Vous êtes sur la page 1sur 232

Kunst- en cultuurgeschiedenis.

Wat onderscheid mens van dier? Communicatie op een verder vlak. Belang communicatie in vorming maatschappij. Cultuur & Kunst

Definitie van communicatie. Informatie in beweging tussen zender en ontvanger via een drager. Drager vb: digitaal beeld, telefoon, mail. begin en eindpunt moet steeds een mens zijn. Evolutie van communicatie, verhouding informatie/ media, evolutie dragers. Schrift heeft een grote bijdrage tot de evolutie van de mens. Informatie

1400: uitvinding van de houtsnede blokboek. 1420: blokboek met losse letters Gutenberg 1800: nieuwe methodes chemische en mechanische reproductie van schrift bv: steendruk/ lithografie. Fotografie is een resultaat van de zoektocht naar betere middelen om tekst te kopiren. licht op steen.

1890: uitvinding film veel fotos na elkaar. 1980: uitvinding PC. 60 jaar geleden: uitvinding bolex.

Definitie van cultuur: uiting van een maatschappij. Cultuur wordt benvloed door de maatschappij, het is de weerspiegeling ervan. onder invloed van de economie en politiek van een bepaalde tijd. Voorbeelden van cultuur: haarstijl, muziek, gebouw met zn versieringen.

Definitie van kunst: kunst is een persoonlijke en eigenzinnige uiting van ideen via bijzondere communicatie met een heel specifieke drager. Stijlen als weerspiegeling van een tijdsgeest en mensbeeld (architectuur) Romaans: Niet hoog maar massief. Romaanse Kerk: kunststroming die tussen 800 en 1100 dominant was in West-Europa. Basis rondboog domineert, lage gebouwen met kleine vensters en meters dikke muren. Gevoel van onderdrukking en angst. Romaanse bouwkunst was symmetrisch. Je kon een Romaanse kerk bijna vergelijken met een blokkendoos omdat het leek dat er allemaal grote blokken op elkaar gestapeld werden. Hierbij merk je ook op dat de horizontale lijnen overheersen. Groot kenmerk zijn de vierkante torens (soms gemengd met ronde torens, maar de vierkante zullen dan de hoogste zijn) Stoer als het ware. Kleine vensters, duister en koel. Kapitelen met draken, vreemde figuren en duivels aan de binnenkant. Idee: braaf zijn. Hoofd en ogen naar beneden. Angst opwekken. Bv: de heilige bloedkapel te Brugge.

Gotiek: Barok: Van buiten niet echt groot, niet echt opvallend. Binnenkant heel overweldigend, veel goud en beelden, plafonds met frescos. Idee: de mens voelt zich klein. Open en hoog, steekt boven de stad uit. Veel licht. Vlaamse koterij vele delen werden achteraf bijgebouwd. Plafond en muren zijn beschilderd als hemel langs de binnenkant. Idee: we zijn in de hemel.

Barok / Rococo 17e 18e eeuw Maatschappelijke evolutie: machtspyramide (cultuurproductie = toplaag) adel-burgerijwerkers. Begrippen: klassieke wereld, epicurisme: genotzoekend, clair obscur: licht en donker contrasten worden sterker uitgebeeld dan dat ze zijn, dramatiek, // fx, drama, authoritaire maatschappij.

Barok. (17de tot eerste helft 18de eeuw.)


Het is een kunstvorm die gebruikt werd door rijke machthebbers als propagandamiddel met aan de ene kant de kerk en aan de andere kant de wereldlijke macht. Bij de barok staat de groep centraal die belangrijk gevonden moet worden. Architectuur: * Pozzo * 1630 * Sant Ignazio in Rome. Buitenkant:

niet echt groot, vrij eenvoudig, zou niet echt opvallen tussen andere voorgevels. Binnenkant.

Kijker wordt opgenomen in een visuele illusie. Kijker wordt kleingemaakt, wordt meegesleurd in een illusie van de hemel. Heel overweldigend, veel goud en beelden, plafonds met frescos. De mens moet zich klein voelen.

Schilderkunst:

Barok Rubens 1610 Kruisafneming 1610

Jezus wordt stevig en krachtig voorgesteld. Iedereen helpt om hem er af te halen. De vrouw staat er machteloos bij: pijn om iemand kostbaars te verliezen, het leed staat op haar gezicht af te lezen. Licht: Clair Obscur: licht en donker contrasten worden zeer sterk uitgebeeld, sterker dan dat ze echt zijn. Belangrijkste mensen staan langs onder: driehoek van gezichten.

Barok Gentileschi 1610 Judith onthoofd Holofernes

Judith snijdt het hoofd van generaal Holofernus heel krachtig en actief af. De dienstmijd van Judith houdt Holofernus dramatische belichting.

Barok Caravaggio. 1600. o Judith onthoofd Holofernes

Judith vindt de hoofdafsnijding walgelijk. Dienares staat te wachten met het zakje voor het hoofd. Generaal Holofernus is een zelfportret van Caravaggio. Beide vrouwen stralen minder kracht ui als bij Gentilieschi.

Barok Cranach 1530 Judith met het hoofd van Holofernes

Nadruk ligt meer op de schoonheid van Judith, op de schoonheid van het beeld. Je zou kunnen een nieuw kader nemen met alleen Judith op en zonder het hoofd van Holofernes. Het gruwelijke detail, het hoofd van Holofernes wordt aan het schilderij toegevoegd. Werken zijn resultaat van massaproductie.

Rococo. (1720-1775)
Veel luchtiger, nastreven van het plezier Is de laatste fase in de ontwikkeling van de barok op het einde van de 17de en in de 18de eeuw. Het ontstond in Frankrijk als decoratief kader van het salonleven ten tijde van de Lodewijk-dynastie,waar speelsheid de plechtstatigheid van de Barok verving. Rococo is licht, speels en teer. De Franse rococoschilders beelden bij voorkeur dromerige idyllische taferelen uit in lichte kleuren. De belangrijkste waren Watteau, Boucher en Fragonard. In Duitsland brak de Rococo pas door na de Dertigjarige Oorlog, en manifesteerde zich daar vooral in de paleizen en kerkarchitectuur. Het Rococo was een stijl die niet meer wenste zijn publiek te imponeren,neen, rococo wou plezieren. Belangrijke thema's waren de liefde en vriendschap, niet meer zozeer het drama en de tragiek van de barok. Ook de eerste genretaferelen en stillevens begonnen op te duiken. In de maatschappij begon de kunst een grotere rol te spelen en begonnen de eerste grote kunstcritici een belangrijke rol te spelen (Diderot). Het was de periode van de eerste Salons in Parijs. Bovendien zou op termijn de opkomende bourgeoisie een steeds grotere rol gaan spelen in de kunstwereld,daar waar het daarvoor enkel de Kerk en de vorstenhuizen waren.

Architectuur: Abdij Weiskirche. 1750

Overdadig, geen verhaal meer. Veel rijkdom, schept bewondering. Overdaad aan versieringen met bladgoud. Overdaad aan detail en decoraties. Epiturisme: Genot opzoeken.

Schilderkunst: Rococo Fragonard 1760 Dame met het hondje

Vrouw is een dikke versie van Paris Hilton. Haar kledij straalt veel rijkdom uit. De dame straalt weelde uit.

Rococo Fragonard 1760 Het gelukkig toeval met de schommel

De man beneden is een voyeur, hij kijkt onder de rok van de dame op de schommel. De dame daagt de man op de grond uit. Het schilderij draait rond genieten.

Rococo Boucher 1750 diana komt uit bad o

Diana is de godin van de jacht. Erotische sensuele staat centraal. (1750 klassieke cultuur/verhalen) Klassieke cultuur van Herculaneum en Pompei (bedekt in 1979) Klassiek oudheid als excuus.

Rococo Boucher 1750 madame pompadour o

Madame Ponmpadour is de matresse van de toenmalige koning. De vrouw kijkt naast de lens vrouwen moeten bekeken worden op hun schoonheid. De vrouw straalt rijkdom uit jurk, parelsnoeren. Ze heeft een boek vast en er ligt een briefje in dat boek ze is geletterd. Ze ontvangt en schrijft brieven, en ze zegelt deze dicht ze heeft de macht om brieven te verzegelen.

Rococo Boucher. 1750 Marie louise O murphy o

Ook de matresse van de toenmalige koning. Weinig elementen komen in beeld, buiten het meest vlezige. Straalt overdaad, rijkdom en wellust uit.

Neoclassicisme (einde 18de en begin 19de eeuw).


Nieuwe machtshebbers, de burgerij (revolutie bv: 1789). En kleine restauratie. Begrippen: esthetisch ideaal, rede/ratio, orintalisme = kunst die zich liet inspireren door het oosten. Frankrijk als nieuwe Romeinse staat, Napoleon als klassieke keizer. 1789: begin Franse revolutie. Burgerij had steeds meer invloed. De burgerij wordt baas en dwingen hun visie van kunst op. 1ste fase: adel en koning buiten. 2de fase: nieuwe bazen is een stroming in de kunst waarin opnieuw de vermeende puurheid van de klassieken werd nagestreefd. Men richtte zich dus op de kunst van de oude Grieken en Romeinen. Het gaat om kunst die aan het einde van de 18e eeuw en het begin van de 19e eeuw werd gemaakt.

Architectuur: 1785: Pantheon. klassieke tempel.

Binnenkant is rationeel, koel, doorzichtig, ordelijk, rechtlijnig, niet te veel tierlantijntjes.

o Arc de Triomphe. Parijs. (begin bouw1806 - einde bouw 1836).

Legers (van Napoleon) moeten onder de boog kunnen terugkeren van een gewonnen strijd. Frankrijk wordt nieuwe Romeinse staat.

Schilderkunst: Neoclassicisme (einde 18de en begin 19de eeuw). David. 1795. eed van horatio o

De vader staat centraal, de zonen links en de vrouwen rechts. Alles speelt zich af in twee dimensies. Rijkdom van het gezin kan gezien worden aan de dienstode. Is koel observerend gemaakt, brengt geen emotie over. Is rationeel: wij zijn de toeschouwer van een toneel.

Neoclassicisme (einde 18de en begin 19de eeuw). David. 1795 eed van het jeu du paume o

Er is toch diepte, maar het is toch nog in twee dimensies. David deed dit eenmalig. Symboliek iedereen samen. Pamfletair gemaakt.

Neoclassicisme (einde 18de en begin 19de eeuw). David. 1795 o Dood van Marat.

Marat was leider van de opstand en tevens ook minister. Hij stierf met de pen in de hand. Werd vermoord door Charlotte Corday. Marat heeft de brief van Charlotte Corday nog steeds in de hand. Marat zat veel in bad wegens een ernstige huidziekte. Het moordwapen, het mes, ligt nog bij het tafereel.

Neoclassicisme (einde 18de en begin 19de eeuw). David. 1795 o Napoleon St Bernard Pas.

Veel kracht in het paard. Napoleon wijst naar waart de vijand zit, de wind waait naar diezelfde richting. Het is een verheerlijking van een oorlogsdaad. Het is politieke fictie. In de realiteit zat Napoleon op een ezel te midden in sneeuwstormen.

Neoclassicisme (einde 18de en begin 19de eeuw). David. 1795 o Kroning van Napoleon.

Het is een tekening/schets door David. De paus wordt werkloos door de kroning. Napoleon zet de kerk buiten spel door zichzelf te kronen. De revolutie heeft de kerk buiten gesmeten.

Neoclassicisme (einde 18de en begin 19de eeuw). David. 1795. o de kroning van Napoleon & Josphine.

De paus keurt de kroning goed door gebaar. Het is in profiel geschilderd. Napoleon kroont zijn vrouw en zet zo terug de kerk buitenspel. De toeschouwer, diegene die naar het schilderij kijkt, staat op de voorste rij, op de belangrijkste plaats. Moeder, gekleed in het wit, staat in het centrum van het werk. Het kruis staat tussen Napoleon en zijn moeder. Napoleon is in het Romeins gekleed. Groots theatraal decor.

David 1795 Mme Rcamier

Neoclassicisme (einde 18de en begin 19de eeuw). Jean Auguste Dominique Ingres (17801867). Overgang naar romantiek, komt los van de dwingende beeldtaal. Toeschouwer als gelijke der goden, keizer uit het midden van de burgers Koel afstandelijk beschouwend Orint is een illusie, een mannelijke droomwereld. Een harem gevuld met odalisken als natte droom Violon dIngres Passie, obsessie

Neoclassicisme (einde 18de en begin 19de eeuw). Ingres 1825 o Jupiter en Thetis. (machtsportret).

Man is zeer machtig voorgesteld. De vrouw onderwerpt zich aan de man. De toeschouwer staat bijna op gelijke hoogte als de man.

Neoclassicisme (einde 18de en begin 19de eeuw). Ingres 1825 o Napoleon op zijn keizerlijke troon.

Napoleon behoort tot de adel. Adelaar zichtbaar aan zijn voeten. Toeschouwer staat op gelijke hoogte als Napoleon.

Neoclassicisme (einde 18de en begin 19de eeuw). Ingres 1825. o La Grande Baigneuse

Orientalisme = typisch mannelijke natte droom, harem gevuld met welwillende jonge dames.

Neoclassicisme (einde 18de en begin 19de eeuw). Ingres 1825 o 1810 Grande odalisque

Odalisque is een harem vrouw, meestal naakt en liggend afgebeeld. Ze kijkt verleidelijk, ze verleidt de kijker. Ingres doorbreekt een beeldcode/overschrijdt afspraken, de vrouw kijkt recht in de lens, ze confronteert de kijker. De kracht van het beeld is eigentijds.

Neoclassicisme (einde 18de en begin 19de eeuw). Ingres 1825 o 1850 BainTurc

Vat het geheel samen, de beelden komen samen. Ingres herhaalt zich eindeloos.

Neoclassicisme (einde 18de en begin 19de eeuw). Ingres 1825 o La Comtesse dHaussonville

Ze kijkt niet bepaald jou aan, ze kijkt dromerig weg. Neoclassicisme van Ingreskijken naar een mooie vrouwkoel observerendze vast leggen.

Romantiek.
Industrialisering: kunst en kunstenaar kunnen niet overweg met de industrialisering, de boerenbuiten verandert in fabrieken met werkers aan een hongersloon. De stad wordt grauw en grijs. Idee: Natie= staat voor een volk
Hiervoor was er geen nationale gedachte Het begint nu door te dringen, we zijn een volk en we hebben een staat nodig.

Het volk heeft ook een kunst nodig,, kunstenaars maken een verleden. Kunstenaar steunt dit gedachtegoed. Academie: academie stelt de norm hoe getekend moet en geschilderd moet worden, de academie bepaalt de kunst. o Ontstaan van de Bohemien: staat voor de vrijheid, niet conformeren. o Kunst die nog sterk benvloed wordt door de academie noemt men Art Pompier. Nationale musea: belangrijke werken van een staat. Vlucht: De kunstenaar verwerpt dit, hij vergeet de stad en zoekt de ideale wereld op in kunst. De kunstenaar vlucht als het ware in. o Superlatieven, accent op gemoed. = het godsdienstige, passie, mystiek, sublieme, overweldigende, goddelijke, niet koel observerend. o Non-conformisme = fascinatie voor het extreme, voor de abnorm, het macabere. o Orint. o Natuur. o Nationalisme. o Historicisme/historisme. (genrestuk/genretafereel): staat heeft een verleden nodig. Historische elementen invoegen in architectuur en verleden. Genretafereel bv: iemand die werkt aan een speldenkussen nostalgie naar dicht verleden.

Begrippen: o Odalisk: een slavin of concubine in de harem van de Turkse sultan. o Art Pompier: scheldnaam van de Franse academie kunst. o Eclectische: Het samenbrengen van stijlen. o Guerrilla: kleine groep strijders, die onder andere bestaat uit gewapende burgers, militaire tactieken gebruikt zoals hinderlaag, sabotage, razzia, het verrassingselement en grote mobiliteit. o Pauper: volstrekt arm persoon, zonder middelen om te bestaan. o memento mori: gedenk, gij zult sterven. o eros & thanatos: leven en dood. o Historicisme: Historische elementen invoegen in architectuur.

Romantiek. Architectuur: Neo stijlen (bv Neo Gotiek,), eclectisme, historicisme. Eclectisme: Het samenbrengen van stijlen. Historicisme: Historische elementen invoegen in de architectuur. o 1870 Houses of Parlament

Iets meer dan 100 jaar oud. Brand vernietigde oud parlementsgebouw. Stijl = Neo Gotiek Torens. Eclectisme en historicisme.

Romantiek. Architectuur: Neo stijlen (bv Neo Gotiek,), eclectisme, historicisme. o Poelaert o 1880 o Justitiepaleis Brussel

Typisch eclectisme.(samenbrengen van stijlen). Ingang is Neo-klassiek. Idee: grootheid van de rechterlijke macht.

Romantiek. Architectuur: Neo stijlen (bv Neo Gotiek,), eclectisme, historicisme. o Delacenserie o 1890 o Provinciaal hof Brugge

Bepaalt het aspect van Brugge.

Romantiek. Architectuur: Neo stijlen (bv Neo Gotiek,), eclectisme, historicisme. o Delacenserie o 1900 o Centraal station

Neo-renaissance. Gebouw bestaat uit twee delen. 1) Het gebouw zelf. 2) De glazen overkoepeling. Gemaakt door Bogaert. Er aan gelast. Twee elementen aan elkaar.

Romantiek. Architectuur: Neo stijlen (bv Neo Gotiek,), eclectisme, historicisme. o 1890 o Grote Markt Brussel

Kleinste bebouw rechts is pas bijgebouwd rond 1900. Neo-stijlen. Kijker wordt als het ware bedrogen.

Romantiek Schilderkunst: Duitse:

Caspar David Friedrich (1774 - 1840)


Kracht van de natuur Mens ondergaat de natuur Angst, kracht gencarneerd in de natuur Natuur als drager van symboliek

Romantiek Duitse:

Friedrich 1820 Abdij in Eicheland

Perfecte setting voor een horrorfilm. Dode koele bomen, grafstenen en rune abdij. De mensen lopen zinloos door de poort. Caspar legt betekenis in het beeld, scenario in het landschap en de achtergrond.

Romantiek Duitse:

Friedrich 1820 Krijtrots bij Rgen


o

Het is een mooie dag, zeilbootjes vrolijk aspect. De bomen geven het kader weer. De drie wandelaars beschouwen de natuur ze zijn voorzichtig. Dwingt kijker tot voorzichtigheid.

Romantiek Duitse:

Friedrich 1820
o - wandelaar boven nevelveld.

Man gaat eenzaam de natuur in op een piek boven een wolkenveld. De natuur is ruw, niet te temmen. Je moet angst hebben van de natuur.

Romantiek Duitse:

Friedrich 1820
o De IJszee.

Botsende ijslagen. Rechts is er een schip gepakt door de ijszee. Extreme kracht wordt voorgesteld. Gevaar t.o.v. schoonheid.

Romantiek Duitse:

Friedrich 1820 5 stadia van het leven

Symboliek van de schepen voor de stadia van het leven. Kleuter, kind, vrouw, jonge man en oude man zijn zogezegd de schepen. Schilderij vertelt verhaal van het leven.

Romantiek. Franse:

Thodore Gricault (1791-1824)


Fascinatie voor het paard (incarnatie kracht en ongetemde natuur) Maatschappijkritisch (schilderij symboliseert maatschappelijke verhoudingen), aanklacht wanverhoudingen. Anonieme rechtenloze individu Zin voor het macabere Maatschappelijke wantoestanden,sociaal engagement

Romantiek. Franse:

Gricault 1820
o Officier van de jagers die een aanval leidt

Napoleon is heerser tot 1815 Na 1815 een stuk restauratie maatschappij wordt teruggeschroefd naar periode voor Napoleon. Vergelijkbaar met schilderij van Napoleon die de St-Bernardpas oversteekt. Passie voor het paard passie voor kracht van de natuur. Gericault keurt alles wat Napoleon doet goed.

Romantiek. Franse:

Gricault 1820
o Vlot van de Mduse.

Exponentile groei naar de voorkant van het vlot. Er zit hoop in de middelste groep ze willen naar boven toe kruipen. Er is een schip in de verte, de redding is in zicht. Het schilderij incarneert maatschappelijke aanklacht. Gericault is voorstander van Napolon. Nieuwe ideeen

Romantiek. Franse: De 5 schilderijen van de serie LES ALIENS - le monomane du jeu/ - du vol staan er niet bij.

Gricault 1820
o Man die zich inbeeldt een militair bevelhebber te zijn.

Interesse van de kunstschilder in de abnorm en het extremen. Afwijken van de norm. Mens kijkt niet recht in de lens, is er zich niet van bewust van wat er bezig is.

Romantiek. Franse:

Gricault 1820
o Portret van een geesteszieke vrouw

Interesse van de kunstschilder in de abnorm en het extremen. Afwijken van de norm. Mens kijkt niet recht in de lens, is er zich niet van bewust van wat er bezig is.

Romantiek. Franse:

Gricault 1820
o De Gek (Museum Gent !)

Interesse van de kunstschilder in de abnorm en het extremen. Afwijken van de norm. Mens kijkt niet recht in de lens, is zich niet bewust van wat er bezig is.

Romantiek. Franse:

Gricault 1820
o Afgehakte hoofden.

Gericault wil het macabere tonen. Is een platform aan de naamloze uit de maatschappij.

Romantiek. Franse: Ferdinand Victor Eugne Delacroix (1798 1863)

D romantische kunstenaar, erkent en geerd door tijdgenoten. Nationalisme: Griekenland, Frankrijk Beeld als aanklacht, vgl beelden oorlogsgeweld vandaag Exotische, grootse Bekijk de beelden als een mise-en-scne, wat vertelt efficint het verhaal Revolutie

Romantiek. Franse: Delacroix 1820 o Slachting van Chios

Rond 1830 strekt het Ottomaanse rijk zich uit over gans Afrika. Ontstaan van een staat romantiek. Opstand breekt uit en deze wordt onderdrukt door de Ottomanen, de kunstenaar brengt een aanklacht voor steun aan het Griekse volk. Schilderij kan herleden worden.

Romantiek. Franse: Delacroix 1820 o Griekenland staat op uit de ruines van Missolinghi

Symboliek Ottomaan op de achtergrond vrouw op de voorgrond, staat voor Griekenland. Nationalisme, passionele.

Romantiek. Franse: Delacroix 1820 o De dood van Sardanapalus

Het grootse, zin voor het macabere. Sardanapalus is een vorst met veel macht, hij wil alles mee nemen in zijn graf. Dit is een minder vreselijk beeld dan zijn vorige schilderijen, het vertelt niet zo veel.

Romantiek. Franse: Delacroix 1820 o Vrijheid leidt het volk, 28 juli 1830

Zeer symbolisch, de vrouw met de vlag staat voor Frankrijk en vrijheid. Nationalisme voor Frankrijk. Er is terug revolutie, het volk grijpt opnieuw de wapens. De gewone man, ouderen, kinderen, allen grijpen de wapens. Het schilderij vertelt het verhaal heel efficint cinema.

Romantiek. Belgische: Wappers 1835 o Episode des Journes de Septembre 1830 sur la Place. de lHotel de Ville a Bruxelles.

Vgl met Delacroix Vrijheid leidt het volk & Slachting van Chios Tableau: totaal van de revolutie moet verbeelden Losse scnes in totaalbeeld, Art Pompier Inspiratie bij Rubens Kruisafneming: vgl efficintie compositielijn: links onder naar rechts boven. Rechts en links onder zijn parallellijnen hyper georganiseerd. Man met de sabel klopt niet in het tareel. Er zijn twee groepen Middelste groep: man is gedood en het gezin weent. Rechtse groep: vrouw met kind wil man tegenhouden, man duwt vrouw weg. Overdrijving van grote gebaren.

Romantiek. Belgische: Wiertz 1850 o de mooie Rosine

Vreemd macabere benadering van de werkelijkheid Memento mori = gedenk dat gij zult sterven. 1.Skelet was mooi maar is dood, is de mooie Rosine, 2. ook het meisje zal sterven Eros Thanatos: leven & dood; de kleine dood; lust als regenererend principe, lust is levengevend doet het leven verder gaan het leven is verbonden met de dood: vgl Munch, Mapplethorpe & van Oost. Groots, overdreven met zin voor bombast, ook hij behoort tot Art Pompier Tegen de doodstraf, bewust van de ellende van een epidemie: sociaal engagement

Romantiek. Belgische: Wiertz 1850 o Visies van een onthoofd hoofd

Pamfletair beeld. Aanklacht tegen onthoofding van de onschuldigen. Het hoofd blijft nog een tijdje verder leven en ziet zogezegd nog dingen.

Romantiek. Belgische: Wiertz

1850
o De overhaaste begrafenis.

Zin voor het macabere. De angst om levend begraven te worden. In de tijd van epidemien cholera.

Romantiek. Belgische: Wiertz

1850
o De honger, de waanzin en de misdaad.

Vrouw leidt aan hongersnood en stopt het been van haar zuigeling in een pot = de waanzin en misdaad. Anonieme. Sociale dimensie.

Romantiek. Belgische: Gallait 1860

Historicisme, Brengt het beeld van het verleden van de nieuwe staat Belgi Vorstenlijn mondt uit in Belgi o Laatste Hulde aan Egmont en Hoorn

Belgi moest een verleden hebben en tonen. Uiting van Historicisme. De burgers komen hun leiders groeten. De Spaanse officier = de bezetter staat er agressief bij. Achter de Spanjaard staat de verrader. De kerk is ook aanwezig.

Romantiek. Belgische: Gallait 1860

Historicisme, Brengt het beeld van het verleden van de nieuwe staat Belgi Vorstenlijn mondt uit in Belgi o 1864-1878 Portretten voormalige Belgische leiders in Senaat.

15 statie portretten van vroegere vorsten. Noodzakelijke lijn naar Leopold Belgi.

Romantiek. Spaanse: Francisco Goya (1746 1828) (Francisco Jose de Goya y Lucientes)

Criticus. Vernieuwend kunstenaar. Ambigu : hofkunstenaar, anderzijds scherpe pen . Grootste figuren kunstgeschiedenis met grote invloed. Levendigheid van de boodschap. Inspiratie voor modernen & hedendaagse kunst. Zwarte schilderijen in het bijzonder bv de hond tonen dat modernisme. Kan perfect hedendaags zijn, kan omgezet naar hedendaags beeld. Kunstenaar met twee gezichten. Maya: sensualiteit, erotiek onbezonnenheid; bewijs van belang van Goya: een opdrachtgever gaf veel geld om dit te scheppen.

Romantiek. Spaanse: Goya 1810 o maja vestida & maja desnuda

Directe blik van de vrouw. Sensuele erotische ondertoon. Maya: sensualiteit, erotiek onbezonnenheid; bewijs van belang van Goya: een opdrachtgever gaf veel geld om dit te scheppen.

Romantiek. Spaanse: Goya 1810 o De familie van Carlos iv

Formeel schilderij. Kritiek op het hof. Koningin is lelijk afgebeeld. Verval van het koninkrijk: borstelt koningshuis ongenuanceerd. Tezelfdertijd hommage aan Velasquez 1656 Las Meninas.Las Meninas: wat wordt afgebeeld? Decadent.

Romantiek. Spaanse: Goya 1810 o 1810 Maya's op het balkon

Twee minnaars op de achtergrond in het donker staat voor de dreiging in de maatschappij.

Romantiek. Spaanse: Goya 1810 o 3 mei 1808

Al het licht is gericht op de man in het wit hemd roept op tot menselijkheid, stop deze waanzin. Goya 1810

2 mei 1808

Romantiek. Spaanse: Goya 1810 o De zwarte hond

Kan in 1950 geplaatst worden. Standpunt tegen de Franse bezetter na het Frans nieuw regime die hem verweet van collaboratie Goja is gedwongen tot duistere gedachtes. Zwarte schilderijen in het bijzonder bv de hond tonen dat modernisme. Kan perfect hedendaags zijn, kan omgezet naar hedendaags beeld.

Romantiek. Spaanse: Goya 1810 o Caprichos (reeks van etsen) De slaap van de rede. Weet de leerling het soms niet beter.

Goya pakt de kleine kantjes van de maatschappij aan. De etsen zijn klein gemaakt om makkelijk verspreid te kunnen worden. Goya klaagt de wantoestanden aan in de maatschappij. Hekserij.

Romantiek. Spaanse: Goya 1810 o Desastros (reeks tussen 1810-1820) Heroische daden! Met dode mannen! Ze willen het niet

Goya heeft deze beelden zelf

gezien. Spaanse mensen werden gedaan en delen werden gespietst als waarschuwing van wees kalm.

Romantiek. Spaanse: Goya 1810 o 1810 Tauromaquia Pepe-Hillo groet de stier

De stierenvechter groet de stier. Velasquez 1660 Las Meninas

Reacties op de Romantiek
Omstreeks 1850 zij er twee reacties op de Romantiek 1. Eerste is een fundamentalistische reactie Pre Rafaelieten. 2. Tweede een vernieuwingsbeweging school van Barbizon (realisme). Kunst moest zich herpositioneren: fotografie wordt bekendgemaakt aan het grote publiek 1839 41 -> inkomensverlies kunstenaar; anderzijds verleent ook nieuwe vrijheid aan de kunstenaar.

Pre Rafaelieten
Eerste reactie op Romantiek Accenten: christelijke moraal, streven authenticiteit in totaalkunst. Uitgangspunt: Pre Rafal Rafal was een ondergewaardeerde kunstenaar, verfoeien de School van Athene 1509. Ze wilden terug naar de tijd voor Rafael. Integrale kunstbeweging of Totaalkunst Arts & Crafts movement: revalorisatie van de middeleeuwse kennis, streven naar fair trade, niet machinaal gemaakte producten , handenarbeid. Fotografie en montage willen erkend worden als kunst, maar slagen daar niet helemaal in. Uitgangspunt: fundamentalisme, pre rafal, arts and crafs movementsKunst en dagdagelijks leven in een warm romantische vorm.

Pre Rafaelieten Rossetti 1850 o Annunciatie.

Rossetti keert terug naar de Middeleeuwen met dit schilderij. Engel met aureool vertelt aan Maria dat ze zwanger is. Er is geen diepte in dit schilderij Pre-Rafaeliet werpt diepte regels weg. Perspectief, aureool, representatie figuren staat parallel met handschrift. Vgl Annunciatie Memling ca 1489, Metropolitan, of vergelijkbare in Vlaamse kunstcollecties Zien volgend blad voor vergelijking met Annunciatie Memling.

Annunciatie Memling ca 1490

Pre Rafaelieten Millais 1850 o Ophelia

Vals beschouwd als middeleeuws verhaal.

Pre Rafaelieten Hunt 1850 o The Awakening

Totaalkunst geheel is typisch element van Pre-Rafaelieten. Moralistisch de man is de minnaar van de vrouw en is bij haar thuis, hoge hoed en stok op tafel. Vrouw is in onderkleding, zij is thuis. Man wil vrouw op zijn schoot trekken, maar de vrouw ziet het licht, licht da we in de spiegel zien, en stapt uit de relatie. Poes zit onder tafel met een muis te spelen staat symbool voor de relatie.

Pre Rafaelieten Rejlander 1850 o Two ways of life.

Gebaseerd op school van Athene, met moralistische symboliek bidden en arbeid. Montage 34 beelden! Men luistert af aan de andere kant. De twee manieren van leven worden tegenover mekaar gezet. Aanvaarden van fotografie als kunst pas omstreeks 1900 20 pas wanneer men zich niet meer wou spiegelen aan schilderkunst en ging beseffen dat de creatieve kracht van de fotografie in de fotografie zelf lag. Montagetechniek (Foto: rol van Robinson: Rejlander is navolger van Robinson. Beeld Fading Away // symboliek WH Hunt;)

Pre Rafaelieten Waterhouse 1880 o Lady of Shalott

Sprookjesverhaal dat door de kunstenaar wordt geadapteerd. Ze vaart haar zekere dood tegemoet. De manier van schilderen is niet echt als dat van de pre-rafaelieten nogal realistisch. Pathetiek wel. 19e eeuwse toevoeging aan Arthur cyclus, Lancelot.

Realisme (School van Barbizon)


Reactie op Romantiek // met Pre Rafaelieten Overgang naar plein air (dus nog niet echt Plein air!!): Term waarmee wordt aangegeven dat schilderijen ter plekke in de buitenlucht worden vervaardigd in plaats van in een atelierruimte. Invloed fotografie 1839 1841 : creatieve antwoord op de fotografie. Gedaan met de grootspraak Verliest de markt van portret aan de fotografie.

Realisme (School van Barbizon) Millet 1850 Idyllische voorstelling van het landelijke leven, zonder sociale kritiek. Met religieuze ondertoon. Kunstenaar uit de stad zoekt onderwerpen op platteland o De Arenraapsters

Het mooie wordt afgebeeld, hongersnood en arbeid. Geen sociale commentaar.

Realisme (School van Barbizon) Millet 1850 o Avondgebed.

Zuivere waarneming, geen sociale commentaar. De ondergaande zon kan gezien worden als goddelijk licht.

Millet 1850 Het vertrek naar het werk

Realisme (School van Barbizon) Courbet 1850 o Begrafenis te Ornans

We zien alle aanwezigen, sommige overmand door verdriet. De rest is zuivere waarheid. Schilderij is stout in een bepaalde zin, het doorbreekt iets, het is iets banaal.

Vergelijk met F.Rops Enterrement en Pays Wallon.

Klein kind begraaft zijn laatste ouder, hij staat alleen wees zijn is eenzaam. Zijn voogd staat er brutaal achter. Referentie naar Courbait met de hond, het kind mag nu wel spelen.

Realisme (School van Barbizon) Courbet 1850 o Allegorie latelier.

Eenzame kunstenaar, links vrienden en de verleiding niets doen; rechts hooghartige kunstkenners die geen cent over hebben voor de kunstenaar. Wijze waarop: allegorie doet denken aan romantiek; thema en behandeling is Barbizon Let op: kunstwerk dat kunstenaar afwerkt; en waar hij het afwerkt, impressionisten zouden dit nooit doen. Is geen plein air, niet buiten.

Realisme (School van Barbizon) Courbet 1850 o Bonjour Monsieur Courbet

Absolute bannaliteit.

Realisme (School van Barbizon) Courbet 1850 o Steenkapper.

Parallel met Millet, iets meer industrieel thema. Geen sociale commentaar. Banaal. Zuivere vaststelling.

Realisme (School van Barbizon) Courbet 1850 o L'Origine du monde

Shockeren - enerzijds door de aard van de afbeelding, - anderzijds radicale aanval op bestaande verhouding in de maatschappij (rol wordt slechts aanvaard in de 20e eeuw). Fundamenteel feministisch statement. Daar komt alles vandaan, de vrouw is bron van alle leven.

Realisme (School van Barbizon) Corot. o Vrouw in het blauw.

Weten dat Corot behoort tot de school van Barbizon.

Impressionisme.

rol van de kunstenaar in concurrentie nieuwe media; maar ook verftube 1841, plein air. Uitgangspunten: Licht & kleur. Salon des independants Nadar. Impressionist is een scheldnaam in 1874. Naamgeving: geuzennaam 1874, geen succes. We zien kunstgeschiedenis door een perspectief. William Bouguereau, Alma Taldema, Perrault behoorden tot de erkende kunst van de 19 e eeuw. Impressionisme was onbelangrijk, verwaarloosbaar. Niet correct, vervormd de werkelijkheid.

Impressionisme. Manet 1870 Manet behoort niet echt tot de impressionisten. Het is iemand die hen eigenlijk vooraf ging. o Djeuner sur lherbe

Surrealisme, is niet werkelijk impressionistisch. Schuine compositie lijn richting de dame. Schandaal door vorm en inhoud, conformeert niet met de norm. De naakte dame is bekend in die tijd en libertijns van sexualtiteit. De mannen zijn ook bekende figuren. Perfect stilleven bij de mand. Groepje eters is knap geschilderd en perspectief klopt. Vrouw in het water klopt niet met perspectief. Is vele malen gekopieerd. Reeds bij Giorgione het onmogelijke in het verhaal. Manet hoeft de regels niet, hij verwerpt ze. Hij voegt perfecte dingen samen, zet ons op het verkeerde been.

Giorgione Tempesta/ De storm 1507 08 (gelinkt aan Manet Dejeuner sur lherbes).

Inspiratiebron voor Manet. De storm boven de Romijnse stad is aanneembaar. Vrouw met kind onder boom klopt niet. Andere persoon onderaan ook niet. Het wringt. De andere man is er bijgeschoven. Stille dialoog tussen de twee.

Impressionisme. Manet 1870 o Olympia

Schandaal: zelfde model als in dejeuner sur lherbes. Zwarte dienstbode, beginnend racisme in de 17de eeuw. Bloemen van aanbidder. Kat die er bij staat is agressief haal dat kreng hier weg. Opnieuw inspiratie klassiek werk Titiaan Venus van Urbino 1538

Titiaan Venus van Urbino 1538 (gelinkt aan Manet)

Bedienden kijken in de kleer kist en halen kleren uit voor de naakte dame dialoog tussen de twee. Naakte vrouw = klassieke schoonheid, rijke dame. Hondje = symbool voor getrouwheid. Visuele dubbele boodschap = je mag kijken, maar daar stopt het. Inspiratiebron voor Manet.

Impressionisme. Manet 1870 o Executie van Keizer Maximiliaan

Het volk wou Maximiliaan niet, ze executeren hem. Hij was gekroond door Napoleon. Mexicanen executeren hem met zn twee belangrijkste figuren, toont zijn verontwaardiging met dit werk. Mexicanen zijn geen archetypes, ze zijn niet zo Mexicaans, want het zijn valse. Ze staan niet echt op de gexecuteerden te schieten, ze schieten op een schietstand de toeschouwers op de muur kijken naar iets leuks. Manet neemt losse anekdotische elementen en voegt deze samen. Manet doorbreekt de beeldtaal. Mist door compositie en beeldtaal de kracht zoals in het schilderij van Goja 3e mei 1808 1815.

Impressionisme. Manet 1870 o Le balcon

Vriendenschilderij: de 3 personages zijn vrienden van Manet. Het zijn losse portretten later samengevoegd. Genspireerd op Mayas op het balkon door Goja. Memento mori door Margritte.

Memento mori door Balcon van Margritte. 1950 (gelinkt aan Manet).

3 personages van vorig schilderij, Le balcon van Manet, zijn gestorven. Alle elementen zijn ook aanwezig zoals in het werk van Manet.

Impressionisme. Manet 1870 o Bar van de Folies Bergres

Bekende drankgelegenheid. Stilleven op bar, etiket van flessen zeer herkenbaar, veel detail. De rest heeft minder detail dit wringt een beetje. Dame in het midden heeft een lege gelaatsuitdrukking in de spiegel gaat ze een gesprek aan met een man dit klopt niet vals spiegelbeeld. Dit is het meest impressionistische werk van Manet. Geen echte inspiratiebron door ander werken.

Impressionisme. Monet 1870 Reeks of serie toename abstractie Eerste echte impressionist. o Soleil Levant

Snel geschilderd met weinig vegen. Monet kon heel precies werken, maar had het hart voor iets anders.

Impressionisme. Monet 1875 o St Lazare (reeks)

Kijkt telkenmale in dezelfde richting naar het licht. De rook die de hal vult staat centraal. De reeks telt 12 stuks. Monet gebruikt een speciale techniek.

Impressionisme. Monet 1880 o Rue st Denis 30 juin 1878

Iedereen staat achter de republiek. Monet vat alles samen in enkele penseelstreken.

Impressionisme. Monet 1890 o Parasol

Monet previsualiseert: hij anticipeert op wat er gaat komen. Dit is het mooie beeld dat Monet zelf zag.

Impressionisme. Monet 1890 o De kathedraal Rouen (reeks van 30-tal schilderijen).

Monet ziet enkel nog het licht. Hij kent het verloop van de gevel, er zit geen toeval in het werk.

Impressionisme. Monet 1900 o Parlement London (reeks)

Het detail valt weg evolutie van Monet, toename van abstractie. Monet legt monochroom de contouren vast dit is een radicale stap: niet meer zoals ik het zie, maar zoals ik het voel.

Impressionisme. Monet 1900 o Waterlelies Giverny (reeks)

Belangrijke reeks. Monet vestigt zich in Giverny Hij kijkt niet meer naar de totaliteit. Monet begint bijziend te worden, hij ziet wazig. Er is een toename van abstractie. Hij hecht meer belang aan licht en kleur

Impressionisme. Renoir 1880 Fascinatie voor de vrouw. Verschillende behandeling van onderdelen in n werk. Soms zeer impressionistisch soms zeer geposeerde toets. Dynamiek verloren Schildert zijn realiteit vrouw en kind niet relevant voor de bevolking Imiteert zichzelf veel. o De schouwburgloge

Bewonderen van de schoonheid van de vrouw. Man kijkt zogezegd naar boven, maar gluurt eigenlijk naar de vrouw. Vrouw gezicht is scherp, man niet typisch renoir.

Impressionisme. Renoir 1880 o Bal van de Moulin de la Galette

De hoofdgroep is in detail geschilderd, de rest vluchtig typisch Renoir. Vervalste werkelijkheid.

Impressionisme. Renoir 1880 o Lezende vrouw.

Anekdotisch licht op gezicht en boek is de perfecte situatie. dit is de kracht van Renoir.

Renoir - 1880 - djeuner des canotiers

Impressionisme. Renoir 1880 o Regenschermen.

Breekt zn traditie met het impressionistische, hij stapt er van af. Vorm en volumes zijn het belangrijkste in beeld. In n oogopslag lees je het verhaal kracht van Renoir. Arme vrouw met mand links, rijke man spreekt haar aan. Rijk gezin rechts.

Impressionisme. Sisley 1880 o Sneeuw in Marly-le-Roi

Silsley schildert veel sneeuw landschappen. Innovatie.

Impressionisme. Sisley 1880 o Overstroming in Port Marly

Impressionisme. Edgar Degas (1834-1917) Tekenen. Ontspanningsleven: paardenwedrennen, ballet, cafs Muybridge & Marey vanaf 1878 kregen opdracht van L. Stanford, gouverneur California, om een rennend paard vast te leggen grondslag Chronofotografie -> film; Beelden van Muybridge worden in zootrope geplaatst = instrument om fotos snel na elkaar te laten bewegen. Absint : Fotografische oog: belang ook hier van previsualisatie Gelijkenis met Renoir structuur; gelijkenis met Czanne plaatsing objecten. Degas valt veel in herhaling, maar niet tot vervelens toe. Hij zoekt en experimenteert.

Impressionisme. Degas 1880 o Renpaarden

Anatomisch niet correct, het verste paard is aan het lopen, de poten staan volledig verkeerd. Degas schilderde dit door onwetendheid. Precieze observatie met vlugge toets/mankementen.

Impressionisme. Degas 1880 o Balletrepetitie.

Gedurfd Clair obscur. Weinig kleur, zeer contrastrijk.

Impressionisme. Degas 1880 o de absint.

Aanklacht, waarnemen van effect. Bekend thema laatste kwart 19e eeuw: groene fee of duivel. Door heel wat kunstenaars gebruikt. Inerte: vrouw is onder invloed en staart voor zich uit, de man is al verder gevorderd dikke rode neus. Is niet meer zuiver waarnemend, heeft sociale ondertoon.

Impressionisme. Degas 1880 o Zangeres met de handschoen.

Zo goed als fotografisch beeld, er waren toen geen emulsies die dit konden vastleggen, paradox.

Impressionisme. Degas 1880 o Tobbe.

Gedurfd standpunt, beetje vogelperspectief. Confrontatie tussen vrouwelijke vorm en de dominante geometrische vormen, rechte lijn & cirkel Objecten op de tafel spiegelt werk van Czanne Tafel ziet er uit als vanuit een ander standpunt. Degas zoekt het juiste standpunt.

Impressionisme. Caillebotte 1880 Aandacht voor het stedelijke. Naturalisme: nadruk op het sociale, het rauwe in het sociale. o Parketschuurders.

Naturalisme: parket schuren is zwaar hard werk het sociaal rauwe. Zij staan centraal in zijn visie.

Impressionisme. Caillebotte 1880 o Europaplein in de regenvlaag.

Banaal thema. Het water op de kasseien geeft vorm en diepte. Kiest de juiste tijd en het juiste standpunt om het beeld te versterken.

Impressionisme. Caillebotte 1880 o Dans un Caf.

Vriendenportret, nonchalante jongeman. Toch ietwat elegant. Absint, echter geen centraal thema

Caillebotte 1880 Boulevard seen from above

Impressionisme. Andere impressionistische schilders zijn: Camillo Pissaro Berthe Morisot Mary Cassatt

Pointillisme Divisionisme
Streven naar perfecte weergave van het licht t.o.v. inleveren van de levendigheid.

Wetenschappelijke evolutie
Chronofotografie - Muybridge & Marey 1878 85 Muybridge: Engelse fotograaf, maakt fotos van dieren en plaatst ze in een zootrope illusie van film. Marey: onderzoeker naar beweging, spieren, krachten. Doet bijna zelfde als Muybridge Belangrijk verschil alle opnamen op 1 negatief. M. E. Chevreul (1786-1889) Wet van simultaan kleurcontrast (1839). (Waarneming Chevreul vroeger bekend) Letterlijk: Wanneer het oog gelijktijdig twee kleuren naast elkaar ziet, ziet het oog ze op de meest verschillende wijze, zowel wat betreft hun optische samenstelling als hun toon." Begrip Kleurdynamiek. Uit sterk uiteenlopende/ contrasterende naast elkaar geplaatste kleuren vloeit een harmonie voort.(cfr muziek). Bijvoorbeeld wanneer contrasterende kleuren zoals blauw en oranje naast elkaar worden geplaatst, vindt de beschouwer dat mooier dan oranje naast bruin. Invloed: Pointillisme, moderne kunst Successieve contrasten:

Als je naar een kleur kijkt, en vervolgens naar een wit vlak. Dan neemt het vermoeide oog voor een moment de complementaire kleur waar. Groen + geel -> Rood + blauw; Groen + rood -> Rood + groen Invloed: Op Art.: Uitvloeisel van abstractie terug mengt met figuratieve vnl Victor Vasarely (1908 1997); in mindere mate M. C. Esher (1898 1972).

Seurat 1890 een zondagnamiddag op het eiland van grande jatte

Seurat 1890 Het Circus

Signac 1900 Parapludennen te caroubiers

Van Rysselbergh 1900 afiche la libre esthtique

+-1890 japonisme= invloed uit het oosten op de westerese kunst

Van Rysselberghe 1900 de wandeling

Van Rysselberghe 1900

lezing door verhaere

Op Art.
Vasarely 1960 o Zebras

Op Art.
Vasarely 1990 o III

Op Art.
Esher 1950 Grafisch kunstenaar. Werkelijkheid waarnemen, maar met vervorming. Visuele illusies o Metamorphose II

Op Art.
Esher 1950 o Trappenhuis

Symbolisme (1880)
Kenmerken. Andere reactie op Impressionisme omstreeks dezelfde periode. Oppervlakkigheid, verwijt het impressionisme op het streven naar schoonheid. kunst om de kunst. Wilt iets vertellen. Werkelijkheid is geestesleven: uitloper romantiek; voorloper surrealisme. Fin-de-sicle gevoel: alles is om zeep, nieuwe waarden en normen. Spiritualisme (oproepen geesten) mme Blavatsky.

Architectuur: Art nouveau. Totaalkunst Uitgangspunten komen uit 2 uiteenlopende bronnen 1. Invloed Pre Rafaelieten (Arts & Crafts) totaalkunst. Handwerk 2. Invloed Industrialisatie: decoratieve metalen objecten, composietbouw. De art nouveau / Jugendstil / secession was een internationale stijl waarin Brussel mee aan de wieg stond van zijn ontstaan. Soms werden hele huizen in art nouveau stijl gebouwd, soms enkel de voorgevel. Op de voorgevel was soms Sgraffito te zien. Op een zwarte onderlaag werd natte kalk bevestigd, hierin tekende de kunstenaar zijn bloemenmotieven, daarna werd het geheel ingekleurd. Mooi maar wel heel fragiel. Soms werden deze sgraffito beschermd door een nis. In Belgi twee tendenzen: Victor Horta, Gustave Strauven (florale) Paul Hankar, Paul Hamesse (geometrie).

Symbolisme architectuur. Art nouveau. Horta 1900 Bloemmotieven Ijzersmeedwerk met Brusselse zweepslag Lichtkoepels Brandglas Composietbouw: metaal/ steen/ hout o Maison Autricq (Schaarbeek)

Art nouvuea introduceerd het industriele in woningen Aan het deurportaal zien we onmiddellijk de plantvorm. In het smeedwerk in plantmotief herkennen we de arts and crafts invloed. Composietbouw, de combinatie tussen hout en steen in de voorgevel en in het interieur. Weinig fleurisme terug, dit was immers een van Hortas eerste huizen, dit is een proeftuin, hij experimenteerd.

Symbolisme architectuur. Art nouveau. Horta 1900 o Maison Tassel.

Leuning is gedraaid in een Brusselse zweepslag Bloemenmotieven. pilaren uit metaal zijn een voorbeeld van het gebruik van industrile materialen in de art nouveau, om geen zware pilaren te moeten plaatsen. faade in totaalbeeld, de golvingen maken de gevel tot n geheel.

Symbolisme architectuur. Art nouveau. Horta 1900 o Maison Horta (Elsene)

Eigen huis en later kocht hij ook het naastliggende pand om er zijn atelier van te maken. We zien opnieuw dat de twee panden volledig in elkaar overlopen als een geheel. Bekende smeedwerk is aanwezig. Trap is opnieuw volledig als een plant, met een Brusselse zweepslag gebouwd. Onderaan staat een pilaar die toont hoe Horta met de minimale massa toch de maximale draagkracht wou. Wat in zijn huis ook belangrijk is, is het licht. We zien in bijna ieder huis die hij construeerde een lichtkoepel met brandglas. Opnieuw om de bloemenmotieven erin te verwerken. Dit alles natuurlijk door smeedwerk ondersteund.

Symbolisme archtectuur. Art nouveau. Horta 1900 o Volkshuis.

o 1912-1953 Centraal Station

Symbolisme architectuur. Art nouveau. Hankar 1900 Abstractie in bloemmotieven. Unieke opengewerkte gevels. Composietbouw evenzo. Filosofie bouwheren uiting in versiering. o Ciamberlani

Statisch huis waar we de bloemmotieven in een veel abstractere vorm terugvinden. Voorgevel is rechtlijnig en in grote partijen opgedeeld. Composietbouw. Hankar gebruikte echter heel veel sgraffito. Dit deed hij om het epicurisme, het levensgenieten te tonen.

Symbolisme archtectuur. Art nouveau.

Hamesse 1900 o Ultieme Hallucinatie

Renoveerde in 1904 en huis en doopte het De Ultieme Hallucinatie. Voorheen was het een classicistisch gebouw. In de binnentuin zien we geometrische bloemmotieven. Lette op de kleine details. Klassieke kenmerken van de art nouveau : smeedwerk, lichtkoepel, brandglas De handtekening van Hamesse was een brievenbus-deurklopper in n.

Symbolisme archtectuur. Art nouveau. Strauven 1900 Stond bekend om gebruik te maken van de overgebleven stukjes grond om er zijn huizen op te zetten. o Saint Cyr.

Breedte van 4 meter. In de gevel zien we veel smeedwerk en bovenop een uitkijktorentje, allemaal met bloemenmotieven.

Symbolisme architectuur. Art nouveau. Strauven 1900 o Eigen woning Lutherstr 28

Breedte van 3 meter. Had een centrale wenteltrap van waarop iedere verdieping kon bereikt worden. Het had zelfs een garage.

Symbolisme archtectuur. Art nouveau. Boelens 1900 o Besmelaan 103

Twee delig huis, allebei identiek aan elkaar, maar een ervan werd afgebroken. De faade van dit huis is in art nouveau maar de binnenkant is pure burgerijstijl uit de 19e eeuw.

Symbolisme architectuur. Art nouveau. Nelissen 1900 o Kemmelbergstraat 5

heel florale faade met een oog-raam in het midden, ook waren opnieuw belichting en bloemvorm belangrijk.

Symbolisme schilderkunst. Ensor 1890 Korte productieve periode , slechts 15jaar, toen begon hij zichzelf te kopiren om meer winst binnen te halen. Maatschappijkritisch Evolutie werk o De Dronkaards

Naturalisme vergelijk bv met ? Specifiek van plaats Sociale aanklacht tegen het schrale loon van een dagloner en tegen hun levensomstandigheden. Door de affiche die in de achtergrond te zien is, kan de plaats en datum van dit schilderij precies worden bepaald.

Symbolisme Ensor 1890 o De Intrede van Christus in Brussel

Bannieren, maskers. Christusfiguur (waar?, wie?) Getty museum Geen enkel religieuze indicatie te zien. Wat we eigenlijk zien is Ensor die van Oostende naar Brussel komt. Ensor is hoog geprezen in de kunstkringen en heeft iets te vertellen maar men wil hier niet naar luisteren. Uiteindelijk werd Ensor niet meer aanvaard, bijna verstoten uit Brussel. Ziet eruit als carnaval. Tijdens het carnaval heeft iedereen een masker op en heeft men hierdoor een vrijspraak om te zeggen wat men wil over anderen. De maskers vormen de dreiging door de anonimiteit van de echte persoon erachter. Het schilderij bevat heel wat portretten en wordt tentoongesteld in de V.S. omdat men het in Belgi niet wil.

Symbolisme Ensor 1890 Skeletten die zich warmen bij de kachel

Ensor en de dood: dood is zeer aanwezig na overlijden vader en grootmoeder 1887 Absurde daad. Soort Momento Mori, gedenk, gij zult sterven. Ook een Vanitas, het stelt : bezit is zinloos. In de skeletten zien we verschillende lagen uit de maatschappij. Vergelijk ook met volgende werken o Mijn skelet in 1960 o Mijn portret met doodshoofd 1889

Symbolisme Ensor 1890 o Mijn skelet in 1960.

Dit is een ets. Stelt dat hij er zo zal uitzien in 1960.

Symbolisme Ensor 1890 o Mijn portret met doodshoofd.

Ets. Zelfportret van zichzelf vanuit een foto. Na er 100 exemplaren van gedrukt te hebben, kraste hij op zijn hoofd een schedel en drukte die nog een aantal keer. De dood is voor altijd met zijn zelfportret gelinkt.

Symbolisme Ensor 1890 o De Intrige.

Schoonbroer en zuster: Zijn zus was verloofd met een Chinese man. Ensor vertrouwde dit niet en maakt zijn/dit schilderij linken hiernaartoe met de Chinese persoon in het schilderij. Mens achter het masker. Bedreiging.

Symbolisme Ensor 1890 o Skeletten vechten voor een gepekelde haring.

Slachtofferrol: Het ene skelet is een militair, het andere is een kunst criticus. Geen van beide houdt enige rekening met Ensor (in het midden). Woordspeling: Een gepekelde haring in het Frans betekend : Arrin Sort, snel uitgesproken Ensor.

Symbolisme Ensor 1890 o De Gendarmen

Duidelijk gebaseerd op Egmond en Hoorn van Gallet. Oorspronkelijke ets. Verwijzing staking aug 1887. Gendarmen als de Judas. Door een conflict tussen een Britse en een Belgische vissersboot, stierven enkele Belgische vissers. Zij worden hier getoond. Om de grote mensenmassa die erop afkwam wat op afstand te houden, werden gendarmes ingezet. Zij domineren het schilderij.

Symbolisme Spilliaert 1900 Heel creatief met dramatisch licht o Zelfportret met schetsboek.

Schetsboekportret. Dramatisch. Clair obscur. In de achtergrond zien we andere versies van hem.

Symbolisme Spilliaert 1900 o Zelfportret met de maan.

De angst domineert. drama, atmosfeer, beleving van het moment. Weerspiegeling van zijn gemoedstoestand. Bij Spilliaert werd niet het moment vastgelegd, maar wel het gevoel. Hij was bang voor zichzelf.

Symbolisme Spilliaert 1900 o Zelfportret met de spiegel.

Drama, angst, atmosfeer, beleving van het moment, weerspiegeling van gemoedstoestand. Dramatische belichting.

Symbolisme Spilliaert 1900 o Het Restaurant.

Niet een warm, gezellig restaurant, maar wel een koud restaurant met een dreigende sfeer. Gemoedstoestand van de kunstenaar in beeld gebracht.

Symbolisme Spilliaert 1900 o Vertigo.

Hierin drukte hij zijn vrees voor de diepte, de onstopbare val, uit.

Symbolisme Spilliaert 1900 o Vrouw op de zeedijk.

Abstractie domineert, het schilderij is een totaalvorm van abstractie. Denk de vrouw en de meeuwen weg en er staan drie lijnen op het blad. De drie elementen, de vrouw, de vuurtoren en de meeuwen, geven met dit licht en deze kleuren een angstige sfeer.

Symbolisme Rops 1870 o Begrafenis in Walloni.

Klein kind begraaft zijn laatste ouder, hij staat alleen wees zijn is eenzaam. Zijn voogd staat er brutaal achter. Referentie naar Courbait met de hond, het kind mag nu wel spelen.

Symbolisme Rops 1870 o De dood zaait.

19e eeuwse mens regelmatig geconfronteerd met mislukte oogsten, epidemien,

Symbolisme Rops 1870 o Pornokratis.

Decadent en moraliserend.

Symbolisme Rops 1870 o Initiation sentimentale

Samenvattend voor werk van Rops Decadent Vrouwelijk schoon Symboliek: welk deel van het skelet heup/ schaamstreek.

Symbolisme Khnopff 1900 o De sfinkx of de streling

orintalisme en het mythische o Verlaten stad 1900 Brugge waar de zee tot in de straten spoelt. We zien echter maar enkele huizen. In die tijd was Brugge inderdaad een verlaten stad waar geen gebouw kon afgebroken of gerenoveerd worden, iets waar er nu toch nog van kan geprofiteerd worden.

Symbolisme Klimt 1900 Klimt had als kenmerk dat hij heel wat elementen in zijn schilderij verborg. o 1900 Judith I.

Je kan het werk post - modern noemen. Het hoofd van Holofernes moet je echt gaan zoeken. Haartooi is een referentie naar Velasquez. Vergelijk met : o MANTEGNA, Andrea - Judith & Holofernes 1495; o CRANACH, Lucas de Oudere - Judith & Holofernes 1530 (zie vorige) o GENTILESCHI of CARAVAGGIO - Judith & Holofernes (zie vorige)

Mantegna Andrea. o Judith & Holofernes 1500 vergelijking met Klimt.

Symbolisme Klimt 1905 o Adele Bloch Bauer.

Toont enkel het hoofd en de armen van een vrouw, de rest is opnieuw bedekt met het eigentijds decor, het ogenmotief en allerlei motieven van oude culturen, zonder dat deze een rele betekenis hebben.

Symbolisme Klimt 1905 o De Kus.

Sensueel erotisch uitgangspunt. Vervangt kleding door eigentijds decor, referentie naar klassieke culturen abstractie zonder echt abstract te zijn. Picturale is nog aanwezig.

Symbolisme Klimt 1905 o Josef Hoffmann Stoclet paleis 11

Relatie met Brussel : stads paleis op de uitwegen van Brussel. Wandversieringen door Klimt Woning onschatbare waarde : werelderfgoed !, hou rekening met prijs van individueel schilderij, meubilair en huisraad ook ontwerp Wiener Werkstatte

Symbolisme Bocklin 1880 o Zelfportret met de dood als violist.

Symbolisme Bocklin 1880 o Dodeneiland.

Bootje brengt overledene naar dodeneiland. Er zijn meerdere versies van dit werk gemaakt.

Symbolisme Munch 1900 Projectie eigen problematiek. o De schreeuw.

Figuur op staketsel, we weten niet welk geslacht. De reling verbindt de figuur met de twee achterste figuren zij vormen een direct gevaar, vandaar de schreeuw. (foto met Sartre). Iedere kijker projecteert zichzelf of een bekende in de positie van de schreeuwende persoon.

Henri Cartier Bresson (fotograaf) Nam graag zeer snelle fotos. Hij zag een beeld en nog geen seconden later was de foto getrokken. Hij kon de beeldtaal als een tweede moedertaal interpreteren en in een beeld gieten. o Sartre (1908 - 2004) link met de schreeuw van Munch.

Symbolisme Munch 1900 o De kus

Munch ventileerde zijn problemen in zijn werk, zijn problemen met vrouwen. Er is geen sensualiteit, de man is nadrukkelijk aanwezig, de vrouw is bijna niet te zien. De sfeer is bevreemdend en verontrustend, mede door de kleuren.

Symbolisme Munch 1900 o Levensdans

Dit is niet de vrolijkheid van het moment. Het gaat om de drie vrouwen. L= jong meisje, M= middelbare leeftijd, R= oude vrouw zij stellen de levensstadia voor.

Symbolisme Munch 1900 o Het eiland

eenzame wandelaar wandelt langs de oevers van een fjord. Het eenzame wordt versterkt door het eiland. Geen zuivere weergave, het werk toont een bepaalde gemoedstoestand niet vrolijk.

Symbolisme Munch 1900 o De dood van Marat (i of ii)

Terug projectie van zijn relatieproblemen. Munch projecteert zichzelf in Marat en zijn ex in Charlotte.

Modernisme:
Grondslagen modernisme: grondleggers. Definitie Modernisme : verschuiving : loslaten van werkelijkheid/ natuur accent op o.m. emotionele, experiment, abstractie, onderbewuste. Aanzet naar modernisme is reeds terug te vinden in revolte tegen het academisme, Manet bv wordt beschouwd als een voorloper van het modernisme. Deze revolte mondt uit in doorbreken codes/ traditie representatie van het Academisme Modernisme is internationaal Overheerst tussen 1880 1980, daarna gevolgd door postmodernisme Oppassen met de terminologie : niet verwarren met de kunststroming 1920-30 Schilders : Henri Toulouse Lautrec, Czanne, Gauguin en Van Gogh, hier zou men voor de volledigheid ook bv Ensor en Munch kunnen aan toevoegen. Naast de wil tot verandering zuiver uit de westerse kunst, mag ook de invloed van de niet-westerse kunst (Japonisme, Afrikaanse en Oceanische kunst) niet onderschat worden. De kunstenaar wordt voor het eerst geconfronteerd met een volledig nieuwe visie. Dit versterkt hem in zijn zoektocht. Japonisme. Historische achtergrond: sterke invloed uit Chinese cultuur ; ontwikkeling in isolatie tot 16e eeuw; eerste confrontatie met Westen leidt tot tijdelijk benvloeding en imitatie; daarna exclusieve rol Nederlanders via Deshima/ Nagasaki en nieuw isolement; doorbraak isolatie in 1854. Hierdoor kwamen er enorm vell producten van oost naar west Kenmerken: Geen stroming of beweging, wel een invloed invloed uit het Oosten mb Japan Deel voor het geheel Karikaturale Monochromie Grote vlakken, abstractie Anekdote Ruimte: is belangrijk voor ons, maar is in Japan psychologisch, het is een waarde en het speelt een rol in de compositie. Erotiek sensualiteit Vereenvoudigen, beperkt aantal lijnen kleuren. Invloed vergelijk Van Gogh, Coburn Brooklyn Bridge 1903.

Japonisme (geen stroming, maar invloed op modernisme) Hokusai Katsushika (1760 - 1849) o De grote golf te Kanagawa uit 36 zichten op de berg Fuji, c.1830

Boten worden verzwelt door de grote golven. De berg is hier van het grootste belang, volgens de Westerse denkwijze niet, in Japan staan de belangrijkste dingen niet noodzakelijk centraal. Grote invloed op modernisme.

Japonisme (geen stroming, maar invloed op modernisme) Hiroshige Utagawa (1797 1858) ook bekend als H. Ando. o N 17 Yui The - Satta Pas uit De 53 etappen van de Weg naar Tokaido

Grote invloed op modernisme. Totaal andere vorm van compositie

Japonisme (geen stroming, maar invloed op modernisme) Hiroshige Utagawa (1797 1858) ook bekend als H. Ando. o N 27 Kakegawa Zicht op de berg Akiba. uit De 53 etappen van de Weg naar Tokaido.

De brug heeft geen begin en geen einde. Dit kon toen niet in het Westen deel van het geheel. karikaturale. Grote vlakken, monochrome. Grote invloed op modernisme.` Mensen buigen voor de heer en zijn dinnaar die achter hem loopt

Japonisme (geen stroming, maar invloed op modernisme) Hiroshige Utagawa (1797 1858) ook bekend als H. Ando. o Plotse regenbui boven Ohashibrug uit 100 zichten van Edo

Monochroom., grote vlakken Deel van het geheel. Grote invloed op modernisme. Vgl met werk Van gogh zelfde naam.

Modernisme Lautrec 1890 Overgangsfiguur naar modernisme. Modernisme, prentkunst, grondlegger affichekunst en lay-out in moderne betekenis. Leid abstractie in. o A la mie

Vergelijk met Absinthe en De dronkaards: herkenbaar thema. Niet vergelijkbaar met Japonisme. Vlugge vegen, heftig.

Modernisme Lautrec 1890 o Moulin Rouge la Goulue

Al invloed van Japonisme: monochrome.

Modernisme Lautrec 1890 o Ambassadeurs Aristide Bruant

Monochrome.

Modernisme Lautrec 1890 o Loie Fuller in de Folies Bergres

Bepaalde visie op n moment vast gelegd.

Modernisme Lautrec 1890 o Jane Avril in de tuin van paris

Modernisme Lautrec 1890 o In het Salon in de Rue des Moulins

Japonimse grote monochrome vlakken. Vergelijk met A La Mie. Waar het zich afspeelt en hoe hij het uitbeeld.

Modernisme Paul Czanne (1839-1906) Abstractie, Kubisme. Vertrekt vanuit puur impressionistische achtergrond en maakt snel evolutie naar het abstracte, maar heeft nooit de finale stap gezet naar abstractie. Gaat uit van de natuur maar vervormt haar: onderwerpt de realiteit aan zijn visie, zijn regels. Valt veel in herhaling met stillevens, landschappen en zelfportretten. Idem voor de weergave, de harmonie Zijn visie wordt gedomineerd door de geometrie Beeld wordt vlak Het zelfbeeld is een weerspiegeling van het onderzoek.

Modernisme Czanne 1890 o Appelen en gebakjes

Realiteit. Er zit een element van vervlakking in. Het is een stilleven.

Modernisme Czanne 1890 o Paul Cezanne zelfportret

Twee dimensionaal. Impressionistisch. Vergelijkbaar met appels en gebakjes.

Modernisme Czanne 1890 o Montagne de Sainte Victoire, Grote Pijnboom

Hij zoekt naar structuur, heeft dit werk vele malen herhaald. Nog steeds impressionistische kenmerken.

Modernisme Czanne 1890 o Appelen en sinaasappelen

Vervormd. Stilleven. De realiteit wordt onderworpen aan een patroon, dit patroon is dominerend.

Modernisme Czanne 1890 o De Grote baadsters I

Alle elementen zijn onderworpen aan de structuur. Bomen staan er als constructieve lijnen. Vergelijkbaar met dejeuner sur lherbes van Monet. Vrouwen nemen plaats i.f.v. structuur lijnen.

Modernisme Czanne 1890 o Ambroise Vollard

Vollard is de bekendste kunsthandelaar uit parijs. Vereenvoudiging in het gezicht. Effen vlakken en monochrome. Cezanne was op zoek naar structuur.

Modernisme Czanne 1890 o De Grote baadsters II

Figuren volgen lijnen. Radicaal met kleur. Abstraheert de werkelijkheid van de kleuren de kleur heeft geen betekenis meer.

Modernisme Czanne 1890 o Montagne de Sainte Victoire

Evolutie figuratieve naar het abstraheren.

Modernisme Van Gogh 1890 Gevoel, waanzin Expressionisme. Emotionele domineert werk. Subjectieve weergave. Energiek tot zelfs agressief in lijnvoering. o Aardappeleters

Verwijst naar zijn eigen herkomst. Heeft de scne zelf gezien. De vader eet eerst, de moeder bedient hem. Donker en groezelige sfeer dit is ook de dominerende kleur.

Modernisme Van Gogh 1890 o Brug in de regen naar Hiroshige

Japponisme deel van het geheel, monochrome.

Modernisme Van Gogh 1890 o Zelfportret met de vilten hoed

Wie zit er achter, hoe denk ik, word ik niet gek? vragen die Van Gogh zich stelde. Is ook een werk als oefening. De lucht rondom hem is een uiting van zijn gevoelens.

Modernisme Van Gogh 1890 o Slaapkamer te Arles

Geeft weer wat hij zag. Anderzijds ook een projectie. Hoe kan ik dit vervormen?

Modernisme Van Gogh 1890 o Sterrennacht

Rationeel met beweging in de kunst. Reflectie van emotionele waarneming. De emotie primeert boven de waarneming.

Modernisme Van Gogh 1890 o Portret van Dr Gachet

Modernisme Van Gogh 1890 o Kerk te Auvers

Surrealistisch beeld. Kerk lijkt te bewegen. Dynamiek van de kerk staat voor emotie.

Modernisme Van Gogh 1890 o Tarweveld met de vliegende raven

Raven zijn een symbool voor zijn einde. Het tarweveld is als een zee, zeer dreigend.

Modernisme Van Gogh 1890 o Weg met de cypressen

Randen steeds zeer duidelijk met zwarte lijnen, zodat zonder de kleuren de tekenen toch blijven bestaan.

Modernisme Gauguin 1890 Primitieve /primitivisme Fauvisme, Cobra. Levendige, vrolijke kleuren. Naeve, dikke contourlijnen. Afkeer van de natuurlijke kleur en de rele verhoudingen. Tweedimensionaliteit. Zijn werk wordt vaak cloisonistisch genoemd. Invloed Afrikaanse, Oceanische kunst Reeks tentoonstellingen en import kunstwerken Belang maskers Fang, Dogon Worden naast Gauguin sterk benvloed: Picasso, Braque (beiden Kubisme) Brancusi (abstractie); Modigliani (expressionisme), o Van Gogh schildert de zonnebloemen 1890

Twee dimensionaal: de achtergrond kan dicht of ver weg zijn. Monochroom. Stapt af van het idee perspectief. Niet reel voorgesteld.

Modernisme Gauguin 1890 o Visioen na de preek, Jacobs gevecht met de engel

Jacob vecht met een engel. Monochroom met contourlijnen karikaturale. Gefascineerd door primitieve cultuur.

Modernisme Gauguin 1890 o Twee vrouwen uit Tahiti op het strand

Twee dimensionaal.

Modernisme Gauguin 1890 o Geest van de dood waakt

Dubbel element: 1) erotisch, de vrouw sensuele, levenslust. 2) Dreiging van de dood; totembeeld. Eros en thanatos idee. Lijn die zijn vlakken omsluit.

Modernisme Gauguin 1890 o Waar komen we vandaan? Wie zijn we? Waarheen gaan we?

Groot fresco. Rechts het erotische element, het element van de jeugd. Links oudere. Midden godsbeeld. Introspectie: zoekende mens.

20e eeuw
4 peilers hedendaagse Modernistische kunst 1880/90 - 1980 1. Expressie, Emotie : Fauvisme, Expressionisme, Abstract Expressionisme, Expressionisme na 45, Colourfield, Cobra, art brut/ art Informel 2. Abstractie : Kubisme, Abstractie, Abstract Expressionisme, Futurisme, Constructivisme, Minimalisme, Suprematisme, OP art 3. Droom, Idee : Dada, Pittura Metafysica, Surrealisme 4. Realiteit : Nieuwe Zakelijkheid/ Modernisme, Pop art, Hyperrealisme

1 Expressie: Fauvisme.
Als geuzennaam opgenomen na salon 1905. Les fauves = de wilden. Kenmerken Gebruik van felle, contrasterende kleuren in grote egale vlakken aangebracht. Dikke omtreklijnen. Geen perspectief, volume of clair-obscur Vaak zuiver decoratieve opvulling van de ruimte rond de figuren. Het schilderij wordt als een autonome ruimte georganiseerd. De compositie en de structuur zijn belangrijk.

Fauvisme. (expressie) Matisse 1910 Levenslust, primitieve gevoel Contourlijnen, felle kleuren, zoeken naar nieuwe harmonie. Waarneming is ondergeschikt Zin voor abstractie combineren met expressie o De Zigeunerin.

Franse expressie Fauville. Niet realistische kleuren. Alles is onderworpen aan het vertellen van een verhaal. Felle kleuren met dikke contourlijnen.

Fauvisme. (expressie) Matisse 1910 o De dans

Het abstraherende enerzijds en anderzijds de levenslust. Zoeken naar een nieuwe harmonie.

Fauvisme. (expressie) Van Dongen 1910 Bekend schilderijen vrouwelijk naakt o Femme Fatale

Vrouw, sensualiteit, felle kleuren, omlijning.

Fauvisme. (expressie) van Dongen 1910 o De klaproos

Abstractie. Bijna karikaturaal.

Expressionisme
Niet enkel een kunststroming (plastische kunst), maar evenzo film zeer belangrijk. Ontstaan Duitsland 2 Scholen, regionaal verschillend: 1. Die Brcke 1905 2. Der Blaue Reiter Mnchen 1911 1914. Leden Die Brucke, als profeten nieuwe tijd Ontwikkeling wetenschap: 1. Literatuur: volksliteratuur naar waarde schatten, herkomst. Sprookjes 2. Psycho wetenschappen Charcot Parijs, onderzocht psychotische patinten; Freud: onderstroom van onbewuste zaken. Belang droom; belang automatisch handelen. Film 20er jaren eigen expressionistische productie. O.m. horrorfilm: ! verschillend film dertiger jaren. Verschil tussen monsters jaren 20 en 30: o Jaren 20: uitbeelding van angst, uitbeelden van iets waar de mens bang van is Dr Calligari, Robert Wiene !!!!. o Jaren 30: oncontroleerbare angst, angst die in de mens zit. De mens is het monster zelf. Die Brcke 1905 Kenmerken: Brugfunctie tussen 19de en 20ste eeuw. hevige kleuren & sterke emotionaliteit. primitieve kunst. Volksverhaal Invloed Freud: bron.

Expressionisme Die Brcke 1905 Kirchner 1915 o De soldaat (zelfportret)

Soldaat is gekwetst en wordt teruggestuurd. Krijgt alleen affectie bij hoeren. Toont ontreddering, gevoel staat centraal. Felle kleuren.

Expressionisme Der Blaue Reiter Mnchen 1911 1914 Kandinski 1910) o Lyrisch thema

Evolueert naar samengaan van abstractie en expressie.

Expressionisme na 45
VS: de ACTION PAINTING Pollock 1950 o Meanderende weg

Doek op de grond, emmer met verf laten druipen op het doek. Hij wist niet wat het resultaat ging worden. Hij had een visie, hij is op het idee gekomen om dit te doen.

Expressionisme na 45 VS: de COLORFIELD PAINTING Rothko 1950 o Naamloos Zwart & rood

Expressionisme na 45 In Europa WO II 1948 COBRA (afkorting van Copenhagen, Brussel, Amsterdam) Karel Appel 1950 o Square Man

Sluit aan bij primitieve kunst: Afrikaans en Oceanisch. Kindertekening.

Expressionisme na 45 In Europa WO II 1948 Cobra (afkorting van Copenhagen, Brussel, Amsterdam) Andere figuren: Lucebert (1924-1994 Corneille (1922 - 2010) Hugo Claus (1929 - 2008)

ABSTRACTIE Kubisme 1905 1920 en verder


Evolutie Kubisme
Czanne - periode of Geometrisch kubisme (1907-1909) o basisstructuren o lossen perspectief o stillering werkelijkheid: meetkundige vormen. Analytisch kubisme (1909-1912) o Herleiden tot geometrische voorwerpen: kubus, kegel en bol. o vereenvoudiging van kleur grijs en bruine tinten o verschillende gezichtspunten tegelijkertijd Synthetisch kubisme (1913 - ca 1920) o Band met realiteit herstellen. Omtreklijn trompe-l'oeil, collages.

Picasso 1910 Assimileert in korte tijd alle tendensen evolutie. 3 grote periodes: 1) geometrische periode, 2) analytische periode, 3) synthetische periode. Andere periodes: blauwe periode, roze periode, kubistische periode, klassieke periode, surrealistische periode, abstracte periode, later periode.

Demoiselles dAvignon

Verwijzing naar Mbangu masker uit Congo. Probeert vrouw af te beelden die leidt aan syfilis. Straat in Barcelona. Geometrisch kubisme.

ABSTRACTIE Kubisme 1905 1920 en verder

Picasso 1910

Portret Ambroise Vollard

Analytisch kubisme. Invloed op David Hockney.

Abstractie Geometrische abstracte schilderkunst


Vanaf 1912-1913 oktober 1917 tijdschrift De Stijl werd ook de naam voor deze groep 1921 Nieuwe Beelding of het Neo-plasticisme als nieuwe naam Abstractie Geometrische abstracte schilderkunst Mondriaan 1920) o Composition met Zwart, Rood, Grijs, Geel, en Blauw

Abstractie Geometrische abstracte schilderkunst Andere namen Theo Van Doesburg (1883-1931) Gerrit Rietveld (1888 1964)

Abstractie Suprematisme
Kleine beweging, bijna eenmansbeweging, maar essentieel in ontwikkeling bv Constructivisme Malevitsj 1915) Werk van Malevitsj is even radikaal als bv Duchamps Fountain: neemt een enorm standpunt aan, zet gewoon een geometrische figuur op wit doek is cultuurhistorisch. Malevitsj evolueert van figuratief naar abstract terug naar figuratief o Zwart vierkant, zwarte cirkel 1920

Perfecte geometrische figuur op witte doek. Enorm cultuurhistorisch standpunt.

Abstractie Constructivisme Bauhaus 1919-1933 Kunst toegankelijk voor iedereen, maar moeten het niet slikken. Onderwijsinstelling totaalconcept, sanering van de stad, vertrekkend vanuit architectuur. (binnenhuisarch, affichekunst, fotografie zijn in functie van architectuur) Totaalidee (art nouveau, Pre Raphaelieten) Walter Gropius: o belangrijkste figuur (en opvolger van Henry Van de Velde) ; belangrijke invloed De Stijl ; eerst Weimar vanaf 1925 Dessau. Enorm groepsgevoel allemaal zelfde haarsnit.

DROOM Dada
Tristan Tzara 1916 Wereldoorlog 1914, jongeren willen de maatschappij niet aanvaarden die hen de dood in stuurt. Bronnen: rebellie, jongeren, internationaal, antikunst, tegen waarden en normen, geweldloos, spot drijven met de maatschappij. Objet trouv -> readymade, iets dat men vindt, zeggen dat het kunst is. criture automatique: cadavre exquis ; frottage en dripping. : niet gecontroleerde kunst.(vergelijk Lomografie) dingen opschrijven of tekenen zonder dat je weet wat je doen en doen betekenis/kunst in zoeken. Collage, montage, contactafdruk (Rayographie, Schadograph), Solarisatie Alfred Stieglitz (1864-1946)

Bemiddelaar.

DROOM Dada Marcel Duchamp 1920 o Fountain 1920

Ready made. Aanval op de kunst. Totaal anders op een object aankijken.

DROOM Dada Duchamp 1920 o LHOOQ

LHOOQ = ze staat geil elle a chaud au que. Radicaal ontkennen.

DROOM Surrealisme Ren Magritte (1898-1967) o La trahison des images 1930

Ze zegt dat het geen pijp is, maar dat is het wel. Het onderschrift klopt niet met het beeld.

DROOM Surrealisme Ren Magritte (1898-1967) o Het balkon van Manet 1950

REALITEIT Realisme
Nieuwe Zakelijkheid 1919 1933 Otto Dix 1930 o Anita Berber

REALITEIT Pop Art


Nieuwe dada en nieuwe constructivisme: ready made en populaire toegankelijke kunst. 1956 Objecten uit consumptiemaatschappij & popcultuur Banale transformeren, uitvergroten, enz Andy Warhol 1928 1987 Katalysator van de beweging. Oprichter van The Factory. Ook invloed op rock: manager Velvet Underground (1964 1971) & Lou Reed Filmmaker veelal experimentele repetitieve film. o Campbells soup can 1970 Bijna zoals dada. Neemt beeld zoals we het op een affiche kunnen zien. Banaal gegeven.