Vous êtes sur la page 1sur 43

MIKRODENETLEYICILER

Ege niversitesi Ege MYO


Mekatronik Program

BLM 2

MSC-51 Ailesi
Mikrodenetleyiciler

MCS-51 Ailesi
Mikrodenetleyiciler
Ekim 2014
Yrd. Do. Dr. Mustafa Engin

8051in Blok emas

Mikrodenetleyiciler

23 ubat 2015

8051in Yaps
ADRES Yolu 16 bit
I Veri Bellegi
D Bellek Adres Yazac

( P0 ve P2)

I-RAM

Bit-adreslenebilir
Yaza Bankalar

P.C.

DPTR

SFR

Komut
Yazac

Veri Yolu

I Veri Yolu
Acc

Akmlatr

Komut Kod
zme ve
Denetleme

Geici Veri
Saklama Yazac

Geici Veri
Saklama Yazac

PSW
Bayraklar

Denetim Hatlar

C
AC
F0
RS1
RS2
OV
P

Port 1
Ve digerleri...

ALU
8-bit

Zamanlayc
Sayc 0

Zamanlay
Sayc 1

UART

RD/ WR/ PSEN/


ALE

Mikrodenetleyiciler

23 ubat 2015

8051in Mantk Simgesi ve Hatlarnn Grevleri

Mikrodenetleyiciler

23 ubat 2015

Reset

RST girii Schmitt trigger yapya sahiptir

Reset girii Osilatr alrken en az 24 osilatr saykl yksek seviyede


kalmaldr.

RAM reset ileminden etkilenmez.

Port hatlar ve Yazalar balang deerlerine dnerler.

Reset sonras PC 0000 adresine ayarlanr. Bu adrese RESET VEKTR ad


verilir
+5V

+5V

8051
10uF

80C51
2.2uF

RST

RST

8.2K

Power-on ve istee bal Reset balants


7

Power-on Reset balants


Mikrodenetleyiciler

23 ubat 2015

Osilatr
C2
XTAL1

8051
XTAL
XTAL2

C1

FOSC = XTAL =0.5-40 Mhz aralnda alr


C1=C2= 22-33 pF aralnda seilebilir

Mikrodenetleyiciler

23 ubat 2015

Osilatr ve Makine Saykl


Mikroilemcilerin 1 komutu yrtmeleri iin geen zamana makine saykl denir.
8051 12 osilatr sayklnda bir komut yrtr.
FOSC
Osilatr frekans (Hz)
Tm. s.
Makine saykl (sn)

Tm. s.=12/FOSC
rnek1: XTAL = 11.0592 MHz olan 8051in makine saykln hesaplayn.
11.0592 MHz / 12 = 921.6 kHz;

Tmak. Say. = 1 / 921.6 kHz = 1.085 s


rnek2:

XTAL = 16 MHz olan 8051in makine saykln hesaplayn.

16 MHz / 12 = 1.333 MHz;


Tmak. Say. = 1 / 1.333 MHz = 0.75 s

Mikrodenetleyiciler

23 ubat 2015

Bellek Yaps
8051
128 bayt RAM
4K ROM i 60K d Balanabilir
64K D RAM Balanabilir
8031
128 bayt RAM
64K D ROM Balanabilir
64K D RAM Balanabilir
8751
128 bayt RAM
4K EPROM i, 60K d Balanabilir
64K D RAM Balanabilir

10

Mikrodenetleyiciler

23 ubat 2015

MCS-51 Ailesi
Birim

8051

8052

8751

8752

8031

8032

EPROM
On-Chip ROM

4K

8K

4k

8k

0K

0K

RAM (Byte)

128

256

128

256

128

256

Zamanlayc

I/O Port

Serial Port

Kesme Kayna

11

Mikrodenetleyiciler

23 ubat 2015

8051in Bellek Haritas

FFFF

1000
0FFF
4 KBAYT
0000

12

Program Bellei

60 KBAYT

FFFF

64 KBAYT

D veri
Bellei
SFR
7F

00 RAM

0000

Mikrodenetleyiciler

23 ubat 2015

FF
80

rnek Program bellei Boyutlar

0000H

0000H

0000H

0FFFH
AT89S51
1FFFH

AT89S52
FFFFH
P89V51RD2
ATMEL
13

PPHILIPS
Mikrodenetleyiciler

23 ubat 2015

RAM

14

Mikrodenetleyiciler

23 ubat 2015

Veri Bellei
7F

GENEL AMALI RAM


30
2F
20
1F

7F . . . . . . . . . 78
07 . . . . . . . . . 00

Bit adreslenebilir
blge

BANK 3

20
17
18
0F
08

BANK 2
BANK 1

07 R7

R6
R5
R4
R3

BANK 0

R2
R1
00

15

1F H
1E H
1D H
1C H
1B H
1A H
19 H
18 H
17 H
16 H
15 H
14 H
13 H
12 H
11 H
10 H
0F H
0E H
0D H
0C H
0B H
0A H
09 H
08 H
07 H
06 H
05 H
04 H
03 H
02 H
01 H
00 H

R7
R6
R5
R4
R3
R2
R1
R0
R7
R6
R5
R4
R3
R2
R1
R0
R7
R6
R5
R4
R3
R2
R1
R0
R7
R6
R5
R4
R3
R2
R1
R0

R0
Mikrodenetleyiciler

23 ubat 2015

Bank 03

Bank 02

Bank 01

Bank 00

Bit Adreslenebilir Blge


2F

7F

7E

7D

7C

7B

7A

79

78

2E

77

76

75

74

73

72

71

70

2D

6F

6E

6D

6C

6B

6A

69

68

2C

67

66

65

64

63

62

61

60

2B

5F

5E

5D

5C

5B

5A

59

58

2A

57

56

55

54

53

52

51

50

29

4F

4E

4D

4C

4B

4A

49

48

28

47

46

45

44

43

42

41

40

27

3F

3E

3D

3C

3B

3A

39

38

26

37

36

35

34

33

32

31

30

25

2F

2E

2D

2C

2B

2A

29

28

24

27

26

25

24

23

22

21

20

23

1F

1E

1D

1C

1B

1A

19

18

22

17

16

15

14

13

12

11

10

21

0F

0E

0D

0C

0B

0A

09

08

20

07

06

05

04

03

02

01

00

16

Bayt veya bit


eriilebilir
Bayt adresi 20H-2FH.
Bit adres 00H-7FH.
Bit ilem yapan
komutlar kullanlarak bit
adrese ulalabilir.

Mikrodenetleyiciler

23 ubat 2015

8051N SFR YERLEM


Bit adreslenebilir
F8
F0

E8
E0

ACC

D8
D0

PSW

C8
C0
B8

IP

B0

P3

A8

IE

A0

P2

98

SCON

90

P1

88

TCON

TMOD

TL0

TL1

80

P0

SP

DPH

DPL

17

SBUF

TH0

TH1
PCON

Mikrodenetleyiciler

23 ubat 2015

83C751N SFR YERLEM


Bit adreslenebilir
F8

I2STA

F0

E8
E0

ACC

D8

I2CFG

D0

PSW

C8
C0
B8

IP

B0

P3

A8

IE

A0

P2

98

I2CON

90

P1

88

TCON

TMOD

TL0

TL1

80

P0

SP

DPH

DPL

18

I2DAT

TH0

TH1
PCON

Mikrodenetleyiciler

23 ubat 2015

AT89S52NN SFR YERLEM


Bit adreslenebilir
F8
F0

E8
E0

ACC

D8
D0

PSW

C8

T2CON

T2MOD

RCAP2L

RCAP2H

TL2

TH2

C0
B8

IP

B0

P3

A8

IE

A0

P2

98

SCON

90

P1

88

TCON

TMOD

TL0

TL1

TH0

TH1

80

P0

SP

DPL

DPH

DP1L

DP1H

19

AUXR1

WDTRST

SBUF

Mikrodenetleyiciler

AUXR0
PCON

23 ubat 2015

Silicon lab. 8051F340n SFR yazalar

20

Mikrodenetleyiciler

23 ubat 2015

SFR (zel lev Yazalar)


MB Yazalar
- ACC
-B
- PSW
- SP
- DPTR

: Akmlatr.
: B yazac.
: Program Status Word.
: Stack Pointer.
: Data Pointer (DPH, DPL).

Kesme Denetim yazalar


-IE
: Kesme zinleme.
-IP
: Kesme Sralama.
I/O Port Yazalar
- P0
- P1
- P2
- P3
21

: Port 0.
: Port 1.
: Port 2.
: Port 3.
Mikrodenetleyiciler

23 ubat 2015

SFR
Zamanlayc (Timers) Yazalar
- TMOD

: Zamanlayc kip seme.

- TCON

: Zamanlayc denetim

- TH0

: Zamanlayc 0 YDB

- TL0

: Zamanlayc 0 DDB

- TH1

: Zamanlayc 1 YDB

- TL1

: Zamanlayc 1 DDB

Seri Port (Serial I/O) Yazalar


- SCON

: Seri port denetim.

- SBUF

: Seri port veri yazac.

Dier Yazalar
- PCON

22

: G denetimi ve dier grevler

Mikrodenetleyiciler

23 ubat 2015

Akmlatr

alma srasnda ilem sonularn tutulduu ana yazatr.


Aritmetik ve mantk ilemlerinde birinci sayy ierir, bu ilemler yaplmadan
nce birinci say Akmlatre yklenmelidir.
ALU tarafndan yrtlen ilemlerin sonular da akmlatrde saklanr.
D veri ve program belleklerinden veri aktarm sadece akmlatr
zerinden gerekletirilebilir.
Akmlatr btn mikrodenetleyicilerde ana yazatr ve en ok kullanlan
yazatr.
8051in akmlatr bit ve bayt olarak adreslenebilir.

23

Mikrodenetleyiciler

23 ubat 2015

B Yazac
B kaydedicisi 8 bitlik bir yazatr ve sadece
arpma ve blme ilemlerinde kullanlmaktadr.
arpma ve blme ilemlerinde, MUL AB ve DIV
AB komutlar kullanlr.
Bu komutlarda B yazac, arplacak ikinci sayy
veya blm saysn saklar.
Bunun yannda B yazac geici veri saklamak
amacyla da kullanlabilir.
B yazac bayt ve bit adreslenebilir.
Baz kaynaklarda yardmc akmlatr veya B
akmlatr olarak adlandrlr.

24

Mikrodenetleyiciler

23 ubat 2015

PSW : (Program Status Word) Durum Yazac


CY
CY
AC
F0
RS1
RS0
OV
P

25

AC

F0

RS1 RS0 OV

--

: Elde bayra.
: Yardmc elde bayra.
: Bayrak 0
: Yaza seme 1.
: Yaza seme 0.
: Tama bayra.
: Akmlatr elik bayra.

Yaza Bankas Address

RS1

RSO

00h - 07h

08h - 0Fh

10h - 17h

18h - 1Fh
Mikrodenetleyiciler

23 ubat 2015

DPTR (Data Pointer) Veri Gsterge Yazac

Veri gsterge yazac kullanc tarafndan eriilebilen 16-bitlik (2


bayt) bir yazatr.
Adndan da anlalaca zere veriyi gstermek iin kullanlr.
8051 mikrodenetleyicisinin d veri belleine eriimde adres
bilgisini ierir.
SFR blgesi 8 bit yapya sahip olduu iin iki para halinde bu
blgeye yerletirilmitir.

26

Mikrodenetleyiciler

23 ubat 2015

Port Yazalar

Port yazalar dorudan port hatlarna baldr.


Port hatlar bir d tipi tutucu ile denetlenir.
8051 port hattn veya tutucu kn ayr ayr okuyabilir.
8051de port hatlarn ynlendiren yaza yoktur otomatik
ynlendirme kullanlmtr.
Giri olarak kullanlmadan nce D tutucunun knn
mantk 1 olmas gerekir.
Port yazalar 80H, 90H, A0H, B0H adreslerinde yer alr
ve bit adreslenebilir.

27

Mikrodenetleyiciler

23 ubat 2015

Port 0
Giri /k hatt olarak Kullanldnda

Ak drain, yksee ekme direnleri balanmal

Multiplex Veri Adres Yolu olarak kullanldnda:

Tristate yol yksee ekme direnleri var.

8-bit Komut Yolu, PSEN iareti ile okunur.

Adresin Dk deerli Bayt, ALE ile etkin.

8-bit Veri Yolu, WR ve RD ile etkin.

3.2 mA akm ekilebilir (8 LS tipi TTL geit ile yklenebilir).

28

Mikrodenetleyiciler

23 ubat 2015

P0 Hatlarnn Yaps

29

Mikrodenetleyiciler

23 ubat 2015

Port 1

Giri /k hatt olarak Kullanldnda


Standard ift Ynl hat

kincil Grev
Yeni srmlerinde T2 girii ve Seri Programlama girii, k ve Saat k.

1.6 mA akm ekilebilir (4 LS tipi TTL geit ile yklenebilir).

30

Mikrodenetleyiciler

23 ubat 2015

Port 1, 2, 3 Hatlarnn yaps

31

Mikrodenetleyiciler

23 ubat 2015

Port 2

Giri /k hatt olarak Kullanldnda


Standard ift Ynl hat

kincil Grev
D Bellek Kullanmnda adresin Yksek Deerli Baytn Tar.

1.6 mA akm ekilebilir (4 LS tipi TTL geit ile yklenebilir).

32

Mikrodenetleyiciler

23 ubat 2015

Port 3

Giri /k hatt olarak Kullanldnda Standard ift Ynl hat


1.6 mA akm ekilebilir (4 LS tipi TTL geit ile yklenebilir).
kincil Grev

33

P3.7

P3.6

P3.5

P3.4

P3.3

P3.2

P3.1

P3.0

RD

WR

T1

T0

INT1

INT0

TXD

RXD

Mikrodenetleyiciler

23 ubat 2015

PCON : G Denetim Yazac


SMOD

----

----

----

GF1

GF0

PD

IDL

Ksk G
PD biti 1 yapldnda osilatr durur.
RAM ierii deimez.
Reset ile bu durumdan klabilir.
Baz yeni srm 8051ler kesme ile ksk gten kma izni vermilerdir.

Aylak alma
IDL biti 1 yapldnda Osilatr almaya devam eder
RAM ve yazalar son durumlarn korur
Kesmeler ak kalr
Kesme alglandnda uykudan uyanr kesmenin isteini yerine getirir
sonra uykuya devam eder.
Reset ile tamamen kar

34

Mikrodenetleyiciler

23 ubat 2015

G Tketimi
80C51, Vcc = 5V.

35

Mode / Freq.

0.5 MHz

16 MHz

Aktif

2.2 mA

20.5 mA

Aylak

0.9 mA

5.0 mA

Ksk G

50 uA

50 uA

Mikrodenetleyiciler

23 ubat 2015

D Bellek Balantlar
8051
PORT 2

A15 - A8: Adresin Yksek Deerli Bayt

PORT 0

AD7 - AD0: Veri ve Adresin Dk


Deerli Bayt

ALE
P3.7

EA
P3.6

ALE: Adres Tutucu zin


RD: Oku
WR: Yaz

PSEN

PSEN: Program store enable


EA : D bellek seme girii
36

Mikrodenetleyiciler

23 ubat 2015

D Program Bellei
8051
A15 - A8
PORT2

ROM, EPROM

ALE

ADDRESS
AD7 - AD0

PORT0

LATCH

Adres Girii
A7 - A0

PSEN

Veri k

D7 - D0
OE

8051in yeni trevlerinde d bellek kullanlmaz

37

Mikrodenetleyiciler

23 ubat 2015

8051 Zamanlama
State 1

State 2

State 3

State 4

State 5

State 6

State 1

State 2

P1

P1

P1

P1

P1

P1

P1

P1

P2

P2

P2

P2

P2

P2

P2

P2

XTAL2

ALE

_____
PSEN

P0

P2
38

PCL out

PCL out

PCL out

Data
sampled

Data
sampled

Data
sampled

PCH out

PCH out
Mikrodenetleyiciler

23 ubat 2015

74LS373
PSEN
ALE
P0.0

74LS373

OE
OC
A0

P0.7

A7

D0
D7

EA
P2.0

A8

P2.7

A15

8051
39

ROM
Mikrodenetleyiciler

23 ubat 2015

Program Belleinin Okunmas


PSEN
ALE
P0.0
P0.7

1. Adres ROMa
gnderilir

2. 74373 adresi tutar ve


ROMa gnderir

74LS373

OE
OC
A0

Adres

A7

D0
D7

EA
P2.0

A8

P2.7

A12

8051
40

ROM
Mikrodenetleyiciler

23 ubat 2015

Program Belleinin Okunmas


2. 74373 adresi tutar ve
ROMa gnderir
PSEN
ALE
P0.0
P0.7

74LS373

A0

Adres

8051

A7

D0
D7

EA

41

OE
OC

3. ROM komutu
8051e gnderir

ROM

P2.0

A8

P2.7

A12

Mikrodenetleyiciler

23 ubat 2015

D Veri Bellei

64KBayt Adres Alan

256 satra kadar R0 ve R1ile Dolayl olarak ulalabilir.

Tm DPTR ile Dolayl olarak ulalabilir.

RAM, I/O

8051
Dekoder

PORT 2
ALE

ADRES
Tutucusu

ADRES
Girileri
Veri
klar
R/W
OE

PORT 0

WR
RD

42

CE

Mikrodenetleyiciler

23 ubat 2015

DEV 2

Blm 2nin sonundaki sorular


Haftaya ders saatinde teslim edilecek

43

Mikrodenetleyiciler

23 ubat 2015