Vous êtes sur la page 1sur 33

MINISTERSTWO EDUKACJI

NARODOWEJ

Izabela Suligowska

Pielgnowanie oczu i ich oprawy 514[03].Z1.06

Poradnik dla ucznia

Wydawca
Instytut Technologii Eksploatacji Pastwowy Instytut Badawczy
Radom 2006
,,Projekt wspfinansowany ze rodkw Europejskiego Funduszu Spoecznego

Recenzenci:
lek. med. Magorzata Polkowska
dr Maria Pietruszewska

Opracowanie redakcyjne:
mgr Magorzata Sotysiak

Konsultacja:
mgr Magorzata Sotysiak

Korekta:

Poradnik stanowi obudow dydaktyczn programu jednostki moduowej 514[03].Z1.06


Pielgnowanie oczu i ich oprawa, zawartego w moduowym programie nauczania dla
zawodu technik usug kosmetycznych 514[03].

Wydawca
Instytut Technologii Eksploatacji Pastwowy Instytut Badawczy, Radom 2006

Projekt wspfinansowany ze rodkw Europejskiego Funduszu Spoecznego

SPIS TRECI
1. Wprowadzenie
2. Wymagania wstpne
3. Cele ksztacenia
4. Materia nauczania
4.1. Anatomia i fizjologia oka
4.1.1. Materia nauczania
4.1.2. Pytania sprawdzajce
4.1.3. wiczenia
4.1.4. Sprawdzian postpw
4.2. Higiena oka
4.2.1. Materia nauczania
4.2.2. Pytania sprawdzajce
4.2.3. wiczenia
4.2.4. Sprawdzian postpw
4.3. Dolegliwoci oczu
4.3.1. Materia nauczania
4.3.2. Pytania sprawdzajce
4.3.3. wiczenia
4.3.4. Sprawdzian postpw
4.4. Pielgnacja powiek i skry wok oczu preparaty
4.4.1. Materia nauczania
4.4.2. Pytania sprawdzajce
4.4.3. wiczenia
4.4.4. Sprawdzian postpw
5. Sprawdzian osigni
6. Literatura

Projekt wspfinansowany ze rodkw Europejskiego Funduszu Spoecznego

3
5
6
7
7
7
10
10
11
12
12
13
13
14
15
15
16
17
19
20
20
21
22
24
25
31

1. WPROWADZENIE
Poradnik bdzie Ci pomocny w przyswajaniu wiedzy z zakresu pielgnowania oczu i ich
opraw. Pomoe Ci okreli wpyw czynnikw zewntrznych i wewntrznych na ich stan.
Poradnik zawiera:
1. Wymagania wstpne, czyli wykaz niezbdnych umiejtnoci i wiedzy, ktre powiniene
mie opanowane, aby przystpi do realizacji tej jednostki moduowej.
2. Cele ksztacenia tej jednostki moduowej.
3. Materia nauczania umoliwiajcy samodzielne przygotowanie si do wykonania wicze
i zaliczenia sprawdzianw. Wykorzystaj do poszerzenia wiedzy wskazan literatur oraz
inne rda informacji. Obejmuje on rwnie wiczenia, ktre zawieraj:

wykaz materiaw, narzdzi i sprztu potrzebnych do realizacji wiczenia,

pytania sprawdzajce wiedz potrzebn do wykonania wiczenia,

sprawdzian teoretyczny.
4. Przykady wicze oraz zestawy pyta sprawdzajcych Twoje opanowanie wiedzy
i umiejtnoci z zakresu caej jednostki. Prawidowe wykonanie wicze jest dowodem
osignicia umiejtnoci praktycznych okrelonych w tej jednostce moduowej.
Wykonujc sprawdziany postpw powiniene odpowiada na pytanie tak lub nie, co
oznacza, e opanowae materia albo nie.
Jeeli masz trudnoci ze zrozumieniem tematu lub wiczenia, to popro nauczyciela lub
instruktora o wyjanienie i ewentualne sprawdzenie, czy dobrze wykonujesz dan czynno.
Po zrealizowaniu materiau sprbuj zaliczy sprawdzian osigni z zakresu tematyki
jednostki moduowej.

Projekt wspfinansowany ze rodkw Europejskiego Funduszu Spoecznego

514[03].Z1
Kosmetyka pielgnacyjna

514[03].Z1.01
Organizacja stanowisk pracy w gabinecie
kosmetycznym

514[03].Z1.03
Pielgnowanie zdrowej skry

514[03].Z1.02
Wykonywanie masau pielgnacyjnego

514[03].Z1.04
Pielgnowanie koczyn grnych

514[03].Z1.06
Pielgnowanie oczu i ich oprawy

514[03].Z1.05
Pielgnowanie koczyn dolnych

Schemat ukadu jednostek moduowych

Projekt wspfinansowany ze rodkw Europejskiego Funduszu Spoecznego

2. WYMAGANIA WSTPNE

Przystpujc do realizacji programu jednostki moduowej, powiniene umie:


korzysta z rnych rde informacji,
analizowa tekst ze zrozumieniem,
stosowa oglnie przyjte normy etyczne oraz zasady kodeksu etyki zawodowej,
okrela potrzeby klienta,
charakteryzowa preparaty stosowane do demakijau oczu,
wykonywa demakija oczu,
organizowa stanowisko pracy kosmetyczki z zachowaniem obowizujcych przepisw
bhp i ppo.,
stosowa zasady higieny pracy w trakcie wiadczenia usug.

Projekt wspfinansowany ze rodkw Europejskiego Funduszu Spoecznego

3. CELE KSZTACENIA

W wyniku realizacji programu jednostki moduowej, powiniene umie:


opisa budow oka,
zastosowa zasady higieny oczu,
scharakteryzowa zabiegi wykonywane na powiekach i pod oczami,
okreli przeciwwskazania do zabiegw pielgnacyjnych,
okreli zasady pielgnacji oczu w warunkach domowych,
wykona demakija oczu,
dobra preparaty stosowane w zabiegach na powiekach i pod oczami,
wykona prb uczuleniow,
wykona zabiegi pielgnacyjne wok oczu,
wykona zabieg pielgnacyjny w okolicy oka zgodnie z zasadami aseptyki oraz
bezpieczestwa i higieny pracy.

Projekt wspfinansowany ze rodkw Europejskiego Funduszu Spoecznego

4. MATERIA NAUCZANIA
4.1.

Anatomia i fizjologia oka

4.1.1. Materia nauczania


Oko jest gwnym elementem nalecym do narzdu wzroku. eby mogo ono
funkcjonowa, a wic odbiera i przekazywa wraenia wzrokowe, nie tylko konieczna jest
prawidowa gaka oczna ale i nerw wzrokowy oraz orodki wzrokowe w mzgu. Narzd
wzroku jest u czowieka narzdem dominujcym. Dziki niemu moliwe jest odbieranie
nawet do 80% informacji. Interpretacja odbieranych zjawisk odbywa si w korze mzgowej,
w pacie potylicznym. Zmys wzroku umoliwia widzenie ksztatw, rozpoznawanie barw,
okrelanie kierunku, odlegoci. Najwaniejsz czci narzdu wzroku jest gaka oczna
z nerwem wzrokowym. Ley ona w oczodole. Posiada narzdy dodatkowe w postaci aparatu
ruchowego i ochronnego. Gaka oczna ma ksztat zbliony do spaszczonej nieco kuli, jej
rednica poprzeczna to ok. 24 mm, a pionowa o 1 mm mniej. Wntrze gaki ocznej
wypenione jest galaretowat mas zwan ciaem szklistym oraz zawiera ciecz wodnist.
ciana gaki ocznej zbudowana jest z trzech warstw cile do siebie przylegajcych w czci
tylnej oka, natomiast czciowo rozdzielonych w odcinku przednim gaki. Warstwa
zewntrzna (najmocniejsza) zbudowana jest z tkanki cznej i nosi nazw bony wknistej.
Warstwa porednia, to bona naczyniowa, a warstw najgbsz nazywamy bon
wewntrzn.
I. Warstwa zewntrzna (bona wknista)
Jest mocna i odporna. Dzieli si na dwie czci:
tyln (biaaw) zwan twardwk stanowi 4/5 caej bony, jest warstw ochronn,
przechodz przez ni naczynia krwionone i nerwy,
przedni (przezroczyst) zwan rogwk jest cakowicie przezroczysta, gadka, lnica,
wstawiona w twardwk jak szko od zegarka, nie ma w niej naczy krwiononych, jest
bardzo dobrze unerwiona, zbudowana jest z piciu warstw, z ktrych zewntrzna ma due
zdolnoci regeneracji. Jest bardzo wraliwa na urazy i wysychanie.
II. Bona naczyniowa
Wyrnia si w niej trzy czci:
naczyniwk stanowi tyln cz bony naczyniowej pokrywajc od zewntrz cz
wzrokow siatkwki. Skada si gwnie z sieci naczy wosowatych i wkien
sprystych.
ciao rzskowe jest to twr w ksztacie piercienia o szerokoci 6 7 mm, ktry
powstaje z przedniego odcinka bony naczyniowej. Otacza soczewk, ktra jest
umocowana do jego brzegw licznymi cienkimi cznotkankowymi nimi. W zalenoci
od skurczu lub rozkurczu minia rzskowego ciaa rzskowego, soczewka zmienia swj
ksztat (akomoduje), co pozwala dostosowa ukad optyczny oka do rnych odlegoci.
tczwk jest najbardziej wysunit do przodu czci bony naczyniowej. Widoczna
jest przez rogwk. Sw nazw bierze od wielkiej rozmaitoci zabarwienia. Tczwka
jest bon okrgego ksztatu, w rodku posiada otwr o zmiennej wielkoci zwany
renic. Szeroko renicy jest niezalena od naszej woli i zmienia si odruchowo pod
wpywem rozmaitych bodcw, a przede wszystkim w wyniku zmian natenia wiata.
Zwona renica pod wpywem wiata chroni oko przed nadmiernym olnieniem.
Tczwka zamyka od tyu komor przedni oka i oddziela j od komory tylnej. Jest

Projekt wspfinansowany ze rodkw Europejskiego Funduszu Spoecznego

bogato unaczyniona, bierze udzia w wytwarzaniu cieczy wodnistej i reguluje ilo


wiata wchodzcego do wntrza gaki ocznej.
III. Bona wewntrzna gaki ocznej
Stanowi wiatoczu warstw, wyciea powierzchni wewntrzn gaki ocznej. Cz
tylna siatkwki, wraliwa na wiato, to tzw. cz wzrokowa, a pozostaa, leca od przodu,
to cz lepa. Cz wzrokowa siatkwki jest cienk przezroczyst bon barwy rowej,
ktr zawdzicza barwnikowi zwanemu rodopsyn. Siatkwka skada si z 10 warstw, wrd
ktrych s komrki wraliwe na wiato i barwy. Te komrki to prciki i czopki. Prciki
wyduone komrki, wraliwe na stopie natenia wiata, daj obrazy czarno biae
ogldanych przedmiotw. Czopki maj ksztat buteleczkowaty, s wraliwe na barwy, ale
tylko w dobrym owietleniu. W obrbie tzw. bieguna tylnego oka znajduje si doek
rodkowy, lecy w obszarze plamki tej, czyli maej, beznaczyniowej przestrzeni
siatkwki. Doek rodkowy jest zagbieniem w plamce przystosowanym do najostrzejszego
widzenia.
Bony tworzce cian gaki ocznej, otaczaj jej zawarto, ktr stanowi twory bdce
rodowiskiem optycznym, przez ktre przechodz promienie wietlne.
Wntrze gaki ocznej wypenia ciao szkliste. Bierze ono udzia w zaamywaniu promieni
wietlnych. Stanowi ok. 4/5 caej gaki ocznej. W jego przedniej czci znajduje si d,
w ktrym mieci si soczewka. Do soczewki z przodu przylega tylna powierzchnia tczwki
i brzegi renicy, a z tyu przylega ona do ciaa szklistego. Jest przezroczysta, dwuwypuka
i rwnie silnie zaamuje wiato. W gace ocznej wyrniamy take komor przedni
i komor tyln, wypenione ciecz wodnist. Komora przednia znajduje si midzy rogwk
a tczwk i przylegajc do renicy czci soczewki. Komora tylna jest szczelin
znajdujc si midzy tczwk, ciaem rzskowym, ciaem szklistym i soczewk. Komora
tylna komunikuje si z komor przedni przez szczelin midzy soczewk i brzegiem
renicznym tczwki.

Rys. 1 Budowa gaki ocznej [7].

Legenda
1 - twardwka,
2 - ciao rzskowe,
3 - tczwka,
4 - ciecz wodnista,
5 - o optyczna,
6 - o widzenia,
7 - rogwka,
8 - soczewka,
9 - naczyniwka,
10 - nerw wzrokowy,
11 - plamka lepa,
12 - doek rodkowy
(plamka ta),
13 - siatkwka,
14 - ciao szkliste

Projekt wspfinansowany ze rodkw Europejskiego Funduszu Spoecznego

Gaka oczna posiada rwnie narzdy dodatkowe w postaci:


aparatu ruchowego gaki ocznej,
aparatu ochronnego,
narzdu zowego.
Aparat ruchowy gaki ocznej stanowi minie poprzecznie prkowane, ktrych
czynno polega na umoliwieniu ruchw gaki ocznej w rnych kierunkach. Wyrnia si
cztery minie proste i dwa skone. W oczodole ley jeszcze sidmy misie poprzecznie
prkowany, zwany dwigaczem powieki grnej, ktry podnosi powiek i rozszerza szpar
oczn. Ruchy oczu s sprzone dziki koordynacji nerwowej. Minie gaki ocznej s
zaopatrywane przez wkna nerww czaszkowych: III, IV, VI.

Aparat ochronny gaki ocznej stanowi powieki, rzsy i spojwki


Powieki: grna i dolna s elastycznymi fadami, ktrych szkielet skada si z tarczek
zbudowanych z tkanki cznej i chrzstki wknistej. Taka budowa gwarantuje ksztat
i sprysto powiek. W tarczkach le gruczoy tarczkowe, ktre s uoone prostopadle do
brzegu rzskowego. S to gruczoy ojowe wytwarzajce wydzielin, ktra nie pozwala na
wypywanie cieczy zowej przez ich brzegi i natuszcza brzeg powiek.
Na brzegach powiek s osadzone rzsy, ktre s krtkimi, sztywnymi wosami, lekko
wygitymi na powiece grnej, nieco silniej na dolnej. Na powiece grnej jest ich ok. 150
200, a na dolnej o poow mniej. Oprcz niewtpliwych walorw estetycznych oka, chroni
one gak oczn przed rnego rodzaju zanieczyszczeniami i ciaami obcymi.
Powierzchnia tylna powiek jest gadka, lnica, czerwono zabarwiona i pokryta cienk
bon luzow zwan spojwk. Bona ta dochodzi do postawy powiek, przechodzi na gak
oczn okrywajc j a do brzegu rogwki. Wyrniamy spojwk:
powiek (pokrywa powierzchni tyln powiek),
sklepienia (tworzy poprzeczne fady, ktre stanowi jej zapas potrzebny przy ruchach
gaki ocznej),
gaki ocznej (jest luno poczona z twardwk i daje si atwo przesuwa).
Narzd zowy skada si z gruczou zowego i drg zowych. Chroni gak oczn przed
wysychaniem, powoduje oczyszczanie rogwki i spojwki.
Gruczo zowy ley w oczodole, ma ksztat owalny, jest barwy rowoszarej. Wydzielina
tego gruczou suy do przepukiwania worka spojwkowego i zwilania rogwki.
W sytuacjach wzruszenia dochodzi do nadmiernego wydzielania gruczou, niewydolnoci
drg odprowadzajcych zy i przez to wypywania ich przez brzegi powiek na powierzchni
twarzy. zy s pynem bezbarwnym zawierajcym w swoim skadzie, oprcz wody, ok. 1%
Na Cl i niewielk ilo biaka. zy czciowo wyparowuj z powierzchni gaki ocznej, a ich
pozostaa cz spywa do jeziorka zowego. Na brzegach powiek, w pobliu kta
przyrodkowego oka le drobne punkty zowe: grny i dolny, ktre daj pocztek kanalikom
zowym. Pocztkowo biegn one pionowo, a nastpnie zaginaj si w kierunku nosa
przechodzc w cz poziom. Uchodz do zbiornika zwanego workiem zowym, ktry
przechodzi ku doowi w przewd nosowo zowy. Obrzk bony luzowej nosa utrudnia
odpyw ez do jamy nosowej, dlatego np. katarowi towarzyszy zawienie oczu.
Fizjologia widzenia
Za pomoc narzdu wzroku czowiek rozpoznaje przedmioty, odrnia ich ksztat, kolor,
ocenia odlego. Obserwowane przedmioty odbijaj wiato, ktre wchodzc do wntrza
gaki ocznej, przechodzi przez skomplikowany aparat optyczny, w ktrym zachodz procesy
jego zaamywania. Promienie wietlne przechodzce przez renice tworz na pooonej z tyu
oka siatkwce obraz dwuwymiarowy. wiato wpadajce do oka biegnie przez rogwk,
komor przedni oka, soczewk i ciao szkliste do siatkwki wywoujc wraenia wzrokowe

Projekt wspfinansowany ze rodkw Europejskiego Funduszu Spoecznego

przekazywane do mzgu, gdzie s interpretowane. Jeeli gaka oczna jest za krtka lub za
duga to powstaje nie ostry obraz, poniewa nie bdzie lea na siatkwce tylko za ni
(nadwzroczno) lub przed ni (krtkowzroczno). Oko cechuje si rwnie tzw.
akomodacj, czyli zdolnoci do ogldania przedmiotw znajdujcych si w rnych
odlegociach. Dzieje si to, dlatego i soczewka moe zmienia swoj odlego ogniskow
przez zmian ksztatu, a dokadnie przez zmian stopnia swej wypukoci. Oko ludzkie
posiada rwnie zdolno adaptacji, a wic zdolno do dopasowania do rnego natenia
wiata, dziki ktremu moliwe jest dobre widzenie zarwno przy penym owietleniu jak
i przy wietle gwiazd.
Cechy zdrowej skry wok oczu
Skra wok oczu jest bardzo delikatna, cienka i wraliwa. U czowieka modego
powinna by dobrze napita, elastyczna i pozbawiona widocznych zmarszczek. Skra
w opisywanym miejscu prawie pozbawiona jest gruczow ojowych. Dla przykadu: na
skrze twarzy na jednym centymetrze kwadratowym jest okoo 800 gruczow ojowych,
a wok oczu zaledwie okoo 20. Grubo skry powiek i wok oczu to tylko okoo 0,5
milimetra. Skra wok oczu starzeje si najszybciej. Zwizane jest to z agresywnym
dziaaniem na ni czynnikw zewntrznych, cik prac zwizan z czynnoci gaek
ocznych, z niewaciw pielgnacj i nadmiernym rozciganiem skry. Dlatego wszystkie
czynnoci pielgnacyjne wok oczu naley wykonywa niezwykle ostronie i delikatnie.

4.1.2. Pytania sprawdzajce


Odpowiadajc na pytania, sprawdzisz, czy jeste przygotowany do wykonania wicze.
1. Co wchodzi w skad narzdu wzroku?
2. Z jakich warstw skada si ciana gaki ocznej?
3. Jakie funkcje speniaj czci warstwy zewntrznej gaki ocznej?
4. Co wchodzi w skad bony naczyniowej?
5. Na czym polega rola siatkwki?
6. Co stanowi zawarto gaki ocznej?
7. Jakie elementy nale do narzdw dodatkowych oka?
8. Dlaczego widzimy?
9. Jak rol spenia narzd zowy?
10. Jakie s cechy zdrowej skry wok oczu?
11. Dlaczego skra wok oczu starzeje si najszybciej?

4.1.3. wiczenia
wiczenie 1
Podpisz elementy budowy gaki ocznej.

Projekt wspfinansowany ze rodkw Europejskiego Funduszu Spoecznego

10

Sposb wykonania wiczenia

1)
2)
3)
4)
5)
6)

Aby wykona wiczenie, powiniene:


zapozna si z treciami merytorycznymi (materia nauczania pkt.4.1.1),
wynotowa najistotniejsze elementy budowy oka,
przeanalizowa schemat gaki ocznej i umiejscowienie strzaek,
uzupeni brakujce podpisy,
zaprezentowa wykonane wiczenie,
dokona oceny poprawnoci wykonanego wiczenia.

Wyposaenie stanowiska pracy:


schemat budowy oka,
przybory do pisania,
literatura z rozdziau 6.

wiczenie 2
Na podstawie dokadnej obserwacji scharakteryzuj wasn skr wok oczu.
Sposb wykonania wiczenia

1)
2)
3)
4)
5)
6)

Aby wykona wiczenie, powiniene:


zapozna si z treciami merytorycznymi (materia nauczania pkt.4.1.1),
wynotowa najistotniejsze cechy skry wok oczu,
ustawi powikszajce lustro tak, aby dobrze widzie swoje oczy i skr wok nich,
okreli cechy wasnej skry wok oczu,
zaprezentowa wyniki wykonanego wiczenia,
dokona oceny poprawnoci wykonanego wiczenia.

Wyposaenie stanowiska pracy:


powikszajce lustro,
przybory do pisania,
literatura z rozdziau 6.

4.1.4. Sprawdzian postpw


Czy potrafisz:
Tak
1)
2)
3)
4)
5)
6)
7)
8)

wymieni elementy narzdu wzroku?


wykona schematyczny rysunek gaki ocznej?
wyliczy warstwy ciany gaki ocznej?
scharakteryzowa budow poszczeglnych warstw?
scharakteryzowa funkcj poszczeglnych warstw?
omwi funkcje oka?
okreli fizjologi widzenia?
wymieni cechy skry wok oczu?

Projekt wspfinansowany ze rodkw Europejskiego Funduszu Spoecznego

11

Nie

4.2.

Higiena oka

4.2.1. Materia nauczania


Oczy peni najwaniejsz rol wrd wszystkich narzdw zmysw. Odbieraj nawet
do 80% informacji z otoczenia. Dlatego higiena oczu stanowi bardzo wany element
profilaktyki, ktrej celem powinna by ochrona narzdu wzroku przed chorobami i urazami
oraz stworzenie bezpiecznych dla oczu warunkw otoczenia.
Do czynnikw szczeglnie szkodliwych dla oczu zaliczamy:
dym papierosowy,
zbyt maa ilo snu,
czytanie przy nieprawidowym owietleniu,
przebywanie w klimatyzowanych pomieszczeniach,
stosowanie przeterminowanych lub uczulajcych kosmetykw,
dziaanie intensywnego promieniowania sonecznego na nie osonite okularami
przeciwsonecznymi oczy,
dugie godziny spdzone przed telewizorem lub komputerem.
Dlatego mwic o higienie oczu naley najpierw wyeliminowa powysze szkodliwe
czynniki. Co jest wane dla naszych oczu, to stanowi podstaw dziaa higienicznych.
Higiena oka powinna obejmowa:
ochron oczu przed ich mechanicznymi uszkodzeniami poprzez: stosowanie specjalnych
okularw ochronnych przy niektrych pracach np.: spawaniu, zwracanie szczeglnej
ostronoci podczas wykonywania prac ostrymi przedmiotami,
ochron oczu przed nadmiernym nasonecznieniem, dziaaniem silnego wiatru, mrozu,
zanieczyszczonego powietrza,
czytanie czy wykonywanie czynnoci precyzyjnych w prawidowych warunkach: oczy
najmniej si mcz, gdy tekst znajduje si w odlegoci przecitnie ok. 35 cm, a wszystkie
czci tego samego wiersza (strony) powinny znajdowa si w tej samej odlegoci od
oka. Jeli nie ma moliwoci czytania przy dziennym wietle, naley posugiwa si
dwoma rdami sztucznego wiata. Jedno z nich powinno rwnomiernie owietla cay
pokj, co pozwoli unikn szkodliwych dla oczu kontrastw, a drugie owietla czytany
tekst i stanowisko pracy,
znajomo zasady, e nie ma potrzeby specjalnego przemywania oczu (poza normalnym
myciem), poniewa stale wydzielane zy bardzo dokadnie obmywaj gaki oczne
i spojwki, a przy tym maj silne waciwoci bakteriobjcze,
przestrzeganie zasad pracy z komputerem poprzez to, e: ekran monitora powinien
znajdowa si 10-20 poniej poziomu linii wzroku, obraz na ekranie powinien by ostry,
stabilny, bez odblaskw, podczas pracy z komputerem co 1,5 2 godzin naley robi
przerw trwajc 5 15 minut,
wykonywanie gimnastyki oczu. Maj one wane znaczenie nie tylko dla osb z wadami
wzroku, ale i dla tych, ktrzy spdzaj duo czasu czytajc lub pracujc na komputerze.
Pozwalaj na rozlunienie napicia akomodacyjnego, dziki czemu zapobiegaj
utrwalaniu si nieprawidowego ukadu optycznego oka.
Oto przykadowe wiczenia:
wyobraamy sobie namalowan 8 na przykad na cianie i wodzimy po niej wzrokiem
nie ruszajc gow,
wybieramy jaki przedmiot znajdujcy si bardzo blisko (w odlegoci 30 40 cm)
i bardziej oddalony przedmiot na przykad drzewo za oknem. Patrzymy przez chwil raz
na jeden, raz na drugi przedmiot,

Projekt wspfinansowany ze rodkw Europejskiego Funduszu Spoecznego

12

siadamy wygodnie i kierujemy gaki oczne (bez poruszania gow) z gry na d,


siadamy wygodnie i kierujemy gaki oczne(bez poruszania gow) od prawej do lewej strony,
wodzimy wzrokiem okrnie, bez ruszania w tym czasie gow. A kady cykl koczymy
patrzeniem przed siebie.
Kade wiczenie powinno trwa od 30 sekund do 1 minuty.

4.2.2. Pytania sprawdzajce


1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.

Odpowiadajc na pytania, sprawdzisz, czy jeste przygotowany do wykonania wicze.


Jakie znasz czynniki szczeglnie szkodliwe dla oczu?
Jaki jest cel higieny narzdu wzroku?
W jaki sposb mona chroni oczy przed urazami mechanicznymi?
Na czym polega higiena czytania?
Dlaczego w warunkach zdrowia nie ma potrzeby specjalnego przemywania oczu?
Jakie s najwaniejsze zasady pracy z komputerem uwzgldniajce higien wzroku?
Na czym polega gimnastyka oczu?
Jaki jest cel gimnastyki oczu?

4.2.3. wiczenia
wiczenie 1
Opracuj wasny zestaw wicze oczu, ktre poleciby klientce pracujcej zawodowo po
kilka godzin dziennie na komputerze. Okrel cel tych wicze.
Sposb wykonania wiczenia
Aby wykona wiczenie, powiniene:
zapozna si z treciami merytorycznymi (materia nauczania pkt.4.2.1),
wynotowa cele gimnastyki oczu,
przeanalizowa ruchy gaki ocznej, zasady akomodacji i adaptacji oka,
zaplanowa wiczenia, ktre wzmacniaj poszczeglne waciwoci oka,
wynotowa je na arkuszu papieru z okreleniem celu kadego wiczenia,
zaprezentowa wykonane wiczenie przed grup,
dokona oceny poprawnoci wykonanego wiczenia,
przedyskutowa w grupie i wybra najatrakcyjniejsze i najodpowiedniejsze trzy
wiczenia spord zaprezentowanych,
9) pokaza praktycznie wybrane wiczenia,
10) przedstawi wyniki swojej pracy nauczycielowi.
1)
2)
3)
4)
5)
6)
7)
8)

Wyposaenie stanowiska pracy:


schemat/model budowy oka,
przybory do pisania,
arkusz szarego papieru,
tama do przyklejenia papieru,
literatura z rozdziau 6.

Projekt wspfinansowany ze rodkw Europejskiego Funduszu Spoecznego

13

wiczenie 2
Sporzd dla siebie plan dziaa sucych higienie wzroku.
Sposb wykonania wiczenia

7)
8)
9)
10)

Aby wykona wiczenie, powiniene:


zapozna si z treciami merytorycznymi (materia nauczania pkt.4.2.1),
przeanalizowa zagroenia wzroku wystpujce w jego yciu codziennym,
wypisa je na kartkach papieru (kade zagroenie na osobnej kartce),
zastanowi si, dlaczego to zagroenie wystpuje u niego,
wynotowa propozycje dziaa naprawczych,
sporzdzi plakat, w ktrym uwzgldni: zagroenia, ich przyczyny, dziaania higieniczne
i profilaktyczne,
przedyskutowa w grupie i wybra najatrakcyjniejsze i najodpowiedniejsze dziaania,
dopisa ewentualnie inne, zaproponowane przez grup dziaania suce higienie wzroku,
zaprezentowa wykonane wiczenie,
dokona oceny poprawnoci wykonanego wiczenia.

Wyposaenie stanowiska pracy:


schemat/model budowy oka,
przybory do pisania,
arkusz szarego papieru,
literatura z rozdziau 6.

1)
2)
3)
4)
5)
6)

4.2.4. Sprawdzian postpw


Czy potrafisz:
Tak
1)
2)
3)
4)
5)
6)
7)

wymieni czynniki szkodliwe dla oczu?


okreli cel higieny narzdu wzroku?
poda najwaniejsze zasady obowizujce przy czytaniu?
okreli zasady pracy z komputerem suce higienie wzroku?
wyjani cel gimnastyki oczu?
pokaza wybrane wiczenia oka?
wymieni gwne zasady higieny narzdu wzroku?

Projekt wspfinansowany ze rodkw Europejskiego Funduszu Spoecznego

14

Nie

4.3.

Dolegliwoci oczu

4.3.1. Materia nauczania


Do najczciej spotykanych dolegliwoci oczu zalicza si:
pieczenie, zaczerwienie i swdzenie oczu,
opuchlizn powiek,
obwdki i sice pod oczami,
opuchnicie dolnej powieki,
zmarszczki w kcikach zewntrznych oczu.

Pieczenie, zaczerwienienie i swdzenie oczu


Przyczynami wskazanej dolegliwoci mog by:
praca przy komputerze,
dugotrwae czytanie lub ogldanie telewizji,
przebywanie w zadymionych i zakurzonych pomieszczeniach,
uczulenie na kosmetyki pielgnacyjne i kolorowe,
choroby oczu
W celu zlikwidowania pieczenia, zaczerwienienia i widu oczu poleca si stosowanie
kompresw z dodatkiem wycigw zioowych, np. z rumianku i kopru woskiego. Zawarto
substancji czynnych i dziaanie pielgnacyjne wymienionych zi podano w poniszej tabeli.
Tabela 1. Zawarto substancji czynnych i dziaanie pielgnacyjne zi.

Nazwa

Substancje czynne

Rumianek pospolity

Olejki eteryczne azuleny,


chamazulen, bisabolol
Flawonoidy apigenina, luteolina,
kwercetyna
Pochodne kumarynowe
umbeliferon
Karotenoidy, luzy, cholin

Przeciwbakteryjne,
przeciwzapalne,
bakteriostatyczne
Dziaa regulujco
wok oczu

Flawonoidy, witaminy
(z grupy B, C i PP), karoten, sole
mineralne oraz olejki eteryczne

Regeneruje i nawila skr


wok oczu oraz ma
waciwoci zmikczajce,
agodzce, odywcze i ochronne

Koper woski

Dziaanie pielgnacyjne

na

skr

Jeeli zaczerwienieniu oczu towarzyszy zawienie to moe by oznaka alergii, osabienia


naczynek krwiononych, braku snu, nadmiaru nikotyny i alkoholu, dranicego dziaania
soca i wiatru a take chorb oczu. Zagodzenie skutkw dziaania czynnikw dranicych
moe przynie pooenie kompresu na oczy, sen i wypoczynek.
Opuchlizna powiek
Dolegliwo jest objawem gromadzenia si wody w tkankach na skutek przemczenia,
nadmiaru soli w organizmie a take zaburze krenia lub schorze nerek. Doranie poleca
si stosowanie zimnych okadw np. kostk lodu owija si w kilka warstw gazy lub
pooony na powieki schodzony w lodwce plaster ogrka bd awokado.

Projekt wspfinansowany ze rodkw Europejskiego Funduszu Spoecznego

15

Obwdki i sice pod oczami


Wok oczu pojawiaj si nieadne, ciemnoszare lub nawet czarne obwdki. Dolegliwo
powstaje na skutek nerwowoci, braku snu, wyczerpania organizmu, niewaciwego
odywiania lub choroby a take zakce w procesie usuwania zanieczyszcze w organizmie.
Sice pod oczami mog by cech wrodzon zwizan z rodzajem skry im ciesza
i delikatniejsza tym bardziej przewituj przez ni naczynia krwionone, przyciemniajc jej
barw.
Aby zlikwidowa sice pod oczami zaleca si wiksz ilo snu i wypoczynku,
wzbogacenie posikw o produkty bogate w witaminy oraz stosowanie kremw
zawierajcych wycigi rolinne o dziaaniu:
uszczelniajcym naczynia wosowate, np. wycigi z arniki, kwiatw i nasion kasztanowca
zwyczajnego oraz lici miorzbu japoskiego,
przeciwobrzkowym, np. wycigi z nagietka, bluszczu zwyczajnego, kwiatw lipy.
Zadowalajce efekty pielgnacyjne daje stosowanie okadw z czarnej herbaty, ktra
zawiera garbniki o dziaaniu cigajcym, tonizujcym i agodzcym oraz kofein
poprawiajc lokalne krenie krwi. Doran popraw wygldu zewntrznego uzyskuje si
przez stosowanie preparatw kamuflujcych do makijau. W gabinecie kosmetycznym
wykonuje si drena limfatyczny, w domu za poleca si spacery i codzienne picie soku
z cytryny z miodem.
Opuchnicie dolnej powieki
Opuchnicie dolnej powieki jest najczciej spowodowane wyczerpaniem nerwowym,
zaburzeniami krenia bd chorobami nerek. Moe by wywoana zastojem limfy lub
odkadaniem si tkanki tuszczowej pod oczami i opadaniem jej na skutek zmniejszenia
elastycznoci skry( skonno dziedziczna). Jeeli zmiany nie s wywoane zaburzeniami
chorobowymi, to likwiduje si je poprzez odpoczynek i stosowanie preparatw
pielgnacyjnych zawierajcych wycigi z przywrotnika, bluszczu zwyczajnego i skrzypu.
Substancje biologicznie czynne zawarte w tych rolinach napinaj, wygadzaj i oczyszczaj
skr oraz zmniejszaj ilo tuszczu w tkance cznej. Poleca si rwnie kompresy
z kwiatw lipy i wietlika lekarskiego.
Zmarszczki w zewntrznych kcikach oczu
Potocznie zwane kurzymi apkami, s pierwsz oznak starzenia organizmu. Powstaj
na skutek staego obciania skry wok oczu. Na skutek niewaciwej pielgnacji pierwsze
zmarszczki mog powstawa ju okoo 25 roku ycia. Pielgnacja okolic oczu powinna by
wielokierunkowa i dotyczy przestrzegania zasad higieny oczu, przywracania rwnowagi
hydrolipidowej skry powiek, zapobieganiu powstawaniu zmarszczek oraz ich wygadzaniu.
Do pielgnacji stosuje si kosmetyki beztuszczowe dziaajce nawilajco oraz rodki
odywcze na bazie delikatnych olejw rolinnych( np. migdaowego i sezamowego)
z dodatkiem wycigw zioowych i witamin poprawiajcych elastyczno skry oraz
likwidujcych podranienia.

4.3.2. Pytania sprawdzajce


1.
2.
3.
4.
5.

Odpowiadajc na pytania, sprawdzisz, czy jeste przygotowany do wykonania wicze.


Z jakimi dolegliwociami oczu kosmetyczka spotyka si w pracy zawodowej?
Jakie s przyczyny zaczerwienienia, pieczenia, swdzenia i zawienia oczu?
Jak zlikwidowa zaczerwienienie i pieczenie oczu?
Jakie s przyczyny powstawania opuchlizny i obwdek pod oczami?
Jak zlikwidowa opuchlizn i sice pod oczami?

Projekt wspfinansowany ze rodkw Europejskiego Funduszu Spoecznego

16

6. Jak przeciwdziaa powstawaniu zmarszczek w zewntrznych kcikach oczu?


7. Na czym polega pielgnacja oczu?

4.3.3. wiczenia
wiczenie 1
Wpisz wymienione poniej przyczyny powstawania dolegliwoci oczu w odpowiednie
pola tabeli.
Przyczyny wystpowania dolegliwoci oczu
1. Gromadzenie si wody w tkankach na skutek przemczenia, nadmiaru soli
w organizmie a take zaburze krenia lub schorze nerek.
2. Skutek starzenia organizmu i niewaciwa pielgnacja skry okolic oczu.
3. Praca przy komputerze, dugotrwae czytanie i ogldanie telewizji, przebywanie
w zadymionych i zakurzonych pomieszczeniach, uczulenie na kosmetyki.
4. Nerwowo, brak snu, wyczerpanie organizmu, niewaciwe odywianie lub choroby
a take zakcenia w procesie usuwania zanieczyszcze w organizmie.
5. Wyczerpanie nerwowe, zaburzenia krenia bd choroby nerek, zastj limfy, odkadanie
si tkanki tuszczowej pod oczami.
Dolegliwo oczu

Przyczyny wystpowania

Pieczenie, zaczerwienienie
i swdzenie oczu

Opuchlizna powiek

Obwdki i sice pod oczami

Opuchnicie dolnej powieki

Zmarszczki w zewntrznych
kcikach oczu
Sposb wykonania wiczenia

1)
2)
3)
4)
5)

Aby wykona wiczenie, powiniene:


zapozna si z charakterystyk poszczeglnych dolegliwoci okolic oczu (materia
nauczania 4.3.1.),
podkreli w tekcie przyczyny wystpowania najczciej spotykanych dolegliwoci oczu
wybra waciwe warianty odpowiedzi,
wpisa odpowiedzi do tabeli,
porwna swoj tabel z tabelami opracowanymi przez koleanki/ kolegw.

Projekt wspfinansowany ze rodkw Europejskiego Funduszu Spoecznego

17

Wyposaenie stanowiska pracy:


karta wiczenia,
literatura zgodna z punktem 6 poradnika dla ucznia.

wiczenie 2
Do zlikwidowania dolegliwoci oczu stosuje si wycigi rolinne i zioowe. Poniej
wyszczeglniono zioa i roliny powszechnie stosowane w preparatach i kompresach do
pielgnacji oczu. Okrel ich dziaanie na skr i wskazania pielgnacyjne.
Nazwa

Dziaanie

Wskazania pielgnacyjne

Arnika
Rumianek pospolity
Czarna herbata
Koper woski
Nagietek
Sposb wykonania wiczenia

2)
3)
4)

Aby wykona wiczenie, powiniene:


zapozna si z charakterystyk poszczeglnych rolin i zi stosowanych do redukcji
i zlikwidowania dolegliwoci oczu (materia nauczania 4.3.1.),
podkreli w tekcie dziaanie wskazanych w tabeli rolin i wskazania do ich stosowani,
wpisa odpowiedzi do tabeli,
porwna swoj tabel z tabelami opracowanymi przez koleanki/ kolegw.

Wyposaenie stanowiska pracy:


karta wiczenia,
literatura zgodna z punktem 6 poradnika dla ucznia.

1)

wiczenie 3
Przygotuj herbatk z kopru woskiego oraz herbatk z arniki.
Instrukcja do wykonania wiczenia
1. Sporzdzanie herbatki z kopru woskiego
przygotuj yk stoow kopru woskiego,
zagotuj wod( najlepiej destylowan lub mineraln niegazowan),
zalej zioa litra wrzcej wody,
odstaw mieszanin na kilka godzin,
przefiltruj preparat,
dokonaj oceny organoleptycznej herbatki (zwr uwag na jej barw i klarowno),
przelej napar do pojemnika, w ktrym bdzie przechowywany.
2. Sporzdzanie herbatki z arniki
przygotuj yeczk arniki,
zagotuj wod (najlepiej destylowan lub mineraln niegazowan),
zalej zioa litra wrzcej wody,

Projekt wspfinansowany ze rodkw Europejskiego Funduszu Spoecznego

18

odstaw mieszanin na p godziny,


przefiltruj preparat,
dokonaj oceny organoleptycznej herbatki( zwr uwag na jej barw i klarowno),
przelej napar do pojemnika, w ktrym bdzie przechowywany.

Sposb wykonania wiczenia

5)

Aby wykona wiczenie powiniene:


zapozna si z instrukcj do wykonania wiczenia,
przygotowa stanowisko pracy,
sporzdzi dwie herbatki: z kopru woskiego i z arniki,
dokona oceny organoleptycznej herbatki z arniki (oceny herbatki z kopru woskiego
dokonasz na nastpnych zajciach),
przedstawi wyniki swojej pracy na forum klasy.

Wyposaenie stanowiska pracy:


dwie due zlewki szklane,
paszcz grzejny,
dwie butelki szklane,
yka stoowa i yeczka do odmierzenia zi,
lejek,
suszona arnika i koper woski,
litr wody destylowanej lub mineralnej niegazowanej,
gaza.

1)
2)
3)
4)

4.3.4. Sprawdzian postpw


Czy potrafisz:
Tak
1) wskaza najczciej spotykane dolegliwoci oczu?
2) okreli przyczyny wystpowania dolegliwoci oczu?
3) scharakteryzowa dziaanie pielgnacyjne zi stosowanych
do likwidowania dolegliwoci oczu?
4) sporzdzi herbatk zioow?

Projekt wspfinansowany ze rodkw Europejskiego Funduszu Spoecznego

19

Nie

4.4. Pielgnacja powiek i skry wok oczu preparaty


4.4.1. Materia nauczania
Skra wok oczu jest bardzo cienka, delikatna, wiotka i zawiera znikom ilo tkanki
tuszczowej, dlatego szybko ulega starzeniu. Preparaty do pielgnacji powiek i skry wok
oczu powinny zapobiega powstawaniu zmarszczek, wygadza ju istniejce oraz nawila
skr. Wyrnia si nastpujce grupy preparatw:
rodki do demakijau,
ele i balsamy do powiek,
kremy,
serum/ maski.
rodki do demakijau s produkowane na bazie olejw mineralnych, olejw
hydrofilowych, wodnych rodkw powierzchniowo czynnych lub w postaci gotowych
patkw kosmetycznych. Mog zawiera cenne skadniki pielgnacyjne np. wietlik lekarski,
ktry dziaa relaksujco i agodzco na skr.
ele do okolic oczu i balsamy do powiek schadzaj skr i przeciwdziaaj obrzkom.
Hydroele stosuje si przy obrzkach okolic oczu i opuchlinie dolnej powieki natomiast
balsamy zawierajce lipidy przeciwdziaaj wysuszeniu skry i powstawaniu zmarszczek.
Kremy do pielgnacji okolic oczu s produkowane w formie gwarantujcej dobre
przyswajanie substancji czynnych przez skr. Maj posta lekkich emulsji lub mikroemulsji
a nonikiem substancji czynnych zawartych w kremach s czsto liposomy. Preparaty
nalece do tej grupy wykazuj szerokie spektrum i skuteczno pielgnacji.
Liposomy to ukady przestrzenne w formie kuleczek. S zbudowane z czstek
powierzchniowo czynnych uoonych w struktury zwane micelami. Powoka moe by
jednowarstwowa (liposomy unilamelarne) lub dwuwarstwowa (liposomy bilamelarne). Faz
tuszczow stanowi fosfolipidy i sterole, ktre ze wzgldu na podobiestwo budowy do
lipidowych barier naskrka, wnikaj bez przeszkd w gb warstwy rogowej. Faz
hydrofilow stanowi woda, w ktrej rozpuszczone s substancje aktywne. Kremy o strukturze
liposomowej s przeznaczone do pielgnacji cery dojrzaej. W modym wieku mog by
stosowane sporadycznie, w ramach specjalnej kuracji np. po gwatownym odchudzaniu,
nadmiernym opalaniu, przebytym stresie lub dla bardzo zniszczonej skry. Naley
przestrzega powyszych wskaza, poniewa skra uzalenia si od liposomowej formuy
i rozleniwia (zanika produkcja kolagenu i elastyny, przestaj dziaa mechanizmy ochronne
i nawilanie). Kremy liposomowe aplikuje si na dokadnie umyt skr, na noc. Nadmiar
kosmetyku naley usun i przetrze skr tonikiem o dziaaniu cigajcym.
Kremy (niezalenie od formy wprowadzania materiau aktywnego) zawieraj skadniki
o dziaaniu:
agodzcym podranienia, np: bisabolol, alantoina, ekstrakt z aloesu, rumianku, zielonej
herbaty, wietlika, chabru, malwy, nagietka, prowitamina B5 (panthenol)
nawilajcym i zatrzymujcym wilgo w naskrku, np. glikozaminoglikany, kwas
hialuronowy, hialuronian sodu, gliceryna, ceramidy, kolagen, elastyna, aminokwasy,
proteiny, polisacharydy, wycig z ogrecznika, ekstrakt z alg, skwalen, esktrakt z drody
natuszczajcym, np. maso Shea, oleje rolinne( kukurydziany, sojowy, sonecznikowy,
canola, olej z pestek moreli, olejek brzoskwiniowy), cholesterol, lecytyna, olej mineralny,
wosk pszczeli, olej z pestek winogron, olej z wiesioka lekarskiego, z kiekw pszenicy,
olej jojoba,
antyutleniajcym (zwizki walczce z wolnymi rodnikami), np. witaminy E, C, A,
koenzym Q10 (ubichinon), ekstrakt z zielonej herbaty, wycig z otrb ryowych, ekstrakt
z pomidora (likopen), wycig z miorzbu japoskiego, ekstrakt z miszu winogron,
Projekt wspfinansowany ze rodkw Europejskiego Funduszu Spoecznego

20

usprawniajcym krenie limfy i krwi w naczynkach wosowatych oraz wspomagajcym


redukcj sicw i opuchlizny, np. kofeina, escyna, teofilina, ekstrakt z ogrka, herbaty,
witamina C, wycig z arniki, witamina K, ekstrakt z bzu czarnego
Serum zawiera kompleksy biologicznie czynne o duo wikszym steniu
ni w kremach. Preparat ma pynn lub ppynn konsystencj zapewniajc optymalne
wchonicie skadnikw aktywnych w skr. Dziaaj przeciwzmarszczkowo, likwiduj
i spycaj ju istniejce zmarszczki oraz zapobiegaj utracie wilgoci.
Do pielgnacji okolic oczu poleca si rwnie stosowanie masek kolagenowych.
S preparatami dwuskadnikowymi. Pierwszy skadnik ma form patkw o wyprofilowanym
ksztacie dostosowanym do oka, drugi to aktywator w formie roztworu lub elu. Mask
stosuje si, gdy skra jest przesuszona i potrzebuje szybkiej pomocy. Poleca si j gwnie do
pielgnacji skry dojrzaej. W modszym wieku jest stosowana sporadycznie, zazwyczaj, gdy
skra okolic oczu jest bardzo zniszczona i przesuszona.
Pielgnacja powiek i oprawy oczu w gabinecie kosmetycznym polega na wykonywaniu
samodzielnych zabiegw pielgnacyjnych lub wykonywaniu ich wraz z innymi zabiegami
pielgnacyjno - odywczymi na ca twarz.
Celem pielgnacji skry okolic oczu jest:
ochrona przed przedwczesnym starzeniem si skry,
zmniejszenie obrzkw, opuchni i workw pod oczami,
pobudzenie mikrocyrkulacji krwi i limfy w skrze,
odprowadzenie nadmiaru wody i toksyn z tkanek,
przeciwdziaanie oznakom zmczenia i stresu,
gbokie nawilenie i odywienie skry,
ujdrnienie i uelastycznienie skry,
wygadzenie oraz redukcja zmarszczek i zagbie,
wzmocnienie cienkiej skry pod oczami.
W gabinecie poleca si wykonywanie masau, drenau limfatycznego, nakadanie masek
o dziaaniu odywczym i pobudzajcym prac skry, regenerujcym oraz liftingujcym
Naley pamita, aby preparaty stosowane do zabiegu nie dostay si do worka
spojwkowego ani do gaki ocznej. Kuracj rozpoczt w gabinecie naley uzupenia
w domu przez stosowanie kompresw, kremw pielgnacyjnych oraz wykonywanie
gimnastyki oka.
Do pielgnacji oprawy oczu( brwi i rzs) stosuje si odywki. Maj form elu, olejku lub
kremu. S pakowane podobnie jak tusze do rzs. Preparaty tego typu mona stosowa do
codziennej pielgnacji. Jeeli odywka jest przezroczysta poleca si jej naoenie na rzsy
przed naoeniem tuszu. Wwczas nie tylko odywia wos, ale rwnie pogrubia, wydua
i chroni rzsy. Doskonae efekty pielgnacyjne daje stosowanie mieszaniny olejku
rycynowego, oliwy z oliwek oraz witamin A + E i F (w formie kropli). Mieszanina suy do
przeprowadzenia kuracji odywczej (preparat nakada si na rzsy i brwi 3 razy w roku przez
3 tygodnie). Podczas aplikacji naley uwaa, aby mieszanina nie dostaa si do oczu.

4.4.2. Pytania sprawdzajce


1.
2.
3.
4.
5.

Odpowiadajc na pytania, sprawdzisz, czy jeste przygotowany do wykonania wicze.


Jakie preparaty kosmetyczne s stosowane do pielgnacji powiek i skry wok oczu?
Jakie substancje czynne s stosowane do produkcji kremw pod oczy?
Jak s zbudowane liposomy?
Jakie s wskazania do stosowania preparatw w formule liposomowej?
Na czym polega pielgnacja powiek i skry wok oczu w gabinecie kosmetycznym?

Projekt wspfinansowany ze rodkw Europejskiego Funduszu Spoecznego

21

4.4.3. wiczenia
wiczenie 1
Przyporzdkuj podane niej opisy do wskazanych grup preparatw do pielgnacji okolic
oczu.
Grupy preparatw:
1) do demakijau,
2) ele i balsamy,
3) kremy,
4) serum.
Opisy grup preparatw do pielgnacji okolic oczu:
A. S produkowane na bazie olejw mineralnych, olejw hydrofilowych, wodnych rodkw
powierzchniowo czynnych lub w postaci gotowych patkw kosmetycznych. Mog
zawiera cenne skadniki pielgnacyjne np. wietlik lekarski, ktry dziaa relaksujco
i agodzco na skr.
B. Zawiera kompleksy biologicznie czynne o duo wikszym steniu ni w kremach.
Preparat ma pynn lub ppynn konsystencj zapewniajc optymalne wchonicie
skadnikw aktywnych w skr. Dziaa przeciwzmarszczkowo, likwiduje i spyca ju
istniejce zmarszczki oraz zapobiega utracie wilgoci.
C. Schadzaj skr i przeciwdziaaj obrzkom. Mog by stosowane przy obrzkach okolic
oczu i opuchlinie dolnej powieki. Preparaty tego typu zawierajce lipidy przeciwdziaaj
wysuszeniu skry i powstawaniu zmarszczek.
D. S produkowane w formie gwarantujcej dobre przyswajanie substancji czynnych przez
skr. Maj posta lekkich emulsji lub mikroemulsji a nonikiem substancji czynnych
w nich zawartych s czsto liposomy. Wykazuj szerokie spektrum i skuteczno
dziaania.
1
2
3
4

..

Sposb wykonania wiczenia


Aby wykona wiczenie, powiniene:
1) zapozna si z opisem preparatw do pielgnacji okolic oczu (materia nauczania pkt.
4.4.1.),
2) przeczyta dokadnie nazwy i opisy grup preparatw,
3) przyporzdkowa opisy do nazw grup preparatw pielgnacyjnych,
4) wpisa odpowiedzi do tabeli,
5) porwna swoj tabel z tabelami opracowanymi przez koleanki/kolegw.

Wyposaenie stanowiska pracy:


karta wiczenia,
literatura zgodna z punktem 6 poradnika dla ucznia.

wiczenie 2
Okrel dziaanie pielgnacyjne
stosowanych w kremach pod oczy.

wskazanych

substancji

biologicznie

Projekt wspfinansowany ze rodkw Europejskiego Funduszu Spoecznego

22

czynnych

Nazwa
Kwas hialuronowy
Cholesterol
Koenzym Q10
Kofeina

Dziaanie pielgnacyjne

Sposb wykonania wiczenia

2)
3)
4)

Aby wykona wiczenie, powiniene:


zapozna si z opisem skadnikw aktywnych stosowanych w kremach do pielgnacji
oczu (materia nauczania pkt. 4.4.1.),
podkreli w tekcie substancje aktywne wskazane w tabeli i ich dziaanie pielgnacyjne,
uzupeni tabel,
porwna swoj tabel z tabelami opracowanymi przez koleanki/kolegw.

Wyposaenie stanowiska pracy:


tabela do uzupenienia,
materia nauczania 4.3.1,
literatura zgodna z punktem 6 poradnika dla ucznia.

1)

wiczenie 3
Wykonaj zabieg pielgnacyjny dostosowany do potrzeb skry w okolicach oczu.
Sposb wykonania wiczenia
Aby wykona wiczenie, powiniene:
1) zapozna si z zasadami pielgnacji skry wok oczu (materia nauczania 4.4.1.),
2) przygotowa stanowisko pracy i klientk do zabiegu,
3) przeprowadzi zabieg pielgnacyjny na podstawie instruktau jego wykonania
przeprowadzonego przez nauczyciela,
4) dokona oceny wynikw swojej pracy,
5) zaprezentowa wyniki swojej pracy na forum klasy.

Wyposaenie stanowiska pracy:


stanowisko kosmetyczne z kompletnym wyposaeniem,
preparaty: mleczko do demakijau oczu, preparat do przemywania oczu, maska
kolagenowa z aktywatorem, krem pielgnacyjny pod oczy,
bielizna zabiegowa,
materiay higieniczne: patki kosmetyczne, gaza, lignina.

wiczenie 4
Wykonaj gimnastyk odprajc oczy.
Instrukcja do wykonania wiczenia
w. 1.
Zamknij oczy, ale nie zaciskaj zbyt mocno powiek. Kciukami i wskazujcymi palcami
obu doni uciskaj zewntrzne i wewntrzne kciki oczu.
w. 2.
Palcem wskazujcym uciskaj kolejno nastpujce punkty wok oczu: na dole porodku
oczodou, zewntrzny kcik, porodku uku brwiowego oraz przy wewntrznym kciku.

Projekt wspfinansowany ze rodkw Europejskiego Funduszu Spoecznego

23

w. 3.
Zakryj domi oczy, ukadajc zczone palce tak, by sigay nieco ponad uk brwi.
Zamknij oczy. Delikatnie uciskaj brwi i doln granic oczodou.
w. 4.
Oklepuj doln granic oczodou miejsce przy miejscu opuszkami wszystkich palcw
(oprcz kciukw).
Sposb wykonania wiczenia

1)
2)
3)
4)

Aby wykona wiczenie, powiniene:


zapozna si z instrukcj wykonania wiczenia,
rozluni minie przed przystpieniem do wykonywania wicze,
wykona gimnastyk oczu,
oceni efekt relaksacyjny wykonanych wicze.

Wyposaenie stanowiska pracy:


instrukcja do wykonania wiczenia,
literatura z rozdziau 6.

4.4.4. Sprawdzian postpw


Czy potrafisz:
Tak
1)
2)
3)
4)
5)
6)
7)

omwi klasyfikacj preparatw do pielgnacji oczu?


scharakteryzowa preparaty do pielgnacji okolic oczu?
okreli budow i dziaanie liposomw?
okreli cele pielgnacji skry okolic oczu?
scharakteryzowa pielgnacj oprawy oczu?
wykona zabieg pielgnacyjny na skrze w okolicach oczu?
przeprowadzi gimnastyk wspomagajc pielgnacj
skry wok oczu?

Projekt wspfinansowany ze rodkw Europejskiego Funduszu Spoecznego

24

Nie

5. SPRAWDZIAN OSIGNI
Instrukcja dla ucznia
1.
2.
3.
4.

5.

6.
7.

8.

Przeczytaj uwanie instrukcj.


Podpisz imieniem i nazwiskiem kart odpowiedzi.
Zapoznaj si z zestawem pyta testowych.
Test zawiera 20 zada dotyczcych pielgnowania oczu i ich oprawy. Zadania: 1 3, 5
8, 10, 12, 14 i 18 20 to zadania wielokrotnego wyboru i tylko jedna odpowied jest
prawidowa; zadania: 4, 13, 15, 16 i 17 to zadania wymagajce uzupenienia natomiast
zadania 9 i 11 to zadania, w ktrych naley udzieli krtkiej odpowiedzi.
Udzielaj odpowiedzi tylko na zaczonej karcie odpowiedzi:
w zadaniach wielokrotnego wyboru zaznacz prawidow odpowied znakiem X
(w przypadku pomyki naley bdn odpowied zaznaczy kkiem, a nastpnie
ponownie zakreli odpowied prawidow),
w zadaniach z krtk odpowiedzi wpisz odpowied w wyznaczone pole,
w zadaniach do uzupenienia wpisz brakujce wyrazy,
Pracuj samodzielnie, bo tylko wtedy bdziesz mia satysfakcj z wykonanego zadania.
Jeli ktre pytanie sprawia Ci trudnoci, przejd do nastpnego, odkadajc jego
rozwizanie na pniej, po rozwizaniu caego testu. Trudnoci mog przysporzy Ci
pytania: 15 20, gdy s na poziomie trudniejszym ni pozostae.
Na rozwizanie testu masz 60 min.

Powodzenia

Projekt wspfinansowany ze rodkw Europejskiego Funduszu Spoecznego

25

ZESTAW ZADA TESTOWYCH


Cze I
1.

Jakie elementy narzdu wzroku umoliwiaj widzenie?


a) gaka oczna, powieki, pat potyliczny mzgu,
b) rogwka, siatkwka, twardwka,
c) gaka oczna, nerw wzrokowy, orodki wzrokowe w mzgu,
d) gaka oczna, nerw III, IV, VI, siatkwka.

2.

Ile % informacji z otoczenia odbieramy dziki narzdowi wzroku?


a) 80%,
b) 60%,
c) 40%,
d) 20%.

3.

Do najczciej spotykanych dolegliwoci oczu zalicza si:


-

4.

Rumianek pospolity nie zawiera


a) flawonoidw,
b) olejkw eterycznych,
c) karotenoidw,
d) witamin z grupy B.

5.

Maski kolagenowe pod oczy poleca si do pielgnacji


a) cery modej,
b) cery dojrzaej,
c) cery trdzikowej,
d) kadego rodzaju cery.

6.

Do pielgnacji skry wok oczu stosuje si nastpujce grupy preparatw


-

7.

Hydroele stosuje si przy


. natomiast balsamy zawierajce lipidy przeciwdziaaj
........................

8.

Liposomy to:
a) substancje czynne,
b) micele,
c) ukady przestrzenne w formie kuleczek,
d) kosmoceutyki.

Projekt wspfinansowany ze rodkw Europejskiego Funduszu Spoecznego

26

9. Celem pielgnacji skry okolic oczu jest


10. Cholesterol to skadnik aktywny o dziaaniu .. stosowany
w kremach pod oczy.
11. Glikozaminoglikany:
a) agodz podranienia skry wok oczu,
b) nawilaj i zatrzymuj wilgo w naskrku,
c) dziaaj natuszczajco,
d) s antyoksydantami.
12. Pielgnacja skry wok oczu w gabinecie kosmetycznym polega na wykonywaniu ..

13. Do pielgnacji oprawy oczu poleca si stosowanie mieszaniny .

14. Opuchnicie dolnej powieki moe by spowodowane

.
15. Pieczenie, zaczerwienienie i swdzenie oczu wywouj

16. Aparat ruchowy gaki ocznej stanowi:


a) 4 minie proste i 2 minie skone,
b) 2 minie proste i 4 minie skone,
c) 6 mini gadkich,
d) 4 minie skone i misie dwigacz powieki grnej.
17. Tarczki wystpuj w budowie szkieletu:
a) twardwki,
b) naczyniwki,
c) powiek,
d) kanau zowego.

Projekt wspfinansowany ze rodkw Europejskiego Funduszu Spoecznego

27

18. Czynniki szczeglnie szkodliwe dla oczu to:

19. Do redukcji obrzkw dolnej powieki stosuje si substancje czynne z:


a) przywrotnika, bluszczu zwyczajnego i skrzypu,
b) przywrotnika i miorzbu japoskiego,
c) miorzbu japoskiego i bluszczu zwyczajnego,
d) skrzypu, kasztanowca i miorzbu japoskiego,
20. Zagodzenie skutkw dziaania czynnikw dranicych oczy moe przynie .

Projekt wspfinansowany ze rodkw Europejskiego Funduszu Spoecznego

28

KARTA ODPOWIEDZI
Imi i nazwisko.

Pielgnowanie oczu i ich oprawy


Zakrel prawidow odpowied, dokocz zdanie lub wpisz brakujce czci zdania
Nr
zadania

Odpowied

Punkty

Cz I
1

7
8
9

Projekt wspfinansowany ze rodkw Europejskiego Funduszu Spoecznego

29

10
11

12

13

14

15

Cz II

16

17

18

19

20
Razem:

Projekt wspfinansowany ze rodkw Europejskiego Funduszu Spoecznego

30

6. LITERATURA
1.
2.
3.
4.
5.
6.

Aleksandrowicz R.: May atlas anatomiczny. PZWL, Warszawa 2004.


Dylewska Grzelakowska J.: Kosmetyka stosowana, wydanie IV, WSiP, Warszawa 2005
Jaroszewska B.: Kosmetologia, ATENA, Warszawa 2001
Krechowiecki A., Kubik W. i inni.: Anatomia czowieka. PZWL, Warszawa 1992
Korczak W., Higiena, PZWL, Warszawa 1998
Marzec A.: Chemia kosmetyczna surowce, pprodukty, preparatyka wyrobw. Dom
Organizatora, Toru, 2001
7. Michalik A., Ramotowski W.: Anatomia i fizjologia czowieka. PZWL, Warszawa 2004
8. Peters I.B.: Kosmetyka podrcznik do nauki zawodu poradnik, REA, Warszawa 2002

Projekt wspfinansowany ze rodkw Europejskiego Funduszu Spoecznego

31