dwa mniejsze. Przez X oznaczmy zmienn losow bdc ilorazem dugoci krtszego do dugoci duszego z uzyskanych odcinkw. Przyjmujc naturaln konstrukcj przestrzeni probabilistycznej dla tego dowiadczenia losowego ( = (0, 1)), zidentykuj zdarzenia: {X > 1/2}, {1/4 < X < 1/3}, {X = 1/2}. Oblicz P (X > 1/2), P (1/4 < X < 1/3), P (X = 1/2). Wyznacz dystrybuant i gsto rozkadu zmiennej losowej X . 2. Wyznacz sta c, jeli wiadomo, e funkcja f jest gstoci zmiennej losowej o rozka1 dzie absolutnie cigym. Wyznacz i naszkicuj dystrybuant, Oblicz P (X [ 2 , 2)). a) cx gdy x (0, 2) f (x) = 0 w przeciwnym przypadku. b) f (x) = 4x 3x2 0 gdy x (0, a] w przeciwnym przypadku.

3. Dystrybuanta zmiennej losowej o rozkadzie absolutnie cigym ma posta F (x) = Wyznacz sta a i gsto. 4. Czas bezawaryjnej pracy pewnego urzdzenia jest zmienn losow o rozkadzie absolutnie cigym z funkcj gstoci postaci f (x) = ae2x 0 gdy x > 0 w przeciwnym przypadku.
0

(x 1) 1

gdy x < 1 gdy x [1, a) gdy x a.

Wyznacz sta a, naszkicuj dystrybuant, wyznacz stae s, t takie, e P (X > t) = 2P (X < t) P (X > s) = P (X < s)

5. Zmienna losowa X ma rozkad wykadniczy z parametrem > 0. Oblicz P (X > t + s|X > t), gdzie t, s > 0 s ustalonymi liczbami. Oblicz P (X > s). Co zauwaye?

Agata Boratyska wiczenia z rachunku prawdopodobiestwa

6. Zmienna losowa X ma rozkad wykadniczy z parametrem 1. Wyznacz gsto i dystrybuant zmiennej losowej Y = 3X + 1, Z = eX . Wyznacz EX , EY , EZ . 7. Zmienna losowa X ma rozkad o gstoci
1 a) f (x) = a 1+ x2

b) f (x) =
1 a 1+ x2 0

gdy x (1, 3) w przeciwnym przypadku

Wyznacz a i gsto oraz dystrybuant zmiennych Y = X 3 , Z = X 2 . 8. Zmienna losowa X ma rozkad jednostajny na przedziale (0, 2). Wyznacz rozkad 1 zmiennej Y = X , Z = min{X, X 2 }, V = max{1, X }, W = 1 gdy X < 1 i W = 0 gdy X 1. Oblicz wartoci oczekiwane otrzymanych zmiennych. 9. Rzucamy kostk do gry. Niech X oznacza liczb wyrzuconych oczek a Y = |X 3|. Wyznacz rozkady zmiennej X i Y oraz EX , EY , E (X + Y ), V arY .
1 10. Zmienna losowa X ma rozkad geometryczny z p = 3 . Wyznacz rozkad zmiennej Y = cos(X ), Z = cos( 2 X ). Oblicz warto oczekiwan i wariancj zmiennych wystpujcych w zadaniu.

11. Zmienna losowa X ma rozkad o gstoci gdy x [1, 1] f (x) = a(x + 5) gdy x (3, 5) 0 w pozostaych przypadkach Wyznacz a, naszkicuj wykres gstoci i dystrybuanty, oblicz EX , D2 X , D2 (2X 4), podaj gsto zmiennej Y = |X |. 12. W pastwie A paca minimalna jest rwna 100 jednostek a odsetek osb zarabiax jcych ponad x jednostek jest rwny 400 , gdzie x (100, 400]. Wyznacz rozkad 300 pacy i oblicz jej warto oczekiwan. Oblicz E (3X 100). 13. Rzucamy 10 razy kostk. Oblicz warto oczekiwan i wariancj sumy oczek. 14. Dziesi osb wsiada losowo do siedmiu wagonw. Wyznacz warto oczekiwan liczby pustych wagonw. 15. Powtarzamy dowiadczenie polegajce na rzucie kostk do gry tak dugo a pojawi si kada liczba oczek. Obliczy warto oczekiwan liczby wykonanych rzutw.
a(x + 1)

Agata Boratyska wiczenia z rachunku prawdopodobiestwa

16. Zmienna losowa X ma rozkad normalny o wartoci oczekiwanej 7 i wariancji 9. Wyznacz rozkady zmiennych Y = 2X + 4, Z = eX . Oblicz EX 2 , EY , D2 Y . 17. Dystrybuanta zmiennej losowej X ma posta gdy gdy F (x) = 10 2 (x + 1) gdy 10 1 gdy
0 1

x < 1 x [1, 0) x [0, 2) x 2.

Wyznaczy rozkad zmiennej X . Obliczy P (X > 0), P (X = 0 X = 2), EX , D2 X . 18. Wypata w grze losowej jest obliczana jako X = max{U 2, 0}, gdzie U jest zmienn losow o rozkadzie jednostajnym na przedziale (0, 4). Wyznaczy dystrybuant zmiennej X , EX , D2 X . 19. Zadania z rozdziau 2.2. ZZ

Agata Boratyska wiczenia z rachunku prawdopodobiestwa

10

wiczenia 6 i 7. Rozkad czny dwuwymiarowej zmiennej dyskretnej, suma niezalenych zmiennych losowych, rodzaje zbienoci cigu zmiennych losowych, twierdzenia graniczne

1. Rzucamy dwa razy kostk do gry. Niech X = min{i, j } i Y = max{i, j }, gdzie i, j to liczby wyrzuconych oczek. Wyznacz rozkady zmiennych: X , Y , (X, Y ), Z = (X 2)2 . Oblicz P (X > 3 Y > 3). Czy zmienne X i Y s niezalene? 2. Zmienna losowa X przyjmuje z dodatnim prawdopodobiestwem tylko wartoci 2 i -6, a zmienna losowa Y wartoci -1 i 3. Wyznacz rozkad zmiennej (X, Y ) jeli X i 1 Y s niezalene i EX = 0 i P (X = 6 Y = 1) = 16 . Oblicz E (XY ), D2 (X Y ). 3. Podaj przykady zmiennych losowych X i Y takich e P (X = 1) = P (X = 2) = i P (Y = 1) = P (Y = 2) = P (Y = 3) = 1 i P (X = 3) = 1 3 3 a) X i Y niezalene; b) X i Y zalene. W obu przypadkach wyznacz rozkad zmiennej losowej S = X + Y . 4. Rzucamy dwa razy kostk. Niech X oznacza liczb oczek w pierwszym rzucie, a Y ma warto 1 gdy na obu kostkach wypada szstka i 0 w pozostaych przypadkach. Wyznacz rozkad zmiennej losowej S = X + Y . Czy X i Y s niezalene. 5. Dziesi liczb o numerach 1, 2, . . ., 9, 10 ustawiamy na dziesiciu ponumerowanych miejscach (numery miejsc te od 1 do 10). Niech X oznacza numer miejsca, na ktrym stoi liczba 1, a Y numer miejsca, na ktrym stoi liczba 2. Wyznacz rozkad zmiennej losowej (X, Y ), rozkady zmiennych X i Y , EX , P (X < 4|Y = 6), P (X < 4|Y = 3). 6. Zmienne losowe X i Y s niezalene i kada ma rozkad jednostajny na przedziale (0, 1). Wyznacz gsto rozkadu zmiennej S = X + Y . 7. Zmienna losowa X ma rozkad wykadniczy o wartoci oczekiwanej 0,5 a zmienna losowa Y rozkad gamma o gstoci p(x) = 4xe2x dla x > 0. Wyznacz gsto rozkadu zmiennej S = X + Y . 8. Rzucono 50 razy symetryczn monet. Niech X oznacza czn liczb orw, Y za liczb orw w pierwszych 20 rzutach. a) Wyznacz Cov (X, Y ). b) Czy zmienne X i Y s niezalene.

Agata Boratyska wiczenia z rachunku prawdopodobiestwa

11

9. przykady z zad 5.1, 5.2 5.3 ZZ 10. 5.4 ZZ 11. Niech (Xn ) bdzie cigiem niezalenych zmiennych losowych o rozkadach P (X1 = 0) = 1 P (Xn = ln n2 ) = P (Xn = ln n2 ) = 0, 5 Wykaza, e cig (Xn ) spenia sabe i mocne prawo wielkich liczb. 12. Niech (Xn ) bdzie cigiem niezalenych zmiennych losowych o rozkadach P (X1 = 0) = 1 1 2 P (Xn = n) = P (Xn = n) = n n Sprawd, czy cig (Xn ) spenia warunek Markowa i Komogorowa. P (Xn = 0) = 1 13. Niech Xn bdzie zmienn losow o rozkadzie gamma Gamma(6n, 31 ), niech n Yn = Xn + n, na n = 1, 2, . . . .

Dla jakich wartoci a R cig (Yn ) spenia warunek Komogorowa. 14. np 5.19, 5.20, 5.24, 5.27 ZZ 15. Rzucamy symetryczn kostk tak dugo, a suma oczek przekroczy 700. Oce prawdopodobiestwo tego, e w tym celu trzeba bdzie wykona a) wicej ni 210 rzutw; b) mniej ni 180 rzutw; c) od 180 do 210 rzutw. 16. 1800 razy wybieramy losowo jeden punkt z odcinka (1, 5). Obliczy przyblion warto prawdopodobiestwa zdarzenia, e a) 550 razy b) wicej ni 550 razy otrzymamy punkt, ktrego odlego od rodka przedziau jest wiksza ni 1 dugoci 3 przedziau. 17. Pan A stoi codziennie w kolejce po mleko. Czas stania jest zmienn losow o rozkadzie wykadniczym o wartoci oczekiwanej 5 min. Obliczy przyblion warto prawdopodobiestwa zdarzenia, e po 324 dniach czny czas stania przekroczy 24 godziny.

Agata Boratyska wiczenia z rachunku prawdopodobiestwa

12

18. Jest n = 25000000 podatnikw. Niech Xi oznacza warto bdu (w z.) i-tego podatnika przy wypenianiu rocznego zeznania podatkowego, wiemy, e EXi = 0 i D2 Xi = 2500, i = 1, 2, . . . , n. Jaka jest szansa, e straty pastwa z tego powodu przekrocz 1mln z. Mona zaoy, e zmienne losowe Xi s niezalene o tym samym rozkadzie. 19. Dany jest cig (Xn ) niezalenych zmiennych losowych o tym samym rozkadzie rwnomiernym P (Xn = i) = 0, 2, i = 0, 1, 2, 3, 4. Obliczy prawdopodobiestwo zdarzenia, e rednia arytmetyczna 100 tych zmiennych jest a) mniejsza ni 2; b) naley do przedziau (1, 3).