Vous êtes sur la page 1sur 40

36

POLSKI
2 COPPER ARCHITECTURE FORUM 36/2014
Copper Architecture Forum, nr 36, maj 2014
Magazyn Copper Architecture Forum jest elementem europejskiej kampanii
Mied w Architekturze. Publikacja wydawana jest dwa razy w roku
nakadem 25 tysicy egzemplarzy.
Magazyn jest przeznaczony dla architektw i osb zawodowo zwizanych
z bran budowlan, i wydawany jest w jzykach angielskim, czeskim,
francuskim, niemieckim, wgierskim, woskim, polskim, rosyjskim
i hiszpaskim.
OD REDAKCJI
Strona tytuowa:
Budynek terminala portowego w Sztokholmie (strona 20)
Zdjcie: Johan Fowelin
Redaktor naczelny: Robert Pinter
Z-ca redaktora naczelnego: Chris Hodson RIBA
Zesp redakcyjny: Ari Lammikko, Chris Hodson, Graeme Bell,
Herbert Mock, Hermann Kersting, Irina Dumitrescu, Robert Pinter
E-mail: editorialteam@copperconcept.org
Adres: CAF, European Copper Institute,
Avenue de Tervueren 168 b-10, B-1150 Brussels, Belgium
Wydawca: Nigel Cotton, ECI
Skad i produkcja: Naula Grafisk Design, Sweden/ECI
Druk: Copy & Consulting Kft., Hungary
Panel redakcyjny:
Birgit Schmitz, De birgit.schmitz@copperalliance.de
Kazimierz Zakrzewski, Pl kazimierz.zakrzewski@copperalliance.pl
Marco Crespi, It marco.crespi@copperalliance.it
Nicholas Hay, UK nick.hay@copperalliance.org.uk
Nikolaos Vergopoulos, Gr nick.vergopoulos@copperalliance.gr
Nuno Diaz, Es nuno.diaz@copperalliance.es
Olivier Tissot, Fr olivier.tissot@copperalliance.fr
Pia Voutilainen, Se, No, Fi, Dk pia.voutilainen@copperalliance.se
Robert Pintr, Hu, Cz, Svk, Ru robert.pinter@copperalliance.hu
Yolande Pianet, Benelux yolande.pianet@copperalliance.eu


Copper Architecture Forum 2014
Biecy numer otwiera omwienie wynikw ubiegorocznej
edycji europejskiego konkursu architektonicznego European
Copper in Architecture Awards 2013. Chcielibymy zwrci
uwag czytelnikom na rekordow ilo i wysoki poziom zgo-
szonych i nagrodzonych prac, jak rwnie na przedstawienie
niezwykle szerokiej gamy zastosowa miedzi. Platforma
Sztuki i Kreatywnoci w portugalskim Guimares jednogo-
nie zostaa wybrana jako zwyciski projekt ze wzgldu na
swj wyjtkowy charakter. Dlatego w inspirujcym wywiadzie
(strona 8) postanowilimy zgbi podejcie do projektu jego
autora, architekta Fernando de S, jednego z zaoycieli pra-
cowni Pitgoras Arquitectos.
Za inspirujcy uzna mona kolejny budynek wzniesiony we-
dug projektu tego samego autora, rwnie mieszczcy si
w Guimares (opis na stronie 10). Stanowi on pierwszy
z kilku omawianych w numerze projektw rewitalizacyjnych
realizowanych w otoczeniu historycznej przestrzeni miej-
skiej, dziki ktrym uzyskujemy fascynujce porwnanie
odmiennych koncepcji. Inne przykady bezkompromisowych
koncepcji architektonicznych kontrastujcych ze rednio-
wiecznym otoczeniem ulicznym znajdujemy w nowym muzeum
w niemieckim Duderstadt (strona 14), a take w przybudwce
domykajcej architektonicznie fronton hotelu w szwedzkim
Visby (strona 18).
W Szwecji wzdu historycznego nadbrzea Sztokholmu
znajduj si kolejne nawizujce do tradycji, nowoczesne
konstrukcje budynkw usugowych przeznaczone dla pasa-
erw promw (strona 20). Prezentujemy take inne, nieco
skromniejsze przykady architektonicznych interwencji wiaty
przystankowe, obiekty dostpowe, a nawet gazony, ktre
znakomicie ukazuj rol, jak mied moe odgrywa w kszta-
towaniu ulicznego krajobrazu (strona 22).
W drugiej czci magazynu zmieniamy motyw przewodni,
w ktrym skupimy si na rnorodnoci form elementw mie-
dzianych powszechnie wykorzystywanych przez wspczesnych
projektantw. W niemieckiej miejscowoci Litzendorf powsta
nowoczesny dom kultury o czystej, krystalicznej formie,
w ktrej poacie dachowe i ciany tworz jedn powierzchni
wykonan z miedzianej siatki efekt osignito dziki sprytnie
pomylanej obrbce blacharskiej (strona 24). Analiza detali
definiuje rwnie rytmiczn relacj pomidzy miedzi i szkem,
materiaami zastosowanymi w sercu nowego gmachu uniwer-
syteckiego w Biaymstoku (strona 26). Z kolei w niemieckim Hof
wykorzystano zupenie inne techniki specjalne, aby osign
cakowicie paskie i nieskazitelne pyty urozmaicone detalami
szklanymi w konstrukcji budynku Centrum Radioterapii.
W warstwie wizualnej uzyskano poczony efekt kontaktu
z nowoczesnymi technologiami i wraenia ciepa bijcego
z konstrukcji (strona 29).
Obszarem tematycznym przycigajcym coraz wiksz uwag
jest czenie miedzi i jej stopw z innymi materiaami. Budynek
nowej siowni woskiego klubu pikarskiego znakomicie przed-
stawia relacj pomidzy drewnem i mosidzem, podkrelajc
centralne pooenie budynku w jego najbliszym otoczeniu
(strona 32). Ostatnia omawiana w biecym numerze magazy-
nu konstrukcja to przykad zastosowania zotego stopu miedzi,
ktry odgrywa kluczow rol w paryskim budynku mieszkanio-
wym zbudowanym z cegy (strona 36).
Powstawanie magazynu Copper Architecture Forum jest mo-
liwe dziki entuzjazmowi i zaangaowaniu architektw z caej
Europy. Czytelnicy mog nadsya propozycje nowych projek-
tw lub przekazywa nam swoje komentarze, kontaktujc si
poczt elektroniczn z lokalnymi przedstawicielami zespou
redakcyjnego lub przesyajc swoje emaile na adres naszej
zbiorczej skrzynki pocztowej. Niecierpliwie czekamy na odzew
z Pastwa strony.

Zesp redakcyjny
Zarejestruj si na stronie Copper Architecture Forum copperconcept.org
Zobacz poprzednie numery magazynu copperconcept.org
Skontaktuj si z Zespoem redakcyjnym editorialteam@copperconcept.org
Przelij swj projekt na stron copperconcept.org
Przeczytaj wicej o konkursie European Copper in Architecture Awards
copperconcept.org
ARCHITEKTURA ROZWIETLONA MIEDZI
COPPERCONCEPT.ORG 3
Copper Architecture Forum 2014
36
Read on iPad for free
2 Architektura rozwietlona miedzi od redakcji
4 9 Wyrnienia dla miedzi omwienie wynikw konkursu European
Copper in Architecture Awards, w tym wywiad ze zwycizc
10 13 Architektura wspomnie projekt rewitalizacji zabytkowej
przestrzeni postindustrialnej w portugalskim Guimares
14 17 Nowoczesno na styku ze redniowieczem wspczesne
muzeum w niemieckim miecie Duderstadt jako odzwierciedlenie
starodawnego otoczenia
18 19 Widok z ulicy nowoczesna dobudwka hotelu dopenia krajobraz
uliczny w szwedzkim miecie Visby wpisanym na List wiatowego
Dziedzictwa
20 21 Ingerencje w nadmorski krajobraz pokryte mosidzem budynki
terminali promowych cz sztokholmskie nadbrzee
z centrum miasta
22 23 Ingerencje w przestrze miejsk miedziane konstrukcje
i ich zrnicowane funkcje wzbogacaj krajobraz
i planowanie przestrzeni miejskiej
24 25 Miedziany kryszta siatka z miedzi stopowej pynnie oplata
budynek publiczny w niemieckim Litzendorf
26 28 Lene ewokacje blisko lasu zainspirowaa twrcw rytmicznej
elewacji miedzianej budynku uniwersyteckiego w Biaymstoku
29 31 Miedziane odbicia Centrum Radioterapii w niemieckim Hof
zrywa z tradycyjn koncepcj okadziny miedzianej
32 35 Mosidz i pika nona nowa siownia ma sta si katalizatorem
rozwoju woskiej miejscowoci Zingonia
36 39 Maszyny do ycia zoty stop miedzi peni funkcj kontrapunktu
dla ceglanej bryy paryskiego budynku mieszkalnego
SPIS TRECI
4 COPPER ARCHITECTURE FORUM 36/2014
MIED NAGRODZONA
- wyniki
Autor: Chris Hodson
W poprzednim wydaniu magazynu pisalimy o konkursie European Copper in Architecture Awards 2013,
przedstawiajc bliej dziesi projektw zakwalifikowanych do finau konkursu. Tym razem moemy
ju wspomnie wyonionych zwycizcw, jako e zostali oficjalnie ogoszeni na uroczystej prezentacji
zorganizowanej w ramach midzynarodowych targw BATIMAT w Paryu w listopadzie zeszego roku.
Komentujemy rwnie decyzje czonkw jury.
Edycja europejskiego konkursu Mied w Architekturze 2013
pobia swoisty rekord, gromadzc 82 zgoszenia. Okazaa si by
prawdziwym witem nowoczesnej architektury, celebrujc to,
co w niej najlepsze. W skad jury wesza czwrka architektw
nagrodzonych w poprzednich edycjach konkursu; Einar Jarmund
(Jarmund/Vigsns, Norwegia), Craig Casci (Grid Architects,
Wielka Brytania), Davide Macullo (Davide Macullo Architects,
Szwajcaria) oraz Anu Puustinen (Avanto Architects, Finlandia).
Ich zadanie polegao na ocenie dziesiciu prac zakwalifikowa-
nych do cisego finau prac wybijajcych si na tle pozostaych
zgosze, odzwierciedlajcych rnorodno typologii i koncepcji,
posiadajcych wyjtkowe zalety architektoniczne.
Kada z prac zakwalifikowanych do finau poddana zostaa wielo-
aspektowej dyskusji i porwnana z pozostaymi projektami, dajc
upust zrnicowanym opiniom czonkw jury, ktre raz czyy,
a innym razem dzieliy skad sdziowski. Ostatecznie osignito
konsensus i wskazano na trzy szczeglnie wartociowe, lecz bar-
Architekci, autorzy prac zakwalifikowanych do finau konkursu po prezentacji swoich prac w towarzystwie Nigela Cottona z Europejskiego Instytut Miedzi (po lewej)
Zdjcie: Edgar Stouvenot
dzo odmienne prace, ktrym przyznano oficjalne wyrnienia.
Jednogonie wyoniono zwycizc konkursu Platform
Sztuk i Kreatywnoci w portugalskim Guimares, projekt au-
torstwa pracowni Pitgoras Arquitectos. Co ciekawe, najwi-
cej gosw oddanych za porednictwem Internetu, a tym samy
nagrod publicznoci otrzyma projekt hotelu Dolomitenblick
we woskim Sexten autorstwa Plasma Studio.
Ceremonia ogoszenia i wrczenia nagrd, a take wystawa
dziesiciu finaowych prac miay miejsce w ramach specjalnej
gali zorganizowanej podczas targw BATIMAT, ktre odbyy
si w listopadzie zeszego roku w Paryu, za podsumowa-
niem wydarzenia byo przyjcie, cieszce si duym zaintere-
sowaniem architektw, dziennikarzy i ekspertw. Uczestnicy
czterodniowego show w BATIMAT mieli okazj bezporednie-
go zapoznania si z zakwalifikowanymi do finau konkursu
pracami dziki zorganizowanej specjalnie w tym celu interak-
tywnej wystawie.
COPPERCONCEPT.ORG 5
Wystawa projektw finalistw konkursu European Copper in Architecture Awards w BATIMAT Zdjcie: Edgar Stouvenot
NAGRODY2013
Prace zakwalifikowane do finau konkursu
[Wszystkie projekty opisywalimy na amach naszego
Magazynu w wydaniu 2013/35]
Biblioteka Miejska w Seinjoki, Finlandia
JKMM Architects
Pomnik Ofiar Tragedii w Biesanie, Osetia Pnocna
Alania
Dr Krekeler Generalplaner GmbH
Gmach Sdu LCV w Wenecji, Wochy
C+S Architects
Obudowy Kamieni Runicznych w Jelling, Dania
NOBEL arkitekter
LAtelier, Gournay en Bray, Francja
Vincent Parreira Atelier Architecture
Hotel Clarion Post, Gteborg, Szwecja
Semrn & Mnsson
Platforma Sztuki i Kreatywnoci, Guimares,
Portugalia
Pitgoras Arquitectos
Centrum Kultury i Edukacji w Pau, Francja
Marjan Hessamfar & Joe Vrons Architectes Associs
Centrum Radioterapii w Hof, Niemcy
Hiendl_Schineis Architekten [opis na stronie 29]
Dolomitenblick, Sexten, Wochy
Plasma Studio
Fernando de S (po prawej) odbiera nagrod gwn w imieniu pracowni
Pitgoras Arquitectos Zdjcie: Edgar Stouvenot
Statuetki dla nagrodzonych prac wykonane z brzu:
nagroda publicznoci w ksztacie kozioroca (po lewej) oraz wyrnienie
w formie cykladzkiej gowy (po prawej) Zdjcie: Edgar Stouvenot
6 COPPER ARCHITECTURE FORUM 36/2014
Biblioteka Miejska w Seinjoki, Finlandia
JKMM Architects
Czonkowie jury byli zachwyceni asertywnym, penym
respektu dla otoczenia i na wskro nowoczesnym, pokrytym
miedzi uzupenieniem najbardziej rozlegego na wiecie
kompleksu budynkw autorstwa Alvara Aalto. Masywne,
nieskazitelnie biae ramy otworw znakomicie sprawdzaj
si w roli kontrapunktu dla rustykalnej, naturalnie starzej-
cej si wstpnie oksydowanej miedzi zewntrznego paszcza
budowli. Zaaranowana na planie odrodkowym forma z r-
nicymi si wzgldem siebie pitrami tworzy yw, otwart
przestrze, ktra znalaza uznanie wrd uytkownikw.
Budynek wygodnie usadowi si w otoczeniu znakomitych
ssiadw i zdoa zachowa swoj oryginalno, co byo
ogromnym osigniciem, w peni uzasadniajcym przyzna-
nie wyrnienia. [Projekt opisywalimy w numerze 2012/33
magazynu]

Obudowy Kamieni Runicznych w Jelling, Dania
NOBEL arkitekter
Pod wzgldem zaoe teoretycznych, czonkowie jury
podeszli do tego projektu jak do jednowierszowego utworu
poetyckiego i mimo prostoty docenili jego wyjtkowo
w peni zasugujc na wyrnienie. Jednak prostota pracy
jest zwodnicza, bowiem wszystkie elementy zostay sprytnie
ograniczone do czystej formy pikna. Obiekty stanowice
ingerencj w spucizn staroytnej kultury, mona postrze-
ga jako par doskonale wykonanych pudeek na biuteri,
nioscych rzeczywist jako oraz istotnie podnosz poziom
dowiadczenia osb odwiedzajcych kamienie runiczne,
ktre dodatkowo skutecznie, a jednoczenie bardzo dyskret-
nie ochraniaj eksponaty. [Projekt opisywalimy w numerze
2012/33 magazynu]
Dolomitenblick, Sexten, Wochy
Plasma Studio
Czonkw jury konkursowego urzeky perfekcyjne zdjcia
i prezentacja zgoszonego projektu, ktre doskonale przed-
stawiy wyczucie formy i treci zawarte w pracy. Projekt tego
luksusowego hotelu odzwierciedla topografi Alp i tradycyj-
ne formy dachw, nadajc nowego wydwiku miejscowemu
jzykowi architektury. Szczeglnie zachwyca wyjtkowy
rygor w zastosowaniu miedzi i drewna, zarwno wewntrz,
jak i na zewntrz budynku. Obiekt zdoby wyrnienie kon-
kursowe z uwagi na przekonywujcy projekt i wykonawstwo.
Warto przypomnie, e praca otrzymaa rwnie nagrod
publicznoci w gosowaniu internetowym. [Projekt opisywa-
limy w numerze 2013/35 magazynu]
WYRNIENIA
NAGRODY2013
Zdjcie: Mika Huisman
Zdjcie: Jens Lindhe
Zdjcie: Hertha Hurnaus
COPPERCONCEPT.ORG 7
Na stronie internetowej copperconcept.org/awards
mona znale oficjalny folder konkursowy,
jak rwnie wicej fotografii i informacji na temat
wszystkich prac konkursowych.
Platforma Sztuki i Kreatywnoci, Guimares, Portugalia
Pitgoras Arquitectos
Stworzony w pracowni Pitgoras Arquitectos projekt rewi-
talizacji zabytkowego centrum jednego z najwaniejszych
miast w historii Portugalii zosta na nowo zdefiniowany przez
ujednolicenie jego poszczeglnych elementw i abstrakcyjnej
formie kubicznej konstrukcji otoczonej siatk z mosinych
profili. Wyjtkowo duo czasu zabrao czonkom jury prze-
dyskutowanie bardzo licznych zalet tego enigmatycznego
projektu, ktry z powodzeniem analizowa mona na wielu
paszczyznach. Im intensywniej mu si przygldali, tym wi-
cej w nim odkrywali.
Projekt jest wyrazem stanowczych wizji zwizanych z dzia-
aniami na obiekcie znajdujcym si na licie UNESCO w
historycznej czci miasta. Odzwierciedlajc rnorodno
starych budynkw, ten projekt rewitalizacyjny da miastu nowe
serce, otwierajc si na przyszo lecz rwnie spogldajc
w przeszo. Wszystko w tym projekcie wskazuje, e zosta
ZWYCISKA PRACA
Zdjcie: Joo Morgado
on stworzony przez architektw wywodzcych si z tego
miejsca.
Na zewntrz, siatka z mosinych profili dematerializuje
bry budynku, nadajc mu dodatkowego, pprzezroczy-
stego wymiaru, podczas gdy mikkie, biae przestrzenie
wewntrzne z gracj przenikaj si nawzajem. Ten projekt
jest wyrazem przemylanej i wieej wizji, ktr czonkowie
jury okrelili mianem fantastycznej. Spord wszystkich
zakwalifikowanych do konkursu prac, to miejsce czonkowie
jury najchtniej zwiedziliby osobicie, co samo w sobie
czyni projekt zasuonym zwycizc.
Zdjcie: Joo Morgado
NAGRODY2013
8 COPPER ARCHITECTURE FORUM 36/2014
WYWIAD
Z FERNANDO DE S
Chris Hodson spotka si z jednym z zaoycieli nagrodzonej w
konkursie pracowni architektonicznej Pitgoras Arquitectos,
aby porozmawia o codziennym yciu studia.
CH: Co dla was oznacza midzynarodowe uznanie osigane
dziki nagrodom otrzymywany w tym i innych konkursach?
FS: Uznanie jest wane, mimo e to dla nas zawsze niespo-
dzianka, poniewa dziki niemu w pewnym stopniu dostrzeo-
na zostaje nasza praca, potwierdzajc sens i warto naszego
podejcia.
CH: Projekt stworzony dla miasta Guimares zdoby take
inne nagrody, w tym w konkursach 2013 Mies Award, Red
Dot Design Awards 2013 najlepsze z najlepszych, czy te
nagrod czytelnikw magazynu Detail. Czy wraz z rosncym
uznaniem oczekujecie wikszej liczby midzynarodowych
zlece i czy wpynie to na wasz koncepcj pracy?
FS: Realizowalimy ju projekty poza granicami naszego
kraju, na przykad w Ghanie, Mozambiku czy Brazylii i przez
cay czas aktywnie poszukujemy rynkw, gdzie moglibymy
si twrczo udziela. Tym lepiej, jeeli dziki nagrodom
w konkursach poszerzamy zakres swojej midzynarodowej
dziaalnoci. Jednak nasze podejcie do pracy prawdopodob-
nie nie ulegnie specjalnej zmianie, cho coraz wicej wysi-
kw bdziemy musieli inwestowa w zrozumienie lokalnego
kontekstu kadego projektu, co w kadym przypadku uwaa-
my za kwesti absolutnie kluczow.
CH: Czy mgby powiedzie co wicej na temat waszych
zainteresowa i preferencji pod wzgldem stosowanych
materiaw?
FS: Myl, e ich rde mona niekoniecznie upatrywa
wycznie w prostym procesie poszukiwania, lecz bardziej
w realizacji niewykorzystanego potencjau i zastosowa
poszczeglnych materiaw odpowiadajcych potrzebom
konkretnego projektu, okrelonej rzeczywistoci i zakadane-
go wyrazu. Zasadniczo rzecz ujmujc, potrzebna jest bardzo
konkretna wiadomo istoty materiaw i ich wpywu
na architektur.
CH: A czym podyktowany by wybr mosidzu jako jednego
z podstawowych materiaw zewntrznych dla budynku
w Guimares?
FS: Struktura wewntrzna mosidzu pozwolila nada bu-
dynkowi konkretnych cech charakterystycznych, takich jak
poysk, rytmiczno, przezroczysto czy te jej brak, std
wybr ten by do naturalny, ale i poparty moliwociami
lokalnej bazy produkcyjnej. Mam na myli fakt, i w fazie
projektowej stworzono kilka prototypw pozwalajcych na
okrelenie moliwoci zastosowania rnych rozwiza
paneli elewacyjnych i rozwaenie zwizanych z nimi kosztw,
osigajc tym samym optymalny balans obydwu czynnikw.
CH: Czy sdzisz, e na ksztat projektu miao wpyw to,
e jestecie architektami zwizanymi z regionem?
FS: Bez dwch zda. W pierwszej kolejnoci pochodzenie
pozwala nam zdoby zaufanie inwestora. Po drugie, istotna
jest nasza znajomo lokalnego podoa, aspektw fizycz-
COPPERCONCEPT.ORG 9
Zdjcie: Joo Morgado
WYWIAD
Z FERNANDO DE S
nych, spoecznych czy gospodarczych, dziki czemu moemy
sobie pozwoli na wiksz asertywno, opracowujc oferty
czy realizujc projekty.
CH: Znaczna cz realizowanych przez was projektw
umiejscowiona bya w regionie i w samym Guimares.
Jak oceniasz wpyw pracowni Pitgoras na to historyczne
miejsce?
FS: Miasto Guimares dooyo ogromnych stara, by nie tyl-
ko odrestaurowa swoje zabytkowe centrum, lecz take od-
powiednio dostosowa si do nowego paradygmatu rozwoju
regionalnego i lokalnego, w wikszym stopniu bazujcego na
wiedzy i kwalifikacjach obywateli. Wedug nas,
za porednictwem zaprojektowanych budynkw uczestni-
czymy w tej fundamentalnej przemianie definiujcej nasz
zbiorow przyszo.
CH: Kto spord architektw czy nauczycieli w najwikszym
stopniu was zainspirowa?
FS: Architekci wsptworzcy pracowni Pitgoras wywodz
si ze szkoy Oporto, gdzie naszymi nauczycielami byli Tavo-
ra, Siza czy Souto de Moura. Jednak znacznie wicej, ni tylko
wpyw tego czy innego nauczyciela znaczy dla nas przewiad-
czenie, i najwaniejsze jest mie oczy otwarte na otaczajc
nas rzeczywisto, tak lokaln, jak i globaln.
CH: A jak w kilku sowach wyjaniby wasze podejcie
do architektury czy ty i twoi wsppracownicy postrzegacie
siebie jako modernistw?
FS: Dla nas samych a jest to koncepcja do powszechna
w krgach architektonicznych w Portugalii najwaniejszymi
czynnikami ksztatujcymi podejcie twrcy s miejsce
i dbao o szczegy. A jeli ju mowa o kategoryzowaniu
naszej dziaalnoci chyba lepiej, gdy czyni to inni. Fakt,
e jestemy zainteresowani czerpaniem nauk z modernizmu,
lecz oznacza to w rwnym stopniu uczenie si na jego b-
dach, jak i osigniciach.
CH: Jak wyglda wasza wsppraca w gronie architektw
z pracowni Pitgoras, gdy wsplnie angaujecie si w projekt?
FS: W kadym przypadku postrzegamy wszystkie osoby
pracujce w caym biurze jako zbiorowo, bez wzgldu na
geometri organizacyjn, na jak decydujemy si wykonujc
konkretne zlecenie.
CH: Odchodzc nieco od gwnego tematu naszej rozmowy:
powiedz jak relaksujesz si poza prac architekta, gdy ju
masz na to czas?
FS: Jest na wiecie tak wiele przyjemnoci poza byciem
architektem, a wszystko zaczyna si od porannej kawy
10 COPPER ARCHITECTURE FORUM 36/2014
COPPERCONCEPT.ORG 11
Projekt zlokalizowany jest w starej
strefie skrzanej (Zona de Couros),
ktra poczona jest alejami i cieka-
mi biegncymi wzdu rzeki, ktr do
tego miejsca zmierzay niegdy statki
transportujce surowce dla przemysu
skrzanego. Dzisiaj Zona de Couros
to obszar znany z opustoszaych lub
przeksztaconych budynkw, ktre
przywodz na myl wspomnienia, cza-
sem nie do koca rzeczywiste, bazujce
na historycznych fragmentach, jakie
przetrway do naszych czasw. Wrd
obiektw znajduje si kilka zbiornikw
garbarskich, niewielka rzeka i bogata
spucizna budynkw przemysowych
o niezaprzeczalnie interesujcych
walorach architektonicznych, pobudza-
jcych do refleksji i inspirujcych do
twrczej pracy.
Architekt: Pitgoras Arquitectos
Zdjcia: Jos Campos
Rodzaj miedzi: mied naturalna

Platforma Sztuk i Kreatywnoci to nie jedyny budynek w Guimares stworzony wedug projektu pracowni
Pitgoras, zgoszony do konkursu European Copper in Architecture Awards. Mimo, i praca ta nie dostaa si
do grona cisych finalistw, rwnie projekt Orodka Bada Podyplomowych (CAFPG) Uniwersytetu w Minho
przyku uwag czonkw jury. Oto jak architekci z pracowni Pitgoras wyjaniaj podoe ich ingerencji
w zabytkowe, poprzemysowe otoczenie.
WSPOMNIE
ARCHITEKTURA
12 COPPER ARCHITECTURE FORUM 36/2014
Przedmiotem naszego projektu by
kompleks obiektw po opuszczonej
fabryce, okalajcych duy dziedziniec.
Budynek centrum CAFPG posiada kwa-
tery, klasy i pomieszczenia administra-
cyjne zlokalizowane na parterze.
Na pierwszym pitrze znajduj si
biura, laboratoria i pokoje zaj. Jest
rwnie biblioteka czca si z miej-
scami oglnodostpnymi. Cig komuni-
kacyjny charakteryzuje si nieregular-
n geometri, nadajc odpowiedniej
przestrzeni yjcym laboratoriom
przeznaczonym do celw prezentacji
aktualnie realizowanych projektw
uniwersyteckich.
Miejskie to tego projektu paradoksalnie oznaczao konieczno cisego trzymania si
kubatury oryginalnych budynkw, lecz take przebudowy, ktra w naszej opinii wymagaa
zastosowania lekkiego systemu konstrukcyjnego. W tym kontekcie mied, oferujca okrelone
walory technologiczne i naturalnie starzejca si, bya wyborem oczywistym. Okadzina z
cienkiej blachy miedzianej gwarantowaa nawizanie dialogu z tradycyjnymi materiaami
pierwotnie zastosowanymi i to bez cienia naladownictwa.
Fernando de S
COPPERCONCEPT.ORG 13
W naszej koncepcji staralimy si
unika sztywnej wizji interwencji
i implementacji, zamiast niej kierujc
si dbaoci o szczegy i indywidual-
nym pragmatycznym podejciem
do kadego problemu zwizanego
z projektem. Paradoksalnie zaoyli-
my, e jej fundamentem bdzie zacho-
wanie kubatury oryginalnego budynku
jako skadnicy wspomnie dotycz-
cych jego samego. Materiay uyte na
zewntrz miay odzwierciedla istot
Zona de Couros, std drewno i granit
w poczeniu z lekk konstrukcj gr-
nego poziomu, posiadajc okadzin
miedzian. Dla kontrastu zdecydowa-
limy si na cakowit przebudow
wntrz, korzystajc w tym celu z jzyka
wspczesnego designu i na wskro
nowoczesnych wykocze.
14 COPPER ARCHITECTURE FORUM 36/2014
NOWOCZESNO
NA STYKU ZE
REDNIOWIECZEM
COPPERCONCEPT.ORG 15
Architekt: Gndinger Architekten
Wykonawca konstrukcji miedzianej:
Eduard Koch Bedachungsgesellschaft mbH
Rodzaj miedzi: TECU

Gold
Zdjcia: Markus Hattwig
Architektoniczn istot rednio-
wiecznego miasta, od skrconych
iglic po drewniane wiby dachowe
nadgryzione zbem czasu, uciele-
nia nowy gmach Muzeum Historii
Strzelectwa w Duderstadt, opisany
poniej sowami autorw projektu
z pracowni Gndinger Architekten
Duderstadt, miejscowo ssiadujca
z Gttingen, jest jednym z dziesiciu
najwaniejszych pod wzgldem archi-
tektonicznym niemieckich miast
z zabudow o konstrukcji szachulco-
wej. Obok zabytkowego ratusza, jedn
z najbardziej imponujcych pamitek
po redniowieczu jest Wiea Zachod-
nia (Westerturm) z charakterystyczn
skrcon iglic, wtopion w najstarsz
cz fortyfikacji miejskich. W roku
2009 wadze miejskie podjy decyzj
o renowacji opuszczonego domu
o konstrukcji szachulcowej znajdujce-
go si obok wiey z przeznaczeniem pod
Muzeum Historii Strzelectwa, a co za
tym idzie o konstrukcyjnym poczeniu
wiey z kolejnym budynkiem po stronie
wschodniej, ktra kilka lat wczeniej
rwnie poddana zostaa pracom
restauratorskim, jednak z duo mniej-
szym powodzeniem.
Masywna zabytkowa ciana kamienna
peni funkcj podpory konstrukcyjnej
po jednej stronie kompleksu. Oprcz
odnowienia muru pruskiego, nasza
pracownia zaprojektowaa rwnie
nowe, ekspresyjne skrzydo z betonu
pokryte poczonymi ze sob trjkt-
nymi fadami. W przybuduwce znalazo
si miejsce dla schodw ewakuacyj-
nych oraz galeria z charakterystyczn
pust przestrzeni naprzeciw duego
okna. Starajc si zachowa spjno
z ksztatem nowego budynku, otwarta,
trzypitrowa klatka schodowa zyskaa
rzebiarsk konstrukcj i form.
NOWOCZESNO
NA STYKU ZE
REDNIOWIECZEM
16 COPPER ARCHITECTURE FORUM 36/2014
Pochylone elewacje nowego skrzyda nawizuj do podobnie pochylonych fasad typowych
zabytkowych budynkw o konstrukcji szachulcowej, jakie znale mona w bezporednim
ssiedztwie, a jednak czyni to w zupenie odmienny, nowy sposb. Wybr zotego pokrycia
wierzchniego budowli to z kolei prba nawizania do poyskujcych metalem powierzchni
historycznych elementw uzbrojenia, takich jak zbroje, bro biaa czy tarcze
Christoph Claus, Gndinger Architekten
Zoty stop miedzi
Elewacj pokryto pytami wykonanymi ze zotego stopu miedzi o zrnicowanych
rozmiarach, tworzcymi nieregularny wzr. Poszczeglne elementy elewacji przy-
gotowano w wyspecjalizowanym zakadzie produkcyjnym z zachowaniem najwy-
szych standardw rzemiosa. W efekcie powstaa zupenie obca brya wtopiona
w idylliczne otoczenie zabytkowych domw, nadajca temu miejscu nowej jakoci,
czciowo prezentujc si jako konstrukcja sztywna, a po czci organiczna. Nowy
stalowy mostek umieszczony ponad odrestaurowan balustrad umoliwia przej-
cie wzdu czci zabytkowych fortyfikacji miejskich.
Wntrze muzeum charakteryzuje si ograniczon palet zastosowanych materia-
w: surowej stali na posadzkach i porczach, lakierowanego na czarno drewna
mebli i drzwi, na ktrych odcinito teksty i grafiki o tawej, przywodzcej na
myl siark barwie, a take nagiego betonu we wntrzu nowego skrzyda, kontra-
stujcego ze starymi cianami z kamienia. W zaaranowanej na trzech pitrach
czci wystawowej, znajduj si instalacje multimedialne, eksponaty historyczne,
ktre pozwalaj zwiedzajcym pozna zagadnienia takie, jak strzelectwo, obron-
no miasta czy ycie miejskie w redniowieczu. Dla przykadu, pierwsze pitro
powicone jest ucznikom i strzelcom, ktrzy tworzyli oddziay ochotniczej milicji
bronicej miasta.
COPPERCONCEPT.ORG 17
MIED W DETALACH
18 COPPER ARCHITECTURE FORUM 36/2014
WIDOK Z ULICY
Architekt: VISBYARK
Wykonawca konstrukcji miedzianej: Gardells Plt AB
Rodzaj miedzi: Nordic Standard
Zdjcia: Roland Hejdstrm
Idc w d ulicy Strandgatan w samym
sercu Visby, redniowiecznego miasta
na szwedzkiej wyspie Gotland, wpisa-
nego na List wiatowego Dziedzictwa,
natrafiamy na byszczcy, pokryty
miedzi prostopadocian, poyskujcy
na tle ulicy. Jest to najwaniejsza cz
niedawno ukoczonego projektu rozbu-
dowy budynku Clarion Hotel Visby.
Dziki zakupowi i przeksztaceniu przy-
legajcej do kompleksu nieruchomoci,
hotel zyska 77 nowych pokoi. Nowa
przybudwka czy to miejsce z orygi-
nalnym gmachem hotelu na pierwszym
pitrze, tworzc intrygujce wejcie do
hotelowego ogrodu bezporednio z ulicy
Strandgatan. Posadowiony na solidnej
betonowej podstawie, zdecydowanie
lejszy wizualnie, miedziany prostopa-
docian nadaje cigoci elewacjom
ulicy Strandgatan, jak rwnie wzboga-
ca j, obdarzajc rnorodnoci form.
Oto ostatnia z opisywanych w tym numerze wspczesnych interwencji
w obiekty historyczne, czyli nowy miedziany cznik, ktry dopenia i
oywia pierzej zabytkowej uliczki, czerpic z lokalnej tradycji tworzenia
wskich przewitw dajcych wgld w to, co znajduje si z tyu, jak wytu-
maczy nam architekt Sven Landahl z pracowni VISBYARK.
COPPERCONCEPT.ORG 19
Miedziana skrzynka
Nowe budynki na wanych ulicach miast
wpisanych na List wiatowego Dziedzic-
twa, takich jak Visby, wymagaj znacznej
wraliwoci w podejciu do designu.
Architektoniczna sia wyrazu nowego bu-
dynku-cznika zostaa poddana dogbnej
analizie w fazie negocjacji z urbanistami i
innymi kompetentnymi instytucjami miej-
skimi. Projekt ten jest nowoczesny, lecz
jednoczenie nawizuje do tradycyjnej for-
my dziury w cianie tak typowej dla Visby.
Najwaniejszymi zastosowanymi materia-
ami s mied, szko i beton. Innymi cha-
rakterystycznymi cechami tej konstrukcji
s czarna stalowa ciana na poziomie ulicy
oraz zielony dach. Przestrze wewntrz
nowego cznika, potocznie okrelanego
mianem miedzianego holu, zaadaptowa-
no na potrzeby restauracji, baru i lobby.
Wntrza kadej czci hotelu nawizuj
obecnie do rnych okresw z jego historii,
oferujc odwiedzajcym moliwo odby-
cia swoistej podry w czasie od rednio-
wiecza, po dzie dzisiejszy.
Architekt: VISBYARK
Wykonawca konstrukcji miedzianej: Gardells Plt AB
Rodzaj miedzi: Nordic Standard
Zdjcia: Roland Hejdstrm
Plan zagospodarowania terenu
20 COPPER ARCHITECTURE FORUM 36/2014
INGERENCJE
W NADMORSKI KRAJOBRAZ
Nowe budynki terminali promo-
wych cz synne sztokholmskie
nadbrzee z centrum miasta
COPPERCONCEPT.ORG 21
Dyskretne konstrukcje ustawione wzdu nadbrzea znajdujcego si w sercu
miasta, wtapiaj si w historyczne otoczenie, oferujc imponujcy widok na Paac
Krlewski. Przyjta koncepcja architektoniczna bazuje na interakcji pomidzy
stokami w rnych rozmiarach i liczbie, zalenych od konkretnego projektu
i lokalizacji, tworzcych budynki bez ustalonego frontu czy tyu.
Dachy i ciany pokryte s pytami z mosidzu, ktry znakomicie harmonizuje
z kamieniem i stiukami elewacji budynkw w tle, dajc spjny architektonicznie,
niemal rzebiarski efekt. Co wicej, zmienno tekstury powierzchni konstruk-
cji osignita zostaa rnymi technikami. W tego typu otwartym na wpyw wody
morskiej miejscu, znajdujcym si na nadbrzeu, mosidz jest doskonaym wybo-
rem ze wzgldu na odporno na korozj i trwao.
Architekt: Marge Arkitekter
Wykorzystane wyroby miedziane: Nordic Brass
Zdjcia: Johan Fowelin
22 COPPER ARCHITECTURE FORUM 36/2014
Architekt: Schockguyan Arch.
Rodzaj miedzi: TECU

Brass
Zdjcie: Thomas Zger
Architekt: AR THEME Associs
Rodzaj miedzi: TECU

Patina
Zdjcie: Carl Lang
INGERENCJE W PRZESTRZE MIEJSK
Dwa rne przykady konstrukcji
wiat obecnych w przestrzeni piblicz-
nej, stay si wanymi elementami
zrwnowaonych systemw trans-
portu autobusowego, kolejowego i
tranwajowego. Dworzec autobusowy
w szwajcarskim Wettingen definiuj
architektonicznie paskie, zakrzywio-
ne w naroach i pokryte mosidzem
wiaty, oparte na cienkich filarach,
ktrych struktur naruszaj specyficz-
ne wietliki. Elegancki modernizm tej
konstrukcji kontrastuje z przystankami
sieci Abribus we francuskim Rouen.
W tym przypadku architekci poszu-
kiwali sposobu na stworzenie atwo
identyfikowalnych obiektw charakte-
rystycznych dla konkretnych miejsc.
Uyta zielona, wstpnie patynowa
mied nawizuje do synnych iglic miej-
skiej katedry, podczas gdy organiczny
motyw aurowego listowia przypomina
paryskie wejcia w stylu art nouveau
zaprojektowane przez Guimarda.
Chris Hodson analizuje zjawisko rosncego znaczenia miedzi w planowaniu przestrzeni miejskich i jej
stosowanie w architekturze krajobrazu. Nawizuje do przykadw zrnicowanych konstrukcji zwizanych
z transporterem, infrastruktur i krajobrazem ulicznym, rozsianych po caej Europie.
COPPERCONCEPT.ORG 23
Brzowe ogrody Hart Gardens
W samym sercu Londynu odmodzono charakterystyczn,
unoszac si ponad poziom ulicy przestrze publiczn znaj-
dujc si nad zabytkow stacj elektroenergetyczn z 1905
roku. Do konstrukcji uyto miedzi, szka i drewna, ktre day
wyraz nowoczesnej ingerencji w lokalny krajobraz miejski.
Wyranie odznacza si ona na tle kamienic w stylu baroku
edwardiaskiego z kamienia portlandzkiego. Oto wypowied
architekt Sary Edmonts z pracowni BDP Project:
Architekt: BDP
Rodzaj miedzi: Nordic Blue
TM
Living
Zdjcia: Chris Hodson
Architekt: Schockguyan Arch.
Rodzaj miedzi: TECU

Brass
Zdjcie: Thomas Zger
Architekt: AR THEME Associs
Rodzaj miedzi: TECU

Patina
Zdjcie: Carl Lang
Gazony pokryte miedzi, kryjce w sobie elementy owietleniowe
Nowe schody oraz winda speniaj wspczesne wymagania
dostpnoci i podkrelaj wizualnie wejcie do ogrodu dla
pieszych podajcych Oxford Street
Zdecydowalimy si wykorzysta mied, bowiem z jednej
strony odwouje si ona do historii, a jednoczenie jest mate-
riaem nowoczesnym. Musielimy rwnie wzi pod uwag
bardzo zrnicowane wzgldy techniczne, gdy tylko lekka
konstrukcja moga oprze si na oryginalnym pomocie.
Dla uzupenienia kamienia portlandzkiego wybralimy specy-
ficzny, agodny niebieskozielony odcie wstpnie patynowanej
miedzi.
24 COPPER ARCHITECTURE FORUM 36/2014
Autor: Chris Hodson
MIEDZIANY
KRYSZTA
Inteligentnie zaaranowane elementy obrbki
blacharskiej oraz sama konstrukcja tej biblioteki
pozwalaj ebrowanej siatce miedzianej pynnie
ople zarwno elewacj, jak i poacie dachowe,
nadajc budowli przepychu, tekstury i gbi cech
rwnomiernie rozoonych na caej powierzchni
zewntrznej.
Zaoeniem przywiecajcym konstruktorom tego
nowego budynku byo stworzenie ikony przestrzeni
publicznej w niemieckiej miejscowoci Litzen-
dorf, ktry powsta w ramach programu promocji
rozwoju terenw miejskich. Dziki tej inicjatywie
powstao nowe Centrum Kultury mieszczce
bibliotek, powierzchnie wystawiennicze i biuro-
we. W konkursie dla architektw wybrano projekt
pracowni HM zakadajcy stworzenie trzypitro-
wej biblioteki jako charakterystycznego punktu na
mapie miasta. Projekt przypomina kryszta o wyra-
zicie zarysowywanych krawdziach, ktry pokryto
siatk ze zotego stopu miedzi. Jej jednorodno
naruszaj geboko osadzone oszklone wcicia.
COPPERCONCEPT.ORG 25
Architekt: HM
Wykonawca konstrukcji miedzianej: Fleischer Metallfaszinationen
Rodzaj miedzi: TECU

Gold
Zdjcia: Fleischer MetallFaszinationen
Osignito niezauwaalne przejcie pomidzy powierzchni
cian i dachu, rwnie dziki ukryciu rynny spustowej powyej
utworzonych z blachy miedzianej oczepw z siatk elewacyjn.
Z kolei poniej siatki wykonanej ze stopu miedzi znajduje si
standardowe pokrycie miedziane wsparte i zaizolowane
z podoem. Miedziane piony instalacji deszczowej take zostay
sprytnie ukryte w pustej przestrzeni pod siatkow elewacj.
Cigo bez zakce

Osignicie cigoci formalnej powierzchni cian i spadzi-
stego dachu to nieatwe zadanie. W tym przypadku, elewacje
zostay pomylane jako ciany kurtynowe z czynn po-
wierzchni wentylacyjn, zaizolowan wodoodporn wen
mineraln uoon na konstrukcji betonowej, ktr chroni
zewntrzna blacha licowa. Do zewntrznej czci konstruk-
cji przymocowano panele ebrowanej siatki miedzianej ze
sprynowymi klamrami umoliwiajcymi skompensowanie
tolerancji wymaganych w trakcie montau siatki. Wedug
przedstawiciela specjalistycznej firmy instalacyjnej, mon-
ta i wyrwnywanie paneli mona porwna do ukadania
dekoracyjnej tapety na cianie. W tym celu trzeba byo zachowa
wyjtkow precyzj montau, rwnoczenie zwracajc uwag na
poziome, jak i pionowe boki.
MIED W DETALACH
Detal miedzianej elewacji z ukrytym systemem rynnowym. Przejciowy detal okapowy z ukryt rynn.
26 COPPER ARCHITECTURE FORUM 36/2014
LENE
EWOKACJE
Budynek auli dydaktyczno-widowiskowej Wydziau Peda-
gogiki i Psychologii Uniwersytetu w Biaymstoku definiuje
charakterystyczna elewacja wejciowa. Tworz j naprze-
miennie uoone wskie, pionowe panele miedziane i szklane,
rytmicznie przesuwajc si wszerz budynku w trzech pozio-
mych wstgach nawizujcych do pooonego nieopodal Lasu
Zwierzynieckiego. Centralne wejcie do budynku podkrela
wklsa forma elewacji, zapraszajca do rodka. Ten seg-
Miedziany i szklany front nowego
budynku uniwersyteckiego
w Biaymstoku zosta stworzony
pod wpywem inspiracji specyficzn
lokalizacj na styku miasta i lasu.
Projekt komentuje Chris Hodson.
ment fasady peni rwnie funkcj swoistej osi obrotu dla
elementw jednej ze stron frontonu, gdzie kady poziom
elewacji jest przesunity wzgldem pooonego poniej.
Tym samym stworzono konstrukcj nadajc dramatyzmu
jednemu z naroy skrzyowania ulic, uwidoczniajc nieza-
leny charakter elewacji miedzianej, kontrastujcej
z pozostaymi fasadami budynku wykonanymi z cegy.
COPPERCONCEPT.ORG 27
Plan przestrzeni wewntrznej bazuje na podziale na dwie
czci rozdzielone wzdunym cigiem komunikacyjnym,
ktry podkrelaj dugie wycicia w powierzchni dachowej,
w ktrych zainstalowano centralnie ustawione wietliki.
Gwna cz budynku to przestrze widowiskowo-wysta-
wowa umoliwiajca elastyczn aranacj przestrzeni,
z moduami poczonych siedze dla 150 i 300 osb zwr-
conych w kierunku czci widowiskowej. Dwikoszczelne
i ruchome ciany daj moliwo podzielenia przestrzeni
w celu wygospodarowania miejsc na potrzeby rnych
funkcji. Przymocowane do sufitw panele akustyczne wy-
konane z perforowanej blachy i siatki miedzianej wizualnie
nawizuj do elewacji frontowej. Mniejsze pomieszczenia
zaaranowane wzdu gwnego cigu komunikacyjnego
peni funkcj pracowni teatralnych, muzycznych czy pla-
stycznych, jak rwnie sal wykadowych oraz stowki.
Architekt: Arkon Jan Kabac & Meteor Architects
Rodzaj miedzi: Nordic Brown
TM
Zdjcia: Bogdan Pszonak
Rzut poziomy parteru Skala 1:500
Rzut poziomy pierwszego pitra Skala 1:500
Rzut poziomy drugiego pitra Skala 1:500
Przekrj Skala 1:500
28 COPPER ARCHITECTURE FORUM 36/2014
MIED W DETALACH
Co decyduje o charakterze miedzianej elewacji?
Elewacja wejciowa to trzy poziome wstgi, ktre tworz
oddzieln i niezalen form budynku. Element pionowy
wprowadzono poprzez naprzemienne uoenie paneli
miedzianych i szklanych. Dla podkrelenia nieznacznie
wysunito do przodu poczenia pomidzy miedzianymi
blachami w panelach. Poczenia te wydaj si tworzy
przypadkow sekwencj pionowych elementw i faktycznie
zostay one celowo rozmieszczone w sposb niewsposiowy
w ramach poszczeglnych poziomw odpowiadajcych
pitrom budynku. Miedziane panele s wysunite wzgldem
elementw szklanych. Podkrelaj wizualn niezaleno
fasady, ktr tworz wyraziste cienie.
Detal elewacji skala 1:25
1. Zaokrglona blacha z miedzi Nordic Brown
TM
1 mm
2. Pokrycie elewacji z paneli wykonanych z miedzi Nordic Brown
TM
0,7 mm
3. Aluminiowy profil w ksztacie litery C 2 mm
4. Dykta 18 mm
5. Aluminiowy profil w ksztacie litery L 2 mm
6. Perforowana blacha z miedzi Nordic Brown
TM
1 mm
7. Blacha stalowa 4 mm
Rzut poziomy detalu elewacji skala 1:5
Przekrj
Rzut pionowy Rzut poziomy
COPPERCONCEPT.ORG 29
MIEDZIANE
ODBICIA
Rzut poziomy detalu elewacji skala 1:5
Przedstawiciele pracowni Hiendl_Schineis
Architekten opisuj swj projekt Centrum
Radioterapii w niemieckim Hof, zakwalifikowany
do finau konkursu European Copper in Architecture
Awards, ktry zrywa z tradycyjnym podejciem
do okadzin miedzianych dziki elegancko
zarysowanym detalom blacharskim i nieskazitelnym
powierzchniom miedzianym.
30 COPPER ARCHITECTURE FORUM 36/2014
Architekt: Hiendl_Schineis Architekten
Rodzaj miedzi: TECU

Bond
Zdjcia: Eckhart Matthus, Augsburg
Dziki prostej szeciennej formie, budynek
nie poddaje si wasnym ograniczeniom
formalnym, ktry uzyskano dziki pane-
lom elewacyjnym ustawionymi pod katem.
Teren otaczajcy budynek porastaj kpki
drzew, ktre rzucaj cie na budowl
i podkrelaj jego pionowy charakter.
Elewacj podzielono na nierwnolege
sekcje, ktre energicznie wspgraj z
otaczajcymi gmach drzewami.
Konstrukcj cian kurtynowych wykonano
z miedzi, ktra z czasem ulega bdzie
starzeniu. Subtelne przejcia pomidzy
barwami metalicznej powierzchni od
wietlicie jasnej do ciepej czerwono-
brzowej miedzi, od poysku do matu
odzwierciedlaj zmiany pr roku.
ciana fasadowa zostaa wykonana z zasto-
sowaniem specjalnej technologii warstwy
przyczepnej, tworzcej cakowicie pask
powierzchni o eleganckich krawdziach.
Poyskujce zielonkawo szko, przeamuj-
ce formalnie miedzian elewacj,
rozprasza wewntrznie wiato za dnia,
a w nocy przekazuje je ze rodka na ze-
wntrz, pobudzajc cay budynek do ycia.
COPPERCONCEPT.ORG 31
32 COPPER ARCHITECTURE FORUM 36/2014
Architekci ze studia De8 architetti
zaprojektowali budynek siowni
dla klubu pikarskiego Atalanta
Bergamo, ktry korzysta ze swego
centralnego pooenia, penic za-
razem funkcj katalizatora oywie-
nia nowego miasta z lat sze-
dziesitych ubiegego stulecia.
Zingonia we woskiej prowincji Bergamo
zostaa zaoona jako miejscowo dla
ludu pracujcego. Jednak ze spodzie-
wanej liczby 50 tysicy mieszkacw,
dzi mieszka tam zaledwie 2000 osb,
z ktrych trzy czwarte to imigranci.
Wadze miasta podjy decyzj o stwo-
rzeniu centrum sportowego na terenach
klubu pikarskiego Atlanta Bergamo.
Ma ono odegra istotn rol w odwrce-
niu trendu upadku gospodarczego
i spoecznego tego rodzinnego miasta.
Zrealizowany projekt siowni z drewna
i mosidzu, to zapowied oglnej wizji
architektonicznej przyjtych planw,
obejmujcych klub modzieowy, nowe
pomieszczenie dla prasy oraz przebu-
dow cigw komunikacyjnych przeci-
najcych teren centrum sportowego.
MOSIDZ
I FUTBOL
COPPERCONCEPT.ORG 33
Architekt: De8 architetti
Wykonawca konstrukcji miedzianej:
Rubner Objektbau GmbH / Bauspenglerei Kammerer Paul GmbH
Rodzaj miedzi: TECU

Brass
Zdjcia: Danielle De Lonti
Siownia na nowo czy boiska trenin-
gowe z gwnym budynkiem klubowym
(z szatniami pikarskimi i pomieszcze-
niami uytkowymi gwnego zespou),
tworzc przestrzenne kontinuum.
Reprezentuje nowoczesn architektur,
ktra peni funkcj centralnego wza,
gdy sportowcy mijaj budynek siowni
w drodze na boiska treningowe.
Budowla ma silne relacje z otoczeniem,
a rosnce w pobliu drzewa wsptwo-
rz z ni spjn wizj dziki odpowied-
niemu rozplanowaniu poszczeglnych
elementw. Siownia jest take wyjtko-
wym miejscem obserwacyjnym.
Roztacza si z niej widok na park i bo-
iska treningowe.
Obiekt powsta w czasie 60 dniowej
letniej przerwy pomidzy sezonowymi
rozgrywkami ligowymi. Byo to moli-
we dziki zastosowaniu systemowego
rozwizania konstrukcyjnego na bazie
prefabrykowanych elementw drew-
nianych skadanych na miejscu.

34 COPPER ARCHITECTURE FORUM 36/2014
Przekrj budynek z zielonym dachem posiada z przodu obudowan
drewnem pergol oraz ustawione pod ktem skrzydo z mosin okadzin
w tylnej czci.

Rzut poziomy pitra budynek peni funkcj centralnego punktu w systemie
komunikacyjnym caego obiektu sportowego, zespalajc przestrzenie
wewntrzne i zewntrzne.
Rzut poziomy dachu gwny zielony dach porasta rozchodnik, podczas gdy
dolny dach ustawionego pod ktem skrzyda pokryty jest okadzin mosin.
Plan sytuacyjny nowa siownia staa si dopenieniem istniejcego tam
wczeniej budynku, a jednoczenie kieruje uwag ku boiskom sportowym.
COPPERCONCEPT.ORG 35
Projekt doskonale wpisuje si
w koncepcj architektury krajobrazu.
Szczeglnego wyrazu poudniowej cz-
ci budynku siowni nadaje lita ciana,
penica funkcje dwikochonne.
Jednak w czci pnocnej, po stro-
nie boisk treningowych, konstrukcja
drewniana z otwartymi przestrzeniami,
rozmywa wizualnie obraz budynku.
wieo zasadzone bambusy i rosn-
ce w pobliu drzewa komponuj si
z frontem konstrukcji, penetrujc
przestrze obiektu. Ich obraz odbija
si i wzmacnia w mosinym paszczu
budynku.
36 COPPER ARCHITECTURE FORUM 36/2014
MASZYNY
DO YCIA
COPPERCONCEPT.ORG 37
60 mieszka
komunalnych typu
studio dla
migrantw
120 m
ieszka
kom
unalnych typu
studio dla
m
odych ludzi
W
e
j
c
ie
/ L
o
b
b
y
60 m
ieszka

kom
u
n
aln
ych

typu
stu
dio
dla m
odych

lu
dzi.
Przestrze
uytkow
a
K
w
atery dla person
elu

/ L
obby strefa dla
m
odych
lu
dzi
K
w
a
te
ry d
la

p
e
rs
o
n
e
lu

/ L
o
b
b
y
p
rze
d
s
zk
o
le
P
rze
d
s
zk
o
le

M
a
k
s
y
m
a
l
n
e

w
y
k
o
r
z
y
s
t
a
n
i
e

k
u
b
a
t
u
r
y

z

u
w
z
g
l

d
n
i
e
n
i
e
m

r
o
z
m
i
a
r
u

b
u
d
y
n
k
u
P
r
z
e
s
t
r
z
e


k
o
m
u
n
a
l
n
a


z

w
i
d
o
k
i
e
m

n
a

m
i
a
s
t
o
P
r
o
g
r
a
m
y
z
b
io
r
o
w
e

c
ie

k
a
d
o
s
t

p
u
d
l
a

n
a
t
u
r
a
l
n
e
g
o

w
ia
t

a
P
r
z
e
c
i
c
ie
Zdaniem architektw zainspirowanych projektem
Unit dHabitation Le Corbusiera, budynek komunal-
ny oferuje przestrze mieszkaniow pomylan jako
maszyny do ycia, dla modych ludzi i migrantw.
Zoty stop miedzi odgrywa rol bogatego kontrapunktu
wzgldem ceglanej bryy budynku.
W budynku wzniesionym wedug projektu Zaca des lilasa,
znalazo si miejsce dla 240 mieszka typu studio, obka dla
66 dzieci oraz innych placwek komunalnych dla RIVP, naj-
wikszej agencji budownictwa socjalnego w Paryu. Pooony
tu obok podmiejskiej obwodnicy drogowej budynek ma za za-
danie poczy Pary z obszarem Les Lilas. Zosta on wznie-
siony na tle zoonego, trjwymiarowego otoczenia (Bulwaru
Peryferyjnego Parya, lokalnej topografii oraz tarasu kina
studyjnego). Odzwierciedla zrnicowanie poziomw uytko-
wych, tworzc swj wasny ukad miejskich balkonw, ktre
nawizuj dialog z poszczeglnymi warstwami.
Na poziomie ulicy znajduje si jedynie obek, a wszystkie
pozostae przestrzenie publiczne (bibliotek, siowni i ogl-
nodostpn kuchni) zdecydowalimy si zaprojektowa
na wyszym poziomie R+3. Tym samym s one lepiej dostp-
ne dla mieszkacw, uatwiaj monitoring i nadaj budynkowi
otwartego charakteru. W tym miejscu dowolnie aranowa
mona tzw. szeciany aktywnoci, tworzc przestrzenie
zewntrzne wychodzce na taras kompleksu kin (na tym sa-
mym poziomie). Dopeniajc poziomy podzia budowli, na ele-
wacji widoczny jest wyrany uskok skierowany ku avenue
du Docteur Gley, wpuszczajc naturalne wiato do wntrza
budynku i tworzc przyjemn atmosfer na kadym pitrze.
Podobn funkcj peni owietlona w naturalny sposb klatka
schodowa. W projekcie pragnlimy zachci uytkownikw
do maksymalnego wykorzystania tych przestrzeni (kosztem
chociaby instalacji windy).
Zdjcie: David Foessel
38 COPPER ARCHITECTURE FORUM 36/2014
Zdjcie: Luc Boegly
Zdjcie: Luc Boegly
COPPERCONCEPT.ORG 39
Miedziany kontrapunkt
Budynek pokryty jest jednorodnym paszczem z cegy, ktry
zapewnia energooszczedno, a tym samym nisze koszty
utrzymania. Poziome i pionowe przeamania elewacji pokry-
to zotym stopem miedzi. wietlisto i naturalna zdolno
odbijania wiata to charakterystyczne cechy tego materiau,
ktry kontrastuje z aksamitnymi antracytowymi cegami. Ten
obiekt mieszkaniowy utosamiany jest z koncepcj maszyn do
ycia, zaprojektowanych w celu optymalnego wykorzystania
dostpnej kubatury. Zapewnienia rnorodno i elastyczno
w aranacji przestrzeni (meble dopasowane do konkretnego
miejsca, ruchome ciany, ktre mog odseparowa kuchni,
czy stae ramy, ktre umoliwiaj dostarczenie naturalnego
wiata do azienki). Dziki kompaktowoci elewacji uzyskano
miejsce na due przeszklone otwory o wymiarach 22 m dla
kadego studia o powierzchni 18 m2. Wszystkie okna posiadaj
aluzje ze stali perforowanej (odzwierciedlajcej wzr elewa-
cji), zapewniajce odpowiedni poziom komfortu termicznego.
Zdjcia: Samuel Lehude
Zdjcia: Luc Boegly Zdjcia: Luc Boegly
wietlisto i naturalna zdolno
odbijania wiata, a wic charakterystyczne
cechy stopw miedzi, kontrastuj
z aksamitn tekstur antracytowej cegy
Architekt: Avenier&Cornejo and Chartier-Dalix
Wykonawca konstrukcji miedzianej: RAIMOND SAS
Rodzaj miedzi: TECU

Gold
39 COPPERCONCEPT.ORG
40 COPPER ARCHITECTURE FORUM 36/2014
COPPERCONCEPT.ORG