Vous êtes sur la page 1sur 56

<title><b>

Regionaal
Mediacentrum
Limburg Centraal
</b></title>

LimburgCentraal_CS6.indd 1

05/01/15 12:56 pm

GETTING STARTED

Leeswijzer
Dit rapport is een kind van zijn tijd. Het verschijnt digitaal en in
druk, maar ontleent zijn structuur en logica aan de wereld van het
web. De inhoud is opgebouwd uit korte bijdragen die thematisch
gebundeld zijn onder een vijftal tabbladen. De lezer/gebruiker kan
naar eigen inzicht door de tekst gaan; er is geen noodzaak om de
chronologie van themas aan te houden. Het associatieve bladeren
vervangt het lineaire lezen, en maakt kennisnemen op maat
mogelijk.

Behoudens beknopt zijn de teksten zo

Het rapport is naast een tekstueel ook een

toegankelijk mogelijk gehouden. Terzake,

visueel product. Als surfend zijn we als

zonder jargon, zonder veel uitweidingen

samenleving hoge eisen gaan stellen aan de

en literatuurlijsten en evenmin met veel

beeldende kracht van aangereikte informatie.

cijfermateriaal. Die keuze benadrukt het primaire

Daar is rekening mee gehouden.

doel van het rapport: de weg te effenen naar

De vormgeving is doordacht, infographics

een nieuw media- en informatiebeleid, waarvoor

bieden een synthese van denkbeelden

de koers moet worden gezet die de komende

en voorstellen, en de fotoserie die als een

jaren als baken zal gelden voor het beoordelen

serpentine door de teksten loopt vertelt in

van allerlei maatschappelijke initiatieven op

essentie hetzelfde verhaal, alleen nu met

communicatief vlak en de te formuleren digitale

intrigerende beelden van de ons omringende

agenda van de provincie.

kakofonie aan visuele impulsen.

Het eerste tabblad fast forward

bestaande mediapatroon, meer diepgang,

geeft de essentialia in kort bestek:

open podia en ruimte voor experiment. De drie

beleidsuitgangspunten, samenvattingen,

hier gepresenteerde digitale formats zijn een

besluiten. Je kent hiermee de hoofdlijnen, maar

concrete en snel realiseerbare invulling van die

wordt vooral nieuwsgierig naar de reacties op

behoefte.

vragen die onvermijdelijk opkomen.


Het vierde tabblad stakeholders biedt een
Onder het tweede tabblad briefings volgt

overzicht van de sonderingen die in het kader

een reeks antwoorden op veelgestelde

van deze rapportage zijn ondernomen. Oude en

vragen. Allereerst over de snel veranderende

nieuwe media, maatschappelijke organisaties,

mediawerkelijkheid, waarin niets meer is wat het

instellingen, overheden, bedrijven en

was, andere actoren op het toneel verschijnen,

individuele, bloggende informatieleveranciers

traditionele kranten en omroepen worstelen

hebben inbreng gehad in het voorliggende

met hun identiteit en informatiegebruikers

plan. Vaak in bilaterale gesprekken, maar ook

zelfbewust gaan bepalen wat er op hun

enige malen in gezamenlijke informatie- en

mediadieet zal staan.

brainstormsessies.

Binnen die context zal ook het Limburgse


medialandschap van gedaante verwisselen.

Het vijfde tabblad scenarios moet gelezen

De hoofdlijnen van die transformatie worden

worden als een mogelijke uitwerking van de hier

geschetst in een tweede groep briefings, die de

geformuleerde hoofdlijnen. Het is een toets

algemene, internationale tendens vertaalt naar

op uitvoerbaarheid, en de criteria die daarbij

provinciaal niveau.

leidend zullen zijn, zonder de noodzakelijke


keuzes in dit stadium al te maken. Dat is wel

Het derde tabblad formats gaat in op

het geval voor het pilotjaar 2015, vandaar ook

de publicatieomgevingen die het hart van

de subsidieregeling die GS heeft vastgesteld,

het Limburg Centraal-initiatief vormen.

maar niet voor de cruciale periode daarna.

In gesprekken met het maatschappelijk

Dan zal de Limburgse samenleving in de

middenveld en bedrijfsleven zijn de meest

breedste zin van het woord zelf gestalte moeten

pregnante wensen vastgesteld. Grosso

geven aan de digitale media-, informatie- en

modo willen we samen, aanvullend aan het

kennisinfrastructuur.

fast forward

LimburgCentraal_CS6.indd 2-3

briefings

formats

stakeholders

scenarios

05/01/15 12:56 pm

I - FAST FORWARD

Voorwoord
Dit rapport over nut en noodzaak van regionale
mediavoorzieningen in Limburg wijkt af van de gebruikelijke,
kaderstellende beleidsnotities, en wel om twee redenen.
Mediabeleid, en zeker mediavernieuwing, is traditioneel het
speelveld van de landelijke politiek, maar wordt allengs thema van
decentrale bemoeienis. Daarmee zijn deze notitie en de daaraan
gekoppelde beleidsmaatregelen vooral verkennend van aard: de
provincie zal er de komende jaren nog een passende positie voor
moeten definiren. Verder evolueert het mediadomein van de
klassieke massamedia, pers en omroep, naar een veel breder veld
van informatieleveranciers. Dat vraagt om het formuleren van een
media- n informatiebeleid.

Behoudens brede maatschappelijke

moderne kennismaatschappij, de overheid

ontwikkelingen, de voortschrijdende

(en daarmee het middenbestuur), een taak

digitalisering niet in de laatste plaats, heeft ook

heeft bij het voorzien in een faciliterende

de actualiteit het Limburgse middenbestuur

infrastructuur. Zo goed als de maakindustrie in

genoopt tot het agenderen van regionale

de jaren achter ons een fysieke infrastructuur

communicatiethemas. MGL kreeg een nieuwe

nodig had om te kunnen functioneren, vraagt

eigenaar en migreerde onlangs van het Britse

de informatiesamenleving nu om een digitale-

Mecom naar het Vlaamse Concentra, maar

infrastructuur om tot wasdom te komen en

niet zonder financile garantstelling van de

bij te kunnen dragen aan economische en

provincie. L1 werd dit jaar onderdeel van het

maatschappelijke voorspoed. Die voorziening

nationale omroepbestel, een transformatie

ontbreekt echter zo goed als geheel.

die leidt tot vragen bij zowel de omroep zelf


als provinciale bestuurders. Ook de lokale

Het moge duidelijk zijn: de in dit rapport

omroepen verkeren blijvend in woelig water, als

voorgestelde initiatieven, regelingen en

gevolg van budgetkortingen en fusiedruk. En

publicatie-omgevingen vormen samen een

allerlei nieuwe, online media claimen een gelijk

begin- maar geen eindplaatje. Gedurende

speelveld en verwachten van de provincie een

het pilotjaar 2015 zal selectief en gefaseerd

opstelling terzake.

worden opgestart, in nauw overleg met het


werkveld. Die introductiefase zal waardevolle

De provincie Limburg neemt deze handschoen

inzichten opleveren voor een meer structurele

op, en wil in het licht van de genoemde

verankering in de daaropvolgende jaren.

verschuivingen met ambitie werken aan de

Met de hier gentroduceerde media- en

contouren van een provinciaal mediabeleid. De

informatievoorzieningen worden ook de eerste

wensen en verwachtingen van het professionele

bouwstenen aangereikt voor een breder

veld verdienen een serieus antwoord. Waar

beleidsperspectief, de digitale agenda van de

bedrijfsleven, wetenschap en cultuursector

provincie Limburg. Daarmee zal een volgende

voortdurend worden aangemoedigd om

stap worden gezet naar aansluiting bij de

fundamenteel te innoveren, ondanks de kosten

vereisten en mogelijkheden van de moderne

en risicos, moet ook de overheid op dit punt de

netwerkmaatschappij.

daad bij het woord voegen.


Het leidende inzicht bij de hier gepresenteerde

Peter van Dijk,

beleidsafwegingen is de vaststelling dat in de

gedeputeerde Zorg, Welzijn en Media

LimburgCentraal_CS6.indd 4-5

05/01/15 12:56 pm

Samenvatting
Geconfronteerd met de verschraling in de nieuwsvoorziening,
het migreren van zeggenschap over de regionale omroep naar
nationale gremia en het in buitenlandse handen blijven van de
regionale pers, zet het provinciebestuur in op de inrichting van
een digitale publicatieomgeving ter verrijking van het regionale
maatschappelijke debat. Hierbij wordt volop gebruik gemaakt van
de kansen die internet biedt voor een gelijk speelveld en verbreding
van het scala aan informatieaanbieders. Op deze wijze neemt de
provincie Limburg verantwoordelijkheid voor de instandhouding
van een compleet en divers informatiepatroon. De geplande
voorziening kent drie componenten: een dragende infrastructuur,
een digitale publicatieomgeving en enige flankerende,
structuurversterkende activiteiten.

De infrastructuur heeft een digitale en

De publicatieomgeving bestaat uit een

een fysieke dimensie; samen vormen ze de

drietal sites, ieder met een eigen profiel maar

Limburgse mediacentra. Digitaal is het complex

elkaar wel aanvullend. Voor diepgang zorgt

van netwerkverbindingen, domeinen en

een site waarop kenniscentra en andere

applicaties, voor zowel vast als mobiel internet.

informatieleveranciers, samengebracht in

Fysiek zijn de locaties waar media-activiteiten

een onafhankelijke redactie, de bepalende

worden gebundeld en zichtbaar gemaakt voor

Limburgse dossiers gaan kenschetsen en van

de Limburgse bevolking.

context voorzien. De provinciale rol hierin is

Internet biedt kansen


voor een gelijk speelveld

een faciliterende. Voor verbreding en verrijking

coaching voor conceptontwikkeling, een

van het debat staat een tweede site garant,

clearinghouse voor productmarketing en een

die zal functioneren als een open podium voor

stimuleringsregeling. De tweede activiteit mikt

organisaties, instellingen, burgerinitiatieven en

op competentiebevordering in brede lagen van

individuele acties, thematisch gebundeld. Lokale

de Limburgse samenleving, door het aanbieden

omroepen nemen de operationele regie over

van training en scholing in creatief schrijven en

deze gebiedspecifieke podia. De derde site

multimediale expressievaardigheden.

geeft alle ruimte aan het creatieve potentieel


in de provincie. Het is een laboratorium voor

Dit initiatief, onder de titel Limburg Centraal, is

nieuwe mediaoplossingen en een etalage

gedurende de afgelopen maanden intensief

voor producten van de creatieve sector. Een

besproken en geconcretiseerd in nauw overleg

Limburgse R&D-partij zal hierover het beheer

met een grote groep Limburgse stakeholders

voeren.

pers, omroep, nieuwe media en structurele


informatieleveranciers. Vanaf het pilotjaar 2015

Voor het bevorderen van een werkzaam

zullen die partijen operationeel eigenaar zijn

startklimaat in dit digitale ecosysteem

van deze communicatieve infrastructuur. De

voor regionale informatie worden twee

provincie ziet toe op lancering van de diverse

structuurversterkende voorzieningen

onderdelen en staat met beleidsinstrumenten

uitgewerkt. De eerste is een productieversneller,

borg voor samenhang, voortgang en binding

die voor media en de creatieve sector

met de Limburgse samenleving.

verbeterde productiecondities schept, met

LimburgCentraal_CS6.indd 6-7

05/01/15 12:56 pm

Beleidsuitgangspunten
Naar aanleiding van de media-actualiteit heeft het provinciebestuur
besloten om een visie te ontwikkelen op de regionale openbaarheid
in het digitale tijdperk, en ook voorbereidingen te treffen voor
concrete initiatieven op dit vlak. Een viertal beleidsafwegingen staat
hierbij centraal.
1. Voorkeur voor regionale zeggenschap

bepaald. Nieuwe initiatieven dienen daarom,

Steeds minder zijn regionale media onderdeel

naar de opvatting van het provinciebestuur, wl

van het provinciale domein. De toekomst van

een basis in Limburg te hebben en vanuit die

MGL werd tot voor kort in Londen uitgestippeld,

regionale binding te opereren.

nu vanuit Hasselt en Brussel, maar niet in


Sittard. De regionale omroep L1 is sinds dit

2. De keuze voor een gelijk speelveld

jaar onderdeel van het nationale bestel. De

Waar tot nu toe de provinciale betrokkenheid,

koers wordt uitgezet in Den Haag en Hilversum,

en dan alleen nog maar financieel-technisch,

en niet langer in Maastricht. De hoofdlijnen

beperkt bleef tot de regionale omroep, zal

van de regionale informatievoorziening, met

in de toekomst een grotere nadruk komen

andere woorden, worden buiten de provincie

op lokale spelers, dicht bij de Limburgse


bevolking. Daarom zullen plaatselijke media,

Nieuwe media
moeten de ruimte
krijgen, naast
gevestigde
informatiedragers

LimburgCentraal_CS6.indd 8-9

lokale omroepen en andere initiatieven, de


nodige aandacht krijgen. Meer algemeen zal de
provincie Limburg het toekomstige mediabeleid
in het teken laten staan van de moderne
netwerkmaatschappij. Daarin zijn veel nieuwe
media actief die ruimte moeten krijgen voor het
verwerven van een stabiele positie, naast de
gevestigde informatiedragers. Een belangrijke
categorie is ook de groep van vrijgevestigde

05/01/15 12:56 pm

Breed draagvlak voor digitale platforms

publicisten en media-startups, een kleine 1000

voorsorteren op het mediagebruik en de

volgens cijfers van de Kamer van Koophandel.

communicatiepatronen van lle Limburgers. De

Deze doorgaans freelance opererende

gevestigde media, pers en regionale omroep,

eenmansbedrijfjes verdienen een structurele

bereiken vooral een krimpend en vergrijzend

toegang tot de informatiemarkt.

publiek. Er is daarmee behoefte aan initiatieven


die de jongere generaties aanspreken, aan

3. Verrijking van het

informatieve diensten die door deze groep

provinciale medialandschap

daadwerkelijk benut gaat worden.

Nu met de komst van een elektronische

Actieve benutting van de digitale arena zal ook

infrastructuur de mogelijkheden voor

worden nagestreefd voor maatschappelijke

deelname aan de informatievoorziening en

partijen met een structureel informatieaanbod.

het maatschappelijk debat zo zijn gegroeid, wil

Denk hierbij aan ziekenhuizen, zorgkoepels,

de provincie daar speerpunt van beleid van

natuurorganisaties, gemeenten of culturele

maken. Nieuwe informatieleveranciers dienen

instellingen. Uiteraard zal worden bewaakt dat

zich aan, die een plaats op het publieke podium

de organisatiegebonden achtergrond van al

verdienen.

deze contentleveranciers transparant is, zodat

De creatieve sector is lang gezien als een

de Limburgse nieuwsconsument de binding aan

interessante optie voor verbetering van

een specifiek belang kan meewegen. Deze trend

het economisch klimaat, maar kan ook een

tot publiceren in eigen beheer ziet de provincie

waardevolle bijdrage leveren aan de digitale

als een verrijking van het informatiepatroon,

infrastructuur voor media en informatie.

overigens zonder afbreuk te willen doen aan

Filmmakers, site-ontwerpers, grafici, informatie-

de blijvende waarde van onafhankelijke media.

architecten en beeldend kunstenaars, ze

Integendeel, het op peil houden en blijvend

kunnen allemaal impulsen geven voor

stimuleren van de professionele en kritische

vernieuwende formats, die een cross-over zijn

controle op bestuur en samenleving is en blijft

tussen de werelden van nieuws en design.

integraal onderdeel van beleid.

Tegelijkertijd wil de provincie nadrukkelijker

Echter, om tal van redenen gaat het niet

al te best met de regionale media. Uit

In termen van beleidsafwegingen is het goed

wetenschappelijk onderzoek en een recente

om nog eens aan te geven, waarom juist de

inventarisatie door het Stimuleringsfonds

provincie nu het initiatief neemt. De zorg

voor de Journalistiek blijkt dat in nogal wat

om het verschralende opinieklimaat en het

provincies, en zeker in de perifere regios,

wegvallen van de binding aan de regio dus,

gaten vallen in het informatiepatroon. Hele

maar ook omdat de oplossing voor deze

steden, dorpen en sectoren verdwijnen door

problematiek niet landelijk, niet plaatselijk, maar

bezuinigingen en verschoven prioriteiten uit het

regionaal zal moeten worden gedefinieerd. De

aandachtsveld van de reguliere media. Geen

Raad voor Cultuur pleit voor deze schaal en

goede zaak voor een vitale democratie. Deze

ook professionele koepels als ROOS (regionale

onderzoeksresultaten vallen samen met een

omroepen) en OLON (lokale omroepen)

recent advies van de Raad voor Cultuur. Naar

hebben plannen gelanceerd voor een sterkere

het oordeel van de Raad is het huidige regionale

nadruk op de sociaaleconomisch en cultureel

mediasysteem niet toekomstbestendig en

samenhangende regio als kristallisatiepunt van

moet vol worden ingezet op gentensiveerde

informatie.

samenwerking. Dit gaat alleen lukken bij een

De mediawet voorziet daar niet in omdat

volledig gewijzigd mediawettelijk kader, zowel

deze op de landelijke en lokale omroep is

nationaal als provinciaal. De verantwoordelijke

gefixeerd, maar de benarde mediapraktijk

staatssecretaris heeft nu dit advies

in Limburg dwingt nu tot handelen van

overgenomen. Aan de provinciale politiek de

juist het provinciebestuur. Dat is historisch

taak om ook actie te ondernemen.

ook goed toegerust voor deze taak, omdat


provincies altijd al zorg hebben gedragen

4. Een proactief Limburgs alternatief

voor bovengemeentelijke, infrastructurele

Het afgelopen jaar is intensief overlegd met

zaken als wegennet en nutsvoorzieningen.

diverse mediapartijen en andere spelers in het

Het allesbepalende internet dwingt nu tot

communicatieve veld. Uit deze consultatie blijkt

een parallelle bestuurlijke interventie, zij het

breed draagvlak voor een gemeenschappelijk

niet voor de fysieke maar voor de digitale

initiatief tot het inrichten van digitale platforms,

infrastructuur. De rol van de overheid is

met ook een fysieke component in de vorm van

daarbij: verbinden, regisseren, faciliteren, open

regionale mediacentra. Dit rapport formuleert

toegang en een gelijk speelveld garanderen en

een scenario voor stapsgewijze realisatie van

de basiscondities scheppen voor een solide

die ambitie.

infrastructuur.

LimburgCentraal_CS6.indd 10-11

05/01/15 12:56 pm

Profiel Limburg Centraal


Onder de titel Limburg Centraal worden nu de diverse
componenten van het toekomstige digitale platform op hoofdlijnen
uitgewerkt. We onderscheiden drie onderdelen:
de dragende regionale mediacentra, digitale publicatieomgevingen
en enige flankerende voorzieningen.

Mediacentra

(verbindingen) en hebben geen specifieke

Strategisch gelokaliseerde mediacentra

ambities voor de inhoudelijke dimensie.

leveren de infrastructuur voor regelmatige

Het inrichten en de bewerktuiging van een

contentproductie, en bestaan uit een digitale en

webplatform is dus een eerste taak.

fysieke component.

Deze webomgeving zal niet uitsluitend


provinciebreed maar veelal per regio

Digitale infrastructuur

worden ingericht. Uitgangspunt is het

De huidige aanbieders voor connectiviteit

sociaaleconomische, historisch en cultureel

zoals ZIGGO beperken zich tot de hardware

samenhangende gebied, de natuurlijke woon/

Informatie voor de Limburgse regios waar


bewoners zich mee identificeren
werkhabitat waar bewoners zich in eerste

Verder zullen er zowel een vast als een

instantie mee identificeren. De samenhang

mobiel platform komen, dus zowel voor de

wordt vaak gedefinieerd door een stedelijke

klassieke PC (met websites) als voor mobiele

kern en daarmee verweven periferie. Een

informatiedragers (tablets en apps).

precieze begrenzing van deze urbane gebieden


is moeilijk aan te geven; delen van andere

Fysieke infrastructuur

provincies en omringend buitenland behoren er

Hoewel de circulerende informatie geheel

ook toe.

digitaal zal zijn, blijft contentproductie

LimburgCentraal_CS6.indd 12-13

05/01/15 12:56 pm

mensenwerk. Al die individuen, groepen en

Dit verhoogt ook de zichtbaarheid van het

organisaties hebben een plek nodig om elkaar

initiatief. In pilotjaar 2015 echter is het niet

te ontmoeten, samenwerking te beklinken

realistisch om met de beperkt beschikbare

en creatieve plannen uit te broeden. Daarom

middelen hiermee starten. Wel is het denkbaar

zullen op termijn regiospecifieke, fysieke

dat vanuit de markt initiatieven zullen ontstaan

locaties, gebouwen of afdelingen in de urbane

omdat er wel degelijk behoefte is aan plekken

centra nodig zijn, waar het mediacentrum

die de centrale functies herbergen, zoals

alle activiteiten voor de betreffende regio

ontmoeting, beheer, programmaleiding en de

concentreert.

niet-regiogebonden contentteams.

Vitale themas letterlijk op de radar plaatsen


van het publieke debat
Publicatieomgevingen

overzicht en vooral inzicht biedt en waar de

De digitale publicatieomgeving is het meest

provincie naar kan verwijzen als primaire

concrete en voor het publiek zichtbare deel van

informatiebron en ijkpunt over deze

Limburg Centraal, de kern van de zaak. Voor

kernthemas. Zo worden deze onderwerpen

een eerste opzet gaan we uit van een drietal

letterlijk op de radar van het Limburgse

sites/apps, ieder met een eigen karakter maar

publiek gezet. Denk aan themas als de Kennis-

elkaar wel aanvullend.

As, het Grensmaas-project of de Agenda


Structuurversterking.

Limburg Radar
Trefwoord: diepgang. Op deze site een

Complete thema-behandeling betekent: zowel

bundeling van diverse bijdragen, gericht op

de breedte als diepte van het nieuws, dus feiten

het in al zijn dimensies weergeven van enige

op een rijtje, het scala aan opinies / politieke

voor Limburg centrale themas. Het doel is

standpunten, en zowel de historische context

een permanent beschikbare informatiebron

als de implicaties voor de nabije toekomst.

te bieden die de genteresseerde bezoeker

Geen van de gevestigde media doet dit, die

concentreren zich op het harde nieuws en

dat de reguliere media niet haalt, voor het

achtergronden, terwijl het beschikbaar hebben

bekendmaken van projecten en evenementen,

van een dergelijke, steeds geactualiseerde en

het organiseren van burgerinitiatieven,

complete dataverzameling wel essentieel is voor

het vrijelijk delen van ervaringen en het

de kwaliteit van het Limburgse maatschappelijk

becommentariren van de actualiteit.

debat.

De toegang is laagdrempelig maar niet

De productie komt in handen van een kleine,

anoniem; belangen en/of keuzes dienen steeds

nog te formeren, onafhankelijke redactie. Deels

transparant te zijn. Het Limburgse publiek en

door detachering, vanuit de kennissector (UM),

maatschappelijk leven maakt dus de keuzes en

de bibliotheekwereld (Centre Ceramique) en

levert een belangrijk deel van de content. Die

ook journalistieke inbreng speelt een rol. Onder

wordt echter wel gecheckt op het voldoen aan

andere het EJC (European Journalism Centre)

randvoorwaarden, en zal worden geordend en

kan worden ingeschakeld voor het geven van

gemodereerd.

gerichte journalistieke training en teambuilding.


Omdat er meerdere regionale edities zullen
Rotonde Limburg

zijn, is het logisch hier een belangrijke stem

Trefwoord: toegang. Deze site (eigenlijk dus

te geven aan de media op deze schaal, i.c.

drie parallelle subsites voor ieder van de

de lokale omroepen, liever gezegd clusters

Limburgse urban systems) is het hart van

van lokale omroepen. Dat kan betekenen

de publicatieomgeving en functioneert als

dat de ontwikkeling en inhoudelijke invulling

een open podium. Het is het belangrijkste

van deze digitale podia kan afwijken van

instrument voor het gelijke speelveld op


informatiegebied dat de provincie tot stand wil
brengen. Hier komt de Limburgse samenleving
in al zijn facetten tot leven, demonstreren
organisaties, instellingen, actiegroepen en
individuele initiatieven waar ze mee bezig zijn of
naar streven. Publicaties kunnen eenmalig zijn,
maar ook seriematig of een dossier-karakter
hebben, de gebruiker bepaalt. Naast reguliere
inhoud zijn er meer persoonlijke blogs. De site
zal benut worden voor het brengen van nieuws

LimburgCentraal_CS6.indd 14-15

05/01/15 12:56 pm

gebied tot gebied. Dit weerspiegelt het

portfoliovernieuwing van vooral de bestaande

regionaal specifieke, en zal om die reden

mediaspelers. Nog steeds staat dan de ambitie

een aantrekkelijke informatiebron zijn voor

open om ook jongere generaties een podium

burgers/bewoners. Ook de hyperlocals als

te bieden, zo goed als de niet georganiseerde

Dichtbij kunnen bij deze optie betrokken

entrepreneurs uit de creatieve hoek. Daarvoor

worden, evenals de vele zelfstandig

L Primo (de eerste), een experimentele site

opererende informatieproducenten. De

zonder vooraf gedefinieerd redactioneel profiel.

Limburg Centraal
vraagt om
mediawijsheid
en mediavaardigheid

Wel nieuw, maar niet nieuwsgericht. Dit kan


de incubator zijn voor innovatieve formats,
een oefenterrein voor creatief multimediaal
en cross-sectoraal talent. Het platform kan
eveneens een ontwikkelomgeving zijn voor de
gevestigde journalistiek, die hier innovatieve
formats low profile kan uitproberen.
Idealiter neemt een kennisinstelling

samenwerkende lokale omroepen zorgen voor

de operationele en organisatorische

het regiospecifieke nieuws, en ondersteunen

verantwoordelijkheid voor deze site. Waar

daarnaast de publicerende derde partijen.

de universiteit focust op academische

Er is wat te zeggen voor de gedachte dat

schrijfcompetenties, zou de Hogeschool Zuyd

als deze gebieds- of streekgebonden sites

dit meer praktische initiatief kunnen omarmen.

operationeel zijn, er minder bestaansrecht

Een voor de hand liggend instituut is dan de

overblijft voor specifiek lokale sites. Vooralsnog

opleiding visuele en digitale cultuur (onderdeel

zal de strategie zijn om bestaande radio- en

van de ABKM). Uiteraard nemen grassroots

televisieformats een specifiek lokale rol te

netwerken als CineSud hier ook een rol.

laten vervullen, maar de digitale component


bovenlokaal (op regioniveau) vorm te geven.

Structuurversterkende voorzieningen

Daarover vindt blijvend overleg plaats met de

Een provinciebrede en levendige participatie

financierende lokale overheden.

aan het maatschappelijke publieke debat


ontstaat niet vanzelf. Het is een rol die veel

L Primo

personen en organisaties niet gewend zijn te

Trefwoord: verkenning. De hierboven genoemde

spelen, en ook de instrumenten voor zinvolle

sites richten zich op een herschikking en

participatie zijn maar beperkt beschikbaar.

Daarom is het belangrijk om naast de fysieke

nieuwe media en andere publicerende partijen.

mediacentra en digitale publicatieomgevingen

Omdat het regionale mediacentrum zoveel

een serie maatregelen te nemen die

mogelijk bouwt op bedrijven, organisaties en/

actieve deelname stimuleren, faciliteren en

of instellingen die het operationele eigendom

consolideren.

van sites en voorzieningen voor hun rekening


nemen, zal de komende maanden gezocht

Productieversneller

worden naar een uitvoerende partij voor de

Deze voorziening mikt op ondersteuning

productieversneller.

van individuele- en groepsinitiatieven in het


creatieve domein, zodat het online publiceren

Competentiecentrum

op termijn ook economische impact kan

Niet iedereen kan zonder voorbereiding online

hebben. Veel startende webdesigners,

publiceren, sterker: vrijwel niemand kan het

formatbedenkers of tekstschrijvers hebben

stellen zonder gerichte training in digitale

voldoende ideen, maar geen focus op het

uitdrukkingsvaardigheden. Wil de ambitie om

professioneel in de markt zetten van hun

brede lagen van de Limburgse bevolking te

talenten en eigenlijk ook geen netwerk dat

laten participeren gerealiseerd worden, dan

hen hierbij kan assisteren. Met een drietal

is ook op het vlak van multimediale expressie

maatregelen worden de productievoorwaarden

structurele ondersteuning een must.

voor deze sector verbeterd: (1) coaches voor

De Universiteit Maastricht, faculteit FASOS, heeft

zakelijke begeleiding van creatieve initiatieven,

plannen ontwikkeld voor een creative writing

(2) een clearinghouse waarmee de marketing

centre. Daar kunnen studenten, kenniswerkers

en distributie van geproduceerde content

en andere, bijvoorbeeld zakelijke doelgroepen

kan worden geprofessionaliseerd, en (3) een

zich bekwamen in vooral schrijfvaardigheden.

productiefonds voor jonge entrepreneurs in het

Voor de audiovisuele productievermogens

creatieve domein, waarmee financile prikkels

(foto, video, het ontwerpen van webformats,

kunnen worden gegeven aan veelbelovende,

infographics etc.) en publicatiestrategien

innovatieve projecten.

zullen Limburgse experts uit de sector worden


uitgenodigd om te participeren. Samen

De optie bestaat om dit stimuleringsfonds

vormen ze een praktijkgerichte, multimediale

een bredere taak te geven, en als aanjager te

scholingseenheid voor het Limburgse publiek.

gebruiken voor innovatieve projecten van alle


informatieproducenten: bestaande media,

LimburgCentraal_CS6.indd 16-17

05/01/15 12:56 pm

Politieke besluitvorming
Naast inhoudelijke verkenning is gedurende 2014 de nodige
aandacht uitgegaan naar het politieke besluitvormingsproces.
Gedeputeerde Staten van Limburg bieden in december 2014 aan
Provinciale Staten een tweetal zaken aan: een Concretiseringsplan
Media en een Subsidieregeling Regionale Media-innovatie.

Dit zijn de resultaten van eerdere besprekingen

van communicatie en (3) de specifieke rol

binnen de Statencommissie Cultuur, Welzijn

van de provincie bij het faciliteren van het

en Leefbaarheid in januari van dit jaar. In de

transformatieproces naar nieuwe, in hoofdzaak

tussentijd hebben Provinciale Staten op 4 juli

digitale informatiepatronen wordt gedefinieerd.

ingestemd met de contouren van het regionale

De concrete uitwerking heeft in overleg met

mediabeleid, die daarna als basis dienden voor

tal van stakeholders gedurende zomer / najaar

de uitwerking van het concretiseringsplan.

2014 plaatsgevonden.

Daarbij is toen expliciet afgesproken om ook


een subsidieregeling onderdeel uit te laten

Hierbij moet worden opgemerkt dat de in deze

maken van het concretiseringplan. Na de

nota aangeroerde zaken niet volledig te vangen

sonderende bespreking in de Statencommissie

zijn onder de noemer van mediabeleid. Die term

van 5 december 2014 zal de subsidieregeling

verwijst te expliciet naar formele media als pers

per januari 2015 worden opengesteld. Het

en (lokale en regionale) omroep. De regionale

concretiseringsplan zal in februari 2015 ter

mediacentra ontlenen nut en relevantie aan

finale instemming worden aangeboden aan

een breder thema, namelijk de groeiende

Provinciale Staten.

behoefte in alle lagen van de samenleving tot


zelforganisatie van de publiciteit.

Het concretiseringsplan Media


Het concretiseringsplan is opgesteld in de

Subsidieregeling Regionale

context van de aanbevelingen van de cie.

media-innovatie

Brinkman (2009), de pilots met (onderdelen

De uitgangspunten voor de subsidieregeling

van) regionale mediacentra (StiFo, 2012 2013),

volgen hieronder in kort bestek:

het advies van de Raad voor Cultuur (2014) en


de recente richtlijn van staatssecretaris Dekker

Doelstelling

(oktober 2014).

Het (mede) mogelijk maken van projecten die


gericht zijn op:

De doelstelling van de nota is drieledig:


(1) het reikt een infrastructuur aan voor

digitale infrastructuur

het optimaliseren van het Limburgse


maatschappelijk debat, politiek, sociaal,

publicatieomgevingen

economisch, (2) de voorstellen in de nota


verbinden formele media met andere vormen

LimburgCentraal_CS6.indd 18-19

structuurversterkende maatregelen

05/01/15 12:56 pm

Doelgroep

veranderende omstandigheden en plotselinge

De regeling is laagdrempelig; iedereen in de

kansen.

Limburgse samenleving kan er gebruik van

De inhoudelijke thematiek van in te

maken.

dienen voorstellen past in een van de drie


componenten van het regionale mediabeleid

Criteria

van de Provincie Limburg, te weten digitale

De kwaliteit van het projectvoorstel wordt

infrastructuur, publicatieomgevingen of

getoetst aan factoren die de haalbaarheid van

structuurversterking. Het project slaat

het project bepalen, zoals een solide financieel-

daarbij nieuwe wegen in en bereikt nieuwe

economische, organisatorische, juridische basis.

doelgroepen. Nieuwe wegen kunnen zijn: de

Het project is verder origineel en onderscheidt

te hanteren technologie, het te ontwikkelen

zich door zijn hoge kwaliteit. Daarnaast heeft

concept en/of het beoogde publiekssegment.

het voorgestelde project een duidelijke link

De projectresultaten zijn bij afronding publiek

met n van de Limburgse regios of het gehele

beschikbaar en de subsidieontvanger deelt

Limburgse medialandschap, meerwaarde dus

deze zowel na afloop als tussentijds.

voor:
1. De digitale infrastructuur (connectiviteit)

Planning

2. Een drietal publicatieomgevingen (gericht op

De subsidieaanvraag kan worden ingediend

diepgang, participatie, innovatie)


3. Structuurversterkende (ondersteunende)
maatregelen (productieversneller,

vanaf 1 januari 2015 en dient uiterlijk 1 juni


2015 bij de Provincie Limburg te zijn ontvangen.
Het project is uiterlijk 1 juli 2016 gerealiseerd.

competentiecentrum).
Financieel kader
Voor subsidie komen projecten in aanmerking

Het maximale subsidiebedrag per project en

waarin wordt samengewerkt door meerdere

per aanvrager bedraagt 150.000. Subsidies

partijen, als gevolg waarvan het project ook

lager dan 10.000 worden niet verstrekt. Het

gedragen wordt door een bundeling van

subsidiebedrag bedraagt maximaal 50 procent

individuele personen en/of organisaties. Het

van de totale subsidiabele projectkosten. Voor

project maakt ruimte voor en mobiliseert

het project als geheel geldt een subsidieplafond

participatie door burgers, private en publieke

van 800.000. Voor ad hoc-initiatieven van

partijen. Daarnaast kenmerkt het project zich

kleinere organisaties en procesgelden zijn

door een flexibel proces; het past zich aan aan

tot een plafond van 200.000 aanvullend

middelen buiten de regeling mobiliseerbaar.

versterking van menselijk kapitaal ingezet voor

Waar mogelijk worden ook budgetten van

training, scholing of tijdelijke inzet van nieuwe

bestaande provinciale voorzieningen op

mediaprofessionals.

het terrein van expertiseverwerving en

2014 Provincie Limburg

LimburgCentraal_CS6.indd 20-21

05/01/15 12:56 pm

II - BRIEFINGS / TRENDS

De productie en consumptie van nieuws is spectaculair gewijzigd,


het afgelopen decennium. Internet is een game changer, en
daarom staan er nu andere spelers in het mediaveld, is de scheids
zijn fluitje kwijt en kijkt het publiek meer naar elkaar dan naar het
spelverloop. Wat zijn de belangrijkste communicatietrends, voor
zover die al uitgekristalliseerd zijn? In dit deel van het rapport een
inventarisatie.

1. Open innovatie
De media-industrie is traditioneel terughoudend op het gebied van
vernieuwing van organisatie en product. In vergelijking met andere
bedrijfstakken zijn de R&D-budgetten uitzonderlijk laag, en moet
innovatie steeds plaatsvinden binnen een gesloten bedrijfscultuur.
Zo er al vernieuwd wordt, betreft het vaak incrementele verbetering
van bestaande routines en nauwelijks fundamentele verandering.
Toch is dat precies waar de ingrijpende digitalisering van de
samenleving om vraagt.

Deze defensieve houding van de mediasector

initiatieven. De actieradius blijft beperkt tot

vertaalt zich nu in onvermogen om adequaat

de eigen organisatie, of zelfs een specifiek

te reageren op de uitdagingen van internet en

bedrijfsonderdeel (bijvoorbeeld redactie), en

de daarvan het gevolg zijnde veranderingen

voor zover partnerships worden gezocht is

in het productie- en consumptiepatroon van

dat binnen het vertrouwde medium (print,


audiovisueel, online). Impliciet doel is het

Kennis delen en
knowhow bundelen

versterken van de eigen concurrentiekracht,


eerder dan het toekomstvast positioneren van
de gehele sector.
Bij Limburg Centraal is gekozen voor een

informatie. De noodzaak van een omslag

ander uitgangspunt: open innovatie, met

wordt weliswaar onderschreven, maar

meerdere, ook andersoortige partners. Dit

vindt bij voorkeur plaats in bedrijfsinterne

type vernieuwing is in veel bedrijfstakken het

LimburgCentraal_CS6.indd 22-23

05/01/15 12:56 pm

favoriete ontwikkelingsmodel. Denk aan de

Niet langer clustering binnen alleen de

IT-sector, de biotechindustrie of de preventieve

dagbladwereld, de omroepsector of tussen

gezondheidszorg. Kenmerkend is de bereidheid

netnative startups, maar samenwerking tussen

tot het delen in plaats van exclusief verwerven

al deze expressievormen tot een nieuw,

van kennis, collectieve productontwikkeling

strikt multimediaal geheel. Dat impliceert

(vooral in de pre-competitieve fase), het

ook structurele samenwerking tussen

bundelen van middelen en knowhow en het

mediapartijen en de regionale samenleving in

poreus maken van sectorgrenzen. Innovatie

al zijn geledingen, van individuele bloggers tot

wordt ook meer als een (doorlopend) proces

institutionele voorlichters en communicatie-

dan als een product gedefinieerd.

afdelingen. Tussen productieniveaus en


kennisinstellingen die evalueren en stimuleren.

Een goed voorbeeld in de regio is het

Tussen gevestigde media en nieuwkomers in

Automotive Centre in Helmond. Hier werken

het informatiedomein.

verschillende (internationale) autofabrikanten,


de toeleveringsindustrie, universiteiten

Gezien de inherent complexe aard van dit

en industriebanken aan nieuwe inzichten,

model, zijn twee sturingsprinciepes aan de orde.

testopstellingen, scholingsmogelijkheden en

Eerst en vooral een onafhankelijke instantie

MKB-incubators, alles gericht op het volledig

die de praktijk van samenwerken cordineert

transformeren van vervoer. Autofabrikant BMW,

en balans bewerkstelligt tussen uiteenlopende

kernspeler in Born, doet al een decennium niet

belangen. Verder een gefaseerde introductie,

anders en heeft zo het iDrive-concept de basis

waarbij ingespeeld wordt op initiatieven in het

laten zijn van commercieel succes, in nauwe

veld.

samenwerking met de computerindustrie, de


gaming-sector en perceptiepsychologie.
Geprojecteerd op het toekomstige regionale
medialandschap, kiest Limburg Centraal
voor een vergelijkbare, open productieen ontwikkelomgeving. Dit houdt in dat
vernieuwingen cross-sectoraal zullen zijn,
dus de mediumgrenzen overschrijdend.

LimburgCentraal_CS6.indd 24-25

05/01/15 12:56 pm

2. Het nieuwe medialandschap


Internet wordt vaak omschreven als een game changer, een
technologie die bestaande verhoudingen en werkwijzen op zijn kop
zet. Dat is zeker het geval in de wereld van de media.
Tot voor enige decennia was informatie een

beheert. De Correspondent is nu ook gestart

schaars goed en het exclusieve domein van

met reguliere bijdragen van lezers met ervaring

een beperkt aantal professionele spelers,

en/of expertise op een omschreven terrein.

dagbladen en omroepen. Nu is er een globale

Ook de aggregatiesite Blendle is het geesteskind

informatiemarkt, met een veelheid aan partijen.

van een landelijke en een regionale journalist,

De achtergrond daarvan is zowel professioneel

die besloten zelf uitgever te worden. Landelijk

als niet-professioneel, de formats verschillen, de

het meest succesvol is de nieuwssite Nu.nl,

verdienmodellen eveneens. Een kort overzicht.

die sinds dit jaar ook edities heeft gelanceerd


in diverse regios, met de ambitie om hier een

De traditionele media innoveren soms wel,

landelijk dekkend netwerk van te maken. De

soms niet, en vaak maar mondjesmaat. Toch

editie Zuid-Limburg start begin 2015.

nemen kranten als Volkskrant en Financieel


Dagblad digitaal publiceren nu serieus, zetten

De trend is niet specifiek Nederlands. In het

het zelfs voorop in hun uitgeefstrategie.

Verenigd Koninkrijk lanceerde een groep

Websites evolueren van printpaginas op het

journalisten The Charta, als een platform voor

web naar volwassen informatie-omgevingen,

slow, participatory journalism. Rijkdom krijgt

met een eigen layout, ritme en opbouw.

voorrang boven snelheid. In de Verenigde

Dit neemt niet weg dat het voor veel

Staten floreert ProPublica als referentiesite voor

vooruitdenkende journalisten te langzaam gaat.

het politieke debat, gevoed door honderden

Ze starten eigen titels, zoals de ex-NRCers die

experts. Komend jaar start een Europese versie.

De Correspondent zijn begonnen. Publiceren in

Een andere nieuwkomer in de USA is Vox.

journalistiek zelfbeheer, zonder omslachtige

com, waar de redactie inzoomt op explanatory

bedrijfsstructuur. De kernredactie bepaalt en

journalism.

Nu.nl komt met een


editie Limburg

In andere initiatieven ligt de nadruk nog sterker

Voor de reguliere media is dit een

op niet-journalistieke kennis. Het van oorsprong

ongemakkelijke situatie, maar uiteindelijk

Australische maar inmiddels internationale-

een voordeel. Het betekent concurrentie

The Conversation bundelt de expertise van de

op de informatiemarkt, en dat houdt hen

academische wereld, met een dagelijkse portie

scherp. Het verlost dagbladen en omroepen

hoogwaardige context bij de actualiteit. Een

bovendien van de plicht tot het leveren van

kleine redactie ondersteunt het schrijfproces en

veel doorgeefnieuws, dat doen de betrokken

beheert de site.

organisaties nu zelf wel. De professionele


media kunnen zich zo concentreren

Daarnaast is er een groeiend aantal sites

op hun core business: kritisch volgen,

zonder enige vorm van mediabetrokkenheid.

onderzoeksjournalistiek, debat.

Veel deskundigen, maar ook burgerinitiatieven,


poolen hun informatie en publiceren direct

Limburg Centraal neemt dit nieuwe

online. Een voorbeeld in Nederland is

medialandschap als vertrekpunt, en zal met

Energiepodium.nl. De meeste individuele blogs

door de Limburgers gedragen varianten het

vallen eveneens in deze categorie.

communicatieve speelveld betreden.

LimburgCentraal_CS6.indd 26-27

05/01/15 12:56 pm

3. Innovatie bij regionale media


De plannen voor een provinciaal digitaal platform maken deel
uit van een langjarige aanpassing van de maatschappelijke
informatievoorziening aan de mogelijkheden en beperkingen
van de moderne netwerkmaatschappij. Zowel journalistieke
beroepsverenigingen, overheden als mediaorganisaties buigen zich
over de materie. De focus op regionale media vloeit voort uit de
structurele problemen van deze sector: financieel, organisatorisch
en conceptueel. Een overzicht van relevante initiatieven.

Begin 2014 heeft de Raad voor Cultuur

aangekondigd en, gezien de druk tot het vinden

geadviseerd over de herinrichting van het

van werkzame oplossingen, een pleidooi voor

regionale medialandschap. De Raad noemt de

gentensiveerde samenwerking. In oktober is dit

problematiek acuut en de huidige structuur niet

advies verder onderbouwd in een kamerbrief

toekomstbestendig. Ze bepleit samenwerking,

over de toekomst van de publieke omroep,

meerpartijen-initiatieven (coperaties) en open

met ook aandacht voor de regionale zenders.

platforms, geregisseerd door de regios zelf. Dit


advies scherpt de analyse aan van de eerdere

De Nederlandse Vereniging van Journalisten (NVJ)

Commissie Brinkman (2009) die de inrichting van

heeft 2014 uitgeroepen tot het jaar van de

regionale mediacentra bepleitte.

regionale journalistiek, en wil met een reeks

In reactie op zorgen zoals verwoord door

conferenties aandacht vragen voor de situatie

de betreffende Kamercommissie, heeft

bij lokale en provinciale media. Voorzitter

staatssecretaris Sander Dekker medio

Bert de Jong pleit voor een deltaplan voor de

maart 2014 een reeks onderzoeken naar

regionale journalistiek. De beroepsvereniging

achtergronden van de mediaverschraling

van lokale omroepen OLON zet dit jaar in op

LimburgCentraal_CS6.indd 28-29

05/01/15 12:56 pm

een actieplan tot integratie van lokale media in

In de meeste Nederlandse provincies (met

streekomroepen.

uitzondering van de Randstad) is nu aanvullend


beleid in ontwikkeling, vooral in reactie

Al in een eerder stadium heeft het

op het renationaliseren van de regionale

Stimuleringsfonds voor de Journalistiek de

omroep en de acute problemen bij de diverse

opties voor innovatie verkend. Gedurende

krantenconcerns. Het mediadossier in deze

2012 en 2013 liep het Programma Regionale

omvang en mate van urgentie is betrekkelijk

Samenwerking. Met een vijftal pilots zijn

nieuw, maar gezien de externe druk toch

mogelijke coalities en innovatieve formats

een prioriteit. Verschillende instrumenten

uitgetest. De plannen voor Limburg Centraal zijn

en samenwerkingsrelaties worden op

een verdere uitwerking van deze aanpak.

inzetbaarheid bezien en/of kleinschalig getest.

Internationaal is de situatie niet veel anders. In

De provincie Limburg werkt nauw samen met

de gehele gendustrialiseerde wereld worstelen

deze initiatieven, vooral die in andere perifere

gevestigde media met de gevolgen van de

provincies als Friesland en Zeeland.

introductie van internet: technische innovaties,


wegvallende verdienmodellen, gewijzigde
publieksvoorkeuren, en nieuwe, directe, in
plaats van gemedieerde vormen van informatieuitwisseling.

Huidige mediastructuur
niet toekomstbestendig

LimburgCentraal_CS6.indd 30-31

05/01/15 12:56 pm

4. Publiceren in eigen beheer


Een kenmerk van digitale platforms is het gegeven dat
communicatie direct kan zijn, van bron naar gebruiker. Media
blijven van belang voor de selectie, bewerking en presentatie van
vooral het dagelijkse nieuws, maar zijn niet langer de enige speler.

Steeds meer nemen bedrijven, overheden en

natuurlijke transportwijze van informatie in die

instellingen de productie en distributie van

situatie is niet-gemedieerde (dus rechtstreekse)

voor hen relevante informatie in eigen hand.

en interactieve communicatie.

Dat heeft duidelijke voordelen. Het is effectiever

In het landelijk mediabeleid wordt ingespeeld

en goedkoper. Effectief, want organisaties

op deze trend, bijvoorbeeld door de publieke

kunnen zelf het initiatief nemen voor publiciteit,

omroep in de toekomst te verplichten om 50

de berichtenstroom plannen en timen, en

procent van de programmas door externe

een duidelijke rol geven aan feedback van

informatieleveranciers te laten verzorgen. Ook

de informatiegebruikers. Tussenschakels

het in ontwikkeling zijnde digitale platform

compliceren dit proces alleen maar. Goedkoper

Limburg Centraal wil ruimte bieden aan

is het ook, bijvoorbeeld omdat betaald

maatschappelijke spelers die kiezen voor deze

adverteren kan worden ingeruild voor in-house

strategie. Dat kan op verschillende manieren.

geproduceerde informatie die op maat, en

Die zullen in overleg worden vastgesteld; het

steeds vaker op verzoek, wordt verstrekt.

platform is in dit opzicht een servicevoorziening,


geen apart nieuw medium.

Deze trend tot embedded publishing, publiciteit


die een vast onderdeel is van het reguliere

Een eerste mogelijkheid is verwijzen naar

productieproces, is een effect van de ons

informatie die spelers op hun eigen site hebben

omringende elektronische infrastructuur,

geplaatst, dan wel op verzoek beschikbaar

internet, waardoor organisaties en individuen

kunnen stellen. Op Limburg Centraal worden

permanent met elkaar in contact staan. De

diverse collecties samengesteld over themas

die de toekomst van (het leven in) de provincie

waarvan de achtergrond wordt geschetst en

sterk benvloeden. Als een organisatie of

concrete voorbeelden de materie inleefbaar

bijvoorbeeld een belangengroep daar relevante

maken. Burgerinitiatieven vallen ook in

informatie over heeft, zal daarnaar worden

deze categorie. Dit type berichtgeving heeft

gelinkt. Zo kan de Limburgse burger zich altijd

doorgaans geen directe nieuwswaarde voor de

orinteren op zaken die zijn of haar leven

reguliere media, of slechts eenmalig, en bereikt

direct raken. In 2014 is dat bijvoorbeeld de

daarmee het brede publiek niet. Toch is ook

herstructurering van de jeugdzorg, waarin

deze informatie van groot belang voor publieke

onder meer gemeenten, de provincie, tehuizen,

acceptatie of de bereidheid tot participatie.

patintenverenigingen, kennisinstellingen
en zorgverzekeraars een rol spelen. Dit type
veelzijdige en complete collecties is van vitaal
belang voor een goed inzicht in de materie.
Een tweede mogelijkheid is de LC-site die
functioneert als een open podium voor het
maatschappelijk leven in Limburg. Hier
kunnen allerlei organisaties, maar ook
individuele burgers, activiteiten toelichten
en ontwikkelingen bespreekbaar maken.
Voorbeelden zijn bewustwordingscampagnes,
herstructureringen of beleidsombuigingen,

Burgers kiezen eigen podium

LimburgCentraal_CS6.indd 32-33

05/01/15 12:56 pm

5. Mediabeleid n informatiebeleid
De razendsnelle evolutie van de informatietechnologie maakt het
voor beleidsmakers niet eenvoudig om adequaat te reageren en
waar nodig te interveniren. Voor betere grip op de materie is
het handig om onderscheid te maken tussen (1) media en andere
communicatie-uitingen, (2) oude en nieuwe media, en (3) mediainhoud en media-infrastructuur.

Media naast informatiekanalen

vraag en aanbod. Een nieuw beroep dient zich

Klassieke media hebben een gedefinieerde

aan.

rol in de samenleving; zo compleet mogelijk


de actualiteit presenteren, en institutioneel

Oude en nieuwe media

Nederland kritisch volgen. Voor deze

Klassieke media (kranten, omroep, boeken

taken zijn onafhankelijke redacties, met

etc.) distribueren informatie periodiek van een

professionele journalisten, een must. Parallel

centraal punt naar grotere afnemersgroepen,

hieraan ontwikkelen zich nu allerlei publieke

steeds vaker een ouder publiek.

podia waarop meer en andere spelers

Maatschappelijk gezien een hirarchische,

voor relevante informatie zorgen. Dit is de

verticale constructie. Nieuwe media als

participatiesamenleving in wording, nu er

Facebook en Twitter gebruiken de fijnmazigheid

de (digitale) mogelijkheden voor bestaan.

en penetratiegraad van het internet voor

Voor deze platforms zijn verbindende

een geheel ander type informatietransport:

informatiemanagers nodig, die schakelen tussen

genetwerkt, egalitair, eerder horizontaal dus, en

gericht op interactie. Ze worden vooral benut

de sterke kanten uitbuit. Voor de oude media

door de jongere generaties.

geldt, onveranderd, dat de waarde van een


onafhankelijke pers centraal staat. De overheid

Inhoud en infrastructuur

houdt prudent afstand, maar ziet wel toe op

De nadruk bij klassieke media ligt op het

de aanwezigheid van kritische volgers. Voor

produceren van kwalitatief hoogwaardige

de nieuwe media geldt dat de overheid vanuit

inhoud. Daaraan wordt hun status en

de verantwoordelijkheid voor een werkzame

maatschappelijke relevantie afgewogen. In dit

infrastructuur initiatieven neemt, en bevordert

opzicht zijn dagblad en omroep identiek, ook al

dat de samenleving de digitale platforms

bedienen ze zich van andere kanalen. Bij nieuwe

operationeel in eigendom neemt. Bovendien

media ligt het accent mede op de infrastructuur

is de Provincie zelf ook stakeholder, een

zelf, het netwerk waarmee een veelheid aan

belanghebbende informatieleverancier.
Essentieel is dus dat er zowel mediabeleid

Internet
verlegt accent
naar de
infrastructuur

als informatiebeleid komt, en het is evenzeer


noodzakelijk dat beide domeinen optimaal op
elkaar zijn afgestemd. Het instrument daarvoor
zijn regionale mediacentra, met globaal vier
taken: (1) samenwerking bevorderen tussen
klassieke en hedendaagse vormen van
informatieverspreiding, (2) actief een functionele
taakverdeling tussen oude en nieuwe media
tot stand brengen, (3) het inrichten van een

informatieleveranciers elkaar bereikt. Bepalend

gezamenlijke ontwikkelomgeving en (4) bewaken

voor kwaliteit zijn hier de open toegang tot deze

dat het belang van het Limburgse publiek

infrastructuur en de variteit van gebruikers.

steeds centraal staat.

De uitdaging voor de regionale overheid is


nu om adequate voorzieningen te treffen
voor beide communicatiepatronen. Dat gaat
niet in een beleidskader dat sterk of geheel
is gedefinieerd door oude mediacondities.
Zowel de klassieke media als nieuwe digitale
platforms vereisen een specifiek beleid dat

LimburgCentraal_CS6.indd 34-35

05/01/15 12:56 pm

Onderscheid tussen media en


informatieproducenten essentieel

6. Media en macht
Media zien zich in eerste instantie als kritische volgers en
beoordelaars van allerlei machtsposities, politiek, commercieel,
maatschappelijk en persoonlijk. Ze dragen zo bij aan het stelsel
van checks and balances in onze samenleving, het in evenwicht
houden van denkbeelden, belangen en activiteiten. Die taak wordt
samengevat in de verwijzing naar de pers als vierde macht.

Deze mediarol is bijna een eeuw

proactief en handelingsbekwaam, ook op

leidraad geweest voor het definiren van

informatiegebied.

overheidsbetrokkenheid, of het afzien daarvan.


Het huidige mediabeleid moet dan ook

Een direct gevolg van deze transformatie

grotendeels gezien worden in het licht van de

is de aanpassing van het speelveld voor

maatschappelijke verhoudingen van de vorige

communicatie en informatie: meer en andere

eeuw. De maatschappij is echter snel aan het

spelers, een ander type media-inhoud,

veranderen, mede door de massale uitrol

een ander soort inpassing van informatie

van digitale communicatienetwerken en de

in ons dagelijkse werk- en leefpatroon, en

emancipatie van grote bevolkingsgroepen, en

de opkomst van belangengebonden naast

dat heeft consequenties voor zowel de media

onafhankelijke berichtgeving. Dit gegeven

zelf als voor het te voeren mediabeleid. Waar

vraagt om hernieuwde positiebepaling door

schaarste aan informatie en transportcapaciteit

de overheid en een type bemoeienis dat het

de twintigste eeuw kenmerkten, leven we nu in

klassieke mediabeleid overstijgt. Het is gericht

een tijdperk van quasi-universele bereikbaarheid,

op het in balans houden van de groeiende

interactieve communicatie en informatie-

informatiestromen, op kwaliteit van informatie

overvloed. Waar hirarchie en volgen lang de

en op het garanderen van open toegang tot de

norm was, is de modale burger nu zelfbewust,

digitale netwerken.

LimburgCentraal_CS6.indd 36-37

05/01/15 12:56 pm

Het maken van onderscheid tussen media en

staan parlementaire onderzoekscommissies,

andere informatieproducenten is belangrijk,

individuele klokkenluiders, waakzame Ngos,

omdat ze maatschappelijk verschillende

actievoerende buurtcomits en spontane

doelen dienen en andere organisatievormen

online twittercampagnes zelfs garant voor

hebben. Media zullen blijvend van waarde

het merendeel van de controleactiviteiten.

zijn voor kritische toetsing; ze behoren

En omgekeerd zullen media als voorheen

hun onafhankelijkheid te bewaken en

algemene serviceinformatie blijven aanreiken,

professionaliteit te koesteren. Andere

evenementen verslaan en een portie

informatiebronnen weerspiegelen de diversiteit

amusement bieden.

van organisaties en opinies, bieden de


individuele informatieconsument handvatten

Voor de overheid, landelijk, lokaal en regionaal,

voor standpuntbepaling en gedrag en de

is het nu zaak om lijnen uit te zetten voor

(participatie-) maatschappij als geheel een

beide beleidsdomeinen: media en informatie.

instrument tot zelforganisatie.

Het ene gevestigd, het andere nieuw, het

Let wel: onderscheiden betekent niet

ene vragend om modernisering, het andere

gescheiden. Beide typen informatieleveranciers

om definiring. Het regionale mediacentrum

kunnen en zullen elkaar aanvullen en regelmatig

Limburg Centraal is een concrete invulling van

samenwerken. Kritisch volgen is allang geen

beide beleidsterreinen en tracht ze elkaar te

monopolie meer van de media. Medio 2014

laten aanvullen en versterken.

7. Trends in nieuwsconsumptie
Niet alleen het media-aanbod is dramatisch van karakter veranderd,
ook aan de zijde van de nieuwsconsument zijn opmerkelijke
verschuivingen aanwijsbaar. De stabiele gebruikspatronen van
krant en omroep zijn ingewisseld voor een veel onvoorspelbaarder
en gevarieerder patroon van informatieverwerving, waarbij een
veelheid aan bronnen een rol speelt.

Neem de rangorde van mediabelangrijkheid

van internet al snel over op gemiddeld 14 tot 18

voor het grote publiek. Zowel nationaal als

reguliere nieuwsbronnen (McKinsey 2011). De

internationaal staat televisie nog bovenaan

consultant typeerde deze verschuiving als media

(67 %), maar wordt voor die positie bedreigd

promiscuity. De evolutie van het nieuwsgebruik

door het snel stijgende internet (56%), met de

is die fase inmiddels al weer voorbij. Jongeren,

dagbladen op de derde plaats (28 %), zij het in

gefocust op sociale media, hoofdzakelijk

glijvlucht naar beneden. Radio is stabiel op 23%.

Facebook, zoeken geen nieuws meer maar

(bron: PEW 2013)

struikelen er al chattend over (accidental news

De verbreding van het aanbod wordt

consumption), zonder zich te bekommeren over

weerspiegeld in de groeiende hoeveelheid

de aard van de bron (Reuters 2013).

geraadpleegde bronnen. Van het klassieke


model: een enkele krant en een beperkt aantal

Parallel aan deze verschuivingen is ook de

zenders, ging de consument na de introductie

ontvangstsituatie van gedaante veranderd.

LimburgCentraal_CS6.indd 38-39

05/01/15 12:56 pm

Vast scherm en pagina maken plaats voor

waarbij moet worden aangetekend dat de

mobiele platforms als tablet en smart phone.

betaalbereidheid hiervoor tot nu toe laag is, en

Die staan altijd aan, wat weer leidt tot een sterk

de betaalde digitale oplagen zeer bescheiden

gefragmenteerde nieuwsconsumptie (info

(3000 voor MGL, medio 2013 - J-Lab).

snacking). Ruim de helft van de Nederlandse


bevolking heeft nu een tablet, zelfs 35% van de

De demografische verschillen in

65-plussers (GfK 2014).

mediaconsumptie zijn opmerkelijk. Ouderen


kiezen in meerderheid voor (passief) kijken,
luisteren en lezen, terwijl jongeren unaniem

Jong en oud:
een verschillend
mediamenu

(96 %, Webmagazine 2014) de voorkeur geven


aan (actief) online communicatie, surfing en
gaming (GfK, Mediatijd, 2013). Ook binnen
n medium zijn de verschillen aanzienlijk.
Televisietijd per dag is gemiddeld 270 minuten
voor ouderen, en 115 voor jongeren (Deloitte
2013). Als je dit gegeven toespitst op de
regionale omroep wordt de trend versterkt
zichtbaar. Het regionale TV-publiek bestaat voor

De verschuiving naar visuele media wordt

80 % uit 50-plussers. Het marktaandeel van

bevestigd door de cijfers van het Commissariaat

regiozenders op een doorsnee kijkavond is 1,1

voor de Media. De krant lezen is de afgelopen

%, maar verdeeld naar generaties 0,5 % voor

10 jaar gemiddeld van 75% naar 52% gedaald,

de groep 20-50 en 1,6 voor de groep 50+ (SKO

met ook een tendens tot het steeds ouder

2013).

worden van het lezerspubliek (Mediamonitor


2013). Het jaarlijkse verlies is zon 5 6 %.

Voor de plannen van de provincie Limburg zijn

Zo daalde de oplage van de Limburgse MGL-

dit belangrijk ijkpunten. Een toekomstgericht

dagbladen van 151.000 in 2012/2 naar 135.000

mediabeleid zal rekening houden met

in 2014/2 (HOI). Een zekere compensatie vindt

de evolutie van publieksvoorkeuren en

plaats door de opkomst van digitaal lezen,

consumptiepatronen.

II - BRIEFINGS / THUIS

De universele impact van het internet op


communicatieverhoudingen zal doorwerken op regionale schaal,
maar steeds op een manier die specifiek is voor de regio, provincie
in kwestie. In de hier volgende briefings onderzoeken we hoe in
Limburg het media- en informatielandschap concreet kan worden
omgevormd, en welke zaken daarbij in het oog moeten worden
gehouden.

LimburgCentraal_CS6.indd 40-41

05/01/15 12:56 pm

8. De gewijzigde rol van de provincie


Eerder zagen we dat als direct gevolg van het snel veranderende
medialandschap en de digitalisering van de maatschappij de
overheid zich dient te (her)positioneren. Dat vraagt om een type
bemoeienis dat het klassieke mediabeleid overstijgt. Het is gericht
op het in balans houden van de groeiende informatiestromen, op
kwaliteit van informatie en op het garanderen van open toegang tot
de digitale netwerken.
Zo orinteert de provincie Limburg zich op de

onderschrijft dit ook in zijn recente Kamerbrief,

vraag of zij een verbindende rol kan vervullen

waarmee hij inzet op uitbreiding van de

door publieke en private spelers in Limburg (en

mogelijkheden voor samenwerking en

de Euregio) met elkaar in contact te brengen.

verruiming van de beleidsregels door het

Daarnaast hecht de provincie aan pluriformiteit,

Commissariaat voor de Media.

actief burgerschap en een goed werkende


democratie. Dit zijn zaken die gestimuleerd

Behalve belangenbehartiger en verbinder kan

worden door en tot uiting komen via moderne

de provincie Limburg, zo goed als elke andere

informatiestructuren. Een vitaal Limburgs

organisatie, ook aanbieder van content zijn.

medialandschap is daarvoor noodzakelijk.

Nieuws verspreiden naar een groter publiek


wordt doorgaans beschouwd als een mediataak.

De provincie als regionale belangenbehartiger

Nu het voor iedereen toegankelijke internet

is in staat om dit type samenwerking op gang

in toenemende mate het medialandschap

te brengen. Dit in de overtuiging dat bundeling

domineert, nemen naast gevestigde media

van krachten een bijdrage levert aan de kwaliteit

ook andere partijen (bedrijven, organisaties,

van het journalistieke aanbod, aan de binding

overheden) actief deel aan de publicitaire arena.

van media met de regio en aan versterking

Ook overheden worden daarmee aanbieders

van de creatieve sector. De staatssecretaris

van content.

Regionale belangenbehartiger, verbinder,


stimulator en contentaanbieder

Juist in een tijd van toenemende globalisering

dragen van risico. In dat transformatieproces

groeit de behoefte aan een contrapunt, een

zal de provincie vaker acteren als regisseur,

eigen, lokale en regionale identiteit. Aangezien

investeerder, katalysator of wegbereider.

de ontwikkelingen per regio verschillen, zeker

Precies dat is nu aan de orde met dit rapport

ook op het gebied van informatiepatronen

over het gewenste media- en informatiebeleid,

en media-uitingen, vraagt dat vervolgens

en zal ook de context zijn voor de toekomstige

om een regiospecifieke aanpak. Behoudens

provinciale digitale agenda.

naar Limburg als politiek-bestuurlijke entiteit


zal daarom bij de uitwerking van media- en

De veranderende rolinvulling van de provincie

informatiestructuren bijzondere aandacht

heeft gevolgen voor het samenspel tussen

uitgaan naar de sociaaleconomische en

volksvertegenwoordiging, bestuur en ambtelijke

culturele identiteit, die op een kleinere schaal

organisatie. Het vraagt van bestuurders en

gestalte krijgt.

volksvertegenwoordigers dat ze elkaar vinden


in het agenderen en in overleg oplossen van

Deze proactieve rol wijkt af van de positie die

regionale problemen. Het mediabeleid is

de provincie tot nu toe innam. Met goede

daarvan een voorbeeld. Het veld is dusdanig in

reden. De huidige netwerkmaatschappij vraagt

beweging dat het op n moment vaststellen

om een geherdefinieerde taakinvulling van alle

van een koers niet d oplossing biedt. Er

overheden, en ook van het middenbestuur.

zal eerder sprake zijn van een dynamisch

Onlangs zijn deze verschuivingen nader

mediabeleid dat bijgesteld wordt aan de hand

gedefinieerd in het interprovinciale Kompas

van actuele ontwikkelingen. De provincie dient

2020. Daarin wordt gepleit voor creatieve

hiervoor beschikbaar te zijn.

taakinvulling, onorthodoxe oplossingen en het

LimburgCentraal_CS6.indd 42-43

05/01/15 12:56 pm

9. Waarom in Limburg?
Media-innovatie is een generieke trend, maar de specifieke
regionale situatie bepaalt op welke wijze daar gestalte aan wordt
gegeven. Voor Limburg is het van belang om een inschatting te
maken van de mogelijkheden in deze provincie. Hier een beknopte
sterktezwakte-analyse.

Krachtlijnen

belemmert professionalisering en economische

Limburg is een relatief overzichtelijke provincie,

slagkracht.

met een sterke identiteit. Mediaplatforms

Daar komt bij dat veel van het jonge, creatieve

gedijen het best in sociaaleconomisch en

talent weliswaar in de provincie wordt opgeleid,

cultureel samenhangende gebieden, en

maar daarna migreert naar de Randstedelijke

daar is in deze provincie zeker sprake van.

hotspots en zo geen bijdrage levert aan

Verder krijgt hier, in vergelijking tot andere

versterking van de regionale infrastructuur.

landsdelen, de orintatie op digitalisering van


het informatieverkeer voldoende aandacht, en

Kansen

neemt het provinciebestuur nu overtuigend het

Internet is een lage drempeltechnologie.

voortouw bij doorontwikkeling.

Vergunningen zijn niet vereist, er zijn geen


capaciteitsbeperkingen en de operationele

Zwakten

kosten zijn relatief laag. Dat schept ruimte voor

De vernieuwende krachten binnen de

verandering.

Limburgse mediasector zijn nog fragiel, sterk


gefragmenteerd en niet georganiseerd. Dat

Beleidsmatig is de tijd voor het ontwikkelen van

een provinciaal Limburgs model gunstig. Het

onderneming. Diverse stakeholders (bedrijven,

landelijke mediabeleid staat ter discussie en

organisaties, instellingen) kunnen zich

zal de komende jaren volledig worden herzien.

afwachtend gaan opstellen. Daarom komen er

Daarbij wordt gerekend op regionaal gebonden

enige pilots, die een voorbeeldfunctie krijgen.

initiatieven. De staatssecretaris OCW wil dat

Voor een deel neemt het maatschappelijk leven

op korte termijn wordt gexperimenteerd met

taken over van de gevestigde media. De praktijk

regionale mediacentra.

elders leert dat deze transitie tot scepsis of


tegenwerking van krant en omroep kan leiden.

Voor het provinciaal bestuur is 2014 het


jaar van voorbereiden en het nemen van

De verleiding tot uitstel bestaat ook binnen de

beginselbesluiten over toekomstig mediabeleid.

provinciale en gemeentelijke politiek. In Limburg

Een concreet plan van actie kan onderdeel

wordt vaker gekozen voor de comfortabele

zijn van de politieke beraadslagingen over de

positie aan de staart van het peloton.

volgende collegeperiode en daarna gefaseerd

De belangrijkste bedreiging is echter een verdere

worden gemplementeerd, bijvoorbeeld als

verschraling van het informatieklimaat, als gevolg

onderdeel van een bredere digitale agenda.

van talmen met herstructurering en aangepast


beleid. Democratie kan niet zonder volledige

Bedreigingen

informatie en levendig debat. De prijs is een

Omdat van alle partijen nieuwe rollen

onverschillige en afhakende burger.

worden verwacht, zijn digitale platforms


naast een technologische uitdaging
vooral sociaaleconomisch een innovatieve

Mediabeleid
een thema voor het
volgende collegeprogramma

LimburgCentraal_CS6.indd 44-45

05/01/15 12:56 pm

10. De provincie als stakeholder


Het informatiepatroon van het middenbestuur is traditioneel
prudent, reactief en gefocust op het aanreiken van feitelijke
informatie. De provincie profileert zich als beschikbare
informatiebron, en niet als zelfstandig opererende
informatieproducent. Nieuws verspreiden naar een groter publiek
wordt beschouwd als een mediataak. Media maken daarbij hun
eigen afwegingen, en de provinciale overheid conformeert
zich daaraan.
Nu internet in toenemende mate het

publicatiemoment en kanaal te kunnen kiezen,

medialandschap domineert, groeit echter het

is het beter mogelijk om strategisch, dus

belang van een andere logica, waarbinnen

planmatig te handelen. Ook komen bij direct,

naast gevestigde media ook andere partijen

digitaal contact tussen politiek en burger

(bedrijven, organisaties, actiecomits,

boodschappen ongefilterd en integraal in het

overheden) actief gaan deelnemen aan

publieke domein. De eigen identiteit kan zo beter

de publicitaire arena. Ze onderstrepen

worden uitgedragen, zichtbaar gemaakt, en het

daarmee, anders dan voorheen, hun rol als

organisatiebelang effectiever behartigd. Voor

belanghebbende, als stakeholder, en brengen de

de provinciale overheid, nu matig bekend bij

eigen invalshoek bij en zienswijze op het nieuws

aanzienlijke publieksgroepen en worstelend

zelfbewust naar buiten. De competente burger

met een diffuus imago en beperkt toegekend

neemt daar vervolgens kennis van, weegt de

belang, is dat een belangrijke verbetering van de

diverse opinies, en bepaalt zo zijn of haar kijk op

basiscondities voor informatieverspreiding.

de materie.
Een proactief communicatiebeleid hoeft zich
Voor organisaties heeft deze proactieve

niet te beperken tot de huismedia, voornamelijk

opstelling duidelijke voordelen. Door zelf

de centrale provinciesite Limburg.nl.

LimburgCentraal_CS6.indd 46-47

05/01/15 12:56 pm

Die heeft een vaste waarde als vindplaats van

zouden, naast distributietaken, ook kunnen

overlegagendas, officile aankondigingen

functioneren als liaison tussen bestuurders,

en als repository, database van relevante

maatschappelijk krachtenveld en individuele

beleidsstukken. Het is de eigentijdse,

burgers. Een rolaanpassing dus, die de

digitale variant van het mededelingenbord

provincie de status kan geven van outside-

en dus het geigende kanaal voor formele

in-organisatie. Communiceren wordt dan,

openbaarmaking. Maar voor veel communicatie-

naast het uitsturen van feiten, opinies en

uitingen zijn alternatieve distributiewijzen

stellingnames, ook ophalen en aandragen. Die

aantrekkelijker. Sociale media bijvoorbeeld,

inbreng versterkt de kwaliteit van het openbaar

waar het gaat om positiebepaling over actuele

bestuur.

themas. Nu doen individuele politici daar al het


nodige promotiewerk, maar ook institutioneel

Het heeft eveneens grote voordelen om te

kan deelname aan het maatschappelijk debat

participeren in externe publicatie-omgevingen,

de zichtbaarheid van de provincie als bepalende

zoals nu in ontwikkeling binnen het regionale

speler vergroten.

mediacentrum Limburg Centraal. De Radarapplicatie biedt uitgelezen kansen voor het

Met internet als interactief medium krijgt

op de kaart zetten van de centrale provinciale

de provincie mogelijkheden om niet alleen

beleidsthemas. Als voorlichters hun werk doen

zender van informatie te zijn, maar ook

in overleg met andere informatieprofessionals,

ontvanger. Tot nu toe is er veelal sprake van

binnen de context van een gezamenlijke,

eenrichtingsverkeer; de provincie is een,

onafhankelijke publicatie, komt dat ook ten

zoals bedrijfskundigen zeggen, inside-out-

goede aan de bronbetrouwbaarheid van het

organisatie. Maar communicatiemedewerkers

middenbestuur.

Van inside-out
naar outside-in

11. De organisatie
van regionale mediacentra
Limburg Centraal zal, in weerwil van de naam, niet opgezet worden
als een centralistisch aangestuurde organisatie, maar veel meer
als een netwerk van deelnemende partijen, met elkaar verbonden
op basis van afspraken en gezamenlijke activiteiten. Een lichte
infrastructuur dus, die de diversiteit van de provincie en specificiteit
van de regios tot uitdrukking brengt.

Er is wel sprake van rolverdeling. De provincie

structuur. Binnen het geheel van meewerkende

is initiatiefnemer, gaat hiervoor strategische

stakeholders moeten clusters groeien van

samenwerking aan met lokale overheden, en

samenwerkende partijen, tussen media

maatschappelijke instellingen en organisaties

onderling (lokaal en regionaal), en tussen media

zijn uitvoerder. Deze laatste groep neemt het

en andere informatieleveranciers. Die clustering

operationele eigendom van zo veel mogelijk

behoort te leiden tot co-creatie van informatie,

onderdelen van de informatie-infrastructuur,

en zal dus het beleidsniveau overstijgen. De

en is daarmee verantwoordelijk voor de

provincie is proactief in het samenbrengen

inrichting, uitvoering, verdere ontwikkeling

van partijen en faciliteert blijvende contacten.

en basisfinanciering. Voor het pilotjaar 2015

Daartoe wordt een breed samengestelde

streeft de provincie naar het aanstellen van

overlegtafel ingesteld, die regelmatig de stand

een kwartiermaker. Die rol evolueert naar

van zaken bespreekt, functioneert als klankbord

cordinator in de introductiefase daarna.

en adviezen formuleert.

Netwerken zijn efficint maar dragen het

Vanaf 2015 is er wel een startplaatje voor

risico in zich van fragmentatie. Ze behoeven

de regionale mediacentra, maar dat is zeker

LimburgCentraal_CS6.indd 48-49

05/01/15 12:56 pm

geen eindplaatje: Limburg Centraal zal

draagvlak en werkkracht, zorgt de provincie

boven alles een ontwikkelomgeving zijn. Als

voor een bureau dat de contacten tussen de

omstandigheden en beleidskeuzes dwingen tot

regios regelt en dragen allerlei burgers en

regelmatige aanpassing, is het van belang dat

organisaties bij aan de site-inhoud.

tegelijkertijd wordt toegezien op samenhang


en doelgerichtheid. Een relatief klein comit

Taakverdeling is eveneens aan de orde

van experts met mediaexpertise en voldoende

bij de fysieke en digitale infrastructuur.

gezag in de beroepspraktijk krijgt die taak. Deze

Lokale overheden hebben een eerste

regiegroep bewaakt het proces en monitort

verantwoordelijkheid voor de benodigde

voortgang, zonder de uitvoerende organisatie

locaties, verspreid over de provincie. Ze


identificeren geschikte gebouwen en dragen

te sturen.

(mede) zorg voor inrichting en onderhoud.


De hier geschetste organisatielogica wordt van

De provincie ziet toe op de ontwikkeling

toepassing gemaakt op alle bedrijfsonderdelen.

en exploitatie van de vereiste software en

Bijvoorbeeld bij de site Limburg Radar zorgen

publicatieprogrammatuur, die interoperabel

media en andere partijen via detachering voor

moet zijn om samenwerking mogelijk te maken.

een divers samengesteld redactieteam, en


neemt de provincie verantwoordelijkheid voor

Voor het geheel van structuurversterkende

een cordinator die de samenwerking regelt. Bij

maatregelen dient de provincie de basis te

het publieke podium Rotonde Limburg leveren

leggen, maar kunnen fondsen als LIOF, startups

de per regio samenwerkende lokale omroepen

en collectieven van ZZP-ers het initiatief nemen.

Netwerken vragen om
structuur en regie

12. Wat wordt de financieringsmix?


Structurele betrokkenheid bij het provinciale netwerk van
media en maatschappelijke informatievoorziening impliceert,
behoudens een kaderstellend beleid, ook uitvoerende taken
en verantwoordelijkheden. Die zullen financieel vertaald
worden. Dit betekent overigens niet, verre van, dat de provincie
hoofdverantwoordelijke is voor het benodigde budget. De rijkdom
aan organisaties die deelnemen aan het lanceren en operationeel
houden van regionale mediacentra zal vertaald worden naar
diverse vormen van cofinanciering, zowel incidenteel als structureel.

Welke financieringsvormen zijn zoal voorzien?

onderdelen rechtstreeks gefinancierd worden,

Het belangrijkste onderscheid is tussen

in ieder geval voor het pilotjaar 2015 en de

provinciale middelen, investeringsfondsen,

collegeperiode daarna. Dat kan door het

bijdragen van derden en diverse vormen van

herschikken (combineren) van bestaande

gezamenlijke financiering. Budgetbundeling

budgetten, door het maken van koppelingen

kan enerzijds plaatsvinden tussen overheden

met relevante, nieuw toe te kennen gunningen

(provincie en gemeenten), anderzijds tussen

en door het creren van een afzonderlijke

provinciale overheid en private partijen (in PPS-

budgettitel, specifiek voor het te voeren media-

constructies).

en informatiebeleid. Onderdeel daarvan is de

De provincie is initiatiefnemer en aanjager

besluitvorming begin 2015 is de materie

van het toekomstige, digitale regionale

onderwerp van gesprek in het kader van

medialandschap. Behoudens de primaire

het programmaoverleg voor de komende

verbindende rol zullen ook bepaalde

zittingsperiode van het provinciebestuur.

al overeengekomen mediaregeling. Na initile

LimburgCentraal_CS6.indd 50-51

05/01/15 12:56 pm

De schaal waarop de mediacentra gaan

Limburgse woningkoepels die de bereidheid tot

opereren is de sociaaleconomisch en cultureel

investeren in duurzame voorzieningen moeten

samenhangende regio. Daarmee komen ook

bevorderen, en waterschappen die kiezen voor

lokale overheden in beeld. Die zijn (wettelijk)

een publieke sondering naar het draagvlak voor

verantwoordelijk voor het financieren van

een geplande gebiedsontwikkeling.

lokale omroepen. Die rol staat onder druk nu


zowel het werkveld als de plaatselijke politiek

Sommige onderdelen van het regionale

opteert voor bovengemeentelijke bundeling

mediacentra-project raken aan de structurele

van krachten. De integratie met provinciale

versterking van maatschappelijke sectoren,

initiatieven ligt dan voor de hand, zoals ook de

in het bijzonder de creatieve industrie en

Raad voor Cultuur adviseert.

het culturele domein. In dat geval is er

Slim koppelen
van budgetten
en PPS-constructies

behoudens een informatieve ook een sterke


economische dimensie aan lancering en
uitrol. Medefinanciering door hierop gerichte
investeringsbanken zoals in Limburg LIOF,
landelijk CLICKNL en Europees het R&D
kaderprogramma, is daarmee aan de orde.
Zodra de digitale publicatie-omgevingen en

De regionale mediacentra zijn op termijn

regionale mediacentra zich gevestigd hebben

het kristallisatiepunt voor informatie van

en verzekerd zijn van een breed bereik, kan

allerlei organisaties, instellingen en bedrijven.

verkend worden of er behoefte is aan en ruimte

Deze stakeholders zullen hun belang bij

voor commercile communicatie. Dat kan in

aanwezigheid op publieke podia vertalen in

de vorm van gesponsorde content, adoptie van

financile betrokkenheid. Daarmee dragen

programmaonderdelen (merk-branding) of

ze bij aan vooral de operationele kosten van

advertenties. Dit is echter allereerst een kwestie

deze publicatie-omgevingen. Voorbeelden

van beleid, en verder, zo er voor gekozen wordt,

zijn ziekenhuizen die om willen schakelen

een voorziening die pas op termijn onderdeel

naar maatwerk en patintgericht informeren,

zal worden van de financieringsmix.

13. Regionaal gedefinieerde


mediacentra
Uit gesprekken met Limburgse stakeholders over de lancering
van regionale mediacentra werd duidelijk dat er naast de digitale
webomgeving ook behoefte is aan een fysieke component.

LimburgCentraal_CS6.indd 52-53

05/01/15 12:56 pm

Media voor sociaaleconomisch


samenhangende gebieden

Met andere woorden, locaties

gebieden die door de regiobewoners als eigen

waar mediamakers en ook andere

worden ervaren. Het leefgebied dus waarover

gebruikerscategorien elkaar kunnen

men graag blijvend en in zekere mate van detail

ontmoeten, netwerken en gezamenlijk

wil worden genformeerd, waar informatie ook

kunnen werken aan crossover-producties.

rele waarde (voor het dagelijks handelen)

Deze mediacentra zijn ook een zichtbaar

en conversatiewaarde (voor bevestiging van

referentiepunt voor de regio die ze met

identiteit) heeft.

informatie bedienen.

Deze derde optie lijkt het meest kansrijk en aan

De vraag rijst dan: hoeveel centra moeten

te sluiten bij de maatschappelijke tendens tot

er komen en waar dan wel? De geografische

zelforganisatie, ook op informatief gebied. Wel

indeling (Corop) in Zuid-, Midden- en Noord-

zouden er, naast de regio-georinteerde centra,

Limburg ligt voor de hand, maar is globaal,

ook enige expertisekernen (competentiecentra)

formeel, vooral politiek gedefinieerd en

kunnen worden ingericht, die nuttig gebruik

inhoudelijk slecht onderbouwd. Een tweede

maken van de aanwezige kennis op journalistiek

optie is om te kiezen voor vraaggestuurde

gebied en/of creatief talent.

locaties van mediaproducenten. Uitgangspunt is

De voorkeur voor samenhangende regios

dan het daily urban system of werkgebied van de

impliceert dat bestaande begrenzingen niet

nieuws- en informatiemakers. Dit zullen echter

langer als maatstaf gelden. In sommige gevallen

lage aantallen zijn, en in nogal wat gevallen is de

maken delen van andere provincies er deel

expertise geconcentreerd in beperkte delen van

van uit (Peel/Venray), soms valt een regio in

de provincie. De derde optie is de keuze voor

het verzorgingsgebied buiten de provincie

identity based regions, de sociaaleconomisch,

(Nijmegen/delen van Noord-Limburg), nogal

cultureel en historisch samenhangende

eens worden landsgrenzen overschreden

(Noordrijn-Westfalen, de Belgische Kempen,

De koppeling van leefgebied en werkgebied

de euregio Maas-Rijn) en in alle gevallen zijn er

als indelingscriterium leidt tot het volgende

zones van overlap. Met deze realiteit zal flexibel

scenario, dat gedurende het pilotjaar 2015

moeten worden omgegaan.

nader onderzoek verdient:

Profiel Regio Focus Overlap


Mediacentrum

Noord/Venlo

Community-Building

Link Duitsland

Mediacentrum Midden/Weert
Mediatechnologie Link Brainport
Mediacentrum

Zuid/Maastricht

Competentiecentrum

Limburg/Heerlen Mediaproductie

Creatieve Industrie

Competentiecentrum

Limburg/Sittard

Open Innovatie

Cordinatie En Beleid
Mediaformats

Link Vlaams-Limburg

Of en hoe dit netwerk daadwerkelijk gestalte

aangegaan, soms bilateraal, soms gegroepeerd.

krijgt is in belangrijke mate afhankelijk van de

Verder mag worden aangenomen dat er sprake

opstelling van de diverse gemeentebesturen,

zal zijn van organische groei, gespreid over

lokale omroepen en andere stakeholders.

enige jaren.

Daarmee zal per regio het gesprek worden

LimburgCentraal_CS6.indd 54-55

05/01/15 12:56 pm

14. Een gefaseerde uitrol


Na vaststelling van de contouren, zomer 2014, en de regeling voor
het pilotjaar, oktober 2014, start medio 2015 de implementatiefase
van het toekomstige provinciale mediabeleid. Het eerste jaar staat
in het teken van de opbouw van een werkorganisatie en de lancering
van diverse pilots. Daarna volgt, bij voldoende politiek draagvlak,
een vierjarige periode van geleidelijke uitbouw van de mediainfrastructuur.

Regionaal gestuurd media- en informatiebeleid

uitvoering meerduidig; effectief is behoefte aan

is, in deze omvang, een noviteit. Er zijn

een ontwikkelomgeving waarbinnen vaak en snel

geen referentieprojecten noch getoetste

kan worden geschakeld en bijgestuurd, op basis

implementiescenarios. Dit impliceert dat de

van praktijkervaringen, veranderende inzichten

uitrol behoedzaam en flexibel dient plaats te

en feedback. De werkorganisatie moet hiervan

vinden. Wel is van kardinaal belang om het

doordrongen zijn en op ingericht.

uiteindelijke doel goed te definiren, zodat


bij alle flexibiliteit de marsroute helder blijft en

Het gefaseerd invoeren kan plaatsvinden

voorkomen wordt dat door allerlei ad hoc-

op verschillende niveaus: de ene regio

initiatieven een onsamenhangend geheel

sneller dan de andere, de drie geplande

ontstaat.

publicatieomgevingen niet tegelijkertijd live


laten gaan, de ondersteunende voorzieningen

Het concept van Limburg Centraal is eenduidig:

(training, coaching, clearing house etc.) pas

de totstandkoming van een provinciale

invoeren als ze goed belegd zijn bij uitvoerende

infrastructuur voor optimale openbaarheid

organisaties. Deze geleidelijke introductie

en informatie-uitwisseling. Tegelijkertijd is de

vraagt wel om strakke begeleiding: het sturen

Limburg Centraal: startimpuls,


daarna organische groei

op concrete, toetsbare resultaten, op efficinte

de uitrol van Rotonde Limburg). Per regio

samenwerking, op inhoudelijke samenhang.

zullen verschillende samenwerkingsmodellen


gestalte krijgen: soms met alle spelers, soms

Voor de publicatieomgevingen geldt dat de

gecentreerd rond een grotere, leidende lokale

een complexer is dan de andere. Relatief snel

omroep. Fasering geldt eveneens voor de

kan de Limburg Radar live gaan; het format

diverse distributiekanalen. Limburg Centraal

is aanwezig en getest, medewerking aan de

mikt vooral op de digitale component: websites

redactie toegezegd. De experimenteer-site L

en mobiele platforms. In een later stadium

Primo vraagt niet om een specifieke inrichting

kunnen desgewenst print, TV en radio daar aan

en kan van start zodra een operationeel

worden toegevoegd.

eigenaar gevonden is. Het open podium


Rotonde Limburg vergt aanvankelijk veel

Ook de financiering is een zaak van stapsgewijze

overleg met de uitvoerende lokale omroepen

uitbouw van middelen. Het pilotjaar drijft op

en andere contentleveranciers en kan van

een incidentele provinciale impuls, mar gaat

regio tot regio een andere invulling krijgen. Het

wel uit van een cofinancieringsconstructie.

eerste regionale mediacentrum krijgt daarom

Provinciale n lokale fondsen zullen matchen,

een voorbeeldfunctie; de opgedane ervaringen

en vervolgens zijn public-private constructies

zullen sturend zijn voor de inrichting van andere

aan de orde. Afrondend kan overwogen worden

centra.

om sponsoring of reclame toe te staan op de

Geleidelijkheid is het trefwoord bij de

sites die dan een aanzienlijk bereik hebben

inschakeling van de lokale omroepen (bij

opgebouwd.

2014 Provincie Limburg

LimburgCentraal_CS6.indd 56-57

05/01/15 12:56 pm

III - FORMATS

De operationele doelen van Limburg Centraal: diepgang,


participatie en innovatie, krijgen ieder een eigen publicatieomgeving. Daarmee kan op korte termijn een start worden
gemaakt met de verbreding en verrijking van het regionale
informatieaanbod. Uiteraard zullen de betrokken partijen aan deze
formats een eigen kleur en uitbouw gaan geven. Wat telt is dat de
functie wordt ingevuld, de precieze vormgeving is een afgeleide
daarvan. Hierna een schets van de startposities.
Aan het eind van ieder profiel staat een verwijzing naar een website
met een demonstrator of best practice.

Limburg Radar
Limburg Radar is een webapplicatie voor het visueel aantrekkelijk in
kaart brengen van omvangrijke en complexe themas. De app sluit
aan bij de ambitie om willekeurige dataverzamelingen om te zetten
in betekenisvolle collecties, zoals Google nu test met de Knowledge
Graph (Kenniskaart). Het Radar-format is met een financile injectie
van eveneens Google en journalistieke ondersteuning van Elsevier
ontwikkeld en getest door Medialynx. De provincie Limburg past
het concept nu toe voor een van de publicatie-omgevingen van het
regionale mediacentrum in opbouw, Limburg Centraal.

Met de Radar worden zowel de actualiteit als

het nieuws, zich uitstrekkend van historische

de achterliggende trendmatige ontwikkelingen

achtergronden tot toekomstige implicaties, en

in kaart gebracht, letterlijk op de radar gezet,

de actualiteit van het nieuws, verwijzend naar

en daarmee onder de aandacht gebracht van

de mate waarin het betreffende item centraal

een breed publiek. De verschillende dimensies

staat dan wel marginaal is. Bovendien biedt het

worden in relatie tot elkaar gebracht, zodat

format ruimte om op verschillende manieren

inzicht kan ontstaan in de context van het

de betekenis van het nieuws te duiden (context,

nieuws. De gehanteerde dimensies zijn de

scenarios implicaties etc., zie figuur op de

breedte van het nieuws, lopend van harde feiten

volgende pagina).

tot strikt persoonlijke opinies, de diepte van

LimburgCentraal_CS6.indd 58-59

05/01/15 12:56 pm

De LimburgRadar, dimensies
Toekomst
Scenarios

Perspectieven

Meningen

Feiten

Context

Ideologien
Historie

Deze applicatie vult de nieuwsbehandeling

omgeving is niet het uitdrukkingsmiddel van n

van de reguliere media aan en verdiept deze.

specifieke partij of organisatie maar beschikbaar

Andere dan journalistiek relevante aspecten en

voor de hele Limburgse gemeenschap. Zeker

verwijzingen komen aan de orde, de nadruk ligt

drie typen themas komen aan de orde: (1) de

op samenhang en de geselecteerde Radar-

grote, structurele projecten van de provincie,

themas worden doorlopend gepdatet. Met

nu nog vaak als dossiers gepresenteerd,

het toenemen van het aantal behandelde

(2) kwesties die vanuit het maatschappelijk

themas krijgt de site zo een referentiefunctie

middenveld worden geagendeerd en in co-

voor de Limburg-portfolio: een database voor

creatie uitgewerkt en (3) themas die de redactie

al die zaken die van cruciaal belang zijn voor de

definieert als centraal voor het Limburgse

positionering en ontwikkeling van provincie en

publiek debat.

regio. Deze wijze van systematisch ordenen van


kerngegevens zal bijdragen aan de kwaliteit van

Informatie migreert steeds nadrukkelijker

het publiek debat, en ook het maken van keuzes

naar het digitale domein en het raadplegen

en bepalen van standpunten vergemakkelijken.

vindt vaker plaats op mobiele platforms (smart


phones, tablets). De LimburgRadar is web-

Welke themas relevant zijn voor uitwerking als

ready en daarmee ook een geschikt medium

Radar zal in de praktijk blijken; de publicatie-

voor de jongere generaties. De vormgeving is

iconisch en visueel gedefinieerd. Het gebruik

wetenschappelijke hoek verantwoord conclusies

is toegesneden op individuele voorkeuren en

worden getrokken over toekomstige implicaties.

mogelijkheden: themas kunnen snel gescand

Gezamenlijk draagt men bij aan de toevoeging

worden of intensief geraadpleegd, onderwerpen

van een rijk scala aan opinies.

geselecteerd op basis van interesse en zo


gebundeld in een persoonlijke collectie, en

Door participatie aan deze hybride

vervolgens direct dan wel later gelezen. Het

redactie zetten alle betrokken organisaties

zo ordenen en raadplegen van informatie is

een forse stap, ter vernieuwing van hun

wellicht ongebruikelijk, maar testen hebben

publieksbenadering. Kennisinstellingen

uitgewezen dat de navigatiestructuur in wezen

krijgen een kanaal voor de koppeling

eenvoudiger is dan die van een krant en snel,

van wetenschappelijke inzichten aan

intutief aan te leren.

maatschappelijke vraagstukken, en voor de


borging van hun activiteiten in de regio van

De LimburgRadar is een samenwerkingsproject

vestiging. De bibliotheekwereld maakt de stap

tussen partijen die traditioneel gescheiden

van passief verzamelen en beheren naar actief

van elkaar opereren, maar nu elkaar op kracht

rangschikken en contextualiseren, en ontwikkelt

vinden. Het uitvoerende team is opgebouwd uit

daarmee een nieuwe legitimatie, nu in het

gedetacheerde redactieleden, in de startsituatie

domein van de digitale informatiebehandeling.

afkomstig van media, bibliotheek en universiteit.

Door deelname aan het Radar-team blijft de

Deze combinatie is afgestemd op de

pers, naast de primaire taak van onafhankelijke

diverse, voor het maken van de app vereiste

en kritische verslaggeving, betrokken

kerncompetenties. De journalistieke inbreng

bij een informatiepatroon waarin zowel

richt zich op feitenverzameling en -ordening,

professionele als niet-professionele, neutrale

de bijdrage van de bibliotheken focust op

n belangengebonden partijen, en incidentele

documentatie en collectievorming, terwijl vanuit

naast structurele nieuwsbrengers figureren.

Informatieleveranciers gaan op
innovatieve wijze samenwerken

LimburgCentraal_CS6.indd 60-61

05/01/15 12:56 pm

Zonder daar inhoudelijk sturing aan te geven

concreet te maken en te demonsteren is een

kan de provincie ten slotte kan rekenen op een

voorbeeldversie geproduceerd die de

complete, diepgravende en altijd te raadplegen

Limburgse kennis-As als centrale thema heeft.

registratie van de centrale beleidsthemas,


de zaken dus die de actuele praktijk en

< Navigeer en

toekomst van de regio definiren. Om de

test mee

gebruiksmogelijkheden van de LimburgRadar

Rotonde Limburg
De Rotonde Limburg is het hart van het regionale mediacentrum
Limburg Centraal. Met deze publicatieomgeving krijgen alle
Limburgers een podium voor het aanreiken van informatie, het
delen van standpunten of het werven van medestanders. Het is een
basisvoorziening op publicitair terrein, een infrastructuur voor het
intensiveren van het maatschappelijk debat.

Nu burgerbetrokkenheid een randvoorwaarde

bestemd is voor een kleiner, specifieker en

wordt op steeds meer beleidsterreinen, is

regionaal of lokaal gedefinieerd publiek.

het tevens een instrument om het sociale


weefsel te versterken en participatie praktisch

In dit stadium kunnen vier kerntaken worden

mogelijk te maken. De Rotonde functioneert

omschreven:

zo als een nuttige aanvulling op de reguliere

instrument voor (zelf-)organisatie, voor

media. Die selecteren hun informatie op basis

maatschappelijke initiatieven. Denk aan

van journalistieke criteria, door de redactie

bewonerscollectieven voor duurzame energie,

toegekende prioriteit en beschikbare capaciteit.

aan lotgenotengroepen in de patintenzorg,

De Rotonde Limburg maakt parallel daaraan,

aan stichtingen die culturele festivals

waar mogelijk ook in samenwerking, ruimte voor


de veelheid aan informatie die de Limburgse
samenleving genereert, en die in veel gevallen

LimburgCentraal_CS6.indd 62-63

organiseren.
publiek podium voor langjarige
communicatieprogrammas. Een goed

05/01/15 12:56 pm

voorbeeld is de ambitie van de provincie

informatie en communicatie, zal daar een

Limburg om de komende jaren het overtal

beroep op worden gedaan. Onderdeel van de

aan obese jongeren terug te dringen.

constructie is het periodiek en publiek afleggen

verbreding en verdieping van het publiek

van verantwoording over gemaakte keuzes

debat. Nu wordt opinievorming nog sterk

en gehanteerde prioriteiten door het site-

bepaald door een beperkte groep met

management.

relevante contacten en een goed ontwikkeld

De taak van de site-redactie is in eerste

uitdrukkingsvermogen. De Rotonde faciliteert

instantie organisatorisch van aard en kan

ook anderen die, veelal ad hoc, hun stem

het beste getypeerd worden als digitaal

willen laten horen over themas die hen direct

informatiemanagement. Het regelen van de

raken.

informatieve verkeerstromen dus, zodat de

selectie en bundeling van regiospecifiek

Rotonde soepel functioneert. Eerste prioriteit

nieuws, zoals geproduceerd door de

is daarbij de ontwikkeling van een heldere

deelnemende en samenwerkende lokale

zoekstructuur. Dichter bij het journalistieke

omroepen.

handwerk zit de taak tot het selecteren en


bundelen van bijdragen in (voor het publiek)

Het spreekt voor zich dat, gegeven de

betekenisvolle, thematische collecties. Daarmee

nutsfunctie van de site, laagdrempeligheid

ondervangt de Rotonde een van de grote

en onbelemmerde toegang moeten worden

problemen met het massale publiceren op

gegarandeerd. Dat zal in een protocol tot

internet, de fenomenale versnippering van

uitdrukking komen, zodat bekend is wat de

informatie. Het gevolg daarvan is dat niemand

mogelijkheden, en ook de voorwaarden voor

door de bomen het bos meer ziet, afhaakt en

participatie zijn. Een van die voorwaarden is

publiceren zo in de praktijk tot zelfpromotie

volledige transparantie over de achtergronden

wordt gereduceerd. Het Rotonde-team moet er

van auteurs en posters. Anonimiteit past

weer communicatie van maken. Uiteraard zal de

niet in het concept, en bekendheid met

berichtenstroom continue worden gemonitord

belangen en affiliaties helpt om bijdragen

op ongewenste (beledigende, discriminatoire,

in context te kunnen plaatsen. Financile

irrelevante) bijdragen.

belemmeringen voor individuele burgers


zullen waar mogelijk worden weggenomen

Limburg Centraal zal, in weerwil van de

(geen kosten voor plaatsing), maar waar

naamgeving, de Rotonde Limburg decentraal,

organisaties reguliere budgetten hebben voor

want regionaal opzetten. Om een goede balans

te vinden tussen herkenbaarheid en efficiency is

moeten worden samengewerkt. In de praktijk

gekozen voor drie regios, ieder met een urbane

zullen dit vaak public-private constructies zijn.

kern en goed ontwikkeld verzorgingsgebied.

Deze complexiteit vraagt om goede begeleiding,

Voor de uitvoeringsorganisatie zullen in eerste

ondersteuning en ook voortdurende

instantie lokale omroepen worden benaderd.

interactie op provinciaal niveau tussen de drie

Die clusteren voor de Rotonde-werkzaamheden

uitvoerende regioteams. Ook is het denkbaar

tot een bovenlokale mediapartij. De reguliere

dat de beter uitgeruste lokale omroepen het

radio- en tv-uitzendingen zijn daar nog van

voortouw nemen bij het uitbreiden van hun

uitgezonderd, maar kunnen te zijner tijd ook dit

verzorgingsgebied tot de gehele regio, en

integratiepad volgen.

andere lokale omroepen later aansluiten, dan


wel afzien van participatie.

De keuze voor lokale omroepen als


organisatorische kern is, gezien de regionale

Een voorbeeld van publicatie op een regionaal

binding, voor de hand liggend, maar daarmee

platform komt uit Parkstad, waar een team

nog niet onproblematisch. Drie obstakels

jonge programmamakers zich buigt over de

dienen zich aan: (1) de rol van community-

plaatselijke actualiteit.

building behoort traditioneel niet tot de


kerntaken, (2) samenwerken in regionale
clusters wordt allerwege wel bepleit maar is nog

< Bekijk het interview met

geen staande praktijk, en (3) ook met andere

wethouder Barry Braeken

lokale internet-initiatieven (hyperlocals) zal

Onbelemmerde publieke toegang


is prioriteit

LimburgCentraal_CS6.indd 64-65

05/01/15 12:56 pm

LimburgCentraal_CS6.indd 66-67

05/01/15 12:57 pm

L Primo
Limburg Radar en Rotonde Limburg vullen het bestaande
mediapatroon aan met voorzieningen voor diepgang en
openbaarheid. Het trefwoord bij L Primo (letterlijk: de eerste) is
innovatie. Het is een publiek beschikbaar platform voor experiment
en verkenning, een instrument voor de jongere generaties en
creatieve sector om innovatieve producten te delen met een breder
publiek, en feedback te ontvangen op geheel nieuwe manieren van
informatieoverdracht.

Het is weliswaar een niche binnen het regionale

voorziening als L Primo kan de research meer

medialandschap, maar wel een strategisch

systematisch plaatsvinden en kunnen ook

belangrijke. Met L Primo kunnen interessante

zonder veel risico de publieksreacties worden

ideen zichtbaar worden gemaakt, en

getest. Dat weer leidt tot betere producten.

complementaire makers en bedrijven elkaar

Bijvoorbeeld de bta-versie van de nieuwe

vinden voor co-creatieve teams en projecten.

MGL/L1-app zou hier al maanden low profile

Op termijn geeft dat de sector body. Met de

uitgetest kunnen zijn.

focus op jongeren en opleidingen is de site


bovendien een bindmiddel voor nieuw regionaal

Opleidingen in de creatieve sector hebben

talent, en draagt zo bij aan de infrastructuur die

eveneens behoefte aan podia voor het tonen

deze generatie nodig heeft om zich blijvend in

van resultaten, vooral de afstudeerproducties.

Limburg te willen vestigen.

Dat versterkt het maatschappelijk draagvlak


en geeft de studenten een mogelijkheid

Vier gebruikersgroepen dienen zich aan:

voor feedback op hun aanpak en/of idee.


Doorgaans worden hiertoe eenmalige

Allereerst de groeiende maar tot nu

events georganiseerd, maar het effect kan

toe versplinterde groep creatieven

aanmerkelijk sterker en langduriger zijn als

webdesigners, filmmakers, tekstschrijvers,

er een permanent podium beschikbaar is.

event-organisatoren, ontwerpbureaus etc.,

De afdeling VisCom (visuele communicatie)

die met L Primo een platform krijgen om

van de Maastrichtse kunstacademie zou een

kennis te nemen van elkaars prestaties, een

voor de hand liggende launching customer

kans om elkaar te inspireren en ook om de

kunnen zijn van L Primo, en de multimedia-

eigen portfolio onder de aandacht te brengen

studierichtingen van het Arcus-college een

van een breder publiek. Voor een netwerk als

regelmatige bespeler.

CineSud zou dit een welkome verbreding zijn


van hun bereik.

Creatieve prestatie is al lang geen privilege


meer van goed opgeleide professionelen.

Verder de gevestigde media, die op L Primo

Steeds nadrukkelijker blijkt dat de

kunnen experimenteren met innovatieve

democratisering van de productiemiddelen

formats. Doorgaans blijft dit onderdeel van

(camcorders, editing software, websites,

het ontwikkelproces bedrijfsintern en vindt

online kanalen als YouTube) grote groepen

slechts op beperkte schaal plaats. Met een

individuele burgers in staat stelt om een

LimburgCentraal_CS6.indd 68-69

05/01/15 12:57 pm

aantrekkelijk aandeel te nemen in de

van de Limburgse creatieve productie en

vulling van de publicitaire ruimte. Met een

de scholingsactiviteiten voor publicitaire

daarop gericht digitaal platform kunnen

betrokkenheid. Uiteraard is een permanente

die producties sneller aan geheel Limburg

verbinding met het door MGL gentameerde

worden getoond. Een goede illustratie van

innovatielab gewenst: door publicatie op L

dit gegeven is de YouTube-serie van Mert

Primo kunnen de resultaten van innovatieve en

Ugurdiken, die met de metafoor van de

experimentele journalistieke toepassingen op

rijschool etnische stereotypen aan de orde

waarde worden geschat.

stelt en daarmee, vanuit het niets, talloze


jongeren binnen en buiten Limburg bereikt.

Het geheel aan stimulerende maatregelen


voor de creatieve sector zal moeten resulteren

De aard van het initiatief staat niet toe om

in een sterkere positionering in het landelijke

het profiel van L Primo vooraf, meer dan in

en euregionale krachtenveld. L Primo heeft

hoofdlijnen, te definiren. Limburgers moeten

binnen deze inspanning een strategische,

zich de voorziening eigen maken en daar zelf

structuurversterkende rol. Dat rechtvaardigt

invulling aan gaan geven. De provincie kan

investeringen uit de voor dit doel beschikbare

met het regionale mediacentrum Limburg

middelen. Met het LIOF zal overlegd worden of

Centraal zorg dragen voor lancering en ook

vormen van cofinanciering tot de mogelijkheden

de organisatorische randvoorwaarden voor

behoren. Ook zou koppeling aan de landelijke

een voorspoedige start invullen. Maar daarna

stimuleringsfondsen voor de creatieve industrie

dient zich snel een operationeel eigenaar aan

(CLICK.nl), waar Limburg tot nu toe nauwelijks

te dienen, een bedrijf, opleiding of organisatie

een beroep op heeft gedaan, voor de hand

met de ambitie om de site in de lucht te

liggen. Een goed voorbeeld van innovatief

houden, te monitoren en op coherentie

mediumgebruik is de populaire webserie van de

te bewaken. Ook zal bevorderd worden

Midden-Limburgse Mert Ugurdiken, die onder

dat het site-management niet stand-alone

meer met het format van de rijinstructeur op

opereert maar actief de verbinding zoekt met

komische wijze etnische vooroordelen aan de

verwante initiatieven. Dat zijn allereerst beide

orde stelt.

andere publicatieomgevingen van Limburg


Centraal, maar zeker ook de voorzieningen die

< Bekijk het filmpje

getroffen worden voor coaching van creatief

op YouTube

talent, het clearinghouse voor vermarkting

2014 Provincie Limburg

LimburgCentraal_CS6.indd 70-71

05/01/15 12:57 pm

STAKEHOLDERS

Het Limburgs parlement verzocht de ambtelijke voorbereiders


van Limburg Centraal om de geaccordeerde contouren om te
zetten in concrete voorstellen, die gedragen zouden worden
door de Limburgse samenleving. Om die reden is frequent
gesproken met een groot aantal marktpartijen, initiatiefnemers en
ideenleveranciers. De neerslag daarvan is samengevat in dit deel
van het rapport. Veel gesprekspartners hebben ook schriftelijk
een bijdrage geleverd. Die correspondentie is naleesbaar op de
projectsite www.limburgcentraal.org.
Het spreekt voor zich het resultaat van al deze verkenningen een
indicatie is, geen afgerond beeld. Ook niet geconsulteerde partijen
gaan alsnog aan de gesprekstafel aanschuiven. Gedurende het
pilotjaar 2015 zal de dialoog met de Limburgse samenleving over
dit thema worden voortgezet.

Stakeholderoverleg;
procedure en resultaten
Gegeven de uitgangspunten van het voorgenomen media- en
informatiebeleid (gelijk speelveld, ruimte voor innovatieve
bedrijven, burgerparticipatie, Limburgse initiatieven) heeft het
voorbereidingsteam zich breed georinteerd op het draagvlak voor
toekomstige provinciale mediacentra.

Gedurende de afgelopen tien maanden

van regionale mediacentra zou kunnen

is, vaak op directieniveau, gesproken met

onderschrijven, en of er mogelijkheden zijn tot

vertegenwoordigers van diverse media,

participatie of zelfs overname van onderdelen

communicatiebureaus, maatschappelijke

van het initiatief, na de pilotfase.

organisaties, burgerinitiatieven en individuele

Navolgend een meer gedetailleerde toelichting,

stakeholders. Driemaal kreeg dat de vorm van

eerst per stakeholdercategorie.

gezamenlijke werksessies, waarbij plannen zijn


gepresenteerd en feedback hierop is verkregen.

Media

Daarnaast is met zowel collectieven als met

Met de gevestigde provinciale media, MGL en L1,

individuele verantwoordelijken verkend of

is frequent overlegd over diverse modaliteiten

en in welke hoedanigheid men de lancering

van het plan. Daarbij is beklemtoond dat

Oude en nieuwe media


concurreren om aandacht

LimburgCentraal_CS6.indd 72-73

05/01/15 12:57 pm

Bundeling lokale omroepen


is complex maar broodnodig
een provinciaal mediacentrum de bestaande

ondersteuning van een innovatielab dat als

informatiestructuur niet wil vervangen maar

incubator voor innovatieve mediaprojecten kan

juist aanvullen en verrijken. Dat zal bij voorkeur

functioneren, en redactionele betrokkenheid bij

in nauwe samenwerking plaatsvinden, en

de LimburgRadar.

in ieder geval in goed overleg. Voor beide


media bleek het niet eenvoudig om over

Naast aansluiting door beide primaire

deze materie concreet voortgangsoverleg te

nieuwsbronnen is het ook van belang dat lokale

voeren, laat staan te besluiten. Belangrijkste

omroepen een aandeel nemen in de realisatie

achtergrond daarvoor is de actuele druk

van de drie regiogebonden mediacentra

op de organisatorische grondslag, bij MGL

in het noorden, midden en zuiden van de

gestalte krijgend in de overgang van het

provincie. Dat overleg is, gezien de veelheid

Britse MECOM naar een nieuwe eigenaar, het

van plaatselijke zenders en diversiteit in

Vlaamse Concentra. Een vergelijkbaar proces


is nu aan de orde bij L1, na het kabinetsbesluit
tot renationalisatie van de regionale omroep.
Ook speelt de inschatting dat nieuwe spelers
en diensten direct of indirect de concurrentieen marktposities aan kunnen tasten, en om
die reden niet met gejuich kunnen worden
ontvangen.
Niettemin zijn de kansen voor betrokkenheid en
samenwerking legio. Genoemde media hebben
daar al op geanticipeerd door de ontwikkeling
en lancering van een gezamenlijke nieuwsdienst,
1Limburg. Verder wordt met MGL overlegd over

Media-entrepreneurs
zijn de drager van vernieuwing
organisatiestructuur, in dit stadium alleen

en een hogere kwaliteit krijgt, dat binnen de

verkennend uitgevoerd via overleg met de

context van krimpende budgetten in vrijwel alle

twee grootste lokale omroepen, in Venlo en

betrokken gemeenten. Doelmatiger besteding

Maastricht. Uit dit overleg kwam naar voren

van de wettelijk verplichte bijdrage kan bereikt

dat deels al activiteiten worden ontplooid tot

worden door gedeeltelijke bundeling van deze

regionale krachtenbundeling, en verder dat

lokale budgetten. Ook de Raad voor Cultuur

de bereidheid tot intensivering van dit proces

heeft in haar recente advies gewezen op deze

volop aanwezig is maar ook als complex wordt

mogelijkheid.

ervaren. De oplossing ligt in een strategie


van gefaseerde bundeling, waarbij de sterkere

Met de massieve uitrol van vast en mobiel

lokale omroepen een begin maken door het

internet is een geheel nieuwe dimensie

regionaliseren van hun verzorgingsgebied voor

aan de publicitaire ruimte toegevoegd.

digitale producties. Andere lokale omroepen

Zowel online media als informatiekanalen

in de betreffende regio kunnen dan op termijn

van maatschappelijke partijen nemen

aansluiten.

inmiddels een belangrijk deel van de


publieke informatieverschaffing voor hun

Parallel hieraan is gesproken met de

rekening. Met de Limburgse online media

gemeentebesturen en beleidsmedewerkers

is overleg gevoerd, van het lokale station

van de belangrijkste urbane centra. Dit kreeg

Dichtbij Maastricht tot de economische site

de vorm van gezamenlijke gesprekken met

WijLimburg en de cultuuragenda Charlzz. Met

de cultuurwethouders van de Zuid-Limburgse

alle inhoudelijke verschillen hebben deze

stedendriehoek en bilateraal overleg met hun

nieuwe, kleinschalige media met elkaar gemeen

collegas in Venlo en Weert. De lokale politiek

dat het verwerven van een stabiele positie

is sterk voorstander van een strategische

weliswaar niet eenvoudig is, maar hun lean

herorintatie van de lokale omroep, opdat

and mean- business model hen niettemin

deze een beter bereik, meer professionaliteit

gaande houdt en ruimte biedt voor groei op

LimburgCentraal_CS6.indd 74-75

05/01/15 12:57 pm

We ploeteren nu in een mediawoestijn.


Geef ons ontwikkel-oases, zandbakken
voor experiment

termijn. De samenwerkingsbereidheid is alom

prestatie en zijn verantwoordelijk voor veel

aanwezig; men realiseert zich terdege dat

innovatieve impulsen. Hun achtergrond ligt

delen en verbinden een basisconditie is in de

bij gevestigde media waar hun innovatieve

online wereld. Wel zal dit type communicatief

drive geen ruimte kreeg, of bij de huidige

ondernemerschap ondersteund moeten

krimp op de journalistieke arbeidsmarkt,

worden bij de doorontwikkeling van kansrijk

die tot voortzetting van werkzaamheden

initiatief naar gevestigde waarde in het

in eigen beheer dwingt. Deze categorie

Limburgse medialandschap.

valt uiteen in (1) contentleveranciers, op


tekstgebied of RTV, zoals Vogelaar Producties,

Communicatiebedrijven

(2) facilitaire diensten, zoals T36 die aanbiedt,

Het speelveld voor communicatie wordt

(3) de sector design en creatieve industrie

mede bepaald door al die ZZP-ers en kleine

(R.A.U.M. bijvoorbeeld) en (4) platforms die

bedrijven die publicitaire diensten verlenen

kanaalspecifiek zijn, zoals CineSud. We hebben

zonder een eigen mediatitel te voeren. Maar

met verschillende vertegenwoordigers van

ze leveren een fors aandeel in de economische

elk van deze categorien gesproken, en

Context bij
het nieuws is niet
alleen een journalistieke taak

vastgesteld dat ze graag participeren in

zonder professionele media-ambitie maar wel

gezamenlijkheidsinitiatieven, en die vaak zelf

met een grotere of kleinere contentproductie

al opzetten. Het Limburg Centraal-project

de publicitaire ruimte vullen. Binnen het

ziet men als een kans om de slagkracht te

bestek van een draagvlakverkenning was het

vergroten, en de verwachting is dat met

onmogelijk om met de volle breedte van het

de structuurversterkende projecten van

maatschappelijk middenveld over deze materie

het regionale mediacentrum (coaching,

van gedachten te wisselen. Exemplarisch

clearinghouse, impulsmiddelen) het potentieel

hebben we daarom met een drietal categorien

van deze subsector aanmerkelijk kan worden

gesproken: (1) de bibliotheeksector, (2)

verbeterd. Zeker vanuit deze categorie is de

zorgaanbieders en (3) burgerinitiatieven.

roep om structuurversterkende voorzieningen


luid en algemeen. Men becommentarieert de

De bibliotheeksector kan gezien worden als

voorliggende plannen als nuttig, maar nog te

nevengeschikt aan de nieuwsmedia, want ook

weinig ambitieus.

structureel bezig met informatieordening en


verspreiding en collectievorming. Openbare

Maatschappelijke partijen

bibliotheken zijn sterk lokaal georganiseerd, met

Tot het hedendaagse medialandschap behoort,

een wisselende bereidheid tot vernieuwende

naast formele media en communicatiediensten,

initiatieven, maar voor Limburg Centraal zal

ook een scala aan andere contentleveranciers.

in eerste instantie gekeken worden naar de

Dit is een rechtstreeks gevolg van de introductie

grotere spelers. Deze bibliotheken, onder

van internet, waarmee een veelheid van partijen

cordinatorschap van Centre Ceramique,

Belangrijke themas
zoals het terugdringen van obesitas
vergen een ander type publiciteit

LimburgCentraal_CS6.indd 76-77

05/01/15 12:57 pm

De plaatselijke politiek
moet worden gevoed
door kritische burgers

hebben nu besloten om in het kader van

Kamers van Koophandel. We hebben verkend

Limburg Centraal te gaan samenwerken en

binnen de zorgsector of contentproductie voor

hun bijdrage te concentreren op het bieden

de publicatie-omgevingen van Limburg Centraal

van ruimte en faciliteiten, en daarnaast

een aantrekkelijk perspectief zou bieden, en

betrokkenheid bij de publicatieomgeving

dat blijkt het geval. Op een open podium als

LimburgRadar. De sectororganisatie SIOB

de Limburg Rotonde kunnen langlopende

heeft hierbij een partnerschap aangeboden,

campagnes een plaats krijgen, per regio

gericht op medefinanciering van gezamenlijke

verschillend worden uitgewerkt en interactief

initiatieven.

opgezet.

Naast de traditionele informatieleveranciers

De derde subcategorie heeft betrekking op het

hebben eigenlijk alle institutionele instellingen

groeiende legioen individuele burgers die in

en marktpartijen een toenemende behoefte aan

toenemende mate zelf willen publiceren, direct

direct online contact met een breder publiek,

via blogs of webfora, maar ook in reactie op

zij het op eigen termen en niet gedefinieerd

andere media-uitingen of ter aanvulling van

door journalistieke criteria. De interne diensten

de (vaak plaatselijke) actualiteit. Het is in dit

die zich hier mee bezighouden zijn goed

verkennende stadium ondoenlijk die groep voor

uitgerust en gaandeweg ook meer capabel

Limburg in kaart te brengen, maar we hebben

om zelfstandig publiciteit te genereren. Dit

wel gesproken, zowel intern als extern, met

patroon is structureel, van zorginstellingen tot

organisaties die burgerinitiatieven bevorderen

woonkoepels, overheden, natuurorganisaties of

en steunen. Daartoe behoort bijvoorbeeld een

landelijk maar ook regionaal uitgerold project

Dat heeft geleid tot een concreet plan om een

tot het aanstellen van correspondenten die

voorziening te treffen voor het hele scala aan

de lokale politiek actief en kritisch volgen.

uitdrukkingsvaardigheden, van creatief schrijven

Deze 100x100-groep telt in diverse Limburgse

tot webproducties. Onder de cordinatie

steden actieve deelnemers. Deze tijdelijke

van de UM-faculteit FASOS zal een team

correspondenten stellen dat de publieke podia

docenten en onafhankelijke producenten een

van Limburg Centraal kunnen uitgroeien tot een

trainingsplatform inrichten. Dat maakt zich

waardevolle bijdrage aan een levendige lokale

dienstbaar aan organisaties en bedrijven in

democratie.

de regio, zodat deze op verzoek scholing op


maat kunnen ontvangen. Voor genteresseerde

Educatieve sector

individuele burgers zullen vouchers beschikbaar

Waar de diversiteit van spelers in het

komen om deze trainingen voor een

communicatieve domein gaat toenemen,

aantrekkelijk tarief te kunnen volgen.

groeit ook de behoefte aan training, aan


scholing in digitale uitdrukkingsvaardigheden.
Wat is een goede verhaallijn, hoe orden je
informatie, schrijf je een aandachttrekkende
blog, vermijd je jargon, produceer je een
YouTube-video? Tijdens de verkenningen is
ook intensief gesproken met kennisinstellingen
als de UM, Hogeschool Zuyd en Arcus-college,
om in kaart te brengen welke rol zij kunnen
spelen met regiogericht educatief aanbod.

Bied ondersteuning bij de productie


van teksten, blogs en videos

LimburgCentraal_CS6.indd 78-79

05/01/15 12:57 pm

Ideen, voorstellen, projecten


Op basis van ontvangen reacties en suggesties is het Limburg
Centraal-concept in hoofdlijnen uitgewerkt. Medio oktober 2014 is
aanvolgend aan alle belanghebbenden (stakeholders) het verzoek
voorgelegd om instemming te betuigen met het provinciale
initiatief, en daarnaast aan te geven of men in het pilotjaar 2015
betrokken zou willen zijn bij het verkennen van diverse alternatieve
implementatiemodellen.
Het antwoord hierop is overwegend positief.
18 organisaties hebben daarnaast schriftelijk
gereageerd. Veel van deze indieners komen met

initiatieven waarbij marktverantwoordelijkheid


en particulier initiatief voorop staan.
Veel lokale of organisatiegebonden

plannen die ingaan op onderdelen van Limburg

initiatieven preluderen al op groeiende

Centraal, maar nemen ook de gelegenheid

samenwerking. Limburg Centraal moet

te baat om ook in meer algemene zin te

daarvan profiteren en eigen projecten aan

reageren op de komst van Limburgse regionale

koppelen: beginnen bij wat er al is.

mediacentra. Deze feedback kan als volgt

Van regio tot regio zullen verschillende

worden samengevat:

samenwerkingsconstructies ontstaan en

De grondhouding is overwegend positief.

andere formats worden gekozen. Die variteit

Slechts twee partijen, MGL en L1, uiten


scepsis over de noodzaak van het initiatief,
maar zijn wel bereid tot samenwerking op
specifieke onderdelen.
Gepleit wordt voor het maken van

is een goede zaak.


Steeds zal de specifieke vraag naar diensten
en producten uitgangspunt moeten zijn; meer
vraag- dan aanbodsturing.
Hoewel Limburg Centraal een digitale

onderscheid tussen basisvoorzieningen

infrastructuur zal zijn, wordt de waarde

en infrastructurele maatregelen (wel een

van fysiek contact tussen gelijkgestemde

overheidstaak), en terughoudendheid bij

en verwante organisaties veelvuldig

LimburgCentraal_CS6.indd 80-81

05/01/15 12:57 pm

Als provincie niet alleen helpen


om het licht wat later uit te doen
beklemtoond. Uit het praatje bij de

om dat proces te laten begeleiden door een

koffieautomaat komen veel creatieve

groep innovatieve Limburgers, die toeziet

projecten voort.

op voldoende ambitie en daadkracht. Een

Grensoverschrijdende publiciteit blijkt in

waakzame klankbordgroep dus.

de praktijk een complexe zaak. Gezien

Naast algemene kanttekeningen zijn er veel

de geografische ligging van Limburg

concrete plannen onder de aandacht van de

wenselijk, maar er dient steeds een kosten/

provincie gebracht. Hier een samenvatting

batenanalyse gemaakt te worden.

van de voorstellen, geordend naar Limburg

De provinciale overheid moet zich goed

Centraal-component.

realiseren dat als participerende partijen


investeren in innovatieve projecten, dat

Infrastructuur

steeds gebeurt met het oog op de lange

Arent van der Feltz, vicepresident corporate

termijneffecten, en niet alleen ad hoc voor het

development van Ziggo, wijst op de noodzaak

pilotjaar. Een dergelijke termijnvisie wordt ook

tot fundamentele aanpassingen, nu internet

van de provincie verwacht.

zo dominant is. Herdenk alle infrastructuur,

Als matching een financieringscriterium is,

ook op mediavlak. De provincie moet op korte

bevoordeelt dat automatisch de grotere,

termijn werk maken van het formuleren van

institutionele spelers. De meest innovatieve

een brede digitale agenda, met als onderdeel

ideen zijn echter sterk persoonsgebonden,

een aangepast media- en informatiebeleid.

en ook het meest risicovol bij realisatie.

Ziggo kan gesprekspartner zijn voor de harde

Grote groepen zullen de waarde van de

digitale infrastructuur: connectiviteit met kabel,

subsidieregeling afmeten aan de kansen die

glasvezel en draadloze verbindingen.

hiermee aan juist deze categorie (vaak jonge,

Voor het opzetten van een fysieke

startende) entrepreneurs worden geboden.

communicatie-infrastructuur zetten diverse

De lancering van Limburg Centraal kent

Limburgse gemeenten nu eerste stappen.

een moment (begin 2015) maar is ook een

Sittard-Geleen benadrukt haar centrale ligging

proces. Er is consensus over de noodzaak

en geeft prioriteit aan het inrichten van een

competentiecentrum, in nauw overleg met MGL,

middel van het regionaal maken van hun digitale

voor het ontwikkelen van innovatieve formats,

nieuws. In een reactie laat RTV Maastricht weten

maar ook talentontwikkeling in samenwerking

die rol te willen nemen, en daar de OLON-hub

met kennisinstellingen. Opschalen van de lokale

voor technische infrastructuur voor te willen

omroep wordt ondersteund.

inzetten. Ook opteert de omroep voor een rol

De gemeente Venlo pleit voor verder onderzoek

bij de competentiebevordering van individuele

naar publieksvoorkeuren, en meer algemeen

burgers. Dat laatste is ook een ambitie van

voor steun aan eigenzinnige nieuwsorganisaties.

Centre Ceramique, overigens in samenwerking

Omroep Venlo kan een waardevolle rol spelen

met andere bibliotheken in de regio (BiblioNova,

voor andere omroepen in de regio door het

Schunck). De Maastrichtse stadsbibliotheek

inrichten van een sterk backoffice en het

transformeert de komende jaren naar een meer

aanreiken van expertise. De gemeente Heerlen

algemeen cultuurcentrum, en een faciliterende

wijst op lopende activiteiten voor innovatieve

rol bij digitale publicatie-omgevingen past

startups, en een in gang gezet onderzoek naar

daarin.

de kansen voor concentratie in een regionaal

Vier mediapartijen uit de gemeente Weert

mediacentrum, uitgevoerd door Creative

hebben medio november een intentieverklaring

Corridor. Met initiatieven als HeerlenLive

opgesteld om te komen tot samenwerking

is de basis al gelegd voor een creatieve

in een op te richten Mediacentrum Midden-

hotspot. Verder wordt gewezen op het risico

Limburg. Het kernteam bestaat uit zowel

van inrichting van ontwikkelomgevingen bij

private als publieke media: WeertFM (radio),

gevestigde media en instellingen; dat smoort de

WeertdeGekste (internet), Weert TV (televisie),

werkelijke vernieuwing.

Midden-Limburg Actueel (livestreaming) en

De gemeente Maastricht pleit voor het

Roermond TV. De nieuwe structuur moet vooral

vermijden van versnippering, en bijgevolg voor

verbindend zijn en zal worden gedragen door

twee mediacentra, in Maastricht en Venlo. In

vrijwilligers en professionals. Inmiddels hebben

Maastricht ontstaat een voor de hand liggende

er verkennende gesprekken plaatsgevonden

locatie door de huisvesting van RTV Maastricht

met andere lokale omroepen in Midden-

bij Centre Ceramique. De noodzaak tot het

Limburg.

bundelen van lokale omroepen wordt eveneens

Een aspect dat zich niet eenvoudig laat voegen

onderschreven,

is de grensoverschrijdende dimensie aan digitale

met als strategie dat hierbij de grotere

communicatie. Veel, eigenlijk alle Limburgse

omroepen het initiatief moeten nemen, door

regios worden hiermee geconfronteerd.

LimburgCentraal_CS6.indd 82-83

05/01/15 12:57 pm

Met Limburg Centraal ambitie uitstralen,


zoek een plek aan de kop van het peloton

Burgerinitiatieven zoals recent verwoord in een

Limburgse regios, zal gedragen moeten worden

manifest van een groep Nederlandse, Duitse

door de samenwerkende lokale omroepen.

en Vlaamse culturele organisaties pleiten voor

Die bereidheid is er in beginsel, hoewel

een meer proactieve houding, maar de praktijk

organisatorisch nog het nodige voorwerk

is weerbarstig. Het formuleren van een heldere

verricht moet worden. In het ene geval neemt

strategie op dit punt zal onderdeel zijn van

een grote, professioneel gerunde organisatie

de consolidatie van Limburg Centraal na het

de leiding in dit proces (Maastricht), elders kan

pilotjaar 2015.

een ingewerkt samenwerkingsverband dat doen


(Venlo bijvoorbeeld), en soms zal een PPS-

Publicatie-omgevingen

constructie tussen publieke en private partners

Diverse stakeholders spreken

uitkomst bieden (denk aan de regio Weert).

hun beschikbaarheid uit voor de


publicatieomgevingen van Limburg Centraal.

De animo om inhoudelijk bij te dragen is groot.

De LimburgRadar, gericht op context en

De Heerlense bibliotheek Schunck suggereert

diepgang, kan rekenen op inzet van de

de IdeaStore, als format voor het integreren

Universiteit Maastricht, faculteit FASOS. De

van culturele en maatschappelijke actie. Verder

kennisinstelling is een voor de hand liggende

ambieert men structurele programmatische

organiserende partij voor deze dienst.

inbreng over het thema laaggeletterdheid.

Deelname door Centre Ceramique, met als

Ook Centre Ceramique heeft een door Cubiss

kerncompetentie collectievorming, is eveneens

ontwikkeld webplatform in de aanbieding.

gezekerd, mede ook door financile steun van

De van Gemert-groep in Maastricht vraagt

het landelijke SIOB.

ruimte voor de introductie van generatieve

De Rotonde Limburg, de open podia dus

journalistiek, waarbij de wensen en inzichten van

voor de Limburgse samenleving in de drie

burgers vertrekpunt zijn voor het vaststellen van

verwante belangen en projecten op basis van

met de landelijke media meer bekendheid kan

geventileerde ideen. Journalistiek dus die zich

geven aan de Limburgse mediadynamiek.

niet richt op verspreiden maar op verzamelen

Het vernieuwende karakter is uitgangspunt van

van informatie. Concreet stelt men het 1000

de derde publicatieomgeving, L Primo. Zeker

dromen-project voor, om de maatschappelijke

vanuit de oostelijke mijnstreek wordt op deze

ambities in heel Limburg in kaart te brengen, als

ontwikkellijn ingezet en leeft de ambitie om er

handreiking aan de politiek.

een beleidszwaartepunt van te maken. Diverse


reagerende organisaties zien een natuurlijke

Het in Venlo gevestigde productiebedrijf

samenhang tussen dit experimentele platform

Bonte Was heeft in samenwerking met

en het beoogde innovatielab. Bezien zal

Omroep Venlo en L1 het ZapLimburg-

worden of deze koppeling tot stand kan worden

format ontwikkeld, een database van aan

gebracht. In dat geval zullen zeker MGL maar

Limburg gerelateerde YouTube-videos en

ook L1 interesse tonen in participatie.

ander online beeldmateriaal. Het maandblad


Zuiderlucht ziet op de Rotonde kans voor

Structuurversterking

een digitaal cultuurplatform. Dat zal dan

Voor dit onderdeel ontvouwt zich nu een

de doorontwikkeling zijn van al bestaande

samenwerkingsconstructie tussen UM,

initiatieven, de digitale nieuwsbrief C-ME en het

Hogeschool Zuyd en een groep zelfstandig

overzicht van creatief Limburg C-MORE.

gevestigde multimediaproducenten. In

WijLimburg, een webcommunity en

dit scholings- en trainingsteam zullen alle

nieuwsdienst gefocust op zakelijk en

gewenste competenties vertegenwoordigd zijn:

bedrijfsnieuws, pleit voor terughoudendheid bij

communicatieconcepten, creatief en zakelijk

het verder ondersteunen van gesubsidieerde

schrijven, videoproducties en webformats.

media, publieke omroepen in het bijzonder,

Aanvankelijk gescheiden voorstellen komen nu

en is voorstander van openbare aanbesteding

tot elkaar, zodat de Limburgse samenleving een

van steunmiddelen. Daarbij dient vooral het

one stop-shop gaat krijgen voor het verwerven

innovatieve karakter van nieuwe diensten

van digitale uitdrukkingsvaardigheden.

centraal te staan, als tegenwicht voor de

In dit rapport is omwille van de beknoptheid

dominante rol van de gevestigde media.

een selectie gemaakt van de afwegingen en

Een tweede meer generieke kanttekening

voorstellen van tal van insprekers. De schriftelijk

komt van Bureau Zuiderlicht, dat pleit voor de

aangereikte reacties zijn alle integraal in te zien

instelling van een persregisseur, die als schakel

op de digitale versie van dit rapport.

LimburgCentraal_CS6.indd 84-85

05/01/15 12:57 pm

<!DOCTYPE html>

2
3

<!-- BEGIN html -->

<html lang=en-US>

<!-- Overzicht gesprekspartners en stakeholders -->

6
7

<!-- BEGIN head -->

<head>

9
10

<!-- Meta Tags -->

11

<meta http-equiv=Content-Type content=text/html; charset=UTF-8 />

12

<meta name=viewport content=width=device-width,initial-scale=1>

13

<meta name=generator content=Regionaal Mediacentrum />

14

<meta name=generator content=Limburg Centraal />

15

16

<!-- Stylesheets -->

17

<link rel=stylesheet type=text/css media=screen />

18

<style id=tt-easy-google-font-styles type=text/css>

19

p {

20

font-family: Open Sans; color: #555555; font-weight: 300; font-style: normal;

21

font-size: 8px; }

22

h1 {

23

font-family: Open Sans; color: #515151; font-weight: 300; font-style: normal;

24

font-size: 8px; }

25

</style>

26

27

<!-- Title -->

28

<title><b> OVERZICHT GESPREKSPARTNERS EN STAKEHOLDERS </b></title>

29
30

</head>

31
32

<!-- BEGIN body -->

33

<body>

34
35
36
37
38
39
40
41
42
43

<table border=0 style=width:100%>

44
45

ORGANISATIE

NAAM

FUNCTIE LOCATIE

46
47

MEDIA

48

A&C Media

Erwin Peeters

Marketing manager

Roermond

49

L1

Rob Stevens

Directeur

Maastricht

50

Leo Hauben

Hoofdredacteur

51

MGL

Loek Radix

Directeur

52

Ernst-Jan van Klinken

Manager strategie

53

Huub Paulissen

Hoofdredacteur

54

1Limburg

Alex Beishuizen

Projectleider

Sittard

55

TMG

Bart Brouwers

Directeur Business

Amsterdam

56

Development

57

Zuiderlucht

Wido Smeets

Hoofdredacteur

Maastricht

58

WijLimburg

Gerrie Coerts

Hoofdredacteur

Maastricht

59

Omroep Venlo

Ruud Stikkelbroeck

Hoofdredacteur

Venlo

60

Omroep Maastricht

Geert Lamers

hoofdredacteur

Maastricht

61

TVLimburg

Marcel Penders

Presentator

Roermond

62

Dichtbij Maastricht Maarten van Laarhoven

Hoofdredacteur

Maastricht

63

Gilsing Weekbladen BV Will Lormans

Directeur

Roermond

64

Omroep 3ML

Pieter Janssen

Directeur

Heythuysen

65

WeertFM

Antoine Huijben

Voorzitter

Weert

66

WeertdeGekste

Mark Vialle

Directeur

67

Weert TV

Desir Kappert

Directeur

68

Midden-Limburg

Niek Hendrix

Directeur

69

Actueel

70

Roermond TV

Tanja Clercx

Directeur

Sittard

Roermond

71
72
73
74
75
76

LimburgCentraal_CS6.indd 86-87

05/01/15 12:57 pm

77
78
79 COMMUNICATIEBEDRIJVEN
80 Derksen Producties

Theo Derksen

Fotografie

Weert

81 Bonte Was

Laurens-Jan Pubben

AV-internet

Venlo

82 Esploro

Koen van Parijs

Digitaal publiceren

Hasselt

83 Glasbak

Vincent Offermans

Creatieve concepten

Heerlen

85 Ploeg Producties

Theo Ploeg

Tekstschrijver

Heerlen

86 Eumedianet

Lucas Vroemen

Multimedia

Maastricht

87 Zuiderlicht

Martijn Kagenaar

Brand design

Maastricht

88 Bolt

Ron van de Bolt

Videojournalistiek

Heerlen

89 R.A.U.M.

Rob Aalbers

Digital design

Heerlen

90 Rhizome

Egid van Houtem

Trends en innovatie

Heerlen

91 CineSud

Guido Franken

Creative networking

Heerlen

92 T36

Jean-Paul Toonen

Mediaproductie

Maastricht

93 Charlzz BV

Annemiek Groen

Euregionale cultuur

Maastricht

94 Vogelaar Producties George Vogelaar

AV productie

Maastricht

95 Storyteller

Tom Janssen

Ondernemer

96 Van Gemert Group

Dries van Gemert

Directeur

Maastricht

Norma Verheijen

Bibliotheekresearch

Eindhoven

100 Centre Ceramique

Carin Klompen

Directeur

Maastricht

101 Schunck*

Miriam Jennekens

Cordinator Bibliotheek Heerlen

102 AZM

Stephanie Klomp

Adviseur communicatie

Maastricht

103 MUMC+

Nieky van Steenkiste

Communicatiebeleid

Maastricht

104

Geertjan van Zonneveld

Hoofd ICT

105 Ziggo

Arent van der Feltz

VP Corporate Development

Utrecht

106 VNG-KING

Mari-An Gerets

Beleidsadviseur

Den Haag

107 Netwerk Democratie

Yvette Jeuken

Projectleider

Amsterdam

108 Raads-

Mark Renne

Landgraaf

109 correspondenten

Ger Heyman

Sittard

110

Mies van der Loo

Weert

111 Synthese

Teun van Gelder

Ontwikkelaar

Venray

Wilfried Ruetten

Directeur

84 videoproducent

97
98 STAKEHOLDERS
99 SIOB

112
113
114
115
116
117
118
119 EDUCATIE / TRAINING
120 EJC

Maasstricht/

121 Brussel
122 UM

Fons Elbersen

Hoofd Communicatie

123

Carola van der Weijden

Adj. dir. Academic Affairs

Maastricht

124 UM FASOS

Rein de Wilde

Decaan

125

Annika Richterich

Onderzoeker

126 Hogeschool Zuyd

Claire Huynen

Onderzoeker

127

Mark Pluymaekers

Lector/onderzoeker

130 Maastricht

Lei Meisen

Beleidsmedewerker

131

Mieke Damsma

Wethouder

132 Heerlen

Bram de Groot

Beleidsmedewerker

133

Barry Braeken

Wethouder

134 Sittard-Geleen

Jan Miltenburg

Beleidsmedewerker

135

Nol Lebens

Wethouder

136 Weert

Wim Truyen

Beleidsmedewerker

Weert

137 Roermond

Eloy Gielen

Beleidsmedewerker

Roermond

138 Venlo

Bernard Ellenbroek

Beleidsmedewerker

Venlo

Maastricht
Maastricht

128
129 LOKALE OVERHEDEN
Maastricht
Heerlen
Sittard-Geleen

139
140 </table>
141
142 <!-- Footer -->
143
144 <footer>
145

<p> 2014 Provincie Limburg</p>

146 </footer>
147
148
149
150
151
152

LimburgCentraal_CS6.indd 88-89

05/01/15 12:57 pm

SCENARIOS

Gedurende het pilotjaar 2015 zullen elementen van de Limburg


Centraal-structuur stapsgewijs worden gentroduceerd, verkend
en op haalbaarheid getoetst. Daaruit komen de nodige inzichten
voort voor de uitrol in de jaren daarna. Dit neemt niet weg dat van
meet af aan een ontwikkelrichting moet worden gedefinieerd die
provincie en stakeholders houvast geeft, een koers die ijkpunt is
voor zowel lancering als aanpassing van plannen. In dit deel van het
rapport daartoe een mogelijk implementatiemodel dat algemeen
is zonder al locaties, organisaties of budgetten te benoemen, en
tegelijkertijd specifiek in de definitie van zaken die aan bod komen
bij de introductie van een volwaardig regionaal mediacentrum.

Operationele uitgangspunten
Waar stakeholders zoals media, organisaties en instellingen de
inhoudelijke kant van Limburg Centraal (verder LC) voor hun
rekening nemen, zal het middenbestuur de randvoorwaarden voor
hun succes moeten zekerstellen.

Omdat beide zaken zo nauw met elkaar

publicatieomgevingen, en de ondersteunende

verweven zijn, is het wenselijk om gedeelde

maatregelen behoren in eerste instantie

uitgangspunten te hebben. Hier een korte

ten goede te komen aan de personen en

omschrijving van de richtlijnen die de provincie

organisaties die redactioneel werk verrichten

gaat hanteren.

voor deze webomgeving. Geen gesoleerde

De opbouw van de Limburg Centraal-

projecten dus noch stand-alone initiatieven.

infrastructuur zal geleidelijk en gefaseerd


plaatsvinden. Voor de latere uitbouw

Evenwicht tussen ondersteuning van

van onderdelen zal vraagsturing leidend

bestaande media en voorzieningen voor

zijn: de deelnemende partijen nemen

nieuwe, innovatieve organisaties. Gevestigde

verantwoordelijkheid voor aanpassing van

media kunnen rekenen op steun voor

plannen als dat noodzakelijk en mogelijk is.

versterking en innovatie, online media


en maatschappelijke partijen met digitaal

Er dient samenhang te zijn tussen de diverse

informatieaanbod worden gefaciliteerd

componenten van de Limburg Centraal-

en gepositioneerd bij het verwerven

structuur. De fysieke en digitale infrastructuur

van een solide marktpositie. De voor de

zal dragend moeten zijn voor de beoogde

landelijke publieke omroep aangekondigde

LimburgCentraal_CS6.indd 90-91

05/01/15 12:57 pm

50/50-verdeling kan ook in Limburg als

De provincie is verantwoordelijk voor de

richtsnoer gelden ter verkrijging van balans bij

processturing. Concreet houdt dit in dat de

de verdeling van aandacht en middelen.

uitvoeringspraktijk wordt getoetst aan de


geformuleerde beleidsuitgangspunten, het

Gebruikers van het LC-kanaal dragen

implementatietempo wordt bewaakt, de

financieel bij aan instandhouding en

basisfinanciering beschikbaar is en meer

operationeel gebruik van de infrastructuur.

algemeen dat al die voorzieningen worden

Dat kan met cofinanciering van algemene

getroffen die wenselijk blijken voor een

voorzieningen (bijvoorbeeld opcenten voor

geslaagde introductie.

lokale omroep), maar ook door middel van


medefinanciering van informatieve producten
of diensten. Individuele burgers (zoals
bloggers) hebben daarvoor de middelen
niet, maar organisaties wel. Een deel van hun
communicatiebudget kan besteed worden
aan informatie op de LC-sites.

Vaste waarden en nieuwe


krachten beide centraal

LimburgCentraal_CS6.indd 92-93

05/01/15 12:57 pm

Infrastructurele voorzieningen
Deze LC-component zal bestaan uit een drietal onderdelen: de
digitale infrastructuur, de fysieke werkomgeving (de mediacentra)
en een concentratiepunt voor innovatieve formats (het lab).
Hier een schets van de activiteiten die te voorzien zijn in de
startfase van Limburg Centraal.

De digitale infrastructuur is in essentie al

plaatsvindt van de technische obstakels,

aanwezig in de vorm van een fijnmazig

met daarop volgend de samenstelling van

netwerk van vaste en draadloze verbindingen

een roadmap voor het realiseren van een

en door de koppeling van hoogwaardige

gentegreerde IT-infrastructuur. Indien als

backbonecapaciteit aan individuele

onderdeel van de 2015-regeling een regionaal

connectiviteit, via hetzij koper, coaxkabel of

mediacentrum van start gaat, zou deze regio

glasvezel. Internet is de gestandaardiseerde

als proefgebied kunnen functioneren voor het

verbindende schakel die voor zo goed als iedere

in kaart brengen van mogelijke problemen n

Limburger beschikbaar is. Problematischer is

de oplossingen die daarvoor beschikbaar zijn.

de grote variteit aan software en applicaties

De resultaten van deze acties kunnen bijdragen

die de basis vormt van alle online verkeer. Als

aan het formuleren van de bredere digitale

gevolg daarvan zijn samenwerkingsconstructies

agenda van de provincie Limburg.

per definitie complex, in die zin dat eerst

Naast connecting the dots, de digitale

verschillen in hardware (apparatuur),

knooppunten dus, zijn er ook voorzieningen

contentmanagementsystemen (CMSen) en

nodig voor het verbinden van mensen en

distributieprogrammatuur moeten worden

organisaties. Dit zijn de regionale mediacentra,

overbrugd. Dat is mogelijk maar vergt aandacht,

fysieke locaties op strategisch gelegen plekken

tijd en investeringen.

die ontmoeten en samenwerken praktisch

Gegeven deze startcondities is het wenselijk dat

mogelijk maken. In deze centra zullen IT-

gedurende het pilotjaar een inventarisatieronde

structuren worden gebundeld. Ook de geplande

publicatieomgevingen (de Limburg Rotonde

Mediabedrijf MGL heeft een concrete voorzet

vooral) kiezen hier fysiek domicilie en brengen

gedaan.

redactionele inzet bijeen. Verder worden

Wil dit medialab optimaal ten goede komen

mediascholing en competentietraining bij

aan zoveel mogelijk informatieproducenten in

voorkeur op deze locatie gegeven. Daarmee

de provincie, dan zal het een open innovatie-

groeien de mediacentra geleidelijk uit tot

formule moeten hanteren. Dat houdt in dat de

een vanzelfsprekende uitvalsbasis voor het

toegang tot de faciliteiten in beginsel open is,

regionale informatieverkeer en verzamelpunt

inzichten worden gedeeld en resultaten vrijelijk

voor alle bewoners die daar actief bij betrokken

beschikbaar komen voor genteresseerde

zijn.

partijen. Verder zal het lab actief moeten

Gegeven de hoeveelheid voorbereidingen en

streven naar samenwerking met andere R&D-

besluiten, en ook vereiste budgetten, zullen

kernen met complementaire knowhow, ook

deze centra pas na verloop van tijd ontstaan. Te

buiten de provincie (TUe, HTC in Eindhoven, TU

verwachten is dat gedurende het pilotjaar n

is Hasselt bijvoorbeeld).

centrum op bescheiden schaal van start gaat en

Het ligt in de rede om de derde

als voorbeeld/pionier zal functioneren voor de

publicatieomgeving, L Primo, gericht op

andere Limburgse regios.

experimentele formats en inzet van de creatieve

De derde infrastructurele voorziening heeft

sector, inhoudelijk te verbinden aan het lab.

betrekking op de creatie van een hotspot

Stakeholders zullen hier zelf het initiatief toe

voor innovatie van de bestaande media en

moeten nemen en een werkbare structuur

ontwikkeling van geheel nieuwe, netnative

overeenkomen.

informatiemodellen. Deze laboratoria voor


internetoplossingen zijn doorgaans gesitueerd
bij onafhankelijke R&D-centra, veelal
universiteiten, en in een aantal gevallen bij
grote mediabedrijven. Ook voor de Limburgse
LC-ambitie is het van belang een dergelijke
innovatiemotor in huis te hebben. Gedurende
het pilotjaar zal duidelijk worden welke
organisatie of samenwerkingsverband in deze
het voortouw wil nemen, en op welke wijze

Publiek-private
constructies maken
brede samenwerking
mogelijk

andere partijen daaraan verbonden zullen zijn.

LimburgCentraal_CS6.indd 94-95

05/01/15 12:57 pm

Publicatieomgevingen
Een drietal digitale publicatieomgevingen maakt onderdeel uit van
de LC-structuur. Ze compenseren geconstateerde omissies en
verschralende informatiepatronen, en dienen daarom gezien te
worden als aanvullend, niet plaatsvervangend.

LimburgRadar

gezet van het Limburgse publiek en andere

Het eerste format richt zich op extra context en

genteresseerden.

verdieping. Die doelstelling gaat de actualiteit

Dit kernteam zal het publicatieproces in gang

van de journalistiek te boven, en zal dan ook

zetten, maar als een open ontwikkelomgeving,

mede worden ingevuld door andere spelers

waar ook andere partijen zich bij kunnen

die hier beter voor zijn gepositioneerd. De

aansluiten. Zo kan TVL de rol nemen

LimburgRadar zal naar verwachting gedurende

van bijdragende contentproducent van

het pilotjaar worden samengesteld door

videomateriaal. Het is eveneens voorzienbaar

aanvankelijk drie partijen: de Universiteit

dat de provincie als collectieve en publieke

Maastricht, faculteit FASoS (Arts and Social

belangenbehartiger gaat aansluiten voor

Sciences), cultuurcentrum Centre Ceramique en

de invulling van bepaalde themas. Dat zou

een nog te engageren mediabedrijf.

passen bij de nieuwe rol als stakeholder bij het

Daarmee worden analytische, bibliothecaire

genereren van publiciteit.

en journalistieke competenties aan elkaar

Wat op termijn de organisatorische basis moet

gekoppeld in een innovatief, multidisciplinair

zijn voor de LimburgRadar kan onderwerp

team dat verantwoordelijk zal zijn voor keuze

zijn van overleg gedurende het pilotjaar 2015.

en uitwerking van de grote Limburgse themas

Het aanbod van Centre Ceramique om als

die met dit format op de radar worden

startplaats te functioneren is aantrekkelijk,

evenals de bereidheid van FASoS om de

en podiuminformatie op termijn ongeveer

redactionele werkzaamheden te cordineren.

50/50 zal zijn, analoog aan de taakstelling

Doorontwikkeling kan eveneens impliceren

die de regering aan de landelijke publieke

dat na verloop van tijd voor een ander

omroep meegeeft. Belangrijker dan het

format of een andere ordening van gegevens

verhoudingsgetal is echter de aanwezigheid

wordt gekozen. Creatieve impulsen uit de

van beide elementen, en de manier waarop ze

regio kunnen hierbij leidend zijn. Het bij de

elkaar aanvullen en versterken. Daar zal iedere

demonstrator gebruikte Radar-format is

regio zijn eigen voorzieningen voor moeten

uitontwikkeld en getest en staat daarom een

treffen; we bevinden ons hier op onbetreden

snelle, concrete start toe, maar een 2.0-versie

terrein.

ligt in de lijn der verwachting.

De noodzaak tot experiment geldt ook voor de


te kiezen organisatievorm. Hoewel de (publieke)

Rotonde Limburg

lokale omroepen vertrekpunt zijn, gelden ze

Dit format staat centraal bij de ambitie om in

niet als enige denkbare speler. In Limburg

Limburg te komen tot levendige participatie aan

timmeren ook diverse private media-initiatieven

informatieverstrekking, aan het tot stand brengen

stevig aan de weg, en zijn zowel hyperlocale

van een meer pluriform medialandschap en

als provinciale online publishers doende om

aan de inrichting van een gelijk speelveld voor

nieuwe afslagen voor de Rotonde te ontwerpen.

nieuwe initiatieven.

Bij samenwerkingsmodellen komen die ook in

Het informatieverkeer gaande houden op

beeld, waar nodig in public-private-constructies

de Rotonde Limburg zal de belangrijkste

(PPSen).

doelstelling zijn voor de regionale mediacentra

De vereiste middelen voor deze

in opbouw, en daarmee van de organiserende

herstructurering: denkkracht, menskracht

partij, de samenwerkende lokale omroepen.

en budget, zijn aanzienlijk. De provinciale

Operationeel betekent dat twee dingen: (1)

regeling voor het pilotjaar 2015 kan hier

de bundeling en synthese van tot nu toe strikt

slechts een symbolische bijdrage aan

lokale informatie tot een publicatiepakket dat

leveren. Omvang en aard van de provinciale

interessant en relevant is voor de gehele streek,

financile ondersteuning in de jaren daarna zal

regio, en (2) het managen van een open podium

onderwerp van gesprek zijn bij de vaststelling

voor allerlei andere informatieleveranciers.

van het nieuwe collegeprogramma.

In dit scenario gaan we er van uit dat de

We stellen ons voor dat de gemeentes als

verhouding tussen gebundeld plaatselijk nieuws

primaire belanghebbende ook een stevig

LimburgCentraal_CS6.indd 96-97

05/01/15 12:57 pm

aandeel nemen in deze vernieuwingsslag, met

assisterende rol moeten nemen, naast hun

een incidentele bijdrage op korte termijn en

journalistieke taak.

ook structureel door inzet van de wettelijk

Het strategisch belang van verworven publieke

vastgestelde opcenten voor lokale media (

aandacht rechtvaardigt ook een financieel

1,30 per inwoner). Die verwachting is reel en

commitment. Veel organisaties hebben een

gebaseerd op de tot nu ontvangen feedback

communicatiebudget dat mede voor dit type

op de plannen voor Limburg Centraal. Dat

innovatieve publiciteit (direct naar de burger,

kan op twee manieren: (1) het maken van een

langdurig, interactief en themagebonden)

geoormerkte reservering in die gemeentes die

kan worden ingezet. Betalingsmodaliteiten

nog geen lokale omroep ondersteunen maar

zullen daarom onderdeel zijn van de te maken

wel profiteren van de komst van een regionaal

afspraken voor aanwezigheid op de Rotonde.

mediacentrum, en (2) door een herverdeling

Gegeven de ambitie om het communicatieve

van vastgestelde subsidies over lokale en

speelveld zo gelijk mogelijk te laten zijn, gelden

bovenlokale activiteiten.

andere criteria voor individuele Limburgers

Uiteraard zal het maatschappelijk middenveld,

die hun stem via blogs, vlogs, themasites of

als cluster van belanghebbenden, gaan

online reacties willen laten horen en eveneens

bijdragen aan zowel de inhoud als de

voor die groeperingen die gedragen worden

financiering van de Rotonde Limburg. Het

door vrijwilligers. Hun deelname aan het

maken van content voor digitale verspreiding

maatschappelijk debat verdient aanmoediging

is geen reguliere taak voor organisaties,

en daar passen geen tolpoortjes bij, wel

instellingen, overheden of actiecomits. De

praktische ondersteuning zoals vouchers voor

behoefte is er wel, de wil om er aan te werken

de noodzakelijke mediatraining. Deze methode

eveneens, maar deze inspanning heeft nog

zal gedurende het pilotjaar op doelmatigheid

geen natuurlijke plek in de organisatie en de

worden getoetst.

expertise voor regelmatige productie ontbreekt.


Hier zal sprake zijn van een groeiproces, en veel
van de structuurversterkende voorzieningen
van Limburg Centraal zijn gericht op dit type
ondersteuning: coaching, een clearinghouse,
scholing in publiciteitsconcepten en training
in expressievaardigheden. Ook de lokale

Broedplaatsen
voor innovatieve
toepassingen

omroepen die de Rotonde schragen zullen deze

L Primo

Hogeschool Zuyd CMD, Visuele Cultuur).

De netwerksamenleving staat pas aan het begin

De praktische inrichting en het operationeel

van volledige ontplooiing. De consequentie

eigendom van deze site is gedurende de

daarvan is dat we nog maar beperkt zicht

initiatieffase van Limburg Centraal nog niet

hebben op de wijze waar wij (en onze spullen

gedefinieerd, en dat is niet toevallig. De

het internet der dingen) in de toekomst

creatieve sector kent een structurele zwakte

met elkaar zullen communiceren. Dat vraagt

op het punt van organisatie en planmatige

naast flexibiliteit om veel experiment, en

groei, ook in Limburg. Het werkveld is zo

dus om broedplaatsen voor innovatieve

goed als geheel opgebouwd uit kleine tot

mediatoepassingen. L Primo is de Limburgse

eenpersoonsbedrijfjes, sterk versplinterd, en

bijdrage aan dit innovatieve klimaat. Het is

bezit als collectiviteit veel creatief vermogen

de digitale publicatieomgeving waar allerlei

maar weinig doorzettingskracht.

nieuwe formats, programma-ideen en


informatiestrategien getoond kunnen

L Primo zal daarom in het pilotjaar nog niet

worden aan een breder publiek en getest

gelanceerd worden, tenzij op korte termijn een

op aantrekkingskracht en/of commercieel

organisatie, opleiding of bedrijf zich over het

potentieel. De toegang staat vrij, en het is dan

initiatief ontfermt. Het ligt in de rede om eerst

ook de bedoeling dat individueel talent hier

deze, bijna bedrijfseconomische dimensie goed

terecht kan, maar ook clusters van creatieve

te regelen en pas daarna aandacht te geven

professionals (zoals CineSud), en zeker de

aan het publicatieprofiel en de voorwaarden

bespelers van innovatielabs.

voor deelname en posting op de site.


Gerichte ondersteuning voor dit deel van het

Omdat aan L Primo geen publieksverwachtingen

lanceertraject zal gezocht worden bij het Centre

zullen zijn gekoppeld, anders dan dat het

for Entrepreneurship (MC4E) van de Universiteit

onvoorspelbare voorspelbaar is, is dit de

Maastricht. Op vergelijkbare gronden zijn de

ideale omgeving voor bta-lanceringen, voor

innovatiemiddelen voor de creatieve industrie

het ophalen van gebruikersreacties, en voor

doorgaans belegd bij economische afdelingen

discussies over creatieve oplossingen. Een

of departementen en ook voor de provincie

studieveld voor communicatiewetenschappers

Limburg is dat een denkbare route die medio

dus, en openbaar oefenterrein voor opleidingen

2015 op wenselijkheid en haalbaarheid zal

in de creatieve sfeer, zowel op mbo- als hbo-

worden verkend.

niveau (Arcus College multimedia professional,

LimburgCentraal_CS6.indd 98-99

05/01/15 12:57 pm

Structuurversterking
Deze LC-component valt uiteen in twee onderdelen, de een
gericht op de competentieontwikkeling van personen en
groepen, de andere op het versterken van organisaties en
samenwerkingsverbanden.

Competentiebevordering

Uit gevoerde verkenningen blijkt dat de

Gegeven de relatieve nieuwheid van publieke

Universiteit Maastricht, faculteit FASoS, ook hier

deelname aan de publicitaire arena, bestaat

een taak ziet, deels in samenwerking met de

een inhaalvraag op het gebied van vereiste

Hogeschool Zuyd. Creatief, zakelijk en vooral

vaardigheden. Het verbeteren van deze situatie,

helder schrijven wordt voor studenten een

en dus het tegemoet komen aan de vraag, is

bereikbare vaardigheid, door de instelling van

randvoorwaarde voor brede participatie aan

facultatieve studieonderdelen (minors, masters)

de digitale informatieomgevingen, vooral het

en meer persoonsgebonden begeleiding. Die

publieke podium Rotonde Limburg. Uiteindelijk

service wil men ook beschikbaar stellen voor de

gaat het hier om basiscompetenties die de

Limburgse samenleving, zowel gemotiveerde

digital natives van nature zullen bezitten, maar

individuen als maatschappelijke partijen.

daar is de komende jaren in brede lagen van


de bevolking nog geen sprake van. Voor deze

Dit centrum voor digital empowerment

categorien zal cursorische ondersteuning,

zal met een reeks aan educatieve formats

training en coaching noodzakelijk zijn.

inspelen op de markt voor competente

De vraag van Limburgers naar digitale


competenties is leidend

contentproducenten. Veelal zullen dit korte

Een fors deel van de animo zal komen van

cursussen zijn voor basisvaardigheden,

individuele belangstellenden. Om de drempel

masterclasses met ervaren publicisten en

voor deze categorie zo laag mogelijk te houden

vormen van meer individuele begeleiding

komen er vouchers waarmee deelname aan

op maat. Er zal aandacht zijn voor diverse

de cursussen en trainingen (grotendeels) kan

genres (hoe schrijf ik een blog of column, hoe

worden bekostigd. Waar een organisatorisch

een heldere samenvatting, een inzichtelijk

of bedrijfsbelang aantoonbaar een rol speelt of

verslag van een gebeurtenis) en het volledige

zelfs dominant is, kan van deze deelnemers een

mediaspectrum: geschreven bijdragen,

financile bijdrage of zelfs een marktconforme

YouTube-videos, online publicaties etc..

prijs worden gevraagd. Een andere weg om

Ook zaken als communicatiestrategie,

deelname aan de aangeboden mediatrainingen

verhaalstructuren en omgaan met reacties zijn

te bevorderen is het praktisch organiseren van

onderdeel van het trainingspakket.

cursussen in de regio van herkomst, on-site


dus. Voor de hand liggende locaties zijn dan

De Universiteit Maastricht is vermoedelijk

de regionale mediacentra, omdat daar ook

het best gepositioneerd om dit onderdeel te

andere makers aanwezig en werkzaam zijn, wat

cordineren en voor een deel cursorisch aan

kan stimuleren tot creatieve kruisbestuiving en

te bieden. Voor de gewenste breedheid van

nuttige vervolgcontacten.

het aanbod zal dit in nauwe samenwerking


dienen te geschieden met een groep experts

Productieversneller

op vooral het audiovisuele vlak met de nodige

Tijdens de rondgang langs de velden is

professionele praktijkervaring. Sondering heeft

vastgesteld dat brede ondersteuning een

geleid tot de vaststelling dat die in ruime mate

randvoorwaarde is voor de succesvolle

aanwezig zijn en bereid om ingeschakeld te

introductie van regionale mediacentra. Vijf

worden. Voor specifieke doelgroepen is ook

zaken springen in het oog: (1) het ontbreken van

de schrijversschool van Centre Ceramique een

kennis (expertise), (2) de behoefte aan coaching

welkome aanvulling. Een geigende constructie


voor praktische samenwerking zal begin 2015
worden voorgesteld.
Behoudens de aanbodzijde verdient ook de
vraag naar dit type ondersteuning aandacht.

LimburgCentraal_CS6.indd 100-101

Een beetje geld helpt


enorm, als je nieuw in
het vak bent

05/01/15 12:57 pm

(begeleiding), (3) de noodzaak tot zakelijke

naar een potentile afnemersmarkt worden

begeleiding (te regelen met een clearinghouse),

begeleid. De inzet van productmarketing,

(4) de schaarste aan startplekken voor

het gebruik van netwerken, het tenderen bij

journalistiek talent en (5) het ontbreken van

stimuleringsmaatregelen voor doorontwikkeling,

ontwikkelgeld bij innovatieve startups.

het vastleggen van intellectuele


eigendomsrechten, al die competenties kunnen

Het valt te verwachten dat het kennis- en

samengebracht worden in een clearinghouse

ervaringsniveau snel op peil te brengen is

voor creatieve producties. Nu opereert deze

gedurende het pilotjaar, omdat dan een

sector nog betrekkelijk gesoleerd van de

reeks aan projecten praktisch bezig zal

landelijke en Europese creatieve kernen.

zijn met nieuwe formats en het innoveren

Die situatie kan verbeterd worden met

van communicatiepatronen. Het verdient

professionele begeleiding en gerichte sturing.

aanbeveling om van meet af aan die inzichten


te registreren in een kennisbank en te ontsluiten

Naast de competentieverhoging van Limburgse

voor toekomstig gebruik. Alleen zo ontstaat

organisaties en burgers en het bewerktuigen

de wenselijke leercurve en kan gedurende

van jonge mediaprofessionals speelt ook de

de komende jaren steeds professioneler

noodzaak tot getalsmatige versterking van

worden gehandeld. De centrale, aansturende

redacties. De laatste jaren is de journalistieke

organisatie van Limburg Centraal zal hier de

bezetting met tientallen procenten

nodige energie in moeten steken.

teruggelopen, en die trend zal doorzetten.

De behoefte aan coaching is evident maar het

Voor een deel ligt hier de verklaring voor de

vinden van geschikte coaches zal een uitdaging

inhoudelijke verschraling, die weer aanleiding is

zijn. Het aan elkaar koppelen van inspiratie en

geweest voor dit rapport en beleidskader.

ervaring werkt, bewijzen de betere kunst- en

Hoewel het niet direct tot het media- en

mediaopleidingen. Om de vereiste capaciteit

informatiedomein behoort, verdient ook

ook in Limburg beschikbaar te krijgen zal een

het op peil houden van het journalistieke

beroep moeten worden gedaan op ervaren

potentieel gepaste aandacht van het

innovators in Nederland en Vlaanderen, en

Limburgse middenbestuur. Vanuit de

kunnen ook internationale experts incidenteel

procesorganisatie zullen elders binnen de

voor masterclasses worden ingehuurd.

provincie beschikbare middelen (programmas,

Zelfs met de beste creatieve oplossingen

fondsen, subsidieregelingen) voor versterking

valt weinig te beginnen als ze niet vakkundig

van menselijk kapitaal worden gemobiliseerd.

Die zijn onder meer aanwezig voor de creatieve

Bij de subsidieregeling voor het pilotjaar 2015 is

sector, voor startende ondernemers en

een aanzienlijk deel van het beschikbare budget

het MKB. Daarmee kunnen verschillende

voor dit doel gereserveerd, en ook voor de

voorzieningen worden bekostigd, zoals

periode daarna behoort er, wat de Amerikanen

omscholingscursussen voor journalisten,

noemen, een hoeveelheid brandgeld te zijn:

werkintroductieplaatsen voor jonge

relatief veel relatief kleine bedragen, die op

professionals en inzet van journalistiek talent bij

mogen branden in het heilige vernieuwingsvuur.

innovatieve projecten.
Overigens zal ook hier de ambitie tot het

De meeste hier benoemde voorzieningen

creren van een gelijk speelveld leidend zijn

relateren aan elkaar, zijn zelfs moeilijk

bij toewijzing. Zowel gevestigde publieke en

scheidbaar. Gedurende 2015 moet er een

commercile professionele media, media

overkoepelend programma worden geformuleerd

met vrijwilligersinzet (lokale omroepen) en

waarin al deze structuurversterkende

digitale publicatieomgevingen komen in

maatregelen worden samengebracht. Daarover

aanmerking voor versterking van hun redactie

dient dan ook overleg te zijn met die instanties

en organisatie.

en partijen die een verantwoordelijkheid

En dan is er nog, zij het in laatste instantie

hebben voor het economisch welbevinden van

en in aanvulling op andere vormen van

de regio. Provinciebestuur, kennisinstellingen

ondersteuning, de behoefte aan cash.

en industriebanken vallen in deze categorie. Bij

Financile armslag, hoe bescheiden ook,

ieder van deze organisaties zijn fondsen en/of

om een geweldig idee om te zetten in een

regelingen die gekoppeld kunnen worden aan

veelbelovend prototype, om het concreet en

de activiteiten van Limburg Centraal.

voor anderen begrijpelijk te maken. Om in een


experimentele setup gebruikerservaringen
te testen. Om kennis te gaan maken met die
andere ontwerper in een naburig land die
met hetzelfde concept experimenteert, en zo
samenwerking op touw te zetten. Geld dat
risicovol is, dus gemakkelijk niet tot resultaat
leidt, maar wel de animo tot uitproberen
aanjaagt en zo bijdraagt aan een werkelijk
innovatief klimaat.

LimburgCentraal_CS6.indd 102-103

05/01/15 12:57 pm

404 error: File not found


The page you requested was not found.
Did you mean Besluit GS ?
Go to next page.
Alternatively, you can go back to the Main Page
In dit scenario ontbreken nog vitale elementen: kwartiermakers, concrete
samenwerkingsverbanden, richtcijfers en andere financile parameters. Dat
heeft alles te maken met de wijze van opereren: eerst kaders vaststellen,
contouren definiren en op haalbaarheid toetsen, dan draagvlak verkennen en
vervolgens selectief met kansrijke projecten aan de slag in een pilotjaar. Het is
verder een uitvloeisel van het aflopende politiek mandaat. Het zou niet correct
zijn om een volgend college, dat medio voorjaar 2015 aantreedt, te belasten
met meerjarenverplichtingen verbonden aan een geheel nieuw beleidsdomein.
Tegelijkertijd realiseert het huidige provinciebestuur zich dat er naar de
Limburgse samenleving toe een inspanningsverplichting ontstaat als je
stakeholders en andere partijen uitdaagt om met plannen, voorstellen te
komen en budgetten vrij te maken. Daaraan wordt tegemoet gekomen met de
ingestelde subsidieregeling voor 2015 en meer algemeen met de in deze nota
geformuleerde termijnambities.

Regionaal Mediacentrum Limburg Centraal

LimburgCentraal_CS6.indd 104-105

05/01/15 12:57 pm

Inkadering: de digitale agenda

Consequente digitalisering op alle niveaus is de

Het hier geformuleerde media- en

bloedcirculatie van de nieuwe economie, stelde

informatiebeleid doet recht aan de noodzaak

Neelie Smit-Kroes bij gelegenheid van haar

tot herinrichting van de publicitaire

vertrek als eurocommissaris. Dat impliceert

arena, maar is op zich slechts een van de

een geheel ander type inspanning op het vlak

bouwstenen van een breder beleidskader,

van ICT (de harde infrastructuur), onderzoek

dat gericht is op de totstandkoming van een

(R&D), competenties (digitale vaardigheden),

ondersteunende infrastructuur voor de digitale

ondernemen (e-commerce) en besturen

netwerkmaatschappij. Veel van de huidige

(e-government). Met een op digitale media

regelingen en organisatorische voorzieningen

gent informatiepatroon, dat meer partijen laat

zijn afgestemd op de sociaaleconomische

deelnemen aan het maatschappelijk debat en

werkelijkheid van de afgelopen decennia, waarin

sociaal verkeer, is een van de basisvoorwaarden

maak- en procesindustrie en dienstensector

voor deze digitale agenda ingevuld.

de motoren waren. Met de komst van internet


verschuift de nadruk naar immaterile en
locatieonafhankelijke meerwaardeproductie,
en dat stelt andere eisen aan de samenleving
en daarmee aan betrokken overheden.

2014 Provincie Limburg

LimburgCentraal_CS6.indd 106-107

05/01/15 12:57 pm

About us
Dit rapport is samengesteld door een multidisciplinair ambtelijk
team van de Provincie Limburg, onder cordinatie van het cluster
Strategie. Adviesbureau Medialynx was betrokken als externe
adviseur. Gedurende het pilotjaar 2015 wordt het media- en
informatiebeleid structureel in de organisatie verankerd.

De vormgeving is verzorgd door

Theo Derksen Storytelling tekent voor de

Ontwerpburo RS. Gegeven het

fotoserie waarmee dit rapport is verrijkt. Het

rapportthema is gekozen voor een hybride

vertelt een parallel verhaal over de complexiteit

concept: internet, maar dan op papier, met

van de visuele impulsen waaraan we dagelijks

een interactieve dimensie in de vorm van QR-

blootstaan, en de verwarrende gelaagdheid van

codes die linken met online demonstratoren.

allerlei communicatieve signalen. Het loont de

Daarmee is deze publicatie een voorloper

moeite om deze publicatie door te bladeren

van nieuwe opvattingen over print, die de

met alleen oog voor de fotos.

digitale werkelijkheid niet langer definiren als


Het rapport is gedrukt door De Bondt grafimedia

bedreiging maar als ontwerpambitie.

communicatie.
Belangrijke vaststellingen en politieke keuzes
in het rapport worden gevisualiseerd in de

Voor informatie over het Limburg Centraal-dossier:

infographics van buro Brand. Ze geven de

Provincie Limburg, cluster Strategie,

lezer een beeldende synthese van de diverse

Ren Bijlmakers, rh.bijlmakers@prvlimburg.nl

argumentatielijnen en mediaconcepten.

Laury van den Ham,


lmj.van.den.ham@prvlimburg.nl

Provincie Limburg 2014

LimburgCentraal_CS6.indd 108-109

05/01/15 12:57 pm

LimburgCentraal_CS6.indd 110

05/01/15 12:57 pm