Vous êtes sur la page 1sur 4

`x ]xt@

]xt@[x Vt
Mesaj Mt Jean-Henry Cant
Nan kad rantre lekl la

Ayisyn,
Ayisyen,
Paran,
Edikat,
Elv nou yo,
Rantre lekl, se yon moman ki gen anpil siyifikasyon pou yon peyi, espesyalman pou peyi nou ki gen
anpil ijans sitou ijans pou leve drapo Ledikasyon an byen wo pou avansman jens la, byennt
popilasyon an e pou diyite non Ayisyen an.
Nan sikonstans sa a, mwen salye lanmou ak kouraj Pp Ayisyen an. Manman, papa, s, fr, marenn,
parenn, vwazen ak vwazin, sa ki isit, sa ki ltb dlo ki, yon lt fwa ank f tout sakrifis, dekouvri Sen
Py pou kouvri Sen Pl pou pote pen lenstriksyon bay pitit yo, pou sipte jef nan lekl ak nan inivsite.
Mwen di : felisitasyon pou yo! . San yo, Ayiti tap yon savann. Se yo ki rele se yo ki reponn. Dapre
estatistik sou ledikasyon, paran yo envesti dety (2/3) nan sal yo pou f fas ak obligasyon enstriksyon.
Sa vle di anpil. Yon pp ki kw nan ledikasyon, li pare tou pou konstwi Demokrasi.
Mwen pwofite voye salitasyon mwen pou tout elv lekl preskol, lekl fondamantal, lekl sekond,
pou tout etidyan lekl pwofesyonl ak inivsite.
Pi piti yo ki nan kindgadenn, yo w, men yo poko konprann nt. Nap kenbe men yo, nap akonpanye
yo lekl, nap gen je louvri sou yo, pou yo aprann ak k kontan. Travay la pa fasil men nou konte sou
kouraj, volonte ak konpetans metrs yo pou sa ft km sa dwa. Paske se la a misyon sosyal lekl la

390, avenue John Brown, Port-au-Prince, Hati


www.jeanhenryceant.com

jh_ceant@yahoo.com
(509) 48 46 49 39

koumanse, se la a chanjman mantalite a komanse, se la a obligasyon bay chans egal la koumanse pou li
vini pita yon verite, l moman aprantisaj akademik la rive. Msi, msi anpil, nou se yon lt manman pou
timoun yo nou menm metrs yo. Anyen, psonn ni lajan paka peye nou pou sa nap f a.
Kanta pi gran yo ki temwen sakrifis paran yo ap f, nou mande yo, pou yo travay nan ld ak disiplin,
pou yo f ef chak jou, pou demen yo ka svi tt yo, fanmi yo ak Nasyon an. Pa gen reyisit san ef ak
konstans, pa gen reyisit san volonte. Nou konnen tou, nan peyi Dayiti, anyen pa fasil. Paran yo f travay
yo, yo sakrifye yo, yo envesti, yap tann rezilta ak satisfaksyon.
Jan pwovb la di : pi bon se granm maten. Koumanse depi jodi a. Mwen konnen jan kondisyon
aprantisaj difisil nan peyi nou, se pousa mwen di nou kouraj. Men pa bliye lajens se fs, se enji, se
ideyal. Mwen mande nou pou nou mete anpil konesans ak sajs nan fs nou, nan enji nou, nan ideyal
nou pou nou ka leve tout gwo defi. Fk sosyete a, leta a envesti nan lajens ki se potomitan peyi a.
Nan sans sa a pou ledikasyon reyisi vreman vre, pou li bay bonjan randman, f mt yo, metrs yo,
pwofes yo, direkt yo, nan sekt prive tankou nan sekt piblik f travay pa yo. F responsab Leta, ki
vle di fonksyon ledikasyon yo, ranpli devwa yo krkteman, avk syans e konsyans.
Nap voye yon gwo kout chapo pou tout anseyan yo. Nan kondisyon difisil, ak sal ki pa koresponn ak
lavi ch jodi a, yap pote lenstriksyon ak lizaj bay timoun yo ak jens la pou tout peyi a. F lekl, se pa
yon djb fasil. An Ayiti se pa pale. Mwen salye nou e mwen di nou tout kouraj ! Konpliman ! Sa nou
bezwen, sa nou manke a, Leta gen obligasyon pou li ba nou li : plis fmasyon, bon kondisyon travay,
asirans ak sekirite.
An nou di li akl : san nou menm Anseyan, ti boujon yo pa tap grandi byen, jens la pa tap byen fme,
Ayiti pa tap ka pran wout devlopman. San nou : Sekt Agrikl, Sekt Endistriyl ak svis paka mache
byen, e paka antre nan konpetisyon sou mache entnasyonal la.
Anseyan, Mt, Metrs ak Pwofes, nou se tt ak k wout devlopman Ayiti ap chche a.
Se la tou, responsab Leta yo nan ledikasyon dwe montre volonte yo, konpetans yo, angajman yo devan
peyi a ak nasyon an.
Koze ledikasyon two enptan pou nou pata di verite a, tout verite a : sistm edikatif la depase, li sou
woulib. Depi refm Bna en 1977, nan non Minis Jozf C. Bna ki te travay pou amelyore pwogram ak
metd yo, ki te travay pou kreyl vin maty ansyman ak lang pou aprann, depi etid ak ankt Enstiti
Pedagojik Nasyonal, pa gen anpil bagay ki ft pou amelyore sistm edikatif la. Sa a se yon gwo lapenn.
390, avenue John Brown, Port-au-Prince, Hati
www.jeanhenryceant.com

jh_ceant@yahoo.com
(509) 48 46 49 39

Nap salye memwa gwo Minis sa a ! E nap di :


-

Li pa nmal pou Minist Ledikasyon la slman pou anrejistre kantite echk ki ft chak lane nan
egzamen ofisyl.

Li pa nmal pou okenn etid pa ft, pou konnen ki maty ki lakz echk sa yo, nan ki kategori sosyal
gen plis viktim, e kisa ki dwe mete sou pye pou ede elv sa yo, pou chanje sitiyasyon an.

Li pa nmal pou f eskol a ap diminye chak ane. Pou timoun oblije kite kay paran yo desann lavil
paske pa gen ni lekl, ni inivsite ni sant pwofesyonl nan zn kote yo rete. Sa pa nmal ditou e sa
kontribye nan kraze relasyon emosyonl anndan fanmi.

Li pa nmal pou Minist a kontinye ap lave men l f Ponspilat pandan katrevendinf pou san (99%)
lekl preskol, swasantdouz pou san (72%) lekl fondamantal, katrevensenk pou san (85%) lekl
segond, katreven pou san (80%) lekl pwofesyonl teknik ak inivsite nan men sekt prive a.

Li pa nmal pou sal lekl yo chaje konsa nan lekl piblik yo, sa ki konplike travay pwofes yo ak
aprantisaj disiplin yo.

Li pa nmal pou sistm edikatif la kontinye ap jere yon lekl a 2, 3 menm 4 vits, kote gen plizy
kalite ansyman selon zn lekl la, revni paran elv yo, selon sal pwofes yo, selon ke lekl se
lekl prive ou lekl piblik.

Li pa nmal pou profes pa resevwa sal yo atan.

Reyalite sa a paka kontinye, paran yo f twp sakrifis, taks sitwayn ak sitwayen yo pa dwe ap gaspiye
konsa. Poutt sa nou mande nan tout sa ki gen pou ft yo:
1. Pou Gouvnman an deklare mezi dijans pou Ledikasyon ;
2. Pou Leta mete kanpe plan kary pou Edikat yo;
3. Pou Leta annak ak inivsite Leta, soumt Palman an lwa kad Inivsite a ;
4. Pou Minist a ak tout Sekt ki konsne travay pou refme sistm ledikasyon an, modnize li
e mete li nan nivo tout peyi nan rejyon an ak kontinan an ;
5. Pou Minist a fikse yon efektif elv rezonab pou chak klas yo ;

390, avenue John Brown, Port-au-Prince, Hati


www.jeanhenryceant.com

jh_ceant@yahoo.com
(509) 48 46 49 39

6. Pou Minist a f fmasyon nan dis (10) Depatman yo pou profes yo ak tout moun, tout
volont ki vle pote kole nan diferan nivo sik lekl peyi a ;
7. Pou Minist a pran mezi ki jis, touswit, pou anpeche yon bon inisyativ tankou PSUGO, nan
manke rige ak kontwl, tounen yon fon koms pou alimante lekl orab, alske li te dwe
svi pou ogmante kantite ak kalite lekl piblik yo ;
8. Pou Leta f sakrifis pou bay fonksyon yo katzym mwa a pou yo f fas ak difikilte rantre
lekl la ;
9. Pou Leta ankouraje fmasyon nan patenarya sekt prive sekt piblik, Wl li se ap pran
konsiderasyon kesyon sa yo : kalite anseyan, finansman bibliotk avk esp, pwoblm
preskol a, asirans ak proteksyon edikat elatriye.
Map di tout Edikat, tout Paran, tout Responsab : bon travay e bon kouraj. Nou tout, direkteman ou
endirekteman nou se edikat. Yon Nasyon ki devlope, ki merite resp, se yon Nasyon ki chita sou
Ledikasyon, ki envesti nan konesans ak lenstriksyon.
Men pou sa ft fk tout moun enplike yo, fk tout moun asepte f bonjan sakrifis, fk nou di tout
moun ladan l paske ledikasyon konsne tout moun alawonbad.
Ann nou f vit pou leve eskanp figi sistm edikasyon an nan peyi pa nou an. Tout moun ladan l. Yon
sistm kote tout moun ap aprann, kote youn ap montre lt, kote nou tout ap kreye kondisyon pou youn
ak lt aprann, se sl garanti nou.
Tout moun ladan l.
Nap profite nan okasyon sa a malgre sitiyasyon difisil peyi a ap travse pou nou di profse, elv nou yo
bn ane eskol 2013-2014.
Mt Jean-Henry Cant
Lid politik
26 septanm 2013

390, avenue John Brown, Port-au-Prince, Hati


www.jeanhenryceant.com

jh_ceant@yahoo.com
(509) 48 46 49 39