ZAWÓD TŁUMACZ 1.

Zadania i czynności Tłumacz to osoba zajmująca się przekładem tekstów pisanych czy wypowiedzi z języka rodzimego na obcy lub odwrotnie. Obecnie tłumaczy możemy podzieli na ustnych i pisemnych. Tłumacz ustny dokonuje przekładu słowa mówionego. !yróżniamy dwa rodzaje tłumacze" ustnych# konsekutywne i symultaniczne. Tłumaczenie konsekutywne to tłumaczenie w blokach jedno $ lub kilku zdaniowych% w przerwach wypowiedzi mówcy. Tłumaczenie symultaniczne to tłumaczenie na bieżąco% bez wcze&niej przygotowanego tekstu 'nazywane często równoległym% jednoczesnym lub kabinowym(. Tłumacz obserwuje przebieg spotkania przez szybę lub na monitorze. )rzez słuchawki dostaje in*ormacje% które natychmiast przez mikro*on przekazuje odbiorcom. )rzekazanie tłumaczonego tekstu występuje za pomocą słuchawek jakie mają odbiorcy. Tłumacz pisemny dokonuje tłumaczenia pisemnego. Tekst% jaki jest do przetłumaczenia może by z różnych dziedzin. +łównym narzędziem pracy tłumacza jest komputer. Obecnie dużym atutem zawodu jest możliwo& korzystania z poczty elektronicznej% gdyż większo& tłumaczonych tekstów przekazywana jest za pomocą e,maili. -ą to teksty od indywidualnych klientów% *irm i innych instytucji. .eżeli tłumaczenie ma służy jedynie celom prywatnym% in*ormacyjnym% reklamowym itp.% wykonuje się je bez po&wiadczenia przez tłumacza przysięgłego 'np. list% artykuł naukowy% o*erta% zapytanie itp.(. .eżeli tłumaczenie ma by przedstawione w urzędzie% sądzie% na policji lub w innym organie administracji publicznej w celu potwierdzenia tre&ci zawartej w dokumencie sporządzonym za granicą% wówczas należy się zwróci do tłumacza przysięgłego% który sporządza tłumaczenia uwierzytelnione 'tłumaczenia po&wiadczone% niepoprawnie okre&lane też jako tłumaczenia przysięgłe(. Tłumaczenie uwierzytelnione jest dokumentem uznawanym w kraju i za granicą. ! przypadku tłumaczy pisemnych jest w tym zawodzie tyle specjalizacji% ile dziedzin ludzkiej działalno&ci. ! pewnym uproszczeniu można ich podzieli na tłumaczy literatury *achowej i pięknej% cho podział ten nie zawsze jest jednoznaczny. ! tłumaczeniach literatury *achowej stylistyka jest sprawą drugorzędną w stosunku do tre&ci merytorycznej% w przypadku literatury pięknej za& zarówno stylistyka% jak i tre& są ważne. /ie oznacza to% że styl jest dla tłumaczenia *achowego bez znaczenia% ale odgrywa znacznie mniejszą rolę niż w przypadku tłumaczenia literatury pięknej. Tekst *achowy jest bowiem z reguły wykorzystywany do celów technicznych% poznawczych% naukowych czy handlowych. 0iteratura *achowa to także książki naukowe% re*eraty% protokoły czy inne dokumenty. Tłumacz literatury pięknej% podobnie jak tłumacz literatury *achowej% pracuje nad słowem pisanym. .ego zadaniem jest jednak dokonanie przekładu% który nie tylko odda tre& oryginału% ale także odzwierciedli walory stylistyczne% poetyckie i intelektualne dzieła. Tłumacz literatury pięknej zajmuje się przekładem tekstów reprezentujących różne gatunki literatury% tzn. beletrystykę 'powie& % nowela% opowiadanie(% poezję% eseistykę i dramaturgię 'dramaty sceniczne% programy telewizyjne i *ilmy(% z których każdy rządzi się innymi regułami. Tłumacz musi nie tylko te reguły zna % ale też umie je zastosowa w praktyce. -ukces odnosi wtedy% kiedy jego praca jest odbierana jako dzieło artystyczne. Tłumacz literatury pięknej% tak jak pisarz czy poeta% obcuje ze sztuką. Odrębną kategorią tłumaczy są tłumacze przysięgli. Tłumacz przysięgły jest osobą zau*ania publicznego. -pecjalizuje się w przekładzie dokumentów procesowych% urzędowych i uwierzytelnianiu obcojęzycznych odpisów takich dokumentów% a także może po&wiadcza tłumaczenia i odpisy wykonane przez inne osoby. 1o po&wiadczania tłumacze" oraz po&wiadczania odpisów pism tłumacz przysięgły używa pieczęci% zawierającej w otoku jego imię i nazwisko% a w &rodku wskazanie języka% w zakresie% którego ma uprawnienia oraz pozycję na li&cie tłumaczy przysięgłych ' do wglądu w 2inisterstwie -prawiedliwo&ci(. /a wszystkich po&wiadczonych dokumentach% które wydaje tłumacz przysięgły% wymienia się pozycję% pod którą tłumaczenie lub odpis są odnotowane w repertorium. .est to system elektronicznej ewidencji czynno&ci tłumacza przysięgłego. !ykonywanie zawodu tłumacza przysięgłego reguluje ustawa o

. '1z. 2oże pracowa nad zleceniem >.e&li chodzi o zagrożenia zdrowotne% to# tłumacz ustny narażony jest na choroby narządu głosu i słuchu% a także na stres% co wynika z dużego napięcia% które towarzyszy mu w pracy. -am również decyduje czy pracę będzie wykonywał od poniedziałku do piątku% czy też w dni wolne% w dzie" czy w nocy. <onsekwencje prawne% jakie może ponie& tłumacz przysięgły za niestosowanie się do wymaga" ustawy% to m. . /r 389% poz.in. Orzeczone kary są odnotowywane we wpisie tłumacza na listę i ulegają zatarciu najpó. kary upomnienia% nagany% zawieszenia lub pozbawienia prawa do wykonywania zawodu. /atomiast tłumacz symultaniczny pracuje w niewielkich pomieszczeniach% zazwyczaj są to kabiny d.@ godzin dziennie.zawodzie tłumacza przysięgłego z dnia 34 listopada 3556r. -amodzielnie podejmuje on wszelkie decyzje odno&nie tłumacze" 'tre& i *orma tłumacze"(. :rodowisko jego pracy zależy od tego% w jakim rodzaju tłumacze" się specjalizuje. =zas pracy tłumacza zatrudnionego na umowę o pracę% okre&la pracodawca. 7. Tłumacze pisemni mogą mie problemy ze wzrokiem% na skutek długotrwałej pracy z monitorami komputerowymi% a także schorzenia związane z siedzący trybem pracy.eżeli wypełnia te zadania lub obowiązki nienależycie lub nierzetelnie% podlega odpowiedzialno&ci zawodowej. Odpowiedzialno& zawodowa ustaje po upływie 9 lat od popełnienia czynów% a okres ten ulega wydłużeniu o 3 lata% je&li w jego trakcie wszczęto postępowanie w sprawie odpowiedzialno&ci zawodowej tłumacza. Tak więc tłumacz ustny konsekutywny pracuje w miejscu wyznaczonym przez klienta. =zęsto wiąże się to z wyjazdami poza miejsce zamieszkania $ nawet poza granice kraju. Tłumacz prowadzący działalno& gospodarczą sam sobie wyznacza czas pracy 'w dużej mierze zależy on od ilo&ci zlece"( i sam wery*ikuje zlecenia% które przyjmuje. Tłumacz przysięgły pracuje głównie przy sądach wojewódzkich $ dokonuje tłumacze" prawnych% dokumentów urzędowych ' umów% metryk% dyplomów itp. 2oże to by pomieszczenie małe 'biurowe(% duże 'hale(% jak również może pracowa na powietrzu. <ontakty z lud.3 godziny% a może nawet miesiąc. .(% na zlecenie policji uczestniczy w przesłuchaniach% a także na zlecenie większych lub mniejszych *irm prowadzi np. Środowisko pracy Warunki materialne Tłumacz nie ma typowego miejsca pracy. . konsultacji ze specjalistami z dziedziny% z której tłumacz dokonuje tłumaczenia. -am ponosi odpowiedzialno& za tłumaczenia. negocjacje handlowe. Ograniczają się do współpracy ze zleceniodawcami oraz do konsultacji merytorycznych% tzn. )racę tłumacza można zaliczy do prac zadaniowych. :rednio czas pracy tłumacza mie&ci się jednak w granicach ?. 3853(% która obowiązuje od dnia 38 stycznia 3554r. Tłumacz ustny powinien by dyspozycyjny ze względu na konieczno& uczestniczenia w spotkaniach% podczas których pracuje. ! przypadku tłumaczy ustnych% występuje bezpo&redni kontakt z klientem dla którego wykonują oni tłumaczenia.więkoszczelne. =zas pracy tłumacza ustnego uzależniony jest od rodzaju spotkania% w którym uczestniczy. Warunki organizacyjne =zas pracy tłumacza uzależniony jest od *ormy zatrudnienia. Warunki społeczne )raca w zawodzie tłumacza ma głównie charakter indywidualny. Tłumacz pisemny pracuje głównie w domu% biurze% w niewielkich pomieszczeniach. Tłumacz jest zobowiązany przede wszystkim do wykonywania powierzonych mu zada" ze szczególną staranno&cią% zgodnie z zasadami wynikającymi z przepisów prawa i ustawy.mi uzależnione są od charakteru pracy. Aównież odpowiedzialno& za tłumaczenia spada na tłumacza.niej po 9 latach od daty uprawomocnienia orzeczenia.ego praca nie jest nadzorowana. 2.

1użym atutem tłumacza jest umiejętno& nawiązywania kontaktów z lud.ednak w &rodowisku tłumaczy liczy się pozycja na rynku% prestiż. (. Tak% więc ciągłe poszerzanie swojej wiedzy z różnych dziedzin 'techniki% medycy itp. Obecnie uniwersytety proponują dwustopniowe nauczanie na kierunkach językowych . na wydziałach lingwistyki stosowanej% np.3. wydawnictwem. Bnaczący wpływ na sposób wykonywania pracy ma sprawno& narządu wzroku% zwłaszcza w przypadku tłumacza pisemnego% który większo& czasu spędza przy komputerze. 1odatkowo osoba chcąca zosta tłumaczem przysięgłym zdaje egzamin z umiejętno&ci tłumaczenia.mi% a także umiejętno& postępowania z nimi. Cgzamin składa się z dwóch czę&ci# • tłumaczenia pisemnego% z języka polskiego na język obcy oraz z języka obcego na język polskiD • tłumaczenia ustnego% z języka polskiego na język obcy oraz z języka obcego na język polski. Mo. Tłumacz przysięgły% który nabył uprawnienia do wykonywania zawodu i został wpisany na listę tłumaczy przysięgłych% składa wobec 2inistra -prawiedliwo&ci &lubowanie. War%nki &izyczn# i zdrowo'n# )raca w zawodzie tłumacza zaliczana jest do prac lekkich% niemniej jednak wymaga dużego i długotrwałego wysiłku *izycznego oraz intelektualnego. Aównież osoby% które uko"czyły inny kierunek studiów magisterskich i studia podyplomowe w zakresie tłumaczenia% odpowiednie dla danego języka% mogą podejmowa pracę% jako tłumacz. Cgzamin na tłumacza przysięgłego zdaje się przed )a"stwową <omisją Cgzaminacyjną pod patronatem 2inistra -prawiedliwo&ci. War%nki pod)*cia pracy w zawodzi# Tłumaczem można zosta ko"cząc studia *ilologiczne dowolnej specjalno&ci na jednym z uniwersytetów% akademii pedagogicznych% czy też uczelni niepa"stwowych. studia magisterskie. Tłumacz ustny powinien mie wystarczająco sprawny narząd słuchu. /ieodzownymi cechami tłumacza są także dobra pamię % twórcze my&lenie oraz umiejętno& konstruowania my&li% mające wpływ na e*ektywno& tłumacze". !yżsi rangą w tym &rodowisku są tłumacze przysięgli. ! pracy tłumacza często występują sytuacje stresowe% dlatego też tłumacza powinna cechowa wysoka odporno& na stres. <andydat na tłumacza powinien nastawi się na dalszą naukę w celu pogłębiania wiedzy z dziedziny literatury% kultury i językoznawstwa z danego obszaru językowego. Wyma ania psyc!o"o iczn# !ażnymi zaletami dobrego tłumacza są zdolno& koncentracji uwagi podczas wielogodzinnych żmudnych tłumacze" oraz podzielno& uwagi 'dotyczy głównie tłumaczy ustnych( podczas słuchania kilku osób jednocze&nie i konieczno&ci tłumaczenia wysłuchanego tekstu. )rzydatną cechą w tym zawodzie jest również otwarto& i dociekliwo& % co jest związane z poszerzaniem swojej wiedzy z zakresu różnych dziedzin# nauki% kultury itp. $. /auka na studiach *ilologicznych trwa 4 lat. Takie przygotowanie do zawodu można zdoby na studiach podyplomowych% specjalistycznych kursach i stażach praktycznych. -taż praktyczny można odby podejmując współpracę z agencją tłumacze" bąd."iwości awans% w !i#rarc!ii zawodow#) Bawód tłumacza raczej nie zapewnia możliwo&ci awansu. ! jego przypadku dobry słuch% mocny głos i brak wad wymowy jest dodatkowym atutem. Enstytut 0ingwistyki -tosowanej 7niwersytetu !arszawskiego.( umacnia pozycję tłumacza na rynku. najpierw 9 lata $ licencjat% a potem 3 lata . -tudia podyplomowe można odby na niektórych wydziałach *ilologicznych% bąd. +. . -pecjalistyczne kursy organizowane są przez -towarzyszenie Tłumaczy )olskich i )olskie Towarzystwo Tłumaczy Ckonomicznych% )rawniczych i -ądowych. .

Ech pensje wynoszą kilka% a nawet kilkana&cie tysięcy złotych. Estnieje również możliwo& zatrudnienia na etacie między innymi# w sądach% w urzędach% w większych przedsiębiorstwach.pl . korespondent zagraniczny .ni#)sz# adr#sy Minis'#rs'wo 2prawi#d"iwości D#par'am#n' 3r anizacy)ny Wydzia. stosunków międzynarodowych . asystent wielojęzyczny 11. 2ogą ją wykonywa osoby w &rednim wieku% jak i osoby starsze 'nawet powyżej 45 roku życia(% które mają odpowiednie wykształcenie. -tawki za stronę *ormatu F6 potra*ią waha się od 35 do 45 złotych% podobnie jest ze stawkami godzinowymi za tłumaczenia ustne. 0.aworzy"ska9G33 55.6@.4H> !arszawa tel.ac# Tłumacz jest zawodem rzadko spotykanym% cho z roku na rok jest on bardziej popularny. /ajwyższe dochody osiągają osoby zatrudnione w *irmach prywatnych oraz w administracji publicznej.%maczy 4rzysi* . Zawody pokr#wn# . =zęsto bywa% że w zawodzie tym pre*erowane są osoby powyżej 94 roku życia ze względu na posiadane do&wiadczenie zawodowe."iwości pod)*cia pracy prz#z doros. wykładowca uniwersytecki na wydziale *ilologii .org. '533( 39@ 5? 36G34G3? 4o"ski# Towarzys'wo T.yc! Fl.pl 2'owarzysz#ni# T. lektor języków obcych . . T. ! zawodzie tłumacza powszechne jest samozatrudnienie. !ówczas tłumacz przyjmuje zlecenia od klientów indywidualnych% jak i *irm% agencji% wydawnictw itp.org. Barobki w zawodzie tłumacza są zróżnicowane i zależą od wielu czynników.stp.@45 !arszawa tel.?96 !arszawa tel.G*aI# '533( H9@.tepis.%maczy 4o"skic! ul.%maczy 4rzysi* . <rasi"skiego >? lok. )racujący na umowę zlecenie zazwyczaj otrzymują wynagrodzenie uzależnione od ilo&ci tłumaczonych stron. >96 5>.G*aI# '533( ?3> 4? 8H G '533( H34 5@ 56 www. 7jazdowskie >> 55."iwości za'r%dni#nia oraz p.yc! )odjęcie pracy w zawodzie tłumacza jest możliwe niezależnie od wieku. pilot wycieczek zagranicznych . :rednie miesięczne wynagrodzenie osób zatrudnionych na etacie waha się od >455 do 9455 złotych netto. Wa. Mo.-. /.43 www. Mo.yc! i 2p#c)a"is'ycznyc! 5T64728 ul. specjalista ds.

<odeks tłumacza przysięgłego z komentarzem • <ierzkowska 1. Kademecum tłumacza !yd.>@@>.B.% Barys Teorii )rzekładu% !ydawnictwa 7niwersytetu !arszawskiego !arszawa >@8> . • <ierzkowska 1% )ozna"ski . 4o"#cana "i'#ra'%ra • Jara"czak -.% Tłumaczenie i koncepcje translatoryczne% !rocław% Ossolineum >@HH.% <odeks Tłumacza -ądowego% !arszawa% TC)E.% Ocalone w tłumaczeniu% )ozna"% F4 >@@3. Edea% wydanie 3% 355? • 2icewicz T. • 0ipi"ski <. • <ielar J.% -zędzielorz C% =ie&lik J% 1ostatni +.11.