Vous êtes sur la page 1sur 5

De Male Gaze & Gender Identity

Een analyse van de film The Crying Game
Voor het vak Filmtheorie van Prof. Philippe Meers

Nathalie Moyaert

Master Filmstudies en Visuele Cultuur Academiejaar 2013 – 2014

” (Hayward. Mulvey reikt twee verschillende oplossingen aan om deze castratieangst teniet te doen: sadistisch voyeurisme waarbij de vrouw gestraft wordt. INLEIDING Het onderwerp van deze paper behandelt de vraag of de Male gaze aanwezig is in de film The Crying Game (1992). Zij claimt dat in “classical Hollywood cinema the female figure on screen is constructed pre-eminently as an object ‘tobe-looked-at’ via a spectator-text relationship that constructs a ‘masculine’ subject position for the viewer. In een essay demonstreert zij de werking van de male gaze aan de hand van verschillende traditionele Hollywoodfilms. of fetisjistische scopofilie waar de vrouw geobjectiveerd wordt. 2012. II.251). Hoewel. 2013. Dit brengt ons bij Queer Theory: Queer Theory is no more “about” lesbians and gay men than woman’s studies is “about woman” . In deze Oscar-genomineerde film zijn er amper vrouwelijke personages. 1975). Ze draagt betekenis. p. part of the project of Queer is to attack … the very “naturalness” of gender and. In een tweede fase analyseren we het personage Dil. Gender is een ideologische constructie dat gebaseerd is op de biologische verschillen tussen man en vrouw: “[It] is the first in a series of binary oppositions that serve to construct us as man or female. is ze emotioneler dan een man en is ze minder sterk. In de eerste fase analyseren we Jude. by extension. 2012. 164). race en seksualiteit. is het interessant om te onderzoeken of haar visie toepasbaar is op deze onconventionele film en of ze stand houdt. the fictions supporting compulsory heterosexuality. of misschien net omdat. Indeed. (Richardson. Volgens Annette Kuhn wordt een vrouw geassocieerd met: het huiselijke.176). as cited in Storey.” (Kuhn & Westwell. The Crying Game moeilijk onder deze noemer te vatten is. We baseren ons hiervoor op het conceptuele kader van Laura Mulvey. Nathalie Moyaert – The Crying Game 2 .I. C. Omdat de vrouw echter symbool staat voor de castratieangst vormt zij tegelijkertijd een potentiele bedreiging voor de mannelijke kijker. maar creëert geen betekenis (Mulvey. Het vrouwelijk personage staat dus ten diensten van het verhaal en vooral: het mannelijke personage. Het is echter een complexe film die. tegen de achtergrond van het IRA-conflict. p. vragen oproept over gender. het enige echte vrouwelijke personage in de film en hoe zij wordt gepresenteerd aan de kijker. regardless of his or her actual gender. die het klassieke denken van gender en identiteit aan de kaak stelt. Hierdoor krijg je het stereotype beeld van een vrouw maar ook stereotypen over seksualiteit. THEORETISCH KADER De Male Gaze is een term die Laura Mulvey gebruikt in haar essay “Visual Pleasure and Narrative Cinema” (1975) Daarin bekritiseert zij de plek van het vrouwelijke personage. p.

w.III. Fergus. Ook haar gedrag tegenover Fergus is (begrijpelijkerwijs) drastisch veranderd. Hij is zichtbaar geïnteresseerd in haar en uit hun conversatie blijkt dat ze elkaar nog niet lang kennen. ondergaat Jude een metamorfose: haar sexy kledij heeft plaatsgemaakt voor een zwarte broek met daaronder stevige bottinnen. Ze is keihard en chanteert Fergus om een moord te plegen voor de IRA wetende dat diegene die de trekker overhaalt waarschijnlijk zelf wordt neergeschoten door de bodyguards van het doelwit. Zij komt immers te weten dat Jude een cruciale rol heeft gespeeld in de dood van Jody. Er is echter een narratieve reden waarom Jude zich zo seksueel gedraagt. Desondanks deze mentaliteitswijziging staat zij nog altijd niet op haar eigen benen. p. with their appearance coded for strong visual and erotic impact. Daarnaast draagt Fergus haar op om de gevangen Jody eten te geven. Nadat de ontvoering faliekant afloopt. didn’t you. omdat ze haar vrouwelijkheid heeft gebruikt om Jody in de val te lokken. Terwijl ze in het begin van de film nog voorzichtig met hem flirtte: “I was thinking about you”. Vooral de manier waarop Jude Jody gelokt heeft. wint Jody een grote roze teddybeer voor haar op de kermis. Uiteindelijk sterft Jude aan de hand van het personage Dil. Nathalie Moyaert – The Crying Game 3 . ze blijft immers ondergeschikt aan de leider van de IRA-cel waartoe zij behoort en volgt ze bevelen op. hoewel hij in hun midden zit (met een zak boven zijn hoofd) en Fergus m. is de doorslaggevende factor voor Dil. Jude is niet langer een object om naar te kijken.a. “You used those tits and that ass to get him.487). zien we hoe een Britse Soldaat Jody op een kermis in Noord-Ierland in het gezelschap vertoeft van de jonge Ierse vrouw Jude. Al is ze weliswaar zijn rechterhand. CASE STUDY: THE CRYING GAME MALE GAZE Op de tonen van “When a Man Loves a Woman”. Jude wordt dus gestraft omwille van haar daden. Ze is helemaal opgemaakt. Vanaf het begin is het duidelijk dat de male gaze aanwezig is: het vrouwelijke personage Jude lokt immers de Britse soldaat in de val met behulp van haar looks en de belofte van seks. draagt strakke kledij – met onder haar jeansjasje een opvallend pink topje – en loopt op hakken in een moeilijk te begaan grasveld. waaronder het hoofdpersonage Fergus. ze draagt een nieuwe haartooi en –kleur. wordt hij ontvoerd door enkele IRA soldaten. Op het eerste zicht heb je dus inderdaad een situatie waarin. dit zelf ook kan doen. Net op het punt wanneer Jody denkt zijn slag te slaan. De oude rolpatronen blijven echter behouden: zij is diegene die voor eten en drinken zorgt.” (1975.” waar hij niet op in gaat. Om het clichébeeld helemaal af te maken.” zegt Dil terwijl ze meerdere keren op Jude schiet met een handgeweer. is ze hier rechtuit en eist ze: “Fuck me. en haar topje is vervangen door beige trui waar ze net niet in verdrinkt. Jude is dan revamped. ze is nu ‘one of the guys’. Eens de ontvoering heeft plaatsgevonden. zoals Mulvey in haar essay beschrijft: “woman are simultaneously looked at and displayed. Ook haar make-up en juwelen zijn verdwenen. duurt het even voor we haar terug in de film zien.

Hij is meteen tot haar aangetrokken en hetzelfde geld voor Dil. Maar het is net omdat Dil zich als vrouw gedraagt en het klassieke rolpatroon toont. Het enige vrouwelijke personage. Ze is zeer gevoelig. draagt zeer sexy kledij en is zeer rechtuit naar Fergus toe.GENDER & IDENTITY Het personage Dil is van mixed-race origine en was de vriendin van Jody. krijgt het personage een heel andere betekenis. Beide aspecten zijn clichés die worden geassocieerd met gayness. De regisseur is zich bewust van de male gaze en speelt hier mee: zowel Fergus als de kijker ondergaan immers een schok eens de transgender identiteit van Dil wordt onthuld. Zij is de katalysator en staat ze ten diensten van de verhaallijn van het mannelijke hoofdpersonage Fergus. De kijker ziet Dil en haar omgeving steeds door de ogen van Fergus. dat de schok van de onthulling de gewenste impact heeft op zowel Fergus als de kijker. wordt zowel voor het narratief als voor de kijker een seksueel object. Maar eens de realiteit zichtbaar is. IV. Fergus had hem belooft Dil op te zoeken indien hij het leven zou laten tijdens de ontvoering. Dil werkt immers als kapster en treed daarnaast op in een (achteraf) duidelijke HLBT-bar. aangenaam om naar te kijken en perfect passend in de klassieke rol van een vrouw (emotioneel en een “vrouwelijke job”). Integendeel. In tegenstelling tot Jude. ze creëert een andere betekenis. ontsnapt Dil aan haar “straf”. Dil werkt als kapster en daarnaast treed ze soms op in een lokale bar. Ze stelt zowel de mannelijke als de vrouwelijke identiteit in vraag naast het klassieke concept van heteroseksualiteit. De film eindigt met een bezoek van Dil aan de gevangenis op de tonen van “Stand by your man”. op en top vrouwelijk. Fergus verhindert dat ze zelfmoord pleegt en neemt de schuld voor de moord op zich. Al kun je ook stellen dat het net queer stereotypen bevestigd. CONCLUSIE Ik heb de theorie van Mulvey over de male gaze toegepast op The Crying Game. De keuze voor Fergus als focalisator lijkt me een bewuste keuze van de regisseur om het stereotype denken over gender en seksualiteit in vraag te stellen. Uiteindelijk moet ze dit ook met haar leven bekopen. Jude. Zowel Fergus als de kijker beleven dan ook de schok van hun leven wanneer Fergus wordt geconfronteerd met het mannelijke geslachtsorgaan van Dil. De film draagt bij tot de deconstructie van het stereotype beeld rond gender en stelt seksualiteit in vraag. Ze is immers een transgender. Hier wordt dus gespeeld met de male gaze: Dil was eerst een mooie sexy vrouw. Het is een tweesnijdend zwaard. Maar dit alles maakt van The Crying Game geen patriarchale film. Nathalie Moyaert – The Crying Game 4 .

F ILM Woolley. Oxford: Oxford University Press. (ed) Feminist Film Theory. & Jordan. A. BIBLIOGRAFIE Hayward. The Crying Game [Motion picture]. N. (1992). (2013). Story. Cinema Studies: The Key Concepts (4th ed. Nathalie Moyaert – The Crying Game 5 . L. Harlow: Pearson Education.). pp. Oorspronkelijk gepubliceerd in 1975: Screen 16 (3) 6–18. G. (2012). A Reader. ‘Visual pleasure and narrative cinema’. 58–69 in Thornam. A Dictionary of Film Studies. United Kingdom: Palace Pictures. S. (Director). Mulvey. Cultural Theory and Popular Culture (6th ed. (2012). & Westwell. (Producer). S. (1999/1975). London & New York: Routledge.V. Channel Four Films & British Screen. S. England.). Edinburgh: Edinburgh University Press. Kuhn. J. United Kingdom.