Milton^

Peterhorough.
SCRIPTORES EROTICI
G R C I
VOLUMEN PRIMUM
ACHILLEM TATIUM
CONTINENS,
ACHILLIS
ALEXANDRINI
D
CLITOPHONTIS
LEUCIPPES
R S
L R VIII
GRAECE
LATINE
TEXTUM RECOGNOVIT, SELECTAMQUE LECTIONIS
VARIETATEM ADIECIT
CHRIST. GUIL.
M1TSCHERLICH
PROFESSOR GOTTINGENSXS
TYPOGRAPHIA SOCIETATIS
CI3IDCCX CH
IU
PRAEFATIO.
c Erotici fcriptores Graeci ab iis fere evol-
vi foleant
,
qui iam accurata Graecae lingiiae
fcientia
,
iudicioque , leftione veterum fcripto-
rum fubado atque polito praediti hoc folura
agant, ut, quid ab hacparte fequioris aevi fcri-
ptoies praeftiterint
,
qua arte antiquiojes imitan-
do expreiTerint , vel quomodo
,
a re£lo tramite
devii , feculi fui fordes prodiderint , atque
irti-
mifcuerint, omninoque orationis, fententiarum,
compofitionifque rationem cognofcant ; hoc fibi
muneris imice impofitum exiftimabit is, qui ad
edendos eos animum adiicit, ut textum
,
quem
vocant,
quoad eius iieri poffit, emendate ex-
preiTum exhibeat
,
qui adeo abfque ulla gravi
oiFenfione traftari atque perlegi poiTijf. Primum
igitur, cum hanc fpartam fufciperem, idque uni-
cum datum mihi negotium credidi , ut contex-
tum librariorum hallucinationibus typothetarum-
AchilL Tdt» a a
•IV PRAEFATIO.
que vitlis
,
quibus priores eclitiones fcatent in-
numeiis
,
purgatum exhiberem
,
probifque vel
Codd. leilionibus, qiias ab interpretibus alla-
tas reperiiiem , vel adeo virorum doiiorum con-
iecturis, quae firmo iatis talo incedere videreii-
tur, locurn in eo facerem. Ouo tamen in gene-
re, ut temeritatis crimen eftugerem, emenda-
tioris le£lionis fontem in notis diligenter appo-
fui. In quibus omniiio fecutus fiim hoc , iit
virorum doftonim rationes
,
quibiis novam feii
potius antiquam
Achilli ie^iionem affererent
,
cum ipforum fere verbis afferrem
,
meumque
qualecunque iudicium interponerem. Karo meas
in contextum admifi emendationes , meamque
potius coUocandam operam ftatui iii hoc ^ ut
orationem
,
nova interpunftione fa6la , melius
conitituerem , atque expedirem
,
quam ab hac
inprimis parte
laborare viderem. Superfunt ta-
men nonnuUa loca
,
quae vel a Codicibus
me-
lioris notae, vel a viris doftis, qui in hoc fcri-
ptore periculum criticum facere volent
,
ad-
huc medicinam
exfpe£lant; in quorum maxi-
me gratiam Cruceii verfionem , e bono Codice
faftam
,
quae adeo indagandae verae leflioni
viam aperire poffit , adiici curavi. Denique, quo
reftius lectores- de totius operis fumma
,
artifi-
cio
,
atqiie compofitione iudicare poiTmt , argu-
mentum huiiis fabulae e Bibliothecae Criticae
Amftel. T. I, Parte
11, p.
44
,
delibatum iii ipia
libri fronte appoiii iufii. Ex eadem Bibliotheca
obfervationes quafdam
,
quae noilro fcriptori
R F .
novam paiTim liicem affundimt
,
ciim fuo loco
omiferim
,
hic apponere non gravabor :
Lib.
7,
cap. 6.
^^
)!/ i)SOvh-Vy
eft dlftio Deinofthenica ex Or.
p.
Corona
p.
324,
/ yxffTp) $
^
Kcti roTi ctWyjijToii ihv evSat••
quod multi imitando expreflerunt; v. c. Cicero
Nat. Deor. 1
,
40
,
quae ad Uatam vitam pertlneant, ven-
trc metirl. Plutarch. T. II
,
p. 97.
D. Herouian.
Hiil.
I, 6,2:
'oSOi Te ?T/Jeivrs^wf , £vS'Aiy.ov
yua-Tp) Kou
,^.Thecdcret.
de
Provid. IX
,
p.
214.
IbiJ. cjp.
p.
a-jvi)^i! sl> ykpiv ui-
^.Sunt Cliniae verba conrolantisClirophon-
tem impatienter amantem. /pro venero amplexu
accipiendum effe, res ipfa fuadet, & ita exquifire lo-
quuntur. Sed quid iibi vult , confuetudo qnaudljthi
ma-
iorem vcnerdtionein ad cotnplexum venereum habet? Vitium
eft in uiS^ss-iUKTspov
,
in qiio licet Eclogse
Maximi
& Antonii confentiant , ubi hic locus exiiat
p.
566
j
tamen corrigendum -
,
i. e. vim habet
ad
conciliandani venerem. Eleganrer haec vox dickur da
'
perluadendo. Plurarch. T. II,
p. 44?-. C. iymyu7i,
0 TSi^Miov ,civiyKHi ) iyjva-uti •<-
rbspcv. Luciar.us .
,
pag.
4>
: ivvTiy.aTc(.rov

eiSoi ,calumnia
,
cuifacile creditur. Ariftaen.
1
,
15:
ovS^iV

&'^
,
''
--
/".
L'ih. II
,
cap.
^/,
in capienda fuga dlcitur
, 'oyjiuet
«Ts evrTpsTSf 2. '
,'^-^. *Cui au•
tem bono pulcher currus erat ? Lege
',paratus.
Ibid. cap.
3^,
cum Menelaus dixiiTet inter alia de
puerorum amore , ..\
{.) ^pi'
.S7V \\SOvm' reprehendit
eum Clitophon his ver-
bis
:
rroi
^'

/ 'Trn.pciAU-^ccif
oiyjTctt.
Reponendum vero ^oyz pro /.
a
5
PRAEFATIO.
L'ib. VI, cap. 20^ de Therfandro dicitur,
/^-
^
, «//, ^
- \]S'ovki. -
terpres in fuo Codice videtur habuiire
^,cum
vertit : conceptamm animo voluptatum oblitus. Vulgatam
leitionem quis ita interpretari poiTit, concejfu
voluptates
irae: at nos quidem pro
'.corrigimus hvini. Eadetn
forma
p. 270 de Therfandro didum erar.
Uid. cap. 21^
in verbis Leucippes ad Therfandrum:
eycTs Tttv
.,
el-re
,
' \ /Sit'; ,'
^ »
;
pro ilrru
,
corrigen-:
dum videtur
'
),
mea
caufa,
Lib. FIIJ
,
cap. 8,
Therfander vocat CUtophontem
iv civS^po^
"XJ^P^
'''*"'
-^^
,
^-^. Levi mutatione legendum x^ts-
.
Vli
NOTITIA LITERARIA
D
C I L L
ex . Alb. Fabrlcii Bibliotheca Graeca
,
Lib. V, cap. 6.
A,
CHJLLES Tatius (velut Tatii libertiis,
vel filius, ut Salmafio
^
placet) apud Suidam
-
,Alexandrinus , Ethnicus primum
,
poft
Chriilianus, ac, fi eidem Suidae credimus, Epi-
1 Immo Tatii libertum
fuiffe hunc Achillem cenfe-
bat Salmaf. in notis ad I, i.
Contra Tatit fiiium habebat
Cafaub. ad Athen. Animadv.
II, cap.
15, p. 113.
2 Voc. /*-

,£</
,
^^" . . AsVKtT-
Ttiv .) ,.)
-
?^cL
., sv
',
yi-
yovev
^
.'
.'iypct-^e «Ts )ts-
/ , iTV^QKoyicti^
.) i77opia,v
,
-
'' Kcci iJ.iya.ha>v
,
kcjli -
ctvS^poJV
-
. «Te hoyos «. .
•TravTct '. .
Rhetorem eum vocat Tho-
mas Mag. v. '
-
yjhKsbi
pi')T«f
kv -.
Eundem , ethnicum adhuc
,
hanc de Clitophontis & Leu-
Cippes amoribus compofuif-
fe fabulam contendit cum
Salmafio poftremus eius edi•
tor, Boden.. Infunt tamen
nonnulla, quae hancopinio-
nem elevent, &
Chriftianum
fatis dilerre prodant. Quo
pertinere arbitror voc. .'
in piurali numero adhi-
bitum, & alia, quae ledor
paulo attentior facile anim-
advertet.
a
4
VIII LITERARIA
fcopiis
,
incertae admodum aetatis
^
,
praeter li-
bruni
^
,
Guius pars hodieque exitat
fub utulo Jfagoges in Phaenomena Arati^ fcripfit
etiam libros VIII /^/
noci
^, five de Amoribus Clitophontis (L•• Leu-
cippes. Laudatnr
a Photio Codice LXXXVII ^
XCV & CLXVf
; Mich. Pfello apud Allatiimi
cap.
4
de patria Homeri
p.
1753
5
^ ^. lohaiine
Plioca in Allatii </."^.
10, cui dicitur b
ryrj
,
.
txftat k. MS. in Bibl. lo. Mori
Elieiifts Epilcopi n. 219.
Photii ( vel Leonis Phi-
loiophi potius) iambas decem 3 in hos Tatii li-
bros ex inedita Epirframmatum Graecoriim /\ri-
thologia Salmafius iuae Tatii editioni praefixit.
Latine prlmiim iLicem viderunt Annibale Q-U'
ceio . Mediolanenfi
,
interprete , Bafil.
1534,
8.
Deinde Graece e Codice Palatiiio vulgavit , Crii-
ceiique translationem adiunxit lo. Covnnelinus 4^
1 Seculo rertio vel quar-
to , cerre poft Mufaeum vi-
xifle videtur , cuius poerae
didtionem haud raro prefle
admodum fecutus eft, no-
tante iani Schradcro ad Mu-
faeiim,
2 De quo vide Fabric. L.
III
,
cap.
5 ,
§. 23.
3
Hoc carmen in Anthol.
Reisk.
p.
12^», ita, adhibita
medela, legitur:
^
,
ethKcL
-
<ppovei
,
^'y.h .-
^;>.
Sii -'.', ^ci-
•''
..
'S'h
,/,
rhi' TO.pepyov ypcc'
<
-- ^tcif,
»')!'
hoyou S'h
avvS'po[j.inv y.ttde
,
"yk^ -
^
(.
4
Commelino
,
antequam
opus Hniretur, mortuo, ad
finem perduxere illud Itidas
& Nicolaus Bonnvidi nepo-
''-
Ss ^- tes e:: forore. Lacunas habet
haiid paucas, & in exriemo
'ATaiiTiis-sgiVTWff/jT^f £• libro
p.
210 & 211 duae •
^
re paginae defiderantur.
ACHILLE .
Heidelbersae a. 1601, 8. Einendatiorem ab eo
tempore editionem debemus Claialw Sahna/iu^
Lugd. Bat.
1640,
iq; qLu ufus Coclice Thiianaeo,
& collatione duorum exemplarinm bibliothe-
cae CJiriflianiirimi regis , tum Codice Caiauboni
,
qui eft in bibliotheca reg. Angliae, atque com-
paratione Codiciim Romani ac Florentini, tan-
tam m illis varietatem reperit, ut non diibitet,•
duas olim ^huius icripti ab ipio Achille
prodiiiTe. Idem Salmafius Graecis a fe recenfitis
adiunxit iam diclam Cruceii (qni male Cruc-
cius apud Voirium
p. 315
de Hift. Giaecis au-
dit) verfionem , & in calce libri breves notas,
in quibiis varias le61iones perfequitur
,
8c inter-
pretem fubinde caftigat.
Salmafio fucceffit B. G. L. Doden ,
Profefibr
Vitebergenfis
,
qiii Achillem Tatium varietate
Ifcdionis , notifque Salmaiii , Carpzovii , Bei-ged
ac fuis illuftratum prodire iuiTit Lipfiae a.
1776,
8
, apud I. Fr. lunium. Textum fere dedit Sal-
mafianum
,
fuafque conieituras
,
paucas admo-
dum
,
8c iatisleves, in notis. repofuit , neforte,
ut ipfe ait, obtrudantur auftori, de quibus
-
quam lomniaiTet. Verfatur maxime eius opera
in comparandis aliorum Eroticorum icriptouim
locis fimilibns, 8c hacienus non omni laude de-
ftituta eft. Carpzovii obiervationes
,
peculiari
antea libro editae ' , neque emendando neque
illiiftrando auitori inferviunt. Quod idem fere
valet de Bergeri notulis, iri quibus raro acumen
criticum deprehendas.
Gothofredus quoqiie lungermannus no\'am-
I Obfervationum philo- animadverfiones in nonniilla
logicarum
m Palaephatum Mui'aei& AchiilisTatii loca.
periculum : accedunt aliae Lipfjae
1743
,
8.
.LIT. ACHILLE 10.
Tatii editionem verfionemque molitus fuiiTe co-
gnofcitur ex literis Gruteri, quae leguntur iii^
ter Gudianas
p.
Qio.
Galliceprodiit , Anonymo (Francifco Bellefo-
lefto forte , v. A. Verdier Bibl. Gall.
p.
3
,
8c Cruci-
manium
p.
9
)
interprete
, Parif.
1568,
1575,8;
& huius fec. a.
1735
,
fub titulo: Les Amours de
Clitophon (b- de Leucippe. Tradudion libre
du Grec
d'Achilles Tatius avec des notes^ par le Sieur D
*
'•'
*
D***. la Haye
^
chez
IJaac Beauregard^
1735?
8. Aliam a.
1733
memorat Boden in praef.
p.
XI, quae Amftelaedami prodierit.
Italice
,
interprete Coccio , fub titulo : Achille
Tazio Alejfandrino dell Amore di Clitofonte e Leu-
cippe , tradotto di Lingua G7'eca in Tofcana dal Sig.
Francefco Angek) Coccio
,
con nuova aggiunta
di
Sommarii ogni Lihro e una Tavola di
tiitto quello che nelf opere
fi
contiene. In Fiorema
per Filippo Giunti MDIIC, 8.
Anglice quoqu-e prodierunt Erotica Tatii Oxo-
nii
1638,
8.
Denique Teutonico idiomate Tatiiim reddidit
Seyboldus , V. Cl. Profellur Buxovillenfis.
XI
ARGUIViENTUM
F L .
Xj-ippias Tyriiis bis matrimonlum inierat: ex priore
filium Clitophontem
,
ex pofteriore filiam Calligonen fuf-
ceperat. Hos liberos cum mutuo inter fe matrimonio
coniungere vellet, iamque fere in eo eflet, ut nuptias eo-
rum celebraret, veniunt Byzantio Tyrum fratris eiusSo-
ftrati uxorPantliia, & Leucippe filia. Clitophon, qui huc-
ufque fororem iatis amaiTet , neque ab eius coniugio ab-
horruiiTet , repente mutatur Leucippes adfpeftu : ad hanc
toto animo convertitur , a Calligone avertinir. Ignis con-
ceptus quotidie crefcit , videndo puellain , colloquendoque
cum ea; fed quomodo ea potiretur, non inveniebat, inops
quippe confilii & recens in amore. Quod quidem partim
edocetur a Clinia confobrino , duobus annis maiore , eo-
demque amoribus haud inexercitato iuvene
;
partim adiu-
vatur Satyri, furamae fervi ailutiae, opera. Habebat au-
tem Leucippe , ut fummam formae pulchritudinem , ita
ingenium haud fuperbum atque durum , fed fuave, hu-
manum,
atque elegans; unde obfequio & amore Oito-
phontis paulatim vincitur, eumque viciffim amare incipit.
Fit etiam
,
quo liberior Clitophontis animus a deftinatis
ei Calligones nuptiis eflet, ut ea raperetur a Callifthene,
Byzantio iuvene. Perfuaderi fibi patitur , a Clitophonte
,
Leucippe,
ut eum noftu clam ad fe recipiat. Et quam-
quam in
eodem cum matre cubiculo dormiret, quae filiae
pudicitiam
& ipfa omni cura, & fervorum vigiliis, & fo-
rum
clauftris cuftodiebat, totam tamen iftius diligentiam
fefellit Satyri aftutia
,
qui eius fibi ancillam Clionem con-
ciliaverat,
Intromittitur Clitophon : fcd nondum amplexus
erat
puellazn , cum materj fomnii vifu exterrita, repente
XII
R G
ad filiae leftum
fe proripit. Ille vix effu2;iendi tempus ha-
bet, tamen ita evadit, ut a Panthia non cognofceretur.
Haec vero ira atque dolore incenfa^ fervos clamare,
omnia turbare, quaerere, quis in cubiciilo adfuerit, Leu-
cippen increpare , conviciari
,
Clionem in quaei^ionein
tradere veile
,
ut cruciatibus ex ea veritatem extorqueat.
At Ciio commodutn fuga fe Tubduxerat, iit Panthia nil cer-
ti comperire poiTet.
Leucippe, furpicionum matris crimi-
nationumque quotidianarum
pertaefa , tandem fugae con-
filiuin capit, & cum Ciitophonte
communicat. Parat omnia
Satyrus, eluditur matris cuftodia, clam domum egrediun-
tur
,
currum confcendunr , &
,
focio Clinia , Bery-
tum perveniunt, ibique navem naiSti
,
quae iam \n eo
-erat, ut ex portu iblveret, Alexandriam tendunt. Erat
forre in eadem navi Menelaus Aegyptius , liberali ado-
lefceris ingenio, & honefto loco natus, quocum eos in
convitlum amicitiamque conciliat itineris focietas. Sed cum
per aliquod teinpus profpero ufi fuiiTent vento, oritur
fubito gravifllma tempeftas, quae navern diu mifere agi-
tatam fcopulo tandem illidit ac diffolvit. Reliqui omnes
undis obruuntur : iina prorae pars ea
,
qua Clitophon fo
lus cum Leucippe confederat , integra manet , & Pe!u-
fium appellitur. Ibi, refeftis corporibus, navem condu-
cunt, & Alexandriam petunt. Tenebant vero illo tem-
pore paftores regiones inferioris Aegypti paluftres , eaf-
-que iatrocinio infeftabant. Hi navem intercipiunt, fpo-
lianr, Clitophontem ac Leucippsn vinciunt, & cum re-
iiquis captivis cuftodiunr. Quae calamitas quamvis, ut
.erat, maxima effet, alia tamen velut malorum cumulus
acceflit. Oraculo monebantur latrones, exercitum luftrare
captae virginis lacnftcio. Statim acairritur ad Leucippen
:
abftrahitur reludans a Clitophonie, nequidquam & ipfo
re'uftante. Interea fuperveniunt Aegyptiae legiones, emii-
fae a praefe^o ad coercendos delendofque iatrones, eof-
que in fugam vertunt, intra paludes reiiciunt, &cum aliis
captivis Clitoplioniem etiarii ex eorum poteltate eripiunt.
Partores nil prius habent, quam, sx oraculi iuilu , facri-
\
F L .
ficlo
defungl. Struitur ara
,
adducitur a duobus Iiu^enibus
Leucippe,
caedltur, & eodem loco terra continuo condi-
tur. Arqiie haec omnia in confpeftu Aegyptii
exercitus
& Clitophontis peragebantur
,
qui virgini opem fcrre,
propter interieftam folTam
, oon poterant, CHtophon itu-
pefaftus & fere eneftus fpeftaculi atrocitate, cum primum
ad fe rediit & congeliam vidit foiTam, currit eo, ubiLeu-
cippen caedi viderat , ut fe eo ipio loco interftceret.
lam-
que gladiuffi admoverat iugulo, cum derepente exriftunc
Satyrus & Menelaus, qui eum amplexantur & a mortis
confilio ad vitam revocant: Leucippen enim vivere: omnia
ei exponunt : ut ex naufragio enatarint : ut in paftorutn,
manus inciderint : ut , agnita Leucippe , ab eorum duce fa-
crificii peragendi provinciam popofcerint & impetrave-
rint: qua eos infpedanres arte eluferint, ut, cum iugu-
latam putarent virginem, ea tamen viva manferit. Et Leu-
cippen quidem continuo protrahunt ex loculo
,
quo condi-
ta erat, eique reddunt. Hoc tum primum fuit
tempus,
quo libere folus cum fola eliet ; itaque veneris
tajidetn
fruilum percipere vult. Contra dimovet eum
puella, di-
cens, Minervam fibi pridie, quam facrificanda
elTet, ap-
paruiiTe, falutemque promirifle ea conditione, ut virgi-
nitatem iervaret , donec ab ipfa Dea Clitophonti
dicare-
tur. Haud multo poil eam deperit Ch^rmides militum
duxj eaque potiri intemperanter cupit. Quem dum difFe-
runt Satyrus & Menelaus , Leucippe in iurorem incidit
ex philtro, quod ei Gorgias miles, ipfe quoque eiu5amo-
re captus, mifcuerat. Mox Charmides & Gorgias a pailo-
ribus caeduntur : libcrataque erat ab eoium poteltate
Leu-
cippe, non item a furore. Ingravefcebat quotidie
mali
vis , donec eius originem apeiit Chaereas miles
, medi-
€umque adducir
,
qui virginem fanitati reftituit. Veniunt
Alexandrlam , comite Chaerea. Hic quoque eius amore
incenrus, rapere puellam ixudet. Invitat eam cum reJi-
quis doiTium fuam , in Pharo infula. Eunt contra Mene-
lai confiliiitn & ominuni quoque monita. Neque vanus
fuerut metus : nam inter coenandum , velut aliud agens.
XIV ARGUMENTUM
primutn furgk Chaereas, tum irrumpunt latrones, qui Leu-
cippen abripiunt
,
in navem imponunt
, & remis velifque
aufugiunt. Clitophon ab infulae
praefe6to auxilium poftu-
lat, & navem ab eo impetrat armatam, qua latrones
per-
fequatur. Hi cum perfsquentium vim
velocitatemque ef-
fugere non poffent, iamque teneri fe viderent , callido
fe confilio expediunt. In
puppis enim tabulata mulierem
adducunt in adverfariorum
confpedum
,
ei caput abicin-
dunt, truncumque in mare proiiciunt, his verbis ad Cli-
tophonteni fociofque clamantes : en vobis corpus
,
de quo
eratls! Clitophon
,
qui no6tis obfcuritate mulie-
rem caefam oculis cognofcere non fatis poterat
, Leucip-
pen interfedam effe arbitratus
,
a perfequendo defiftit
,
truncum expifcatur & in infula fepelit•, ipfe Alexandriam
revertitur. Ibi moerore confedum & rerum omnium tae-
dio laborantem fuftinet confolaturque Mendaus : tempus
quoque paulatim maiorem ludus partem demit. Sexto
menfe in Cliniam forte incidit. Hunc Sidonii e naufragio
fuihilerant , falvumque Sidona advexerant , ubi a Softra-
to literae ad Hippiam ailatae erant, quibus ille filiam
Leucippen Clitophonti defpondebar. Atque hunc tam lae-
tumnuntium iit Clitophonti aiFerret, Clinias iterutnAlex-
andriam repetierat, fi forte eum ex naufragio fervatum
ibi invenire poflet : quibus adiiciebat
,
patrem quoque
Hippiam
iplum propedicm adfuturum , ut filium recupe-
raret. Hoc nuntio animus Clirophontis non tam ad ae-
quitatem revocatur, quain obducia ludui cicatrix refri-
catur
metnoria Leucippes. Igitur conftituit patris fe ad-
fpeclui
fubducere ,
Alexandriamque relinquere. Dum abi-
tum parat, nuntiant ei Menelaus & Satyrus , Melitten,
in cuius notitiam Alexandriae venerat , vehementi eius
amore flagrantem ei nubere velle. Erat haec mulier Ephe-
fia , florente aetate
,
pulchritudine haud vulgari , divitiis
affluens , & recens vldua
,
marito per naufragium amiiTo.
Clitophon primum omnem nuptiarum mentionem aver-
farur : poftea, paulatim amicorum precibus exoratus , ut
fortunae & rebus Tuis confulat , conditionem accipit : ea
F L . XV
tamen lege
,
ut ne nuptiae fierent , donec Ephefum per-
veniflet ; neque enim vel in Aegypto , neque mari , ubi
Leucippe tot mala perpefia erat , & mortem quoque obie-
rat, fibi fas effe putabat, Veneri operari. Proficifcuntar
Alexandria : falvi Ephefum veniunt. Et primo quidem die
in villam Melittes divertuntur, ut interea nuptiae paren-
tur in urbe. Operabatur vero inter lervas in agro mulier
recens emta , tonfo capillo
,
fqualore pannifque
obfita
,
virgis etiam crudelirer lacerata : elucebat tamen
quaedam
ex facie habituque honeftas. Haec fe ad Melittes
genua
abiicit , oratque
,
ut fe, honeftisingenuifque natam
paren-
tibus, in libertatem reftituat, & a Softhenis libidine
vin-
dicet. Hic licet ipfe fervus elTet, fervorum operumque
m
villa erat praefeftiis, mulieremque hanc, nuper a latroni-
bus advedlam, formae caufa emerat, pudicitiamque
eius,
quam blandltiis primum follicitaverat
,
poftea
verberibus
expugnare nitebatur. Melitte eam benigne fufcipit
, folvi
vinculis,&, donec in patriam abiret, liberaliter
haberi iu-
bet : Softhenem abigit. Ceterum Clitophon ad mulieris
eius
adrpedum turbatur, & taciro praefagio percutitur
,
quod
in eius vultu habituque magnam cum Leucippe
fimilitu-
dinem depreliendere fibi videbatur. Neque temere : nam
erat ipfa Leucippe. Cum domum rediiflet, inter
coenan-
xlum eum Satyrus feorfim vocat, literas a Leucippe
tra-
dir, & totam rem exponit. Clitophon laetitia
& fpe
exfultat,
neque quidquam priushabet, quam confeftim ad
Leucip-
pen accurrere. Retinet eum Satyrus: conftituunt,
rem
a
Melittes notitia cohibere, &
3
quaque occafione
au-
fugere. Sed, reperta puella
,
Clitophon miilto magis,
quam
antea, abhorrebat a Melittes amplexu : neque tamen
ha-
bebatj quomodo mulierem, amore ferventem
, & ad Ve-
neris opus impatienter feftinantem, diutius fruftraretur;
praefertim cum eius blanditlas lacrimafque iam Alexan-
driae & in itinere una hac confolatus eflet fpe, nupti^s
fe eius accepturum
,
quamprimum Ephefum perveniiTet.
Sed hanc eius curam nova calamitas fupervacaneam fecit,
Nam
Therfander., maritus Melitte.s, infcia illa, ex nau-
R G U
fragjo evaferar, & ialvus domum redierat. Qui audlens.
ab obviis^ uyorem fuam fecundas hodie nuptias celebrare,
ira pei cutitur, confeirun in aedes irrumpit, turbat , aeftuar,
Ciiiophoatem multis modis mifere verberat, & conftri-
eum fefvis cuilodiendum tradit : quibus peraftis, domo
egreditur
j
& amicos vifere feftinat. in hac luila Clitophon
epiftolam Leucippes, quam intra tunicam abdiderat, amit-
tit: hanc tollit Melitie, & toiam rem cognofcit. Tum ipfa
fecum trirtem iuam indignata fortem , omnia experiri iia-
tuit, faltem ne fruilra fecundo viro fibi vidcre-
tur. Intrat igitur in cuiiodiam , folvit eum ex vinculis,
meinorat fuum in eum amorem , miferatur fortunam ipfa
fuam
,
quod adulterii infamiam quidem fufceperit , volupta-
tem non perceperit : omnia ei blanditiaruin lenocinia ad-
movet, ad lacriir.as quoqiie precefque confugit. Vincitur
ClitopSion; iiique illud, quod Amor diu voluerat. Illa,
peraota re, vefies fuas cum eo permutat, & donis libe-
raliter ornatum, poftremum exofculata dimiitit. At vix
egreffus erat foras , feque tandem in tuco arbitrabatur,
cum in Therlandrum redeuntem incidit : cognofcitur, com-
prehenditur, &l pro adultero in carcerem publicum ab-
ducitur. Neque vero Leucippe in libertatem reftituta erat.
Softhenes enim, cognito Heri adventu, ibonte in agrum
redierat , & Leucippen denuo in poteftatem redegerat
fuam, ut eam dono offerret Thenaiidro, atque ita ma-
gr.am ab eo gratlam iniret. Hic fimulatque eam vidit,
amore exaifit , eamque omnibus modis follicitare coepit
:
ilja contra , nec vivam fe , nec mortuam , akerlus quam
Clitophontis fore , afleverat, Quare in eam cogitationem
incidit, ita fe Leucippe potiturum
,
li Clitophontem in-
terfeciflet, & cum Melitta divOrtiuin fociffet. Hanc igitiir
in adulrerii iudicium vocat : ilhiai ut clam occidi cura-
rer, carceris praefefto perCuadete
.cpnatur : puiiea,huius
periculo deterritus, aliani iiiiit rationemcum prae-
fecto. Subornant hominem, cul praacipiunt, ut l"e veluti
malehcuin in carcerem abduci patiatur, ibique Clirophon-
ti narret , Leucippen intiriedam effe. Spcrabant euim ita
F
L
.
fore,
ut, obieito ifto terrore,
Clitophon eo cirius, fi ei
evadendi
facultas data effet , ea
uteretur
, &
Ephefum re-
linqueret.
Contra,
longe res aliter cecidit, ac putarant.
Adducitiir in carcerem homo, &,
velut allud agens, prae-
fente tamen
Clirophonte, adverfam fortunam incufaf,
quod ipie innocens , loco eius
,
qui Leucippen interfecif-
fet, in carcerem abreptus fit. Contremifcit ad Leucippes
nomen Clitophon , totamque rem fibi ab homine narrari
poftulat. Narrat ille, Melitten
,
feminam primariam inter
Ephefiacas , iuvenis cuiufdam Tyrii ainore captam
,
per
invidiain & aemiilationem , eius uxorem Leucippen inter-
ficiendam ciirafle:
interfeftorem evafiire, ie vero, dum
iter faceret cum eo,
compiehenfum efle. Hac fabula per-
a£la, hiilrio clam ex carcere dimittitur. Clitophon, tan-
ta nuntii acerbitate ab animi ftatii deieitus, rerumque
omnium pertaefus, vitam finire ftatuit, ka tamen
,
lu Me-
litten etiam ulcifcatur : nequidquam diffuadente Clinla
,
qui
ad eum conrolandum in carcerem venerat. Agitur aduke-
rii iudicium magno apparatu :
producitur Clitophon , &
ipfe adulterum fe Melittes effe , eaque confcia Leucippen
interfeciire , fponts profitetur. Melitte eiufque patroni
inopinato cafu perturbantur , neque, quid agant, repe-
riunt. Accurrit Clinias : dicendi veniam petit : docet , Cli-
tophontem, fradum aegrotumqueanimo, falfa narraire,ut
mortem oppeteret. Necdiim
,
quid ftatuant , iudices ha-
bent. Therfander enim omni ratione caverat , ne veritas
patefieret: Leucippe occuka tenebatur: Softhenes, quem
Melitte ad quaeftionem poftulabat, efFugerat. Itaque pofcit
a iudicibus Therfander, ut reum, qui fe ipfe caedis ac-
cufaffet, ex lege damnatum capitis, morte multarent. Con-
demnatur Clitophon , &
,
antequam ukimo fupplicio aiH-
citur, tormenta ei adhibentur, ut quaeratur, an Meiitte
quoque caedis confcia fuerk. lam denudato ftat corpore
,
rota, ignis, flagra aiteruntur ; cum iubito, ecce, advenit
Dianae facerdos , & inhibere iubet quaeiHonem. Erat
enim illa Ephefiorum lex, ut, cum pompam advexiiTent
peregrini, continuo iuttitium indiceretur. Et nunc quidein
Aihill. Tut. b
XVIII R G
Byzantii, oraculi iuflu
,
propter viftoriam de Thracibus,
dona Dianae Ephefiae miferant,
eorumque legatio modo
iirbem inrraverat. Eius forte princeps
erat ipfe Softranis,
qui ad forum veniens cum facerdote
, ut audiit de Leu-
cippes caede quaeri
, agnovitque
Clitophontem , ftatim
ira exarfit, neque quidquam
propius habuii, quam ut
in eum involans ipfe ab eo de filiae caede poenas fume-
ret. Retinetur vix tandem a Clinia ,
&
,
quid rei fit, au-
dit. Interea Leucippq e cuftodia in Dianae templum eva-
ferat: nam Softhenes, capta fubito fuga , fores curtodiae
claudere oblitus erat, Itaque res denuo in iudiciiim addu-
citur
, auftore inprimis defenforeque reorutn facerdote:
caufa magno apparatu ab accufatore & reis inftruitur:
patroni omnem utrinque eloquentiae vim expromunt. Ae-
ftuare indignarique Therfander
,
quod eriperetur fibi con-
demnatus reus, & ferva, quam optimo iure eintionis pof-
fideret: in Softratum & facerdotem contumeliore invehi.
Sacerdos contra accufatoris crimina diluere, cumque, ad
comici Ariftophanis imitationem , acriter fimul & feftive
exagitare. Tum Therfander, artes omnes fuas fruftra con-
fumtas, exitumque iudicii in eo pofitum effe vldens, ut
J-,eucippe intadam fe virginem, Melitte purain ab adulte-
rio, probaret, ambabus religionis terrorem obiicit. Erai
enim in templo Dianae facra fiftula , ex cuius cantu de
puellarum virginitate iudicabatur: erat item Stygii fontis
lavacrum
,
qiio cognofcebatur uxorum fides caftitafque.
Accipit conditionetn Leucippe magno cum gaudio : nec
Melitte eam detreitat
,
quod ei a Therfandro hac fornni-
la ofFerebatur, fi abfente marito rem cum Clitophonte
non habuiiret. Et mulieres quidem ira experimenti religio-
nem fubierunt , ut innocentiae documentum utraque au-
ferret, Tum vero univerforum conviciis laceratur Ther-
fanderj
&, ni fugam cepiiTet, nil erat propius, quam ut
lapidibus obrueretur. Softrarus Leucippen denuo Clito-
phonti defpondet : abeunt Byzantiiim , & inde Tyrum.
Ibi Calligonen etiam cum Callifthene inveniunt. Hic eam,
poftquam rapuifiet , honefte habuerat , ac , mutata vitae
F L .
XIX
ratlone, ad frugem redierat, & in bello contra
Thraces
additus Softrato collega
, egregiam patriae navaverat ope-
ram: neque tamen ipfe adhuc puellae matrimonio
potltus
erat.
Itaque Hippias
& Softratus eodem die liberorum nu-
ptias
celebrant.
Atque ex hac quidem fabulae fumma intelligitur,
eam
argumentum habere fatis magnum & varium, neque fimi-
linidineveri
& confuetudine vitae abhorrens.
Similesvero
laudes in fingularum etiam partium compofitiona
expoli-
tioneque tribuere ei non poiTumus. Pnmum ducitur ab
exordio parutn verifimili : nain totam hiftonarri
narrat
Clitophon
,
auftori nunquam antea cognitus , fed cafu
ad eandem fpeftandam tabulam , de Eiiropaa raptu
,
dela-
tus; & quidem ita narrat, ut per ofto libros nunquam
intermittat fermonem. Aliter apud veteres, v. c. Plato-
nem, qui , verifimilitudinis caufa, narrationem
,
praefer-
tiin longiorem
,
interrumpunt , & ad res cum ipfis narran-
tibus coniunftas divertunt. Similiter Longus exordiufn
diixit a tabula pi£ia: fed longe melius ipfe folus confumfit
orationem defcriptione cafuum, quos tabula exhibebat.
Deinde illud magnopere defideramus
,
quod hominum
,
quorum praecipuae funt in fabula partes, indoles nec de-
pingatur, necdii^s faftifque rignificetur iis, quae eius in-
dicia prodant, nec forma exprimatur ingenii
, animi,
ac
morum. Qiiid eft in Clitophonte
,
quod non in aliis ple-
rifque eiufdem loci, aetatis, conditionifque fit iuvenibus?
quid in Leiicippe
,
quin idem in omnibus fere liberaliter
& ingenue inftitutis puellis reperiatur? Neque aliorum
ho-
minum indoles morefque melius fignificanrur. Contra ni-
mius eft in defcriptionibus , comrauni Sophiftarum vitio,
V. c. regionum, locorum , urbium, tabularum, & inpri-
mis , animi perturbationum , in quibus quidem omnibus
exfulrat oratorie, & verborum ibno fervet. Eft omnino
utile & inprimis elegans, paffionum, quibus animi moven-
tur, fontes rationerque defcribere, fed ira iit ex ipfis fa-
ftis & rebus cognofcantur, neque leSor iiibito ad aliam
quafi pitluram convertatur, fed leniter ipfa ierie narratio-
b 2
XX ARGUMENTUM
FABULAE.
nls duftus, motuum
originem, fucceiTionem ,
exitumque
cognofcat, Atque in his locis philofophum agit Tatius
,
fed ita , ut quafi ex Sophiftae commentario fententias &
rationes afferat. In alus vero libri partibus multo plus ha-
bet diligentiae atque
verifimilitudinis , veluti in coUoquiis
atque orationlbus. Sed quod initio iam dixeramus, habet
Nofter magnam cum Heliodoro
convenientiam , & cutn
aliis, qui vel perierunt, vel adhuc in bibliothecis latent:
quofque omnes a Diogenis Antonii imitatione pendere,
au£tor eft Photius Cod, 1 66. Heliodorus argumento com-
pofitioneque ad heroicum carmen vel tragoediam acce-
dit. Omnino fi Aethiopica ut poema fpeftentur , multa
probaburitur , vel certe mitigabuntur legentium fenfu
,
quae in hiftoria, aut fimili opere, haudquaquam ferenda
finr. Achilles contra manet in quotidianae vitae lege ac
confuetudine
,
& propior eft comoediae : & nonnun-
quam ad hilaritatem & feftivitatem remittitur. Sed longum
eft de hac fiabula in utramque partem difputare. Laudes
eius praecipuae funt duae: altera, doftrina varia & iu-
«unda, partim ex philofophia, partim ex aliarum rerum
fcientia, gentium locorumque petita; altera, ftilus ele-
gans, terfus, quamquam , uno alteroque loco, verborum
novitate ac fono , compofitionifque curiofitate laborans.
/
1
'
'
.
cct,
, ^
-
»
^^/^
'
ACHILLIS
ALEXANDRINI
D
CLITOPHONTIS LEUCIPPES
R S
LIBER PRIMUS.
«3iDON Phoeniciae princeps civ'tas, Thebanorumque
generis origo, in Aflyrii maris litore pofita eft. Getni-
Variat infcriptio. Quidam
:
Cod. Angl. pro varia leflione
^ Afux/VTTjfC x«( -fuperfcnptum eft. Aeque refte.
TSf, quod vulgarius eft. Suidas
:
Longus : tS^v KATA

^kynWvji
,
y^a^ac ^. Et Euftathiiis :
'
Afux.
, qued & 'I?jW«v»«v «( 'li/^iivwv.
AqKiU, Tat. 2
4
ACHILLIS TATII
'/
^.
^(,
?^iix'/jvh ,'/^, ,
,.,
ya^ ^
, (^ ^wnoov
^^,
,
^
, ^?\[,],
^fA,iv
•/
^
, ,^ yci?//jv;j
,
"£<-
S'i Xifxivog ^.'RvTuuuci
^,
((^& ^
^
^
'- -^
^
'^i^Jvo.
a.yuS"f]^ciTci
i ^^
-, ,,
num ea portum amplo admodum finii , verum aditu an-
gufio, maris aquam fenfim accipiente, compleftitur. Ubi
enim dexterum finus latus curvatur, aditus illic alter pa-
tet : per quein aqua rurfum illabitur : itaque portus por-
tui adiungitur, ut in illo hieme, aeftate in hoc, tutam
naves habeant rtatlonem. Eo cum ex alto tempeftate reie-
fius fuiffem
,
Phoenicum Deae , Sidonii Aftarten vocant
,
quae pro recepta falute conuieverunt , facra feci. Dein-
ceps cum alia civitatis loca perluftrarem , ac in Deorum
templis munera tholls fufpenfa contemplarer , tabulani
animadverti pi^lam
,
terram ac mare, nec non Europae fa-
1 Ifidorus Orig. XV, i : Phoe- Nam In ipiis portubns fana Diis
nlces rubro mari profccii , Sido- exftruifla erant. Nota quoque Ve-
nem urbem opulcntijjlmam condi- nus )*•
. ad Horat. C. I, v.
derunt . . .
Ipfi
etiam Tyrum in i. At Cod. Bav. cum ed. Com-
Syria —
ipfi.
Thcbas in Boeotia. melin. .,^
,
minus bene.
Difertis etiam verbis Plinius
V, 4
'Aa-ra^vnv) Cicero de Nat.
c.
19
: Sidon artifcx vitri, Theba- Deorum L. III, c.
23
: Vcnus pri-
Tumque Boeotiarum parcns. ma Coelo & Die nata — ahera
,
2 'ilf '..' ) }) fpiirna procreata tertia , lovt
Legebatur in editlone Palatina, nata & Diana
,
quae
nupfit
Vul-
iv .Et iic etiam habet An- cano _ qiiarta, Syria
^
Tyroqice
glicanus Codex. Sed Florentinus concepta : quae Afiane
vocatur:
& Romanus, ut &: Regii, legunt
:
quam Adouidi
nupfijfc
proditiim
efi.
/?>• unde fufpiceris
,
olim De hac coniule lo. Seldcni dc
fuiffe : -
. diis Syris Syntagma II, c. 2.
3
)IntcU. T« '/.
L
R .
^(. .
&•,
'^ifJouvog
.
/
}
;-,
TrccpSauv.
^
- ,
-
^ ,
1\
[]
-
, /^
avkcnv '.
^^
ctvif^if^iKTO
, .
(^
.crvvr^TrTcv CvK-
,
avkcriv
^,-.
^
'^
-
('
1] ^^
,
(-
parj'/jv iisppiiy
OcTQv (' ^,
, .
-
'
- §i (^
'.
'
^ TTpacriai
^
-, ^
porJay
bulam
,
continentem : ac mare Phoenicum , Sidoniorum
terra effe dignofcebatur. In terra pratum erat virginibus
reiertum. In mari taurus natabat, formofamque humeris
puellam fuftinens Cretatn verfus curfum tenebat. Pratum
multa florum varietate diftinftum, arborumque & fniti-
cum copia interfitum erat: quaruni rami atque frondes
mutuo complexu ita (q{q neciebant, ut te6li ufum floribus
praeftarent. Umbram quin etiam fub frondibus pifior ef-
finxerat eo artiiicio, ut locis aliquot radii folis modice
pratum illuitravent , tantum fcilicet, quantum quidein con-
textas frondes patere voluit piitor. Ceterum harundinuni
corona pratum univerfum undique munierat. Sub foliis
fruticum, narciffo, rofa, myrtoque, ordinatim fati pul-
I
(///7>
)
ex interpretamento. Pariter in-
ItaexhibetPalat. Cod.cum Angl. fra I
,
ij init. a< yiiTOVsc »
& interprete Latino. At Regii & ^TrepiTrXoiicii.
Florentinus: 2 <?.
avyiyjnt,
3
6 ACHILLIS
TATII
KUi ,'^. vL•^ S'e actrct
i^itrov {,
yj}ct(^rig,
, >,
,
cLyf]i<nv Kcti
<:,.^
iyiypUTTTO
,, [,
etfxapav , icca; orhv
kofjcaTi. /
,
<
.9
-^^
^^,
^ ,
(-
TTipi
7 ^/, Strhf^svoi'
KOfjuai ]
iej^it)!/
^ (
,^.•
(
avca
,
, §i ,
^^'
-
{ ,
,'(- ' -
-
S
-'
(,
-
•[, -
fjLiK-
&,-
'
.
-,
fjLiKOOi^
^' L• -
vini
cernebantur. Sed & ima ex terra fcatebat fons
,
qui
medium pratum
, florefque ac plantas , hac illac difcur-
rens, irrigabat. Nec deerat, qui , fumto ligone rivulo
imminens, aquae viam patefaceret. In ea prati parte
,
quae mare attingebat, virgines piftor expreflerat, vultu
cum hilaritatem
,
tiim moerorem indicantes. Corollae iis
in capite erant, crines per humeros effuii, pedes vincu-
lis exuti, crura veftibus, zona genutenus fuccinftis, nu•»
data: os pallidum, genae contradae, oculi mare intuen-
tes, labia nonnihil hiulca, quafi prae metu vox praecliu
fa fuiffer, tnanus taurum verfus protentae. Ad mare aii-
tem eo ufque proceiTerant , ut pedis partem fuperiorem
aqua pertingeret : corporis totius iiatus is erat
j
ut & ad
L R
.
7
''
[
Wi tmjocv ^pct^ilv, -3-
L•
)
',7rpo(7iXU{iv.
]
L• -
\ ,
,
ycto -
7/\., ,
<
,, ^/,. <u
^-
fjLivcit, ,
, ,,
KopvCpovfxivov Kcii
AvofA,ivov
.
h
(^
-\^ 7
,-
^, , ^-
, ivuiv Kciy^TTTOfjiiVov (.
(,- ,
^
,^, ,,,
, ^ihoc (^^-
/ TTork
, )
£ixcfisvYi ,
,
[
-
^^
(
,.
^
^^ (
[
,
-
taurum contendere velle
,
& undis credere fe vereri vi-
derentur. Mari color inerat duplex : terrae enim propin-
quior pars fubrubebat ; remotior vero & profundior cae-
rulea erat. Eiiiila quoque erat & fpuma, & fcopuli, & flii-
ilus. Illic fcopuli etiam e terra proieili exftabant : quos
e tumercentibus & faxo aHifis fluilibus fafta Tpuma deal-
babat. Medio in mari pidlus iaurus ab undis vehebatur,
montis inftar attollente fe unda, qua bovis crura fljiile-
bantur. Tauri dorro virgo infidebat , non equitum nn^re,,,
fed utrifque dexterum in latus pedibus apte demiiTis ; lae-
vaque cornu
,
quomodo habenas aurigae folent, tenebat:
manum enim taurus fequebatur. Virginis pe^us ad pu-
denda ufque alba tunica, corpus reliquum purpurea lae-
I yatp — £7£7())
)
y
>i'v , '^ y.ua.veo\' Je
Ita corr. Salmafius, cum antea -;
,/
»-
legoretur : ykp
itfos
tJiv
&c.
4
8
ACHILLIS TATII
S'iv
rct
'-
-,. -
.
jj
%Kcuvct
.
Si ([/, ^ict
-3"
'.
(/
ojj,^os,Aog
,
-
-
fXiv/i. (. (ug ^
.^ (
](,
,,.
cvvctyovcrci
^
, €/,
y.ai iyiviTO
.
%7-
• ,^
,
yAv
,
§
-
. 5
,
ifJLTriTnTuLo-fXivyf L•
, ,/^' ,
,
,
Si ^ ^
-
,
-
,
'
. ^L• ^,
-
.
ctv
-
,.
'
^
,
,,
f
/,,
, ^,
,
'
ra confegebatur: omnia tamen per veftem cernere lice-
bat. Nam & profundus umbilicus, & planus venter, &
angufta i!;a
,
pe£tus in acurum dilatabarur. papillae mo-
dice tumebant, zonaque addufia una cum tunica, quae
corporis rpeculum erat, fuccingebannir. Manu altera cor-
nu, caudam alrera virgo apprehenderat , & utrifqLie hu-
meris eriam capitis tegmen utrinque circum humeros ef-
fufum fuftinebat : cuius finum depitlus ventus ita imple-
bat , ut omni ex parte intumefceret. Puella tauro infidens
navis inftar ferebatur, peplo veli ufum praebente. Tau-
ro delphini aiTukabant , illudebanr Amores : quorum qui-
dem motus etiam illic piftos diceres. Alter Amor tau-
rum trahebat , alter parvulus infanti alas expandens
,
pha-
I_Mofchus: )! J'
!jSsc^wj •7»(
,
L R .
9
/
,^,, (/
,,, ot yiycvi facvg.
. 'Eyit)
^
/
ypci-
' ^e ,^
.,Qicn/, ,
^^-
< , , 3'
; ,
-
, ,
^,
^
, (
^|
.
}, / , , ^\
opca
( Q'i\/iv ,
'.
^,-
,
, ,
^
ijj^a, ^,^
. ^ <, ?\.( , ^,
^ , uaKXov ,
ii
^, .Kcw L•
t
^^^,
retram geftans, faces vibrans; atqiie ad lovein conver-
fus ridebat, quafi eum, quod fua opera in taurum muta-
tatus efieij irrideret.
II. Ego igitur cum alias pidturae partes laudabam, tiim,
quod & ego amori indulgeo , Cupidlnem taurum trahsn-
tem accuratius intuens, ita mecum loquebar: En ut in-
fantis iufla coelum, terra, mare faclunt? Tiim adolefcens,
qui tiim forte aderat , meaque verba intellexerat : Huius
equidem , inquit, ego quoque rei teftis efle poiTum, cui
tot amoris caufa incommoda evenerunt. Tum ego, Cu-
iufnam
modi funt , inqiiam , bone vir, quae psrpeiTus
fuifti?
tuus enim adfpe£ius huius Dei myileriis te noa
abhorrentem
declarat. Tum ille: Ad permixtam, inqult,
confufamque rerum feriem commemorandam me revo-
cas: fabulis enim ea omnia fimilia iunr. Tum ego: Ne per
lovem, perque Amorem ipfum , inquam
,
moleftum ribi
fit, hac me ratione magis iuvare, tametfi fabulofa videan-
tur.
Haec cum dixiiTsm , manu prehenfum hominem vici-
,
ACHILLIS
TS , -
, ,
iv^a
fA^iv
- ,^
£f)j)ii
06
^ ^,
ttf)Ti ^(,.
"
K.a,uitTcig
'
•,
^, , -^'
\^
, , ^,-' ,
Si
jjo^ui, ,
^^ -^
.
. Si Kiyiiv
^'
^.; yi-
, , ^ ,
^
^
, \.. ,^ ^-
-,
'
,' ,
,^
,
fAiv,
, §
^,, .
fAiv
TToLVTct \
'
yu^ . ae
^
,
. oi
(, ^,
'. quoddam in nemus perduxi
,
ubi permultae atque
opacae platani fuccreverant
,
perfpicuaque ac tanquatn
nupei* liquefada nive, frigida aqiia dimanabat. Illic cum
humili quodam in loco federe hominem iulTiirem, ipfeque
pariter aflediiTem : Tempus eft, inqiiam, initiiim narran-
di iit facias. Deledlationis omnino locus hic plenus , ama-
toriifque fabellis plane dignus eft.
III. Tum ille ab hoc principio exorfus eft dicere : Gen-
tis mihi origo e Phoenicia ert, patria Tyrus , nomen Cli-
tophon
,
pater Hippias
,
patris frater Sortratus
,
quod qui-
dem ad patrem attinet : nam matres duae fuere , Softrati
Byfantia, Hippiae Tyria. Softratus Byfantii, propterea
quod inibi marris hereditatem fane non exiguam creve-
rat , femper commoratus ei\ : pater meus Tyri. Matrem
I
^
)
Sic Fl. cum Regiis. & ipfum probum. Salm. infuper
At Angl, cum aliis :
/>£(,
quod legendum coni. /;. Temere.
L 11 .
II
yct^
,
^. irkyiiTiv -
,, ' §(^ f^oi
^.
ir%Kii
fA.ev
^
('
^^
-
'
^
,^
,
,(, . L• Aaifiovicv
-
' -
^
^) ,^^
'
''
^--,
,
^^ ^^
-'
',
--,
ii -^, (
uiKfiov ..
, -
^
,,
.
'
^
^^ -
-
^ ^
,, §
^'
-
ipfe meam nunquaui vidi, iit quae fuum infante me obie-
rit diem : itaque alteram fibi pater uxorem adlunxit : ex
qua fororem mihi nomine Calligonen genuit, quam mihi
uxorem dare decreverat. Sed potentiora hofninibus fara
mihi aliam fervabant. Frequenter autem Dei mortalibus
futura in fomnis pronuntiare conrueverunt, non quo ma-
la praecavendo evitent, neque enim fato iri obviam pot-
cft, fed quo aequlore, cum evenerint, animo ferant. Re-
pentina enim & inexfpeolata perculiam improviib adven-
tu mentem frangunt atque profternunt : praevila vero , &
praecauta, dum ad eorum cogitationem animus pedeten-
tim deducitur , longe minus affligunt. Itaqiie cum nonum
& decimum agerem annum, nuptiafque non ita multo
poft pater fadurus eflet, fabulani fortuna incoeptavit,
Nam cum me quieti dediffem
,
vifus ilim ita cum virgine
coniungi, ut a capite ad umbilicum ulque duo corpora
2 ACHILLIS
&
(. §
^, >
TtoLi
fjiiyciXyi, ^-
,^, ,h
-
^,
, ,TTotpiicii
,
KOji.ccci'
^
0£|4, ^,^ .. iTrmiiTuvarct
.
^, civccTiivct(rci
^
, ^
y^vcg
,
]/, ^ -,-
(,,
kcu
70.07
f/yov
. ^
^,, , ouoivct,
tfxoturov
^
,. ^ ^.
, , '^'.
/ ^'
'
^ ^-.
(72 ^
^
'/, YLav-
•S"/ii
.&
,
^
^^pct-
eiTemus, deinceps vero in unum coaluiflemus, mulierem-
que adlpedtu horribili , magna ftatura, vuliuagrefti, fan-
guineis oculis, genis afperis, vipereis crinibus , falcem
dextera, laeva faculam tenentem, nobis imminere ; atque
iratam exrenta falce plagam, qua duo in untim corpora
coierant, imponere, virginemque a me abfcindere.
Quatn
ob rem timore perculfus, ac ex fomno excitatus
,
mala
haec nemini palam feci : fed in eorum cogitatione folus
verfabar. Interea Byfantio literae ab eo, quem dixi, pa-
tris mei fratre, hoc exemplo allatae funt
:
Soflratus
Hippiae frairi S. D.
Leucippe filia , & Panthia uxor mea proficlfcuntur ad
te : bellum enim a Thracibus Byfantiis infertur. Tu carif-
I Ilif:i\ctvvit
)
Flor• - zantiorum metum rei male ge-
jSavii• aeque bene. Alterum ta- rendae declarat. Ad rem Polyb,
jnen aptius h. 1. videtur. Nam & IV, c,
45
: AiJiov ,3< (Bu^av-
equitatum
,
quo fere Thraces in /ot ) /^ <
^^, Trpbf
bello utebantur, innuit, & By- toutovs (/>«{,
)
L R .
i^
.
'.
Se
fxoi
rct (^
,
^.
S . ,, ^,
^,,^, ,,
- -
. § ,,
KUi S-ipciTruivt^MVi ('^^
^-
%£!/ ,.Lv f^itrcu
'
y.ctt
-'
. Si ,
,, kv
. fzoi , kcu
(.7 (
^^3•[
-.
uSov
^^,
-
'oy.fxct
h
'
^
^
'ictvuvj
, |cii/-
Q-QV
'
{, ^
,'
,
,
2 fA.i<rov
^--
, ,,
iyAfxzi-
70 , oictv ,,
^
^
fima pignora nobis ad belli exltum iifque ciiftodi. Vale.
IV. Cognita literariim fententia coniurrexit parer, fta-
timr^ue ad mare fe contulit : atque haud multo poi^ ma-
gna cum fervorum, ancillarumque, quas cum uxorc
ac
filia Softratus miferat, turba fequente reverfus eft. Inter
eas mulier erat procera
,
pretiofamque ftolam indura : m
quam fimul atque oculos intendi , ad finiftram virgo
ince-
dens mihi apparebat , cuius adfpeilius vehementer tange-
bat oculos meos. Sic ego depiotam videram
Europam
m
tauro. Erant ei quadam cum iucunditate truces oculi
, cri-
nes tlavi crifpique , iiipercilia puro nigrore delibuta
,
ge-
nae candidae : nifi quod earLira medium rubore
,
purpuram
,
qua Lydiae mulieres ebur inficiunt, imitante
fuffufum
I Anacr. XXIX, 12: - 2 Claudian. R. Prof. I,
274;
yspyov fVra.
, ^-
non
fic
decus ardet ebnrnum, Lydia
«>• Adde Sil. It. V,
562, deSci- Sidonio auodfemina tinxerat ojh-e
^
pione : FiasmbantlianinamitiAd- coU. Hom. 11. IV, 141, &Yirg,
fpeciu, gratufque inerat vifcntibus Aen. XI
1,67.
horror.
34
ACHILLIS TATII
' CTOfAci
'^^
civuog
) -
<5/ ,
.
'.
Si ^
,
-
S
- . ya^
^ -
, §
^^ 'd/
'.
^
^
§,^.
Si
fxz
QfA^ov , , '}
,
,
-
SiiaS (,, ,
iTpifJLOv
',
^,
^^ovfji^v
.
Si ^
fjuiv
-
"
<
,
'
7([,
"^
^ ,
,-.
£ . [jLiv
,
,
erat: os rofae foliorum labra aperire incipienti perfimile.
Itaque ilatim, ut eam contemplatus fum, occidi. Forma
enim ad inferendum vulnus telo acutior eft, per oculof-
que
amatorio vulneri aditum patefaciens in animum pe-
netrat. Omnia me fimul agitabant, laus, admiratio, tre-
jnor,
pudor , impudentia; & proceritatem laudare, & pul-
chritudine
obftupefieri, & corde tremere, & oculis lafci-
vius
intu^ri, ac ne deprehenderer vereri coaftus fum : fa-
neque
oculos a virgine
avertere conabar; fed illi repu-
gnabant ,
fortnaeque fuavitate pellefti eo k^Q referebant
,
&
vidoria tandem potiti funt.
V.
Ceterum mulieribus intro ad nosduftis, domufque
1 Mufaeus v.
92
feqq.
'/
x/)«Ji«
,
^Si
- '/,^
.
&
S' ,Ipccf J*
^
-rrsXet ' .'ctloii.
. 2
/f
/?
'
-
'-) Formae illicio perfuafi
& addufti. Sic reponere placiiit
'%\ ^, fVri
/- Salmaiio
,
pro vulgata leftione,
v«f
oJiu?(, 7(70.1 .In aliis Codicibus
,
"ETks
oe
"^-^
, *(•
,
tam beae.
L
R .
15
TrdTyjP //-^?
,7[/^,, ^
^. ,
, Svo
^.
' '
-, ( -
•,
^i^iay
TrapUivoi.
'
L• -
• ,,
'
-
-, f^ou
6'[/>
Trapoivov. i< [
(,[
<,-
^.
'
h \<(. ipii-
ii ^
^ -
\),
-
,
,
ay.a S-tav'
fxoi
^.
'
<^ vifJi^iv
^,
ctpuo(rafxivog,
,
'^
-
(^ -,
^
'
,
'^'^/^-
'
^
,
parte quadam els attributa, pater coenam parari iuiTit:
ac quoniam tempus eius venerat, bini fingulis leftis ac-
cubuimus, huiufmodi ab Hippia ordine adhibito, ut ipfe
& ego mediam , matres finiftram , dextram virgines obti-
nerent. Quod cum ipfe animadvertilTem
,
parum abfuit,
quin ad patrem, propterea quod virginem exadverfum
oculis meis coUocaverat , ofculando procederem. Verum
enimvero quid in ea coena comederim , ita me Dii ament,
dicere haud fcio , iis nimirum fimilis, qui coenare fefe
fomniant; fed cubito menfae innixus, ac toto capite in-
clinatus, puellam contemplabar, illius interim obtutusfuf-
furans: atque hoc mihi coena erat. Pofteaquam finis eden-
di faftus eft, e pueris domefticis iinus cum cithara pro-
ceffit : ac primuni nudis manibus fidem tentans, exilem
quendam ibnum, digitis murmur adiuvantibus , edidit.
6 ACHILLIS
yATci - '/

, )ccn
,-
cruvyiSi. ,-. ^s.
-^, y^y^Ooi.tiVQg Oivyovcrav
-
'
OiuuKOuv KOLi [^,'
-
r, '/j,
CTiCcivcvfjAvog.
^ ,,
^
e>i(rS'\v &1
-
,
yt/%J?i' ibiKctv^iv. 'ycto ^-
fjLiag
/\. x.ccv ug (-
'^,
(/.'/ -
,
-'
\
^
-
^iiyy.a.
^
kuaoTCLvn ^^, -
cthciuyctTi
^.; &-,
ty^OAjTOV zXiyov' ^x.a,i ^
\ool ,-
3'£
,
,
^
, , ^
Dainde fumro pledro, cum aliquantulum chordas percuf-
fiflet , citharae fono vocem ipfe fiiam addidit : concinuit-
que, ut fugientem Daphnen Apollo incuiaret, fimulque
perfequeretur , ut iamiam compfehenfurus eiTet, ut puel-
la in arborem mutnretur : cuiiis ille frondibus coronam
fibi demum fingeret. Quae fane cantilena meo ardentiores
faces amori fubiecir. Amatorius enim fermo vehemens
quaedam cupiditatis incitatio efl:. Ac quamquam ad tein-
perantiain aliquis comparatus eii, exemplo tamen ad imi-
taiidum trahitur; eoque facilius, quo nobilius proponitur
exeinplum. Nam pudor, qui a peccando revocabat, prae-
ilantioris alicuius dignitate loco puUus, in licentiam com-
mutatur. Hifce itaque verbis memet alloquebar : An non
Apollinem amore captum eiTe, & pudorem abiecilie , &
virginem palam fequi vides ? Quid tu igitur defidia tor-
I Ita Florent. In aliis notatur Ceterum xsXci non habet Cod.
haec leitio : TcZto
^ .\ Bavar. & ed. Commel. & fane
a.7^ivov(iuv Tr,v
4''X'"'
'''f
poft /reftius abfiiiit, nill
i£sx. quae fane magis convenit dillinifHone, quam nos induxi-
cum vocibus /& . muSj iervari poiTe putes.
L R f
.
17
; f/,vj
^
<
-
j
. Lig oi -,
' ,^
-zctt
^,
CI
fjiiv
^
-^,^,
%' kyc»)
Si £ ^^Cipuv ,
-yif^icrB-ug i
Kcti
,^^,
,
^
73•, ^(^
.
'>.
Si ] ^^ ,
fxoi
-
^ , ^^.
-
fjciv
ya^
,
<\^., (^-
rog ,
^Yjfjuv
<(, ^ ^^
1/. ,
70 vocruv. '*^ ^,,
,
~
, ((/,, ^
oSvva. kv
^[/,
pes, & pudore viil:us alieno tempore contlnentiam prae
te fers ? Num tu Deo praeftantior es ?
^.
Ceterum cum advefperaffet, primae cubitum ivere
mulleres ; nec multo poft nos : alii quidem coenae vclu-
ptatem ventri , ego vero oculis largitus. Nani puellae ima-
gine, merifque obtutibus exfaturatus , ac plane amore ipfo
ebrius, intra cubiculum, in quocubare conrueveram , me
recepi: ubi fomnum nulla unquam ratione capere quivi,
Natura equidem ita fert , ut cum alii morbi
,
tum corpo-
ris vulnera noftu moleftiora fint , & quiefcentibus no-
bis vehementius intendantur, & maiores efficiant dolores:
quietem enim capientibus membris, vulneri otium datur
faeviendi. Nec fane alia eft vulnerati animi conditio. Nam
dum motu corpus vacat , faucius ille maiorem in mo-
dum excruciatur. Oculi enim atquc aures multis in re-
Achill. Tat»
8
ACHILLIS
yoL^
^,
iLcti ,
y[ofA,ovc, -
i
-
^^,
-
yovTci 7' -/^. tuv ai
'/{( (,
7rirjy,u^,
'
'^
-
(
^
'/.
/.,yct^
^
£icoi^oufxivct' ,
'
^-£-
^,
Cpovrvhg' Kiv^vvivovciV
,
'
<, ^.
§
^.
y.g
, ,^.
'
& uou
"^/
^ ' § -
. , ^
'^
,
(--
, (-
^
, ,,
.
^,^.
zcii yao ,,-, ,
-.
-
^
ijyeipiv , \§.
,
, mipov .
-
bus interdiu occupatae
,
follicitudinum acuJeos minus fen-
tiunt , animumque diftrahunt
,
ut dolendi tempus non fu-
perfit. Quod fi otio membra detineantur , animus fe ipfa
r,
colligens , affiduis malorum procellis iailatur. Quae enim
|
eoufque fopita iacuerant , exfufcitantur, & praefto funt
omnia. In luftu videlicet conftitutis moerores, aliqua de
re foUicitis cogltationes , in periculo verfantibus metus
,
amore
ardentibus ignes. Tandem appropinquanre aurcra
mifertus mei fomnus levationis aliquantuluin mihi attulit
,
nec tamen meo ex
animo piiella tunc abiit. Sed omnia
mihi de
Leucippe
fomnia erant: cum illa loquebar, lude-
bam,
coenabam, ac
maiora quidem tum, quam interdiu,
bona
confequebar:
ofculabar enim, veraque ofculatio erar,
Itaque cum me famulus
excitaiTet, importunitatem illiu•-,
,
quod tani dulce
mihi fomnium
eripuiiTet ,
malediftis pro-
I
'
sA-jTrv >i -/} -
9' sawTiiv
«
4"X>' M'-^^' ^
^'^'
/^fiH) Codd.
Regii & Florent.
. .
minus commode.
L R r.
19
xrretg
cvv ^^
h ^^/ ol^
,
'
,
, ' ajxct
^
ruv, ,^)
<' ^ oOuccAfjLoy,
il
KciTO, 3- ^j , Kctt
,-^, -,
- (, ,^
'^
'
fxoi
.
.
/§i {,
\{. '^,
vioi
^ , £
-
<'' ( . -
-^
,
-
^,
S-iao-a^ivov
f
/iTrnvicriv, ^ 6•9
,/ ctu
/eciuus fum. ftratis aiitem furgens , & domo de indu-
ftria egrefTus, in confpedu puellae deambulabam,
tenens
libruin, quem fronte demilTa legere videbar, & fi quando
ex adverfo ianuae conftitutus , oculos limos & demiffos
ad puellam convertebam ; denique, peraftis inambulando
aliquot fpatiis, amorem videndo hauriens palam
difceHl,
animo mifere affedo. Hunc in modum tres mihi dies con-
fumti funt.
VII. Erat confanguineus meus utroque parente
orba-
tus, cui Cliniae nomen fuit. Is duobus annis me natu
maior , artis amatoriae pentiffimus , fcilicet adolefcentuU
amore tenebatur : tantaque erga illum liberalitate ufus
fue-
rat , ut , cum equum emiflet , vifumque adolefcens
laudaf-
i^ty eum iili ftatim iit elargiius, Hunc ego conviciis in-
I £7(){ £v 'TMf que aliquot confeciffe.
«ixiatf) Omnes libri: Salmafiiis corr. ^
;,
\> .Quod quam fal- Sed nos aurtoris manum
pro•»
fum fit, patet e feqq. 5tatim enim pius affecuti videmur.
Infral,
fubiicitur
,
Critophontem ar.te
15 init. « J?
(''/"') « »
7r«i«t=
dujnyni puellae inambulaiTe , Ibi- oiivm « o<"x<«i.
20
ACHILLIS TATII
kfJbZ^ilJLvicig i
on -, ?
^.
Si
fjLOi
fjLUr^iCiuV , ,
STriTiiouv,
'-))
^/
.
%
^
,, cta-Trctcrcif^ivcg ,
,^^
)cuUKrcifA.ivog' ,
,
KAsiiz/ct, <rai ^
-.§yiyova Kclycu. ^'-
7 ^,
^-, ^-.
fyiov
7(&}7, ifx^^ctivov
^.<
>
,
iiTiv , ^
,•^'
oZ^ciXyM
.
Si
y ^,.
^ f^iipaKiCt)' ,'
^
, ,
KAsiv/ct. Kci< ^].
»
'
'^
icpijxOLyivog. , '^
2[' , ,
. •^
Sii ^-•-^ ; ^'
^, »
feQarl ceiTabam, quod tantum fibl a re fua otii eC-
let, ut amori operam daret, eiufque illecebris irretitus te-
neretur. Ille autem me irridens
, & caput quaffans : Fu-
turum aliquando eft, inqult, ut tu quoque irretiaris.
Ad
eum igitur ftatim cum veniflem
, ac data falute aiTedif-
fem : ladatorum in te nunc
,
inquam , Clinia , conviciorum
tibi poenas luo : captus enim ego quoque lum. Tum ille
iaftatis manibus plaudens, in rifum fefe eiFudit: coniur-
genfque amatorias vigilias indicantem faciem mihi fuavia-
tus eft : Revera , inquiens , amore captus es : tui enim
id oculi declarant. Haec vix protulerat, cum Charicles,
id erat adolefcenti nomen , introiit , ac , vehementer con-
turbatus: Adfum, inqiiit, Clinia, certiorem te ut faciam.
Atque hic una cum eo fufplrans, Clinia, tanquam ex ado-
lefcentuli anima penderet, lingua titubante : Perdis me tuo,
inquit, ifto cum filentio. Quid eft, qucd te excruciat? aut
quicum pugnandum erit ? Tum Charicles : Uxorem , in-
L R .
21
fJLoi
TT^o^iViii Ycif/,ov >^ ,
,
'
^
( .,y.iv yct^
,
kolv
tvuooOog
'
ictv ^e -^, (.
^.
kXkcL -
, ^ ^.
\yMr%^ai ^''
\•,
ivct TruAovf/MOg.
71
.
'1? rnovcriv ,
, ,.
^
ci7ro3'£(rS'ui
[,»
^'
Vctfxov , , vjSvi
coi ^(
;
7( tyci
j
WK
cLKoviig ^
^
j
S' §( ,
^
3-^/. , kov
^^.
^. ^ ^
-.
ya^ '/ croi
(-
^,^ , 7]
qult, mihi pater dare ftudet, eamque deformem, duplici
ut malo mulder. Nam cum magnum malum fit formofa
mulierj qui poterit deformis non duplo maius effe? Sed
pater meus divitiis inhians, affinitatem iftam affefiat. Me
miferum, qui pecuniae trador, ut uxoris mancipium fim!
VIII. Quae Clinia cum audiviiTet , expalluit, atque m
mulierum genus acerbius inveftus, adoleicentem a re uxo-
ria dehortarus eft: Tibi ergo uxorem iam dat parer? Quid-
nam commeruifti , ut in vincula coniiciaris ? An non lo-
vem audis ita canenteni ?
His ego furrepti pretium ignis ab aethere
peflem
Demittam : laeta cundi quam mente feqiiantur.
Elufmodi eft, quae malis e rebus percipitur voluptas, Si-
renum fcilicet naturae perfimilis; illae enim cantus fua-
vitate mortales perdunt. Mali autem magnitudinein ipfo
I Hefiod. Op. & D. v.
57.
3
^2
ACHILLIS TATII
-.
,
, ,^
-
TTogy ^^(,^. iSuuv
-
[A.OV fjiiAAuuv yct^av
5
TroAifJLov
,
''.
'
fxiv
-/jcrc^ci '
yvcu-
<
,
,
,,
§oci^o(,Tct. Si
% ,
'-
,
(,. ,^,
>]
-'^,
'^'
, ,'/] ,
yj , ^§ .
-
3"^ » ^
' '^'^ -
^y ^ '
]^^?\.
,
Covivit ]^'
.
/^?? avrfs^i ,
\
,
Si
.
^-
e» nuptiarum apnaratu, tibiarum videucet clangore, cre-
pitu valvarum, fiinalium incendio, intueri tibi licet. lam
quis tantos tumultus \'iclenf. , non eum mirerum vocet,
qui uxorem fit duiturus? Mihi quidem cerfe in pugnam
is mitri videtur. Si ab humaniorum lirerarum ftudiis ab-
horreres, merito tu quidem mulierum fafta ignorare pof-
fes. Verum ciim iis tantum profeceris . ut aliis etiam
,
quot illae fcenis argumenra iuppediraverint , commemora-
re queas; quid eft quod Eriphyles monile , Philomelae
menfam
,
calumniain Sthenoboeae
,
Aeropes inceftum
,
Prognes in iugulando filio immaniratem oblivioni tradi-
diiTe videris? Quod fi Agamemnonem Chryfeidis, Achil-
lem Brifeidis forma pellexit aliquando , ambae utique in
caufa fuere, ur alrerius exercitus peftilentia confumere-
tur, alter in fqualore ac luftu diutiflime iaceret. Formo-
fam hercule Candaules uxorem duxit : fed ab ea etiatn
necatus fuit. Nuptiales Helenae faces Troiam cremave-
runt» Penelopes caftiras innumeros procos leto afFecit. Ac
L R .
23
,
/-
-
;
,-
-^, ^^-^,
§ '
hyafxifxvo-
U7]
.
1
-'Kctv
-,
' -,
,-. -
eSu
,, ^-
y
''
V ^^.
'^, , .
i\at
uttoi ,
£vSa ,
%€
,
< iv
^
.
ii $
^, (,,
^.
-
,
-
;
,
3-
, /?
,
,^
,
Pliaedra quidem Hippolytum
,
cuius amore flagrabat ; Cly-
taemneftra vero Agamemnonem
,
qiiem oderat, e medio
toUi curavit. mulieres ad omne femper flagitium pa-
ratas! quae iis
,
quos diligunt, aeque perniciofae funt,
atque iis, qiios oderunt. Quid vero caufae fuit, quam ob
rom Agamemnonem interftci oporterei, cuius pulchritudQ
coeleftis erat
,
Et caput , atqiie ocuR
finules
magna altitonanti
?
Et tamen viro huiufmodi
,
proh luppiter ! caput *
abfcidit. Ac de formofis quidem mulieribus commemorari
baec poiTint : in quariim confuetiidine mediocris infelici-
tas ineft: pulchritudo enim calamitatem aliqua ex parte
levat , unumque ipfa in malo bonum eft. Verum fi , ut
tu ais, deformis fit, duplo quidem certe maius malum fit.
Ac quo pafto quis ferre queat , tali praefertim aetate, &
forma tam bona? Ne te, per Deos, Charicles, in fer-
"vitutem tradas, neve florem aetatis tuae.ante tempus per-
V>4
24
ACHILLIS II
'/! 7(^. yct^
i<rri
ycifA.ov fxcc, fjLcipizivii , ,.
y^f]*
^ici^cii,
'.,
, fjLct^oiv^ng'
fxyj
^-
^^)! ^§
^^.
^
,
f^iv
, eO'/i , ,) -iccci ky^oi
fii-
\<. , ycL^ TroobifTytav
yctfxodv
,( !.. , yivoiTO Kcct fXiiZy
juLiTci.
(-^,. §1
^,
'
-
yracriuv ouTnifJUi. ycto
fxot \(
, ( ^
-. ,
Si
fjLOi
yujULVcic-iov
'^ ^,.
uiv , ^
^
'.
-
. 'l^yca §i KdTaXiyou
^pctfJLot, , ,
3Cctyyv, ^, ,
,
-
§ KOyou '
),
-
|
ditum eas. Ad alia
,
quae in nuptiis mala funt, id etiam
accedit, aetatis robur ut abfumanr. Noli, amabo te,Cha-
ricle, noli, inquam, temet conficere , aut venuftam ro-
fam invenufto agricolae colugendam praebere. Tum Cha•
riclss: Hoc Diis, inquit, & mihi cnrae fuert : non enim,
nifi poft dies aliquot, nuptiae fient. Mu!ta vero & una
no£ieagi pofTunt: interim nos perotiiim cavebimus. Nunc
quod fupereft, abeo equiraturus: neque enim equo a tc
mihi donato ha£l:enus ufus fum. Exercitatio haec animi
moerorem levabit. Ita ille ulrimum abiit
,
primum
ac po-
ftremum curriculum confefturus.
IX. Ego vero Cliniae , uti res meae (eCe haberent , ut
in amorem prolapfus effem, ut videndi mihi copia effet,
narrare pergo: addo etiam diverforium, coenam
,
puellae
pulchritudinem. Tandem abfurda loqui me fentiens: Do-
L R r.
25
yuv,
, kvictv.
f^oi
-
i , {/.
^ of^fA.ciTuuv'
[.
,
^^.
jxoi (-
. Kcii ^'
,^
, , io^)Tci
.
^
^- ( ^Uy^
^ (^iciicovov 7.. coi St^iUJKi kpou-
, ,
svSOv
'^-.
ya^
''^
y.ovov ,< ,^.
, {- ayoAov vivoyuKiv -
(^, y^xoi
^^. %
-
ociijjiOvicrTipQi -, -
^
f/.ovov.
( §
, ,
^
,, (^ -
j
ii
^
]/'
^
eiov kiTTiv
^^, ^
Jori, Clinia
,
par, inquam
,
eiTe nequeo. Amor enim
fuum in me furorem omnem eiFundit, nullum (bmno lo
cum omnino ut relinquat. Leucippe mihi perpetuo in ocu-
lis, animoque verfatur: nec quiiquam eft, cui calamitas
huiufmudi evenerit. Malum eniin mitii domi eft. Tum Cii-
nia : Infani quidem certe haec, inquit, oratio eil:, cum
tam felici arnore tVuaris : neque enim alienae tibi fores
adeundae, aut inrernuntii adhibendi funt: ipfam tibi ami-
cam fortuna nediim dedit, fed etiam in domo ftatuit. Aire-
rlquidem amanti fatis eiTet, amatae virginis adrpeclu frui:
maximaque illi voluptas putaretur , oculos videndo ex-
faturare poffet, Beatiffimi vero illi exiftimantur, qiiibus
colloquendi facukas tributa fit. Tu autem & vides & au-
dis femper, unaque
& es, & potas : & quamquam tam
beatus es , conquereris tamen ? Ingrati in amorem animi
crimine laboras. An iiifcis, maiorem in exoptata virgine
^6
ACHILLIS
yji^ov^v.
6(pS-ctXfj,Qi
ycto ctnctve»
[^, ctTrofjccitToviriv <-
^. (^
,
Si
\ '<^% (,i-,
f/A>:tv
sv
-
trTctcrii. ^, ,.
(^^ •{/.7.
\
St croi
^
icrifT^ai
fjLavTi6ofA.at.
f
/yap
k<rTiv ^ , ( [,
,.
^/^
^^' -
, .
ii
3'(
^•(, ^^
-
,^ .
Si vrapdivov
-
. S'i
,
-
yov , ) ^ ^
,
.
creAe; ya^ •
contemplanda voluptatem effe, quam in contredlanda ?
Nam dum Tefe oculi mLituo refpeftant , imagines corpo-
rum, fpeculorum inftar, fuicipiunt : pulchritudinis autetn
iimulacra ipfis a corporibus miiTa, & oculorum minifterio 1
in animam illabentia, nefcio quam , feiunflis etiam cor-
poribus ipfis, permixtionem fori;hintur, corporiim coiv
greffu, qui certe inanis eft,longe iuciindiorem. Tibi ve-
ro ego rem brevi ex fententia procefluram praenuntio.
Maximum enim ad perruadendum momentum habet con-
tinuus ufus. Conciliatores enim amoris oculi fiint: arque
ad gratiam comparandam aflidua confuetudo maximum in
modum conducit: cuius quidem tanta vis eft, ur feras, ne-
dum mulieres, manfuefaciat. lam vero aliquid etiam ad
virginem illiciendam aequalis amantis aetas poteft. Quod
j
praeterea in ipfo aetaris flore ad ea impellit , ad quae na-
tura ferimur, ii id etiam addatur, ut amari quaepiam fe
intelligat, mutuum amorem faepe gignit. Virginam eninj
L R .
27
•^
uvcLi ', ,
/ >
, s^cti-
y.uoTuoicig .aotv
,
-
,
iwui '/. iv ( '
, (7< , ,, ( jU.i-
, i
fxavTiv-
fjLci'-)
Sog
fjLoi
ci^opfjiag.
crv
,fx.v-
(
i{^ov ,
(/^
rSri
^
-.
•-,
olv ^.
-^
or^ci \you
oSovg.
. 's\L•y,
€••/,
fjut^iiv'
icrTiv S-tog croOi-
. '^
yao , ^
-
^uiTZii
,
^i, ^^, ,
-
^
% ',^,
(,•
unaquaeque foi-moiam fe efle credi viilt, atque amari gau-
det , amatorenique tanquam formae teikm laiidibus ex-
tollit: ac fi qua eft, quae noncium fe a quopiam diligi fen-
tiatj ieie minime formoram arbitratur. Illud unum ergo
inprimis te hortor, ut omni ftudio enirare, quo fe a te
amari credat : ita enim te quam primum imitabitur. At
quonam pa£to ea, inquam , fient
,
quae praenuntias? Age-
dum tu
,
quid agam , me mone. Amoris enim iacris ante
me initiatus es, maioreque iiiu polles. Quibiis diftis, fa-
itifve utat? Quo modo amatae virginis compos evadam
?
Rationem enim inire ipfe nefcio.
X. Tum Clinia : Minime , inquit, opiis eft, ut id ex
aliis difcere labores. Deus hic ipie fibi praeceptor eft: ac
quemadmodum infantes vefci nemo docer, fed per fe ipfi
difaint
,
paratumque fibi eiTe in mamillis nutrimentum in-
telligunt; fic adolefcentes amors tum priinum praegnan-
ACHILLIS
.iatv yct^
^^ ,
,
, ivcTTY}
/
, f/,yjhv
-
»jr^g
,
icuy
^^ -
,&. ccrci L•
-
,., .
{/.
-
SiOfA,iva, -,
f^a,h.
Si jWJf-
Sev
^ Trupkvov
,^. ra ^
,
5• ('/.
yu^ ^, OfJLOioi
f^iv
-
ai^L•'
^
/g
^^ »
,
-
,
•--
, SsAov-
tny.
(< ^- iv -
fictTiv. y^v ya^
prifjba-a'
Si
yAv -, -
, (
-
fjbairiv'
rh
• -,
^
'^^
>
^
tes, haudquaquam magiftro ad pariendum indigent. Si te
dolor ftimulaverit, ac dies neceifitatem afFerat, quamvis
primus hic tibi partus fururus fit , non tamen errabis : fed
pariendl tibi facultatem Deus ipfe dabit. Quae autem vul-
garia funr, nec temporis opportunitate aliqua opus ha-
bent, ea percipe. Virginem inprimis ne de ftupro appelles,
caveto: fed ut negotium re ipfa conficiatur, filentio cu-
rato. Pari enim verecundia pueri funt & puellae. Ac quam-
quam venereorum cupiditate teneantur, non tamen de
iis, quae perpetiuntur , fermonem fecum haberi volunt,
turpitudinem in verbis coUocatani exiftimantes.
Quae vi-
ros expertae funt, verbis etiam deledantur : virgines ve-
ro amantium praeludia tentandi graria adhibita ferunt,nu-
tibufque velle fefe ftatim fignificant. Itaque fi ad venerem
verbis invites, aures eius oratione illa oiFendes, erube-
L R .
29
ptiuct ,
^-^. ,--^
(^,
- ycip -
vofXi^u
,
f^uAAcv , ^-
VYjg oLKovii. ioiv ^i
7^)•. ,,
Kcti
-
, ^ -)-
(jjLiv (- -
-^i. -fjpifjLct.
^,-
(,<
^^
--
fJLiv ,
-(
,
,&L•, .
noiv •'^
(, ^,
kui
,,
-'-
^
,
' ^'
-
.
^
•^, ^
'^
,
'
'.
.
fjLiv
-^ [.
fcet, averfabitur tua di£la, convicium fibi fieri purabit: ac
quo minus vel cupiens promittat, pudore praepedietur:
tunc enim ipfi fe rei operam dare arbitratur, ciim ma-
ioribus verborum illecebris ad eam invitari fe audir. Sin
vero conatu aliquo alio fenfim adhibito morigeram illam
reddens iam blandiendo promte acceiTeris , multo tu qui-
dem
,
feclufis ut in facris fieri folet , filentio utitor, ac
paulatim appropinquans ofculum dato. Amantis enim viri
ofculatio apud volentem puellara tacitae petitionis, apud
nolentem precationis obtinet locum. lam vero etfi ex
compaolo , ac laepe etiam fponte, aliquae obiequantur,
vim tamen videri fibi allatam volunt
,
quo neceiritatis opi-
nione voluntariam turpitudinem excufent. Licet itaque
repugnantem videas, detineri tamennoli: fed quonammo-
do in repugnando fe habeat, obferva. Prudenna enim hac
quoque in re opus eii. Ac fi perftare in fententia cogno-
veris, vim ne adhibeto, fed nondum perfuafam effe lcito.
$
ACHILLIS
''
, fJLVj -^
ooctfzci.
. ,,
i^i'
(, ,
\,
,
^^,
KCU
ivxofxai , ]L\'iiVioL'
^.
^,, ^,
,,,
, /
^-
i '
fj,i
^.olv
civhiun ^, ^
j
^, uiv ctv
^.. ^
^
^^,, .^Si
fjLoi ,
, &
,
^/,
oxjL•
(, ^^
,
^
,
^''
-
DiKXidi
,
,
'
jjloi §(
S-,
»
S-iot, ^7>
^ ,
-. -
§ ,. , -^.
Trailabiliorem autem eam reddi voles
,
diflimulato : ne-
que ture tibi rem tuam perditum ito.
. Tum ego: Magna mihi, Clinia , inquam, adiii-
menta fuppeditaftl : neque dubito
,
quin e fententia res pro-
cedat. Verum enimvero metuo, ne maiorum felicitas
haec mihi malorum iniiiutn fit, arque aidentiorem nie iii
flammam coniiciat. Quamobrem fi morbus hic incre-
mentum capiat, quid mihi agendum erit? Hanc quidem
uxorem ducere non poffim, propterea quod altera mihi,
auftore ac fuafore patre, non iniufta volente, deiponfa
eft, minime illa quidem peregrina deformiiVe. Nec vero
meilli, quod de Charicle fit, pater venundat: fed nliam
mihifuamdat omnium , exxepta Leucippe, formofiffimam.
Verum ego nunc, quod quidem ad illius formam Ipeftan-
dam attinet, oculis captus ium: neque omnino quidquam
praeter Leucippen cerno. Saneque inter duo contraria ver-
L R .
31
uiv
'icrTYiKiv ctiSoi
'
,
L• ,^^
^•^ ctvctyy.Yt ,,
<^•»
'
fxiv
( ^iKci(roci ,
7'/
,
'
,^
^
.
- ^-,
fxiTct
, KpiviTcit jxiTct
.
ct^eturjg
",
, , ^, .
.
^<fMv
(<
SioZ' ^
L• ^
, ^
,
</4/ ^
--
cajjLivov' yiyoviv ^. [
§i
^,
(^^- '
2.^,
f^iv
. aCprjKiv
,
iijMViv '^
?,-
for; amoris vehementia, & patris pudor, animum meiini
diverfe trahunt. Qui controverrjam hanc diiudicabo? Ne-
ceffitas cum natura pugnar. Mihi quidem fecundum te,
parer, fententiam dicere in animo eft: fed adverfarii po-
tentia obftat. Is tormenta iudici adhibet, adeft cum fagit-
tis, faces tenens caufam dicit. Nifi parebo illi, pater, flam-
mis circumvenior.
XII. Haec de Amore Deo inrer nos philofophabamur,
cum repente familiarium Chariclis unus ingreiTus eft
, ad-
verfum nuntium vultu ipfo prae fe ferens, ita ut eo vifo
Clinia vocem hanc ftatim mirerit : Cliaricli certe mali ali-
quid evenir. Quae verba proferre nondum finierat,
cum
ille: Charicles, inquit, mortuus eft. Quo nuntio ita
per-
culfus eftClinia, ut tanquam fulmine idum vox eum mo-
I Phaedria Ter. Andr. I,
5, 25 :
Tum patris pudor.
Tot mc impediunt
curae
,
quae 2
'
a^Trsto^f i
)
Difiunximus
,
meum animum
diverfe trahunt: quod in omnibus libris corru-
j4mor,miferlcordia huius,nuptia' pte ac iine fenfu legebatur ver-
rum foUcitatio: ' bum ,
'•*,
32
ACHTLLIS TATII
'jM-gvfli . Se ,^i'/jyiiTcci' ^
^
- ( iicauKTiv , ^,
, .
§ Si vj
,
,--
, Kcti ^
,-
'^/,
nct^rifxivog , ,,,,
^\ ' eS^ag iSpuTug,
'•
.
xcti ^-, ^, ofiS^cv apS-ng
t
kcu
.
^
Schcouv
,
;
-,
,,
<^^ ,, \('/
,
'
ctipog
',. Si ^
-'
&
''
L•
-^
TrftuaS-iv
C^u(roLi,
Spofxov
^, ^, .
^i ^,,uvuj
^
•^> '
VYiOg '
Toig . ^ ,,-
^aifJMV
'.,
,
.&.,•'
, i§pug -,
tufque defecerint. Puer narrare pergens : Afcenderat , in-
quit, Charicles tuum in equum , Clinia, & leviter primo
eum
impulit : dein vero cum duos trefve curfus confecif-
^tt^ fuftinuit impetum equi, cui in eo fedens abfterfit fu-
dorem, remiiris habenis. Dum vero madidam fudore fel-
lam derergit , ftrepitus a rergo fieri : quo perterritus
equus, ac fefe in altum faltu dans, huc illuc incerto cur-
fu ferri coepit : frenum enim mordens, collum intorquens,
iubas quatiens, ac pavore ilimulatus in aerem futtolleba-
tur : anteriores pedes faliebanti pofteriores, primos prae-
vertere
feftinantes , curfum accelerabant, equumque pro-
pellebant : qui huiufmodi pedum contentione fublatus fur-
fum, deorrumque
,
pro modo celentatis eorum, inftar
fluduantis navis , dorib agitabatur. Mifer vero Charicles,
equi impetu , ceu lluiiu , vibratus fellaque deturbatus.
L R r.
31
cvpav
KctToXicB-ciivcjuv ,
§ ^
(. Si.
,
xnfxuuv.
^
^, , OfA.cug
Spofjcov
7{.,, .
^e
'
»
ca)fA,i)
'
, -
^(
J
ctUAiov Xctpi^Aeat
^^.
^\
clttq
^', -
uiv ^
y , ^
Tpcivf.(,ct(nv 3
0( §§ aixfxcii. ^
^, , ciQuvcti -
uct ,
'
,^ ,
-
-
' ^ [/, .^ ^
,
Kcii ,^, ^oof^ov ,,
-
, ^-^,
("
( kv ^ ^-.
.
^
],
<-
nunc ad caudatn reiiciebatur, nunc ad collum provolve-
batur, fluduationeque huiuimodi mirerum in modum ve-
xabatur. Tandem cum habenas moderari amplius nequiret,
fortunae fe flatibus totum permifit. Tum vero equus ve-
hementer incitatus, atque a redo tramite defleftens, in
filvam fe coniecit , miferutnque adolefcentulum arbori
ilatim illifit: qui, tanquam tormento emiffus, e fella de-
turbatus eft, facie tot vulneribus deformara, quot ramo-
rum cufpides eiedum excepenint. Ipfum vero corpus ha-
benis implicitum in mortis femitam rapratum fuir. Illius
autem lapfu adhuc magis perterrefaftus eqiius , & corpo-
re, ne currere poffet, impeditus, miferum pedibus con-
culcavit, calcibuique fugae obftaculum contrivit, ut iani
nemo iilum agnofceret.
XIII. His cognitis rebus Clinia ftupore oppreffus ali-
AchilL Tau C
34
ACHILLIS
j
/
XpovQv
',.
^
St vvfi\/eig
,^,
^
, ^^^
crcufJLci , . S\ iulyou, -
yopuv .
; \
^^ ^
\•,, S-idf^a .
'
ya^
^
'
fA.yi^iva ,
,
^
-
',,
'
\fJLOu ^, 'f^uvipxvi
fxoiy
TiKVovj ,.^ ,
[,
"-
,' ovL• •[, Qaivri
.^
fj(,iv
ya^ -^nai
-^-
§•,, , , "
AsfiTjj , T5j^e7 § Xv7rovy.ivov
^>
.^,(..
yAv '^^ ihlAiV
quamdiu tacuit : deinde
,
tanquam impetrata a dolore ve-
nia, maximos edidit eiulatus, ac fumma cum celeritate ad
cadaver fe contulit: quem ipfe quoque quibus poteram
verbis confolando fecutus fum. Interea Charicles allatus
eft, luSuofum fane ac miferabile fpeftaculum praebens.
Torus enim concifus erat , ac lacer , adeo ut eorum
,
qui
aderant, nemo lacrimas contineret. Porro illius pater la-
mentationem huiufmodi magno cum gemitu ac plangore
coepit
: Qualis a me abifti , fili ? qualis reverteris ? di-
ram equitandi artem ! Tu confueta morte mihi ereptus
non fuifti: fed nec, quae mortuo conveniat, imago ribi
relida eft. Aliis in cadaveribus vel ipfa lineamentorum ve-
iligia fervantur, quamvis vigor ex vultu ablceiTent, effi-
gies ipfa tamen relinquitur
,
quae dormientem imitata do-
lentium moerorem levet. Animam quidem certe homini
I AioXuyicv '-
)
Utra- Bod. Imo leHe , bone. Vide
que editio vitiofe : ^. Dorvill. ad Charit.
p.
27S.
L
R .
35
&
'. h ^i (
,
TYjOii
&.
- ^i ^^^
,
, ixot
'^, ''\^ y,oti (. -
^ vj (,.
,
ycc^ '''^
crov ' -c5g <Ti ov^e kv -/^'
TTOTt ^, , /j
7& S
-
,
,zui w^Qii'
, Je Jua•-
/\. ^fjiiv
, , •&,'

-'
3- ' t^e
^
uciiv , .,
, , ^
^
ctvcV^OLi'
,
« ,, ,.
^^'
^^
<.
10 .
, h
.
-
^^
L•
'
]s.\ci'
-eiuiA-•
, '
,
'
^-
mors adimit: verum iti corpore honnnis formam relin-
quit. Sed tibi haec eriam a fortuna fuit erepta. Morte igi*
tiir duplici affecius es, corpons videlicet, atque anlmae,
\ia imaginis quoque umbra commortua e(t. Spiritus
ipfe
quidem tuus avolavit: nec tamen in corpore te invenio.
Ecquando, iili, mihi uxorem diice-.? Ecqua.ido,
imperfefte
Iponfe atque infelix eques,
nuprialia tibi lacra
celeDrabo?
Tibi, fili, nunc pro thalamo fepulcrum, pro
nuptiis
mors
,
pro hymenaeo naeniae
,
pro nuptiali canru
lanien-
tationcs paratae funr. Aliufmodi tibi ego ignes, fiii,
accen-
dere fperabam.
Sed
invida illos una tecum tbrtuna
exftin-
xit, funebrefque pro iis faces excitavit. diras
faces!
Nuptialis flamma in fepulcralem tibl commutata eft.
XIV. Ad hunc fane modum pater conquerebatur.
Cli-
nia vero contra ( lugeado enim pater atquc amator
certa-
bant) fecum ipfe iblus : Ego quidem, inouit,
hero
meo
C 2
56
ACHILLIS TATII
.ri ya^
^^
,
-
yct^
'-, (^
\_'^ '
(
TCO ^^
^
j
^s KciKOfJai{A.uv '^-
,
B-yjfiov
[^upccyucu
, Si Kcti
•^
B-vj^toy
-^, ,^
»
-
foLig , .oifjioi
'.. \(~
( -. ijmicjuv
/, -
. ,
'<]^
,
^
^
, , S'po^ov. S^
,,. ^
[.
,
,
'
'^
''
oifxoi -
,
iycu Si
, avSpoOOvov
, [,.
periculum iftiid creavi. Nam quid ego illi munus eiufmo-
di mifi ? An non mihi aureuni poculum erat, quo facra
faciens biberet
, meoque muneie frui gauderet? Ego mi-
fer belluam formofo adolefcenti dono dedi, eamque ar-
genteis phaleris
,
aureis habenis
, aliifque cum frontis
,
tum peftoris ornamentis comniunivi. Ego, me miferum
,
qui te ,
Charicle
,
perderer
, auro infignivi.
ferarurn
omnium
immaniilima bellua, fcelefta , ingrata, a pulchri-
tudinis
cognitione abhorrens ! Hic tibi fudorem abfterfit
,
largum
pabulum promifit , ciirfum laudavit : tu vero lau-
dibus afFeftus
eum peremifti: tu non foliim eiufmodi
equi-
tis onere noii es laetatus
;
fed etiam amoris ienfu
carens
pulchritudinem humi deiecifti. me infelicem ! qui eum
,
a quo interficereris
,
emi.
I

Tcf
oup(f
)
Ita re- fema nZ cnaSu^v,
fcripfimus partim e C&dd. par- 2 'I.7ryiyyi\>.no) Hoc verbiim
tim e
conieftura. V.
nhrxv iin- in mendo cnbare videturj niit
cinis inclufimus
,
tanquam glof- ad puerile ingenium referas.
L
R .
37
1«'.
Si
'^ iT-TnvrJoV iTTt
jLomv.
\
. -
^- < , ^-^ ^
vji^o-
.
(
, - ,
Titr(rupig -'
, ,-
^
. ^
ivSov
JJ
Siv^OMV .
, ,»
,
cti
, ,
(^^.

,
Si ^'^ ^^, ,.
^^ ,' / ^-^^
»
, -,
pcfJiv'^ ^)* rh
,
^
,^ ^ev^fjov
&,
*
acii ^
> (^i
./7£5
L• ^
-
^
, (, ^,
^'
XV. Pofteaquam funeri iufta foluta funt, ad Leucip-
pen, quae
noftro in hortulo tum morabatur, Gt^nvclavi.
Nemiis illic creverat adfp^ftu iucundiflimo
,
maceriaque
iuftae altitudinis circum ingente : cuius latera quatuor,
tot enim omnino erant, tefto columnis imminente operta
vifebantur. Pars interior arborum ierie confita erat, ra-
mis florentibus & fefe mutuo complicantibus , foliis au-
tem fruftibufque inter fe permixiis: tanta erat plancarum
familiaritas. Porro maionbus quibufdam arboribus hedera
& fmilax adnatae erant. Atque haec jquidem e platano
pendens, eam molli coma ftipabat : illa vero piceae ad-
haerens, truncum amplexu teneriorem efficiebat. Hoc pa-
fto arbor hederae vehiculum , hedera arbori corona erat.
Ex utrac[ue arboris parte luxuriabant harundinibus alli-
C3
38
ACHILLIS TATII
KoLi 6
^^.
/, , ^
^^
, ) - Cv-
7. Si ,
'
avtf^ov (rvy^f^iyyi , ,^^^
, ^% '^
, ju.£-
^ ,
-
, .^'
fxia .


'-^, -
' Si -
^, ^fxtv ^/,,
'
,
ofxoiov poScv. \
^
^, ^
,
kv ^
'
^
'
gatae vites, quarutn raceml tempeftivos flores ab ipfis
harundinum foraminibus tanquam arboris cincinnos quof-
dam pendenres oftendebanr. Terra autem
,
quam fuperim-
pendentes frondes opacabant, modo hic, modo illic illu-
itrabatur, diim eae ipfae frondes vento impulfae varian-
tibus folis radiis adituni praeberent. Ad haec varii fuam
quifque pulchritudinem flores certatim commonftrabaiit,
purpureamque narc ffus ac roia terrain efficiebant
,
quor
rum calathi, quod ad orbem a-ttinet, perfimiles erant,
plantaeque calicis vicem praeftabant. Foliorum rofae fif-
forum pars circa pateram , fanguinis, ac violae, inferioi*
vero laftis colorem prae fe ferebat. Narciirus nihil omni-
no ab ima rofae parte colore dirtabat. Violae nullus qui*
dem calathus erat, verum color is, quem
tranquilli ma-
ris aquatn habere cernimus. In florum medio fcaturiens
fons quadrato alv^o, rivoque manu faoto excipiebatur^
L R .
39

uivfx,ciTt.
L• vL•^ kvkoov
' Jo-
iivat ^,
f^iv
,
§ (.
^e, cl [^iv
^
hifxono ,
?\, /
-
'
^ ,
^^
' uiv
ciCTLCccTU 01 ^
(.
^ , zcii ^' (xiv 1. ct'%V'
,
L• .
L•
,
.,
,, ,
'^'
, )
^,^/,,,
'
^ivSpov p[J,a[Xvo ,
^-
,.7
,
.
. ,
TrapacTKivacrai
,
Koyov
,
>
«>70 .^^
fpeculumque unda erat floribus, adeo, ut illic duo horti,
alter re, alter umbra, efle viderentur. In nemore aves
aliae domefticae , humanoque cibo manruefa61ae
,
pafce-
bantur ; aliae liberae in arborum cacuminibus ludsbant
:
partim quidem proprio cantu infignes , cicadae videlicet
,
atque hirundines; partim vero pennarum fulgore praeftan-
tes, nemp3 pavo, cygnus, & pfittacus. Cicadae Auro-
rae cubile, hirundines Terei menfam canebant. Cygnus
prope fontis exortum pafcebat: pfittacum pendens ab ar-
bore cavea eontinebat : pavo inter flores pennas expli-
cabat : fed florum fplendor cum
volucrum colore conten-
debat. Quin immo pennae ipfae flores erant.
XVI. Puellam igitur in amoris fenfum inducere cuplens,
initium loquendi cum Saryro , fumto a pavone fermonis
argumento, feci: forte fortuna enim cum Clio deambu-
C4
40
ACHILLIS TATII
ycL^
ervxiv €(^, ryi ,kui
- ,
. (^ ^
, ,
.
1
fxiv
, , &
,
'^
, TToiiii
'
< [ya^^ ' yao -
<3
"£»
,
'
-
. j
Sif^ag
'. ^-
^
'.
?^2
^
-
S
-' '^yao
,
^ Tnpihn
io-ov ,
'
^^
tv ,.
. * ^(
^
3'<
5
'
'
^
9 5 -
i
.%
\<,
]ans adverfus eum conftlterat, caudae ornatum cafu quo-
dam pandentem & oilentantem pennas omriibus fpeftan-
dns. Atqiie non equidem fine arte hoc , inquam , a pavo-
ne fit: led cum ad amandum pronus fit, diieftam a ie
feminam allicere cupiens, hoc {eie pafto exornat. Vi-
defne
,
& manu indicavi , iuxta plaranum feminam il-
iam? Ei nunc hic puichritudinem fuam, pennarum vide-'
licer pratum , fpe6tandam proponit. Saneque pavonis pra-
tum hoc alio quovis longe floridius ei\ : in eius enim
pennis vel aurum nafcitur, eingitur autein orbiculus au-
reus orbiculo purpureo, ita, ut oculum efficiat in pennis.
XVII. Tum Satyrus, cognira orationis meae fenten-
tia
,
mihi efiet , unde coeptum fermonem longius pro-
ducerem: Tam latene paiet, inquit, amoris vis, ut avl••
I
Phile.de pavone: XfUTb;
'^); ^X
L
R L
41
-
^ [,^
opviS-cav,
"
,
-,-' acti f%e<
'
Kcti
-iceii , ^
U01 .
fxciyvtja-U
('
iiocv f^ovov
i'iv) Kcii S-iyyi-, '
-,
'', .
[^
-
Kcii
^
(piArjf^c&j
§
<^
-
-, ^
/\.
,
/^
Trcuhg ^
.
Jg
-
' y.iv
&>'
'
§
^
,.
-^
^/ afpiva
i
S\
-. 3' epai,
3- 7•[ iivj
^
(-
(, '' ',.(-
-
-
bus etiam ignem immittat? Non avibus folum
,
inquam,
hoc enim non mirum
,
quoniam ipfe alatus eft ; fed etiam
ferpentibus, & quadrupedibus, & plantis, arque, ut mi-
hi quidem videtur, en?.m faxis. Ferrum enim magnes
amat, & fi modo vident , tangatve, ad fe trahitj qiiaii
amatoriam in fe flammam contineat. Id vero an non eft
amanris faxi, atque amati ferri orculatio? Quod ad plan-
tas artinet, philofophorum iententia eft, quam plane fa-
bulofam putarem, nifi ei agricolae fubicriberent
,
plantas
alteram alrerius amore capi : atque ex iis moleftiorem
eum palmam fentire. Aiunt enim , earum alterum marem,
feminam alteram eiTe, Marem igitur feminae defiderio
teneri. Ac fi contingat feminam procul ab eo conferi
»
marem amantem arefcere. Quam ob rem agricolam plan-
tae deriderium intelligentem
editiore loco diipice-
Theophr. H. P. II, S.
9.
41
ACHILLIS TATII
cLViAuciuV,
^
&,ya^
,'
i^ciuuv ,
-
-
<. 7^<
ycto
3' ,
kj'^ivog ^ , zcu '^
fxiv
^
'
L•
(^,
--
, ^-
,
^)-
,
(,^ '
yuuog .
iri . YiViTcci ^i
^,
§7,
, ' 9. ipM-
f
/, .,. rjict yo.o -, -
,
SioL ^^
,
^
(, (, ,
, (-[ ^
yjApoL^pct
'Kcii ) -
<..,
^
-,
^ KcfJicicriv ,
,'
h Se ^ .
kch &.
-
re, quam in partem (q^q inclinet, (inclinatur enim ama-
tam feminam verfus) & cognitae illiiis aegritudini me-
delam adhibere. Feminae enim furculo fumro in maris cor
inferere: itaque eiusanimum recreari , corpufque moriens
excitari, ac revivifcere amatae complexu delealatum. At-
qiie hae nuptiae plantarum funt.
XVIII. Aliud etiam eft aquarum Alphei fluvii amantis,
& Arethufae fontis amatae connubium. Fluvius per mare
non.aliter, quam per terras, iter facit: nec dulcem eius
aquara falfo fluftu mare imbuit: fed difcedit , ac praeter-
labenti fliivio difceffus ille alvei ufum praeftat, eoque pa-
£io ad Arethufam Alpheus deducitur. In quinquennali au-
tem Olympiae celebritate multi , alius alias res, in fluvii
vortices imniittunt: quas ille ad amatam iiatini deferij ea-
- R .
45
60 ^,. i oe
£
fjivcrryifUQV
cv ofXQioyivio-i , \"
^oL, ,acti ^.
(Tjjcvpaivuv .vj oe
(,^
-
'--
, jjav
,
, L•
Xf'/i(Tiv
.
Otczv
^
^
(^,
fA,iv
^--
^^
--
(,^
-^.'
' §
(Tvv^^fJLcti
KCLi
^.
~
^-
. .
,^
^'
-
^iv yci^. S-UVCLTOV 7 ^'
,! ,-
(
, , ^.
que fliivii nuptialia dono funr. In ierpentibus non folum
eiiifdem, led etiam diverft generis, aliud amoris arcanum
invenitur. Nam vipera terreitris ferpens muraenae in ma-
ri degentis amore deflagrar. Eft autem muraena torma qui-
deni ferpens, ufu vero pircis. li cum congredi volunr,
mas in litore confiltens, v.c mare verfus fibilans, niurae-
nae fignum dar. Illa, eo ccgnito, ex undis egredirur: non
tamen ad fponfum
,
cuius dentes mortiferos effe cogno-
fcit, itatim properat: verum fcopulo aliquo confcenfo il-
lic tantifper exfpedat , dum ille ore venenum eiecerit. In-
I Mofchus VII, I feqq.
<^ jVmv
Ot)fUM
,
'
,
.
<f
ffwv
*-
?iia., / tpuy.
1 Facit ad h. 1. illuftrrindum
Aellanus L. I, c. 50: .
''^^&
,
)'>"'>''•*'
^\ .wovnfoZ.
mi^f-psifi yotp
/, ', »
'^ -.!,
'
Hon
,
,-
,
lyjc x*i £X--7•
voc eii //TToof
^
,
' .'.('\
etu\S ^upciXOTCii
,
/*
y.ct) £?7{ ^;,
'
Ttc/ -- , aiiTi\ -
,
rJi
( Tst «^ .
•)^; ^)
'/
,
2'.
Eandem fabulam habent Arlfio-
ulcs^. . L. V,
c. 10, Oppianus
Halieut. L. I, v.
554.
Svflratus
apud ^i.^i'.. L. VII,
p,
312.
Pli-
nius L. IX
,
Seil.
39.
alii, pleri-
que tamen eorum , le relata re-
fgrre , addiint.
ACHILLIS
ro (, .
-
ctfz^oTipot
fOAiTromg , fjuiv
-
g>g^^J vvfA>~
\ ,
§
ipj>ifA,iVGV ^
-
,,
,
, ^/)-
,,
,, --
, ,
^.
.
cLfjbet ,
€% -^
,^ . L• -
',
ycL^
(.? ,
-
fvo
^' '
f
/, --
/3 xpoicLv, j)o^ov J^e /'
,
'
St
7}
^^, ,
\ L• ^, ~
^[, (< .
terim continentis incola amator, & infulae habitatrix ama-
ta mutuo (ii(c contemplantur. Cum primum igitur amans
metu fponfam liberavit, illaque venenum humi proiedtum
videt, e fcopulo in continentem delabitur, amantemque
compleftitur, ofculationes eius minime amplius verita.
XIX. Haec dum commemorarem
,
quonam modo Leu-
cippe amatoriam hanc narrationem audiendo afficeretur,
obfervabam : quae fane non illibenter audire fe fubindi-
cavit. Ceterum pavonis eximiam illam formam Leucippes
vultus longe fuperare mihi vifus eft : quippe cuius pul-
chritudo cum prati floribus certabat. Narcifli enim in fron-
te , rofarum in genis color renidebat, oculorum fulgor
violarum fplendoretn imitabatur: capillorum cincinni he-
derae contorfionibus implicatiores cernebantur. Ac tale
I KaSa^a/ TO '/*) Aellanus ^ f /
,
*
L. IX
,
c.66,tradit idem: MsX-
rh //»
'-.-
»
) ,
* £
,
'
Trpya/mov Tivat ,
iffi^i < TffiiTiwi \(^£
,
'./5(,
L R .
45
<7>/
'(/>
'.
fjLiv
fjLi>cf)OV
-
.
, ,
< ,
.kjnoi § ^.ctTTiAUovcrce.
ycto
,
'^.
f
/,
^,. iuv-
,£ ,. fxtv
ijjLavTOv /-, ^e
,
5"%€' fA,iT<z fjLiKpcv
,
(. ^.
erat
,
quod illius facies pratum referebat.
JNon multo
au-
tem poft illa illinc abiit
:
pulfandae enim citharae
tempus
eam
invitaverat: nec tamen mihi non adeiTe
videbatur,
utpote quae meis in oculis imaginem fuam difcedens re-
liquerat. Satyrus autem atque ego ea ratione
mutuo commendabamus, quod ipfe fabulas narraiTem
,
ille
narrandi occafionem praebuiffet. Paulo poft coenandi tein-
pus venit. Priorem itaque In modum rurfus accubuimus.
I ^7£
{(/
)
Mu- ; fiSiv 1% J/Ji/-
faeiis V,
56
-
61 : '
./>,(-
"^
iv -poJav *

,
//.
'.^ ^-
"ykp ,
.SsXiivn. Nonnus .XV
,
pae. 426 :
*'
>
' ' /
- ' '
' f
'
5
'
. ,& ^*- Aiovf£*v poOofij
«-
46
ACHILLIS
.
'
J" iuvTovg
, (^ujLcaTtov -
{ ,^ ,-§^ --
ya^
,-'
Tiiv ,' ^ . .
fA^ev -
^
Aionct
(
, -
'po<^ov yct^
ctcrfXcL. , , ^ ij/i-
,^ ^ , -
' ; kvuicriv
"
,
, ,-.
,
(, &, -
LIBER SECUNDUS.
JlnTErea dum noftrum alter alterum laudaret, ad
puellae thalanuim pervenimus , eam videlicet cirhara ca-
nentem audituri, a qua contempianda ne minimum qui-
deni continere ipfe me poteram. Illa defcriptam ab Ho-
mero fuis cum leone piignam priraum
,
aliud deinde mol-
liiis etiam, rofae icilicet laudes, cecinit. Ac fi quis verba
numeris referre velit , huiurmodi propemodum effent;
Si regem floribusconftituereluppiter voluiiTct, non alium
certe
,
quam rolam
,
eiufmodi honore dignatus eiTet. Haec
terrae ornamentum eft, plantariim fplendor, oculus flo-
runi
,
prati rubor , flos omnium pulcherrimus. Haec amo-
I O//«/)ou) Iliad. . circa iin. ^«,«9' >'.,
{J'
'
^ vtsy.fv
^,
,
*]
'
^'/* \sa)V
"
'
^'
^,
.^-'^
L R .
47
,
,^. , ^'
^vii,
iliouSicn x.ofx,oc., -
,
. fjLtv
^'hv'
Si ^ ooSov
y
ti
,,
^
^.
.
{ , acn
^'
-
yaiov ^mvc-ov \
yoLo -
:
,,
Kcic5]w.of
fA.vUQy
aSovsriv'
^' ,
^
, ,
-
J
, -
&,
^ ,
"
^
,
rem fpirat, venerem conciliat, odoratis foliis fuperbit,
tremulis frondibus luxuriat , fronrque zepliyro arricJet.
HuiuCmodi lane cantus illius erat. Mihi vero in ipfius
labris rofam videre videbar, ut quis calathi ambituni
oris forma terminet.
II. Vix autem canendi finem fecerat, cum coenae tem-
pus venit. Ac tum forte Protrygaei Dionyfi feiii dies ce-
lebrabantur : quem Deum Tyrii fibi ipfis praeeiTe volunr.
Nam & Cadmi fabulam canunt , & celebriratis eius infti-
mendae originem huiufmodi quandam tradunt , nullum
videlicet olim vinum mortales habuilTe : nondum enim ni-
grum
,
quod Anthofmiam vocant , non Biblinum , non
Maronaeum
,
non Chium , non lcarium repertum fuerat
:
1 V. Perizon. ad Aelian.
V. H. L. III,
p.
197
edit. Com. <-
}II,
41.
Ceterum abfone antea ^ /• xa.) ^
'
legebatur ; « ^•- « . rk
/. Tore ykp .
'
omcrroiixv //.aviiavffy, Xat< £
2 Expiicat Apollodorus Bibl. ^ioZ ^^'HiKmt »«
48
C L L S 1
1
,'' ^. •
fxy\ripa
ycto -
-
^
Tivci , ,^^-
criv, Kcti ^
/,^
-^.'
(,
iivcci . -
,
^s
^, ocul
,
XCH (, .
iTTiViv. ,
. § -
,iccu
. L•
.
Si ,
"
,, ,
''
, ,
(701 § -
5
^
^cui^a 5
(
£ X<y^ucii .
f^iv ,^
--
,
^' os ttco
fedaTyriis ea omnia manaiTe: primamque illius procrea-
rricem apud fe exftitifle. FuiiTe enim illic paftorem
quen-
dam, hofpitalcm
,
qualem Icarum Athenienfes memorant,
qui fabulae auftor fuerit, ab Atrica iane non dillimilis.
Ad eum divertilTe
aliquando Dionyfum : cui quidem ille
quaecunque terra gignit, ac bouni piauitrum, appofue-
rit : potum vero ipfis non alium
,
quam qui bobus eft
communis, fuiiTe
,
quod viteus nondum apparuiirer. Pafto-
ris benignitatem Dionyfum laudavifiej hominemque po-
culo vini pleno benevolentiae ergo invitafie. Illum, cum
haufiiTet, prae voluptate geftire coepiffe, atque ad Deum
converfum dixifle : Undenam tibi
, hofpes
,
purpurea haec
aqua eft ? aut ubi gentium tam dulcem languinem repe-
rifti? non enim ex eo eft, qui per terram labitur. IUe eiiim
minima cum voluptate in peilus defcendit: hic autem ori
iv^parfoic, ,Ti' ii' «Jiiilv /?6 ^^-
rrJTOu .) »^'
a.<feiSai .
L R 1 1.
49
(^
j)ivug
,
S-iyovn (xiv
^
(,
'
'^ ^
-^.
\\
;^- ' /
^
, ,
ctyn
7
-
'
^, ,
,
', ^ ^,
,
jU.si' iiTTiv
,
,
^' Jg -.
^,
.
y.
', ^i
rif
/
S
-.
,, > -
(
^ ,'
-'
'
, ,
-
2Liou .
fA,£v
^
-
'
^. /,
TnC^VTivfxivai. (^ -
^^ ^^
[Hiv -ocrov
6 ^'
kav §
iyx^rig
, fxiKpov
admotus nares quoque deleftat : cumque taftu frigidus
fit, in ventrem delapilis ima ex parte iucundum calorem
exhalat. Tum Dionyfum refpondiffe : Aquahaecautumna-
lis, & fanguis e racemis provenit: paftoremque ad vitem
duxiiTe, acceptifque ac finiul preffis commonrtratae vitis ra-
cemis dixifle : Haec aqiia eft , hi autem fontes. Hoc pafto
Vinum mortalibus, utTyriorum fermo habet, datum
fuit.
III. Deo igitur illi facer ac folemnis ille dies inftitutus
fuit. Quem cum pater meus celebrare vcllet
, mas;nifi-
cam ac lautam coenam imperavit, & poculum Deo fa-
crum adpofuit
, deinde alterum quoque a Glauco
Chio
elaboratum .adhibuit. caelato id vitro erat, eiufque
oram
vites in eo ipfo natae coronabant : a quibus racemi
paf-
fun pendebant, ficco omnes poculo acerbi; immilio
au-
Jchill. Tat.
D
5
ACHILLIS
,,
, ( ^,,
.
,
\)7 ,
-
yeupy'^.
Je jjiJjj ,,
,^
\ .
Si , Aiovucrogy S'v$
<S
-
^
, '^4^ -, 'i>cy.cttvQV(nv
,-, y,iv
,
.
ya^
-
-. HJ>j ^
\fxi
-,
zai
fxvj
vijmv yjy.ifiMv
Si~
. ^'/^
^
.-
uiv .
ci . Y\.oivovfA,ai § ^ ,
(rvf/,-
^.
L•
fxiv
^
(,
,,^' okvuv ii
,
^
tem paulatim rubentes
,
& maturi : quos inter Dio-
nyfus, ut vitetn coleret, effiiius erat. Ceterum, glifcen-
te potu
,
pueilani impudenter intuebar. Amor enim ac Li-
ber, violenti Dii, animam invadentes, eoufque incendunt,
ut pudoris oblivifci cogant, dum alter confuetum ignem
adhibet, alter igni materiam vino fubminiilrat : vinum
enim amoris pabulum eft. lam vero & ipfa puella accu-
ratiMS intueri me aufa eft. Atque ad eum modum dies no-
b)S decem confumti funt : qulbus nihil aliud
,
praeter ocii-
lorum coniedus, alter ab altero recepimus, aut attentare
aufi fuimus.
IV. Tandem Satyro rem omnem patefeci , atque , ut
mihi opeoi ferret, obfecravi. Ille autem : Omnia, inquit,
prius, quatn ex te intelligerem , cognovi : fedindicium fa-
cere diftuli
,
quia id nefcire credi volebam. Clandeitinus
I Propert. 1
,
3
, 13:
Et quamvis duplici correptum ardore iuherent
,
Hac Amor , hac Liber , durus uterque Deus.
L R 1 1.
51
^.
C , ,
^^
,
ug
^.
..
^
Si,
2(
,
uuTO^UTcv
^
[
^
]
\
»?
^
B'uXctfA,ov -,]\., -
XS , kpacTTTjv.
-
<•,
( ^ ,
(-- ipyov. §u J^e tn
,
y^xpi
'
»
^
. §
^
. ,
"//
^,S
--
'.
Si
--
,
^
, ^
,
-
.
, ,
,
^^'^^ L•
m
^
.
'
,
,
yiv-
enim amans, fi quis eius amorem indicet, indicem quafi
maledicum aliquem conviciatorem odio profequi confue-
vit. Ceterum noftri curam fortuna fponte fufcepit. Efe-
nimClio, cui puellae thalamus credltus eft, me in amici-
tiam recepit , atque amantis loco habet. Ego brevi reni
inter vos ita componam , ut ad negotium conhciendum ipfa
opem praefter. Verurn da puellae voluntate folis ociills pe-
riculuni facere fatis non eft : ied efficacius aliquid loqui
oportet, ibique machinam etiam alteram adhibere : itaque
manum tange , digitos conftnnge , atque inter conftrin-
gendum furpira : fi haec agentem aequo te animo feret
,
neque fafta huiufmodi afpernabitur, tum vero dominam
appella
, eiufque collum fuaviare. Appofite tu quidem , in-
quam, ita me fervet Pallas, ad eam me retn inlHtuis.
Sed
vereor
,
ne
,
qua fum animi imbeciilitate , minus ftrenuus
amoris miles fim. Tum Satyrus : Ignaviam, generofe
I »
)
Superflua mih; vidctur. PauUo inferius
dicUur
D 2
ACHILLIS
liaiZf
', § .
,
<
( •[
,•
^Kctt
,
, /3-
,
KOH
,
kvS^iicc ^
^. ^.
kv
3-
, ^
»-
^•^ (^
'^^
'. cfg (
^^.
£<; ya^ ^(/,
-
^^ ^,
cn •^''
£
jxovn.
€ . 1 ,
^ ^^
,
^-
,
-
^ ,
Traodivcv' \\-
,
^,
-•^
'
§ §
^)) 7?\.(
^
^' ya^,

('^
^i
,
§•^
^iv-
^ov .
, »
vir, Cupido, inquit, fuftinet. nontu illum milltari
ornatu incedere, fagittafque, pharetram, iaculum, ignem,
virilia & audaciae plena omnia effe profpicis ? an tu tali
Deo plenus obtorpeas & expavefcas ? Cave , ne falfo te
amantem praedices. Ego tibi rem incoeptam dabo. Clio
enitn, fimulac tempus ad puellam remotis arbitris conve-
niendam idoneum perfpexero, alio dimittam.
V. Quae cum dixiiTet, abiit. Ipfe autem folus rejiftus,
acSatyri verbis exftimulatus, ita me componere conabar,
ut ne, in puellae confpeotum veniens, animo deficerem;
mecumque, Quoufque, inquam, effeminate, obmutelces?
quid tam potentis Dei miles tantopere obtorpefcis ? ventu-
racnne ad te illam exipedas ? Non multo autem poft con-
trariam in fententiam haec addebam : Atqui cur non refi-
pifcis, infelix? quin illam potius, quam par eil, virgineni
diligis ? aliam domi habes non deformem ;
iilam ama
,
il•
L R .
53
i^icTTi ( ycifjLUv.
^.^> -.,,-
3-iv
L•,
- ^, ^-
'
,,, if
/,
^^
-
; 'iTTctf^icn ,
^
, .
Sv-
^
CvyCiv
;
kv CvAaSyj ,
, ,
,-^-
^'
kv
ffi ,
--',^
^
^ ( '^
^.
. ^
am-poofa-
rij ,
\^ '
-
.^
^i , ovL• 1\.
.
, ,
{' -
, ,
^. L• ^,
'^&^ , ,
^^
^,
'
;
'
lam contetnplare ,
illam te in uxorem habere iiis eft. Ita-
que mihi perfuafus effe videbar, Verum contra tanquam
ex imo cordis Amor refpondebat : An igitur tantum tibi
fumis, ut contra me armaferas, mihique refiftere audeas?
Mihi ad volandum pennae, ad vulnerandum fagittae, ad
exurendum faces darae funt. Quonam te modo evafurum
fperas? Ut fagittarum ictus declines, faces tu quidcm cer-
te nunquam evitabis. Quod earum flammis temperan-
tiae fcutum opponas, volatu profedo te comprehendam.
VI. Haec dum mecum folus loquerer, puellae me ob-
viam improvifo fadtum animadverti, eaque vifa ftatim
expalkii : mox rubore perturus fum. IUa tum fola erat:
recefferat enim etiam Clio. Quamquam igitur animo per-
culfo & abiefto
,
quid dicere non habebam
,
tamen : Sal-
ve, inquam
,
hera. Tuoi illa fuaviter ridens, & rifu
,
quorfum ea falutatio fpeitaret, intellexifle fignificans, Tua-
ne ego, inquit, hera? Ah, non aequum dicis. AnneDeus
D3
54
ACHILLIS TATII
< yjV\Vi (re Ttg <7ici)v , jcai
^
^^;
', '
Trpctariv 8/(£ '.
;
kfjLa
.
,'^ ^,
,iirJvici
(
-
•-, ,
§
,
y
'
fxaTOV
fA.01
(-.
. Jl.Tf%g TrpoTtpciici,
rjfxspci,
fJLi-
(^^ 71 ^
,'
L•
-
'
rj ; '
^^^
,
' -
?
^.
. fJLiv
' Si
^-, %
'
, ,
,
^
^-
(''
^
§ \7racra~
'^^ -
^ - .
te, inqult, nefcio quis
,
mihi, quemadmodiiin Herculem
Omphalae, vendldit? Tum ego: Mercurium, inquam, di-
cis. Siquldem ei auilionem luppiter demandavit. Simul-
que rifir. Quem Mercurium ? ait. Quas nugas ais
^
inquam;
cum probe, quid dixerim, perceperis? Interea, dum fer-
mones fennonibus texerem, auxilio mihi cafus quidam fuit.
VII. Forte fortuna pridie eius diei circiter meridiem Leu-
cippe citharam pulfabat. Aderam vero & ipfe, Clioque illi
ailidebat. Ibi tum me deambulante apicula quaedam , aliun-
de improvifo advolans, Clionis manum pupugit: quae
cum eiulaffet, puella furrexit, depofitaque citiiara, vulnus
infpcxitj ac bono animo eiTe iuffit, dolorem fe, inquiens,
duobus verbis abfterfuram : didicifle enim ab Aegyptia
qiiadajn muliere , verparum apumque morftbus mederi
:
L R .
5?
€7
aui ]\.
,
^- yjKpcv
,
yi-
,.
^.,
^^
^,'-, ,fJLOv
-
^.
^. h^vi^iov , ^
^ , ^-^/, KUt
,.
' §i TTctig TTfto^iKS-ovj-ct ,
,

^'' } "
,.
^, '^ §
- , /,
-,
, ^«.
'^^^,
'^jtwf %8-
' ^,
'^
-
'tpoCov. vj ,
- ^'^^^(,
,
^'
^-
'
^i
^-'
j
t(pif
(
^5
<^,
> ,
ac excantavit: meliufculeque fibi efle paulo poft
Clio confelTa eft. Tunc igitiir cafus attulit , ut apis , forte
vero etlam vefpa quaedam , fururrans faciem meam voli-
tando circumiret. Occafione itaque inde arrepta, manu-
que ori admota , vulnus accepiffe , & dolorem fentire me
finxi. Quamobrem accurrens virgo snanum removit,
&,
qiiae pars laefa eflet, rogavlt, Ego vero, labra, refpondi:
tu autem , cariflima
Leucippe , cur non excantas ? Tuni
illa tanquam excantatura
os admovit, & labiorum meo-
rum extrema
contlngens nefcio quid immurmuravit. In-
terea ipfe ofcula furtim nullo edito fono dabam. Sed
&
puella
,
dum in
proruntianda cantione labra nunc aperiret,
nunc clauderet
, efficiebat
, ut cantio in bafia commiitare-
tur. Itaque tum ego eam compleftens palam fuaviarus
fum. Illa vero retrocedens, Quid , inquit, agis? num
tu etiam excantas ? Atqui cantionem , inquam
,
exofcu-
D4
5^
ACHILLiS TATII
OTi.fjLou ^,.
'?
L• (Tvv/jKiv
t y
KcLTiopivtTt TQ
T^ctvijLct, itcti ' cou .U
•^ Kcii ( fxiAiTTctv £7
^?;
kou
yct^ y.iAiTcg
/,,
-( rct ^/^-
rct. ,i^iOfA,ui, }cct.Ti7roL<rov civS-ig' x,ui ,
^'n-uoai^pay^r,g
,
y.vj
,
-
,.
;k^jLa
, ^-
, .St ,
)-
-'.
.
^,
^TrpotrioZtrav
'-
pctTTciivoiv
SizXvoiJAv,
fjbiv
,
\
^'
^'
. iyiypviiv , ) (
iXTrirJuv. -^, S'i y.oi -
(, ^
--
lor
,
quoniam ea tu dolorem mihi omnem eripuifli. Quae
cum inteilexifiet fubririfletque
,
animus mihi acceiTit , ac
iubito : Heu milii , carilHma Leucippe, inquam , rurfum
atque acerbius pungor : aculeus enim ad cor ufque pene-
travit, excantationemque tuam expofcit. Apem certe tu
quoque in ore geilas : nam & mellis plena es , & baiia
tua vulnus imponunt. Quare iterutn, quaefoj excanta: ied
tam cito canrionem abfolvere noli , ne vulnus recrudefcat.
Atque inter loquendum manu validiore complexus, libe-
riufque ofculatus fum. Illa, tametfi repugnare videretur,
fuilinuit tarnen.
VIII. Interea procul venientem ancillain conrpicati
,
alius alio feceffimus : ego quidem perinvitus ac triftis; il-
la vero qua menre , haud fane noram. Ex illo melius mihi
effe, ac ipes augeri coepit
;
planeque bafium in labris nieis,
quafi corporeum aliquid reliilum refidere fentiebam, &
L R II.
57
cavpov '^ .,
icrriv -*)
,
yu^ utto
'
(-
'
(, '^
Si
'^^,
.
^
(^(^
Kipvauivcii ,
,
(
ijSOv/iV ,
, QiXvjy^aTa.
^ ^
^(''
,
-
ijxctdov
,^ ^ ^ -
^ .
.
',' ^ ^ , '
,
cvviTTivoiJiW.
oe
,,
.
^-
^ y.iv
\^
;
)
7<•, ^i spioi'
^
/
,
({.\
§ -
• . ,^
,
'
7&> ^^ , ^
dulcedinem eius
,
ceu thefauruin quempiam
,
diligenter cu-
ilodiebam. Id enim eft
,
quod primum amanti dulce acci-
dit, cum a formofiflima & praeftantiffima corporis parte
procreetur. Os enim inftrumentum vocis ert: vox autem
animi umbra. Labioram porro contadtus dum voluptatem
in praecordiis ferunt, animos ad (q{q mutuo fuavianduni
trahunt. Nec vero talem unquam antea fenfibus meis mo-
tum allatum fuiffe, nec me quidquam aliud, quod cum ama-
torio fuavio dulcedine contenderet , cognofcere meiTiini.
IX. Pofteaquam coenandi tempus rediit, rurfum accii-
buimus. Satyrurque, qui nobis vinum mifcebat, amato-
rium nefcio quid tum praeftitir. Nam poculum Leucippes
cum meOj dum utrique miniftraret , commutabar. Ego
,
qua parte bibens Leucippe labra fcypho admoveratj ob-
fervans , eamque ori meo inferens , ac miiTum ad me
of-
5
ACHILLIS
-,
x.eu
oLfxet ^^/-
iKTrufxci. § u§iv vj Trupuivogt
,
cncioiv.
'
,^(,.•,
iKTroufA^ciTci -
'^. ^'
,
,
ilSov ,
\fjut fxi^
fzovfxivrjy , '
S'
.
, , &'
AoiTTcy
,, ^,
,.
. Mgrci. Si oiiTTVov
^
-
,
'
fjLiv
^^
.
(^
, olcr^-a
, ,
'
-
'
f
/, ^
^
^, ,
Si (
^^^.
,
) £7
/, , Si
^
^^ ^•*
culum coniingens
,
bibebam
,
fimulque poculum fuavia-
bar. Id quod animadvertens puella , fuorum etiam me la-
bloriim veftigia ofculari iudicavit: cumqiie adminiftrator
pocula nobis rurfiim cotnmutaffet , illam failum meum
imitantem , eodemque modo bibentem animadverti : eo-
que maiorem etiam voluptatem cepi. Nec vero femel fa-
6tum id a nobis fuit ; fed tertio etiam , ac quarto :
dein-
cepfqiie diei reliquum aker alteri bafia viciiHm propinan-
tes conrumfitnus.
X. Abfoluta coena conveniens meSatyrus: Nunc tem-
pus eft, inquit, viriim ut te oftendas. Puellae mater, ut
nofti, minus belle habet, ac icla
cubicum ivit. Puella
prius
,
quam in lefto fe collocet, una tantummodo cum
Clione, eo, qiio folet, fe conferet: verum ego eaiTi col-
loqiiendo abducam. Sub haec verba ille Clionem, ego
L R .
59
iOri^ovJOfA^v
^
. tccti .
7•7<3-
kLiv , ^ Truphvog iv
,,.-
,'
^^
, -,--^
\ -,
-
(
^,, 7?\} ^'
-
-''
, ,
, ^'
, ^ ,
'
-
fA,ivov
, ,,
-
. L•
,
\]/?
^
,. ^, -
^. fjLiv
-
fjLOLTiov
' ^ ' ^,
-
, ^^.
/ L•
( (^^
Leucippen obfervabamus, refque e fententia proceffit:
nam & Clio abdiidta eft , 6i Leucippe in ambulatione re-
manfir. Ergo vefpertini temporis adventu obfervato, priore
fucceffu audentior faftus, ad eam
,
quafi mi!es iam viftor,
& pugnae pericula nihili faciens, me contuli: multa enim
erant, quibus armatus confidebam
,
nempe vinum, amor,
fpes, folitudo: tacitufque
,
quafi ex compafto ita resage-
retur, puellam circumplexus bafiavi : cumque praeftabi-
lius aliquid etiam facere aggreflbs eiTem , ftrepitus quidam
poft nos auditus fuit. Quamobrem perturbati diffilui-
jiius, Leucippeque intra cubiculum fuum , ego aliam in
partem me recepi , fane quam triftis, tam praeclara oc-
cafione amiiTa
, ftrepitumque deteftatus fum. Interea lae-
to vultu fit mihi obviam Satyrus: qui mihi quae a no-
I A<«Xatx,3VTff E^nJefus^iv) In editio confentit, ,
fcriptis
,
excepto AngUcano , cui Non male.
6
ACHILLIS
^-. Kuuooav yca^. jw.ci \L••^'i ocrci, 67rp«rre,aet/
,
Tivi
^^^ , ^
^. ,
- ',
fj-idcu^i-
.
. 'ok
,^
^-,
,
,
-
&•.~
^,.
<
^,,. ^ '^,
ycLfJ^ovg, VjSri ^, ^^, -
<'7 , [/. (
-
jjuag. St .
-
06 >) iCop)} yAv
<-
''•-/
ae
fjLiv
'iv^a
^i \-(\
'
,
^.
^i, ^.
fjLiv,
^ \
'
,^- ^
^
bis aila fuerant
,
omnia vidiffe videbatur , dum fub ar-
bore quadarn, ne quis nobis fuperveniret, obfervabat:
quin immo ille ipfe venientem , nefcio quem , confpica-
tus, flrepitLim ediderat.
XI. Elapfis paucis pofl: diebus pater
,
citius quidem
omnino quam conftituerat , nuptiis meis operam dare coe-
pit. Multa enim hominem infomnia perterrebant. Namque
illas adornare fibi vifus eft, ignemquej dum nuptiales fa-
ces accendiflet , exftingui: eoque magis, ut nos iungeret,
properavit. Nuptiis igitiir, quae tum iecutura erat, difla
eft dies. lam m fponfae ornatum neceiTana omnia coin-
parata fuerant, monile fcilicet variis lapillis diftindum,
veftis purpurea tota, nifi quod ea pars, qiiae in aliis pur-
pura conftat, ex auro texta erat. Porro lapilli de pulchri-
tudine inter fe contendebant. Hyacinthus iapideaquodain-
modo rofa erat : amethyilus purpurafcens ad auri prppe
t
L R
II.
6
^-
'-.
h
^
L• rpug
• -,
'-(, \(
'
^£-
^
'
^
fA,t(rov (^,
^
(Tvvi^cfJviTo'
ihl?
^2
fi^-vlhici Kopu(povfjLivov.

Xfvcrca
-
uivog , [>kfJLi^iiTO .
S's ^-
TTopCvpci, '
'
fxu-
S
-- ^ ,
h
uiXpi
^'/ . ycco
,,
^
-
'
'
Si ,iv ,
.
,
(
-^' ^ ^, -
,
^
, '<
&,<-
(,.
'^& -
colorem vergebat. medio lapilli tres vifebantur, ita col-
locati, ut alterius coloreni alter exciperet : in unum quip-
pe omnes coaluerant : parfque ima nigra erat: fumma,
quae in cufpidem furgebat, rubra: media alba cum eiTet,
hinc nigrori, rubori illinc candorem cominunicabat :
la-
pis ipfe auro inclufus gureum oculum imitabatur.
-
Nec
vero vulgari purpura, fed ea, quam a paftoris cane in-
ventam Tyrii fabulantur
,
quaque nunc etiam Veneris pe-
plum tingi confuevit, veftls illius color conftabat. Ac fuit
quidem allquando tempus , cum purpurae decus mortales
nefciebant, utpote quod intra parvae tertae cavum occu-
lebatur. Praedam huiurmodi pifcator quidam ceperat, &
pilcem effe putaverat: verum teftae alperitate perfpefta,
praedam deieftatus eft , ac tanquam maris faecem abiecit.
Invenit lucrum hoc infperatum canis , ac dentibus commi-
I ;)Rogii Codd. xs-
'
/
.
Utrumque refte.
•-< , unde Salmauus 'in- Mox malim cum Angl. iyiL^iiKif
vexit. Reliqui omnes : ^- (M'^if
,
pro ey
^^.
^2
ACHILLIS TATII
^Ocivu
^, ( ,
^
difxcii , uijXA
yivvVi
v^aivu
'^.
-
,
TCL ' r.y.ciyiJAvci , Tpcvufxa,
VQU,i(Tctg TrpoiTiKriy -
hucrcTYii
Kcti
^^^, . cii
xipcriv iB-iyi,
.
^
, -
fjLUKOV
. ^-
, ^
^ >
[^ yi-
,,/-.
-
^^.
^ '^
/^
rh
/^ avoiyn
,
3'-
.
.
',
'
'-
-
nuens praeftantiffimo fanguinis colore os illius undique
perfufum, & maxillae tinftae purpureum labris colorem
induxerunf, Tiim paftor, canis os ianguinolentum cernens,
vulnus illum accepiffe ratus eft : atque ad mare profe-
£lus , aqua confperfir. Ibi vero fanguis ille fplendidior
evadebat, manufque eius contreflando purpurafcebanr.
Hinc eam effe teftae naturam paftor intellexit, ut inna-
tum pulchritudinis medicamentum in fe contineret, atqiie
ut rei totius arcana exploraret , accepto lanae glomere in
eius latebras demerfit. Lana, quomodo etiam canis ri6lus,
fanguine iniefta eft: ac tum purpurae iniaginem didicit;coa•
tritaqueiaxisquibufdam medicamenti illiuscrufta, purpurae
penetralia rereravitj fullonicaeque thefaurum adinvenir.
XII. Quam igitur ante nuptias fieri mos eft , rem di-
1
'
>)
Hefy- fla lunoni pronubae
,
quae apud
chi\is: TrporsKint. ii 'TTfio tSv Graecos dicebatur ,
lefi
L R II.
63
.
L•
TjKovcrct , ,
«< ,'^
,
<Ji'
^f
-^^ ^.
',^
cFi
fx,ov,
-
kv-
^puvcc .
<?s .^
--
( ,
Kctt ^-^
, , ,
<-
.(
^
.
^, ilvcti. Kctt
-, rifA,ipoLv .
€(«-
^,
,
•7 oiod^
^.
Si -Snv ,-,
^
-
,' ya»
^^. ^& ipyov &
.
yu^ , (
. , ,
, Kcii
vinam pater faciebat. Quod fimulatque ipfe perfenfi
,
periif-
fe me iudicavi ; cogitabamque
,
quonam modo aliud omnia
in tempus reiici poflent. Qua in cogitatione defixus dum
elTeni, repentinus quidam ftrepitus a virorum diverforio
exauditus elt ; refque ita habuit. Cum vidimam forte pa-
ter maitaviiTet, arifque impofuiflet, delapfa coelo aquila
eam rapuit , nihil iis
,
qui fubmovere conabantur, perficien-
tibus, Avolavit enim cum praeda. Omen id bonum non
effe iudicatum eft : atque a nuptiis eo die ceiTatum. Arcef-
fitis autem aufpicibus & coniedoribus rem pater expo-
fuit : atque illi ad mare proficifci , ac lovi hofpitali fub me-
diam nodlem facra facere oportere dixerunt : eo enim aqui-
lam volatum tenuiffe. Et ftatim res ita perficitur; nam
volucris curfum mare verfus dirigens nufquam amplius
apparuit. Ego , eventu hoc deleSatus , aquilam mirum in
modum commendavi , aviumque reginam raerito effe di-.
64
ACHILLIS TATII
iivcii .
(
Oi , Tspa.-
^.
. /•
,
'--'/
,
Kcii -
'.
-
^-, z.ci^,rv
,
i^m ^k oiSiwoTi, yjueAiv yivicrB^i -
Kct. , '
'/. ycL^ -
?\.,-
,
,
,
7ra<rxiiv
^, ^ '^
Jiat-
. ^-
^ -,
,.
oe
^,^
, ^-. '^^ ^^
,
''
7\\,'^ ^,'
,,
^
. ^
xi. Quod autem omine portendebatur
,
brevi tempore
poft cvenit.
XIII. Callifthenes Byzantius adolefcens, parentibus or-
batus , dives
,
luxu perditus , ac fumtuofus fuit. Is formo-
fam Softrato filiam effe audiens , eam quamquam non vi-
derat, uxorem tamen habere optavit, ac fola auditione
illius amore ardebat. Ea enim hominum intemperantium
libido eft , ut etiam fama ad amandum compellantur, fer-
mones eandem animo moleftiam
,
quam oculi pulchritu-
dine capti, aiFerant. Igitur ante, quam Byzantiis bellutn
inferretur, Softratum, puellam ut fibi defponderet, ro-
gavit. IUe autem, intemperantem hominis vitam minime
probans, non daturum i'e refpondit. Quamobrem Callifthe-
nes, a Softrato contemni fe ratus, iracundia exarfit: at-
que alioqui amans, puellaeque pulchritudinem ilbi ipfe
I Kctt )
'AXX<i'f in mcn- dam : ^, vel ,Neu•
ilo.cubare videtur. Legunt qui- trum tamen placet.
L R 1 1.
65
, [
Tctko^&,rci, ^(-
^ ^iuKiifji-ivog.
.
^'
"^-^.-' ,
-
S-vixiav
.^
ya^ , ctp-
'.( ^,
-
,
yajxov
\
3 7<
^o^).
€* .
iS' .
' iFe , ^ ,
^
^^
^, fxifxau'/]Kii
*.•
-
trTct
'euJsi/ ^e .
((.2^'<^ du-
'
-
L• -
alfxa
-,
'la-S-[jLov ^ TrcpSf^ov -,
'
'
'
,
,-( ^
'.
confingens,&, quae cculis nondum adfpexeratj mente agi-
tans, quam animo maximam conceperat, indignationem dif-
fimulavit: & quo modo acceptam a Softraro Iniuriam ulci-
fci, ac iuam ipfuis cupiditatem explere poiTet, excogitavir.
Nam cum Byzantiislex e{[it, ut fi quis virginem rapuiiTet,
vimque illi attuliflet , is alia nulla poena teneretur, quam ut
eam matrimonio fibi adiungeret , legi hulc animo intentus
Callifthenes , opportunum ad eam rem tempus quaerebar.
XIV. Quamquam autem bellum ardere
,
puellanique
[domi noftrae commorari didicerat, non famen
infidias
moliri deftitit. In quo huiulmodi quiddatn homini
auxir
lium tulit. Editum fuerat Byzantiis oraculum hoc
:
Infula
,
de populo
,
plantae cognomine
,
culta
efl ,
Dcfuper
iflhmon
habens
^
ponto contermlna fubtus.
Uic
, ubi Vukanum deleElat
caefia
FallaSy
Alcidae hibeo reddas
fulsmnla facra.
Achill.
Tat.
66
ACHILLIS TATII
^
<5^€
f/,ctvTiVfJLet,
^~
i
&
7roAifA,cx) yci^i ,
(^
'
Llfia, ^,
,
-
Tupov ,
,
^^. , ^.
^
ya^
^UTrev ,
" ^
^ §
-.
ihxii L•
-,
L• ^/^
-
rj^iy^o(Ti. yap BaXacra-y^
,
>
( (-
yog , .( -^ -
,
'
Si --,
^-
.
—,
L•
^
'''
Kj-iafxa , '&\
,
4>•
\
y^.
^'
-e%Si, »
Diibitantibus autem ipfis
,
quae ab oraailo infula defigna-
retur, Softratus, (is enim, ut dixi, in hoc bello Praetor
erat) Tempiis
j
inquit, eft, ut Tyrum Herculi facrificatum
inittamus : natn ei loca fingula oraculo edita conveniant
:
plantae enim cognominem eam Deus vocavit, quoniara
Phoenicum infula eft: Phoenix autem (ea vox palmam
iignificat) planta eft. De illa etiam mare ac terra conten-
dunt: atque haec quidem ad fc trahit , illud vero iitrin-
que abluit. In mari enim iacet , nec tamen a terra disiun-
gimr: fed angufli cuiufdam callis beneficio continenti an-
neftitur
,
qui quafi coUum infulae eft
, & maris fundo ml-
nime adhaerefcens , fed aqua riibterlabente fiiftentatus eft:
ifthmos autein freto fuperimpofitus , novum prorfus fpe-
ftaculum exhibet, urbem fcilicet in mari, & infulam in
terra. Quod autem ad Palladem Vulcano adiundtam atti-
1 t)s (-'
)
Hinc /irt (^omy.oi>y
'
-
iUud Epigramma Meleagri
:
cW /.
v/jc«v iviiTii
,
7i-a.Tfi»v
Vld. Spanhemius de praeft. &
T(
^
ulu iiuniifm. . I, pag.
345.
L R 11.
67
iXatav
r.vi^ciro ,
,
ct
^
r^^iv,
,,
.
§ XCt)Diov li^ov sv eAuiciv
fxiv
<^^^ ,^, ^^^ (
' yccti ,
^ ^^
Tivet ,
Si '^ ^ -
yil.
(*:
, ,
(^
^'/,^. ^
^-(
^-
(^, ^
^
, > fxiv -^, ,
^,
y,cLt ,' [x.'/j
fA-iV
'^.
fxovov ,
<. -,/
'. ^
^
KiKioaa-fjLivov [
'^
UTr
'
Jg <roi
^
,
^
cUv ,-,
/, ^^
net
,
de olea & igne intelligi debet : quae duo apud nos
coniunda habentur. Sacer enim ac muro circumdatus lo-
cus eft : ubi oleae lat3 fefe diiFundenti ignis adnafcitur,
&
magnam circum illius ramos flammam exfufcitac : ex cu-
ius cinere laetior etiam olea ipfa evadit. Hac ratione ignis
& planta in amiciriam confpirant: Vulcanumque Miner-
va non averfatur. Tuin Clwerephon , Softrati
collega m
bello , Softrato ipfo maior, quoniam patria Tyro erac,
hominem miris laudibus extoUens : Pulchre tu quidem , in-
quit, Dei rerponium interpretatus es: verum ne folam
ignis naturam admiratione dignam arbitrare : funt enim
fua etiam ipfius aquae miracula , egoque arcana
huiuf-
modi vidi. Fons in Sicilia reperitur, permixtum
aquae
ignem continens
:
in quo ralientem ab imo ad fummum
flammam confpicias. Aquam vero fi tangas, nivis inftar,
frigidam invenias: neque tamen ignem aqua exftinguit,
X
6S
ACHILLIS TATII
,
'
^il(rtv h t^ ;:; 7rtJp
^.
",
7roTciy.og
,
u
yAvV%ig
-
,
ovSiv kcTTi ,,.
cFe
S-^ ^, ,(,,
ctvci-
uiivov
,,- ,. iuv
^
,
^.^, fxiv
^
^^
,
^ ^.
^, /' '^^ L•
.>
?\..
^,[,,"
,
, hmi KTUcnv at
^
TTctp^iVuii §
--.
^ -
^ ,
-
^iuivog.
(
.
rjL•^
-,
-
[,
^ . ^
xpvcrov ,
•( .
\
ctypiijii
yci^ .' J'g
-
^^ ,
,
,
^
^-
-
,
{
t] ng
neque
aquam ignis calefacii; fed alteri cum altera paftae
illic induciae funt. Hifpania quoque fluvius eft, quem
primo adrpeftu nihil a fluminibus aliis diiFerre iudicabis. At
vero ft paulo attentius aufcultes, aquam refonantem audias:
ubi enim vel modicus ventus vortices impulerit, aqua fidis
in morem fonum edit : pleftri fiquidem ventus , citharae
vero
aqiia ufum praeftat. Sed & in Lybia palus habe-
tur,
Indicae
fimilem arenam continens: ac Libycae ipfae
virgines arcana & divitias eius norunt. Porro divitiae fub
aqua limo permixtae aiTervantur, auri fonte inibi fcatu-
riente. lllitam igitur pice perticam in aquam demittunt,
ac
fluminis obices removent : quod autem pifci hamus,
id auro pertica eft. Ulud enim apprehendit, dum efcae of-
ficio pix fungitur : nani quidquid auri ab ea contingltur.
L R 1 1.
69
<..
ac 7rorctj/,cv
1\--
,
-
'.
. i uttuv ,
^'
, {
(^.
-3-€
^ -
--'
- >
^/.
-
, (^%• ' '(/
'-
Vivii(rav' yao .
fxzv
-^^.
-^
-
-
(
-^,
-
, ,
, ^,
uvppivai vj
-,
«^-
,^*
^[,. h ^
avaTrifXTroyAvov
ug
aipa , ^^
, ^-
)-
.
§ kpiia,
^
,(^-
^ /
.
ya^
-
adhaerefcit, atque in litore exponitur; eoque pafto aurum
ex fluvio Libyco extrahitur.
XV. Haec cum dixiffet Chaerephon ,
Tyrum
,
qui fa-
crificarent, mifit, fadtum id civitate comprobante. Cal-
liftlienes igitur e facrificii curatoribus unuui fe fingens,
Tyrum quamprimum adnavigavit : ibique patris mei do-
mo cognita, mulieribus, quae facrificii potnpam fpefta-
tum prodierant, infidias tetendit. Magnifico enim appara-
tu, ingenti videlicet fuffimentorum copia, magnaque flo-
rum varietate inftruila fuerat. In fuffimentis, cafia, thus,
crocus: in floribus, narciiTus, rofa, myrtus erant : fuavi-
tafque e floribus alBata cum fuffimentorum odore certa-
bat; fublatufque cum aere vapor odores confundebat , &
ventum fuavitate complebat. Sed & multae ac variae vi-
fiimae complebantur : inter quas principem locum Nilo-
I 'Ay(i£'j£Tit/) Sic Angl. Bavar. & Commel. At Salmaiius dedit;
,fine caufa.
E3
70
ACHILLIS TATII
, fxzyidog , ctKKct Kcti '^
xooiuv
iuTvxii. TO
fxiv
yao
fxzyibog ,
,
-
%ivct ", , ,
, ^, ',
^'
-
'', ,
'
-
,
-
, ^-
,
,
<7£
. Si
'
'
(^
'-
iTraivii.
§ '^/, -
.7§, (-.
, Zsui
(.
(. , € ^-
-.
-^ vocriiv
",
tici boves obtinebant. folum autem magnitudine , ve-
rum etiam colore animal huiurmodi praeitat. Statura eft
exiinia , cervice craiTa, humeris amplis, ventre magno,
cornibus non ut Siculi boves deprelhs, neque ut Cyprii
deformibus, fed quae a temporibus alre conluigentia {Qn-
fim utrinque curventur ita , ut fummae illorum partes,
tantum fibi mutuo appropinquent, quantum principia eo-
rum inter fe diftant , & plenae lunae imaginein prope-
modum referre videantur : colore tali
,
qualem in Thraciis
equis Homerus laudat. Incedit autem taurus is cervice
fublata fic, ut aliorum fe regem efle oftendat. Quod ft
vera funt, quae de Europa traduntur, in Aegyptium tau-
rum luppirer fefe commutavit.
XVI. Eo porro tvimpore, accldit, ut noverca mea in-
commcda valetudine effct. Leucippe vero morbum cau-
I
liiad. K.
437
: 2 .77
' -
AiUXOTipft
^
, ^siiiv
'
,-^&C.) Totii.S 0-
'. . cus ita coiiilituendus : Vijfiv
,
L R .

ivSov ,. ^^
Tifxiv ,
^
,, ^ -> c&^tX-
/^'^?
,
.'
,
Si }^^,
^^ ^.,
^^
-
, .
/ \
~ >r-
/ \
^Uvcu
, ,
,
cuSev'
''
Siiicvvinv hi ,
,
^, ,
^ (-
TVj(rai, ,
.-
§1 ,
,
'
,, --
3'.
fjuiv >
-•(,.
.
"
rh ^. ^
, ,-
'.
fxiv §
'^-
fata, (convenerat enim inter nos, ut ita fieret) quoufque
alii eTiiviflent, domi remanfit. Ex quo faftum fuit, ut fo-
ror mea cum Leucippes matre tantum
prodirent. Calliithe-
nes, qiii nondum Leucippen viderat, cum primum Calli-
gonen fororcm meam obviatn habuit , eam Leucippen ef-
fe credidit : Softrati enim uxorem probe norat : ac nemirie
appellato, quippe qui adfpeftu iam captus erat, famulo-
rum uni , cui quam maxime fidebat
,
puellam oftendit , la-
tronefque ad eain rapiendam convocare iubet , rapiendique
modum praefcribit; celebritatem inftare, inquiens, qua vir-
gines omnes ad mare profeoluras effe audierat. Quae cutn
locutus eflet, curandi facriticii munere neglefto, abiit.
XVII. Erat ei privata navis: quam, priurquam domo
exiret, inftruxerat, fi forte, quodanimo iam agitabat, per-
ficere poilet. lam vero alii rei divinae faciendae curatores
trSv
^,
fvJov -/-
^; iK?itfiv•
'
oh
».,
. i7UViXs<T0
ykfi ,
eii T^V
«_

,
^,
4
-L ACHILLIS TATII
^oi -'
^
fxiK^ov '
kfxct yAv
&,
ctfA,cc
§i
'ivct
fM^
-
^
-,,
,
,-
^ (
^.
^"»?
/
^^,^ , '.
(,2,
~
-
2,
§^•
^ ^'
, ^
,
•7((. ycto , (
[
(]
, -ii -^,) ,
^
A»j-
,
,
' <^< -
.
',
§
,
-
'
^
^
-'
\(^^.
. ^
,,
^'
^, § -
altum invefti erant : Callifthenes autem non admodum
a litore ablcedebat, fimul ut multitudinem fequi videre-
tur, fimul ui ne, cum Tyro vicina effet navis, poft ra-
ptum deprehenderetur. Ac cum primum Saraptam Tyrio-
rum vicLim in mari fuum pervenit, illic lembum infuper
fibi comparavit , ac Zenoni tradit : id illi nominis erat
,
cui rapiendae puellae provinciam demandaverat. Is cum
alioqiii robufto eiTet corpore
,
piraticamque a teneris fa-
cere didiciffet
,
piratas in vico illo pifcandi etiam peritos
confeftim adinvenit, ac Tyrum applicuit.. Eft urbi Tyro
proxima parva inrula: Tyriae illic naves ftationem ha-
tent : quain Rhodopes tumulum vocant. Eo iii loco lem-
bum Zeno in infidiis coUocavit.
XVIII. Antequam autem celebritatis eius
,
quam Cal-
iifthenes exfpedabat, dies adveniiTet, quae aquila por-
tenderat
^
& quae divinatores refponderant ,
omnia con-
L R 1 1.
75
£).
viTTiuciiacv ^
) S-va-OiUivoi
-. oi ^.
-
S-aviv ovS'iv'
'
£X£io;j Kcti^og
-,
rjuug
f/.ev
^
,
Si . ^
'/ly^ouv
<(<', fA,iv
(-
fjLivov
avBTiivi (,,
^
--
,
,
vjcrav tv
via-
vicTKOt Siza. ^i
'/,
-
,
(,
'<^ '
-
' § Svcriav,
CLV -^.
L• ,
tivai -
.
cFs - ,
(, kou §§
-,
Si , -
( |/>?
- ^ ,,
fecuta funt. Nos, ut poftridie Deo facrum faceremus,
noftu nofmet adornaveramus : nec eorum quidquam Ze-
nonem latuit. Ad multam igitur noiitem folventes pro-
vehebamur, cum ille confecutus eft. Commoduin au-
tem exieramus , atque in extremo litore abiuebamur
,
cum is ex compofito fignum fuftulit , lembufque
fta-
tim litori propior faftus eft. Erant in eo iuvenes de-
cem : exfpedabant in terra ofto alii in infidiis coUocati
,
muliebri ornatu , mento rafo. Hi omnes gladium fub veOe
clam geflabant : atque, ut qiiam minimam in fufpicioncn
venirent , viftimas admovebant , ita ur feminas illos eiie
arbitraremur. Pofteaquam pyrani exftruximus
,
ii, cla-
more fublato , repente impetum fecerunt, noftrafque fa-
ces exilinxerunt : cumque nos fubito metu perculfi nuHo
ordine fervato terga daremus , illi nudatis gladiis lororem
74
ACHILLIS
hUifMvoi (,
^,^ , ^
. Si
f^iv
ilpvyov
,
^
^-
^
^
, < Si ky.a, ^, .
'
^^. L•
--
^
(,-
,
','','
L• ^^'
,
-/
(TYifJLUov ,-
'
,
kui ^yAv
,
^ ^.\
Si
fA,iv
§-
-
fxo)
,
yct^ou))'
'/^^ J"
VTTio ^^ (^-.
-
. 'Sz
^^,
^, .-
^['
^
, ,,
1(.[, , ^
,, TrpooiyAa'
^^
9]^
,. ,
-
ineam rapuerunt, navique cum ea infcenfa , volucrutii
inftar conf,;iHm avolaverunt. nobis alii, ea re neque
vifa, neque audita, fugae fcfe mandarunt: nonnuUi & vi-
derunt, & vocem hanc fimul miferunt: Calligonen pira-
tae avexerunt. lam medium lembus mare tranaverat , Sa-
reptaeque appropinquaverat, cum Callifthenes agnito pro-
cul figno proceffit obviam , fufceptaque pueila in altum
fe receplt. Mihi vero, difturbatis tam praeter opinjoriem
meam nupriis, animus rediitj tametfi fororem tantam in
calamitatem incidilTe non poteram non dolere.
XIX. Paucis poft diebus, quam haec a6ta funt, Leu-
cippen iis verbis afratus ium : Quoufque tandem
, carif-
fima Leucippe , bafiis infiftemus ? Speciofa quidem certe
initia haec funt; verum aliquid etiam ex iis, quae ab
amantibus expetuntur, addamus. Age, fidei neceiiitatetn
1 «|?
)
Interpres legit ; tur enim ; oi Sl / ; iIum
>
. fi3qq. patet , legen-
« .
ium eiTe ; ^sxpetyiyTss. Subiici-
L R 1 1.
75
/Mv
'-'.
yup
,
""^^'
•^
,
. -
,,^,
u7ror^f^ciiT3'Ut
fxi.
' , \\. (-,
'.
^
-
, xrjufiiov
§ rhBa, Svo J^e '^. -L• §m^-
yg
( ,.<^
. -
. ,
^ -
'
^^
^•
y
«
/
•>
-
^-^5-
(\^ ^ \ \
.•
-
^, ]^ , ^ -
. .(J^e
-
, iv^o^iv kvri (S
-'
'-
S-i ^i .,
^icc
mutuo nobis imponamus. Nam fi Veneris facris initiabi-
mur, Deum alium nullum ea meliorem inveniemus. His
cantionibus faepius repetitis, eam, ut me noftu thalamo
fufciperet, induxi , Clione etiam
,
quae cubiculi e
"3
cu-
ram fuftinebat, adiuvante. Porro thalamus ita aedificatus
fuerar. Ingens aderat fpatium, thalamos duos dextera, fi-
riftra totidem continens, media interiacente femita qua-
dam angufta, qua ad eos iri poiTet. Semitae huius limen
valvas, quibus occluderetur, habebat. Inibi degebant mii'
lieres. Nam thalamos interiores, mutuo fibi oppofitos , vir-
go & eius mater obtinuerant, Ex reliquis diiobus pro-
pius ad introitum alter iuxta Leucippen Clioni , alter ex
adverfo penui aflervando deftinatus fuerat. Leucippen ma-
ter cubitum femper comitabatur : ac non folum valvas
ipfa intus claudebat, verum etiam foris per alium claudi.
76
ACHILLIS TATII
' ' rh -ct , zoti
)
-
,,, ^ttcc-
,,, .
'
^-
•/,, ^^-,,
,'
^•
'
Kcii
^, £>
'-
,
% (, ,cfj\)Ti.7rucf.^cti >
•,,
\
/ -1
>- -?
/
\_j
-^,.
. Si
^^
, ,
, , , ^
-
fAM,
;).
fxoi
,
TrpaTTOfJAva
^ fjuaAi(7Ta , ^^ '•,
^\ ^
, ^[/,
, ,- -
,
(ipyov . -
f
/, ayayCiVy -
cuftodiendafqiie fibi per foramen claves reddi curabat. Ma-
ne autem circiter aurorae ortum advocato eo , ciii lioc
oneris impofuerat, acredditis clavibus, aperire oftium iu-
bebat. lis igitur fimiles alias quafdam cum Satyrus fabri-
cari ciirairet, aperiendi periculum fecit: atque ut rem e
fenteiitia procedere animadvertit , Clioni
,
puella etiam con-
fcia, periuafit, ne illi quoquo modo impedimento effet :
id quod arte miniiiie carebat.
XX. Erat iis famulus quidam, vir curiofus, loqua?:
,
ventri deditus, ac quovis alio fimili nomine dignus: quem
Conopcm
vocabant. Is milii, quaecunque ageremus, pro-
cul
obfervare videbatur. Maxime vero fufpicans , ne nodlu
aliquid tentareraus, ad multam noftem cablculi foribus
apertis vigilabat ita, ut eum latere perdifficile eflet : quam
ob rem Satyrus, hominem ad amicitiam attrahere volens,
I
)
Totus locus forte »
o-uviiJu/nr, /wxi/Jv •.^
fic conftitaen.dus ; ), xi- ,.»*«i'TAyuy)ici//.£rx,
L R II.
77
yjg,
, >
-
.
L• ,
7rpc<ri-
[
' .^Si ^
^ici
-^.
rh
^
'
^Yj7rii^'/l
)
,
Qi^i
,
(
.-
<Toy
.
,.
-
5
, K,at
'
.
, -
,
-
-^
. ^e ,
-,, ^(-
.
\\. '
,
'
-
;
ya^ ,
<^
^^'
]
§\ (7\ '^/ ^
yJvov
-
,. , ^
,
,
avrouavsiv .
'
Jg
cum eo faepe iocabatur, & Conopem, quae vox culicem
denotat, appellabat, eiufque nomen cavillabatur. Ille, Sa-
tyri arte cognita , contra iocari quidem fingebat : verum
infidum animum gerebat. Itaque ad eum converfus : Age-
diun , inquit, quoniam nomen meufn irrides, fabulam,
qiiam de culice furn narraturus , audi.
XXI, Prometheum leo multoties incufavit, quod, cum
fe magnuni & formofum effinxiiTet, maxillafque dentibus,
unguibus pedes armaviffet, ac feris aliis robuftiorem ef-
feciflet, tamen dotibus tot praedirus gallum gallinaceum
timeret. Cui refpondens Prometheus : Quid temere, in-
quit, me accufas? ego, quae praeftare potui, omnia tibi
conceiTi ; verum animus ipfe tuus hac una in re infirmus
eft. Quocirca flebat leo , feque timiditatis datnnans, mon
omnino
decreverat. Qua in cogitatione dum effet^
in
78
ACHILLIS
yvMfjLVji ^
, ,'
piucag ,/ ^.
S'ict7rciVTOg
'/ -
-^
'. , / ^ouSi
jjLiapov ctTpifJiii
'•, Kcii ^,
-
,, '
, ,
ofJLov ,
-rhyi
^^
§3
''. '
/ ''
,
^
^
JkT,
-
, -
(TTipcv
,
»
'^ , '^
.
^ ,
j
^
^'
,,
, ^'
,
^ [ .
. Aiyn '^
elephantem incidit, quocum poft datam falutem in fer-
monem delapfus, ubi aures perpetuo moventem illum vi-
dit: Quid hoc, inquit, rei eft ? cur ne punaHim quidem
temporis auribus quietem das? Tum elephas, cuius circum
caput cuiex tum forte volitabat : Beftiolam , inquit, hanc
iiilurrantem cerno : quae aures modo meas ingredere-
tur, de nie adlum eiTet. Leo vero, Quid me igitur, iii-
quit, mori oportet? qui talis fim, tantoque elephanre
beatior
,
quanto culici gallus gallinaceus antecellit. Videf-
ne, quantum culici roboris infit, quantum elephantum
etiam rerret ? Satyrus autem doli plenam illius orationem
cognofcens ienicer arrifit : ac
,
Meam tu quoque , inquit
,
de culice ac leone hiftoriam, a phllofopho quopiam rela-
tam, audi. Habeo vero tibi giatiam
,
quod elephanti
fabulam edocueris.
.Coafidentiae igitur plenus aliquando culex leo-
L R II.
79
*
xdfjLov
-^
} «
9"
j
'
fjLOv
, ctX-
/^
i^vg,
f
/,, / croi
'
; ,j ^ ovvh > ?ccti S^aKvag
c^oixn. TcivTd
ixctxcfMwi yvvvi ;
zro7oi/ L•
(,
-
?crz Kctrfxfi] (
, [
^^
,
.^,^.
kcito-
••) ifjLOi
Si
(,
^iv
kvio ,
'
[
,, ',-
^ cil
?^
Koy^ui.
,
yao \( -
^-,
'
^,.
Si kvSfiitav ^
nyA (-
'
(
^
St
,
nem allocutus: Nae tu, inquit, vehementer erras, fi mi-
hi etiam
,
quemadmodum ceteris animalibus, praepofitum
te credis , cum neque pulchrior , neque fortior , neque
nielior fis. Kam quid tibi praecipuum ? an robur? Tuqui-
dem unguibus laceras & dentibus mordes : at quae mu-
liercula piignans non hoc facit
? Quae vero magnitudo
te
ornatr quae pulchritudo? Amplum tibi peftus eft, & lati
humeri : colluni etiam denfis inhorrefcit pilis : at quanra
pofteriorum partium turpitudo fit, non vides? Magnitudo
mea eft aer totus, quantum quidem alis circuire poflum.
Pulchritudo pratorum gramina & flores, quae veftisetiam
loco mihi eft: quam, cum a volatu quiefcere lubet, in-
duo. Neque vero diclu ridiculutn fiierit robur meum: to-
tus enim bellicum inftrumentum fum, nec fine tuba un-
quam in pugnam prodeo. Mihi enim os & tuba & iacu-
1 ^ -TTpo-epSv
)
L.VII. .L, XI
, c. 2, de cu-
Legendum forte ; /
,
lice ; Ubi tmculentam ilLam &
cVt/v
;
. portione maximam vocem ingenera-
2 '') Hinc culices - yit?
— Telum vero pcrfodUndo
apud iVIcleagium in Epigr. tergori quo fpicuLavit ingenio
?
So
ACHILLIS TATII
CTOf^u.
oucm il[Jii Kcii .
^
^i
oicrTog
'
, ya^ [jlov oiaefiiov
.
[.7 oi
(
-
,
L• , ,
-
,'.
zyou
(^
, ^
•-,
Si -
.
'
^
j »
', , -
^,
^
'
.
,
-
cfApa
-. L• '<^ <
-
^, ].
. ,
lum
eft, eoque & tubicen & iaculator fum. Sagittam
quiti
etiam atque arcum memet facio : per aerem enim alae me
vibranr.
Vibratus ipfe, tanquam telum aliquod, vulnus
infero:
quod qui accipit, fubitum clamorem edit, vul-
nerifque
auftorem ut inveniat, circumrpicir. Ego vero &
abfum , & adfum , eodemque momento & fugio , & re-
maneo,
alifqae hominem obequito, atque ob vulnera fal-
tantem cernens rideo. Sed quid verbis opus eft ? Agadum
,
pugnam
ineamus. Atque inter loquendum in leonem im-
petum fecit, cculos, aliafque oinnes capitis partes pilis
carentes
appetens, interimque rufurrans. Irafcebatur leo,
feque huc illuc convertens , aerem modo vorabat. Culex
autem
illius iram eo magis ludibrio habens, ipfa etiam la-
bra
invadebat. Atque ille quidem ad partem dolentem
,
Et
TertuUianus etiam adverfus licis & tubam & lanccam,
Marcionem L. I, c.
14,
ex ani- i ^Ita refcripfimus
,
malibus
minutioribus conditoris fecuti Cod. AojttoSv ofterentem.
ma^nitudinem demoniiratiirus ; Interpres quoque reddidit ; ad
Sufline ,
inquit,
fi
potes,
— cu- partem dolentem.
L R .
8r
, ^,jj
''
^e
/-'/^ (, ,/,
-^.-
^
m
^, [, ^
^^
.
Si. § '
-
.^^ ^,,
,^
,
/,^.
og , tvjv
,
.fxctKpoTioov Si ^
utvog
-- ,, "
?,'}> ,v^fA,o:<riv ,,
-
kjLC-ricrciuv. J*'
<^1
,
arjyii
/,
'
L1 ,^^
f^iv ^
, Si
, -
^
.
'
,,
^, <rt
^''.
,\.(.
. «<
^
, ^
quae fcilicet vulnus acceperat, fefe incurvans, declina-
bat: hic vero luilatoris vice, contradlo corpore,
pef
medios leonis dentes, os etiam claufum pertranfiens, ela-
bebatur. Itaque praeda fruftrati dentes illius muruo con-
curfu refonabant. Tandem inani pugna defatigatus
, iraque
deviilus leo quieverat, cum eius comam volitando
cir-
cuiens culex, vidoriae fignum cecinit. Inde cuni
amplio-
re gyro volatum nimia iniolentia elatus produceret
, in
aranei telam improvifo incidit : atque ab eo itatlm
depre-
henfus eft. Quamobrem ubi nullum fugiendi locum fibi
relictum cognovit, fuam ipfius dementiam deteftatus:
Me
mirerum
j
inquit, qui leonem provocare aufus,
tenuem
aranei telam evadere non poiTum. Quae Satyrus
cum di-
xiiTet
:
Videj inquit, Conops, aranei tibi quouue telas
eiTe timendas
,
ac fimul cachinnum fuftulit.
XXIII. Paucis autem diebus poft, cum ventri deditimi
JchilL Tat.
F
Si ACHILLIS TATII
ycKTT^og
,, ^^
^
"£,
'
-
(. Se -
jwsi/ ,
, ,
.
[-
'
,( ,,,
/*. cJ"
^
^,, ^, £[
ctTrtivui
>
^
, ?\. 6
2^^ ^uiv
,
-
,
-
^^ -
, -
< , ,&^
'
.,.
L•
'- y.i, , 'KeiTci/ o-ot
icaSivi^ct)V
^'" ( '\}§-
yivv^.
j\cti
iMyiv , [ <
^^^. [, oi iicryiuv,
^,'/ (, ?'^^
^^ -
^
afxa
'
,
yao
-
'
'
Satyrus Conopem animadvertiiTet, foporiiera potione com-
parata , hominem ad coenain vocavit. Ille mali aliquid iu-
fpicans, primum detreiiavit: fed pofteaquam fuafor opti-
mus venter pellexit, morem geiTit. Cumque ad Satyrum
veniffet, ac coenatus abire vellet, potionem ei Satyrus
poftremo in poculo mifcuit : qua ille haufta non amplius
moratus, quam quantum ad fe intra cubiculum rccipien-
dum fatis efiet
,
potione cogente arfte dormitare coepit.
Me vero conveniens ilatim Satyrus, Dormit, inquit, Co-
nops: itaque Ulyifis exemplo iirenuus fac fis. Quo dido,
adLeucippes thalamum fubito profefti fumus. Ille pro fo-
ribus remanfit: ego, me furtim excipiente Ciione, introii,
obiefto cum gaudio, tum pavore treniens. Nam periculi
metus animi fpem conturbabat ; aflequendi aurem fpes
1 Laciinam hic facile anijr.advertas. Interpres vertii :
fudfoT
optlmus , venter.
L R II.
83
^6 ,
jjJcvi?
.
{, ^
-
TToufXivov. Si
,
-
'( 3-~
uov ,
-
\ ,.
.^
^- ^, ^/,,
-
(ray,ivov
^, ,^
,'
^
yaiTTipa )<
^^
, §-
,, ^
, ,
-,
,
(
)
-
.iyu)
fxiv
'
^-
', 7<.
yj
Si -
.
, ^, §
3' ,
opojau
, ^
TpsfjiovTa, ^.
i^ivyojuLiv
'
i
jjA&o^si/.
metum voluptate perfundebat. Ita quae pars animi fpera-
bat , timore angebatur : quae dolebat
,
gaudio gefliebat.
Ceterum vix puellae cubiculum ingreiTus eram , ubi ma-
tri eius horribile nefcio quid in fomnis oblatum eft. La-
tronem enim quendam diftrifto gladio armarum videre vi-
fa eft
,
qui filiam abdiiceret, ac rupinam ftatuens, uterum
eius, fado a pudendis initio, gladio fecaret. Quamobrem,
ut erat , metu perculfa profiliit , Leucippefque thalamum
,
prope enim erat, citato gradu ingreffa eft, me vix in le-
. coUocato. Tum vero ego, cardinum ftrepitu audito^
ilatim exfurrexi: iam vero ipfa letto adttabat: ipfe^
quo
in periculo verfarer intelligens, extra thalamum quam
ociifime cucurri. Satyrus trementem perturbatumque me
accepit
: ambo deinde per tenebras evadentes , fuum quLT•.
que intra cubiculum fe recepit.
F a
4
ACHTLLIS
>cr}
. ^i
fjLiv
\)70
)*
ihot , <<) ,
,'^^ <%>
,
,
t ,,
,
,^,''
^
, ,
-
,
, ^. , ^-. <rv \
-
^
' ^€
,-, -
<(.
^ y«-
'^^'
^.
-
, ,
-
&
' ^
§ ^. ^i , ^-
|7?,
'
^' L• -
,, ^ 3-£
.
,
XXIV. Puellae mater vertlgine primum correpta deci-
dit : mox recreata Clioni faciem totis viribus pugnis contu-
dit: ac fuos fibi capillos convellens, unaque ingemifcens,
ita filiam allocutaeft: Leucippe, tu fpes meas omnes prae-
cidifti. Heu miferam me, Softrate ! tu Byzantii pro alie-
Bis nuptiis bellum geris, Tyri autem filiae tuae cubile
nefcio quis expugnavit, ac polluit. Hei me, Leucippe l
non ego, tales ut nuptias tuas viderem , exfpeilabam.
Utinam Byzantii remanfiiTes : utinam belli lege contume-
liam hanc paiTa efles: utinam te vel Thrax aliquis hoftis
viftor iniuria affeciffet : faceret enim vis illa , ut infortu-
nium iftud dedecore careret. Nunc , te infelicem
,
eius
rei, quae te miferam reddit, ad te infamia redundat. Quae
nofturna etiam vifa me fefellerunt; neque, quod verius
erat , infomnium vidi. Nunc certe crudelem in modum dif-
iedus tibi uterus fuit , atque adeo , ut ne ferro quidem
L R .
85
ttvTi^ §((^
^
^,,
ovL•
'^
-(, ^ol^ct
(, «-^^? .
c/jttoi ,.
^^
;
.
',--
, kv
\f^ov
-
,
'
^
^
fxou, ,,
fxoi
pjj-
^.
^ olrjct
,
em ^^y
'
'
,
67•£
^'. ^
§
, f^nSi
oLvaKficiYiiv
^icc
(^^.
yoio -
^-^/,. \ ^
^
,
^-
.•.
'.--
./
icmviv.
^
Si \()7,
-'
-
»
/ ,
^-ilvcLi -
ynv , , , i\^
pua-a-
^
.
crudelius dividi potuerit. Quid
,
quod neque iniuriae tlbl
faftae, neque iniuili mihi doloris auftorem cognovi.
infortunia! numquid vero fervus ifte aliquis fuit?
XXV. Tum Leucippe animo confirmato
,
quod fuga
elapfus eiTem : At tu, mater, virginitatem , inquit, meam
probris inceffere noli : neque enim fermone ifto tuo di-
gnum quidquam admifi , neque illum
,
quifquis tandem,
fiveDeus, five heros, feu etiam latro fuerit, agnovi. Per-
territa enim iacebam , ut neque vocem prae timore mit-
tere poiTem : linguae enim vinculum timor eft. Hoc tan-
tum fcio, virginitatem a nemine meam violatam fuifle.
itaque collapia iterum Panthia ingemifcebai. Interea nos
,
quid fieri a nobis oporteret , foli mente agitabamus : il-
ludque optimum iudicatutn eft, ut, priufquam illucefceret^
ac tormentis coa6laClio renj patefaceret, folum verteremus.
I
'
") Legebatur an- ^(nif/Mv. Noftram leftionem ha-
tea ene '
male poft v. «? bujiTe videtur vetus Interpres.
F
3
%6
ACHILLIS
-r. ^'
^
.
(,'^/,-
£ •-,
^
, acit
ciyJav
^^,
Ys.Xiiviou.
yia-uv L•
fA,i(rcii ,<
fxoAtg <^t^ju^iv.
% '}\, yct^ '.^
;%>
oiCjAiyofA.zvouv TjUMv cDcovcTcig
,
^-
.
, iv ^
,
(^^
-'
^pacrfzov ^^'
^
6//? jjxoutTEv
'/jf^ouv
^^, , ].2
^fA^iig
,
-^ Cvyoi , ) ,
,
}
^.^.
TrapiA-jOVTig
<
,
§•'>
,
,
'
^','^,. tj /, ,(
xjfMv.
ya^
, ,
'
f^oi
,
-,-
,.
XXVI. Hac iententia comprobata cum ianitore ita egi-
mus, ut ad amicas nofiras ituros nos crederet : atque ad
Cliniam refta pervenimus. Erat tum media nox , ideoque
fionnifi dhiiculter a ianitore impetravimus , ut fores ape-
riret, Clinia
,
quod in editiore domus parre cubare con-
fueviiTet, colloquentes nos audivit, perturbatufqui omni
cum feftinafione obviam nobis proceffir. Atque haec dum
iiuntjCIionemceleri curfunos fequentemprorpicimus; fu-
gere enim ipfa quoque decreverat. Eodem igitur tempore
Clinia, qiiid nobis eveniiTer , intellexit, & nos, quid Clio-
ni
,
quare fugeret. Clio contra noDruin confiiium explo-
ravit : domum enim ingreffi nos primum Cliniae, quae
afta
f.ierant
, & quemadmodiim e patria excedere ftatue-
ramus, expofuimus. Deinde Clio: Ego quoque, inquit,
vobitcum una proficifcar. Nam fi manfero
,
quoufque il-
lucefcat, inors milii tormends dulcior obeunda.
L R 1 1.
§7
. ,,
fjuov ,
kyn ^,', Kiyii
fjuoi
,
^^
&€,
f^iv
^-
yiiv )
yifJLccg
oi
',^
-, ,
-
, ,-,,-. ovrh ya,^ ^
, [^
, . ,
,
,•
, Tg ^- , ? fxicrov
,.
§ ,
,
(,
--^
. hAsygi' ^ , -
^.
irJo^iv'
fxiv
1\. -
^^
, ^-
(: Si ^, ^,
TTift
, '
' y^v
3-•
(^^
, -^
'
^i
[
, i
ry
,. (^<
( -
.Tum Clinia manu prehenfum me procui a
Clione abducit , mihique: Optimiim
,
inquit, confilium re^
periffe mevideor, hanc fciiicet ut hinc amoveamus, nos
dies paucos exfpedemus : deinde, fi e re ita fuerit, una
abfcedamus. Quem enim deprenderii puellae mater, non-
dum , ut vos dicitis , cognovit : nec
,
qui indicet , fubmo-
ta Clione, quifquam reperietur. Ac forte fiet ,' ut virgo
ad fugiendum peliiciatur. Seque ipfe etiam fugae noilrae
focium
futurum pollicitus eft. Huic (eatentiae aiTenfum
fuit, & Clio famulorum uni tradita, qui naviciilae im-
poritam aveheret: nos illic remanfimus, quae agenda fu-
pererant, procurantes. Tandem puellam tentare placuit,
eo confilio, ut, nobifcum proficifci vellet, eam abdu-
ceremus : fin minus, illic nos quoque retr.aneremus , for-
tunae arbitrio noimet pefmittentes, Quantum itaque no-
F
4
SS ACHILLIS
srflv, Ttipi ryiv
7rc(,AiV
&'^.
^^^
^^,
zcti -
-.
^,, \ ^vycvripcL
,
,'
, , -^ Spct-^
^,,•^ ^
. ^i
fjiaA-
kuufxrria-i , Asysi* / cror-, (,
© (Trpoiraydyci)
c^r/crTii/ ^
-
V(X>]
,
-
^OKifjLcicrtct ,
§'.(.
, , TlctvUicc, , kou
( .
"'
-^ -
yj
. Si ..]
'
>, ,
(/,
((<<
,,
^,
$-
y
,•&
^. ^^,
-
€k\s fupererat, fomno conceffimus; ac fummo mane do-
inum revenimus.
XXVIII. Tum vero exfurgens Panthia Clionem, ut de
ea quae^ionem haberet , vocari iulTit : quam cum nuf-
quam inveniri cognovit, rurfum ad filiam reveria: Quid,
inquit, caulae eft, quainobrem fadi huius feriem mihi
non explicas? ecce ipia etiam Clio evanuit. Tum Leucip-
pe audentior etiam fadla: Quidnam
,
inquit, tibi amplius
dicam ? aut quam aliam veritatis fidem maiorem afFeram
>
Si virginitatis periculum modo aliquo fieri poteft ,
fiat.
Scllicet id eriam reftat, inquit Panthla, ut infortunii no-
ftri teftes adfcifcam. Atque haec cum dixiffet, ftatim exivit.
XXIX. Leucippe fola relifta, marernirqiie verbis fatia-
ta, varias in partes diftrahebatur. Dolebat, quod depre-
henfa fuiiTet : erubefcebat
,
quod fe mater probris afFecif-
I '
) Jnfra
L. /wjv
,
> '
S
VII, C. ; rittVTiJaTroi
,
»&-'
Os
,
ix
, ^,
).'- ifiZv,

4
. L R 1 1.
89
(rTOVfxivyj.
uioujg ai, auttyi,
, ocyyj
,
'^
.,..
]
,
yoto
,
Sitst,
^
iltrmvira, ^.
Si ^^
"^ .ai
--
Sictv
^ ^^
ctC^pct).
-
,. ,
-
'
,
, '^
, :.,
^,.
fjLiv
icrri ^
'
.
Si ^/,'
. L• OviiScg ,^'
^
^.
'iSiov §
,
/Siiiisc*
f^ev ^,,
^,
^
>:^^.
^^
»
ay.v-
yaaS-ai
^.
•( , -
--
fet: irafcebatur, quod fibi fides non haberetur. Porro au-
tem pudor, moeror, ira, tres funt animi flu6tus. Pudor
enim, in oculos illabens, eis libertatem adimir: moeror in
peftus diffufus, animi ardorem exftinguit: ira circum cor
adlatrans, rationem infaniae fpuma obruit. Horum omnium
procreator eftfermo: qui tanquam telum ad metam diri-
gens, atque collineans, variis animum vulneribus afficit.
Nam cum tria fint illius tela, nempe convicium, calami-
tatis invulgatio
, & erratorum exprobratio
;
vulnera quo-
qiie tria elTe oportet , iram fcilicet , moerorem
,
pudorem.
Hifce omnibus telis
peculiare eft, ut profundas , at non
cruentas, plagas imponant. Quarum medicinaeft, eadeni
in fenentein tela retorquere. Sermo enim
,
qui linguae te-
lum eft, fermone, linguae lcilicet alterius telo, retundi-
90
ACHILLIS TATII
TTiviTUi. yct^
, ^ufioufxivov ,
TCcii
^ei^apctvi ^.civ oe -
fcvi (^ ,, ^,^
Tct ,'
(^, ycto ^
Kvy^ccTuuv
,
,-,- , ^
,7"/[. '
yifjt,i(rS'i1(rci (, -^.
. » ^.
7.<^( ^,
TVjV Kopriv ctwoTTiipctTOfxzvov
,
^s
,
-
(, '- ,'
*, ,
^|-
i ^yA
[
[,
(3-. Ss. y.i ncir-
, 7?^,,<'/ '1/
.
^
S's ,
-
''^,. ^ Js ^,
y,cti ^
, ,^
.
tiir: eoque paclo animi concitata pars fedatur, & moe-
roris vires iranguntur. Quod fi ciii res cum potentiore
fit, ita ur nec contra loqui, nec referire audeat, tum ve-
ro profundiora tacendo vulnera fiiint. Nam fermonis ali-
ciiius aeftu concitati dolores, nifi fpumam eiecerint, fua
ipforum mole magis ingravefcunt. His moleiliis conflifta-
ta Leucippe , animutn defpondebat.
XXX. Interea Satyrum ad eam , an fugere vellet, fci-
fcitatum mifi. Quae rermonem illius antevertens: Per ex-
ternos , inquit , atque indigenas Deos
,
quaefo, e matris
oculis ereptam
,
qiio vultis , abducite : nam fi me relifta
dircelTeritis, laqueo mihlmet animam intercludam. Quae
cum mihi relata fuerunt, magna ex parte animi mei mo-
lertiam abfterferunt. Biduum itaque commorati , fiquidem
domoaberat pater, quae ad fugam opuserant, paravimus.
L R II.
9
KcL. %£
^ '^ccTvpcg ^'^,
^ KciTaKciw/ia-ccg, (^ici}coiOVfA.i^
^juuv
\yx€i
^'
,
>] YluvUioC, .71
Si, CtVCiCTTClTCi,
^-
- , kna^ivSi. (^i. erg-
'^^
, ^,-
^,, yct^
jccii
,
'''''
,
kfXVy
^'^ 3-), Kc/^y^i-
^,
'
TrofjLoLTi. § -
^^
^^,
/ \
--
, Kcti
, Triptfxz-
. ^i i}caS'ivrJov
,
7rpo(riy,iv '>\/^ , ^ ^-
,
yao ,'^]/ , ^vipuv
XXXI. Eius autem potionis, qua Conops confopitus
fuerat , reliquum Satyrus cum aiTervaiTet, id, dum nobis
miniftrat
,
poftremo in poculo Panthiae clatn mifcuit.
Quamobrem illa menfa rellila fuum fe intra cubiculutn
contulit , ftatimque dormitare coepit. Erat virgini alia
etiam cubicularia : cui cum potionis eiufdem Sat3'^rus p^ar-
tem dediffet, illam enim , ex quo thalamo praefeda fuit,
adamare finxerat, ad tertiam ianuam
,
qiiae fiiperanda
erat , ad ianitorem nempe venit , eumqiie medicamento
eodem dormire compulit. Interea curru inftrufto Clinia
pro foribus praeftolabatur , ac iam nos antevertens con-
fcenderat. Pofteaquam fopiti omnes iacuerunt, circiter pri.
inam noilis vigiliam fummo cum filentio difceillmus , Sa-
tyro Leucippen manu ducente : forte enim eo die Co-
I B;,/?X))/xsvcv
)
Cod. Bavar. & tamen integrum verbnm
,
Xsirri-•,
ed. pr. ;»
,
quod qiiidem vel fimile qtiid, excidit.
«rationis feries poilulat. Forte
92
ACHILLIS TATII
^, , ^^ vjf^ipctVi
§7} ^iciKQV'/icrofA.ivog. §
rctg S-vpctg
2^^, /.
L• TroLpifXiv ,
-
,'^
^.
iyxiv <Jg
^,
, £<//? , iccti § -,,
"^ ^^, fxoipctg
^ , ,
? ^pofJLov
/,'
, ^,
\{ ,^/,-, »^/..
yap
\.7 ^
/^ ^^, ,^
-
ixjQofZiv
i
-
.
fi^rhv ' ,^^-
^ <
, ^
€). § '^, >?'/
/.
/3 . ,
S'i
,
'
>
" (,
-
nops, qui nos obfervare confueverat, herae caufa domo
abfceiTerat. Aperta igitur a Satyro ianua, exivimus : ve-
hiculumque numero fex, egofcilicet, Leucippe, Satyrus,
Clinia, & famuli Cliniae duo, confcendimus, ac Sidonem
curfuin direximus. Noftifque parte altera exafta, eam ad
urbem , mox Berytum, nulla interiefta mora, perveni-
mus, navem illic aliqiiam foluturam invenire credentes.
Neque nos opinio fefellit. Nam fimulac Berytiorum por-
tum intravimus , navem iamiam foluturam comperimus,
in eamque prius
,
quain
,
quo curfum teneret , fcifcita-
retnur, nortra omnia contulimus, & paulo ante lucem
afcendimus : ac tum demum Alexandriam
, Aegypti ui^bem
celeberrimam, petere illam cognovimus.
XXXII. Ibi vero ego primum omnium gavifus futn
mare adfpiciens, nondum abrepta iii altum, fed in portu
L
R L
95
. S'e
e^ohv ccvu-
,- KctTct -
)
^, ,-
.
^
]
,
^
'^^,
&, j) ,
,
TJ?f ^ , -
<. -/;
.
3- -
Ttjpag , < -
'. cr^oSpOTipov
, -
, .
adhuc quiefcente navi. Poftea vero qxiam idoneus ad
exeundum ventus flare vifus eft, ingens in navi dircur-
rentium nautarum
,
attradlorum rudentiim
,
gubernatoris
hortantis ftrepitus exortus : antenna obveria
,
velum fa-
dum, navis in altum abrepta, fublatae ancorae, portus
relidlus eft , terra a navi
,
quafi ipfa navigaret , recedere
paulatim videbatur. Ibi tum plauius excitatus, multaeque
Deis fervatoribus
,
qiio profpera navigatione uti liceret
,
preces eiFufae funt. Interea venti vis augebatur, velum-
que implebat, ac navim propellebat.
I 'ToJv
)
In nec aliter Omnino fcribendum,
aliis , vit & edltione , )- Infra Lib. III; »:
Jian•. Et mox 5<TTipiiTyfv, pro "nifayiiv
.'Trv //(.
7rtf/)iyeTo. Obvertebatur antenna. 2 Kf^aict ) Scholiaftes Homeri
Cornua velatarum obvcrtinius Iliad. . Kipaiu / -
antcnnarum. \ui JtJj/^evov .
Tki
.Sed ^
, c ^« &&•>. Vo••
omnes libii hic legunt , - catur & inlra L, V
,
sVt
paiat. '.
An -: tra- tg ii^a, Aelianus de rat.
clis riidentibus antcnna /iridebat? anim. L. II, cap.
48
de corvis ;
Illud melius, quod repofuiirius
,
xa9(e-*vTsf «Vi ysaj.
94
ACHILLIS TATII
. % § vj^uiv victvicKog -,'
^
,
,
-
, /^^^,',
-
.
,,
^.
<
iig fjLi(rov
KctTciuif^ivoi
uxcfj^iv,
-
vovuiv,
'^' L• iCcfA
.,^
'lic^sv,
, x,cci , cn Su
;
'^
^
,
iiTTiv ,tol
vfxiTipa
,
;
'EyieJ
'.
, -, ,
kfx^^ui.
^^ >70§^•^ -
vjfjLiv ^,
.
, ^
.
^. Kiyii
^'
2
70^[, , -
, KUi 3-
^<~
,
^ yMpc&KiOu ,
fA,iipctKiov,
-
.Forte autem ea ipfa iii navi prope nos iuve-
nis quidam iedebat : qui
,
quoniam cibi capiendi tempus
venerat, perhumane nos, ut una edere liceret, rogavit.
Quamobrem cuin Satyrus
,
quae nobis paraverat, iain
promere coepiiTet, ea omnia in commune conferentes,
prandio, colloquioque nos mutuo participavimus. Atque
egoprior: Cuias tu, inquam
,
adolefcens, es
,
quodve tibi
nomen eft? Tum ille : Aegyptius, inquit, fum, ac Me-
nelao mihi nomen eft. De vobis autem ecquid mihi re-
fpondetis? Cui ego: Clitophon , inquam, vocor, hic au-
tem Clinia, Phoenices ambo. Quaenam vero caufa veftrae
profeilionis ? Si tu navigationis tuae caufam nobis recen-
fueris, nos noftrae contra tibi aperiemus.
XXXIV. Tum Menelaus: Meae, inqult, navigationis
fummaeft, amorinvidus, & venatio infelix. Formofi enim
adolefcentuli amore ardebam. Adolefcentulus venationi de-
1 Yiofaaxmav
)
erat lo- naculo. Pollux : (~
cus in puppi
,
ubi gubernator < Troyvii^fiisv
ac praetor fedebant fub taber- />£«/>.
L R II.
95
.
,,.
.!.
cJ^' , ,
icciyu
,
'-
cijjL^i» , ,) tcc ,-
fxiv,
^ '.
\^
L• (
, ^-^. [, \§, Kat
. ,
, ^-
^,. , ^ii^uiuov ,.
,
/, ,
[ ,,
3'i^pioy , ,
^. ^
^ , f^iiv
('
,
ii
^i
^, ,, ^
[,
<•^
^» ) , -
( , ['-
3-
(, .
«
^
.
^
'^
dituserat: aqiiatametfi eum plerumque revocabam,ab(!Li-
cere tamen omnino nequibam. Itaque cum non obtempe•
raret, venantem ipfe quoque fequebar. Ac cum equeftres
ambo venatum femel exiviflemus
,
quamdiu quidem infir-
miores feras perfecuti fuimus , res e fententia proceflit
:
fed cum tandem aper improvifo e
filva prodiiffet , ado-
lefcens illum perrequitur, aper fe convertens cum fulmi-
neis dentibus adverius ilabat, ille vero loco noji ceflit,
me
etiam reclamante , atque , ut equum fuiiinerer , habenaf-
que adduceret
,
quoniam immanis bellua effet, admonen-
te. Aper in adolefcentem magna vi curfum direxit , ambo-
que alter in alrerum impetum fecerunt. Quod fimulac
vidi , equidem cohorrui, veritufque , ne bellua eum affe-
queretur, & equum i£lu profterneret , iaculum
,
quod ge-
rebam, minime, quo intenderem, praevidens, conieci: fa-
ftumque eft, ut, dum praetercurrit adolefcens, ipfe vul-
nus exceperit. Quem vero mihi animum fuifle tum putas ?
c^6 ACHILLIS TATII
2'^ ' , ,
UTrouavoi
.
S& ,
fjcoi ,
//,,
iTi iyjTTVim
i
, , Kcti -
,
if^Kru ^g , -
,
'^ ,rvi ^ovivcraa-yj y.ov
oi^ict. -
fxi
^--
, ,'
ya^ -
S
-
^, S
-
^\
kfjLav-
. - ^
-,
'
?
-, ^
£fA,avToi) .
'^^^-
],
'
^
''
\ modo animi quidquam mihi otnnino reHftum fuit, tale
utique fiiit, quale in uno aliquo animam efflanre efle con-
fuevit. Quod autem omnium fuit, manus
inihi fpirans adhuc porrigebat , amplexabaturque: tantum-
que abeft, ut , a quo interfeftus fuerat, me fontem odio
haberet, ut dexteram etiam vulneris auftorem tenens ani-
mam efflaret. Hac me de caufa in ius adolefcentis paren-
tes vocarunt ,
fane non Invitum : fiilens enim non folum
excufatione aliqua ufus non fum , fed etiam morte di-
gnum ipfe me cenfui. Verumtamen mifericordia coin-
moti iudices annos tres exfulare me iuiTerunt. Quod tem-
pus cum effluxerit, nunc in patriam revertor. Haec dum
Menelaus commemoraret , CliniaChariclis recordatus, non
potuit
,
quin quafi fub praetextu Patrocli lacrimaretur.
I /)&
)
Notum bant. Patroclus illi fletui prae-
illud proverbium ex illo Home- textus eiat. Vera caiifa fua fibi
rico
:
/.Cum miferanda fors. Ideo flebant «
captivae mulieresTroianae prae- •
.Ita & ifte Qi-
flcarum more cogerentur lamen- nias illacrimavit
narrationi Me-
tari Patrocli mortem, veras qui-
-
,
non oh
liem lacrimas fundebant, ied non Menelai cafum & infortunium
,
propter Patroclum. Nam fuas fed ob fuum illi fimile ac paene
miferias captivitatemque defle-
germanum.
L R 1 1.
97
"-. ',
'ixc& ^^
'
yj
Kcii <ri rt
^^
'
,ycctTctXiyii ^} kui -
, , ^.
. ' /«
,
euvTou
^,,}
^ .-
fxvYjfA,\j
^,, [
, ^^. kxofXivov
"^-
.
^ . ,
'
[
^ . ^
^
uiiiiuuv' , ,fJLOv j
€/3cu-
, .
^'
, .
oiSuC
yao
,
.
^
kfjLimv,
^ ,
Quamobrem Menelaus : Meane, inquit, caufa lacrimas
iftas profundis, an vero finiilis te quoque cafus ali-
quis exiulare cogit ? Tum Clinia non fme multis fufpi-
riis Chariclis & equi eventum narravit. Poft quem meum
ipfe quoque penfum abfolvi.
XXXV. Dein vero cum Menelaum rerum fuarum re-
cordatione valde triftem
,
Cliniam vero ob Chariclis
me-
moriam etiam lacrimantem vidiiTem , moerorem ambo-
rum abftergere cupiens, fermonem amaroria voluptate per-
fufum excitavi : aberat enim tum Leucippe , in occultiore
navis parte fomnum capiens: ac converfus ad eos, fubri-
denfque
,
Quanto , inquam
,
me Clinias potentior : & id
nunc etiam, (ia mulieres enim , uti mos fuus eft, invehi
peroptat) eo faciliiis faciet, quod amoris focium invenir.
Quid autetn in caufa fit, quamobrem tam multi puero-
rum amoribus deledlentur, ipfe fane non video. TumMe-
nelaus: Annonhic, inquit , muliebri longe praeftantior
^chill. Tat. G
98
ACHILLIS TATII
;'y<i'^ ,^- Trou^ig ,
-
^
'^. §^ifJt,vTi^ov
;
'
CTI ^^fiovov ,
-
Sii^oucri (^,
'
-
fiaTr^
h ,
/,
'^ . L• /^-
, -^ TTfnv
KopicrS-n. ^uv
^ JJ(Ji^-
' ya^ ^'^.
(. Ktfii ^\' 'hyvotig,
,
\,
^^. aei
^
-. y.iv yao -^
,
~
y.apaivii ' L•
/,
CLU; ^.
^
,
eil? Mulieribus enim fimpliclores pueri funt, eorumqiie
forma ad movendos uicunditate fenfus vehementior. At
quo pafto, inquam ego, vehementior ? An quiaj fimul
atque apparuit , evanefcir , nec amanri fui perfruendi po-
teftatem ^acit, fed Tantali poculo fimilis videtur? Saepe
enim etiam intet* bibendum avolat, araanrque nihil, quod
hauriat , amplius inveniens , abire cogitur. Atque id etiam
,
quod iam hauftum eft, prius enpitur, quam qui bibit,
exfaturetur. Qiiid
,
quod fieri nequit, a puero amans ut
difcedat, quin moerore delibutam voluptatem ientiat; ut-
pote qui fitiens adhuc deferatur.
XXXVI. Tutn Menelaus : At tu
,
inquit, nefcls , Cli-
tophon
,
quid in voluptate fummum fit. Illud quidem cer-
te optandum eft femper
,
quod nullam fatietatem habet.
Nam
,
quae ad fruendum nobis diuturniora funt
,
ea de«-
leftationem
,
fatieratis faftidlo toUunt. Quae vero eripiun-
tur nonnunquam, recentia femper fiunt, & in dies efflo-
refcunt : eorum enim voluptas nunquam feneicit : icd
L
R
1 1.
99
yjL•^,
,
(
%-
,
TocrovTOV
ixiyiOQg
.Kcci
^-
iov
Sik
,
6( Ot/-
,
'
,
.
Svo ycto
^
,^
--,
^,
ciipaviuv ,
L• ^^
, %-
)
S
-. y.2v ,^,
-
^irhfA.ivcv ,
ovpccvov -
' rh ^',
ipjiiTrTUi ,,
,
^
~
(.ei ^ >cca ^ ,
,-
,
ohpcLviag ,
,,
^^
y
'
,/'/'>1'
-£;
'
\.
oiOi
,-
.
^,
Si ,
§icc
.
,
'^ ^.
quantum iis temporis brevitate demitur, iantum defiderii
magnitudine accedit: proptereaque plantis aliis rofa for-
mofior iudicatur, quod pulchritudo eius brevi
deilurefcit.
Sane vero duas ego inter mortales pulchritudines
vagari
cenfeo, coeleftein alteram , alteram vulgarem : quae
quafi
formae largitrices Deae funt. Coeleftis mortali formae
ad-
iungi molefte fert , eoque ad coelum quampnmum
evo-
lare nititur. Vulgaris humi lerpit, corporibufque
adhae-
ret. Quod pulchritudinis ad coelum volantis teftem
poe-
tam adhibere oporteat , Homeri verfus hofce audi
:
Incenfi forma quem Dii rapuere , Tonanti
Pocula ut
ambrofio mifceret plena liquore
,
Exigeretque
fuum
Diis cum 3aevum.
Nulla vero mulier pulchritudinis gratia in coelum
unquam
^fcendit, quamvis cum mulieribus coniueverit
luppiter
:
G 2
ACHILLIS
,f/>iv
-- ',Sii
--,'
^,
§ .Tfio-
Cri.
kv ^i ^
ipaaSri, oupavsy
-
^§•, (^, €%yj
tcv
-
'>}
^
^
.
,
olf
/,
, .
.
' \"1
[
,
^'-,
(, iivai ,
-
,'
^
.
-
-
.
Si Kivovfxivcv (^
-
[-
ucvutvov, , TravSvjfxov.
-
(- (
,
.
,
'§ ?^-
'Sia ,'/,
fed Alcmena in luitum incldit, ac fugere coafta eft: Da-
naen arca & mare furccpit: Semelen ignis abfumfit. Cum
autem Phrygii adolefcentis amore captus eflet , in coelum
eum
fuftulit
,
quo & una fecum habitaret , & neilar mi-
fceret
,
priore adminiftratore , mulierem enim fuiiTe
pu-
to,
abdicato.
XXXVII. Tum ego , fermone arrepto : Coeleftis magis,
inquam, mulierum forma mihi effe viderur, ea potiiH-
mum ratione, quod earum forma non admodum cito in-
terit. Prope enim ad divinitatem accedit,quod ab interi-
tu longe abeft. Contra , non coelefte
,
fed terrenum vo-
cari debet, quidquid interitui proximum eft, dum morta-
lem imltatur naturam. Phrygium quidem adolefcentem di-
lexit luppiter
,
atque in coeluni fuftulit :
ied idem etiam
de coelo a muliebri forma detradlus eft; faneque niulieris
caufa in taurum quondam fe commutavit. Eadem de re
L R .
Xmcrov
TriTTolriziv ,,.
,
fxirct
§
- H|Oot
,
'
g^>j
diaKovov .
, cto-
^,'.
, ,-,
- , -
'
S-eafia
-
-,
,
|
.
oe -
yayiVy , ', .
^
3-~
-,^ ii ^ia .
,
'-. d ^
,
-(',
,
^e
iuupov ,
'
£ ?
. S'e
, ei-
/ )
ojv .
'
^
Satyri formam induit, atque in aiirum fe convertit. Mi-
fceat fane Diis vinum Ganymedes , dum cum iis luno qiio-
que accumbat
,
quo etiam mulier adolercentem habeat
adminiftratorem. Me vero raptus quoque iluus miferet:
crudivora enim avis eiim rapuit : contumeliaque afFecit
non admodiim ab ea diverfa, quam tyrannide opprefli
perpetiuntur : cum alioqui adfpeitu etiam foediim fit ado-
lefcentem ex unguibu<; pendentem fpeftare. Semelen non
crudivora volucris , fed flamma, in coeluin fuflulir. Nec
vero mirum tibi videatur, aliquosab igne fublatos in coe-
lum afcendiire : neque enim Hercules alio paito afcendit.
Quod fi Danaes arcam rides , cur Perfei mentionem non
facis ? Alcmenae illud unuiri munus fatis fuit , lovem tres
integros eius caufa dies mundo eripuifle. Ac fabulis omif-
fis , verae voluptatis, quae miiliebri ex ufu percipitur
,
mentionem facere opus eft. Ego mulieres primum modo
expertus, quantum quidem cum iis, quae pretio proftant,
G3
lOi ACHTLLIS
^, ,yu^ kv
^^^^ ^,,
Kctv
^
,
^. yvvcii>t
fxiv
vypcv ^iv
(ruufjLci iv
(TUf^TrAoKctig' ^Si rct,
(-
fjLccTct. , (^ -
KaAiiTfMiiiTi]/ , h is crap'^iv
vjm^o^fxivov.
^e crv/ynioixivog -,^^
^, §
^
crCpccyl^ctg
.
Si , , ^[/, .
yaq &; QiKuv ,
-
(,
(-
fxa
, .£ L•
\§ <^. h ^i »
'A^po^TJii cLKfx^y ,
'
^'
. ya
,^ ,
^-
licuitj forte enim experientior aliquis plura ciicere queat,
ego, inquam, tametfi huius rei modicus mihi uilis adfit
,
dicara tamen , corpus amplexatu teneruin
,
labra bafiatu
inollia dTQ. Atque hac de caufa mulier cum ulnas, tuin
carnem , ad id omnino apte conformata fortita ert;. Sane
qui ad mulierem {cfe applicat, is vere vokiptateni ample-
olitur , labrifque ofcula
,
tanquam qui figna in epiltolis
apponit, imprimit. I!la vero artiiiciore ofculatur, maiore-
qiie condita fuavitate bafia praebet : non folum enim la-
bris fuaviari iat habet, fed etiam dentibus contli'j;it, & cir-
cum bafiantis ora depafcitur, ac bafia ipia mandit. lam
vero etiam in mammarum attredatu non afpernanda quae-
dam ineft iucunditas. In ipfo autem venerei complexus ca-
lore, voluptate, quafi oeftro, concitata, & bafians mor-
det, & infanit: tum linguae mutyo concurruntj ac fe iplas.
L R
1 1:
03
)'
, , ^,. £~
Ltct < ^
] ] ^
^
cC(r&'y.ciiviiv
kccuj^cct . ^k
-3
-y.a
cw TrvivficiTi ,
f^^Xfii
-,%g<-
ctyctS-opovv , '^ -
,, jccti ,.,
Si
-'^,
,
, y.ix^iv
,
,
,
,^,. Jg tcl^clx^Cktcl -
uciTi ,
.tl L•
fjtY]
(
^irh-
imi^i
'/;"'( ,
'''
^^-.
^^i ^ ^, ,
^e
^,
,
ai ovosv.
. < S^svicco'
'
fJLOi. §^, .»
uri i ^-
Hiv
-
^, ^.
quoad ekis fiert poteft
,
ofculari nituntur. Tu vero bafia
in apertum proferens voiuptatem reddis maiorem. Sub
ipfum congreffus fincm duicedinis ardore quodam viila
mulier anhelare confuevit , anhelitus autem huiufmocli
amatorio fpiritu comitatiis ad fumraa labra pervenit , er-
rantique ofculo , & ad imas pecloris partes defcendere
quaerenti obviam fit. Tunc bafium ipfo cum anhelitu re-
greditur, amboqHe in unum coeuntes cor pulfant, quod
bafio conturbatum falit : ac , nifi virceribus nexum haere-
ret , fequeretur utique
,
& cum bafiis afcenderet. Pue-
rorum orcula rudia funt , complexus indodi
, venus lan-
guida, omnique prorfus iucunditate deftituta.
XXXVIII. Tum Menelaus : Tu quidem certe , inquit , noa
Venerem nunc primum attigiffe , verum in ea confenuiffe
mihi videris :
ita multas nobis mulierum curiofitates enii-
G4
104
ACHILLIS
iv fjt,tpit
oi rcL .yuvoityi
fjLiv
yct^ TTcfjvrct -
, tcl mfjocirci ,
-, ycctv ihoii So'^-^
, ,,
,^.
,, -
?\
7]
(, vj , / ^. ^e
-
^^-^ §,
y^'yJL•v^vo ^/, .
§
(
-,
oxjrh ^-
'
,-^^. -Si
,-
''^ ^^ ^^'. ^
'AC^po^mi ,
^',
(,
''
jcoti - , ,-
3--(
^^ <rap-
,
'
(/,, kcu
' . '/, -
[
merafti. Sed viciffim tu quoque aucli
,
quaenam e puero-
rum amoribus voluptas percipiatur. In muliere cum ver-
ba tum reliqua omnia fucis plena funt: ac fi qua formoia
videatur , ea eft operoia pigmentorum moles : cuius for-
ma omiiis alia nulla ex re
,
quam aut unguentis , aut tinftis
capillis, aut bafiarionibus conftat. quibus fucum ii de-
traxeris, nae graculo pennis, ut habetur in fabulis
,
de-
nudato fimilem iudicabis. Puerorum autem forma non pi-
gmentorum fucis illinitur, non adulterinis aut externis per-
fricatur odorlbus. Omnibus autem mulierum omnium un-
guentis e puerorum fudore afflatus odor antecellit. lam
vero etiam ante venereos congreirus palaeftra cum iis de-
certare
^
palamque
,
ac fine rubore ampledi licet : neque
ulla eft carnis reneritas, quae complexuum tailioni cedar;
fed corpora fibi mutuo refitlunt, ac voluptatecontendunr.
Bafia quoqus muliebrem illam diligentiam ininime fapiunt.
i
L R 11.
105
%€
, fxctyyAVivii ^^
nvoLi . oe oioe, ,.•, kch
-
,
, -, ^,. L•
^
, ,.()
,
,
-
,
L• ,
,^,
'
ocrcv
/^^
,
-
\^
,
-
y
,
'
^^
^/,,
nec ftulto errore labris ilHto decipiunt. Puer, quemadmo-
dum quidem novit, Tuavia dat, iam non ab arte aliqua, fed
a natura ipfa proficifcentia. Saneque bafii puerilis imago
eiufmodi eft, ut fi quis concretum atque in labra com-
muratum nectar ofcularetur. Ex quo fieri modo ullo ne-
quit , ut aliqua bafiandi tibi fatietas oriatur : quin immo
quo plus haurias, hoc vehementiore fiii labores, nequeos
inde abftrahere poiTis, donec prae voluptate bafia ipfe
refugias.
6
ACHILLIS
.
^i
rif^spctv
,
|
alS'pUg
"ciiQvidiov
,
, ,,
/
'
^.
,
^-
, -
,
,,
-
/
j)
,- Kipuiav. (-
yov vctvTcti'
•^
fxiv
S-ctTipd (-
''
-/^ crOor^poTifiov
il^Trzirov . '
^
L• -
fjiipog
7rpocr3-iv
(,
'
-
ilvcii T^ TTipicfjyodyy} /^-,
-
Tcti
§ (, kcu -,
(>,, .
\^% ^
,
--- ,, .-
,.(-^.
,-•
LIBER TERTIUS.
ERTIO die cum fereniffimo coelo navis curfum te-
neret, obortae improvifo tenebrae omnia obfcura vide-
runt , ventufque ab imo mari navi adverfus exortus eft.
Quamobrem gubernator antennam obverti iuffit. Itaqus
nautae confeftim fecerunt , colledto per vim ab altera tan-
tum parte velo. Nam cum vehementius flaret ventus, im-
pedimentoque eflet
,
quo minus ab altera contrahi poiTet,
illud eo iiatu
,
quo prius fuerat , relinqnere coafti funt.
Ex quo accidit
, ut niaior ea obverfione ventus ingrueret.
lam navis pars altera deprimebatur, altera elevabatur, ita
iic praeceps omnino ageretur, & noftrum pleriqiie fubin-
02 everfum iri navigium putabamus, vento cum impetu
irrurapente. Itaque ad altiorem omnea navis partem afcen-
L
R .
107
Ttg
rct ^-^ , ^
-
uiVQV '
Micix,ov(pi(rou[^iv , \ 7^(3"}}
-
,
[,
KaSiAoif^iv
cLVTijho^
TTCV.
L• ,
^. ,^
yct^
^^
fxctX-
^
i^Ccg , YifA,ov
. XfiCVOV
[
TiVCi SiClTCLXclVTQVyAVYlV
vcwv KVfXctcriy
^ -
^' alCviSiOV § (,
-
,
S-ccTifiu ,
^,,
'
f/AV
haji^cl ,^,
ccvauopcv-
^
Boltzoov Si
^
'
,^^'^^
-.,, uipSToii
[,
i
Kcti ^^
ttclKiv, [,
^,'
tccti -
,
- ,
( . ,
^----
dimus, fimul iit demerram aliam allevaremus , funul ut
aequaliter diftributo onere toto aeqiialis ferretur. Sed hoc
fruftra fuir. Tantum enim abfuit, ut navis a nobis fun-
dus deprimeretur , xn ab eo ipfi magis etiam attolleremur.
Nos quidetn flu£iuantem navim aequilibrem aliquamdiu
tenere conati fuiinus: verum in akeiam eius partem mu-
tatus impiOvifo ventus incubuit: parumque abfuit. quin
eam demerii;eret; depreffam fcilicet antea partem magno
impetu fiiftollendo
,
& fublatam deprimendo, Quocirca
ingens in navi luftus obortiis eCc , omnerque priorem ad
locum
,
non fine curfu & clamore redire cogebamur. Ac
deinceps rertio, & quarto, ac faepius etiatn eundem ca-
fum experti , eodem cum navi eriore ducebamur. Prius
1 0«tT:'^5u Je
^)
I.ocus g3.tur : "^ur^pou Si^ ,^•
mutilus. Seiifus poftulat, ut le-
ts
, x2CT«f
;'/>-. sh . ^.
8 ACHILLIS
"^
,
'/jf/.cig
^iciAciy.fioi.vii .
'.
^ ,, vuvv dicc -
^
, ^ ,
,
ctii <^. , ,
^,,. -§ ^si/
&-
^,, ,Je
>].
jxiv ,,'oi.
[
-
,
, yzyJ^u
'.
, rh
^vj (-
^
, ,^
§i
icai 3'(•
/ •'.
fA.iv
- iiXiv ^,
ofJor/jv , .
iSofoii
^,
fX'/] fxi-
icfiov % (
^
'.
ye^oa §. - .
enim quam primum curfum confeciffemus , nos fecundus
excipiebat.
li. Comportantes igitur totum diem farcinas, idem cur-
riculum millies, quafi duplex uno curfu ftadium currere-
mus, confeciinus, raortem femper exfpectantes: quae fa-
ne , uti credi par eft , non longe aberat. Nam poil me-
ridiem fol nobis omnino ereptus fuit : neque alter alterum
cernebainus, nifi ut fit luna kicente. Flamma inter niibes
corufcabat, coelum tonitru mugiebat, aer ftrepituimple-
batur. Surgentes ab imo, ac mutuo (eie coHidentes flu-
6}us adftrepebant
j
inter coelum & mare diverforum ven,.
torum murmura refonabant , aerque tubae inilar
clango-
rem fundebat : attriti ac difrupti a velo funes decidebant.
lllud etiam timebatur, ne , comminutis tabuus & convul-
fis clavis, navis folveretur. lam vero teila eius omnia
undis, quae innumerae influebant, operiebantur : quam-
I Twv ^,' >i ^-) - / *?•/?
,
funt fluifliis ere-
den em. ^' temere. Tca xy- , alti^ niliU amplius.
L R III.
109
civToov , ^
~
^
,
'' ^. ^/,
J^e -
robiv , ui ^iv
', ,cti de- -^
•. ai & y.iv
fA,ivov
---'/
,
Si
-
^,
Kcti ^ ^^, .-
,,
yAv opicriv ^ ^.
Si ^Co-
.
\(
fxiv
yao
7\
-
, ^
(^.
ya^ ^. ^,
'^
, ^' ~
,
y.iv -kOai-
(TKaQii fxzyiSrog
'
Js
,
^-''''
'^
-^. -
obrem ea ipfa fubeuntes, tanquam in fpelunca aliqua
,
morabamur, fortunae arbitrio, nulla falutis retenra fpe,
dedentes. Crebri autem & maximi cuni a prora,
tum a puppi , furgentes fluolas inter ie concurrebant. -
furgente flu£tu, navis attoUebatur
,
praeterlabente vero
&
fublidente, deprimebatur. fludibus alii montibus, alii
voraginibus , fimiles erant : fed ii moleftiores
,
qui ab
utraque fponda obliqui furgebant. Navis enim tedafubiens
aqua convolvebatur, totamque obruebat. Porro aqua in
fublime a£la, nubefque paene contingens, dum quidem
ante proram
procul cernebatur , mirae cuiufdam magnitu-
dinis efle videbatur: at ut propius faftam fpeSavifles,
navim abforpturam fuiffe iudicaiies. Venti cum fiudibus
I
'^--'
)
Utraque editoris erat xoiTa^TrcvTiffss-Srai.Ve-
editio mendole. Commeliniana ; ra leftio
,
ut edidi , a ,
.'.Salmafiana ; -
deslutire.
^'
,
ubi forte in anim»
ACHILLIS
fJt^cLXvi
, ^/^' '^^ Si, ^,',
,,. cnitTixov arvfx-
(^i , ipj)oxUii ^u^iai
,
-
TrvivfjLct , , -
^, , , 3-
. ^-
<^.
^^ -
,
'/jkov-
. ,
-
)
kv
'
^
,
.
r;V
^
vj
^
-.
.
,^
^^\
'
^oi (>
--
•(^,
r^vj ?\.§,
^,
,.
^ ^
^
'.
uua Sr, ^
pugnabant. Nos ob navls iaftationem niiUibi confiftere qui-
bamus. Confufae erant omnium voces: murmurabat iin-
da
,
perftrepebat ventus , mulicrum eiulatus , virorum
clamor,
nautarum horratio, eodem tempore audiebantur:
luduque ac gemitu plena erant omnia. Tum gubernator
deiici onera iuflit. Nec ullum inter aurum, argentumve,
ac vilia quaeque difcrimen fiebat r fed omnia aeque
m
mare deturbabantur , iis ipfis etiam mercatoribus merces
omnes fuas, in quibus fpem pofuerant, deiicientibus. lani
navis penitus exhauila erat ; nec tainen tempeftas com-
murabatiir.
III. Tandem feiTiis gubernator , temone abiefto, maris
arbkrio navein pennifit, fcaphamque inftruxit, ac nautis
defcendere iuffis, prior ipfe, deinde illi veftigia eius fta.
tim fecuti defilierunt. Ibi tum maius ortum eft malum
,
L R
III.
, Kui
[,
. fA^iv
yu^ 7[,
Tj^ri
, <rvvirki ^
CKct(pii' § ( ^--
^oLVy ivuct £( .
,. ^e ^^^
.
rh , , ,
^'
,
''
Sz
07rAi<rafjLivoi , fA,iv
,-
, L• <^
,
TjixvviTO. ^yap , .
,
, [,
ya^ -
^
Siii ^
,
- ^?.^
'
^s ( , afxa ^^/,
' ^ '^ tcu
i
^--'
evioi ^
]
tTTi ^^
^'
?\
'-
manibufque pugnari coeptum. Nautae enim iam funem
,
quo fcapha navi alligabatur
,
praecidebant : vedbres au-
tem
,
gubernarorem funeni trahentem cernentes , omnem
,
ut & ipfi defilirent, operam dabant. Illi contra minime
pati, fed, cum fecures gladiolque haberent, intentatis
plagis quemcLinque ingredi volentem perterrere. Hi, ut
cuique fors obtulerat, alius vctufti remi partem , alius
navis tabulam aliquam arripientes, repugnare. Pro lege
enim vi mare utebatur, navalifque pugnae modus non
antea vifus illic apparuit. Nam
,
qui in fcapha erant, ve-
riti
, ne ob defcendentium multitudinem mergerentur , fe-
curibus & gladiis feriebant : ii autem fudibus ac remis in-
ter defiliendum plagas referebant. Alii vix fcaphae fum-
mum attingentes corruebant. Nonnulli etiam ingrefli, cum
iis, qui prius defcenderant , luftabantur: pudoris enim at-
2
ACHILLIS TATII
^jtcriJicg
, claacl £<(-
-, [
£-
.
[jt,iyctAoi , -
-
^.
S' .
'
^ ^\ 70 ,-
^^ , ,-
^, ^
'
^
, , , ^-
.
^
fJAv
' '-/- ' L•
ciTTOTryjr^ccv ,
^'''
,
'-. ,^--
,
'^
,
,
iv^ja ,. €57•*
^, . (-
'
^'
'
^
^- ,
. -
(-- Se
,
S-aTipa ,
que
amicltiae lex omnis fublata iuerat, ac fuae quifque
faluti intcntiis alienam contemnebat. Ita perlculorum ma-
gnitudo vel amicitiaeleges folvlt.
IV. Interea veilorum iinus, iuvenis robuftus, arrepto
fune fcapham prope navim paene pertraxerat, paratique
alii omnes exfpeftabant , ut in eam , fimulac appropin-
qiiaffet, tranfuirent: ac duobus tantum tribufve cecidit,
ut optato, non tamen fine fanguine, perfruerentur. Nam
multi alii hcc idem conati, in mare deturbati fuerunt:
nautae enim praecifo ftatim fecuribus fune fcapham folve-
runt , ac quo ventus voluit, ablre permiferunt, veftori-
bus eam mergere conantibus. Navis autem ipfa undis ia-
6iata in gyrum agebatur, ac tandem ad aquis conteSum
faxum imprudenter delata, iUifa, folutaque tota eft: ma-
loque alteram in partem collabsnte partim quidem frafta.
L R
.
113
uiv
-, § ^,
ukv
TTcioctxmfXct
ctAyWJj? (7\-
cctv , ^^^
(
•[,-
(popciv ,
^,'^/
',
.
ycLo
\\' b'ciKctTTv\ ^'^
Tr^odvcti^ii
^
.
yctfi ^,-, clO^
• ,
--
rha-Tuxuv
, yct.^ --
, .
Eviot
ii ^
TTii^oufXivoii
-
^
,
^' §
^
;
/^., '§ .
ii
.
£
. :£ (^, ~
} -^,
£>
-
S
- , -
uiua .
L• , "
parrim vero fubmerfa. Sane quotquot epota maris aqua
confeftim obierunt, cum iis, ut tunc res erat, mitius
aftum fuit, ut qui in mortis metu non admodum diu im-
morati fint. Procraftinans enim in mari mors prius interi-
mit, quam fenriatur. Nam oculi maris immenfitate pleni
metum aiFerunt , nullis terminis circumfcriptum
: eoque
miferior eft mors. Quanta enim maris eft amplitudo, tan-
tus etiam mortis eft pavor. Quidam enatare conati , ab
iinda faxo allifi perierunt. Multi, disiedas navis tabulas
na£li, pifcium more nabant. NonnuUi femimortui fere-
bantur.
V. Frafta eo paito navi
,
prorae partem bonus qui-
dam genius nobis coniervavit : in qua fedentes ego &
Leucippe, fecundum maris aeftum vehebamur. Menelaus,
Achill. Tat. «
4
ACHILLIS
, ,
tTTiTricrovrig
.
-rje , {.,
^(/, ^, ,, -
(^, ' ", (^;^.
(
L•
,^ ^
'
^jjcug ,-^.
7]fjuv
-
fj^a.
-
/^^^,
-
S-iv
,
utrTZ
fjLOvov
'^^/^,^
^,
^/,,
-
.
,
'
'>](
,
,
-
^, ('
( '<\/.
^
'-
fA,iiva^i.v. §1
,
<^2, fJLVj
^--
^
,
.
^^ ^,
'^^. u Si
-
,
yivicr^ai
,
^
, ^^
--,
'
\
& Satyrus ,
aliique veftores
,
cum in malum incidiflent
,
eo apprehenfo , natabant. Cliniam vero , circum anten-
Bam naritem , non procul adfpeximus , atqiie audivinius
etiam : me enim , ut ligno haererem
,
adhortabatur. In-
tereaque fuperveniens a tergo fludtus loquentem
,
quae
fane res lacrimas nobis excuffit, primum adobruit : dein-
de nobis etiam incubuit. Sed fato quodam propior fadus
infra nos praeterlapfus eft ita , ut lignum tantummodo al-
te fublatum in ipfo fluftus fummo, & Cliniam rurfum
videremus. Multis itaque cum lacrimis ego : Here , in-
quam
,
Neptune, miferere, ac naufragii reliquiis
parce:
unus ipfe metus multas nobis mortes attulit. Aut fi tibi
omnino in animo efl: ut pereamus, ne noftram morrem
divide : fed idem fac m nos fludlus abforbeat. Sin vero
fata etiam volunt , ut belluarum efca fimus , unus tantum
nos pifcis deglutiat: una tantum nos alvus hauriat: ut
L R III.
5
^< ^^(.%. fJt.iK^ov
Se
ivxtjg
^, , €(-
.fjLiiTT^ Se ,
cujjLccTuv.
fx.iv ^
'
jr^cc"rt.ye<
^
^, ^

/
'
yif^iig
Si ^ '
\
-
-> kc-fXivoi
/,
-,'^,,'
^-
[jLiS-cc
^, ^
-
.
(. Si \ «? hpov ayaX-
y.a --. § ayuXfxa ,
fjiaAKTra . yao
. -^
Si
^
'
^. ^i
/,-. -^^
^ -,
(
^-'
(,iivai "
eodem a pifcibus etiam vorati iepulcro condamur.
Paulo
poft, quam has preces efFudi, venti vis undiqiie
fedata
eft, fluftufque fubftderunt, & cadaveribus plenum
mare
apparuit. Menelaum & qui cum eo erant, ad
Aegypti,
quae vocant, paralia fluftus reiecit : eam autem
regionem
omneni latrones incolebant. Nos circiter vefperam
cafu
quodam Pelufium applicuimus : peroptatamque in terram
egreiH gratias Diis egimus. Cliniam deinde ac Satyrum,
quos obiifle putabamus, deflevimus.
VI. Pelufii ftatua eft lovis Cafii, iuvenili aetate,
atque
adeo ut Apollini quam fnnillima fit, dextera manu,
quo
punicum malum fuftinebat, extenfa: cuius rei fignificatio
minime vulgata eft. Huic Deo fupplicaturi, ac de Clinia,
Satyroque (futura enim praedicere illum aiunt)
percon-
H 2
6
ACHILLIS
7[)[^ .liLoLrct §i 07na-3-o^OfA,ov oj)Ct}fMU
ilKovct
^'
fxiv ' Ss ?
icui ^^^ ^
,
^''^
[Xiv <,'
^,
yct^
olfA,ai ( -
)-•
,.
,^ Si , ctl
-
. [
,^
^-, ^i ,
^
01
,,
| , ?
i^i
'^. ^e §
(-
-,
fxiv
, \ Si \.•' ')
, L• ^
<. ! ^> '^^ y^' ^i
, .
. \jpupv)CTai
fA^iv ^
^'-
^e
,
,
(
-
Xiipi.
'
,
ya^
,
*
taturi templum circuibamus : duafque in eius interiore
tabulas Evanthae pidoris
,
cuius illic etiam imago depi-
da fuerat, vidimus. In quarum altera Andromeda, in al-
tera Prometheus vinculis conftridli cernebantur. Atque
ambos ea de caufa pidtorem coniunxiiTe puto , tametfi alia
etiam inter fe communia haberent. Saxa enim utrique pro
carcere erant : ferae utrique , aeria huic , marina illi , tan-
quam carnifices , imminebanr. Argivi etiam , utrique ex
eadem gente, auxiliatores aderant, Hercules fcilicet, at-
que Perfeus : quorum alter lovis volucrein aquilam in ter-
ra ftans fagittis appetebat : alter Neptuni belluam cete pen-
nis in aere fuftentatus adoriebatur.
VII. Sane pro puellae magnitudine faxum excavatunv
erat ita
^
ut non arte aliqua fabrefaftum , fed fponte na-
tum cavum pidura teitari videretur. Illud enim afperum
»
quomodo quidem terra producere foiet
,
pidor effirixerat.
L R .
117
rj
.
1 ^ ( ioifci irecc-
ua. , gi [u,iv ^,
ayaAyttctn
^i . ^i<ry.a y ^.
Si £<
§. h jM-si/ ya^ ,
2 &
^avhi ,
,
ipiwu
' ^^ -
,
'
,,.
iKOryy/jcriv
^
.
L•
^. ^
^^^
( os
,(.
, ^yATi-
i
'-
,^e-
§
fjLiv
'^,' -(^ vvjjl-
illo fedebat piiella eo adfpeSu , ut , fi pulchritudinem
tantum confiderare voluiffes , admiraiione dignam imagi-
nem ; fin vero vincula etiam, &cete; riide & incondi-
tum fepulcrum Ipeatandum tibi propofitum exirtimaturus
fueris. In vultu pulchritudini pallor admixtus erat , hic
genas occupans', illa ex oculis efFulgens : non tamen eouf-
que genae pallebant , ut fuus eis rubor deeffet : nec ocu-
lorum fulgor adeo corufcabat, quin langiiore qiiodam
,
qualem in violis paulo ante fuccifis confpicimus , dehone-
ftaretur. Ita pulchro timore pi6lor puellam decoraverat.
Manus extentae , ac alte faxo alligatae non aliter e bra-
chiis
,
quam racemi e vite
,
pendebant. Brachiorum autem
ipforum candor ad livorem vergebat, & digiti mori vide-
bantur. Haec erat mortem exfpedantis puellae facies. At•
que rponfarum etiam more, quafique Plutoni nuptum tra-
3
8
ACHILLIS
,'
^^ ,
»

L• (^•
,
,
•KctTcL
,
,,,
, , §§ ^
,
ywcuKig -^,. § ,,-
(
,
,,kvoiyn
3--
-.
fx,iv (^
,
^[
.
^ •&,( -
.
cLAfX^v KVfA^cirog
- , oL•v -
^.,,-,
,,
,
,,
^,,.
§^
-
[, ^
<ry^-
,
,
.[,,^ Si
, V^ '
§ 3-
( ,
, ^[,
7''^
^^
Q-iov ' Si
-
^
deretur, ftolam induerat
,
nec talarem tunicam, albam
qiiidem illain
,
atque araneolae reti fubtilitate parem, con-
textamquej non quomodo ovium vellera, fed vermium
lanae
,
quales Indae ab arboribus mulieres depedtunt
,
eonfueverunt. Adverfus puellam cetus
,
ab imo mari
emergens, undas capite, quo uno exftabat, fundebat. Nam
corporis maior pars aqua conregebatur : non tamen adeo,
quin humerorum umbra , fquamarum ordines, dorfi cur-
vatura, fpinarum rummitas, caudae flexiones profpiceren-
tur Sanna ingenii , & profundo hiatu ad humeros ufque
patebat , itatimque a ventre excipiebatiir. Inter cetum ac
puellara Perfeus e coelo devolans in belluam ferebatur
nudo corpore; nifi quod chlamyde humeros cooperuerat,
& calceos alis fiiniks pedibys apiaverat
,
pileumque Ditis
L R .
119
' L• ^
^'
'
^
Tofiyovg ,, ^-
-^^. Si. icrriv
,,
KoLt
Xf)co{xci(ri
^'-, '
,
'
/
^
'^.
'
€(^i rh'^iav ^
(^
^-
-.
fA^iv
^
TcaTMUiv
^
,
'
^fji,i(ru <ri-
^ ^' ^i ,
fxiv ,
^.
,
7•(^£
, fxivii
^,
',' §.
KaixTrrofXivov ^»
\
f
/,
fjisv
ipiiSi) -, ^i '^
^^. ^^^Spaixa .
vj
.
'^ <^£
,.^^
»
,(^ ,
^Ss
'-
galeam imitantem capiti impofuerar, Laeva manu Gorgo-
nis caput fuftinebat , & pro fcuto proiiciebat , horribili
fane adfpeftu. Nam & torve intueri , & comam concute-
re, & ferpentes vibrare, ac minitari etiam e pidura vi-
debatur. Dextera ferro eiufmodi armata erat , ut & falx
& gladius fiinul effet. capulo enim ad mediutn ufque
gladii formam referebar : inde duai in partes fe£ium al-
tera in mucronem protendebatur , itaque in gladium
,
ficut
initio effe coeperat , definebat : altera in uncum fledleba-
tur , atque in falcem evadebat , eodem ut iftu & vulne-
raret
, & attraheret. Atque ita quidem Andromedae fe res
habebant.
VIII. Sequebatur altera deinceps piftura huiufmodi.
Prometheus ferreis catenis faxo adalligatus erat. Hercules
I Atiloc xuvi>iv ) De tota hac ommno 111. Heyne adApoIlodor»
fkbula, deque Orci galea
,
vide II,
4
> -. p• 301.
4
120
ACHILLIS TATII
x,Xr,g
'^
, SopUTi. kg 1,\^'
yci(rrz-
poL TDvCc/j. yct^ , yjoyj
fxiv
,-
jLiiv/jv, , oufxCog
kg
'
kcu -
aiv TpcivfA.ct
vjttu^ oe
^
^3 ctvico^iv Q
,
^-
,.
hii^it § ,' -
,'^ ,^•. h Si
3
(7<, <
fji,r,pov
iyiipii KoLU ,
,
.
iTipog ^ -^,
^
ctvTiTiivu ,
'.
Si c-x/jy.ct <^( .
, (- , (pctivii ,
'
.
oe
,
','. -ycto ',
-
^ ^^.
'^
'»? Aaic^
arcum & fagittam tenebat. Aquila Promethel pe&us de-
pafcebatur: quippe in aperiendo illo iam aperro perfta-
bat , roftrumque in vulnus demittebat , infodereque ac
iecur quaerere videbatur : cuius pars tanta lefe oftende-
bat, quantam piftor per vuinus patere voluerat. Alteri
Promethei coxae aquila fummis unguibus innitebatur : qua-
propter ille in moerore totus erat, & iatus retrahens,
eam ipfam coxam in fuam ipfius perniciein elevabat. Ita
enim volucrem iecori propiorem faciebat. Altera coxa
contentos nervos ad imos uique pedes commonlbabat,
in digitofque acuebatur. Quin alio etiam habitu dclorem
indicabat: curvabat enim fupercilia
,
labra cointrahebat,
exferebat dentes. Ipfe lane pifturam quaQ doloris ferjfuni
habentem miferatus fuiiTes. iis malis onerato Promeiheo
iuppetias ferebat Hercules , impofuam arcui lagirtam in
eius tortorem intendens : quipg^e arcuni finiftra manus ex-
L R III.
2
'
'
^,
; ^-
^ikvj , , -
. ofjLov. , ,
. §^ (
fxiv
vivuou '
'
^Si ' , ^s
tTTi (/. .
L• Ylpofxvi^ivg fjLicTTog
(-
Sog
, .
^
fxiv
yct^
, ^
^e
' -
[
7 3-[ ^, ^e yijA.i(rv
/3^--
,
.
".
'^'/
.
Svo, , -'
, jm.<-
crS-ua-afiivoi
(^^
rh
•,
-
f
/,
^)
(^ / |-
avSpnav -,^, ^ev ^
'''
^, ^
-
-. ^ -
tenta impellebat
,
dextra vero nervo una addufto mam-
mae admovebatur, cubito interim poft fe curvato. Eo-
demque omnia haec tempore fiebant: arcus cornua nervo
adducebantur
,
nervus manu fledlebatur , manus mammae
adhaerebat. Prometheus ipfe fpe metuque plenus erat , ac
partim quidem vulnus, partim vero Herculem intuebatur:
quem fane totls oculis contemplari volebat. Sed obtutus
partetn alteram dolor ad fe rapiebat.
IX. Ceterum cum duos illic dies commorati , ac ex ma-
lis recreati eflemus, Aegyptia navi condufta
,
(nonnihil
enim auri nobis in zona fuperfuerat
,
) Alexandriam ver-
fus Nilo amne curfum direximus , hoc confilio , aetatem
ut illic degeremus, fieri etiam pofle putantes, ut eo for-
te delatos amicos inveniremus. Cum autem ad oppiduni
122 ACHILLIS TATII
^
Kctra Tivct
, ,
kicovojjLiv .-
.
'
fXira(rTui(pii
, - -. k[jt,a
7] ^
''jW-£-
^ ,
[ ,
'\vrJv
,
'
<-
'/, '
, ^,
/,
§ . ^
^ , .'',
, .
, ('
/^
-
(''
,
fxiv
> ^^-
criv,
^,
-'
,
S\ cJ^-
, < ^[, ^
, ^
,
-
<rav
^
,
.
.
^, .
quoddam perveniiTemus, ingens nobis clamor fubito audi-
tiis eft. Ac nauta exclamans: Ecce paftor navem tanquam
retro ceiTurus convertit; ftatimque ripa feris atque agre-
ftibus viris completa eft. Magna ii omnes ftatura erant,
colore non quidem, ut Indi, fumme, fed ut non veri
Aethiopes, remiiTe nigro , capitibus raro capillo reftis,
parvis pedibus , corpore craffo , ac barbaro iermone. Ita-
que gubernator periiiTe nos omnes affirmans navem fiftit:
anguftiffimus enim illic fluvius erat, & latrones quatuor
navim confcendentes
,
quidquid in ea inerat, una cum
pecunia noftra abftulerunt , nobifque vindlis atque in cu-
ftodiam datis abierunt
, ut poftridie ad regem ( ita enim
latronum principem appellant) ducerent. Aberat autem
ilie duorum dierum itinere, uti de illis, qui nobifcum ca-
pti fuerant , accepiraus.
L R III.
115
. ^ ,
iKiiy.iSci , ,,
^i^if^ivoi,
xcti izuhvrhv 01 (^fiovpoi,
acti
^
,
^
Xoyi(riif^.£iOg
^
yiyovct , tv -
^
, Si '>\^
'^^'
'2
B-ioi ^(
, ,
kcTTi
'
^-,, \
rj^i-
-'-^
j
wy
Si ^^ \^< ,
§. .
- ya^ EaAjj;/»
<
,
^-
,''
ya^
-
ya^
'<1/
ya
/
S-,. § ,
( ^^,
') rh
' yeva ',
^^
. Interea cum adventaiTet, nofque, ut eramus,
vindti iaceremus, ac cuftodes dormitarent, ego, quomo-
do mihi fane tum licuit , Leucippes calamitatem lugere
coepi, & quot eam in mala conieciiTein, tacitus mecunt
reputans, animoque vehementer ingemifcens, (nec enim
eiiilatus in apertum proferre audebam
:
) Dii daemonef-
que, inquam
,
ficubi eftis, & auditis, tantumne deliqui-
mus, ut tam brevi tot malis obrui meruerimus? Atqui
nos latronibus Aegyptiis etiam tradidiftis, quo mifencor-
diam impetrare nequeamus. Graecum , Hercules ! latro-
nem & vox commoviffet, & ad mifericordiam preces al-
lexiflent. Oratio enim faepe ad lenitatem revocat, & lin-
gua pro animi aegritudine deprecatrix iratas audientium
mentes fleftit. Nos vero quanam voce precabimur? quod-
nam iusiurandum dabimus? ut enim Sirenum cantu dul-
ciorem ad perfuadendum orationem quis adhibeat, non
114
ACHILLIS TATII
aycovii,
ficvGig
ou ,,,
Siri<nv SrjXouv
^. ^^,,
^dvj rov <opxyj<rof/,at>i.
rct
fjbiv ,,
-
(^,,, yjttov
'
ca ^i,
-
x,i'^7nji
-. -'/]
(
§-
,-
;
'^
fj^iv
,, ,
%p>j3"TJf
^6 (^. ctqu yct-
^.-,. 3'( ^,
ivvf^ Si
VI
yvj. L• Kcit -^,
-
^ crot --'
croi
<
, B-aXacrcra,
'
~
.
( '
-
,
- -
.
(
.
tamen a parricidis intelligetur. Nutu tantum rogare, ac
manuum geftu precari me oportebit. calamitatem ! lu-
£lum ego iam faltando exprimam. Sed infortunia mea quam-
quam opinione omnium maiora funt, minus tamen certe
doleo. Tua vero, Leucippe, qiio ore conquerar? quibus
lacrimabor? conftantem in amoris fide confervanda!
benignam erga infelicem amantem Leucippen ! en magni-
ficos nuptiarum tuarum apparatus, carcerem fcilicet pro
cubiculo, pro pulvinis terram, pro monilibus atque ar-
millis funes & laqueos. Atqui etiam deduftoris loco latro
tibi affidet, Hymenaeique vicem lamentationes implent.
Nos quidem, mare, fruftra tibi gratias egimus. Benigni-
tatem ego tiiam non poffum non reprehendere, utpofe
quod mitius in eos fueris
,
quos peididifti. Nam dum nos
fervafti , crudelius occidifti , omnemque mortem
,
quae
a non latronibus afFerretur , nobis invidifti.
L R .
125
ict
. ,
fxiv ^
-], ^ ^-
,.
yct^ iSiov ^^, jniycc-
,. {
,
^,(rvfx^o^ctig a^do^
, ^,^,
--
^
'^'
, ,, Ctxr-
ctTTO ,^^,, ,
'.-^nvoig (^ ^, '
^ 3-(,.
-
,
'-
,
, ,-
< -
uiva ^^
^
\
-
,t~ \ ./
'~'
~\ ~ /
, ^.
-
( 1 1
(-
,
', ^
fxoi
'j
f^oi,
^'»
'^,
'
j .
.
'
'/[ ^^^ -
XI. Hoc fane pacto mecum tacitus lamentabar. Verum
lacrimas, quod in ingentibus malis maxime proprium eft,
profundere nequibam. Enimvero mediocribus in malis la-
crimae abunde manant, ac precandi munere pro iis, qui
in calamitate degunt , apud infortunii auftores funguntur,
doloremque minuunt, ut ulcerum tumores cum difrum-
puntur : in exfuperantibus autem refugiunt, oculofque
deferunt. Moeror enim exire parantibus obviam faftus ea-
rum vim retardat , & una fecum ad imas peSoris partes
rapit. Quamobrem de oculorum via defleolentes animuni
pulfant, illiufque angorem mirum in modum augent. Dein-
de ad Leucippen iam prorfus obmutefcenrem converfus
:
Qua de cauia, inquam , Leucippe fuaviflima, taces? nec
quidquam mihi dicis? Tum illa : Quia vox me, inquit,
Clitophon
,
prius
,
quam ipiritus , defecit.
XII, Haec dum loqueremur , dies nobis haud adverten-
12.6
ACHILLIS
fjiivri.
, ^ g^%era;,
,^
. '^, Si ncti ',
,
(,
. ,
^ucriv . L• \(
'',
> / , '
,
-
7 ^^^»
,oLTrayiiv
<, -,
^ .0< L• .7
-
,. §
[
,
t^ZKpefA,cCTQ ,.
,( -
, oe -
^, \77
ifjLe.
~
,.rjy.us os KccTd
(
^^^.
. . § ^
,
,
, , (
,
, ''^
(-, ^
roti. ^ <)^,
^^. (^
^"
tibus illuxit : ac tum nefcio quis inculta & promifla coma
introgreffus eft equo advedlus maxime iubato nudoque,
rullis nec ftratis , nec phaleris. Eiufmodi enim latronutn
iimt equi. Erat is a latronum principe miiTus. Et , Si qua in-
ter captivos, inquit, virgo adeft, eam abducere xne opor-
tet, Dei viSimam ad exercitum expiandum futuram.Tum
cuftodes oculos in Leucippen ftatim coniecerunt. Illa ve-
ro me complexa, & mihi adhaerens , lamentari ac eiulare
coepit. latronibus alii eam abftrahebant, alli me cae-
debant. Tandeni fublimem raptam afportaverunt, vindlos
nos interim per otium fecum ducentes.
XIII. Pofteaquam ftadia duo a pago procefllmus , in-
gens nobis clamor tubae fono permixtus exaudiri coepit,
deinde militum etiam gravis armaturae manus in confpe-
€lum fe dedit
: quam fimulatque latrones viderunt , no-
bis in eoruin medio conclufis , ad refiilendum parati fub-
L R IIL ir.7
? £f/^ivov
kfxwojxivoi. jccci
5
-, ,
, -
'
fjLZv
^^
,
^'
^e -
CTcti. J*e Kn^cTTcu
,
7] ^ .^
§
^ ,
£ ' S^e
ilcriv
'
^ -
§
^
,
{
.
'
^^
, ^. ^
^^ ,
( ' ^
^
'
, -
|/ipo$•, -
,
^ '
. 7rpo(reppiov •
tTTippa , ^
''
,
ftiterunt: atque haud ita multo poft viri quinquaginta ar-
mis tefti omnes, qiiorum alii longis ad pedes ufque, alii
brevioribus ,
fcutis utebantur
,
proceflerunt. Latrones,
quo-
rum numerus maior erat , fublatas glebas in eos proiicie-
bant. Aegyptia porro gleba telo quovis perniciofior eft,
quippe quae dura , afpera & inaequalis
;
producunt hanc
inaequalitatem cufpides lapideae. Ea de re fit, ut conieila
bifariam
laedat. Tumorem enim ceu lapis, & vulnus ceu
iaculum,
efficit. Verum milites glebas icutis excipientes
iaculatores nihili faciebant. Pofteaquam hi coniiciendo
de-
fatigati fuerunt , illi agmen aperuerunt: & qui leviter
ar-
mati erant, ftatim
procurrerunt : quorum finguli miiTile
ac gladium geftabant. li primum iaculari omnes funt
,
ne-
que vanus cuiufquam iftus fuit. Deinde gravis armatura
fefe eiFudit. Pugnatum eft confertim, plagaeque ac cae-
1*8
ACHILLIS TATII
.
fxiv
ifJLTriiocv vra^ct
(^
^ ^.
^?
rh
'
,,
yjfMv
,
''-
^fJii^og , /
(^^^
OuAuyya ,
^^/.
^. - ,
iiSorig' Si ii^ov -
>
'- (, ^
-
, ^ ^'^ -,
iv ^
7rfiC(ref'^iov.
'
,
^ ^
-
Kayya y
ev
.
fA-iv
TiuvrjKOTig' ^
^^
'
Si -.
^ . » ^ ^ .ILai (
^ eKa.<rTov, ,
des & vulnera ultro citroque illata. Quod militum nu-
mero deerat, ufus explebat. Nos, quorquot captivi era-
muSjIatronum aciem inclinare videntes, faalo fimul agmi-
ne , eorumque ordinibus perruptis , ad hoftes tranfivimus.
Qui uti fe res haberet ignari , nos primo interficere vo-
luerunt : fed cum poftea nudos ac vindos adrpexilTent,
cognita veritatej intra ordines fufceptos poft extremum
agmen, m illic quiefcereinus , collocaverunt. Interea fu-
pervenerunt equites , acieque utrinque eiFufa latrones cir-
cuire , in anguftumque coadlos triicidare coeperunt. Ex i
quibus alii mortui procubuerunt , nonnulli femimortui
adhuc pugnabant, reliqui in militum poteftatem vivi de-
venerunt.
XIV. Ceterum inclinata iam die militum eorum duftor,
cui Charmidi nomen fuerat, unumquemque noftrum fin-
L R II .
129
^^'
<5<»jyg<T0
^s
,
tua
.iTTU ,i^uB-iVi
-^
?\,,
h §( -.
^
yuPy
^,(, [,
~
('
§i
ctfxO^ ^
einai. ^
.
-^, ri(^iiv yiyvf^vct"
o'usvog, Se ,
^-
h
^^.
, ^^^^,
•&
'
(
..
^,
^,
,
|Wct, . ^L•
- ,
.
}
ya^
(' , , ,
(^-
gillatim & qui eflemus, & quo pafto in praedonum ma-
nus incidiiTemus , inrerrogavit : cui quidem alii alia , ego
vero, quae mihi evenerant, commemoravi. Atque ille,
ubi omnia edidicit, fe ut fequeremur, iuflit, armaque no*
bis praebere pollicitus eft: decreverat enim , cum primum
copiae, quas exfpeitabat, adventaiTent, magnum latronum,
qui ad decem millia effe ferebantur, receptaculum aggre-
d'i. Ac tiiin ego equum dari mihi popofci : eo enim ftudio
valde gaudebam. Qui fimulatque adduftus fuit, illum cir-
cumagens pugnantium ordinatim equitum exemplum edi-
di, ita, ut me Charmides magnopere commendaret. Ita-
que die illo fuis e convivis unum effe me voluit : atque a
coena , cafus meos ut enarrarem
,
poftulavit : quae dum
audiret, mifericordia movebatur. Fere enim fit, ut qui
aliena mala audit, una quodammodo patiatur. Benevo-
lentiam autem mifericordia faepenumero gignit. Animus
enim eorum, quos audit, nioerore delinitus, &malorum
AclulU Tat. I
f3o
ACHILLIS TATII
,
f/,i>cDov
tjj
Trafjcvg ciKoouirii
(.-
^-,
t
, ^.
Si ;-
XOfXiV
oii^iv
i
Ttjg , (
-
.
«^ (
- /,-'
iiivov .
< .
^
Si ^•
Trapiczwci-
^^
/-
^.
,^ fJLiTO.
^,
'^
^
h •.
'^& 7(.-
, ( >.
^
S6o , ^^^.
fjbiv i
,
iiSov ' ^'
L• .
auditione in eundem fere fenfum pertraftus , triftitiam in
mifericordiam , mifericordiam vero in benevolentiam com-
mutat. Ego vero narrando Charmidem eoufque commo-
vi , ut lacrimas tenere nequiverit. Nam quod amplius fa-
cerem , nihil erat , cum Leucippe in latronum
poteftate
remanfiiTet. Atqui Aegyptium etiam fervum mei curam
habere iuffit.
XV. Poftridie ad prodeundum fe
comparavit, & fof-
fam
,
quae impedimento erat, complere aggreiTus eft : ma-
gnum etenim latronum numeruin in armis eiTe trans fof-
fam illam cernebamus. li aram quandam e luto, iuxta-
que fepulcrum ex tempore conftruxerant. Ac viri duo
puellam manibus poft tergum revindis eo adduxerunt.
Quos viros, propterea quod armis tedi erant, haudqua-
quam cognovi : fed pueiia Leucippe erat. li ergo tum ca-
L R III.
131
fj^g
(^,, Tnptctyuvcri -
UOV ,
ku) ciurij. i)§iv
. -^^ aTOfyict-
KUI ^ ^-,,
^.
70 (-', ^-
[
fxuKoav. L• vietvicrKog
\^
,,-
,, ior,!Ti .7(:7 -
^)
Troiovcriv /^ ISlciDcruuv
ac
§.^]'
^^
-
, ' ^
'^
(,
' Si
^^-
» Xiocnv
^-^ -
/, ,^^^, y^oi-
! hug
.
^
'
^,^ ,
/?
- S
-'
L•
^-, '^. Si
^.
^
^
piti eius libamina infundentes, facerdote quodam Aegy-
ptium ,
uti verifimile eft , carmen ei accinente. Oris ete-
nini figura & vultus diftortio canere illum fubindicabat.
Deinceps dato figno , ab ara omnes procul receiTere. Tum
adolefcens alter ex iis
,
qui adduxerant eam , reclinans
paxillis terrae infixis fupinam alligavit, quo maxime mo-
do figuli Marfyam arbori alligatum eiEngunt, gladium-
que iuxta cor infixum ad ima ventris uique traxit , fic
ut vifcera omnia ftatim exfiluerint. Quae illi manibus cor-
ripientes arae impofuerunt, co6laque diiTecuerunt , ac in-
ter Te partiti omnes devorarunt. Haec milites duftorquq
cernentes, non potucrunt, quin ad eorum unumquod-
que faftuin exclamarent, vultufque averterent. Iple autem
ea fine uUa prorlus mente, ac fine ullo fenfu
,
ftupore
fci-
licet oppreffus fpeftabam : mali enim modum exluperamis
1 2
«32
ACHILLIS TATII
%0))
'£'/•&
fM.
"
fM)uog
:<, '^^,
^ ^
'
,
^, ^-
-
[,.
;(^
iixiVi y€
^
, , (/,
'
(
,,, 7[.
^^,,
^
^
--^
,
>•~
. ya^
/,
.
. 'h
^>, ^^
--
tra. Si (^ fciKpov kvca
^)
^'. ^
(
fjt,i
. J^e
'
^
, 7([, ,
, -^
magnitudo a mentis fenfu me abftraxerat. Ac forte quae
de Niobe fabulis traduntur, falfa minime fuerunt : fed
iiuiurinodi quiddam illa quoque ob natorum caedem in
fe experta fabuiae locum fecit, exiftimantibus aliis, eam,
propterea quod immota conftitiflet, in lapidem conver-
fam. Pofteaquam ea res finem, ficuti mihi videbatur, for-
tita eft , latrones , cadavere in fepulcro condiro
,
probe-
que conteSo , aram demoliti funt , ac nunquam refpi-
cientes , ita enim fieri debere iacerdos praeceperat, dif-
ceflerunt.
XVI. Sub vefperam foiTa omnis repleta fuit, militef-
que praetergrefli paulo fupra foiTam cailra pofuerunt,
deinde cibum ceperunt. Et Charmides, aegro me animo
effe cernens , confolationem mihi adhibere conabatur.
Verum ego circiter primam nodis vigiliam dormientes
omnes tandem confpicatus , ad tumulum, ut memet
|
L R .
135
^
.
§ ^,,
,
^' , ,
ct^Xict
,
,-
'§•-,
'
^crou
uovov ,
§'
OTt ^
'
,
^'"
<roi
yg-
yovtv -^,
^'
( -
^
'
yiyovaq -
(
,
( C^ucrav ^, oiji^oi
,
7( [,,
'
( ya-
. ,> -
^, (, fMv
(TMfjia
^
-
,
^ -
j
jxiv ^^"
^,
(^-' L• -
^
yiyovi
,
iTrt
^^
^^'
^/,/.
'' S'ioi , ,
fuper eo immolarem
,
accepto gladio perrexi : ac fepul-
cro propior faftiis, eo edufto : mifera, inquam, Leu-
cippe, mortaliumque omnium infeliciirima 1 ego quidem
certe non mortem iftam tuam
,
non quod procul a domo
tua , non quod violenta morte obieris
,
non quod tam
faevi de te ludi fafti fint , fleo : fed illiid miferrimurn
omnium me facir
,
quod impuriiiimorum latronum ex-
piatio fueris, quod ii te vivam (me miferum) gladiifque
mucronem in te defigi videntem diiTecuennt
,
quod occul-
tiores uteri tui partes diviierint, quod exiecrabilem aram,
ac tumulum tibi erexerint. Atque hic quidem corpus
tuum iacet, vifcera v^ro quem locum obrinent? Si ea
igni confumta fuiiTent, levior utique calamitas haec exi-
ftimari deberet : fed cum eorum fepulcrum latronum in-
gluvies fafta fit
,
quae malo huic infelicitas comparari
poteft? diras altaris facesl ciborum inauditum genus!
EtDii facrificia huiufmodi e coelo fpedarunt, & ignis ex-
3
134
ACHTLLIS TATII
(•3-
, civi-
Cipi Q
- ,-
; ,
-
, - ttclo it/,
,.
. , ,
^
, ^-
CUiV iju.civTca KUTcc (rCpctyvjq
'
((/
«^'
)
-^
S-toncLg.
-, -
^,, -
voif^i.
kv rh
, .~
. ^e
,
^'
^
j '
^,
, '
"
%. ]
f/,^
^^ .
[
^, -'.
'
S-iaVi
^ f/^oi
-
,
as. ,^ ya^
ftinflus eft, fed foedatus afcendir, nidoremque Diis
attulit ! Tu vero , Leucippe
,
te dignas a me infenas cape.
XVII. Haec cum dixiiTem, gladiumque , ut in iugulum
miliimet ipfe demitterem , fuiiuliflem , duos quofdam ex-
adverfum mihi, luna enitn fplendebat, ad me quam ocif-
fime currentes profpexi. Continui me igitur, latrones il-
los effe ratus , ut ab iis interficerer. Interea propiores
ambo fafti funt , & magna voce inclamarunt. Erant ii
Satyrus, & Menelaus. Ego, tametfi mihi amicos homi-
nes vivos infperato viderem , tamen tantum abfuit , ut
illos amplexarer, ut nullam etiam ex eomm adfpeftu vo-
luptatem caperem : ita me de fiatu ir.entis deiecerat acer-
bitas infortuniorum. Illi, dextera manu mihi apprehenfa,
gladium eripere tentaverunt. Verum ego: Ne per Deos,
inquam
,
praedaram hanc mihi mortem , aut malorum
j
I ^
)
Ita corrigen- tea fine idoneo fenfu legeretur i
'Jum ftatuit Salmafius, cum an- -^,
L R .
135
6< SvvdfjLcii ,
icccv
fxi
'''.
,
-
avripri[A.svyig. ,
yc&^ ,'-''
fxov
,
Sf
/,
ivaov ,'
, ,
^Octyr, -
fii
--•^ ]\\'
''
; ^.
-^,, ^'
-Se coi .'^, ctv-
,
f
/, {>, %•>
'/-
) ,
/
J
'
fj(,ef^v'/i(roii
. ^e
^' ^ ,^
,
, (
, /^-,
'
. KfJLO,
§i
, Kcii ^ ^ crooov, KUt
.
^.
-
$ -
,
,
,
[
. ay.a
»
potius medelam
,
invideatis : neque enim
,
Leucippe hoc
pafto amiffa , etfi nunc me maxime cogatis, vivere am-
plius queam. Gladium certe hunc ipfi e manibus meis
evelletis: fed moeroris aculeus intus ad vivum defedit,
ac nonnihil iam penetravit. Immortaline vulneratione vos
mori me vultis? Tum Menelaus: SinuUam aliam ob cau-
fam mortem tibi confcifcere vis
,
gladium , Hercule , ab-
iicere potes. Nam Leucippe viva nunc tibi aderit. Ipfe
autem , conieftis in eum oculis : Atqui tu quoque , in-
quam , tantis confliilatum malis irrides ? Ah falrem fis me-
mor hofpitalis lovis. Tum ille , impulfo tumulo : Age-
dum tu, inquit, Leucippe, an vivas, teftare : quando-
qiiidem nullam Clitophon mihi fidem habet. Vix autem
loqui defierat, cum iirnam bis terve percuffir, exilifque
admodum ab ea proveniens vox mihi audita eft. Iraque
fubito tremore occupatus , oculos in Menelaum conieci
,
magicae artis peritum eum ratus. Ille urnam detexit, ac
I4
136
ACHILLIS TATII
-KccTCokv
,
-,,
<Jioi
,
.
(,.,
,
uvryjg
yj
yarrYjo
TTciarcii ,
^ -^t
fjioi
"-
TrXiKiTcti, Kcti
(,, kjxltou ,^-,^.
ivj . ? ^-
Xccov' ^ot
, / tcwtcc
5
,
j
,^, '-^
iuiaiTaf^'/iv ,
^
yao
^
-
--.
'
iJau -
^ ,
) .77. y^v,
', rct
-'' '^
>
(^^, oysi.
'^ , ya^
^.
Si -,<\/,•. Si
--
i
.
\
ftatim Leucippe quam terribili fane horrendoque adfpeftu
,
a fummo enim ad imum diffeftus, ac vifceribus vacuus
ei venter erat, prodiit, iefeque in me reiiciens, me com-
plexa eft, & ego illam corrtra: itaque ambo concidinius.
XVIII. Vix autem me ipfe collegeram , cum ad Mene-
laum converfus : Quid caufae, inquam, eft, quamobrem
mihi, quo modo baec fe habeant, non expedis? Nonne
quam video, quam teneo, quam loquentem audio, Leu-
cippeeft ? Cuiuimodi ergo fuerunt, quae hefterna die
pro-
fpexi? Sane aut illud
,
aut hoc fomnium eft : fed ofculuni
& verum eft, & vivum,
&,
quale a Leucippe olim da-
batur, fuave. Tum ille : Atqui vifcera quoque, inquit,
iamiam recuperabit
,
pertorifque vulnus coalefcet , & il-
laefam videbis. Tu faciem vela : Proferpinam enim ad id
invoco. Itaque , fidem homini habens , feci. IUe autem
inaudita quaedam facere & loqui coepit : atque intsr
•»
L R .
137
,^^
, jxdyyaviufxciTci ,
^
yacTTDi ',
,-- -
.
^ [jLOi' ^. f^oXig {
,
fjAvog
, ,
^-
,
,
J"
-
^-
%e<-
,
.
, ^
\1.,
'Q. -
',
-
u , ^
<rov
,
^
iijjLi ,
•, Kcti -
-,
,
^,^^
'-
yi
^
,
'-.
iS-'. Q
'^^, -
iifJLi
' 27
. ,
^
, ^ .
i:Tii ,^
,
^^^-
quendum
,
qiiae Leucippes ventri ad fallendos latrones
adaptaverant, detraxit, prioremque illi formam reddidit:
delnde refpicere me iuiTit. Tum ego (vix quidem, ac fa-
ne magno cum timore : Proferpinam enim vere adeiTe
putabam ) faciem revelavi , Leucippenque invulnerafani
vidi : eoque maiorem etiam in modum admiratus : Si Dei
alicuius , Menelae cariffime , inquam , adminiiler es , ubi-
nam , rogo te, gentium fumus? quid fibi haec volunt,
quaecerno? Leucippe quoque, HorHinem, inquit, Me-
nelae,
fruftrari amplius noli: fed quo padlo latronibus
impofueris, iam tandem expone,
XIX. Tum Menelaus : Aegyptium
,
inqult , me
,
Cli-
tophon, effe non ignoras : id quod ex me antea, in navi
cum elTemus, audivifti. Praediorum meorum pars maior
prope pagum hunc eft: cuius cum praefeSis nonnullus
raihi ufus intercedit. Cum igltur naufragium feciiTemus
,
138
ACHILLIS
'
,
.^
fjLZTcc
, TrcLuct^vKcKTcro))-
(. £ dyofjicii ^•,
fjui.
', ^^,,
ij-ciDOiiv £ iKiAivov, (,, ctv
01-
y,{iov. § aui ^^
\fj,ov.
'
'
,, '(, ^^
vjfuv
(-
.
,
,
,-
S-ucrcti Kcti KcL^ctpcti , ,
[&
-
ct7royivcrcL(rB'cii , ^& ^
<ro-
^/, ctv
-
^
--
.
Aeyg
^
''-
1
^,' yct^ ,
.
.
. Xiyii k.^ct L•
^^^
^, ,
^-
,
,,
^,
,^
, , iSio^v Mevs-
ad Aegypti litora me tandem fludlus eiecit. Qui latrones
ei pago praefidio fuerant, me cum Satyro ceperunt. Per-
duftum autem ad eoriim ducem nonnuUi ex eis mei co-
gnitores vinculis detraftis folverunt , & bono animo efle,
fibique, uti amicum
,
in eorum rebus agendis auxilium
ferre iuiTerunt. Tunc ego Satyrum quafx meum reddi mi-
hi popofci. At illi : Audacem
,
inquiunt , nobis te pri-
mum oftende. Interea refponfum iis ab oraculo redditum
fuit, ut virginem immolarent, & fuum ipforum agmen ex-
piarent , immolataeque iecinore deguftato , ac reliquo coi>
pore in leftulum dato , recederent : ut facnficii genus ho-
ftium exercitum obftupefaceret. Quae reliqua funt, tu,
Satyre, commemorato.
XX. Ac tum Satyrus: Cum ad exercitum captivus, in-
quit, du6lus, & de Leucippes infortunio certior fadius
effem , vicem illius dolens , here
,
flebam , Menelaum-
L R .
139
Auov
( ,.
ayabog (-. ^-
-
vif^i^cc
? 3'&, -
fjiivoi , TTifii
-
/'.
77\.\^(( , cupfj.Yjcrctv
-
. ,
^
'''.
Si - ~
,, ,,, .
\ o-TOfXctTi
^
^ 3'.
/,
(
^-
, ,
^
,-
, fA^axeaS-cii. fA,iv
ow -
, ,
f^aAa ^
^.
^i. (,
-
, .
,^ /»? -,
que, ut eam omnlno fervaret, obteftabar. Qua in re pro-
pitius nefcio quis Deus nobis auxilio fait. Pridie enim,
quam facrificium ileret , in litore moeroris pleni, atque
iis de rebus foUiciti, confederamus. Latrones autem ali-
quot, navein locorum infcitia errantem confpicati, in eatn
impetum fecerunt. Qui in eaerant, cognitis latronibus,
retrocedere tentaverunt : fed cum latrones eos praever-
tendo deprehendiffent , ad refiftendum fnie converterunr.
Ea porro navi unus quidam ex iis, qui Homeri poema-
ta in theatris recitant , vehebatur. Is cum i'e , tum eos
,
quos fecum ducebat , eo habitu
,
quo in edendis Homeri
poematis uti confueverat , adornans, piignandi initiuin fe-
cit
,
primifque graffatoribus perquam ftrenue reftitit. Sed
cum plures alii latronum myoparones fuperveniiTent , &
navis demerfa eft, & egreili ex ea viri interemti. Tum
verociftam quandam, infciis illis elapfam, una cum fraftae
I aut omnino delendum , aut miitandum in
^.
40
ACHILLIS TATII
(^^^
^^,)
Triv . cpct>fjLiv xActfxOda
,
^,
,Ticrcrapcuv, ^
(^
^
, ^, 7?\.
,
Si '
Mgj^sActo? ^/,-
', fJLipog ,
^J
.
[^.
^. /£-
' ^, ,
-
(5u£Tcii. J" kpa, , ^.
h ' ^
.
. '{, uv

-, .
^-
3-CC
,
> ^
-
navis parte fluSus ad nos detulerunt. Eam Menelaus fu-
ftulit , ac nefcio quo fecedens , me praefente
,
qui non
vulgare aliquid in ea contineri putabam , aperuit : chlamy-
demque ac cultrum, cuius manubrium palmos- quatuor,
ferrum vero digitos non amplius tres longum erat , in-
venimus. Cultrum hunc Menelaus cum inrcientei• torilf-
fet , e capulo , tanquam ex antro , ferri pars tanta pro-
diit
,
quanta capuli longitudo fuerat ; cumque in contra-
riam rurfum partem torfiiTet, ferrum pariter intus occul-
tatum eft. Eiufmodi fcrro mirerum illum hominem in thea-
tris ad iiftas vulnerationes uti confueviffe credibile eft.
XXL Quamobrem ad Menelaum converfus : Si ftre-
nuam, inquam ego, nunc operam navare volueris, au-
xilium nobis Deus feret : nofque puellam fervare , &l a
latronibus minime deprehendi poterimus. Quo autem id
L
R
IIL
141
•. aKCvcrov ^
, .^ipfxa
-
^crvD^c(;<]/ct)fA,iv
(,
/3c4-
fyLiTpov
yaa-jpog
-
t 6^-
7•(S-yjpicuv ( ,>
"
yacmpct.
^^
,
^^
,^
, -
,^
-
, iccit (^
,
6 icobi C^cixrfJictirtv ^^ (, -
')//.£. )•( viyAV
-
^{
7\<^.
[, -
].
^
-
,
Sict ^^^- -3"/] -
^.
,
[-
,
ya^ epiicri
(^,
,
-^ . -
.< --
(^
('
^e
^
aviuopiv,
(
rh -
^
,
ocrov £-
paflo fieri poffit, accipe. Ovillum corium quam fiibtilif-
fimum in facculi tOrmam pro humani ventris magnitiuline
confuemus, deinde ferae alicuius extis, ac fanguine re-
fertum hiinc artificiofe fa£lum uterum accommodabimus
ita, ut exta non facile delabantur. Hunc in modum ador-
rata puella, ftolaque fuperimpofita , mitris deinde ac vit-
tis additis, apparatum iftum occultabimus. Cui fane rei
percommodum oraculum eft, a quo refponrum fuit, iit
puella adornata cum vefte ipfa per medium fecetur,
ipfumque hoc ferrum. Tu cultrum hunc ea fabrefaftum
arte vides, ut, quis aliquod in corpus defigere velit,
elus ferrum intra capulum, tanquam intra vaginam, re-
currat, iis, qui fpeftanr-, in corpus illud mergi exifti-
mantibus,
cum tamen in manubrii latebra recondatur, nec
amplius exftetj quam quantum fatis^ fit ad fiditium ute-
42
C L L S 1
1
fiiiv,
, ', iv
(rv%uv,
,-•)!!
(^ ,, kcc-
Ta,pj){t
/, ^
, '
'^,
ccutov
,. ,{ ycLQ
,,
^
'^, ctviicriv
.
yivo^
/'^ , ;
.
Tct yoto
Sipy^ciTct ,, -,
(^
707'^(' ,
^
V^i?\QVTig )
^
'-
ffOfJAV.
, IvTivUiv 7rpocricC(riv Xy^tTTcci
(,^,
'
^
(,&,.-
,,
-
, §{1 -
fjLmov
iTrirhi^ccaSOLi
'
^
ihjCiv ,^ iTruhi^iv. -
,§.
'
, -
(, ^
.
rum fecandum, fed pelletn capulus ipfe contingat.
Quod
fi quis e vulnere gladiiim extrahat, tantum pariter ferri
excurrit, qiiantum lublatus capulus emittit: illoque mo-
do fpe6tantlum oculos fallit ,
arbitrantibus iis, illud to-
,
qu(xl e manubrio exfiabat , in corpus defixum fuii^
fe. Haec fi fiant, latrones artificium cognofcere nequi-
bunt: nam & corium teftum erit, & exta fadto vulnere
defilient: quae nos excipientes arae imponemus. Nec ve-
ro ad cadaver eo tempore latrones accedent : verum nos
in tiimulo coUocabiinus. Latronum fane principem paulo
ante ipfe dicentem audivifti, audailer faftum aliquid fibi
a nobis oftendi oportere. Licet itaqiie hominem te adire
,
paratumque ad id elTe te poUiceri. Quae cum dixiiTem
,
preces etiam addidi , hofpitalem lovem invocans , com-
munifque & benignae menfae &: naufragii mentionem
faciens.
L R III.
143
. <^6 xpyicTTog
'Mgyct
,,
i^r,,
£p-
>
'
VTTt^ kuv ,
^'-
,
-,,.
^,
, €(???> '
',.
]
aoorj -^
',- '^^' §
^ ,
-
,
i
,,
--
^ ' -
,
- ^•
,
'
. ^
V
"^^*!' '^y^
i"•^"
°^^ '^^^'
'^
'^'^^
/
.
'
Jg ^
' , -
'' ,
,
^^^
-
,
^
-
.Tum vero bonus hic vir : Magnum id, inquit,
facinus ert : fed amici caufa mortem fubire oportet
, &
grata eiurmodi mors. Atque ego riirfum
,
Clitophontem
quidem, inquam, vivere adhuc exiftimo: roganti cnim nil-
hi Leucippe illum inter captivos vinftum reliquiiTe afHr-
mavit. Duci praeterea fuo a latronibiis fuga elapfis renun-
tiatum eft, captivos omnes, dum pugnaretur, ad lioftes
tranfiviffe. Magnam itaque ab eo gratiam inibis, ac mi-
feram hanc puellam tot ex malis eripies. Hac oratione ho-
mini perfuafi : nec fortunae deinceps favor defuit. Enim-
vero in iis, quae ad noftrum hoc cogitatum perficien-
dum opus erant, comparandis occupabar. Menelaus au-
tem cum iam latrones , ut de facrificio cum iis verba fa-
cerer, conveniiTet, eorurn princeps, ita voiente Deo, an-
tevertit: Atque noftris, inquit, legibiis cavetur, wt, qui
nuperrime funt initiati, facrificiutn aurpicentur, praefer-
144
ACHILLIS TATII
ru^viiv Sivj. uvpiov croi TrccfiUTKiuci^ecrB-cii
•^cog crvariciv oi'/jCii oi cov ,ctjx^
^,.
Kcti !,?\ ,
;
, TrpouvfXvitroyA^ct ,-
^ivog
^^
yivi(r3-ai. ^Si
vfxcLg
^irjo-ei , ,^ ,'^
,
,-^, ^. ^^^
Trpoiifiyji^ivov
nwi , -
'-^,'-
3 -, fxivnv
(
,
xocv 3- "^,
7jfA.ipctv ivSov
f^iviiv. L•
vifJLuv
£7^ yev/jToti
,
c- (' crToaTomrJov. ,
k^dyo^iv [' Kcti ^.
,
,
',
'/jKOvo-a, ^
,
, ; 70< lS\iViXctov .
tim cum hominem immolare oportet. Itaque divinam ad
rem faciendam te in crailinum compararo : fervum vero
etiam tuum inftrui , tecum operari neceffarium erit. Tum
Menelaus: Enitemur, inquit, ut nos quoquam e vobis
inferiores non elTe intelligatis. Atqui muneris quoque , in-
quit ille
,
veihn erit, puellam ita conftituere, ut apte fe-
cari poffit. Leiicippen igitur foli ipfi, quemadmodum an-
tea proporitum fuerat, adornavitnus, bonoque animo efle
iubentes de omnibiis praemonuimus, oportere fcilicet fe
tumulum ingredi, atque m eo interdiu etiam
,
quamvis
fomno folveretur
,
permanere: in idque animum intende-
re, ut, fi noftrum aliquis receiHiret, ad latronum hoiies
tranfitione fadta fe ipfam fervaret. Quae cum dixiffemus
,
puellam ad aram duximus. Reliqua tumet vidifti.
XXIII. Hac oratione varias mihi animus in partes di-
ftrahebatur : neque
,
quid agerem
,
quo Meneiao parein
collatis in me beneficlis gratiam referrem , fciebam. Ita-
L R III.
145
70 , -
(7.^
TrpccriKvvovv 3'icv
, { ct^oocc,
.
'2?
(^i
,
' ^ '/•,
, / ygyovei/
5
^ iMgvg'-
'
ol^ct,
.
jtteTct
^
,^
^
f
/, ,,^," rh
^
pvjKiv
,
olSct.
'
,^
^
'^^"
ya^
, ^^ ,<^-
'
^'
,
Qaivo^ivcv ^,, ^ircc ,-
,
§•7, ,-
3-•
,
'
(
'fJLovov ^, ,
Kcu .
'
,,
^fMv
,
/,
- , (-
*]
< ^
^^
que, quod vulgo fieri folet, ad illius pedes proftratus,
hominem ampledebar, & veluti numen quoddam adora-
bam , cum inexhaufta interim voluptas animum
meum
perfudilTet. Pofteaquam rem, quod Leucippen sttinebat,
in tuto efle vidi
,
quid de Clinia fadum effet , rogavi.
Me-
laus autem : fradla illum navi antennae adhaerentem vi-
difle; verum quo deinceps delatus fuiflet, ignorare omni-
no fe , refpondit. Quamobrem in ipfo laetitiae medio non
potui non contriftari, (forte autem foUdum hoc inihi
gau-
dium evenire Deus aliquis noluit) mea caufa eveniiTe
, ut
qiiem fecundum Leucippen maxime omnium obrervabam,
is nullibi reperiretur, fed folus ex omnibus maris faevi-
tiam expertus fuiffet
,
quo non modo anima, verum etiani
fepulcro careret. infidum mare! m integrvim nobis be-
nignitatis tuae fruftum invldifti. Ceterum inde digreili ad
exercitum una profeoti fumus, meoqus in tentorio no£i:is
Achlll. TaL .
146
ACHILLIS TATII
^•^(,, Trpayfict , & ,
^. Afjiot
(j^s , ^/ --
^
, KcfA
. ^i (^,
Mei/£-
,.'^, ^,
icTTi ivctvTioig. J^g j
-
if/,7nwA>](J'S'cti
' ,^^ ^, (-
S-polo-B-cii '/,
.
'
''
vjfMV ^
iiKO<ri .<^^ §
-^
^-
^^,
'
^
.
,
, , ,
Trpo^pofxov ,
-
(^
y
TTiVTi
^
^-
' -
reliquum tranfegimus. Fadi autem illius fama late diffe-
minata eft.
XXIV. Ubi dies illuxit, Menelaum ad Charmidem du-
?:i, remque omnem expofui. Qui ea deledatus, Mene-
laum in amicitiam recepit, ac de adverrariorum numero
percontatus eft. Menelaus , vicinum illum pagum impro-
bis hominibus plenum effe, latronefque perquam frequen-
tes, ut iam decera millium numerum implerent, conve-
niffe dixit. Tum Charmides: Atqui millia quinque haec
noftra, inquit, viginti eorum facile obfiftere poterunt:
quamquam non ita multo poft alia diio aderunt ex iis,
qui regionem
,
quam Delta vocant , ac Heliopolin , a barba-
rorum excurfionibus tuentur. Interea dum Charmides haec
narraret, puer nefcio quis ingreiTus, nuntlum exercitus
" regione Delta adeffe fignificavit , referentem , ea mili-
tum millia duo quinque adhuc dies tardatura : Barbaros
quidem certe incurlionibus modum feciffe : verum cum
L R 1 1 1.
147
rn'ow(r^cn' -^
jyjg ^, ^-
Vtv
^- kpov,
,
., < -'.
i^QfJov
^.
.
/"
,
,
^
ii '
[,
' ^i
/
,
,
, ^.
-
^§(7,
{.
('
CTi ya^
.
-
(. (
, ^
t
^
''
' iliriv
,''
L•
, ,
ch
.
^'
ya^ ^
,
[ ^^
,,)
iter cohortes fa£turae elTent
,
facrum volucrem patris fe-
pulcrum ferentem iis appropinquafle : ac propterea tan-
tum temporis profeilionem differre coaftas fuiiTe.
XXV. Tum ego : Quifnam hic , inquam , volucris eft
,
cui honoris tantum tribuitur? aut quodnam fepulcrum
geftat? Volucri nomen, inquiunt, Phoenix eft. Atque
apud Aethiopes nafcitur, pavonis magnitudine,
atque co-
lore; fed pulchritudine pavo fecundus. Pennas
auro &
purpura interpiftas habet, folifque fe avem effe gloria-
tur: id quod caput eius teftatum facit. Nam
ingeniofifli-
me faftam coronam fuftinet, cuius orbis imaginem
Solis
refert. Colore caeriileo eft , rolea facie , adfpeftu iucun-
do
,
radiis proieftis
: pennae enim extenfae radios imi-
tantur. Ea vero conditione eft, ut vivo Aethiopes,
mor-
tuo Aegyptii potiantur.
Cum primum enim vitam cuiit
morte commutavit
,
quae res non nifi longum
poft tem-
K a
148
ACHILLIS TATII
,
(^^- Kut
.
,
^(,,
ooov ,
,, -TOfxcCTi ,
fjt,i(Tov, opvyfxct S- , .
Si Kcti impf^ocrcig
^ (,
xcLtTfza
'. -
Tou
.
§
-
,
^^^
, ,^
vi-j
-
fJLiTOiKict .
(
^
, ,^ S
-.
ep-
%^ , £
-
,
Kcii ^^^
,
^i oi-
Siv -^,
-/,^
wogt
^,
pus fit
,
eum filius ad Nilutn fluraen defert, fepulcrum-
que
illi huiufmodi conftruit. OdoratiiHmae enim myrrhae
tantum
fumit, quantum ad cadaver includendum fuffice-
re poiiit, roftroque excavat, & medium infodit: atque
id volucri fepulcrum eft. Collocato enim apte in eo cavo,
ac terra operto cadavere, Nilum verfus volans avis opus
totum fecum defert, innumeris aliis avibus, tanquam cor-
poris cuftodibus, comitatus,ut peregre abeuntem regem
imitetur : nec a Solis urbe
,
quae mortui volucris fedes
eft, urquam decllnat; fed eo delatus in fublimi,
quo cer-
ni poflit
,
fubfiftit , Deique adminiftros exfpedat. Nec
multo poft Aegyptius facerdos e facrario cum libro
prodit, volucrem deicriptionis comparatione diiudicaturus.
Quocirca fidem ille libi minime haberi fentiens , occultas
parerni corporis partes revelat, cadaverque oculis iubii-
cit , & laudatoris munere fungitLir. Tum iilii facerdotum
L R 1 11.
149
(.
kpiciuv ^ ^,
vitcpov
--.
(,
/
^
'^,
^Si
^
raC^vi.
acceptam Solis defunilam fepulturae tradunt. Ita fit,
ut
vi6i:us iatio, dum vivit, Aerhiopem; fepulturae, cum mo-
ritur, Aegyptium illum efficiat.
3
50
ACHILLIS
.
JlIAOSEN ,^
-
\ , •(^•
,
, ,,
<£'</ coiv >^(-
fjtiv,
'
kv
(.. ,^
^ .
,
,^
,
(,^.
,
-
S-QV, ^,,
,
^(3-,,
^'
'Me%pi ,
,
/
^
j ,
.
,^
yiviTAi
;
, ,, S-utriat
,
-'^,
5
iv
\^
-^
,
^,-^ ,
/
-. ^
''
-,, ,
§
yivi-
'.
y.oi -^
^^
, ^•
LIBER QUARTUS.
AOSTEAQUAM hoftium apparatum
,
& auxlliorum
moram Charmides cognovit, ad pagum
,
unde exieramus,
revertendum , ibique tantifper, dum adeffent auxilia , ex-
Ipeftandum conftituit. Mihi vero atque Leucippae diverfo-
rium quoddam paulo altius, quam Charmidis, ailignatuin
fiiit : in quod fimulatque introivi , ad complexum eius
currens, virum me praeftare aggreffus fum. Sed cum illa
non pateretur: Quoufque tandem
,
inquam , Veneris fa-
cris nofmet ipfos privabimiis? an non vides, quam multa
improvifo nobis evenianr ? Naufragium, & latrones, & vi-
itimae , & maftatus ? ergo dum in tuto fiimus , ne obla-
tam occafionem, priufquam gravius aliquid incidet, amit-
tamus. Tum Leucippe : Aiqui fieri hoc, inquir, nondum
licet. Nam ,arae viftimae loco deftinata lugerem ,
\•
L R IV.
151
, ,
,-
---'
\1^ vvvy i(pfj,
' >/|>5*
^
,
Trct^ia-cf^cti' fxivug
Si ,
-
vvfji(po(rToXii(ra).
ct^iTcci ^i <r6 oijrhig ;-
<pm.
'Ey^y L• jusp ,-{^
L•
[jLiAAovTog
vj^oy^yjv.
^'
^,
^,
,,,7rf)o<rofA>oiov
^. yct^
-- ^, ^;??,
ciyaXfA,a §
S-ioZ. h -
,
', &
-^. ^(, c5g
U01 ,
^wep-
.
'
^
,
, ^
( ^^
B-Civ .
rh
^,,
fJLOvov , ^
'/;
S
-.
^yj ^
»
ia mihi per fomnium Diana
,
Ne nunc, inquit, luge: non
enim moriere : ipfa tibi opem feram : tu virginitatem tiiam
tamdiu ferva
,
quoad ego te deducam : tu certe nonnifi
Clitophonti nubes. Ego vero quamquam moram hanc ae-
gra ferebam
,
futuri tamen fpe laetabar , atque infomnii
mentione audira , fimile qiioque mlhi virum inromnium
fuiffe recordatus fum. No£le enim, quae diem illum prae-
cefferat, Veneris templum, ftantemque intus effigiem vi-
dere mihi
vifus fueram : cumque precandi gratia prope
acceiTiiiem
, ianuam claudi: atque hac de caufa pertur-
bato mihi mulierem ftatuae forma non abfimilem appa-
ruiiTe, quae diceret: Templum ingredl tibi nondum fas eil:
verum, fi aliquamdiu exfpeftaveris , non fores ribi
patebunt, fed etlam Deae facerdotem te conftituam II-
Uid itaque Leucippae commemoravi, neque amplius ei vim
K4
152
ACHILLIS TATII
< ^
(-.
,^
'/ ,
,^,.
.
'
jLoipf^imig , yctp ovojxct
(,
^ .77 -
fj.ov
,
, .
-civ^pig S-eag .
ii
'
.
icrfi
fA,iv
, ,
70§,
iv
^'^}^
'^
.yA-
§ [,,
,
'>^
,
(^^

(^. ,
^, [, ^,
-
, . ,
aiFerre conatus fum. Verumtamen illius infomnium animo
mecum reputans non mediocriter perturbabar.
II. Interea Charmides puellae oculos adiecit, cum eius
videndae occafio quaedam huiufmodi homini oblata eiTet.
Forte fortuna viri aliquot fluviatilem belluam fpeclatu
fane non indignani comprehenderant: quam Nili equum
Aegyptii appellant. Reveraque & ventre, & pedibus, ficuti
fama fert, equus e'\, nifi quod fcliTas ungulas haber. Cor-
poris magnitudine maximum quemque bovem aequiparat,
Cauda ei brevis eft, & pilorum aiperitate
,
quemadmo-
dum corpus etiam reliquum , carens. Caput rotundum
,
non parvum : maxillae fere equinae , nares perquam pa-
tulae,ac ignitum fuinum
,
tanquam ignis fcaturigines quae-
dam , fpirantes : mentum latum
,
quemadmodum etiain
I 'Ji )Defcribtint eoqiie Solinus c. 32.
Fufius eam
hanc belluam /jriftoteles . perfequitur Bochartiis Hieroz,
Animal. L. li , c. 12. Pliriius P. II
,
L.
IV, c. ij.
Hift. Nat. L. VIII, c.
25
; ex
L R IV.
153
Ttctmcty
fjiexfii
cLvoiyu -,.
g^et
^i Kcii ^^
, yccLTcL y^v loiav ,
S'i<riv
'
,
§
^^
-.
. 47 §' 3-£
^,,
'
^(,. ,,
<-
-,
,'
- rh
-, ^ ,. ^ yjf^cig
TrauUfjLiviiv
-, g%>} ,
'-, ,
'
^^y^v
- ,, ,
, <yAv aSS-, -
\ ^
cTs
^
-
-,
^
^,
-^
maxillae: oris hiatus ad tempora ufque protenfus : den-
teSj qui canini vocitantur, curvi, forma & fitu equinis
fimiles: verum triplo maiores.
III. Ad eam belluam fpeftandam nos Charmides invi-
tavit: adfuitque una nobifcum ipfa etiam Leucippe. Nos
igitur ad belluam oculos coniiciebamus : ille autem dux ad
Leucippen
,
qui & repente eius amore captus eft ; eoque
diutius nos illic
,
quo gratum oculis fuis faceret
,
perma-
nere cupiens, alios ex aliis fermones quaerebat: ac bel-
luae primum naturam , deinde capiendi modum referens
,
voracifllmum animal effe aiebat, ita ut iegete plenum
campum totum abfumat: nec nifi dolo capi. Obfervatis
enim locis , in quibus degat , venatores foiTam excavare
,
I
)
Sic Aelianus -
Hift. Anlm. L. V, c.
53,
de eo: ^
'^ /,--
tTt-Koi
,
-) )
!
,
Tst
.', •
-
>//^
,
KUI / -
^ , XajSsvTsc. Et
pfjff
?i(v9oi
,
ciix 'Trapci-
FVmius VIU
, 2^
: Depafcitnr
fe~
.
laljiiiv,
getes
, defiinatione
antt
, ut ferunt^
ik\k
^ deurminantibus in diem,
Xfiioy
/^
y
Tricsv «/
154
ACHILLIS TATII
trafjLivoi,
-,
iccthctfjL^ ^/^
. KuActfjLCiuv
'
,
^
'[.
, "^?
^,
^^
,
-
-^
,'
f>cw
ya^
-3-
,
-
^,
70^••6
,
-
Tctg
'
^ 3-,
icac
r/ \ 3/ J
\ / V
S
»
ccy^ccv
, ,
^^
,
-
^ /
'
-
., oipfjia , ,
,
, ';
"^-iiS-iaS-at TpaujxaTii
'
icTTiV , , '
^^
,
, ^.
^ . ; ^, ,
,
-
&eacrai vj^yj -,
/*
,
^,^^
,
' ^ -
arundlnibufque ac terra cooperire, fubiefla tamen arca
lignea, cuius fores in fuperiore parte ad foffae altitudinetn
adapertae fint: deinde occulto aliquo in loco, donec bel-
lua decidit, exfpeftare: porroeam fuperafcendentem deor-
fum ftatim ferri, atque ab arca, tanquam a cubili, exci-
pi : tum venatores celentet• accurrere, ac fores claudere,
illoque modo bellua potiri
,
quoniam tanti alioqui roboris
fit, ut vi a quoquam capi nequeat. Effe enim cum reli-
quis omnibus fui partibus robuftiffimam , tum cute adeo
dura, ut ferro etiam cedere nolit, meritoque elephantem
Aegyptiiim dici poffe : fecundum enim roboris locum ab
elephanto Indo obtinere.
IV. Tiim Menelaus: An vero etiam elephantem, in-
quit, vidifti? Maxime, inquit Charmides: &ex iis etiam,
qui procreationis eius incredibilem quafi naturam diligenr
L R IV
5
' -^^.
'
yii/.{ig
yi .
lidofA,iv
, , viy.i^ctv , ,
/);
,'^.
Kiyoi^
i/fxiv , . aycftLiv
cxpKv^v.
IVL/gi jttev
[^^
^
^
, (. (
Si
\ ^ ,
^)
yiVY{Tai. y.iyag
^^
,
, , <^
. ya^ XiyovTiV ^
,
^.
y^v
,
ter perveitigaverunt
,
audivi. At nobis, inquam ego, non
nifi piilum ipedare hadenus licuit, Tum Charmides: Ego
vos, inquit , rei huiiis nefcios efle ampliiis non patiar.
Atque ut fciatis, longaevum illum , ac maxime fenem ma-
fer parit: annos enim decem in urero iemea informan-
dum continet. Deinde exafto annorum huiufmodi curri-
culo, in lucem edit, foetu iam fenefcente. Kac de caufa
& corpore iinmenfo , & robore infuperabili , & vita lon-
gilBma, quippe lupra Hefiodeae cornicis annos viveretra-
ditur, gigni arbitror. Elephantorum talis ell maxilla
,
qua-
1 ») Haec Charmides cum
vulgo. Plinius H. N. L. VIII,
c. 10 : Dicem annis ge/lare in utero
vttlgus
exifiimat. Idem Plautus
Stich. Aft. I
,
Sc.
3
:
Audivi
faepi hoc vulgo dicicr,
SoUre elephantum gravidam per-
petiios deccm
Ejfe annos.
Ariftotdes autem Hift. Anim.
V, c.
13 ,
haud amplius biennio
geftari m utero llatuit.
2 Ko^avJiv) Fruftra in lis, quae
de Heilodo fuperfunt
,
locum
quaeiis
,
ad quem ipeftet auitor.
Exliat vero in Plutarcho
mfi
iiO^iXiiTrOTfev '/pn^Ttipicev
,
uhi
excitat Heiiodum fub Naidis per-
fona aetates animalium varias
enumerantem :
'C/siii ysvfki '^
/:•«
Hinc ^»
quoque
apud Aratum, & tritum illud pro-
verbium
,
Cornicihus vivncior , ad
quod refpicit Horatius L. lY
,
c.
13
:
Servatura diu parcm
Cornicis vetiilae umporibus Ly•
cen.
156
ACHILLIS
TATII
-Tiv vj
.cru y.iv yct^ kv ^, -
ficig
^ (rrojxci. ^ -
^^^. fJLiTcc^ ^i -
ctvS'i(TTctTcti cLvTca
^, (
f^2v
'^
yAyiSog
,
-L•
.
^
ycto
, ,,,

.-(. jxiv ri '^ \-
,, & 3• --
'
( aiuKovii olv oe
^^
\^,
,
etypav '^^ -,
'
€^
AlSio•^
'
-
,
,
-^-,
,.y;
§i fxacTTi^
(-
.
, S-eaya . ?;!'
KctTct yicr^v -
le tauri capiit. Ac tu illius os videres , cornua duo ha-
bere iudicares : verum non cornua , fed dentes repandi
funt, e quorum medio furgit probofcis, quam manum
vocant, forma & magnitudine tubae runilis, & iis, quae
fibi ufui funt, percommoda. Ea enim & cibum, & quid-
quid efiii aptum obiicitur , corripit. Ac fi ex iis fuerit,
quibus in cibum animal id uti confuevit, fumit ftatim,
feque mentum verfus infleftens, ori ofFert: fin minus,
contorta in circulum manu fuftollit , heroque porrigit
:
infidet enim illi Aethiops vir, qui novus illiiis eques eft.
Blanditur vero etiam , & formidat , & loquentem intelli-
git, & verberari patitur, ferrea videlicet clava, quae fla-
gelli loco adhibetur. Atqui mirabile quiddam etiam videre
me aliquando memini , Graecum fcilicet nefcio quem ca-
put fuiim
in belluae caput olim inferre, belh' mque aperti
L R IV.
157
.
,
kcu
7rmyicr&-fxcnvi
iyKiifA^iVOV' CLfxOoTlOCt CVV iuctVf/^Ci^OV ,
ycctt
TOf ,'^ (,
.
Si ,^ ,
fA,ia-S-ov
£<>)
^^^ '^. -
^
[/,-
,^
^. Si -
CUpfidKov.
ol^iv
-
,
TTDOiKct /^, (
y
uktS-ov . ^, ,
,
^,
^,,
-
'.^
yao
. -^.
£ .
'
, ,
,
-
<-
^^\ <, '.^,
.
yap
.
3'
'Ivifc/
,
^
-, ,
orls anhelitu iacentem hominem permulcere. In quo fane
& hominis audaciam, & elephanti benignitatem admiica-
bar. Mercedetn vero belluae a ie perroluram , & aroma-
tum paene Indicorum ab ea odorem afflatum fuiffe, Grae-
cus ille aiebat, qui capitis doloremremoverit, elephantem-
que id minime ignorare: ideoque gratis os non aperire:
fed fuperbi medici more praemium inprimis pofcere : quo
accepto
,
parere , ac
gratiam referre
,
os pandere
, & eo
aperto
,
quamdiu quidcni bomo velit , exfpeftare , intel-
ligenrem fcilicet, odorem fe vendidifle.
V. Tum ego : Unde , inquam
,
tam deformi belluae
tam fuavis odor? Ex cibo, inquit, Charmides, quo ad
eam rem maxime idoneo luitur. Indorum regio Soli vi-
<:ina eft : primique ipfi ovientem illum adipiciunt , calidio-
refqiie illius radios experiuntur, ita ut etiam quafi igne
5
ACHILLIS
[, ,.
§. Trdpcl
-
>£ eivSog ^,.
(^ ttol^'
'^
.
, ctXKct 7., cici yj^iv . ,
. [Xiv , ^,
,
^,'
•3- ^,
§,
. St
uiy,oov ^- ^ ,
-
^
, ,
^^
^. ^
^. ^i
\( (
, < .
£ iK , 6
, 7rvwfj>a
-
oeiTTaTov,
.
(.
^
i [,
,
-
colorati finr. Graecia flos oritur Aethiopum coloreni
referens: qui apud Indos non flos, fed frons eft, cuiuf-
modi eae funt, quae in arboribus noftris cernuntur, At-
que illic quidem efflatum, odoremque celans, nuUo in
pretio eft, five quia inter notos gloriari minus habeat
voluptatis, five quia civibus fuis invideat: fin vero e pa-
•tria terra paulum modo excedat , finefque tranfcendat , la-
tentem fuavitatem in apertum profert : ac e fronde in flo-
rem mutatus odore cumulatur. Indorum hic flos eft
,
quem nigrain rofam vocant. Hac elephantes vefcuntur,
quemadmodum gramine apud nos boves. Igitur a primo
fere ortu pabulo eiurmodi enutrita bellua cibo fimileni
odorern reddit, haiitumque
odoratiirimiim ab imo, ubi
ei fpiritiis fons eft, eiBat.
VI. Pofteaquam loquendi finem Charmides fecit, non
multum temporis abire paflus, (qui enim amore faucius
L R IV.
159
S-eig
•$-,, &•^,

Mgve-
,^,, ^/,
-
'
^
^ ,
'
](>'
icdf^i
^ - ^. Siofxon
^e
(
,
coi jU-
,, ,
-
< '*^,
ctv
'.
-
fxi
-
,'
§( (.
^ ,,
uia-S-og h (Tot (,
juiiv ^,-
,
^i. ,
&. ,
'
uiv £%
» ^,yivi-
'
.
,
(.
^
xai .
^' ^il
.^^ Si . -
eft, cum illius aeftu iaftatur, dolori ferendo par eiTe ne-
quit,) Menelaum ad fe vocatum manu prehendit, atque,
Ex iis, inquit, quae Clitophontis caufa fecifti, verum te
amicum effe iotellexi : quare me quoque non deteriorem
invenies. Gratiam a te mihi tribui pervelim , tibi fane fa-
ftu
quam facillimam
;
mihi vero eiufmodi , ut fi velis,
animae incolumitatem reddas. Leucippe me perdidit : tu
me fervato. llla tibi , "quae pro reddita vita debet, non-
dum perfolvit : verum ego pro tuo hoc in me collato be-
neficio nummos aureos quinquaginta dono dabo.
Leu-
cippe ipfa, quot voluerlt, accipiet. Tum vero Menelaus:
Pecuniam, inquit, tuam tibi habe, atque illis, quibus
ve-
nalia beneficia funt, ferva, Ego, cum in amicitiam me re-
ceperis , operam dabo , ut ne me fruftra recepiiTe te in-
telligas. Quae cum dixiffet, me convenit, remqueomnem
expofuit. Quapropter, quid nos agere oporteret , cogitare
coepimus: in eamque tandetn fententiam venimus, ut ho-
minem fallereraus. Negare enlm tunc non poteramus.
6
ACHILLIS
-
^
. ,/
, y^vi [ Trpocrct/yctyi^»
70 ^ /, i^avTyi
fJAv
^-
-
fxivouv,
(L•
cifj[>0'
,
. ^
^ Msj/gAcio?
,
^^(§' }^.( eoyov, -
,
,
; xjTroi^ifxvYicTKQVTQg -,, .^
^i S\icciiciv fJivi(riv ,
'^ ••3-
--
(Tfxiciv
,
,
'^'
^
^.
^
yao ,
iv
£ yivofjuiva , Kat
(^.
Ei?
(,,
-^
, Ji-
^ .\ ^ ^^
(<^2 kv
Xifxriv
(/' S
olSiv
-'•, ticnv
^'
^
cum periculum eflet, ne vim intentaret. Sed neque fu-
gam arripere, cum a latronibus locaomnia obfeiTa effent
,
& ipfe tot circum fe milites haberetj ullo pafto licebar.
VII. Igitur paulo poft reverfus ad Charmiden Mene-
laus, rem confeciiTe fe, inquit: ac puellam primo quideni
perquam obftinate renuiiie : verumtamen cum ipfe pre-
ces adhibuifiet, ac beneficii memoriam renovaffet, tan-
dem annuiiTe. Ununi tantum , atque id non iniuftum
,
ro-
gaviiTe, nernpe ut dies pauci concederentur , donec Alex-
andriam perveniretur : locum enim
,
in quo tum dege-
bant, viilam elTe, & in luce pofita omnia, multofque te-
ftes habitura. Charmides vero: Serum, inquit, hoc milii
beneficium effe vis. In bello autem quis cupiditatem ex-
plere diiFerat? Miles enim proelium iamiam initurus, quo-
modo vifturum fe certus efle poliit, cum tot morti adi-
I xs/jcrlv
'
^)
Pro- 2 TibuU. I,
3 , 49
:
verbialiter , ut Apollon. Rhod. Nunclovc
fuh
domino caedes,nHnc
1
, 1113J
& inde Virgil. Ge. II
,
vulncra. femper;
'
45.
Nunc mare ; nunc leti mille ru-
pente viae.
L R IV.
6
>> t
\~/
"^
^ .^
'
•^ \
(tiTyjircii fxoi
"^
^
, ,
uivu).
7[, k^^iAivtrof^oii
'
\^
UCI Tijg '^/
^.(^
ui ,
.(.,
--
'<
J
,, luuf^ivov'
^^.
'
^
/
-
^cyJug cty^ij/s ^. ,
-
,,, ( ^.
, oiuuVi(r^ci -
(^.
crufXTrXoicyi. '
,
'
Kpici
-.Kati ^'
''
^^.? ,
J
iCTTt hoi,§tov
kvua^s. kv^pau
,toajtcc
.
; .[>'
-
yi pcL^lOVi '} ^,-
'. (^ \\ ^
'-
§, '
if
/,
i
,
-
tus pateant ? mihi a fortuna incolumitatem impetra
,
& ego exfpedabo. Sane nunc ego pugnam cum paftori-
bus coinmiiTurus fum; aft aliud meo in peftore bellurn
geritur. Arcu & fagittis arniatus me miles expugnat, Vi-
ftus ipfe , ac onmi ex parte vulneribus confoffus fuin.
Medicum itaque mihi, bone, quamprimum arceiTe:
vulniis enim celeriter crefcit. Cumque ignem ipfe in ho-
fles immittere paratus fim , Amorem faces in me iam
conieciiTe ientio. Tu flammam hanc, Menelae, mihi prius
exftingue. Optimum fuerit auipicium , amatorie inprimis
congredi, quam manus cum hofte conferantur, Venus rne
ad Martem dimittat. Tum Menelaus : Tumet ipfe, inquit,
vides
,
quam diiilcile illi fit
,
praefentem
,
praetereaque
amantem
,
virum latere. Atqui facile , inquit Charmides
,
fuerit Clitophontem alio abduci. Verum Menelaus , Char-
midem nimium properare videns, ac mihi etiam timens,
celerirer quid, quoU ad perfuadeadum erat aptum,
com-
Achill. Tat.
L .
62
ACHILLIS
S-am, , '^ uXrihiav
ctzovirai
\
yko -\
%^
- ,^,,
ctv^pi
(- 3-..
ctvuixivovuiv
,
^^
,
^
^^
.
-
rcti
yko ,,. ^t ^,
clItco
'
,
-
^
, ,
^^'
UKovcrcii
-
, ^
-,
-^/- --
.
,yao ,^.
,
,
, vj .
'. ,
\1
^-
U01 ,
,',
ScirTOV
^-
yoiui ,
uL•
'[
.
,
•>
\( . (,
^
, %6
icai ,,
oiiSsv
£(, ^
^^' -^/, ^e
mentus: Vifne, inquit
,
cunflationis veram caufam aii-
dire? puella in menftruis lierl eiTe coepit, Quamobrem a
viro abftinendum eft. Dles igitur , inquit Charmides, tres,
quatuorve hic exfpeftabimus : tantum enim temporis ei
rei fatis erit. Interea vero
,
quod fane ab ea fierl poteft,
videndam fe mihi praebeat, verbaque mecum faciar. Vo-
cem ego illius audire
,
manum tangere , corpus contrefta-
re aveo : animi enim aniore faucii allevamenta haec funt.
Quid vero? fuavium dare an non licet? cum rei huic
impediraento eiTe menres nequeant.
VIII. Haec cum reverfus Menelaus mlhi renuntiaiTet
,
ad extrema illius verba non potui quin exclamarem , mori
me malle, quam pati, ut Leucippes ofculo quifpiam frua-
tur: Quo quid, inquam, ruavius eft? Veneris procul du-
bio congreffus & mcdum & fatietatem habet, nec pror-
fus quidquam eil , fi baiia eximas. Bafium vero nullo fine
L R IV.
163
,a>oDi<r7ov iiTTiv, ,
,,kii.
,
,
, ,,-
^, , (^/^. ^
-
^'
S'i
'^
1(
.
-[, »,
(^
^ya^ £>:•^
J
,
fjLova
,
'& y.ivii
-
'
f^^Xpi
^ovoov ^,
-
.
cS^s
ctp7ra(TVi
f4,o
,
,
« , ^\ y
^\
,
^yAV '§ ^'
, fxiv
-
, ,
^' cTg
terminatur, nulla fatietate afficit; fed femper recens eft»
Tria profeolO iunt, quae ab ora praeftantifiima profici-
fcuntiir, halitus, vox, fuavium. Labra utique lunt, quae
fefe in ofculis dandis mutuo contingunt : fed voluptas e
fonte
,
qui in animo fitiis eft , manat. Crede mihi, Me-
nelae, (non enim in malis occulta revelare me pudet,)
€go nihii dum a Leucippe, baftis exceptis, confecutus
fum, Illa virgo adhuc eft , nec nifi ofculando mulier fa-
flaeft. Quae fi quis m"ilii bafiaetiam eripere coiietur, uti-
que notam hanc inuri mihi non feram. Me vivo bafia
inihi mea nemo conftiiprabit. Optimo ergo
,
inquit Mene-
laus, celerrimoque confilio erltopus. Amansenim, quam-
diu quidem adipifcendi fpes adeft, aequo animofert, con-
ceptain adeptionem animo inclufam continens. At fi re-
I Oii
.
.)
TibulL
,
9 7
77"•
Interpres legiiTe videtur: '
Blanditiafhe meas aliis tu veri'
ou :.'•
: Tct.
<pi- dere es aufus?
)/.. (^.
^, ofcula Tune aliis demens
ofculil
firre
mea, h, e. mihi dcbita.
Pi^ne ut inea.
64
ACHILLIS
TATII
cLTroyvcOi
(
ctvriXvrrriircii ^g-
'
^,
,. & .-^
^paa-cii ,)^
. ^i
'<^-
fMj
, ciy^ictivii ,
--
uivov. Kui yap ^ ^
CCTTOpOV.
3-. '^
^,
-
,,
Xuti , ^
^-,
-, kcu ^iOio-TpiOiiv.
-^-
( , io&ofjLiv
,
--
,.
, .,
; ttuUoi.
^ ^ jwe,
^--Traki
-, ,.
§ M^'£-
.-', ^
(,.
»
pulfam fert, tum mutata cupiditate, cum moeftitia quid-
quid
impedimento eft, vi snioliri conatur. Eft vero etiam
facultas, ut impune agere poffit, ea pars animi
,
quae
nihil timet , exacerbare folet magis magifque iftain
,
quae
iam irafcitur. Et occafio ad incertas res propere capeifen-
das impellit,
IX. Interea dum confilium caperemus, intro ad nos
conturbatus , nefcio quis, cucurrit, Leucippenque inrer
ambulandum repente concidiffe, atque oculos diilorfifle
nuntiavit. Quamobrem confurgentes eo raptim acceffimus,
humique iacentem comperimus. Cuinque ipfe propior fa-
ftus, quidnam fibi eveniffet , interrogaiTem , illa me vifo
exfurgens, ianguineamque aciem volvens, in faciem pu-
gno plagam intulit: Menelaumque
,
quoad ileri pofiet, ad
eam fublevandam fefe comparactem
,
pedibus repulir. In
adverfam igitur valetudinem incidiife, morboque inlaniam
L R IV.
ir.5
,(, ^^.,^. ' S& ^-
,
yjfuv
, ouSiv ^-^
ocrct
,
coolitS-oli S
-.
S-cvv (
cti-
ciTcii , ^^
, zat
yiVoyAva . ^ (rK'>i'^yiv ^
, ,< ^'
L• ^yAZfiov , ,
-. ^
--
^. §i ^ , <^•^/,
>
S\^vao , ^/'
-
( ,
-'
^^
y.i
^
f
/,,
-
^ ({£<roy/)Li ^/,-< ,
if
/,
fAi
Sit••,
yao
fxi
.
5
[ (^^/ >
acliunQam eiTe intelligentes
,
per vim retinere tentavimus.
Ipfa vero reluftabatur, nuUa prorfus adhibita cura in iis
tegendis
,
quae iiimmo Audio mulleres allae velare donten-
dunt. Itaque magnus circa tenrorium tumukus concitatus
eft, atque adeo, ut Charmides etiatn accurrerit, &
,
quae
agerentur, fingula cognoverit. Quamobrem initio fingere,
dolumque adverium le commoliri nos exiftimabat , Mene-
laumque fubintuebatur : fed cum paulo poft veritatem
comperiiTet , commotus ipfe quoqueeft, cafumque huiuf-
modi aegro animo tulit. Leucippe inrerea allatis funibus
vincitur : ego vero , fimulatque conftridis vinculis manus
vidi, ad Menelaum , aliis plerifque iam egreflls, conver-
fus: Solvite , obfecro , inquanij folvite: vinculcrum afpe-
ritatem tenellae manus pati nequeunt. Vos me cum illa
finite: ego illam circumpleiilens funis vice fungar, Infa-
niat illa in me. Quid enim vivere me amplius oportet ?
praefentem Leucippe me non agnofcit , ac vinda iacet
;
L
3
166 ACHILLIS TATII
, .
*
«
,
',
^,
;
', -
'^,
, ^''' '^
---
, -,/-
fjLidct, , ^.
,
(-
-^, , ^
,
croi zcacov -',.
'
,^.--'
•^ ^Kcct
-.
-/', ('-
vj .
. i
^
S\vaov
,
(
,
,
,os
^--
^.
ya^
,
, ^' CAg/3i4f,
nec ego, quamquam poiTum
,
vinciila tamen mirericors
demo. Idcircone latroniim e manibus fortuna ereptos nos
voluit, ut tu ad infaniae luciibrium ponerere? miferos
nos! ecquando meliore fato utemur? Quae domi metue-
bamus, declinavimus, utirati maris vim experiremur. At-
qui e naufragio etiam evafimus, latronum manus evita-
vimus; ninr.rum quia infaniae deflinati fueramus. qua
licet convalefcas, verendum tamen eft, ne aliud in ma-
lum te forruna coniiciat, Quis igirur nobis miferior
,
qui-
bus fecundi etiam eventus formidandi ? Verumtamen fuo ar-
bitratu fortuna ludat, dum tu refipifcas, atque ad te redeas.
X. Haec medicenrem Menelaus, & qui fimiil aderanr,
confolabantur, aegritudines eiufmodi autumantes diutur-
nas non efle , fed vigente aetate plerumque gigni. Sangui-
nem enim iuvenem , ac multo vigore fervidum
,
per \q•
L R IV.
167
tv^ov ,,
-
<
civciTTvc/jv. onv lUTfOvg ^,,
,
B'ioa>7riiciv ^^.
-
-
]\\.iv£.\cicg ,
,SnToti y.i-
?.•(,('.
^^
-^.
^
yaii ci ^.-^,.
<£«-
, kcci \
f/^iv
Truoei•-
cr>cwuicro[XiVy ctyom ,
-,^'
.•^.
ycLf) ,('^,.
iCAi
'
^-,.
^-
rjixiv Qapfj^ctKov fXiKpov fMyiuog ,
- ^'^^ KiCaAr.v
f^.itr^v.
(<Jg iCGLi -
acidapa-iv.
^,
y,iv ct '.
^.
rfi ^-
fjLiTct
jjtiKpov iKu^ivrkv
{
£.
'
Si
nas diiFundi, caputque interiiis petentem fenfiim mentis
omnein obraere. Quamobrem inedicos advocari, medi-
cinafque adhiberi oportere. Charmiden itaque Menel2-'S
adivit, medicuinque, qui in exercitu erat, arceiH ut iu-
beret, rogavit. Quod ille perquam lubenter effecit. Ama-
toriis enim rebus obeundis ainantes gaudent. Adfuit igitur
medrcus. Ac nunc quidertr, inqiiit, fomnum ei concilia-
bimus
,
quo nrorbus aliquid de vi lua remittat. Malorum
enim fomnus omnium madicina eft. Deinde reliquam cu-
rationem profequemur. Ita nobis tunc medicamenti cuiuf-
dam tantum praebuit, quantum orobi granum eft: oleo-
que iubailum capiti medio illini iuffit, aliud purgandae
alvi gratia niox paratiirum fe pollicens. Nos iuiTa peregi-
mus. Leucippeque paulo poft, quam inun6la fuir, fomno
capta
,
quod noftis fupererat , ad auroram ufque dormi-
vit. Cui affidens ipfe non fine lacrimis totam nodem in-
L4
6 ACHILLIS
', ,
^^/,
,,
,
,
, Sio-fMx, , ^, (,
JsiJWifci
, zcti
,^-
^
^.
,
(^ajjracfxaTa
j
aoa^ . '
(', [,< •^
'
L•

cfM(TTr{
, acryjf^a . ^,
''-
.
. / TcvTU) rJyj -
^
(.
£
^ -
. yao
-
''
. Srj
^-
,-, ,
,
[']
,
.
-
.
^ ,
-
<7^-,
'
,
,
J" -
(
^
-
fomnem tranfegi
,
oculifque in vincula conieftis : Heu
mihi, Leucippe, inquam, fuaviffima, tu etiam dormiens
vinfta es, nec libero frui fomno potcs. Quaenam autem
tibi vifa idiQ. nunc offerunt? mentiine te compotem romnus
habet ? an vero etiam ftulta fomnias ? Pofteaquam exper-
reda eft, contenta voce abfurda quaedam protulir. Ac
tum praeiio adfuit medicus, aliudque medicamentum dedii•.
XI. Interea literae ab Aegypti praefedo Charmidi red-
ditae funt, quibus, uti credibile eft, exercitum ad pu-
gnam quamprimum educere imperabatur. Omnes enim
ftarim effe in armis , & adverfus paftores proficiici iufllt.
Quamobrem milites, qua quifque potuit celeritate, cum
manipularibus fuis praeilo in armis fuere. Dato igitur
figno, & omnibiis caftris locum capere iuffis, folus reman-
fit. Poftridie prima lu<;e copias in hoftss eduxit. Pagi au-
L R IV.
169
.
eT%6 § ,\ S
--.
NsiAci
p£i yAv . ,
)
(kuv
^
Mg^^Csw?,
n.cii -
-
^.
^ovofjt,ci ,(.
-
')
yAyahov [.
^L• ^^'
^
yijj
^
^ ,
§
fjLiV
,XiXvfJLivoi, ^
,
--
uci > (7 .
cvai
- ^
.
'
ctKKct , ,
Kct-
J
, ctl -
^,
'
<
^' § vL•^
f^if^ipi<rfA,i-
, V^ctirS-ivu
, ,, ,
.
. ?
yiviTUi,
/,, ,
^/, ' eariv
tem eius fitus huiufmodi eft. Ex locis
,
qui fupra Aegy-
ptiasThebas funt, Nilus defcendit: atque in tantum Mem-
phin ufqueprolabitur, parvumque cornu emitrit. Qua ma-
gnus alveus definit, pagus eit, Syrus nomine; illinc ter-
ra iterum flnditur : ex unoque fluvii tres efficluntur : quo-
rum duo liberi utrinque (eie effur.dunt. Tertius eundetn
,
quem antea
,
currum tenens , regionem
,
quae Delta vo-
catur, fecat. Neque vero eorum fluviorum aliquis eft
,
qui ad mare ufque labatur : fed alius aliam ad urbem
delatus dividitur, fingulaeque partes Graeciae flumen quod-
vis magnifudine fuperant. Er quamquam tot in partes
aqua dividltur, non tamen infirmior fit; fed navigatur,
bibitur, aratur.
XII. lis enim Nilus copiofus eft omnia, nempefluvius,
terra, mare, palus: admirationeque omnino dignum eft,
7
ACHILLIS
B-ictfxct ,,
ofxov ^,
^^
, tccii
, ^,ytup-
, , .
y
,
-
[A,ivov.
g%£< , , -
avafxivaiv , kpiufxuuv
yjf^i-
.
'
'^^,
'
-
^
[^, Trpo^io-fxiag
, bL•^ -
,woTafj.og <7
.
lS'i7v
.
tzaTiooVi ,
^
,
- 3'(•.
§, ^§
. ^?
y^
'
.
, \-
S
-.
Tracrav
,
-
. Si
, ?•^
eodem in loco navim & ligonem
,
remum & aratrum , te-
monem & tropaeuin
,
nautarum & agricolarum cafas,
pifcium & boum cubilia fpeftare. Nam qua navem egi-
ili, illic fementem facis : rurfus, ubi fementem fecifti , il-
llc navem agis: longo enim fpatio fluvius navigari potefl•.
Eius porro adventum Aegyptii exfpedant, ac numerant
dies. Et Niius non fallit homines, fed ad praeftitutum tem-
pus fe fiitens, aquafque dimetiens, minime committit, ut
tarditatis acciifari poiiit. Tum vero aquae ac terrae cor>
tentionem videre licet, dum illa tantuin terrae inlindare,
haec tantum» aquae dulcis abforbere nititur, pari utrin•
que viftoria. Neque enim
,
quae fuccumbat, difcernitur.
Nam terrae magnitudini aqua par fit. In ea vero regione
,
quam paftores incolunt, multa femper refider, Nam cum
eani oinnem Nilus inundaverit
,
paludes efficit : quae dein-.
L R IV.
17
!^ri, fJLZvovTiv i
rjTOV
^
£•, Si
v^cLTog.
, <^
>ccii -
evciv, cvSi .
(,
'
~
-
.
' " }-
^^
,' oe
f.cr/Coa {jm , ,
, ^^ ^,. el S'i
-
^^ ,
koauivoi
''
Oioovcriv
,
.
'
-
^ ,fA.i<rai (
'^, . oiKodof^Yi,jxaTouv ipyj^oi
^,
^i §•(
^
^
^
(fMOVov. ^
J^g ^
-
^ [.,
-
, ,
,
'
,
^,.
L•
ceps illo etiam abeunte remanent, minus quidem aquae
continentes , fecl limo multo refertae : per quas cum pe-
dibus feruntur, tum etiam naviculis non fane maioribus,
quam iit fingulos veitare poffint. Ac fi aliurmodi fuerint,
limo iilo praepeditae retinentur. Quare parva iis ac levia
navigia , & exiguae aquae fatis iunr : quoc! fi qiiando-
que aquam deeffe contingat , fublatam humeris navlculam
afportant, quoufque aquam inveniant. lis ia paludibus
multae fparfim infulae viruntur: quarum quae habitato-
ribus carent, papyris refertae funt, ea ordinum denritate
collocatis, ut inter iiipitum earum intervalla non amplius
quam finguli commorari queant
, cum fiimmitates alioqui
foliis hinc inde diffufis mutuo {&& contingant. Eo fe reci-
pientes paftores & confilia ineunr , & infulias firuunt , &
latent
,
papyris murorum ufum praebentibus. Ex iis infu-
171
ACHILLIS TATII
rmg , ,
acti ^
^ifxifx^vrcii Tuig -,.,-
,,. '/
[^
, ui-
yiuii , , S'iaCioov<ra. rh
, ., ^. (
^,
'
^
-
. yao
.
,
vricrcv yivioSai. rh (
fxiv
^' ^
.
^^ ^.
TrcXiv .
ly
. , ^-
, ,crvvayayonig
yiriovTag, '
,
-- /,-
i
--
-^. ifJt^iXXov
£ 01 y,iv
^ ^, /^
lis nonnullae paludibus circumdatae tuguriis paflim aedi-
ficatis , in quibus inhabitant paitores, tumukuariae civi-
tatis rpeciem prae fe ferunt. Quarum una propinquior,
& magnitudine, & tuguriorum numero, praeftabat, ap-
pellabaturque , ut puto, Nicochis. Illuc tanquam muni-
tiffimam in arceni profefti, & mukitudine & loco confi-
debant. Semita enim angufta longitudinis paiiuum CXXV,
latitudinis XII, quo minus perfecte infula effet, prohibe-
bat, cum reliquum paludibus circumdatum eKet.
XIII. Poileaquam igitur Charmidem propius accedere
viderunt, huiufmodi quiddam commend iunt. Convocatis
enim fenibus univerns, ac palmarum ramis fupplicum ritu
adornr»'is, iuvenum robuftiffimis quibufque iufferunt, ut
fcutis & pilis armati acie ftrufta eos fequerentur. Ita fie-
bat , ut fenes pacis figna ferentes fequentium armatorum
L
R
.
175
•^.
^' \ k
\,
^
ctv ,- o^fjinv. tcuv
uiv
(
-'^ ,
^
'()
['
Ss
,
^
,
-
'^ -.
Si \ \(
(-
, (
cltto ^
SicfJiSoa-
CKiiV, Kcii
,'
,
^
-^
^
,
kcu
.llafia-av
(•^
,
--
,
§(• fjLiv
,
]^(
ii ,
€^<£
.
ioioocrav
-
iSia ,
^ ,
,,
SiSovai , ,
-
(pipnv.
.'^
,
agmen
frondibus
occultarent : iuvenes inclinatas haftas
,
quo minime cerni poffent
,
poft fe traherent
:
ac
,
fi fe-
num precibus Charmides annuiffet, armati a pugna deft-
ilerent: fi minus,illum intra urbem advocarent , tanquam
illic r# ipfos interficiendos praebituri : verum ubi ad fe-
miiae illius anguftae medium perveniiTent, fenes dato ii-
gno abieftis ramis terga darent : armati autem irrumpe-
rent , & totis viribus depugnarent. Hunc in modum in-
ftruiti, Charmidi obviam procefierunt , ne reverentiam
feneftuti ac palmis debitam violaret , ac civitatis univer-
fae mifereretur, obteftantes: daturoique illi privatim ar-
genti talenta centum , ac viros totidem
,
fi civitatem in-
columem praeftaret; adduduros, quos obfidum loco ad
Aeg3ti praefe6lum cum praeda mittere poffet, pollicen-
tes. Quae faae omnia fine fraude praeftitiiTent , fi modo
174
ACHILLIS TATII
'
iSouKUv ,, ii ^-. §. Tr^ccrtz-
ro
',
&^)6»
-
( ^^,, o'ifTQfxiv
^ .(

r'/jv >/^->?
i^oo -
,
uyiS&
-
-ayi
,
^
- -
. iJfiu (
^
. ciKov-
(^,
[
<',L•
^^
'
, .
§ .
-Si
^,
,
^,
, -
^ ., <
^^
-
'^, .
yao Ns/Acm .
'
^~
^
,
yy/j
'
conditionetn ille accipere voluiflet. Verum cum in iis au-
diendis admittendifque difficiiem fe militum duftor prae-
beret: Fatum igitur, fi ita tibi decretum eft, inquiunt fe-
nes , feremus. Tu hifce malis id falrcm beneficii loco no-
bis concede , m ne extra urbem
,
neu procul ab ea nos
interimas : fed in parentum noftrorum fedes , & in eas
,
unde ortum duximus, domos ducas, efficiafque, ut civi-
tas nobis ipfa fepultura fit. Nos noilrae tibi necis duces
fumus. Haec Charmides cum audivilTet , copias pugnandi
gratia adduilas dimifit, atque ad exercitum Tine tumultu
abire iufllt.
XIV. Collocaverant autem paftores nonnullos, qui,
quae gerebantur, procul obrervarent: ilfque iniunxeranr,
ut, cum primum appropinquantes hoftes vldiilent, flu-
minis aggere caefo aquam in eos immitterent. Quippe
Nili defluxus ita habent. Singulae foflae aggeribus obftru-
itae iunt, ne, antequam tempus poilulet^ eiFufus fluvius
L R IV.
175
^
^
?
.
^€
^-
ciorhvtrcii TTiSicVi ^
XUf^ciTog,
-. [/>
-
-^^ ^,^
, .
-
[,
ioyov ,
ug ^
-
,
-
%/
^.
ofxov
[Jiiv
^
--^
7
^-' ^i ^^
-
Si 14
vj^rj .
, y.iv -
uvai
^. Si ^^
-,
^
ii -^
^-.
^
-
, /
,, ^, (
ctu-
^^ ,

^
,
^'
^,.
-
Aci)v
--
. fA,ev
ya^ ^-
'-,'§
'
(,
"
'
^
^^'
^
terram inundet: qiios, cum irriganda planicies eft, Aegy-
ptiij demoliuntur : ac tum aqua effunditur. Poft eum pa-
gum longa lataqiie foiTaerat: cuius aggerem, quieipraee-
rant , fimulatque adventantes Iioftes confpexerunt , ftaticn
demoliti funt. Eodemque tempore omnia fimul fafta funt:
fenes
,
qui praecedebant , in diverfa abierunt , reliqui ve-
ro haftis proieilis impetum fecerunt: aquae paffim excre-
verunt. lam paludes undique tumentes exundabant: an-
guftufque aditus aquis obruebatur , ita ut omnia mare
effe viderentur. Paftores, impetu fafto, obvios quofque,
atque ipfum inprimis duftorem , imparatos & inopinato
eventu perterrefaftos pilis confixerunt. Aliorum vero
pereundi modus enarrari nequit. Alii enim primo ftatim
congreiTu, nullo ad declinanda tela, aut ad referiendum
hoilem fpatio dato perierunt : pundo enim temporis eo-
176
ACHILLIS TATII
2fA,c(,vS-<x,vov ,-. iviovg Sk e(pS-uvi
TT^Q fA,c(,6iiv. ol L• ,-^
-'^7npt[^ivovTeg' .
f^ovcv
,,-
,-
^' Se ,
^.',
,-'.
^ ,^
,
^ ,,
/ ,
^
-. .
^, ^ ^. (^
CWC
,
^'
^
^
^,
^
, -
, ^
, ^.
,,
^. ^e
^, ^
dem
& quae fiereiit cognovenint
,
& ceciderunt : non-
nulli etiam prius, quam cognofcerent, caefi funt: qui-
dam
,
fubito nieru perculfi , mortem immoti exfpeftabant:
aliqiii vixdiim fe
loco moventes delabebantur,
fluminis
aqua eos deturbante: tnulti, fugam arripere conati, in pa-
ludis fundo mergebantur : iam enim aqua eoruni, qui in
terra erant , umbilicum pertingebat ita , ut clypeorum
ufum adimeret, latuique ad vulnera nudaret; eorum ve-
ro, qui in paludej caput omnino luperabat: nec, ubi aut
palus eiTet, aut cairipus, dignofci amplius poterat. Ita-
que, qui per terram ciirrebat, errare timer.s, ad fugam
fegnior reddebatur, eoque in hoillum brevi manus deve-
niebat: qui per paludem ferebatur, in terra ie efie pu-
tans demergebatur. Nova procul diibio infortunii ac nau-
fragii genera illa erant, cum nullibi navis cerneretur; ne-
que^tantuni nova, fed humanani eriam cogitationein vin-
L R IV.
.
177
^
/4%/* ,
y^
rct vctvuyid.
, ^
-.-
^^ ,
av^jjiia
-
,,
7'/; ,. olvy,o yoto
Aiyv^n-Tiog » , ^, ,
^^-
J
>ro
(-,
-, ^'
ctfji^
§ , cKrB-iviCTTi-
§{,
^i .
.
,St ^iiXr,Avhi(rav
, ' h < .aira^
icauiv^ovcra ,
-
-
'
'
4

,..
^,
gyg-
,
Kiycid
) Kiyjii)/ , \7\

'
,
L•pya.
^S^*
i]UAV
via.via-Kog -, -
,
coi ,
^
, ( ,
-
centia: aqua enim terreftris pugna committebatur,
&
in terra naufragium fiebat. Hoc fuccelTu elati paftores
Biirum in modiim gloriabantur, virtute, non fraude, vi-
fioriam fe adeptos effe arbitrantes. Aegyptiorum enim
gens periculofis in rebus animum abiicit , in fecuris autetn
fpiritus fumit. In quo non eundem modum fervat. Nam
aut ignaviflime cedit , aut fuperbiffime dominatur.
XV. lam decimus a Leucippes infania dies praeterie-
rat, nec de magnitudine fua morbus quidquam remiferat,
cum ardentem hanc vocem dormiens aliquando tandem
emifit: Obtuam, Gorgia, caufam defipui. Id quodego,
fimulac dies illuxit, Menelao retuli, cogitans efletne in
vico illo Gorgias nornine aliquis. Interea dum e tentorio
egrederemur, obviam nobis adolefcens quidam fit, me-
que lalutato : Tui ego ,
inquit , tuaeque uxoris ferva-
I 37//£/ «
)
ya^ •3 /
Reduxi quorundum leftionem
,
\•/-.• \ J/nyxriii yjvow Tuy
feeviiv.
Sed alterum firmant feqq.
AchiU. Tac.
ijS ACHTLLIS TATII
, ,^-,,
,
-'
TTOVi >?
Yc^^yioLg, , uy%^;
fxiv
ovvy
,,<«5•* Topyioig cn .
[
^/
,
'> ^
i
KUi icTTiv Tofiyicig•^ SuifjLCuv
yctiJ
f^oi
umov
' §
^
^
3'
[/,. [, , •^ , •~
7' Si (,
'
-
.yipcc
^i , §
^^,,
, Ccipf
/, ,
^-
,
, gy-
^
,. §i
"
[ ,
(/.-
.
^
fjLoi
• S'ioa-
^, [^
tor adfum. Quamobrem obftupefaSus
,
hominemque a
Deo miiTum exiftimans : Num tu, inquam
, Gorgias es?
j
'
Minime, inquit ille, fed Chaerea. Gorgias is fuit
,
qui
"'^
calamitatem tibi peperit. Cum ego maiori etiam ilupore
oppreiTus
,
Quaenam , inquam , haec calamitas, aut quis hic
Gorgias eft? Deus enim me, quis, noftu admonuir.
Age itaque tu
,
quid fibi divina haec monira veUnt, ex-
pone. Tum ille: Gorgias, inquit , Aegyptius miles fuit
:
qui nunc quidem effe defiit, a paftoribus videlicet inter-
emrus. Is uxoris tuae amore tenebatur. Cumque natura
veneficiis deditus eiT^t, amatoriam potionem comparavit,
ac Aegyptio veftro adminiftratori perfuafit, ut eam Leu-
cippes potui infunderet. Verum ita cafus attulit, ut va-
lentiore imprudens pharmaco ufus fit, ac pro amante in-
ianam reddiderit. Haec omnia eius ipfius Gorgiae famu-
lus heri mihi narravit
,
qui forte cum eo in bello
,
quod
L 11 IV.
179
tTrl
'
-/
§ ,
,
§ - ^
'
g%gi
yct^, , ^,
•,
'
.
( jM.£i/, g^^i/, .
' oL',8pu7rov,
^,
ctyg
,,.
4
f/kv
cCTTYjXUiv
,
'/ L• gicrgA-
3», ^ -,
^,§k ,
ctjLCtz
,
UTTOv' ^^
'
(^^
<^6
,
,
^
^-
^-. ( ^
^
^.
. 1\/ 2i.aipiag -
^. ^^
1
fA.iv
-
f/AirSOV
[,
-
^,.
contra paftores gefturn eft, milirabat: illumque veftra cau-
fa fuiffe a fortuna fervatum, rimile vero videtur. Is pro
reddertda incolumirate nummos aureos quatuor dari fibi
petit, medicamentum habere fe aiHrmans
,
quod prioris
vlm folvat. Atqui tibi qiioque, inquam ego, pro bene-
ficio ifto graria referetur. Verum hunc, quem dicis, ho-
minem arceffe. Atque ille quidem abiit: ego vero
Aee;y-
ptium miniftrum domi conveniens , pugnis in faciem ite-
rum ac tertio percufli , ac minaci voce : Quidnam
Leucip-
pae dediili? unde infanit? Tum perterrefa£^us ille
,
quae
ex Chaereae fermone didiceram
,
omnia enarravir. Homi-
Jiem itaque in cuftodiam dedimus.
XVI. Interea cum Gorgiae famulo Chaerea reverfus
eft: quibus pecuniam Itatim diflblvens , Evaiigelia, in-
quam , accipite : fed
,
quae mea de medicamento veftro
fententia fit, audite. Praefentiura puellae huius
malorum
i
8
ACHILLIS
xdi ^
'^ ywctiKi ,
^"
ucinov. cv'A ^L• ,^-- ^TrXccy-
"^ ^ 7,[,[.
(^
,
'
, , * kch
£% ^
, -
^
(-
>-
^ ^icr<rog,
-
'.
^^, ,,
, <
^i .
,zat ^^,'
-
^, -
/
.
;>
*
^.»
,.(7
fA,iv
iKo^icrS-i], ^•
^i
^
(rvveTDi'i]yiv
(, ^
*
uiv ,
, 7riofA,ai , L• 8<7 yvvai-
y,i. ^-^
'
'
• vocrov .
,
Svj
^^, Si -
TTifn
'-^ .
^;
Si
caufam potionem fuiiTe fcitis : idcirco minime tutum exi-
ftimo , ut infeftam pharmaco alvum aliis rurfum medi-
caminibus irritemus. Agitedum ergo
,
quid hoc in medi-
camento infit, denuntiate , ac praelentibus nobis parate.
Quod fi feceritis , alteram tantam pecuniam vobis mune-
ri dabo. Tum famulus ille, lufte, inquit, formidas. Ce-
terum
,
quae paranda funt , communia & efui apta omnia
credas velim : ego tantum mihi ex iis fumam
,
quantum
puellae daturus fum. Ac ilatim quendam fingula nomi-
natlm emtum ire
,
atqiie aiFerre iuffit , aliaque omnia
fpedtantibus nobis contrivit; duabufque partibus failis,
Hanc, inquit, prior ipfe bibain: alteram mulieri dabo
:
quae, illaepota, totam omnino noSeni dormiet. Adven-
tante luce, & fomno & morbo liberabitur. Ita primus
ipfe potionem haiifit : reliquuni ut vefperi puellae dare-
L R IV. 8
ccTiifJii, eCyj, x.oifJiyi^r,a-cy.ivog' ya^
^(
-
. ctTrvjXS-i ,
,,
TTcif . . Si ,
,
^-, -\
-.
. 'Rirti ,,>
iyX^ctg^ -^,
,-
,, § , ^( -
yihfXATa,
-
fxoi
(^/^
.
>• \auvo
-
uciKiv. Scvg
,
([,,
(,
^i^Mfjii
'^
\77^ .
Si , , ^..
-
-.
^^,
<'
f^ot
(-
y.z
-
'^-
)
( ^.
^
^
tur
,
praecepit : feque
,
quoniam ita potio cogeret ,
dor-
mitum ire teftatus, nummis quatuor accepris abiit. Nam
rcliquos , fimulatque Leucippe convaluiiTet , numeratu-
rum me promireram.
XVII. Pofteaquam dandl medicainenti tempus venit,
illud ego mifcens , ita fum allocutus : terra genita , at-
que ab Aefculapio mortalium generi primiim data medi-
cina, utinam
,
quae mihi de te promiiTa fLierunt, vera fintl
tu mihi propltia efto , deviftoque barbaro & agrefti ve-
neno illo, cariffimam puellam incoliimem reddiro. Hae
medicinae teffera data, poculoque diiTLiaviato
,
puellae
potionem dedi, quam non ita multo poft fomnus , uti vir
ille praefignihcarat, complexus eft. Ac tum ego ei affidens•
dormientein
,
quafi audiret , ita propemodum afFatus fun>:
Verene tu nunc refipifces ? Ecquid tu me agnofces ? ec-
quid ego vocem tuam audiam? Age, iam aliquid etiam
3
82
ACHILLIS
,-. ,'
,-
KoifiuufjLir/j.
^
f
/, yct^ (,
-^
%{' rot Si
''2).
(,
SictXi-
,
, ^]
-
, , ,
-
yiTcti, ',.'Avct7ryj^'^(rug
7<
uvTvi,
^,
--
.
£-
f/Av fA,vi§iv ^
. Siafj^ct
rh ^-
^^, ^ ^ ; \
^ 1§ (-, ' ,
fj^iv
yAra -
^icrfxct
^

^
^.
,-
^, '-
ijQia,
^, .
> cjv avi-
,^.^, §
, fzi~
cSov 7( jxaXa
^. Si
[
nunc in fomnis vaticinare : nam heri quoque de Gorgia
divinafti. Magna tua merito eft vigiJantis feliciras, fed dor-
mienrjs maior: vigilantem enim infania mireram reddit;
dormientis autem infomnia prudentiam prae fe ferunr.
Haec me, tanquam cum audienre puella, colloqiiente
,
tandem oprata dies illuxit: Leucippeque tum vocem mit-
tens me nomme appellavit. Exfiuens itaque, & propior
fa!i>us, iir valeret, rcgavi. Ar iila nihil eoruin
,
quae gef-
ferat, icire mihi vifa eft : fed vinftam fe cernens admi-
rabarur : &,
a quo vinda fuiiTet, quaerebat. Tunc ego
men is coinpotem faftam eam intelligens,
ac prae nimio
gaudio geftiens , vincula folvi , omniaque, uti afta fue-
rant, aperui. Quae cum audiret, rubore fufFundebatur,
ac fe tum etiam infanire putabat. Quocircs coniolans il-
lam bono eiTe animo iuifi , & medicamenti prefium per-
libenter exfoivi. Viaticum enim omne nobis incolume in
L R IV.
183
^
. ycto
^^ -^,
tvc(,vay^(rctfjLiv. , ctOyipyjTO cTe -
,
?,^, m .
' . Si itat <-§-
(,
/ ',
^^^ ^ .-
'^^ ,} ,
'^/ 'AXiBccvr^peiUv .
-&§ vj^^iv , h '.,
^
yivoy.i-
^^
^-. jxiv -
( , § ,
,
^
fXicrB'Ct)
kv
(. ^ ^
-^
,,.
|
,^
-
fxicrrcc,
'^ ,
^'
r^
, , ,
, ,
ipfo etiam naufragio Satyrus praeftiterat : nec poft aut
ipfe, aut Menelaus, aut e iuo quidquam in latronum po-
teftare remanferat.
XVIII. Interea copiae maiores a princlpe civitate ad-
verfus latrones immiiTae funt : quae urbem illorum uni-
verfam funditus everterunt. Flumine a paftorum iniurla
liberato, Alexandriam petere inftituimus, adiunfto nobis
Chaerea: quem in aere noftro ob faftum potionis indi-
cium receperamus. Erat is ex infula Pharo pifcator ; fed
qui tunc adverfus paftores in exercim navali ftipendia
merebat, & confefto bello dimiiTus fuerat. Itaque cum
latronum metu multum temporis navigatio intermiiTa fuif-
fet, iis devidVis omnia navigantibus completa funt : viden-
tibufque magnam aiFerebant voluptatem naiitarum cantiis,
veciorum plaufus, navium ordo, 6: fluminis celebritas.
4
iS4
ACHILLIS TATII
,^' § ,

(,'
L• ,; ^/ ^
,
ofjiiAiag, ,
^ TrouccTog
\>
7§' yoL^ -^, ,. '^,
, ^>,
,^^,,
-
^,.,
'
^
acn '\
f
/ '/jScn^g. cl^cc ycc^ >
^"*
,KUI ,. (/
.§ic&
-
,
-
(^.
^,.
',(
§
. yao -
, iK ^&, ,-
fjua
./,
yao
icTTiv
'. il
yci.^ ^'^(•, "
'^
fxiv
- ,-*
xiv ,
§
\
vL•^ > ~
Sane autem diem feftum agenti fluvio fimilis navigatio
videbatur. Atque ego Nili fuavitatem cognofcere cupiens,
illius aquam eo primum die, nullo admixto viino, bibi
:
vinum enim impedimento eft, quo minus aquae natura
percipiatur. Vitreo igitur fcypho maxime perfpicuo re-
pleto, aquam cum poculo candore contendere ac fuperio-
rem evadere animadverti. Bibenti autem & dulcis erar,
& fine iniucunditate fiigida
:
quaedam enim in Graecia
flumina effe fcio adeo frigida , ut bibentibus inolefta .
Ea ego tanto fluvio compatabam. Hinc porro fit , ut
Aegyptii , aquarum huiuimodi copiam iuppediranre Nilo,
vini penuriam haud metuant, Quin etiain ipfiim bibendi
modum admiratus . Neque enim cadis, aut poculis,
fed fua ipforum tnanu bibituri utuntur : fi enim navi-
ga,ntium aliquis fitiar
j
in flujrnen e navi fe inclinans ,
ma-
L R IV.
185
ncci ''''^ , ,
^ ,
(
, TTi^ifJiiVii , ^i%iTcn
,
/-
, , \ ^
'^ -.
"
. EiSov S'i S-tjpiov /,
' TTOTajUlOV ilg fJLiVOV. ,^-
^ ovofxa,
(. ^& ,
^-
< ^
S-vjoiov
.
, , ^e
^
TOL .Sopot, ^e
--.
.L•
-
,
yj
Si '-
<5gf
,
'
,
,^
-'
,
,
,
,((,
yctQ ,-^
',
'
2( ,*
, .
^,
-
.
-
num cavam demergit, hauftamque aquani in os iaculatur,
minime a fcopo aberrans : illud autem patens iadum exfpe-
£lar, rufcipitque : dein clauditur, & aquam excidere non finit.
XIX. Ceterum aliiid etiam animalvidi, ferocia Nili equo
praeftantius. Crocodilo ei nomen eft : foriTia vero cum
pifcis
,
tum belluae terreftris magnae. Longum eniin inter
caput & caudam fpatium intercedit : fcd longitudini lati-
tudo proporrione haudquaquam refpondat. Cutis eius fqua-
mis afpera eft. Dorilim petrae fimile
,
ac nigrum : alvus
candida: pedes ipfi quatuor in obliquum deilexi, quales
teftudinis terreftris. Cauda longa , craffa , folidoque cor-
pori fimilis.
Neque enim, ut in aliis animalibus habctur,
eft, fed offe uno, qui fpinae finis, ac natium pars ert,
conftat, afperis in fiiperiore parte acuminibiis , ut funt
ierrae dentes, referta, & qua flagelli loco in capienda
i86
ACHILLIS TATII
TJ? <^6
^-'^
^ .
yoL^
^ ctv ^, ,
,-^
f^ioi.
^
^^,
Kcii
(/,,
^^/,
'
^
(^iifotv
sj -. £( ^
~
^ ^,,,,
,
, yg-
% . yct^ -
,
,
' -
-,
• -
'
^
,
cTTOfjLa
. yswv
,
tTTipiav
?%£,
--
itrTi
,
f^t^xpi
UfA.6dv -,, ' -. oi
,
^.<L•
ctpiuf/.ov -, ^
,-
TTii
^/,.
-
,
^, '
'^
(rcufxaTog .
praeda utatur: illa enim feras, quibufcum pugnat, per-
cutit, multaque uno iclu vulnera imponit. Caput hume-
ris adiundum , & ad amuiHm dire£tum eft : natura quip-
pe collum eius occuluit. Reliquum corpus horribile eft,
praerertim cum maxillae diducuntur, & os totum aperi-
tur. Quamdiu enim bellua non hiat, caput illi eft : in
hiando vero ad praedam capiendam os totum fit : tumque
fuperiorem tantum genam movet, inferiorem autem ne-
quaquam. Porro hiatus ingens eft, utpote qui ad hume-
ros urque protenditur , eique ftatim fubiicitur venter.
Dentes habet multos, longa ferie peftinatim fefe ftipan-
tes : quos quidem
,
cum ad numerum redigiintur, tot re-
periri aiunt, quot dies integro anno Deus illuftrat. Quan-
tis autem viribus polleat , corporis molem tum , cum
in terram egreditur , fpedes , minime utique credas.
L R
.
87
.
^ -
^,
'
,^^
{,.
^
fxoi
KctJoL KdXcvfjLivctg
,, (
'
,^
,
,
fxou
^-^, ^^.
(^fjiiv
,
^
2
-
3
'
CI . fJLicrct} §
,
7§. § § ^ict ^,
Kcti
^^,
^
^Yjf/^icc.
'^ (^ -
,
^^^
.^ ^i
~
, ,
(,,^ .
/
\
/ ' ^ '
.
''
-,
,
.
^
•'
LIBER QUINTUS.
V^ F C tandem trium dierum fpatio
,
Alexan-
driam nave delati fumus : mihique Solis, quas vocant,
portas introeunti mira quaedam urbis pulchritudo offer-
tur, & voluptate oculos complevit. Solis enitn ad Lu-
nae ufque portas, in eorum autem Deorum tutela por-
tae ipfae funt , refta columnarum feries utrinque proten-
debatur. Quarum in medio forum fitum erat, a quo viae
multae ducebantur, adeo
,
ut ipfe in urbe
perambulans
populus, peregrinationem quodammodo fufcepiffe videre-
tur. IUinc aliquot urbis ftadia progreflus, ad euin locum
,
cui ab Alexandro nomen eft, perveni: aliamque civita-
tem vidi, cuius pulchritudo hoc pa£to diftindla erat, ut
quam longus eiTet columnarum in re£lum
difpofitarum
ordo, tam longus alius in obliquum fefe
inruentibus ofFerr
8
ACHILLIS
[ , --
,
^,,
,
^'^, ^-
,
^1
,, . S'
,
1${ , §i.
,'. S-iav , ,,,
£ 7ri)0(rdoKCt)fxiva.
^
-
"?
, '
, uttov
^,'
^, viviK^fjtiua. ,^ Si ^
•-
^
^/,^ ^-
,
^, ^, "
pc4 .
fxiv
ya.^
/,
oi
&<7.
f/.iv
a,7riidoVi tt
"
^^ ,u ^i
^yifxov
^^^,
< ,
.
ret. omnes itaque vias obtutus dlfpertiens , neque fpe-
iiando fatiari , neque pulchritudinem omnem affcqui po-
teram. Quaedam enim ante oculos habebam
,
quaedatn
mox habiturus eram , nonnulla videre praeoptabam , alia
etiam eranf
,
quae praetermittenda minime cenfebam : ac
licet, quae perfpexeramus , oculos occupaiTent, tamen
,
quae videnda fupererant, nos ad kio. alliciebant: quam-
obrem viis omnibus perluftratis, cum ad omnia conrem-
planda fufficere oculorum acies nequiret , feiTus fpedando
exclamavi : Oculi ! vidi fumus. Illud vero novum atque
incredibile mihi ante omnia vifum eft. Urbis enim ampli-
tudo cum pulchritudine, & magnitudo cum multitudine
habitatorum ita certabat, ut nsutra alteri cederet. Nam
& illa continente maior, & haec innumerabilis erat. Por-»
ro intueiiti mihi civitas amplior apparebat, quam ut ha-
bitatoribus compleri poflet : populus autem tam numero-
fus videbatur, ut, aliquane urbe contineri valeret, dubi-
tare cogerer. Ita aequo haec inter fe marte contendebant»
L R V.
189
.
'Hv ^£ ,^,
[,
,w ^£v' , ^Si •
-'
St kcu ^^.
-
3--[,. -
fxiv
ya()
,
,
,
'^ '
( ^^.
ya^ §
-
- ^.
'liuia<rafA,r,v ^i
, cvfaviov .-
lcay^voi § S
-
, (
y,fuv
^, ] ^,
^
vifjuv
,{,<^.
§
cipa S
-
^
,
/^-
i/iv
(
^-.
. "/
"^^
^
( , Sia
^.^
(^^»
. Forte autem eo tempore magni i>umlnis
,
quem /
Graeci, Serapin Aegyptii vocant,feili dies celebrabantur,
flanimaeque paiTim relucebant , idque non vulgari admi-
ratione dignum animadverti : vefpera enim cum adventaf-
iet, ac iam fol occidiflet, nox tamen nondum erat, fed
alius minutas quafdam in partes divifus fol exoriebatur.
Tunc urbem illam cum coelo etiam pulchritudine con-
tendere iudicavi. Milichium quin etiam lovem , coelefte-
que illius templiim vidi : cuius magnum numen cum ve-
nerati eiTemus, precatique, ut noilrorum tandem infor-
tuniorum finis fieret , condudam a Menelao domum in-
grefll fuimiis. Sed precibus noftris Deus
ille nequaquam
annuiiTe vifus eft: aliud enim difcrimen reftabat, in quo
fortuna nos adhuc exerceret.
III. Nam Chaerea Leucippen multo antea clam amabat,
medicamentique indicium fecerat, fimul ut fe in familia-
190
ACHILLIS TATII
cLfjM
y,iv aOopyy^v ' 3"/jpoui^ivog'
,
^e Kcci
.
'^
ctfjt,r,xcivictv
,
-"
,
^-
^^^^
'(
, ,3'uXu(r(Tiog
,kcu, -
^ifjLivog
, , Sii , ^yijxug ug
, (rKVi'^af/,ivcg ciynv
rifjLiuciv.
^^,
'» clouvog
yijmv -
fog,
KipKog
y ilg
--
.Tctpctxung -
,
Kcti ctvaviO(Tctg elg
,'
\.
, /
,
^ ^
poLg•^,oLA (rog opvig -
rog )
vifjuv
,-Suhv .MgTisicrTpcc-
,
yct^
-
-
<
,
rg '^poaOy.oiov.
,
^g
,
,. ^^
ritatem noftram ek occafione arrepta infinuaret, fimul ut
puellam fibi ipfi fervaret. Qua cum potiri difficile admo-
dum eiTe intelligeret , ad parandas infidias animum adie-
cit. Itaque praedonibus aliquot fui rimilibus colleftis , re-
rum enim maritimarum non imperirus fuerat, quid ab iis
fien velit, docet: mox natalem diem fuum agere fimu-
lans , nos ad Pharum vifendam invitat. Igitur domo egref-
fis nobis riniftrum in via omen evenit. Hirundinem infe-
quens accipiter, Leucippes caput ala percuiiir. Quare per-
turbatus, coelumque fufpiciens: Quid hoc, inquam, por-
tenti eft, luppiter
,
quid nobis commonftras ? Quin po-
tius, fi avis haec vere rua eft, aliud nobis manifeftius
augurium oftendis ? Meque convertens , ut forre prope
piftoris otticinam conilirerain , couocatam animadverti ta-
bellam, quae Prognes infortunium, Terei violentiatn
,
lin-
guae abfciffionem, integram denique fabulae totius expli-
L R .
9
^pajLictTog , , , vj ,
vj'n-AMfJiivov
',^,S'ipu7rctivci. -
/^'/, -^,, ^ (5-
, ^ •((
.
, ^^ iviviVKH ,
'
§. ,
.^| ^,
<-
^'/,
-^^. -,
xof/.cig JJ
,
(^^
, -
',,
7.
( , ^ihav -
Lcovg vipii^iv ,
) ,
^
,
.
.
^. ,
,
^, -kv ^/,.^§
fjiiv
,.
£
, '^
^ ^, '
'
^
af/.a
,
-
cationem continebat. ea enim peplum, Tereus, menfa,"
ferva explicatum peplum tenens, & Philomela
,
quae \n
eo pifta erant, digito indicans, cernebantur. Progne ad
indicium annuebat, torveque intuebatur, ac piSurae pro-
pemodum irafcebatur. Tereus, genere Thrax , intextus
erat, cum Philomela luftam veneream luftans,quae, ca-
pillis evulfis , cingulo foluto , vefte difciffa , feminudum
pedus oftendebat : dexrraque Tereo involabat in oculos
,
finiftra vero lacerae veftis parte mammas obregere nite-
batiir. Mulierem Tereus totis ad fe viribus trahebat , arfie-
que complexabatur. Atque ita quidem pepli diiporita erat
piftura. In reliqua tabellae parte mulieres in lance Tereo
coenae reliquias, pueri fcilicet caput atque manus ofFe-
I .
)
., tanquam Villoifon ad Long. Animadv.
aTT<xci>T£^cv legendum fuadet
p.
17,
,
ACHILLIS
^ Tyjg . ',
, (^
,
^
yj
Si ,
'
!
^, ^.
^ .
^''Ejttoi rJoKii -
eov oSov .
^
ya^ § -^/.
,
,
^^
'
^^
,
' ^e (^, '
CKOTrdv .^c
, ^•'
^ yjy.iv (, ^^
^
-^ . ,
-
[
Trapavofxov
, , .
'/
f
/,.
|-
Scv. ^
fJLOi
?\.iyiiv ,
xebant, ridentes idenridemj & trementes. Ille autem ftri-
&o in eas gladio infurgens, menfam brachio protrudere
videbatur
: quae nec ftabat, nec cadebat : cadentis tamen
formam referebar.
IV. Tum Menelaus: Mihi quidem, inquit, a profedio-
ne in Pharum abitinendum videtur. Duo enim adverfa
nobis portenta , volatum accipitris
, & pidurae minas
,
cernis. Monent autem prodigiorum interpretes, ut ani-
mum atrendamus ad fabulas & argumenta imaginum, fi
quae nobisad negotium aliquod proficircentibus occurrant,
reique noftrae eventum ex propofitae fabulae argumento
metiamur. Nonne obfcoeni amoris, impudentis adulterii
,
inuliebr;um infortuniorum
,
malorum denique omnium ple-
nam hanc piduram vides? Ego quidem certe profettio-
nem iftam in aliud tempus diitulerim, Sane oratio haec
Menelai mihi non abfurda vifa eft. Chaeream itaque valere
1 Idem de Tereo Ovidius Met. VI, 66 1 :
Thracius in^enti mcnfas clamore rcpellitt
L R V.
195
^aipiav , ^fxipctv. -^
'
> (pr^crctg uv^iov
vijxa.g
'^--,.
i . -, ^'
,ya^
• yavctmMV '/
C
f/.vuog')
, 0|)/*£
j
koli
yv-
5 ^
;
-
,'
^^
, ^, , -
/, .
,
,
ivo ,
,'^,
^^.
^. ,
.
St , >
^
^ fxia
yuv>j,
-•'
^^
,
-
'^
^
, \\./\
7\ ,
;qui triilis admodum receffit: Cras ad me, inquiens,
proficiid vos volo.
V. Tunc ad me convet fa Leucippe , fabellarum enitn
cupidae mulieres funt: Quin tu, inquit,' mihi narras,
quid fibi piftura haec, avefqiie iilae, & mulieres, cuin
viro illo impudenti, velint ? Tum ego: Quos nunc, in-
quam, aves effe cernis, homines quondam fuere : ac mu-
lieres quidem
,
Prognen fcilicet ac
Philomelam , illarum
enini nomina haec funt , forores Athenis ortas fuiiTe
,
hancque in hirundinem , illam in lufciniam mutatas ; vi-
rum autem , cui Tereo nomen fuit, geriere Thracem , Pro-
gnefque maritum , in upupani converfum , tradunt. Bar-
barorum autem libidini , ut conientaneum eft , mulier una
faris non eft
,
praefertim cuni per contumeliam explendae
ciipiditatis oblata fit occafio. Prognes igitur erga fororem
pietas homini barbaro opportunitatem attulit
,
qua natu-
ram fuam iecutus, in omni intemperantia fefe effunderet,
Achill. Tat.
394
ACHILLIS TATII
TrifjiTrit ,^
kv^pci
.
Si cCTrriii
fxiv ,
av/if
^
J^e -
,
kf
,
k&itcc ^ ,^-
^'..
-
, eSva, yuyMv \} ^^
, ^
,. .
ovSiv. ' ya^ ^.
(-
,.
ya^ ^
,,
70
^pafA.a
, nai
fiif^UTai -
, [.1
, , , ? ,
' , ^
vacrS-ai
'
^.
§ ^
,
% 7(,
[
-
^
[,
-
•,-. ^£ ^ ,
f^itf
Haec enim virum ad vifendam fororem mifit: qui, cutn
Prognes maritus abiiiiet , Philomelae amator eft reverfus
,
eamque fibi inter redeundum alteram Prognen fecit. Quod
cum refciri nollet , hanc violati pudoris mercedem perfol-
vit. Linguam enini piiellae amputavit. Quamquam nihilo
plus effecit. Mutum enim indicem Philomela excogitavir,
remque omnem, ficuti gefta fuerat, in peplo filisintexiiit:
manuque linguam imitante
,
quae paiTa eilet
,
quando au-
ribus immittere non poterat , ob oculos Prognes ope ra-
dii texorii pofuit. Progne vim ibrori illatam ex pepli pi-
ii:ura cognovit: poenamque opinione omni maiorem de
viro fumere aggreiTa eft. Cumque ira duplici mulieres duae
arderent , conlpiratione fadla
,
obtrectationeque contume-
liae coniunfta, cosnam Philomdae nuptiis longe detefta-
biliorem fecerunt. Filium enim patri appofuerunt
j
cuius
L R V.
195
.
§ -
<.
^
yufTTi^ci. , ,,^, ctvtoiirai
,
-
,
,
%
cruuOo-
'^. ^
^{
'^. ^. '
^
-
(^) .
-^/
vraiSiov , ,
SiiTrvov
,
y^aiviTai
,
, ^, ^^
,
^(, '
^ .
fA,iv -
^, ^^ ' ^
[(
^
.
ante iram Progne mater fuerat, Sed tunc partus moleftiam
oblivioni tradiderat : ita obtredaticnis furor uteri dolori-
bus longe potentior eft. Quamquam autem hoc illis
mo-
leftum erat ; tamen cum eum, qui maritalis tori
ieges
violaverat, iilciici fe viderent, huiulmodi molwiV.am
cum
vindiSae voluptate compenfant. Poi^eaquam
Tereus fu-
rialt menfae accumbensepulatusei^, mulieres in lance nati
reliquias ridentes pariter ac trepidapites protulerunt.
Ex
quibus natum a fe abfumtum in<-elligens , lugebat cibum,
feque coenae genitorem agnovit, Quo tafto cognito fli-
rore percitus, edufto gladiO in urramque irruir.
At illas
in aves repente mutatas aer fufcepit : qulbufcLim
Tereus
quoque rautatus in volucrem fublatus eft. Aifeftus autem
illius imaginem etiamnum omnes fervanr. Lufcinia eriini
fugit adhuc, upupa vero infequitur, ut poil mutationem
odium quoque fervatum videatur.
tc,6 ACHILLIS TATII
. i org
,
( .
^^''^ ^ ^
,
^.
^
yct^
-
icuSiv 2.,' ,
vjixug
^''
ctvTi-
. ('
/?, ^
.
J^e ?
^,
. [, <«?
,,
^ -
S-iv S-cfMfxctcrtciv Tivcc
^. fiiiryji
--
,,
'^^
.^-
(^ ^'
^, ^
-<'
,Kpif/^a^ivov. \ ^
/ .jM.e-
L• viyuv . L•
-
^
'^ 3'.
^
',
^.\/, ,^
VI. Atque hoc quidem pafto tunc infidias vitavimiis,
nihil quidqiiam lucrati
,
praeterquam unum diem. Adfuit
enim poftridie mane Chaerea. Nofque verecundia permoti
recufare amplius aufi non fumus. Quamobrem confcenfa
navi ad Pharum devenimus, uno excepto Menelao, qui
cum fe non admodum ex fententia valere diceret, domi
remanfit. Chaerea igitur nos primum in turrim duxit:
iubftruclionemque imam , miram illam quidem , & quo-
dammodo incredibilem oftendit. Mons erat medio in mari
fitus , nebulas paene contingens : cuius fub radicibus aqua
j
confpiciebatur, ita ut fufpenfae mari imminere viderentur,
In turri, fummo in monte aedificata, ignis elucet, quae
i
quafi gubernator alius navigantes noQtxx dirigat. Haec cum jf
vidiiTemus, in dojnuni
,
qiiae in extrema infulae parte ad
f
mare pofita erat, introdufti fuimus.
VII. Vix a.dvei'peraverat , ciim Chaerea, ventrem pur-
L R .
197
"^atfiscig, ,^ ,<.
fjLircL
^ix,oov §
^^ 3-
,
-,fxiyaAoi
,
^ctr-
-^, ,
-
. rh ^
fxov ^
, .
, §
','
.
ttc/mi .
,
,
-.
\
,
^
,,' L• ivB'ifA,ivoi
,
t^ivyov. ^e ,
^
cia, hri
, ,/
,
.
fxoi ^
^^.
^',
, Sio^ai
^'^
^(.
^
^ ) . m ^
6
' -
.
Kayca
ii
/<^
'.
?
S& ^ ^-
gare fibi opus efle caufatus, exivit. Atque haud ita mul-
to poft, clamor quidam improvifus ante fores auditus eft,
repenteque viri multi ac magni , diftridis gladiis irrum-
pentes, in puellam una omnes impetum fecerunt. Ipfe
autem Leucippen meam abduci videns, animoque iniqiiif-
fimo id ferens, medios in gladios me conieci, atque in
femore vulnus accepi grave adeo , ut curvato poplite con-
ciderim, fanguine totus confperfiis, illique interea puella
naviculae impofita impune abierint. Ceterum clamore
concurfuque fafto , ut in piratarum adventu fieri con-
fuevit , infulae praefeftus accurrit. Erat is mihi, qiiod ipfo
imperatore ftipendia meruiffem, non ignotus. Oftendi ita-
que vulniis, praedonefque ut infequeretur , obteftatus fum.
IUe navigium ex iis
,
quae multa in civitatis poitu ftatio-
nem habebant, confcendens, cum ea, quae vum forte ade-
rat, manu, fugientes infecutus eft. Quin ipfe qiioquej
ita ut eram, obligato vulnere in-naveox deferri me iuili,
3
9
ACHILLIS
7rpo(nov(rav
^
iig
,,
'kttolctiv
-^^^ ^tSfJbv
,'" yccu
^
^' 'Wcu
,
,7[ ,,
(
^, -^,
'
^ ,
,
,
,
^^
, /-{
-
.
^'
-,
\§,
, ^
-
'
'-
, ^
Aafooi/xi
,.
^,
'
^ ^ >
- -/
.iv &
01 Ajjctta; ^aXKov
^(
.
^/
-, hpucriv ,^ ,
'
J
^.
Si -
Piratae fimulatque nos appropinquantes iam , ac ad pu-
gnandum paratos confpexere
,
puellam , manibus ad ter-
gum revindis, in prora ftatuerunt. Unufque ex eis ma-
gna voceclamans: En praemia, quae petitis; miferae illi
caput abfcidit: eoque in navi occultato, cadaveris reli-
quum in mare deiecit. Quod confpicatus ipfe , neque la-
crimis, neque clamori peperci: immo poil illud in mare
praecipitem me dare volui. Verum cum me, qui aderant,
continuiflent , remos ut inhiberent, eorumque aliquis in
mare defiliret, rogavi, fi quo pa6lo puellae corpus hu-
niandutn recipere poflent, Atque praefedus paruit , na-
vemque ftatuit. Tum vero nautarum duo e nave delapfi,
coUedtum retulerunt cadaver. Piratae interea validius mul-
to fugae incumbebant : quibus cum rurfum appropin-
quaviiTemus, aliam illi ratem confpicati , agnitifque, qui
ea vehebantur, erant autem purpurae colle6lores pirati-
cam facientes , ab iis auxilium implorarunt. Quamobrem
L R V.
199
'^^>. ^ ^i
(
^
^
yivofxi-
, ,
zcti
TrDVf/MUv
^.
,,
yctf)
, ciTroTpiTrofA^ivoi '
^.
Se
'^
,
,
,ytcn (/^ -,
'
'
fJLOi
-^/,
yn
icctt -
^ictiooufjLivov. ^st/ yct^ '<\/
,
< ^'/^e cre.
'(
*}
-, y^v ]
vojjl^.
-
^
* ' ^i
-
ycu . -
'.:&
/^
(pipz -
ayv.
praefeilus, duas iani naves conveniiTe videns, extlmuiti
remifque inhibere iullit : quandoquidem illi fuga reprefla.
iam nos ad pugnam provocabant. Poiieaquam ad litus
reverfi, & e navigio egreili fumus, ego mortuae trun-
cum amplexus , ita mifere lamentari coepi : Nunc quidem
certe mihi unam atque alteram Leucippe mortem obiifti
,
terra fcilicet atque mari divifam : quamquam enim hafce
corporistni reliquias habeo, te tamen amifi: neque enim,
quae tui pars terrae tradita eft , ei par eft
,
quam retinuit
mare : nam minor tui pars fub maioris imagine mihi re-
lifta eft, contra vero fub minoris, integram te mare pof-
fidet. Sed quoniam os mihi tuum fuaviari fortuna eripuit,
quod certe licet, iugulum exofculabor.
I '-)
Gronov. ObiT. IV, 26, &Graev.
/>3•« non eft puppim con•' in Cic. Epp. VIII,
13.
vertere, ut hic vertit interpres, 2 /^
^toj
)
Inepte
fed in pnppim
converfo navigio re• interpres. Verte : teneo quidem
tro cedere
, adeo nt
,
qui
,
prora in panan tid maiorem , amijfa minore
anteriore procedente
,
navem re- (capite)j mare tamcn
,
qiiod exi-
miglo
propellebant, eandem re- guam
iflam
particulam , at prae-
tro agant
, &
,
prora femper ob- fiantiorem , continct
,
te integram
verfa
,
mutata remigandi ratione, pojjidct. leiuna fententia.
ad puppim curfinn impellant.
V.
N4
aoo
ACHILLIS TATII
vj .
-^'-, B-oc^ctg
(, -
^
,^
^^
acLi -,
UKCaV
rfctvy.ct,
Mei^sAcicu y.i
9
iii'AciOTi^ncr<t
. <
^)
yiyovAcri
^^ ,
^
fJictpciivicrS-cii.
^
'<ta,Dfxety.oVi , '>^
.
(
'' -
,
, , ,jxiv , ep otrov
yj '^^
, >? £ ^'- '^jfivyjtyodyio, ,-
utvov
'^/. /
fX,ov
,
kv ayopa
(^ ^
-
^
>
jcai ovSiv ,
-^[xi ^^-
^. lyu) h fxiv
wpouTOV v.hiv ,
'
.Kaec mccum queftus, cadaver fepulturae man-
davi, deinde Alexandriam reverfus fum : ubi curatione
vulneri licet invite adhibita, fummo in cruciatu, Mene-
lao me coniblante, vitam egi. Tandem tranfaftis miM
menfibus fex, doloris magnitudo diminui coepit. Moero-
ris enim medicina tempus eft, animique vulnera emollir,
Sol quippe hilaritatis plenus eft, & aegrimonia tametfi
modum fuperat, non tamen, nifi quateiius mens aeftuat,
fervet : ac fi temporis amoenitate deliniatur , refrigefcit.
Ceterum cum me ad forutn aliquando conferrem
,
fuper-
veniens mihi a tergo quidam repente, manu comprehen-
fum ad fe convertit, taciteque amplexus & diiTuaviatue
eft. Ego, quis ille eiTet , initio non cognovi, fed obftu-
1 &i7ii<f!fii^ Ita ha-
(
'
.<. Ita fcripfiiTe
buit liber cum regiis Codicibus auftor videtur in fecunda editio-
collatus, quem habui a Franc. ne. In prima autcm poluerat:
Oleario. Quod etlam fecutae funt
XfiiU axfvai ,(-^.
operae noftrae ;
fed melius, quod fiVav , 7rp''cLsc
in aliis poitea inveni , ?•7-;7^£;.
(
^..^. Sic habuit
Tic
Xe'fO!
>.Afiiy.(voc crrKn-fsifd, Codex Palatinus cum Anglicano.
iS.iy cujiv {iV«v,
'^-'-' Salmaf,
L R . 201
ttTT7]Ziiv ^
acn ^/^ , --
?
'•7([>, ug ^.
Si ..
§-
, aai 7(7 , KAuviag ^s
,
',,
,,
^,
^^Tnf^iTrXozug'
•.
fXiTO,
-
, ^ [/>.
fA,oi
^, ^-
iycu .
S- . ,, ,
,
- ,
^,
, ,,
^
^, ,
«-'-
TTapaKpifxafxivog.
^
^
^^-
, ^ ^ , Trpocr-
- &.
,-J^' -
\you
^^.
L• -^
§[
,, y,i
pefaftus, ofcula & falutationes aliter quidem, quatn
fi fcopus aliquis eflem, ad quem eae dirigerentur, excepi.
Ac non multo poft eius faciem contemplatus
, & prae
gaudio vocem tollens, erat enim Clinia, hominem com-
pleftor, parefque amplexus reddo, ac mecum una domum
perduco. Ubi ille mihi quo pailo naufragio ereptus fue-
rat, ego illi contra, quae Leucippae acciderant, fingula
cominemoravi.
IX. Atque ita quidem ille: FraSa, inquit, navi, an-
tennae inhaefi: extremitatemque illius viris iam plenani in-
ieilis manibus vix apprehendens , fufpenfus detineri co-
nabar. Nobis autem aliquantifper undarum vi agitatis
,
fludus ab altera parte lignum
^
cui haerebam, fcopulo
aquis conte6lo illifit: illifum aquae impetus iterum, ma-
chiiias inilar, reiecit, meque perinde ac tunda iaoiatum
202 C L L S 1
1
€170 (
'^. ^
yjfjiipctg,
,('/.
9]^
§ ,i
>
^ ^
,
^
%ctTct ^(pipoy^vvjv
, <
,
CV
^^
,
^,
vivucicriv.
^, •, ,
Trvivf^ci, ,
epxovTai ^
, ,fJLOi
afjLa
--.
fxkv
-
,' §
fjLi |
--
. § ,^. ,
-'.
. «^6 ^ ~
fziv,
^iofJLai 7?\ ^^,
^^-^
^
§1
ifxiTopog ,
(^'•?^ ^,
^, , \ -
yiag
'^
,
[
(-^^^'
excuilit. Quamobrem diei reliquum natando, fpe omni
falutis penitus amiiTa, tranfegi. Tandem feffus, fortunae-
que arbitrio totum me permittens, navem quandam ad
jne venientem confpexi , ad illamque
,
quatenus conceiTuin
erat, manum tendens auxilium nutu rogavi. Qui in ea
erant, five quod vicem meam dolerent, five quod ita ven-
tis agerentur
,
ad me proram direxerunt : eoruinque unus
rudenteni , nave interim praeterlabente, demifit : quem cum
apprehendiffem ,
illi ex ipfis me mortis faucibus eripue-
runt. Porro navis illa Sidonem ferebatur, ac nonnulli, qui-
bus notus eram , mihi ciirationem adhibuerunt.
X. Biduiim autem navigantes ad urbem adve£\i fumus.
Ibi tum ego Sidonios
,
qui ea navi vehebantur
,
Xenoda-
mam fcilicet mercatorem, eiufque focerum, Theophilum,
rogavi
, ne Tyriorum alicui , fi quem forte obviam ha-
buiiTent, naufragio liberatum me nuntiarent, ut ne me
L
R V.
205
zoTd. yu^
'-
,
,
^;-
, fjLovov '/jfjt^ipciuv yivo^i-
, cig ,
. Si .
,
, okJag
, ^, ,,
}/^ ^,'
, [,
^€
^,.
^ ^.
-
( >
,
'/
,
^
, , -
TrifxCuiVTa '/-
ypciiXfjLaTai fjiiTa fjAav
^
', ^'^ KiKo^i(rfA,£va, Ji' 6
',--
&.
S''
cvfji-
ypafxy.aTay
,
> ,
i
,
. yao ] -'
tecum iter fufcepiiTe intelligerent. Fieri enim poiTe pura-
bam , ut eos laterem, fi quidem hoc illi clam haberent,
praefertim, quod quinque tantum dies efHuxiiTent
,
quibiis
nufquam apparueram. Nam & domefticis meis, ut fcis,
rogantibus , me rus iturum , decemque integros dies ab-
futurum efle , refponderam : atque hanc apud omnes fa-
mam de me invaluiffe comperi. Sed & pater tuus non,
nifi bidiio poft, e Palaeftina rediit, milTafque a Leucippes
patre literas invenit , akero a difceiTu noftro die allatas
,
per quas * i tibi filiam fpondebat. Quibus ledlis, ac fu-
ga noftra cognita, vehementer animo commotus eft, tum
quod te promiiTum per epiftolam lucrum amittere vide-
ret, tum quod tam brevi eum in locum res a fortuna
deduftae eiTent: quorum nihil eveniffet, fi literae citius
204
ACHILLIS
ypafjifjLUTU , yAV TnTrpayfjLivcuv
^
9
^- ^
,.
kch
^.^ ^
^ ^
-'
%
0LV
-,' Siiv (, ~
fxoi
fA,civuumv '^(^(.
((, Si
jjia^ucri , ,
'
,
»
\,77^. S'i «-, -
,
Kcii
^ ^,
^^
|
, Xsyii
. < evuarh ^'
^^,
%\-
, ^ vif^ipciv ,
/'
. -
?\. la-TiVi
^
^
S'a ,
allatae fuiffent. Quin etiam puellae matrem, ut rem dif-
iimularet, obteftatus eft: futurum exiftimans, utvos for-
te invenirent. Neque vero cenfebat e re effe , ut infortu-
nium huiurmodi Softrato innotefceret; illud fibi perfiiarum
habens, vos, quoquo tandem abiiiTetis, futuras intervos
nuptias intellefturos , rediturofque, fugae caufam non am-
plius palam facere veritos. Nunc ille quam diligentiflime
in id incumbit , ut
,
quonam profugeritis , fcire pofllt.
Nam etiam fuperioribus proximis diebus ex Aegypto re-
verfus eft Tyrius Diophantes , teque hic vidiffe patri tuo
fignificavit. Quam rem ego fimulatque inrellexi
, nuUa
plane interiefta mora huc adnavigavi : diefque hic o£ta-
vus eft, ex quo te quaerens urbem ifiam perlu^ro. Quam-
obrem de patre tuo iamiani affuturo quid vas, etiatn
atque etiam vide.
1 'Ai-//£Vi«it ——
a<f
/fiVTtfi) Le- ante ;.
vel corr. 0*31 i»
gendum videtur: /-(5, ots»
»'5-
,
[cvtsc] si ^. deleto cvxif
jrsr; cvTfs ^tijv iyyii»v, & inferto
sl cum Salmef.
^cet. omiffis i'?»v & «»
L R .
2oy
itt . (^ ^ >??
grai^iof
£t ^uiyMv , , ,-
fxoi
.'(^(^<
, fxoi ,
\
fA,e<rou -
fjiov
^,
, ^^
^^
,
^
(
7 .
'
2 ',
^.
^, fjnav
vjfxiuciv
, fXijci iruvUTov
[., fXiTci -v^ivaiot.
,
SiS'cu(n
,
9]
3
^.
fJLci
^^,
j
--
^^ KAsi^icif
'
-'^,,
y
ctvaKOf^KTTiov ,
vj
enaZS-cc (.>^£, .
woifx.i ,
^<"4
f^iv
;
thu
^^
'^
^
TTiTUi . ls\iViKaog "
XI. Quae cum Clinla dixiiTet, nihil aliud quam forfu-
nae ludibrium dcflevi : Me mirerum, inquiens, hoccine
tempore Softratus Leucippen mihi fpondet? Nuncne milii
medio ex bello uxor datur ? nae ille dieruni rationem di-
ligenter fubduxit : qui non nifi poft abituni noftrum nu-
ptias fieri voluir. felicitates intempeftivas ! me ante
iinum illum diem beatum ! Nunc Leucippen mortuam fpon-
dent. Nunc, cum mihi lugendum eft, Hymenaeum canere
parant. Hei mihi ! qualem fortuna fponiam praebet, cu-
ius ne mortuae quidem integrum cadaver mihi conceffum
fuit. Tum Clinia : Minime, inquit, nunc eft conquerendl
tempus : confiderandum potius
,
praeftetne in patriam re-
dire, an patrem hic opperiri. Neutrum, inquam, placet.
Nam qua facie illum intuear, cuius domo tam turpiter fu-
gi ? cuiufque fratris depofitum abiuravi ? Mihi certe aliud
nihil fupereft, nifi ut hinc prius abeam
,
quam ille adfit.
Haec dum inter nos pertraftarentur , Menelaus & Saty-
26
ACHILLIS
€(£%€ , Koii '^,^
{ , *-
victv TrioiTTTVcraOVTcii , {,'
^
'
\ C "^^ / 5*5-'/
*/
^^,.
^' -
(,
.
'--
,
'^^
iTTi <
^. ^ .
?/
^
fxsya -ayaS-ov,
^'
.
^^^
,, ^, -
y&vog
i
QVQf
/, lS\^' '^,
. &3- <^e
^ avrjo >
3-'
^ ^('
ya^
kv^oa ' Si§ou(Tiv 7ra<rav ?
-. ^ ya^ Svo
,
huaSi
^
t

^^.
rh
§ ^
-
, ^, ,
-''.
rus ad nos ingreffi funt. Simulac ambo Cliniam amplexi,
& de tota re a nobis certiores faili fuerunt, Satyrus ad
me converfus: Haud contemnenda,
Hercule, inquit, oc-
cafio nunc tibi Mq oiFert
,
qua res tuas in tuto facile
colloces,
animique tui amore deflagrantis una miferearis:
nec vero clam te, Clinia, id habendum eft. Permagnam
felicitatem Venus oftendit; fed quam ipfe nihil faciendani
putet. Atque ^deo ut fcias , mulierem Ephefiam eius amo-
re flagrantem ad infaniarn ufque compulit, forma bona
fane
,
& quam , cum videas , Deae alicui fimilem iudices.
Meliten eam vocant, divitiis affluentem, atque aetate non-
dum fatis matura. Quae cum virum iampridem naufragio
amiferit, hunc fibi dominum, non enim maritum dicam,
praeoptat, eique fe & fortunas pnines fiias dedit. Quid,
quod eius etiam caula duos hic menfes confumfit , ho-
minsm , ut fe fequeretur , obteftans ? hic vero eam defpi-
cit , neque
,
id quamobrem faciat , fciri poteft , nifi forte
Leucippen fibi a mortuis excitatum iri fperat.
L R V.
207
.
;
/•*
.UTTO TpOTTCU ^OKU
fJLOl^
(pt](riv, h ^,. ,)
,
Kcti
epciug (^ (,
ir^pag
"
ovry
^
.
ro
fA.iv
§
•> ^\
(^,
6 Si
].
i^icru
L•
3-
,
--'
^,
'tr^^vcrai
^
'.
1\.
.^''Ayg
f*e,
&;Vci/, -, £-
§'
f^ovov
yvvaiov
fJLoi
f^yj
^
7[,,
iTniyovira ipyoVi
'E^scroj/ {,. '^.
--
-
fJLVj
(, ^ .^
-
i , ^
,
yjKpov ^,-
,,
-
'
'^
XII. Tum Clinia: Rede, inquit, Satyrus loqui mihi
videtur. Quid enim cunftatione opus fit, ubi pulchritudo,
divitiae , amor tibi fefe ofFerant ? ex quibus ad volupra-
tes perfriiendas , ad vitam laute peragendam
,
atque ad
exiftimationem tibi parandam , abunde omnia fuppstant.
Illud autem in poilremis reputandum non eft, fuperbos
Deo invifos eiTe. Ego Satyro fidem habendam cenfeo , te-
que Deorum voluntati wt permittas , fuadeo. Tum ego
fufpirans : Agediim , inquam
,
duc me
,
quo lubet , fiqui-
dem ita Cliniae quoque viderur. Tantum , ne muliercula
haec molefta mihi ftt, retn ante perfici pofiulans, quani
Ephefum pervenerimus. luravi enim, nemini me unquam
liic mei copiam fatiurum , ubi Leucippen amifi. Quibus
auditis, Satyrus e veftigio ad Maliteii evangelia ferens
cucurrit: atque haud ita multo poft reverfus, ea re co-
gnita, prae nimia voluptate exanimatam paene concidifie-
I , £'Jfi<c) Bacchylide ^"iSfviT^i) Nefcio quam com-
haec dufta. Anal. Brunck. T. I
,
mode. Forte: :•<, ^^-
p. 152,
fr. XIV : e-a<<, vel limile qui<J,
'
\'ciy.v,
»;**
|«^»«.
28
ACHILLIS
vjfjiipuv ^^.
-
•3-
,
(^,.
. (^ ^
fjbi•,
ctvccuopouira
,,
ncti Trctv jWou ^ii//7ri7rXr,(ri ,.
^
y.iv
-^)(3'
,
pcJoi/ <h (,73"
'.
ifxaoy^aioiv
'^
^^,^~
'ACfoSitriov. ,
, -
( ,
< iSilv
yt/-
. (,
SiiTirvov '
^i -
^^
, ^-,
^"
, ^.
-
^ ^ \< .
"-
- ,^
'
5-
retulit: meque ad illam eo ipfo die coenatum ire oporte-
re, ut nuptiarum initium faceremus. Itaque viam ingref-
fus
,
9d mulierem me contuli.
XIII. Quae fimulac me confpexlt, obviam progrelTa,
complexu
,
innumerirque diiTuaviationibus
accepir. Nec
erat fane ilia non formofa. Nam &: adfpedlus miram quan-
dam ac propemodum Veneri convenientem prae fe fere-
bat dignitatem : & color in vultu is erat , iit non quidem
fuco illitum, fed rofis diftinilum
,
ac laSe diftufum dice-
res. Capillus ipfe denfus , auroque non abfjmilis
pende-
bat : itaque non infuaviter illam contemplari mihi videbar.
Interea menfis fplendidiilimis exftrudrs , coenaturi accu-
buimus. Melite vero, tametft ex iis, quae appofita fue-
rant , nonnunquam fibi aliquid
aiTumeret , tamen nihil
prorfus comedebat; fed me unum tantummodo inrentis
oculis obfervabat. Amantibus enim nihil aeque fuave eft,
atque amatam rem intueri. Animam enim totam occuparls
L R .
109
ic>)iTi roo^vi. vj §i &'
inToiovtra ,
(&'-
Si
hcufXBvou
.''^?^
, tvuTrofxcicrcriTUi
>^ 'i^/v-
^
,
, ,
fjLooCyjv.
ok
^
Kcto^idv , ^^
-,
^
-'
(
yg
^^^-
(
\
! h -^-
. ^t' TLolov '^,
;;,
f^oi
-j
[ ( ^'•, , aua -
jUg, ^-^ ,^ (pi-
.
^,
'
fjLOi
.
.
fA.iv ,.
-
tii
yg-
^,
yAV -
f
/, ,itcn
.--'
'
^
^^^,,
2ci-
amor ipfis etiam alimentis aditum obftruit. Voluptas au-
tem, quae in videndo percipitur, per oculos illapfa
menti
Iinfidet,
reique vifae imaginem fecum raptam animi
fpe-
culo continenter imprimit , atque effingit : pulchritudinif-
_que fluxio ipfa per occultos radios in amantis pe6ius di-
manans , amatae rei formam infculpir. lilud igitur
cum
animadvertiiTem : Quid caufae, inquam
,
eft, quamobrem
te nihil eorum
,
quae imperafti , edentem cerno ? nae tu
piftis convivis mihi fimilis videris. Tiim illa
: Quodnam
mihi lautius, inquit, obfonium, quod vinum pretiofius
tuo efle adipe6lu pofle putas? Protinufque his didis,
me
iam non fine voluptate ofcula admittente , diffuaviiita
eft
;
dein retrocedens : Tu meum , inquit , obledamentiim es.
XIV. Ac tum quidem hoc modo res habuit. Poftea ve-
ro quam nox adventavit, mulier fecum me node illa re-
tinere conata eft. Sed ciim eadem fere, quae Satyro dixe-
Adiill, Tat.
ACHILLIS
^))
yrpocrayopivcrctg.
fJLoAig ctCpivjCiv -
.
^'
-,
(vjyM
'
liobv
-
, ^^ koli
-
-,
^^
3'. .7,-•
^g TjuiV
, ^KUI ^/?.
OfjLvvoixiv
y
,^
,
Se oivSpci
--'
, Kcii ^
^-.
'
^
c^Sj eiTrov
,
'
(^,
' ,
'(^' ,
,
,
<^. ,
.'-'
7>•. ^
yiyJiv -
.'*ccu ^ya-
y.oi' ^ spyov -, •3-. /
-
',
, yiXolov ttci^cl
\ \ /'.
,vivcrcc-
, - j , .
,
ram, repetendo aflentiri nollem, quamquam aegre ac dif-
ficulter , diir.iiTus ium tamen : ac ea lege, ut poftridie in
!
Ifidis
convenirenuis , ibique, teile Dea, tota de re, inter
rosquid futurum eiTet , conftabiliremus. Adfuimus itaque,
Meneiao etiam Cliniaque me ccmitantibus : iuravimuf-
que, ego quidem
,
perquam fan£ie me illam
amaturumi
illa vero, me fibi coniugem adfcituram, rerumque fuaruni
omnium
dominum habituram. Quae quidem inter nos fir-
mata funt, ut non ante promiiTa fierent, quam Ephefum
applicuiiTemus.
lUic enim
,
uti antea teftatus fueram
, Me-
litae Leucippen
cedere volebam. Deinceps menfae
conqui-
fitiflimis ex cibis cumulatae accumbentes
coenavimus:
coenaeque illi nuptiale nihil , nifi nomen
,
fuit : nam re-
liqua in aliud tempus difFerre pafti eramus. Porro autem
mihi nunc
etiam rifu dignum nefcio quid a Melite inter
coenandum
diftum fuiffe , in mentem venit. Nam fimulac
nuptiis, qui aderant, bene precati funt, Melite clam mihi
annuens : Ego , inquit , inane quiddam fola paffa fum.
IL
L R .
21
'
etd^aviCi
.?
/ ,^
, .
Si . , ,-
^.
li . T^ (Je ivriovcn^ (^ ^^,,*
^g ^
,,.
MevsAcici /- ^k^.ucijv, -
-, -^
,
^ctKctfr-
(,
,
'
^y
, cifJLct ^,-^,
vifjuv
J*e ^KccTiOiuiTo
^^. J*£ ,kSo-
. fjLi
i
ffAAct -
(-
•-, , ^', ,
, ,
, h ^. »
^
'
,
^- -.iSict
is.
\
TVi />] -
Vt enim iis, quorum cadavera humanda nurquam repe-
riuntur, inanes tumuli exftrui folent: fic inanes mihi nu-
ptias effe animadverto. Atque hoc quidem pafio muliet
callide iocabatur.
XV. Poflridie vento feciindo invitati Alexandria
folvi-
mus : Menelaufque ad litus nos ufque fecutus
, & data
acceptaque lalute, profperam nobis navigationem
preca-
tus,
dirceflit, adolefcens probus fane, ac paene
divinus:
qui
,
cum lacrimarum plenus recederet
,
nobis
omnibus
pariter lacrimas excuffit. Clinia, me deferere indignum
ra-
tus,
Ephefum una mecum proficirci voluit, ut ibi
tantif-
per moraretur , dum res meas in tuto eiTe
profpiceret.
jlai
;Sed cum iam profpero curfu navis noftra ferretur
, nox-
ique
appropinquaffet , ac cibo fumto, vix cubiculum
,
quod
iui
lUtrique noftrum
commune in navi adornatum fuerat,
dor-
O 2
iii
ACHILLIS TATII
f>i7n(^^ciyfA.ivvi.
-
fjn
yafzov'
iSvv y,iv, -,\77 m
^^^,
((
^
.'•
&^' yj TrpoUicrf^ia. / (^u ^xi ?-
Tn^ifMiviiv
;
^
---
ctl , -
( ^^ (,.
'-
fjuoi
,
-
, KaiOfj.cii.
^^
^iT^ui
.
-
^
,
\vct
^,. L•
-
(, ^
^
%<5
zoLi
(7, civctTtaio^ivov
^
-^^. (
-
, \
fA.yi
S-.
^- , ,
rcc
^^^-.
mitum
intraviffemiis
,
Melite me complexa fuaviari, nu-
ptiafque repetere coepit : Nunc quidem certe, inquiens,
extra Leucippes fines egreffi fumus , ac paftos iam ter-
minos tenemus : haec praeftituta dies eft. Quid nunc
,
donecEphefum pervenerimus, difFerre oportet? An nefcis,
dubios maris eventus, infidarque ventorum mutationes ef-
fe? uror, mihi crede, Clitophon, uror: atque utinam ar
doris magnitudinem palam facere liceret : utinam ea in
me, quae in amoris igne , vis effet, ut complexuum meo-
rum contaftu flammam in te immittere valeretn. Sed meus
hic ignis diverfam quandam ab aliis vim fortitus eft. Nam
cum
inter amantium complexus vehementiflime alii fer-
vere foleant , meus hic nobis tnutuo in complexu iacen
tibus parcit. ignem arcanum ! ignem in abdito relu-
centem 1
ignem fuas ipfius leges tranfgredi nolentem
!
at nos, cariffime Clitophon, cur non tandem Veneris
facris initiamur ?
L R V.
213
'
.
'
JMif
fxi
-yi

'
3-i(rfA,ov
<
viKpouv.
ct^Xiotg , ^
Trctp-
}'|.€
, ioug '
.
,
]) S-ciXu(r(ryi 5
'
-
.
^ -
.
kiyovtn ae \ ^'\^\, ,-
^ \ ,»
'
9
vrJ
iXiiV ,
--
ri[MV
'.^^i <roi ^
]/"
iivai yauov^
^
^^, ,
--QioojXivog•^ ^
vjfjuv
-yivetrS-ai
fjLT}
fiivovTa-j
"
jusv, ^:, •,
'
^
\< S-^,
^ ya^
XVI. Tum ego : Ne me
,
Inquam
,
mortuorum iuila in-
tervertere adigas : neque enim mirerae illlus puellae fines
praeterveiios nos eiTe dicendum efi, nifi cum alias tenue-
rimus
terras. An non eam in mari viram reliquiffe audi-
divifti ? Leucippes fepulcrum eft maris ampliiudo haec
,
per quam ferimur. Quid vero fcis ? an non fieri poffe pu-
tas, ut circum navim hanc fimulacrum illius erret? Animas
enim eoruin, qui in aquis pereunt, non omnino quidem
ad inferos defcendere , fed propter aquas ciixumferri aiunt.
Ac fortaiTe nobis hic complicatis imminebit. Ceterum ido-
neufne tibi ad nuptias conftciendas locus liic videtur? re-
ilene tu illas inter fluitus, marifque iaftationes fieri ar-
bitraris ? an tu ab inftabili nuptias noftras toro aurpicari
nos debere cenfes ? Tum Melite : Scite mecaftor
,
inquit
,
argutaris: verumtamen locum ego quemlibet pro thalamo
^" amantibus elTe arbitror. Amori enim Deo
nullus prae-
I Mi »-) In An- tit. Et paulo idem Anglica-
glicano : »
/?i* '.. Ita nus
,
cum editione Palatma ha-
iri
videtur legiffe interpres
,
qui, bet; if -^rsxiyii ^)>
'
iufia
interverterc mortuorwn, ver-
214
ACHILLIS TATII
-
^.
h
---
L•
f/.'/]
,
^
i^cu"
Kcti 'ACficiiiricig ^,- -
''^^
&(('
[.>)
/, Tifxri<rcu-
fjLiv
'yctjxcu
^,. iyLOi
,
ycto dcKU ,
TTd^ovTct ycty,uv
,..
fXiv
^
}cpif/,cif/Avogy
^-, §
^ ,^,
-
TcifjLivoi.
yi ,
-, ^/,^^
^jyov -, , otoificivoi' ,, (
'^, 3-,.^. 7<.
,
9
V} '---^
',
-
(TiiSouV Kcci ]!^fiirjcdv
,
^
^^.{.
Si
•^
clufus Iccus eft. Quin etiam arcanis e:us familiariffimam fe-
dem effe mare accipimus. Quid quod Maris Venus ert fiiia,
ut ncii ineraiam nuptiarum Deae rem failuros nos exi-
ftimem , fi matri eius hoc honoris habuerimus , ut, quae
ad perficendas nuptias reftanr, hicconlummeinus. Nam &
iugjm
,
& quae circum antennam pofita vincula funt,
niiptiarum praeientlae mihi omnino figna videntur effe.
An non optimum, here, aufi icium putandum eft, fub
iugo thalamuni inire , rudentibus inter ie coUigatis,
& gu•
bernaculo prope collocaro ? argumento eft id quidem , nu-
ptias a fortuna noilras gubernari. Ecce autem & Neptu-
nus, is Amphitriten in inari uxorem duxit, & Nereidum
chori nos comitabuntur ; ipfaque ventorum
,
tam
fuaviter
1
^
tS ?SiS') Ita Longus ) 'AipfcJii-iJic -
;
In
fub init. L. ill Poemen. ^^ mari vcro? Nimi locus aliquis ma-
<jf ^
, '
y
gis idcneus cmori ac Veneris
fa-<•
%^mp, -^ 6;
xȣt'v.
cris? Salm. Sanus etiam fenius
2
-Jf
\
xoti citisia- efl, •5illis /xh xai
,
quae Ba-
Tipiv) Ita omnes iibri Diftinftio- varicus Codex non habet. Tunc
ne iuvandus atque allevandus lo- autem iigna interrogationis de-
cus
5
qui fic iacst ; '^'^^
lenda.
J. < <Jiy,i,itj!pov ipani
L R .
215
?^ 7mvfA.ct.
sy.oi ^/, ,
',•[, ^^'
^
^ , ^-
^
3 ^.
fA,oi
^/.gcrjj
fxoi
.
'\^
tvv
a-OorJocc ^'--^
t
»
,
,^
,
.
ofjivvixi
^ ,
--
,
'
(
3'(( vouoi. -
^ , ^Siiv
^ ^', ybiv ,
i2fa ,
rh,
(,
'kivSjvco
.
y^i]
'
, , --^
, .^£ (^-^--
^^ [^ ,
^<^
^
circa rudentes obftrepentlum
,
miirmura hymenaeum ca-
nere mihi videntur. An non tu quoque velum iftud
,
quaii
praegnantetn uteriim
,
intumefcere cernis? quod ego iane
boni orainis loco mihi duco, hltic futurum conieftans,
iit iamiam pater futurus fis, Itaque cum illam ad id tarn
propeniam viderem, Philofophemur, inquam, mulier,
tantifper, dum terram attingamus. Illud autem tibi ega
per mare ipfum, & per navigationis huius eventum iuro,
non alio me, quam te, defiderio teneri. Sed funt fuae
ipfius maris leges : de nautis enim perfaepe audivi , naves
a venereis congreffibus puras effe oportere, five quod
facrae fint , five quod minime deceat inter ea
,
quae marl•
femper impendent, pericula quemquam lafcivius obicdari.
Ne igitur mari maciilam hanc inuramus , neu niiptiis ter-
rorem immifceamus, aut, quo minus harum nobis foii-
dum gaudium fit, nofmet in caufa fimus. Quae cum dixif-
1 Theocr. XXVII
, 57
:
^
:
ya/xov , wrfifia-jcn.
4
6
ACHILLIS
S-upctv
^. TctvTct
,
^,,
[.- ^
, ^^
iU^OjiliV.
. &02
^^
^iavutravTig
i^KOf^iv ECia-ov. ,,
fjuiyciXvi
.'
,
, ^--
.
Ki?\.ivii
§
Shttvov -
-
. ,
^
, , /^
.
€7Si (^ .
,'-
cccvTig
•;,
,
,^^.
:icti
^
TTAfiiyivoixiuex. , § ,
Tccti ' (/^
,
^^^^ ,
(^, KocCToZtrct
,
, ^^^ (^,
(
, ,,
'',-
jW.e , , Jg-
fem
,
oicuiis idemtidem fubblandiens
,
muliergm in meam
feiitentiam pertraxi: atque ita,quod nodtis reiiquum erat
,
fomno dedimus.
XVil. Quinto autem, poilquam difceireramus, dieEphe-
fum naviin appulinius : ubi Melites domum amplam , &
eaium
,
quae illa in urbe eirent
^
facile primam
,
rervorum
praeterea nunierum non ejdguum , aUam poihemo ilipel-
-le6tiiem iane quam lautiflimam comperi. Mulier interea
dutn coenae
,
qiiam iplendidiliimaai imperaverat , tempus
adventaret, una feciim me rus, ab urbe non ampliuspaf-
lus D diftans
,
pergere voluit : qiio fiinulac curru veili
fumus, arborumque in quincuncem direatarum ordines
perambulare coepimus; e veftigio mulier quaedam, gra-
vioribus catenis vin£ta
,
ligonem geftans, capilio detonib,
corpore fqualido , amiftu lacero atque difcindo , ad genua
nobis proitrata ; Miferere
,
inquit
^
nici , hera , mulieris
L R V.
217
CTTOivcti ,
fA.iv, ^
^
^-
L• , §{ . ,
.-
/'/;'
(^,
'
,
ii ,
,y.cn croi .
(<^''
niic^ayiv
^
& (\,
\ /;
\ ^-
Hiccv. (, , ,
[
\^%. hvoy,tx, -, yivcg (^,
^, .
(,
.^<•'
(^^'
-L•
,
^,, ^-. -
fA.i
^' ^.
,
§1
'-
';
<5^
^,
\ ^-
,. ^ fxi
;
c&fxa
(^ ,^ S^ia-
inulier, & liberae quidem olim
,
ut vere affirmare poffum;
fervae autem nunc , ficuti fortunae vifum eft. Vocemque
hic repreflit, Tum Melite: Surge, inquit, mulier, & quae
fis , & cuias
,
quifve has tibi catenas iniecerit , eloquere.
Adfpeftus enim tuus, etiamri adverfa fortuna premaris,
nobilitatem tuam praedicat. Tum illa: Familiae, inquit,
tuae procurator, quod impuns elus cupiditatibus obtem-
perare nolui. Genere Theffala fum , Lacaenae mihi eft
nomen, Hanc ego tibi fortunam meam fupplex commen-
do. Tu ex iis me miferiis, quibus oppreiTam vides, eri-
pe, fidemque mihi tantifper habe, dum tibi drachmarum
duo millia , tanti enim me a piratis Softhenes emit , dif-
folvero. Quae, mihi crede, quam ociffime conficiam. Sia
minus, tibi fervire pergam. Cererum quam me ille foede
excruciatain habuerit , vide. Protinufque didufta vefte ter-
I
/'
^ s'<fMy )
In- videtur, quod &Bergero in men-
terpres legiiTe videtur :
('^-
tem venit, ac ', ex oppof.
^atv ir^tv. Reftius tamen «{ JoxsT ».
ACHILLIS
,
< ,. \1
-
fxzv
, (' ^.77
.
^i .]&'
Qaf^ii ,
'
/,, /^.
' .•3'
tjfMV. [,
SiCTjJMv 'ii
^,.
-
yu
"
ISiiXiTTvf
'
vQ '
~ ? / >
^
/1'' ,
t PJ /
^

viy,iv
-
riKKTfXivov
j
, .
^vjrhv '^'^..
, ,
^
, ^,
{.?^-3-
i
-
^
fjiiy
^,iivai ^.
-
Si . S\
^-
,
y
--
',
Sz
^^^^-
-,
•<
,
ga
oftendit miferum in modum confcribillata. Qiiae cum
audiviiTemus,
ego quidem ftupore oppreiTus fum. Leucip-
pes enim fimilitudinem
quandam habere mihi vifaeft. Melire
vero
, Bono, inquit, animo efto. Ab iis enim malls te
liberabo,
domumque gratis remittarn, Mox SoAlienem vo-
cari
, eamque e vinculis eximi iuifit. Sane autem perter-
ritLis
Softhenes adfuit ftatim. CuiMelite: Quando, inquit,
fceieitum
caput, e vilioribiis etiam famulis noftris aliquem
tam
immaniter a nobis acceptum vidifti? Sed quaenam
haec iit,
age, fallaciis omiffis , eiFare afiutum. Nihil aliud
he;cu]e,inquit ille, hera, fcio, praeterquam quod mer-
caror,
Caliifthenes ei nomen erat, eani mihi vendldit,
a
piratis emiam affirmans : effe autein liberanij Lacaenam-
que appellari, aiebat. Melite hominem ab adminiftratione,
cui praeerat, abdicavit, mulierem ancillis commendaviti
I 5?5••7«9•')
Sic meliores Co- tione defcripta iunt : ot
/
dices. In aliis exemplaribus , &
^-,
, ,,
,-^
quae, ut videtur
,
ex prima edi- asv. Quod & ipfum ferri poteft.
L R V.
119
oiciH,yi(rcicrcc oe rivct itctTct
,
, /
^ctfAcc ifioi , ,
iig , ,
yjf^iv.
. '^(( § jUCi
^,
-
^
''', , \<7\)-
^'. (,''^^^ yoZv , yct-
CTifiA
, ^. ^
> €-
ygi ^, ^ o^iyii. ^,
ctvuyvMVui
f,ii
3
KciTiTrAuy^v
-'
yvficc yaq
,' ypay^fA.ciTe&. kyeyociTrTO S'i tc/Jz,
.
0'>
/ ~-~'\\~(\
/
ya^ ( ,, /
'if^r,g.
0(ra yAv aci ,^.
lotamque ac munda palla indutam in urbem duci iufllt.
Deinceps nonnullis ad agrorum rationem pertinentibus,
quoriim graria illo fe contulerat , imperatis, pilento ad ur-
bem reverfi fumus, coenaturique accubuimus ibi.
XVIII. Tum Satyrus , vultu nefcio quid ferium admo-
dum iublndicante
, c!am mihi, ut exfurgerem , fignificavir.
Quamobrem purgandae alvi gratia fecedere me rimulans,
exivi. Tum Satyrus, qui progreiTus erat, nullis omnino
prolatis verbis, epiilolam mihi reddidir: qua refignata,
protinus , antequam legere inciperem, animo confterna-
tus fum : Leucippes enim erant manu exaratae hoc exem-
plo literae.
LEUCIPPE CLITOPHONTI HERO S.
Herum te me appellari
,
non
fane
quod admirere : quo
enim alio te nomlne vocem
,
qui htrae mcae maritus faElus
fis
?
Quamquam autem
,
quaecunque tua
caiifa pertidi
,
mmime igno:
220
ACHILLIS
Si
v7rofjLVYi(ra>i <. ^ict
f^^Tipci
-
,,
','
§tct <ri ^, -
yioLv
,
KUI -^^,' §iOL <re hriiov yiyovd
,
y,c&6cipfjicg ,
,
vi^vj §' (iid < -
,,,
)
\-^, kou §.
--
CCC
,
ifTKcf^ct
, Kcii
.'
'
,
yiyovug
y ^,,
^^
yevouf^aij
fjt,yi
. uiv
,,^,.
rh
, -
yct^ilg.
^^icc cre
-
cig , ^ ,,
^^^,
-
yiiXcLTQ. ^ §(,
'^-'
jcoLTiloaAiTo , 7(£<
, -
-, 7ny.'i/Qfxcti. .
iuv ^i ,,
&
§^rJ>cv
ras, commonefaclendum te tamen in praefcntla perneceJTanurn
duxi. Tua caufa
matrem rdlqui , errationcmque mlhl elcgl : tua
caufa naufraglum fecl ,
moxque in piratarum manus deveni : tua
caufa hoflia
& explatio
fd^la
fum ,
aliamque iterum mortem
oppetii : tua
caufa
venivi
,
ferreifque catenls
fui ,
HgO'
7iem
geflavi ,
terram ejfodi , vapulavi : ut tii fcUicet alrerhis inu••
iieris coniux
,
ego alterius viri uxor ejfetn ? at hoc Dii pro-
hibeant. Ego quidem certe
hafce
omnes aerumnas forti animo
fuflinui
: tu vero illaefus, verberumque Immunis, novis te nuptiis
obk£las. Verum
fi
mihi ullam pro lls incommodls
,
quae tua
caufa
pertuli
,
gratlain habendam cenfes , uxorem tiuim
obteflare^
ut me
,
ficuti
pollicha
efl
, mijfam factdt ,
eique drachmarum
duo
'
,
qiiae pro me
Sofiht;nes exfolvlt
,
fponde : ac
,
quoniam
Bys^indo non longe abfumus
,
curaturam me quamprirnum
,
in
te recipe. Aut
fidem
mihi non habes , omnium tua
caufa
per•
pejJOrum gratiam hac
ipfa
te mihi abunde relatum ejje ar-
L R V.
121
(
TTovm. Eop&)0"o, -
,
fh cci ,
^^
.
-
. ,
-
,
^
-,-
,
'^,.
^'
6|
>^
r\Kig >?
-£<;
,,2' -,
^\
~
'
^^
', '
yao
• yJvov ^.
, ^
,
&
, ,
^
^
'
^
]\>/
yg,
e/Vti/ '
'
<rot
, )/
(<--.
bitrare. Valc
,
harumque dbi nuptianim felkitatem diuturnam
habe.
Ipfa
tihi haec virgo adhuc fcrlbo.
XIX. Haec cum legerem , varias in partes animo di-
ftrahebar: amore incendebar, expallefcebam , mirabar in-
terdum
,
interdum udem literis nullam habebam ; ita metu
gaudioque conflidabar. Tandem Satyro inquam: Mihine
hanc ab inferis epiftolam reddis? aut quid fibi haec vo-
lunt? revixitne iterum Leucippe ? Maxime , inquit Saty-
rus
: atque illa eft
,
quatn in agro ruri vidifti , fed eam
fola adeo capillorum commutavit abfciflio, vix ut a quo-
quam dignoici queat. Quid tu igitur tot mihi bonorum
,
inquam ego, auftor meas tantum nunc aures obleftas,
neque ob oculos felicitatem meam ponis? Tace fis, in-
quit Satyrus , remque diliiirula , ne prius nos onines per-
das
,
quam de tota re fecurius aliquod a nobis confilium
ineatur. Mulierem hanc vides civitatis huius primariani
,
222 ACHiLLIS TATII
'
fjLciivcf^ivyiv
croi'
^
§i iprijicovg \v -
< koKvcnv.
''
Svvay^cii
, .
yup
7< ^^
%.
fxoi
^iot ypcLfA^fJiouTCuv .
Koti
kfxci.
ctv^ig ki/-
%
ypufA.fA,a(nv
,
'
, ,
'
\,
'AtKciici
,
.
TravTot
'
, ^, (
.
',
^ ,
,
t
','^
? ^•-
'^ ^
?. (( ^^ ,-
^ ,
^.
^k eCp'
,
^,
-
^
"
''
^. .
tuique amore infanientem : nos autem media intra retia
omni ope dei^itutos verfari. Nequeo
,
inquam ego
:
to-
tiitn enim per venas voluptas in corpus diiFunditur. Quid,
quod etiam mecum per literas expoftulat ? Le£taque iterum
epiftola, hunc fere in modiim abfentiilli, quafi adeflet ,
fin-
gulatim refpondi: lufta loqueris, iucundiiTima Leucippe
:
verutn tu quidem caufa mea, qiiae fcribis, omnia per-
tulifti : vere ipfe tibi malorum omnium auftor fui. Cumque
ad eam literarum partem venuTem
,
quae contumelias &ver-
bera a Softhene inflicia continebat , ita collacrimavi , ut ii
eis interfuiiTem. Cogitatio enim mentis aciem adea, quae
literis fignificantur , convertens, quae leguntur, animo
repraefenrat , non aliter, quam fi res oculis effent fubie-
ilae. Illa vero
,
quibus mihi nuptias obiiciebat, rubore
me perfuderunt ita , ut fi raanifefto in adulterio deprehen-
fus fuiiTem : adeo me literarum etiam ipfarum verecundia
commoverat.
L R .
223
'.
Oifxci , ccTroAoyiiiroi^cti , ^;
'?•'*
kctXu}cctf.-iiv' ,rjf^cuv'
L•
^iyAa-rifjLi^ci.
-^, <^pci<rov
'
Kcti
(/ ^^/
,
,
.
<^£ , ,, , ctVTiypa^cfJ & ^ti, Kctt
-
,.
yoL^
-
^^
y
ky^y.ug. ya^,
,
%yv\yLCL\
fJLi'
''
^
olSi
(.
'
^/,, ^,
,^,,
*
.
/-
XX. Ac tum ad Satyrum converfus: Hei mihi
,
qua
excufatione, inquam, Satyre, utar? Manifefto nunc qui-
dem certe tenemur. Leucippe nos cognovit : atque utinain
ne odio etiam perfequi coeperit. Sed iam quomodo inco-
lumis evaferit , aut cuius effet cadaver illud
,
quod a no-
bis fepultura afFeftum fuit, pervelim fcire. Tum Satyrus:
Puelia rem tibi omnem
,
inquit
,
per ccium explicabit.
Nunc te refcribere , illamque placare opus eft. Ego enim
hanc te, contra, quam tibi in animo erat, duxiiTe iurelu-
rando affirmavi. Etiamne igitur, inquam, me illam duxif-
fe narrafti? Tu quidem perdidifti me. ftultitiam ! nuptia-
rum enim civitas univerfa adhuc ignara eft. Quin immo
Deum Herculem, meamque praefentem fortunam teftor,
nuUas mihi dum fadas effe nuptias. Tum Satyrus: Ludis
tophontis perturbatum
,
omiila
particula exclamandi vel
c'if/^t
,
& £vfx« vel
^.,
unde pen-
deat genit'vus. Sic apud Arifto-
phanem Ecclef. v.
7S2 : TiTc >-
,
qtiaenam hacc
eft
fiulntLa !
Interpretandus igitur hic Tatii
locus : Tu guidem perdidifli mc,
Hem fapientiam! ironice ; vel
ofiuhuiamlLviiQitx enim utrura.-
que notat.
1 '(' £u)i9i/ac)
Haec verba, una cum anteceden-
tibus Vt< y.-xt '
,
& fubfe-
quentibus

, in editione
prima defiderantur. Habuit tamen
vetus interpres Latinus. Aliter
tamen mihi quidem videtur le-
giiTe
,
nimirum
^, Vertit enim : recia
(
si-
JjSicff) tu quidem perdidifii me. Sed
tJTc £u«9fiotc eft exclamatio eUi-
ptica, optime decens animum Cli-
224
ACHILLIS
,
'(TvyKc/Mv^iig. ^
-,
-
yodv
i
cfjKK ,,. Kaba^og
,
9] ^
.
'
,
-
'
(^
,
'^
(^, (-
. /^/ (, ihnv.
aKKct . ^iot,
.
'
,§ .
, ^,.
,
\ , ^-
trctv §
.
< -
, ^ ,
^
, ycai
^
' <5
^
,-
,
, 3',
iiie
,
inquit
,
bone vir
,
quafi rimnl cum ea cubare te ma-
nifeftum non fit. Atqui fide maiora
,
inquam , loqui me
intelligo: fed hailenus tamen ex fententia fua mei non-
dum Melite potita eft. Verum
,
quid fcripturus fim , do-
ce. Hic enim eventus me vehementer commovit, atque
adeo , ut
,
quid agam
,
prorfus ignorem. Ego te , inquit
Satyrus, non fum fapientior. Tu modo initium fcribendi
fac : amor cetera didlabit. Id autem ut quam primum
fiat , etiam atque etiam ciira. Tum ego literas confcripii
hoc exemplo.
CLITOPHON LEUCIPPAE S.
Hera mea
,
Leucippe
,
falve. Me quidcm una eadem res bea-
tum ac miferum
effecit
: praefens enim praefentem te
, fed
ta•
men ex lueris
quafi
abfentem cerno. Ceterum
fi
rebus its omijjis,
omnium verltatem
'infpicers volueris
,
nullo interim de me
/
praeiudicio
,
virgimtatem
profe^o mcam
,
fi
qua vlrorum
vir'
guiitas
,
exemplum tuae jeciuam
ejfe
intelliges. Sin autem in-
dida
me
caufa odijfe iam
coepifli
;
polliceort ita me Dii tui
fef'
L R V.
215
ioyov -,. Efsjiiiuirc
, ^
,
acti .
,. /^'^
(^'/]
^
-
,
oiCfActi
, hhotcc
ifxov . €
>
cu[j,7ro(Tiov ,
^,,
-
79 [(,£':,
'yao
MsAiTTjjf ^
cov(rav jM.g Tfjg
fA,vj
(--
yoLfjioug
flfMV.
\fxoi
^i
^'
yt/-
^^.
[
-
-
,f^yj^iv ^
'
^J^g
KpoUTUv
^§>^.
§t
€[, ^
fioi
^. Si (
^,
--
:^,' S'i
^^ -
fiiov. fjLiv
, ^',.
( ^, ,e(p'
^ (^
vatores ament
,
futurum
,
ut iamiam me niilla culpa
ejfe
,
haud duble cognofcas. P^ale,^ teque mihi ut propittam
ejfe
-
ligam^ cura.

' XXI. Confcriptas literas Satyro perferendas trado : at-
que ut oe quidquam contra, ac deceat , de me loquatur
,
obteftor. Voluptatis deinde ac moeroris plenus coenatum
revertor. Veniebat enim mihi in menrem, non permiiiu-
ram Meliten , ut ea nofte abirem
,
propterea quod nuptiae
inter nos haud dutn perfedtae fuerant. Neque tum iieri
poterat , ut ipfe , Leucippe adinventa
,
mulierem aliam vel
intuerer. Quamobrem vultum ita componere conatus fum
,
. ut ne animo comniutato eiTe iudicarer. Verum cum id a
j
jme fruftra tentaretur, ingreflus, frigore cohorrere me fi-
)
'inulavi. Melite tametfi intelligeret , a me caufam quaeri
,
. quamobrem promilTa non facerem ; convincere me ta-
. men pahm nequibaf. Incoenatus itaque, ut cubitum irem,
iurrexl : mulierque iifdem veftigiis , media in coena raenfe
Achill. Tat.
i.i6
ACHILLIS TATII
. L• -.^ TraoyjXd-QfJLiv,
[
€ y.oLAAov vqctqv -
^
^£ iKiTTct^ii ,
'
; ^%<
fJLi ;
irJov -,^-
coLfxiv'
^ KUt •'^',,
yay^ouv'
) TTSiiifiivofAiv
j
l^^Xfi
iv
-"
}Cu6ivi^o{A,iv
j
^^ ,
Triviiv. vL•^ \( §'\, iv uvt^
Koi^iv^ovcrct
^. , oiuv
.
ihiyiv ,,
t
^-
f/^ov
(^ ,, £<-
,
'•
(
, ".
. Ji -
/'.
ycLo k^oKU .
^
'
(.(
troi
,
,
&> ^
-^ ^<
reli^la, me confecuta eft. Simulac vero cubiculum ingref-
fi eiTemus, morbum etiam invaluiiTe prae me ferebam. Illa
me
obteftans: Quam
,
inquit, ob caufam id agis ? quemj
fpernendi
finem fafturus es? Nos quidem cerre maritimis
e
fluftibus evafimus, atque Ephefum, qui nuptiis confti-j
tutus
eft locus, pervenimus. Ecquem adhuc diem exfpe-
itamus?
Quamdiu eorum, qui aliquo in facrario cubant,
morem
imitabimur? Largam tu quidem aquae mihi
co-
piam ofFers, verum hauriendam veias, Tantone tempore
aquam habens, & propter ipfum fontem dormiens, fitim
explere non poffim ? Nae ego Tantali menfae haud diffi-
milem torum fortita fum. Quae cum dixiffet, flens meum
in pedus miferandum in modum caput demifit , atque
adeo , ut ipfe quoque vehementer conturbatus
,
quid fa-
cerem
, nefcirem
,
quoniam iuile conqueri mihi videbi-
tur. Attamen ita refpondi: Patrios equidem Deos teftor,
q
cariflima Melite,,.ine id enixe agere, tuae ut morem
L R V".
127
(^
UjjLii'^cicrS-cii. !. .,
&
,
-
^.
.
^
.0(3- cF' ort
/
^ka-riv '.
'^^ ,, ^
-
, ,
3'
,
',
.
. S'' ^^ --
,, 7
,
/' , ii ^ ,
<•Si
%
^,
2( . <^ "
-,
>?>
"-
^
,-^<roi ,
^
geram voluntati : fed quid me male habeat , nefcio. Re-
pente enim in morbum incidi. Scis autem tu, incommoda
valetudine operam Veneri fruftra dari. Atque inter lo-
quendum manantes lacrimis oculos eius deterfi, gravffi-
mumque iusiurandum iuravi , non multo poit, quae vo-
luiffet , me fadurum eiTe. Hoc pafto incenfum mulieris
animum
,
quamquam non fine multo labore
,
placavi.
XXII. Poftera die Melite, arceifitis iis
,
quibus Leucip-
pen commendaverat, ancillis, eiufne opera refte
uteren-
tur, interrogavit : a quibus cum refponfum accepiflet,
ab
ea nlhil eorum
,
quae oporteret
,
praetermiiTum
fuifle
,
illam ad fe duci iuffit. Quae pofteaquam adfuit : Quanta
erga te, inquit, huroanitate ufa fim, tibi commemorare,
fcienti praeiertim , fupervacaneum puto. Tantum
a te
I Xeydv, / is dicitur,
qut
^
^)Haec verba, Ji- ius ruum obtinet. At nc hoc qui-
X4/a Tuy/^iviiv , fenfum turbant dem hic locum haberet. Quod
ac fyntaxin. Nec habent, quo amplius eft, interpres ea non
referantur, nec fcio, quid velint. agnofcit. In Anglicano
notata
Sine his mens auftoris integra funt linea fubiefta
;
quo indicio
,
i^
eil. Sed nec Graeca fatis funt. abeife debere ,
aut in aliis
Co,-
a
128
ACHILLIS TATII
'
kv Svv^
,
'-
,.
vfxag,
, kpacrS-^Tij
fxuyiviiv
-
-,
(jjl'^ STioctv tcv ^
, yg
fA,ayivov(Tav ,
^/, .
efjuoi
, ,
^^^,. ^,
^fxoi ^
^--^ avSpa,
,
-
(
;
( ,,-
7\. ya^ ^ .
av^fiay
/;?
'
KOivov iCTiv
yj 7
3.
'
^ ^^ . ya^
•3',
,^
.^-
,
ya^ .lyu
,
peto, ut iis in rebus, quas in tua poteftate fitas efle non
ignoro, parem mihi gratiam referas. Audio,Theiialas ve-
ftras, quos ament, ita cantionibus veneiiciirque percelle-
re, ut ad aliam mulierem nullo animum pafto adiicere
queant : quin immo fui defiderio ita inflammare, ut illas
omnla fibi eiTe arbitrentur. Hac in re mihi, amore fla-
granti, a te, fiquidem TheiTala es, opem ferri vellm. No-
ftine adolefcentem
,
quem heri mecum gradientem vidiili ?
Maritum ais tuum ? inquit tum callida Leucippe. Sic enim
de familiari quodam didici. Quem maritum ? inquit Me-
lite : mihi quidem certe nihil amplius cum illo rei eft,
quam cum lapide aliquo: fed mihi Leucippe quaedam mor-
tua praeponitur; hoc enim nomine illam vocat , cuius
neque edens , neque bibens , nequc vero etiam dormiens
oblivifci poteit ; ied neque huius unquam fecit
,
quod ego
dicibus deefTe
,
lignificavit, qui oxtQ\\ic {cnins :
iufia
tamen, qiiac
eam lineam duxit, ut in aliis ib- tu mc confequarisj fuppleto m
litus. Me auftore igitur delen- poft Tvy^Jnviii»
da. Salmaf. Ed. pr. osK,£odcn,
L R
\^.
129
CiXri , ,
(• '^
'
<^<e-
'^, ^,
, ^.
yct^i -,
j
/
()
- ctpicrcti ^/,j
,
)
, Tj
-- cL^ct ^irj<nig
ificig ,
'^. ^,
--
Si
,
S'/j croi '^^
-
, vj^n ^
(-^-
,
, .
yct^
\
(. ^
Jk
oi^criv, ,,
\^\^\'
'
^ , ^.
'<^
Sccj)'^^•ctctv
^.
2?
,-
7]
', - iScKii
^
'
,
§ ^'
,
tl (^^v , ,
Alexandrlae illius caufa menfes IV morata fum, rogans,
obteftans
,
pollicens, nihil praeterea rerum, quibus allici
poiTet, praetermittens; fed tanquam ferrum
,
ilipefve
,
aut
huiufiTiodi quiddani aliud fenfu carens
,
preces meas non
curat ; vixque tempori paret, id unum prope concedens,
ut videndo tantum fe fruar. Teftor autem Venerem ipfam,
noftes me quinque cum eo cubuiffe, furrexifleque non
aliter, quam fi cum eunucho aliquo iacuiiTem : ut fta-
tuam diligere mevidear, cuinon, nifi ociilis , amato frui
datum fit. Itaque, quod tu heri mecum egiili, te mulie-
rem mulier rogo , ut aliquid mihi contra fuperbum iftum
auxilii feras: quo iam paene fugientem niihi animum red-
das. His cognitis, Leucippe incredibilem voluptatem ce-
pit, quod Meliten a me fpe fua fruftratam cognoviffet;
herbafque fe conquifituram
,
dum modo quaerendi fibi
1
x'^h
iJfwS•»?) Locus dum opinor : riv xai .^
depravatus, Editio prlma : £ Je^.^xf.
(lic)
yph
^'-. Legen-
3
130
ACHILLIS TATII
, etTriovcra .oLpvovfJLivvj yap ^
( ^.
-
,
, .
jLtiv
^
^\ ,
--.
Tjosci ,^., ,
[^
Trupri ,
',.
. 'Eyw § -ovSiv
> }}B'viacuv
uiv, (, olv ,
-^
cav , (ivey-
^) ^(.
. L•o^ y,ci ^i
^
^
70'3'
&St'
,
-^^. [
'\
^
/^
, /^
^
YifJLiv'
^
apTi L•
'vjyMV
poteftas fieret ,
inquiens
,
rus profefta eft. Negare autem
noluifle crediderim
,
quod fitlem fibi a Melite habitum non
in exiftimaret. Hac fpe fibi ofLentata, Meiite animi cu-
ram remifit. lucundarum enitn rerum exfpe6latio , neduni
praefentia, voluptatem afFert.
XXIH. At vero ego horum omnium ignarus animi pen-
debam : cogitabanique, qua ratione futura etiam nofte
Meliten fruftrari , ac Leucippen convenire poiiem : nec
enim mihi aliam ob caufam elaborare videbatur, ut rus
fe conferret , vefperique reverieretur. Iiiterea dum in Leu-
cippes abitum currus adornaretur,
vixque coenaruri ipii
accubuiiremus , tumultus ingens concudufque repentinus
I / Si &c.) Locus ve- detur efle hic : Et ip/a
(
Leucip-
xatiiTimus
,
in quo expediendo pe) id fedulo agere videbatur, ut,
fruftra laboravit Salniafius legen- itinerc confcclo , vefperi revertere'
do : sJojcs' //nJs yLixiiu
— - tur, nimirum ut mecutn colloqui
S^/f ?; \\\(, ( iVIiXirr)» polTet. Keliqua
'/>(2£

)//*
AiuxiffTni
''
-^. Aliam nexu omni deilituta
funt.
rationem iniit Abrefch. Leftt.
'
tsttov
)
»»
Arirtaen.
.
1
53
' icribendo : ioo- rrirov
e
conieftura dedit Sal-
xsi xixf/v;) ( L^ucippe ) — maiius, ut -omnino convi•'
ul^:i Ifxnv 5//:
,
xai
-
vium
,
prandium denotet.
»^]/ ,..
Seiifus vi-
L R .
23»
. ,
ciKoviTctt
,, ,^
% -,
•3-^^
,<,
\,'
&tf)(rciv^i)og
^
7r(X.f>i(rTiv.
. ^ &efi(ruv^
^ /???
^
>
ivof
/, -
KccTcc 3'aA£t<rarav. ya^
€, (^
-
^,- ,, ct
/^,
'
€>[,(> ilTTiVi ,
&(7^
,
^
^ . yct^ .
^^ ^,
-
o^QVi
-(^-
fjLS. [^
^
/?ctviuopiv ',
,
ctv^pa,. ^
f
/,
,. ,'
ifjti
Se ^
'
'
'j
^^^^,
fjLi
B'vfjLov . L•
»
ctpa<r<rii ^»
'''
iuxta aedium partem illam
,
qua viri degebant, exau-
ditus eft : e veftigioque fervorum unus
,
prae curfus feiH-
natione fpiritum aegre ducens, introivit, Therfandrum-
que vivere atque adeiTe nuntiavit. Erat is Melites con-
iux, quem naufragio periiiTe putabant. Atque haec a non-
nullis illius <lomeiliciSj qui cum eo navigaverant, frafta
navi femotis, eumque diem obiiiTe arbltrantibus , fama
dimanaverat. Vix autem fervus ea locutus fuerat, cum
Therfander illum fubfecutus, coenaculum fubito intravit
:
accelerabat enim
,
ut me, de quo fub ipfum ilatim ad-
ventum fuum omnia cognoverat, deprehenderet. Melite^
quamquam repentino cafu turbata eft, marifura tamen
amplefti voluit; fed eam ille magna vi repulit, in meque
oculos convertens : Hiccine, inquit, adulter eft? Proti-
nufque fafto in me impetu, iracundia exardens
,
plagam
maxillae intulit : mox capillis abreptum atque ad tsrram
P4
j
'
132,
ACHILLIS TATII
f
/, "^Xtiyuig. h
'
kv
y.vcTTrifiicu (xyj^iv
,
fj,yj^*
,yjVy ,^'
, ^
,tSirjQiKiiv
ctf^uvctcrS-cii ,
Aivuf^ivog.
§i
^/,, y^v , §i -^
-
,
'
ttcti
,
•^
f
/, ,''-)
^
-- ,^-, TraAiVy
,§•( ^. ^i<ry,ivov<riv
, ^.
^. * ^ , ^
fjuov
Siao'
7}
' '^'
xnouvitrKou Trpoiroioiyivyiv
--
. ^ '
ki^e^iii yaq jttg
.
^i.
^'
, /-
proieftum totum verberibus confecit. Ego, quafi feclufis
facris intereflem, noa modo quis eiTet, aut quamobrem
me caederet, non rogavi, fed ne verbum quidem profer-
re aufus fum. Verum id, quod res erat, mecum reputans,
etfi maxime contra niti poteram , tamen id facere veritus
fui. Tandem cum ille verberando , ego ratiocinando felli
eiTemus , furgens
,
Quis tu, inquam , es ? cur me tam con-
tumeliofe caedis ? At ille
,
propterea quod vocem mifif-
fem, iratior niulto fa£tus
,
manus irerum mihi iniecit, vin-
culaque & compedes popofcit: quibus conftri£lum me in
cubiculum quoddam coniecit.
XXIV. Interea factura eft, ut Leucippes eplftola, quam
forte tunicae adalligatam habebam cirris inrerulae , impru-
denti mihi exciderit, eamque Melite clam fufceperit, ve-
rita , ne qua ex fuis effet ad me literis : fed non multo
pofl: , cum fola efiet , tota de re
,
Leucippes nomine in-
L R
'.
233
' o^cfJLcti
?,~
'
[
rvjv '/.AooUtv
y
-
ifi:ag
yvoo^iTcuToL '^/
fA,i\i
uv7-/\v
ti-
icci , /. -y.v ay.cvc-cn ~0\;/•..
TTiCiC-^Ta, KcLi ~
rcuv
yiypaf^iA,iiCu>
-
/^. ^,
yv'x/iVy
,,
^, «^/<, ,
r,?^srv7r^. Y.TyjjVira ,ccsy&rp
^.-
fioLa-iv. ifJM.ccii\ii TYjV ciyy,'j
, ^/,
/-,, £,
^.
. Si , QiSTU•;-
. ,. coyy^g
','
lyyjo-
'<.
, ^^ tyv .,, /
Yfztjv
-/, y,i /^cit!cu(rct
,'^
, Svo ,'/^^/
,
yM.1
yjtfM^i
,^>(..
-
vento
,
certior faSa, prorlus exanimata eft: non tamen
eam eiTe credidir, quam ruri compereramus
;
proprerea
quod iublatam e vivis fuUre non lemel audiverat. Tan-
dem vero tota epiftola perleila, veritateque iam clarius
co2nita, cum verecundia atque obtreciarione oppreiTa
,
variai in partes diiirahi coepit. Nam & maritum vereba-
tur, & literis non poterat non iraici: fed irae alioqui cp-
ponebatur amor, qui, obtreflatione auxilium fibi afte•
rente , vidor tandem evafit.
XXV. Quamobrem cum advefperaiTet , ac primo illo
ab impetu ad familiarem quendam fuum Therfander le
contulilTct ; Melite hominem, cui mei cultodia credita fue-
rat , allocura, ad me, clam aliis rervis, e quorum nu-
mero duos anre cubiculi fores coUocaverar, ingrena eft
:
quem humi proiedum cum offendiiTet
,
propius accedens,
I Bii»,iT2i) Fone : >.£- qoentaturhac de re; e. g.
Aefch.
T5U,quod poetis inprimis fre- Suppl.
792,
134
ACHILLIS TATII
(TTuLTdL ,
/' (^^,
*
--
,oa-et '^. Ll
(-
,, ,
^
"
fMv
, .-socta-'j-iicrc&
f^iTct
Trutrrig
,
'/j
,-, , ,
-
vcjufMvyi , kui
,
.
'
, ctvSjiag )ccu -
, y,iv -
^
,' rh -
^iv
(^^.
S%
jj
x,ctitoSaiy.ct)V
^
,
Trupct touv
»
^. , ,'
^^'^'.
^\^
zcti yvMoiccig ,
',
,
iig
/!.
^i
^^
-
Xiv' ^ ,
^
^
€7( iia <. yct^
^^
eodem omnia momento proferre volebat, ipfo nihllomi-
nus vultu
,
quaecunque didlura erat
,
prae fe ferente. Igi-
tur: me , inquit, infelicem, meamque in perniciem te
primum confpicatam
,
quae, quod aflequi non polTlm, tan-
topere appetam ! penitus dementem
,
quae mei contem-
torem amore profequar ! quae doloribus excruciara ex-
crucianti mifericordiam tribuam : neque ipfa contumelia
amorem debilitatl viri & mulieris par adyerfus me con-
fpirans; quorum alter ludibrio me iamdiu habet, altera
herbas conquifitum abiit 1 mene igltur ab infenfiffimis ho-
flibus opem quaerere, haftenus non intellexiiTe ? Haeclo-
cuta Melite, Leucippes literas in me proiecit. Quibus agni-
tis, cohorrui ftatim, vultumque, tanquam magni alicuius
flagitii reus, deieci. Illa vero amplius etiam flere ac con-
queri perrexit : Heu me tot malis aiHiftam ! Tua ego cau-
ia maritum amifi , nec tamen te frui pofthac mihi licebit:
L R .
23
5
%octVtv
J
/ ]W,e%Pi
^^
/
, fA^tj
^t^xjvrifJLcti
--.
oiSa.
fii
,-, x,cLt
(
, <rct
,
^,
jUO<-
^
,
*!
f^oiOV
^
,.
^iv ykii <,
,
jjLicrS-ov
- &75^(
^' § '
,
uiv ,^-^., ot /
cu-
SafyLov.
,-
,',-
-
,
,
•-,
-
;
^ [.;
^,,
,
Kat
-
.
,
'-
. ^cn ^^ f^iav ,
^-
quin immo adfpeftu etiam tuo
,
quo uno tantum a te di-
gnata futn , brevi mihi carendum effe intelligo. Atque ad
haec mala illud etiam accedit. Tua enim caufa me con-
iux odio profequirur, atque adulterii ream iacit, & eius
quidem , ex quo fruftus ac voluptatis nihil , intamiae au-
tem plurimum , ad me redundavit. Sane aliae mulieres ex
turpitudine voluptatem confcquuntur : at milerae mihi Ib-
la iine voluptare turpitudo parata eft. infidum
,
bar-
barum, piratis immaniorem Clitophonrem ! Tene, mu-
lierem tatn impotenti tui amore deflagrantem
,
tatn mifs-
riim in modum excruciari, aequo animo ferre poife,cum
amori tu quoqiie defervias ? neque re divinam Cupidinis
iram timere? non faceseius, non arcana vereri? non la-
crimis, quas oculi ifti ubertim proftinderunt, coinmoveri?
piratis immaniorem
l lacrimas enim vel ipfe praedo ve-
retur. Qaid
,
quod animum tuutn non modo non pelle-
xerunt preces meae, ut femel ialtem mihi morem gere-
resj ied ne uUum quidem idonei temporis opportunitas
,
236
ACHiLLIS TATII
trig ,
, (/(^' -
> ,, TrpoirciTTOfjievog ,
-
> yvvrj.
ya-fjiuv
,
\ ,
^vj
^
(^
,
'^.^
< , ,,
ncti -,
^'
^.
, ^^,
-,
^, ,
(
£ . , ,^/,
.
. \1 ,
^
,
'
'
,
&-£
^'
^
Aiynv , .
,
aut mutuus complexus
,
aut aliud quidpiam apud te pon-
dus habuerunt. Quin immo
,
quod omniuni contumelio-
fiffimum eft, e complexu meo, ex ipfis diffuaviationibiis
aeque difcedis atque alia mulier. Et quid hoc eft
, niii
nuptiarum umbra ? Tu quidem certe non cum effoeta ali-
qua, tuofve amplexus averfante cubuifti; fed & cum ado-
lefcente & ciim amante , addiderit vero aliquis etiam , &
cum formofa. Eunuche, evirate, pulchritudinis perditor,
nunc ego immortales Deos precor
,
tuis ut defideriia con-
traria omnia evenire velint: quo in te, quae in me mo-
liris, cun£ta experiare. Haec non fine lacrimis locuta Me-
lite, parumper conticuit.
XXVI. Deinde ut me tacentem , atque oculos humi de-
figentem animadvertit , animo penitus commutato , rur-
fum : Quae haftenus lociita fum
,
inquit
,
fuaviiTime ado-
lefcens, ira & moeror fuggeifit : nunc ad dicendum me
amor impellit. Qui vero potui non irafci , & convicia in
te ingerere, cum lota arderem , intimafque corporis par-
tes mirerrimum in modum ignis popularetur ? Ah faltem
L R .
237
^,
.", jctx^v iXiyjircv'
^iof/,ai ^
,
(, (/,,
^"-
'. coi
f^oi
,
fxict crv[.c~
.,^iofjicti <^upfxaH,ov ,-
.
--
fxoi .
ii «Jg crot -'
&y (,
'
jccii fA,uiviTcii. <%^(, ,,
'
,\%-
VO^cLi Tcc '
.
<?6/-
ipci
^,,^[2.
^ . S's -
MictTct S
-
,
^'^ ',,
^L• oiSct(riV
<
,
,
.
,~
trS-yiTi -^» 1^•3-
.
»], , ,
nunc mihi morem gere. Non ego dies multos, aurnu-
ptias dluturnas peto
,
quaruin fpe miferam me haftenus
produxifti. Unicus niihi fatis erit congreffus, vel tannila
ope mihi ad tanti morbi vim depellendam opus eft. Age-
dum, ignem hunc mihi aliquantum reitingue: ac, fi quid
in te aiperius antea locuta lum, ignoice, obiecro, gratii-
fime adolefcens. Non enim poteft, qui infeliciter amat,
non inianire. Nec vero me fugir, quam turpem caufani
agam: verumtamen amoris arcana palam facere haud qua-
quam pudet. Hominem , Amoris facrls initiatum,
quoque
pafto affeda fim intelligenteni , alloqui me icio. Aliis
Dei
huius tela ignota ilint. Solis enim amantibus, praeterea
nuliis, amantium vulnera innoteicunt. Haec mihi adhuc.
fupereft dies, qua ut promiiTa facias , obteitor. Ifidis tibi
veniat m mentem; neque, quod in illius templo lurafti
,
floccifeceris. Quod
,
ut inter nos iureiurando firmatuin
eft
,
promiffis ftare voluifles , non equidem Therfandros
238
ACHILLIS

ivoovTi crot ycifjiog
'-
( ,,
^^.
/,\
UiTca
^
VI
§(.
,
^
yct^
'
ncii .
'-
, ,
,
^-,
•(
L• [,
, Juo /~
<•
kfxou ^. ^,
-
^
,
'
,.
^e &iO(ravrffiog vjfMV
^-. -
cai 7] , ^ ^
-
.
^-.
S-ioi' ^oKUy
^^^ . ^,
§(7'
^
ya^ u
\1/
' ^(
.
\
^ .
curaverim. Ceterum qiioniam
,
Leucippe inventa
,
nullo fieri pafto poteftj ^liam ut ducas, per me quidem
fac, ut lubet,
Mihi enim cedendum effe intelligo: iamque
amplius nihil, nifi quod me confequi poffe arbitror, pe-
to: quandoquidem mihi omnia beilum indicunt, ac mor-
tui etiam ipfi ab inferis excitantur. mare , tu certe na-
vigamem fervafti, verum fervando maiores in aerumnas
coniecifti , duobus mortuis meam in perniciem adveftis
,
qiiafi non una Leucippe fatis effet. Sed vivat fane illa, ne
Clitophon in moerore iaceat. Illud vero quis ferat, ferum
Therfandrum nunc rediiiTe? me vidente hominem percuf-
filTe , miferamque opis nihil ferre potuiiTe ? Adhuc qui-
dem , Dii boni , facies tota livoribus foedata confpicitur.
(Saecus tum
,
puto
,
Therfander fuit. Sed te , here Cli-
tophon, tu enim animae imperium meae folus obtines, id
uiium rogo, hodie faltem ut mihi te primum & ultimum
concedas. Parva haec mora mulrorum apud me dierum lo-
L R V.
139
^, ^f^rjTt
'^/^
-
3'.
(
arifJLoL^y^g kfxov,
Si"
.
( ,^^.
£
-^ , u ya^
\
iVToivdcc
'^ r
'
»
, ' '
"^
"^"
^
, \ (.77/. ,
<-
*
KcfA
^. ^
3-•^
"
- -
, -
piv ,
B-vcriciv ,
',- ' ( J6
^)
^- ,
-
.
a-ot
'
'
' ,
'(
, -.
]S\.^v -
'
^. ^i,
TTifii
. - ya^
§(»
^
^^' L•
^)
(~
CO
erit. Sic neque tu Leuclppen amiferis : neque illa vel
falfam mortem obierit. Ne meum amorem neglexeris: cu-
ius caufa cum alia commoda plurima , tum Leucippen
ipfam , es confecutus. Nifi enim ego te amaflem , hucque
perduxiflem , mortuam utique Leucippen adhuc arbitrare-
ris. Fortunae vero etiam benignitati aliquid eft
,
quod ac-
ceptum ferri <lecear. Cum thefaurum , nefcio quis , inve-
niffet, locum, in quo invenit, in honore habuit, aram
confecravit, libamina obtulit, telluremque coronavit. Tu
vero amatorio thefauro apud me reperto, non modo gra-
tiam non refers, verum etiam beneficii audlorem fper-
nis. Haec autem mea caufa tecum Amorem loqui exifti-
Bia. Id mihi tuae militiae antefignano conce{le, Clitophon,
ut ne hinc Melite intafta difcedat. Meus ignis eft
,
qui
eam urit. Itaque Deo pare, Clitophon , fi quidem cetera
tua mihi curae eiTe cupis. vinculis, medius fidius, ta-
metTi TheiTandro id minime videatur , te nunc folvam
:
240
ACHILLIS TATII
vifMfiuuVi
ioLv <7,
^Si Kcti .^77 ^-^-^. Siotr-
vuiCTipwcriiv
yct^
,
£/-
•/
yjkpiVi
\
'^
( ,.
cvTSi)g
yoL^ jttou '/^.
^,
&
. ycto
^/,
507' , ,•
7L0L••,
ycL^ \
,.
0€^
h, -',, |-
^
iTcupov , ^
tfjLOi
, py'
<57 ^i yi - \~
^,
& §-
. fA,oi
^,
,
. '^^yaQ
yo' ^(,, ^-
cublculumque, in quo tamdiu cum eo, qui mecum una
lac haufit, degas, quamdiu voles, tibi adornatum dabo.
Leucippen vero cras prima luce tibi adfuturain exfpeila.
Ruri
enim pernoilare velle dixit, ut herbas ad Lunae
adfpeftum colligeret. Ita de me ludi fafti funt. Ab ea enint
tanquam Thefiala opem contra te imploravi. Nam fpe
fruftrata quid facere amplius potui, quam ad herbas &
medicamenta, quae miierorum amantium foiatia funt, con-
fugere? Nunc, ut iftum etiam timorem deponas, Therfan-
der iratus domo ad familiarem quendam fuum fecomulit,
ut Deus aliquis hinc illum eiecifle mihi videatur, quo
poftrema haec a te libere confequi poilim. Agedum , tan-
dem igiiur tui inihi copiam fac.
XXVII. Haec Melite cum diiTeruiiTet , Amor enim elo-
qui etiam docetj vincula folvit: manufque meas exofcu-
L R V.
4
>
, iOB-uXfjLoig ,
;
^^^ -
>
iiVev' Opoigi ^, Kcti ,
•7{ ^,
^. S'i
rjSoyyjg' (
^^,.
',
[2
,^- -
S-puTnvoy,
•/,3-
»(/.'
fA,Qi
.
', -
'^, ^,
/-
' -^
^
> ^
,
,^
Qapy^aKOV -
•-
. ,, -
,
( ^•,
(^/, '/jfA>ct)v
(^-
, \ -.
^
, ^
-'
,
lata, oculis primum fuis, deinde cordi admovit, ac: Vi-
defne, inquit, ut falit, ac femet vibrans affidue palnitat,
merus & fpei fimul, utinam vero etiam voluptatis
,
ple-
num, ut trepidatione huiufmodi orare te videatur? Poftea-
quam vinculis folurus fum, mulierque flens me complexa
eft, humani quiddam perpeflus fiim : atque, ut ingenue
fatear , ne mihi Amor irafceretur , extimui : praefertim
quod
,
recuperara Leucippe, Meliten paulo poft dimiflurus
effem ,
&
,
quae faftae fuerant , nuptiae non eflent , fed
tantum aegrorantis animi quafi medicina quaedam. Am•
plexantem igitur deofculantemque pari amplexu deofcu-
lationeque accepi : atque haud ita multo poil defiderii eius
exfpeftationem omnem explevi , nobis neque ftratum , ne-
que alium uUum ad venerem apparatum
,
requirentibus.
Amor enim fui ipfius artifex eft, & quae opus lunt ex
tempore afferens, ad fua ipfius arcana quemvis accom-.
Jchill. Tat.
Q.
242
ACHILLIS TATII
5rciVTi4 TOTTGV rmfjLivog [^vcrTvipiov. -
yov ^^
ri^iov ( ^,
^^ ^ ^.
modat locum. Illud porro certiffimum eft , imparatam ve-
nerem
parata longe fuaviorem effe, utpote quae germn-
nam fecum ferat voluptatem.
L R VI.
.
243
^-'
fA,oi
-
-,"
, , -
;
<•)^
, ,
^/,,
'
,^
.^
.
cru Si £v^vSt
''
y
Koit ^.
<
^e
' ^,
^
(^e < Kcti
, ^^ ,^,
ifxov,
}co(jLt(rcti <rs ,
£<-
'.
,
acii croi Trupz-
CTTUi.
'
k^u,ci ,kcTKivaiirev
fA>i
"
Kcii
'^
,
\,
TTctpct -
, (^^
ihct-
^
'^. (,
, > ,
Kcct
LIBER SEXTUS.
JL OSTEAQUAM Mdites aegrimoniam fublevavi : Quo-
nam modo , inquam, tutam mihi ad abeundum viam, &
cetera, quae de Leucippe pollicita es, praebebis? Tum il-
la: Ne vereare, inquit, quod quidem ad Leucippen atti-
net , fed eam te iam recepifle puta. Ornatum hunc meum
indue
,
faciemqiie velo obvolve. Melantho ad oftiiim, qua
in viam patet egreiTus , te comitabitur. lUic adolefcens ti-
bi praefto erit, qui, ficut ei praefcripfi, ad Cliniam
te
Satyrumque perducat. Leucippe autem non multo poft
tibi aderit, Quae cum dixiflet, eo me, quo feipfam con-
fueverat, modo adornavit, diiTuavianfque : Quanto, in-
quit , formofior es in ftola ? Talem ego quidem in piftu-
ra olim Achillem vidi. Ceterum, anime mi, Clitophon^ut
444
C L L S 1
1
T'/]V
•"/
TcivTyjv
[' ^, ^e
(
, ctv
{^^ --,
^^§
[ <.,
Me-
.-^ ctvTrj •^, .
eipjf-
^
Tcug 3-. Si ('^, '^5
(rvyniifxivoL' ,, avu(rTOi(piiv
,
^.
.
'
[, § ^,.
, , , vofxi(rctg
^,- ^'
Sict , S-vpav \ ^
/ipxofxai' , <>? ^
',Se
{JL•7rt7rov vjpCiv , -
-^. £ ^e \^
^\^
, -
, ^,
ctmyiiv . ^i ',
-
valeas
,
etiam atque etiain cura : & pallam -hanc apud te
niei monumentum ferva, tiio viciiTnn mihi pallio relifto,
quo induta tuis quafi amplexibus detineri videar. Tutn
mihi aureos nummos centum dedit : arcelHtaqiie Melan-
tlwne, erat haec ancillarum omnium fidifllma
,
cui uni
ianuarum cuftodia credebatur, quid me fieri velit, docet:
deinceps ad fe revertl iubet.
II. Ego fimulatque , muliebri ornaru amiilus, cubiculo
exivi, cuftorque heram mc efle ratus, id.ei annuente Me-
lanthone, feceffit, per remotiorem domus partem iter fa-
ciens, ad portam quandam defuefadlam perveni: ubi me
deftinatus a Melite adolefcens libertinus ex iis
,
qui no-
bircum navigaverant, mihi alioqui eriam gratus, accepit.
Poftea vero quam reverfa Melantho cubiculuiu
,
quod
vixdum claufutn fuerat, aperiri iulTit, meumque abitum
L R Vi.
24
( 1((
€/>) t^orjov
£^?//, *
CvXctKci. S-ictf^a
^^-
^'^, ,,,
'^
^-
9if>uug
, ^
< icrrrj (^.
^
' ,7(< (
fJLyj
'(\^ etZuvcn
, ^ ,
'
^
Qipirciv^pov
\
,*j , )
(,. §
§^
§,
^
fuv,
^^/i/fj?, }.^. S&
vofjiicrrig
Cvydv, ^.\\
-'-
^
'
,
,
&cr7roiva•,
( ,>ccif/,oi
SoKii
. EJolsv
^
^ ^' L• \
^v^
, -
^
, fjiiTiivai. <
f/M
^.
herae nuntiavit, illa cuftode ad fe vocato, qui , ficuti cyz-
dibile eft, re maxime praeter opinionem perfpeita , iuxta
adagium, pro virglne cerva , ftupore oppreflus obmutue-
rat : Mlhi quidem , irtquit , dubium non erat , ne non Cli-
tophontem dimitteres. Sed eo artificium iftud excogitavi,
quo effet tibi apud Therfandrum excufationi locus, m-
pote qui non cognoveris. Aureos autem nummos de-
cem
tibi Clirophon, fi hk: exfpeilaveris , muneri mitret:
quamquam, fi de fuga cogites, viaticum habebis mnioris
pretii. Tum vero Pafion, id erat cuftodi nomen, Arquii
hera , inquit, nihil mihi magis probabitur, quam quod
tu fuaferis. Itaque mulieri placuir, ut aliquo profugeret;
nec ante reverteretur
,
quam turba illa & mariti ira fe-
dara.effer. Atque ita quidem ille abiiti
I
'» -TrsDSivc-j) Pro- men accufatus, liberatur , 3-
verbium pro virgine cerva ponir• re fceleris deprehenfo ;
vci r'im
tur de eo, qui vel magna fpe ex- aliud pro alio fraj-dulent, ; fub-
cidcns exiguum quid referf, vel, ftituitur. Vid. Hadr. lun. Adag.
«bi quis criminis purus, reus ta- Cent. VI, n. 2.
Q3
246
ACHILLIS TATII
y
.
^<
^i
(^ , , kou
,,
^pafncc ,. ycto
jjloi
rov /' .(/--
^
^
,yivscr-crcii,
^- . ^
'AprsjttiJo?
,,
, (/&• '^olvtcc
fjtitrTci'
Cuo-Ti KCH 01 eiyopciv --
% . fxiv
^
,
iivcx,i
^iivov' § iccti
-
^.
ycL^ ^^ ,
-
vogy
VI
^
'-
--
^
,
^,
§•7,
,,,, ^
kfJtAJ-
yct(r^cti.
f^iv
<3', ,(.,
Qipcrav§pov' yci^ § -
7 . -
III. Mihi vero iterum iniqua fortuna infidiata eft, no-
vumque periculum creavit. Therfandrum enim, qui ab
amico, ad quem diverterat, ne procul ab uxore cubaret
fuafus, a coena domum revertebatur , abeunti mihi ob-
viam mifit. Celebrabantur forte fortuna Dianae feftidies,
& ebriorum pl^a erant omnia, integramque no£lem mor-
talium ingens multitudo forum tctum percurfabat : quod
unum ego rationibus meis maxime obilare arbitrabar,
nefciens aliud mihi longe gravius infortunium imminere.
Nam Soilhenes
,
qui Leucippen emerat , ab agrorum ad-
niinifiratione abftinere iuffus , herum adeffe intelligens,
non modo ab ea non abilinuit, verum etiam de Melite
vindiftam fumere cupiens , me primum Therfandro prodi-
dit, utpote qui delator eflet: deinde alia complurade Leu-
cippe appofite admodum ementitus eft. Eius enim potiun-
L R VI.
247
troifjtivog.
tTTii yot^
y
^,-^ ^, kv -
'
[{.
-^,
^-,-

,
^
.
'', ^. (TQU
,, ya^ ,, en. , -,
^
vju&~
/.
'
^^ ^ -
,,
(,
<
[,
y,ai hivog. §i
^
^-, ,
'^ £ <roi ,
-
-
,.
-
Si
»
, 7<.7
^
, ii 3-
,
'
,
croi
.
S' . '^TrviVicnv Qipcrav^oog ,
'
ilae fimulatque fpem fibi ereptam vidit , hero lenonis ope-
ram praeftare aggreffus eft , ut eum a Melite abalienaret.
Itaque, PLiellam , ohere, inquit, emi forma bona fic, ut
cogitatione comprehendi nequeat : de qua narrantl mihi
aeque ac cernenti tibi credas velim. Hanc ego tibi aiTer-
vabam
,
quem vivere audiviiTem : id quod, tametfi cre-
<iere me iuvabat , cuiquam tamen palam facere nolui , eo
videlicet confilio, m herae turpitudinem manifefto co-
gnofceres, ac ut ne tibi peregrinus impudenfque adulter
illuderet. Heri autem iblum eam Melite a me vindicavit,
ac mifiam facere cogitat. Sed tantam pulchritudinem tibi
fortuna fervat,
quo ea folus potiare: illa enim ruri etiam
nunc degit , nec, quamobrem eo miiTa fit, fatis intelligo.
Igitur ii tu ita cenfes, illam prius, quam ad heramrever-
tatur, alicubi claufam tibi dabo.
IV. Quod cum probaflet» fierique iuiTiiTet Therfander,
Q4
248
ACHILLIS TATII
, ,svucc
''
^, , Svo
^,.
fxiv
, -^
,
v\(Tctv
c/bfJLob
r^ -^-,•-^{
§, Kcti -
trcifA,ivoug
^
'
of^i-
'
§ SiOLyuv
, §
3 -^, .)
( ,
,
fccti
,3-^. -^
^
-
, iig ^^'' &,"
. y \ 1 ^
,
</ / , ,
~
-w?
Aeygi croi ctyamv
,
5. .5'/
> 1^
"^'^ ^ ^
yf^
-jlctj -
.
yct^
^
~. / < \
f^
>'
\
^ ~ ~
lirjii , , ,
, ye-
yovivat
.,
ycL()
tfJLov
'^, .^v
^
7pc^,y
^ (^^
tK7rcty{^ ,
--. § ^ipirav^pov ip^
%
iy TriTrpayuiva. Kyep-
Softhenes quamprinium rus abiit : vifoque tugurio, in
quo puella erat perno6latura , duobus arceiTitis operariis,
ancillas
,
quae cum illa erant , circumvenire , & quam
longiiiime, quafi colloqui cuperent, demorari iubet. Iple
aliisduobus fecum du6lis, ftatim ut (blam confpicatus eft,
impetu fadlo, manibufque ori eius admotis, mediam com-
prehendit: feorfumque ab ancillis afportans occultam quan-
dam m domum conclufit, Magnum ad te, inquiens, bo-
norum cumulum aiFero. Te autem illud fpeftare par eft,
ut ne
,
pofteaquam fueris affecuta , mei oblivifcaris. Nec
vero raptum hunc extiinefcas, neve in perniciem tuam
faftum putes : quoniam quidem hic tui arr.antem herutn
meum tecum familiaritate coniunget. Leucippe, infperata
calamitate hac perculfa, obmutuit. Softhenes Therfan-
(^nm, qui
ium forte domum revertebatur, conveniensa
;:
L R VI.
24^
(^
. L• ^--
(,- ,yuti koltck^
^ , ,^/
«
uovifxivouv , ucru ,-^
,
^
^
, ^

^, km ,
^yutrS-Ui <>
hr
^.
. L•
\
-
€'>(,, Kcti /,
, ,
h
'^-'
-
('
''
^,
(, ^
vjfuv \.
,- , ^
-
quid egiflet renuntiavit : ac Leucippes formam laudibus
in coelum tulit. Quo faolum eft, ut Therfander ex eo
fermone fummae cuiufdam pulchritudinis fpeciem animo
concipiens, cum noiturnis ludis finis impofitus nonduin
effet, rufque illud ab urbe non amplius 13 pafllis diftaret,
praeire illum iiibens, ad puellam profeilurus effet.
V. Interea Melitae veftitu ornatus ipfe, imprudenter
euntibus illis occurri: meque ftatim agnito, primus Softhe-
nes : En , inquit , bacciiantem adulrerum
,
& tuae uxoris
ornamentis indutum. Ac tunc adolefcens, qui forte prae-
cedebat , re cognita , nec uUo
,
prae timore , ad me com-
I 'jtetxyuyjioi )Haud "^,» -
fcio
,
<]u'id hic velit illud cfus-ii. ^u /,iirl t«uC
Ita tamen omnes libri. Anglica- ,'/ «ysTrir*» -.Plenus
niis habet, d .cpav- eomm
,
quae ibi dixerat So^^tnzs,
,/. Sed fupra correftum & ex his
quafi
concepta & forma-
ex alio Codice, (^.Lq- ta quadam pulchritudinis imagine
^
cus manitiefte corruptus. Puto cumpcrvigilium ejfet,& quatuorfia-
fcribendum ac diftinguendum : ^te- diorum fpado
rus ah urbe ahejfet
,
fTc£ y£vo/>t£vci £x ,iujfo pracirc Soilhene
,
ad itsr
fi
mfs) ^«/
'-, .
250
ACHILLIS TATII
, ^iovg
Kolf^oi ^^
.
kfxi
^ ^
i
. ^/-
,
Kcti
^ (,
£ , (^-^^^, .
^.)
, , ^.,§
E;V ^'^, Kcii ^^
fxoixiicig . ,
'
^.,
'

*.
% yao edccppovy --
iiycii,
,
rji.
.
<5
.
-
-
( .
"-
%
§i ,
^ .
^
£ .77
t
jDonefaciendum tempore fumto
,
in fugam fe dedit. Ego
ftatim ab illis comprehenfus fum : Therfanderque clamo-
rem attollere coepit. Quapropter vigilum mukitudo af-
fluere, ille magis magifque crimen augere, dicenda ta-
cendaque pariter inculcare , adulterum ac furem identi-
dem appellare. Tandem me in carcerem contrudit : no-
menque meiim de adulterio defert. Sed horum nihil me
penitus commovit, non vinculorum ignoniiniae, non ver-
borum iniuria : confidebam enim
,
argumentis conviQu-
rum, me adulterum nequaquam cfle, proptcrea quod
nuptiae palam faftae fuerant. IUud me magnopere ange-
bat, quod Leucippen revera nondum recuperaram. Por-
ro malorum praeiagus animus eft, bonorum nequaquam,
Itaque nihil mihi tuni fani de Leucippe in mentem venire
poterat : fed erant fulpefta omnia, omnia pavoris plena :
I
''
« >)Me~ mafiunj interpres Lat. vertendo:
lius fortaffe legatur ,ver- non verborum iuiuria
,
quod &
borum miiiria. Nam & moechum viilgatae leflioni fubeft. Nam fub
appellaverat & .Salm. v. «ftVia Xoy&jv criminationes ftu-
In hanc coniefluram induxit Sal- pri admiiTi intelligetvdae.
L R VI.
151
uoi TTcivTct icai
fjLitrTa /,.
iyci) y.iv ovv
.
.
r|g (^.•,^
,
fA,f.
^--
tv\om > ,'
.
, ^^-, ,,-
,,
<7&(',
'^-''
,
if^O
hyov . ya^
fjLoi
^,
*-
. -
\ .
- ya.o
,
''^ oQS-aAyMg UKOva ,'
-
^,
'^ -
.
£ ' ,
-
,
Si iv^ov
i ,
^
-.^ ^. (^)§
^, ^»
ipfeque animo perculfo & penitus abiedlo
,
maximo in
moerore verfabar.
VI. Therfander fimulac me in cuftodiam tradidit, ad
Leucippen cum Softhene alacriter admodum profeftus eft;
domumque ingreiTus, humi iacentem, ac Softhenis difta
mente agitantem invenit, nec minus animi aegritudinem,
& pavorem vultu prae fe ferentem : ut illud mihi non
refle dieium videatur , Mentem omnino cerni non poffe
:
jn vuku enim tanquam in fpeculo
,
perfedle cernitur. Nam
fi laeta fuerit, ipfa procul dubio laetitia in oculis relu-
cet: fin vero triftis, contrahitur frons, aegrimoniamque
ipfam refert. Ceterum Leucippe, cum primum valvas ape-
riri fenfit, vixdum oculis in eos coniedlis, aderat autem
lucerna , vultum ftatim demifit. At Therfander, vifa pul-
chritudine, qiiae ex oculis eius, tanquam flamma nubium
confliolu expreffa, repente affulferat, (funt enim oculi
251
ACHILLIS TATII
/.
,
h , >
TYiV '\ , -
^
'-
&,, . //; ,
*,
^i ivw(Tiv \ ,
'
/ &,.
;
/ ^ (
,
kol-
; ,
.
<^
\(,
--
, u-
iSiov . '
^
-
77<
,
- ^*
Si ^,
,
(, §•
^,
eoiKi
.
"
«^
» ,
praecipua pulchritudinis fedes) confeftim exarfit, obtutu-
que illo viilus, mulierem
,
aa rurfus oculos in fe conii-
ceret, obfervare coepit. Verum cum illam nihil aliud.,
quam terram, intueri videret : Quoufque, inquit, lumi-
na humi tua defixa erunt? quofque tantam oris tui pul-
chritudinem ad terram referre perges? quin hanc potius
ad oculos meos refers?
VII. Tum Leucippe, his auditis, lacrimas profudit,
peculiari fane ac germano quodam fuo decore cumula-
tas. Lacrima enim oculos excitat , ac proterviores efficit
:
& fi deformes atque agreftes fuerint , eorum deformitatem
auget; fin contra iucundi, nigramque aciem candore
-
fim conveftiti , cum lacrimis humefcunt , tumidulae mam-
mae fonti aflimilantur. Manante quin etiam circa finum
falfo earum humore, pars candlda pinguefcit, nigra vero
I »)Corruptelam in Senfus poftulare vldetur: etXov^
h. V. facile fentias- Boden ccni. ^, —
nsp) ,vel
/, quod parum arridet. fiiBile v.
L R VI.
255
oi. (^^, ioriv
hf^oiov , (,
,
^ ^'. , ^ ^'
,
-^
<-
f^iivct . ,
,
^
ilg . §
^
,
^
yfj.
^t
/3-
cavSpog iL•vi
fxiv , §
i^if/^yjVUi (^
.
'<
fA.iv ^'^
.
Si
(^ ( --
i .
^
^,
ri
7\, ^'^,
^'
(
cCTpifMii, §\[/,^. ^ya^
ofXfJLaTa ,Uov iFs
-^?
'
-
purpurarcit: atque haecviolae, illa narciflo, fimilis effi-
citur. Quod il oculorum intra orbes lacrimae continean-
tur, riium prae fe ferunt. Eiufmodi ergo Leucippes la-
crimae cum effent, facile moerorem decore fuo vincere
potuerunt : quin immo fi poftea
,
quam excideranr , congla-
ciaflent, eleftri novum procul dubio genus habuiiremus,
Therfander igitur, duin virginis pulchritudinem triftitiam-
que contemplatur , altera in admirationem raptus, akera
ira cumulatus eft, eiufqiie oculi lacrimis repleti funt. Ita
enim natura comparatum eft,ut lacrimae, muliebres prae-
fertim , videntes ad mifericordiam moveant: eoque vehe-
mentius
,
quo recentiores fuednt. Quod fi mulierem for-
mofam, & eum, qui fpeflet, amatorem effe contingat;
tunc videntis oculi nequaquam quiefcunt, fed lacrimas
ipfi quoque profundunr. Pulchritudo enim, quae in for-
morarum mulierum oculis praecipuum locum obtinet, ab
I OpavTwv) Vix dubito, quin puellae lacrimis ad eafdem fun-
Tatius fcripferit spayretv
,
nam dendas proclivibus. Vide antece-
agitur de iimatoribus, pulchrae dentia, & quae mox fequuntur,^
54
ACHILLIS
, ,^ <. 62
€=
a-T/jg ,^^,^^ , y.iv
'^^
'-
, Si ^c/movov --
,
^ ,Koci
''/'--
/^/,,
-, , SciKovov
,
Kcii
},
,
/.
de -
-(/, ,-
, [, ^ ^
Irhlv•
---. yoL^
vivofA.ix.iv
Kcti ,. &•^
(^^.
^
yoL^ ^^•, ^yAv , ^.
,,
, ^c)'g -
, Siot,
^, ^Su~
.
^•3-€ 7'<]/' Nui'
yAV -. yoL^ .
--,--,
^.
-,
yy/j
.
Si
'^^^^»
§(-^^.
iis in fpeSantis oculos dimanat , lacrimarumque vim edu-
cit: atque ita fit, ut amator, utrumque excipiens, illaiu
animo hauriat , has oculis fervet
,
quas dein confpici
optat, nec eas, tametfi poffit, abftergere curat: immo lu-
minum motus inhibet ; lacrimafque intra iinum
,
quamdiu
poteft, continet: illud videlicet timens, ne ante delaban-
tur, quam ab amata viiae fuerint : id enim capti amore
animi fignum effe arbitratur. Huiufmodi quiddam Ther-
fandro quoqiie accidit. Flevit enim
,
tum ut oftenderet,
humano quodam
,
uti credibile eit , fe deilderio moveri
,
tum, ut erga Leiicippen ie rmiularet, tanquam fcllicet id-
circo fleret, quia ilentem ipfam vidiiTet. Itaque adSofthe-
nem converius : Tu nunc puellae huic aliquam
,
inqiiit
,
confolationem aiFer. Qiianto enim in moerore iaceat, vi-
des. Ego , tametfi invitus
,
hinc tamen recedam ,
ne
illi
moleftus fim. Poft , iibi mitiorem failam effe audivero
,
L R VI.
25$
Si, ,S-afKni.
,yctfi ccv rctvTct
<-
x,ovc&
-,,
^-- ,'
'^(^
,
,' Si ^
ui
,
.
'Rtti .
yj
.
^ ,,
-
31177 (, ^
ctyjiovg
/)?!/ ,
--
,
^,^ ^^/, ^.
.
vjKiv ,
^,
3-7^
, ,-
,.
L• . ^,,
^^
--
(//..
J'g ug
,-
,
^'-^ ^'
^
.,7, ,
,-
, fxiv
>
^3-.
^
L•
eam alloquar. Tu interea bono animo fis, mulier: dolo-
rem enim iftuni tuum quamprimum abftergam. Deinde
egreffus, Softheni rurfum: Cave, inquit, ne, nifi quod
deceat , de me loquaris ; atque ut cras prima luce ad
me, re bene gefta, redeas, cura.
VIII. Interea Melite continuo poft, quatn a me difcef-
lit , adolefcentem rus ad Leucippen mifit
,
qui eam ad re-
verfionem urgeret, nuUis amplius pharmacis opus efle
nuntians. Ille ftatini profeftus, cum ancillas puellam quae-
rentes , ac propterea
,
quod nufquam apparebat , valde
perturbatas ofFendiiTet, maxima cum feftinatione reverfus,
herae fa6lum renuntiavit. Quae me in carcerem conclu-
fum, Leucippen vero abduftatn intelligens, curarum mo-
le obruta eft. Ac quamquam rem , uti fe haberet , certo
fcire non poterat , culpam tamen omnem in Softhenem
ieiiciebat. Leucippen itaque palam perquiri yoUiit : atque
2.56
ACHILLIS TATII
'
TTOii^irucrB-cLi ^ict
Qifxruv^^uu ,
-
-,
(,(.[
gi%e (ro(pi^fA,cni
}..
^
'
,'^^, <rv
§(,
\l^iKvtrctg ,
acci ^, ^'
71
'/]3' '^ § -
[^iviigi
'
^ ,^^.
\^ -^)-
SiCTfjLolg
J^eJg^ei/ov ; KcJi vj MgA/rTJj* 73'
fJLOi-
"
;
>/.
/
;
yct^ -
, fJLctviciv ;
«,
, ttclv
,
/,^-^^
'^^ ,^.
\ <SiOfjicLi > fxoi
^-<,
-
jJLiv . , L•

,
L• KcyKj-fxov
7•(
,
.
i [
^,
'
fuv
»
^.
Si
\
iit Therfandro, culpa carere fe, perfuaderet, fermonem,
qui ambagibus involutam veritatem continebat , artificiofe
admodum excogitavit.
IX. Nam cum ille domum reverfus, iterum exclama-
ret: Tu moechum eripuifti, tu e vinculis exemifti, tudo-
mo emififti : cur non igitur illum fequeris ? Quid hic mo-
raris? quin ad amatorem tuum proficifceris, ut arftiori-
bus eum catenis conftridum videas? Tum Melite: Quem-
nam , inquit , mihi adulterum
nominas ? Sanufne es
,
qui
haec dicas ? Tu fi rem omnem , furore pofthabito , au-
dire volueris , veritatem facile cognofces. Unum tantum
te rogo, aequum te mihi iudicem praebe: auribufque ca-
lumnia vacuis , ac ratione irae loco adhibita, audi. Ado-
lefcens hic neque adulter, neque coniux meus eft; fed
genere Phoenix , Tyriorum nulli fecundus. Is cuni navi-
L R VI.
257
^,
uvroZ yiyovi
S-at-
^eura-vjq. ciitovcrctcrct ^Ai'/]irci,
/^/^-
' , -
-'
,-,
jcifci &Bpa-avrfpog TrAavurcii,
,hiyov
Ccb , ,
-
.
il Si.
S-uActTTCiv, vj
[
,^
-
uujLiiv ,
/
^
''^/
3-(( -
5
ei ^
y^
}/,'
'
,
-,(^-^
. ^
•(
(^
\•.
^,
^- ^
- (, ',
, , (^-
iiKova. --^, -
garet
,
adverfa admodurn fortuna ufus efl: : quippe omnes
eius merces naufrao;io confumtae perierunt. Quod ego
cum audiviffem, calamitate hominis commota lum.
In-
terim tui memor, eum hofpitio accepi, mecum illud
co-
gitans, fieri poniiffe, ut tu quoque fic errares, tuamque
calamitatem mulier aliqua fublevarer; aut (i revera in
un-
dis, ut fama fuit, diem obiifles, non impie me failuram,
G naufragis omnibus mifericordiam tribuiiTem. Nam quot
alios me naufragosfublevaUe putas? quot undis fubmer-
fos fepultiirae mandaffe ? fi raodo ligniim e naufragio ad
terram delatum nancilci potui , mecum inquiens : Forte
hac navi Therfander vehebatur. Ex iis autem
,
qui pelagi
vim effugerunt , unus hic , & quidem poitremus fuit :
quem dum ego honore afieci, quid aliud, quam in te of-
ficiofa fui? Navigavit ille, quemadmodum etiam tu: id-
circo eius calamitafem tanquam tuae imaginem, cariffi-
(me coniux, miferata fum. Habes, quo pado illum huc
Achill. Tat. R
5
ACHILLIS
yog ,^,
jLiiv ywcttKoC
^'
ctpct
/-
B-aviv . cCTroucivcvcrci'
,,
Jtcti ,utj ,
TrctocL
^
-
' ;"-£)/6
, .
Kcti
'
'
uvupuTTOV
^.
'uoi.
^', TrafHcrTiv
.
^ ,^(, : -\
. S'i
, ',/,
'^-
VicTfMOV ^,
^-^
, -6 ( ,
,
'^,
,
,
'^-
»-
%
, , ,,
V[V , ^,
^
sy-'
3-
,
-•
mecum perduxerim. Porro autem is uxorem fuam luge-
bat
,
quae tamen inter vivos adhuc, quamvis latenter,;
verfabatur; cum tandem
,
nefcio quis, eam vivere, atqu©
apud unum e procuratoribus noftris, Softhenem autem
nominabat, diverfari nobis retulit: remque ita fe habere
compertum eft. Rus enim profedi, mulierem invenimus:
atque hac de caufa me ille fecutus eft. Habes Softhenem:
mulier ruri eft. De iis omnibus tuo arbitratu perconta-
re. Si quid mentitam effe me compereris , adulterii ream
agas licet.
X. Haec Melite dicebat , Leucippes raptutn fcire fe dif-
fimulans, arque in animo habens, ii quidem fa6l:i veri-
tatem indagare Therfander ftuduiiTet, ancillas, quibufcuin
Leucippe abierat, poftridie mane reverfura, teftes dare,
puellam nufquam reperiri difturas. Nec enim aliam illain
ob caufam perquirendae puellae operam dabat, qiiam ut
Therfandrum ad credendum
,
quae locuta fuerat , induce
L R VL
159
cctv^oov .
^^, ^
'Kuicuvcc -'-,kve^, §
fjiot
(^
TTct^ct
(^-,,,-
, fjL^L•
. L•
C'f/^'7
SioLTr^"
'
i
vioivi<rKov
,) ilSoTUV
.)
^
y.ri .
(
§i , ^
(
Kci-
y.ct.
3-
/^
.
(,
^, (^^
2e;p>f-
vu)V
-,' ^
^
^
,
-
^^'iiOf^iKOuTipct ,
,.
-
-'^ ,
fjL,iv ^ ^^
, ,
'
'
ii , ,
^^,-
TTTiTUii Kcci
^,.^^i
ret. Quin immo
,
quamquam fatis appofite refpondiiTe vi-
debatur, tamen illud etiam addidit : Neque vero, con-
iux
,
quae dixi, falfa effe putes: meminiiTe enim potes,
quam incorrupte antea, dum fimul aetatem egimus, vi-
tam duxerim : quamobrem
,
probri me nunc a te infimu-
lari
,
periniquum eft. Fama autem haec ex honore ado-
lefcenti habito exorta eft, eo quod multos lateret caufa,
quamobrem meam illum in familiaritatem receperim.
Quod
fi famae credendum fit , an non tu quoque naufragio fub-
merfus obiiiTe putandus effes? Calumnia enim 61 fama
duo funt fibi cognata mala, nimirum quia haec illius filia
eft. Arque illa quidem gladio acutior, igne ardentior,
&
ad perfuadendum Sirenibus aptior eft; haec vero aqua
fluxior, vento celerior, & pernicior alis. Qu.imobrem ier•:
mo , cum a calumnia emiiTus fuerit , fagittae in morem
evolat, abfentemque , in quem mittitur, vulnerat: quive-
ro audit, facile adnaodiim credit, iraque accenfus in
viU*'
R 2
26
ACHILLIS
^
'/[
ro^^ivfJiari , fA,iv
, -
, ,
^!<^ -
,- ,,, |- .
- -^^. ,
'
ui Svo , ,crov ',-
, Kcti 7(
fJLOv
crov
-.
'>
.
'
kfJLoL , ^
, KUTdr'
|
.
S'e
^^^
, i(ra,i-
Viv ^, ,
'^
',-
»
jttepo? -
^^. fjLiv
-.
-^
.
oLTToi^ i^Tricrova-ct llt.'%ii
^--.
'. ,
«ifA,i<ni
jws [.
f/Av
^-
neratum furit. At fama ex vulnere hulufmodi
multiplex
quidem ftatim diiFunditur : & fermonis vento afta , lin-
guaeque pennis interitn fuftentata, omnes in partes cir-
cumfertur, in obvii cuiufque aures illabens. Hae contra
me duae peftes conipiraverunt : eaedem animum nunc
tuum occupant , meofque ab auribus tuis fermones arcenf.
XI. Quae cum Melite dixiflet, apprehenram Therfan-
dri manum diiTuaviari voliiit. Ille quoque diftorum veri-
fimilitudine motus, de concepta ira aliquantum remifit,
utpote cui
,
quae de Leucippe narrata erant , a Softhenis
oratione non aliena, fufpicionis partem ademiffent. Non
enim omnia prorfus credere voluit : propterea quod ob-
tredatio, ubi femel in animum alicuius incidit, non niii
difficulter extrudi poteft. Ceterum Theriander puellam
,
quam deperibat, uxorem meam efle audiens, mirum in
modum perturbatus eil : maiufque in me odfum concepir.
"Sed tamen percontaturum fe aifirmans , itane , uti audi-
L R V .
6
(TiiV
Ttioi nprjfjLiVMV , ^'•}^9 uil••
.
§i /',
',
^
trovirci
^fA,i
. L• ^-^-
^'^
fxexpi
/
Qifxrav^fiov
, ,^-
-
^
, ^ aii-
,
acti (,- ^-\ '^, .<-
B'OuCctfjLiv , 5 .
^<\§ (
,
,'
-
(.
§i ^, ifxov'
( -
^/,,
eyiuicra. 1 1
j
ava^
(,
^
7 ^^!. ,-
^
^e ^^^.
.
''
(,
,
"
/^,,
'
fjt.oi (
. ^i
^-
•< (, [
verat, res haberet, cubitum folus ablit. Melite interea
moerore conficiebatur, quod, quae mihi promiferat , fa-
cere fe non polTe intelligeret. At Softhenes, Therfandro,
ut aliquantifper abeflet, dimiflb, mulra de Leucippe pol-
iicens, ad eam rurfum profeftuseft: vukuque hilaritatem
prae fe ferente, Profpere omnia, inquit, Lacaena, fuc-
cedent. Therfander enim eoufque te diligit , ut infaniat
:
forte vero etiam in uxorem ducet. Id autem mea unius
opera fieri credas velim
,
qui tuam illi pulchritudinem , fu-
pra quam cogitari poffit , commendavi , teque in medul-
lis eius penitus inftxi. Flere itaque define, ac bono ani-
mo efto, Venerique hanc ob felicitatem facra facere per-
ge. Sed , ut mei quoque tibi veniat in mentem
, cura.
XII. Tum Leucippe : Talis , inquit , faxint Dii , ut fe-
licitas tibi eveniat, qualem mihi nuntiatum venis. Softhe-
nes irrideri fe minime ratus, fed illam ex animo loqui
R
3
6
ACHILLIS
ovft
»^^^
^--'
-
fjLctt
«Js £ (^ijxrctvi^pov
y
^,
»
) otv
-'
^^[jLiv kvvj^, ^
\ kymg' yivn iz
^
,
, -.
^-
. L• 3
>^y
iccu
,,
,''
.
y\
.77
^''.
'
- / •'
[.
[ \
ifxoi
Qi^arav^Dcd ,
j
(/»),
^
'
,
,
^
^^'
kfjioi
^ ^ ,
5)55 ,
'
,
^ ^
-
exiftimans : Atqui nunc, inquit, Therfandri conditionem
fortunamque, quo magis etiam tibi laetandum icias, com-
memorare volo. Itaque hoc pro cerro habe, Melites,
eius, quam ruri allocuta es, maritum illufn efle, lonum
cmnium genere primutn
;
ied cuius genus divitiae , divi-
tias benignitas vincar. Nam quid ego de eius aetate lo-
quar? tu enim iuvenem
,
praetereaque formofum effe vi-
difti : quae duae res a mulieribus quam maxime expe-
tuntur. Hic tum Leucippe nugarorem Softhenem diutius
non rulit , fed
,
Quoufque tandem , inquit , belluaruni
omnium peiiima, aures meas impura tua oratione foeda-
re perges ? Quid mihi cum Therfandro ? Formofus fit Me-
litae, dives fit patriae, manruetus & magnanimus {it iis,
qui eius opera eguerint, Nihil enim mea referr, five Co-
dro nobilior, fiveCroefo ditior exfiftat. Quid mihi aliena-
ruin laudum cumulum recenfes? Sane Therfandrura uti
L R' Vr.
i6y
Gipcravr^pov ccv^pci ,^,
,\ -
fxvj
yvvcuKag.
. Kcti ^•3-'/] -^-'
;
.
j ^. ,
,
,
jXira
,
-- , ^e Sai^o-
. ya^ outra iv '.^fxoi , i^yj
,
fA,aiv£crS-ai ,(. jcvjt iivai
coi acKii, ya^og *!5
§^
-
,
cv -
S'iot
, ^- --
AMV
]
^
,
-
'
, ^, ,^
^"
^.
QL J" ^ '
^ £
^,
'
^'^, ,
fTOv,
afxiivov, ,^ -
trav^pov
, fjLtj ^^ ^. -
probum virum tunc laurlabo, cum alienls uxoribus iniu-
riam afFerre definet.
XIII. Tum ferio loquens Softhenes : Igltur, inquit, io-
caris ? At illa: Quid , inquit, iocer? fine mea me fortu-
na, & me trahente me fato frui: fcio enim, me inter pira-
tas eile. Ille autem: Immedicabili mihi videris, inquir, in-
fania detineri. Piratarumne tibi locus hic videtur, ubicon-
iugem
,
divitias, obleftamenta nancifcaris ? eumque prae-
terea virum
,
quem adeo diligunt Dii , ut ex ipfis mortis
feuclbus eripuerint? Atque fumta hinc dicendi occafione
naufragium ri cenfuit, divina ope fadlum inquiens, quod
evaierit^ ac non diirimilia propemodum iis, quae de Ario-
nis delphine narrantur, comminifcens. Quibus cum nihil
Leucippe refpondiffet , Softhenes iteruin : Quid tua e re
iit, inquit , mente circumfpice, & huiufmodi quidquam
Therfandro refpondeas, cave, ne hominem manfuetum
R4
2^4
ACHILjLIS
yct^
•]
yct^
-
cct
fxiv
',
^'
7rfi07r?i?\.aK,i(r3-ti-
( ^ , ^^.
ya^ ^
-
''^, <
^ S- .
fiiv c5V
,'^ .
^
<^ . £</ L• KOLI
, fxi
h
^KccS-iipx^ai' ^'ya^
^' cnrovo^
-
(. x>cii ' ^
^- ,
'
'-
-3
-cn .
jxiv
^
-
,, Si
-
^3
TTcipciyivoiTO ,
( ^S
, ^\^-
'-,
'
^^, ,,
jccu
, (
,
irritesr qui cum ira permovetur, ferri nequir. Is enim
,
cui manfuei-udo irieft, fi in mite ingenium incidat, man-
fuetiore.-n etiam fe praeftat: fin vero cum inhumano
con-
grediatur , implacabili efFervefcit iracundia. Natura enim
ita comoaratum eft , ut , in quo ad bene merendum vi-
gear alacritas
,
ei ad ulcilcendum acerbitas non defit. Ac
de Leucippe quidem haftenus.
XIV. Clinia Satyrufque, fimulac me in cuftodiam da-
tum efle audiverunt, omnem enim rem eis Melite narra-
verat , nci^u ad me in carcerem ilatim ie contulerunt
,
una mecum illic degere parati : verum carceris cuftos non
permifit, quin immo eos vel invitos quam celerrime abire
iulfir. Ego vero id tutn ab eis petii , ut cum primum Leu-
cippen rediifle cognoviflent , mane fine mora ad me rever-
terentur. Interea Melites promiffa menre agitans , fpe metu-
que angebar; ac timori fpes, & fpei timor coniundus erat.
L R VI.
265
ti. 'YifJLioctg § yivo^iv^g-,
fxiv
'.-
(^i^cccvo^ov <7. ^S- etfjLC^i ^cctv^ov
iyj. ?
iii^iv Si Qi^(rc(.vS^og
',-
, -
<7cii'ZT0, , ctv^
.
5'
fjLiv
'
-^
[LiciAct .Aovutui yct^i
,
riYovfJicit
^- ,
fxoi ^-, ^\,
^.
«. yi , -
^, '^.
tfxov ^
~
,
'
iivai. ^
fxovov ,
,
^, -, -
-
, ^'
fxoi
§iv\-
yrjcraTo. (
§.
',
Si
XV. Poftea autem
,
cum iam dies illuxiflet , Softhenes
ad Therfandrum ; Satyrus & Clinia ad me reverfi funt.
Ac Therfander quidem Softhenem
,
quid de Leucippe fe-
c'ffet, ad moremne fibi gerendum perfuafa eiTet , inter-
rogavit ftatim. Ille aurem fuppreffa veritate , nefcio quid
apte fane commentus : Negat quidem illa
,
inquit ; verum
id ego ex animo proficifci non puto : nam contumeliani
tantum timere mihi videtur, ne videlicet fe, ciim femel
potitus fueris, eiicias Tum ille: Atqui quod ad hanc rem,
inquit , attinet , formidare definat. Etenim , m ingenue fa-
tear, tam altas defideriutn eius meo in corde radices egit,
nullo ut unquam tempore inde avelli polTit. Illud tantum-
modo vereor
,
ac fcire aveo
,
fitne vere adolefcentis eius,
uti mihi a Melire narratum antea fuit, uxor. Haec ultro
citroque colloquentes ad Leucippes domunculam perve-
nerunt. Quam cum ad miferabilem fonum vocem infle-
ilentem procul fenfiiTent, taciti ante fores clam confede-
266
ACHILL7S
•^, , TroTViufxzvtjg.
'^'^ ctvTuyj '^.
. QijXQi,
]^.'
,^^*
'
oiSccg
, ,^^,' cli^
yoLfj ,
. claJacl
§(.
,
--•
^jfloi
; ^
^
, ^
-
\"-^^
^
'-
('?,
'
,'
fjt,iv
-
^,,,
croi
^
Kovj ^Qip^avSpov
,'
L• |-
, .Kctt
'
^
,]
,
runt, ut
,
quae loqueretur, exaudirent. Sola enim fecum
ita propemodum lamentabatur.
XVI. Hei mihi , Clitophon ! id autem nominis cre-
bro repetebat , neque tu , ubi fim , aut quo in loco cu-
ilodiar , nofli : neque ego
,
quae te fortuna habeat , fatis
fcio : fed alter alterius rerum ignarus miferam uterque vi-
tam vivimus. Numquid vero te domi Therfander depre-
hendit ? numquid tu quoque contumeliam paffus es ? Mihi
quidem non femel in animo fuit, Softhenem de te inter-
rogare: verurrii quomodo id tuto facerem, non invenie-
bam. Si enim, ut de coniuge meo , rogaffem , meruen-
dum fuir, ne inde aliquid periculi tibi conflarem
, Ther-
fandrum in te concitando. Sin
,
ut de hofpite aliquo , hinc
etiam fufpicioni locus effe poterat. Qui enim mulier de
iis, quae ad fe pertineant, folucita fit ? Sed ouid ego
haec loquor? Immo vero ad rogandum me quatn faepif-
I n:TV(a'/.<f'v^c ) Hefychius in- -, ^sk, vel, non iine
ter aVia. 'TTi.viu/xut readit d- lacrimis ante fimulacra , fuppli-
/MaiyHi <y.?Tfij£t'. Adhibetur de ob- cum more provolvi. Ita Scho-
Cecrantlbus & opem Deum im- liaftes Euripidis Oreft. 1213 :
-
plorantibus voce lamentabili , ubi ^,
'-

vel folent miferi obteftari : i /
//srot /.
L R Vr.
267
' ---, ,,
• ,
'
Av2^ ,
, TTKTTi (3, ^^-^
,^
, \ -
--.
,
-^,
^
kv -
'. Ntij/ (^^ficrav^pog ^ /
^
5 ^
''
,) ^^
Mjj
~
'^^'^ , &epcrav^pi. -
3-,-
,
,
&3
.
io-Tiv
,^ .
^
.
£<^, ^, '^
^
.
'
^ 7•<
<\},
^ , -
¥^9
fime comparavi; nec tamen ad Id linguam inducere un-
quam potui : verum ita tantummodo mecum querebar:
Marite Clitophon , unius Leucippes fide & conftans ma-
rite, quem alla nulla cum eo etiam cubans mulier pelle-
xit, quamquam id ego amoris iam propemodum aiFeSu
vacua non credidi, tene ego tanto poft tempore ruri con-
fpicata deofculari ceflavi? Sed quidnam Therfandro, ii
forte rurfum interrogaturus adfit, refpondebo? numquid,
detraola perfona , rei totius veritatem oinnem adaperiam?
Ne me vile mancipium, Therfander, exiftimes. Byzantio-
rum exercitus ducis filiam & Tyrii adolefcentis viri pri-
tnarii uxorem effe fcias. Ego nec Theffala fum , nec La-
caenae mihi eft nomen. Piratica haec contumelia eft, per
quam nomen etiam mihi ademtum fiiit. Coniux mihi eft
Clitophon, patria Byzantium, pater Softratus , materPan-
thia. Haec refpondenti mihi tu minime
,
puto , credes.
Ipfa quoque, fi credas, illud vereor, ne importunum li-
268
ACHILLIS TATII
lA,^ ro cLKcLi^QV
fMv
^
'•
-. ,ivSuiTOfxcii
fJUQv
^^af^a,
(pspg ttcc^
7npiua)fj>cii .
. ,- (^^
f
/, ^-
c^fcrct?
', ^&' --
,, , ; ;
'octa ^
>
,['^'^ [,fxov
-
•.
^, AyKTTrig
, CcipfxciKivg .IsYiXirTvi
> CiAu. ,
, yvf^U
^;.
''
) /jLixXciKKrTiov
, ^uucrS-£V'/ig ^>
OiayroTO,,
, ^
itsov
-
^.
, ,
,
f^iXpi f^iv
fjLovov ,
6-
,
7ra(T%ii
^
'
J" ^^
^^, ^
^ia^ipiig ^^,'
bertatis meae defiderium cariffimum coniugem meum per-
ditum ear. Agedum igitur, fuppofititiam perfonam rurfus
induam
,
Lacaenamque me iterum fimulabo.
XVII. His auditis Therfander paulum retrocedens, at-
que ad Softhenem converfus: Audiftine, inquit, non cre-
dendum, fed tamen amoris plenum fermonem? ut multa
dixit ? ut graviter conquefta eft? cur fe ipfam incufavit ?
Mihi omnino adulter praefertur. Latro ifte, opinor, ve-
neficus etiam eft: eum Meiite amat, eum amat Leucippe.
Utinam
ego Clitophon , luppiter , fieri poflim ! Tutn
Softhenes : Haudquaquam, here, inquir, labori ceden-
dum eft: fed potius puella adeunda. Nec vero moveat te,
quae flagiticfum adulterum iftum nunc diligat: illum enim
tamdiu obfervatura eft
,
quamdiu alterius confuetudiae
caruerit. Quod fi tu in illius locum femel fuccedas, lon-
ge homini pulchritudine antecellis, rum penitus oblivio-•
L R VI.
269
: £7••& .-yao (purct uotpcti-
Hi ,
. fjLcf.AitrTct
,
, fJUVviiJLOVivii ^-
-^ , '^^ /'^.
- QipcrcivSpog
, ^.
^
\~
^ §.
-
^^
,
3'
,, kyiipu
^.
.
,-
,
^/.
^
[t (^^
S-ictv
,
.kvru ^i ui^iv
,,
,
,
^
-
,'3-•<]/
,
,
, -
-^
\
m
tradet. Priorem enim flammam novus ignis extrudit
:
& mulierum ea natura eft , ut praefentes maximopere
ament, abfentium vero non nifi tantifper, dum alio ca-
rent, reminifcantur. Itaque fimulac alter acceflerit, prior
animo prorfus eiicitur. Quibus auditis Therfander exci-
tarus eft. Quae eDim verba optatae rei confequendae ipeni
oftendunt, credi perfacile folent: quod eo fit, quia con-
cupifcens animi pars, optara re fibi comite adiunfta, ho-
minem ad fperandum compellit.
XVIIl.Therfander igifur poftea, quae fola fecum Leu-
cippe locuta fuerat , aliquantifper immoratus , ne quid
exaudiviiTe videretur, vultuqueita, ut ie rradabiliorem
vifum iri fperabat, compolko, ad eam tandem ingreffus
eft. In quam oculos vixdum coniecerat, cum deiiderio
totus exarfit, utpote cui longe, quam prius, formofior
effe vifa eft. Ignis enim tota nofte, quo tempore a puel-
la abfuit, enutritus, ipfo puellae adlpeilu materiam flam-f
ACHILLIS
"KctpTipyjij-ag Kcct -
^,
-
jirijLCiiTct .
.-
, ,
,
.
7('/(£ , -
yoig
, ipcof^ivov , tjj
[, ^,,.
'
A.(xct
(^^^1
,
^
, , ^. ^
7^• oSov
, , koli
,,^. ^i
^'
y
-
, -.tj Se ^
» ,
/^,.
^ &
^
,
<[, Qip<TcivSpov
,,
,
fxiv
,
,
^ Si^icc
^, ,
^
|Wgv -
mae fuggerente, recanduit ftatim : parumque abfuit, quin
procumbens illam amplexaretur. Suftinuit tamen fe pau-
lum , eique aiiidens alia ex aliis verba\ inania plane , in-
ter feque minime cohaerentia, efFutire coepir. Id quod
amantibus ufu venire folet , fi quando cutn amica iis fer-
monem habere contingit. Neque enim in loquendo men-
tem adhibent, fed animo in illam intento, ore tantum,
ullo abfque rationis moderamine verba inaniter fundunt.
Atque inter loquendum brachium coUo , tanquam ofcu-
laturus, iniecit. Quod praevidens Leucippe, vultum de-
mifit, in finuque occuluit. Ille autem in com;ilexu nihilo-
minus perftans, puellae ut fuaviandam fe praeberet, in-
ilare: puella contra faciem magis magifque obtegere, of-
culaque pernegare. Verum cum ludae huiufmodi rempo-
ris iatis -datum etTet, amatoriae cuiufdam rixae cupiditate
incenfus Therfander , laevam manum mento fubdidit, dex-
L R VI.
271
9tiv ,
', >) ^ ,
^^
.
',
rh
, >]
,
fjty]
, ^, "^
-, , (
\(-
^--. ^-. -
, (•^ -^ ,
ti
fxyj
yev^ ^,.
;-.
^<§
.
vjoa
, ^.^^
Si
<5
^.
ya^
^ ^
, <
fjLiv
( ,
Si
cfjuoiov. fjLiv
ya^
^^,, §
(. ^
yvj.
fA,iv
ya^ ^'' Si
^
^
•'
. //. >)
,
yiviTai
fjiiv ,
-
tera capillos apprehendit, ac fumma vi, ut eam alte fpe•
ilare cogeret , trahere orfus eft. Tandem cum five afle-
cutus, five non , feu etiam defeffus, vim afFerre defiiffet,
Leucippe ad eum : Neque ut liberum , inquit , neque ut
generofum virum decet, facis; fed Softhenem ipfe quoque
imitaris, dignum plane domino fervum. Quare define
iam, neque te quidquam adepturum fpera, nifi forte in
Clitophontetn e Therfandro convertaris.
XIX. Quae cum ille audiviiTet, vix fibi ipfi conftitit:
ita amore atque ira aeftuabat. Amor autem , atque ira
,
faces animi duae funt : fuum enim ira ignem habet, amo-
ri quidem natura contrarium
,
potentia vero perfimilem.
Nam altera odio, alter benevolentia profequi cogit. Vi-
cina etiam utriufque eorutn ardoris fedes eft : ille enim in
iecore, hic in corde inhabitat. Hominem igitur ambo cum
occupaverint
3
animus eius libra quaedam nt
,
qua utriuC•
272
ACHILLIS
.
fxaxircii
Si cc^(pu
'
,< ,
f/^iv ^
acooiv , , ug
iTTtQVfAyictv ctTijiCoitryi
^
,
3-[^ -^
'
",,-
,
tpjq. kv ^i
cLTrci^ 3-[ ,
\^,
, ,KdTutrxyi
,
-
Joff, ^
•fJifJL•au
>
'
^^^ ^, koutu. -
TTii oi '7(<
, 'Actv •&-
. ^
-^ ^^^,,
iSlctv ,^', 3-
, \< sAeti-
S-,
fA,i(n7v fxivov.
^ -^ (.''^
^
» ^-
que ignis expenditur. Atque alter alterum impellere co-
natur. Plerumque autem amor fuperior evadit , cum fci-
licet
,
quod concupierat, adipircitur. Sin autem negligi fe
animadvertat , iram fibi auxilio advocat: quae utpote vi-
cina, vocanti praefto adeft, unaque tum ambo ignem
exfufcitant. Quod fi amorem ira femel peiTumdet,
ac do-
mo fua, ut natura infida eft, eiiciat, tantum abeft, ut ei
tanquam amico ad affequenda optata opem ferat, ut etiam
tanquam fervum vinculis coerceat; neque cum amato
amplius in gratiam , tametft maxime velit , redire patia-
tur. Quo fit , ut vi huiufmodi oppreflus amor fuccum-
bat, propriumque ad imperium reverti cupiens minime
poffit, fed amatum odiiTe compellatur. At vero ubi Ta-
tis iuperque le ipfam ira excruciaverit, licentiaeque plena
I ^'^ allier interpres legit: ^t vcro uhi
^
)
Sic placuit reponere ex fatis fupcrque
fe
ipjam ira excru-
libris vetuftionbus
,
cum editio ciaverit. Quae tanien leftio mihi
haberet
,
'
J; '
videtur falfa. Hic fenfus Graece
^. Quomodo & poftea in procederet, 11 legeretur ,
'^
Js
Anglicano fcriptum oflFendi. Nec ^vju.o( iavtIv ,. Sed nec
L R VI.
275
ifjiCQ^yi^iig
-,
fjiiv
\
,
.-
uuv ^i TrupiiTUi ,
Kctt Q
^
,
iTnuvfxtctv,
Kcti
S-vfxov
^
Kct^iv^ovrct
,
^
, -
*, dXyit , ^^ , Kac
tig , ,
S-vf^ov
iTrayyihXa-
rai ^%\
'.
( ^
,
' Si
'-
'UOV ^. Si ^§
^
, ^
,
(^^ <[,»
. QiOiravSucg ,
fxiv
<, '^
"
exundaverit
,
prae fatietate tandem aegrefcit, aegrefcenf-
que remittitiir. Amor autem vires denuo fumit, defide-
riumque in aciem producens, iram iain dormientem fede
fua exturbat :
dein aninio reputans, quam contuinelioie irl
amatum bacchatus fueritj moeretj ac fefe purgat, ite-
rumqae ad familiaritatem invitat , iram voluptate iam
de-
liniendam efle pollicens. Voti ergo compos amor mite-
fcit; negleftus autem irae l'e arbitrio totum permittir»
Quae fi forte fopita tuerit, excitatur, atque, ut aiiteaj,
faevit. Amoris enim
contemtiim ira iemper ulciicitur.
XX. Therfander igitur initio voti quidem compotem
futurum i'e ratus , Leucippae totum fe dediderat : verum
1 KoLTu/AxKiTTetv Jov?) In edU
tis & Anglicano
,
,-
de ira fe ipfam excruciante hic
•fermo eil , fed fenietipfam ex-
fuperante & exundante. Eigo
huic metaphorae pro-
prium
,
a fluilibus fe extollenti-
bus & cum fonitu furgentibus
defumtum. Nam fequitur y.a.)
-
cpocnOs/c 'ab eadem tra-
latione. Hefychius inter alia ,-
exponit .!
,
ad-
ditque
,
-
rmv
,
''
,
,
AchUl. Tat.
«(". Quae diverfitas leftionum
ex gemlna exui^if. Interpres le-
git etiam .
voluptate iam delinitam c£'e
^ffir-
mans. Non hic tamen auftoris
fenl us ; fed , iram iam delinkndam
ejfe
prumittens, aut
fe
dcUniturum.
ejje poUicens. ''/'^eft
promittere.
^74
ACHILLIS TATII
^,^i , - -, ^-
,
Syj ^'^ '
'>Q
^,
-
^'^,
i
^'
K^TyjKovtrct. ctyuTrocg ,
(
,^, crov
§70'
•j Kcti
^ •^
,.
,[,
cre -'
§'
ya^
[,
.
'
,^
,
'iuctcjov
,^
-
i
•^iipcicryi Sktwotov. Kisti v\ 'K<ii/
-
fcivvuv »)?, .
TvpavviitrS-ai,
-.
*
'--
^'
Wia^Tv^vicrov ,
, ,,
ya^
f
/ Kat
^^. < ^-^^ ^
hiyfJLivoq' ,, ^,
^
fA^ct-
ubi fpe fruftrari fe animadvertit , conceptarum animo
voluptatum oblitus puellam in maxilla percuiTit : Manci-
pium
,
inquiens, improbum
,
atque omni prorfus libidine
elatum. Omnia enim de te mihi comperta funt. An non
igitur boni confulis , me tecum loqui ? an non magnam fe-
licitatem arbitraris, herum tuum fuaviari? Quin etiam,
quod opere maximo expetis , diifimulas : vultumque ad
defperationem componis. Sed ego te meretriciatn vitam
haftenus duxiiTe reor, quae adulterum hucufque fecu-
ta fis. At tu quando amicum recipere me negas, domi-
num ianiiam faxo ut experiare. Tum Leucippe : Si tyran-
num, inquit, tibi agere cordi eft, ut potero, feram, mo-
do ne piidicitiam eripias. Atque ad Softhenem converfa:
Teftare, inquit, etiam tu, quo animo contumelias feram:
fcis enim, maiore a te contumelia me afFe£iam fuiiTe. Tum
vero Softhenes, ut qui manifefto in noxa iam teneretur,
rubore perfufus : Hanc , here , inquit , loris eoufque
L R Vr.
275
CTi^iV Sti,
fjLvficiig
,^, kv
fjLciuoi ^
fjLVj
,().
Kci .
-3- ,-
» ^*
' , -
,
<Pif)irta ,
lacv , .
fxa-
c-
i
^,,.^/, ^, ^
(-
fjLay
. (ri^YipoVi iSov
^ifiri, -
. S-iaa-acrS-i
j
- -
f
/,
,
. <
[^ , . <^9
AprifjLiVi fJLOi , •^
;
-,
To^a-y
^^. ^•
. -^
.
^•,
caedere oportet
,
dum tota rubeat
,
modirque
omnibus
excruciare , ut herum pofthac contemnere definat.
XXI. Softheni tuo, inquit Leucippe, Therfander,
pare:
perbelle enim confulit : ac tormenta
,
quae lubet, parari
iube. Minime certe deerit
,
quo veftram crudelitatem
ex-
pleatis ,
five manus rota dUtrahere, five loris caedere,
five flammis torrere, feu etiam ferro iugulare in animo
fit. Novum procul dubio certamen vobis editur.
Adver-
fus enim fupplicia omnia vel fola feniina pugnabit,
vi-
drixque difcedet. At etiam ClitophoDtem adulterum
vo-
cas, adulter ipfe cum fis. Sed heus tu, an non Dianam
tuam vereris, virginem in virginis civitate vitiare cona-
tus? Quid tuae nunc, Dea, fagittae ceiTant? Te virgi-
nem ? inquitTherfander. ridiculam audaciam ! virginem
te
,
quae cum piratis etiam de node fueris? quid? eunu-
chine, obfecro, latrones tibi fadi funt? an
praedonum
S 2
270
ACHILLIS TATII
•:, ^h
^$-^
,. Kc4< ]
'
^/,
;ccu
fxi-
Tct ^Ce}cr3'iv'/jv ,
,--.
-
y^ov
^»??. iKHvoi yjcuv
-
Tipot
^
J
KUi ctvrouv
. § .
, •
,
--^
^
^.
L• ^'^
^
(
^,
(^-, , , -
^ ^,^, ^
"^---
. ^
,
Qipa-av^pov
,
,- --
receptaculum in philofophorum fcholam evafit ? aut ex
iis nemo, qui oculos haberet, repertus eft ?
XXII. Tum Leucippe: An poft vim , inquit , mihi a
Softhene intentatam, virginem haftenus me fervaverim,
ex eo ipfo fcifcitare, qui revera in me praedonem egit.
Piratae certe vobis modeftiores fiierunt : nullus enim eo-
rum tale in me quidquam aufus fuit. Cum vero flagitia
huiufmodi vos audeatis, cur non veftram hanc latronum
fedem merito appellem, qui ea perpetrare veriti non eftis,
a quibus illi abftinuerunt ? Sed nefcis, quantum mihi lau-
dis tua ifta impudentia fit allatura. Ut enim vel nunc me
furenter interiicias
j
non tamen deerunt unquam
,
qui di-
cant , Leucippe, inter paftores verfata, & poft Chaereae
raptum , & poft Sofihenis vim , virgo inventa eft. Sed
mediocria haec : illud multo maximum
,
atque omnibus
anteferendum erit praeconium : Leucippe poft piratariim
omnium improbiiTimi Therfandri vim pudicitiam conier-
I .(
)
Forte '.
L R VI.
i77
,
,
,
, , ^'^' (^--Se
-
'^uaS-evrjg.
\^s
,
,
acf.i
/,
. ^^',
jf
,
^
,,-
,
., -
i.yco, , ^'
^^ ^-
.
vavit: priufque iugulari fe paiTa eft, quam violari. Age
itaque, fla^ra , rotam, ignem, ferrum
,
quamprimum ex-
pedi , fociumque ribi conniiarium tuum Softhenem adiun-
ge. Ego & nuda & femina fcuti loco non nifi libertateni
habeo, quae nec loris caedi, nac ferro fecari , nec igne
comburi poteft. Eam ego dimittam nunquam. Ac fi me in
jgnem ipfum coniicias, non erit tanta in eo vis, adimere
illam ut mihi valeat.
I
)5 aliis : ) ^^
S3
7
ACHILLIS
.
Anoucrug
(-^, ^-,
^,
, , .
[
,
-
Cfxzvog' vjxS-iTO J" .(,^ ,
. '^ (7^^, ovoiv
7 i
^'
f^iv
§^ \'§'
Se
^ ^^
( , TpiKVf^icig.
[,
,
'-
, 7((
^^
,
rhofxivog ^
jtte
^
fioiKcc. J*'
,'
^^
^
'
Koii
yoL^ , ocvtov ^-
ifyct(Tci{A,ivov ,^,
,''
^
-S^ficTiv , , oiKfjfiu, ivuce>
Si^i^ivog
, ^
ivoL
^^-
LIBER SEPTIMUS.
v^UAE cum audiviflet Therfander, animo fluftuare , ac
diltrahi coepif. Nam & inoerebat, fiia fe fpe fruftratum
cernens, & irafcebatur, negligi fe ratiis: & tanquam aino-
re faucius, quid ageret, cogitabat. Has inter animi flu-
ftuationes nihil amplius cum Leucippe collocutus ruit fo-
ras, ira quidem quafi ad currendum incitatus: dein vero
ad eiufmodi ambigjuitates diiudicandas nientem colligens,
tandem inito cum Softhene confilio , eum
,
penes quem
vindorum poteftas erat , adivit , meque veneno de medio
iit tolleret, rogavit. Quod cum impetrare non potuiiTet:
timebat enim ille populi feveritatem
,
qui alium ante fe
i^ veneficia huiufmodi exercentem morte mulalaverat : ab
eo riirium petiit, ut adduolum a fe hominem eo in Joco,
ubi ipfe vindus eram, tanquani maleiicuni aliquem, im-
L R VII.
279
, 7)"7(^
'',
fjLct
St ,
[.
--
, ^ (^^. gyJteAAs
^'
&•^^i^i^ayyAvog,
TTipi
(/,, ^
(^, s\ (--,
(^,
^ })•^ (^^ , kv
,/ '
^, ,
^^, fxr\ ^.
-L• ^/ ,'tva
[
^ -
^y ,
(,
) ,
^,^
,
Trapsxoif^t
f
/, [ ^
, ,--
s\v
,
cLV -
, /,, iKt
.
.
'2
eyeviTo
,
mitteret: de quo res meas cognofcere fe velle fimulareti
Cui poftulationi aflenfus ille hominem admifit. Porro is
a Therfandro quam diligentiffime inftruftus fuerat, ut ali^
quo modo de Leucippe mentionem faceret, eamque Me-
lites iuiTu e vivis fublatam mentiretur. Quod idcirco a
Therfandro excogltatum fuerat, ut, quamvis crimen di-
luiiTem , non tamen ad quaerendam eam, quam obiiiTe in-
tellexiffem , fruftra me compararem. Ea vero potiffimum
de caufa caedis audtor Melite proponebatur, ne, Leucip»
•pe interfe6la, Meliten ipfam, tanquam quae a me dilige-
retur , in uxorem ducerem
,
ibique permanerem
,
Ther-
fandro timorem incutiens non potiundae tuto Leucippes;
led contra potius eam
,
quae rebus ir.ihi omnibus cario-
rem puellam interimi curaffet, perofus, urbe omnino ex-
cederem.
IL Ille igitur, funulac prapius me venit, fabulam age-
S4
a8o
ACHILLIS
TATII
^paf^ctTog 'kvoijxulccg
,-
yodq ,
,o•oflv £] Kcti <pv?\.oL-
^>^ ^
cmivovvov
;
yao
vjuiv
^uctiog
,
/,-, Si
-
vifxag.
eJgi ya^
fxi
(-''
,
(-
^
f^oi
, .
}'
-
L•
-
TCL,
,
, 7rvuoifA.^v ^.
'
fxiv ,,
' J"
cufjuou^^iv
. ^
(ruvrhrh('
^
€7
,'
-
^'/ Jg
(, il-
,
-^ ^,
<
(^
^-
§aiy.ovi. TiKf^aipo^ai
re coepit. Data enim opera, valdeque appofite ingemi-
fcens : Quamnam
,
inquit, vitam poilhac vivemus? quae
nobis retinendae fecuritatis via deinceps erit, fi iufte vi-
vere ad id fatis non eft ? Imminentia nos eventa oppri-
munt. DivinaiTe me oportuit, quis eiret, quidve commi-
fiflbr ille
,
quicum iter mihi facere conrigit. Haec ille
,
hu-
iufmodique alia multa fecum folus loquebaturj fermonis
initium de induftria mecum facere tentans, quo eum,
quid fibi ea vellenf, interrogarem. Sed mea me magis ur-
gebant. Itaque cum paululum ita querelas effudiiTet , unus
eorum
,
qui vinSi erant: (infelices enim alienas etiam ca-
lamitates cognolcere fatagunt
,
nimirum quia triftitiae
communicatio moerentis animi quaedam quafi allevatio
eft:) Quid tibi, inquit, mali peperit fortuna ? infontem
enim te qiioque in adverfum fatuin incidlfle credibile eft.
Cuiusrei ex iis, quae oiihi evenerunt, facio conieituram.
L R VII.
281
YfjiUvTOv.
Kcii
^
,
^'
^i<hfXivog.
^i ^ ^-.
. ?
^i -,, ^%

' , ,
(, (-
. ^t >§ , ,
|
^'
^
^,
. jLtOi
^ , < , ^-'
' acti 7•£7, ,, yAxpov (^-
y
, , %•
5
^< '^^,
.\\u-
,
, , a/yahy}
.
-
^^ \,
iccA SiiXiyofjLi^ot, ,
olci
^'.
'Xlf
^ ^yjXUofAiv, ^
ciyM^.
, ae /vjfMv ,
fJLiv
ctpitTTciv '. Si
',&
^VKVoL, ,.
f^iv
,
-
\ [^,,
[
^-
Ac tum quidem, quam obcaufam in cuftodiam datus fiie-
rit, commemoravit, tametfi ego animum non advertebam.
III. Finem autem dicendi cum feciiTet : Agedum tu quo-
que, inquit, vices mihi recenfendis infortuniis tuis redde.
Tum aker ille : Ex urbe , inquit , heri dum Smyrnam ver-
fus iter IV ftadiorum coepifletn
,
nefcio quis mihi ob-
viam faftus, quo tenderem, rogavit: cui cura Smyrnam
proficifci me refpondiilem : Atqui Smyrnam ego quoque
,
jnquit ille, quod bene vertat, cogito. Una itaque profe-
£11 fumus, viae laborem
,
uti viatorum mos eft, fermone
levantes
: cumque de via in cauponam cibi gratia diver-
tiiTemus, ecce tibi viri quatuor eodem ingreiTi funt, no-
bifque affidentes, ac prandere fimulantes, crebro ad nos
refpiciebant
, alius identidem alii annuens. Quamobrein
€os de nobis cogirare fufpicatus fum , tametfi quid fibi
ACHILLIS
/
crvvmcii ,
viviJLctTct' L•
^
eyiviTO
^,,
, oKvyjpoTipov ijcrB-iiVi
yi^*l
<^s
TioLi
TpofjLog
.
',
L• tcwtu elooi/, kvcLTrvi•'
^'
^,' zoLi
IfMLtriv
Jie-
truivovcTiV ,oe ,, -
^, -
(,
fx^rhvog
'
, .»
- /?;?
-
^,. (povov ^'^
.
'
^
lifjuv ^»
(
fA,i
, ,
j
^s
(•^ /»??
^
fxa,
, oi
\ ^-,
.
Kcci
,-,
'
,
5
^i' ^ iCTTiVi
-yi;-
nutus illi vellent
,
percipere nequibam. Qui mecutn vene-
rat
, haud ita multo poft pallefcere
,
deinde haefitantius
effe coepit : poftremo etiam tremore correptus eft. Quod
videntes illi, confeftim in nos impetum faciunt, cotnpre-
hendunt, loris vinciunt. Quin etiam eorum unus homi-
nem in gena manu percuflit
:•
qui tanquam innumeris cru-
ciatibus aiFeilus , nemine adhuc interrogante : Ego , in-
quit
,
puellam interemi , acceptis a Therfandri uxore Me-
lite nummis aureis centum : illa enim ad necem hanc pa-
trandam me conduxit. Ecce autem nummos ipfos : quos
vobis omnes ad unum trado. Vos, quaefo, me perdere,
ac vofmet lucro defraudare nolite. Tum ego, Therfandri &
Melites nomine audito, oratione illa quafi ftimulo aliquo
repente concitatus , animum erexi , ad eumque conver-
fus: Quaenam, inquam , eft Melite haec? Tum ille : Fe-
minarum, inquit, urbis huius eft princeps, & adolefcenr
L R VII.
285
,. , yjOccirS-yi , oifxai
Qucriv avrov
, KdKUvog
^ ,
ivoiv
h ? Tijg <>;? ,,,. L•
~
7[\/
yvvancct -
-
^
^,,
, /^^
^
,, juci (^
,
^-.
l^iv
,- epyov Spcc Si kdAiog
>
^, /-"
,
^
^it^ijuiivog, .
Si
,
jxMpov
,
<
,
(
^' , i/xi £ -
(.
S' .
',
cSe '/]•
^
, ,,
-
6
^,,
. ,
WTi
^y
, 7('
tis cuiufdam, Tyrium illum effe alunt, amore capta: qui
cum puellam
,
quam ipfe quoque deperibat, cafu quodam
amifiiiet, ac tandem in ea ipfa Melites domo venditam re-
periflet , mulier obtreQatione devicta, puellam eam cir-
cumventam huic
,
quem malo meo fato mecura iter fa-
cientem dixi , necandam dedir. Atque ille quidem dete-
ftandum facinus admifit. Ego vero
,
me mireruin ! neque
videns, neque difti alicuius fa£live confcius , una cum
eo
,
quafi fceleris parriceps , comprehenfus fum. Sed leve
hoc: illud gravius multo eft. Nam non admoduni longe
a caupona digreiTi illi nummis acceptis eum millum fece-
runt: me autem ad praefeKitura duxerunt.
IV. Pofteaquam turbulentam hanc fabulam audivi , ne-
que vocem omnino ullam
,
neque lacrimas aliquas, emit-
tere potui. Quippe & ori vox , & ocuHs humor , defuir;
fed membra mihi omnia cohornierant
, corque ipfum con-
I
'ATrctvTMffctffitv) Emenda ..7.
284
ACHILLIS
(^, , vj ,^ fjLov
, ?
.jLtiKoov § '
'
^
,-
,
(^
,
^-^-
,
<
,
\
L•
'&,
^. ,,
yccti
- ,
(,
S)o
,^
-,
^. Si ',,
.
,
,
,
,
,
i
/ ,. «J^e,
y,oLi
,
. . ^e ^,^^
iicti
,
7§§.
, jj (^
i.7rci,vi(TTcLT(H
i
> £%gt clv-
'
,
Si ctviuopiv' ^(
tabiierat
,
animae autem nihi! fere reliftum fueraf. Paulo
autem poil , cum mihi, diluta ebrietate verborum illius,
aniinus rediilTet: Quonam modo, inquam , mercenarius
ifte puellam fuftulit ? quem in locum cadaver abiecit ? Ille
autem fimulatque mihi hunc ftimulum iniecit , idque
,
quamobrem aderat, efFecit, obmutuit adeo, ut ne ver-
bum quidem ab eo ampllus potuerit extorqueri
,
praeter-
quam quod, cum riirrus interrogaiTem : Mene etiam, in-
quit, tu caedis illius participem tuiffe putas? at de inter-
feftore quidem illud unum tantum audivi, puellam fcili-
cet necatam: ubi autem, quovemodo, mihi aperire no-
luit. Tum vero mihi lacrimae exciderunt, doloremque per
oculos in apertum protulemnt. Ut enim in corpore fla-
gris caefo non continuo , fed parva interiefta mora , li-
vor apparet : aut ut in eo, qui apri dente iftus fuerit,
I
)
Reflius dividi auTo
.'
iy.ou J<' Tr^ptiv, iri/i-
lianc vocem J('
'0
Tropm
,
atque rra. Et rem illam peregit
,
propter
italegere: Ss 'iita.^ evef6aXs qtiam aderat yid eft , erat in car•
Tcy
,x«« if^'oy iifyi- cere.
L R VIT.
285
tig
''
^ fx^iv ,
, .
^
, ^ SiSuyciv , £<^-
- ^^
{^
Tavrcc
^ ^^
,
^^
,
TTQOrJpojxog
,^
, ^ , ,
, ? ^]^
-
, , ^
' ^
,
^-» -
-,
iS^ou^e ,
^
^
-
,
'^.
-
^
^
,
'<1'
, § ^
,
, Si
,
^-
-. , , -
^ "^
-,
^, -
ftatim vulnus invenitur, urpote quod altius
penetra-
verit ; ied brevi tempore poft alba quaedam linea vu!-
neris index oritur, ac illud, manante tum demum
largi-
ter fanguine , confpicuum facit : fic in animo triftis alicu-
ius nuntii cufpide fauciato, neque vulniis hiat, neque la-
crimae, quas vulnerati aninii ianguinem eiTe credi
par
eft
,
profiliunt , nifi poileaquam moeroris dens cor a!i-
quantifper depaftus fuerit: tunc enim & animus difcindi-
tur, & lacrimae, fada per oculosvia, uberrime fluunt.
Id
quod in me fane iple expertus lum. Nam fimulatque ani-
mus meus lermone illius, Leucippes necem nuntiantis, tan-
quam iaculo quodam percuffus eil, vocem amific,
&
I oJiuc

ftionem
,
quam nos exhibuimus,
ix<iiayti) Legebatur antea :
'
praefert Cod. Anglicanus
,
tefie
« « ^, oJol/ . .
. . /-
Salmaiio
,
quam uc interpres a»
,
abfque uUo fenlu. Le- gn<jlcit.
26
ACHILLIS
^
5 ^' '^<-
10L ,
^'
ij>'pii , cxoKcKTcKrvig
' .
6 .
'
^
'
( ^( ^-
^
%\
fjLot
t^u^iv,
^^j
'
, ^,
,
\•, oii^i --
.
,
yiyoviv
^. ,
TTOcruLKtg
f
/, •^
fxyj
ya^ S-
--,'
', -
^
]
fjLiv ^
^, , ecTTi ?raiiid. i&
fjLOi ,
,, ^j ^/ 7
'^•;
'j-avaToig -
TOVi
(
^
& owiioovy
-
lacrimis aditum obftruxit, ut non
,
nifi poftquam ex in-
tervallo refpirare a dolore coepiflet, effluxerint.
V. At tum ego : Quis , inquam , daemon tam brevi me
gaiidio fefellit ?
quis mihi Leucippen commonftravit , ut
novarum mihi calamiratum caufa effet ? Quid
,
quod ne
oculos quidem meos
,
quibus unis eram felix , exfaturare
unquam
videndo porui: aut fi videndi otiuin fuit, ipfe
tamen
exfatiatus nunquam fui , nieaqiie voJuptas omnis
infomnio
fimilis effeita eil? me miferum, quoties obii-
ili, mea Leucippe? Nunquamne mihi a fletu ceiTandum
erit? Minime, opinor. Ur enitn video, alia alii mors in
dies luccedit. Verum aliis antehac mortibus fortuna me-
cum lufit: haec aurem ludus nequaquam eft. Ceterum
quo nunc pa£to, Leucippe , mihi erepta fuifti ? Antea qui-
dem falfis ex illis mortibus aliquantum milii folatii reli-
itum fuit : primum enim cadaver tuum integrum , dein
I )
Mclius ^- alterius Codicis fcriptura melio-
a .,
id eft , mc re. eft /i/entiumfa'
chmutefccernnt. Sic reperi & cor- cerc
;
,
jUere.
xeftum in Angucano
,
quafi
ex
L R VII.
2^7
^
, }
'
,
<'
^
^
-,^, '^' ccufjLUrog.
'
- ^i ^^
'^^ ^-
D10V. ^i Kui
\,
ctv^fo^ovov
.<.• , (fjiiy.iac-^i-
,, '-^^ ^
ctVTVi
-
^
-,
. ]6| Jg
fA^ov
'> -
,
Kcti ,,, , jmo< oecjo-
,. Si ^^. <
-
capite ablato fepulturae dandum recepi : nunc vero dupli-
cem, animi fcilicet atque corporis, mortem fubifti. Nam
quid duo latronum receptacula eiFugiiTe profuit , Meli-
tes ifte receptus te mihi erepturus erat r Quid
,
quod fce-
leratus & improbus ipfe necis tuae auftorem pluries of-
culatus fum
j
deteftabili amplexu fovi, Veneris frudum
prius illi, quam tibi, impertitus?
VI. Haec dum mecum iblus quererer ,
Clinia fe ad me
contulit : quem tota de re certiorem feci, mihique omni-
no mori decretum eile affirmavi. Tum ille :
Bono
,
in-
Legebatur in editione, Js <-
Tffcv
Trv Xf^a\iiV *»'
iyjuy irv -., Mendofa
omnino fcriptura. Quae ex par-
te emendata ell ex libris , reili-
tuendo .Sed ne fic qui-
dem locus fanatus eft. Non enim
ilbi vifus eft in fecunda falfa
iiece Leucippes caput eius ha-
bere, cum non haberet. Immo
plane non habuit caput, fed fo-
lum truncum. At in prima eius
caede , cum maftata eft , aut vifa
eft maftari a bucolis , totum cor-
pus in potcftate fua habuit. Sic
igitur lege : /v
yai)
^ik-
^\ wstfJiyoiiAy
' >'«
)
/*h
Tu ,
OlilTiflOV, XctV
'
":•
', fif ,
Quae fic vertenda : (enim
refte interpres :
)
Nam in illis
quidem faljls
mordhus tuis
,
foLa^
tium habeham
exi^uum, in prima
quidem totum tuum corpus,fed &
in iecunda
,
quamvis caput haber&
non viderer,fep:dturac
mandandum,
Solatio mihi erat , inquit , in pri.
ma tui maftatione , totum corpus
ad fepulturam mihi rehftum ; \n
fecunda, vel fine caplte, quam-
vis mihi viderer, truncum folum
fine capite habere.
Dixit, xSv
,
quia & illa fecunda occi-
fio , ut prima
,
imaginaria fuit
,
ac falfa.
iS8
ACHILLIS
TATII
oiv,
il
^
•)
^
^
///
,
;
/ ^ ^
^-
5
Wt
-
^-,
,y.ciu:^g
(-
S-uvoltov .^.
^
-
- ^••)
^- §s S-oi-
(^,
^'
' ouJ^s S^ioig
^
-
,-^
,'^. -h
.7ci^cr}Ca^ci.[, ,
Oiur-j-ct
, ^
, u
'/'/ ,--^.
^
[jioi ^^ ,
[^-
,
, ^
ts
Kovj^ ^^.
yaq
^
^-,
-
.[•
i
.il^vi. ^-
(
-
--
, -'
quit
,
animo efto
;
quis fcit
,
an denuo revivifcat ?
Nonne
aliquories iam mortua eft ,
femperque revixit
?
quul temere te enecas? Id profefto tibi per otium lice-
bit, cum vere illam obiiiTe compereris. Nugaris, inquam
tum ego. Nam qui tibi exploratius id effe pofllt? Morti
vero quam optimam fane viam nailutn effe me arbitror,
atque
eiufmodi quidem , ut nec Diis invifa Melite impu-
ne omnino abitura fit. Decreveram , ut fcis , fiquidein
ita fors ferret , obieftum adiilterii crimen in iudlcio dilue-
re : fed diverfam penirus rationern inire mihi nunc in ani-
mo eft; ciilpam videlicet agnofcere, msque atque Meli-
ten, tanquam mutiio amore flagrantes , ad
e
medio tollendam mercede coiidudum honiinem adhibuii-
fe, confiteri: fic illa meritas poenas dederit, ego invifani
vitam reliquero. Dii meliora ! inquit tum Clinia. An tu
igitur tani turpem ob caufam
,
patratam icilicet, ac tiiaa
L
R VII.
189
ycg Oovivg ,
, .7
;
^,
,
-,
^. yjfJLag
^,.
) Si
,
,
'<\'^
Co-
, , ^icrfA^uv
*,
-,
, , §(
>
\•. ^ ^, -
,
^
, ^^
, (^,
'
'
^.
'
uiv
yjf^ipav
[xioS-McrcifXivoi ,
'-
, [ ^
.
. ) c^' ^.
-^ 7\ (^<§
kf^cOi),
^, /-
^^) .^
praerertim Leucippes
,
necem
,
mori audebls ? Tum ego :
Nihil, inquam, turpe eft, quod iniraico detrioientum af-
ferat , & nos in hoc fumus. Ceterum haud ita multo poft
hominem illum falfae caedis nuntium e vinculis quidam
exemit; Archontem iuffiffe, inquiens, ipfum adduci, ut
eorum
,
quae ei obiiciebantur , rationem redderet. Interea
me Clinia Satyrufque confolabantur , fuadebanrque , ut
ne quidquam in iudicio , ficuti dec^everam , fatear : fed
fruftra. Porro i!li eo ipib, quo haec aita funt, die, do-
munculam 'conduxerant , in eamque
,
ne apud Melites
,
quem dixi, colle£laneum , deprehenderentur, migraverant.
VII. Poftridie ad forum duiitus fum , ibique magno con-
tra me apparatu adfuit Therfander, advocatofque non fa-
ne pauciores, quam decem, adduxerat. Neque vero pro
fui defenfione Melite minus foUicita erat. Pofteaquam igi-
I ^ 0£s-^£?v) Legen- tifi-yc/av, inferto rif, quod&agno-
dum procul dubio : Tij
'
fcit interpres,
Achill. Tat.
a90
ACHILLIS
^i -
,
'
''
,
, ^^, , ^^(§
01 /»! (. L• vjmv
.
^^
y.oi
fjLtf
yivog-, \77 ^^. ^'
^7(0
yoio ,- '
^-
,
, >?<•
, ,,, ,
), , &^,,
\<^ Sov-
%(, ^'^ Qipa-ctvS'oov
,
Si iXivS-ipuv ^--^
^,
-
( ,
vf^iv
.
,^
' ^\'
jttg
,
'-
yy/j
-
, ,^^ ^~
.
(
^' §
,
tur illi fermoni fuo finem impofuerunt, petentique mihi
dicendi poteftas fafta eft: Hi quiclera omnes, inquam ego,
qui & pro Therfandro , & pro Melite caufam dixerunt
,
non nifi meras nugas ia medium protulerunt ; a me vero
vos rem omnem , ut fe habet, fideliter & diligenter
ex-
poni audietis. Erat mihi olim amica, genere Byzantia,
Leu-
cippe nomine : quam deceffiiTe ratus , in Aegypto enim
rapta mihi a piratis fuit, in Meliten incidi: quacum ini-
ta confuetudine , huc una profeftus fum
,
Leucippenque
Softheni cuidam, agrorum Therfandri procuratori, lervien-
tem comperi. Sed quomodo liberam mulierem Softhenes
in fervitutem receperit
,
quaeve illi cum piratis necellitudo
intercedat, confxderandum vobis relinquo. Melite pofiea-
quam priorem amicam reperiffe me cognovit, verita, ne
ad illam rurfus animum applicarem, eiiis perdendae con-
filium init
;
quod mihi quoque comprobatum eit : quid
enim verum negare oportet ? Ciimque me haec rerum
L R VI r.
291
iTiii , ,^.<-
(rS-ovfjLUi
evec
^
Tivct
. i'
"
(- ^•, kcli
fxiv ^
§'jict~
trag, »
Kctx,
'
yiyoviv . ^
'/jy.vvccTo. £,^
,,
jtters-
,
< iKAcitov » ^> . oict
^ , 7(^'
,-
. ycifj ^
,
[,
,
KoLt
,
,.
vj . L ,, ,,
-
, ,
^, (^
^ ' \\.
fA,ev
(^^^^ '^
'
^
'' Si
<??
',
,
3-
j
^i,
omnium ruarum dominum conftituere pollicita eflet
,
ho-
miaem ad illam necandam conduxi, nuinoios aureos cen-
tum pollicens. Atque ita quidem ficarius re confeola fo-
lum vertit , nec ex eo tempore ufquam gentium amplius
eft confpedlus. Me vero amor ftatim ultus ett : nam
-
caede cognita, maleficii confcientia ftimulatus , ex illc»
flere nunquam defii
, fed eius defiderio aeftuans
,
perem-
tam nunc quoque amo : neque aliam ullam ob caufam
memet fponte accufo
,
quam ut meam ad r.micam memir-
tatis, quandoquidem in praefentia & parricida, & eius,
quam perdidi, amore flagrans, vivere ampuus non fuftineo.
Vlli. Haec cum a me dicerentur , inexfpedlato rei exi-
tu omnes, inprimifque Melite, obltupuerunt. Qui Ther-
iandro advocati erant, fumma cum voluptate acclamave-
runt: Melites autem patroni
, cuiufmodi effent, quae dixe-
ram , ex ea ipfa quaerebant. At illa vehementer
pertur-
1
)Vel x«J £icribendum, vel corr. xix royrey.
2
2.0)1
ACHILLIS TATII
fxiv
^^i
Tot, Jg '/jpviiTO ,
'^i ^iviyCiTO , 4§^
uezAa Kcci
(
, jW.sv
..'- it^ivui
£-
yovtTcii , cj-ct , ctXKct yi Qovov
'
(
, § ^oi (,
£
^, ^ ()<
.
S" . ^ },
3-
-
, ^-,
^'
/
fxoi
Tivct Xoyov
(^'^ '^^ §) ,
'^
ii , ^^
,^' ^>
ilvriv
,
,
fA,7}
3'uvciTov
^^,
iiTTi QcipfA,ciKov.
'^-,
,
§,,
'
§(
-
.
§i
»
^icc
. ^^
bata
,
alia quldem fcire fe negavit, alia vero de induftria
fubobfcure admodum confcffa eft. Quamquam, quae de
Leucippe narraveram
,
omnia
,
morte excepta , vere a me
difla fuifle affirmavit. Quamobrem cum orationi meae
pleraque convenirent, eis ipfis Melite in fufpicionem ve-
nit, iit, quibus ad eam defendendam verbis uterentur,
incerti eflent.
IX. At Clinia
,
cum magnus in foro clamor exortus
fuifiet, in medium progrelTus: Poteftatem mihi quoque,
inquit, pauca quaedam dicendi facite. Capitis enim iudi-
cium conftitutum eft. Quod cum impetraflet, collacri-
mans: Viri,inquit, Ephefii, moriendi cupldum adolefcen-
tem morti temere damnare nolite
;
quae una eft infelici-
bus viris malorum allevatio. Improborum enim hominum
crimen in fe tranftulit, ut poenam fuftinens infelicitatis
fuae perfugium aliquod habere poffet. Cuiufmodi autem
illius infelicitas fuerit
,
quam breviliime potero, paucis
L R VU.
295
>
iiTTiv
,
'-
A>j-
(fTcCi vj^7ru(rciv
, rct,
"^-
, «<
'-
^irjyrjiruTo
,
, >^] ct^civ/jg ,
. -
<5 ,
, ,
1^
''. §
fjLovov, ^cuoS-ivyiv
, alKKrafA^ivov
,
kO' , ,.
?
'<• §
, ^
<
'. Jict '<]/(.
uiv ya^ ',
^^<»
Sia .(§
7/ ^,
- '
,
'
^
y£^£<.
'
(-
Cpo-
exponam. Amicam adolefcens is, uti dixir, habuit, Ne-
que enim id , nec quae de piratis ac Softhene recenfuit,
mentitus eft. Nam quaecunque fibi ante illius caedem eve-
niffe narravit, revera, ficuti ab eo audiviftis, gefta fue-
re. Haec e mori-alium confpeftu dudum, atque impro-
vifo quidem , fubtrafta eft. Quo vero id pafto faftum fue-
rit , aut inrerfedtane fit , an rapta vivat adhuc , mihi noii-
dum fatis liquet: illud unum didici, a Soithene amatam
illam , multifque modls excruciatam
,
quibus tameti nihil
profecit, quamvis latrones fibi familiares habuerit. Is igi-
tur puellam decelTiiTe ratus, vivere amplius velle negat:
feque idcirco caedis reum ementitur. Sibi autem in animo
efle e vita migrare, ipfemet faiTus eft : ac potiffimum ob
moerorem ex muUeris amiiTione conceptum. Vos vero
ctiam atque etiain cogitate, num verifimile vobis videa-
tur, eum, qui vere alium interfecerit , una cum eo ipfo,
quem interemit, ir.ori velle ? aut num aliquis reperiatur
tam familiaritet• inimicitias exercens , ut necati a fe viri
mirericordia motus , e vita decedere aveat
?
Quodnain
T3
294
C L L S 1
1
\
i<mv (piAovyAVov]
,
«£ [
Sioy.ivov. J'g --
(, ,
-
,-
-3-[,' ^ '/'/[. rh
0
^
,\<
,
/w-jy-S"'
«j
,''
TTOTSj HjJOuV, ^,,
/;??' iiot -
'. /}?? '-
m,
?j
^tcc .'§ ^
,
jXKroi ^-
, ,,)
'
^^
^
'(
i
(^)
^, ^
(
^
aTTofja-
vrij ^ia /?-,
fj
/
odium, quaefo, tam amicum ? Ne per Deos, ne credire:
neve hominem mifericordia potius
,
quam fupplicio di-
gnum
,
perdite. Quod fi , uti dixit , caedis auolor ipfe fuit
,
agitedum , mercenarium iftum homicidam in mediuin pro-
ferat, occifae puellae cadaver indicet. Sin vero neque in-
terfeftorem nominat , neque interemtum commonftrat
,
quid eft
,
quamobrem caedem hanc quirpiam appellet ?
Amabam , inquit , Meliten , idcirco Leucippen fuiluli. At
cur eius, quam quantopere amat , nomen defert? Cur Leu-
cippes, quam morte affici mandavit, caufa mori cupit ?
Quid? an puratis, aliquem ita fibi ipfi parum conftantem
,
ut, quod amat, oderit : & contra, quod oderit, amet?
An non potius credendum eil , amantem hominem , tam-
etfi conviftum , crimen tamen , ut amicam fervet
,
per-
negaturum
,
ne illius amiiTae dolore difcruciatus, ipfe quo-
que fruftra vltam am;'-tat? Sed & confiderandum
iilud eft,
quam ob caulam Meliten accuiaveritj fi nihil ab e.i tale
L R Vll.
195
j
'Ey<w vy.cig \
,
S
-
,
f/^ri
^i voixicrriTi <^
--
;
--,--
', *
9&, ./»;
fA,iv
-
tauTUov
, ^,
^, .
S-aXdcrcriog
.
§
,
', ^,
,
,^ }?,
,-
^'
> ,
/}/ iixiv .
^£ {^,"
2^<<
,
7\-
, ^,
'
^-S-i-
Si^iJLivvf
^^,
patratum fiiit ? Ego vero iterum atque iterum a vobis pe-
to , obfecroque , ut ne me huiufmodi orarione uti exifti-
metis, quo muiierem hanc in invidiam rapiam
,
fed qui
rem ipfam ordine recenfeam. Melite adolefcentis huiufce
amore flagrabat : de nuptiifque, antequam marinus iile vir
revixiffet , habitus fuerat fermo. Hic vero non tnodo im-
porenti mulieris amori non refpondebat, fed etiam a nu-
ptiis quam longiffime abhorrebat, Quin etiam amica,
quam luce privatam, uti dixit, credebat, viva apud So-
llhenem reperta , multo magis etiam Mellten averfatus eft.
Quae cum^/uellam apud Soithenem inventam huius ami-
cam eiTe nondum fciret, illius vicem mifcrata, e vinculis,
quibus a Softhene conftrifta fuerat , folvi iuflit , hofpitio
I ''^. \oyov
)
ipcoTtxov excidifTe puto /.
JiuHc fermoncm
fingere,
Melius 2 Kai >) Ita libri. Editio
legatur, quod in alus invenio, vulgaris habebat xsti .Lege
':].?!. XOyov
,
/iJc oratio- / vj .Vel
.Et
ne uti. Et ilc legit interpres. interim, & dum kacc aguntur, ami-
Salmaf. Sed & '^'^-'^. cam fuam reperit, quam putahat
hic re£le habet, nti e contextu mortuam. Infra
p. 299:
h
patet, & refte h. 1. verti pote- Je (^,^.
rat: hac oradonc uti. Mox poft
4.
29^
ACHILLIS TATII
tihXct iXivk^ctv ^--
''
. ^S'i ifActdiVi ^'^ §-
vtj(rcif^i\/r,v .Kcti
^
,
,&-
nvcti. , "^^, /?
--
, Kat -^Siio
,
jtte^' ,
^^/''.
'
, ^
,
- ^
.(,
rh
h
§(»
'
, lS\^
^.
-
^
»
^
^
-
vit' ^^Si
--'
, ' --
(^
^
^
. < ^
accepit, & tanquam liberam in calamitate alioqui confti-
turam in honore habuit ; demiim re cognita rus mirit, ut
in agrorum curam incumberet: quae nuUo amplius
in loco vifam fuiffe aiunt. Haec omnia vera eii^, Melite
ipfa , & ancillae duae
,
quibufciim illa rus miira fuit , te-
ftabuntur. Sed illud hominem in fufpicionem adduxit: ve-
ritus enim eft , ne obtreftationis furore de•' iia mulier
,
Leucippen de medio tolli iufferit. Deinde .,
^
-id quiddam
fbi, dum in carcere eiTet, eveniens furpicionem adauxit;
hominemque & contra femet ipfum, & contra Meliten ir-
ritavit. Quidam enim ex iis, qui in.cuftodiam dati fue-
rant, fuam per ieio. vicem dolens, narravit, fe inter eun-
dum in ficarium nefcio quem incidiiTe, qui pretio accepto
puellam necafle faffus eft , & quae caedem mandaverat
,
Meliten
,
quae necara fuerat , Leucippen nominari dixit.
Quod poftremum an ita fe habeat , equidem nondum ha-
L R
.
197
ysyoviv ,kycu
f,tiv
olSciy fxcthiv
Si
/
iiio-Tcti. rov §iSiyAvOv ,
-
al S-ipctTruivcii
,
(
^-.
f^iv
tpu ,
--
\<
-
,
^' <
'
--.
rh
[,,
,, ocriov , ,
,
etviXiiV ,
-
[
fA.cnviTcii
.
. liS.Xiivlov ,
y.iv
^ ' § &•^

Kcu oiroi
-'-,•,
,^, ,
' Trpovoici.
lS\%yiTTvi Tctg S'if)ci7rciivi^ug '^yctyiv. Koti Qepirai/^pov
[^
,--'
,
yao olv iivdi
beo compertum : fed illud vos inquirere par eft. Nam
non admodum difficile fadu erit , cum
praefertim eum
habeatis
,
qui de mercenario interfeftore mentionem iit
carcere fecit : quem ea de re interrogandum cenfeo. Adfit
praeterea Softhenes, adfint ancillae: quorum ex altero
quaeri iuseft, unde fibi Leucippe in fervituteni data fit;
ex alteris, quomodo e mortalium confpedlu fit erepta.
Prius vero quam haruin rerum omnium inveftigatio a vo-
bis fada fit, neque ius, neque fas eft , lucis huius iifu-
ram mirero adoleCcenti eripere, infanis eius diftis fidem
adhibentes ; moeror enim hominem ad infaniam compulit.
X. Quae cum dixiffet Clinias, multi verbis eius fidem
habendam duxerunt, Therfandri vero advocati eiurque
amicorum turba adftans conclamabant, tollendum effe e
medio homicidam
,
fe ipfum
,
quod divina faftum fit pro-
videntia,
criminis reum profitentem. Melite ancillas pro-
tulit, ac Soilhenem
,
qui forte Leucippen interfecerat , a
298
ACHILLIS TATII
.77'/ '
(,
^
-
^^^. L• QiocrctvSoog
',,^^
Tivct
^ a/y^ov
-
TTfiog
2.-<, ,- -
yiyiwiir^j-ai ,
TTifX'
. Svj ,
(^^
f
/,
, ,
, ,
'
, ^. Si. yAV
iv
^( ,
,,'^
','
§
^
',
-
Xri ^, , ,(
yivofjiivog ^, '§
/ ^,
-
Trapuvai,
'
^
'
£7
^^.
J^s
&^
-
.'^, ^ ,
,,
,
oy ,-
Therfandro praduci petiit : eam enim conditionem
,
qui
Melires caufam agebant, tulerant. Veritus autem Ther-
fander, ne res in apertum proferretur, quendam e fuis
rus ad Softhenem ire clamimperavit, iuiTum, ut quampri-
mum aliquo profugeret , antequam
,
qui ad eum compre-
hendendum mittendi erant, illo fe contuliiTent. Ille viam
equo ingreflus quam ocillime periculum nuntiat, quae-
ftionemque de eo , fi fe comprehendi finat , habitum iri
affirmat. Erat tum ferte Softhenes apud Leucippen , ut
exulceratum eius animum deliniret. Multo itaque cutn
clamore ac ftrepitu vocatus exivit : reque cognita pavo-
ris plenus , atque apparitores adeffe iam putans , equo
accepto , Smyrnam ftatim contendit. Nuntius ad Therfan-
driim revertitur. Veriifimum autem , ut mihi quidem vi-
detar, illud eft
,
pavore memoriam obrui folere. Nam
L R VII.
199
"
>
^
-
( ,'^, ^/,'^
.'
^-
••f*^'^'ot;
icXitcrai •7.
^- yct^ -
, kv '^, cr(^Oi^pcc SnXov .
ici .
^ (^(,^^ 7'(
CLTTQ /3? (,' ^^,
,,,
- ^, '^,( ^^
,
Si ^^^, t
, [^{
-
,, ,, ^
§-
''§ ,, 'yAv
,, ^t ,. w ,
ncci
(
, , -
-. ^. Su ,
*
^
(^.
<^ ,
diim fibi Softhenes metuit, eorura omnium
,
quae prae
manibus habebat , repente oblitus eft , ut ne domunculae
quidem
,
in qiia Leucippe cuftodiebatur, fores occluferit:
nimirum quia rervoriim genus , ubi periculi aliquid im-
niineat, quam timidiflimum eft.
XI. Interea Therfander, primam a Melites patronis con-
ditionem filentio involvens, Abunde quidem
,
inquit, ifte,
quicunque tandem fit , nugatus eft : ego vero ftupidita-
tem veitram non potui non mirari
,
qui , cum ficarium
in manifefto fcelere deprehenfum teneatis , tametfi maius
eft , fe ipfum accufare
,
quam deprehendi , non
tandem
liftori eum tradatis , fed praeftigiatori huic, aeque ad com-
minircendum atque ad lugendum fafto, aures fedendo prae-
beatis : quem utpote caedis participem fibi ipfi quoqiie
timere arbitror. Quare autem quaeftionibus opus fit, in
re praefertim tam aperta, non video. Sed & illud ut cre-
300
ACHILLIS TATII
Tivcc ipycicrcicrS-cci. yet^
'^•^\ -
?, 01/ ctirovcny yrci^
,^ yifA,ipctv
yi-
yoviv
,.
,
,
fx^
c£.pcc
TJ?ff 7[
yiyoviv
ifiyov
,ya^
iTvyxuviv ^[
.
ccTTOKTiivcti
,
^
'
^
,
^, ^- ^,
ao^y.
,
(
. t^i,
^S
£d5gt
"'
fzauiiv
5
^ ;
<-
,
-
1\>
^y^ § \[,. fxiv §
2-
'
, St oyo (jloi
dam
,
adducor
,
aliam eum etiam caedem patraiTe. Nam
Soilhenes is, quem tantopere efflagitant , iam triduum
apud me nurquam confpicitur. Neque admodum a vero ab-
horret, eorum confilio negotium confeolum eiTe, propter-
ea quod uxoris probrum ab eo mihi renuntiatura fuerat.
Unde mihi etiam verifimilius fit, eos illum neci tradidiffe;.
fcientefque , non habere me
,
qui hominem producam
,
petitionem iftam de eo ftftendo peraftute tuliffe. Viveret ve-
ro utinam Softhenes, mihique illum dare liceret. Sed ho-
minem adefle fingamus
;
quidnam , obfecro , ex eo fcifci-
tari oporteret ? Puellamne aliquam einerit?Efto fane,eme-
rit ille. Et fi eam habuit Melite ? Dicit & hoc per me.
Numquid aliud
,
fi ille adefiet , rogari deberet ? Minime
hercule. lis igitur confeflis, abfolutus quidem iam Softhe-
nes eft. Verum hinc nunc iara ad Meliten Clitophontem-
I Ti Je
, )Hanc Sal- Js, Xctv (xiti edit. Commel.) '.',
mafii a Codice Bavarico maxima iJs;
' tturou ^
,
'
ex parte confirmatam leftionem ^-' ) ykp / /-
optimo iure in textum intuliiTe '
, xiv ei ^'(
mihi videor. In vulga^is locus :--:,;-.'' toIJto ^i'
^
ita fe habebat: li» ouv ,,.
(
edit. Commel. sVxsv ,

v«v «/ xcti
^ , >.sy(i, . .
'
.)
L R VII.
30»
>? . §
-
.
<
^ ,
fjLyj
iTnOmvro ,
kv §•e/iioi. ^
(^i^crciv^pog ,^"^, ,
Kciv vo-Tifiov yj '^
-,
S^ovXiictv
ctyajyv^. EiVct
-'
]
fjLiv
/,
^'
\/>|
^e ctpvuToLi. '^ -
trctvci. (
,
iiT ,
yiyoviVj
J" ^,,
;
'
'
, ii^yjAov
^,,
---.
fxiv
,•) - yAv
,
HKog,
cvK ri^icravy
'
/
f^iTcx. ^
ysvojwe-
epyov ^s%»!
^^.
,^Si
»
que mea convertatur oratio. Nam quid de mea mihi a vo•
bis fubtraSa ancilla fa6lum eft ? vere enim mea erat an-
cilla, emta per Softhenem. Et fi adhuc in vivi? eiret,nec
interfefta ab hoc, iure meritoque mihl eflet fervitura. Ad-
debat praererea etiam illud: Clitophon quidem puellam fe
interemiiTe faffus eft, ac caedis reum fe fecit ; Melite vero
regat. Sed eam ancillarum indicia redarguent. Nam fi eas
Leucippen a Melite accepiiTe , nec dum poftea reddidifle
,
conititerit
,
quid de illa failum credaraus ? Quid , inquit
,
rogas? omnino emiiTa eft. Yerum
,
inquaiii, ad quem ?
Neminem certe proferunt; tacent. non igitur manife-
ftum eft, quofdam, qui ei mortem afFerrent, ab ipils
condudos? id quod clam ancillis faftum fuiffe credi par
eft , ut ne vulgatum inter plures teftes facinus inaiore cum
eorum periculo facilius innotefceiet. Nam eam quoque
302
ACHILLIS
ivdct
,cucm
fA^ri^i
yivoyAvov
.
^J^g .kcu
§< , ihi-
) .Koi
^-, ^ (
^
fikv
ovSiv u-
, L• , ,^
,
ixvj
'•,
'^^,,, ,
(^.2 ^
j
ottaS-i 3'
•-
j
. (^^'^', §-
,
^ , yiyoviv,
i^oii TTooiS^pcc rJ,a^v' Si
'-, [xiv , 6&
,
reliquerunt
,
ubi latronum multitudo delitefcebat : ut verifi-
milefit, quid ifti molirentur, eas minime vidiiTe. Atqui de
quodam etiam in cuftodiam daro , & a quo caedis huiuice
mentio fafta fuerit, nefcio quid commentus eli Sed quif-
nam hic eft
,
qui praefedo quidem verbum nulliim , ifti
vero caedis arcana omnia
,
nifi fe eum, de quo audiverat,
cognoviiTe negavit, palam fecit? Num quando tam vanis
nugis aures praebere
,
negotiumque huiuimodi ludicrani
rem putare, definetis? Quid vos? Cenfetiihe hunc abfque
divino nutu fe ipfum accufare ?
XII. Hic cum dicendi Therfander finem feciffet,
ac de
Softhene quid a6lum fiiiiTet, nefcire fe iureiurando etiam
affirmaiTet, iudiciim principi vifum eft : erat is regii
ge-
neris
,
penes quem capitaliuni caufarum diiudicandarum
poteftas erat, tametfi e fenioribus, iiti legibus cavebatur,
confiliarios haberet, quos, quid fibi faciendum putarent,
I Oc /
7.>) Inferen- quod propter antec. v. c£ fimi-
dum cum Salmafio
7Tf.},i . , lis foni excidit.
L R VII.
30>
tTTiyvoui^ovag
,
-'
^
SicKTKCTrrjcavTi
Trcipi^jjoig
,
'
y.iv
,, voy.ov » <
'
^ ^
/^?
noicriv
3-
^, •
--
^'QiDcav^^ov § ^
'.''-'
yoaixfxa(nv [,,
, iioivat
,
Si, ^' ^,
,
-
/-
(. ^.
, ^/,
-&
^, (/,, ^,
6 [^
,
f>La(rTi-
-^,
J^e
,^^
L•
/
, S
-,
^ ^--^
-
.cryjfjiuov
^
^^
3'
TovTC Si , ilvai ^tiv
%<-
confulebat; vifum eft, inquam, communicato cum colle-
gis negotio, morte me fecundum legem muldare;
qua
cautum aiebat , ut
,
qui ie ipfe accufaret , morti addice-
retur. De Melite vero iudicium aliud, habita de ancillis
quaeftione, fieri,Therfandrumque fcriptoiusiurandum man-
dare debere, fe omnino
,
qiiid de Softhene adlum fit , igno-
rare ; ex me aurem , uti iam peradlo
,
per tormenta quae-
rioportere, an Melite caedis confQia exftitiiTet, decretuni
fuit. lamque, detraftis indumentis, in fublime raptus pen-
debam, aliis lora, nonnullis ignem atque rotam afferen-
tibus , Cliniaque interim collacrimante , Deofque obte-
ftante ; cum repente Dianae facerdos laureatus ad foriini
adventare vifus eft. Id vero fignum eft venientium ad fa-
cra Deae facienda peregrinorum. Quae res cum accidit,
abftinere a fupplicio tantifper oportet , dum rei divina^
304
ACHILLIS TATII
fioLV vjfjLipciuv
-
,
- '
'
S
-^
ciciv 01 3-.
fxiv
Si] (Si<r[A,cuV .
'
L• ',^-,^
c -
. 'Aorg^iJci
-
(^
, /^,, -
Sfiv ^
'
,
(^^
. Si 1§, ^',
, ^
-. ^i -[
h , ^ ,
.
rh
,
'
<,
ie
^-- -,- -
.
§^
^,
'^
(-
$
' aJjTyi
^
^'-, -
.
^
^. ya^
hnis impofitus fit: itaque tunc folutus fum. Porro facro-
rum audVor erat Leucippes pater Softratus. Nam cum By-
zantii ex bello, quod adverfum Thracas geiTerant, viilo-
riam apparente coram Dlana reportaiTent ; aequum cen-
fuerunt, ei Deae facrificium facere, pro auxilio praebiro
gratiam tanquam referentes. Privatim vero Softrato etiam
ipfi noftu Dea in fomnis apparuerat, filiamque ac nepo-
tem Ephefi eiim reperturum praedixerat.
XIII. Per idem tempus Leucippe domunculae fores pa-
tentes na£ta, veritaque , ne Soilhenes, quem exiviiTe vi-
derat , ante ianuam forte adhuc conftitiflet
,
pofteaquam
eum nufquam confpexit , firmiore animo effe coepit. Cuni
enim faepe antea , & ex infperato quidem
,
maximis ex
periculis ereptam fe fuiiTe in memoria haberet ; tum quo-
que fpem concepit, ac fortunae beneficio uti decrevit.
Nam cum Dianae ab agris illis templum non longe abef-
L R .
305
wX^crtov ?
'.^ hm.
^
,
'
,
^
. ^s
-^
^
'
avJpcca^ Si ,
(
.; ^
-
, S'avATog
^
^}»
{
^~
. §
'^ -&
, ^i
,-
£ ^- ^ SlCTroT^.
uiv
-^ ^,
-
^,, ,•
,
((
» -
' Si
£(^'
-
,hxiviv
^
-. rh
^-) k-
pia y hri
(^- -
, - (^, ifpoi/ -
, (
^ uvj
(.
ti .
',
Si
\ ^-
fet, domoegreiTa m illud fe r^cepit. Delubrum vero iftiul
liberis mulieribus quondam inacceiTum erar; viris autem
& virginibus patebat: cum capitale alioqui haberetur, mu-
lieres ingredi
,
praeterquam lervas in ius ab hero voca-
tas: iis enim ad Deam confugere licebat. Ac tum quidem
Archontes inter ancillam , herumque fenrentiam
ferebant.
Si enim fervam iniuria dominus non aiFeciirtt , eam rur-
fum in lervitutem recipiebat, fugaeque illius memoriam
fe non amplius habiturum iureiurando aifirmabat : iin au-
tem ancillam iufte queri compertum fiiiflet , tunc ea Deae
minifteriis addifta illic remanebar. Soilrato
g
tur facerdo-
tem
,
qui quaeilionem differri iuberct, ad tbrum ducente,
Leucippe templum ingrefla eft, parunique abfuit,
quin
patri obviam fieret.
XIV. Me vero, fimulac dimiiTa concione folutus fum,
1 K«< '^ vm) Legen- \(, mendofiun. Salmaf. Forte
dum xai vsau Nam fuppl. .
AchilL Tau
V
36
ACHILLIS
fjLiv
^^ ^
iyA. *
-
,
f
/ \, § »
St .7^[,. £vSc&
^-
-
(, ,
yAv»
.
ya^,
h ctp-
)
,\
''
,
70?\ §'<\/ -
, ^fJiiTipct^ '/.
•&
,fJt^ov '
,yiai Sia \~

^
^
'( ',. -^
/ fJLOi'
'
, Si
j
',
-,
'
^ uttov , '
^
, , '^^ ',
[/,7^
,
,
Siiv ,'^ .
ingens multitudo circumfepfit : atque alii quidem vicem
nieam dolebant, nonnulli Deos invocabant, quidam me
interrogabant : inter quos adftans ipfe quoque Softratus,
ut vidit, me protinus agnovit. Natn
,
ut initio diflum eft,
Tyri etiam ipfe quondam erat, cum Kerculis feiius dies
ageretur : illicque diu admodum ante fugam noftram com-
moratus eft. Quapropter facile homini fuit me cognovif-
fe
,
praefertim cum in fomnis quoque fe nos reperturum
admonitus fuiffet. Itaque propius me accedens : Hic , me-
hercule , inquit , Clirophon eft. Leucippe vero ubinam ?
Tum ego, illo agnito, vultum humi defixi : qui aderant,
quaecunque conrra me ipfum peroraveram, recenluerunt.
At ille perquam graviter ingemifcens, caputque percu-
tienSj in oculos mihi involavit, ac propemodum efFodir.
I
Ktt; oti To ^/^)!
75( Videant acutiores, quid ea vo-
9/))3•2^) Haud fcio, quid hic cula faciendum , expungendane
faciat illud ?•?/. Turbat fenfum, fit, an mutanda
,
an aliquo mo-
qui ilne eo integer , / do exponenda.
L R VII.
^of
>t^^' /
.^'\
(^\
.
,
,
7^•7
.
rh
.(, ^g/s-
yiv , ctfxa,
1 1
,
civupuTTi
5
/ ^, ,
< -'
j
'
^
>
grjc|g.
^/,
,^'. ^

-
fjAv'
^i,
^', ,•^ -
( y,ciVTiv^aL,TcL\
fxiv
< , - croi •-
i^oKovv -. ^s.
fxoi §
^^' •>-
^ ^
rro'i. <
%.
^^
,
^-
70,
'Qappn,
^,
^
"^^
'
,
( (,,-'
Nec enim refiflere homini audebam, quin immo faciem
iniuriae praebebam. Sed eius impetum progreffus in me-
dium Clinia comprelTit , illumque redarguens : Quid
,
in-
quit , agis ? cur tam temere in eum faevis
,
qai maiore
,
quam tu, amore Leucippen prorequitur? qui leto fponte
fe obiecit, propterea quod eam diem obiiiTe crediderat?
Atque alia praeterea multa, quo furorem illius placaret,
addidit. Ille autem Dianam identidem invocans, ita fere
conquerebatur : An tu hac de caufa me huc, Dea, venire
voluifti? funtne haec mihi a te in fomnis praedifta ? Ego
quidem certe fomniis fidem tuis habui , filiamque me
apud te reperturum credidi: ac fane peregregium munus
accepi, eius fcilicet interfeilorem. Tum Clinia , fomnii
mentione audita, mirum in modum gavifus: Bono, in-
quit, animo, pater, efto: mendax Dea non erit. Salva
utique tibi eft , vaiiciniis meis mihi crede , Leucippe. Non-
V a
3
ACHILLIS
ci.
cocig ytcit ,
- -^-
<g .
/ Si ,
^•-
iTri
hpeot, (^^ fxahct
'
,
^
' Apefv
', -
.
(,
,,-
(^^.,
[( » .
ii .
^'
[,, ,
iiTTiv , [
[, iS.ai
^
'
?
,'/ . , » >
^
'
[^
'^. TrvjrL•
,
,.
<
,.
-
, - ,
-
^-ixnv. [^ S'vi ]-
-' J^e ^ ,-
h ^, ^icr^uv ,
ne vides
,
ut hunc etiam e tortorum manibus eripuerit ?
XV.
Interea aedituorum unus, concitaro admodum
greffu ad facerdotem veniens, puellam quandam peregri-
nam ad Dianam confugiffe, cunftis aiidientibus , nuntia-
vit. Qua re cogiiita ego fpem concepi , oculos fuftuli , ac
paene revivifcere vifus fum. Clinia vero ad Softratum
converfiis: Vera , inquit, pater, vaticinia mea funt. At-
que, an formofa illa e&t, aedituum rogavit. Cui aedituus:
Non aliam , inquit , Diana excepta , formoriorem vidi.
Tum ego laetitia exfultans: Leucippenne, inquam, dicis?
Maxime, ait ille. Hoc enim nomine fe vocari, patriam-
que fibi effe Byzantium
,
patrem vero Softratum , dixk.
Clinia igitur laetabundus plaufum edere coepit, cum So-
ftratus interim prae gaudio exaniniatus concidiiTet. Ego
faltu me ad ftdera e vinculis dedi; mox ad ternplum, tan-
L R VII.
309
tTTi
hfiov
/
^^
^'
d ik
(•£ ^,,
^^^-
, ,
-,
--. '
/
TToSig
^. , fjLctivofxivov
fXou
^^
.y,ai
ctacL•
^ctp^iTUV
,
'jwe . §
^
'•'
^ ^^,.
^.
,
tig
^^.
. < ^-
. 1\.
'
Ylci
--
S-pcuTTov
;
(povwg
,
'
h
^-.K.ou
, fXipn
,
' -
''^. L•
»
^ ) , ^.pTifjLiv,
-
^jtAS, di(ry.uTYipiov ^-
. rh
jjuiUuvai *
^- '
sAsyov,
k-
quam tormento aliquo impulfus , convolavi. Cuftodes , fu-
gam me arripuiffe putantes, infequebantur : ac obvios quof-
que ad me comprehendendum clamore advocabant.
Sed
pedibus mels alas additas fuiffe dixifles, Tandem infanien-
tis more currentem me nefcio qui apprehenderunt, nec
inanus a me continuerunt. Verum ego audentior iam fa-
ftus contra niti : illi me ad carcerem ducere pergebant.
XVI. Interea facerdos & Clinia praefto fuerunr. Cli-
niaque prior: Quo hominem, inquit, ducitis? hic certe
caedem
,
cuius damnatus eft
,
nunquam fecit. Softratus
quoque eadam fere fingillatim reperebat, eiufque, quam
peremtam putabant, patrem fe eiTe affirmabat. Qui ade-
rant, cognita re, Dlanae numen laudibus extollebant:
meque circumftantes ad carcerem duci vetabant. Cuilodes
autem cum fibi hominis iam peraili dimittendi ius nofl
V
3
310
ACHILLIS TATII
fiivg
--^/^ hriyyj^cruTO xcts
' TOi
''f'/!fA,ov ,
oiyj.
jxiv ^
iJe-
^f^v
ci7roAVQjA,cii , ,- y^ctXcL \7-
^'
^- ^, ^ ,
e^oia. kuot . (^e
-
^^-,
,
'
.
'/j ,
>?|-$• ,, -
& ,
x,r4,i , ^, ,
..
^-.
'^,, i>;i7ryiovjcri , [Jt>iv
-
7> de ^,^ iui.
-
CTVjKiiv 2^<, ,,,
( -
,
,-
^. -,^^, ofjLiJ^airiv.
eiie caufarentur
,
facerdos
,
Softrato orante maxime , fi-
fiendi
, cum opus elTet, mei vas eft faftus. Itaque vincu-
lis folurus
ad Dianae quani ociilime contendi ,. meaque
veftigia
Softratus perfecutus eft , fed nefcio an pari me-
cum laetitia. VeriiTimum autem illud effe tum cognovi
,
nuIJum reperiri fam celerem curforem
,
quem fama non
anrevertat.
Ea enim vehementer properantes feftinantef-
que nos antegreffa
, Leudppen cum de aliis omnibuSj
tum
de Softrati adventu , certiorem fecerar. Itaque cum primum
nos vidit,
e fano exiens patrem quidem
complexa
eft,
oculos vero in me convertit : qui licet ob Softrati prae-
fentiam verecundans, me, quo minus ad illam amplexan-
dam excurrerem
,
continerem, non tan-.en ab eius vultu
oculos defigere ufquam valebam. Ita mutuis nos obtutU
bus inter nos falutabamus.
I '') Noii iatisfaclt hoc ita & fcriptum eft ad marginem
verbuni. Emendatio haud pce- Codicis Bavarici, textu ferente
nitenda
<
,
quod verbum iii -cum reliquis. Ibidem in
textu ipfo commode locum ha- fequenri .legiiur, quod
berepoteil. Tnterpretem Latinum
& Commelinus edidit,
rpn aliter legiffe conftat, atque
L R Vlir.
.
311
\
^
yif/,uv
,
^--
, aou
^-, (^-^
(^^ /,., (,'
^
,-, ^^ ,
[-
> kpict'
^,,
^,
kvavTiov,
[^
^
,^
^io-f^oov S-uvccToif
,-, -^ '/^.
<%2<
§i ^^
i (^t ^
etv^fictg ^'
fJLOi
CvXct^rg•^ ^»
•7rf)og
TOi ^ ,
^,
, x)7ri^(iKyr^cf.q
'^, -'^,^
^^,^
' '
^
,
^, /-
^, \7.,, ^' -
LIBER OCTAVUS.
. Therfander, dum nos iam feiTuri, atque ijs ipfis da
rebus inter nos collocuturi efiemus, concirato admodum
greiTu, adduflifquc fecum teftibus aliquot, fanum ingref-
fus eft; & voce quam maxime contenta ad ricerdotem
converfus : Illud
,
inquit , his audientibus tibi denuntio
,
inique a te fadlum elie, qui hominem legiLus capite da-
mnatum e vinculis exemeris. Atqui anclUarn etiam meam
,
impudicam illam quidem, & in appetendis viris ad infa-
niam ufque efFufam , doini tuae abfcondidlfti : quam quo
iure a me liberali caufa manu afferturus fis
,
pervelim fci-
re. Tum ego & fervam & impudicani Leucippen vocari
audiens, animo vehemenriffime commotus, orationeirque
tam contumelioram non ferens, ipfo nonduin tacenrerTu
quidem , inquam , triiervus , & infanus, & impudicus
;
Leu-
V
4
312
ACHILLIS TATII
- , <^ S-eov.
'^
L• &
flH.ovcr&> KUi'
\oiSo^itg, <^•,, §(. kcu ,-
f^iKij Trc/Jii
fxi
KciTcc,
^
,,.
^
Kctt §^,.
^e
aifjuaTog
.
yct^
<^, r,
"^.
iTraicrev,
(
(,
-
-
ca,
,
--
.
'-ya^ §-
f
, ,
. .
'^
(-
%,
. ^ ^ -
, ''
^-
^/,
--
kpov.
.
j
^^
cippe libera eft, & virgo, & Dea digna. Quibus ille au-
ditis: Tu
,
iginir, vinftus
,
ir.quit, &. damnavus
,
convi-
ciariaudes? Et quanta maxima vi
potuit^os mihi femel
atque iterum ita contudir , ut fanguinis quafi rivi quidatn
e naribus manarint. Plaga enim mihi inflifta omnem eius
iram ortendebat, Cum vero etiam tertio me percufiiiTet,
dextram labris imprudenter impaftam dentibus illifit, ac,
vulneratis digitis, ingemifcens manum illico retraxit: ita
dentes fauciata dextra narium iniuriam ulti funt ,
&
,
quae
vulnera manus intulerat, accepit. Atque ille quidem prae
vulneris dolore efFeminate admodum lugens , manu ad
fe revocata , deinceps vim inferre deftitit : ego vero digi-
torum vulnus animadvertiiTe diffimulans, vimque mihi il-
latam conquerens, tetnplum clamore complevi.
11. Quonam tandem graiTatorum violentiam fugiemus ?
L R Vlir.
313
,5
€^<
3- y.iTci Af)Ti[MV
5
iv
7{^^ ^
, b TraiOfjLiSa
.
\
[
, fj.v;T
'
fxrjS'
''. L•
oif
Si
'.
(
SMacri /'iyu ^
^
-
-, ,^ . '^
[,/,
• ,,,
-.
iTTi AiJTi.fJ.iv
VTAYjyai. ,
,
,
.-
\
^,
iv ,
[
, ^-
^
^ .
--
"€5
,
7j
'
,
^6
;
"
[
'
^-.. ,, iv
Quos poft Dlanae numen Deos adibimus? Tpfis in templis
vapulamus: anre religiofiillmas Deorum aras plagae no-
bis imponuntur. Atqui defertis tantum in locis , ubi nulli
adfint teftes , facinora huiufmodi committi folent : tu ve-
ro c^ram Diis ipfis regiam poteilatem exerces. Cumque
auguftae Deorum aedes fontibus praefidio effe confue-
verint; ipfe innocens ac fupplex, me miferum, ante aras,
ipfa vidente Dea, vulnus accepi. lam vero quis percuf-
fiones iftas Dianae illatas fuifle neget ? quamquam non iis
quidem contenta fLiit huius ebrietas; fed etiam vulnera,
qiialia in bello arque pugna inferuntur, intulit, humano-
que pavimentum fanguine foedavit. At vero quis Ephe-
fiae unquam Dianae hoc pafto facrificavit? Barbarorum
acTaurorum huiufmodi quidem ceite inftiturum eft. Apud
Scythas Dianae templum eft : apud quos folos Deae hu-
ius altaria humano cruore confpergi receptum eft. Tu au-
tem , lonia ut Scythia eflet , Ephefique idem
,
qui in Taii-
314
ACHILLIS TATII
'
h eiifjiciTU. /3 ;
^
kfxov. §^
(^
j
-
'
7] . ^ ,
^^^
^^^,
.
.
, ,
^
hpct) ' ,
^ ,,
,
;
'
L•
^-, '
'2
, , ,
U(ry]fA,ov, yAv
'^
y
S'i
^^
,
/ ,<ru-
rica infula, cruor manaret, efFeclfti. Quin igitur gladium
etiam in me ftringis ? quatnquam quid ferro opus eft,
cum gladii munere manus fungatur? cruenta enim & cae-
dibus affuera dextera tua id nunc patravit
,
quod in occi-
iionibus iieri confuevit.
in. Haec dum ego lamentarer, ab /fs
,
qul in templo
eranr
, concurlus ad me faftus eft : ac nonnulii ex iis ho-
minem inc-epare coeperunt : quin etiam facerdos ipfe :
Non te, inquit, tam aperte haec, in templo praefertim,
facere puviet? Quam ob caufam ego iam confirmato ani-
mo: Hoc equidem, inquam
,
paito, vir; Ephefii, acceptus
fum
homo liber,
& non obfcurae urbis civis. Ab iilo
enim vitae fummum in difcrimen addu£lus perieram pla-
ne, nifi patefadis tandem facinorofi hcminis calumniisme
praefenti fuo numine atque auxilio de manibus eius Diana
I "
cmilfdti
)
Editio J/soi» //. ^porro
prior, cum Ani^licano, o^Xtc -
pro ..-,
,
quia vox '/\ ha-
itfui^xsv iv np^ 1
2^T'-fif ey.iict- bet iigniHcationem multitudinis.
«;. In melionbus
, ut Flo- Qua locutione nihil eiTe tritius
rentino, & Regiis
,
,fft/vspptiw Graecis, fciunt Graece periti,
Tc^v ,iv tspS. Legcn- Male omnes libri ,
''
(..
dum mox, sutsc ,. .PoiTet etiam
,
/-
^, '/^, Qip^uv- , Nempe> '.
L R .
315
. ^jU.6 <5, -^--
^
^'
^
ycc^ ^ /,gy^y-
yi
,
^Tj Kcit a^ov
[^yActv-
".
,
^
-
, i^dyovart
kpov, Si
'
fxiv
(
'/jr^
^, ocrov ^7"
^. Se -^
'^
(rupiy^
(.
S' .
',

} , ^^^-
. § ^
,
-
^i^aro
'^ {^ .kyct) §i
(^opjolg ^.
l^uv fj-hva-
fjLVjVi ( ^^. '^
Si
<^ ctf/Aj^iig ^,
-
,^-
,'
-^e yyjv .
enpuiiTet. Nunc mihi e templo exire, facicmque abluere,
opus eit : neque enim id ego hic unquam facere aufim,
ne videiicet facri latices cruore per contumeliam eiFufo
polluantur. Interea Therfander, cum vix e delubro non-
nu!!i eum prorruderent, hulufmodi quiddam inter abeun-
dum folus fecum locutus eft: Tu quidem
,
quod ad cau-
fam tuam atriner , iain damnatus es ; nec multo poft de
te fupplicium fumetur. De fcorto autem ifto virginitarem
ernentlente fifiula iudicium faciet.
IV. Poiieaquam ille abiir, egreiTus ipfe faciem ablui.
Cumque accumbendi iam tempus effet , a facerdote pera-
manter accepti fumus. Ego vero eorum
,
quae in Softra-
tum admiferam , confcius , oculos in illum palam conii-
cere non audebam : quod & ipfe praefentiens, me con-
tyeri pariter verecundabatur : Leucippe quoque nihil aliud,
quam terram intuebatur : ita ut convivium prorfus vere-
36
ACHILLIS
/)' .TtpoiovTog
ttojuxj
, /
' jLtiKpov
^-^^
^'
-
& ^
'-,'
,
|gi/g ,
vy.ctg
fw^ov
(
\-
;
^,
,^
fjiot
-
iyjiiv
,^. ^ ,- -
.«; .•-
Xotfiofj^ivog
-^'
,
kclt
\^ ,
~
, ^-, Qvoy^a,
,
-
S
-
, ,,
rje
,
-
uZ-
3'
, , ,,•§ ^,. kcu
yao jlioi •}>•/
^,
[,
( ,
,
,
-
'
?] ^- £< -
'^-
yn (
,
.
cundum effet. Tandem
,
procedente potu, Bacchoque pu-
dorem fenfmi amovente, is enim libertatis audor eft, pri-
mus ad Softratum converfus facerdos: Quin igitur, in-
quit, hofpes, rerum veftrarum
,
cuiufmodi tandem eae
iint, feriem narras? mihi fane non infuaves quafdam am-
bages continere in fe videtur : praeterea vino fermones
huiufmodi maxime conveniunt. Tum Softratus, loquendi
occafione illinc fumta : Quod quidem, inquit, ad me at-
tinet, leve admodum eft. Softrato mihi ert nomen, patria
Byzantium, atqueadolefcentis quideni iftius patnuis, puel-
lae autem pater fiim. Cetera, utut funt, tu, mi Clitophon,
metu omni prorfus abiefto , efFare. Nam fi quid mihi acerbi
evenit , non tibi , fed rortunae tribuendum eft. Ad haec, prae-
teritorum malorum commemoratio tantum abeft , ut eum
,
qui evafit, moerore afficiat,ut etiam vehementer obleftet.
1 «^£26
)
Vulgo ; ^» mus in TrapeX^svTuJv. Ad fenfum
3•», quod, praeeuntibus libris Virgil. Aen. I, 217: forfan &
ipfoque fenfu iubente , correxi- hacc olim mcmlnrffe
iuvabit.
L R
VIII.
317
i .
Kuyck)
^
^,
, , Ai-
yvTTTOv, ,,
,'
, ^ [
-yacrTi^oL
,
iVIg-
,
(, kcci JS^cti-
Oapf^uKov , ^(,, )
^^,
.
ycctrct
^^,^
',^
[, ovrhv '^^' -
, (-
^
,
(
-
"6
, ,
ocra
,
^' ''/,, \.( ,
, ,^
(TvviKciuiv^cfJLiV , , {/,
ApTifJLiv ,
",(
f/^ovov ^
.^pafjcuTMV , , IMs-
^. ^httvov , ,^
V. Tum ego, quae mihi poftea, quam Tyro profugi,
evenerunt, fingula ordinatim recenfui, navigationetn lci-
licet, naufragium, Aegygtum, paftores, Leucippes ra-
ptum, fiftum apud aram uterum, Menelai calliditatem
,
amorem duftoris militum
,
Chaereae medicinam
,
piraia-
rum rapinam, vulnus femoris, cuius tum quoque cicatri-
cetn oftendi. Ubi vero ad Meliten ventum eft, quaecun-
que mihi agere contigit, quanta maxima potui moderiia,
mendacioque nullo penitusintermixto, narravi. Ac primum
quidem Melites amorem , continentiamque meam : deinde
quamdiu me ill^ oraverit
,
quamdiu illam ipfe laftaverim
:
tum quaecunque locuta,quaecunqiie conquefta eft omnia:
praeterea quae in navi, dum Alexandria Epheium profi-
cifceremur
j
afta funt, nempe ut fimul ambo cubueramus,
egoque ab illa, per Dianam ! tanquam a muliere mulier,
furrexeram : poliremo meam otnnem erga illam obfervan-
38
ACHILLIS
7'^•(.
[^
S-iupiug
,., fxiv ^ -
^i
.,77 kfxuv (,. ,
^^-
,
'^/,
-' -
.
Kcvoav
.
, iyiviTo
-
i^y,eiv. ^
2)<^•£/>/
(^eua-avSuov
"'
1 1
'
^,
, /,/. Tay.a,
\
^.
-
cav (^ viz>f>iVi fxiag
06 ' 7< ,-
, y^xpi
',
7\]/
. ifjLov
^,
^
clihv ^
'
'
, h ^.-
ifjLiivi.
tiam
,
coenam item
,
falfamque raei accufationein , & ce-
tera omnia ad Softrati ufque adventum perfpicue ac dili-
genter , unico
tantum fafto meo praetermiflb ,
exfecutus
fum. Atque : Haec quidem , inquam , de me quae dice-
rem
,
habui. Leucippes
autem fafra meis multo maiora
funt: fervivit enim
,
terram
fodii, capitis decus, id quod
tonfura ipfa declarat,
amifit. Unumquodque deinde, ficuti
aftum fuerat , ita verbis extuli , ut , cum de Softhene
Therfandroque facienda effet mentio , accuratius longe
,
quam de me
,
omnia recenfuerim : illud etiam alioqui fpe-
flans, ut puellae ipfi
,
patre praefertim audiente
,
rem gra-
tam facerem. Aerumnas enim contumeliafque omnes ,
in-
quam
,
una dumtaxat excepta
,
perpeffa eft. Et propter
hanc unam, iftas omnes fuftinuit, intadlaque, optime pa-
ter , uti Byzantio difceflerat , in hanc ufque diem perman-
fit. Neque vero iftud laudi mihi dari velim
,
qui fuga ar-
repta nihil eorum, ob quae fugiebam, confecutus fum
;
fed ipfi potius, quae, inter piratas etiam, integram fe ca-
L R VIII.
319
, fjLiyav
ivUvicre
,'
QiccruvSoov
,
-, .--,
»
, ciTTO^rifxiav. €;|
yct^
,
eacKTTOu
,/'oL7ro^i]uy]<rix,VTig yiyo-
vci[u,iv ^. kfict
<ctvSoog
-
ijiviu,
{,
'
7 .
\
jusi/ yct^ yjpct ,
^-
.
ie<r7roivu
,(,
vif/.i(TVj(Ti^g
,
^,.
. tjuiAofA,iv ,. yivi<rS-ui yL••
y,ov. yjKi >
^/ vifjnv
^ .
,-,
fxiv ,
-,
-
^^' Si.
^
< ,, iyiyovn
^pay^a.
[
-^
]
-'.' , ',-
fiamque fervavit, & piratarum omnium maximi
,
Ther-
fandri fcilicet inverecundi, atque audacis, violentiae re-
ftitit. Nos vero
,
& confulto quidem, navigationem fufce-
pimus, pater : verum ad id amoris nimia vi compulft fui-
mus
,
ut merito il!a mutuo amantium fuga dici poillt.
Quin immo fratres ambo una in itlnere fafti fumus, vir-
ginitatemque ipfi meam
,
fi qua viris virginiras ineft, im-
pollutam adhuc
,
quemadmodum Leucippe
,
fervo
,
quan-
doquidem ipiam quoque Dianae cultui iampridem addi-
ilam efle perdidiceram. At tu , hera Venus , ne nobis
tanquam negledta fuccenfeas. Abfente patre nuptias facere
noluimus. Ille nunc hic adeft : quare adfis tu quoque no-
bis iam tandein propitia. Quae cum illi audiviiTent, fa-
cerdos quidem prae admiratione obftupefoftus elt ; Sortra-
tus vero tamdiu lacrimas profudit
,
quamdiu de Leucip-
pes incommodis adum fuit. Pofteaquam dicendi a me fi-
nis eft fa<5lus : Cafus equidem
,
inquaoi ego , noiiros re-
320
ACHILLIS TATII
pu, ihrcv,
','
fxct^uv ,
,
<gp8u
,
y.ovov irTiv
, ,
^i^crav^uog ,,^-^^
, (tl-
5
<
, ,
.kcu ,
-
ioTUg
' - ^
'[
^,-'
^. crov
cif^U',i^oiA,cit
-
3ov .
.
\)^ .\-
^'ctSi ('
,^^ ,^Js
--
,'^' Trao^aoig. ^ -
ptyl > .iv^ov
-.
fJLiv ov9
70 koli
^\^ ^
,
\(
.
^ upoc
hfjLuv [(
-
);)
> ,<, (^ipi Kctt iCTiv
, (-
ttOlvtol
. -', y^v
, KccXcty^oi ^ <. L•
cenfui omnes : nunc unum ipfe quoque , facerdos, au-
dire pervelim : nempe quid illud fit, quod poftremo abiens
Therlander Leucippae interminatus ert, fiiiulae mentione
fada. Tuin ille : Refte fane, inquit, rogas. Aequum enini
eft, ut, qui rem hanc, uti fe habet
, fcimus, vos edocea-
mus. Ego vero parem tibi me gratiam relaturum effe
promitto.
VI. Videfne igitur , inquit ille , nemus poft templum ?
In eo fpelunca efl: , mulieribus quideni inacceiTa : virgi-
nlbus autem nequaquam. Paulo intra eius oftium fiftula
fufpenfa eil : quod inftrumenti genus fi apud vos Byzan-
tios in ufu eft, iam, quld dicam, intelligitis : fin autem
e
vobis aliquis eft in hifce muficis minus verfatus , ei
ego
,
quale id fit, Panifque omnem etiam fabulam, qua-
tenus ad id pertinet , enarrabo. Fiftula pluribus e tibiis
compaila eft : quae fingulae fingulis ex arundinibus con-
L R VIII.
3^1
TTavTigy -,. (^i
(^ ,.
^--i<ro-
-
jcat . hcroi /
-
fjLiicpcu , [^ ^ >
ftant. Atque arundines ipfae omnes perinde ac tibia una
fonum edunt ; inter feque ifa collocarae funt , m altera
alteri ordinatim adhaereat. Facies anterior poiteriori fimi-
lis habetur. Quoniam autem arundinum aliam alia ex-
cedit, illud fcire oportet, altero ex capite quanto pri-
I '>
,
/xtrk
)
Haec verba hic in-
feruimus ex veteribus libris,
quae non habentur in editione.
Sed nec in Anglicano hoc loco
comparent. Exftant quidem pau-
lo pod, linea fequenti. Et vi-
<ientur inde poffe abelle. Locus
omnino perturbatior. Sic legitur
in Anglicano, ut iii editis : xst*
OB"0/ ) ..'-
,
-
,
< sV/
viUTipai
,
-
'fov, .) '
-
5. <-
'. editis tamen alia eft in-
terpunftio in his ultimis
,
^ . ,«
Xoyov, Verba haec ita fcri-
pta, ut ea exhibent Palatinus
& Anglicanus , vix fenfum ha-
bent. Ideo in merioribus libris
poft illa , ',fe-
quuntur Ifta, . .
-
. Quae voces cum paulo poft
repetantur, videntur fuo loco
haud pofitae , ac ex ea fede in
iftam transterendae. Sic igitur
totus locus conftituendus & or-
dinandus
,
mutatis interpuniftio-
nibus : oo-oi sia-i -
(^
)) (7,
-
^.
,
< -
SiVTipii' -
tipov
,
,' >.
Ackill. Tat.
Xoyov fc?v *
.
Incipit in fiilula de-
fcribeiida a minimis calamis
, &
procedit ad maiores. Contra alii
auilores a maioribus incipiunt,
& progrediuntur ad mininios,
PuUux : "-',
/,
'
«»
^ «^4
.
Tibullus :
Fifiula cuifemper decrefcit arun-
dinis ordo.
Tatius hic dicit , fiftulae femper
accrefcere ordinem arundiais.
Quaecunque, inquit , arundinum
paiilo ccteris breviores funt , in his
maior
efl ,
quae fcquitur , id
efi,
quas fecundo loco
efii
longiur cjl
,
quam quae primu, Et quae
pcfi
fecundamfequitiir, in tantum lon-
gior
,
quam urtia fccunda ma-
ior hahetur. Hoc lo'iant Graeca
verba , ut & fupra pro. ofuimus.
Nondum tamen Tatis fana viden-
tur. Quid eft enim dicere, qui
poft fecundum eft cala;nus, tan-
to longior eft lecunda, quan-
tum tertius fecundum magnitu-
dine fuperat? Nonne iV»
idem
,
quod xx-
}Idem eft igitur , ac fi di-
xiiret, tertius calamus in tan-
tiim longior eft fecundo, quan-
tum fecundus efl: brevior tertio.
Qiiod eft inepuim. Sic igitur pu-
X
322
ACHILLIS TATII
nai iTTi ^^
,ooov
^^
,Kcci "
%^
,(
--
%
^
, ^ fxicrov . Se
^, .
ya^
>
,
mam fecunda fuperat, tanto fecundam a tertia fuperari
,
ceterafque deinceps proportioneni eandem fequi : ex al-
tero vero capite aequales illas inter fe omnes effe : quae
omnium media eit , ea longiore dimidio minor eft. Eo au-
tem ordine difpofitae arundines fuerunt , ut aequalis ef-
nci concentus poiTet. Nam cum acutiiTimus foniis in fiibli-
me admodum feratur, graviiTimiis autem contra depri-
to diftinguendum : )
'/
«/
Tftiv -
,
. ,
'
(,>
,
^iuTepou
: .Ubi pot-
eft etiam les;i, o<roy
/M6T2t .Quae
repetitio eft ine;rata. Idem
eft igitur, ac il dixiflet , & pote-
rat quidem ita brevius haec con-
cipere,
-
,
-
. ,
Turbant tamen adhuc illa )
Ttf ^,
quae accipi pofiunt
pro tertio, id eft, pro eo, qui
poft fecundum eft, vel a fecun-
do. Alias , ut ea hic accipimus
,
qui poft primum fequitur ,
/ytirk
,
is eft
,
qui fVi osu-
,
hoc efi , £V » ,
Sed hoc durum eft. Omnino pu-
to corrupiiTe locum imperitos
,
cum fcripfiifet auilor eViJiUTs-
,
hoc modo: -^
^TCUTOv
,
Xiti .Sic
fupra locum corruperant,
--
JiUTfjs*
(^,
proque eo re-
pofuerant, Im tIl SeUTipa.. Refle
interpres reddidit , altero ex ca-
pite quanto primam
fecunda fupc-
rat , tanto Jectmdam tertia
fu-
perari , cetcrafque deinccps propor-
tioncm candcm
fcqui.
I ^ '^
',) Editio Palatina cum Angli-
cano Codice ,
'• Ceteri
'. Parum refert, utram fequa-
ris. Sed non rninimiim
,
ut
legatur
,
pro
,
ita fententia
loci flagitante, Dicit, ita com-
poiltos effe calamos iiftulae
,
ut
lemper longior fequatur brevio-
rem. Tanto enim longiorem effe
fecundum primo, quantum ter-
tius longior eft fecundo. Deinde
addit, < , oi/TWf
«
TOU '
iym. Si enim
leciindus longior primo, fecun-
do tertius
,
quoniodo iuxta hanc
proportionem uftula fingulos in-
ter fe habere calamos pares pof-
iit ? Immo difpares. Ergo legen-
dum, '^ . -
y
/.
L R VIIL
3*5
KcLTU
'
h
fjLi-
^
, (
^^'
ohj
'-
^
\
(
!
^ ccra
h
^' ,
€1/ '^. ,
<»-
^' ^i -
fia
fjLifXiiTai
,
fiiv
-
, f/,iav
avoiyii
f/,ovYiv ,
Si vjg
( -
- ,
§
-
civ
,
(.
, \ ^
matur, amboque extremas arundines, aker alteram fci-
licet, fortiti fint, interiacentes alias
,
quae vocum inter-
valla moderarentur, conftitui necciTe fuit. lih^e enim fo-
nos impares , fed tamen pro rata portione diftinilos na-
ilae, acutaque cum gravibus temperantes , in caufa fuiit,
ut extremae inter fe congriiant fic, uti aequalis
demum.
concentus efficiatur. Porro fiftUla haec ,
fi ori eam
quis
admoveat, eadem prorfus, quae Palladistibia, retert:
ve-
rum hic digiti modos temperant, illic os manum
imita-
tur: hic tibicen foramina omnia, ano diimtaxat excepto,
per quod fpiritus exeat , obturat ; illinc arundines alias
omnes liberas relinquit, uni tantum, quam quitiem io-
num edere velit, os admovet : qua deinde omilfa , ad
aliam atque aliam, prout ad fuaviorem cantum edendum
I 5 To TfXiUTaTcv Ex quo faciendum putarim ,
'
') Ita edidimus, ut etiam )
,*^«7,
eft in editione
,
quamvis eam le- donec ultimo acutc ea interyalla
ftionem cenreamus corruptam. fanorum
conneciat ; vel etinm
, eV
Scripti Codices habent omnes, h « ^
.

.$
,
2
324
ACHILLIS TATII
.
"^ipi ^TGfjut,
'
^, ,
-
'
^^^
'
. \
CVV kSiouKiv S^oijlov , ^i. ^-
§acr{la ^-. rh
^
'-
, w^eye ., y.iv -
-'/
,
<(^ '
L•
-
.
JJ
.
jti.il/ yao ^-
civ' ^t \
'
^, ^i
^ ,
~
,.
oi ,
~
{,
''
t
ofJL , vofJACpuv
'/
^.
(-
^
(,,
(^
,
, - '
fieri par eft
,
tranfilit. Eoqiie paflo circum arundines ei
os tripudiat. Ac fuit quidem tempus, cum fiilula haec
neque tibia, neque arundo erat, ied virgo, fupra quam
quis iudicare poillt, formofa : quae cum fui amore ca-
ptum Panem Deum fugeret, denfiiHmam in fiivam fefe
recepit. Pan vero veftigils conrecutus, puellae manum tan-
dem iniecit: cumque capillis comprehenfam illam tenere
fe arbitrareturj arundinum pro coma frondes apprehen-
dliTe comperit
,
quas abforptae terrae difceflu puellae loco
enatas aiunt. Has igirur, utpote quae amicam fibi fuam
eripuiiTent, irae impotentia deviftus , fuccidit. Verum puel-
la, quam in arundines muiatam putabat, minime inven-
ta
,
fafti confcientia commotus, quod amicam leto fe de-
diffe crederet, ingemuit, difledtaique ariindines, tanquam
virginis membra efient , colligens , atque in unum com-
ponens, manibus continere, ac difiuaviari perrexit, Ita
L R VriL
ji^
roctviAciTU.
(
§'
kjiUTiKOV (^
kvcouiv elg ,, ^ /^
,
§ ('^,
-
.
'( ,
]
(,
.
(
Oct<ri ^^ ,
<7npiopi(rai -
,'/.
-
(
, . L• -
'ApTifA,ii^i , (-^-
, (%[
.
Traobtiov, ,y.iv

^[
-^' -
Se fj
(
§.
fjLiv
ya(i
KiKoarfirjfjLivyi fiov^
(^
^
^ vivo^KTf/AVJ^ ,
J^s
-'.
(
-
dum amatorie lamentatur, ipfifque arundlnum fe<5lionibiis,
quaft puellae vulneribus, fufpirans ofcula infert, fpiritus
calamosintravit, perque anguftias eorum means fonum edi-
dit: atque hoc pafto fiftula vocem nafta eft: quam dein-
ceps a Pane in fpelunca illa collocatam conclufamque fuifle,
Deum autem ipfiim illo tVequenter venire, ac de more cane-
re folitum
,
conffans fama eft. Per tempora vero pofterlora
gratiam a Diana fe inituros arbitrati regionis huiufce inco-
lae,fiftulam ei conrecraverunt, padlionefaeaj non nifi vir-
gines ad eam defcendere fe pailuros. Quamobrem cum in
violati pudoris fufpicionem virgo aliqua venit, earn po-
pulus ad fpeluncae ulque fores comitarur, ut iirtulae iii-
dicium fubear. Quod quidem huiufmodi ei\. Nain quae
ftuprifufpefta eft, ftolam ad id rire comparatam indura ia
antrum defcendit. Cuius poftes ab uno aliquo ftatim ob-
ferantur: ac tu:n quidenn
,
fi ea virgo adhuc fit , dulcis
I MivM ')
ortum vel ita tra.n{ponena\im : ii<7ip)(j-
videtur e fine antec. •/.>\>'
^,
.
3
326
ACHILLiS
TATII
, ,
&jcca ivuiov,
TTviVfXuL f^ovcriKcv
.
-
fjLiiov ,
Torxft , ,.
,
^
-
, .
fjuiv
<iv^cci
^ <7?^
^'
^ ^icrTiOdvciOfJLivyi -
.
kctv ^i ri ,/-
,
(
fjbiv (^
, Oific^yri
[
\ (^/,-^, ^
/
-
^'., ^
,
§1
[>
kpeia ^,
, ^,
-
^. 7rapa(rKwacracr3'ai -
,^,
-.
ti fxiv -
, ,
^
/-
caiTO u
^^
,
quidatn ac paene divinus fonus exauditur : five quod ca-
norum fpiritum inrracalamos reconditiim locus ille habeat,
ilve quod Pan forre ipfe canat. Nec muito poft antri val-
vae fponte recluduntur, vir^oque pineis frondibus redi-
mita confpicirur. Si autein virginem ie mentita fuerit,
pro fiftulae cantu fletum quendam fpelunca emittit. Po-
pulus itaque , relifta inibi muliere , confeftim abit : virgo
autem loci eius anriftita tertio demum die Ipeluncam in-
greffa , fiftulam qu-dem humi delapram
,
mulierem vero nuf-
quam reperit. Id vobis difcriminis fubeundum erit: cuius
qul exitus fururus fit, etiam atque etiatn cogitate. Ac ii
viri adhuc expers Leucippe eft, id quod ipfe fane perve-
lim , alacres periculum facire
,
propitiam vobls fiftulam
habituri, cuius iudicium nemini unqiiam fraudi fiiit. Sin
minus
i
vos enini icire debetis
,
quam multa verifimile fit
L R
'
.
3^7
TOTctAJTtAig .
. ; ^, npict (.
ihii
'
'1?
yg f^^oi
SokCi,
fxvi^i
^.
'iycu
- -^
,
,- -.'AyuUct
,
kpvjg
, itcii ( (}.(, ^ (^
-
cLTTriii KOif^r,bf}(rofA.ivog,
tvoct ,.
^/? ^i ,
yifjuv
(^' ctv
-
§OKoiyifA,iv tbcti ^'
'
eam vel invitam pertulifle, cui toties in infidiatorum ma°
nus devenire cont git.
Vli. Tiim Leucippe, antequam coeptum fermonem fa-
cerdos nniret : Atqui quod ad me
,
inquit, attinet, ne
follicitus fis: ego enim fiftulae antrum piomte ingrediar,
atque iliud nullo adiutore concludetur. Eil: id mihi ,
in-
quit facerdos, periucundum : tuamque tibi continentiam
& felicitatem gratulor. Sed cum iam advefperaiTet , no-
ftrum unufquifque , ubi facerdos praercripferat , cubitum
abiit. Clinia nobifcum haudquaquam coenaverat ,
enim oneri effe nolebamus; fed eo fe receperat, ubi pri-
I yt <, Si-Kst, sV-Triic) yotp ?
,
f/xoc iv :.\
Ita omnes libri. Haud f(.io, quam etuTY.v ^^ -^, ys
leftionem iecutus fit inteiprcs, yot JoxsT• cum, inquam , haec
qui vertit; Quod ad me attinet
,
verba dimidiata pionuntialTet, ab
ne fulLicitus
fis.
An legit,
^
oreloquentis ea excipiens, priuC•
«Jitic; Ne timeas? Ita 'idetur. quam tota effatus effet, Leucip•
Sed neque haec fcriptura
,
neque pe refponder, tlc yi J;xs7,
mens auftoris germana. Priuf- ^nJs ^. Ne iflud, inquit , di-
quam fermonem abfolviiTet" fa- xeris
,
quail videar tibi invita
cerdos de Leucippe, quae , fi iafturam virginitatis perpeiTa
,
forte ,
in tot cailbus & acciden- per tot rerum difcrimina, quae
tibus
,
quibus incurrerat
,
potuit pertuli : nam parata fum, in fpe-
virginitaiem non retinuiiTe vi- luncam illam defcendere , & pro-
deri, quamvis invita, cum addi- bationem fiiluiae experiri , ut
tuius elTet , >
ye •
& fcias , me neque invitam virgini-
iam fortaffe paene verba illa tatc excidiiTe.
enuntiaverat
,
et oi
,
4
3iS ACHILLIS TATIt
'
^
,
. '&'
^'/,
(
ai^y/jfjictTi
,
fjiyj
cipci . ,
m ^ ,/-
/^. Sictvivou § rij Aef%iV;r>) ot^ctvii
^ ,
'
§
, . Si k<^OKii
fxoi
, , (. ^Si
' TTup
,, (ttoo&^
-/. ]\
e6vi«^(5t)csii/
,
oLcr7raCp^ivv\
,,,
'
Qcicpii,
, -, , -
. ,
,
'',.
» rT
- '
(
.-acii
,
OU S-vcriai.
Si ^-
.
^e
S-iav .
-
die qnoquediverfanis- Ceterum Softratus, iis aufiiris, quae
de fiftula narrata fuerant , fubvereri nobls vifus eft, ne
verecundia er^a fe noftra ad mentiendijm virginitarem ad-
duceremur Quamobrem ee:o puellae clam nutu indicavi,
ur iHum patri timorem eximeret : quo enim maxime modo
id ei perfuaderet, didicerat , idemque & ipfa fufpicari mi-
hi vifa fuerat Quid enim meus ille nutus (:b\ vellet, fta-
tim percepit: ac iam etiam ante, quam ei annuerem. non-
nulla excogitaverar , ad peffuadendum quam appofitifli-
Oia. Cubitum enim itura, patre falutato, bonoque animo
effe iuiTo: Verbis, inquit, pater, nortris fidem habe: ne-
iro enim noftt um , ita me Diana fervet , ulia in re men-
titus eft Poftridie illius diei , cum viftimae in promtu ef-
fent, Soiiratus & facerdos iacris peragendis operam im-
penderunt. Convenif autem etiam divinae rei particeps
futura concio. Deaeque magno cum plaufu acclamatum
L R ^.
3^9
cctvSoog'
^
^' ^-^
TrooiS^Ui'' ^^'^
, iCvj » '/jfjLuv
^,
Kcci Tcv .<,<^
croi
, §
, , ^- ^,. ^-
ypcLTno
fxiv
- . TrupiCKiuct-
^
Si
yifjiilg
{, ,^.
7}
.
'\{"/
§ , (^ip<rcivrjpog iiTTiv
cuL•' ciS'cc,
,^,
/ »
Twm ''^-
,
,
yao TiToAixyjusvct , oiSiv
-
Sivcg
fxiyi^ii
rhiiTipov' L•
^,)
f/.iu'
ci)^' '^^ ,.
ya^
'
, ,
,
'
--.
^
efl:. Therfander autem
,
aderat enim & ipfe , in praefidis
confpeclum progreiTus : Vadimonium
,
inquit , nobis in
craninum differ: qiiem enim tu heri damnafti , nonnulli
miiTum feceiunt, Softhenefque nurquam invenitur. Ita-
que faftum fuit. Nofque interea, ut vadimonium longe
paratiores obiremus
,
operam dedimus.
VIII. Cuius cum dies tandem advenliTet, Therfander
hunc in modiim verba fecit: Quibus utar verbis, undeve
inirium dicendi fumam
,
quos prius , & quos pollerius
accutem , non fatis fcio : multa enim
,
& a multis auda-
iter faila , mihi dicenda CQfQ oiFerunt , magnitudine inter
fe paria
, & manifeftiora
,
quam ut liac in accufatione
referri a me debeant. Quamqiiam ea
,
quae animus con-
cepit, vereor ut explicare oratione poflim, aiiarum prae-
fertim rerum memoria linguam ad le trahente. Qiiippe
dum ad illa, quae nondiim diftalimt, oratio feftinat, fa-
330
ACHILLIS TATII
, rjSri
^
77~
Tcit. ycLo CoviV(rct}(ri
y
-,,
^•• <^,
,
^fuv
- ',, ^
^ -^^ hpuv ^ .
,[-
§
,, ^ ^-
'
, ^pdcrin ,
.
kf
/,
-
cultatem eripi mihi fentio
,
quo tninus res iam fufceptas
abfolvam. Erenim cum aliorum fervos adukeri necent,
alienas coniuges ficarii violent, damnatos a fuppliciis le-
nones eripiant, fanftiffima Deorum rempla meretrices pro-
fanent, fint etiam,qui ancillis henfqiie diem dicant; quae
I »'
,•)

/ 7{ -
)
Haec nuUas intelligo. Nec omni-
no interpres, qui llc reddidit
:
Sint etiam
,
qui ancillis
henfquc
dhin dicant
,
qiiae adulteria
,
quae
facrilegia
,
quas cacdes
,
qttae de-
nique
flugitia
non
fibi
Ucerc quivis
exijl.mct, Non melius
, haec La-
tina quid velint, percipio
,
quam
Graeca IUud tamen fcio, Grae-
corum fenfum Latinis iftis non
exprimi. Sic eiiim habent:
',Oi
,
>i Jo';-
-{ •7'7
,
J^a-
(
,
,., .\
,
)
^,
yati .,
//./
,
^(>.7>. Haec
corruptiffima videntur. Nec enim
quaeftio eft de die difta fervis
aut ancillis
,
neque
,
ii effet , ex
verbis
,
ut pofita funt, ea mens
eliceretur. Certum eft quidem
,
ad illud refpici, quod fupra di-
i)um eil; de templo Dianae , cuius
ingreffus folis virginibus afyliim
petentibus dabatur
,
&: folis vi-
ris. Mulier vero fi quae effet in-
greffa ad hoc, poena mortis eam
manebat, niii ii ancilla violen-
tiae domini 'tadae co confu-
giiret, Tum magiftratus inter iU
lam & dominum iudicabat, Si
iniuriam teciffe convi£tus eiTet
herus ancillae fuae, Deae ipii an•
cilla illa adiudicabatiir, nec hero
reddebatur. Siinlons herus eiTet
pronuntiatus , recipiebat ancil-
lam
,
dato iureiurando, illius oer-
fuJii
,
quod ancilla expetiiTet
,
memorem fe non eiTe futurum.
Videndum igitur, quomodo ilnt
confiituenda huius loci verba,
quae iine dubio eo alludunt. Pu-
tarem fcriptum eile ab auilore:
rk
« -ev <{
SouXciic xcti TOic ^'.
,
<
-
6< ,
, '^
,
yati -, xst2
'
,
)^>.De Diis
prius dixlt, & quae ad eos , &
eorum facra pertinent , violatas
efle templorum religiones ac fa-
crorum legationes. Deinde addit:
quod- ad noilra attinet
,
quae an-
cillas dominofque fpeftant, dum
ea reputo
,
quis quid amplius fu-
per ea re agere '
,
aut face-
re , ubi iniuftitia
,
adulterium
,
impietas , & homicidium fimul
mifceantur? Minima mutatione
locum
,
ut puto , depravatilU-
mum fanavimus..
L
R Vlir.
331
,
JCcLi -, , fjLiuiOoviug KiKifictiTju-sv^g.
" B-olvutov'
'
ctig
^
\-
5
cvi^iv ^' ,
^^ilg ^^-
'
,
-'-,
^ ^^}
-
§ ^'xjfXiv , , ^.
'/jfx-
•(/, aTcXriVi
^ |£ ^^
-'
/j-
TCiv §(,.
^ kui
ToKfxviTU
ctOilvoLi , ^^
.
kfiou , fxoiXXov
Si
, Kcti
^^/. .Si cuSt
^ ( SOyjxcc. ,,^
\'^^(•', Kcii
- .
R^o-
^iv cfjTro^vr^rittiv }.
^^^
- .§ ^
.^' -
,
^^
',.
,
, Koa-fJnuTcLTt, hpw^
adulteria, quae facrilegia, quascaedes, quae denique fla-
gitia non fibi licere quivis exiftimet? Uniim
,
quaefo, ali-
quem vos quavis de caufa
,
quafi nihil referret , capitis
damnaftis, atque in cuftodiam lupplicio fervatum dari iuf-
fiftis, ut is demum candida pro vinculis ftola circumda-
tus, veftrum in confpe6lum veniret , & inter liberorutn
hominum ordines reus federet. Quid? quod vocein forfan
etiam emittere, ac verba contra me, aut potius contra
vos , fanftionefque veftras facere audebit ? Richa
praefi-
dum confiriariorumque decretum. Auditifne
,
quam de ifto fen-
tentiam
,
me acciifatore, tuliftis? Decretum quidem certe
femel a vobiseft, Clitophontem morte mulftandum efle.
Ubinam igitur, liQor, es? Quln hunc fublimem raptutn
abducis ? Quin ei venenum praebes ? lam enim
,
quod ad
leges attinet , mortuus eft , fuppliciique abiit dies. Quid
vero ais tu, religiofiffime atque ornatiflime antiftes? Qua•
332
ACHILLIS TATII
, < 5-
.,-[^, , -
kou
^icrfJt,o^g
•^,^,
^ , iccti L•-
/^ ,
,(
9^) ^
;
- '
7£(5|5,
^^
' er; § , ^(7
^
'^/-
,
^, So^n
. 7•, \^ vjfiiv
••)
, h
^',
^
^^, ^
,'^
-

-
,'
,
juitTa
.
^
-^ ^^ ^
nam
,
obfecro te
,
lege cautum eft
,
ut
,
qui a concione
,
iliminifque magiftratibus , vinculis & morti addiiti funt »
a iudicum feveritate vindicari , & catenis exfolvi de-
beant ? Cur maior tua fit
,
quam praefidum atque magiftra-
tuum poteitas? Age hm , tuo e folio , Praefes, defcende,
huicque imperium ac iudiciorum au£toritatem omnem per-
mitte ; nihil enim iuris tibi amplius in quempiam eft: nec
in fceleftos ac nefarios homines tibi animadvertere am-
plius licet. Ifte enim hodie
,
quem vult , abfolvir. Quid
vero tu tanquam privatus aliquis inter nos ftas? Quin po-
tius afcendis , atque in praefidis iblio fedes, ius nobis
pofthac difturus, aut, fi mavis, tyrannice, legum omnium
atque iudicioruru auftoritate neglefta , imperaturus? Nec
vero re hominem tantum puta, fed cum Diana ipfa, cu-
ius tibi honorem turpiter arrogafti, aeque coli iube: ea
enim fola eft, ad quam confugientes ad fe, illos fcilicet,
L R .
333
yovTcig ('
-^ ^-^
-
.Si^ifXivov Si ^ '
, ovSi --
vjXiv^iocurnv
^,. §v<r^
, ^,
,. Jg
^6€;7? , ) ^-
?^.
7ruf)W^o}cif/,yj(ra,g
kcu
[,. \-
^
iepov
(,Trafa.
'••,
o'if/,oi (^
"-
Si
, ^ Si-
. yafi
y ii^ofxtVi ^,
fjLia
yiyoviv
^,
,
^. ^^
., --
. 'ApTifxiSog [,, -
'^,.
( ^.,
quorum caufa nondum a iudicibus cognita eft, fervare
pertinet. Ac quamvis neminem illa unquam in
cuftodiani
datum folverit, neminem unquam morti addidum e li-
£torum manibus eripuerit: infelicibus enim
,
non impiis,
Deorum arae praefidio efle confueverunt : unus tamea
tu inventus es, qui reos e carceribus emitferes, damna-
tos abfolveres. Quod quid aliud fit
,
quam Dianae au£to-
ritate antecedere velle , non video. At vero quis unqiiam
delubrum loco carceris inhabitavit ? Quod nunc plane fieri
conftat : ficarius enim atque adulter intaftam apud Deam
moratur. indignum facinus, adulterum apud virginein
diverfari, unaque impudicam ac fugitivam mulierem adef-
fe I tu enim
,
uti vidimus , illam hofpitio convivioque ac-
cepifti: nifi forte vero etiam in templo, tanquam mere-
tricia aliqua in cella, cum ea fimul cubuifti, Dianaeque
fanum in adulterorum & fcorti contubernium commutafti:
in quo non minus inhonefte
,
quam icortatores lenonia
aliqua in domo , cundli verfati eitis. Haec mihi
,
quae pri-
334
ACHILLIS
uiv ^
uoi ,.
fjizy
roi ^
^
^cvvcii
^,
rh
^£-
trov T^
^. ^
-
^oi ^
> §^iOfjLcti ./
^
'-
^yiviirS-cLi J'g-
^,. , -,^, ~
. eiS'evcu ^
,
,
iuvjV
J
iv (^( ^
, ,,,,
ct<-
'
,,.
kv ,
fxiv
^
,
{(3-
^
^{ [.'
mo loco in hofce ambos dicerem , occurrerunt. Quoruin
alterum audaciae ac termeritatis luae poenas daturum ar-
bitror: alterum vos iam tandem lupplido affici iubete.
Nunc ut de adulteiii rea Melite verba faciam, locus po-
ftulat. Qua in re nequaquam mihi oratione opus eft
;
quandoquidem ex ancillis habita de eis quaeftione veri-
tatem inquiri debere, rancitum eft. Eas igitur adduci po-
ilulo: quae fi tormentis adhibitis in hoc manfet-int, ut di-
canr, nefcire fe damnatum irtum multo cum ea tempore
confuevilTe, domique meae mariti, nedum adulteri, loco
diverfatum eiTe, nulla caufa eft, quin ego nunc ab omni
eam accufatione liberam dimittam: fin minus; dote illam
mihi adiudicanda, uti lege cautum eft, privari: hunc ve-
Triv e[Av fuerit fcriben-
dum , ut in melioribus libris
le-
eitur ;
'tmv oix'ta.v »
£V avt)/>of
X»/iet, oi>x iv '
yjni .Qui domum meam do"
micUium
fihi
ut marito confiituit
,
ut moecho tantum. Hdc fenfu
melius legeretur ^'-,
(|uam *^6). Etfi
,
& -,
etiam legatur pro
«& xctS^iVTctxc» , ut Graccc
periti fciunt.
I Tiu' oixiav
)
In edi-
tione legitur , cui adftipulatur
Anglicanus, oixi* f/. Si
3•£3-«
hic paflive accipi-
mus, ut faepe accipitur, tum
o/x/f
5y«>r legendum fit. Kaii
iV
%oi^f">-
f/Wii
,
/
/^\,
'^'
7T»Xu .
Sic accepiire videtur interpres
,
dum vertit , domique meae mariti,
ncdum adultcri loco , diverjatur.
Sin autem aftive inteirigamus
,
L R VIII.
335
^\ vTCcrXiiv [ (-TifJLCu^ttoLv'
--
iCTTiv . uv ,^-
V01, ) (,
,
^^ »
^
§•,<, ^^. yct^ ^
^^-
. ^ jM.c< ,
^ ifxrjv,
aui (
^^
. /,
-^^'^-^
(-. , -,.
Sv} ,, .
3-
. § ' § . ^-
,
fjictAiG-TU
Si , ^-
§' ^ ^"
^^' Biov,
, ^%{(
fjnv a}co^f,
o-t;^/3£-
, ( , § , -
5fA,ovcv, ^s-
c
-
. , ("
ro morte
,
debita fcilicet adulteris poena , mulSari
opor-
tere , aio. Qui five pereat ut adulter , five ut parricida
,'
utriufque criminis reus cum fit, non fane magni
refert.
Tametfi enim poenas dederit, non tamen dediiTe videbi-
tur, nimirum quia morte femel aiFeftus, alterius etiam
mortis reus futurns eft. Reliquum nunc eft, ut de hac fer-
va mea, venerandoque fene ifto, eius patrem fe mentien-
te , fermonem faciam : verum eo ufque difFerre mihi ani-
mus eft, dum de hifce aliis decernatis. Atque hic ille di-
cendi finem fecit.
IX. Tum vero in medlum progrefllis facerdos , homo
in dicend. excellens, & Ariftophanem inprimis aemulans,
fane quam urbane atque comice in flagitiofam Theriandri
adolefcentiam inveftus: Aequales, hercule, iiiquit, tuos
coram Dea tam petulanter malediftis inicftari , oris eft
omnino impuri. Is auiem non hic modo, fed alibi etiani
pallim impuram linguam femper habuit ; quippe adhuc
33<S
ACHILLIS TATII
, oLTracrav
^&^7,. (^^,kcu ('-
xpivctTOi
TTctidiicig ipocv
,
,
.
, '
,. yao -
, ^itrS-oucrcifXivog h-
^ , , ^s
, ^ , 7(
§-
^. ^
>% ,.
^'
,
, ,
^
, ,
i
-
.
.
,
impuber cum impudiciiHmis quibufque verfatus, omnein
iis florem aetatis fubftravit. Cumque a pudore quam lon-
glfiime abeflet , difciplinarum tamen ftudiolum fe fimu-
lans, continentiam prae fe ferebat, iis interim obnoxius
atque obfequens
,
qui pro libidine fe abutebantur. Paterna
enim domo relifta , conduflum a fe tugurium incoluit
,
ac partim quidem in foro cantitans, partim vero nemi-
nem vitans eorum, quos ad ea, quae cupiebat, idoneos
cognofceret, quaeftum fecir. Atque his artibus cum ani-
mum iuum excoleret, pravitatem tamen diilimulabat. Vi-
dimus vero ipfi, ut in gymnahis membra inungeret, are-
namque circumiret ; ex adolefcentibus autem
,
quibufcum
ludabatur, ad fortiores (tie inpnmis applicabat: fic cor-
pore
ipfe fuo abutebatur. Atque haec quidetn adolefcens.
I
TlxixTfov) Vox fufpefta, pro idem Salmaf. laboranti ftruilurae
qua forte cum Salmafio repo- verborum ita fuccurrit:
nendum
,
tus femoris
,
; /
,
^
caput eitis coxendici iunguur,
/ .,
. ^^^.
iuxta Hefych. & Polluc. feqq.
L R VIII.
337
•^•, ,.
uiv
?\ (^ ^yivoiJLiyog , yj^g^yi(nv'
(^z
,ctKOvot-,
(
}]
,-
, -,
7(7
ctvcciSnav, r;f%cr3"/j
'
^ ^^ ^/3<-
,
^^ ivctvTm.
, ev , -
,
^,
^, i^u
fjLOi
/,,,
, iyJa ^' ^e crxjvi-
fxot }6•^ faicv ^-
Tij
£^6
'.JiAt;-
- •'''.
^<(, ,
,
,
-
^'/-.
.
-
^ ^
Nam pofteaquam virilem aetarem attigit, quaecunque clam
ab eo antea gefta fuerant
,
palam fecit. lamque natu gran-
dior, cum ad ea patienda
,
quae alteri facere collibuerat,
exoleviffet, nihil penfi habuit, nifi unam ad petulantiam
linguam exacuere : qua
femper ad turpitudinem ita ufus
eft , ut in omnes convicia evomuerit , vultu eam
,
quani
animo conceperat, procacitatem prae fe ferens, eoufque,
ut quem vos facerdotio dignum iudicaviftis , coram vobis
tam petulanter exagitare veritus non ftt. Quod fi mihi
alibi
,
quam in veftro omnium confpedu vixiffe contigif-
fet, copiofius utique de me , deque iis, quorum conlue-
tudine ufus fum
,
verba facere me , lat fcio ,
oporteret
:
fed quando vos mecum ipfi fcitis
,
quam procul lemper
vitam duxerim ab iis, quorum ifte me infimulat, ea tan-
tum refellam
,
quae mihi nunc ab eo crimini dantur. Sol-
vifti , inquit , morti addiiTtum : atque hic quidem vehenfen-
ter indignatus eft, tyrannum me
appellitans, aliaque per-
multa maxima cum acerbitate in me iaftans : quafi de-
JJiHL Tat.
538
' ACHILLIS TATII
fioOcLvrvi^ivrctg TVfKZyvog
,
'
f^yj^iv
ct^iKauv-
TUg
^
,
(,
'
, fjurjTi ', .
vj -
Tcc
vo[A,cug , , ,
viuvi-
ff-Kov
, ^(,^
j
-
','^
^
'<
^
^
j
ycto
,^'-
,
,
^^, , [,-
mum tyrannus ille fit
,
qui infontes , neque a populo &
fenatu damnatos , non autem
,
qui calumniatores fervar.
Verum age, obfecro, quibufnam legibus peregrinum tu
adolefcentem hunc in carcerem primum intrufifti ? Quis
praefidum id cenfuit ? Quibus iudiciis homo vinciri iuf-
fuseft? Sed ut omnium, quae afferis, reumefle fateamur:
Ronne legis officium eft, inquirere, argumentifque con-
I
''
//«Osv -
?)
Non intelligo, quid velit
auftor hoc loco. Interpres non
auclorem reddidit , fed
,
quod iph
placuit , dixit:
Qiiafi
demum ty-
ranmis ilU jit
,
qui infontes atque
indemnatos
,
non autem calumnia-
tores, fcn'at.
SeRtentia porro
Graecorum verborum, ut hodie
in libris omnibus ieguntur, haec
eft. Eft autem tyrannus , non
qui fervat per calumniam op-
preflbs , fed iervans eos
,
qui
nihil mali fecerunt- At quomodo
tyrannus »
,-
XiuvTa$; Nulla varietas in libris,
nili quod pro y.noiv
,
quidam habent uu:y.'jZvTa;.
LegiiTe videtur interpres
,
certe
ex conieftura, nam nuUus hodie
liber fic habet: )J;
,
-
avxc<fuvT>i^i]iTu.i Tjpa.)/-
{,' Tili <7t/xc<i avTOuvrai.
Atqiii non hic quaeftio efl: de fer-
vandis calumniatoribus , fed de
eripiendis exitio
,
quos calumnia-
tores oppreflreriint. Praeterea
,
quae ftatim adiiciuntur, non co-
haerent, nec conveniunt cum
i-t/xcipxvTOuiiTiti , fed cum
-. Sequitur enim
,
^
;
,
/Ji'iwct/ XotTiyvaixsTOC.
Deeft omnino vox ^,hoc
modo ; ^ ^i si/^ i
>
a'JXc^t/VT»o£VT!ti Tv^Avvcc
,
'
aOiXOuVTaf
,
(Uii-
Tf ',/«£ -
. llle vero tyramius
efi,
non qui
Jcrvat calumnla opprejfos
,
Jed
qiii perdit
,
quos nihil mali
confiat
admififfe ,
praefertim ncc popiili ncc
fcnatus fcntentia condcmnatos.
Salm. Interpfes in fuis libris pro
c-i/xc^stvTxirsvTaf habuifle vidctur
^?. Quod fi ample-
(flaris
,
fententia loci , ironice ac-
cepta, fatis plana erit. Retenta
tamen vulgari leilione, lociis fic
videtur expediendus : Hunc ni-
mirum tyranni nomine notare vi~
detur
,
qtti fervat
calumnia op~
prcOos , at non eos
,
qui nihil ad-
miferint ? Vel fic tamen leg.
*
,
.
L R VIIL
339
,
,
^'•.
^ya^ ovrhig kcrTiv -
^^
.
-
^, naStAi »^-
, , yap cr\i

TrpoiSpov , ^ ,,
< . -^,
^. ,
,
. .
fxaK-
§ ^ ,
f/,iv
ya^ ^^
*
ohSiv
'^ '
|~
^ ^ S-pcvov'
-
^e
.
Si ,
^^,,
:~
, ^, , §^
^
^iQ
-
,
§
.
, vvf
vincere ? nonne legis
,
quae in te aliofque omnes impe-
rium habet, munus eft, vinciri iubere? N'?que enim cui-
quam in alium fine iudicio ius eft. Quod fi tu hoc tibi
arrogas, cur non igitur
forum claudis, curiam demoliris,
magiftratus eiicis? Nam quae tu mihi ante praefidetn ob-
ieciftl , iuftius in te veriuique dici poiTunt. Aflurge Ther-
iandro, Praefes: apparenter tantum dignitatem hanc ob-
tines ; re autem vera hic, quae te facere decet, iffimo
etiam, quae tu nuUo modo facere auderes, omnia unus
facit. Tu confdiarios habes , fine quibus nihil tibi decer-
nere licet. Sed neque quidquam eil, quod tu pro tua au-
iloritate ftatuere prius audeas
,
quam hoc in folio confi-
das: nec enim quempiam domi tuae in vincula coniicl
iuberes. At generofus homo ifte, populus, concio, prae-
ies^ praefedus, omnia denique unus fadus eft. Domi pu-
nit, ius dicit, vinciri iubet: ac iudicii quidem tempus ve-
fpera eft. iudicem nodurnuin , egregium fane
,
&l lepi-
X
340
ACHILLIS
TATII
•-,
,^,
3-':-
S-iVTot.
-•) >
fxci
tcv
B-cLvarcv
.
--0'(.
^ fJLOi
-^ «<
iXtyig
civyiorjcrS-eti
,
-uv , , kv gn
'-
--
Covov
5
yoL^ Svj
-
TVjg
\( ^,
^'
ZTrifjc^iv
-
Vivg
', ( -^/,.
-
yAv (povcig
£. TViV
[Mv
yci^ ctTTiKriivag
Totg ep-
yoig >]S'iA'/j(rag ,
y.oLXKov § kca
^.
yu^ ^pafjLd
acu . yj
^i
^
KpTifJLig ' fJAyaXyi
S-iog
,
'
[^

^- i^.ctp7ru<rA<Tci' ^,
. Kou
[
,-/ihipTrct/rctg, jxvi
-
yiVi]Tai. Si ,
duml qui nunc quoque identidem exclamat: Reum , ne-
cique fervatum iblvifti. At quem reum
,
quam necem
?
Rogo te, damnationis caulam eloquere. Caedis, inquies,
condemnatiis eft. Interfecit igitur? At quaenam ea eft,
quam interfecit ? Potefne oftendere ? Minime hercule :
quam enim necatam aiieris , coram adftantem vides : ne-
que te tamen adhuc caedis hominem accufare pudet. Haud
enim id puellae fimulacrum eil : neque adverfum te mor-
tuam Pluto ad nos mifit. Tu potius caedis
,
ac duplicis
quidem , damnandus es : qui puellam praedicatione occi-
difti, adolercentem vero re occidere tentafti. Quin immo
eam iplam quoque re necaturus fuiili. Eorum enim
,
quae
ruriconatus es, confcii faSi fumus. Verum magnuni Dia-
nae numen utrique auxilio fuit , alteram e Softhenis ,
al-
terum e tuis manibus eripiendo. Atqui Softhenem etiam
tute procul amandafti. An non te pudet, qui, hofce pere-
|i
LI
R
VII .
341
',
,,
('
j
ju,gj/
^''' -'
Si
,
Tru^ctSiSoufxi.
. ]\£^i
if^tov
]\??? ctv-
^
euK ciSo^ov
fxiv
'^, Si ,
,
<•,
^
,,^, ^"«5
'
''
£jttii, ,
{
, ^*
( ^- (
^
vyipirctv-
> , y^ovov ,
^'^^
''^' ^--
^. ^^§( - -
, ( -'- -
. , -^, '•4^
-'
, ,,

grinos accufans, ambo fimul criminis calumniandi redar-
guis? Haec habui, quibus obiefta mihi ab ifto crimina
diluerem. Nani quod ad peregrinos iftos attinet, eorum
ego defendendorum locum hifce relinquo.
X. Itaque cum nominis haud fane obfcuri, fimal & fe-
natus patronus
,
pro me ac pro iMelite verba fafturus ef-
{Qt , aliiis quidam e Therfandri advocatls , cui Sopatro no
men erat, orationem eius antevertens: Atqui meus hic,
inquit , optime Nicoftrate
,
( fic enim patronus meus vo-
cabatur,) contra iftos adulteros dicendi locus eft: alter
vero tuus. Therfandri enim oratio in acculando facerdote
omnis verfata eft, nec nifi parvam admodum partem at-
tigit eorum
,
quae ad reum iftum pertinent. Quamobrem
cum una , itemque altera morte dignum eum probavero,
tum erit tibi quoque diluendorum criminum tempus. Quae
cum dixiiTet, perfrifta atque ad mentiendum parata fron-
te : Sacerdotis equidem , inquit , fabulam omnem petulan-
3
341
ACHILLIS TATII
^^> (, ,-
X,piVU[X£VOV QifxraLVrfpoV TrpOCTKporjlTfZUTCt. KCU
TrpooifXiov ^^ QipcravSpov eO'
ctvTcv iiTTiv. ctKXcc ^ipTctvr^poi |W€i/ ^
'^'^. , ya^
^[,)
^
,
.
ct
/,^
^-^-
, ^- ^-^
, oiiL• .
^
S'i
)
>
,
,
.
ya^ -
, ^ ^
^^,
§ , (^el
> ^,.ytai
7< -
^jji/;
yafj ^.^ -
^
tem fane ac turpem audivimus : qua non nifi falfa in Ther-
fandrum crimlna commenrus eft, fumto potiiTimum ab iis
iermonis in illum exordio
,
quae de eo Therfander dixerat.
Verum Theriander iis, quae in ipfum dixit, falfi nihil ad-
mifcuit: nam & reum a vinculis exemit , & fcortum ho-
ipitio accepit , & cum adulrero diveFfatus eft. Is autem
dum Therfandrum in invidiam trahere fiudet , vitain
eius
Culpando, omnia per fummam calumniam egif. Sacerdo-
t€m autem, fi quld aliud, illiid certe inprimis decet , lin-
guam a calumniis habere quam alieniiTimam : ut eius in
eum dida reiorqueam. Ceterum
,
quae poft ailam fabu-
lam adeoaperte, & omiiiis omnibus orationis involucris,
declamavit, conquerens, manifefto deprehenfum adulte-
rum a nobis in vincula conieftum fuiffe, non potui non
vebementer admirari. Et quidnam tanti eft pretii, quod
acceperit , & pro quo operam fuam locaverit ? Sed , licet
iam divlnare verum. Nempe adulter-i huius & fcorti fa-
L R VIII.
343'
..jjLiv
,
, oi
fjiiipaKiov ,
^ "/
»
-,
.
( <
j
'^ -
B-ivSzTi, \^, (^
-
^ .(^^
(
^^
(^^
. -~
VOVfjLiv.
^(
, . ^6 -
^
'
jM.g-
(Koirfjnov. > -
y,i
,(^fjiiv
. ^
-
, >3 .
,
^
,
'
' L•
^
^.
ciem contemplatus eft: quorum altera fonnofa plane ac
tenerioris aetatulae , alter non modo non deformis, fed
adfpeftu etiam blandus, ad fuas ipfius voluptates idoneus
iudicatus eft. Horum igitur uter te magis deleftar? Simul
enim oiTines perpotaftis
,
fimul dircubuiftis : neque ullus
eft noftium veftrarum fpeSator. Quam vereor, ne, Dia-
nae quod fiiit , Veneris ut fit templiim , efFeceritis. Verum
de facerdotio, an fcilicet honorem iftum habere te opor-
teat
,
poft decernetur. Nam quod ad Therfandri mores at-
tinet, nemo eft, qui nefciat, quam modefte ac tempe-
ranter a teneris ufque unguiculis vitam egerit : qui, cum
primum per aetatem licuit, uxorem fecundum leges du»
xit: quamvis in faciendo de ea iudicio fe ipfe fefiilerit.
Aliam enim
,
atque putarat, generi & fortunis credens,
invenit. Verifimile qiiippe eft, illam antea quoque cum
aliis CQnfueviife : quos optimum virum celaverit.
Tandem
Y4
344
ACHILLIS TATII
^i, ^^oLfXuLrog ,
Trcia^cLv
ou-
. ^ -.
^
ctvrhog
-~
^,
Tivct f^ccKpc&v , -
,[
,,]
Kcti --
.
, ,, -
ipct)fA.ivov ,
,
Si
, ?.-
rpKicrev
£
-
-
,
'
vjyayiv § --
yovg (^-, ( -
- . y'v) --
-
-
'
.\1 ,
^' § ^
,
-
ipyov, .
( ,
-
vero pudicifiam in propatulo habuit, atque in omni libi-
dine fefe effudit. Viro enim peregre profedOj teinpus il•
lud ad ciipiditates fuas explendas opportunum rata , im-
pudicum ilhim adolefcentem ad eam rem mifera cepir.
Quae enim miferia maior effe poteft
,
quam eiim habere
amatorem
,
qui inter feminas viri , inter viros teminae
munus obeat? Quem non fat habuit in aliena civitate in
iiuprum illexiiTe , nifi tanto maris fpario peragrato huc
perduxiiTet, una cum iilo interim femper cubans, atque
in navi cernentibus cunftis voluptatem cspiens. libidi-
nem terrae marique communem ! adulterium Aegyptum
loniamque occupans ! Adulterium quidem funt qui com-
mittant , fed femel tantum : quod fi eandem in turpitudi-
nem rurfus delabantur, certe fadum huiurmodi mortales
omnes celant : mulier autem ifta non modo tuba , verum
etiam
praecone adhibito, obicoene fe obleftavit. Adulte-
L R
VIII.
345
. ^
oe
,(~
i/iTO
OLTTO
^ ^
cLyduyifxov
,
'.
,', ^
f
/-
.
''
,,
-,
ctvS^ct .
,
fMV
, .ovL•
yu^
-
h /,,ovL• ya-~
^ ' n ya|A,, yvj^avTa
yay.viducrav
',
-
2(. ya^
{,
(,
(
,
(,
^e
^
kc-Tiv.
rum Ephefii omnes cognoverunt, nectamen eam vel tan-
tulum quidem puduit unquam. Haec ornamenta
,
formo-
fum fcilicet adukerum iftum
,
ne fine corollario a peregrina
terra domum reverteretur , egregia fibi mulier comparavit,
ac tanquam preriofas aliquas merces fecum advexit. Atqui
virum , inquiet illa, periffe putabam. Nonne igitur, fi ille
obiit, culpa ceiTat? Neque enim eft,quid adulterium patia-
tur; nec
,
viro e vivis fublato, adulterii nomen locum ha-
bet,cum labefaSari matrimonium nequeat, nifi fuperftite
inarito pudicitiam uxor inhonefte habeat : quae alicqui
,
viro defunil:o, adulterii argui non poteil: , ficut vivo poteft.
,
'
« ^
«"?.
2 aVHfi/fra/ >
Siu<p?iiip-jvT!>i) Volueramus ex-
cudi
,
Jfat <frisij>avTo(, Alioquin
nulius fenfus ex edito , nec
Graeca etiam conftat oratio. In-
terpres quidvis potius dixit,
quam quod in Graecis eft. Si
vir , inquit hic patronus
,
Me-
littes mortuus eil , crimine ca-
res. Nec enim eft, qui adulte-
rlum patiatur, neque torus in-
iuria afEcitur
,
qui virum non
habet. Si vero matrimonium eft,
cum vir vivit , non amittit uxo-
rem per eum
,
qui eam ftupravit,
fed patrocmio ipil erlpltur.
I ^ , >
)
Forfitan mutanda inter-
punflio
,
ac legendum hoc mo-
do : Ji ouy. )
"{
^fvxf iviyxoZiTXTb
,,
ttfC
, .hkSi
//si^ov ''. eruhuit
hoc mercimonium peregre
feaim ad'
duxijfe ; mercium loco pulchritu-
dine emta. Vcnit adultentm mer-
cata. Nihil verius. Legendum
,
Tct/TO To styaiyi^ov. Hoc merci-
monium.
Perperam legebatur in
editione ; Evsyxiuira. iyi^yiov
,
'
Ci7tiV
,
-
/nstl
,
}] '-'»,
Anglicano : iyayiov
-
34^
ACHILLIS TATII
1. ^,
-
QiQToLv^pog'
'
, "»;
,
-
^ JJo
y«p /,-,
» ^^ Sokovctclv ilvcti -
'-
^' -
, (,
"---
-
,
i^i
^.
-'

XnTcii (^ipiTctvopcg /»?!' .
,
yjKovcra -^.
\.
2
, u
y
/ ^
§
,
-^
, ^^^
-
, -,
-
.
oe
>u
,
-
^(7'
^
^
^)e^icrTiv-
\ 'vctov
. ^e ilvcii
TTctphvog
,
(
-,. II-
XI. Tum vero Therfander, Sopatri fermone interrupto
:
Arqui
,
quod antea propofueram
,
quaeftionlbus
,
inquit
,
amplius opus non eft. Ego, quod ad Meliten attinet,
at-
que eatn, quae peregrini huiufce facrorum
auftoris filia
perhibetur, vere autem ierva mea eft, has conditiones
fero. Recha conditlones. Therfander de Melite ac Leucip-
pe, fic enim proftitutam hanc vocari aiunt, conditiones
hafce proponit , m illa
,
quandoquidem nullam fibi , me
abfente
, cum peregrino ifto ftupri confuetudinem fuiiTe
ait, id iureiurando affirmet, atque in facrae Stygis fon-
tem defcendat ; indeque , peieraiTe non comperiatur , ab-
foluta dimittatur: altera vero haec, fi mulier fadaeil, he-
ro fuo ferviiutem ferviat : neque enim mulieribus , nifi ii
qiiae fervae fint, Dianae templum ingredi fas eii : fin vir-
ginem fefe affirmat , in fiftulae antrum concludarur. Tuin
I
\'
oux £'&«
,
Xsyeov) Sen-
'/
,
'», Ji» , praeeunte
fu deftituta hasc. Lege:
«'
o^ intergretatione Latina.
L R VI .
347
fnilig fxiv
\§i^a>pii^ct ^-, >ccti
yk^
r,rhifA.sv ,
^
. ^ /;^ --
TTCL^ cf7n.rJyjiA,ii
^ &efi<To>,\/Sftog , ^^
-
yiyovivoa ,
'
',
holi
, ', dzxofxcfA ,,
7rfiC(7Ti^7]f/A'
Si
^. ^ ii<^ov
, ,
>
y,cti .
ncti crs. oei , cLv
,
••)
0> < civ,
^^^, '/, §(<,
^,
^ ^-, -
^ ' yiVia-S-ai.
. Si. "^
§ .-
^, ovoy^ct '^, ,'/
3•'
^
/^
-
, -
nos conditionem ftatim accepimus : non enim ignoraba-
mus, quod Leucippe virgo adhuc eiTet. Melite qiioque,
confifa
,
nihil id tempcris, qi;o Therfander abfiiit , fibi
mecum, exceptis collocutionibus, commune fuiffe: At-
qui ego qucqiie, inquit, condirionem non refpuo: illud-
que etiam
,
quod maximum eft
,
addo , neminem prorfus
aiit civem
,
aut peregrinum fuiiTe, quicum eiufmodi mihi
confiietudo fuerit , cuiurmodi ipfe als, Veriim fi meum
falfo detuliiTe nomen deprehendaris, quas de te poenas
fumemus ? Quas iudices, inquit Therfander, cenfuerint.
lis peraftis concio dimiiTa, decrerumque faitum eft, ut
poitridie de conditionibus experiremur,
XII. Porro aurem de Stygis fonte res ita ferme fe ha-
bet. Virgo fuit olim formoia , Rhodopis nomine , venatii
gaudens, pedum velocitate, iaculandique peritia infignis
I
yi/i iiJfit/iv eVo- cum fafla effet ab adverfarns
^svnv) Interpres : Non cnim duhi- Clitophontis & Leucippes
,
ila-
tahamus
,
quin Lcucippe virgo ad- tim accepta cil ab ipfis reis
,
quia
htic
cffct.
Non haec au(floris mens. praeceperant aninio ac ipe
,
eam
Pe
•7/'1^?< fermo eft, Quae futuiaiu.
348
ACHiLLIS TATII
,
-^
yovv
,
iccti kcltol ctt-
,opcn» ApTiyjg, y.cci ,
, -> (rvv^mcv , tcl 7<
Koivu ,<jmciijLciTci. oLAAct koli
(( olh
,
, avSpag ofjuiXiav ,
,
,
\h_
^^ [x?j ,. .<
'
,
TjKovcriv vj
^
, , ,-
' '
^'^.
'
' tv
[^
-
^^ -
,.
^
,
^,
^^
, ei^g-
. ,
- •,
'-
.
ya^ -
-^/,-'
. ^
ApTif
/, .
--
(
L•
'
'
,
'
,
ava^por^iTOV
,
)
[
,
admodum ; & cingulum
,
& mitram
,
vefte genu tenus
fuccinfta, capilloque detonfo
,
geftare confueta. Eam cum
vidiffet^ probafletque Diana , vocatam venatum fecum
duxit: praedaque ut plurimum inter eas communis erat.
Quamobrem illa virginitatem fervare, virorumque confue-
tudinem ufquequaque vitare , ac Veneris contumelias nun-
quam perpeti iuravit. Quod fimulatque Venus perfenfit,
ira commota, puellae ftatuit fuperbiam ulcifci. Forte ac-
cidit, iit adolefcens effet Ephefius, inter viros aeque for-
mofus, atque inter virgines Rhodopis: quem Euthynicum
appellabant. Is & venandi iludio, quemadmodum Rhodo-
pis
, tenebatur , & a Veneris pariter illecebris abhorre-
bat. Igitur cum venatum ambo exiiTent , eo Te clam Ve-
nus contalit , ferafque ab eis agitatas , alium atque alium
curfum tenentes, in unum compulit. Mox Diana abfente
filium conveniens mater : Nonne hos , inquit , fili , arca-
L R
VIII.
349
[xvcrTvifiicuv.
^e ^^ ^^
, ..
opocg Si
(-
;,^^
3•'^
-,
/^
-/,^
[
-
psv
.
'.
^^
, fA,iv
,
},
Tra^fjivov. ,-
, ^, ^
^^.
[Xiv
, ' ^ ^^,
^e ,
'^
.
§^
'^-
.
^ ^ ^.Kat
uiv -
tKaTtpoi
, ^-
-
3-. fjLiKpov

,afx<pQ^v
^, c ^
»
norum noftrorum expertes
,
nobifque inimicos vides ?
Quid, quod puella etiam conceptis verbis audaciflmnim
fane contra me iusiurandum iuravit ? Tu nunc illos cer-
vam fequentes cernis : quapropter venari tu quoque
incipe , atque ab audaci puella vindiilae initium fac. Te-
lum tuum certius omnino fuerit. Ita tunc ambo, in cer-
vam virgo, in virginem Cupido, arcus intenderunt. Nec
vani fuere iftus : nam venatrix etiam ipfa praeda fuit. Ac
«cerva quidem in armo, puella vero in corde vulnus ac-
cepit. Cuius ea vis fuii, ut Euthynici amore ftatim fla-
graret. Qui non ita multo poft pari & ipfe vulnere per-
cuiTus eft. Ac tum quidem mutuo iefe contueri, atque
alter in alrerum obtutus defigere coeperunt, arque adeo,
iit neuter in diverfum aciem vellet inciinare. Cererum
utriufque vulnera paulo poft inflammaricoeperunt, amor-
que illos in antrum, ubi nunc fons eft, deduxit, ubi iu-
350
ACHILLIS TATII
TTjjyj;, zai ivrcu/ud '^.
'
,
CDtx,
"
^^
yiXoucrciv ,
,
^(rvvitj(nv,
Kcii ^ ,, ivScc •6.
, Sict .
^^,
-.Si
,
Kcti
fiiXpi ,
^-. §
.•'
'^
ypa^f
/,
,' ^^,
'-
^ (^epri.
, cc^ivSri
, [, '
^ '^, §
, .
fJLSXpi
^'
,
/,
,'.-
»
- <7.•-
, //-^,
.
. ^i TVi xjtTTioala h
^fA,iv
'
7\{
§2.
^^^ ^
7ifjt,ag
kfJLa .kcrTo?\.icraTO .-
(•^'
, , ^
risiurandi fides abrogata eft. Poftea cum ridentem Diana
Venerem conrpicata rein cognoviiTet
,
puellam in fontem
illic , ubi pudoreni amiferar , commutavit. Hinc fadum
eft, ut, cum violatae aliqua pudicitiae arguitur, eum m
fontem defcendere compellatur, cuius unda vix medias
tibias attlngit, ludicium aiitem fieri hoc pafto confuevit.
Quae delata eft, faUb fe infimulari iurat : iusiurandumque.
in tabella defcriptum collo fuo alligatum fuftinens, m
fontem defcendit. Ac 11 verum iusiurandum iuraverit
,
aqua omnino immota manet: fin minus, intumefcit, at-
que ad collum ufque fe artoUens, tabellam contegit. Haec
dum loqueremur, tempurque ad vefperam inclinaret, feor-
fum dormiturus quifque difccirit.
XIII. Poilridie multitudo univerfa convenit: cui vultu
hilari Therfander praeibat , nofque identidetn intuebatur.
At Leiicippe facram , atque ad pedes uique demiiTam , ac
L R VIII.
351
y ,
('/;
, •<^ ., vj ^ev -
Kcerfxiuug.
«^. ^,
^^,
Kat
^/^ L/ jj,iv -
,
, '-, ,
,
^,.
S-iog ta-Ti ^,
^i^oiyta
,
^jy
^
< crvfiiyS, yivyi.
'
^
^ \ ^, ^\ crg
^
<
^
^ \ 7oopay
'
, ^\) , fxvj ^} .
^
,
^
, ,(,
^
vojjlov
.rjf>Liig
yao
^,.
-
yjfJiiv VI
Tra^uivog
~
rifjLiv
-^%?'
f^yj
"•»)
.
*
/rl . /^
,
jueAoj
^
(^-, ^vi^i -
tenuiffimls filis intextam
,
zonaque fuccidam ftolam in-
duta, & purpureis vittis redimita, nudis pedibus perquam
decenter ipeluncam ingreila eft. Quae dum ipfe fpefta-
rem
,
tremore correptus fum; mecumque folus: Mihi qui-
dem cerre, inquatn
,
dubium non eil, quin virgo adhuc
fit Leucippe: fed tamen, cum mente agito, quid fit Deus
ifte, timere cogor, ne videlicet fiftula etiam tu illic fias.
Ula quidem Panem per aperta loca infequentem facile ef-
fugit : nos vero te
,
quafi obfidem , hafce intra valvas in-
clufimus, ut ne, fi fequatur, fugiendi tibi fit poteftas. Ve-
rum tu ,
here Pan
,
propitius nobis fis, neque loci le-
ges, quas nos quoqueobfervavinius, tranfgrediaris : quin
immo intadlam nobis Leucippen reddas: eiufmodi enim
cum Diana tibi foedera ifta funt : neque virginem fallas,
XIV. Haec dum mecum loquerer , fuavior exaudiri fo-
nus coeptus eft. Ac iuerunt, quidicerent,fuaviorem nun-
352
ACHILLIS
TATII
f)OTipav
--'
,it-
^Ofiiv .
^i -'
,
-^ug
^^
,
'
^
, , ^-^
' Si
,, kv
.-
.
|M.g|/
^,
^
'
/
.
'
\ t^
^
^ ' '
~
^
aTrviHfXiv
iTTi os KOicriv
,,
2,,.
^, •..
Ktictv, ,
(.2'
"
ypcifA^fxctTitov .
/
L• -
Kiv
.
^
, ^
700(7.
,
koltcc
,/,
^, . ^
, ^ ^^, ^?-
^,
i^iv 7^^) <[,
, / :)•
,!,£,
^
(^ ]<'
, ^
-
quam auditum fuiiTe. Antri quoqiie valvae fponte fua
ftatim patiierunt. Ita Leucippe procliit : multitudoqiie uni-
verfa prae voluptate acclamare, ac Therfandrum convi-
ciis confetSlari coepit. Ego vero
,
quantum laetitiae animo
conceperim, nulla unquam oratione iatis explicare pof-
iem. Hac una
,
& ea quidem praeclariffima
,
vidoria no-
bis parta, inde digreffi ad Stygis fontem pervenimus , uC
conditionis alterius periculum faceremus. Populus ad vi-
dendum iam fe comparaverat, reliquaque omnia in prom-
tu erant. Itaqiie tabellam collo Melite alligavitj intrepi-
doque vultu in fontem defcendit. Unda , ut erat , humilis
remanfit, nec tantuluni quidem confuetum exceflit mo-
dum. Quaniobrem , ubi tempus manendi in fonte prae-
teriif, praefes mulierem dextra prehenfam ex aqua eduxit,
duobus iam certaminibus devifto Therfandro. Qui cum
tertio quoque fe viftum iri animadverteret , curfu do-
L R VIII.
353
'9clav iK^irfpciCKU
,
oyji
fxyj
KarctXiva-im -
TQV
S'/ifxcg.
^•3-
ayomg
vict•^
'
'Juo
fx£v
^
(,^
^ . ^<
fl
/>7. ^s Qipcruv^pog '^
,
-
^
^
,
itv tv (-
,
,^^, ^-, -
^.
^
^-^-
-
^?\^
, (-^ -
, yAv ^^^,
^
Jjj
, :^[/,.
II . ^
'
,
^''
, os
(^
cvyofA,ivov ^, (Agysi,
O(ra ^-. <^ ^(
l^iec
'
^^ -
, jxiv
-
mum fe recepit
,
veritus
,
ne a populo lapidibus obruere-
tur. Nam cum iam Softhenem adducerent adolefcentes duo
Melites cognati , duo item famuli ad illum quaerendum
ab ea miifi, arque id Therfander procul agnoviiTet, fa-
ilum indicatuni iri videns, fi de Softhene quaeftio habe-
retur, arrepta fuga urbe noftu exceffit. Interea Softhe-
nem in cuftodiam dari Archontes iuflerunt , Therfandro
per fugam elapfo. Nos modis omnibus excuffi magna cum
omnium commendatione abfoluti fuimus.
XV. Poftridie Softhenes ab iis, qui ei rei praeerant,
ad Archontes duotus , fimulatque parata fibi efle tormenta
intellexit, continuo & quae Therfander aggreflus fuerat,
& quae ipfe illi fuggeflliret , una etiam cum iis omnibus,
quae ante Leucippes oftium privatim de illa iecum ambo
difleruerant
,
palam confeffus eft : ideoque poenas datu-
Jckill. Tat.
354
ACHILLIS TATII
»
SceKTCiuv S'u'f]v' Si
^«;/^
'
-
&^^,
ds
,
.
.Kca 'SnTrvovmg ^-
uiv C6TS
TTpoTepciv
^,;
-7§( ^. jj
•^7 L• 6
§
'/,
(-^
,
-yAztt
^
^-
'70. r% ycctTct, ,
,-
->
' yjjxiv ?)
\
,,
^'^- inu
-
^
, (
;
yap
\v^ui
-
.
. ,
^
, ^^-
•(,(
' ^^
,
^
/
-,^,
»
rus
carcereni denuo conieftus. Therfander autemj iam
enim abfens erat, exftlio mulftatus fuit. Nos ab antiftite,
ut antea quoque , acceptl
,
quae priore in coena dicenda
fuperfuerant , & praefertim, fi quid aerumnarum noftra-
rum
praetermiferanius , recenfere perreximus. Leucippe
quoque patrem non amplius verita , utpote quae vere
virgo
inventa fiaiiret , cafus non fine voluptate fuos com-
niemorabat. Cui ego
,
polleaquam ad Pharurn & piratas
ventum eft: Quin tu igitur, inquam, Phariorum praedo-
num
commentum , abfciiTique illic capitis aenigma nobis
explicas,
ut id etiatn patri tuo innotefcat? hoc unum enini
ad rem omnem
intelligendam defideratur.
XVI. Tum
illa : Mulierem , inquit, miferam ex iis,
quae pretio
proftant, cum allexifient, nautarum uni eani
in uxcrem
daiuros fe effe poUicentes, in navi pofuerunt;
L R VIIL
35
ctXvj^iiAv
'
^
,
VTroTrivoverctv ^ ^^^ <rvv -
.
§'
^
^. L•
aoTTcitruvTig ui, ^, ^ (, /
-
'
^- , •-
KOLi k<rSyiTct kfA,oi
-
TiUsacriv ,
^
,
'
(^
(,
^
^-
''-
,
ciTroTSjJLvoviTiv
t
y^v (,.
£ppi'i]/cLV , ^%,
---
, ^e
-
» ^
tots.
vtTTipcv
''
-
'
-
. ^^
^-- -
, ^^^
-,-^•
< .
^
^-- -
^ (,
,
quatnobrem quidem adeffet
,
vere nefcientem
,
fed pira-
tarum uni, qui eius amator effe ferebatur, occulte adiun-
£tam. Poftea vero, cum me rapuiflent, remifque ac velis
fiigae incumbentes navem infequentem viderent, detrafto
Hiiferae illi veftitu omni, eo me adornaverunt , meoque
deinceps ornatu indutam illam fumma in puppi colloca-
runt ita, ut a perfequentibus cerni poflet; ac capite pri-
varunt: cadavereque, ut vidifti , in mareproiefto, caput
aliquantifper intra navim, uti ceciderat, tum retinuerunt:
quod non ita multo poft, cum iam, qui fe fequerentur,
nullos amplius haberent, pariter eft deieftum. Mihi vero
incertum eft , eane de caufa , an potius , ut
,
quod de me
poftea faitum eft , venundaretur, mulierculam illam com-
paraifent. Illud certe conftat , eam mei loco , ut infequen-
tes eluderent , iugulatara , exiftimanribiis illis , niaiiis ex
2
35^
ACHTLLIS
^
^
-eiv - ^
^tct ycc^ 'K.otipim Sonct
^
^. yet^
^^ ijLtov
,
.
>!-
( cvn jU-g
<(,,
, §
,
^^
Trpcthv
7( ^
^'^ § S-a-
-
,
-<
, fjbovai. Si ,,
<^-
(^, (,-,
,
"^ a^Trao-iiiv 7,
'
, >
S-pairvTiuov
'
, ,
»
<y7n(r<7tv »
,
f
/,
( ,
,
--'
§ ^-, Svo -^
^^^
» <(,
. oiS
,
mei, quam illius venditione
,
lucrum fe faf^uros. Atque
hinc etiam fadum eft, ut Chaeream
,
qui eius necandae
abiiciendaeque fuafor & auftor fuerat , meritas dantem
poenas viderim. Nam ciim reliqua piratarum multitudo
ei me foli dimittere negaret, propterea quod paulo antea
mulierem aliam
,
quae vendita magno eis lucro futura
erat, habuiflet, meque mortuae loco vendi, ac pecuniam
in commune conferri oportere diceret ; ille autem caufani
fuam defendendo repugnaret, padumque fe cum iis efie
affirmaret, ut non publicae omnium utilitatis, fed pri-
vatae fui ipfius gratia me raperent; aliis etiatn graviori-
bus additis , confidenter admodum affeveraret : eorum
unus, qui forte poft eum conftiterat, merito quidem ca-
put illi abfcidit , arque ita non iniuftas rapinae ipfe quo-
que poenas luens, in mare deieftus fuir. Piratae biduo
poft , nefcio quo delati , mercatori cuidam
,
familiari
L R
VIII.
357
7rt7reu<rK0U(riv
ifJLTrofiCu
-'»
}cdxi7vog Z.&)(r&mi.
.
^
'^'
^
,^fxvucvg,
^, ,^y cp£^g
-
<2, iCr,, acti
Traf
/^,
, /
"/
, , ,^,
,
€•^.•(
/^
.,
-
^(^' ovofxct, ,
-^
^,
-••
'
Aye, , ^ ,f.',cyov -
ctv
.
'
^ ,
cl Trpoiiptj'
, ,, .?0\.^•3'
t ,»
S-icopioiv
,
^
, ,.
'-
,
CTi (, '^.•/}
,
^.(,'/
.tjpa § (-
^sci
,.
- yovcLcri'
('
, ,
^
^
/<•livon
,.
ya^
iif^i ,yivu
fuo
,
mercator Softheni accepta pecunia me conceflit.
XVII. Tum Softratus: Pofteaquam veftros , inquit , filii,
cafus commemoraftis , agitedum, quae de Calligone, Cli-
tophontis forore,clomi ada fint , ex me quoque audite;
ne folus ipfe narrandi omnino immunis abeam. Ego vero,
iororis nomine audito, attenrior faQus: Ut lubet, in-
quam
,
pater, fiquidem de vivente didurus es. Tum ille,
quae antea ipfe narravi , omnia recenfuit , Callifthenem
fcilicet, oraculum , facrificium, naviculam, raptum: illud
etiam addens, Callifthenem cum inter navigandum refci-
viflet , Calligonen filiam fuatn non Q^e
,
tametfi rem con-
tra
,
quatn putarat , evenifle cognoviffet , nunquam ta-
men amare illam deftitiiTe, fed ad genua eius prortratum,
huiufmodi fere locutumeiTe: Ne me, hera, praedonem,
flagitiofumve aliquem effe putes
,
qui nobili loco natus
,
3
3)S ACKILLIS TATII
, ^ovSivog. Si.
fxi
,---
,,) croi , -
. (,
'/
rf^i^ag.
vofii^i. croi kTTioi^Ciuy.i ,
f/,iv
-
i
- ^, .'- §
Traji^jeyov
y^xpi
Soyjh Kcii
,
£<
, &<
",,Hv Js ) ^& ,
-
, , ^ -
, ?\ '.- ',
, ,
, { ^.
-
'
'
, -
'
^^. ^
Byzantiorum nemini genere cedam. Has infidias tibi me
latronum inore parare amor coepit. Verum tuum me poil-
hac mancipium puta: tibi enim memet inprimis, deinde
fortunas
,
quantas nunquam tibi pater dediiTet , volens lu->
benfque trado : quin etiam a virginitate tua violanda
,
quamdiu voles, abftinebo. His ille, atque aliis etiam , ad
perfuadendum aptioribus, erat enim cum adfpeftu deco-
rus, tum in dicendo & argutus & ad perfuadendum aptif-
fimuSj puellam fuam in fententiam pertraxit. Ac poftea-
quam Byzantium reverfus eft, dote ingenti pafta, mul-
tifque aliis, vefte fcilicet, auro, ceterifque rebus ad bea-
tariim raulisrum ornatum fpeftantibus magnifice praepa-
ratis
,
puellam fane quam 'fplendidiffime adornavit, qua-
lemque illain rapuit, virginem, uti antea promlferat, ma-
nere paffus eft. Sic igitur iam ipii virgini coeperat place-
I iVai xos//.ov yyva(X*v
ft;v ,
Tteciiti^
..•; -
)
Ita prius
'
xsti --,''/ TnpZv,
editi. Sed melius legas cum Fov6b?.t ipfam & cuftodiebat.
hac diiliniftione: »oV*
'—
', ^(, (.
L R VIII.
359
ctKKct
,
-
'/;
,
, (TuuOdcvci
,
^-
-
^<'/ (,.
sJpcti re yct^ ^-
, , -^-
,
-
-, ^
- ,,•-
, fjLzyeiKO^pov Xfiiicc
Sict '^iviav , 3'[
,'.-
^ '
.
\^^
^'
'^, ^,y
,
3'^(
(^
,
'
.
ccKpag-iav. , ^ \::!),'
,
,
'cr^coaa
^'^ ^-
,, '--
',
, ^.
^
^-
re. Ipfe vero plerifque in rebus traftandis elegantem , mo-
deratumque ac manruetum fe praeftitit : adolefcentlfque
nova quaedam mutatio repente fada eft. Nam & fenio-
ribus aiTurgebat, & obviis quibufque falurem prius red-
tlere ftudebat
,
quam accepiflet ; cumque antea irruncdice
fui profufus eiTet, priore luxuria in prudentiam mutata,
liberalitate deinceps ergaeoS, qui egerent,uti coepit; ut
mirarcntur onanes, tam fubito ex tam pravo tam friigl
evafiire. vero prae ceteris obfervabat: ipfeque contra,
illum deamabam , & priorem luxum admirabilem quan-
dam naturae largitatem porius
,
quam intemperantiam
,
fuilTe animadverti. Ac tnihi tum venit in mentem illud,
quod de Themiftocle olim diilitatum fuit: qui cum in ado-
leicentia perquam diiToIutus effet , omnes tamen deJnceos
Athenienfes prudentia & fortitudine fuperavit, Me iraque
36
ACHILLiS
icicrctg
, fJLoi >] -
^^
'/,^.. KAt yko
^ (^^ -,, Kcii ^
^-, ido6v(DoQii
i
Kcii
"/, ^2?<.. ) ,\h~
-^
^.
,
TTctpct
, ,
-
^,
'
h
^^
TraiSiia,. Js kvSailov
^
/'^
^.
-
Aiov ai ^
. ^ .^Si
,
^
. ctua
ifjuoi
'^
yov '. -/>
»
.
.
^
^e iviKYicray^v >
tTnOavilcc
-
i
-'^ , '
, , -
poenitebat,
hominem, cum filiam dari fibi peteret, repu-
dialTe : nam & maximum mihi honorem tribuebat , & pa-
trem
appellabat , armatufque per forum comitabatur. Sed
nec a bellicis ftudiis animus eius abhorrebat : quippe in
equeftribus certaminibus perquam ftrenue fe gerebat, quo
utpote
prima illa etiam intemperanti aetateequis, quan-
quam temere , & ad luxum paratis
,
gauderet. Ceterum
,
cum
viriii eius robore auilo fenfim rerum quoque ufu
»
praecipuum
in eo ftudium fuit, bellicas res fbrtiter mul-
tifarlamque traftare. Multo quin etiam aere fuo privato
rempublicam
iuvit, mecumque una militum duftor crea-
tus eft: unde maiorem quoque mihi honorem habuit, ob-
fequenrem iefe in pmnibus praeftans.
XVIII. Poftea vero quam de hoftibus, Diis ipfis nobis
coram
adftantibus
,
viitoriam reportavimus, Byzantium
reverfi, ego huc Dianae, illeTyrum Herculi, ad gratias
L R VIII.
361
S-^
^
, \ fxiv
^ , ^£
^
DOV |0?' hu^ofjLivog fxov ^,
-
cS-iv/ig ,
^irjyiiTcit TTiTrpayf^ivcL -
Ky6^>I/*
''
-,
-
Tio , )
TCC
fjLiv
'
,
'
^
> ^:,
,
06 ^^-.
yao
^
UiXpi
, 7{ ^^
,
h ^
7;. ]
, ,
,
ya^cv.
[,
3-•-'/
fJLoi
Sovvai
,
,
''^
rt/^^j ^^^'
ctv L• (, ^
^,
7\\^, £
^
^ -
i / .
-
refjrendas mifli funius. Sed prius tamen dextera
prehen-
dens me Cailifthenes
,
quae Calligones caufa fafta
fuif-
fent, commemoravit: Eorum, inquiens, pater, quae an-
tea fecimus , iuventus natura audacior caufa fuit
: quae
vero poft, iudicio adhlbito commifla fuerunt. Virginem
eniin puellam haftenus fervavi, belU praefertim
tempore,
quo nemo fibi oblatas perfruendarum voluptarum
occa-
fiones abire pati vult. Nunc eam Tyrum ad patrem du-
cere, & ab eo , ficuti leges iubent, in uxorem accipere,
omnino conftitui. Quod fi impetravero
,
id optime:
fm
autem difficilis ille atque moroius fpondere negaverit,
vir-
ginetn etiam filiam fuam fibi habeat: quam tamen
ego
hercule non contemnenda dote confeda uxorem lubens
I
K«i {5(^>3•>/£)1 , rat enim ii-je. Legendum autem
& le^e : // Jf -
-
,
ac locus ita diftinguen-
, (>])7
,
aus : * kjotmtjc (pu^fi -
.
'ApT?//iJ( . . . ',
,
5 Oc ,*
7
)
Abundat
;
praQcefle• '7t(axt^i7ii,
Achill. Tat. Aa
$62
ACHILLIS TATII
(rofxcti oi (Toi To ^.
7rohiy.ov
,
SiofMivog
-- <3'~
Vii , , ,
abuuiUcc Kct,i Tctg
TroAifxoig
,,
yff^iv
-,,.
€, -
< '(3-, SiiyvouKcc
fxiv
-
^
, ^ §
.
,
^^\•-[/.
-
.
3-
.
^
^'
,^ .
^
^ ^^. yao
-^
,-'
^
Si
7< -
^,'.
f
/,
|>? '/
, <
7rpoB-i<ry/ia,
7<?^ Trpozrjpcu
t
-
i
-'
Qipcrav^pcu
duxerim. Tabellas vero etlam, quas, antequam ad bel-
lum exirem
,
puellam Calliftheni nubere optans , confcri-
pferam, tibi recitabo: in iis enim genus illius, dignitatejri,
rei mllitaris ufum recenfui. Quae autem inter nos paifti
erainus, haec funt. Mihi vero, fi etiam poft Therfandri
provocationem fecundum nos iudicatum fiierit, Byzan-
tium primum, deindeTyrum, navigare in animo eft. Hic
cum ille dicendi finem feciiTet, cubitum fe quifque no-
ftriim , ubi pridie quoque fomnum ceperat, contulir.
XIX. Poftridie reverfus ad nos Clinia
»
Therfandrum
noftu folum vertiffe, ab eoque,
non quod fe quidquam
aiTecuturum fperaret, provocatum fuifle; fed id caufae
fumtum, ut, indicio eorura
,
quae aufus fuerat, faciendo
moram proiiceret, narravit. Nos triduum adhiic morati,
(ad taqtum enim temporis vadimoniiim durabat) Praefi•
dem rurfum convenimus: recitatifque legibus, ex quibus
L R VIII.
3<^3
vifJLaq , ,
-,-
TniiVf^oiTi , jcctTy^poLfXiv , kukh
,
,,, 7<^,•-
fxiv
.
^ L• , ;-
ff-3
-
/, iipofJLiv ,Q-jjhv
[
Ttjg
^
-
.
^
(
^
'
S-io7g,
\[
,
,^
(^. ^tj3 Trck'
^%(%
^ ,
^^
'
-,.
niillam Therfandro nos accufandi caufam fuiiTe appare•-
bat, navi confcenfa , leviffimoque flante vento, Byzan-
tium , ubi peroptatas confecimiis nuptias
,
deinde Tyruni
ravigavimus. Qiio in loco, cum biduo poil illuc advea-
taffet Callilxhenes
,
patrem ob fororis nuptias poftera die
iacra fafturum comperimus, Adfliimus itaque, utuna ope-
raremur, Deofque, ut noftras omnium nuptias felices
fortunatafque eiTu vellent
,
precaremur, eo confilio, ut,
hieine illic aita
,
Byzantium rediremus.
F I S.
^iTlS-^^^
3
'"*
L^
Jt'«'^
3
--^
4^
\
fe^
N~
^'
.u
-lE^Ki
*-S«<»<*-iiet«5«•
^U^MiH

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful