Vous êtes sur la page 1sur 64

NR 25 (596) 22 CZERWCA 2008 CENA 4,70 ZŁ (W TYM 7% VAT)

TYGODNIK FORUM: Pierwsza taka misja str. 13


ISSN 0867-4523
INDEKS 337 374

www.zolnierz-polski.pl

OBLICZA
LIZACJA
FESJONA
PRO

ZAWODOWSTWA
WOJSKO: Przepis na nadterminowego str. 18
LOTNICTWO: Pożegnanie schematów str. 26
HISTORIA: OFENSYWA, KTÓREJ NIE BYŁO str. 43
W NUMERZE
NASZYM OKIEM

PRZECIWLOTNICY
W WICKU
Przez dwa tygodnie maja Wicko Morskie po
raz kolejny było areną intensywnych ćwiczeń
przeciwlotniczych STR. 32

TEMAT NUMERU
OBLICZA ZAWODOWSTWA
Co oznacza profesjonalizacja sił
zbrojnych? Pytanie niby proste, lecz
wcale niełatwo uzyskać na nie
jednoznaczną odpowiedź STR. 4
MARZENIA WOJSKO PROFESJONALIZACJA
O SŁUŻBIE GOTOWI NA WYZWANIA
Dla nich armia oznacza Po pełnym uzawodowieniu 3 Pułk
nowe możliwości – zdobycie Drogowo-Mostowy stanie się
wykształcenia, pracy, jednym z największych
pracodawców w regionie STR. 22
przeżycie przygody

STR. 18

FORUM MISJE
PIERWSZA TAKA MISJA
Dyskusja o zyskach politycznych
oraz ekonomicznych trwa i zapewne
nigdy się nie skończy. Jeden wymiar
misji w Iraku nie budzi jednak
wątpliwości – wysłanie polskich
żołnierzy nad Eufrat zmieniło oblicze
polskiej armii STR. 13

Redaktorzy prowadzący: 13, CA MON 262 413; kmdr ppor. Mariusz Dział graficzny:
TYGODNIK ppłk Artur Goławski , tel.: (0-22) 684 52 30, Konarski, tel.: (0-58) 626 62 07, tel.: (0-22) 684 51 70, CA MON 845 170;
CA MON 845 230; Aneta Wiśniewska, CA MON 266 207; Kraków: Magdalena Marcin Dmowski (kierownik),
(0-22) 684 52 13, CA MON 845213; Kowalska-Sendek, Jacek Szustakowski, Monika Klekociuk, Paweł Kępka,
polska-zbrojna@redakcjawojskowa.pl tel.: (0-12) 613 17 80, CA MON 131 780; Andrzej Witkowski
www.polska-zbrojna.pl
Poznań: Piotr Laskowski, CA MON 572 446,
Publicyści: mjr Tomasz Szulejko, tel.: (0-61) 857 23 Opracowanie stylistyczne:
Dyrektor Redakcji Wojskowej Warszawa: Norbert Bączyk, Piotr 59, CA MON 572 359; Wrocław: tel.: (0-22) 684 03 55,
Redaktor naczelny Bernabiuk, tel.: (0-22) 684 52 29, CA MON Bogusław Politowski, tel.: (0-71) 765 38 CA MON 840 355;
Artur Bartkiewicz, tel.: (0-22) 684 53 65, 845 229; Jakub Czermiński, Anna 53, CA MON 653 853; Renata Gromska (kierownik),
684 56 85, faks: 684 55 03; CA MON 845 Dąbrowska, tel.: (0-22) 684 52 44, Małgorzata Mielcarz, Katarzyna Pietraszek,
365, 845 685, faks: 845 503; CA MON 845 244; Paulina Glińska, Fotoreporter: Joanna Rochowicz
sekretariat@redakcjawojskowa.pl tel.: (0-22) 684 52 29, CA MON 845 229; Jarosław Wiśniewski,
Al. Jerozolimskie 97, 00-909 Warszawa Roman Przeciszewski, tel.: (0-22) 684 52 tel.: (0-22) 684 52 29, CA MON 845 229; Biuro Reklamy i Marketingu:
Zastępca dyrektora Redakcji Wojskowej 44, CA MON 845 244; Tadeusz Wróbel, Współpracownicy: Adam Niemczak (kierownik) ,
sekretarz redakcji „Polski Zbrojnej”: tel.: (0-22) 684 52 44, CA MON 845 244; Andrzej Jonas, Robert Czulda, Małgorzata Szustkowska
Wojciech Kiss-Orski, tel.: (0-22) 684 02 22, Bydgoszcz: Krzysztof Wilewski, Krzysztof Głowacki, Paweł Henski, tel. (0-22) 684 53 87, 684 51 80, 684 55
CA MON 840 222; tel. (0-52) 378 25 90, CA MON 415 200; Marcin Kaczmarski, Włodzimierz Kaleta, 03, faks: (0-22), CA MON 845 387;
wko@redakcjawojskowa.pl Gdynia: Tomasz Gos, tel.: (0-58) 626 24 Damian Markowski reklama@redakcjawojskowa.pl
Egzemplarze czasopism dostępne w wewnętrznym kolportażu wojskowym są bezpłatne

2 Polska Zbrojna nr 25/2008


| | | | | | |
ZAPIS FORUM NA CELOWNIKU WOJSKO KULISY PORADY PO SŁUŻBIE HISTORIA MILITARIA PRASA ŚWIAT TO I OWO | | | |

WOJSKO LOTNICTWO
POŻEGNANIE
SCHEMATÓW REDAKTOR
NACZELNY
Nowy program szkolenia,
jaki od lutego obowiązuje pilotów
Artur Bartkiewicz
z 13 Eskadry Lotnictwa

Kości
Transportowego, stawia
na samodzielność instruktorów
i indywidualne podejście
do pilota STR. 26

zostały rzucone
W dyskusji o profesjonalizacji polskiej armii w niezauważalny sposób przekroczy-
liśmy właśnie Rubikon. Pytania, czy w ogóle armia zawodowa jest naszemu
krajowi potrzebna, ustąpiły miejsca pytaniom o to, jak sprawnie przeprowadzić ten
proces i w jaki sposób uniknąć pułapek czyhających na podejmujące się tej gigan-
tycznej reformy osoby? Nawet dotychczasowi sceptycy pogodzili się już chyba z fak-
WOJSKO PRZEMYSŁ OBRONNY tem, że szybkie wprowadzenie w polskiej armii zawodowstwa jest w tej chwili nie-
uniknione. Nie słyszymy już dramatycznych pytań, kto po wprowadzeniu armii zawo-
KOLEJNY POCZĄTEK dowej będzie bronił naszego kraju? Odpowiedź na takie pytanie jest bowiem oczywi-
Zmiany w strukturze wewnętrznej, sta: będzie to robić ta właśnie armia, tak jak teraz robi to armia de facto półzawodo-
wa, oparta już tylko częściowo na masowym poborze.
opracowanie długoterminowej W dyskusji, jaką przeprowadzono na temat armii zawodowej w Akademii Obrony
strategii rozwoju, ożywienie Narodowej (patrz artykuł Romana Przeciszewskiego „Oblicza zawodowstwa”), wiele
kontaktów handlowych oraz miejsca poświęcono kosztom profesjonalizacji. To bowiem najtwardszy orzech do
zacieśnienie współpracy z rządem zgryzienia dla osób odpowiedzialnych za reformę. Wiadomo, że szeregowy zawodowy,
i armią – takie cele stawia przed który zastąpi szeregowego zasadniczej służby wojskowej, musi więcej od niego zara-
biać, mieć zapewnione lepsze wyposażenie i warunki służby – a w związku z tym
Bumarem jego nowy prezes koszty jego utrzymania gwałtownie wzrastają. To znów pole do popisu dla sceptyków,
Edward Nowak STR. 24 którzy po zaprzestaniu pytań o gotowość armii zawodowej do obrony granic państwa
mogą zacząć coraz głośniej zastanawiać się, czy Polskę na armię zawodową stać.
WOJSKO REKONWERSJA
W tej kwestii można jednak dojść do paradoksalnego wniosku: o ile musimy obecnie
ŻYCIE PO WOJSKU znaleźć środki, które sprawią, że będzie nas stać na armię zawodową, o tyle z całą
pewnością nie stać nas na utrzymywanie armii z powszechnego poboru. Dzieje się
Zbudowano modelowy system tak z kilku przyczyn, z których najważniejsze są dwie. Po pierwsze – już dziś to zawo-
wsparcia bezrobotnych dowa część polskich sił zbrojnych bierze na siebie cały ciężar odpowiedzialności za
zaangażowanie polskiej armii w misje międzynarodowe. Do Iraku, Afganistanu
zwalnianych z powodu likwidacji
i Czadu jeżdżą wyłącznie zawodowcy. Tak naprawdę więc, z punktu widzenia tych
lub restrukturyzacji jednostek misji polska armia liczy obecnie nie 150, lecz ok. 70 tys. żołnierzy. To rodzi poważne
wojskowych STR. 28 konsekwencje – choćby takie, że ci sami żołnierze muszą wyjeżdżać na misje wielo-
krotnie. Jednostki, które już się sprofesjonalizowały, służą więc niejako podwójnie,
wykonując niektóre zadania za pozostałą część armii. Taka sytuacja na dłuższą metę
Prenumerata:
RUCH SA, KOLPORTER SA, Garmond PRESS, GLM. grozi wyeksploatowaniem najlepszych żołnierzy do tego stopnia, że zdecydują się na
Informacja: (0-22) 684 04 00 rozstanie z armią. A na to z całą pewnością nas nie stać. Po drugie – modernizacja
Kolportaż i reklamacje: techniczna sprawia, że do jednostek trafia coraz nowocześniejszy i bardziej zaawan-
Bellona SA – (0-22) 457 04 37, sowany technicznie sprzęt. Trudno jest przekazać wyposażenie warte setki tysięcy
6879 041, CA MON 879 041 złotych w ręce osób, które do wojska przyszły tylko na chwilę. Dlatego siłą rzeczy tra-
Druk: Drukarnia Wydawnicza „Trans-Druk”, Golina fia on do zawodowców. Jeśli więc chcemy, aby cała nasza armia dokonała skoku
Numer zamknięto: 16.06.2008 r. technologicznego – zawodowcy muszą trafić do wszystkich jednostek. A chyba nikt
Zdjęcie na okładce: US DoD/M.Dmowski
nie ma wątpliwości, że nie stać nas na dalsze zapóźnienia technologiczne, bo każdy
Projekt graficzny: Łukasz Kaugan, CaStudio
stracony pod tym względem rok i tak będzie trzeba kiedyś nadrobić.
Treść zamieszczanych materiałów nie zawsze Choćby z tych dwóch względów na armię z powszechnego poboru dziś nie możemy
odzwierciedla stanowisko redakcji. już sobie pozwolić. Teraz musimy więc zastanowić się, gdzie znaleźć środki na to,
Tekstów niezamówionych redakcja nie zwraca. abyśmy mogli mieć armię zawodową. Pierwsze kroki – zmiany w prawodawstwie
Zastrzega sobie prawo do skrótów. – już zostały zrobione. Teraz czas na kolejne.
W najbliższych tygodniach i miesiącach będzie jeszcze pewnie wiele takich dyskusji
jak ta w Akademii Obrony Narodowej, ale jedno już się nie zmieni. Kości zostały rzu-
cone. I dobrze, bo dalsze zwlekanie mogłoby w końcu sprawić, że zamiast przekro-
czyć Rubikon, utopilibyśmy się w nim.
Nakład: 20 000 egz.

nr 25/2008 Polska Zbrojna 3


TEMAT NUMERU

Roman
Przeciszewski
OBLICZA ZAWODOW
Profesjonalizacja oznacza nie tylko uzawodowienie armii, ale także duże zmiany w organizacji i strukturze sił zbrojnych, technice bojowej oraz systemach

Plan jest jasny: prezydent – na wniosek Rady Ministrów – w drodze


rozporządzenia zawiesi obowiązek odbywania zasadniczej służby wojskowej
i od 1 stycznia 2010 r. w koszarach pozostaną jedynie żołnierze zawodowi. Szybki
marsz do profesjonalizacji nie jest jednak rzeczą prostą.
Co oznacza profesjonalizacja sił zbroj- technice bojowej oraz systemach szkole- ści działania – zauważył Cezary Lusiński,
nych? Pytanie niby proste, lecz wcale nie- nia i mobilizacji – przekonywał Bogdan dyrektor Departamentu Polityki Bezpie-
łatwo uzyskać na nie jednoznaczną odpo- Klich, minister obrony. – Jest milowym czeństwa Międzynarodowego MON. Gen.
wiedź. Wykazała to konferencja naukowa krokiem na drodze ku transformacji, kro- bryg. Mirosław Różański, zastępca szefa
w Akademii Obrony Narodowej poświę- kiem, który musimy zrobić – uzupełnił Zarządu Planowania Strategicznego (P-5)
cona profesjonalizacji, która udowodniła, gen. bryg. Marek Ojrzanowski, dyrektor w Sztabie Generalnym WP, dodał, że Si-
że definicja tego pojęcia jest bardzo sze- Departamentu Transformacji MON. ły Zbrojne RP mają nie tylko zapewnić
roka. Prof. Stanisław Koziej, były wice- państwu bezpieczeństwo, ale też uczest-
minister obrony narodowej, zaapelował Wymóg czasu niczyć w operacjach reagowania kryzyso-
nawet o ujednolicenie stanowisk w tej Dlaczego ten krok jest konieczny? Po- wego oraz pokojowych. Muszą ponadto
kwestii w różnych komórkach resortu. nieważ – jak uważają wszyscy eksperci wspierać bezpieczeństwo wewnętrzne
Dziś profesjonalizacja to słowo klucz – polska musi się zmienić, dostosować do i w razie potrzeby pomagać społeczeń-
w dyskusjach o przyszłości polskiej armii. współczesnych wymogów. – Polska nie stwu. Te wszystkie zadania mogą wyko-
– Profesjonalizacja oznacza nie tylko uza- może być jedynie beneficjentem Unii Eu- nać dobrze jedynie profesjonaliści.
wodowienie armii, ale także duże zmiany ropejskiej i NATO. Do tych struktur mu- Jest jeszcze inny, ekonomiczny aspekt
w organizacji i strukturze sił zbrojnych, simy wnosić własne zdolności i możliwo- tego problemu. Zdaniem ministra obrony,

4 Polska Zbrojna nr 25/2008


PROFESJONALIZACJA

Bez czarnych
scenariuszy
Trzy pytania do CZESŁAWA

KA
PIĄTASA, sekretarza stanu

SYLWIA GUZOWS
ds. społecznych
i profesjonalizacji MON
Czy przy obecnym budżecie re- tys. w Narodowych Siłach Rezerwy)
sortu stać nas na pełną profesjo- i niebawem dowiemy się, czy
nalizację? wszystkie z nich zostaną zajęte. Pro-
– Stać nas, zapewniam. Zresztą szę jednak pamiętać o jednym:
– nie robimy niczego ad hoc, jest to w tym limicie zarezerwowanych jest
konsekwencja podjętych znacznie także 6–7 tys. stanowisk dla kandy-
wcześniej działań, o których nie de- datów na żołnierzy zawodowych,
cydowaliśmy z dnia na dzień. Przy- którzy trafią najpierw do ośrodków
pomnę tylko, że stopniowe uzawoda- szkolenia.
wianie wojska trwa od 2001 r. Dwa
lata później nastąpiło nawet przyspie- A jeżeli nie powiedzie się nabór
szenie tego procesu w wytypowa- ochotników z cywila, pobór zosta-
nych jednostkach wojskowych. Ma- nie przywrócony?
my więc kilkuletnie doświadczenia, – Nie akceptuję czarnych scena-
nie zaczynamy niczego od zera, a te- riuszy. Poza tym – nikt nigdy nie za-
raz wchodzimy jedynie w końcową kładał, że jednostki obowiązkowo

OWSTWA
fazę profesjonalizacji. muszą mieć sto procent ukompleto-
wania. Jak do każdego zakładu pra-
Jest Pan przekonany, że w dość cy, tak też do wojska, ludzie przy-
krótkim czasie uda się wypełnić chodzą i odchodzą. Ukompletowa-
znaczną liczbę nowych wojsko- nie na poziomie 80–90 proc. po-
wych etatów? wszechnie uznawane jest za dobre.
– Przyjęliśmy limit 150 tys. stano- Taki właśnie poziom powinniśmy
US DOD

wisk etatowych w wojsku (w tym 30 osiągnąć.


szkolenia i mobilizacji.

„powszechny pobór nie zapewnia właści- 30 tys. – Czas realizacji zadania, przy je- ga: – Proponowane rozwiązania należy do-
wego gospodarowania środkami finanso- go złożoności, jest niezmiernie krótki – stosować do możliwości budżetowych.
wymi”. – Czy państwo na dorobku, jakim przyznaje minister Klich. Trzeba również stworzyć niezbędne pod-
jest Polska, może sobie pozwolić na mar- stawy prawne, poprawić atrakcyjność służ-
notrawstwo pieniędzy, które idą na dzie- Pieniądze potrzebne od zaraz by i zagwarantować jej stabilizację.
więciomiesięczną służbę zasadniczą? Między poborem a wyborem munduru Niby proste, ale nie należy zapominać,
– retorycznie pytał minister Klich. z własnej inicjatywy jest dość długa i nie- że armia zawodowa kosztuje. W Minister-
Sprawa jest zatem przesądzona. Zasko- prosta droga. Wojskowi optymiści prze- stwie Obrony Narodowej przyjęto cały ka-
czeniem może być jedynie przyspiesze- konują, że uzawodawiamy armię już od talog zachęt dla kandydatów na żołnierzy
nie procesu profesjonalizacji. Poprzedni kilku lat. W 2000 r. mieliśmy 47,6 proc. zawodowych. Są w nim m.in. atrakcyjne
rząd chciał uzawodowić armię w ciągu żołnierzy zawodowych, dziś jest ich po- uposażenia, dodatki mieszkaniowe, moż-
kilku lat, a obecny skrócił ten czas do kil- nad 64 proc. Pozyskanie w ciągu najbliż- liwość uzupełnienia wykształcenia, nauka
kunastu najbliższych miesięcy. Plan jest szych kilkunastu miesięcy dodatkowych nowego zawodu, nadawanie uprawnień
już znany i jasny: prezydent – na wniosek 20–30 proc. żołnierzy zawodowych nie honorowanych na cywilnym rynku pracy.
Rady Ministrów – w drodze rozporządze- powinno być więc problemem. Przywrócone zostaną klasy kwalifikacyj-
nia zawiesi obowiązek odbywania zasad- Pesymiści są innego zdania. Jeżeli nie ne dla podoficerów i szeregowych. Otwo-
niczej służby wojskowej i od 1 stycznia pozyska się odpowiedniej liczby kandy- rzą się drzwi dla funkcjonariuszy innych
2010 r. w koszarach zostaną jedynie żoł- datów na żołnierzy zawodowych, to po- służb mundurowych, którzy w szeregach
nierze zawodowi. Zgodnie z założeniami, mysł rezygnacji z poboru szybko może spa- wojska zachowają posiadany stopień. Po-
w wojsku będzie 120 tys. etatów dla żoł- lić na panewce. Gen. bryg. Andrzej Wasi- zostaje tylko pytanie, jak to wszystko opła-
nierzy zawodowych, a Narodowe Siły Re- lewski, szef Zarządu Organizacji i Uzupeł- cić z budżetu, który się nie zmienia i wciąż
zerwy przyjmą w swe szeregi kolejnych nień (P-1) w SGWP, realistycznie ostrze- wynosi 1,95 proc. PKB? – W 2009 r. pro- 

nr 25/2008 Polska Zbrojna 5


TEMAT NUMERU PROFESJONALIZACJA

US DOD
J A K T O R O B I Ą I N N I
Z daniem płk. Stanisława
Rumana z Zarządu
Organizacji i Uzupełnień (P-1)
Dania i Niemcy dotąd nie zrezyg-
nowały z poboru. Hiszpania do
rezygnacji z obowiązku służby
siatka płac. Na Łotwie pełne
uzawodowienie zajęło dwa lata.
Słaba rekrutacja spowodowała
fesjonalizacji wojska ma Wielka
Brytania. Jej siły zbrojne są sku-
teczne, mobilne, ale i bardzo
SGWP, każde państwo ma swo- wojskowej przygotowywała się tam jednak braki w ukompleto- drogie. Ochotnicze jednostki re-
je, indywidualne podejście do przez kilka lat. Po wprowadzeniu waniu sił zbrojnych. W Słowacji – zerwy, mimo doskonałych wa-
uzawodowienia sił zbrojnych. zawodowstwa w 2001 r. nastą- mimo wprowadzenia profesjo- runków służby i możliwości
Wszędzie jednak wiąże się ono pił znaczący spadek ochotników nalnych ośrodków rekrutacji – zwolnień z podatków, nie cieszą
z koniecznością poniesienia na żołnierzy. Sytuację stopniowo jest podobnie. Największe, bo się jednak zbyt wielkim zainte-
sporych kosztów. Dlatego np. zmieniła nowa, znacznie wyższa 40-letnie doświadczenie w pro- resowaniem.

fesjonalizacja wymaga dodatkowych na- NATO na jednego żołnierza naliczano ska. Wiedza współczesnych dowódców
kładów w wysokości 1,4, a w 2010 r. średnio 143,3 tys. dol., gdy nad Wisłą su- dość często nie odpowiada wymaganiom,
2,5 mld zł – szacuje minister Klich. Skąd ma ta wynosi zaledwie 53,5 tys. Co to zna- jakie są im stawiane. Niestety, jest to efekt
te pieniądze wziąć? Szef resortu podlicza: czy? Na pewno to, że jeśli chodzi o wy- obecnego systemu kształcenia. Większość
w tym roku już udało się zaoszczędzić sokość wydatków obronnych – jesteśmy oficerów studia drugiego stopnia robi bo-
225 mln zł. W najbliższych dniach mini- w tyle. Gdybyśmy przy tym samym bu- wiem na uczelniach cywilnych, gdzie
ster podpisze decyzję o likwidacji 2660 dżecie chcieli dorównać „starej” Europie problematyka wojskowa nie liczy się wca-
etatów wojskowych i cywilnych, przybę- w wydatkach na jednego żołnierza, to mu- le. Z kolei absolwenci Studium Oficer-
dą zatem kolejne zaoszczędzone złotów- sielibyśmy zmniejszyć armię do... 34 ty- skiego przy wrocławskiej WSO po kilku-
ki. To jednak wciąż za mało na pokrycie sięcy! – Biorąc pod uwagę nasze możli- miesięcznym szkoleniu w linii wcale nie
kosztów profesjonalizacji. Tym bardziej wości finansowe, warto zastanowić się, wypadają najlepiej. Profesjonalizacja ar-
że za Narodowe Siły Rezerwy też trzeba czy polskie siły zbrojne – razem z NSR mii wymaga zatem, aby i w tej dziedzinie
będzie płacić. Obecnie zakłada się, że in- – nie powinny liczyć mniej etatów, np. 120 nastąpiły istotne zmiany.
dywidualne wyposażenie każdego żołnie- tysięcy? – proponuje prof. Koziej. Sygnalizowanie zagrożeń na drodze
rza NSR będzie kosztować 7718 zł. Do do pełnego zawodowstwa służy pomyśl-
tego trzeba doliczyć 492 zł miesięcznie Na dobrej drodze ności całego procesu i uniknięciu ewen-
wypłacane rezerwistom za gotowość do Tematu na razie nikt nie podejmuje. Jest tualnych błędów. Zgoda jest co do jed-
działania oraz 180 zł za każdego z nich za to mowa o coraz większych potrzebach nego: profesjonalizacja wymaga zna-
dla pracodawcy, który będzie miał żołnie- w niemal każdej dziedzinie wojskowego czących zmian legislacyjnych i dodat-
rza NSR u siebie na etacie. życia. Gen. dyw. Marek Tomaszycki, szef kowych środków finansowych.
– Nie ma innego wyjścia. Musimy ob- Zarządu Szkolenia (P-7) w SGWP, infor- W najbliższym czasie sukces w realiza-
niżyć m.in. wydatki majątkowe – zapo- muje, że profesjonalizacja diametralnie cji przyjętych założeń będzie zależeć od
wiada gen. dyw. Andrzej Fałkowski, dy- zmieni koncepcję szkolenia podoficerów skuteczności naboru ochotników i na-
rektor Departamentu Budżetowego MON, oraz szeregowych zawodowych. Prof. dr stępnie utrzymania w jednostkach żoł-
ale niektórzy oponują, ponieważ oznacza hab. Adam Tomaszewski, prorektor AON, nierzy. A temu będą sprzyjać właściwy
to zahamowanie procesu modernizacji zwraca uwagę na jeszcze jeden problem: system motywacyjny i odpowiednie wa-
technicznej armii. obecne kadry dowódczo-sztabowe są co- runki pełnienia służby. 
Generał Ojrzanowski przypomina, że raz słabsze. Spada poziom umiejętności Napisz do autora: roman.przeciszewski@
w ubiegłym roku w europejskich armiach oficerów zajmujących wyższe stanowi- redakcjawojskowa.pl

6 Polska Zbrojna nr 25/2008


| | | | | | | | | | |
ZAPIS FORUM NA CELOWNIKU WOJSKO KULISY PORADY PO SŁUŻBIE HISTORIA MILITARIA PRASA ŚWIAT TO I OWO

nr 23/2008 Polska Zbrojna 7


AAAAAAA
WYDARZENIA
AAAAAAAA
ZAPIS

BATALION
W BYDGOSZCZY
Podczas pobytu w Brukseli
minister Bogdan Klich
zapowiedział, że decyzji
o lokalizacji natowskiego
batalionu łączności spodziewa
się przed wakacjami. Polska
stara się, by NATO
wybrało Bydgoszcz

NATO
W BRUKSELI ministrowi towarzyszyli szef Sztabu Generalnego WP gen. Franciszek Gągor, polski przedstawiciel wojskowy przy komitetach
wojskowych NATO i UE gen. broni Mieczysław Cieniuch oraz stały przedstawiciel RP przy NATO i UZE Bogusław Winid.

Polskie zobowiązania JAKUB CZERMIŃSKI


Realizacja natowskich celów dla Polski na najbliższe dziesięć lat ma kosztować 23 mld zł – poinformował po posiedzeniu
Komitetu Planowania Obronnego NATO Bogdan Klich podczas zorganizowanego między 12 a 13 czerwca w Brukseli
spotkania ministrów obrony państw NATO.

a pierwszym po szczycie my wiedzieć, który z naszych partnerów je Podczas spotkania ministrów Bogdan
w Bukareszcie spotkaniu mi- nam dostarczy – dodał minister Klich. Jak Klich zaapelował o podpisanie porozu-
nistrowie obrony państw zapowiedział szef resortu obrony, natow- mienia NATO–UE, precyzującego współ-
NATO rozmawiali m.in. o Ko- skie cele zostaną włączone do narodowe- pracę organizacji w Kosowie.
sowie, modernizacji sił zbroj- go systemu planowania obronnego na okres Na posiedzeniu Rady NATO–Rosja
nych sojuszu oraz stosunkach z Ukrainą 2009–2018, który ma być gotowy jesienią omówiono kwestie współpracy wojskowej
i Rosją. Na posiedzeniu Komitetu Plano- tego roku. oraz bezpieczeństwa międzynarodowego,
wania Obronnego NATO 13 czerwca mi- Jednym z głównych tematów rozmów m.in. dotyczące obrony przeciwrakietowej,
nistrowie obrony przyjęli raport zawierają- w siedzibie NATO w Brukseli był rozwój traktatu o konwencjonalnych siłach zbroj-
cy cele, które siły zbrojne państw człon- sytuacji w Kosowie. 12 czerwca państwa nych w Europie oraz udziału Rosji w ope-
kowskich mają osiągnąć w ciągu najbliż- NATO zgodziły się, by sojusz kontrolował racji „Active Endeavour”. Rozmawiano o
szych dziesięciu lat. Według ministra obro- i wspierał szkolenie tworzonych właśnie konieczności dialogu między Rosją a Gru-
ny narodowej Bogdana Klicha, spoistość Kosowskich Sił Bezpieczeństwa. Liczące zją i respektowaniu integralności terytorial-
i wiarygodność NATO w znacznym stop- 2,5 tys. osób siły mają podlegać cywilnej nej tego drugiego kraju. Na posiedzeniu
niu zależy od planowania jego zdolności kontroli. Armia Kosowa będzie w pełni za- Komisji NATO–Ukraina omówiono postę-
wojskowych zgodnie z wyznaczonymi ce- wodowa i wieloetniczna, a w jej wyposa- py Kijowa w reformowaniu sektora bezpie-
lami. Plan ma dostosować siły zbrojne pak- żeniu znajdzie się tylko lekka broń. Sekre- czeństwa oraz wsparcie Ukrainy dla ope-
tu do obecnych zagrożeń – kładzie nacisk tarz generalny NATO Jaap de Hoop Schef- racji NATO.
na mobilność, zdolność do przerzutu oraz fer zapowiedział, że siły KFOR pozostaną Minister Bogdan Klich odbył w Bruk-
działania w trudnych warunkach klima- w Kosowie, pełniąc misję na podstawie seli serię dwustronnych rozmów. Z sekre-
tycznych. Jak poinformował minister Klich, mandatu ONZ. Ich zadaniem będzie m.in. tarzem obrony USA Robertem Gatesem
Polska jako jeden z dziewięciu krajów za- ochrona granic nowego państwa oraz nad- rozmawiał o tarczy antyrakietowej. Spotkał
akceptowała wszystkie przedstawione pro- zór nad rekrutacją do Kosowskich Sił Bez- się również z ministrami obrony Bułgarii,
pozycje w całości. Plan zakłada ok. 50 zo- pieczeństwa. NATO ma też czuwać nad Portugalii i Kanady. Szef resortu obrony
bowiązań, w tym zakup dwóch samolotów stworzeniem przy rządzie w Prisztinie or- wziął udział w spotkaniach członków Ini-
zdolnych do tankowania w powietrzu. ganu odpowiedzialnego za kontrolę cy- cjatywy Transportu Strategicznego oraz
– Mam nadzieję, że do końca roku będzie- wilną nad kosowskimi siłami zbrojnymi. Grupy Planowania Nuklearnego (NPG).

8 Polska Zbrojna nr 25/2008


| | |
ZAPIS FORUM NA CELOWNIKU WOJSKO PORADY
KULISY PORADY |
PO SŁUŻBIE
PO SŁUŻBIE ||
HISTORIAHISTORIA | |
MILITARIAMILITARIA
ŚWIAT PRASA||
PRASA KULISY | |
ŚWIAT TO I OWO || || |

Żołnierze
NA MISJACH
AFGANISTAN. Zamachowiec

opuścili areszt
w wypełnionym materiałami wybucho-
wymi samochodzie wjechał 31 maja
w konwój pojazdów ISAF

Czterej żołnierze podejrzani o ostrzelanie afgańskiej wioski Nangar Khel opuścili


10 i 11 czerwca areszty w Poznaniu i Środzie Wielkopolskiej.

Z decydowała o tym 10 czerwca Izba Waldemarem Skrzypczakiem oraz do-


Wojskowa Sądu Najwyższego. SN wództwem 6 Brygady Desantowo-Sztur-
utrzymał też decyzję sądu pierwszej in- mowej. Żołnierze usłyszeli od przełożo-
stancji, który w maju zwolnił z aresztu nych zapewnienie o pomocy i wsparciu.
trzech żołnierzy najniższych Sąd uznał, że Natomiast jak poinformował
stopniem. Sąd uznał, że do- 12 czerwca rzecznik Naczel-
kończenie śledztwa przez pro- dokończenie nej Prokuratury Wojskowej

NATO
kuraturę nie wymaga dalsze-
śledztwa przez płk Jerzy Artymiak, podejrza-
go stosowania aresztu. – Cie- ni od 19 do 24 czerwca będą w Dżalalabadzie. Zginęło dwóch żołnie-
szę się, że sąd podjął taką de- prokuraturę mogli zapoznać się z materia- rzy ISAF, a czterech żołnierzy
cyzję, ponieważ nasi żołnie- łem dowodowym zebranym i pięciu afgańskich cywilów zostało
rze nie zasługują na to, aby nie wymaga podczas śledztwa. Następnie rannych.
przebywać w areszcie – po- dalszego obrońcy będą mieli trzy dni na
wiedział szef MON Bogdan złożenie ostatnich wniosków AFGANISTAN. – Dwóch naszych
Klich 11 czerwca w radiowej stosowania dowodowych. Później do są- żołnierzy zginęło w Afganistanie – po-
Trójce. Dodał, że w interesie du trafi akt oskarżenia w tej wiadomiło 12 czerwca brytyjskie mini-
aresztu sterstwo obrony.
nie tylko żołnierzy, ale całej sprawie. – Podczas śledztwa
armii jest to, aby przewód sądowy jak prokuratorzy prowadzący sprawę Nan-
IRAK. Z okazji Święta Żandarmerii
najszybciej doprowadził do rozstrzygnię- gar Khel doszukali się 11 kolejnych Wojskowej w bazie Echo w Diwanii od-
cia, czy była to zbrodnia, czy wypadek przestępstw, w stosunku do których była się 13 czerwca uroczysta zbiórka.
przy pracy. Wszyscy podejrzani w tej zostaną w najbliższym czasie wszczęte – Wasze znakomite przygotowanie,
sprawie spotkali się 12 czerwca w Kra- postępowania – powiedział także płk profesjonalizm i oddanie sprawiają,
kowie z dowódcą Wojsk Lądowych gen. Artymiak. (ad) że wykonujecie swoje zadania na bar-
dzo wysokim poziomie – mówił
PRZYGOTOWUJEMY W związku z tym poszukuje- Kontakt: gen. dyw. Andrzej Malinowski,
ARTYKUŁ na temat Kliniki my osób, które były pacjenta- tel.: (0-22) 684 52 13, dowódca Wielonarodowej Dywizji
Psychiatrii i Stresu Bojowego mi kliniki i zechciałyby po- CA MON 845 213, Centrum–Południe. Generał wyróżnił
w Wojskowym Instytucie dzielić się z nami odczuciami e-mail: polska-zbrojna ryngrafami i monetami pamiątkowymi
Medycznym w Warszawie. z pobytu w tej placówce. @redakcjawojskowa.pl żandarmów pełniących służbę w skła-
dzie WDCP. (AD)

Dyskusje parlamentarne
lata. Szacuje się, że prawie połowa Zagranicznych MON. Obecnie mamy 43
z 2 tys. byłych żołnierzy WSI nie przeszła ataszaty z akredytacją w 67 krajach. Gen.
weryfikacji, mimo że wnioski wraz Ratajczak zapowiedział, że w tym roku po-
z oświadczeniami złożyli w ustawowym ter- wstaną nowe placówki w Finlandii
minie. Komisja Weryfikacyjna miała się ni- i Uzbekistanie, a następnie m.in.
Projektowane przepisy otworzą drogę mi zająć do 30 czerwca. Jej przewodniczą- w Mołdawii, Albanii, Armenii, Korei i Arabii
żołnierzom zawodowym byłych cy Jan Olszewski zaproponował podczas Saudyjskiej. Minister obrony powołał też
Wojskowych Służb Informacyjnych, którzy obrad KON, aby problem rozwiązać przez specjalny zespół do opracowania koncepcji
nie zostali zweryfikowani przez Komisję przedłużenie prac jego komisji do końca nowej łączności niejawnej z ataszatami.
Weryfikacyjną, do zagospodarowania, nie- września. Posłowie odrzucili jednak wnio- – Ataszaty pełnią coraz ważniejszą rolę, bo
zależnie od tego, czy komisja wyda, czy też sek zgłoszony przez Aleksandra Szczygło polskie wojsko jest narzędziem realizacji
nie, swoje stanowisko w ich sprawie o wystosowanie do premiera dezyderatu polskiej polityki zagranicznej – podkreślał
– przewiduje przyjęty przez rząd 23 maja w sprawie takiego wydłużenia prac komisji Stanisław Jerzy Komorowski, podsekretarz
projekt nowelizacji ustawy o Służbie weryfikacyjnej. Teraz rządowym projektem stanu ds. polityki obronnej. Posłowie wysłu-
Kontrwywiadu Wojskowego i Służbie zajmie się pięcioosobowa sejmowa chali także informacji na temat pracy ata-
Wywiadu Wojskowego. O nowelizacji dys- podkomisja. szatów. Do ich zadań należy m.in. uzyskiwa-
kutowała 12 czerwca sejmowa Komisja – Resort obrony przewiduje otwarcie nie danych o sytuacji wojskowo-politycznej
Obrony Narodowej. Znowelizowane przepi- w latach 2008–2011 13 nowych atasza- w państwie, w którym są akredytowane,
sy miałyby m.in. umożliwić byłym żołnie- tów obrony – poinformował 12 czerwca analizowanie stanowiska danego kraju wo-
rzom WSI czekającym na wydanie stanowi- sejmową Komisję Obrony Narodowej bec kluczowych problemów dla bezpie-
ska w swojej sprawie pozostawanie w re- gen. bryg. Romuald Ratajczak, dyrektor czeństwa międzynarodowego i promocja
zerwie kadrowej dłużej niż ustawowe dwa Departamentu Wojskowych Spraw polskiego przemysłu obronnego. (ATU)

nr 25/2008 Polska Zbrojna 9


AAAAAAA
WYDARZENIA
AAAAAAAA
ZAPIS

Spotkania Misyjne
ds. społecznych i profesjonaliza- rozmowy
cji MON Czesław Piątas
12 czerwca w Poznaniu pod-
czas spotkania z dowódcami
K onsolidacja PKW
w afgańskiej prowincji
Ghazni była jednym z głów-
i żołnierzami wielkopolskich jed- nych tematów rozmowy podse-
nostek wojskowych, Centrum kretarza stanu ds. polityki

TADEUSZ WRÓBEL
Szkolenia Wojsk Lądowych, obronnej Stanisława Jerzego
2 Brygady Lotnictwa Komorowskiego z Colleen
Taktycznego oraz terenowych Getz, zastępcą asystenta se-
organów administracji wojsko- kretarza obrony USA ds. koali-
wej w Poznaniu, Gnieźnie, cji, operacji pokojowych i mię-
FIŃSKIE DOŚWIADCZENIA wilów zatrudnionych w resortach Koninie, Nowym Tomyślu dzynarodowych. Podczas spo-
– Zastanawiamy się, czy grupa obrony i spraw wewnętrznych. i Ostrowie Wielkopolskim. tkania 11 czerwca minister
szeregowych zawodowych nie Fińskich gości interesowały pol- W dyskusji minister Piątas po- Komorowski wskazał, że wraz
powinna mieć swojej reprezen- skie rozwiązania dotyczące kwe- ruszył wiele problemów wyma- ze zgrupowaniem naszych od-
tacji – powiedział 9 czerwca stii płacowych, zakwaterowania, gających szybkiego rozwiąza- działów w Ghazni zwiększymy
sekretarza stanu Czesław systemu emerytalnego, jak też nia, takich jak: kwestie zakwa- liczebność polskiego kontyn-
Piątas, prezentując przedsta- form wsparcia, na jakie terowania, zasad służby, re- gentu w Afganistanie do 1600
wicielom związków skupiają- mogą liczyć rodziny żołnierzy po- konwersji oraz polepszenia po- żołnierzy. Odnosząc się do za-
cych fińskich wojskowych roz- ległych podczas misji. ziomu zabezpieczenia socjal- angażowania PKW w Iraku, mi-
wiązania istniejące w polskiej Wiceminister Piątas podkreślił, nego rodziny w przypadku po- nister potwierdził, że wycofywa-
armii. W Polsce gościła repre- że zachodzą w tych obszarach szkodowania lub śmierci żoł- nie kontyngentu będzie się od-
zentacja dwóch fińskich orga- zmiany związane z profesjonali- nierza podczas wykonywania bywało w trybie uzgodnionym
nizacji – Päällystöliittory zacją sił zbrojnych. Uznał także zadań. Rozmawiano również z władzami Iraku i USA.
(Federacji Stowarzyszeń spotkanie za doskonałą okazję o rekrutacji do służby wojsko- Powiedział również o planach
Personelu Fińskich Sił do poznania kilkudziesięciolet- wej. – Potrzebujemy spójnego zwiększenia polskiego zaanga-
Obronnych i Straży Granicznej) nichfińskich doświadczeń systemu wymiany informacji żowania w ramach misji szkole-
i Upseeriliitto (Związku z funkcjonowania organizacji pomiędzy jednostkami wojsko- niowej NATO w tym kraju, a tak-
Oficerów). Do tej ostatniej na- przedstawicielskich w służbach wymi i terenowymi organami że przypomniał, że nowym,
leży 5600 osób – oficerowie mundurowych. (TW) administracji wojskowej – po- ważnym obszarem dla Polski
sił zbrojnych i straży granicz- wiedział wiceminister Piątas. jest misja UE w Czadzie, będą-
nej, zarówno służby czynnej, O ZAWODOWSTWIE Według szacunków MON, od ca wkładem naszego kraju
jak i emerytowani. Natomiast – Naszym zadaniem jest zainte- 12 do 20 proc. żołnierzy za- w umacnianie międzynarodo-
Päällystöliittory skupia 62 lo- resowanie młodzieży sprawami sadniczej służby wojskowej de- wego bezpieczeństwa.
kalne stowarzyszenia liczące armii oraz stworzenie najlepszym klaruje chęć wstąpienia do ar- Amerykanie zostali też poinfor-
ok. 5 tys. osób – oficerów, pod- kandydatom odpowiednich mii zawodowej. – Trzeba im mowani o pracach nad przygo-
oficerów, żołnierzy kontrakto- warunków do służby w nowocze- jednak zapewnić odpowiednie towaniem strategii zaangażo-
wych, funkcjonariuszy straży snym, w pełni zawodowym woj- warunki do służby – podsumo- wania polskiej armii w operacje
granicznej i wybrzeża oraz cy- sku – powiedział sekretarz stanu wał minister. (ad,TS) międzynarodowe. (TW)

Ze wszystkich rodzajów sił zbrojnych MW ma chyba


najwyższy poziom uzawodowienia, nie brakuje też
chętnych do włożenia marynarskiego munduru?
Wiceadm. Andrzej Karweta,
dowódca Marynarki Wojennej RP:
– Poziom uza- nych, jak też na fre- czej stopniowo niż czekających ich tru-
wodowienia gatach służą tylko skokowo. dów i wyrzeczeń.
wynosi około zawodowcy. Prowadzimy różne Musimy więc do-
67 proc. W pełni Największym wyzwa- akcje promocyjne. kładnie obserwować
profesjonalnych jest niem będzie profe- Należy pamiętać, że zgłaszających się do
już 17 z 59 jedno- sjonalizacja jedno- bycie marynarzem nas kandydatów
stek. Między innymi stek brzegowych. nie jest łatwe, to i odpowiadać sobie
w eskadrach lotni- Rośnie też zaintere- służba dla ludzi na pytanie, czy
TOMASZ GOS

czych, dywizjonie sowanie służbą z powołaniem, mają- podołają tym wyma-


okrętów podwod- w marynarce, ale ra- cych świadomość ganiom.

10 Polska Zbrojna nr 25/2008


WSZYSTKO
ZAPIS | FORUM | NAO... 3| WOJSKO
CELOWNIKU BLTr| PORADY
KULISY | |PORADY | PO|SŁUŻBIE
PO SŁUŻBIE | HISTORIA
HISTORIA | MILITARIA
| MILITARIA
| ŚWIAT ||PRASA
PRASA||KULISY
ŚWIAT | TO I OWO

Wirtualna obrona granic KARTOTEKA


S cenariusz ćwiczeń dowódczo-sztabowych
„Granica ’08” zakładał atak fikcyjnego
przeciwnika na terytorium Polski. Celem ćwi-
cyzji o rodzaju i skali reakcji na atak. Ponie-
waż konflikt miał charakter wirtualny, uczest-
nicy byli oceniani jedynie na podstawie pod-
GEN. DYW. OLE KØPPENA zo-
stał nowym zastępcą dowódcy
Wielonarodowego Korpusu
czeń było przygotowanie dowództw jednostek jętych decyzji. W „Granicy”, trwającej od Północ–Wschód. Duński
do planowania, organizowania oraz prowadze- 8 do 18 czerwca, wzięło udział ok. 1500 osób generał służył wcześniej
nia działań bojowych w ramach obrony kraju. ze sztabów i dowództw, m.in. 1 Warszawskiej m.in. w Kwaterze Głównej
Kierownictwo, na którego czele stał dowódca Dywizji Zmechanizowanej, 11 Lubuskiej Dy- KFOR w Kosowie.
Wojsk Lądowych gen. broni Waldemar Skrzyp- wizji Kawalerii Pancernej, 25 Brygady Kawa-
czak, przedstawiało ćwiczącym zagrożenia, lerii Powietrznej i 6 Brygady Desantowo- PŁK PROF. DR HAB.
a następnie rozliczało sztaby na podstawie de- Szturmowej. (kub) MARIUSZ WIATR, prorektor
WSO Wojsk Lądowych we
Wrocławiu, otrzymał 10 czerw-
ca nominację profesorską.
Płk Wiatr uzyskał tytuł profeso-
ra nauk wojskowych.

PŁK LASSE LINDALEN, atta-


ché obrony Norwegii i dziekan
Wojskowego Korpusu
Dyplomatycznego Attaché
Akredytowanych w Polsce,
gen. bryg. Klavs Lawes, attaché
obrony Danii, płk Christian
Barthlen, attaché obrony
Francji, płk Vasil Kuzmiak, atta-
ché obrony Słowacji,
płk Georgios Siomos, attaché
obrony Grecji, płk Osamu
Tanabe, attaché obrony Japonii,
płk Kresimir Trstenjak, attaché
SYLWIA GUZOWSKA

obrony Chorwacji, płk Romas


Žibas, attaché obrony Litwy,
ppłk Tapani Mattus, attaché
obrony Szwecji, ppłk Arkâdijs
Umbraško, attaché obrony
– ZAMYKAMY pewien etap i przekraczamy kolejny obchodów święta żandarmerii. Główną część uro- Łotwy i ppłk Bradley Mitchell,
próg swojej działalności. Już wkrótce na tym placu czystości stanowiła przysięga żandarmów kursu zastępca attaché obrony i woj-
przysięgę będą składać ochotnicy. Żandarmeria młodszych specjalistów przed Grobem Nieznanego skowego USA – to wojskowi dy-
Wojskowa chce oferować młodym nie tylko ciekawą Żołnierza, poprzedzona mszą świętą w Katedrze plomaci akredytowani w Polsce,
i atrakcyjną pracę, ale też sposób na życie oraz my- Polowej Wojska Polskiego. Uroczystość zakończył
którzy po trzech–czterech
ślenie o państwie – powiedział komendant główny koncert Orkiestry Reprezentacyjnej WP oraz uroczy-
ŻW gen. bryg. Marek Witczak 13 czerwca podczas sta defilada pododdziałów ŻW. (ATD) latach zakończyli swoją pracę
w naszym kraju. (ann)

Śląskie manewry
JEDNYM Z CELÓW ĆWICZENIA
POMOC AFGAŃCZYKOM
„MERKURY ’08” jest doskonalenie dowodze- Na trzytygodniowe wakacje do Polski przyjechało pięciu afgańskich chłopców z siero-
nia wybranymi jednostkami i instytucjami cińca w Charikar, który od 2006 r. objęty jest honorowym patronatem dowództwa
ŚOW. W manewrach odbywających się PKW w Afganistanie.
12–19 czerwca uczestniczyło blisko
2 tys. żołnierzy i pracowników wojska,
w tym prawie tysiąc żołnierzy rezerwy,
m.in. z Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego
D o dyspozycji
gości Fundacja
Pomocy Osobom
ne są już dodatkowe tur-
nusy dla kolejnych afgań-
skich sierot. W tym sa-
tacja obu nóg, jednak
dzięki zabiegom dowódz-
twa PKW w Afganistanie
z Rzeszowa, 3 Batalionu Ratownictwa Niepełnosprawnym mym ośrodku od stycznia kpt. Badsha został
Inżynieryjnego czy 12 Ośrodka w Stróżach k. Nowego przebywa na rehabilitacji przetransportowany
Przechowywania Sprzętu. Podczas ćwiczeń Sącza przekazała 26-letni afgański oficer na leczenie do Polski. Dziś
prowadzonych przez dowódcę ŚOW gen. dyw. należące do niej kpt. Mashal Badsha. afgański pacjent chodzi
Zbigniewa Głowienkę sprawdzono również Centrum Szkoleniowo- Został on ranny 31 paź- samodzielnie i zamierza
poziom wyszkolenia wybranych jednostek. -Rehabilitacyjne. Jak zapo- dziernika 2007 r., pod- powrócić do służby w woj-
„Merkury ’08” to jedne z większych ćwiczeń wiada prezes fundacji czas polsko-afgańskiego sku, np. w charakterze tłu-
przeprowadzanych w ŚOW w ostatnich Stanisław Kogut, planowa- patrolu. Groziła mu ampu- macza. (ann)
latach. (ann)

nr 25/2008 Polska Zbrojna 11


AAAAAAA WYDARZENIA ZAPIS
AAAAAAAA

PIOTR
Wojsko się zareklamuje
S.GUZOWSKA

BERNABIUK W sierpniu w Telewizji Polskiej po raz pierwszy ukażą się


spoty reklamujące służbę zawodową w armii.

Dowcipy wyrafinowane
G enerał, którego darzę sympatią i szacunkiem, odkąd został ge-
nerałem opowiada, jak sądzę na podstawie doświadczeń, że ge-
nerał zna się na wojsku jedynie generalnie, zaś kapitan kapitalnie...
Idąc dalej tym śladem, pozwolę sobie zacytować inne zdanie, zasły-
szane na kursie metodycznym dla najmłodszych: „Zanim taki podpo-
rucznik zostanie prawdziwym oficerem, to już nieraz jest majorem”.
Ot, takie sobie żarciki między oficerami.
Dobry żart to wielka sztuka, jeszcze większą jest umiejętność przyjmo-
wania żartów, szczególnie przez adresatów. Najgorzej jest wówczas,
P rzygotowuje je na zlece-
nie Departamentu Admi-
nistracyjnego MON lubelska
miesiąca na 600 miniboardach
są promowane zawód żołnierza
oraz kariera w wojsku. – Kam-
gdy żartowniś skopie dowcip na samym początku, a adresat obrazi agencja reklamowa Vena Art, pania ma na celu pozyskanie
się, zanim cokolwiek zrozumie. Bo dowcipkowanie, mimo swawolnej która wygrała konkurs na sce- najbardziej wartościowych
formy, wymaga określonych predyspozycji intelektualnych. A ponad- nariusz półminutowego spotu kandydatów do służby. Jej ad-
to podlega przyjętym w danym środowisku konwenansom. i 20-minutowego filmu rekla- resatem jest młodzież szkolna,
Nie wypada więc śmiać się z biednych tym, którym udało się zgroma- mowego. Za usługi zainkasuje pracująca i bezrobotna w wie-
dzić znaczny majątek; smukli nie powinni wyśmiewać grubasów; 409 tys. zł (netto). Umowę za- ku ok. 17–25 lat pochodząca
zdrowi kalek; przełożeni zaś podwładnych... Ktoś spyta: A podwładni warto 2 czerwca. Telewizyjna głównie ze środowisk wiej-
przełożonych? Odpowiadam wprost: proszę spróbować, ale potem nie emisja spotu promującego służ- skich i małomiasteczkowych.
powoływać się na mnie, że doradzałem. Ogólnie więc zasada polega bę zawodową ma odbywać się Stąd też wykorzystanie mini-
na tym, by osoby znajdujące się w uprzywilejowanej, korzystniejszej gratis jako tzw. reklama spo- boardów w miejscowościach
sytuacji nie naigrywały się ze słabszych. Na przykład, wyżsi stopniem łeczna. TVP wyraziła już zain- do ok. 50 tys. mieszkańców
żołnierze z „centrali” – ze swych terenowych podwładnych. Jak są- teresowanie pomysłem resortu – wyjaśnił M. Łazowski. Kam-
dzę, po tym pozbawionym raczej poczucia humoru wywodzie powi- obrony. Pilotujący projekt Mi- panię wspiera Poczta Polska.
nienem przejść do rzeczy. Pouczono mnie bowiem, że sztuka pisania chał Łazowski, zastępca szefa MON uzyskało zgodę na bez-
felietonów polega między innymi i na tym, żeby na końcu pamiętać, Oddziału Promocji Obronno- płatne umieszczenie plakatów
o co chodziło na początku. ści Departamentu Wychowania we wszystkich placówkach
Spieszę więc z przytoczeniem wyrafinowanego dowcipu, jaki usłyszeli i Promocji Obronności MON, pocztowych z wyjątkiem
podoficerowie gdzieś w leśnej głuszy od prominentnego przełożonego powiedział „PZ”, że reklamów- miast wojewódzkich. Rów-
z centrali: „Nam się ten eksperyment z przejęciem szkolenia przez ka- ki mają pokazać się na antenie nież Zarząd Główny Związ-
prali i sierżantów zupełnie nie powiódł. Podoficerom brakuje wiedzy telewizji publicznej w sierpniu ku Ochotniczych Straży Po-
i umiejętności, efekty ich roboty są opłakane. Musimy ponownie cię- jako drugi etap kampanii pro- żarnych RP zgodził się na to,
żar odpowiedzialności za przygotowanie bojowe żołnierza przenieść mocyjnej „Zawód: żołnierz”. żeby plakaty znalazły się we
na oficerów”. W pierwszym etapie kampanii wszystkich remizach strażac-
Nie wspomniałem, że zupełnie odrębnym sposobem dowcipkowania na terenie całej Polski w ciągu kich w Polsce. (AG)
jest czarny humor, przewrotny i wychodzący poza wszelkie konwen-

148
cje. Gatunek ten wymaga jednakże szczególnej celności i finezji, po- LICZBA TYGODNIA
148
nadto musi być jednoznaczny. Jeśli cytowana wypowiedź nie jest tys. zł – tyle wydał resort obrony na pomoc
przypadkiem humoru osadzonego w głębokiej czerni, to ja przepra- prawną i na obrońców dla żołnierzy podejrza-
szam, że zająłem państwu cenny czas. I informuję, że sam już nie ro- nych o udział w ostrzelaniu afgańskiej wioski
zumiem, o co chodzi z tymi podoficerami? Nangar Khel – ujawnił minister obrony Bogdan Klich. (ad)
Bliżej prawa

Urlop wychowawczy
P rojekt ustawy o służbie wojskowej żoł-
nierzy zawodowych z 17 kwietnia
2008 r. wprowadza urlop wychowawczy dla
dzenia dodatkowo urlopu wychowawczego.
Propozycja zakłada, że kobieta żołnierz za-
wodowy będzie miała prawo do takiego
wości wyznaczenia jej na stanowisko służ-
bowe, wówczas będzie przenoszona do re-
zerwy kadrowej na okres nie krótszy niż
kobiet, a w określonych przypadkach także urlopu na zasadach określonych w kodek- sześć miesięcy, ale z prawem do wynagro-
dla mężczyzn. Zmiany ustawy z 11 wrze- sie pracy. dzenia i innych należności. Do urlopu wy-
śnia 2003 r., które weszły w życie w stycz- W okresie „wychowawczego” żołnierzowi chowawczego będzie miał prawo też męż-
niu 2008 r., wprowadziły przepis dotyczący nie będzie wypłacane uposażenie. Przy czyzna – jeśli samotnie wychowuje
opieki nad dzieckiem. Rozwiązanie polega urlopie trwającym do 12 miesięcy kobieta dziecko oraz gdy oboje małżonkowie są żoł-
na tym, że kobieta żołnierz może na własny pozostanie na ostatnio zajmowanym stano- nierzami zawodowymi. Przewiduje się rów-
wniosek otrzymać 10-miesięczny urlop, wisku służbowym. Jeśli urlop będzie dłuż- nież, że urlop trwający ponad trzy lata
płatny w wysokości 75 proc. uposażenia, szy, zostanie ona przeniesiona do rezerwy w trakcie pełnienia zawodowej służby woj-
będący odpowiednikiem urlopu wychowaw- kadrowej. Natomiast jeśli po zakończeniu skowej nie będzie zaliczany do okresów, od
czego. Trwające obecnie prace nad kolejną lub zrezygnowaniu z urlopu wychowawcze- których uzależnione jest nabycie prawa do
nowelizacją ustawy zmierzają do wprowa- go w czasie jego trwania nie będzie możli- emerytury. (PG)

12 Polska Zbrojna nr 25/2008


MOTTO TYGODNIA
GEORGE SMITH PATTON JUNIOR (1885–1945),
| | | |
ZAPIS FORUM NA CELOWNIKU WOJSKO KULISY PORADY |
PO SŁUŻBIE
AMERYKAŃSKI |
HISTORIA
GENERAŁ |
MILITARIA
Z OKRESU II WOJNYPRASA |
ŚWIAT TO I OWO
ŚWIATOWEJ: | | |
– Ja jestem żołnierzem, ja walczę tam, gdzie
mi każą, ja wygrywam tam, gdzie walczę.
Jakub
Czermiński

PIERWSZA
TAKA MISJA
US DOD
Dyskusja o zyskach politycznych oraz ekonomicznych trwa i zapewne nigdy się nie
skończy. Jeden wymiar misji w Iraku nie budzi jednak żadnych wątpliwości. Wysłanie
polskich żołnierzy nad Eufrat zmieniło oblicze polskiej armii.
Gdy w marcu 2003 r. Polska wzięła wał także zaognienia stosunków z Rosją. znawalność i siła polskiego głosu
udział w amerykańsko-brytyjskiej ope- Starania Francji o udział polskich żołnie- w NATO (choć na to większy wpływ ma
racji przeciwko dyktaturze Saddama Hu- rzy w misji w Czadzie pokazują, że nasi zapewne misja w Afganistanie).
sajna, opinie polskiego społeczeństwa na niedawni oponenci doceniają wiedzę Niestety, wyraźne umocnienie sojuszu
ten temat były podzielone. Krytycy twier- i doświadczenie, które zdobyliśmy nad ze Stanami Zjednoczonymi na arenie po-
dzili, że decyzja została podjęta, w ode- Eufratem. Przejęcie jednej z czterech litycznej przyniosło głównie efekty de-
rwaniu od strategii bezpieczeństwa na- stref odpowiedzialności w Iraku oraz do- klaratywne. Polscy negocjatorzy nie po-
rodowego. wodzenie wielonarodową dywizją prze- trafili uzyskać takiej pomocy od USA,
W tamtym czasie Europa podzieliła konało świat, że polscy żołnierze są jakiej za udział w irackiej misji oczeki-
się na dwa obozy. Jeden, w którym zna- w stanie poradzić sobie w warunkach wało polskie społeczeństwo. Można jed-
lazły się m.in. Wielka Brytania, Pol- konfliktów charakterystycznych dla nak spojrzeć na to z drugiej strony – de-
ska, Hiszpania, Portugalia i Dania oraz współczesności. cyzja polskiego rządu była realizacją po-
kraje pretendujące do członkowstwa Zaangażowanie w Iraku pokazało, ja- lityki solidarności. Jak powiedział pod-
w Unii Europejskiej, jednoznacznie po- kie jest nasze podejście do członkostwa sekretarz stanu w MON Stanisław Ko-
parł politykę amerykańską na Bliskim w NATO oraz – pośrednio – w Unii Eu- morowski, Polska bierze udział w mi-
Wschodzie. Z kolei z Paryża, Berlina ropejskiej. Udział w drogiej i skompliko- sjach zagranicznych m.in. po to, by – gdy
czy Moskwy dobiegały głosy sprzeci- wanej operacji jednoznacznie udowod- zajdzie taka potrzeba – mieć moralną
wu i potępienia. nił, że Polska jest gotowa do brania na podstawę do tego, aby samemu prosić
siebie odpowiedzialności za sytuację na o pomoc. Taka polityka, zdaniem mini-
Polityka solidarności świecie na równi z innymi członkami or- stra, usprawiedliwia angażowanie się
Atmosfera 2003 r. każe rozpocząć oce- ganizacji międzynarodowych. Zdaniem w misje nawet w krajach, w których nie
nę polskiego zaangażowania w Iraku od ministra obrony narodowej Bogdana Kli- mamy bezpośrednich interesów.
przyjrzenia się efektom politycznym i dy- cha, Polska znalazła się w ten sposób Przeciwnicy misji argumentują, że
plomatycznym misji. Czas pokazał, że w pierwszej lidze krajów, które poprzez z punktu widzenia ekonomii decyzja pol-
sojusz z USA i Wielką Brytanią, wbrew swój wysiłek wojskowy wpływają na roz- skiego rządu była chybiona. Szef Biura
początkowym obawom, nie odizolował wój sytuacji międzynarodowej. Prestiż Bezpieczeństwa Narodowego Władysław
nas od Niemiec i Francji, nie spowodo- naszego kraju wzrósł, wzrosła też rozpo- Stasiak replikuje, że podejście do spra- 

nr 25/2008 Polska Zbrojna 13


FORUM MISJE
Polska pomoc
rozwojowa dla Iraku
2003 r. – 2.513.000 zł
2004 r. – 526.769 zł
2005 r. – 1.078.236 zł
2006 r. – 1.573.000 zł
(MSZ) + stypendia naukowe
(MSWiA) + nadwyżki sprzęto-
we (MON)
2007 r. – 633.345 zł
Razem: 6.324.350 zł

Wydatki MON
na PKW Irak
2003 r. – 170.916.000 zł
2004 r. – 306.274.000 zł
2005 r. – 162.246.000 zł
2006 r. – 119.881.000 zł
2007 r. – 118.117.100 zł
2008 r. – 187.557.000 zł
(zaplanowane)
Razem: 1.064.991.100 zł
Dodatkowo 60 proc. kosztów
bieżącej obecności PKW
w Iraku pokryli Amerykanie.

Efekty pracy polskich


żołnierzy w Iraku są
wymierne – Kadisija
jest jedną z najspokoj-
niejszych prowincji,
a 8 Dywizja – praw-
dopodobnie najlepiej
wyszkoloną jednostką
armii irackiej

Misja nad Eufratem wprowadziła polskie wojsko


w XXI wiek. Skończyła się szkoleniowa fikcja
wy irackiej od strony finansowej jest nie- swoją pozycję gospodarczą (w 2007 r. przemysłów. Ale na razie kończy się na
właściwe. – Polska nie jest przedsiębior- wydobycie ropy było większe niż przed słowach.
stwem. Pytanie o pieniądze od USA moż- wojną). W 2005 r. polski eksport nad Eu-
na kierować do firmy ochroniarskiej, ale frat osiągnął wartość 94 mln dolarów, rok Armia wreszcie realna
nie do naszego kraju. O wiele ważniej- później spadł do 74 mln. Częściowo sta- Dla armii ważniejszy od polityki i eko-
sze jest pytanie, jak wojskowa obec- ło się tak z powodu sytuacji w tym kra- nomii jest jednak militarny aspekt misji
ność w Iraku przysłużyła się do budo- ju – coraz bardziej stabilnej, ale nadal da- w Iraku. Pod tym względem zyski są
wy pozycji Polski na arenie międzyna- lekiej od normalności. niekwestionowane. Misja nad Eufratem
rodowej – mówił szef BBN podczas Duże międzynarodowe koncerny in- wprowadziła polskie wojsko w XXI
zorganizowanej na Uniwersytecie War- westujące na tamtejszym rynku mogą so- wiek. – W latach 90. widziałem, jak żoł-
szawskim debaty podsumowującej mi- bie pozwolić na zatrudnianie kosztownej nierzy szkolono w obsłudze bojowych
sję w Iraku. Prestiż naszego kraju fak- ochrony, w której często pracują byli żoł- wozów piechoty na ławce w parku, bo
tycznie wzrósł. nierze. Jednak oprócz wielkich graczy BWP akurat nie było w wyposażeniu jed-
na arenę coraz śmielej wchodzą firmy ze nostki. Po Iraku taka szkoleniowa fikcja
Niewykorzystana szansa Słowacji, Węgier czy Rumunii. Może skończyła się raz na zawsze – komentu-
Wysiłek polskich żołnierzy i dyploma- wkrótce przyjdzie czas również na Pol- je szef BBN. Według Władysława Sta-
tów nie przyniósł Polsce spodziewanych skę. Co prawda irackie władze wszyst- siaka dawniej przy planowaniu moderni-
korzyści ekonomicznych. Liczony w set- kich szczebli deklarują wolę współpracy zacji zdarzały się błędy. Lekceważono
kach milionów dług iracki nadal nie zo- – mówi się o konkretnych zamówieniach, pewne sprawy, powołując się na brak re-
stał spłacony, mimo że Irak odbudowuje kontraktach na odbudowę, współpracy alnych zagrożeń. Dopiero działania

14 Polska Zbrojna nr 25/2008


||
ZAPIS FORUM
ZAPIS |
FORUM NA CELOWNIKU WOJSKO PORADY |
KULISY PORADY
PO SŁUŻBIE|
PO SŁUŻBIE ||
HISTORIAHISTORIA | |
MILITARIAMILITARIA
ŚWIAT PRASA ||
PRASA KULISY | |
ŚWIAT TO I OWO || || |

CENA WOLNOŚCI
Misja w Iraku kosztowała życie 28 Polaków – 22 żołnierzy, dwóch dziennikarzy,
funkcjonariusza BOR oraz trzech byłych żołnierzy zatrudnionych przez zagraniczne firmy
ochroniarskie. W Iraku zginęli:
6 listopada 2003 – ppłk Hieronim Kupczyk 12 września 2004 – por. Daniel Różyński
22 grudnia 2003 – kpr. Gerard Wasielewski 12 września 2004 – kpr. ndt. Grzegorz Nosek
8 maja 2004 – mł. chor. sztab. Marek Krajewski 15 grudnia 2004 – st. chor. Paweł Jelonek
8 maja 2004 – kpt. Sławomir Stróżak 15 grudnia 2004 – chor. Karol Szlązak
8 czerwca 2004 – kpr. ndt. Andrzej Zielke 15 grudnia 2004 – mjr Jacek Kostecki
8 czerwca 2004 – plut. ndt. Tomasz Krygiel 25 lutego 2005 – kpr. Roman Góralczyk
28 lipca 2004 – st. kpr. ndt. Marcin Rutkowski 11 listopada 2006 – st. sierż. Tomasz Murkowski
19 sierpnia 2004 – kpr. ndt. Grzegorz Rusinek 7 lutego 2007 – kpr. Piotr Nita
19 sierpnia 2004 – kpr. ndt. Sylwester Kutrzyk 20 kwietnia 2007 – kpr. Tomasz Jura
21 sierpnia 2004 – kpr. ndt. Krystian Andrzejczak 17 lipca 2007 – mjr Jarosław Posadzy
12 września 2004 – por. Piotr Mazurek 2 listopada 2007 – sierż. Andrzej Filipek
Pytania
o misję

Dlaczego weszliśmy? pieczeństwa. Iracka misja Dlaczego wychodzimy?


Zaangażowanie w Iraku było była skuteczną próbą znisz- – Ponieważ zrobiliśmy więcej
elementem polityki bezpie- czenia zewnętrznego zagro- niż od nas oczekiwano i z na-
czeństwa – wspieraniem so- żenia, likwidującą możli- wiązką wypełniliśmy swoje
juszu z USA, stanowiącego wość rozszerzenia niebez- zadanie – jednogłośnie mó-
obok członkowstwa w NATO pieczeństwa na Europę wią premier, ministrowie oraz
i UE trzeci filar naszego bez- i Amerykę. polscy dowódcy.

wił, że zmieniły się programy szkolenia, się o cztery lata. Zmieniające się warun-
które nabrały bardziej realnego wymia- ki wymuszały na polskim dowództwie
ru. Krótko mówiąc – nowe zadania, zmiany charakteru misji – nacisk kładzio-
nowe doświadczenia, nowy sprzęt no raz na stabilizację, raz na zadania do-
– a wszystko przetestowane na prawdzi- radczo-szkoleniowe.
wym polu walki. Efekty pracy polskich żołnierzy są wy-
Nie do przecenienia są także praktycz- mierne – Kadisija jest jedną z najspokoj-
ne umiejętności w dowodzeniu między- niejszych prowincji, a 8 Dywizja – praw-
narodowymi siłami. W skład dowodzonej dopodobnie najlepiej wyszkoloną jednost-
przez Polaków dywizji wchodzili przed- ką armii irackiej. Jak powiedział dowód-
stawiciele 24 państw, a mimo to nie było ca X zmiany PKW gen. dyw. Andrzej Ma-
kłopotów z porozumiewaniem się czy ko- linowski, z Iraku wyjdziemy z rozwinię-
US DOD

ordynacją. Polscy żołnierze udowodnili, tymi sztandarami, w poczuciu dobrze


że potrafią odnaleźć się w środowisku mię- spełnionego obowiązku. Wyjdziemy, ale
dzynarodowym. Zdaniem byłego wicemi- nie całkiem.
w warunkach wojennych wymusiły zmia- nistra obrony gen. Stanisława Kozieja, „po- Zakończenie misji PKW nie oznacza
ny. Eksperci odżegnują się co prawda od za wielkimi mocarstwami na palcach jed- końca obecności Polski nad Eufratem.
nazywania Iraku „poligonem”, jednak nej ręki można policzyć inne państwa, któ- Ofensywa na polu gospodarki i handlu na-
wpływ misji nad Eufratem na rozwój pol- re mają takie bogate doświadczenie prak- dal istnieje bardziej w sferze planów oraz
skiej armii jest ogromny. tyczne w dowodzeniu tak dużymi, wielo- deklaracji i nie można jej mierzyć wiel-
To dzięki misjom w Iraku i Afganista- narodowymi zgrupowaniami”. Tego kością polskich inwestycji w Iraku. W kra-
nie zauważono konieczność stosowania wszystkiego oficerowie i żołnierze nie na- ju tym pozostaną jednak polscy oficero-
bezpilotowych statków powietrznych, uczyliby się na poligonach w kraju. wie, którzy wejdą w skład misji szkole-
a polscy żołnierze wkrótce będą przysto- Wyzwaniem stojącym przed kierow- niowej pod auspicjami NATO. Jeżeli pre-
sowane do warunków współczesnego po- nictwem resortu obrony jest to, by te do- zydent podejmie taką decyzję, Polska bę-
la walki samochody patrolowe. Irak spra- świadczenia w pełni wykorzystać. Wra- dzie kontynuowała proces przygotowywa-
cający z misji żołnierze muszą szansę nia Irakijczyków do tego, by potrafili rzą-
Iracka Wolność na doskonalenie umiejętności i przeka- dzić własnym krajem i zapewnić mu bez-
zywanie ich innym. Jest to szczególnie pieczeństwo. Jak powiedział minister Ko-
I nwazja na Irak w ramach operacji
„Iracka wolność” rozpoczęła się
20 marca 2003 r. Do jej pierwszej fazy
istotne w korpusie podoficerów, który
stanowi trzon nowoczesnej armii. To
morowski, „Polska nie uchyla się od dal-
szej woli uczestnictwa w długofalowym
właśnie ten korpus dzięki misjom zmie- procesie rozwoju gospodarczego i stabi-
Polska wystawiła 56 żołnierzy GROM-u,
nia się najbardziej. lizacji sytuacji wewnętrznej oraz regional-
okręt zabezpieczenia logistycznego
nej Iraku”. Wyjście z Iraku nie oznacza
„Kontradmirał Xawery Czernicki” Wyjście bez wyjścia bowiem, że uchylamy się od odpowie-
(53 żołnierzy) oraz pluton likwidacji ska-
Praca, jaką włożyły polskie siły zbroj- dzialności za dalszy rozwój wydarzeń nad
żeń liczący 74 żołnierzy. Pięć miesięcy
ne w umacnianie bezpieczeństwa Iraku, Eufratem. 
później do Iraku skierowano pierwszą
nie budzi żadnych zastrzeżeń. Misja pla- Napisz do autora: jakub.czerminski@
zmianę PKW (ok. 2500 żołnierzy).
nowana początkowo na rok przedłużyła redakcjawojskowa.pl

nr 25/2008 Polska Zbrojna 15


AAAAAAA
NA CELOWNIKU
AAAAAAAA

Rozmowa
z GEN. BRYG.
MIROSŁAWEM
RÓŻAŃSKIM,
zastępcą szefa
Zarządu
Planowania
Strategicznego (P-5)
w Sztabie
Generalnym WP

Szedłem własną
Chciał Pan kiedyś zostać komandosem
i służyć w elitarnej jednostce?
wioł tak, żeby pokazać współczesne ob-
licze piechocińca jako znakomicie wy-
w obozowisku z żołnierzami, jadłem
z nimi we wspólnej stołówce, poza rejo-
– W szkole oficerskiej odbyłem nawet szkolonego, wszechstronnego żołnie- nem bazy zawsze byłem ubrany i wypo-
przeszkolenie, wykonałem skoki spado- rza... Nie sądziłem wtedy, że po raz dru- sażony tak jak moi żołnierze.
chronowe... Taka ekstrema zawsze mnie gi zostanę dowódcą 17 Brygady.
pociągała. Ostatnio, już jako generał, na Za Pana drugiej kadencji 17 Brygada
festynie z okazji dziesiątej rocznicy jed- Który „turnus” był trudniejszy? stała się niemal jednostką ekspery-
nostki skakałem na bungee. A w elitar- – Pierwszy, bo za drugim razem star- mentalną. Zmieniono w niej system
nej jednostce służyłem – tak bowiem my- towałem z lepszej pozycji, znałem ludzi pełnienia służb, system szkolenia, do-
ślę o 17 Brygadzie. zarówno w jednostce, jak i na zewnątrz, wodzenia, uruchomiono szkolenie z sa-
w otoczeniu brygady. Byłem bogatszy moratownictwa medycznego na polu
Zdaniem dowódcy Wojsk Lądowych o swoje poprzednie doświadczenia, świa- walki i rozpoczęto szkolenie strzelców
gen. broni Waldemara Skrzypczaka, domy popełnionych błędów i nieosią- wyborowych…
to wojska pancerne, a nie zmechanizo- gniętych celów. Miałem ponadto za so- – Próbowałem udoskonalić rzeczywi-
wane są elitarne… bą studia polityki obronnej, praktykę stość tak, żeby mnie i moim żołnierzom
– Z generałem Skrzypczakiem, w cza- w sztabie dywizji, znałem oczekiwania było lżej. Uważam, że nawet ciężka pra-
sach, gdy dowodził 11 Lubuską Dywizją wobec brygady. ca czy służba powinny przynosić twór-
Kawalerii Pancernej, a ja byłem u niego czą radość, dawać satysfakcję.
szefem sztabu, prowadziliśmy na ten te- No i był Pan już generałem…
mat dysputy. Po pracy, gdy siadaliśmy – Generałowi łatwiej przeforsować Wojsko nie jest wdzięcznym miejscem
w fotelach, dowódca roztaczał wizje do- wiele spraw, z drugiej jednak strony, do eksperymentowania…
minacji broni pancernej, piechota była z racji tak wysokiego stopnia ludzie za- – Czasem warto jednak próbować, na-
dla niego jedynie uzupełnieniem. Ja, ja- chowują dystans, choć nie rozumiem, wet jeśli przekonywanie do zmian zabie-
ko wykształcony piechur, próbowałem dlaczego. ra dużo czasu. Na przykład udoskonalo-
przekonać go, że to nie jest do końca ny system pełnienia służb i wart w jed-
prawda. Myślałem wówczas, że gdybym Nie da się zmniejszyć tego dystansu? nostce wymyśliłem już w 1991 r., jesz-
jeszcze raz został dowódcą brygady zme- – Można próbować. Na poligonie, wraz cze jako porucznik, dowódca kompanii.
chanizowanej to poprowadziłbym ten ży- z zastępcami i szefami pionów spałem Pierwsze próby mogłem przeprowadzić

16 Polska Zbrojna nr 25/2008


ZAPIS FORUM
ZAPIS FORUM NA || ||
NA CELOWNIKU
CELOWNIKU WOJSKO KULISY|
PORADY PORADY |
PO SŁUŻBIE ||
PO SŁUŻBIE | |
HISTORIAHISTORIA
MILITARIAMILITARIA ||
ŚWIAT PRASA
PRASA KULISY | |
ŚWIAT TO I OWO || || |

w 1997 r., gdy byłem już szefem sztabu pieczenie medyczne, logistyczne, ochro- Przejście do sztabu generalnego było
brygady, bo wcześniej pomysł nie znaj- nę obiektu i odpowiadają za to wszyst- dla Pana zaskakujące?
dował zrozumienia u przełożonych. ko. Nie ma znanych w przeszłości pro- – O tym, że odejdę z brygady, dowie-
A zrealizowałem program w 1999 r., już blemów, że pododdział nie wykonał za- działem się trzy miesiące wcześniej. We-
jako dowódca brygady. dania, bo ktoś zapomniał, czegoś nie do- wnętrznie nie mogłem się z tym pogo-
wieziono... Nowa formuła nadal się do- dzić, bo chciałem dokończyć kadencję.
Nie zawsze można czekać latami. ciera, są zgrzyty, bo nie wszystko jest od Nie tylko dlatego, że mieszkam w Mię-
– Tak było, gdy musieliśmy wypraco- razu zrozumiałe. Jestem jednak przeko- dzyrzeczu....
wać formułę funkcjonowania jednostki nany, że to właściwy model, który oczy-
w pełni zawodowej. Przewróciliśmy wiście można doskonalić. Nowy system Dlaczego więc?
nasz świat do góry nogami. Szkolenie pozwala operacyjnie dowodzić brygadą – Chciałem dokończyć kadencję,
w brygadzie trwa trzy dni, od wtorku i w kraju, i na misjach. Przeniesiony nie- a ponadto wziąć odpowiedzialność za
do czwartku, przez całą dobę. W tym malże żywcem do Iraku czy Afganista- przygotowanie kontyngentu i realizację
czasie wyczerpujemy 40-godzinny ty- nu, pozwala uniknąć szoku zmian i do- zadań w Afganistanie.
dzień pracy. stosowań.
Ktoś inny zrobi to gorzej?
I kompania rozjeżdża się do Prekursorami szerszych zmian w szko- – Chodzi o coś innego. Sytuacja
domów? leniu mają być strzelcy wyborowi… w 18 Batalionie Desantowo-Szturmo-
– To zależy, jak jej dowódca za- – Dobrze przygotowani, działający wym wpływała negatywnie na moich lu-
programował zajęcia. Wcześniej nic w zespole liczącym dwóch czy czterech dzi przygotowujących się do operacji.
I
ÓŻAŃSK

nie planował i o niczym nie decy- żołnierzy, mogą rozwiązywać problemy I aby brygada mi się nie rozdyskutowa-
dował. Dostawał ze sztabu batalio- szczebla operacyjnego. Na przykład ła, czy warto, czy nie warto jechać, po-
UM M. R

nu plan ramowy, a w nim zajęcia zniszczyć urządzenie techniczne, które wiedziałem, że musimy tam pojechać
rozpisane na godziny. Teraz musi może sparaliżować system dowodzenia i potwierdzić swoją wartość! Pociągną-
ARCHIW

być znacznie bardziej samodziel- i wyeliminować system rozpoznania... łem ich za sobą i wypadało dać komen-
ny. To on ma przecież prowadzić dę: Za mną!
ludzi do walki. ... i ratownicy…

drogą
– W brygadzie, we współpracy z ra- Cóż, w wojsku wykonuje się rozkazy.
townikami cywilnymi, opracowano pro- – Przełożeni czasem wiedzą więcej, ma-
cedury samopomocy medycznej na po- ją swój plan, a ja mam do nich zaufanie.
lu walki. Przeszkolono z nich znaczą
część żołnierzy, bo pomoc medyczna na Czy nadal idzie Pan własną drogą?
polu walki to ogromnie ważna sprawa. – Pytano kiedyś, kto jest moim men-
torem, z kogo biorę wzór. Odpowiedzia-
Wszystko to, o czym mówimy, może łem, być może dość pokrętnie, że nie sta-
Pan sobie poczytywać za sukcesy. By- ram się naśladować żadnego z moich,
Ktoś nad tym wszystkim panuje na ły jakieś niepowodzenia? często znakomitych, dowódców. Wnikli-
szczeblu brygady? – Pod koniec ubiegłego roku miałem wie za to ich obserwowałem, analizowa-
– Tak, tu procentują doświadczenia blisko pół setki ludzi gotowych do obsa- łem to, co robią i starałem się wyciągać
z Iraku. Pion szkolenia w brygadzie peł- dzenia kompletnej, zawodowej kompanii wnioski, idąc jednocześnie drogą Różań-
ni funkcję typowego TOC (Tactical Ope- rozpoznawczej. Znakomici żołnierze, za- skiego w takim stopniu, w jakim było
ration Center), czyli zespołu dowodze- kochani w naszym systemie szkolenia, to możliwe.
nia. W przygotowanym miejscu kilku- ćwiczyli w górach, działali ze śmigłowca,
osobowe zespoły, głównie z pionu szko- trenowali z antyterrorystami... I było bli- Przygoda z Międzyrzeczem zakończy-
lenia, pełnią służbę przez 24 godziny. To sko dwieście nieobsadzonych etatów kie- ła się sukcesem?
właśnie oni monitorują szkolenie, zabez- rowców, które nie sposób było zapełnić. – To mogliby powiedzieć tylko moi
Nie starałem się Wymyśliłem, że zabiorę częśćz nich, sko- podwładni.
ro i tak są nieobsadzone. Niestety, okaza-
nigdy naślado- łem się bezsilny wobec obowiązujących Bez fałszywej skromności. Proszę o żoł-
wać żadnego procedur. Straciliśmy prawie pół setki nierską odpowiedź: czy przyjemnie
wspaniałych ludzi. jest dziś przyjechać do domu, do Mię-
z moich, często dzyrzecza, i zanurzyć się w przyjaznej,
znakomitych, Nie pierwszych, nie ostatnich… życzliwej atmosferze?
dowódców. – Uzawodowienie powinniśmy zacząć – Tak. Mimo wszystko sukcesem nie
od zrewidowania naszych poglądów na wolno się zachłysnąć, należy zachować
Wnikliwie obieg dokumentów, podejmowanie de- rezerwę...
za to ich cyzji i realizację pewnych przedsięwzięć.
Nie możemy trzymać się kurczowo in- Gdyż nie wszystko do końca się udało?
obserwowałem, strukcji i procedur, jeśli prowadzą one do – W krótkiej, żołnierskiej mowie po-
analizowałem to, destrukcji. W dobie dochodzenia do za- żegnalnej zwróciłem się do tych, którym
co robią i stara- wodowstwa powinniśmy być elastyczni mój styl dowodzenia nie odpowiadał, tłu-
i natychmiast reagować na przeszkody, macząc, że nie ma ludzi doskonałych,
łem się wyciągać które uniemożliwiają osiągnięcie celu, i sam się za takiego nie uważam. 
wnioski jakim jest profesjonalizacja. Rozmawiał Piotr Bernabiuk

nr 25/2008 Polska Zbrojna 17


AAAAAAA LOTNICTWO
WOJSKO PROBLEM
AAAAAAAA

18 Polska Zbrojna nr 24/2008


ZAPIS ||
ZAPIS FORUM
FORUM NA ||
CELOWNIKU WOJSKO
NA CELOWNIKU WOJSKO KULISY ||
PORADY PORADY
PO SŁUŻBIE |
PO SŁUŻBIE ||
HISTORIAHISTORIA | |
MILITARIAMILITARIA
ŚWIAT PRASA ||
PRASA KULISY
ŚWIAT TO I OWO | | || || |

MARZENIA
ANNA DĄBROWSKA

O SŁUZBIE

ANNA DĄBROWSKA
Nadterminowi z początkiem 2010 r. staną się żołnierzami zawodowymi. Na zdj. (od lewej): szer. Paweł Mastalerz, szer. Szymon Krajewski, szer. Krzysztof Siąkowski

Dla nich armia oznacza nowe możliwości – zdobycie wykształcenia,


pracy, przeżycie przygody.
– Armia stwarza zupełnie nowe per- Jako nadterminowy chce służyć też Także szer. Szymon Krajewski trafił
spektywy, możliwość rozwoju zawodo- jego rówieśnik, 21-letni szer. Krzysztof do wojska prosto z uczelni. – Na razie
wego i zarobienia na utrzymanie rodzi- Siąkowski. – Po szkole średniej chcia- jestem tu za krótko, żeby podjąć decy-
ny – mówi szer. Paweł Mastalerz łem iść do wojska, ale mama namówiła zję co do służby nadterminowej, ale po-
z 1 Kompanii Reprezentacyjnej Wojska mnie na Akademię Morską w Szczeci- ważnie się nad tym zastanawiam – mó-
Polskiego. Choć w armii jest dopiero od nie – wspomina. Studiował budowę ma- wi. Uważa, że służba w armii to jedna
dwóch miesięcy, wie, że chce związać szyn i urządzeń okrętowych, a po roku z szybszych możliwości podjęcia pracy,
z nią swoją przyszłość. Dlatego skorzy- przeniósł się na nawigację. a jednocześnie szansa na awans społecz-
stał ze zmiany w przepisach i złożył już Mimo że dobrze mu szło, po dwóch ny. Zdaniem szeregowych nowe uregu-
wniosek o przyjęcie do służby jako żoł- latach porzucił uczelnię i na ochotnika lowania dotyczące trybu przyjmowania
nierz nadterminowy. zgłosił się do wojska. – Studia mnie nie i sposobu odbywania nadterminowej
satysfakcjonowały. Dopiero teraz je- służby wojskowej są wygodne dla pobo-
Armia to coś dla mnie stem zadowolony – wyznaje. Marzyła rowych. – Dobrze, że można już po
Paweł Mastalerz opowiada, że wojsko mu się co prawda marynarka, ale dwóch miesiącach złożyć wniosek, a po
zawsze miał we krwi: – Chodziłem do w Wojskowej Komendzie Uzupełnień trzech rozpocząć służbę jako nadtermi-
szkoły sportowo-wojskowej, a do służ- uznano, że 188 cm wzrostu to za dużo. nowy, a nie jak kiedyś czekać dziewięć
by zasadniczej zgłosiłem się na ochot- Wysoki żołnierz trafił więc do kompa- miesięcy – uważa szer. Mastalerz. Nie
nika – mówi. Jak twierdzi, wiedział, że nii reprezentacyjnej. – Po dwóch mie- do przecenienia jest też aspekt finanso-
chce zostać w armii od chwili, kiedy siącach tutaj wiem, że armia to jest coś wy – 1700 zł pensji zamiast 200 zł żoł-
przyszedł do kompanii. dla mnie – twierdzi. du to dla nich spora różnica. 

Przepis na nadterminowego
Jeśli jesteś żołnierzem
zasadniczej służby wojskowej,
od 15 maja już po dwóch
miesiącach służby możesz
ubiegać się o to, by zostać
żołnierzem nadterminowym.
PAULINA GLIŃSKA
godnie z nowymi przepisami, by
podpisać kontrakt na pełnienie
służby jako żołnierz nadtermino-
wy, wystarczy mieć za sobą co
najmniej trzy, a nie jak dotychczas dzie-
KRZYSZTOF WILEWSKI

więć miesięcy służby. Oczywiście należy


jednocześnie spełnić pewne wymagania.
Przede wszystkim nie można mieć więcej
niż 25 lat. Wymagane są: wykształcenie
przynajmniej na poziomie szkoły ponad- 

nr 25/2008 Polska Zbrojna 19


WOJSKO PROFESJONALIZACJA
– W tym roku zwiększony został li- ZGODNIE Z NOWYMI wać się nudna, ale przecież nasi najlep-
mit żołnierzy nadterminowych w bata- si żołnierze często prezentują się za gra-
lionie, ale chętnych raczej nie zabrak- PRZEPISAMI ROZBUDOWANY nicą, mogą się też pokazać rodzinie pod-
nie, bo jeszcze nigdy się tak nie zdarzy- KORPUS ŻOŁNIERZY czas zmiany warty lub innych uroczy-
ło – zapewnia kpt. Wojciech Słabosz, stości – zaznacza kpt. Słabosz.
szef sekcji wychowawczej batalionu re- NADTERMINOWYCH MA Zgodnie z nowymi przepisami rozbu-
prezentacyjnego. Dodaje, że tylko nie- STANOWIĆ BAZĘ DLA dowany korpus żołnierzy nadtermino-
wielki procent żołnierzy, którzy zdecy- KORPUSU SZEREGOWYCH wych ma stanowić bazę dla korpusu sze-
dują się na służbę nadterminową, wy- regowych zawodowych i dlatego nad-
biera inne jednostki. ZAWODOWYCH terminowi z początkiem 2010 r. staną
się z mocy prawa i po wyrażeniu na to
Dotrzeć do gwiazd ba w jednostce reprezentacyjnej wiąże zgody żołnierzami zawodowymi. – Nie
Faktycznie, szeregowi, z którymi roz- się z prestiżem. – A do tego ładnie się wiedzieliśmy o tym, ale nie przeszkadza
mawialiśmy, chcieliby służbę nadtermi- wygląda w galowym mundurze – doda- nam to. Chcemy być w armii jak najdłu-
nową odbywać w kompanii reprezenta- je z uśmiechem. Zdaniem szer. Siąkow- żej, także jako zawodowi – tłumaczą na-
cyjnej. – Można tutaj poznać ważne oso- skiego zaszczytem jest stać przy Grobie si rozmówcy. Szer. Siąkowski marzy, że
by, zwiedzić świat – tłumaczy szer. Ma- Nieznanego Żołnierza lub pałacu pre- w przyszłości trafi do Wyższej Szkoły
stalerz. Jak dodaje szer. Krajewski, służ- zydenckim. – Służba u nas może wyda- Oficerskiej we Wrocławiu i zdobędzie

PŁK ROMAN SICIŃSKI Z ZA-


RZĄDU ORGANIZACJI I UZU-
PEŁNIEŃ (P-1) SZTABU GENERALNE-
GO WOJSKA POLSKIEGO:
– Wytyczne szefa Sztabu
Generalnego WP w sprawie trybu
przyjmowania do służby nadtermino-
wej po upływie trzech miesięcy odby-
wania zasadniczej służby wojskowej
uszczegółowiają zasady i tryb przyj-
mowania kandydatów. Oprócz speł-
nienia formalnych wymogów, na wy-
bór kandydata ma wpływ przebieg je-
go dotychczasowej służby i posiadane
umiejętności. Preferujemy żołnierzy
sprawnych fizycznie, osiągających
najlepsze wyniki w szkoleniu i dyscy-
plinie, legitymujących się znajomoś-
cią języków obcych. Doborem oraz
weryfikacją kandydatów zajmie się
powołana przez dowódcę jednostki
wojskowej komisja kwalifikacyjna.
Kandydatów będziemy przyjmować
Żołnierz nadterminowy ma szansę
BOGUSŁAW POLITOWSKI

na okres nie krótszy niż dwa lata.


Przyjęcie do służby nadterminowej na
rok będzie możliwe wyłącznie w uza- wzięcia udziału w misjach i pełnienia
sadnionych przypadkach, za zgodą
dowódcy rodzaju sił zbrojnych. służby poza granicami kraju
gimnazjalnej, pozytywna opinia służbo- wą, w której żołnierz chciałby pełnić służ- pensja. Uposażenie szeregowego nadter-
wa oraz dobre wyniki w szkoleniu. Nie bę. Do wniosku należy koniecznie dołą- minowego wynosi ok. 1,7 tys. zł brutto,
zostanie nadterminowym ten, kto był ka- czyć kopię dokumentu zaświadczającego na starszych szeregowych czeka kolejne
rany sądownie bądź dyscyplinarnie. o wykształceniu, poświadczenie o nieka- 100 zł. Żołnierz nadterminowy otrzymu-
Jeśli po rozpatrzeniu wszystkich „za” ralności z Krajowego Rejestru Karnego, je też bezpłatne zakwaterowanie, wyży-
i „przeciw” żołnierz zasadniczej służby a także inne dokumenty, które potwierdzą wienie, umundurowanie i wyekwipowa-
wojskowej jest zainteresowany służbą nad- kwalifikacje i umiejętności kandydata na nie. Przysługuje mu 26-dniowy urlop wy-
terminową i spełnia wymienione wyżej żołnierza nadterminowego. O przyjęcie poczynkowy oraz urlopy dodatkowe (na-
kryteria, to – nie wcześniej niż po odby- do służby nadterminowej można ubiegać grodowy, okolicznościowy, z tytułu ho-
ciu dwóch miesięcy zasadniczej służby się w każdej jednostce wojskowej, która norowego krwiodawstwa, zdrowotny),
wojskowej i nie później niż na 30 dni przed ma stanowiska przewidziane dla żołnie- a także nagrody uznaniowe oraz odpra-
jej zakończeniem – powinien złożyć od- rzy nadterminowych. Taką służbę można wa pieniężna po zakończeniu służby. Ka-
powiedni wniosek do dowódcy swojej jed- pełnić maksymalnie przez siedem lat. rierę w wojsku rozpoczyna od stanowi-
nostki. W treści wniosku należy wskazać Co czeka na tych, którym uda się zdo- ska szeregowego, ma jednak możliwość
stanowisko służbowe i jednostkę wojsko- być kontrakt? Przede wszystkim stała awansu. Jeśli zdał maturę, może w trak-

20 Polska Zbrojna nr 25/2008


| | | | | | |
ZAPIS FORUM NA CELOWNIKU WOJSKO PORADY PO SŁUŻBIE HISTORIA MILITARIA ŚWIAT PRASA KULISY TO I OWO | | | |

oficerskie gwiazdki. – Zastanawiam się


też nad przenosinami do Szczecina, mo-
że do 12 Dywizji Zmechanizowanej,
gdzie służył mój ojciec, a teraz służy mój
brat – wyznaje. O szkole oficerskiej my-
śli też szer. Krajewski. – Gdybym został
w armii, starałbym się pójść na Wojsko-
wą Akademię Techniczną – planuje. On
też chętnie przeniósłby się w przyszłości
bliżej rodzinnych stron. – Wiem jednak,
że wojsko to służba, więc pójdę tam,
gdzie będzie trzeba – zaznacza. Naukę
chce kontynuować również szer. Masta-
lerz: – Na początek może kolejna belka,
a potem matura i szkoła podoficerska
– zastanawia się.  BOGUSŁAW POLITOWSKI

Wojna domowa
Napisz do autorki:
anna.dabrowska@redakcjawojskowa.pl

Będzie Czy mieszkańcom byłego wojskowego internatu w Głogowie


łatwiej grozi eksmisja? Ustawa zabrania sprzedaży mieszkań
P rojekt nowelizacji
ustawy o powszech-
nym obowiązku obrony
cywilom w garnizonie, gdzie wojsko nie ma zaspokojonych
potrzeb w tym zakresie.
przewiduje zmiany w za-
kresie naboru do służby pór cywilów z wojskiem w kil- dyś wyciągnęło do miasta pomocną
nadterminowej. Do kręgu ku miejscowościach zachodnich dłoń. WAM zarzuca się bezduszność,
osób mogących ubiegać województw trwa od ponad ro- ale nikt nie bierze pod uwagę, że w tej
się o taką służbę będą
mogli dołączyć żołnierze ku. Niedawno pisaliśmy o sytuacji chwili ustawowo nie można wojsko-
rezerwy (obecnie taką w Gubinie i Żarach. Obecnie w me- wych mieszkań będących przedmiotem
szansę mają wyłącznie diach dużo mówi się o mieszkających sporu sprzedać ani oddać cywilom.
żołnierze zasadniczej w byłym internacie garnizonowym w
służby wojskowej) oraz Głogowie 60 cywilnych rodzinach, któ- PO PIERWSZE – WOJSKO
kandydaci, którzy w dniu
przyjęcia do służby nie rym kończą się umowy najmu. Dla oddziału WAM w Zielonej Gó-
przekroczyli 30 roku życia rze sprawa Głogowa jest kłopotliwa.
(obecnie granica wieku KARA ZA POMOC Niestety w myśl istniejącego prawa woj-
wynosi 25 lat). Obniżone Wszystko zaczęło się kilka lat temu sko rozwiązać jej nie da rady. Po pierw-
mają być również wyma- od restrukturyzacji jednostek w gło- sze WAM nie może sprzedawać zasied-
gania wobec kandyda-
tów: do służby kwalifiko-
gowskim garnizonie. Zlikwidowano lonych lokali, po drugie nie może sprze-
wać ich będzie wykształ- dużą brygadę artyleryjską i pułk sape- dawać lokali w garnizonie, w którym
cenie na poziomie szkoły rów. Powstały tam 6 Ośrodek Przecho- potrzeby wojska w tym zakresie nie zo-
gimnazjalnej lub podsta- wywania Sprzętu i 4 Batalion Ratow- stały zaspokojone. W Gubinie i Kożu-
wowej, jeżeli kandydat nictwa Inżynieryjnego, które zatrudnia- chowie sprawa była łatwiejsza, bo mia-
ukończył ją przed
ły znacznie mniej kadry, w związku sta te przestały być garnizonami. Na-
31 sierpnia 2000 r. (obec-
nie wymagane jest wy- z czym znacznie zmniejszyły się po- tomiast w Głogowie wojsko już dziś
kształcenie co najmniej trzeby mieszkaniowe wojska w tym re- potrzebuje 48 mieszkań. A w kolej-
ponadgimnazjalne). gionie. Wojskowa Agencja Mieszkanio- nych latach, ze względu na uzawodo-
wa, mając rezerwy lokalowe, chciała po- wienie armii, potrzeby będą rosły.
cie służby ubiegać się o skierowanie do móc miastu i czasowo udostępniła mu WAM nie ma więc wyjścia i musi od-
szkoły podoficerskiej. Żołnierz nadter- sześćdziesiąt mieszkań. Większość zyskać lokale.
minowy ma również szansę wzięcia z nich to jedno- i dwupokojowe kwate- Obecnie trwają prace nad noweliza-
udziału w misjach i pełnienia służby po- ry. Władze miasta wprowadziły w błąd cją ustawy o zakwaterowaniu sił zbroj-
za granicami kraju. nowych lokatorów, dając im nadzieję, że nych. Prawdopodobnie zniknie z niej
Żołnierze nadterminowi od 1 stycznia otrzymają te mieszkania na własność. przepis, że nie można sprzedawać
2010 r. staną się z mocy prawa – w przy- Tymczasem okres najmu wojsko- mieszkań zasiedlonych. Fachowcy
padku wyrażenia zgody – żołnierzami wych mieszkań mija, lokatorzy prote- twierdzą jednak, że na pewno w nowej
kontraktowej ochotniczej służby wojsko- stują, media biją na alarm, a władze lo- ustawie pozostanie obostrzenie zabra-
wej. Natomiast żołnierze nadterminowi, kalne milczą, choć to przecież one niające WAM-owi sprzedaży miesz-
którzy nie wyrażą takiej zgody, służbę przez okres użyczenia przez WAM kań tam, gdzie kwatery te są wojsku
nadterminową będą pełnić do zakończe- mieszkań powinny zapewnić mieszkań- potrzebne. 
nia zawartego wcześniej kontraktu.  com lokale docelowe. Winą za całe za- Napisz do autora: boguslaw.politowski@
Napisz do autorki: paulina.glinska@ mieszanie obarcza się wojsko, które kie- redakcjawojskowa.pl
redakcjawojskowa.pl

nr 25/2008 Polska Zbrojna 21


AAAAAAA PROFESJONALIZACJA
WOJSKO AAAAAAAA

GOTOWI NA WYZW ROMAN PRZECISZEWSKI


Po pełnym uzawodowieniu 3 Pułk Drogowo-Mostowy stanie się jednym z największych pracodawców
w regionie. Teraz w Chełmnie zastanawiają się, jak wyselekcjonować najlepszych kandydatów do
służby i jak zorganizować życie w jednostce, gdy koszary opuści ostatni żołnierz służby zasadniczej.
czasie majowego wcie- wych pozyskamy spośród odbywających ją: najpierw – do lutego 2009 r. – trzeba za-
lenia bramy koszar służbę zasadniczą; część spośród rezerwy mienić 150 stanowisk szeregowych z po-
3 Pułku Drogowo-Mo- – z rozmachem i optymizmem planuje boru na stanowiska kontraktowe. Następnie
stowego przekroczyło ppłk Piotr Cywiński, szef sztabu pułku. – do maja 2009 r. – (po zwolnieniu do re-
107 niedawnych pobo- Nie tylko w Chełmnie, ale i w innych gar- zerwy wcielenia z sierpnia 2008 r.) zamie-
rowych. Podczas rozmów kwalifikacyjnych nizonach można zaobserwować sukcesyw- nić część stanowisk oficerskich i podoficer-
okazało się, że część z nich wcześniej we- ne przygotowania do procesu uzawodowie- skich na stanowiska oficerów i podofice-
szła w konflikt z prawem i ma zasądzone nia. Na przykład w jednostkach podległych rów NSR oraz jednocześnie przyjąć kolej-
wyroki. Niektórzy mają myśli samobójcze. Inspektoratowi Wsparcia Sił Zbrojnych nych szeregowych kontraktowych. Potem
Są i tacy, którzy nie kryją, że sięgają po róż- – chociaż wciąż czekają one na nowe etaty zaś... – Zapewniam, że do profesjonalizacji
nego rodzaju używki. Co czwarty ma obo- – bardzo poważnie przymierzono się do no- jesteśmy przygotowani i że zawieszenie po-
jętny lub negatywny stosunek do służby wych wyzwań związanych z zawieszeniem boru nie wpłynie na realizację naszych za-
wojskowej. Tylko co drugi może pochwa- poboru. W 3 pdm – nie wiedząc nawet, ile dań – podkreśla ppłk Cywiński. Skąd ten
lić się ukończoną zawodówką lub średnim w nowych realiach będzie stanowisk dla optymizm? Jego źródłem są m.in. rekone-
wykształceniem. Ale też co trzeci miał pro- szeregowych zawodowych – zaplanowano sanse przeprowadzone przez najbliższe woj-
blemy z nauką. – Jeżeli wojsko ma być trzy etapy profesjonalizacji. – Nasze propo- skowe komendy uzupełnień, a także „wła-
w pełni profesjonalne, to musi sięgać po lu- zycje nie zmieniają struktury organizacyj- sne rozpoznanie” pułku. – Na pewno zdo-
dzi reprezentatywnych, z odpowiednim wy- no-etatowej jednostki. Ograniczają się do będę chętnych do służby. Pozostaje do prze-
kształceniem i kwalifikacjami – dzieli się prostej, modułowej zamiany dotychczaso- analizowania inna kwestia: jak tych nowo
wątpliwościami dowódca pułku płk Wła- wych stanowisk wojskowych na stanowi- pozyskanych żołnierzy zatrzymać na dłu-
dysław Zdanowicz. Ilu żołnierzy z majowe- ska zajmowane przez szeregowych ochot- żej – podkreśla płk Zdanowicz.
go wcielenia może teraz myśleć o szansach niczej służby kontraktowej i Narodowych Ppłk Cywiński nie odkrywa niczego no-
na służbę kontraktową w Chełmnie? Nie- Sił Rezerwy. Umożliwi to zachowanie cią- wego: – Ważna będzie motywacja – mó-
stety, nie ma ich zbyt wielu. głości szkolenia i zgrywania pododdziałów wi. Kilka tygodni temu pułk uczestniczył
– tłumaczą w sztabie jednostki. w ćwiczeniach „Szma-
Etatów nie zabraknie Jaki więc będzie plan przejścia na zawo- ragd ’08” prowadzo-
Tymczasem etatów w zawodowym już 3 dowstwo w 3 pdm? W Chełmnie wylicza- nym przez dowódcę
Pułku Drogowo-Mostowym będzie w bród.
– Staniemy się jednym z największych
pracodawców w regionie, a kandy- 3 Pułk
datom na żołnierzy będziemy Drogowo-Mostowy
mogli zaoferować konkret- będzie jednym
ny zawód. Część przy- z największych pracodawców
szłych żołnierzy w regionie, oferującym
kontraktowych kandydatom na żołnierzy
i zawodo- konkretny zawód
ROMAN PRZECISZEWSKI

22 Polska Zbrojna nr 25/2008


ZAPIS ||
ZAPIS FORUM
FORUM NA ||
CELOWNIKU WOJSKO
NA CELOWNIKU ||
WOJSKO KULISY
PORADY PORADY |
PO SŁUŻBIE ||
PO SŁUŻBIE | |
HISTORIAHISTORIA ||
MILITARIAMILITARIA
ŚWIAT PRASA
PRASA KULISY| |
ŚWIAT TO I OWO || || |

WANIA
W sztabie przyjęto, że to zadanie przejmie
Specjalistyczna Uzbrojona Formacja
Ochrony (SUFO). Niestety, rocznie będzie
ona kosztować jednostkę około 2,1 mln zł.
Jakby tego było mało, należy również po-
myśleć o etatach dla kilkudziesięciu no-

ROBERT CZULDA
wych pracowników wojska, którzy zajmą ROBERT CZULDA
Pomorskiego Okręgu Wojskowego. Jed-
nym z elementów poligonowego szkolenia
była budowa przeprawy przez Wisłę. Za-
miejsce szeregowych z poboru i będą od-
powiedzialni za prawidłowe funkcjonowa-
nie kuchni, stołówki i zaplecza remonto-
Poligon
daniu nadano kryptonim „Ametyst”. Bra-
ło w nim udział również blisko 500 rezer-
wistów z okolic Chełmna znajdujących się
wego. Krótko mówiąc: bez pieniędzy, du-
żych pieniędzy, ani rusz. W nieoficjalnych
rozmowach z kadrą pułku realizacja pro-
do odstrzału
Likwidacja garnizonów i zmniejszenie
w przydziałach mobilizacyjnych pułku. cesu profesjonalizacji – za którą opowiada ich liczebności sprawiły, że niektóre
– Była okazja, by porozmawiać z tymi chło- się każdy – wzbudza kolejne wątpliwości. poligony stały się zbędne. Jednym
pakami o możliwości pracy w wojsku. Wie- Po pierwsze – czy na pewno kandydaci na z nich jest poligon na Brusie w Łodzi.
lu z nich było zainteresowanych, jednak już szeregowych kontraktowych i zawodowych
na wstępie rozmowy pytali, kiedy w woj- spełnią wojskowe wymagania? Czy rze- najdujący się na łódzkim Polesiu
sku będą następne podwyżki wynagrodzeń czywiście do koszar trafią ludzie wartościo- poligon nie ma już nic z dawnej świet-
– opowiada jeden z oficerów. wi, z ambicjami, a nie tacy, którym trudno ności. Na 147 hektarach znajdują się
odnaleźć się w cywilu? I po drugie: dla- głównie ruiny, które przypominają, że w Łodzi
Ciągle mało... czego w dyskusji poprzedzającej profesjo- kiedyś stacjonowało wojsko. Straszą pozosta-
Ppłk Cywiński podlicza: żołd szerego- nalizację tak wiele uwagi poświęca się za- łości strzelnicy wojskowej, wartownia i zanie-
wego służby zasadniczej to 200 zł. Przy pełnianiu etatów szeregowych zawodo- dbany zbiornik wodny. Amatorzy złomu ukradli
obecnych relacjach płacowych na szerego- wych i nadterminowych, podczas gdy już wszystkie wartościowe elementy, w tym meta-
wego nadterminowego miesięcznie trzeba dzisiaj w jednostkach są dziesiątki waka- lowy szlaban, fragmenty płotu czy tablice infor-
będzie przeznaczyć o 1500 zł więcej, a na tów na wyższych stanowiskach? macyjne. Chuligani dokończyli dzieła, demolu-
szeregowego zawodowego – o 2000 zł. To – To niestety prawda – mówi kolejny ofi- jąc budynki. Natomiast „zaradni” sąsiedzi
nie koniec wydatków związanych z profe- cer i informuje o obecnych niedostatkach podrzucają tu śmieci. Nie jest to trudne,
sjonalizacją. Na potrzeby nowych żołnie- w pułku, w którym brakuje 20 oficerów bo z powodów finansowych zrezygnowano
rzy służby kontraktowej i zawodowej nale- i 24 podoficerów. To dość dużo jak na tak z ochrony obiektu. Poligonem zarządza
ży przecież wyremontować przynajmniej małą jednostkę. W rezultacie nie można Wojskowa Agencja Mieszkaniowa
jeden z koszarowców. Poza tym już równo obsadzić m.in. stanowisk dowódczych w Bydgoszczy, która przejęła go w grudniu
za rok ze względu na znaczącą redukcję w niektórych pododdziałach oraz szefów 2005 r. od Rejonowego Zarządu
stanowisk szeregowych służby zasadniczej sekcji. To problem równie poważny jak po- Infrastruktury. Zgodnie z decyzją prezydenta
trzeba będzie wprowadzić no- zyskanie zastępców dla żołnierzy zasadni- Łodzi z października 2006 r. orzeczono wyga-
wy system ochrony kom- czej służby wojskowej.  śnięcie zarządzania nim przez Ministerstwo
pleksów i obiektów użyt- Napisz do autora: Obrony Narodowej. Wówczas trzeba było pod-
kowanych przez pułk. roman.przeciszewski@redakcjawojskowa.pl jąć decyzję, co zrobić z gruntem.
Ponieważ łódzki garnizon nie ma potrzeb
mieszkaniowych, poligon postanowiono
sprzedać. Nie tylko zapewni to wojsku zysk,
ale także przyniesie oszczędności – każde-
go roku za nieużywany poligon trzeba bo-
wiem płacić podatek od nieruchomości.
Według nieoficjalnych informacji, WAM
chce sprzedać teren za 66 mln zł.
Okazuje się jednak, że poligon na Brusie
cieszy się zainteresowaniem nie tylko wan-
dali i złomiarzy, ale również… naukowców,
co może pokrzyżować plany sprzedaży
gruntu. Pod koniec maja studenci arche-
ologii Uniwersytetu Łódzkiego zakończyli
prace nad odsłonięciem zbiorowej mogiły
pochodzącej prawdopodobnie z czasów
II wojny światowej. Znaleziono nie tylko licz-
ne przedmioty osobiste, jak portfele czy
okulary, ale także kilkadziesiąt szkieletów
ze śladami strzałów w potylicę. Niezwykłe
znalezisko sprawiło, że sprzedaż gruntu,
a także inwestycje, najprawdopodobniej
zostaną odłożone. 
Napisz do autora:
polska-zbrojna@redakcjawojskowa.pl

nr 25/2008 Polska Zbrojna 23


WOJSKO PRZEMYSŁ OBRONNY

KOLEJNY POCZĄTEK NORBERT BĄCZYK

Zmiany w strukturze wewnętrznej, opracowanie długoterminowej strategii rozwoju,


ożywienie kontaktów handlowych oraz zacieśnienie współpracy z rządem i armią
– takie cele stawia przed Bumarem jego nowy prezes Edward Nowak.
Grupa Kapitałowa Bumar jest dziś czo- trzymała się jakby w pół drogi – trudno dzie dalsza informatyzacja. Efektem re-
łowym dostawcą oraz eksporterem uzbro- było określić, jakie są jej długotermino- strukturyzacji i konsolidacji ma być rów-
jenia i sprzętu wojskowego produkowa- we plany rozwojowe i czy rzeczywiście nież obniżenie kosztów produkcji. To
nego przez polski przemysł obronny. wokół Bumaru ma konsolidować się dziś bardzo ważna sprawa, zwłaszcza
W 19 spółkach grupy pracuje przeszło większość polskiej zbrojeniówki. Dziś w przypadku realizacji kontraktów eks-
12 tys. ludzi, wytwarzających całą gamę nadal wiele z tych kwestii pozostaje spra- portowych – w dobie spadku wartości
wyrobów – od pozornie prostych nabo- wą otwartą, ale spółka ma już nowy za- dolara i umacniania się złotówki polskie
jów karabinowych po czołgi podstawo- rząd, który na początku czerwca przed- produkty zaczynają przegrywać w wy-
we i systemy radarowe. Zdaniem preze- stawił swoje plany. ścigu z konkurencją. Możliwe byłoby
sa Nowaka, Bumar czeka poważna re- Z planów tych wyłaniają się cztery także powołanie centrum badawczo-roz-
strukturyzacja, w której wyniku firma bę- podstawowe wyzwania stojące przed fir- wojowego, grupującego kilka dotych-
dzie mogła sprostać rosnącym wymaga- mą. Część z nich jest już podejmowana, czas niezależnych ośrodków badawczo-
niom rynku zbrojeniowego, pełniąc jed- na temat innych nadal trwają dyskusje. -rozwojowych.
nocześnie wiodącą rolę w tej dziedzinie Pierwsze wyzwanie to zmiany w struk- Jak podkreślił Edward Nowak, grupa
w naszym kraju. turze wewnętrznej firmy, w których wy- musi wypracować długoterminowe pla-
niku ma dojść do konsolidacji i restruk- ny rozwoju, na poziomie strategicznym
Znaki zapytania turyzacji grupy, wzmocnienia nadzoru wyznaczane przez zarząd Bumar sp.
Ostatni okres nie był dla Grupy Bumar właścicielskiego i zracjonalizowania z o.o. To drugie z wielkich wyzwań. Ce-
szczególnie udany. Załamał się eksport, kosztów. Wprowadzenie zarządzania lem nadrzędnym ma być umocnienie po-
a dokładniej – nie pojawiły się nowe kon- projektami sprawi, że konkretne inwesty- zycji holdingu jako Narodowej Grupy
trakty, gwarantujące ciągłość produkcji. cje otrzymają priorytet oraz wsparcie ze Przemysłu Obronnego i kluczowego do-
Na wielu rynkach pozycja spółki uległa strony wszystkich zaangażowanych w da- stawcy uzbrojenia oraz wyposażenia dla
osłabieniu. To nie koniec kłopotów – oka- ne przedsięwzięcie, ściśle ze sobą współ- armii i służb porządku publicznego.
zało się, że nie zawsze właściwie reali- pracujących spółek oraz kierownictwa Bumar chciałby przejąć kolejne państwo-
zowano już podpisane kontrakty. Dodat- holdingu. Bumar nadal nie ma dobrego we firmy i wybrane ośrodki badawcze
kowo przez dłuższy czas zagadką pozo- centralnego systemu komputerowego bądź remontowe związane z przemysłem
stawała docelowa obsada personalna czo- i ma problemy z bieżącym monitorowa- zbrojeniowym, obecnie pozostające po-
łowych stanowisk w Bumarze. W efek- niem stanu finansowego podmiotów za- za jego kontrolą. W pierwszej kolejności
cie zawiązana kilka lat temu grupa za- leżnych. Dlatego ważnym krokiem bę- miałyby to być odpowiedzialne za Roso-

24 Polska Zbrojna nr 25/2008


| | | | | | |
ZAPIS FORUM NA CELOWNIKU WOJSKO PORADY PO SŁUŻBIE HISTORIA MILITARIA ŚWIAT PRASA KULISY TO I OWO | | | |

Zagranicznego Bumar, dziś Bumar sp. z o.o.,


NORBERT BĄCZYK (2), K. PRYMLEWICZ

któremu powierzono sprawowanie nadzoru


właścicielskiego. Wiosną tego roku nowym

SYLWIA GUZOWSKA
prezesem spółki został Edward E. Nowak.
W 2007 r. Grupa Bumar osiągnęła obroty na
poziomie 2815,5 mln zł (wzrost o 15,6 proc.
Czołg PT-91M w stosunku do 2006 r.), a plany na rok 2008
BUMAR W LICZBACH przewidują obroty przekraczające 3 mld zł.
Obrót krajowy wyniósł 1850,8 mln zł, wykazu-
GRUPA BUMAR POWSTAŁA W 2002 R. jąc wzrost o 58,2 proc. Obroty z handlu zagra-
W WYNIKU PRZYJĘCIA PRZEZ RADĘ MINI- nicznego osiągnęły w zeszłym roku poziom
STRÓW RP „STRATEGII PRZEKSZTAŁ- 354,6 mln dol. (213 mln eksport, 141 mln
CEŃ STRUKTURALNYCH PRZEMYSŁO- import). Jednocześnie koszty funkcjonowania
WEGO POTENCJAŁU OBRONNEGO spółki w analizowanym okresie zmniejszyły
W LATACH 2002–2005’”. Na integrato- się o 9,4 proc. Zysk netto Bumaru w 2007 r.
ra utworzonego wówczas holdingu zosta- wyniósł 11,5 mln zł (o 13,8 proc. więcej niż
ło wyznaczone Przedsiębiorstwo Handlu w roku ubiegłym).
Karabinek
szturmowy
Beryl

Interrogator krótkiego zasięgu


IKZ-02 z anteną IFF-02

maki WZM Siemianowice oraz Cenzin. środków finansowych i osiągnięcia nych. Inne założenie mówi, że obroty na
Trzecim wyzwaniem stojącym przed hol- oczekiwanych rezultatów, nie dopro- rynku krajowym i te wynikające z eks-
dingiem jest poprawa kontaktów i zacieś- wadzały do podjęcia produkcji stwo- portu powinny się równoważyć.
nienie współpracy z najważniejszym od- rzonych wyrobów.
biorcą produktów Bumaru, a zatem Ostatnim, ale oczywiście nie najmniej Kierunek – Indie
z Wojskiem Polskim. Służyć miałaby te- ważnym wyzwaniem stojącym przed no- Bez wątpienia nowy zarząd Bumaru
mu m.in. rada wojskowo-przemysłowa, wym zarządem jest poprawa wyników czeka wiele pracy. Plany spółki są dość
ciało o charakterze doradczym, zajmują- handlowych. Wprawdzie dziś Bumar no- ambitne i mają na celu wzmocnienie jej
ce się wymianą opinii na linii przemysł tuje zysk i wzrost obrotów, ale zarząd nie- pozycji na rynku zbrojeniowym. Gdyby
zbrojeniowy – wojsko. Jak podkreślał na pokoi załamanie się eksportu i wynika- dalsza konsolidacja stała się faktem, do-
spotkaniu z prasą nowy prezes Bumaru, jący z tego brak nowych kontraktów. czekalibyśmy się jednego dużego krajo-
obecne kierownictwo MON, poprzez Umowy realizowane obecnie zawarto już wego potentata w tym sektorze. Czy jest
plan utworzenia Departa- Wyzwaniem stojącym kilka lat temu, nato- to rozwiązanie dla klientów dobre, czy
mentu Współpracy miast dziś grupa nie ma złe, pozostaje sprawą dyskusyjną. Nie
z Przemysłem, wychodzi przed nowym zarządem zbyt wielu nowych można jednak zaprzeczyć, że konsolida-
z podobnych założeń. umów eksportowych, cja przemysłu zbrojeniowego prowadzą-
Rada powinna być miej- jest poprawa wyników co w niedalekiej przy- ca do powstania wielkich holdingów jest
scem uzgadniania pomię- handlowych. Zarząd szłości może stanowić trendem obserwowanym na całym świe-
dzy decydentami a pro- dla niej poważne zagro- cie. Takie holdingi często uzyskują po-
ducentami, jakich wyro- niepokoi załamanie się żenie. Dlatego zinten- zycję monopolisty w wybranych sekto-
bów oczekuje wojsko eksportu i wynikający syfikowanie wysiłków rach rynku. Jednocześnie zacierają się
i w związku z tym, jakie marketingowych jest tradycyjne granice, zwłaszcza że, wyłą-
badania powinny mieć z tego brak nowych niezwykle ważne. Na czając USA, krajowe rynki zbytu są zbyt
dla koncernu priorytet. razie niedobór w eks- małe dla dużych firm wojskowych. Dla-
– Dzięki temu – jak mó- kontraktów porcie ma zostać wy- tego nie bez powodu Bumar zerka na In-
wił prezes Nowak – z jednej strony Siły równany większymi obrotami krajowy- die. Możliwe są polskie inwestycje
Zbrojne RP otrzymywałyby potrzebne mi, których źródłem są m.in. kontrakty w tamtejszy przemysł, a nawet przeniesie-
im wyposażenie, z drugiej zaś produ- zawarte z sektorem cywilnym. Wpraw- nie tam produkcji niektórych wyrobów.
cenci nie byliby zaskakiwani nagłymi dzie Bumar chce stać się wiodącym na- Jednocześnie Hindusi mogliby inwesto-
zmianami priorytetów oraz mogliby rodowym producentem uzbrojenia, jed- wać w polskie firmy. Półwysep Dekan to
właściwie planować inwestycje. W prze- nak władze spółki widzą też konieczność zdaniem prezesa Nowaka drugi obok Pol-
szłości zbyt często zdarzało się bowiem, inwestycji poza branżą militarną. Doce- ski najważniejszy dla spółki rynek. 
że trwające przez lata badania rozwojo- lowo do 30 proc. obrotów grupy ma po- Napisz do autora: norbert.baczyk@
we, mimo zaangażowania znacznych chodzić z rynku wyrobów i usług cywil- redakcjawojskowa.pl

nr 25/2008 Polska Zbrojna 25


AAAAAAA LOTNICTWO
WOJSKO AAAAAAAA

Pożegnanie
schematów MAGDALENA KOWALSKA -SENDEK

Nowy program szkolenia, jaki od lutego obowiązuje pilotów z 13 Eskadry


Lotnictwa Transportowego, stawia na samodzielność instruktorów
i indywidualne podejście do pilota.
2003 r. wraz z za- W tym roku 13 Eskadra Lotnictwa Trans- Dowódca 13 eltr zdecydowanie podkre-
kupem pierwszych portowego w Krakowie zacznie wdrażanie śla, że wprowadzenie w lutym nowego pro-
hiszpańskich sa- nowego programu szkolenia. – Rozpoczę- gramu szkolenia nie jest wynikiem trage-
molotów transpor- liśmy już szkolenie drugich pilotów zgod- dii w Mirosławcu, w której zginęli piloci
towych CASA nie z najnowszym programem szkolenia, eskadry. Zbieżność tych terminów to jedy-
C-295 strona pol- ale ponieważ nadal obowiązuje umowa za- nie zbieg okoliczności. Program, choć
ska otrzymała także możliwość wyszkole- kupu samolotów, ciągle jeszcze będziemy opracowany w Polsce, wzorowany jest na
nia dowódców załóg w Hiszpanii. W Se- wysyłać pilotów na szkolenia do Hiszpa- hiszpańskim modelu szkoleniowym. Za-
willi przeszkalani byli piloci samolotów nii. To znacznie usprawni funkcjonowanie sadnicza różnica polega na dodatkowych
An-26 i M-28 Bryza. Po dwumiesięcz- eskadry – wyjaśnia ppłk pil. Dariusz Jani- elementach szkolenia taktycznego, których
nym kursie teoretycznym i praktycznym szek, dowódca 13 eltr. Dlatego w tym ro- w Sewilli nie uczono. – Polskie szkolenie
otrzymywali oni uprawnienia do wykony- ku jeszcze cztery osoby będą miały szan- będzie trwało nieco dłużej niż to w Hisz-
wania lotów na C-295 w Polsce jako do- sę na szkolenie w Hiszpanii, natomiast panii. Tam mieliśmy jedynie szkolenie pod-
wódcy załóg i drudzy piloci. Tak było do 13 Eskadra rozpocznie także szkolenie do- stawowe w obrębie lotów logistycznych
końca 2005 r. wódców załóg we własnym zakresie. – dodaje ppłk Janiszek. Proces szkolenia

26 Polska Zbrojna nr 25/2008


ZAPIS ||
ZAPIS FORUM
FORUM NA ||
CELOWNIKU WOJSKO
NA CELOWNIKU ||
WOJSKO KULISY
PORADY PORADY
PO SŁUŻBIE
PO SŁUŻBIE |
HISTORIAHISTORIA ||
MILITARIAMILITARIA
ŚWIAT PRASA| |
PRASA KULISY ||
ŚWIAT TO I OWO | | || || |

do latania na hiszpańskich transportow- wietrznych. W każdym z samolotów zosta-


cach. W przyszłym roku na zasłużoną eme- nie zainstalowany system EGPWS ostrze-
ryturę odchodzi An-26, a to oznacza, że gający pilota o zbliżaniu się do ziemi. Po-
trzeba będzie zagospodarować nowy per- za tym, zgodnie z nowymi założeniami
sonel latający. – Prowadzimy obecnie we- szkoleniowymi, niezależnie od tego, jakie
ryfikację pilotów, techników latających pilot ma doświadczenie i ile godzin nalo-
i operatorów. Dopiero później zastanowię tu, będzie musiał uczestniczyć w organi-
się, czy przejdą oni na Casę, czy np. na Bry- zowanych przez dowództwo eskadry lo-
zę. Każda osoba z takim doświadczeniem tach pokazowych. – Chcę zademonstrować
jest dla mnie ważna. Nie mogę sobie po- nowo szkolonym pilotom, jak działa EG-
zwolić na żadną stratę PWS w powietrzu, na na-
Poprzedni program
– zapewnia ppłk Janiszek. prawdę dużej wysokości
Innym kryterium podda- szkolenia zakładał, – mówi ppłk Janiszek.
nia przeszkoleniu pilota
jest znajomość języka an- że każdy ma wykonać TERAZ TRZEBA MYŚLEĆ
gielskiego na poziomie np. 20 lotów po okręgu. Nowy program szkole-
trzecim. Dla technika la- nia to dla pilotów prawdzi-
tającego i loadmastera Nie było ważne, wa rewolucja. Do tej pory
wystarczy poziom drugi. czy robi to bezbłędnie. szkolili się, stosując kilka-
Poza tym pewne znacze- dziesiąt ćwiczeń i prze-
nie odgrywa liczba godzin Najważniejszy był chodząc kolejno od jedne-
nalotu. Dla dowódcy za- go do drugiego. Obecnie
łogi zakłada się minimum schemat nacisk kładziony jest na
tysiąc godzin. Wymagania wobec drugie- większą samodzielność instruktorów i in-
go pilota są nieco mniejsze. dywidualne podejście do pilota. W progra-
Obecnie trwa szkolenie w lotach logi- mie określone są profile szkoleniowe, któ-
stycznych. Na taktykę przyjdzie jeszcze re zawierają szereg elementów. I tak np. pi-
czas. – Musimy się do tego dobrze przygo- loci mogą wykonywać lot po okręgu po-
tować, doskonale zaznajomić z nowym pro- dobnie jak poprzednio, z tą jednak różni-
gramem, zdobyć wiedzę teoretyczną. Po- cą, że stawia się na myślenie, a nie mecha-
JAROSŁAW WIŚNIEWSKI

maga nam dowództwo 3 Brygady Lotnic- niczne powtarzanie czynności. To instruk-


twa Transportowego z Powidza. Mam na- tor określa, ile razy trzeba powtórzyć dane
dzieję, że ruszymy ze szkoleniem nowych ćwiczenie, jakie elementy doskonalić,
pilotów jesienią – wyjaśnia dowódca a które są już dobrze opanowane. – Po-
13 eltr. przedni program zakładał, że każdy ma wy-
Szkolenie taktyczne dotyczyć będzie ta- konać np. 20 lotów po okręgu. Nie było
wydłuży się nie tylko poprzez wprowadze- kich elementów, jak: loty na małych wyso- ważne, czy bezbłędnie wykonuje dane za-
nie nowych elementów. Trzeba bowiem pa- kościach, loty w ugrupowaniu, loty desan- danie. Najważniejszy był schemat – wyja-
miętać, że do Hiszpanii wysyłani byli bar- towe czy loty nad morzem. Chcąc podnieść śnia dowódca 13 eltr.
dzo doświadczeni i doskonale wyszkoleni poziom bezpieczeństwa i dmuchając na W eskadrze prowadzone są także zaję-
dowódcy załóg. Obecnie eskadra nie dys- zimne, dowództwo eskadry zwiększa licz- cia z zakresu współpracy w załodze MCC
ponuje tak doświadczoną kadrą, jaką mia- bę wykonywanych zejść do lądowania we- (Multi Crew Coordination) i CRM (Crew
ła w 2003 r., zwłaszcza że szkolenie pilo- dług procedur precyzyjnych i nieprecyzyj- Resource Management). Co prawda pilo-
ta trwa dobrych kilka lat. Potrzeba zatem nych. Ppłk Janiszek tłumaczy, że loty na ci latający wcześniej na Casie przechodzi-
więcej czasu, by nowi piloci osiągnęli po- Casach mają na celu przede wszystkim za- li już tego rodzaju kursy, ale po stycznio-
dobny poziom wyszkolenia. bezpieczenie kontyngentów, a co za tym wej katastrofie Dowództwo Sił Powietrz-
Szkolenie dwutorowe – w Hiszpanii idzie są długotrwałe. Liczba lądowań w cza- nych zobligowało eskadrę do odświeżenia
i w Polsce – jest znacznym odciążeniem sie takich lotów jest mniejsza niż w przy- wiedzy. Dowódca 13 eltr pomysł bardzo
eskadry, która wykonuje nie tylko sporo za- padku eksploatacji innych statków po- chwali i twierdzi, że niektóre rzeczy warto
dań operacyjnych, ale i zabezpiecza logi- pilotom przypomnieć.
stycznie polskie kontyngenty wojskowe. Po tragedii pod Mirosławcem życie
Być może jednak już w przyszłym roku bę- w 13 eltr zupełnie się zmieniło. Piloci prze-
dzie samowystarczalna i całe załogi będą żyli ciężkie chwile, pracowali z psycholo-
szkolić się w Polsce. Zdecyduje o tym mię- giem, próbowali się pozbierać. Nie mogli
JAROSŁAW WIŚNIEWSKI

dzy innymi to, czy zostaną zakupione no- pogodzić się ze stratą przyjaciół. Dziś do-
we samoloty, bowiem nowy sprzęt oznacza wódca przyznaje, że eskadra wychodzi na
dla eskadry konieczność szkolenia nowych prostą. Podkreśla, że ludzie są doskonale
instruktorów. Obecnie w 13 eltr jest ich tyl- wyszkoleni, a kursy MCC i CRM oraz
ko pięciu. W przypadku zakupu nowych nowy program szkolenia na samoloty
C-295 może się okazać, że to zbyt mało. CASA 295 pozwolą eskadrze odzyskać
W TYM ROKU jeszcze cztery osoby będą miały nadszarpnięty prestiż. 
LATAĆ BEZPIECZNIEJ szansę na szkolenie w Hiszpanii, natomiast
13 Eskadra rozpocznie także szkolenie dowód-
Dziś dowódca 13 eltr nie może stwier- Napisz do autorki:
ców załóg we własnym zakresie.
dzić, ilu pilotów trzeba będzie wyszkolić magdalena.kowalska@redakcjawojskowa.pl

nr 25/2008 Polska Zbrojna 27


AAAAAAA REKONWERSJA
WOJSKO AAAAAAAA

Szkolenia
dopasowano do
kwalifikacji, doświadczenia
i zainteresowań
poszczególnych osób
oraz sytuacji na lokalnym
rynku pracy

ŻYCIE
PO WOJSKU

KAROLINA PRYMLEWICZ
ANNA DĄBROWSKA

Zbudowano modelowy system wsparcia bezrobotnych zwalnianych z powodu likwidacji


lub restrukturyzacji jednostek wojskowych.
– Przedstawiono nam zupełnie nowy mii. W projekt zaangażowało się piętnastu osób poszukujących pracy, jak i pracodaw-
świat, a zdobyte wiedza i umiejętności sta- partnerów – wśród nich MON, Wojskowe ców – tłumaczy Ryszard Boruń, główny
ły się inspiracją do wykorzystania w prak- Centrum Aktywizacji Zawodowej, staro- specjalista z Wojskowego Centrum Akty-
tyce – mówi Marzanna Łabula z Żar, były stwa powiatowe i urzędy pracy z powiatów wizacji Zawodowej. Pracodawcy traktowa-
pracownik wojska. Natomiast Zbigniew objętych programem. W dwóch turach li byłych żołnierzy jako nieprzydatnych na
Opaluch dzięki projektowi „Szansa bez – od stycznia 2005 r. do marca 2008 r. cywilnym rynku, nie zdając sobie sprawy
munduru – partnerstwo na rzecz aktywi- – wzięło w nim udział 151 osób. z ich umiejętności. – Żołnierze zawodowi
zacji zawodowej mieszkańców terenów po- Dla adresatów projektu stworzono cen- stanowią specyficzną grupę zawodową, ich
wojskowych”, założył własną firmę. tra promocji zatrudnienia i przedsiębior- kwalifikacje nie są najbardziej poszukiwa-
czości, gdzie zaoferowano szkolenia m.in. ne na rynku pracy, a nabyte przez lata służ-
SZANSA BEZ MUNDURU językowe, księgowości, budowlane, kom- by przyzwyczajenia mogą przeszkadzać
Program realizowany przy udziale Euro- puterowe czy prawa jazdy. – Szkolenia do- – wyjaśnia Tadeusz Małecki. Wojskowi
pejskiego Funduszu Społecznego w ramach pasowano do kwalifikacji, doświadczenia musieli więc zmienić sposób myślenia i na-
inicjatywy wspólnotowej EQUAL skiero- i zainteresowań poszczególnych osób oraz uczyć się adaptować do nowej sytuacji.
wano do mieszkańców trzech powiatów sytuacji na lokalnym rynku pracy – tłuma-
– żarskiego, żagańskiego i krośnieńskiego. czy Dariusz Motyl z uczestniczącej w pro- ZMIENIĆ SIEBIE
Wojsko w tym regionie było ważnym pra- gramie grupy Antares. Ci, którzy chcieli – Dzięki projektowi 117 osób podwyż-
codawcą i po likwidacji jednostek w woje- założyć własną firmę, brali udział w warsz- szyło swoje kwalifikacje, 56 proc. podjęło
wództwie lubuskim ubyło ponad 2,5 tys. tatach przedsiębiorczości, poznając zasa- pracę, a 85 proc. uważa, że ich sytuacja na
miejsc pracy. Ta liczba nie uwzględnia jed- dy prowadzenia działalności gospodarczej. rynku pracy się poprawiła – wylicza Da-
nak byłych żołnierzy zawodowych. – Uwa- Oferowano także spotkania z doradcą za- riusz Motyl. Celem „Szansy” nie była tyl-
żano, że dzięki wczesnym emeryturom wodowym, który pomagał w opracowaniu ko pomoc osobom biorącym udział w pro-
i odprawom są oni w lepszej sytuacji, za- listy możliwości zawodowych czy przygo- gramie. Był to projekt badawczy opraco-
tem nie trzeba ich obejmować dodatkowym towaniu się do rozmowy kwalifikacyjnej. wujący modelowy system wsparcia grup
programem wsparcia – tłumaczy Tadeusz Powstała Akademia Motyli dla żon byłych bezrobotnych zwalnianych z powodu likwi-
Małecki, koordynator regionalny projektu żołnierzy, aby pomóc paniom odzyskać dacji i restrukturyzacji jednostek wojsko-
„Szansa bez munduru”. Jednak przez brak wiarę we własne możliwości oraz przed- wych przez utworzenie struktur odpowie-
aktywności zawodowej byli żołnierze czę- stawić im metody i techniki autoprezenta- dzialnych za udzielanie im pomocy oraz
sto tracili pozycję społeczną, pogarszała się cji. Uruchomiono system internetowy „Do- wsparcie pomiędzy partnerami społeczny-
także sytuacja ich rodzin. radca”, kojarzący pracodawców z osobami mi. Wypracowane w programie sposoby
„Szansę” skierowano nie tylko do byłych poszukującymi pracy. Można było również działania są teraz upowszechniane dzięki
żołnierzy zawodowych i członków ich ro- skorzystać z pomocy psychologa. kolejnemu projektowi wspieranemu przez
dzin, ale także byłych pracowników woj- – Nie chodziło wyłącznie o naukę nowe- UE – „Druga szansa”. 
ska oraz byłych pracowników przedsię- go zawodu czy zdobycie kwalifikacji. Waż- Napisz do autorki:
biorstw świadczących usługi na rzecz ar- na była też zmiana nastawienia, zarówno anna.dabrowska@redakcjawojskowa.pl

28 Polska Zbrojna nr 25/2008


| | | | | | | |
ZAPIS FORUM NA CELOWNIKU WOJSKO PORADY PO SŁUŻBIE HISTORIA MILITARIA ŚWIAT PRASA KULISY TO I OWO | | |

Żandarm
na skrzyżowaniu
W MAJU ODBYŁA SIĘ XVII EDY-
CJA ZAWODÓW TECHNICZNO-
-BOJOWYCH INSPEKTORÓW
RUCHU DROGOWEGO.
Trzydziestu żandarmów rywalizo-
wało w Toruniu o miano najlep-
szego z najlepszych. Zawody do-
starczyły kilku ciekawych wnio-
sków. – Brak znajomości sygna-
łów kierowania ruchem przez
kierowców oraz pieszych jest nie-
pokojący. Nie dość, że uczestnicy
ruchu nie znają sygnałów poda-
wanych przez policjantów i żan-
darmów, to jeszcze wielokrotnie
ich nie słuchają – komentował
płk Jerzy Żygadło, szef Zarządu
Prewencji Komendy Głównej
Żandarmerii Wojskowej.
Najlepszym inspektorem ruchu
drogowego został chor.
Przemysław Kosaty
z Mazowieckiego Oddziału
Żandarmerii Wojskowej.
ARCH. KG ŻW

Drużynowo najlepsi byli żandar-


mi z oddziału w Elblągu.

Pijany batalion
zach poczucie odpowiedzialności.
W tym celu prowadzonych jest kilka
programów. Najważniejszy z nich adre-
sowany jest do wojskowych kierowców
pojazdów mechanicznych. Szef Zarzą-
TOMASZ SZULEJKO du Prewencji Komendy Głównej Żan-
darmerii Wojskowej płk Jerzy Żygadło
W ciągu półtora roku Żandarmeria Wojskowa odebrała podkreśla również znaczenie akcji or-
prawo jazdy za prowadzenie pojazdu z przekroczonym limitem ganizowanych wśród młodzieży szkol-
promili we krwi niemal 400 żołnierzom. To tak, jakby nej, promujących właściwe zachowania
za kierownicą usiadł pijany batalion. na drogach: – W gimnazjach i szkołach
ponadgimnazjalnych szukamy kandy-
ozpoczęło się lato, coraz chęt- two zapominają, że jazda pod wpływem datów na przyszłych żołnierzy zawodo-
niej wyjeżdżamy za miasto. alkoholu jest potencjalnie bardziej nie- wych. Zależy nam na kształtowaniu po-
Każdy weekend przynosi prze- bezpieczna niż przechadzanie się po staw oraz budowaniu właściwej świado-
rażające statystyki. Najsmut- ulicy z odbezpieczoną bronią. Broń za- mości potencjalnych kierowców wojsko-
niejsze są tzw. długie weekendy. Tysiące wodzi rzadko, tymczasem prowadzenie wych – mówi pułkownik. Problematy-
zatrzymanych nietrzeźwych kierowców, samochodu przez pijanego kierowcę ka przeciwdziałania zdarzeniom nega-
a to prawdopodobnie tylko część z tych, z reguły kończy się tragedią. Nie ma tywnym w ruchu drogowym jest rów-
którzy siedli za kierownicą po wypiciu al- mowy o jakimkolwiek usprawiedliwia- nież coraz mocniej akcentowana w szko-
koholu. Media nie dzielą sprawców na żoł- niu takiego postępowania. łach i uczelniach wojskowych.
nierzy i cywilów, a niestety problem ten Dane liczbowe można mnożyć. W bieżącym roku Żandarmeria Woj-
dotyczy również wojska. W 2007 r. żołnierze żandarmerii zatrzy- skowa zwiększy liczbę stanowisk in-
Dane liczbowe nie kłamią. W 2007 r. mali 655 dowodów rejestracyjnych, spektorów ruchu drogowego. Nowe eta-
żandarmeria zatrzymała 287 praw jaz- w bieżącym roku – 129. Z koszar nadal ty pojawią się w garnizonach charakte-
dy nietrzeźwym kierowcom żołnie- wyjeżdżają pojazdy, które nie spełniają ryzujących się dużym natężeniem ru-
rzom. Do maja bieżącego roku już 105. wszystkich kryteriów sprawności tech- chu na ulicach. Zmodernizowany zosta-
Tylko podczas świątecznego weekendu nicznej. Powstaje pytanie o skuteczność nie park techniczny. Komenda Główna
zatrzymano kilkunastu wojskowych, działania służb technicznych i – przede Żandarmerii Wojskowej kupi motocy-
którzy wsiedli za kierownicę „po spo- wszystkim – poziom odpowiedzialności kle, na razie sześć. Cztery maszyny tra-
życiu”. Problem dotyczy wszystkich kierowców w mundurach. W ubiegłym fią do oddziału mazowieckiego, dwie
korpusów osobowych – zarówno ofice- roku wystawiono kierującym pojazdami powinny pojawić się na wąskich ulicz-
rów, jak i podoficerów oraz szerego- żołnierzom 2600 mandatów karnych, kach starego Krakowa. Żandarmi mo-
wych. Żołnierze są grupą zawodową w tym roku – już ponad 600. tocykliści odbędą specjalne policyjne
cieszącą się najwyższym społecznym Aby te statystyki przeszły do historii, kursy techniki jazdy. 
zaufaniem, ale okazuje się, że nie wszy- Żandarmeria Wojskowa stawia na pro- Napisz do autora:
scy na to zasługują. Niektórzy zbyt ła- filaktykę. Chce kształtować w żołnier- tomasz.szulejko@redakcjawojskowa.pl

nr 25/2008 Polska Zbrojna 29


PORADY PRAWO

Masz problem?
względu na obowiązek sprawo-
wania opieki wynikającej z pra-
womocnego orzeczenia sądu
– na czas sprawowania tej opie-
ki. Odroczenia takiego udziela
się nie więcej niż trzy razy, każ-
dorazowo na czas określony we
wniosku, nie dłuższy jednak niż
dwanaście miesięcy (art. 39
ust. 4). Przepis ten jednak nie
będzie miał zastosowania do sy-
tuacji Czytelnika (żona – matka
dziecka).
Czy mogę uniknąć wojska? Warto więc wskazać przepis

§
art. 39 ust. 3, zgodnie z którym
Mam 21 lat – powinienem być w wojsku. Teraz mieszkam w An-
odroczenia zasadniczej służby
glii i niedługo chcę pojechać do Polski. Boję się jednak, że bę-
wojskowej można udzielić rów-
dę musiał iść do wojska, a mam na utrzymaniu żonę i dziecko.
nież ze względu na ważne spra-
Chciałbym się dowiedzieć, czy jeśli jestem jedynym żywicielem ro-
wy osobiste lub rodzinne poboro-
dziny, to mogę uniknąć wojska?
wego, a w szczególności związa-

K westie dotyczące odbywa-


nia zasadniczej (zastęp-
czej) służby wojskowej regulują
miesiące i okoliczność powrotu
z tego wyjazdu, co wynika z ko-
lei z par. 3 pkt 2a rozporządze-
ne z zaistnieniem trudnej sytu-
acji osobistej lub rodzinnej, które
nie upoważniają do udzielenia
przepisy ustawy z 21 listopada nia Rady Ministrów z 1 czerwca poborowemu odroczenia z tytułu
1967 r. o powszechnym obo- 2004 r. w sprawie wojskowego sprawowania bezpośredniej
wiązku obrony Rzeczypospolitej obowiązku meldunkowego, obo- opieki nad członkiem rodziny al-
Polskiej (DzU z 2002 r. nr 21, wiązku powiadamiania wojsko- bo z powodu konieczności zała-
poz. 205, z późn. zm.) oraz ak- wego komendanta uzupełnień twienia spraw związanych z pro-
ty wykonawcze do tej ustawy. oraz uzyskiwania zezwolenia na wadzeniem przez poborowego
Z treści pytania nie wynika, czy wyjazd i pobyt za granicą przedsiębiorstwa, gospodarstwa
Czytelnik stale zamieszkuje (DzU z 2004 r. nr 140, rolnego albo innej działalności
w Anglii wraz z rodziną, a jego poz. 1480 ze zm.). gospodarczej. W takim przypad-
przyjazd do kraju ma charakter Niedopełnienie tego obowiązku ku poborowy może uzyskać odro-
np. turystyczny, czy – co wydaje może rodzić sankcje karne czenie tylko jeden raz na okres
się bardziej prawdopodobne w postaci grzywny, ograniczenia od trzech do dwunastu miesięcy.
– pracuje tam okresowo, z za- wolności, a nawet pozbawienia Zawsze trzeba pamiętać, że wa-
miarem bliżej nieokreślonego wolności do lat dwóch (art. 224 runkiem wszczęcia postępowa-
w czasie powrotu do Polski, pkt 4 i art. 228 ustawy). nia o udzielenie odroczenia za-
a jego rodzina, pozostająca na Zakładając jednak, że zadający sadniczej służby wojskowej jest
jego wyłącznym utrzymaniu, na pytanie dopełnił powyższych złożenie przez poborowego pi-
stałe mieszka w kraju. obowiązków, swoje rozważania semnego, udokumentowanego
W pierwszym bowiem przypad- ograniczę do kwestii odroczenia i uzasadnionego wniosku do
ku, zgodnie z regulacją art. 44 służby wojskowej. Zgodnie wojskowego komendanta uzu-
ust. 1 pkt 1 ustawy, nie został- z art. 39 ust. 1 ustawy o po- pełnień, co wynika z kolei
by on powołany do czynnej wszechnym obowiązku obrony z par. 2 ust. 1 wydanego na
służby wojskowej w ogóle, mi- Rzeczypospolitej Polskiej, odro- podstawie delegacji art. 39
mo posiadania polskiego oby- czenia zasadniczej służby woj- ust. 8 ustawy rozporządzenia
watelstwa i uznania za zdolne- skowej udziela się poborowemu Rady Ministrów z 31 maja
go do takiej służby, a to z uwagi na jego udokumentowany wnio- 2006 r. w sprawie udzielania
właśnie na fakt stałego za- sek m.in. ze względu na ko- odroczeń zasadniczej służby
mieszkiwania za granicą. nieczność sprawowania bezpo- wojskowej (DzU z 2006 r.
W sprawach tego typu orzeka, średniej opieki nad członkiem nr 118, poz. 800). Wniosek taki
w formie decyzji wydanej na rodziny wspólnie z nim zamiesz- poborowy składa do wojskowe-
wniosek poborowego, właściwy kałym, który nie ukończył szes- go komendanta uzupełnień wła-
wojskowy komendant uzupeł- nastego roku życia lub został ściwego ze względu na jego
nień (art. 44 ust. 3 ustawy). uznany za całkowicie niezdolne- miejsce pobytu stałego albo je-
W drugim zaś przypadku należy go do pracy i do samodzielnej go pobytu czasowego trwające-
także zwrócić uwagę na wynika- egzystencji albo który ukończył go ponad dwa miesiące. Organ
jący z art. 53 ustawy wojskowy siedemdziesiąty piąty rok życia, przyjmujący wniosek informuje
obowiązek meldunkowy oraz ko- jeżeli nie ma innego pełnolet- poborowego, że udzielenie odro-
nieczność zgłaszania przez niego członka rodziny bliższego czenia zasadniczej służby woj-
przedpoborowego i poborowego lub równego stopniem pokre- skowej spowoduje zmianę okre-
planowanego wyjazdu za grani- wieństwa obowiązanego do su jego podlegania obowiązkowi
cę na okres dłuższy niż dwa sprawowania tej opieki, albo ze odbycia tej służby oraz zmianę

30 Polska Zbrojna nr 25/2008


| | | | | | |
ZAPIS FORUM NA CELOWNIKU WOJSKO PORADY PO SŁUŻBIE HISTORIA MILITARIA ŚWIAT PRASA KULISY TO I OWO | | | |

przewidywanego terminu jego wołania poborowego do zasad- lit. b), bieżących opłat eksplo- łącznym utrzymaniu członków
przeniesienia do rezerwy. niczej służby wojskowej (art. 42 atacyjnych (art. 131 ust. 1 pkt rodziny. Zgodnie zaś z przepi-
Zgodnie z par. 7 rozporządze- ust. 3 ustawy). 1 lit. c), należności z tytułu zaj- sem art. 128 ust. 2 ustawy,
nia, we wniosku o udzielenie Zgodnie z odpowiednimi prze- mowania lokalu mieszkalnego członkami rodziny żołnierza od-
odroczenia zasadniczej służby pisami rozdziału 7 „Szczegól- na podstawie umowy najmu bywającego zasadniczą służbę
wojskowej ze względu na waż- ne uprawnienia żołnierzy i ich (art. 131 ust. 1 pkt 1 lit. d), wojskową, pozostającymi na je-
ne sprawy osobiste lub rodzin- rodzin” – działu III „Służba bieżących należności z tytułu go wyłącznym utrzymaniu, są
ne zamieścić należy: wojskowa” – ustawy o po- zajmowania lokalu mieszkal- jego żona, dzieci, rodzice oraz
1) imię i nazwisko poborowego; wszechnym obowiązku obrony nego, stanowiącego przedmiot osoby, względem których żoł-
2) datę i miejsce urodzenia po- Rzeczypospolitej Polskiej, żoł- odrębnej własności w rozumie- nierza obciąża obowiązek ali-
borowego; nierzom pełniącym zasadniczą niu przepisów o własności lo- mentacyjny, o ile nie uzyskują
3) adres zamieszkania albo in- służbę wojskową i pozostają- kali, albo domu mieszkalnego oni dochodu lub uzyskiwany
ny adres do korespondencji, cym na ich wyłącznym utrzy- stanowiącego przedmiot wła- przez nich dochód z jakiegokol-
pod który skutecznie można maniu członkom rodziny przy- sności żołnierza (art. 131 ust. wiek tytułu jest niższy od mini-
doręczyć dokumenty związane sługują szczególne uprawnie- 1 pkt 1 lit. e) czy też zawiesze- malnego wynagrodzenia za
z odroczeniem zasadniczej nia. Dotyczą one m.in. zasił- nia spłaty pożyczek i kredytów pracę obowiązującego w grud-
służby wojskowej; ków pieniężnych (art. 128 (art. 131 ust. 1 pkt 2 lit. a i b). niu roku poprzedniego, ustala-
4) numer ewidencyjny PESEL ustawy), zakazu przymusowe- Zasadnicze znaczenie przy nego na podstawie odrębnych
poborowego; go usuwania z zajmowanych ewentualnym ubieganiu się przepisów. Od decyzji wójta lub
5) informacje o okoliczno- lokali mieszkalnych (art. 130 o możliwość przyznania powyż- burmistrza (prezydenta miasta)
ściach uzasadniających udzie- ustawy), możliwości pokrywa- szych uprawnień ma decyzja przysługuje osobie, która wnio-
lenie odroczenia. nia należności z tytułu najmu wydawana przez właściwego sła podanie, odwołanie do wo-
Do wniosku dołącza się doku- lokalu mieszkalnego zajmowa- wójta lub burmistrza (prezyden- jewody w terminie czternastu
menty potwierdzające stan fak- nego na podstawie decyzji ad- ta miasta) o uznaniu poboro- dni od dnia doręczenia decyzji.
tyczny, na których podstawie ministracyjnej (art. 131 ust. 1 wego, któremu doręczono kar- Decyzja może być zmieniona
poborowy wnosi o udzielenie pkt 1 lit. a), z tytułu zajmowa- tę powołania do odbycia zasad- przez wojewodę również z urzę-
odroczenia zasadniczej służby nia spółdzielczego lokalu niczej służby wojskowej oraz du, jeżeli została wydana z na-
wojskowej. W razie niemożliwo- mieszkalnego typu lokator- żołnierza odbywającego tę służ- ruszeniem przepisów prawa.
ści takiego udokumentowania skiego (art. 131 ust. 1 pkt 1 bę, za posiadającego na wy- Paweł Dąbrowski
wojskowy komendant uzupeł-
nień może od poborowego ode-
brać stosowne oświadczenie. Dni wolne za służbę
Zgodnie z par. 8 ust. 1 cytowane-
go rozporządzenia, poborowy,
który został powołany do odbycia
§ Jestem żołnierzem zawodowym. Zwracam się do Was z prośbą o wyjaśnienie pewnej kwestii. Spra-
wa dotyczy dni wolnych za służby, tj. było tak, że za pełnioną służbę (24 h) MON płaciło 50 zł brut-
to i należał się dzień wolny, a za służbę weekendową dwa, a nawet trzy dni wolnego. W tej chwili nie
zasadniczej służby wojskowej, ma dni wolnych. To ja mam pięć dni pracować, a następnie w sobotę iść na służbę i w poniedziałek do
może złożyć wniosek o udziele- pracy? Kiedy czas na odpoczynek? Nie rozumiem interpretacji tej sprawy.
nie jej odroczenia co najmniej na
czternaście dni przed dniem sta-
wienia się do odbycia zasadni-
czej służby wojskowej, określo-
Z godnie z obowiązującą od
1 stycznia 2008 r. treścią
art. 60 ust. 2 ustawy z 11 wrze-
mnianej ustawy żołnierzowi za-
wodowemu przysługuje w każ-
dej dobie prawo do co najmniej
służbowych poza normalnymi
godzinami służby, zawarte
w rozporządzeniu ministra obro-
nym w karcie powołania. śnia 2003 r. o służbie wojsko- jedenastu godzin nieprzerwa- ny narodowej z 29 sierpnia
Jak wynika zatem z powyższe- wej żołnierzy zawodowych nego odpoczynku. 2006 r. w sprawie dodatkowych
go, orzekanie o udzieleniu po- (DzU z 2003 r. nr 179, Należy jednocześnie zauważyć, dni wolnych od służby oraz roz-
borowym odroczeń zasadniczej poz. 1750; z 2004 r. nr 116, że wspomniane zasady nie mają kładu czasu służby żołnierzy za-
służby wojskowej należy do poz. 1203 i nr 210, poz. 2135; zastosowania do żołnierzy zawo- wodowych (DzU z 2006 r.
kompetencji wojskowych ko- z 2005 r. nr 122, poz. 1025; dowych wykonujących zadania nr 161, poz. 1138), przestały
mendantów uzupełnień. z 2006 r. nr 104, poz. 711, o charakterze nadzwyczajnym obowiązywać 1 stycznia 2008 r.
Udzielenie (odmowa udziele- nr 191, poz. 1414 i nr 220, niezbędne do ochrony interesów Z tytułu jednak pełnienia nieeta-
nia) odroczenia z uwagi na poz. 1600 i 1602 oraz z 2007 państwa, w tym m.in. pełniących towych całodobowych służb we-
ważne sprawy osobiste lub ro- r. nr 107, poz. 732 i nr 176, służby i dyżury (art. 60 ust. 4). wnętrznych i garnizonowych
dzinne następuje w drodze de- poz. 1242), zadania służbowe Obowiązujące obecnie przepi- przysługuje, w myśl par. 5b roz-
cyzji administracyjnej, którą do- żołnierzy zawodowych powinny sy ustawy o służbie wojskowej porządzenia ministra obrony na-
ręcza się poborowemu na pi- być ustalane przez przełożo- żołnierzy zawodowych nie rodowej z 7 kwietnia 2004 r.
śmie wraz z uzasadnieniem nych w sposób pozwalający na przewidują udzielania żołnie- w sprawie wypłacania żołnie-
(art. 42 ust. 2 ustawy). ich wykonywanie w ramach rzom zawodowym czasu wol- rzom zawodowym dodatkowego
Od orzeczenia wojskowego ko- czterdziestu godzin służby w ty- nego w zamian za przekrocze- wynagrodzenia (DzU z 2004 r.
mendanta uzupełnień przysłu- godniu. Wykonywanie zadań nie wskazanej na wstępie nor- nr 108, poz. 1141; z 2005 r.
guje poborowemu odwołanie służbowych nie może przy tym my czasu służby bądź za służ- nr 206, poz. 1719 i nr 243,
do szefa wojewódzkiego sztabu przekraczać przeciętnie czter- by lub dyżury. poz. 2064; z 2006 r. nr 247,
wojskowego w terminie czter- dziestu ośmiu godzin w tygo- Z tego powodu regulacje doty- poz. 1808 oraz z 2008 r. nr 21,
nastu dni od dnia doręczenia dniu, w czteromiesięcznym czące udzielania żołnierzom za- poz. 128), dodatkowe wynagro-
orzeczenia. Wniesienie odwoła- okresie rozliczeniowym. Z kolei wodowym czasu wolnego w za- dzenie w wysokości 50 zł – za
nia nie wstrzymuje jednak po- w myśl art. 60 ust. 3 wspo- mian za wykonywanie zadań każdą służbę dyżurną.

nr 25/2008 Polska Zbrojna 31


AAAAAAA OKIEM
NASZYM AAAAAAAA

WIESŁAW GRZEGORZEWSKI

Wicko Morskie po raz kolejny stało się areną intensywnych


ćwiczeń przeciwlotniczych. Przez dwa tygodnie maja, w dzień
i w nocy, słychać było odgłosy armat i wielkokalibrowych
karabinów maszynowych oraz huk odpalanych rakiet
VSHORAD.

32 Polska Zbrojna nr 25/2008


ZAPIS ||
ZAPISFORUM ||
FORUMNANA
CELOWNIKU || | |
WOJSKOKULISY
CELOWNIKUWOJSKO | |
KULISYPORADY
PORADYPO PO | |
SŁUŻBIE
SŁUŻBIEHISTORIA | |
HISTORIAMILITARIA | |
MILITARIAPRASA
PRASAŚWIAT
ŚWIATTO TO
I OWO
I OWO| | | | | |

WIESŁAW GRZEGORZEWSKI
N a poligonie w Wicku Morskim ćwiczyły pododdziały
szkolne Centrum Szkolenia i Szkoły Podoficerskiej Sił
Powietrznych z Koszalina, pododdziały artylerii przeciwlotni-
czej 1, 3 i 61 brygad rakietowych obrony powietrznej oraz
78 Pułku Rakietowego Obrony Powietrznej z Mrzeżyna.

nr 25/2008 Polska Zbrojna 33


WOJSKA LĄDOWE
21 Brygada Strzelców Podhalańskich im. gen. bryg. Mieczysława
Boruty-Spiechowicza została sformowana na bazie 9 Dywizji
Zmechanizowanej oraz 5 Pułku Strzelców Podhalańskich.
W maju obchodziła jubileusz 15-lecia istnienia.

21 BSP:
PROFESJONALIZACJA
24 KWIETNIA z 1 Batalionu Strzelców
Podhalańskich odeszli do cywila ostat-
ni żołnierze zasadniczej służby wojsko-
wej. Jednostka stacjonująca przy
ul. Lwowskiej w Rzeszowie jako
pierwsza w 21 Brygadzie
Żołnierze
nadterminowi osiągnęła pełne

29% 13,8% uzawodowienie.


Żołnierze
57,2%

Rzeszowskie
służby
zasadniczej Żołnierze JAC E K S Z U S TA KOW S K I
zawodowi
21 BSP

szarotki rygada od chwili powsta- w terenie górskim. Przygotowując się do


nia była ważnym elemen- tego typu działań, dowództwo brygady wy-
tem reaktywowanego na syłało swoich żołnierzy na szkolenia w Al-
początku lat 90. Krakow- py, w okolice koła podbiegunowego, do Uz-
skiego Okręgu Wojsko- bekistanu, Austrii, Szwajcarii i Włoch.
wego. Po rozwiązaniu W kraju szkolenie specjalistyczne żołnie-
KOW jednostka znalazła się rzy rozpoczyna się na koszarowych obiek-
w strukturze Korpusu Powietrz- tach szkoleniowych, a kontynuowane jest
no-Zmechanizowanego, a na- w ośrodkach szkoleniowych wspinaczki
stępnie 2 Korpusu Zmechani- wysokogórskiej i narciarskiej. Podhalań-
zowanego. 1 lipca 2000 r. czycy szkolą się m.in. w Trzciańcu, Kirach
w Rzeszowie odbyła się oraz miejscowościach Rabe i Bystre.
ceremonia przekazania Od lutego 21 Brygadą dowodzi gen. bryg.
21 BSP pod dowództwo Tomasz Bąk, który wcześniej przez blisko
1 Warszawskiej Dywizji Zme- pół roku był dowódcą 12 Brygady Zme-
chanizowanej. Obecnie Bryga- chanizowanej. W Szczecinie miał okazję
da składa się z 12 jednostek i sa- m.in. poznać działanie kołowego transpor-
modzielnych pododdziałów, które sta- tera opancerzonego Rosomak. Wiedzę tę
cjonują w czterech miastach: Rzeszo- będzie mógł teraz wykorzystać w Rzeszo-
wie, Przemyślu (tu stacjo- wie, gdyż Rosomaki niebawem trafią do
nuje Polsko-Ukraiński Ba- jednostek podhalańczyków.
talion Sił Pokojowych), Ja- Dowództwo 21 Brygady przykłada du-
KAROLINA PRYMLEWICZ

rosławiu i Żurawicy. żą wagę do kultywowania tradycji przed-


wojennych jednostek górskich i podhalań-
Zawsze w górach skich, współpracuje również z rejonami
Jednostka jako lekki związek Podkarpacia, które są z tymi jednostkami
taktyczny jest przeznaczona związane. Dlatego od kilku lat uroczyste
głównie do działań bojowych przysięgi wojskowe żołnierzy młodego

34 Polska Zbrojna nr 25/2008


| WOJSKA LĄDOWE | SIŁY POWIETRZNE | MARYNARKA WOJENNA | ŻANDARMERIA WOJSKOWA | LOGISTYKA
HISTORIA FLESZ
BEMOWO PISKIE. Prawie dwa ty-
1993 r. Na mocy rozka-
zu szefa SGWP,
wydanego 26 maja 1993 r.,
godnie trwał obóz szkoleniowo-wypo-
czynkowy 47 uczniów z klas o profilu
sformowano przysposobienia obronnego Zespołu
21 Brygadę Strzelców Szkół nr 1 im. Stanisława Staszica
Podhalańskich.

1994 r. Rozkazem
nr 44/MON

MAGDA KOWALSKA-SĘDEK
z 12 maja brygada przejęła
tradycje przedwojennych jed-
nostek górskich i podhalań-

2 BSAP
skich oraz zyskała patrona,
którym został gen. bryg.
Mieczysław Boruta- z Płońska. Organizatorami byli dowód-
-Spiechowicz. 22 maja na ca 2 Mazowieckiej Brygady Saperów
Rynku Starego Miasta z Kazunia płk Waldemar Zakrzewski
Gen. bryg.
w Rzeszowie dowódca
Tomasz Bąk, i dyrektor Zespołu Szkół w Płońsku
Krakowskiego OW
gen. dyw. Zenon Bryk wręczył dowódca mgr Zygmunt Aleksandrowicz.
sztandar dowódcy 21 Brygady. 21 Brygady Strzelców
Podhalańskich: SULECHÓW. Na strzelnicach

2000 r. Brygada połą-


czyła się
z 14 Brygadą Pancerną
– Brygada jest coraz
lepiej wyszkolona
5 Lubuskiego Pułku Artylerii zakończo-
no mistrzostwa 11 Lubuskiej Dywizji
Kawalerii Pancernej w strzelaniu.
i powiększyła o dwa bataliony i wyposażona. Czeka
Najlepiej z pistoletu wojskowego strze-
czołgów, dywizjony artylerii nas wprowadzenie do
lała drużyna gospodarzy, a indywidual-
samobieżnej, rakietowej dwóch batalionów
ne zwycięstwo odniósł reprezentant
i przeciwpancernej oraz kołowych transporte- 5 Pułku Artylerii kpt. Wojciech
Polsko-Ukraiński Batalion rów opancerzonych.
Sił Pokojowych. Michalski. Wśród żołnierzy zasadniczej
Oczywiście chcemy się służby wojskowej najlepszy okazał się
jeszcze bardziej wyspe-
2008 r. Obchodzono
cjalizować w działa-
JACEK SZUSTAKOWSKI

15-lecie istnie-
nia brygady. W klubie garnizo- niach górskich

MIROSŁAW KLUCZEŃSKI
nowym jednostki minister obro- i wysokogórskich,
ny narodowej Bogdan Klich od- dlatego planujemy
słonił tablicę „Honorowych utworzyć własną szkołę
Podhalańczyków 21 BSP”.
górską.

rocznika organizowane są w różnych mia- 21 Brygadę wyznaczono do sformowania


stach. W zeszłym roku z okazji Święta Bry- Polskiej Jednostki Wojskowej w składzie sił st. szer. ndt. Łukasz Szostak
gady na Rynku w Nowym Targu ojczyź- AFOR w strukturze NATO, która wykony- z 4 Krośnieńskiego Batalionu
Zaopatrzenia, a zwycięską drużyną
nie przysięgało 250 podhalańczyków, na- wała zadania misji humanitarnej w Alba-
został 5 Pułk z Sulechowa.
tomiast w tym roku na placu przed Urzę- nii. Od sierpnia 2000 r. Polsko-Ukraiński
dem Wojewódzkim w Rzeszowie przysię- Batalion Sił Pokojowych (POLUKRBAT) ZEGRZE. Szkoła Podoficerska
gę złożyło 256 żołnierzy. Wcześniej po- rotacyjnie pełni misję pokojową w ramach Wojsk Lądowych otrzymała dyplom za
dobne uroczystości odbyły się w Przemy- PKW KFOR w Kosowie. Warto dodać, że zajęcie IV miejsca wśród pododdziałów
ślu, Brzozowie, Strzyżowie i Sanoku. ten międzynarodowy batalion gotowość CSŁiI za propagowanie idei honorowe-
operacyjną osiągnął na początku 1999 r. go krwiodawstwa w 2007 r. w klubie
Jak górale Pierwszym etatowym dowódcą POLUKR- HDK PCK przy CSŁiI w Zegrzu.
Silną więź 21 Brygady z polskimi góra- BAT został ppłk Bogdan Tworkowski i pod Komendantowi szkoły st. chor. sztab.
mi podkreśla jej znak rozpoznawczy, czy- jego dowództwem latem 2000 r. jednostka Tomaszowi Kępie dyplom uznania wrę-
li górska szarotka, umieszczony na sztan- udała się na swoją pierwszą misję do czył wiceprzewodniczący Krajowej
darach, patkach peleryn, mundurów, na ka- Kosowa. Rady Krwiodawstwa Tadeusz
peluszach oraz na beretach. Ponadto na pra- Żołnierze w podhalańskich mundurach Kowalewski.
wym rękawie munduru podhalańczycy no- uczestniczyli również w operacji „Iracka
ZEGRZE. W Centrum Szkolenia
szą okrągłe odznaki rozpoznawcze z białą Wolność” i byli na misji ISAF w Afgani-
Łączności i Informatyki rozpoczęła się
szarotką, a tradycyjny mundur podhalań- stanie. Do służby poza granicami kraju „Granica ’08” – ćwiczenia dowódczo-
ski, którego cechami charakterystycznymi przygotowywali się na poligonach w kra- -sztabowe mające na celu przygotowa-
są kapelusz podhalański oraz peleryna, na- ju oraz podczas międzynarodowych ćwi- nie dowództw jednostek do planowa-
wiązuje do góralskiego folkloru. czeń wspólnie z żołnierzami ze Słowacji, nia, organizowania oraz prowadzenia
Jednym z głównych zadań 21 Brygady Ukrainy, Francji, Włoch, Litwy, Norwegii, działań bojowych w ramach operacji
jest przygotowanie żołnierzy do służby Kanady i USA. Najważniejszymi z nich obronnej. Ich kierownikiem jest dowód-
w misjach pokojowych, humanitarnych były: „Join Winter”, „Strong Resolve” ca Wojsk Lądowych gen. broni
i stabilizacyjnych. Od momentu stworzenia „Cossack Steppe” oraz „Maple Arch”.  Waldemar Skrzypczak.
jednostki podhalańczycy brali udział w mi- Napisz do autora: Oprac. SG
sjach w Syrii, Libanie i Bośni. W 1999 r. jacek.szustakowski@redakcjawojskowa.pl

nr 25/2008 Polska Zbrojna 35


SIŁY POWIETRZNE
HISTORIA
2000 r. Z rozformowa-
nego 7 Pułku
Lotnictwa Bombowo-
-Rozpoznawczego
powstają: 21 Baza Lotnicza
oraz 6 i 7 eskadry lotnictwa
taktycznego.

2001 r. Baza otrzymuje


18 sierpnia
sztandar. Dzień ten staje się
świętem jednostki.

2002 r.
Przemianowanie 21 Bazy
Lotniczej na 33 Bazę Lotniczą.

2008 r. W lutym baza


kończy działal-
ność na rzecz 7 Eskadry
Lotnictwa Taktycznego.

2008 r. Na październik
zapowiadane
jest przybycie pierwszego
z pięciu polskich samolotów
C-130 Hercules.

Baza na mia PIOTR LASKOWSKI


33 Bazę Lotniczą czeka dużo zmian. Do tej pory kojarzona była
głównie z obsługą samolotów myśliwsko-bombowych Su-22,
teraz przygotowuje się do przyjęcia polskich Herculesów
i natowskich transportowców.
becną nazwę baza przyję- w sytuacjach kryzysowych, takich jak li-
ła 1 stycznia 2002 r. Wcze- kwidacja zagrożeń o charakterze niemi-
śniej była to 21 Baza Lot- litarnym, a także przygotowanie się do
nicza, utworzona po roz- działań wynikających z Traktatu o Otwar-
wiązaniu 7 Pułku Lotnic- tych Przestworzach.
twa Bombowo-Rozpo-
Płk pil. Leszek Dubaj, dowódca Sprawdzeni w działaniu
33 Bazy Lotniczej w Powidzu:
znawczego w Powidzu. W jej skład wcho-
– Baza przechodzi reorganizację pole-
dzą dowództwo, sztab oraz dywizjony: W 33 Bazie Herculesów jeszcze nie
gającą na zmianie obsługi statku powietrz- dowodzenia, techniczny i zabezpiecze- ma, ale ze względu na istniejącą tutaj spe-
nego z samolotu myśliwsko-bombowego nia. Baza jest jednostką logistyczną, od- cjalistyczną infrastrukturę i dobrze wy-
Su-22 na transportowy C-130 Hercules. działem gospodarczym, który jeszcze szkolonych ludzi jednostka jest w stanie
Pożegnaliśmy Su-22 w lutym, natomiast do lutego 2008 r. zabezpieczał działa- przyjmować wiele statków powietrznych
już w październiku oczekujemy przylotu nia 7 Eskadry Lotnictwa Taktycznego eksploatowanych na całym świecie.
pierwszego Herculesa. Wymaga to oczywi- oraz innych statków powietrznych. Te- W przeszłości zabezpieczała i ubezpie-
ście przeszkolenia kadry i opracowania raz będzie odpowiedzialna za zapewnie- czała loty bojowe statków powietrznych
wielu minimalnych wymagań do inwestycji nie sprawnego szkolenia lotniczego innych rodzajów lotnictwa oraz sił po-
związanych z infrastrukturą. Niedawno na 14 Eskadry Lotnictwa Transportowego wietrznych państw NATO.
terenie naszej bazy odbył się epizod ćwi- wyposażanej w samoloty transportowe Jednym z najpoważniejszych spraw-
czeń „Renegade”. Przed nami następne C-130 Hercules. dzianów dla personelu bazy i potwier-
ćwiczenia, w tym m.in. „Zefir”. Nie ograni- Głównym zadaniem bazy jest przygo- dzeniem jej wyszkolenia były międzyna-
czamy się więc tylko do przyjęcia nowego towanie się do przyjęcia nowego samo- rodowe ćwiczenia „Strong Resolve
samolotu, ale również stale bierzemy udział lotu transportowego oraz doskonalenie 2002”. Pozwoliły one na współdziałanie
w szkoleniu lotniczym. logistycznego zabezpieczenia działań z komponentami sił powietrznych innych

36 Polska Zbrojna nr 25/2008


| WOJSKA LĄDOWE | SIŁY POWIETRZNE | MARYNARKA WOJENNA | ŻANDARMERIA WOJSKOWA | LOGISTYKA

33 BAZA LOTNICZA: PROFESJONALIZACJA FLESZ


J ednym z najistotniejszych
zadań stojących przed na-
mi jest uzawodowienie armii
służbę wojskową. 30 maja na
lotnisku w Powidzu odbył się
też Dzień Otwartych Koszar
KOSZALIN. 7 czerwca 2008 r.
w Centrum Szkolenia Sił
Powietrznych odbyła się przysięga
– mówi dowódca 33 Bazy zorganizowany przy okazji wojskowa blisko ośmiuset żołnierzy.
płk pil. Leszek Dubaj. Dnia Dziecka, w których wzię- Większość z nich stanowili żołnierze
– Dlatego w szkołach na te- ło udział ponad 500 dzieci. z centrum (z Ośrodka Szkolenia
renie powiatu konińskiego – Na pewno kilkoro z nich wy-
i gnieźnieńskiego odbyło się bierze w przyszłości zawód lot- 5%
wiele spotkań z przedstawicie- nika – twierdzi z przekona- Żołnierze
lami bazy oraz WKU Konin niem oficer prasowy bazy nadterminowi
i WKU Gniezno promującymi mjr Henryk Kątny.
38,7%
Żołnierze
Żołnierze
zawodowi

ARCHIWUM CSSP
56,3%
TRUDNO ZNALEŹĆ służby
poważniejsze ćwiczenia zasadniczej
lotnicze, w których baza
nie brałaby udziału.
Jej żołnierzy można było
spotkać podczas Kierowców i ze Szkoły Młodszych
takich manewrów, jak: Specjalistów) oraz ponad stu
„Polish Falcon”,
z 3 i 8 pułków przeciwlotniczych.

PIOTR LASKOWSKI (4)


„NATO Air Meet”, „Fruit Fly”,
„NEWTP”, „Clean Hunter”, Przysięgę przyjął komendant CSSP
„Renegade”, „Lone Cat”, płk dypl. Krzysztof Żabicki, który
„Orlik”, „Italian Dancer”, wyróżniających się szeregowych
„Cooperative Banners” elewów ze Szkoły Młodszych
czy „Bizon 2000”. Specjalistów (SMS) nagrodził

iarę wieku
pięciodniowym urlopem.

SKWIERZYNA. W ramach pro-


wadzonej przez 61 Skwierzyńską
Brygadę Rakietową Obrony
Powietrznej promocji związanej z pro-
fesjonalizacją sił zbrojnych jednostka

MIROSŁAW SUCHOSTAWSKI
państw. Za udział w nich baza została kim – dyrektorem NAPMO, i Axelem
bardzo dobrze oceniona przez Dowódz- Tuttelmanem – dowódcą Sił NAEW&CF
two Sił Powietrznych. Trudno zresztą na czele.
znaleźć poważniejsze ćwi- W listopadzie tego sa-
czenia lotnicze, w których Baza jest w stanie mego roku w 33 Bazie
baza nie brałaby udziału. przyjmować wiele przebywała dziewięcio-
Jej żołnierzy można było osobowa grupa Zespołu
spotkać podczas takich statków Oceniającego NATO, któ- ta gościła 3 czerwca tego roku
manewrów, jak: „Polish rego zadaniem była ocena uczestników XVIII Ogólnopolskiego
powietrznych Zjazdu Dziekanów Wydziałów
Falcon”, „NATO Air Me- polskiej propozycji umiej-
Elektrycznych, Elektrotechnicznych,
et”, „Fruit Fly”, „NEWTP”, eksploatowanych scowienia tu głównej bazy Elektronicznych, Informatyki
„Clean Hunter”, „Renega- operacyjnej systemu AGS
de”, „Lone Cat”, „Orlik”,
na całym świecie (sojuszniczy system obser- i Telekomunikacji, reprezentujących
uczelnie całego kraju. Gościom poka-
„Italian Dancer”, „Cooperative Banners” wacji sytuacji naziemnej z powietrza). zano m.in. działanie baterii startowej
czy „Bizon 2000”. Ocenie kontrolerów poddana została in- oraz nowe stanowisko dowodzenia
frastruktura lotniskowa i wynikające stąd dywizjonu ogniowego.
NATO tu było możliwości operacyjne, a ponadto stan
Powidzka baza doskonale radzi sobie cywilnej sieci dróg i kolei, infrastruktu- WARSZAWA. 6 czerwca zakoń-
z obsługą ćwiczeń. 17 sierpnia 2006 r. ra mieszkaniowa oraz usługi z zakresu czyło się 20. Seminarium Komitetu
na lotnisku 33 Bazy Lotniczej wylądo- zdrowia i edukacji. Obrony Powietrznej NATO – NADC
wały dwa samoloty E-3 systemu wcze- Powierzenie bazie nowych zadań zwią- (NATO Air Defense Committee).
snego ostrzegania i wykrywania AWACS. zanych z obsługą samolotów C-130 po- W seminarium udział wzięli przed-
stawiciele sił powietrznych 23 kra-
Ich wizyta miała związek z przygotowa- zwala spokojnie patrzeć w przyszłość.
jów (także niebędących członkami
niem Polski do przystąpienia do NAPMO Niepokój budzą tylko opóźnienia zwią- sojuszu). Głównym tematem spotka-
(organizacji NATO zajmującej się wcze- zane z przeciągającą się budową hanga- nia było „Szkolenie operacyjne
snym wykrywaniem celów powietrz- ru dla Herculesa, która wciąż jeszcze się i techniczne personelu stanowisk
nych, a także rozpoznaniem celów na- nie rozpoczęła.  dowodzenia”.
ziemnych i nawodnych). Na pokładzie
samolotów przybyła delegacja gości z za- Napisz do autora: Oprac. PG
granicy, z generałami Berndtem Glowac- piotr.laskowski@redakcjawojskowa.pl

nr 25/2008 Polska Zbrojna 37


MARYNARKA WOJENNA
HISTORIA
1949 r. Minister obrony narodowej
nakazał sformować
50 Batalion Obsługi Lotnisk Marynarki
Wojennej w Słupsku.

1960 r. Przeformowano 30 Pułk


Lotnictwa Szturmowego MW
i 50 Batalion Obsługi Lotnisk MW
w 30 Pułk Lotnictwa Myśliwsko-
-Szturmowego. Pięć lat później wydzielono
z niego 50 Batalion Zaopatrzenia.

1990 r. Rozformowano 50 Batalion


Zaopatrzenia. Od tej chwili
stał się on pododdziałem nowo sformowa-
nego 7 Pułku Lotnictwa Specjalnego.

1994 r. Rozpoczęto proces formo-


wania Brygady Lotnictwa
Marynarki Wojennej, w którego wyniku
z 40 Eskadry Śmigłowców Zwalczania
Okrętów Podwodnych i Ratownictwa w Dar-
łowie utworzono 2 Dywizjon Lotniczy i 4 Ba-
talion Zabezpieczenia. Rok później rozfor-
mowano 7 Pułk Lotnictwa Specjalnego
w Siemirowicach, tworząc na jego bazie
3 Dywizjon Lotniczy i 5 Batalion
Zabezpieczenia.

2003 r. Rozkazem dowódcy


Marynarki Wojennej rozfor-
mowano 4 i 5 bataliony zabezpieczenia,
a na ich bazie sformowano 44 Bazę
Lotniczą Marynarki Wojennej.

W cieniu lotników TOMASZ GOS

Zapewnienie łączności, remonty statków powietrznych i kierowanie ruchem


lotniczym to tylko niektóre z zadań 44 Bazy Lotniczej Marynarki Wojennej.

J
ednostką logistyczną Gdyńskiej Bry- możliwość kierowania ruchem lotniczym wych i dróg kołowania. Dywizjon odpo-
gady Lotnictwa Marynarki Wojen- w rejonie lotnisk. Zajmuje się również wiada także za zabezpieczenie potrzeb
nej jest 44 Baza Lotnicza MW. Zaj- szkoleniem pilotów Marynarki Wojennej transportowych oraz medyczne i przeciw-
muje się ona szkoleniami i zabezpiecze- i Sił Powietrznych na symulatorze lotów pożarowe podczas lotów. W jego składzie
niem działań 29 i 30 eskadr lotniczych, samolotu An-28. znajduje się też ambulatorium oraz Woj-
pododdziałów własnych oraz czasowo skowa Straż Pożarna. Jednostka ma do
bazujących na lotniskach Cewice i Dar- Lekarze i strażacy dyspozycji holowniki, a także pojazdy
łowo samolotów i śmigłowców z 28 Eska- W skład dywizjonu dowodzenia specjalistyczne, takie jak oczyszczarki, cy-
dry Lotniczej, Sił Powietrznych i Wojsk wchodzą kompanie: łączności, ubezpie- sterny oraz karetki i wozy bojowe Woj-
Lądowych. Baza wspiera także jednost- czenia lotów oraz ochrony. Dywizjon skowej Straży Pożarnej.
ki państw sojuszniczych. W jej skład zapewnia utrzymanie łączności przewo- Dywizjon techniczny składa się z Gru-
wchodzą: dywizjon dowodzenia, dywi- dowej i bezprzewodowej (radiostacje KF py Obsługi Technicznej (GOT) i eskadry
zjon zabezpieczenia, dywizjon technicz- i UKF) oraz dba o sprawność urządzeń obsługi. Odpowiada za wykonywanie
ny, Wojskowy Port Lotniczy Cewice oraz ubezpieczających wykonywanie szko- przeglądów okresowych, napraw i remon-
Komenda Lotniska nr 2 z Wojskowym lenia lotniczego, takich jak: radiolatar- tów statków powietrznych oraz za zaopa-
Portem Lotniczym w Darłowie. Baza za- nie, urządzenia radiolokacyjne i syste- trzenie obsługi statków powietrznych pod-
opatruje eskadry w środki bojowe i ma- my nawigacyjne oraz urządzenia elek- czas lotów m.in. w sprężone gazy (powie-
teriały do obsługi samolotów, przepro- troświetlne lotniska. trze, azot, tlen) oraz energię elektryczną.
wadza także naprawy bieżące i remonty Do zadań dywizjonu zabezpieczenia Dywizjon zajmuje się również obsługą
statków powietrznych. Dba o stałe funk- należy utrzymanie sprawności lotniska. urządzeń wysokościowo-ratowniczych
cjonowanie systemu łączności radiowej, Chodzi tu przede wszystkim o utrzyma- (spadochronów, radiostacji ratowniczych)
radiotelefonicznej i przewodowej oraz nie przez cały rok czystości dróg starto- i akumulatorów lotniczych.

38 Polska Zbrojna nr 25/2008


| WOJSKA LĄDOWE | SIŁY POWIETRZNE | MARYNARKA WOJENNA | ŻANDARMERIA WOJSKOWA | LOGISTYKA
FLESZ
GDYNIA. Współdziałanie w zakre-
sie ratowania życia na morzu, koordy-
nowania akcji przeciwpowodziowych,
przeciwsztormowych i przeciwpożaro-
wych, reagowanie w niebezpieczeń-
stwie oraz nadzór nad porządkiem
żeglugowym w polskich obszarach
morskich – to główne elementy poro-
zumienia pomiędzy dowódcą
Marynarki Wojennej a dyrektorami
urzędów morskich w Gdyni,
Szczecinie i Słupsku. Porozumienie

SŁAWOMIR BUNIA
podpisano 4 czerwca na pokładzie
okrętu muzeum ORP „Błyskawica”.

GDYNIA. Od 3 do 4 czerwca roz-


grywał się finał XIII Olimpiady Wiedzy
KMDR KRZYSZTOF GRUDNOWSKI, Obywatelskiej na szczeblu Wojska
DOWÓDCA 44 BAZY LOTNICZEJ: Polskiego, w którym wzięli udział żoł-
– Atrakcyjność położenia 44 Bazy Lotniczej nierze zasadniczej służby wojskowej,
MW w połączeniu z możliwością natychmia- przedstawiciele wszystkich rodzajów
stowego otrzymania osobnej kwatery stałej wojsk. Zwycięzcą został marynarz
powoduje, że żołnierze zasadniczej służby Michał Cwojdziński z Centrum
wojskowej są coraz bardziej zainteresowani Szkolenia Marynarki Wojennej.
służbą w charakterze żołnierzy nadtermino-
wych lub szeregowych zawodowych. GDYNIA-OKSYWIE. W ramach
Obecnie są obsadzone wszystkie etaty portowej fazy ćwiczeń „Baltops ’08”
MARIAN KLUCZYŃSKI

7 czerwca odbyły się turnieje sporto-


przewidziane dla zawodo-
we. Międzynarodową rywalizację
wych żołnierzy szere-
gowych i żołnierzy
29%
Żołnierze zasadniczej
w piłce nożnej przeprowadzono na
stadionie Komendy Portu
nadterminowych. służby wojskowej
Wojennego, a mecz otwarcia zagrały

Ważną częścią 44 Bazy Lotniczej MW


jest Wojskowy Port Lotniczy (WPL) odpo-
18%
Żołnierze
Krzysztof Grud- nadterminowi
nowski, dowódca
53%
Żołnierze
reprezentacje Marynarki Wojennej
RP i niemieckich okrętów. Zakończył
się on zwycięstwem Polski 1:0.
zawodowi
wiadający za kierowanie ruchem lotniczym 44 Blot. – Położenie
w rejonie lotniska. Personel WPL (czyli bazy ma też zasadniczy
kontroler lotniska i nawigatorzy) pełni ca- wpływ na wysokość płaconych podatków,
łodobowe dyżury. W składzie WPL znaj- które są o wiele niższe niż w przypadku
duje się również Stacja Meteorologiczna stacjonowania jednostek w obrębie aglo-
monitorująca na bieżąco sytuację pogodo- meracji miejskich – dodaje dowódca.
wą w rejonie lotniska oraz w rejonie wy- Lotnisko w Cewicach, którym zarzą-
konywania zadań lotniczych. W strukturze dza baza, dysponuje drogą startową dłu-
44 BLot mieści się również Komenda Lot- gości 2500 m. Pozwala to na przyjmowa- ŚWINOUJŚCIE. Od wizyty
niska nr 2 w Darłowie odpowiedzialna za nie statków powietrznych wszystkich ty- w 8 Flotylli Obrony Wybrzeża i spo-
szkolenie 29 Eskadry Lotniczej. pów eksploatowanych w Siłach Zbrojnych tkania z dowódcą kontradmirałem
RP, jak również państw członkowskich Jerzym Lendą rozpoczął się 9 czerw-
Tania lokalizacja NATO. Oba zarządzane przez bazę lot- ca plener malarski zorganizowany
44 Baza Lotnicza znajduje się na tere- niska położone są niedaleko poligonu przez Klub Marynarki Wojennej
nie słabo zurbanizowanym, oddalonym od Wicko, co sprawia, że korzystają z nich „Riwiera”. Malarskie spotkanie za-
dużego miasta o prawie 20 km. – To, że wojska sojuszu północnoatlantyckiego kończy się 16 czerwca wernisażem
jest położona wśród kaszubskich lasów, przybywające na coroczne ćwiczenia pro- wykonanych prac. Będzie je można
oglądać w galerii „Art” Miejskiego
oraz charakter wykonywanych zadań po- wadzone na tym poligonie. 
Domu Kultury w Świnoujściu.
wodują, że nie ma zadrażnień na styku Napisz do autora:
społeczeństwo–wojsko – mówi kmdr tomasz.gos@redakcjawojskowa.pl

SZTANDAR OD KASZUBÓW
NIESPEŁNA MIESIĄC TEMU w 44 Bazie sztandar pełniącemu obowiązki dowódcy
Lotniczej Marynarki Wojennej w Siemiro- bazy kmdr. por. Krzysztofowi Grudnowskie-
wicach podczas uroczystej zbiórki, w asy- mu. Sztandar został ufundowany przez
ście Kompanii Honorowej bazy i Orkiestry mieszkańców ziemi kaszubskiej, pomor-
Reprezentacyjnej MW, przedstawiciel pre- skiej oraz sympatyków lotnictwa morskie-
zydenta RP Lecha Kaczyńskiego wręczył go z całej Polski. Oprac. PG

nr 25/2008 Polska Zbrojna 39


WOJSKO KONFLIKT

Armata niezgody MAGDALENA KOWALSKA -SENDEK

Centrum Szkolenia na potrzeby Sił Pokojowych, muzea w Skarżysku-Kamiennej


i Bielsku-Białej, ŻW i oddziały AT Policji – wszystkie te jednostki zaangażowane były
w galimatias, który wyniknął z pewnego nieporozumienia. A poszło o… niemiecką armatę
przeciwlotniczą z II wojny światowej.
a zawiła historia rozpoczę- perów. Armatę przewieziono na teren bre kontakty z jednostką, a to muzealium
ła się jesienią 2006 r. Wte- Centrum Szkolenia na potrzeby Sił Poko- nie jest aż tak ważne, żeby psuć dobre re-
dy to właśnie właściciel kie- jowych w Kielcach, gdzie pocisk został lacje między muzeum a centrum – dodaje
leckiego Centrostalu zna- usunięty. – Byłem oczywiście zaintereso- dyrektor muzeum ze Skarżyska. – Kiedy
lazł u siebie rzecz, która wy- wany armatą, ale bez jej zawartości. Dla- patrol rozminowania na wniosek policji
glądała jak broń lub jej tego czekałem, aż saperzy wykonają swo- przejął tę armatę, nikt nie poinformował

MAGDALENA KOWALSKA-SENDEK

– BYĆ MOŻE ARMATA ma jakąś wartość historyczną, ale jeśli chodzi o sprzęt kolekcjonerski, to jest warta tyle, ile waży – tłumaczy Rafał Bier
z Prywatnego Muzeum Broni Pancernej i Militariów w Bielsku-Białej.

część. Zwrócił się więc do Muzeum Orła ją pracę. I tak zniknęła mi ona z oczu w lu- CSnpSP, kto jest jej właścicielem. Pół ro-
Białego w Skarżysku-Kamiennej z pyta- tym 2007 r. – opowiada Artur Buńko. Dy- ku po tym, gdy armata trafiła do centrum,
niem, czy przedmiot ów zainteresuje mu- rektor placówki zadzwonił w sprawie zwro- zadzwonił do nas ktoś, kto podawał się za
zealników. Nie musiał długo czekać na tu armaty do kieleckiego centrum. Nieste- dyrektora muzeum ze Skarżyska. W roz-
odpowiedź: dyrektor placówki Artur Buń- ty, nie było mu dane porozmawiać w tej mowie z radcą prawnym jednostki twier-
ko wyraził chęć przejęcia eksponatu do sprawie ani z komendantem centrum gen. dził, że jest jej właścicielem. Prosiliśmy
muzeum. Pierwsze problemy pojawiły się bryg. Tomaszem Bąkiem, ani z jego zastęp- więc o przysłanie oficjalnego pisma i do-
z chwilą, gdy okazało się, że w armacie cą. Buńko przyznaje, że nie wystąpił do kumentów poświadczających stan prawny
jest zakleszczony pocisk. jednostki z żadnym oficjalnym wnioskiem eksponatu. Nie dostaliśmy żadnej pisem-
pisemnym. Twierdzi, że chciał w ten spo- nej odpowiedzi– wyjaśnia gen. bryg. To-
CZYJA TO BROŃ? sób uniknąć zbędnych formalności, masz Bąk, ówczesny dowódca centrum.
Sprawą rutynowo zainteresowała się a wszystkim podmiotom zaangażowanym Równocześnie starania o pozyskanie
policja, poproszono również o pomoc sa- w sprawę ułatwić działanie. – Mamy do- niemieckiej armaty prowadził Rafał Bier,

40 Polska Zbrojna nr 25/2008


ZAPIS ||
ZAPIS FORUM
FORUM NA ||
CELOWNIKU WOJSKO
NA CELOWNIKU ||
WOJSKO KULISY
PORADY PORADY |
PO SŁUŻBIE ||
PO SŁUŻBIE
HISTORIAHISTORIA| |
MILITARIAMILITARIA ||
ŚWIAT PRASA
PRASA KULISY | |
ŚWIAT TO I OWO || || |

właściciel Prywatnego Muzeum Broni


Pancernej i Militariów im. Franciszka
Biera w Bielsku-Białej. Napisał do jed-
nostki oficjalne pismo z prośbą o wyda-
nie eksponatu. – Muzeum z Bielska wy-
stąpiło do centrum z pisemną prośbą dwa
miesiące po tym, jak znalazł się on na
naszym terenie. Wówczas nie podjęliśmy
żadnych decyzji. Zażądaliśmy od mu-
zeum dokumentów, np. statutu muzeum
i porozumienia, jakie ma zawarte z MON
– mówi gen. Bąk.
Szef Muzeum Orła Białego wątpi jed-
nak, by brak kroku formalnego z jego stro-
ny przesądził sprawę. – Żyjemy w czasach
kapitalizmu i jest coś takiego jak święte
prawo własności. Jeżeli zapadła decyzja
o tym, że należy zwrócić przedmiot wła-
ścicielowi, to jednostka, jako czasowy dys-
ŻOŁNIERZE BRYTYJSCY przy zdobycznej armacie przeciwlotniczej FLAK 36/38 kal. 20 mm
ponent, powinna to zrobić – dodaje. War- w Afryce
to jednak zaznaczyć, że muzeum w Skar-
żysku stało się właścicielem eksponatu do- Policji i pięciogodzinnego przesłuchania. o symbolu FLAK 36/38 kal. 20 mm inne-
piero 28 lutego 2007 r., czyli w czasie, kie- – Wywoziłem sprzęt na mocy umowy po- mu muzeum niż to, które było jego właści-
dy armatę zabezpieczyło CSnpSP. między muzeum a centrum. Nie trzeba cielem. W trakcie postępowania przygoto-
wielkich ekspertów, żeby stwierdzić, że wawczego biegły z zakresu techniki mili-
GROŹNA KUPA ZŁOMU nie da się strzelać z tego, co miałem w sa- tarnej oszacował wartość materialną ar-
Za zgodą komendanta i na mocy do- mochodzie – mówi rozgniewany Bier. maty w przedziale od 200 do 2000 zł, war-
kumentów wydanych przez jednostkę Problem jednak w tym, że komendant tość niematerialną zaś określono jako ma-
w sierpniu 2007 r. armatę wywieziono Centrum Szkolenia na potrzeby Sił Poko- łą. Prokuratura podaje, że do zaistnienia
z centrum. W tym czasie do Żandarme- jowych nie miał pojęcia, jaki jest stan czynu zabronionego, określonego w art.
rii Wojskowej dotarł sygnał, że z kielec- prawny eksponatu. – Na podstawie po- 231 par. 3 k.k., konieczne jest wyrządze-
kiego CSnpSP będzie wywożona broń. nownej prośby pisemnej muzeum i zgod- nie istotnej szkody, co w tej sprawie
– Zostaliśmy poinformowani, że uzbroje- nie z wszelkimi podstawami nie miało miejsca. Dlatego też
nie będzie transportowane prywatnym sa- prawnymi, opierając się 19 maja śledztwo zostało
mochodem i przez prywatne osoby. Po- na protokole przekaza- umorzone bez posta-
nieważ rzeczywiście w prywatnym samo- nia, oddałem to zna- Problem polega na tym, wienia jakichkolwiek
chodzie żandarmeria znalazła element ar- lezisko Muzeum że komendant Centrum zarzutów.
Szkolenia na potrzeby
maty z czasów II wojny światowej, spra- Broni Pancernej Sił Pokojowych nie miał
Mimo zakończe-
wą zajęła się policja – wyjaśnia mjr Mar- i Militariów. Nie pojęcia, jaki jest stan nia kroków prawnych
cin Wiącek, oficer prasowy ŻW. Słowo wiedziałem, kto jest prawny eksponatu niesmak pozostał.
„element” wydaje się być kluczowe w tej właścicielem tej ar- Sprawa odbija się
sprawie. Otóż działko, o którym tu mowa, maty. Nikt mnie nie in- czkawką nie tylko byłe-
to – jak twierdzą zgodnie obaj muzealni- formował, co mam z nią mu komendantowi, dziś do-
cy – kupa złomu. – Być może działko ma zrobić, więc w dobrej wierze wódcy 21 Brygady Strzelców
jakąś wartość historyczną, ale jeśli chodzi przekazałem eksponat tej instytucji, któ- Podhalańskich gen. bryg. Tomaszowi Bą-
o sprzęt kolekcjonerski, to jest warte tyle, ra spełniła wymagania formalne – tłuma- kowi, ale też obu zainteresowanym muze-
ile waży. Gdy wywoziłem je z jednostki, czy ówczesny dowódca CSnpSP. Gene- om. Rafał Bier z Prywatnego Muzeum
leżało odkryte na lawecie, a mimo to żan- rał Bąk czuje się pokrzywdzony. Uważa Broni Pancernej i Militariów w Bielsku
darmi i policja zaczęli go szukać w samo- bowiem, że rzekomy właściciel armaty twierdzi, że zmęczyło go już całe to za-
chodzie, nikt bowiem nie zwrócił uwagi powinien był zastosować się do prośby mieszanie i skłonny jest oddać armatę mu-
na wystającą zardzewiałą rurę. To jest radcy prawnego jednostki i napisać od- zeum w Skarżysku, bo przynosi mu ona
złom, który niczego nie przypomina. Kie- powiedni wniosek. więcej problemów niż korzyści. Muzeum
dyś może to była broń, ale teraz wszyscy ze Skarżyska z kolei deklaruje, że ekspo-
umierali ze śmiechu, gdy zobaczyli, co CIĄG DALSZY NASTĄPI? nat nie ma dla nich aż takiej wartości mu-
miałem na lawecie. Nawet żandarmi robi- Żandarmeria Wojskowa w Kielcach zealnej, więc mogą odstąpić od wszelkich
li sobie przy armacie pamiątkowe zdjęcia zaczęła prowadzić śledztwo nadzorowa- roszczeń, wymieniając armatę na inny
– opowiada Rafał Bier. Bielski muzealnik ne przez Wojskową Prokuraturę Garnizo- eksponat. Ciekawe, czy jeżeli obydwa mu-
ze złością mówi, że nikt nie sprawdził, czy nową w Krakowie. Jak podaje rzecznik kra- zea zrzekną się praw do armaty i trafi ona
ma jakiekolwiek dokumenty uprawniają- kowskiej prokuratury wojskowej ppłk Ry- np. do Centrum Szkolenia na potrzeby Sił
ce go do wywozu armaty poza jednostkę szard Filipowicz, przedmiotem postępowa- Pokojowych, cały galimatias rozpocznie
wojskową. Wszystko, jak twierdzi, odby- nia było podejrzenie nieumyślnego prze- się od nowa? 
wało się legalnie. Bier wspomina również, kroczenia uprawnień przez komendanta
że po przyjeździe do Bielska czekała go kieleckiego centrum szkolenia, polegające Napisz do autorki:
niemiła niespodzianka w postaci grup AT na przekazaniu armaty przeciwlotniczej magdalena.kowalska@redakcjawojskowa.pl

nr 25/2008 Polska Zbrojna 41


PO SŁUŻBIE
K S I Ą Ż K A
rozmów, jakie w 1967 r. Thompson przepro-

Druga bitwa o Anglię wadził z jedyną osobą, która przeżyła kata-


strofę, pilotem Prchalem, oraz wieloma mniej
lub bardziej ważnymi osobami przewijającymi
Czy jest sens wydawać książkę 40 lat po premierze? się w historii feralnego lotu. Dla Thompsona
Będący w temacie znają Thompsona w oryginale, dla pozostałych głównym celem nie było rzetelne wyjaśnienie
będzie to jedynie świadectwo wydarzeń z 1967 r. gibraltarskiej tragedii, lecz oczyszczenie Chur-
chilla. Tytuł oryginału brzmi „The assassina-

N azwisko Thompsona przewija się w licz-


nych publikacjach dotyczących katastro-
fy gibraltarskiej z 4 lipca 1943 r. Historia po-
podróżuje po świecie, odwiedza świadków
i ważne osobistości czasu wojny, rozmawia,
docieka, inwigiluje. Bardzo szybko „Zbrodnia
tion of Winston Churchill”. To nie tyle „Zbrod-
nia Churchilla?”, jak chce polski wydawca,
ile „Zbrodnia na Churchillu”, której dopuścił
wstania „Zbrodni Churchilla?” jest zadziwia- Churchilla?” staje się jednowymiarową ma- się Rolf Hochhuth, przedstawiony przez
jąca, a lektura nasuwa mnóstwo wątpliwości szyną do ośmieszenia Hochhutha i, w pew- Thompsona jako szkodliwy szaleniec. (Kub)
co do rzeczywistych motywów autora. nym stopniu, współpracującego z nim brytyj-
W 1967 r. niemiecki dramaturg Rolf Hoch- skiego historyka Davida Irvinga, który w tam-
huth próbował wystawić w Wielkiej Brytanii tym czasie pracował nad swoim „Wypad-
swoją sztukę, w której ukazywał dylematy mo- kiem”. Nie sposób nie zauważyć tendencyjno-
ralne przywódców w czasie wojny. Stawiał py- ści książki. Thompson daje jednoznaczną od-
tanie o etyczną zasadność bombardowań Dre- powiedź – śmierć gen. Sikorskiego była wy-
zna. Śmierć tysięcy porównał do śmierci jed- padkiem. Prawdopodobieństwo zamachu jest Carlos Thompson,
nostki – na jednostkę tę wybierając gen. Si- minimalne, prawdopodobieństwo udziału „Zbrodnia
korskiego, nazywając sprawę tragicznej śmier- w spisku Brytyjczyków i Churchilla – zerowe. Churchilla?”,
ci generała zamachem, a palec oskarżyciela Pomijając trudne do ukrycia wady, książka ma Prószyński i S-ka,
aluzyjnie kierując w kierunku Winstona Chur- sporo zalet. Największym atutem jest zapis Warszawa 2007
chilla. Według Hochhutha śmierć Sikorskiego
była na rękę Wielkiej Brytanii, układającej sto-
sunki z ZSRR w myśl swoich, a nie polskich STOWARZYSZENIE ŻOŁNIERZY 8. DYWIZJI
interesów. Dramaturg ogłasza, że ma jedno- IM. BARTOSZA GŁOWACKIEGO
znaczny dowód zamachu, ale zobowiązał się zaprasza
go nie ujawniać. Tu na scenę wkracza argen- na VII Spotkanie Koleżeńskie,
tyński aktor (!) Thompson. Zaprzyjaźnia się które odbędzie się w Koszalinie–Ustroniu Morskim w dniach 06–07.09.2008 r.
z Niemcem i – jak pisze – z życzliwości dla po-
mysłu wystawienia sztuki zaczyna szukać Koszt uczestnictwa: 130 zł (zakwaterowanie i bankiet).
prawdy o 4 lipca, by zapobiec skandalowi, któ- Wpłaty należy dokonać do 15 sierpnia 2008 r. na konto nr:
ry wybuchłby po rzuceniu przez Hochhutha PKO BP SA O /I Koszalin 27 1020 2791 0000 7302 0078 1492
tel. kontaktowy: CA MON 45-68-72, CA 094-345-68-72 w godz. od 8.00 do 11.00
niepopartych dowodami oskarżeń. Od tego
e-mail: stow8dow@op.pl
momentu aktor Thompson na własny koszt
K S I Ą Ż K A

GIBRALTARSKIE STRESZCZENIE
Z UWAGI NA OSOBĘ AUTORA padek. Znalazł w nich nawet no- rządu. Autorowi udało się dopa-
„ŚMIERĆ GENERAŁA we, niezbyt często opisywane trzeć zadziwiających zaniedbań
SIKORSKIEGO” MOŻNA UZNAĆ aspekty. Nie ma tu jednak sensa- komisji śledczej i sprzeczności
ZA PRZYKŁAD HISTORII cyjnych informacji. w zeznaniach świadków. Ustalił
ZAANGAŻOWANEJ. Justin Rozczaruje się ten, kto w „Śmier- on, że ochrona Liberatora na lot-
Whiteley to potomek jednej ci...” będzie szukał przekonują- nisku na Skale była słaba i wbrew
z ofiar katastrofy Liberatora, na cych dowodów całkowicie obala- zapewnieniom brytyjskich władz
którego pokładzie zginął jących teorie o zamachu. Tytuł wojskowych każdy mógł dostać
gen. Władysław Sikorski. Jest wy- Whiteleya dobrze sprawdza się ja- się na pokład maszyny i dokonać
raźnie subiektywny w ocenie i po- ko przewodnik po dotychczaso- sabotażu. Nie ma rzecz jasna na
dejściu do materiałów, jednak nie wych badaniach i teoriach. Mamy to dowodów, ale zadziwiające
można mu zarzucić zaślepienia. tu m.in. teorie Thompsona, jest, że po śmierci głowy sojuszni-
Niestety, praca jest wtórna. Po Irvinga i Kisielewskiego. Niewiele czego państwa tak ważny aspekt
pierwsze, powstała w wiele lat po miejsca autor poświęca wcze- sprawy nie został do końca wyja-
tragedii. Gdy Whiteley zbierał ma- śniejszym, domniemanym pró- śniony. Zastanawia jednak to, że teorii o zamachu mogą być tym
teriały, wielu najbardziej istotnych bom zabójstwa gen. Sikorskiego. mimo wszystkich wątpliwości, faktem rozczarowani. A prawda?
świadków tragedii już nie żyło. Po Opisuje relacje na linii Sikorski– których po latach, i bez dostępu Tej nie poznamy nigdy. (jcz)
drugie, jest to nie tyle próba do- –Wielka Brytania–ZSRR, umiej- do nowych danych, nie sposób
tarcia do faktów, ile opis prób in- scawiając gibraltarską tragedię wyjaśnić, Whiteley kończy książkę Justin Whiteley, „Śmierć
nych badaczy i historyków. w kontekście trudnej sytuacji poli- jednoznacznym stwierdzeniem generała Sikorskiego”,
Whiteley zapoznał się rzecz jasna tycznej po m.in. ujawnieniu zbrod- – 4 lipca 1943 r. miał miejsce Dom Wydawniczy Bellona,
z pracami komisji badającej wy- ni katyńskiej i reakcji polskiego tragiczny wypadek. Zwolennicy Warszawa 2007 r.

42 Polska Zbrojna nr 25/2008


ZAPIS ||
ZAPIS FORUM
FORUM NA ||
NA CELOWNIKU
CELOWNIKU WOJSKO ||
WOJSKO PORADY
KULISY PORADY ||
PO SŁUŻBIE || | |
HISTORIAHISTORIA
PO SŁUŻBIE ||
MILITARIAMILITARIA
ŚWIAT PRASA | |
PRASA KULISY
ŚWIAT TO I OWO || || |

Ofensywa,
DAMIAN MARKOWSKI

której nie było


Czy Hitler rozpoczął wojnę ze Związkiem Sowieckim z konieczności? Z informacji, które wyciekły
z pilnie strzeżonych rosyjskich archiwów, może wynikać, że plan „Barbarossa” tylko o kilka tygodni
uprzedził potężną ofensywę Armii Czerwonej.
cisła współpraca niemiec- atakowaniu Niemiec od wyniku podnieb-
ko-sowiecka, zapoczątko- nego starcia oraz od terminu operacji
wana zniszczeniem Polski „Lew morski”, czyli lądowania wojsk nie-
w 1939 r., była – z czego mieckich w Wielkiej Brytanii. Osłabienie
wszyscy doskonale zdawa- Wehrmachtu, którego część żołnierzy by-
li sobie sprawę – przyjaźnią łaby zaangażowana na angielskich wy-
z konieczności, która musiała prędzej czy brzeżach, miało ułatwić czerwonoarmi-
później się skończyć. Konflikt interesów stom szybkie przerwanie frontu i marsz
między totalitarnymi państwami zaczął w głąb Niemiec. Pierwszy projekt ataku W LATACH 1937–1939 z rozkazu Stalina wy-
narastać po agresji ZSRR na Finlandię, powstał w sowieckim sztabie generalnym mordowano dziesiątki tysięcy oficerów Armii
państwo pod wieloma względami zwią- już 18 września 1940 r., gdy stało się ja- Czerwonej. Powodem zbrodni była likwidacja
zane z III Rzeszą, a zaostrzył się jeszcze sne, że Luftwaffe poniosła porażkę. Dla rzekomych kontrrewolucjonistów i oczyszczenie
wojska z „elementów niepewnych”. W rzeczywi-
bardziej po zajęciu przez ZSRR republik porównania, plan operacji przeciwko stości zdecydowaną większość zabitych stano-
nadbałtyckich. Związkowi Radzieckiemu pod kryptoni- wili zdeklarowani komuniści, którzy padli ofiarą
mem „Barbarossa” Hitler zatwierdził do- polityki zastraszania społeczeństwa sowieckie-
Cisza przed „Burzą” piero trzy miesiące później. go. Brak wykwalifikowanych oficerów sowiec-
Czynnikiem decydującym o zaborczych „Podstawowym strategicznym celem kich zdecydowanie ułatwił Wehrmachtowi osią-
gnięcie sukcesu w lecie 1941 r. i opóźnił przy-
planach Stalina była... bitwa o Anglię. So- Armii Czerwonej jest rozgromienie głów-
gotowywany atak na III Rzeszę.
wiecki dyktator uzależniał decyzję o za- nych sił armii niemieckiej [...]. W żadnym 

nr 25/2008 Polska Zbrojna 43


AAAAAAA
HISTORIA AAAAAAAA
II WOJNA ŚWIATOWA
wypadku nie pozwolić na przejęcie ini- nych, współdziałanie z flotą bałtycką oraz twa. Regulamin przewidywał, że na poło-
cjatywy przez niemieckie dowództwo, zrzucenie dużego desantu powietrznego. wę pułku lotniczego powinno przypadać
uprzedzić nieprzyjaciela w rozwinięciu Fakty mówią jasno, że plan „Burza” zo- jedno lotnisko. Tymczasem w czerwcu
i atakować niemiecką armię w momen- stał częściowo wykonany. Częściowo, po- 1941 r. każde z pogranicznych lotnisk było
cie, kiedy będzie znajdować się w stadium nieważ Niemcy zaatakowali pierwsi. obsadzone aż przez dwa pułki. To ułatwiło
rozwijania i nie zdąży jeszcze zorganizo- 21 czerwca 1941 r., na dzień przed hitle- niemieckim lotnikom całkowite zniszcze-
wać frontu i współdziałania rodzajów rowskim atakiem, oddziały Armii Czerwo- nie samolotów z czerwoną gwiazdą, stoją-
wojsk” – brzmiał fragment planu o kryp- nej były skoncentrowane na granicy zgod- cych ciasno jeden obok drugiego. Trudno
tonimie „Burza”, znanego także pod na- nie z wytycznymi do natarcia. Dotyczyło to w tym miejscu nie zadać pytania: czy prze-
zwą MP-41. zwłaszcza jednostek pancernych, zmotory- ładowanie sowieckich lotnisk nie wynika-
Plan, który został zatwierdzony 16 ma- zowanych i kawalerii, które miały dokonać ło również z niedociągnięć organizacyjnych
ja 1941 r., precyzyjnie określał siły, jakie przełamania linii wroga. W korpusach pan- i braku odpowiednich lądowisk?
miały zostać użyte do pokonania Niemiec. cernych na zachodzie ZSRR znajdowało się Nie bez znaczenia pozostaje też kwestia
Czas miał działać na korzyść Rosjan, po- ponad 80 proc. nowych czołgów i samolo- wywiadu. Sowiecki działał sprawnie do
nieważ zakończenie wielkiej moderniza- tów. Na granicy z Niemcami zebrano ostatnich chwil pokoju i dostarczał moco-
cji sowieckiej armii planowano na 1943 r. ok. 3 mln żołnierzy, a dalsze 800 tys. dawcom niezwykle cennych informacji,
W 1941 r. nowoczesne czołgi T-34, w chwili wybuchu wojny było w drodze do między innymi podając dyslokację armii
KW-1 i KW-2 stanowiły zaledwie 10 proc. macierzystych oddziałów. W wyniku tajnej niemieckiej i jej uzbrojenie w ostatnich
zdolnych do walki sił pancernych. Ocze- mobilizacji (przewidywanej przez plan dniach przed operacją „Barbarossa”. W ob-
kiwano również na nowe samoloty my- „Burza” i wprowadzanej w życie od poło- liczu napaści na zachodniego sąsiada Sta-

Doświadczalna piechota
P rzygotowania do uderzenia na zachód
potraktowano w ZSRR poważnie. Pod
koniec 1940 r. specjalny zespół doświad-
czalny badał mobilność piechoty w trud-
nych warunkach Karpat Wschodnich. Na
czele grupy stał Iwan Bagramian, oficer
zwalczający po wojnie partyzantkę antyko-
munistyczną. Badania (prowadzone m.in.
na Przełęczy Użockiej) przyczyniły się do
rozwoju sowieckich dywizji górskich. Zespół
doświadczalny stwierdził jednoznacznie, że
Karpaty to teren szczególnie ciężki do pro-
wadzenia działań zaczepnych. Kilka lat póź-
W 1941 r. nowoczesne czołgi T-34, KW-1 i KW-2 stanowiły zaledwie 10 proc. zdolnych do walki sił niej, w 1944 r., nie wyciągnięto z tego od-
pancernych. Oczekiwano również na nowe samoloty myśliwskie i szturmowe, które mogłyby do- powiednich wniosków i w bitwie o Przełęcz
równać hitlerowskim maszynom. Na zdjęciu czołgi: A-8, A-20, T-34 (model z 1940 r.), T-34 (model Dukielską stoki gór spłynęły krwią Rosjan.
z 1941 r.)

śliwskie i szturmowe, które mogłyby do- wy maja) Armia Czerwona miała liczyć lin mógł liczyć na kopalnię wiedzy o prze-
równać hitlerowskim maszynom. Trzeba w lipcu 9 mln żołnierzy! Rozpoczęcie taj- ciwniku. Wywiad hitlerowski został w tym
było także wyszkolić nową kadrę oficer- nej mobilizacji w przededniu hitlerowskiej pojedynku skazany na porażkę przez same-
ską, gdyż stara została zlikwidowana pod agresji pomogło Rosjanom w uzupełnieniu go Hitlera, który zabronił prowokować Ro-
koniec lat 30. Ponadto wzdłuż granicy nie- strat po pierwszych klęskach i umożliwiło sjan zbyt dużą aktywnością. Szef wywiadu
miecko-sowieckiej wzniesiono pas umoc- utworzenie nowych jednostek. niemieckiego na wschodzie ppłk Helmdach
nień zwany Linią Mołotowa, próbując osło- Plan „Burza” zakładał docelowe utwo- wspomina po latach: „Nasza wiedza o po-
nić się w ten sposób przed niepewnym rzenie trzech frontów: północno-zachod- ziomie uzbrojenia i wyposażenia Armii
sojusznikiem. niego, zachodniego i południowo-zachod- Czerwonej istniała tylko w zarysach”.
niego. Pierwszy z nich miał bezpośrednio Niemiecki dyktator chciał uśpić czujność
Hitler był szybszy nacierać na Prusy. Zadaniem drugiego był przeciwnika i w dużym stopniu udało mu
Jeszcze przed zatwierdzeniem planu rajd wzdłuż Wisły, a następnie szeroki skręt się to osiągnąć – 22 czerwca Stalin nie
11 października 1940 r. ludowy komisarz ku Bałtykowi, celem odcięcia Prus. I wresz- uwierzył, że Hitler wywiódł go w pole.
obrony ZSRR marsz. Siemion Timoszen- cie front południowo-zachodni, który po- Przestraszony i zdezorientowany, w pierw-
ko podpisał projekt „dwustronnej operacyj- winien przedzierać się wzdłuż Karpat na szych godzinach wojny zabronił swoim żoł-
no-strategicznej gry na mapach” symulu- Śląsk oraz wtargnąć na tereny Rumunii nierzom odpowiadać na ostrzał wroga. Je-
jącej uderzenie na hitlerowskie Niemcy. i zająć znajdujące się tam rejony ropono- go plan, zgodnie z którym miał zaatako-
Gra była wstępem do manewrów zorgani- śne. 21 czerwca 1941 r. jednostki sowiec- wać pierwszy, się nie sprawdził. Wehr-
zowanych wczesną wiosną kolejnego ro- kie skoncentrowane w zachodnich okrę- macht wygrał wyścig z czasem i zadał woj-
ku, a jej temat to „Operacja zaczepna fron- gach wojskowych zostały zorganizowane skom sowieckim dotkliwy cios, przejmu-
tu z przełamaniem rejonu umocnionego”. w trzy fronty o identycznych nazwach, ja- jąc inicjatywę na froncie wschodnim na
Terenem gry miały być Prusy Wschodnie. kie przewidywał plan „Burza”. ponad rok. 
Zakładano przełamanie frontu zmasowa- O przygotowaniach do agresji może też Napisz do autora:
nym atakiem grup konno-zmechanizowa- świadczyć wzmożona koncentracja lotnic- polska-zbrojna@redakcjawojskowa.pl

44 Polska Zbrojna nr 25/2008


| | | | | | | | |
ZAPIS FORUM NA CELOWNIKU WOJSKO PORADY PO SŁUŻBIE HISTORIA MILITARIA ŚWIAT PRASA KULISY TO I OWO | |

Ż
Wyrazy szczerego współczucia ycie nasze to często nie-
Wyrazy szczerego współczucia
i głębokiego żalu
i głębokiego żalu kończące się pasmo za-
Panu płk. Andrzejowi
Panu kapitanowi Kamilowi dań i obowiązków. Angażu-
SZCZOŁKOWI
OZIMKOWI jemy się w pracę, w życie ro-
z powodu śmierci
z powodu śmierci dzinne, czasem jeszcze we
OJCA współpracę sąsiedzką czy wspólno-
SIOSTRY tową. Słowem, każdego dnia istna
składają:
składają: bieganina od świtu do nocy. Zachę-
kierownictwo, kadra, koledzy
szef, kadra i pracownicy wojska tą do dalszej pracy niech będą dla
i pracownicy wojska
Wojewódzkiego Sztabu
Zarządu Planowania nas słowa z ewangelii „darmo
Wojskowego w Łodzi.
Operacyjnego P-3. otrzymaliście, darmo dawajcie”.
(Mt 10,8)
Słowa te odczytujemy nie tylko
Panu płk. rez. mgr. inż. Janowi PIOTROWSKIEMU
w kontekście naszych zadań, ale
prezesowi Wojskowych Zakładów Lotniczych nr 4 SA w Warszawie
również niesienia pomocy potrze-
wyrazy głębokiego współczucia z powodu śmierci
bującym. Żołnierze, którzy biorą
SYNA udział w misjach pokojowych i hu-
składają: manitarnych poza granicami na-
dyrektor, kadra i pracownicy Departamentu Polityki Zbrojeniowej szego kraju, bardzo często stykają
w Ministerstwie Obrony Narodowej. się z ludźmi dotkniętymi nieszczę-
ściem wojny i klęsk żywiołowych.
Starają się w ramach pomocy mię-
Z głębokim smutkiem i żalem dzynarodowej tworzyć wojskowe
Panu Janowi
przyjęliśmy wiadomość o śmierci grupy pomocy ludności cywilnej
PIOTROWSKIEMU
dyrektorowi (CIMIC), przekazywać dary od or-
kmdr. por. rez. Romana ganizacji państwowych i kościel-
Wojskowych Zakładów
CHMIELEWSKIEGO nych (Caritas). Niejednokrotnie sa-
Lotniczych nr 4
oraz Jego Rodzinie mi wychodzą z inicjatywą i poma-
W Zmarłym tracimy gają miejscowym. Nigdy nie zapo-
wyrazy żalu i głębokiego
szlachetnego człowieka,
współczucia z powodu śmierci mnę, jak widziałem uradowane
wspaniałego oficera i przyjaciela.
dzieci, którym nasi żołnierze rozda-
RODZINIE ZMARŁEGO,
SYNA wali słodycze. Polscy żołnierze nio-
JEGO NAJBLIŻSZYM
składają są pomoc, pełniąc służbę w Afgani-
szczere wyrazy współczucia
dyrektor i pracownicy Instytutu stanie, Iraku, na Bałkanach, w Li-
składają:
Technicznego Wojsk Lotniczych. banie, Syrii, Kongo, Pakistanie czy
kadra i marynarze dywizjonu
Pomocniczych Jednostek też na rozpoczynającej się właśnie
Pływających misji humanitarnej w Czadzie.
Komendy Portu Wojennego Ewangelia dzisiejszej niedzieli pod-
w Świnoujściu. Wyrazy szczerego współczucia kreśla, że każdy z nas musi uczyć
i głębokiego żalu się rozsądnego obdarowywania
Panu kmdr. por. rez.
bliźnich i dawania nawet tym naj-
Panu Ryszardowi
biedniejszym szansy odwdzięczenia
por. Tomaszowi BARNIKOWI KALWASIŃSKIEMU
się, chociażby zapłatą był tylko
wyrazy szczerego współczucia oraz z powodu śmierci
uśmiech dziecka. Mówi bowiem
głębokiego żalu z powodu śmierci św. Paweł: „Więcej szczęścia jest
TEŚCIA
składają: w dawaniu, aniżeli w braniu”
OJCA
dowódca, kadra (Dz 20,35). Dobrze jest, jeśli nasze
składają:
i pracownicy wojska serca są otwarte na potrzeby bliź-
dowództwo, kadra
i pracownicy wojska Dywizjonu Zabezpieczenia nich, a od obdarowywanych uczy-
bWE w Lidzbarku Warmińskim. Hydrograficznego MW. my się postawy szczerego i rado-
snego dziękczynienia Bogu i bliź-
nim. Tak jak czynią to przebywają-
RODZINIE i BLISKIM ce obecnie w Polsce dzieci z Za-
zmarłego mbii, które dzięki adopcji na odle-
głość mogły uczyć się w szkole i za
płk. w st. spocz. Tadeusza SKOCZKA ten dar serca dziękują naszym do-
broczyńcom.
wyrazy głębokiego współczucia i szczerego żalu ks. Tomasz Paroń
składają szef i kadra Dyżurnej Służby Operacyjnej Sił Zbrojnych RP.

nr 25/2008 Polska Zbrojna 45


AAAAAAA LUDZIE
WOJSKO AAAAAAAA

UK MOD (2)
TOMASZ SZULEJKO (2)

Kolejny sprawdzian

Walka o uśmiech
WIELKA BRYTANIA. Najnowszy samolot
bojowy Królewskich Sił Powietrznych (RAF)
Typhoon przechodzi kolejne sprawdziany,
by w pełni zasłużyć na miano maszyny wie-
lozadaniowej. Jeden z nich samolot zaliczył
TOMASZ SZULEJKO na amerykańskiech ćwiczeniach „Green
Dzięki żołnierzom z dwóch jednostek wojskowych spełniło się marzenie Flag”, gdzie zrzucał bomby Paveway 2.
ośmioletniego chorego Kacpra. Na jeden dzień został żołnierzem. „Green Flag” to wspólne manewry jed-
I to niezwykłym – pół-pilotem, pół-czołgistą. nostek wojsk lądowych i sił powietrz-
nych, które mają udać się do Iraku.
acper Łęcki ze Szczecina jest wego czołgistę. – Myślałem, że czołg in- Ćwiczono bezpośrednie wsparcie od-
ośmioletnim podopiecznym aczej wygląda w środku. Wydawało mi działów lądowych w działaniach
fundacji „Mam marzenie”. Ra- się, że ma stoliczek i krzesełka. Żołnie- asymetrycznych. Obok amery-
zem z rodzicami, młodszym ro- rzom musi być ciasno… – uwagi chłop- kańskich F-16 uczestniczyło
dzeństwem oraz wolontariuszami przyje- ca wygłaszane z rozbrajającą szczerością w nich siedem „taj-
chał 9 czerwca do Poznania. Komendant rozbawiły żołnierzy i rodziców. Na pa- funów” z 11 eska-
Centrum Szkolenia Wojsk Lądowych miątkę sierż. Huchwajda podarował ma- dry RAF stacjonu-
im. Stefana Czarnieckiego płk Jarosław łemu czołgiście własny hełmofon. Kac-
Wierzcholski oraz dowódca 31 Bazy Lot- per otrzymał również świadectwo stwier-
nictwa Taktycznego płk pil. Rościsław dzające, że jest najdzielniejszym honoro-
Stepaniuk zgodzili się pomóc w spełnie- wym czołgistą Wojska Polskiego.
niu marzenia Kacpra i na jeden dzień Jazda na symulatorze czołgu oraz wi-
wcielili go w szeregi armii. zyta w Muzeum Broni Pancernej były ko-
Po krótkiej odprawie koordynacyjnej lejnymi punktami wizyty w centrum. Kac-
w gabinecie pułkownika Wierzcholskie- per zobaczył prawdziwego ,,Rudego 102”
go Kacper poszedł do parku sprzętu tech- oraz kolekcję strojów i broni używanych
nicznego, gdzie w gotowości czekał czter- podczas kręcenia filmu ,,Ogniem i mie-
dziestotonowy PT-91 Twardy. Ośmiola- czem”. Następnie żołnierze zabrali chłop-
tek bardzo chciał zobaczyć prawdziwy ca na strzelnicę. Kiedy kpt. Przemysław
czołg, ale nie spodziewał się, że będzie Szajda zaprezentował karabin wyborowy
mógł się nim przejechać. Sierż. Jan Hu- TRG 22 Sako, Kacper krzyknął z podzi-
chwajda zrobił nawet z Kacpra prawdzi- wem: – Prawdziwa ,,snajperka”!
Gdy chłopiec skończył wizytę w CSW-
Ląd, przyszedł czas na poznańskie Krzesi-
ny, gdzie czekali już na Kacpra wojskowi
lotnicy. Chłopiec usiadł za sterami Jastrzę-
bia, a kpt. Mariusz Skrobiś cierpliwie opo-
wiadał mu o największych sekretach F-16.
Kacper złożył też przysięgę, że dotrzyma ta-
jemnicy wojskowej i nie zdradzi sekretów, jącej w bazie lotniczej Coningsby. Podczas
które poznał. Ogromną radość sprawił manewrów brytyjscy piloci niszczyli cele na-
chłopcu lot na symulatorze F-16. Na koniec ziemne, używając działek pokładowych
dowódca bazy płk Stepaniuk wręczył Kac- i amunicji precyzyjnej. Zgodnie z planami
CHŁOPIEC usiadł za sterami Jastrzębia, prowi pamiątki.  Typhoony mają osiągnąć gotowość opera-
a kpt. Mariusz Skrobiś cierpliwie opowiadał
mu o największych sekretach F-16. Napisz do autora: cyjną do ataków na cele naziemne 1 lipca
tomasz.szulejko@redakcjawojskowa.pl 2008 r. (ted)

46 Polska Zbrojna nr 25/2008


ZAPIS ||
ZAPIS FORUM
FORUM NA ||
NA CELOWNIKU
CELOWNIKU WOJSKO ||
WOJSKO PORADY
KULISY PORADY ||
PO SŁUŻBIE
PO SŁUŻBIE|| | |
MILITARIAMILITARIA
HISTORIAHISTORIA ||
ŚWIAT PRASA
PRASA KULISY | |
ŚWIAT TO I OWO || || |

Obecnie w Świdniku
montuje się ich
15 miesięcznie,
co oznacza, że tysięczny
pojawi się w drugiej
połowie przyszłego
roku

Dwusetna „139”
POLSKA. Na początku czerwca w PZL Świdnik uroczyście przekazano firmie AgustaWestland dwusetny kadłub śmigłowca
AW139. W sumie od nawiązania współpracy w 1996 r. powstało tam blisko 800 kadłubów różnych typów śmigłowców tej
firmy. Obecnie w Świdniku montuje się ich 15 miesięcznie, co oznacza, że tysięczny pojawi się w drugiej połowie przyszłe-
go roku. Produkowane są kadłuby AW119 Ke, AW109 Power, AW109 LUH, Grand i AW139. Montaż finalny tej ostatniej
maszyny odbywa się w dwóch miejscach, w Vergiate we Włoszech i Filadelfii w USA. Maszyna cieszy się dużym powodze-
niem na rynku. AgustaWestland otrzymała zamówienia na prawie 350 maszyn od klientów z 40 krajów. (wr)

Zainteresowani Texanem Nowa


IZRAEL–USA. Defense Security haubica
Cooperation Agency poinformowa-
ła Kongres o możliwości sprzedaży
Izraelowi w ramach programu FMS
samolotów szkolnych T-6A Texan.
USAF

Rząd tego kraju zwrócił się z zapy-


taniem o możliwość zakupu 190 mln dol. Texany zastąpiłyby

KMW
25 maszyn wraz z niezbędnym do- w izraelskich siłach powietrznych
datkowym wyposażeniem, szkole- wyprodukowane na początku AUSTRIA–NIEMCY. Na wystawie
niem personelu i serwisem. Przy lat 60. maszyny Zukit, które są Eurosatory w Paryżu (16–20
zrealizowaniu wszystkich opcji przestarzałe, zużyte i kosztowne czerwca) nastąpi prezentacja
wartość transakcji przekroczy w eksploatacji. (wt) prototypu nowej samobieżnej
haubicy Donar opracowanej
wspólnie przez Krauss-Maffei
Wegmann i General Dynamics
European Land Systems. Moduł
artyleryjski składa się z haubicy
(lufa 155 mm/52 kal.) z zapa-
sem 30 pocisków. Zamontowano
go na zmodyfikowanym podwo-
ziu gąsienicowym bojowego wo-
zu piechoty ASCOD 2.
Nowa haubica może prowadzić
ostrzał w promieniu 360 stopni
i razić cele odległe nawet

SZYBKIE o 56 km. Jako że jest to system


w pełni automatyczny, obsługuje
go dwóch żołnierzy, kierowca
PATROLOWCE i dowódca, którzy zajmują miej-
AUSTAL

sca w opancerzonej kabinie.


AUSTRALIA. Pędniki Kamewa firmy Rolls-Royce zostały wybrane dla łodzi patrolowych, które Austal zbuduje Jedną z zalet Donara jest waga
dla straży wybrzeża wysp Trinidad i Tobago. Para pędników będzie zasilana przez podwójny zespół silników – poniżej 31 ton. Dzieki temu
MTU 16V 2000 M92. Dzięki takiemu rozwiązaniu jednostki zyskają dużą manewrowość. Inną zaletą jest będzie można go w przyszłości
maksymalna prędkość łodzi, która będzie wynosiła 40 węzłów. Z czterokrotnie niższą ich zasięg pływania przewozić europejskim transpor-
wyniesie tysiąc mil morskich. (t)
towcem A400M. (w)

nr 25/2008 Polska Zbrojna 47


AAAAAAA LOTNICTWO
MILITARIA AAAAAAAA
Odchudzanie po szwedzku
SZWEDZKIE SIŁY nii i zmagazynowano. Z po- stacjonuje w Luleä, a w jego do 2013 r. W tym
POWIETRZNE (Flygvapnet) zostałych 60 połowę moder- skład wchodzi 211 Dywizjon roku szwedzkie minister-
zamówiły w sumie 204 my- nizowano do standardu (JAS 39A/B) i 212 Dywizjon stwo obrony ogłosiło plan
śliwce JAS 39 Gripen C/D. W Gripeny wyposażo- (od 2006 r. JAS 39C/D). cięć budżetowych. Zakłada
(Gryf), które weszły do służ- ne są dwa skrzydła opera- Gripeny posiada również likwidację jednego z dwóch
by w 1996 r. Po przyjęciu cyjne. Skrzydło F 17 stacjo- składające się z dwóch dy- skrzydeł operacyjnych
120 samolotów wersji A/B nuje w Ronneby. Składa się wizjonów skrzydło testowo- i redukcję liczby myśliwców
do służby zaczęto wprowa- z 171 Dywizjonu (od szkoleniowe F 7 stacjonują- do 60. Oznacza to, że
dzać nowszą wersję – C/D. 2005 r. wyposażony w JAS ce w Satenas. Wszystkie Szwecja musiałaby wycofać
60 maszyn pierwszej wersji 39C/D) i 172 Dywizjonu Gripeny w wersji A/B mają ze służby ponad

GRIPEN ROZWIJA SKR


produkcyjnej wycofano z li- (JAS 39A/B). Skrzydło F 21 zostać wycofane ze służby 144 Gripeny.

PAWEŁ HENSKI

23 kwietnia Saab oficjalnie pokazał nową,


demonstracyjną wersję myśliwca JAS 39 Gripen.
Z nowym silnikiem, radarem oraz znacznie
zwiększonym zasięgiem szwedzki myśliwiec
ma szansę stać się eksportowym hitem.

Zaprezentowany w zakładach Saaba kowita masa startowa zwiększy się przeprojektowania podwozia jest możli-
w Linköping Gripen oznaczony jest skró- z 14 do 16 ton. wość zamontowania dwóch dodatkowych
tem NG, czyli New Generation. Jest to de- pylonów do przenoszenia uzbrojenia pod
monstrator technologii, która będzie wy- Nowe oblicze gryfa kadłubem samolotu. Gripen NG docelowo
korzystana do produkcji kolejnej wersji Jedną z najważniejszych modyfikacji otrzyma radar pokładowy z aktywną ma-
myśliwca. Gripen NG został wyposażony samolotu jest zwiększenie pojemności trycą skanowania elektronicznego (AESA).
w nowy amerykański silnik odrzutowy jego wewnętrznych zbiorników paliwa Jest to tzw. wersja Mk 5 instalowanego
General Electric F414G montowany o 40 proc. Wynik ten osiągnięto dzięki obecnie radaru typu PS-05/A (pulsacyjno-
w myśliwcach F/A-18E/F Super Hornet. przeprojektowaniu podwozia głównego, dopplerowskiego z tradycyjną anteną).
Będzie produkowany na licencji przez fir- które chowa się w nasadzie skrzydeł, a nie, Wspólnie opracowują go firmy: szwedzka
mę Volvo Aero. Duży ciąg silnika, rzędu jak dotychczas, w kadłubie. Większa ilość Ericsson oraz francuska Thales. Testy no-
97.86 kN, pozwoli Gripenowi na lot nad- paliwa połączona z oszczędniejszym silni- wego radaru mają rozpocząć się w przy-
dźwiękowy (ok. 1,1 macha) bez użycia kiem General Electric sprawiła, że maksy- szłym roku. Radar powinien znaleźć się
dopalacza, nawet z podwieszonymi rakie- malny zasięg myśliwca zwiększył się w wyposażeniu Gripenów NG do 2012 r.
tami powietrze–powietrze. z 2800 do 4070 km! To o tysiąc kilome- Nie wiadomo jeszcze dokładnie, jaką
Gripen NG będzie ważył tylko o 200 trów więcej niż maksymalny zasięg F-16C modernizację awioniki przewiduje produ-
kg więcej niż dwumiejscowy JAS 39D, bez zbiorników konforemnych. Ubocznym, cent w związku z wprowadzeniem radaru
jednak dzięki nowemu silnikowi jego cał- ale również bardzo cennym rezultatem AESA. Już dziś Gripen w wersji C/D ma

48 Polska Zbrojna nr 25/2008


ZAPIS ||
ZAPIS FORUM
FORUM NA ||
NA CELOWNIKU
CELOWNIKU WOJSKO ||
WOJSKO PORADY
KULISY PORADY||
PO SŁUŻBIE ||
PO SŁUŻBIE | | ||
MILITARIAMILITARIA
HISTORIAHISTORIA ŚWIAT PRASA | |
PRASA KULISY
ŚWIAT TO I OWO || || |

SAAB 340 z radarem Erieye zawarły Czechy. 11 lutego Saab podpisał


i JAS 39 Gripen kontrakt na dostawę dla Tajlandii sześciu
Gripenów (2 JAS 39C i 4 JAS 39D) oraz
dwóch samolotów AWACS typu Saab
340 Erieye.
Obecnie Gripen startuje we wszystkich
liczących się przetargach na dostawę my-
śliwców wielozadaniowych. W kwietniu
ubiegłego roku Saab zaproponował Gripe-
na NG jako nowy myśliwiec dla Duńskich
Sił Powietrznych. Podpisano wstępne kon-

RZYDŁA
trakty pomiędzy szwedzkimi i duńskimi
Obecnie Gripen firmami na wspólne badania i rozwój tech-
startuje we wszystkich nologii lotniczych, które, po wybraniu Gri-
liczących się przetargach pena, mogłyby być kontynuowane w ra-
na dostawę myśliwców
wielozadaniowych
mach offsetu. W styczniu Saab złożył ofer-
tę sprzedaży Gripena Szwajcarii, a w mar-
cu Szwedzi zaoferowali Chorwacji sprze-
daż 12 myśliwców. W kwietniu Norwegia
wystąpiła o dostarczenie przez Saaba ofer-
ty na dostawę 48 Gripenów, które mogły-
by zastąpić starzejącą się flotę myśliwców
F-16. W tym samym miesiącu Saab wy-
startował w przetargu na średni wielozada-
niowy samolot bojowy dla Hinduskich Sił
Powietrznych (MMRCA). W grę wchodzi
wieloletni i niezwykle lukratywny kontrakt
na dostawę 126 myśliwców, transfer tech-
nologii i szkolenie.
Gripen stanowi poważną konkurencję
dla amerykańskiego programu JSF (Da-
nia, Norwegia), F-16 (np. Chorwacja, Ru-
munia), F/A-18 (Szwajcaria), Eurofighte-
ra oraz myśliwców rosyjskich. Wobec ro-
snących nieustannie kosztów programu
JSF kraje takie jak Dania i Norwegia być
może w ogóle zrezygnują z oferty amery-
kańskiej na rzecz Gripena. Problem
z F-35 polega na tym, że mimo pierwot-
nych założeń jest to samolot skompliko-
wany, a w dodatku – ze względu na wy-
korzystanie przy jego budowie technolo-
gii i materiałów „stealth” – drogi. Czyni
go to wprawdzie myśliwcem piątej gene-
SAAB (2)

racji, ale wielu krajom samolot taki nie jest


potrzebny i zadowolą się Gripenem – my-
nowoczesną, w pełni programowalną awio- wykorzystywanych w NATO, np. zasob- śliwcem generacji 4,5, tańszym od F-35
nikę o możliwościach działania sieciocen- nik oznaczania i celowania Litening GIII czy Eurofightera aż o połowę. Równie waż-
trycznego, pracującą na bazie pięciu magi- FLIR/LDP, bomby JDAM czy rakiety po- nym atutem szwedzkiej oferty jest pełna
strali typu 1553B. Na cyfrowym kokpicie wietrze–ziemia Brimstone. dostępność technologii. Teoretycznie na-
umieszczono trzy duże dotykowe wyświe- bywca samolotu może brać udział w jego
tlacze wielofunkcyjne, powiększony wy- Groźny przeciwnik konfiguracji jeszcze na etapie budowy.
świetlacz przezierny HUD, system obsłu- Gripen rozpoczął ofensywę, która może W przypadku F-35 nie jest to takie oczy-
gi przez drążek sterowy i manetkę prze- wywrócić do góry nogami światowy ry- wiste, o czym przekonali się biorący
pustnicy HOTAS. Pilot ma też pełną moż- nek samolotów myśliwskich. W 1999 r. udział w programie JSF Brytyjczycy, któ-
liwość używania gogli noktowizyjnych zwycięstwo Szwedów w przetargu na my- rym Amerykanie próbowali ograniczyć
i wyświetlaczy nahełmowych. Wymianę śliwce dla Południowoafrykańskich Sił Po- dostęp do niektórych technologii. Plusem
informacji taktycznych zapewnia system wietrznych wywołało sensację. Do 2012 r. oferty szwedzkiej jest również neutralność
TIDLS oraz, opcjonalnie, natowskie połą- Szwecja ma dostarczyć RPA 17 JAS 39C tego kraju, co sprawia, że korzystają z niej
czenie cyfrowe Link 16 współpracujące i 9 JAS 39D. Dwa lata później Węgry zde- państwa, które nie chcą się jednoznacznie
z wielofunkcyjnym systemem dystrybucji cydowały się na dziesięcioletni leasing wiązać z USA czy Rosją. 
informacji (MIDS). Myśliwiec może prze- 14 Gripenów (12 JAS 39C i 2 JAS 39D).
nosić większość uzbrojenia, zasobników W 2003 r. umowę na leasing takiej samej Napisz do autora:
rozpoznawczych oraz walki elektronicznej liczby myśliwców, również na dziesięć lat, polska-zbrojna@redakcjawojskowa.pl

nr 25/2008 Polska Zbrojna 49


ŚWIAT ARKTYKA
KANADA nie dysponuje
flotą lodołamaczy, pod-
czas gdy USA mają cztery
ciężkie lodołamacze,
a Rosja aż 16 takich
jednostek (na zdjęciu:
rosyjski lodołamacz
„Krasin”).

Topniejące lody
D okument z 14 marca, przygotowany
przez wysokiego przedstawiciela
ds. Wspólnej Polityki Zagranicznej

MARTECH POLAR
i Bezpieczeństwa UE Javiera Solanę,
zwraca uwagę na nową dynamikę geo-
strategiczną w Arktyce, na którą wpływa
globalne ocieplenie klimatu. Topnienie
czapy lodowej otworzy nowe korytarze Bogactwa naturalne skrywane przez Arktykę
transportowe, a także ułatwi wydobycie
minerałów. Zdaniem NASA średnia tempe- stają się coraz bardziej łakomym kąskiem,
ratura w tym regionie wzrasta w każdej de-
kadzie o 1,2 stopnia C. Pod koniec tego
na który ochotę mają Rosjanie, Kanadyjczycy,
wieku pokrywa lodowa w tym rejonie dra- Duńczycy, Amerykanie i Norwedzy.
stycznie zmaleje, co pozwoliłoby na swo-
bodne wykorzystywanie akwenów żeglugo-
Ich rywalizacja o ten obszar staje się
wych łączących ośrodki wydobycia surow- coraz intensywniejsza.
ców energetycznych z ich odbiorcami.
Przytoczone dane przemawiają za potrze-
bą wzmocnienia suwerennych praw nad Rafał
Domisiewicz
terytoriami arktycznymi. Przez ich morski
odcinek przebiegać będzie skrócona

ZIMNA
o 40 proc. droga łącząca Amerykę
Północną z Azją i Europą. W grę wchodzą
dwa akweny: przejście północno-wschod-
nie w strefie rosyjskiej oraz przejście pół-
nocno-zachodnie na północy Kanady.
Według marynarki wojennej USA
w 2050 r. okręty mogłyby go pokonywać
latem bez dodatkowego wsparcia.
Problem polega na tym, że Kanadyjczycy
uznają wymienione przejście za wody we-
wnętrzne, podczas gdy reszta świata bro-
ni wolności żeglugi.

ziewięć miesięcy temu tych światowych złóż węglowodorów. wencji o Prawie Morza. Dokument ten da-
świat obiegła informacja W całej Arktyce może spoczywać 586 mld je państwu nabrzeżnemu uprawnienia su-
o zatknięciu flagi rosyjskiej baryłek ropy – dwukrotnie więcej, niż wy- werena aż do 350 mil, o ile udowodni ono,
na biegunie północnym. noszą rezerwy saudyjskie. W Arktyce zna- że szelf na dnie Oceanu Arktycznego wy-
Celem rosyjskiej ekspedy- leźć można ponadto diamenty i złoto. Na sunięty ponad 200-milową granicę morską
cji było zgromadzenie do- dnie Oceanu Arktycznego znajduje się jest nadal częścią kontynentu. Sygnatariu-
wodów na to, że podwodny Grzbiet Łomo- 80 proc. rosyjskich złóż węglowodorów. sze konwencji mają dziesięć lat od ratyfi-
nosowa jest przedłużeniem Syberii, co da- kacji na złożenie dowodów naukowych po-
łoby Rosji prawa do części Arktyki. Szef SIŁA ARGUMENTÓW… twierdzających wniosek. Rosjanie muszą
wyprawy, a zarazem wiceprzewodniczący Strony sporu o Arktykę wytaczają argu- je przedstawić w przyszłym roku, nato-
Dumy Artur Czilingarow oznajmił, że Ark- menty prawne na uzasadnienie swoich miast Kanadyjczycy mają czas do 2013 r.,
tyka zawsze była częścią Rosji i częścią Ro- roszczeń. Przykładowo Kanada podpiera a Duńczycy do 2014 r. Norwegia już przed-
sji pozostanie. swoje racje prawami historycznymi, głów- stawiła swoje dossier.
Prawa własności do obszarów arktycz- nie scedowaniem tych ziem w przeszłości Choć wydawało się, że znaleziono spo-
nych roszczą sobie również Kanada, Da- przez Francję i Wielką Brytanię, jak rów- sób na rozstrzygnięcie sporu, pozostają
nia, Stany Zjednoczone i Norwegia. Sęk nież ekspedycjami polarnymi; zasiedle- wątpliwości. Po pierwsze, konwencji nie
w tym, że nigdy nie dokonano podziału li- niem i stałym użytkowaniem przez liczącą ratyfikowały Stany Zjednoczone. Amery-
czącego 4,5 mln km kw. szelfu arktyczne- w Kanadzie 45-tysięcy osób populację Inu- kanie mimo to wykorzystują największy
go. Wyobraźnię polityków rozpalają sza- itów; teorią sektorów, którą odrzucają inne lodołamacz na świecie „Healy” do badań
cunki US Geological Survey, że na Arkty- państwa, oraz delimitacją szelfu kontynen- oceanograficznych na wypadek, gdyby Se-
ce jest prawdopodobnie 25 proc. nieodkry- talnego zgodnie z postanowieniami Kon- nat zaaprobował ratyfikację. Po drugie, nie

50 Polska Zbrojna nr 25/2008


ZAPIS ||
ZAPIS FORUM
FORUM NA ||
NA CELOWNIKU
CELOWNIKU WOJSKO ||
WOJSKO PORADY
KULISY PORADY ||
PO SŁUŻBIE ||
PO SŁUŻBIE | |
HISTORIAHISTORIA ||
ŚWIAT PRASA
MILITARIAMILITARIA PRASA KULISY ||
ŚWIAT TO I OWO|| || |

WOJNA
jest jasne, w jaki sposób pogodzić wzajem-
nie nakładające się roszczenia. Wreszcie
nie ma gwarancji, że państwa uszanują wer-
dykt ONZ-owskiej Komisji do spraw Okre-
ślania Granic Szelfu Kontynentalnego, co
miałoby nastąpić około 2020 r.
Barentsa. Wreszcie ani Rosja, ani USA nie
ratyfikowały porozumienia z 1990 r. okre-
ślającego granicę morską w Cieśninie Be-
ringa. W celu zażegnania konfliktu duń-
skie MSZ zorganizowało 27–29 maja kon-
ferencję na Grenlandii. Wzięli w niej udział
wojskowa na świecie, ale Kanada nie dys-
ponuje flotą lodołamaczy, podczas gdy
USA posiadają cztery ciężkie lodołama-
CONCORDIA MARITIME

cze, a Rosja ma aż 16 takich jednostek. Po-


nadto w celu obsługi stacji Kanadyjczycy
korzystają z Thule na Grenlandii – najbar-
Na spór wokół Oceanu Arktycznego na- przedstawiciele pięciu państw arktycznych. dziej na północ położonej amerykańskiej
kładają się inne bilateralne zatargi. Kana- Uczestnicy spotkania wydali deklarację bazy sił powietrznych, gdyż z pięciu kana-
da i Dania roszczą sobie prawa do wysep- pełną zapewnień o współpracy na rzecz dyjskich lotnisk wojskowych na północy
ki Hans na wodach oddzielających wyspę rozstrzygnięcia roszczeń i ochrony środo- wykorzystywane jest jedynie to w stolicy
Ellesmere od Grenlandii. Kraje te poróżni- wiska w regionie oraz zapewnienia bezpie- Terytoriów Północno-Zachodnich Yel-
ła także sprawa podziału szelfu kontynen- czeństwa żeglugi. lowknife. Do patrolowania Arktyki Kana-
talnego na Morzu Lincolna. Oprócz kwe- dyjczycy używają 25-letnich samolotów
stii swobodnego przepływu wzdłuż przej- …ARGUMENTY SIŁY CP-140 Aurora. Będą one albo zmoderni-
ścia północno-zachodniego Kanadyjczycy Państwa arktyczne na wszelki wypadek zowane, albo wycofane ze służby, co ozna-
spierają się z Amerykanami o Cieśninę Di- monitorują bilans zdolności wojskowych czałoby, że Kanadyjczycy pozostaną uza-
xona – na granicy prowincji Jukonu z Ala- w regionie. Na tle arktycznej „piątki” sto- leżnieni w dużej mierze od rozpoznania sa-
ską, oraz o podział wyłącznych stref eko- sunkowo słabo przedstawia się sytuacja Ka- telitarnego. Tymczasem, gdyby miesiąc te-
nomicznych na Morzu Beauforta. Nie zo- nady. Na Wyspie Ellesmere mieści się sta- mu rząd w Ottawie nie zablokował sprze-
stał rozstrzygnięty ostatecznie spór pomię- cja nasłuchu radioelektronicznego Alert, daży firmy MDA – właściciela i operatora
dzy Norwegią i Rosją o granicę na Morzu najbardziej wysunięta na północ instalacja satelity RADARSAT-2, kanadyjskim roz- 

nr 25/2008 Polska Zbrojna 51


ŚWIAT
ŚWIAT KENIA
IRAN
poznaniem arktycznym zawiadywaliby już
dziś Amerykanie.
Kanadyjskie jednostki wojskowe rzad-
ko zapuszczają się powyżej 60 równoleż-
nika, więc pieczę nad kanadyjską Arktyką
sprawują Inuici. Dysponują oni uzbroje-
niem z okresu II wojny światowej i nie ma-
ją łączności satelitarnej. W ubiegłe lato pre-
mier Kanady zapowiedział zmiany w tej
kwestii – m.in. budowę sześciu–ośmiu jed-
nostek patrolowych czy utworzenie portu
arktycznego w Nanisivik.
Ponieważ Kanada nie jest w stanie udźwi-
gnąć wydatków na rozwój infrastruktury na
północy, być może skłoni się do współpra-
cy z USA. Oba państwa prowadzą dziś ROBERT CZULDA
41 stacji radiolokacyjnych podlegających
Północnoamerykańskiemu Dowództwu Pół roku po upływie
Obrony Powietrznej (NORAD). Ottawę
i Waszyngton łączy troska o zapewnienie uzgodnionego przez
bezpieczeństwa kontynentalnego oraz czuj- Międzynarodową Agencję
ność wobec zabiegów rosyjskich. Niektó- Energii Atomowej (IAEA)
rzy obawiają się, że przez północne wrota
mogą przedostać się terroryści. oraz Teheran terminu
Kanadyjski MON niepokoi wznowienie wyjaśnienia wszystkich
rosyjskich patroli strategicznych prowadzo-
nych przez Tupolewy 95. Loty te mobilizu- wątpliwości program
ją amerykańskie myśliwce z bazy Elmen- atomowy Iranu
dorf na Alasce, które wspierają kanadyjskie
CF-18 z Cold Lake.
nadal stanowi
Stany Zjednoczone, Norwegia i Kana- problem dla
da interesują się natomiast aktywnością międzynarodowej
rosyjskich okrętów podwodnych na wo-
dach arktycznych, zwłaszcza po wznowie- społeczności.

Pytania bez
niu przez Rosjan w 2006 r. testów broni
nuklearnej na Biegunie Północnym. Uwa-
gę zwraca też rosnąca aktywność Chin
w tym regionie.
ARKTYKA A SPRAWA POLSKA
Złudzeniem byłoby myślenie, że przy-
szłość Arktyki nie dotyczy Polski. O po-
tencjalnym kryzysie wywołanym rywali-
zacją o zasoby arktyczne wspomina do- hoć przedstawiony pod ko- typu broni. Mimo usilnych próśb IAEA
kument strategiczny na temat przyszłości niec maja raport agencji nie Iran na zarzuty nie odpowiedział.
NATO przygotowany niedawno przez potwierdza znalezienia Największym zarzutem w raporcie jest
m.in. byłego naczelnego dowódcę Połą- żadnych dowodów na pra- oskarżenie o brak współpracy i ukrywa-
czonych Sił Zbrojnych NATO w Europie ce nad wojskowym pro- nie dokumentów. „IAEA stoi na stano-
Johna Shalikashviliego oraz byłego szefa gramem atomowym, wisku, że Iran jest w posiadaniu także in-
Komitetu Wojskowego NATO Klausa Na- IAEA wyraża w nim liczne obawy i wąt- nych informacji, szczególnie w zakresie
umanna. Obecnie jest on przedmiotem pliwości. Agencja nadal nie otrzymała testów z bronią i rakietami, którymi po-
dyskusji w sojuszu. UE bierze również wszystkich odpowiedzi na swoje pytania. winien podzielić się z przedstawicielami
pod uwagę konfliktogenny charakter rosz- Teheran nie ustosunkował się m.in. do agencji”. Teheran do tej pory nie usto-
czeń. Rozwiązanie tej sprawy z poszano- doniesień zachodnich wywiadów o tym, sunkował się do kwietniowej prośby
waniem prawa międzynarodowego leży że Iran prowadzi prace z niezgłoszonym o pozwolenie na zbadanie przez między-
w interesie Polski, bo dostęp naszych so- do IAEA wzbogaconym uranem. Według narodową komisję swych obiektów ato-
juszników do arktycznej ropy i gazu wią- tych samych doniesień Iran ma wykorzy- mowych. Przedstawiciele IAEA prze-
że się z zapewnieniem naszemu krajowi stywać materiały atomowe także w pra- strzegli również, że Iran nie działa w do-
bezpieczeństwa energetycznego.  cach nad pociskami balistycznymi. Do brej wierze, a wszystkie decyzje Tehera-
Napisz do autora: IAEA dotarły również informacje, że Te- nu mają jedynie na celu odwrócenie uwa-
polska-zbrojna@redakcjawojskowa.pl heran prowadzi prace nad budową pod- gi społeczności międzynarodowej i zy-
ziemnego ośrodka do testowania broni skanie cennego czasu.
Autor jest doktorantem atomowej oraz zamówił już wyposażenie, Agencja wyraziła zaniepokojenie nie-
na Carleton University w Ottawie które może posłużyć do produkcji tego którymi pracami Iranu. Potwierdzono, że

52 Polska Zbrojna nr 25/2008


ZAPIS |
ZAPIS FORUM
FORUM NA ||
NACELOWNIKU
CELOWNIKU WOJSKO || |
WOJSKOKULISY PORADY
PORADY PO |
PO SŁUŻBIE |
SŁUŻBIE HISTORIA
HISTORIA MILITARIA |
ŚWIAT ŚWIAT
MILITARIA PRASA PRASA TO |
KULISY
I OWOTO I | || || |

mowych” Iranu. czonymi) i zmierza w stronę zablokowa-


„Amerykanie odnie- nia programu atomowego Iranu.
śli porażkę w swych
próbach naciskania na Piłka po stronie Iranu
IAEA w celu odnalezie- Raport IAEA spotkał się z licznymi ko-
nia antyirańskich do- mentarzami. – Brak pełnej i przejrzystej
wodów” – stwierdził współpracy Iranu z IAEA prowadzi do
jednoznacznie. Trudno wniosków, że Iran chce zachować zdolność
nie przyznać mu racji – ra- wykorzystania swych badań do celów woj-
port wyraźnie stwierdza, skowych. Raport otwarcie dowodzi, że Iran
że nie znaleziono żadnych nie zrealizował swych międzynarodowych
dowodów na badania nad bro- zobowiązań – stwierdził Dana Perino,
nią atomową. rzecznik prasowy Białego Domu. Głos
Teheran jest obojętny zarówno na w sprawie irańskiego programu zabrały też
zachęty, jak i na kary. Od 2006 r. Niemcy, które nie ukrywają swoich ambi-
ONZ już trzykrotnie nałożył sankcje cji zostania nowym stałym członkiem Ra-
na Iran. Wszystkie okazały się niesku- dy Bezpieczeństwa ONZ. – Pytania pozo-
teczne. Teraz społeczność międzynaro- stają bez odpowiedzi, musimy ich szukać
dowa przygotowała nową ofertę, z większą energią – powiedział komentu-
która ma przekonać Iran do po- jący raport IAEA Steinmeier. – Piłka jest
rzucenia prób wzbogaca- po stronie Iranu – dodał enigmatycznie.
GROŹNE nia uranu. – Zostanie – Alternatywą wobec braku jasnych odpo-
WIRÓWKI ona prawdopodobnie wiedzi jest zwiększenie międzynarodowej
W ośrodku atomowym w Natanz przedstawiona Irano- presji, także za pośrednictwem Rady Bez-
zainstalowano już niemal 3,5 tys. wi w pierwszej po- pieczeństwa ONZ.
działających wirówek do gazowej łowie czerwca Najbardziej zainteresowani rozwiąza-
separacji izotopów uranu. Wkrótce – ujawnił szef nie- niem problemu są nadal Amerykanie,
w ośrodku ma znaleźć się aż 6 tys. mieckiego MSZ dla których uzbrojony w broń atomową
wirówek. Taka liczba urządzeń Frank-Walter Stein- Iran stanowiłby nie lada problem. Dla Sta-
wystarczy do wyprodukowania meier. Wtedy to do nów Zjednoczonych raport IAEA jest po-
wystarczającej ilości materiałów Teheranu wybierze twierdzeniem słuszności amerykańskie-
atomowych potrzebnych się Javier Solana, szef go stanowiska. Jak powiedział Gregory
do bomby w czasie około polityki zagranicznej L. Schulte, przedstawiciel USA przy
18 miesięcy Unii Europejskiej. IAEA, raport „zawiera szczegółową listę

odpowiedzi
pytań, na które Iran nie odpowiedział”.
Schutle dodał, że „Iran zmierza w stronę
wzbogacania uranu, łamiąc rezolucje Ra-
dy Bezpieczeństwa”.
Stany Zjednoczone stosują jednocześnie
dwie metody: z jednej strony grożą, z dru-
giej naciskają na rozwiązanie pokojowe.
Co kilka dni w prasie pojawiają się niede-
mentowane informacje o nieuchronności
w ośrodku atomowym w Natanz zainsta- Choć nie ujawniono szczegółów, trwa- wojny. Dziennikarze prześcigają się w in-
lowano już niemal 3,5 tys. działających ją spekulacje, że oferta będzie poprawio- formowaniu o tajnych planach Pentagonu
wirówek do gazowej separacji izotopów ną wersją propozycji z 2006 r., które Te- dotyczących ataku zbrojnego na Iran.
uranu – i to bez powiadomienia IAEA. heran wtedy odrzucił. Ma ona dotyczyć W rejonie Zatoki Perskiej nadal utrzymy-
„Iran nadal nie przekazał IAEA wszyst- możliwości przekazywania Iranowi wane są znaczące siły wojskowe gotowe do
kich informacji oraz nie udostępnił doku- wzbogaconego uranu, dzięki czemu kraj natychmiastowego działania.
mentów” – głosi raport. Jeśli wierzyć pre- ten nie będzie musiał rozwijać tych zdol- Waszyngton woli jednak działania dy-
zydentowi Ahmedineżadowi, wkrótce ności samemu. Choć szef MSZ Iranu plomatyczne i groźby. Jak powiedział se-
w ośrodku ma znaleźć się aż 6 tys. wiró- Manouchehr Mottaki uważa, że sankcje kretarz obrony Robert Gates, społeczność
wek. Zdaniem przedstawicieli ONZ, pla- nie miały wpływu na irańską gospodar- międzynarodowa musi wytworzyć presję
ny Iranu „są bardzo prawdopodobne”. Ta- kę, to dodał, że nowa propozycja jest wy- – „albo ekonomiczną, albo dyplomatycz-
ka liczba urządzeń wystarczy do wypro- czekiwana z dużymi nadziejami. – Jeste- ną, albo militarną”. Nieco bardziej stanow-
dukowania wystarczającej ilości materia- śmy narodem cierpliwym – powiedział. cza, lecz jednocześnie enigmatyczna, była
łów atomowych potrzebnych do bomby – Najpierw wysłuchamy, co mają do po- sekretarz stanu USA Condoleeza Rice, któ-
w czasie około 18 miesięcy. wiedzenia, a potem sformułujemy odpo- ra stwierdziła, że „nie ma wątpliwości, iż
wiedź. Nowy przewodniczący parlamen- mogą zostać powzięte dalsze kroki, jeśli
Misja nadziei tu Iranu Ali Laridżani ostrzegł jednak, tylko Iran nie przyjmie naprawdę korzyst-
Mimo jednoznacznie krytycznej treści że jego kraj może zrewidować współpra- nej i hojnej oferty”. Czy jednak misja So-
raportu przedstawiciel Iranu przy IAEA cę z IAEA. Jego zdaniem agencja pota- lany zakończy się sukcesem? 
Ali Aszgar Soltanieh uznał go za potwier- jemnie współpracuje z mocarstwami Napisz do autora:
dzenie „pokojowego charakteru badań ato- (przede wszystkim ze Stanami Zjedno- polska-zbrojna@redakcjawojskowa.pl

nr 25/2008 Polska Zbrojna 53


ZAPIS WYDARZENIA

Przeciwstawne
zamiary
ROSJA–UKRAINA. Minister
spraw zagranicznych Rosji Sier-
giej Ławrow poinformował
12 czerwca, że jego kraj zamie-
rza zwiększyć inwestycje w roz-
wój infrastruktury Sewastopola,
bazy rosyjskiej Floty Czarnomor-
skiej na Krymie. Deklaracja ta
padła w Moskwie podczas ob-
chodów 225. rocznicy założenia
tego miasta. Tymczasem prezy-
dent Ukrainy Wiktor Juszczenko
Upały i bandyci

KG ŻW
zlecił w maju rządowi Julii Tymo-
szenko przygotowanie w ciągu
dwóch miesięcy projektu usta- Jak na razie zagrożenia militarne w Czadzie są nieporównywalnie mniejsze od tego,
wy kładącej kres rosyjskiej z czym spotkaliśmy się w Iraku i Afganistanie.
obecności wojskowej
na Krymie w 2017 r. CZAD. – Nie chcemy starć z siła- strzegł on, że sytuacja ta może się tuacja w tym regionie jest skom-
mi EUFOR, dopóki pozostaną one w przyszłości zmienić. plikowana i będzie wymagać ze
Z drugiej strony Duma Państwo-
neutralne – powiedział rzecznik re- Jak dotychczas głównym przeciw- strony Polaków elastyczności
wa przyjęła uchwałę, w której beliantów Abderaman Koulamal- nikiem żołnierzy UE są zwykli w kontaktach z przedstawicielami
zarekomendowała prezydento- lah z Demokratycznej Unii na bandyci rabujący wioski i polują- lokalnych społeczności. – Nie ma
wi Dmitrijowi Miedwiediewowi Rzecz Zmian (UDC), która zaata- cy na samochody organizacji hu- żadnych przejawów zagrożenia
i rządowi Władimira Putina wy- kowała 14 czerwca południowo- manitarnych. – Robimy za policję. w stosunku do sił EUFOR. Trud-
powiedzenie układu o przyjaźni, czadyjskie miasto Goz Beida. Sta- To nie jest misja, której się spodzie- no przewidywać, by miały one się
współpracy i partnerstwie cjonujący tam Irlandczycy odpo- waliśmy na początku. Mamy tro- pojawić – stwierdził płk Sanak.
z Ukrainą z 1997 r., jeśli kraj wiedzieli ogniem. UDC i inni re- chę poczucie, jakbyśmy z armaty Jednak w rejon Iriby skierowano
belianci unikają konfrontacji z eu- strzelali do muchy – powiedział do- czasowo, do końca czerwca, plu-
ropejskimi żołnierzami. – Nie by- wódca batalionu francuskiego ton irlandzki. Ma on zabezpieczyć
ło ani jednego przypadku ataku na w Farchanie płk Frederic Garnier. budowę polskiej bazy i chronić kon-
siły EUFOR. Obecnie wydaje się, Żołnierzom doskwierają również woje z pomocą humanitarną dla
że zagrożenia militarne są niepo- 50-stopniowe upały. W takich wa- uchodźców i przesiedleńców.
MAX BRYANSKY

równywalnie mniejsze od tego, runkach powstaje m.in. polska ba- W Czadzie i Republice Środkowo-
z czym spotkaliśmy się w Iraku za w Iribie. Żołnierze zajmują się afrykańskiej jest już 2,7 tys. żołnie-
i w Afganistanie – powiedział oczyszczaniem, wyrównywaniem rzy EUFOR, w tym 95 Polaków.
w minionym tygodniu Polskiej i utwardzaniem około siedmiu hek- W terenie żołnierze nie noszą heł-
ten włączy się do Planu Działań Agencji Prasowej zastępca szefa tarów gruntu. Muszą też usypać mów, a ich broń skierowana jest
na rzecz Członkostwa w Soju- sztabu operacji EUFOR płk Ma- fortyfikacje wokół bazy. w dół. – Naszym głównym zada-
szu (MAP). Według Rosjan, to rek Sanak, dowódca tyłowego sta- Dowodzący siłami EUFOR na niem jest wyeliminować strach i po-
jedyny dokument, w którym nowiska dowodzenia EUFOR, któ- miejscu gen. Jean-Philippe Gana- czucie braku bezpieczeństwa wśród
re ulokowano w obozie Europa w scia uważa, że „ze względu na spe- tych ludzi – oświadczył na konfe-
uznają Krym za integralną
stolicy Czadu Ndżamenie. Za- cyficzną strukturę plemienną” sy- rencji prasowej gen. Ganascia. (w)
część Ukrainy.
Dziennik „Kommiersant-Ukrai-
na” poinformował, że prezydent w skrócie Brdy, na którym ma stanąć sta- stępne sankcje – powiedział pre-
Wiktor Juszczenko podpisał cja radarowa. Wielokilometrowy zydent USA George Bush pod-
9 czerwca dekret wstrzymujący Radar za płotem płot z drutu kolczastego ma czas wizyty w Rzymie. Jedno-
CZECHY. Minister spraw zagra- chronić teren budowy przed ak- cześnie zaznaczył, że Iran ma
wspólne korzystanie przez
nicznych Karel Schwarzenberg cjami protestacyjnymi. Niedaw- prawo do wykorzystywania
Ukrainę i Rosję ze stacji radio-
poinformował 11 czerwca no przez sześć tygodni istniało energii nuklearnej w celach po-
lokacyjnych położonych w oko- kojowych. Istnieją jednak podej-
w Waszyngtonie, że na początku na poligonie miasteczko namio-
licach Mukaczewa na zacho- rzenia, że prawdziwym celem
lipca w Pradze zostanie podpisa- towe organizacji Greenpeace,
dzie Ukrainy i koło Sewastopo- Teheranu jest broń jądrowa.
na umowa o budowie na teryto- które wojsko zlikwidowało
la na Krymie. Jak podaje gaze- 9 czerwca. Przed możliwością wprowadze-
rium Czech radaru amerykań-
ta, w dokumencie zlecono mo- skiego systemu obrony antyra- nia dodatkowych sankcji wobec
dernizację tych stacji w celu tego kraju ostrzeżono 10 czerw-
ich dalszej, komercyjnej eks-
kietowej. Swój podpis złoży pod
nią sekretarz stanu USA Condo- Wszystko ca podczas szczytu UE–USA
ploatacji przez partnerów za-
chodnich. Wcześniej w styczniu
leezza Rice. Jeśli uda się zakoń-
czyć negocjacje, podpisana zo-
możliwe w Słowenii. Następnego dnia
w Niemczech Bush oświadczył,
„Kommiersant-Ukraina” napi- stanie również umowa regulują- IRAN. – Wszyscy powinniśmy że w grę wchodzą wszystkie opcje
sał, że Rosjanie chcą zrezygno- ca zasady stacjonowania żołnie- wystosować do Teheranu jedna- rozwiązania konfliktu związanego
wać z dzierżawy ukraińskich rzy USA na terytorium Czech. kowe przesłanie: zawieście pro- z irańskim programem nuklear-
stacji radiolokacyjnych. (wrob) Tymczasem 10 czerwca rozpo- gram wzbogacania uranu, bo nym. Niewykluczone zatem, że
częło się grodzenie poligonu w przeciwnym razie będą na- – jak spekulują media – może

54 Polska Zbrojna nr 25/2008


| | | | | | |
ZAPIS FORUM NA CELOWNIKU WOJSKO PORADY PO SŁUŻBIE HISTORIA MILITARIA ŚWIAT PRASA KULISY TO I OWO | | | |

Wzajemne ostrzeżenia 16 mld. Nieźle. I jeszcze zalecili


walkę z korupcją oraz naprawę
AFGANISTAN–PAKISTAN. starć na pograniczu doszło do systemu dystrybucji pomocy.
– Nigdy nie wtrącamy się tragicznego incydentu. Lotni- Tymczasem w Afganistanie, ty-
w wewnętrzne sprawy innych ctwo amerykańskie wspierające siące kilometrów od Paryża, gi-
krajów i nie pozwolimy niko- walczące z grupą rebeliantów nie obecnie więcej zachodnich
mu interweniować w naszym wojska afgańskie zbombardo- żołnierzy niż w Iraku. Kilka dni
– powiedział 15 czerwca tele- wało pozycje pakistańskiej stra- po paryskiej konferencji w nie-
wizji ARY-OneWorld premier ży granicznej. Poza 15 talibami zwykle sprawnym ataku tali-
Pakistanu Gilani. W ten spo- zginęło 11 pakistańskich żoł- Andrzej Jonas bów na więzienie w Kandaha-
sób zareagował na ostrzeżenie nierzy. Strona amerykańska rze zginęli wszyscy strażnicy
afgańskiego prezydenta Hami- utrzymuje, że operacja była REDAKTOR NACZELNY i uwolnieni zostali wszyscy
da Karzaja, który kilka godzin uzasadnioną samoobroną. Jed- „THE WARSAW VOICE” więźniowie. Z więzienia uciekło

Paryskie
wcześniej oświadczył, że nak ze względu na zachowanie ponad 1000 osób, w tym 400 ta-
„w imię samoobrony Afgani- dobrych relacji z Islamabadem libów. Granica z Pakistanem
stan ma prawo zniszczyć kry- zgodziła się na wspólne śledz- wciąż jest dziurawa jak sito, af-
jówki terrorystów po drugiej
stronie granicy”. Karzaj od
two w tej sprawie.
Tymczasem talibowie przepro-
wadzili spektakularną akcję
gadanie gańscy chłopi najlepiej zarabiają
na uprawie maku, a kabulski
rząd sprawuje władzę tylko nad
dawna zarzuca władzom w Isla-
mabadzie, że niewiele czynią,
by powstrzymać talibów i bo-
jowników Al-Kaidy przed prze-
w Kandaharze. Zaatakowali
13 czerwca wieczorem miejsco-
we więzienie. Uwolniono więk-
P rzedstawiciele 68 państw,
w tym Polski i 15 organizacji
pozarządowych, m.in. Nicolas
Kabulem. Tak wygląda rzeczy-
wistość. Na pewno nie zmienią
jej słowa, deklaracje i zalecenia
kraczaniem granicy pakistań- szość z tysiąca osadzonych. Sarkozy – prezydent Francji, Ban dotyczące walki z korupcją.
sko-afgańskiej. W ubiegłym ty- Wśród zbiegów jest prawdopo- Ki Mun – sekretarz generalny Według niektórych opinii mi-
godniu podczas jednego ze dobnie około 400 talibów. (Ted) ONZ i prezydentowa Laura Bush sja iracka jest tak trudna, że
– to tylko niektórzy uczestnicy Amerykanie i rząd Iraku już
zorganizowanej w Paryżu konfe- zastanawiają się, jak odsunąć
LICZBA TYGODNIA Wojsko na ulice rencji poświęconej pomocy dla
Afganistanu. Pięcioletni plan pre-
moment jej zakończenia w bli-
żej nieokreśloną przyszłość.

1,34 WŁOCHY. Prasa podała, że mini-


bln dol. wydały zydenta tego kraju Hamida Ka- Misja w Afganistanie nie wy-
1,34

w 2007 r. pań- ster obrony Ignazio La Russa chce rzaja zakłada przekazanie Kabu- daje się łatwiejsza. Dlatego,
stwa świata na zbrojenia wysłać na ulice 2,5 tys. żołnierzy, lowi pomocy o wartości 50 mld pamiętając o tym, że konferen-
którzy razem z policją pilnować dol. Sam prezydent jednak real- cje i dyskusje są potrzebne, nie
– podał w swym dorocznym
będą porządku i bezpieczeństwa. nie liczy na 15–20 mld. Zgroma- zapominajmy, że tu nie chodzi
raporcie Sztokholmski Mię- dzeni w Paryżu obiecali mu o słowa.
Żołnierze trafiliby do dziesięciu
dzynarodowy Instytut Badań miast, gdzie popełnianych jest naj-
nad Pokojem (SIPRI). Było to
o sześć procent więcej niż
więcej przestępstw. Pomysł La
Russy wzbudził kontrowersje
Flota europejska wspólnocie. Berlin nie wyklucza
dołączenia do już istniejącej fran-
rok wcześniej. Prym wiodą wśród polityków, niektórzy okre- UE. Rzecznik niemieckiego rządu cusko-brytyjskiej inicjatywy
USA, które wydały 547 mln ślili go mianem metod „reżimo- powiedział 14 czerwca, iż oczeku- w sprawie floty. „Spiegel” dowie-
dol., najwięcej od zakończe- wych”. Zachwytu nie wyrażają je się, że wkrótce prezydent Fran- dział się, że plan francuskiego pre-
nia II wojny światowej. Dru- dowódcy wojskowi, a policja nie cji Nicolas Sarkozy wystąpi z ini- zydenta zakłada utworzenie grupy
chce pomocy żołnierzy. Jednak cjatywą utworzenia floty wojennej bojowej okrętów pod banderą UE.
gie miejsce przypadło Wiel-
minister powołuje się na wyniki Unii Europejskiej. Według tygo- Brytyjczycy mieliby dostarczyć
kiej Brytanii (59,7 mln dol.),
sondaży, z których wynika, że za dnika „Spiegel” ogłosi on swój lotniskowiec, a wkładem Niemiec
a tuż za nią uplasowały się plan po objęciu przez Paryż 1 lip-
wysłaniem wojska na ulice jest aż mogłyby być fregaty i jednostki za-
Chiny i Francja. 82 proc. Włochów. (tw) ca półrocznego przewodnictwa opatrzeniowe. (w)

być to interwencja militarna. stanie uzbrojona w lekką broń. renie. Część analityków odczy- nistanie. – Obecnie w wypad-
Jednak władze w Teheranie po- Nie będzie mieć broni ciężkiej tuje to za pierwszy krok do fak- ku, gdybyśmy zostali poprosze-
zostają nieugięte. – Z bożą po- – powiedział James Appathu- tycznego podziału państwa. ni o natychmiastową interwen-
mocą osiągnęliśmy dziś zwycię- rai, rzecznik NATO. Do zadań cję, aby pomóc żołnierzom in-
stwo i wrogowie nie mogą nam
nic zrobić – stwierdził w telewi-
formacji będzie należało na po-
czątku stawienie czoła nagłym
Oczekiwania nego kraju, zasady przewidują
72 godziny przed przyznaniem
zyjnym wystąpieniu prezydent sytuacjom, przechwytywanie bez zmian zielonego światła na podjęcie
Mahmud Ahmadineżad. materiałów wybuchowych działań – powiedział szef wło-
AFGANISTAN. 12 czerwca
i ochrona cywilów. – Ochrona USA wezwały po raz kolejny skiej dyplomacji Franco Fratti-
Nowa siła granic pozostanie w odpowie-
dzialności KFOR – podkreślił
sojuszników z NATO, by wysła-
li do Afganistanu dodatkowych
ni. – Proponujemy zatem pięć
lub sześć godzin maksymal-
KOSOWO. Państwa NATO rzecznik. Siły międzynarodowe żołnierzy. Ich przedstawiciel nie. Chcemy być szybsi, bar-
zgodziły się 12 czerwca, że so- będą też nadzorowały rekrutację w strukturach sojuszu adm. dziej skuteczni – dodał. Nato-
jusz poprze tworzenie nowych do KSF. William Sullivan powiedział, że miast rząd Bułgarii podjął de-
Kosowskich Sił Bezpieczeń- Tymczasem serbskie władze za- są oni potrzebni dla wzmocnie- cyzję o zwiększeniu 419-oso-
stwa (KSF) i będzie je szkolić. powiedziały, że spodziewają się, nia bezpieczeństwa na granicy bowego kontyngentu w Afga-
Siły te mają liczyć 2,5 tys. osób iż Serbom, którzy w większości z Pakistanem. nistanie o 50 ludzi. Dołączą
i podlegać cywilnej kontroli. zamieszkują północną część Na razie Włochy zapowiedzia- oni do 220-osobowego oddzia-
– KSF będzie nową siłą, zawo- Kosowa, zostaną przyznane roz- ły, że zwiększą elastyczność łu ochraniającego lotnisko
dową i wieloetniczną, która zo- szerzone uprawnienia na ich te- działania swych wojsk w Afga- w Kandaharze. (tw)

nr 25/2008 Polska Zbrojna 55


PRZEGLĄD PRASY
MANEWRY
Z POLSZCZYZNĄ
Maciej Malinowski
jest mistrzem
polskiej ortografii,
popularyzatorem
poprawnej

ALEKSANDER RAWSKI
polszczyzny

Bitwa o suszarki
Konie GAZETA KRAKOWSKA

M iewamy czasem wątpliwości, jak po-


prawnie powiedzieć: „koniami” czy
W ywieszone na klatce scho-
dowej ogłoszenie o naka-
zie likwidacji suszarek zaokien-
wi” lokatorzy założyli wspólno-
tę mieszkaniową i poczuli się
zarządcami całości. Konflikt
maczy: – Nie ma jasnej defini-
cji prawnej „suszarki zaokien-
nej”, definicji balkonu zresztą
„końmi”, „liściami” czy „liśćmi”? Formy na- nych wywołało bunt części loka- rozgorzał na całego, kiedy po też. Istnieje za to prawny obo-
rzędnika l. mn. niektórych rzeczowników torów bloku przy ul. Kościuszki remoncie elewacji budynku wiązek konserwacji wszelkich
nieraz sprawiają kłopoty. Otóż znaczna w Dębicy przeciwko drugiej czę- wspólnota kazała pościągać urządzeń wystających poza ele-
większość (zarówno tych rodzaju męskie- ści lokatorów. Budynek ma spod okien suszarki do bielizny wację budynku i ten obowiązek
go, jak i żeńskiego) ma w piątym przypadku dziwny status prawny. Miasto i anteny satelitarne, bo psują spoczywa na administratorze
deklinacji pluralnej końcówkę -ami, jednak przejęło jego większą część, estetykę. I są samowolą budow- budynku.
istnieje kilkanaście wyrazów z zachowaną kiedy Agencja Mienia Wojsko- laną. Pod ogłoszeniem nikt się
od wieków końcówką -mi. Ciągle mówi się wego wyprzedawała swoje nie- nie podpisał, ale jest pieczątka Od redakcji: Ktoś mógłby pomy-
i pisze dziećmi, gośćmi, końmi, pieniędzmi, ruchomości po likwidacji jed- WAM w Rzeszowie. Ze skargą śleć, że suszarka jaka jest, każ-
przyjaciółmi (a nie: dzieciami, gościami, ko- nostki saperskiej w Dębicy. mieszkańcy poszli do urzędu dy widzi, a jednak brak jedno-
Mniejsza część mieszkań zo- miasta: – Pan sekretarz Warze- znacznej definicji, do którego
niami, pieniądzami, przyjacielami).
stała wykupiona od AMW przez cha poradził, by suszarki mon- dochodzi zróżnicowane poczu-
Językoznawcy zwracają jednak uwagę na
dotychczasowych lokatorów. tować nie do ściany budynku, cie estetyki – i konflikt gotowy.
to, że formy z -ami, ze względu na to, że są Do wolnej, miejskiej części mia- ale do ram okna, bo okna są Zadanie dla ustawodawców:
ekspansywniejsze, prawdopodobnie nie- sto wprowadziło rodziny z listy własnością lokatorów – relacjo- należy stworzyć dokładne nor-
długo zwyciężą i wyprą z polszczyzny te po- oczekujących na mieszkanie nuje Świerczek. Marek Grabow- my dotyczące suszarek za-
stacie, które w narzędniku miały dotąd komunalne. Starzy, „powojsko- ski, prezes ADM w Dębicy, tłu- okiennych.
końcówkę -mi. Stało się to już w wypadku
słowa „konie”. Słodycze i siatkówka
Kiedy odnoszone jest ono nie do zwierzę- EXPRESS BYDGOSKI

cia, tylko – przenośnie – do człowieka, ko-


legi, przyjaciela, w wielu wypowiedziach
natrafimy właśnie na formę „koniami”, np.:
Ż ołnierze z bydgoskich jednostek uczest-
niczący w misji pokojowej w Kraju Cedrów
zorganizowali młodym Libańczykom Dzień
panii remontowej podjęła się też zaprojekto-
wania i budowy boiska do siatkówki w Alma
Chaab. Po uroczystym otwarciu rozegrano
mam już tyle kłopotu z tymi „starymi ko- Dziecka. W tym roku żołnierze 1 Brygady Lo- towarzyskie spotkanie pomiędzy żołnierza-
niami”, którym nie chce się pracować – ża- gistycznej w Bydgoszczy i inowrocławskiego mi przygotowującymi plac a drużyną złożoną
li się na synów starsza pani. Mówi się też 2 Pułku Komunikacyjnego złożyli wizytę z uczniów szkoły publicznej w Alma Chaab.
zawsze z „koniami mechanicznymi”, a nie: w Domu Dziecka dla Dziewcząt w Tibninie
„końmi mechanicznymi”. i Państwowej Szkole Podstawowej, obdaro- Od redakcji: Nie dowiedzieliśmy się tylko, jaki
Postacią narzędnikową „koniami” posłu- wując tamtejszych wychowanków słodycza- był wynik meczu. Szkoda, bo może siatkarze
guje się też wielu internautów, kiedy cho- mi. Prezenty najmłodszym wręczał m.in. w mundurach poradzili sobie lepiej niż pił-
dzi o konie trojańskie, czyli wirus (np.: Po sierż. Klaudiusz Walendziak z 1 Batalionu karze w meczu z Niemcami na Euro – co
długich bojach wygrałem w swoim kom- Dowodzenia w Bydgoszczy. Wcześniej grupa z pewnością poprawiłoby humor wszystkim
puterze z koniami trojańskimi). W efekcie żołnierzy z kompanii zabezpieczenia i kom- polskim kibicom.
językoznawcy dopuszczają już rozróżnie- Wysuszyć skarpetki
nie: „z końmi” (w polu) i „z koniami” (prze- GAZETA POMORSKA
nośnie o ‘wyrośniętych młodzieńcach’ lub
jako ‘termin komputerowy, wirus’ i ‘jed-
nostka mocy’). J ak żołnierze powinni nosić let-
nie spodnie moro: w butach czy
na butach? Oto jest pytanie! – Do-
a skarpetki mamy nieustannie
mokre. Tymczasem podobno wca-
le nie trzeba ich wpuszczać w bu-
Przed laty nikogo nie dziwiły formy narzęd-
staliśmy nowe letnie mundury, są ty! W nowe mundury zaopatruje
nikowe z końcówką -mi takich rzeczowni-
w porządku – twierdzą wojskowi. żołnierzy bydgoski Inspektorat
ków miękkotematowych jak dłonie, świnie,
– Na dodatek spodnie uszyte są Wsparcia Sił Zbrojnych. – Na co
gałęzie, gwoździe, sanie. Powszechnie mó- tak, że można je nosić na butach, dzień to żołnierz decyduje, w jaki
wiono i pisano: dłońmi, świńmi, gałęźmi, co przy 30-stopniowych upałach sposób je nosi – informują w in-
gwoźdźmi, sańmi itp. Poza dłońmi (jest to jest rozsądne. Tymczasem musi- spektoracie.
jeszcze i dziś oboczność do dłoniami) my wpuszczać je w buty! Nie dość,
wszystkie pozostałe brzmią obecnie archa- że nie wygląda to za elegancko, bo Od redakcji: Chwała za tę odrobinę
J. WIŚNIEWSKI

icznie i zostały zastąpione formami z koń- spodnie „wiszą” jak balon nad luzu – bo wojsko chodzące w su-
cówką -ami: świniami, gałęziami, gwoździa- cholewką, to jeszcze w nogi gorą- chych skarpetkach wydaje nam
mi, saniami. co tak, że trudno wytrzymać, się trochę bardziej atrakcyjne.

56 Polska Zbrojna nr 25/2008


| | | | | | | |
ZAPIS FORUM NA CELOWNIKU WOJSKO PORADY PO SŁUŻBIE HISTORIA MILITARIA ŚWIAT PRASA KULISY TO I OWO | | |

ROMAN PRZECISZEWSKI

BEZLITOSNA
PROKURATURA
Choć czasem wygląda to tak, jakby do wróbla strzelano z armaty,
prokuratura wojskowa walczy o sprawiedliwość nawet wtedy, gdy
defraudacja dotyczy sumy… 77 zł.
Wbrew powszechnym opiniom prawa sposób, że... i tu pojawiają się konkret- 12,68 zł) oraz zamontowali lampę i na-
w wojsku przestrzegać musi każdy, a ta- ne zarzuty. Jeśli sprawa dotyczy dzie- prawili oczko wodne za 20,25 zł. W su-
ryfa ulgowa dla wyższych stopniem nie siątek, setek tysięcy albo milionów zde- mie – jak skrupulatnie wyliczył wojsko-
istnieje. – Jeżeli jakikolwiek żołnierz za- fraudowanych złotych, słyszy o niej wy prokurator – generał naciągnął siły
wodowy naruszy prawo bądź przekro- cała Polska. Czasem jednak łakomym zbrojne na 426,59 zł.
czy swoje uprawnienia, to nigdy nie bę- kąskiem okazuje się kwota znacznie
dzie spał spokojnie – podkreśla jeden mniejsza… NIE MA BŁAHYCH SPRAW
z przedstawicieli wojskowych organów Pierwszy przykład dotyczy znanego Jeśli ktoś uważa, że to błaha sprawa,
ścigania. dwugwiazdkowego generała. Jest on ce- to co powiedzieć o ppłk. D. z jednej
Nie jest to tylko piękna deklaracja. Po- niony, uważany za odpowiedzialnego, z terenowych wojskowych instytucji?
twierdza to wizyta w Wojskowym Sądzie wykonuje trudne zadania związane z re- On przywłaszczył sobie jedynie 77 zł.
Okręgowym w Poznaniu, gdzie trafiają strukturyzacją armii. Okazuje się jednak, Miał akurat pojechać na delegację do
sprawy oficerów starszych z połowy Pol- że nie ma do końca czystego sumienia. oddalonego garnizonu, ale niespodzie-
ski. Nas zainteresowały przypadki wy- W czasie śledztwa w sprawie nadużyć wanie musiał przyjąć służbowo gości.
korzystywania zajmowanego stanowiska w podległej mu jednostce jeden z prze- Co było dalej, można przeczytać
i służbowo-prawnych tego konsekwen- słuchiwanych żołnierzy nieoczekiwanie w dwóch grubych tomach akt proceso-
cji. Po śledztwie, prowadzonym w ta- przyznał, że: „generał wcale nie był świę- wych: blankiet delegacji wziął do gar-
kiej sprawie przez ŻW oraz wojskową ty”. Dlaczego? W akcie oskarżenia ge- nizonu jego kolega, tam podstemplował,
prokuraturę, niejednokrotnie pojawia się nerałowi zarzuca się, że dzięki zajmo- a ppłk D. w parę tygodni później ode-
podobny akt oskarżenia: dany żołnierz wanemu przez niego stanowisku pra- brał z kasy wspomnianą należność za
zawodowy działał w celu osiągnięcia cownicy wojska za darmo wybudowali fikcyjny wyjazd służbowy. – Często wy-
korzyści majątkowej i jednorazowo bądź m.in. budę dla jego psa (koszt: 93,92 zł), jeżdżam w teren i delegacje rozliczam
w krótkich odstępach czasu, a także skuli w domu podmurówkę (koszt: dopiero na koniec miesiąca. Ten rozkaz
w wykonaniu z góry powziętego zamia- 77,50 zł), naprawili bramę garażową wyjazdu wypełniłem tylko z rozpędu.
ru przekroczył swoje uprawnienia w ten (wojsko poniosło szkodę w wysokości To skutek mojej niefrasobliwości, a nie

nr 25/2008 Polska Zbrojna 57


KULISY DYSCYPLINA
chęci wyłudzenia pieniędzy – tłumaczył tek na temat tego, ile pieniędzy zagarnął
się przed sądem oskarżony. pazerny pułkownik. Odpowiedzi udzie-
Kmdr por. K., szef węzła łączności lił w sądzie wojskowy prokurator: płk K.
w jednym z nadmorskich garnizonów, – sam albo zlecając podpisanie odpo-
początkowo także tłumaczył się niefra- wiedniej umowy podwładnym – wcho-
sobliwością. Dopiero na którejś z kolei dził w układ z miejscowym nadleśni-
rozprawie przyznał z rozbrajającą szcze- ctwem i podejmował się na jego rzecz
rością: tak, samochodu służbowego użył prac z zakresu ochrony przeciwpożaro-
w sposób nieuprawniony. Chciał jednak wej. Za ich wykonanie komenda poligo-
dobrze. Dlatego w wolną sobotę wziął nu uzyskała w sumie 18 tys. zł, które
służbowego Lublina, przewiózł nim kil- „wykorzystane były na różne cele”. Za-
ka choinek na osiedle wojskowe i popro- rzut drugi: płk K. oddelegował pięciu żoł-
sił żołnierza o ich zasadzenie przed wy- nierzy służby zasadniczej do zabezpie-
znaczonym wojskowym blokiem, by za- czenia konkursu sygnalistów myśliw-
pewnić jego mieszkańcom ładniejszy wi- skich. Szeregowi m.in. rozbijali namio-
dok z okien. – Wojsko, jak wyliczyli spe- ty polowe i tym samym nie brali udzia-
cjaliści, straciło na tym 222,17 zł. Tę łu w codziennym, służbowym porządku
kwotę dawno uregulowałem – tłumaczył dnia. Wojsko poniosło w tym przypadku
oficer. Na niewiele to się zdało, gdyż stratę szkoleniową oraz finansową w wy-
sprawa była już kierowana do sądu. sokości co najmniej 1000 zł. Zarzut trze-
Z kolei płk T., dowódca jednostki, nie ci: płk K. skierował żołnierzy służby za-
miał nic na swoje usprawiedliwienie. Po- sadniczej do remontu ogrodzenia drew-
lecił kierownikowi podległych sobie war- nianego prywatnej posesji. Zarzut czwar-
sztatów remontowych zrobienie szafy ty: dzięki płk. K. Zgromadzenie
metalowej, w której jeden z wyższych Karmelitanek Bosych osiągnęło
oficerów miał przechowywać myśliwską korzyść w wysokości co najmniej
broń. Nakazał co prawda, aby zrobiono 91,44 zł, na tyle bowiem należy
ją z odpadowej, złomowej blachy stalo- wycenić prace porządkowe, któ-
wej; nadmienił przy tym, że żadne ter- re w pobliżu klasztoru sióstr za-
miny realizacji zadania nie obowiązują, konnych wykonali żołnierze. Do-
lecz wojskowe organa ścigania nieba- piero w trakcie procesu sądowe-
wem zaczęły misternie podsumowywać: go obraz służbowych realiów za-
na szafę poszło 80 kg złomu stalowego. czął się zmieniać. Faktycznie: ko-
Zużyto też tyle i tyle śrubek, nakrętek, menda uzyskała 18 tys. zł za pra-

Jeśli sprawa dotyczy dziesiątek, setek tysięcy albo


milionów zdefraudowanych złotych, słyszy o niej cała
Polska. Czasem jednak łakomym kąskiem okazuje
się kwota znacznie mniejsza…
drutu spawalniczego oraz papieru ścier- ce na rzecz nadleśnictwa, lecz
nego. Poza tym wykonanie szafki zaję- pieniądze te – za zgodą i wie-
ło 13,5 godziny służbowej robocizny. dzą przełożonych – poszły na
– W rezultacie siły zbrojne poniosły remonty obiektów poligono-
stratę w wysokości 973 zł – podliczył wych. Z powyższej sumy
wojskowy prokurator. Dowódca zasiadł wydano jedynie 83 zł na
na ławie oskarżonych. kwiaty, ciasto i wino na
Dzień Kobiet oraz 22,5 zł
POTĘPIENIE PRZEDSIĘBIORCZOŚCI na szampana, zafundowa-
Znacznie poważniej wygląda sprawa nego w komendzie na ko-
płk. K. – komendanta jednego z wojsko- niec roku. Komendant
wych poligonów. Akt oskarżenia w jego wspierał miejscowe ko-
sprawie zawiera całą litanię przestęp- ło myśliwskie, ale
czych zarzutów, a w czasie prowadzenia wcześniej objął prze-
postępowania wyjaśniającego komen- cież nad nim patronat.
dant poligonu został zawieszony w czyn- Żołnierze zreperowali
nościach służbowych. Całkiem niedaw- płot w prywatnej posesji,
no kroiła się więc dość spora afera, na- jednak wykonali te prace u byłego,
tomiast w miejscowym, wojskowo-cy- schorowanego pracownika wojska. Po-
wilnym środowisku aż huczało od plo- moc siostrom zakonnym komendant tłu-

58 Polska Zbrojna nr 25/2008


| | | | | | |
ZAPIS FORUM NA CELOWNIKU WOJSKO PORADY PO SŁUŻBIE HISTORIA MILITARIA ŚWIAT PRASA KULISY TO I OWO | | ARMIE
| | ŚWIATA
maczył chęcią wsparcia wspólnoty koś-
cielnej dobrym uczynkiem.
Sąd wyrokował: bezspornie wszystkie
wyżej wymienione czyny rzeczywiście
miały miejsce. Nie istnieją żadne dowo-
dy, że płk K. miał z nich jakąkolwiek ko-
rzyść materialną. Jest za to pewne, że
gdyby nie dodatkowe złotówki zarabia-
ne przez komendę, to obiekty poligono-
Po nitce do kłębka we byłyby w znacznie gorszym stanie.
Zdaniem przewodniczącego składu orze-
Z akt wynika, że do zainteresowania się Żandarmerii
Wojskowej oraz resortowej prokuratury poszczegól-
nymi sprawami najczęściej przyczyniają się działania
kającego w tej sprawie można mówić je-
dynie o znikomym stopniu społecznej
szkodliwości czynów komendanta poli-
operacyjne, zeznania złożone w innych sprawach, a tak- gonu. Dlatego też postępowanie wobec
że meldunki, spostrzeżenia i donosy różnych osób. niego umorzył.
Postępowanie wyjaśniające sprowadza
Wszystko się wówczas do weryfikacji pozy- CENA SPRAWIEDLIWOŚCI
jest w zgodzie skanych opinii. Z codziennej Wszystkie zaprezentowane wyżej spra-
z prawem, sygnałów praktyki wiadomo, że żadna wy sąd umorzył. Jeden z sędziów woj-
o nadużywaniu stanowiska informacja nie jest ignoro- skowych skomentował to następująco:
służbowego nie można wana, żadnej – nawet ano- wszystko jest w zgodzie z prawem, syg-
bagatelizować. Jednak czasami nimowej – nie wyrzuca się nałów o nadużywaniu stanowiska służ-
trudno uwolnić się od wątpliwości, do kosza. bowego nie można bagatelizować. Jed-
czy – mówiąc kolokwialnie – do nak czasami trudno uwolnić się od wąt-
wróbla trzeba strzelać z arma- pliwości, czy – mówiąc kolokwialnie
ty? – pyta jeden – do wróbla trzeba strzelać z armaty?
z sędziów Prokuratorzy wojskowi najczęściej
mają inne zdanie i od wyroków o umo-
rzeniu postępowania odwołują się do
wyższej instancji. Na przykład w spra-
wie płk. K. prokurator zarzucał w apela-
cji „obrazę przepisów prawa materialne-
go poprzez przyjęcie, że społeczna szkod-
liwość czynów jest znikoma”. Kilka ty-
godni temu Izba Wojskowa Sądu Naj-
wyższego tej apelacji nie uwzględniła
i podtrzymała wyrok poznańskiego
WSO. Podobnie było w przypadku ge-
nerała. Co prawda złożył on wniosek, by
sąd – bez przeprowadzania rozprawy
– wymierzył mu karę grzywny w wyso-
kości 2000 zł, lecz nie zgodził się na to
przewodniczący składu orzekającego. Je-
go zdaniem, jak i zdaniem Izby Wojsko-
wej SN oskarżenia prokuratury były bła-
he, a szkoda w mieniu wojskowym nie
jest na tyle poważna, by mówić o dużym
stopniu szkodliwości popełnionego przez
dwugwiazdkowego generała czynu.
Tych pięć spraw to kilkanaście tomów
pękatych akt sądowych, na które złoży-
ły się długie miesiące wytężonej pracy
JARSOSŁAW WIŚNIEWSKI/MARCIN DMOWSKI

różnych przedstawicieli wojskowych or-


ganów ścigania. Tylko w sprawie gene-
rała koszty postępowania przygotowaw-
czego wyniosły 1969,31 zł. Sprawiedli-
wość ma więc swoją cenę – a morał z te-
go wszystkiego jest taki, że dla prokura-
tury, nawet wbrew późniejszym opiniom
sądu, nie ma błahych spraw. 

Napisz do autora: roman.przeciszewski@


redakcjawojskowa.pl

nr 25/2008 Polska Zbrojna 59


Śmieiński Jan Tomaszewski Węgrzyn Zawacka
„Oblicza wojny” to cykl, w którym
pragniemy pokazać naszym
Czytelnikom, jak na wojsko, konflikty
i kwestie bezpieczeństwa patrzą
językoznawcy, socjolodzy,
pisarze lub historycy.
Tomasz
Goban-Klas
McLuhan, światowej sławy kanadyjski
teoretyk komunikacji społecznej, okre-
ślił Ziemię w epoce internetu jako glo-
balną wioskę. Skoro mamy tak dosko-
nałe i szybkie sposoby komunikowa-
nia się, to można sądzić, że na świe-
cie powinno być mniej konfliktów,
a ludzie powinni się lepiej ze sobą
porozumiewać…
– Taka była nadzieja. Niestety, nawet
w małej wiosce często toczą się wojny
o miedzę. Proszę zauważyć, że z nauko-
wego punktu widzenia kłótnia, awantura,
konflikt – to wszystko formy komunika-
cji. Bardzo często wymiana informacji,
łatwość porozumiewania się nie pomaga-
ją, lecz wzmacniają dystans społeczny.
Powiem wręcz coś kontrowersyjnego: po-
stawy wobec Żydów w Europie były
mniej niechętne, gdy porozumiewali się
oni tylko swoim językiem, jidysz, i bez-
pośrednio nie konkurowali z innymi na-
cjami. Kontakt z nimi był wówczas ogra-

Zakładnicy
niczony i mogli być co najwyżej czasami

swojej misji
wyszydzani. Gdy po Rewolucji Francu-
skiej otrzymali prawa obywatelskie, za-
raczi zaczyna płonąć w odwecie kościół.
Informacja rozchodzi się błyskawicznie
i o czym myślimy, co jest dla nas ważne,
co jest dobre, a co złe. Problem jest wte-
częli się integrować i być rozumiani, i często niesie negatywne skutki. dy, gdy pewne grupy posługują się no-
wówczas stali się jednocześnie groźni i wymi środkami komunikacji do osiąga-
konkurencyjni. Gdyby współcześnie mu- Mamy rozumieć, że liczba zagrożeń nia własnych celów. Na tym tle powsta-
zułmanie byli całkowicie odizolowani od i konfliktów jest wprost proporcjonal- ją konflikty etniczne, religijne, z tego ko-
chrześcijan i nie byłoby nowoczesnych na do rozwoju środków komunikacji rzysta m.in. Al-Kaida. Obecnie, za po-
form komunikowania – nie istniałoby ty- społecznej? mocą internetu, każdy może stać się na-
le napięć. Jest jednak inaczej. Przykład? – Ekologia medialna – dziedzina nauk dawcą, swoistym guru własnej ideolo-
W prasie duńskiej ukazuje się karykatu- społecznych – zakłada, że media zmie- gii. Jesteśmy świadkami procesu, kiedy
ra Mahometa podpisana po duńsku, a już niają nasze środowisko społeczne, czyli różnorodność świata, która przecież ist-
kilka godzin później w pakistańskim Ka- wywierają istotny wpływ na to, jak niała, różnorodność będąca pozostałoś-

60 Polska Zbrojna nr 25/2008


OBLICZA WOJNY

cią wielkiej historii lu- – I tu rodzi się problem. Media się za- kładnikami własnej misji, to jak Pan
dów i narodów z epoki pętliły, zostały zakładnikami swojej mi- widzi ich przyszłość?
przedglobalizacyjnej, za- sji, ale komercyjnej, nie obywatelskiej. – Media tradycyjne, jako rozgłośne
czyna odżywać na nowo. Stały się bowiem maszynkami do zara- lub, jak ja je nazywam, rozsiewacze,
Odradzają się prądy toż- biania pieniędzy dla swoich właścicieli. zwłaszcza prasa, uciekają w coraz now-
samościowe. Nawet tzw. media publiczne walczą o wi- sze formy nośników, ale zawsze będą
dza, o reklamę, a więc również o zysk. potrzebne. Papier gazetowy jest zastę-
Słowem – rozwój me- Aby się utrzymać przy życiu, nie mogą powany przez monitor komputera i in-
diów stał się przyczyn- nie relacjonować obrazów z miejsc za- ternet, ale nadal mamy do czynienia
kiem do wzrostu ogólno- machów. Jedyne, co media są w stanie z edycją materiałów opartą na pracy
światowych napięć i za- zrobić w tych skomercjalizowanych cza- dziennikarzy i redaktorów. Z pewnością
mieszania? sach, to nie wpędzać się w spiralę emo- internet będzie się stawał mobilny. Już
– Niestety wiele organi- cjonalności podczas relacji. Można na-
zacji, w tym także terrory- pisać, że w wyniku zamachu terrory-
stycznych i mafijnych, roz- stycznego w kafejce w Paryżu zginęły
wija się za pomocą nowych dwie osoby, a pięć zostało rannych. Jest Media się zapętliły,
mediów. Jeśli dodamy jesz- to informacja czysta i nieemocjonalna. zostały zakładnikami
cze do tego możliwość szyb- Ale można inaczej. Zamieszcza się zdję-
kiego przemieszczania się sa- cie trzy razy większe niż tekst, na któ- swojej misji,
molotami, to mamy światowy rym widać krew i kawałki ciał, wspomi- ale komercyjnej,
kłopot. Proszę zwrócić uwagę, na w materiale, że w wyniku zamachu nie obywatelskiej. Sta-
że dostrzeżono problem. Ta- zginęła para małżeńska będąca akurat w
kich systemów kontroli na lot- podróży poślubnej, a eksplozja rozerwa- ły się bowiem maszyn-
niskach, jak teraz, nie było ni- ła ciało kobiety na kawałki. Takie relacje kami do zarabiania
gdy, nawet gdy panowała moda są obliczone na wzbudzenie emocji od-
na porwania samolotów. W co- biorcy, a nie na jego informowanie. To pieniędzy dla swoich
raz większym stopniu kontroli przykre, ale w dalszym ciągu będzie właścicieli
będzie podlegał także internet. trwała pogoń za pieniądzem i informa-
cjami oddziałującymi na emocje.
Jest Pan w trakcie pisania ko-
lejnej książki, tym razem o roz- Przejdźmy jednak do wojen takich teraz wiele wiadomości młodzi ludzie
woju mediów i terroryzmu... jak w Iraku czy Afganistanie. Jak je odczytują na ekranach swoich komórek.
– Terroryści są dzisiaj stroną relacjonować, aby nie być posądzo- Wielkie koncerny wydawnicze już sta-
aktywną. Zabójcy tworzą tragicz- nym o uprawianie propagandy, rają się wykupywać portale interneto-
ne scenariusze i spektakle, a me- a z drugiej strony o chęć wzbudzania we. Słowem – przyszłość leży w elek-
dia o tym informują. Proszę jed- emocji i żerowanie na tragedii? tronice. Nadal jednak będą istnieli
nak zauważyć, że gdyby jakaś – Mądrze i roztropnie. Nie powinno dziennikarze, reporterzy, fotoreporterzy,
zbrodnicza akcja odbyła się w ci- się czytelnika czy widza epatować krwią. bo przecież żaden automat nie zbierze
szy medialnej, to byłoby tak, jak- Nie zadowalajmy się relacjami z okru- informacji w terenie.
by jedno drzewo upadło w wielkim cieństw. Informujmy rzeczowo, ale spo- Rozmawiał Bogusław Politowski
LITOWSKI

lesie. Jeśli byśmy mieli obecnie do kojnie. Nie bierzmy przykładu z mediów
czynienia z niezauważalnym terro- amerykańskich. U nich jest inna kultura
Tomasz Goban-Klas
BOGUSŁAW PO

ryzmem, to byłby on pozbawiony i nawyki. Tam pokazanie nagiej kobiecej


sensu. Terroryści od dawna mówią, piersi w godzinach popołudniowych czy
że nie warto zabijać ludzi na wsiach, wieczornych jest niedozwolone i budzi Prof. zw. dr hab. Tomasz Goban-Klas jest
bo nikt na to nie zwraca uwagi. Dla- protesty, bo wtedy jest transmitowane znanym socjologiem i medioznawcą. Był
tego porywa się samoloty, a nie au- pasmo programów rodzinnych. Nato- kierownikiem Katedry Komunikowania
tobusy, samolotami bowiem latają miast pokazanie w tym samym czasie i Mediów Społecznych na Uniwersytecie
elity. Podobnie jest z wyborem celów. urwanej nogi czy wyłupanego oka niko- Jagiellońskim oraz profesorem europei-
Wybiera się obiekty symboliczne, bo go nie oburza. Jest także oczywiste, że styki w Akademii Obrony Narodowej. Wy-
o nich się będzie mówiło najwięcej i naj- media każdej z walczących stron poka- kładał m.in. w Instytucie Studiów Europej-
głośniej. Dlatego zamach przeprowa- zują wojnę nieco inaczej. W telewizjach skich w Wiedniu i Budapeszcie oraz Uni-
dzono podczas olimpiady w Mona- arabskich zobaczyć można częściej cia- wersytecie Stanu Nowy Jork w Buffalo.
chium, zaatakowano wieże Nowego Jor- ła zabitych Amerykanów niż Irakijczy- Stypendysta paryskiej Sorbony, Korea Fo-
ku czy Pentagon. Chodzi nie tylko o wy- ków. Stacje za oceanem unikają pokazy- undation oraz programu NATO. Pełnił
rządzenie krzywdy, ale też o silny rezo- wania ludzkich ofiar, jednak straszą ter- funkcje wiceministra ds. szkolnictwa wyż-
nans medialny. Staje się wręcz tak, że roryzmem, budząc nadmierny lęk. W re- szego w Ministerstwie Edukacji Narodo-
terroryści zarządzają mediami. Mało te- lacjonowaniu tak tragicznego zjawiska, wej, członka Krajowej Rady Radiofonii
go, odbiorcy relacji z zamachów wcale jakim jest wojna, emocje i komercja nie i Telewizji. Wygłosił dziesiątki referatów na
nie czują się nimi znudzeni. powinny przesłonić zdrowego rozsądku kongresach międzynarodowych. Autor
dziennikarza. 14 książek, w tym akademickiego pod-
Czyli nie informować i postępować ręcznika teorii i socjologii mediów. Obec-
wbrew zasadom i celom, do jakich Skoro wspomniał Pan o pewnym za- nie pracuje w Wyższej Szkole Informatyki
media zostały powołane? pętleniu, o tym, że media stały się za- i Bankowości w Krakowie.

nr 25/2008 Polska Zbrojna 61


TO I OWO
PŁK STANISŁAW PILHUL,
UCY WILIZOWANY
SZPIEG Departament Wychowania i Promocji Obronności MON:
– W polskim wojsku służy około 1 proc. kobiet,
a powinno być dziesięć razy tyle.
EURO („Głos Wielkopolski”)
a sprawa Czy wiesz, że…
wojska …dowództwo Polskiej Grupy Bojowej
NASZA TWIERDZA REMBERTÓW.
przywróciło zwyczaj podnoszenia
Rembertowski „Poligon”, jak popularnie na-
W szyscy Europejczycy od 7 czerwca
rozmawiają niemal cały czas tylko
o jednym – o Mistrzostwach Europy
i opuszczania flagi państwowej Polski,
zywano teren Akademii Sztabu Generalnego,
USA i Afganistanu. Codziennie o 7.30
a dziś Akademii Obrony Narodowej, w moim
podnosi się flagę, a o 17.30 opuszcza.
dzieciństwie był niemalże nie do zdobycia.
w Piłce Nożnej. Zmagania szesnastu naj- Ceremonia
Oczywiście, nie dla dzieciaków. Podczas ryzy-
lepszych drużyn kontynentu są przedmio- odbywa się
kownych działań dywersyjnych polegających
tem analiz, polemik, kłótni i sporów. Na przed budyn-
na przedzieraniu się przez strzeżone płoty na
trzy tygodnie nawet te osoby, które do- kami dowódz-
jedyny w okolicy basen często zdarzały się
tychczas ze sportem wiązało głównie co- twa i sztabu
nam wpadki. Wzięci do niewoli, za karę mie-
dzienne podbieganie do odjeżdżającego PGB w asyście
liśmy „służbę na kuchni”, gdzie zapędzano
polskich
nas do mycia garów i obierania ziemniaków.
autobusu, nagle stają się piłkarskimi eks-
i amerykań-
Mimo to nie rezygnowaliśmy, bo alternatywą
pertami zdolnymi do wielogodzinnego
skich żołnie-
były jedynie odległe kawęczyńskie glinianki,
rozmawiania o piłkarskiej strategii i tak- rzy, przy
gdzie nikt kąpieli nie bronił. Było więc daleko
tyce, składach drużyn, decyzjach trene- dźwiękach ha-
i nieciekawie.
rów i sposobów rozgrywania piłki wybija- sła Wojska
Lata, ba, dziesięciolecia mijały, zmieniał się
nej z rzutu rożnego. Polskiego oraz
cały świat, a zatem i wojsko. Zamknięto biuro
Gdyby na dyskusjach się kończyło… Do- sygnału armii
J. MATUSZAK

przepustek, spod płotu zniknęli wartownicy,


tychczasowi laicy osiągają nagle taki po- Stanów Zjed-
twierdza stanęła otworem. Dziwnie tak jakoś,
ziom wiedzy, że bez wahania, nie przebie- noczonych.
niewojskowo, ale myślę sobie, dobrze się sta-
rając w słowach, besztają zawodowych ło, bo dziś i tak bym przez płot pewnie prze-
trenerów, piłkarzy i sędziów, wykazując leźć nie potrafił. Tymczasem... Idę sobie spa-
im krańcową ignorancję i brak profesjo- cerkiem, zupełnie bez powodu, a tu co za
nalizmu. A już dziennikarze sportowi po- niespodzianka!? Płoty, płotki, siatki, bra-
zwalają sobie dosłownie na wszystko. my, elektronika i szlabany... pogro-
Jednego dnia, zapowiadając mecz, roz- Zaprawieni w pracy dzone, pozamykane, tyle że z kara-
wodzą się nad geniuszem trenera i dosko- binu nikt nie mierzy. Pytam deli-
nałymi umiejętnościami piłkarzy, by po-
Murarz, żołnierz – różne fachy katnie przechodnia: – Czy to ja-
tem, kiedy wynik nie spełnia ich oczeki- Ale, dziwna sprawa kieś tajne obiekty. Może instala-
cje NATO czy wręcz system antyra-
wań, bez wahania tych samych ludzi na- Dla jednego i drugiego kietowy?! – A gość jak na durnia
zwać amatorami, patałachami i osobami
niegodnymi wykonywania swojego zawo-
Ważna jest zaprawa patrzy i niegrzecznie odpowiada:
– Grodzimy panie, bo to nasze!
du – wszystko to na łamach pism, których – Rozumiem, wasze, wojskowe!
nakłady osiągają setki tysięcy. I tak przez – Nie, nasze, własne, prywatne!
trzy tygodnie. To, że zawodowi piłkarze Ot, znamię nowych czasów.
i ich szkoleniowcy wytrzymują tę huśtaw-
kę nastrojów, świadczy o tym, że sporto- Nonsens tygodnia: Wędrujące dokumenty
wiec musi wykazywać się nie tylko wyso- Pasażerom pociągów zdarza się pozostawić w przedziale parasol, portfel, ba – czasem
kimi umiejętnościami fizycznymi, ale nawet bagaże. No, chyba że ktoś jest agentem brytyjskiego wywiadu MI6. W takiej sytu-
również bardzo silną psychiką. Związku acji ma szanse pozostawić w pociągu tajne dokumenty.
z wojskiem pozornie nie ma to żadnego. Żart? Ależ skąd. BBC zostało doskonale na scenariusz ske- wił na całym nieporozumieniu
Ale tylko pozornie. Wystarczy przeczytać poinformowane przez pasaże- czu z „Latającego cyrku Mon- zarobić, przekazując doku-
jeszcze raz to, co zostało napisane wyżej, ra jednego z londyńskich po- ty Pythona”, ale niestety wy- menty terrorystom? Wtedy
i przypomnieć sobie, ile razy pomstowali- ciągów podmiejskich, że darzyło się naprawdę. Nieste- mogłoby dojść do tragedii.
śmy na dziennikarzy, którzy niszczą woj- w przedziale, w którym jechał, ty – bo co jak co, ale tajemni- A tak skończy się na nonsen-
skowe kariery, piszą bzdury o sprawach ktoś pozostawił dokumenty ce wywiadu dotyczące naj- sie tygodnia. I okazuje się, że
wojska. Otóż w porównaniu do tego, co z klauzulą „ściśle tajne” doty- groźniejszej organizacji terro- warto słuchać obsługi pocią-
przeżywają piłkarze, to wszystko błahost- czące Iraku i Al-Kaidy. Spraw- rystycznej świata i jednego gu, która przed jego zatrzyma-
ki. Media interesują się wojskiem raczej cą całego zamieszania był nie- z najbardziej zapalnych punk- niem się na kolejnych sta-
frasobliwy agent brytyjskiego tów na mapie powinny jednak cjach prosi podróżnych
średnio, a jeśli już coś wzbudzi ich zainte-
wywiadu, który, jadąc pocią- być ciut lepiej chronione. o sprawdzenie, czy w prze-
resowanie, to trwa ono dzień, dwa, i ko-
giem, zapomniał, że przewozi W tym wypadku znalazca oka- dziale nie został bagaż. Pole-
niec. Czasem warto więc spojrzeć na tak niezwykłą przesyłkę. zał się uczciwym człowiekiem, camy to pod rozwagę ofice-
świat z perspektywy piłkarskiego boiska. Wszystko to nadawałoby się ale co by było, gdyby postano- rom polskiego wywiadu. (ap)

62 Polska Zbrojna nr 25/2008


| | | | | | |
ZAPIS FORUM NA CELOWNIKU WOJSKO PORADY PO SŁUŻBIE HISTORIA MILITARIA ŚWIAT PRASA KULISY TO I OWO | | | |

„Miłośnicy” ptaków
ROZMOWY NA SPOCZNIJ

MYŚLĘ, WIĘC SŁUŻĘ W łamania do... gołębników


w podlubelskiej gminie
Niemce stały się w ostatnim cza-
– A to niespodzianka, ty tutaj? Też na miesiąc, dwa, trzy, pół roku. sie prawdziwą plagą. Masowo ginęły
urlopie? – Długo, ale grunt, że załatwili cię rasowe gołębie. Jak podaje 30 maja
– Nie, służę tutaj, jestem szeregowym za- pozytywnie. „Dziennik Wschodni”, policja zatrzyma-
wodowym. – A gdzie tam. Jak już zorientowałem się, że ła w tej sprawie trzech młodych męż-
– Przeniosłeś się do Lublina? Kiedy widzie- z przeniesienia nici, a wszędzie reklamują, czyzn. Jeden z nich – Tomasz M. – to
liśmy się ostatnio mówiłeś, że pogoniłeś za żeby wstępować do armii na zawodowego, żołnierz kontraktowy i będzie odpowia-
służbą gdzieś pod Szczecin. bo miejsca czekają, zwolniłem się ze służby. dał przed sądem wojskowym. – Na
– Wiesz dobrze, że w Lublinie nie było – Nie gadaj, przecież jesteś w mundurze. swym koncie mają co najmniej sześć ta-
miejsc. W WKU powiedzieli, że jeśli chcę – Poszedłem do naszego WKU i złożyłem kich przestępstw – mówi „DW” Piotr
służyć, to muszę się zgodzić na służbę papiery, że chcę do wojska, ale w tutejszej Branica z lubelskiej policji. Okazało się,
w jednostce na drugim końcu Polski. jednostce. Po miesiącu znowu włożyłem że złodzieje nie kradli gołębi na sprze-
– Wiem, wiem. Sam musiałem wyjechać mundur. Żałuję tylko, że wpadłem na ten daż, ale „kompletowali” własne hodow-
do Międzyrzecza. Pisałem o przeniesienie pomysł tak późno. le. Podczas przeszukania ich domów od-
do Lublina, ale nie chcą się zgodzić. To- – Niepotrzebne komplikacje. Ale jeśli nie zyskano kilkadziesiąt skradzionych pta-
bie się udało. ma innego wyjścia? Piszę jeszcze raz ków. Jeden z zatrzymanych miał też broń
– Gdzie tam. Też napisałem o przeniesie- o przeniesienie. Jeśli dowódca się nie zgo- – skorodowany pistolet oraz dziewięć
nie. Bez rezultatu. Czekałem na odpowiedź dzi – zrobię tak jak ty. (WK) sztuk amunicji. (ATU)

HISTORIA 14–stosunków tyle punktów spornych w historii


polsko-rosyjskich utrud-
niu II wojny światowej (przez zajęcie
Zaolzia w 1938 r.) oraz o to, że... woj-
Z PRZYMRUŻENIEM OKA
niających porozumienie obu krajów w spra- na ta trwała aż pięć lat (za co miał
Niejaki generał Sedgewick podczas wie przeszłości wskazali Rosjanie. być odpowiedzialny polski rząd emi-
amerykańskiej wojny secesyjnej, pró- Przygotowanym przez stronę rosyjską gracyjny w Londynie, który nie chciał
bując zachęcić swe oddziały do walki, dokumentem zajmą się teraz człon- współpracować ze Stalinem).
wystawił głowę ponad nasyp i krzyknął: kowie polsko-rosyjskiej komisji do Rosjanie zarzucają Polakom również
– Przecież oni nie zdołaliby trafić nawet spraw trudnych. Na liście zarzutów dopuszczenie się zbrodni wojennych
wobec naszego kraju znajdują się na jeńcach rosyjskich pojmanych
słonia z tej odle...
oskarżenia o współudział w rozpęta- w trakcie wojny polsko-bolszewickiej.
To były jego ostatnie słowa.
D O M O W A
O J N A

nr 25/2008 Polska Zbrojna 63