Magdalena Malczewska 2c nr 15

MOTYWY TEMATYCZNE W POEZJI KAZIMIERZA
PRZERWY-TETMAJERA
Kazimierz Przerwa-Tetmajer był polskim poetą, prozaikiem,
dramatopisarzem oraz czołowym przedstawicielem Młodej Polski.
Jego twórczość możemy podzielić na 3 nurty: wiersze związane
z postawą dekadencką, erotyki i poezję tatrzańską. W poezji
Tetmajera możemy znaleźć wszystkie najważniejsze tematy
modernizmu: filozofia, niszcząca miłość, kobieta, Tatry, los
twórcy i sztuka. Poezja Tetmajera jest niezwykle osobista.
Daje
mu
ucieczkę
od
straszliwej
rzeczywistości,
od
dekadenckiej beznadziei istnienia. Ucieczkę tę znajduje
właśnie w poezji, zmysłowej miłości, górskiej przyrodzie i
dekadenckiej nirwanie.
Jednym z bardziej znanych wierszy Kazimierza PrzerwyTetmajera jest „Koniec wieku XIX”. Podmiot liryczny nie umie
przyjąć żadnej postawy wobec otaczającego go świata, wie, że
nie istnieje dobra reakcja na koniec wieku. Jedyną rzeczą,
którą może zrobić jest trwanie i czekanie na dalszy rozwój
wydarzeń. Człowiek końca wieku jest przepełniony uczuciem
beznadziejności, pustki, pesymizmu, jego milczenie wyraża też
bezsilność. Wyraźnie widoczny jest w wierszu Tetmajera wpływ
filozofii Schopenhauera, który postrzegał jednostkę ludzką
jako istotę skazaną na cierpienie, nękaną lękiem przed
śmiercią, niepewnością i poczuciem bezcelowości egzystencji.
Na wiersz składa się ciąg pytań retorycznych, licznych znaków
zapytania i wielokropków. Dzięki temu język utworu jest
niezwykle nacechowany emocjonalnie i ekspresywny. Wiersz
charakteryzuje też paralelizm składniowy i metaforyczny,
wysoki język.
W wierszu „Lubię, kiedy kobieta...” Kazimierz PrzerwaTetmajer porusza kolejne tematy modernistyczne. Poeta zawarł
w nim opis aktu seksualnego. Dla młodopolskich artystów był
to jeden z najlepszych sposobów osiągania stanu nirwany.
Dlatego Tetmajer koncentruje się na opisie przeżywania
rozkoszy oraz fascynacji tą sytuacją. Użycie przez poetę słów
„lubię”
i
„kobieta”
wskazują
na
brak
zaangażowania
emocjonalnego
ze
strony
podmiotu
lirycznego,
natomiast
odarcie kobiety z cech indywidualnych wskazuje na to, że jest
ona tylko narzędziem, przedmiotem
użytym do osiągnięcia
stanu Nirwany. W wierszu dominuje postawa hedonistyczna
podmiotu, nastawienie na rozkosz cielesną, zmysłowość.
„Melodia mgieł nocnych” należy do tatrzańskiej poezji
Kazimierza Przerwy-Tetmajera. Podmiotem lirycznym są tytułowe
nocne mgły, podlegające zabiegowi personifikacji. Tematem
opisu wiersza jest pejzaż górski uchwycony o zmierzchu. W

Wszystko odbywa się w nocnej ciszy. Ukazanie tatrzańskiego pejzażu w kategoriach muzycznych pozwala oddać jego zmienność i subtelność. szepty. . plastyki i muzyki. Dziś Tetmajer pamiętany jest głównie jako poeta końca wieku. Główne zagadnienia. Świat przedstawiony w utworze jest baśniowy. W wierszu zastosowany jest też zabieg synestezji. fantastyczny. jakie poeta poruszył w swoich wierszach to młodopolskie przeżycie pokoleniowe: utrata wiary i wartości. ten. polegająca na opisie chwilowych wrażeń artysty. Polega on na przypisaniu wrażeń doświadczanych jednym zmysłem innemu zmysłowi. który jako pierwszy tak dosadnie dał wyraz młodopolskiemu kryzysowi światopoglądowemu oraz nastrojom mu towarzyszącym. Już pierwsze słowa utworu wprowadzają nastrój tajemniczości. radosny nastrój. szumy. przerywanej tylko przez ciche szmery. Obrazy mają niezwykle dynamiczny charakter.Magdalena Malczewska 2c nr 15 utworze została użyta technika impresjonizmu poetyckiego. U Tetmajera znajdziemy wszystkie najważniejsze tematy modernizmu. to on w dużej mierze wyznaczył kanon młodopolskich tematów oraz nową poetykę lirycznej wypowiedzi. miłość oraz pejzaż tatrzański ujęty w impresjonistycznej poetyce. schyłkowiec. W swoich utworach dążył również to syntezy sztuk: słowa. szybko się zmieniają i wywołują w obserwatorze lekki.