Vous êtes sur la page 1sur 14

JTT_1193_19_2014.

fm Page 293 Friday, September 5, 2014 10:15 AM

Bureau de dpt : Louvain 1 - Trois fois par mois, sauf juillet-aot


Afgiftekantoor : Leuven 1 - Drie maal per maand, behalve juji/augustus
10.IX.2014 - N or 1193

Droit du travail,
droit de la scurit sociale,
droit judiciaire social,
droit pnal social, droit social europen
Arbeidsrecht, sociale zekerheid,
sociaal procesrecht, sociaal strafrecht,

P301032
europees sociaal recht
Directeurs : Jean DAL (1970-1981) - Louis DUCHATELET (1981-1999) 19 ISSN 0778-9009

DOCTRINE RECHTSLEER

Antimisbruikbepalingen bij detachering en het Europees Unierecht

deze personen werken zijn : bouwnijverheid, zen dat er binnen de EU constructies worden
I. INLEIDING metaalnijverheid, petrochemische nijverheid, opgezet, die frauduleus zijn of van misbruik ge-
ICT, vervoer en opslag, voeding, schoonmaak, tuigen, om aan de normaal toepasselijke wetge-
ingenieurs en landbouw (2). ving te ontsnappen. Hierbij gaat het onder meer
Discussies over maatregelen die door overhe- om detachering via postbusbedrijven, valse de-
Op deze werknemers is in beginsel het Bel-
den van de Unielidstaten worden genomen met tacheringsverklaringen, fictieve detacheringen,
gische arbeidsrecht en socialezekerheidsrecht
het oog op het tegengaan van sociale fraude, langdurige detacheringen, het herhaaldelijk
niet van toepassing. Zij worden geacht ge-
beperken zich niet tot louter interne beleidsdis- vervangen van de gedetacheerde werknemers,
woonlijk in een andere lidstaat te werken en
cussies en eventueel juridische conflicten, maar het niet betalen van socialezekerheidsbijdragen
hier slechts tijdelijk. Hierdoor wordt een uit-
situeren zich ook in de context van het Unie- van het uitzendende land, het niet betalen van
zondering gemaakt op het beginsel van de ter-
recht en meer bepaald het internemarktrecht. de minimumlonen van het ontvangstland, het
ritoriale toepassing van het arbeidsrecht en het
Het is dan ook niet verwonderlijk dat de natio- niet respecteren van rust- en werktijden en van
socialezekerheidsrecht op grond waarvan nor-
nale maatregelen, onder meer diegene die re- de voorschriften inzake welzijn op het werk,
maal gezien op een arbeidsverhouding het ar-
cent door Belgi werden genomen, het voor- het niet vergoeden van de kosten van detache-
beidsrecht en het socialezekerheidsrecht van
werp zijn geworden van betwistingen omtrent ring zoals verblijfskosten, slechte huisvesting
het land op wiens grondgebied de arbeid wordt
de verenigbaarheid ervan met het Unierecht. van betrokken werknemers, piramides van on-
verricht van toepassing is. Dit beginsel wil voor-
Deze discussies hebben zich in de voorbije pe- deraannemers die controle moeilijk maken,
komen dat er binnen het grondgebied van een
riode inderdaad vooral toegespitst op de con- schijnzelfstandigen, schijnvennootschappen,
land loonconcurrentie zou ontstaan die het ge-
trolemaatregelen die werden ingevoerd ten schijnvennoten ... (4)
volg zou zijn van het toepassen van de arbeids-
aanzien van werkgevers (en hun Belgische
rechtelijke en sociaalzekerheidsrechtelijke be- Het is dus van belang dat de controle op het na-
klanten) die werknemers detacheren vanuit an-
scherming van een ander land, in het bijzonder leven van de voorwaarden voor detachering ef-
dere Unielidstaten.
wanneer deze bescherming minder uitgebreid, fectief kan worden gevoerd. Daaromtrent wer-
Een belangrijke groep van buitenlandse werk- lees goedkoper is. Dat zou neerkomen op so- den recent op Europees en Belgisch niveau een
nemers die in Belgi worden tewerkgesteld be- ciale dumping en oneerlijke concurrentie. aantal initiatieven genomen om deze controle
staat immers uit werknemers die vanuit een an- De Unierechtelijke bepalingen inzake de te versterken en effectiever te maken. We zullen
dere EU lidstaat naar Belgi worden gedeta- rechtspositie van gedetacheerde werknemers in deze bijdrage een overzicht geven van deze
cheerd. Uit de cijfers van de Limosa-aangiften en hun werkgevers moeten dan ook in dit kader
blijkt dat er in 2012 meer dan 150.000 gedeta- worden gezien, met name als uitzonderingen loon van 3,40 EUR per uur kregen, wat ruim
cheerde werknemers en zelfstandigen werden op de territoriale toepassing van het arbeids- 10 EUR minder is dan het toepasselijke minimum-
aangemeld. In de jaren voordien ging het om recht en het socialezekerheidsrecht. Daarom is loon in Belgi. Bovendien verliep de uitbetaling
een kleiner aantal maar toch steeds meer dan het van belang dat er een effectief toezicht kan van het loon vertraging op, of werd zelfs dat loon
120.000. Het overgrote deel werd vanuit Ne- worden uitgeoefend op de naleving van de niet uitbetaald.
(4) Voor een recent onderzoek over deze fenomenen
derland, Frankrijk en Duitsland gedetacheerd, voorwaarden waaronder deze uitzonderingen zie onder meer : N. Ouali, Regulation and Enforce-
waarbij wel moet opgemerkt worden dat het kunnen worden toegepast. Om de haverklap ment of Posted Workers Employment Rights (POS-
hier in belangrijke mate ging om werknemers verschijnen er in de pers berichten over deta- TER), Belgian Case Study Final Report, 2012 en
met een nationaliteit uit de zogenaamde nieu- cheringen waarbij ofwel de regels die gelden N. Clark, Regulation and Enforcement of Posted
Workers Employment (POSTER), Final report,
we lidstaten (1). De belangrijkste sectoren waar om aanspraak te maken op het statuut van ge- 2012, beide te raadplegen op http://www.working-
detacheerde niet worden nageleefd, ofwel de lives.org/research-themes/migrant-workers/pos-
toepasselijke arbeidsrechtelijke en sociaalze- ted-workers.cfm. Zie tevens, Rekenhof, o.c., 167.
(1) Voor een gedetailleerde analyse van de cijfers over kerheidsrechtelijke bescherming niet wordt ge- Zie vroeger reeds : Y. Jorens, Detachering in de
het aantal Limosa-aanmeldingen zie : N. Mussche, garandeerd (3). Ook studies hebben uitgewe- Belgische praktijk : een overzicht van enkele toe-
V. Corluy, I. Marx en J. Haemels, Arbeidsmarkton- passingsproblemen en het individuele
derzoek als instrument en basis bij toekomstig ar- arbeidsrecht in Y. Jorens (ed.), Handboek Euro-
beidsmigratiebeleid en EU vrijhandelsakkoorden - pese detachering en vrij verkeer van diensten,
VION 2013, augustus 2013, I-23 e.v. Zie tevens aan de Kamer van Volksvertegenwoordigers, Brus- B r u g g e , d i e Ke u r e , 2 0 0 9 , 3 4 5 - 4 0 6 e n
de cijfers weergegeven in het jaarlijkse boek van sel, september 2013, 154-173. H. Verschueren, Sociale zekerheid en detache-
het Rekenhof over de sociale zekerheid, dat voor (2) N. Mussche, V. Corluy, I. Marx en J. Haemels, l.c., ring binnen de Europese Unie - De zaak Herbosch
2013 een bijzonder hoofdstuk heeft gewijd aan de I-37. Kiere : een gemiste kans in de strijd tegen grens-
detachering van werknemers in het kader van de (3) Zie recent bijvoorbeeld De Standaard, 16 april overschrijdende sociale dumping en sociale
Europese regelgeving : Rekenhof, Boek 2013 over 2014, p. 16, waarin melding wordt gemaakt van fraude , B.T.S.Z. 2006, 424-427 en de aldaar ge-
de Sociale Zekerheid - Verslag van het Rekenhof Portugese gedetacheerde bouwvakkers die een citeerde literatuur.
p.malherbe@liedekerke.com
Antimisbruikbepalingen bij detachering en het Europees Unierecht
ditions Larcier - Groupe Larcier
JTT_1193_19_2014.fm Page 294 Friday, September 5, 2014 10:15 AM

2014
294 DOCTRINE RECHTSLEER

initiatieven, hun juridische draagwijdte en criminatie op grond van nationaliteit van wezigheid van rechtskeuze door de partijen is
vooral ook van de discussie die zij teweeg heb- rechtswege nietig. het uitgangspunt dat de arbeidsovereenkomst
ben gebracht. We zullen in een eerste deel in- Deze vereiste van gelijke behandeling inzake wordt beheerst door het recht van het land waar
gaan op de controle op het toepasselijke ar- loon- en arbeidsvoorwaarden met de werkne- de werknemer ter uitvoering van de overeen-
beidsrecht bij detachering. In een tweede deel mers in het werkland werd niet alleen ingege- komst gewoonlijk zijn arbeid verricht (of van
behandelen we de problematiek van de contro- ven door de bezorgdheid voor de sociaalrech- waaruit hij gewoonlijk zijn arbeid verricht (11)),
le op het toepasselijke socialezekerheidsrecht. telijke bescherming van migrerende zelfs wanneer hij tijdelijk in een ander land is
We zullen telkens ook kort de rechtsregels die werknemers, maar ook omwille van de be- tewerkgesteld. Wanneer deze zijn arbeid ge-
ter zake gelden in herinnering brengen. scherming van de nationale werknemers in de woonlijk niet in eenzelfde land verricht, is het
lidstaten tegen werknemers uit andere lidstaten recht van het land waar de vestiging die de
We concentreren ons in deze bijdrage op de ca- werknemer in dienst heeft genomen zich be-
sus van de gedetacheerde werknemers. Maar die eventueel bereid zouden zijn te werken te-
gen lagere sociale voorwaarden (7). vindt, van toepassing. Deze oplossingen wor-
de lessen die we hieruit kunnen trekken met be- den wel opzij geschoven indien uit het geheel
trekking tot de grenzen die het Unierecht stelt De toepassing van dit beginsel van verbod van der omstandigheden blijkt dat de arbeidsover-
aan nationale sociale antimisbruikbepalingen discriminatie op grond van nationaliteit garan- eenkomst nauwer is verbonden met een ander
kunnen ook toegepast worden op andere situa- deert evenwel niet steeds de toepassing op land, in welk geval het recht van dat ander land
ties waarbij het Europese internemarktrecht van grensoverschrijdende werknemers van het ar- toepasselijk is (12). Men spreekt hier ook wel
toepassing is. beidsrecht van het land waar zij op een bepaald van het objectief toepasselijk recht .
ogenblik aan het werk zijn. De regels van het
internationaal privaatrecht blijven in beginsel Indien er wel een rechtskeuze werd gemaakt
onverkort gelden en op grond van deze regels is mag de werknemer evenwel niet de bescher-
het mogelijk dat het arbeidsrecht van een ander ming verliezen welke hij geniet op grond van
II. DETACHERING land van toepassing is. Deze regels werden de dwingende bepalingen van het objectief
EN HET TOEPASSELIJKE ARBEIDSRECHT vastgelegd in het Verdrag van Rome van 19 juni toepasselijk recht . Bovendien kunnen op
1980 (EVO) (8), een instrument dat vanaf eind grond van artikel 7, eerste lid EVO-Verdrag of
2009 werd vervangen door Verordening 593/ artikel 9 Verordening 593/2008 ook nog de be-
A. Juridische context 2008 (9) (10). palingen van bijzonder dwingend recht van
het recht van een ander land worden toegepast.
Door het gebrek aan Europese harmonisering Het uitgangspunt van deze IPR-instrumenten is
Deze bepaling kan bijvoorbeeld ingeroepen
van de meeste onderdelen van het arbeidsrecht, de keuzevrijheid van de partijen (art. 3 van
worden indien de werknemer tijdelijk in zulk
blijft in elke lidstaat de eigen arbeidsrechtelijke EVO-Verdrag en art. 3 Verordening 593/2008).
een ander land wordt tewerkgesteld.
bescherming in beginsel behouden. Omwille De partijen bij de arbeidsovereenkomst hebben
van deze verschillen is het evenwel nodig om dus in beginsel de vrijheid om af te wijken van Deze IPR-regels gaan uit van de keuzevrijheid
de territoriale werkingssfeer van het nationale de territoriale toepassing van het arbeidsrecht van de partijen om te bepalen welk recht van
arbeidsrecht af te bakenen, in het bijzonder van het land waar de werkzaamheden worden toepassing is op hun arbeidsovereenkomst,
wanneer er een grensoverschrijdend element is. uitgeoefend. Toch is deze keuzevrijheid inge- maar dat belet dus niet dat de dwingende of de
In zulke grensoverschrijdende situaties is het perkt. Voor arbeidsovereenkomsten zijn vooral bijzonder dwingende bepalingen van een
niet altijd gegarandeerd dat voor arbeid verricht de artikelen 6 en 7 EVO-Verdrag en de ander land van toepassing zijn. Duidelijk is ook
op het grondgebied van een lidstaat het ar- artikelen 8 en 9 Verordening 593/2008 van be- dat bij tijdelijke tewerkstelling in een bepaald
beidsrecht van die lidstaat kan worden toege- lang. Deze bepalingen bevatten specifieke re- land, zoals bij detachering, het recht van dat
past. Nochtans is het uitgangspunt van het gels m.b.t. de aanwijzing van het op individue- land in beginsel niet van toepassing wordt op
Unierecht inzake het vrij verkeer van werkne- le arbeidsovereenkomsten toepasbare recht, de arbeidsverhouding. Zo volgt immers uit de
mers ook de territoriale toepassing van het ar- zowel in situaties waarbij er door de partijen rechtspraak van het Hof van Justitie dat het van
beidsrecht van het land waar de betrokken mi- een rechtskeuze is gemaakt als in situaties oordeel is dat een gedetacheerde werknemer
grerende werknemer werkt. waarbij er geen rechtskeuze is gemaakt. Bij af- van een grensoverschrijdende dienstverlener
geen werknemer is in de zin van artikel 45
Zo garandeert het verbod van discriminatie op VWEU en Verordening 1612/68. Daardoor
grond van nationaliteit van artikel 45, tweede (7) Zie uitdrukkelijk hierover : H.v.J. 4 april 1974, kunnen deze werknemers ook geen beroep
lid VWEU de toepassing van de loon- en ar- 167/73, Commissie t. Frankrijk, Jur. 1974, 354, doen op deze bepalingen met het oog op het
beidsvoorwaarden van het werkland van de mi- punt 45. bepalen van het op hun toepasselijke arbeids-
grerende werknemers. Zij hebben in dit (8) Verdrag van Rome van 19 juni 1980 inzake het
recht dat van toepassing is op verbintenissen uit recht (13). Dit zou in beginsel kunnen beteke-
werkland recht op dezelfde loon- en arbeids- overeenkomst, Pb. L. 9 oktober 1980, afl. 266, 1 nen dat gedetacheerde werknemers enkel on-
voorwaarden als die van toepassing zijn op de (verder EVO-Verdrag genoemd). derworpen blijven aan het arbeidsrecht van de
eigen onderdanen van deze lidstaat. Dit verbod (9) Verordening (EG) 593/2008 van het Europees Par- lidstaat van waaruit zij gezonden worden, zoals
van discriminatie op grond van nationaliteit is lement en de Raad van 17 juni 2008 inzake het het EVO-Verdrag en Verordening 593/2008
ook uitdrukkelijk opgenomen in artikel 7 Veror- recht dat van toepassing is op verbintenissen uit
overeenkomst (Rome I), Pb. L. 4 juli 2008, afl. 177, aangeven. Deze IPR-instrumenten stellen dui-
dening 1612/68 (5) (thans vervangen door art. 7 1 (verder Verordening 593/2008 genoemd). Deze delijk dat indien er geen rechtskeuze is gemaakt
Verordening 492/2011 (6)) dat voor de toepas- verordening is van toepassing op arbeidsovereen- door de betrokken partijen (werkgever en werk-
s i n g va n d i t ve r bo d ve rw i j st n a a r h e t komsten die gesloten zijn na 17 december 2009. nemer), het arbeidsrecht van het land van ge-
grondgebied van ... lidstaten . Artikel 7, vier- (10) Zie over het IPR inzake arbeidsovereenkomsten
onder meer de verschillende bijdragen in H. Ver-
de lid van deze verordeningen verklaart overi- schueren en M.S. Houwerzijl (eds.), Toepasselijk
gens elke bepaling van collectieve of individue- arbeidsrecht over de grenzen heen : Belgi, Neder- (11) Zie hierover H.v.J. 15 maart 2011, C-29/10,
le arbeidsovereenkomsten die in strijd zou zijn land, Europa, de wereld, Deventer, Kluwer, 2009, Koelzsch, Jur. 2011, I, 1595.
met dit territoriaal toepasselijk verbod van dis- 293 p. en de verwijzing hierin naar andere rele- (12) Zie hierover tevens : H.v.J. 15 december 2011, C-
va n t e r e ch t s l e e r. Z i e t e v e n s : Y. J o r e n s , 384/10, Voogsgeerd, voorlopig enkel te consulte-
Detachering en het individuele arbeidsrecht in ren op www.curia.eu en H.v.J. 12 september 2013,
Y. Jorens (ed.), Handboek Europese detachering en C-64/12, Schlecker, voorlopig enkel te consulteren
(5) Verordening (EEG) nr. 1612/68 van de Raad van vrij verkeer van diensten, Brugge, die Keure, 2009, op www.curia.eu.
25 oktober 1968 betreffende het vrij verkeer van 113-225; L. Monserez en T. Claeys, Internatio- (13) H.v.J. 25 oktober 2001, C-49/98 e.v., Finalarte, Jur.
werknemers binnen de Gemeenschap, Pb. L. naal privaat arbeidsrecht en Rome I , Orintatie 2001, I, 7831, punten 22-23. Zie hierover meer in
19 oktober 1968, afl. 257 (verder Verordening 2009, 257-280; H. Storme en S. Bouzoumita, H. Verschueren, Toepasselijk arbeidsrecht in
1612/68 genoemd). Arbeidsovereenkomsten in internationaal grensoverschrijdende situaties : overzicht en knel-
(6) Verordening (EU) nr. 492/2011 van het Europees privaatrecht , NjW 2005, 290-314 en F. van punten van Europese rechtsregels en rechtspraak
Parlement en de Raad van 5 april 2011 betreffende Overbeeke, Het IPR als instrument ter verster- in H. Verschueren en M.S. Houwerzijl (eds.), Toe-
het vrije verkeer van werknemers binnen de Unie, king van de positie van de gedetacheerde werkne- passelijk arbeidsrecht over de grenzen heen : Bel-
Pb. L. 27 mei 2011, afl. 141, 1 (verder Verordening mer in het web van het vrij verkeer , T.S.R. 2013, gi, Nederland, Europa, de wereld, Deventer, Klu-
492/2011 genoemd). 700-751. wer, 2009, 6-11.
p.malherbe@liedekerke.com
Antimisbruikbepalingen bij detachering en het Europees Unierecht
ditions Larcier - Groupe Larcier
JTT_1193_19_2014.fm Page 295 Friday, September 5, 2014 10:15 AM

2014
DOCTRINE RECHTSLEER 295
woonlijke tewerkstelling van toepassing is. harde kern ) (16). Deze richtlijn biedt een 593/2008 mogelijk maakt, vast welke dwingen-
Artikel 8, tweede lid Verordening 593/2008 be- bijkomende bescherming aan de werknemer de bepalingen van het arbeidsrecht van het land
paalt uitdrukkelijk dat het land waar de arbeid door toe te laten dat ontvangstlidstaten ook een van tijdelijke tewerkstelling van toepassing zijn,
gewoonlijk wordt verricht, niet wordt geacht te deel van hun arbeidsrecht toepasselijk maken, ongeacht het recht dat van toepassing is op
zijn gewijzigd wanneer de werknemer zijn ar- ondanks het feit dat de arbeidsovereenkomst in het dienstverband (20). Wel is deze arbeids-
beid tijdelijk in een ander land verricht. beginsel onderworpen is aan de wetgeving van rechtelijke bescherming van de ontvangstlid-
De strikte toepassing van deze regels is evenwel een andere lidstaat. De doelstellingen van deze staat slechts van toepassing indien zij voordeli-
door de rechtspraak van het Hof van Justitie en richtlijn zijn meervoudig. Op de eerste plaats, ger is voor de werknemers dan de bepalingen
later door de Europese wetgever genuanceerd. en de rechtsbasis wijst erop, wil zij het vrij ver- van het recht van het oorsprongsland (toepas-
Het Hof van Justitie sloot inderdaad niet uit dat keer van diensten binnen de EU bevorderen sing van artikel 3, lid 7) (21).
gedetacheerde werknemers toch zouden wor- door te reguleren welk arbeidsrecht toepasse-
den onderworpen aan een aantal bepalingen lijk is op de werknemers van de grensover-
C. De mogelijkheden van de lidstaten
van het arbeidsrecht van de lidstaat waarnaar schrijdende dienstverlener. Maar tegelijk wil zij
om efficinte controle op de naleving
zij gedetacheerd werden, voor zover er een een instrument zijn in het voorkomen van so-
van de toepasselijke arbeidsrechtelijke
evenwicht bestaat tussen de uitoefening door ciale dumping en oneerlijke concurrentie.
bepalingen te organiseren
de betrokken werkgevers van het recht op vrij Deze doelstellingen werden door het Hof van
verkeer van diensten en de arbeidsrechtelijke Justitie expliciet erkend (17). Omdat het Unierecht inzake de vaststelling van
bescherming van de betrokken werknemers Uit deze bepalingen blijkt dat Richtlijn 96/71 de toepasselijke arbeidswetgeving bij detache-
(14). een instrument van cordinatie is en niet van ring afwijkt van de territoriale toepassing van
harmonisering. Dit wordt uitdrukkelijk beves- het arbeidsrecht van de lidstaat waar de betrok-
tigd door overweging 13 en in de rechtspraak ken werkgever met zijn eigen werknemers tij-
B. De Detacheringsrichtlijn van het Hof van Justitie (18). Op geen enkele delijk diensten verricht, is een efficinte contro-
De uitgangspunten van deze rechtspraak liggen wijze wordt door dit instrument het recht van le op de toepassing van deze regels en van de
ten grondslag aan Richtlijn 96/71 (15). Deze de lidstaten in de materies die zijn opgesomd in bescherming die Richtlijn 96/71 biedt aan de
richtlijn legt niet de toepassing op van het gehe- artikel 3, lid 1 geharmoniseerd. betrokken werknemers van cruciaal belang. De
le arbeidsrecht als dusdanig van de ontvangst- noodzaak hiertoe wordt zowel in de richtlijn
Deze richtlijn kan dan ook gezien worden als
staat, maar enkel van die bepalingen die de zelf als in de rechtspraak van het Hof van Justi-
een instrument van IPR in die zin dat ze een
kern uitmaken van dwingende bepalingen voor tie beklemtoond.
verbijzondering is van artikel 7 EVO op grond
minimale bescherming (de zogenaamde waarvan gevolgen kunnen worden toegekend Artikel 5 van de Detacheringsrichtlijn stelt uit-
aan dwingende bepalingen van het recht van drukkelijk dat de lidstaten adequate maatrege-
een ander land dan dat waarvan het recht len moeten nemen in het geval dat niet aan de
(14) Zie onder meer H.v.J. 27 maart 1990, C-113/89, krachtens artikel 6 van dit verdrag van toepas- bepalingen van deze richtlijn wordt voldaan.
Rush Portuguesa, Jur. 1990, I, 1417; H.v.J. Informatie-uitwisseling tussen de bevoegde
9 augustus 1994, C-43/93, Vander Elst, Jur. 1994, sing is (19). Dit kan met name gaan om het recht
I, 3803; H.v.J. 28 maart 1996, C-272/94, Guiot, van het land op het grondgebied waarvan de overheidsinstanties van de verschillende lidsta-
Jur. 1996, I, 1905; H.v.J. 23 november 1993, C- werknemer tijdelijk is tewerkgesteld. Deze ten en informatieverstrekking aan de betrokken
369/96 en C-376/96, Arblade en Leloup, Jur. 1999, richtlijn wijzigt dus niet het recht dat op de ar- partijen, met name de werkgevers en de werk-
I, 8453; H.v.J. 15 maart 2001, C-165/98, Mazzole- nemers, zijn hierbij essentieel. Artikel 4 van de
ni, Jur. 2001, I, 2189; H.v.J. 25 oktober 2001, C- beidsverhouding van toepassing is krachtens de
49/98 e.v., Finalarte, Jur. 2001, I, 7831 en H.v.J. hoger besproken regels van internationaal pri- Detacheringsrichtlijn legt een samenwerking
24 januari 2002, C-164/99, Portugaia, Jur. 2002, I, vaatrecht maar legt, in de lijn van wat artikel 7 en een informatieplicht in dit verband op.
787. EVO-Verdrag en (thans) artikel 9 Verordening
(15) Richtlijn 96/71/EG van het Europees Parlement en
Daarnaast maakt artikel 6 het ook mogelijk dat
de Raad van 16 december 1996 betreffende de ter- de lidstaten in hun wetgeving voorzien dat de
beschikkingstelling van werknemers met het oog gedetacheerde werknemer een rechtsvordering
op het verrichten van diensten, Pb.L. 21 januari (16) Het gaat met name om (zie artikel 3, eerste lid) :
maximale werk- en minimale rustperiodes; mini- kan instellen in de lidstaat op het grondgebied
1997, afl. 18, 1 (verder Richtlijn 96/71 of Detache- waarvan de werknemer gedetacheerd is (of
ringsrichtlijn genoemd). Zie over deze richtlijn on- mum aantal betaalde vakantiedagen; minimumlo-
der meer : J. Beernaert en S. Maes, Detacheren nen; voorwaarden voor het ter beschikking stellen was) om het recht op de in artikel 3 gegaran-
naar Belgi : navigeren in woelige Europese van werknemers, in het bijzonder door uitzendbu- deerde arbeidsvoorwaarden en -omstandighe-
reaus; gezondheid, veiligheid en hygine op het
wateren , Or. 2010, 221-239; Ch.-E. Clesse, Tra-
werk; beschermende maatregelen voor bijzondere den te doen gelden (22). Dit geldt onvermin-
vailleurs dtachs et mis disposition - Droit belge, derd de mogelijkheid om conform de andere
europen et international, Brussel, Larcier, 2008, groepen werknemers (zwangere vrouwen, jonge-
482 p.; K. Devos, Detachering binnen de Europese ren); bepalingen inzake gelijke behandeling en bestaande regels inzake rechterlijke bevoegd-
Unie : la revancha del tango de Europa - Grens- non-discriminatie. heid, meer bepaald Verordening 44/2001 (23),
overschrijdende arbeid en vrij verkeer van dien- (17) H.v.J. 12 oktober 2004, C-60/03, Wolff & Mller,
sten, Heule, UGA, 2010, 169-192; P. Davies, Jur. 2004, I, 9553, punt 42; H.v.J. 19 januari 2006,
Posted workers : single market or protection of C-244/04, Commissie t. Duitsland, Jur. 2006, I,
national labour law systems? , C.M.L.Rev. 1997, 885, punt 61 en H.v.J. 18 december 2007, C-341/ (20) Zie uitdrukkelijk deze tussenzin in artikel 3, lid 1
571-602; M. Houwerzijl, De detacheringsrichtlijn 05, Laval, Jur. 2007, I, 11767, punten 74-75. Zie eerste alinea Richtlijn 96/71.
- Over de achtergrond, inhoud en implementatie tevens de vijfde overweging bij Richtlijn 96/71. (21) H.v.J. 18 december 2007, C-341/05, Laval, Jur.
van Richtlijn 96/71/EG, Deventer, Kluwer, 2005, (18) H.v.J. 18 juli 2007, C-490/04, Commissie t. Duits- 2007, I, 11767, punten 80-81 en H.v.J. 3 april
428 p.; M. Morsa, Le dtachement des travail- land, Jur. 2007, I, 6095, punten 17-19; H.v.J. 2008, C-346/06, Rffert, Jur. 2008, I, 1989,
leurs ou le difficile quilibre entre les liberts du 18 december 2007, C-341/05, Laval, Jur. 2007, I, punten 33-34.
march et les droits sociaux fondamentaux , JTT 1 1 7 6 7 , p u n t e n 6 0 , 6 8 e n 1 0 8 e n H . v. J . (22) In Belgi werd voor naar Belgi gedetacheerde
2014, 177-193; M. Traest, De detachering van 7 november 2013, C-522/12, Isbir, voorlopig en- werknemers deze mogelijkheid om een rechtsvor-
werknemers in het internationaal privaatrecht na kel te consulteren op www.curia.eu, punt 35. dering in te stellen voor de Belgische rechtbanken
de Europese Richtlijn van 16 december 1996 , (19) Zie tevens overweging 10 Richtlijn 96/71. Ook de ingevoerd door artikel 2 Wet 3 juni 2007 houden-
R.W. 1998-1999, 1339-1356; F. van Overbeeke, rechtsleer verwijst in het algemeen naar deze richt- de diverse arbeidsbepalingen, B.S.,23 juli 2007,
Het IPR als instrument ter versterking van de po- lijn als een bijzondere regel in de zin van artikel 7 39313 via de nieuwe artikel 8bis-quater in Wet
sitie van de gedetacheerde werknemer in het web EVO-Verdrag : M. Houwerzijl, De detacherings- 5 maart 2002 tot omzetting van de Richtlijn 96/71/
van het vrij verkeer , T.S.R. 2013, 700-751; F. Van richtlijn - Over de achtergrond, inhoud en imple- EG en tot invoering van een vereenvoudigd stelsel
Overmeiren, Buitenlandse arbeidskrachten op de mentatie van Richtlijn 96/71/EG, Deventer, Klu- betreffende het bijhouden van sociale documen-
Belgische arbeidsmarkt - Sociaal recht en vrij ver- wer, 2005, 161; M. Traest, De detachering van ten door ondernemingen die in Belgi werknemers
keer, Brussel, Larcier, 2008, 106-178. Zie tevens werknemers in het internationaal privaatrecht na ter beschikking stellen, B.S.,13 maart 2002.
de verschillende bijdragen in Y. Jorens (ed.), Hand- de Europese Richtlijn van 16 december 1996 , (23) Verordening (EG) nr. 44/2001 van de Raad van
boek Europese detachering en vrij verkeer van R.W. 1998-1999, 1341 en V. Van Den Eeckhout, 22 december 2000 betreffende de rechterlijke be-
diensten, Brugge, die Keure, 2009, 692 p. en Alle wegen leiden naar Rome (I), alle wegen ver- voegdheid, de erkenning en de tenuitvoerlegging
H. Verschueren en M. Houwerzijl (eds.), Toepas- trekken vanuit Rome (I) - Mogelijkheden tot ophel- van beslissingen in burgerlijke en handelszaken,
selijk arbeidsrecht over de grenzen heen - Belgi, dering van IPR-onduidelijkheden bij internationale Pb. L. 16 januari 2001, afl. 12, 2. Op grond van
Nederland, Europa, de wereld, Deventer, Kluwer, detachering , Arbeidsrechtelijke Annotaties 2009, artikel 19 van deze verordening kan een werkne-
2009, 293 p. 4. mer een rechtsvordering instellen tegen de werk-
p.malherbe@liedekerke.com
Antimisbruikbepalingen bij detachering en het Europees Unierecht
ditions Larcier - Groupe Larcier
JTT_1193_19_2014.fm Page 296 Friday, September 5, 2014 10:15 AM

2014
296 DOCTRINE RECHTSLEER

een rechtsvordering in te stellen in een andere Controlemaatregelen in de ontvangende lid- Meer recent was het Hof van Justitie van oor-
staat. staat kunnen evenwel op juridische grenzen deel dat de Belgische Limosa-verplichting (34)
botsen. Volgens de rechtspraak van het Hof zijn op sommige onderdelen in strijd is met het vrij
Het Hof van Justitie heeft in zijn rechtspraak deze controlemaatregelen ook onderworpen verkeer van diensten. Buitenlandse werkgevers
steeds benadrukt dat de lidstaat wiens loon- en aan een eventuele toets volgens de rule of die werknemers naar Belgi willen detacheren
arbeidsvoorwaarden van toepassing zijn, de reason. Dit betekent dat zij eventueel als een of in het buitenland gevestigde zelfstandigen
toepassing van deze voorschriften met passen- belemmering op het vrij verkeer van diensten die in Belgi tijdelijk willen komen werken,
de middelen kan afdwingen (24). Zo erkende kunnen worden beschouwd en dat zij in dat ge- moeten hiervan voorafgaand aan de aanvang
het Hof in Wolff & Mller dat het Duitse stelsel val gerechtvaardigd dienen te worden door een van de werkzaamheden een verklaring afleg-
van hoofdelijke aansprakelijkheid van de dwingende reden van openbaar belang en maar gen. Deze verklaring moet een aantal gegevens
hoofdaannemer voor het betalen van de mini- aanvaardbaar zijn indien ze in overeenstem- bevatten die zijn vastgelegd in het K.B. van
mumlonen aan de werknemers van zijn onder- ming zijn met het evenredigheidsbeginsel zoals 20 maart 2007 (35) en stelt de betrokkenen bo-
aannemers zulk een door artikel 5 Richtlijn 96/ het genterpreteerd wordt in de context van het vendien voor een periode van twaalf maanden
71 toegelaten maatregel is die de effectieve toe- vrij verkeer van diensten (30). De lidstaten kun- vrij van het bijhouden van aantal sociale docu-
passing van de bepalingen van deze richtlijn nen dus niet zomaar vrij controlemaatregelen menten. In zijn arrest van 19 december 2012
kan verzekeren (25). Ook een voorafgaande uitwerken en/of toepassen. Zo was het Hof van was het Hof van Justitie van oordeel dat, voor
aanmelding van de tewerkstelling van gedeta- Justitie van oordeel dat een aantal nationale wat de zelfstandigen betreft, de informatie die
cheerde werknemers werd door het Hof als een controlemaatregelen niet de toets van het Euro- voorafgaand aan de aanvang van de werkzaam-
aanvaardbare controlemaatregel gezien (26). pees recht kon doorstaan. In het arrest Arblade heden werd gevraagd, te gedetailleerd was en
Maar het Hof verwierp wel elke verplichting die en Leloup was het Hof erg kritisch ten aanzien dat het K.B. onvoldoende aangaf in welk op-
zou neerkomen op het voorafgaand aan de de- van de toenmalige Belgische regeling inzake zicht de mededeling van deze gedetailleerde
tachering bekomen van een toestemming voor het opstellen en bijhouden van sociale docu- informatie noodzakelijk is voor de verwezenlij-
de tewerkstelling en de binnenkomst van gede- menten volgens de Belgische wetgeving wan- king van de doelstelling van algemeen belang
tacheerde werknemers (27). Het Hof be- neer de betrokken dienstverlener reeds gelijk- (36). Wel heeft het Hof van Justitie in dit arrest
schouwde eveneens als gerechtvaardigd het aardige documenten moet bijhouden krachtens uitdrukkelijk bevestigd dat de doelstelling van
vragen van het bijhouden op de werf van een de wetgeving van de lidstaat waar hij gevestigd bestrijding van sociale fraude, en van voorko-
vertaling in de taal van de ontvangende lidstaat is (31). De verplichting tot het ter beschikking ming van misbruik, met name schijnzelfstan-
van een aantal documenten (28). Het Hof was houden van een kopie van documenten die ver- digheid en zwartwerk, doelstellingen zijn die
van oordeel dat deze verplichting immers de gelijkbaar zijn met de door het recht van de ont- kunnen worden ingeroepen om eventuele be-
bevoegde autoriteiten van deze lidstaat in staat vangstlidstaat voorgeschreven sociale docu- perkingen op het vrij verkeer van diensten te
stelt op de werkplek de controles uit te voeren menten of arbeidsdocumenten, achtte het Hof rechtvaardigen. Het Hof verwees hierbij even-
die noodzakelijk zijn om de naleving van de dan wel toelaatbaar. Hetzelfde geldt voor het
nationale bepalingen inzake de bescherming toezenden van deze documenten aan de be-
van werknemers, en met name die betreffende voegde autoriteiten van deze lidstaat na afloop (33) H.v.J. 19 juni 2008, C-319/06, Commissie t.
de beloning en de werktijd, te waarborgen (29). van de detacheringsperiode (32). Het Hof ver- Luxemburg, Jur. 2008, I, 4323, punten 85-95.
oordeelde dan weer wel de verplichting in de (34) Ingevoerd door de artikelen 137-167 Programma-
Luxemburgse wetgeving om vr het begin van wet van 27 december 2006.
(35) Gewijzigd door K.B. van 20 maart 2007 en K.B.
gever voor het gerecht van de lidstaat waar deze
de terbeschikkingstelling documenten die van 19 maart 2013.
werkgever zijn woonplaats heeft of voor het ge- noodzakelijk zijn voor het toezicht op de nale- (36) H.v.J. 19 december 2012, C-577/10, Commissie t.
recht van de plaats waar de werknemer gewoonlijk ving van de verplichtingen van de detacheren- Belgi, voorlopig enkel te consulteren op www.cu-
werkt of gewerkt heeft of wanneer de werknemer de werkgever krachtens de Luxemburgse wet- ria.eu, punt 55. Zie over dit arrest : A. Frankart,
niet in eenzelfde land gewoonlijk werkt of gewerkt geving, bij een in Luxemburg woonachtige ad Dtach du dtachement des travailleurs? , Dr.
heeft, van de plaats waar zich de vestiging bevindt pn. entr. 2013, 86-108. Als reactie op deze ver-
of bevond die de werknemer in dienst heeft geno- hoc-gevolmachtigde neer te leggen, waar ze oordeling werd de Limosa aangifte vereenvoudigd
men. gedurende een onbepaalde periode na beindi- door K.B. van 13 maart 2013, zowel voor zelfstan-
(24) H.v.J. 3 februari 1982, 62-63/81, Seco, Jur. 1982, ging van de dienstverrichting bewaard moeten digen als voor werknemers. In de aanhef van dit
223, punt 14; H.v.J. 27 maart 1990, C-113/89, blijven (33). K.B. wordt ook gedetailleerd aangegeven waarom
Rush Portuguesa, Jur. 1990, I, 1417, punt 18; H.v.J. de nog gevraagde inlichtingen nodig zijn voor een
23 november 1999, C-369/06 en C-374/96, Arbla- efficinte controle op de gedetacheerde werkne-
de en Leloup, Jur. 1999, I, 8453, punten 38, 61-63 mers en zelfstandigen. Zie hierover : B. De Pauw,
en 74; H.v.J. 21 september 2006, C-168/04, Com- (30) Zie uitdrukkelijk H.v.J. 23 november 1999, C-369/ De Limosa meldingsplicht voor zelfstandigen in
missie t. Oostenrijk, Jur. 2006, I, 9041, punt 47; 06 en C-374/96, Arblade en Leloup, Jur. 1999, I, de context van het vrij verkeer van diensten beoor-
H.v.J. 19 januari 2006, C-244/04, Commissie t. 8453, punten 36 e.v. m.b.t. de toenmalige ver- deeld door het Europese Hof van Justitie , in
Duitsland, Jur. 2006, I, 885, punt 36 en H.v.J. plichting in de Belgische wetgeving over het bij- H. Verschueren (ed.), Ontwikkelingen in het Euro-
7 oktober 2010, C-515/08, Santos Palhota, Jur. houden van documenten. Zie tevens H.v.J. pees, Belgische n Vlaams arbeidsmigratierecht -
2010, I, 913, punt 27. 12 oktober 2004, C-60/03, Wolff & Mller, Jur. Migratie- en Migrantenrecht, deel 15, Brugge, die
(25) H.v.J. 12 oktober 2004, C-60/03, Wolff & Mller, 2004, I, 9553, punten 28-30; H.v.J. 21 oktober Keure, 2014, te verschijnen en Y. Jorens en
Jur. 2004, I, 9553. 2004, C-445/03, Commissie t. Luxemburg, Jur. D. Gillis, De inspecteur in het Europa van de
(26) Deze mogelijkheid werd door het Hof van Justitie 2004, I, 10191, punt 40; H.v.J. 19 januari 2006, C- 21ste eeuw : Sisyphus of Hercules? , in
uitdrukkelijk erkend in Commissie t. Duitsland (C- 244/04, Commissie t. Duitsland, Jur. 2006, I, 885, P. Humblet en I. Van De Woesteyne (eds.), Sociaal
244/04), punt 41. Zie recent tevens : H.v.J. punt 36; H.v.J. 7 oktober 2010, C-515/08, Santos en fiscaal recht : Elck wat wils , Mechelen, Klu-
7 oktober 2010, C-515/08, Santos Palhota, Jur. Palhota, Jur. 2010, I, 913, punt 29 en H.v.J. wer, 2013, 227-241. Ondertussen is er een nieuwe
2010, I, 913, punt 51. 19 december 2012, C-577/10, Commissie t. Bel- zaak bij het Hof van Justitie aanhangig gemaakt
(27) H.v.J. 21 september 2006, C-168/04, Commissie t. gi, voorlopig enkel te consulteren op www.cu- door de rechtbank van eerste aanleg van Meche-
Oostenrijk, Jur. 2006, I, 9041. In het arrest Santos ria.eu, punt 44. len, meer bepaald over de verplichting voor de op-
Palhota was het Hof van oordeel dat de aanmel- (31) In dit arrest wees het Hof er overigens op dat het drachtgever om zelf voorafgaand aan het begin
dingsplicht die in Belgi gold voor de invoering in georganiseerde systeem van samenwerking of in- van de tewerkstelling van de gedetacheerde werk-
2007 van de zogenaamde Limosa-aangifte, en die formatie-uitwisseling tussen de lidstaten waarin nemer een mededeling te doen van de identiteits-
bestond in een procedure van registratie en kennis- artikel 4 Richtlijn 96/71/EG voorziet, het bewaren gegevens van de gedetacheerde werknemer waar-
geving die vijf dagen kon duren, in feite het karak- van deze documenten in de lidstaat van ontvangst voor de werkgever geen Limosa-melding kan voor-
ter had van een bestuurlijke vergunning en daarom wanneer de werkgever aldaar geen werknemers leggen, en waarvan de niet-naleving kan worden
in strijd was met het Unierecht : H.v.J. 7 oktober meer in dienst heeft, overbodig maakt (punt 79). bestraft met correctionele strafsancties : zaak C-
2010, C-515/08, Santos Palhota, Jur. 2010, I, 913, 315/13, Openbaar ministerie t. De Clercq e.a., Pb.
(32) H.v.J. 7 oktober 2010, C-515/08, Santos Palhota, C. 31 augustus 2013, afl. 252, 21. Ook de recht-
punt 52. Jur. 2010, I, 913, punt 58-59. Zie over dit arrest bank van eerste aanleg van Turnhout heeft een pre-
(28) Meer bepaald de arbeidsovereenkomst (of een ge- o.m. : J. Beernaert, en S. Maes, Limosa onder de judicile vraag gesteld aan het Hof van Justitie over
lijkwaardig document), de salarisstroken, de ar- Europese loep - Belgische controle-aspecten van de verenigbaarheid van de Limosa-verplichtingen
beidstijdoverzichten en de documenten waaruit de detacheringen in het licht van het arrest dos Santos voor gedetacheerde werknemers met het vrij ver-
loonbetalingen blijken. Palhota , Or. 2011, 147-160 en A. Frankart, keer van diensten : zaak C-56/14, Openbaar minis-
(29) H.v.J. 18 juli 2007, C-490/04, Commissie t. Duits- Contrle du dtachement de travailleurs , T.S.R. terie t. De Beukeleer e.a., Pb. C. 5 mei 2014,
land, Jur. 2007, I, 6095, punten 71-72. 2011, 324-347. afl. 135, 21.
p.malherbe@liedekerke.com
Antimisbruikbepalingen bij detachering en het Europees Unierecht
ditions Larcier - Groupe Larcier
JTT_1193_19_2014.fm Page 297 Friday, September 5, 2014 10:15 AM

2014
DOCTRINE RECHTSLEER 297
eens naar de doelstelling van de vrijwaring van uitvoering, toepassing en handhaving van de werknemer tijdelijk zijn of haar werkzaamhe-
het financile evenwicht van de socialezeker- Richtlijn 96/71 moet garanderen (artikel 1). den verricht in een andere lidstaat dan die waar
heidsstelsels, de doelstellingen van voorkoming Hiertoe moeten de lidstaten op de eerste plaats hij of zij gewoonlijk werkt (41). Deze elemen-
van oneerlijke concurrentie en sociale dum- n of meer bevoegde instanties aanwijzen die ten kunnen met name omvatten :
ping, en de doelstelling van bescherming van de taken die zijn voorzien in deze Handha- a) het werk wordt voor een bepaalde periode
de werknemers en zelfstandigen (37). Overi- vingsrichtlijn moeten vervullen (artikel 3). verricht in een andere lidstaat;
gens erkent het Hof in dit arrest expliciet dat b) de datum waarop de detachering begint;
m.b.t. de evaluatie van de controlemaatregelen
1. Vermijden van misbruik en omzeiling c) de detachering vindt plaats in een andere lid-
van de lidstaten op de gedetacheerde zelfstan-
digen, de zelfstandigen die tijdelijk over de staat dan die waar of van waaruit de gedeta-
Een eerste belangrijke bepaling is artikel 4 dat cheerde werknemer gewoonlijk zijn of haar ar-
grens diensten verlenen niet zonder meer kun- een aantal elementen bevat die kunnen ge-
nen gelijk gesteld worden met zelfstandigen die beid verricht in de zin van Verordening 593/
bruikt worden om uit te maken of het wel daad- 2008 en/of het EVO-Verdrag;
in de ontvangstlidstaat gevestigd zijn. Daarom werkelijk over een detachering in de zin van
kunnen deze controlemaatregelen verschillen d) de gedetacheerde werknemer keert na de
Richtlijn 96/71 gaat. De bedoeling is om mis- beindiging van de werkzaamheden of de
van de controlemaatregelen die gelden voor de bruik en omzeiling van de detacheringsvoor-
eigen zelfstandigen van de betrokken lidstaat dienstverrichting waarvoor hij of zij was gede-
waarden te voorkomen. De elementen die in tacheerd, terug naar de lidstaat van waar hij of
(38). artikel 4 worden aangegeven zijn bedoeld als zij is gedetacheerd, of waar hij of zij wordt ge-
hulp voor de bevoegde instanties om uit te ma- acht weer te gaan werken;
D. Een nieuwe Handhavingsrichtlijn ken of een werknemer in aanmerking komt
voor de status van gedetacheerde werknemer e) de aard van de activiteiten;
Als gevolg van deze restrictieve rechtspraak van en de toepassing op deze persoon van Richtlijn f) de werkgever die de werknemer detacheert,
het Hof van Justitie in een context van toene- 96/71. Dit is natuurlijk belangrijk, want indien zorgt voor het vervoer, de kost en inwoon of ac-
mende gebruik, en volgens sommigen mis- de betrokkene daar niet voor in aanmerking commodatie en of deze door hem wordt terug-
bruik, van de detacheringsconstructies, werd de komt, zou dit kunnen betekenen dat het zoge- betaald en waar dit het geval is, op welke wijze
vraag naar meer dwingende Europese regels in- naamde ontvangstland niet meer het land van hierin is voorzien of op welke manier dit wordt
zake de handhaving van de bepalingen van de tijdelijke tewerkstelling is, maar het gewoonlij- terugbetaald;
detacheringsrichtlijn steeds luider. Zulke regels ke werkland. Daardoor is in beginsel, op grond g) alle eerdere tijdvakken waarin dezelfde of
zouden ook meer duidelijk moeten bieden over van de bepalingen van Verordening 593/2008, een andere (gedetacheerde) werknemer de be-
welke maatregelen nu al dan niet door de lid- het arbeidsrecht van die lidstaat volledig op trokken werkzaamheden heeft verricht.
staten kunnen worden genomen. Daarnaast deze werknemer van toepassing is.
blijkt de samenwerking tussen de bevoegde in- Indien uit deze elementen zou blijken dat de te-
stanties van de lidstaten bij de controle wel Op de eerste plaats gaat artikel 4, tweede lid in werkstelling in het ontvangstland niet meer tij-
eens mank te lopen. Ook de informatie over ar- op de elementen op grond waarvan kan wor- delijk is, dan is de Detacheringsrichtlijn niet
beidsvoorwaarden- en omstandigheden aan den vastgesteld of een onderneming daadwer- van toepassing en wordt dit land het gewoonlij-
grensoverschrijdende dienstverrichters en hun kelijk substantile activiteiten in de uitzend- ke werkland wiens arbeidsrecht volledig van
werknemers liet wel eens te wensen over. staat verricht, andere dan uitsluitend intern toepassing is.
beheer en/of administratieve activiteiten. Deze Opmerkelijk is wel dat artikel 4 enkel elemen-
Om die redenen heeft de Europese Commissie bepaling gaat er dus impliciet van uit dat indien
in maart 2012 een voorstel voor een richtlijn ten aangeeft, en niet bepaalt welk recht van toe-
dit niet het geval is (bijvoorbeeld in het geval passing is indien op grond van deze elementen
betreffende de handhaving van Richtlijn 96/71 van postbusbedrijven), er geen sprake is van
ingediend (39). Na moeizame onderhandelin- de bevoegde instanties van oordeel zijn dat
een detachering in de zin van Richtlijn 96/71. Richtlijn 96/71 niet van toepassing is.
gen in de schoot van de Raad van Ministers en Om dit uit te maken moeten de bevoegde in-
met het Europese Parlement is er in maart 2014 Overweging 11 bij de nieuwe richtlijn verwijst
stanties een algemene beoordeling uitvoeren in dat verband wel naar Verordening 593/2008.
een akkoord bereikt over deze richtlijn. Het van alle feitelijke elementen die, gedurende
gaat om Richtlijn 2014/67/EU van 15 mei 2014 Bovendien stelt overweging 5 uitdrukkelijk dat
een langere periode, kenmerkend zijn voor de het om een indicatieve en niet-uitputtende lijst
(40). activiteiten die een onderneming verricht in de van elementen gaat. Volgens artikel 4, vierde
Deze richtlijn stelt een gemeenschappelijk ka- lidstaat waar zij is gevestigd en, zo nodig, in de lid betekent het niet naleven van n of meer-
der vast van bepalingen en maatregelen die de lidstaat van ontvangst. Deze elementen kunnen dere van deze elementen niet automatisch dat
met name omvatten : er geen sprake is van een detachering. De be-
a) de plaats waar de onderneming haar statutai- oordeling van deze elementen moet worden
(37) H.v.J. 19 december 2012, C-577/10, Commissie t. re zetel heeft en haar administratie wordt ver- aangepast aan elk specifiek geval, rekening
Belgi, voorlopig enkel te consulteren op www.cu- richt, waar zij kantoren heeft, belasting en so-
ria.eu, punt 45. houdend met de specificiteit van de situatie.
(38) HvJ 19 december 2012, C-577/10, Commissie t. cialezekerheidspremies betaalt, en waar zij, De in deze bepaling opgesomde elementen
Belgi, voorlopig enkel te consulteren op www.cu- indien van toepassing, overeenkomstig het na- kunnen ook gebruikt worden om uit te maken
ria.eu, punt 48. tionaal recht een vergunning voor de uitoefe- of iemand al dan niet als werknemer moet wor-
(39) COM(2012) 131. Ter voorbereiding van dit voor- ning van een beroep heeft of is ingeschreven bij
stel werden er door de Commissie een reeks van den beschouwd voor de toepassing van de De-
studies gefinancierd over de juridische, economi-
kamers van koophandel of beroepsorganisaties; tacheringsrichtlijn (artikel 4, vijfde lid). Krach-
sche en sociale aspecten van de detachering bin- b) de plaats waar gedetacheerde werknemers tens artikel 2, tweede lid Richtlijn 96/71 wordt
nen de EU. Deze zijn te raadplegen op : http:// worden aangeworven en van waaruit ze wor- voor de toepassing van deze richtlijn het begrip
ec.europa.eu/social/main.jsp?catId=471&lan- den gedetacheerd;
gId=en. werknemer bepaald door het recht van de
(40) Richtlijn 2014/67/EU van het Europees Parlement c) het recht dat van toepassing is op de overeen- ontvangstlidstaat. Het al dan niet kwalificeren
en de Raad van 15 mei 2014 inzake de handha- komsten van de onderneming met haar werkne- van iemand als werknemer is een belangrijk in-
ving van Richtlijn 96/71/EG betreffende de terbe- mers, enerzijds, en haar klanten, anderzijds; strument in de strijd tegen schijnzelfstandig-
schikkingstelling van werknemers met het oog op heid.
het verrichten van diensten en tot wijziging van d) de plaats waar de onderneming haar belang-
Verordening (EU) nr. 1024/2012 betreffende de rijkste ondernemingsactiviteiten ontplooit en Het is de uitdrukkelijke bedoeling van de bepa-
administratieve samenwerking via het Informatie- waar zij administratief personeel heeft en lingen van artikel 4 van de nieuwe Handha-
systeem interne markt ( de IMI-Verordening ),
Pb. L. 28 mei 2014, afl. 159, 11 (verder e) het aantal overeenkomsten en/of de grootte vingsrichtlijn om misbruik van detachering en
Handhavingsrichtlijn genoemd). Voor een be- van de omzet in de lidstaat van vestiging, reke-
spreking van deze nieuwe richtlijn zie tevens : ning houdend met onder andere de specifieke
M. Morsa, Le dtachement des travailleurs ou le situatie van nieuwe ondernemingen en kmos. (41) Zie over het begrip tijdelijkheid in het geval van
difficile quilibre entre les liberts du march et les grensoverschrijdende dienstverlening : H.v.J.
droits sociaux fondamentaux , JTT 2014, 182- Daarnaast geeft artikel 4, derde lid de elemen- 11 december 2003, C-215/01, Schnitzer, Jur.
190. ten aan om te beoordelen of een gedetacheerd 2003, I, 14847, punten 28 en 31.
p.malherbe@liedekerke.com
Antimisbruikbepalingen bij detachering en het Europees Unierecht
ditions Larcier - Groupe Larcier
JTT_1193_19_2014.fm Page 298 Friday, September 5, 2014 10:15 AM

2014
298 DOCTRINE RECHTSLEER

de omzeiling van de voorwaarden te beteuge- Het is duidelijk dat de bepalingen van dit b) de verplichting om tijdens de periode van
len. Het is evenwel de vraag of de opsomming hoofdstuk tegemoet willen komen aan de tallo- detachering kopien op papier of in elektroni-
van een niet-limitatieve lijst van indicatieve ele- ze problemen die er in het verleden gerezen sche vorm van de arbeidsovereenkomst of een
menten die niet op zich allemaal moeten wor- zijn m.b.t. de administratieve samenwerking gelijkwaardig document in de zin van Richtlijn
den vervuld, wel zal slagen in dit opzet. Elke tussen de lidstaten, en die een effectieve con- 91/533/EEG van de Raad (44), met inbegrip
beslissing van de bevoegde instanties hierover trole op de naleving van de detacheringsvoor- waar nodig of relevant van de in artikel 4 van
moet bovendien rekening houden met de spe- waarden vaak hebben bemoeilijkt of zelf on- die richtlijn vermelde aanvullende gegevens,
cifieke omstandigheden van het geval. De losse mogelijk gemaakt (42). loonstrookjes, arbeidstijdenoverzichten die be-
formulering van deze feitelijke elementen gin, einde en duur van de dagelijkse arbeidstijd
zal dan ook niet tot de nodige rechtszekerheid aangeven en betalingsbewijzen van lonen of
4. Lijst van mogelijke
leiden en de toepassing van deze bepaling zal kopien van gelijkwaardige documenten te be-
controlemaatregelen
wellicht dan ook tot heel wat geschillen aanlei- waren of ter beschikking te stellen en/of te be-
ding geven. Een centrale en zeer moeizaam tot stand geko- waren op een toegankelijke en duidelijk ge-
men bepaling is artikel 9 dat aangeeft welke ad- dentificeerde plaats op zijn grondgebied, zoals
2. Informatieverstrekking ministratieve eisen en controlemaatregelen de werkplek of het bouwterrein, of voor mo-
door de lidstaten aan de gedetacheerde werk- biele werknemers in de transportsector de
Vervolgens bevat de nieuwe Handhavingsricht- nemers en hun werkgevers kunnen worden op- operationele basis of het voertuig waarmee de
lijn bepalingen die de lidstaten opleggen om er gelegd. In tegenstelling tot het oorspronkelijke dienst wordt verricht;
voor te zorgen dat er een betere toegang is tot voorstel van de Europese Commissie is de lijst c) de verplichting de onder b) vermelde docu-
de relevante informatie voor alle betrokken par- die is goedgekeurd, geen limitatieve opsom- menten na de periode van detachering op ver-
tijen (artikel 5). Dit geldt in de eerste plaats voor ming van mogelijk maatregelen. De lijst is open zoek van de instanties van de ontvangende lid-
informatie over de zogenaamde harde- door te stellen dat de lidstaten in het bijzonder staat binnen een redelijke termijn te
kernbepalingen van artikel 3, eerste lid Richt- de volgende maatregelen kunnen opleggen : verstrekken;
lijn 96/71 die op de gedetacheerde werknemers d) de verplichting een vertaling te verstrekken
a) de verplichting dat een in een andere lidstaat
van toepassing zijn. Deze informatie moet van- van de onder b) vermelde documenten in de of-
gevestigde dienstverrichter uiterlijk bij aanvang
op afstand, en met elektronische middelen, dui- ficile taal of een van de officile talen van de
van de dienstverrichting een eenvoudige ver-
delijk, transparant, begrijpelijk, volledig en op lidstaat van ontvangst, of in (een) andere door
klaring aan de verantwoordelijke nationale be-
gemakkelijk toegankelijke wijze algemeen gra- de ontvangende lidstaat aanvaarde taal of talen;
voegde instanties doet toekomen, in (n van)
tis beschikbaar worden gemaakt, onder meer
de officile taal/talen van de lidstaat van ont- e) de verplichting een contactpersoon aan te
via n officile website en een brochure. Dit
vangst, of in (een) andere taal/talen die door de wijzen voor de contacten met de bevoegde in-
moet gebeuren in de officle talen van de be-
ontvangende lidstaat wordt/worden geaccep- stanties van de ontvangende lidstaat waar de
trokken lidstaat en in de talen die naar het
teerd, met de voor het uitvoeren van daadwer- diensten worden verricht en om, indien nodig,
oordeel van de lidstaat van ontvangt voor zijn
kelijke controles op de werkplek noodzakelijke documenten en/of kennisgevingen te verzen-
arbeidsmarkt het meest relenvat zijn .
informatie, waaronder : de identiteit van de den of in ontvangst te nemen;
dienstverrichter; het verwachte aantal duidelijk f) de verplichting om zo nodig een con-
3. Administratieve samenwerking identificeerbare gedetacheerde werknemers; de tactpersoon aan te wijzen met wie de dienstver-
onder e) en f) bedoelde personen; de verwachte richter, op aansporing van de relevante sociale
Een belangrijk onderdeel van de nieuwe richt- duur, de voorgenomen begin- en de einddatum
lijn is het hoofdstuk over de administratieve sa- partners, tijdens de periode waarin de diensten
van de detachering; het adres of de adressen worden verricht, collectieve onderhandelingen
menwerking (artikelen 6 e.v.). Dit bevat de ver- van de werkplek; en tevens de aard van de
plichting voor de lidstaten om nauw samen te in de lidstaat van ontvangst kan voeren over-
diensten die de detachering rechtvaardigt (43); eenkomstig het nationaal recht en/of de natio-
werken en elkaar onverwijld bijstand te ver-
lenen bij de uitvoering, de toepassing en de nale praktijk. Het kan daarbij gaan om een an-
handhaving van Richtlijn 96/71. Deze samen- dere dan de onder e) genoemde persoon en de
(42) Zie hierover onder meer : Y. Jorens en D. Gillis, betrokkene hoeft niet aanwezig te zijn in de lid-
werking bestaat onder meer in het gehoor ge- De inspecteur in het Europa van de 21ste eeuw :
ven aan verzoeken om informatie en het uitvoe- staat van ontvangst, maar hij moet beschikbaar
Sisyphus of Hercules? in P. Humblet en I. Van De
ren van controles, inspecties en onderzoeken. Woesteyne (eds.), Sociaal en fiscaal recht : Elck zijn in het geval daartoe een redelijk en ge-
Artikel 6 zesde lid, voorziet hiervoor in strikte wat wils , Mechelen, Kluwer, 2013, 213-216. Zie rechtvaardigd verzoek wordt ingediend.
in dit verband ook het recente voorstel van de Eu-
termijnen. In urgente gevallen, zoals die waarin ropese Commissie van 9 april 2014 voor een be- Artikel 9, tweede lid voorziet uitdrukkelijk dat
B.T.W.-registers moeten worden gecontroleerd sluit van het Europees Parlement en de Raad tot op- de lidstaten nog aanvullende administratieve
voor het controleren van een onderneming in richting van een Europees platform voor de inten- eisen en controlemaatregelen kunnen opleggen
een andere lidstaat : zo snel mogelijk, maar ten sifiring van de samenwerking bij het voorkomen indien in bepaalde situaties of bij nieuwe ont-
en tegengaan van zwartwerk, COM(2014) 221.
laatste twee werkdagen na ontvangst van het Het is de bedoeling van dit platform van nationale wikkelingen de bestaande administratieve ei-
verzoek. Voor alle overige verzoeken niet meer handhavingsautoriteiten om de samenwerking op sen en controlemaatregelen niet lijken te vol-
dan 25 werkdagen. Wanneer er sprake is van EU-niveau te verbeteren bij het doelmatiger en staan of onvoldoende efficint lijken te zijn om
aanhoudende problemen bij de uitwisseling doeltreffender voorkomen de tegengaan van zorg te dragen voor het effectieve toezicht op
zwartwerk, waaronder schijnzelfstandigheid. Te- de naleving van de bij Richtlijn 96/71 en in de
van informatie, of wanneer een lidstaat blijft vens zou dit platform de technische capaciteit van
weigeren informatie te verstrekken, moet de Eu- de diverse handhavingsorganen van de lidstaten Handhavingsrichtlijn opgelegde verplichtin-
ropese Commissie hiervan op de hoogte wor- voor de aanpak van de grensoverschrijdende as- gen, mits deze gerechtvaardigd en evenredig
den gesteld. Bovendien bepaalt artikel 7 dat tij- pecten van het zwartwerk moeten verbeteren. Het zijn. Alle genomen maatregelen moeten wel
dens de detacheringsperiode de inspectie van beoogt daarnaast om het bewustzijn van het pu- meegedeeld worden aan de Commissie die
bliek ten aanzien van de noodzaak van snel optre-
de arbeidsvoorwaarden en -omstandigheden den te vergroten en de lidstaten ertoe aan te moe- deze doorgeeft aan de andere lidstaten en die
waaraan overeenkomstig Richtlijn 96/71 moet digen hun inspanningen voor de aanpak van de opdracht krijgt om al de door een lidstaat ge-
worden voldaan, onder de verantwoordelijk- zwartwerk op te voeren. Het op te richten platform
heid van de instanties van de lidstaat van ont- zou moeten zorgen voor de uitwisseling van goede
praktijken en informatie, de ontwikkeling van ex- ker, en van het werkrooster. Dat laatste is in de
vangst valt. Dit belet uiteraard niet dat ook de pertise en analyse en de cordinatie van operatio- Handhavingsrichtlijn slechts voorzien bij de infor-
instanties van het oorsprongsland controle- nele acties. Hierbij zou ook financile steun van matie die moet worden geboden tijdens de pe-
maatregelen uitvoeren. Daarnaast voorziet de Commissie worden voorzien. riode van detachering en niet ervoor (zie punt b).
artikel 8 in het nemen van begeleidende maat- (43) De Belgische Limosa-verplichting, zoals gewijzigd (44) Richtlijn 91/533/EEG van de Raad van 14 oktober
regelen zoals het uitwisselen van ambtenaren door K.B. 19 maart 2013, beantwoordt ten dele 1991 betreffende de verplichting van de werkgever
hieraan. Naast de gegevens die in deze bepaling de werknemer te informeren over de voorwaarden
belast met de uitvoering van de administratieve van de Handhavingsrichtlijn zijn opgesomd, moet die op zijn arbeidsovereenkomst of -verhouding
samenwerking, eventueel met financile steun voor de Limosa-aangifte ook melding gemaakt van toepassing zijn, Pb. L. 18 oktober 1991,
van de Commissie. worden van de identiteit van de Belgische gebrui- afl. 288, 32.
p.malherbe@liedekerke.com
Antimisbruikbepalingen bij detachering en het Europees Unierecht
ditions Larcier - Groupe Larcier
JTT_1193_19_2014.fm Page 299 Friday, September 5, 2014 10:15 AM

2014
DOCTRINE RECHTSLEER 299
nomen maatregelen te toetsen aan het Unie- De lidstaten kunnen ook een hoofdelijke aan- arbeidsvoorwaarden die gelden in de lidstaat
recht. Ook de detacherende werkgevers moe- sprakelijkheid instellen voor onderaannemers van ontvangst.
ten op de hoogte gebracht worden van de die niet de directe contractanten van de
toepasselijke controlemaatregelen (artikel 9, hoofdelijk aansprakelijk gestelde aannemer of
vijfde lid). opdrachtgever zijn, maar die zich verder in de
onderaannemingspiramide bevinden (artikel III. HANDHAVING
Artikel 10 legt vervolgens de lidstaten op om 12, vierde lid).
adequate en doeltreffende controles en toe- VAN HET SOCIALEZEKERHEIDSRECHT
zichtmechanismes in te stellen die voorname- BIJ DETACHERING
lijk gebaseerd moeten zijn op een risicobeoor- 7. Grensoverschrijdende handhaving
deling op grond waarvan kan worden nagegaan van administratieve boetes en sancties
in welke sectoren de problemen bij detachering A. De Europese
zich vooral voordoen. Deze bepaling verwijst Tenslotte bevat de richtlijn gedetailleerde bepa- socialezekerheidscordinatie
hierbij onder meer naar grote infrastructuurpro- lingen inzake de grensoverschrijdende handha-
jecten, het bestaan van lange onderaanne- ving van financile administratieve boetes en De lidstaten zijn in beginsel volledig vrij om
mingsketens, de geografische nabijheid, de spe- sancties (artikelen 13 tot 19). Deze zijn een hun socialezekerheidsstelsels uit te bouwen. Er
ciale problemen en behoeften van specifieke aanvulling op bestaande EU-instrumenten die bestaan dan ook grote verschillende tussen de
sectoren, de inbreuken in het verleden en de in zekere mate sommige van de opgelegde boe- stelsels van de lidstaten. Maar om te verhinde-
kwetsbaarheid van bepaalde groepen werkne- ten en sancties beheersen, onder meer via we- ren dat de verschillen tussen de socialezeker-
mers. derzijdse bijstand, en de wederzijdse erkenning heidsstelsels van de lidstaten zouden leiden tot
daarvan. Het Kaderbesluit 2005/214/JBZ (45) belemmeringen op het vrij verkeer van perso-
voorziet bijvoorbeeld in de wederzijdse erken- nen, werd er op EU niveau een cordinatiesys-
5. Bijkomende ning van geldelijke sancties en vergemakkelijkt teem uitgewerkt. Tot 1 mei 2010 werd dit gere-
handhavingsmechanismen aldus door een eenvoudig en doeltreffend sys- geld door Verordening 1408/71 (47) en
Voorst verplicht artikel 11 de lidstaten om doel- teem de grensoverschrijdende toepassing er- Verordening 574/72 (48) en sindsdien door Ver-
treffende mechanismen te waarborgen op basis van. Het bestrijkt ook de erkenning en tenuit- ordening 883/2004 (49) en Verordening 987/
waarvan de gedetacheerde werknemers direct voerlegging van beslissingen inzake strafbare 2009 (50).
een kacht tegen hun werkgevers kunnen indie- feiten die onder uitvoeringsverplichtingen val- En van de belangrijkste taken van dit cordi-
nen en het recht hebben om gerechtelijke en len welke voortkomen uit instrumenten op natiestelsel is de vaststelling van de toepasselij-
administratieve procedures op te starten. De grond van de Verdragen. De erkenning en de ke wetgeving in een grensoverschrijdende si-
lidstaten moeten er ook voor zorgen dat vak- tenuitvoerlegging van beslissingen inzake de tuatie. Deze regels zijn vastgelegd in titel II van
bonden en andere verenigingen die een recht- onderliggende vorderingen van burgerlijke Verordening 883/2004. Deze bepalingen heb-
matig belang hebben bij de naleving van Richt- aard is geregeld in de Brussel I-Verordening ben niet alleen tot doel de gelijktijdige toepas-
lijn 96/71 en de Handhavingsrichtlijn, namens (46). Voor administratieve boeten en sancties sing van verschillende nationale wettelijke re-
of ter ondersteuning van de gedetacheerde waartegen beroep kan worden ingesteld bij an- gelingen en de mogelijke complicaties daarvan
werknemers en met hun toestemming, gerech- dere rechters dan de strafrechter, bestaan geen te voorkomen, maar ook te beletten dat perso-
telijke of administratieve procedures kunnen vergelijkbare instrumenten. Daarom voorzien nen in een tussen de lidstaten grensoverschrij-
aanspannen. De lidstaten moeten ook zorgen de artikelen 13 tot 19 van de nieuwe Handha- dende situatie wegens het ontbreken van een
voor de nodige mechanismen om te waarbor- vingsrichtlijn in een stelsel van grensoverschrij- toepasselijke wettelijke regeling geen enkele
gen dat de gedetacheerde werknemers hun dende tenuitvoerlegging van dergelijke admini- socialezekerheidsbescherming zouden genie-
loon effectief ontvangen, onrechtmatig inge- stratieve boetes en sancties. ten (51). De betrokken persoon kan enkel on-
houden belastingen en socialezekerheidsbij- De lidstaten krijgen nu twee jaar om de bepa- derworpen worden aan de wetgeving die door
dragen terugkrijgen alsmede de terugbetaling lingen van deze nieuwe Handhavingsrichtlijn de aanwijsregels van deze verordening wordt
van buitensporige kosten in verhouding tot het om te zetten in nationaal recht. Deze tijd zal aangeduid als de toepasselijke wetgeving.
nettoloon of de kwaliteit van de door de werk- zeker nodig zijn om de samenwerkingsmecha- Deze regels zijn dwingend en laten geen keu-
gever aangerekende accommodatie. nismen tussen de lidstaten op te zetten en ope- zemogelijkheid voor de lidstaten of betrokke-
rationeel te maken. De grote verdienste van
deze nieuwe richtlijn ligt dan wellicht vooral in
6. Hoofdelijke aansprakelijkheid
het opleggen en versterken van deze admini- (47) Verordening (EEG) nr. 1408/71 van de Raad van
Artikel 12 regelt de aansprakelijkheid bij on- stratieve samenwerking bij de controle op de 14 juni 1971 betreffende de toepassing van de so-
deraanneming. Over deze bepaling is moei- naleving van de Detacheringsrichtlijn. Ook het cialezekerheidsregelingen op werknemers en zelf-
verduidelijken van de elementen die aangeven standigen, alsmede op hun gezinsleden die zich
zaam onderhandeld, vooral omdat een aantal binnen de Gemeenschap verplaatsen (verder Ver-
lidstaten geen dwingende Europese regels hier- of er al dan niet sprake is van een daadwerke- ordening 1408/71 genoemd).
over wilden goedkeuren. Vooreerst voorziet het lijke detachering en van de lijst van controle- (48) Verordening (EEG) nr. 574/72 van de Raad van
dat de lidstaten een stelsel van hoofdelijke aan- maatregelen die een lidstaat kan nemen, bete- 21 maart 1972 tot vaststelling van de wijze van
sprakelijkheid kunnen instellen voor de beta- kent een meerwaarde die hopelijk zal bijdragen toepassing van Verordening (EEG) nr. 1408/71.
tot meer rechtszekerheid op deze punten. In ie- (49) Verordening (EG) nr. 883/2004 van het Europees
ling van het achterstallige loon door de directe Parlement en de Raad van 29 april 2004 betreffen-
onderaannemer. Met betrekking tot de bouw- der geval is duidelijk dat aan de bepalingen van de de cordinatie van de socialezekerheidsstel-
sector gaat het om een verplichting om zulk een Richtlijn 96/71 en de rechtspraak van het Hof sels, Pb. L. 7 juni 2004, afl. 200, 1, zoals ondertus-
aansprakelijkheid in te stellen. Wel laat van Justitie hierover niet wordt geraakt. Enkel sen reeds gewijzigd door Verordening (EG)
artikel 12 toe dat de lidstaten andere passende de handhaving ervan wordt versterkt. Maar ge- nr. 988/2009 van 16 september 2009, Pb. L.
detacheerde werknemers blijven slechts onder- 30 oktober 2009, afl. 284, 43 en Verordening (EU)
handhavingsmaatregelen treffen die het in een nr. 465/2012 van het Europees Parlement en de
directe onderaannemingsrelatie mogelijk ma- worpen aan een beperkte harde-kern van de Raad van 22 mei 2012, Pb. L. 8 juni 2012,
ken effectieve en evenredige sancties tegen de afl. 149, 4 (verder Verordening 883/2004 ge-
aannemer te treffen en fraude en misbruik aan noemd).
(50) Verordening (EG) nr. 987/2009 van 16 september
te pakken in situaties waarin werknemers pro- (45) Kaderbesluit 2005/214/JBZ van de Raad van 2009, Pb. L. 30 oktober 2009, afl. 294, 1 (verder
blemen hebben om hun rechten te doen gelden 24 februari 2005 inzake de toepassing van het be- Verordening 987/2009 genoemd).
(artikel 12, zesde lid). Deze laatste bepaling ginsel van wederzijdse erkenning op geldelijke (51) Zie o.m. H.v.J. 4 oktober 1991, C-196/90, De
maakt het dus mogelijk voor de lidstaten om sancties, Pb. L. 22 maart 2005, afl. 76, 16. Paep, Jur. 1991, I, 4815, punt 18; H.v.J. 11 juni
geen hoofdelijke aansprakelijkheid in te voeren (46) Verordening (EG) nr. 44/2001 van de Raad betref- 1998, C-275/96, Kuusijrvi, Jur. 1998, I, 3419,
fende de rechterlijke bevoegdheid, de erkenning punt 28; H.v.J. 10 februari 2000, C-202/97, Fitz-
maar wel andere maatregelen te nemen die er- en de tenuitvoerlegging van beslissingen in burger- william, Jur. 2000, I, 883, punt 20 en H.v.J. 3 mei
voor moeten zorgen dat gedupeerde werkne- lijke en handelszaken, Pb. L. 16 januari 2001, 2001, C-347/98, Commissie t. Belgi, Jur. 2002, I,
mers hun rechten kunnen laten gelden. afl. 12, 1. 3327, punt 27.
p.malherbe@liedekerke.com
Antimisbruikbepalingen bij detachering en het Europees Unierecht
ditions Larcier - Groupe Larcier
JTT_1193_19_2014.fm Page 300 Friday, September 5, 2014 10:15 AM

2014
300 DOCTRINE RECHTSLEER

nen (52). Telkens is de wetgeving van slechts Anderzijds zijn de detacheringsbepalingen evenmin gaan om een vervangende detache-
n lidstaat van toepassing (53). door het Hof expliciet als uitzondering op het ring. Wel is het mogelijk dat de gedetacheerde
werklandbeginsel aangemerkt en kunnen werknemer is aangeworven met het oog op de-
slechts worden toegepast indien aan een aantal tachering naar een andere lidstaat (61). Maar de
B. De detacheringsbepalingen
voorwaarden is voldaan. Het Hof spreek hierbij gedetacheerde werknemer moet wel voordat hij
in Verordening 883/2004
uitdrukkelijk van voorwaarden die verbonden wordt gedetacheerd reeds onderworpen zijn aan
en Verordening 987/2009
zijn aan de vrijheid van dienstverrichting (58). de wetgeving van de uitzendende staat (62). Het
M.b.t. de regels inzake de vaststelling van de Deze regels betekenen immers dat de betrok- lijkt een logische voorwaarde omdat de belang-
toepasselijke wetgeving is het principe de toe- ken werknemer zich niet zal kunnen beroepen rijkste doelstelling van deze uitzondering op het
passing van de wetgeving van het werkland (lex op het recht op gelijke behandeling met de werklandbeginsel is dat wordt vermeden dat een
loci laboris). Artikel 11, derde lid, sub a) en b) werknemers van de lidstaat waar hij zijn werk- werknemer, en zijn werkgever voor wat zijn ver-
Verordening 883/2004 stelt uitdrukkelijk dat zaamheden uitvoert. Dit recht op gelijke be- plichtingen als werkgever betreft, voor korte tijd
voor diegene die werkzaamheden verrichten in handeling is een essentieel onderdeel van het van toepasselijke wetgeving zouden moeten
een lidstaat, onderworpen zijn aan de sociale- recht op vrij verkeer en uitzonderingen hierop veranderen. Indien betrokken werknemer vlak
zekerheidswetgeving van die lidstaat. Artikel 12 kunnen dan ook enkel aanvaard worden indien vr de detachering evenwel onderworpen was
voorziet evenwel in bijzondere regels die zij gerechtvaardigd zijn. Daarnaast kan de toe- aan de wetgeving van een staat die niet de uit-
van toepassing zijn bij detachering (54). Gedu- passing van het socialezekerheidsstelsel van zendende staat is, of zelfs van de ontvangende
rende ten hoogste 24 maanden zal de gedeta- een andere lidstaat dan deze waar de werk- staat, dan zou de toepassing van de wetgeving
cheerde werknemer of de zelfstandige die zich zaamheden worden uitgeoefend tot een con- van deze uitzendende staat in ieder geval een
detacheert, onderworpen blijven aan de socia- currentieel voordeel leiden voor de uitzenden- wijziging van de toepasselijke wetgeving bete-
lezekerheidswetgeving van de lidstaat waaraan de onderneming ten overstaan van de onderne- kenen met alle administratieve en juridische ge-
de gedetacheerde vr de detachering onder- mingen die gevestigd zijn in de ontvangende volgen van dien. Een vierde voorwaarde is dat er
worpen was. In tegenstelling tot de bepalingen lidstaat. De bijzondere regels inzake detache- een organische band moet blijven bestaan
van de Detacheringsrichtlijn 96/71, gaat het om ring in Verordening 883/2204 balanceren dus tussen de in een lidstaat gevestigde onderne-
de gehele socialezekerheidswetgeving van de tussen de toepassing van het werklandbeginsel ming en de werknemers die zij op het grondge-
betrokken lidstaat en is dus gedurende deze pe- als uiting van het beginsel van gelijke behande- bied van een andere lidstaat heeft gedetacheerd
riode geen enkel element van de socialezeker- ling van migrerende werknemers in het ont- (63). Het Hof voegde er aan toe dat voor de vast-
heidswetgeving van de ontvangend lidstaat van vangstland en het wegnemen van juridische en stelling van het bestaan van een dergelijke orga-
toepassing. Wat de werknemers betreft preci- administratieve belemmeringen op het vrij ver- nische band, het uit de omstandigheden van de
seert deze bepaling dat de betrokkene niet mag keer van dienstverleners. Het evenwicht tussen tewerkstelling moet blijken dat de werknemer
worden uitgezonden ter vervanging van een an- beide uitgangspunten moet worden bewaard gedurende de detacheringsperiode onder het ge-
dere gedetacheerde persoon (55). Wat de zelf- door het naleven van een reeks specifieke voor- zag van die onderneming staat (64).
standigen betreft is deze bepaling enkel van waarden die de Uniewetgever aan de toepas-
sing van deze uitzondering op het werklandbe- Een volgende voorwaarde is dat de uitzenden-
toepassing indien deze werkzaamheden van de onderneming normaliter werkzaam is op het
gelijke aard in het ontvangststaat gaat uitoefe- ginsel heeft gesteld en zoals deze door het Hof
van Justitie zijn genterpreteerd. grondgebied van de staat waarin deze is geves-
nen. tigd (65). In dit verband preciseert artikel 14,
De bedoeling is op de eerste plaats om te ver- Een aantal van deze voorwaarden volgt uit de tweede lid Verordening 987/2009 dat het moet
mijden dat door de strikte toepassing van het toepasselijke bepalingen zelf, waaronder ook de gaan om substantile werkzaamheden die ver-
werklandbeginsel, een kortstondige en tijdelij- bepalingen van artikel 14 Verordening 987/
ke tewerkstelling in een bepaalde lidstaat, ter- 2009. We kunnen als volgt samenvatten (59).
wijl betrokken werknemer of zelfstandige nor- Op de eerste plaats is er de tijdelijkheid van de gevestigd; b) de in een bepaalde lidstaat gedeta-
maal in een andere lidstaat werkt, zou leiden detachering. De te verwachten duur mag niet cheerde werknemer ter beschikking wordt gesteld
tot een even kortstondige en tijdelijke wijziging meer van 24 maanden bedragen (60). Het mag van een onderneming die in een andere lidstaat
gevestigd is; c) de werknemer in een lidstaat in
van het toepasselijke socialezekerheidsrecht. dienst wordt genomen om door een onderneming
Dit zou niet alleen kunnen leiden tot admini- (58) Zie H.v.J. 10 februari 2000, C-202/97, Fitzwilliam, die in een tweede lidstaat gevestigd is, gedeta-
stratieve complicaties (56), maar ook tot verze- Jur. 2000, I, 883, punten 30 en 40 en H.v.J. cheerd te worden bij een onderneming in een der-
keringsbreuken die voor betrokkene nadelig 9 november 2000, C-404/98, Plum, Jur. 2000, I, de lidstaat.
9379, punt 21. (61) Dit is onder meer van belang voor detacheringen
zouden kunnen uitvallen. De toepassing van door uitzendbureaus. Zie H.v.J. 10 februari 2000,
het werklandbeginsel zou dan een belemme- (59) Zie hierover onder meer : Y. Jorens, Detachering
en sociale zekerheid : het juridisch kader in C-202/97, Fitzwilliam, Jur. 2000, I, 883.
ring van het vrij verkeer van werknemers en Y. Jorens (ed.), Handboek Europese detachering en (62) Zie uitdrukkelijk artikel 14, eerste lid Verordening
dienstverleners kunnen zijn (57). vrij verkeer van diensten, Brugge, die Keure, 2009, 987/2009. Besluit A2 voegt hier aan toe dat, bij
15-111; M. Morsa, Scurit sociale, libre circula- wijze van indicatie, het hier moet gaan om een on-
tion et citoyennet europennes, Limal, Anthemis, derwerping van ten minste een maand (punt 1,
2012, 170-191; F. Van Overmeiren, Buitenlandse vierde alinea).
(52) H.v.J. 14 oktober 2010, C-345/09, van Delft, Jur. arbeidskrachten op de Belgische arbeidsmarkt - (63) H.v.J. 10 februari 2000, C-202/97, Fitzwilliam, Jur.
2010, I, 8979, punt 52. Sociaal recht en vrij verkeer, Brussel, Larcier, 2008, 2000, I, 883, punt 24 en H.v.J. 26 januari 2006, C-
(53) Artikel 11, eerste lid Verordening 883/2004. 58-94 en H. Verschueren, Sociale zekerheid en 2/05, Herbosch Kiere, Jur. 2006, I, 1079, punt 19.
(54) De bepalingen in Verordening 883/2004 verschil- detachering binnen de Europese Unie - De zaak Zie vroeger reeds H.v.J. 5 december 1967, 19/67,
len niet wezenlijk van deze in de vroegere Veror- Herbosch Kiere : een gemiste kans in de strijd te- Van Der Vecht, Jur. 1967, 445 en H.v.J.
dening 1408/71, meer bepaald artikel 14. Ook de gen grensoverschrijdende sociale dumping en so- 17 december 1970, 35/70, Manpower, Jur. 1251,
rechtspraak van het Hof van Justitie over de deta- ciale fraude , B.T.S.Z. 2006, 401-449. Zie tevens punten 18 en 19.
cheringsbepalingen in deze oude verordening blij- besluit nr. A2 van 12 juni 2009 van de Administra- (64) H.v.J. 10 februari 2000, C-202/97, Fitzwilliam, Jur.
ven nog steeds relevant. tieve Commissie, Pb. C. 24 april 2010, afl. 106, 5 2000, I, 883, punt 24. Besluit A2 stelt in punt 1,
(55) Dat het hier gaat om de vervanging van een gede- (verder besluit A2 genoemd). De Administratieve derde alinea, dat om het voortbestaan van die
tacheerde persoon en niet van gelijk welke werk- Commissie heeft met het oog op de toepassing van rechtstreekse relatie vast te stellen, waarbij dus
nemer, is nadien gepreciseerd door een wijziging deze voorwaarden een praktische gids uitgewerkt, wordt verondersteld dat de werknemer onder het
van deze bepaling via Verordening (EU) nr. 365/ te raadplegen op : http://ec.europa.eu/social/ gezag blijft staan van de werkgever die hem heeft
2012 van het Europees Parlement en de Raad van main.jsp?langId=en&catId=868. gedetacheerd, een reeks van elementen in aanmer-
22 mei 2012, Pb. L. 8 juni 2012, afl. 149, 4. (60) Punt 3 Besluit A2 preciseert verder wanneer tijde- king dient te worden genomen, onder andere de
(56) H.v.J. 17 mei 1984, 101/93, Brusse, Jur. H.v.J. lijke onderbrekingen mogelijk zijn en wanneer het verantwoordelijkheid inzake aanwerving, de ar-
1984, 2223, punt 16 en H.v.J. 17 december 1970, gaat om een detachering waarbij de periode van beidsovereenkomst, het loon (onverminderd even-
35/70, Manpower, Jur. 1251, punt 10. 24 maanden opnieuw gaat lopen. Punt 4 Besluit tuele overeenkomsten tussen de werkgever in de
(57) H.v.J. 17 december 1970, 35/70, Manpower, Jur. A2 bepaalt bovendien dat de artikel 12 verorde- uitzendende staat en de onderneming in de staat
1251, punten 11-12; H.v.J. 10 februari 2000, C- ning 883/2004 niet of niet langer van toepassing is van tewerkstelling met betrekking tot de betaling
202/97, Fitzwilliam, Jur. 2000, I, 883, punten 28- a) wanneer de onderneming waarbij de werkne- van de werknemers), ontslag en het gezag om de
31 en H.v.J. 9 november 2000, C-404/98, Plum, mer gedetacheerd is, hem ter beschikking stelt van aard van de werkzaamheden vast te stellen.
Jur. 2000, I, 9379, punt 19. een andere onderneming in de lidstaat waar zij is (65) Zie punten 22, 23 en 43 van het arrest Fitzwilliam.
p.malherbe@liedekerke.com
Antimisbruikbepalingen bij detachering en het Europees Unierecht
ditions Larcier - Groupe Larcier
JTT_1193_19_2014.fm Page 301 Friday, September 5, 2014 10:15 AM

2014
DOCTRINE RECHTSLEER 301
der gaan dan louter intern beheer. Met de voor- 883/2004 een reeks van voorwaarden heeft ver- Het orgaan dat dit document aflevert heeft wel
waarde van het vervullen van activiteiten van bonden waarvan de interpretatie en controle de verplichting om de relevante feiten correct te
betekenis in de uitzendende staat door de uit- niet steeds vanzelfsprekend is. Ook met betrek- beoordelen en dient in te staan voor de juist-
zendende onderneming heeft het Hof van Justi- king tot deze bepaling stelt zich dus vraag wel- heid van de ingevulde gegevens (70). In zijn
tie duidelijk willen verhinderen dat zogenaam- ke controlemaatregelen de lidstaten mogen rechtspraak verwijst het Hof van Justitie hierbij
de postbusfirmas gebruik zou maken van hanteren om na te gaan of aan deze voorwaar- op de eerste plaats naar het belang van de in-
de detacheringsbepalingen om te ontsnappen den is voldaan. Hierbij gaat het zowel om de houd van de arbeidsovereenkomst. Maar indien
aan de toepassing van de socialezekerheids- controle door de uitzendende staat als door de uit andere relevante feiten zou blijken dat de ar-
wetgeving van de lidstaat waarin deze door- ontvangende staat. Zo bepaalt punt 5 a) Besluit beidssituatie van een werknemer afwijkt van de
gaans wel hun activiteiten verrichten. Door een A2 uitdrukkelijk dat het bevoegde orgaan van omschrijving in de contractdocumenten, dan
fictieve constructie zouden zij zich immers wil- de lidstaat van vestiging, de betrokkenen dient heeft dit orgaan de verplichting om zijn bevin-
len onderwerpen aan de socialezekerheidswet- mee te delen dat gedurende de gehele periode dingen te baseren op de werkelijke situatie van
geving van een (wellicht goedkopere) andere van zijn tijdelijke activiteiten in het land waarin de werknemer en in voorkomend geval het do-
lidstaat (66). hij werkzaam is, controles mogelijk zijn om cument te weigeren of in te trekken (71).
Voor de detachering van zelfstandigen gelden met name te verifiren of de voorwaarden voor In het arrest Banks stelde het Hof uitdrukkelijk
gelijkaardige voorwaarden. Zo stelde het Hof de uitoefening van die activiteiten niet veran- dat de verklaring bij voorkeur vr het begin
van Justitie dat ook zelfstandigen moeten kun- derd zijn. Deze controles kunnen in het bijzon- van de detacheringsperiode wordt afgegeven,
nen aantonen dat zij gewoonlijk werkzaamhe- der betrekking hebben op de betaling van bij- maar het kan eveneens gedurende de periode
den als zelfstandige verrichten in de uitzenden- dragen en op het behoud van de infrastructuur of zelfs nadien (72). Dat blijkt ook uit artikel 15
de staat. Deze verplichting veronderstelt voor die noodzakelijk is voor de voortzetting van Verordening 987/2009.
het Hof, dat de betrokkene in zijn lidstaat van zijn werkzaamheden in de staat van vestiging.
Verder bepaalt dit punt dat de betrokkenen aan Wel is dit document op zich niet constitutief
vestiging doorgaans activiteiten van betekenis voor het voldoen aan de materile voorwaar-
verricht (67). het bevoegde orgaan elke verandering in de si-
tuatie moeten meedelen die dan door dit or- den voor de detachering. Het zijn de aanwijsre-
gaan moeten worden doorgegeven aan het or- gels zelf die bepalen welke wetgeving van toe-
C. Controlemogelijkheden gaan van het land van tijdelijke tewerkstelling. passing is (73). Het document zelf betekent dat
Bovendien bepaalt punt 6 Besluit A2 uitdrukke- het orgaan dat het heeft afgeleverd van oordeel
Het moge duidelijk zijn dat de Europese wetge- lijk dat de bevoegde organen de situaties die is dat de socialezekerheidswetgeving van zijn
ver en het Hof van Justitie aan de toepassing vallen onder artikel 12 Verordening 883/2004 land van toepassing is en creert daarom een
van de detacheringsbepalingen in Verordening moeten beoordelen en controleren. vermoeden dat dit zo is. Bovendien is strikt ge-
nomen de betrokkene onderworpen aan de
wetgeving van deze lidstaat indien aan alle
(66) Op grond van deze rechtspraak preciseert Besluit D. Rol van de A1-verklaring voorwaarden voor detachering is voldaan, zelfs
A2 dat om te bepalen of een werkgever op het
grondgebied van zijn lidstaat van vestiging door- zonder A1-verklaring (74).
Bij deze controle speelt het A1-verklaring een
gaans activiteiten van betekenis verricht, het be- centrale rol. Dit is een document dat door het In dezelfde context moet de vraag onderzocht
voegde orgaan van die lidstaat alle criteria dient te
onderzoeken die de activiteiten van die werkgever bevoegde orgaan van de uitzendende staat worden wat de juridische betekenis is van het
kenmerken, zoals de plaats waar de werkgever zijn wordt afgeleverd en waaruit blijkt dat de be- A1-document dat is afgeleverd door een be-
statutaire zetel en hoofdkantoor heeft, het aantal trokkenen onderworpen blijven aan de wetge- voegd orgaan van een lidstaat. Is de afgifte van
administratieve personeelsleden dat in de lidstaat ving van deze lidstaat (68). Dit model is niet en- zulk een verklaring een voldoende voorwaarde
van vestiging respectievelijk de andere lidstaat om de afwijking van het werklandbeginsel in
werkzaam is, de plaats waar de gedetacheerde kel bedoeld om te worden gebruikt in gevallen
werknemers worden aangeworven en de plaats van detachering, maar tevens in een hele reeks werking te doen treden? Het gaat hier meer be-
waar het merendeel van de contracten met de van omstandigheden waarbij het werklandbe- paald over de vraag of het blijven toepasselijk
klanten wordt gesloten, de wetgeving die op de ginsel geheel of gedeeltelijk wordt opzij ge- zijn van de socialezekerheidswetgeving van de
contracten van de onderneming met haar werkne- uitzendende lidstaat in het geval van detache-
mers enerzijds en op de contracten met haar klan- schoven (69). Het bevoegde orgaan dat dit do-
ten anderzijds van toepassing is, alsmede de omzet cument aflevert moet vooraf nagaan of aan alle ring, niet meer kan betwist worden door het be-
die gedurende een voldoende representatieve pe- voorwaarden is voldaan om onder de toepas- voegde orgaan van een andere lidstaat en in het
riode in elk van de betrokken lidstaten is behaald sing van deze afwijkingen te vallen. Zo moet bijzonder van de lidstaat waar de gedetacheer-
en het aantal contracten dat in de uitzendende de persoon werkzaamheden uitoefent.
staat is uitgevoerd. Deze lijst is niet uitputtend en het aanduiden dat het gaat om een detachering
de keuze van de criteria moet aangepast worden van een werknemer of een zelfstandige. Andere Deze vraag werd, voor wat de toen geldende E
aan elk specifiek geval, rekening houdende met de gegevens die moeten worden vermeld zijn on- 101-verklaring betreft, door het Hof van Justitie
werkelijke aard van de activiteiten van de onder- der meer : de naam, geboortedatum en natio-
neming in haar land van vestiging. onderzocht in de zaken Fitzwilliam en Banks
naliteit van de gedetacheerde werknemer, zijn (75). In het formuleren van zijn antwoord ging
(67) Zo moet de betrokkene zijn werkzaamheid, op het
moment waarop hij zich op deze bepaling wil be- adres in het woonland en adres in het land van het Hof ervan uit dat de E 101-verklaring beves-
roepen, reeds gedurende een bepaalde tijd hebben verblijf, de naam van de werkgever en zijn offi-
uitgeoefend. Bovendien eist het Hof dat hij gedu- cieel adres, de naam van het bedrijf waar de ge-
rende de periode waarin hij arbeid op het grond- detacheerde werknemer gaat werken, de begin-
gebied van een andere lidstaat verricht, in zijn (70) Dit heeft het Hof van Justitie uitdrukkelijk beves-
staat van herkomst de nodige middelen voor de en einddatum van de detachering alsook de no- tigd in H.v.J. 10 februari 2000, C-202/97, Fitzwilli-
uitoefening van zijn activiteit moet aanhouden, dige gegevens, inclusief de contactgegevens, am, Jur. 2000, I, 883, punt 51; H.v.J. 30 maart
teneinde die activiteit bij zijn terugkomst te kun- van het orgaan dat dit document heeft afgele- 2000, C-178/97, Banks, Jur. 2000, I, 2005, punt 38
nen voortzetten. Het behoud van een dergelijke in- en recent nog H.v.J. 4 oktober 2012, C-115/11,
verd. Format, voorlopig enkel te consulteren op
frastructuur in de lidstaat van herkomst kan voor
het Hof bijvoorbeeld blijken uit het gebruik van www.curia.eu, punt 42.
kantoren, de betaling van socialezekerheidsbijdra- (71) H.v.J. 4 oktober 2012, C-115/11, Format, voorlo-
gen en belastingen, het behoud van een beroeps- (68) Zie artikel 19 Verordening 987/2009. Zie over de pig enkel te consulteren op www.curia.eu,
kaart en een B.T.W.-nummer of ook nog de in- betekenis van deze verklaring eveneens : B. De punt 46.
schrijving bij de kamers van koophandel en de be- Pauw, Op zoek naar de grenzen van de rechts- (72) H.v.J. 30 maart 2000, C-178/97, Banks, Jur. 2000,
roepsorganisaties. Voorts beklemtoont het Hof dat kracht van het E101-forumier : loyale samenwer- I, 2005, punt 53.
de arbeid die op het grondgebied van de ontvan- king of wurggreep? in Y. Jorens (ed.), Handboek (73) Zie hierover uitdrukkelijk H.v.J. 14 oktober 2010,
gende staat wordt verricht een bepaalde taak moet Europese detachering en vrij verkeer van diensten, C-345/09, van Delft, Jur. 2010, I, 8979, punten 51-
zijn waarvan de inhoud en de duur vooraf zijn be- Brugge, die Keure, 2009, 407-451. 52.
paald en waarvan de echtheid door middel van de (69) Dit is onder meer het geval voor ambtenaren die (74) Zie E.V.A.-Hof 14 december 2004, E-3/04, Atha-
overlegging van de desbetreffende contracten werken in een andere lidstaat dan de lidstaat die nasios, te raadplegen op www.eftacourt.int.
moet kunnen worden aangetoond. Zie H.v.J. hen tewerkstelt (artikel 11, derde lid, b), Verorde- (75) H.v.J. 10 februari 2000, C-202/97, Fitzwilliam, Jur.
30 maart 2000, C-178/97, Banks, Jur. 2000, I, ning 883/2004) en voor diegenen die op het 2000, I, 883, punten 47-58 en H.v.J. 30 maart
2005, punten 25-27. Zie tevens artikel 14, derde grondgebied van meer dan n lidstaat werken 2000, C-18/97, Banks, Jur. 2000, I, 2005,
lid Verordening 987/2009 en Besluit A2, punt 2 (artikel 13 Verordening 883/2004). punten 38-46.
p.malherbe@liedekerke.com
Antimisbruikbepalingen bij detachering en het Europees Unierecht
ditions Larcier - Groupe Larcier
JTT_1193_19_2014.fm Page 302 Friday, September 5, 2014 10:15 AM

2014
302 DOCTRINE RECHTSLEER

tigt dat het orgaan van de uitzendende staat van nieuw onderzoeken en de verklaring zo nodig Deze rechtspraak is ondertussen omgezet in de
oordeel is dat de gedetacheerde tijdens de de- intrekken. nieuwe Verordening 883/2004 en Verordening
tacheringsperiode onderworpen blijft aan zijn 997/2009 en een besluit van de Administratie-
eigen socialezekerheidswetgeving. Omwille Het Hof geeft verder dan ook aan welke proce- ve Commissie. Zo bevat artikel 76 Verordening
van het beginsel dat aan Verordening 1408/71 dure er moet gevolgd worden indien betrokken 883/2004 een aantal bepalingen inzake de sa-
ten grondslag ligt dat een werknemer of zelf- organen het niet eens geraken over de interpre- menwerking tussen de bevoegde autoriteiten
standige maar aan de wetgeving van n lid- tatie van de feiten en de vraag welke wetgeving en organen van de lidstaten met onder meer de
staat tegelijk kan zijn aangesloten, belet voor de jure van toepassing is. In dat geval staat het verplichting om met elkaar in overleg te treden
het Hof het bestaan van een E 101-verklaring hun vrij de zaak voor te leggen aan de Admini- en desnoods het geschil voor te leggen aan de
dat hij tijdens de duur van de geldigheid van stratieve Commissie (77). Slaagt de Administra- Administratieve Commissie. Artikel 5 Verorde-
deze verklaring aan de regeling van een andere tieve Commissie er niet in de standpunten van ning 987/2009 stelt bovendien dat de docu-
lidstaat onderworpen zou worden. Dat zou on- de bevoegde organen te verzoenen, dan staat menten die door het orgaan van een lidstaat
der meer de verplichting met zich brengen om het de ontvangende lidstaat vrij, met behoud zijn afgegeven, bindend zijn voor de organen
socialezekerheidsbijdragen te betalen in twee van eventuele mogelijkheid van beroep in rech- van de andere lidstaten zolang de documenten
lidstaten tegelijkertijd wat uiteraard een belem- te in de lidstaat van het afgevende orgaan, een of bewijsstukken niet door de lidstaat die deze
mering zou betekenen op het vrij verkeer. Het niet-nakomingsprocedure in de zin van heeft afgegeven zijn ingetrokken of ongeldig
Hof verwijst hierbij naar de verplichting van lo- artikel 227 EG-Verdrag (thans art. 259 VWEU) verklaard. Bij twijfel omtrent de geldigheid van
yale samenwerking tussen de lidstaten die is bij het Hof van Justitie in te leiden. Zo zou dit deze documenten moeten de betrokken orga-
neergelegd in artikel 10 EG-Verdrag (thans Hof de mogelijkheid krijgen om de vraag naar nen met elkaar overleggen en kan het afgeven-
artikel 4 VEU). Op grond van dit beginsel moet de toepasselijke wetgeving en de juistheid van de orgaan eventueel gevraagd worden om het
voor het Hof op de eerste plaats het bevoegde de gegevens in de E 101-verklaring te onder- document in te trekken. Bij blijvende betwis-
orgaan dat de E 101-verklaring afgeeft de feiten zoeken (78). ting kan de Administratieve Commissie inge-
die voor de toepassing van de regels inzake de In een andere zaak heeft het Hof van Justitie bo- schakeld worden. Met het oog op de toepas-
vaststelling van de geldende socialezekerheids- vendien nog besloten dat ook de nationale sing van deze bepalingen heeft de Adminis-
regeling relevant zijn, juist beoordelen en het rechter van de ontvangstlidstaat een E 101-ver- tratieve Commissie via zijn Besluit A1 een
moet de juistheid van de gegevens van de klaring niet naast zich neer kan leggen. In de dialoog- en bemiddelingsprocedure met be-
E 101-verklaring garanderen. Daartegenover zaak Herbosch Kiere werd aan het Hof van Jus- trekking tot de geldigheid van documenten
staat de verplichting van het orgaan van de ont- titie gevraagd of de rechter van de ontvangende vastgelegd (81). Deze procedures zijn van toe-
vangende lidstaat zich gebonden te achten lidstaat alsnog kan oordelen dat in concreto passing in gevallen waarin twijfels bestaan over
door de gegevens in de verklaring en zich ervan niet aan de materile vereisten van de detache- de geldigheid van een document of indien er
te weerhouden om de betrokken werknemers ring is voldaan en op grond daarvan de E 101- een meningsverschil bestaat tussen lidstaten
aan hun eigen socialezekerheidswetgeving te verklaring naast zich neer te leggen en het be- met betrekking tot het vaststellen van de toe-
onderwerpen. Volgens het Hof creert de voegde orgaan van de ontvangende lidstaat toe passelijke wetgeving. Indien dit het geval is
E 101-verklaring een vermoeden dat de gedeta- te laten betrokkenen te onderwerpen aan de moet het verzoekende orgaan contact opne-
cheerde werknemer of zelfstandige regelmatig wetgeving van zijn land. In zijn arrest herhaal- men met het aangezochte orgaan en om de
is aangesloten bij de socialezekerheidsregeling de het Hof zijn redenering en zijn procedure- noodzakelijke verduidelijking van de beslis-
van de uitzendende staat en is daardoor bin- voorstel van de arresten Fitzwilliam en Banks en sing van dat orgaan verzoeken, en in voorko-
dend voor het bevoegde orgaan van de ontvan- voegde er aan toe dat als het bevoegde orgaan mende gevallen, om intrekking of ongeldigver-
gende lidstaat. Het Hof voegt er onmiddellijk van de lidstaat van ontvangst van de gedeta- klaring van het betreffende document, dan wel
aan toe dat het niet bindend achten van deze cheerde werknemers een E 101-verklaring on- om herziening of nietigverklaring van de be-
verklaring een inbreuk zou betekenen op de geldig kon laten verklaren door een rechterlijke slissing (punt 6). Het aangezochte orgaan heeft
eenheid van toepasselijke wetgeving en de instantie van die lidstaat, het stelsel van loyale drie maanden om het resultaat van zijn onder-
voorzienbaarheid van de toepasselijke regeling samenwerking tussen de bevoegde organen van zoek mee te delen aan het verzoekende orgaan
en dus de rechtszekerheid. Onduidelijkheid de lidstaten in gevaar zou komen (79). Zolang en van zijn beslissing om het document al dan
over de toepasbare wetgeving zou nadelige ge- de E 101-verklaring niet is ingetrokken of on- niet in te trekken (punten 9 tot 11). In com-
volgen hebben voor de betrokken migrerende geldig verklaard, geldt zij in de interne rechts- plexe zaken kan deze termijn met maximaal
werknemers en hun werkgevers. Zolang de orde van de lidstaat waarnaar de betrokken drie maanden worden verlengd. Indien er geen
E 101-verklaring niet is ingetrokken of ongeldig werknemers zijn gedetacheerd en bindt zij ook overeenstemming is tussen de standpunten van
verklaard, dient, aldus het Hof, het bevoegde de organen ervan, inclusief de rechterlijke de betrokken bevoegde organen kunnen zij
orgaan van de ontvangende lidstaat er rekening macht. Het Hof stelde uitdrukkelijk dat een eventueel via contactpersonen een tweede po-
mee te houden dat de betrokken werknemers rechterlijke instantie van de lidstaat van ont- ging ondernemen. Indien deze dialoogproce-
reeds onderworpen zijn aan de wetgeving van vangst niet bevoegd is de geldigheid van een dure niet tot een overeenstemming leidt, kun-
een andere staat, zodat het hen niet aan zijn ei- E 101-verklaring na te gaan wat betreft de sta- nen de bevoegde autoriteiten de zaak aan de
gen socialezekerheidswetgeving mag onder- ving van de feiten op grond waarvan een derge- Administratieve Commissie voorleggen. Deze
werpen. lijke verklaring is afgegeven, met name het be- zal binnen de zes maanden trachten om een
staan van een organische band tussen de voor beide partijen aanvaardbare oplossing te
Wel stelde het Hof van Justitie dat in het geval vinden. Zij kan eventueel ook beslissen om de
van een geschil tussen de bevoegde organen onderneming die de werknemer detacheert en
de gedetacheerde werknemer (80). zaak voor te leggen aan de conciliatiecommis-
van de lidstaten, zij met elkaar contact moeten sie die zij heeft opgericht (punten 17 en 18).
opnemen. Dit kan onder meer gebeuren indien
het orgaan van de ontvangende lidstaat twijfels We hebben vroeger reeds gewezen op het ge-
uit over de juistheid van de feiten die aan de (77) Deze Administratieve Commissie (artikel 71 Ver- brek aan effectiviteit van deze procedures (82).
verklaring ten grondslag liggen en van de daar- ordening 883/2004)) samengesteld uit een rege-
ringsvertegenwoordiger van elk van de lidstaten.
in opgenomen gegevens (76). Het orgaan van De taken van deze Administratieve Commissie zijn Verschueren, Sociale zekerheid en detachering
de uitzendende staat moet op vraag van het or- opgesomd in artikel 72 Verordening 883/2004. binnen de Europese Unie - De zaak Herbosch
gaan van de ontvangende lidstaat de juistheid (78) H.v.J. 10 februari 2000, C-202/97, Fitzwilliam, Jur. Kiere : een gemiste kans in de strijd tegen grens-
van de afgifte van de E 101-verklaring dan op- 2000, I, 883, punt 58 en H.v.J. 30 maart 2000, C- overschrijdende sociale dumping en sociale
178/97, Banks, Jur. 2000, I, 2005, punt 45. fraude , B.T.S.Z. 2006, 401-449.
(79) H.v.J. 26 januari 2006, C-2/05, Herbosch Kiere, (81) Besluit nr. A1 van 12 juni 2009 betreffende de in-
Jur. 2006, I, 1079, punten 30-32. stelling van een dialoog- en bemiddelingsprocedu-
(76) Het Hof bevestigde dit recent nog in H.v.J. (80) Deze rechtspraak komt overeen met die van het re met betrekking tot de geldigheid van documen-
4 oktober 2012, C-115/11, Format, voorlopig en- Hof van Cassatie : Cass. 2 juni 2003, A.R. ten, het bepaling van de toepasselijke wetgeving
kel te consulteren op www.curia.eu, punt 47. Zie nr. S.02.0039, Arr. Cass. 2003, 1310. Zie recenter en het verlenen van prestatie uit hoofde van Veror-
tevens H.v.J. 11 november 2004, C-372/02, Ada- tevens A.R. Brussel, 3 november 2011, JTT 2012, dening (EG) nr. 883/2004, Pb. C. 24 april 2010,
nez Vega, Jur. 2004, I, 10761, punt 36. 122. Voor een kritiek op deze rechtspraak zie : H. afl. 106, 1.
p.malherbe@liedekerke.com
Antimisbruikbepalingen bij detachering en het Europees Unierecht
ditions Larcier - Groupe Larcier
JTT_1193_19_2014.fm Page 303 Friday, September 5, 2014 10:15 AM

2014
DOCTRINE RECHTSLEER 303
Ondanks de nieuwe bepalingen in de verorde- oordeling van de betrokken maatschappijen. En van vervuld zijn, rekening houdend met de ver-
ningen en het besluit van de Administratieve ondanks het feit dat het Franse Hof van Cassatie jaringstermijnen (87). Volgens artikel 23 is er
Commissie inzake deze dialoog- en bemidde- hiermee regelrecht ingaat tegen de rechtspraak sprake van misbruik wanneer, ten aanzien van
lingsprocedure, blijkt dat er in de praktijk sinds- van het Hof van Justitie, was het van oordeel dat een werknemer of een zelfstandige, de bepalin-
dien niet veel veranderd is. Naar verluid zou er het niet nodig was om hierover een prejudicile gen van de cordinatieverordeningen worden
met een aantal lidstaten wel gemakkelijk een vraag te stellen aan het Hof van Justitie. Deze toegepast op een situatie waarbij de voorwaar-
akkoord bereikt worden via de dialoogproce- arresten illustreren eens te meer dat deze mate- den die zijn vastgesteld in de verordeningen en
dure, maar met andere dan weer niet. De lange rie het voorwerp blijft van juridische discussie. verduidelijkt worden in de Praktische Handlei-
duur van de procedure en het vrijwillig karakter Onderliggend ligt hier ongetwijfeld het onge- ding of in de besluiten van de Administratieve
ervan maakt het soms moeilijk om ook effectief noegen over het handig gebruik, dan wel mis- Commissie niet nageleefd worden, met als doel
tot een akkoord te komen inzake de wetgeving bruik, van de detacheringsbepalingen door zich te onttrekken aan de Belgische sociale ze-
die van toepassing zou zijn op een bepaalde si- sommige ondernemingen en gebrek aan effec- kerheidswetgeving die op die situatie had moe-
tuatie en in het bijzonder bij detachering. Het tiviteit van de overlegprocedure die door het ten worden toegepast wanneer voornoemde
aantal zaken dat ondertussen reeds tot een be- Hof van Justitie is naar voor geschoven. verordenende en administratieve bepalingen
middelingsprocedure heeft geleid bij de Admi- Vermelden we tenslotte nog dat er ondertussen correct in acht zouden zijn genomen.
nistratieve Commissie zelf is zeer beperkt. Hier- een nieuwe zaak bij het Hof van Justitie aan- Artikel 25 voegt er aan toe dat het aan de instel-
uit blijkt dat de effectiviteit van deze procedu- hangig is over de geldigheid van een E 101-ver- ling of de inspecteur die het misbruik inroept
res grotendeels afhangt van de good-will van de klaring (84). In deze zaak ging het om een toekomt om het bewijs te leveren (88).
betrokken organen. E 101-verklaring die was afgegeven door de Uit de toelichting bij het wetsontwerp blijkt dat
Ondertussen blijkt dat ook vanuit een andere Luxemburgse bevoegde instelling voor een de regering vooral misbruiken bij detachering
hoek impliciet zware kritiek is gekomen op de Rijnvarende . Deze personen bleven even- wil beteugelen. Zij verwees hierbij naar vol-
houding van het Hof van Justitie in deze zaak. wel krachtens artikel 7, tweede lid Verordening gens haar veel voorkomende situaties waarbij
Het Franse Hof van Cassatie heeft zeer recent 1408/71 onderworpen aan de Verdragen van aan n van de voorwaarden in de verordenin-
op 11 maart 2014 in twee arresten de recht- 27 juli 1950 en van 30 november 1979 betref- gen en de rechtspraak van het Hof van Justitie
spraak van het Hof van Justitie gewoon naast fende de sociale zekerheid van Rijnvarenden niet is voldaan met de bedoeling om zo aan de
zich neergelegd (83). In een strafzaak tegen en dus niet aan de Europese Verordeningen. toepassing van de Belgische socialezeker-
twee luchtvaartmaatschappijen met een opera- Desondanks had de Luxemburgse bevoegde in- heidswetgeving te ontsnappen, terwijl deze
tionele basis in Frankrijk, had het bevoegde Hof stelling een E 101-verklaring afgegeven voor wetgeving normaal gezien van toepassing zou
van Beroep deze maatschappijen veroordeeld zulk een persoon. Het gerechtshof van s Herto- moeten zijn. Zo verwees de regering onder
voor het niet aangeven bij de bevoegde Franse genbosch heeft in de betwisting met de Neder- meer naar situaties waarbij een in Belgi wo-
socialezekerheidsinstelling van het luchtvaart- landse instelling die bevoegd is voor het innen nende werknemer wordt aangeworven door
personeel dat deze maatschappijen vanuit van socialezekerheidsbijdragen (met name de een onderneming die gevestigd is in een ande-
Frankrijk tewerkstelden. Voor deze werknemers belastingdiensten) nu aan het Hof van Justitie re lidstaat, en die vervolgens naar Belgi wordt
beschikten de betrokken maatschappijen over de vraag gesteld wat de waarde is van zulk een gedetacheerd, zonder voorafgaandelijk aan de
een E 101-verklaring afgegeven door onder verklaring wanneer blijkt dat de vermeldingen socialezekerheidswetgeving van het zogezeg-
meer de Spaanse bevoegde instelling, afgele- erop kennelijk foutief zijn of wanneer deze de uitzendland onderworpen te zijn geweest.
verd op grond van de detacheringsbepalingen werd afgegeven in een situatie waarin Verorde- Een andere veel voorkomende situatie is die
in Verordening 1408/71. Deze maatschappijen ning 1408/71 niet van toepassing is. van postbusbedrijven in het uitzendland die
waren door het hof van beroep van Parijs ver- werden opgericht door bedrijven uit Belgi,
oordeeld omdat er sprake was van een intentio- E. De Programmawet met het oog op detachering naar Belgi. De
nele en bewuste ontduiking van de Franse wet- van 27 december 2012 Belgische regering verwijst ook naar zelfstandi-
geving, met het oog op het goedkoper maken gen die zichzelf detacheren vanuit een lidstaat
van de betrokken arbeidskrachten. Het hof van De ontevredenheid met deze situatie en het waar zij nooit enige daadwerkelijke activiteit
beroep suggereerde hiermee dat deze maat- toenemend aantal gevallen waarbij van een hebben uitgeoefend. Het gaat volgens de rege-
schappijen intentioneel misbruik hadden ge- geldig afgeleverd A1-verklaring gebruik werd ring om misbruik of bedrog die het mogelijk
maakt van de detacheringsbepalingen. Het had gemaakt om te ontsnappen aan de toepassing moeten maken dat de Belgische bevoegde in-
het argument van de hand gewezen dat van zul- van de Belgische socialezekerheidswetgeving stellingen of de Belgische rechters de Belgische
ke intentie geen sprake kon zijn indien de be- in situaties waarbij aan de voorwaarden voor socialezekerheidswetgeving toepassen (inclu-
trokken maatschappij over een geldig afgege- detachering niet werd voldaan, heeft de Bel- sief het heffen van bijdragen) zelfs vr de
ven E 101-verklaring beschikt waardoor het ter gische regering er eind 2012 toe gebracht om eventuele intrekking van de A1-verklaring (89).
goeder trouw er vanuit zou kunnen gaan dat dit een aantal bijkomende maatregelen te nemen. De regering benadrukt wel dat er een intentio-
personeel aan de Spaanse socialezekerheids- Deze zijn vastgelegd in artikelen 22 tot 25 van neel element aanwezig moet zijn en bewezen
wetgeving onderworpen was. In zijn arresten de Programmawet (1) van 27 december 2012 moet worden : de betrokkenen moeten de be-
volgt het Franse Hof van Cassatie op dit punt (85). Deze bepalingen willen rechtsmisbruik te- doeling hebben gehad zich ten onrechte te ont-
deze redenering en is van oordeel dat het hof gen gaan. Voor wat de sociale zekerheid betreft trekken aan de toepassing van de Belgische so-
van beroep terecht is overgegaan tot een ver- bepaalt artikel 24 dat wanneer de nationale cialezekerheidswetgeving. Uit de toelichting
rechter, een openbare instelling van sociale ze-
kerheid of een sociaal inspecteur een in deze
(82) H. Verschueren, Sociale zekerheid en detache- bepalingen bedoeld misbruik vaststelt, de be- (87) Zie de verjaringstermijn van zeven jaar die van
ring binnen de Europese Unie - De zaak Herbosch toepassing is op ambtshalve regularisaties die op-
Kiere : een gemiste kans in de strijd tegen grens- trokken werknemer of zelfstandige onderwor- gesteld worden ten gevolge van de vaststelling van
overschrijdende sociale dumping en sociale pen wordt aan de Belgische socialezekerheids- bedrieglijke handelingen (zie onder meer
fraude , B.T.S.Z. 2006, 436-440. Zie tevens Re- wetgeving (86). De Belgische socialezeker- artikel 42, eerste lid R.S.Z.-Wet).
kenhof, Boek 2013 over de Sociale Zekerheid - Ver- heidswetgeving geldt vanaf de eerste dag (88) In het oorspronkelijk wetsontwerp was voorzien
slag van het Rekenhof aan de Kamer van Volksver- dat dit bewijs kon geleverd worden via vermoe-
tegenwoordigers, Brussel, september 2013, 169- waarop de voorwaarden voor de toepassing er- dens of andere bewijsmiddelen. De Raad van State
170 en Y. Jorens en D. Gillis, De inspecteur in maakte hierover de opmerking dat een bewijs op
het Europa van de 21ste eeuw : Sisyphus of basis van vermoedens niet bevorderlijk is voor de
Hercules in P. Humblet en I. Van De Woesteyne (84) Zaak C-72/14, X t. Directeur van het onderdeel Be- rechtszekerheid, in het bijzonder wanneer die be-
(eds.), Sociaal en fiscaal recht : Elck wat wils , lastingsregio. wijsvoering zich inzonderheid dient te richten op
Mechelen, Kluwer, 2013, 245-249. (85) B.S., 31 december 2012, tweede editie (verder de beweegredenen van de betrokkene. De rege-
(83) Cass fr. 11 maart 2014, nr. 1078 en nr. 1079, te Programmawet 2012 genoemd). ring heeft het voorstel dan aangepast en de verwij-
raadplegen op : http://www.courdecassation.fr/ (86) Artikel 22 verwijst in dit verband naar de toepasse- zing naar vermoedens weggelaten. Zie Parl. St. Ka-
IMG///CC_crim_arret1078_140311.pdf en http:// lijke verordeningen, de besluiten van de Admini- mer, 2012-2013, nr. 53 2561/001, 148.
w w w. c o u r d e c a s s a t i o n . f r / I M G / / / stratieve Commissie en ook naar de hogervermel- (89) Parl. St. Kamer, 2012-2013, nr. 53 2561/001, 19-
CC_crim_arret1079_140311.pdf. de Praktische Handleiding . 20.
p.malherbe@liedekerke.com
Antimisbruikbepalingen bij detachering en het Europees Unierecht
ditions Larcier - Groupe Larcier
JTT_1193_19_2014.fm Page 304 Friday, September 5, 2014 10:15 AM

2014
304 DOCTRINE RECHTSLEER

bij het wetsontwerp blijkt dat de regering van stelde het Hof van Justitie dat de nationale rech- het oog op het ontduiken van de voorwaarden
oordeel is dat het Unierecht zulk een maatre- terlijke instanties op basis van objectieve gege- die in de Uniewetgeving aan de detachering
gel mogelijk maakt, meer bepaald door te ver- vens rekening kunnen houden met misbruik of wordt gesteld.
wijzen naar de rechtspraak van het Hof van bedrog door de belanghebbende en hem even- Dat geldt in ieder geval ook wanneer het gaat
Justitie inzake misbruik en bedrog. tueel de toepassing van de bepalingen van het om een vervalst A1-verklaring, of een A1-ver-
Unierecht waarop hij een beroep doet kunnen klaring die niet voldoet aan de minimum forme-
Deze maatregel is ondertussen op heel wat kri- ontzeggen (94). In feite ging het om een geval
tiek gestoten (90) en maakt zelfs het voorwerp le vereisten of die geen betrekking heeft op de
van bedrog : betrokkene zou helemaal niet ziek drager ervan of op de door hem uitgeoefende
uit van een inbreukprocedure van de Europese zijn. Het Hof past hierbij impliciet het adagium
Commissie. Het belangrijkste argument is dat werkzaamheden. Zo blijken heel wat docu-
fraus omnia corrumpit toe. menten onvolledig, foutief of met doorhalingen
de hoger toegelichte bepalingen van Verorde-
ning 883/2004, Verordening 987/2009 en van Ook in andere zaken heeft het Hof in het verle- ingevuld te zijn (98). Een A1-verklaring die niet
Besluit A1 alsook de rechtspraak van het Hof den aan de organen van het ontvangstland de is ondertekend of waarop de stempel van het
van Justitie geen unilaterale acties van de lidsta- mogelijkheid gegeven om de verklaring van or- uitgevende orgaan ontbreekt kan geen geldig
ten toelaten indien er door het bevoegde or- ganen van andere landen naast zich neer te leg- A1-verklaring zijn. Hetzelfde geldt met verkla-
gaan van een lidstaat een A1-verklaring is afge- gen indien er ernstige twijfels zijn over de juist- ringen waarop een andere werknemer vermeld
leverd. Deze procedures zijn er ook op gericht heid daarvan bestaan. In het arrest van de Bijl, staat dan diegene die houder is van de verkla-
om gevallen van misbruik en bedrog tegen te over een zaak van toelating tot een gereglemen- ring, of waarop een andere werkgever vermeld
gaan. teerd beroep, stelde het Hof dat een ontvangen- staat dan diegene waarvoor betrokken werkne-
de lidstaat niet zonder meer rekening moet mer daadwerkelijk werkt. Het orgaan van de
Wel kunnen volgens vaste rechtspraak van het houden met een attest van een andere lidstaat ontvangende lidstaat kan in deze gevallen bij-
Hof de justitiabelen in geval van misbruik of be- dat manifest onjuiste gegevens bevat (95). Een- komende inlichtingen vragen aan het orgaan
drog geen beroep op het Unierecht doen (91). zelfde houding nam het Hof aan in het arrest van de uitzendende lidstaat om onder meer zijn
Maar het is twijfelachtig of deze rechtspraak Dafeki. In deze zaak ging het Hof er wel van uit standpunt te kennen (99). Maar indien uit dit
zou toelaten dat lidstaten eenzijdig een A1-ver- dat de bestuursorganen en de rechterlijke in- contact geen andere elementen naar boven
klaring naast zich neer zouden leggen. In het stanties van een lidstaat gebonden zijn aan de zouden komen kan het orgaan van de ontvan-
verleden heeft het Hof van Justitie in sommige door de bevoegde instanties van andere lidsta- gende lidstaat ervan uitgaan dat het niet om een
gevallen wel toegelaten dat een lidstaat geen ten uitgereikte akten en soortgelijke documen- geldig A1-verklaring gaat en dit naast zich neer-
rekening houdt met een administratief docu- ten van de burgerlijke stand, tenzij concrete leggen. Dezelfde bevoegdheid lijkt dan ook toe
ment dat werd afgeleverd door een bevoegd or- aanwijzingen, die verband houden met het be- te komen aan de rechter van het ontvangende
gaan van een lidstaat. In het kader van de toe- trokken individuele geval, ernstige twijfel om- land die over een eventueel geschil zou moeten
p a s s i n g va n Ve r o r d e n i n g 1 4 0 8 / 7 1 e n trent de juistheid daarvan doen rijzen (96). Het oordelen. Indien de bepalingen van de Pro-
Verordening 574/72 kwam het probleem van ging in deze zaak om een geboorteakte waaruit grammawet 2012 deze vormen van fraude wil-
misbruik en bedrog aan de orde in de zaak Pa- de leeftijd van betrokkene moest blijken, een len bestrijden, zijn zij dan ook in overeenstem-
letta (92). Deze zaak ging over de vraag of het gegeven dat van belang was m.b.t. de eventuele ming met het Unierecht (100).
orgaan van een lidstaat bevoegd voor de uitbe- opening van het recht op een ouderdomspen- Maar juridisch zijn deze vormen van fraude on-
taling van een uitkering bij ziekte (in casu was sioen. derscheiden van rechtsmisbruik (101). Alhoe-
dat de werkgever) gebonden is aan hetgeen een In deze zaken ging het wel om regelrecht be- wel het Hof van Justitie deze twee begrippen
orgaan van de woon- of verblijfsplaats van be- drog, namelijk om een bewust foutieve voor- wel eens door elkaar gebruikt, kan men uit de
trokkene met betrekking tot het begin en de stelling van zaken. Meer recent heeft het Hof rechtspraak van het Hof afleiden dat er sprake
duur van de arbeidsongeschiktheid heeft vast- van Justitie in een B.T.W.-zaak ook nog aange- is van misbruik, die eventueel kan leiden tot de
gesteld. In een tweede arrest in deze zaak (93), geven dat in geval van fraude die bestaat in het niet toepassing van de regel waarop betrokkene
opzettelijk onjuist weergeven van de feiten met zich beroept, indien er twee elementen aanwe-
het oog op de ontduiking van belasting, de zig zijn. Het moet in de eerste plaats gaan om
(90) Zie onder meer : A. Dreesen, Strijd tegen bedrogen lidstaat eenzijdig kan overgaan
d e t a che r i n gs f ra u d e : he i l i g t h et d o el d e
middelen? , Or. 2013, 238-249; L. Eliaerts, tot het heffen van de betrokken belasting en het
Detachering binnen de Europese Economische beginsel van fiscale neutraliteit (wat overeen- (98) Zie hierover evenees : B. De Pauw, Op zoek naar
Ruimte en bestrijding van sociale fraude , R.W. komt met het verbod tot heffing van dubbele de grenzen van de rechtskracht van het E 101-
2013-2014, 396-399; Y. Jorens en D. Gillis, De belasting) naar zich neer kan leggen (97). formulier : loyale samenwerking of wurggreep?
inspecteur in het Europa van de 21ste eeuw : in Y. Jorens (ed.), Handboek Europese detachering
Sisyphus of Hercules? in P. Humblet en I. Van De Deze rechtspraak lijkt dan ook van toepassing en vrij verkeer van diensten, Brugge, die Keure,
Woesteyne (eds.), Sociaal en Fiscaal recht : Elck te zijn op fraude in het kader van de toepassing 2009, 407-451. Voor een recente toepassing in
wat wils , Mechelen, Kluwer, 2013, 249-254 en Belgi zie : A.H. Bergen 6 februari 2013, Chron.
Y. Stox en G. Van de Mosselaer, De strijd tegen van de socialezekerheidscordinatie. Maar dan soc. 2013, 449, noot C.-E. Clesse, Quand la
de sociale fraude - Voorbij de grenzen van de moet het wel gaat om het bewust foutief weer- C.J.U.E. permet la traite . Het arbeidshof consta-
Arbeidsrelatiewet , Or. 2013, 80-83. geven van feiten met het oog op het bekomen teerde dat in deze zaak dat de formulieren vervalst
(91) Zie onder meer : H.v.J. 3 december 1974, 33/74, van een voordeel krachtens het Unierecht. Dit waren, waardoor zij niet met de werkelijkheid
Van Binsbergen, Jur. 1974, 1299, punt 13; H.v.J. overeenstemden.
5 oktober 1994, C-23/93, TV10, Jur. 1994, I, 4795,
lijkt mij van toepassing indien de A1-verklaring (99) Naar analogie van : H.v.J. 27 september 1989,
punt 21; H.v.J., 23 september 2003, C-109/01, op frauduleuze wijze is verkregen, dat wil zeg- 130/88, van de Bijl, Jur. 1989, 3039, punten 24-
Akrich, Jur. 2003, I, 9607, punten 57-58; H.v.J. gen via een voorstelling van de feiten die niet 25.
2 mei 1996, C-206/94, Paletta, Jur. 1996, I, 2357, met de werkelijkheid overeenstemt en dit met (100) Zie overigens besluit H5 van 18 maart 2010 van de
punt 24; H.v.J. 12 mei 1998, C-367/96, Kefalas Administratieve Commissie betreffende de samen-
e.a., Jur. 1998, I, 2843, punt 20; H.v.J. 23 maart werking bij de bestrijding van fraude en onjuisthe-
2000, C-373/97, Diamantis, Jur. 2000, I, 1705, den, Pb. C. 8 juni 2010, afl. 149, 5. Overweging 3
punt 33; H.v.J. 27 september 2001, C-63/99, Glos- stelde in een tweede procedure opnieuw vragen bij dit besluit stelt uitdrukkelijk dat het onderne-
zczuk, Jur. 2001, I, 6369, punt 75; H.v.J. 3 maart aan het Hof van Justitie over deze zaak. men van actie ter bestrijding van fraude en onjuist-
2005, C-32/03, Fini, Jur. 2005, I, 1599, punt 32; (94) H.v.J. 2 mei 1996, C-206/94, Paletta, Jur. 1996, I, heden deel uitmaakt van de correcte uitvoering
H.v.J. 6 juli 2006, C-439/04 en C-440/04, Kittel en 2357, punt 24-25. van Verordening 883/2004 en Verordening 987/
Recolta, Jur. 2006, I, 6161, punt 54 en H.v.J. (95) H.v.J. 27 september 1989, 130/88, van de Bijl, Jur. 2009. Punt 1 van dit besluit bepaalt dan ook dat de
6 december 2012, C-285/11, Bonik EOOD, voor- 1989, 3039, punt 27. autoriteiten en de organen van de lidstaten samen
lopig enkel te raadplegen op www.curia.eu, (96) H.v.J. 2 december 1997, C-336/94, Dafeki, Jur. moeten werken ter bestrijding van fraude.
punten 36-37 1997, I, 6761, punt 19. (101) Zie in dezelfde zin : A. Lenaerts, The relationship
(92) Het ging hier om de toepassing van artikel 22, lid (97) H.v.J. 7 december 2010, C-285/09, R., Jur. 2010, I, between the principles of fraus omnia corrumpit
1 a) ii) Verordening 1408/71 en artikel 18 Verorde- 12605, punten 51-53. Zie tevens A. Lenaerts, and the prohibition of abuse of rights in the case
ning 574/72. The relationship between the principles of fraus law of the European Court of Justice , C.M.L. Rev.
(93) De betrokken Duitse rechtelijke instantie was van omnia corrumpit and the prohibition of abuse of 2013, 1703-1718 en N. Nic Shuibne, The Cohe-
oordeel dat het Hof in zijn eerste arrest niet alle re- rights in the case law of the European Court of rence of EU Free Movement Law, Oxford, OUP,
levante rechtsvragen had kunnen behandelen en Justice , C.M.L. Rev. 2013, 1711-1713. 2013, 96-99.
p.malherbe@liedekerke.com
Antimisbruikbepalingen bij detachering en het Europees Unierecht
ditions Larcier - Groupe Larcier
JTT_1193_19_2014.fm Page 305 Friday, September 5, 2014 10:15 AM

2014
DOCTRINE RECHTSLEER 305
een situatie waarbij in weerwil van de formele lidstaat werken. Deze vereiste van gelijke be- voldaan met als doel zich te onttrekken aan de
naleving van de door het Unierecht opgelegde handeling geldt zeker ook voor de werkgevers toepassing van de Belgische sociale zekerheid.
voorwaarden, het door deze regeling beoogde die werknemers tewerkstellen op het grondge- Maar indien desondanks het bevoegde orgaan
doel niet wordt bereikt. Daarnaast moet er ook bied van een lidstaat. van een lidstaat toch een A1-verklaring heeft af-
een subjectief element zijn, namelijk de bedoe- In recente commentaren op de bepalingen in geleverd, bestaat er Unierechtelijk wel het ver-
ling om een door het Unierecht toegekend de Programmawet werd in dit verband vooral moeden dat aan alle voorwaarden is voldaan.
voordeel te verkrijgen door kunstmatig voor- verwezen naar het eenheid van toepasselijke Indien er twijfel bestaat over het terechte karak-
waarden te creren waaronder het recht op dat wetgeving als de centrale doelstelling van de ter van deze afgifte, heeft de Uniewetgever en
voordeel ontstaat (102). Het gaat dus om situa- aanwijsregels van Verordening 883/2004 (105). het Hof van Justitie nu juist overleg- en bemid-
ties waarbij formeel gezien aan de voorwaar- De eenheid van toepasselijke wetgeving en het delingsprocedures voorzien. Het eenzijdig
den is voldaan, maar deze voorwaarden zijn vermijden van dubbele onderwerping is wel naast zich neerleggen van een A1-verklaring
vervuld door artificile constructies met het een belangrijke doelstelling van deze regels en zonder deze procedures te volgen, zelfs indien
oogmerk om daaruit een voordeel te halen dat de rechtspraak van het Hof van Justitie. Maar bij er sprake is van rechtsmisbruik, lijkt mij dan
men niet zou hebben verkregen zonder deze het beoordelen of het om een geval van mis- geen evenredig antwoord te zijn op een geval
artificile constructies (103). Het gebruik ma- bruik gaat, moet men eerder nagaan welk doel van misbruik (106). Hiertegenover staat dan wel
ken van postbusbedrijven voldoet zeker aan niet zou worden bereikt door de betrokken dat uit de praktijk blijkt dat de overlegprocedu-
deze definitie van misbruik. Formeel gezien kunstgrepen. Dat is in dit geval niet de eenheid re die werd opgezet niet steeds effectief werkt.
gaat het om een onderneming die in een lid- van de toepasselijke wetgeving (want betrokke- Men kan zich dan ook terecht de vraag stellen
staat is gevestigd, maar deze vestiging is een nen willen in ieder geval slechts onderworpen of een lidstaat die geconfronteerd worden met
kunstmatige vestiging en beantwoordt niet aan worden aan de wetgeving van n lidstaat) de weigering van een andere lidstaat om met
een concrete economische realiteit. De bedoe- maar wel de dwingende werking van de aan- deze procedure mee te werken niet eenzijdig
ling is om via zulk een postbusfirma te ontsnap- wijsregels en het beginsel van gelijke behande- mag overgaan tot de juiste toepassing van het
pen aan de toepassing van het socialezeker- ling. Unierecht, met het oog op garanderen van de
heidsrecht van het land waarnaar een nuttige werking ervan. Hierbij denken we aan
werknemer gedetacheerd wordt. Het beoogde Het is niet volledig duidelijk of de definitie van de sterke en exclusieve werking van de conflic-
doel van de regels inzake de aanduiding van de misbruik in artikel 23 Programmawet 2012 tregels en het beginsel van gelijke behandeling.
toepasselijke wetgeving in Verordening 883/ overeenkomt met de definitie in het Unierecht. In deze context willen opnieuw wijzen op de
2004 wordt daardoor niet bereikt. En van de In deze bepaling is er sprake van een situatie twee recente arresten van het Franse Hof van
centrale doelstellingen van deze regels is im- waarbij niet aan de voorwaarden van detache- Cassatie (zie punt D in fine) waarin deze zonder
mers om een eenvormig stelsel van conflictre- ring in de zin van het toepasselijke Unierecht is meer geldige E 101-verklaringen naast zich
gels uit te werken die moeten voorkomen dat neerlegt omdat volgens dit hof de betrokken
de betrokkenen zelf uitmaken aan welke wet- (105) Zie onder meer : L. Eliaerts, Detachering binnen werkgevers bewust misbruik hebben gemaakt
geving zij onderworpen zijn. Het gaat om bin- de Europese Economische Ruimte en bestrijding van de detacheringsbepalingen van Verorde-
dende regels waarvan niet kan worden afgewe- van sociale fraude , R.W. 2013-14, 396-399 en ning 1408/71 om zo hun personeel goedkoper
ken (104). Het verbod van misbruik betekent in Y. Stox en G. Van de Mosselaer, De strijd tegen te kunnen tewerkstellen. Het Franse Hof van
de sociale fraude - Voorbij de grenzen van de
deze context dat betrokkenen niet van deze re- Arbeidsrelatiewet , Or. 2013, 80-83. Cassatie negeerden hiermee uitdrukkelijk de
gels kunnen afwijken door via artificile con- rechtspraak van het Hof van Justitie. In ieder ge-
structies de socialezekerheidswetgeving van val zitten de bepalingen van de Programmawet
een lidstaat van toepassing te maken, die zon- 2012 op de lijn van het Franse Hof van Cassatie.
der deze constructies niet van toepassing zou Met deze juridische analyse is natuurlijk het
zijn, en zo indirect zelf bepalen welke wetge- probleem van het niet steeds effectief zijn van
ving op hen van toepassing is. Dit zou impliciet deze overleg- en bemiddelingsprocedures niet
neerkomen op het maken van een rechtskeuze opgelost. De Belgische regering beklaagt zich
die de socialezekerheidscordinatie is uitgeslo- er met name over dat met een aantal lidstaten
ten. Een andere doelstelling die niet wordt be- deze procedures slecht of in het geheel niet
reikt door deze artificile constructies is het be- Tweede werken, onder meer omdat hun bevoegde orga-
ginsel van gelijke behandeling. Overweging 17 bijgewerkte nen niet meewerken. De facto betekent dit dat
bij Verordening 883/2004 stelt uitdrukkelijk dat editie misbruik van Unierechtelijke bepalingen of
de toepassing van het werklandbeginsel beoogt zelfs regelrechte fraude niet kan worden tegen-
om de gelijke behandeling te garanderen van gegaan. Nochtans blijkt dat slechts zeer zelden
alle personen die op het grondgebied van een de tussenkomst van de Administratieve Com-
COLLECTIEF ONTSLAG missie wordt ingeroepen. Het Rekenhof beveelt
(102) Zie onder meer H.v.J. 14 december 2000, C-110/ EN SLUITING VAN daarom ook aan dat de Belgische bevoegde in-
99, Emsland-Strke, Jur. 2000, I-11569, punten 52- stanties systematisch dubieuze A1-verklaringen
53. ONDERNEMING bij de afgevende instantie van de andere lid-
(103) Zie tevens H.v.J. 5 juli 2007, C-321/05, Kofoed, staat zouden betwisten en indien nodig syste-
Jur. 2007, I, 5795, punt 38 en de aldaar geciteerde Maarten Simon, Bart Vanschoebeke
vroegere rechtspraak van het Hof. Deze nieuwe editie, bijgewerkt aan de matisch over te gaan tot de andere fasen van de
(104) Zie in het bijzonder H.v.J. 14 oktober 2010, C- hand van 15 jaar praktijk na de wet- betwistingsprocedure (onder meer bij de Admi-
345/09, van Delft, Jur. 2010, I, 8979, punt 52, Renault, overloopt de procedure stap voor nistratieve Commissie) (107). Om die redenen
waarin het Hof uitdrukkelijke stelt dat nu de con- stap en biedt oplossingen voor specieke zou ook op politiek vlak dit gebrek aan mede-
flictregels van verordening nr. 1408/71 dwingend knelpunten in iedere fase, op basis van werking moeten worden aangekaart. Indien
gelden voor de lidstaten, is het a fortiori uitgesloten de rechtspraak. Inclusief een gedetailleerd
dat de sociaal verzekerden op wie die regels van draaiboek.
zelfs op dat niveau geen echte medewerking
toepassing zijn de gevolgen ervan teniet kunnen van sommige lidstaten kan worden verkregen,
doen doordat zij kunnen kiezen zich eraan te ont- > Reeks Bibliotheek Sociaal Recht Larcier moet misschien ernstig overwogen worden om,
trekken. De toepassing van de conflictregels van 326 p. 91,00 Editie 2014
zoals het Hof van Justitie zelf heeft voorgesteld,
Verordening nr. 1408/71 hangt immers alleen af
van de objectieve situatie waarin de betrokken
werknemer zich bevindt . Zie tevens H.v.J. Ook verkrijgbaar in
12 juni 1986, 302/84, Ten Holder, Jur. 1986, I, electronische versie op (106) Zie over de noodzaak van een evenredig
1821, punt 21 en H.v.J. 11 november 2004, C- www.larcier.com www.stradalex.com antwoord : N. Nic Shuibne, The Coherence of EU
372/02, Adanez Vega, Jur. 2004, I, 10761, Free Movement Law, Oxford, OUP, 2013, 99.
punt 18. Zie in dezelfde zin : Y. Stox en G. Van de bestelling@larciergroup.com
c/o Larcier Distribution Services bvba
(107) Rekenhof, Boek 2013 over de Sociale Zekerheid -
Mosselaer, De strijd tegen de sociale fraude - Verslag van het Rekenhof aan de Kamer van Volks-
Fond Jean Pques, 4b 1348 Louvain-la-Neuve Belgi
Voorbij de grenzen van de Arbeidsrelatiewet , Or. vertegenwoordigers, Brussel, september 2013,
2013, 81. Tel. 0800/39 067 Fax 0800/39 068
171-172.
p.malherbe@liedekerke.com
Antimisbruikbepalingen bij detachering en het Europees Unierecht
ditions Larcier - Groupe Larcier
JTT_1193_19_2014.fm Page 306 Friday, September 5, 2014 10:15 AM

2014
306 JURISPRUDENCE RECHTSPRAAK

de betrokken lidstaat maar voor dit Hof te da- Le conseiller Mireille Delange a fait rapport et
gen wegens het niet naleven van de loyauteits- MALADIES PROFESSIONNELLES. lavocat gnral Jean-Marie Genicot a t en-
verplichting. Rparation des dommages rsultant des tendu en ses conclusions.
maladies professionnelles. Taux din-
capacit permanente de travail. Victi-
me sollicitant aprs 65 ans la dtermina- II. Le moyen de cassation.
tion du taux dincapacit permanente
IV. BESLUIT de travail. Sort des facteurs socio- Le demandeur prsente un moyen libell dans
conomiques. Absence de prise en les termes suivants :
considration. Absence dattnua-
Naar aanleiding van recente publieke discus- tion de la rigueur de cette non-consid- Dispositions lgales violes.
sies over misbruiken inzake de detachering van
werknemers binnen de EU, is het debat over de
ration. Articles 31, 3o, 35 (tant avant quaprs sa modi-
mogelijke controlemaatregelen op de toepas- fication par la loi du 13 juillet 2006) et 35bis
sing van de toepasselijke regelgeving in een BEROEPSZIEKTE. Vergoeding van de (tant avant quaprs sa modification par la loi
stroomversnelling geraakt. De regels die bepa- schade voortvloeiend uit de beroeps- du 13 juillet 2006) des lois relatives la rpara-
len welk arbeidsrecht en welk socialezeker- ziekten. Blijvende arbeidsongeschikt- tion des dommages rsultant des maladies pro-
heidsrecht van toepassing zijn op werknemers heidsgraad. Slachtoffer dat na 65 jaar fessionnelles (actuellement dnommes lois re-
die van de ene lidstaat naar de andere worden verzoekt om de vaststelling van de blij- latives la prvention des maladies profession-
gedetacheerd, vormen een afwijking van het vende arbeidsongeschiktheidsgraad. nelles et la rparation des dommages rsultant
traditionele uitgangspunt van deze rechtstak- Lot van de socio-economische factoren. de celles-ci), coordonnes le 3 juin 1970.
ken, namelijk hun territoriale toepassing. Deze Niet in acht genomen. Geen tem-
afwijking wordt gemotiveerd door het doelstel- pering van die strikte afwijzing. Dcisions et motifs critiqus.
ling van het bevorderen van het vrij verkeer van Larrt dclare non fond lappel du deman-
diensten door de detacherende werkgevers of Cass. (3e ch.), 12 V 2014
deur, confirme le jugement du premier juge en
door de zichzelf detacherende zelfstandigen. toutes ses dispositions et condamne le deman-
De Europese wetgever heeft een evenwicht uit- deur aux dpens dappel. Larrt dit pour droit
gewerkt tussen deze uitgangspunten van de Eu- Sig. : Ch. Storck et A. Fettweis (prs. sect.),
K. Mestdagh, M. Delange et A. Lievens (cons.). que le demandeur doit indemniser le dfendeur
ropese interne markt en het vermijden van so- suivant un taux global dincapacit permanente
ciale dumping en eerlijke concurrentie. Dit Min. publ. : J.-M. Genicot (av. gn.). de 11%, soit 10% pour incapacit purement
evenwicht is precair en het niet toepasselijk zijn
van het arbeidsrecht (ten dele) of het socialeze- Plaid. : Me Geinger. physique et 1% de pourcentage particulier
65 ans, et ce partir du 1er aot 2006, et le
kerheidsrecht (in zijn geheel) van het effectieve (F.M.P. c. C.C. R.G. no S.12.0145.F). condamne au paiement des indemnits lgales
werkland is aan een aantal strikte voorwaarden sur la base de ce tableau dincapacit, aux int-
verbonden. Het in stand houden van dit even- rts moratoires dus sur ces indemnits et aux
wicht is evenwel afhankelijk van de effectieve dpens de premire instance.
en efficinte controle op de naleving ervan. Il rsulte du texte et de la gense des
Maar deze controlemaatregelen zijn op zich dispositions lgales des alinas 1er, 2, 3 Il fonde sa dcision sur les motifs suivants :
weer onderworpen aan de eisen van het vrij et 4 de larticle 35bis des lois relatives
. . . . . . . . . . . .
verkeer van diensten, namelijk dat zij geen on- la prvention des maladies profession-
evenredige belasting mogen betekenen voor nelles et la rcupration des domma-
ges rsultant de celles-ci que les alinas Griefs.
hen die gebruik maken van deze vrijheid. De
lidstaten zijn dus niet geheel vrij in het nemen 3 et 4 sappliquent lorsque lincapacit Il ntait pas contest, et larrt constate, que le
van initiatieven om de Uniewetgeving en hun permanente de travail provoque par dfendeur est n le [...] pour atteindre lge de
nationale wetgeving te doen naleven. la maladie professionnelle dbute 65 ans le 10 septembre 1997, cest--dire aprs
avant le 65e anniversaire de la victime le 31 dcembre 1993, que sa demande en in-
De debatten hierover, zowel op het niveau van tandis que lalina 1er sapplique seul demnisation de la maladie professionnelle a t
de Uniewetgever, als op het niveau van het Hof lorsque cette incapacit se produit introduite le 16 aot 2006, cest--dire aprs
van Justitie, zijn om al deze redenen gevoelig. aprs cette date. avoir atteint lge de 65 ans, que le demandeur
In deze debatten staan de lidstaten die eerder avait dcid quune indemnit pour maladie
werknemers en zelfstandigen uitzenden en professionnelle pouvait tre octroye partir du
daarmee hopen gebruik te kunnen maken van Uit de tekst en de totstandkoming van
de wettelijke bepalingen, namelijk 1er aot 2006 en tenant compte dun taux din-
de kansen op sociaaleconomische ontwikke- capacit de travail permanente partielle de 6%
ling die de interne markt hen biedt, vaak tegen- artikel 35bis, lid 1, 2, 3 en 4, van de
Wetten betreffende de preventie van et que le dfendeur contestait cette valuation.
over deze lidstaten die hun arbeids- en sociale-
zekerheidsrecht willen beschermen tegen de beroepsziekten en de vergoeding van Aprs avoir numr, larticle 31, les diff-
druk die hierop ontstaat door de tewerkstelling de schade die uit die ziekten voort- rents dommages rsultant des maladies profes-
op hun grondgebied van werknemers die aan vloeit, blijkt dat de alineas 3 en 4 toe- sionnelles donnant lieu rparation, dont 3o,
een minder hoge (lees goedkopere) bescher- passelijk zijn wanneer de blijvende ar- lincapacit permanente de travail partielle ou
ming onderworpen zijn. De Uniewetgever en beidsongeschiktheid veroorzaakt totale, les rgles de cette rparation sont repri-
het Hof van Justitie pogen de diverse belangen wordt door een beroepsziekte die aan- ses dans les articles 32 et suivants des lois rela-
te verzoenen, wat niet vanzelfsprekend blijkt te vangt voor de 65ste verjaardag van het tives la rparation des dommages rsultant
zijn. Dit leidt ook wel eens tot onduidelijkheid slachtoffer. Alinea 1 geldt enkel voor des maladies professionnelles, actuellement
van wat wel en wat niet kan. Deze rechtsonze- het geval waarin die ongeschiktheid dnommes lois relatives la prvention des
kerheid komt natuurlijk aan hen die de regle- aanvangt na die datum. maladies professionnelles et la rparation des
mentering willen omzeilen ten goede. We kun- dommages rsultant de celles-ci, coordonnes
nen er dan ook vanuit gaan dat dit onderwerp le 3 juin 1970.
een voortdurende bron van juridische en poli- I. La procdure devant la Cour. Aux termes de larticle 35 desdites lois
tieke discussie zal blijven. coordonnes :
Le pourvoi en cassation est dirig contre larrt lorsque lincapacit de travail est perma-
rendu le 17 dcembre 2010 par la cour du tra- nente ds le dbut, une allocation annuelle de
Herwig VERSCHUEREN vail de Lige. 100% dtermine daprs le degr de lincapa-
Hoogleraar Universiteit Antwerpen Le 10 avril 2014, lavocat gnral Jean-Marie cit permanente est reconnue partir du dbut
Gastprofessor Vrije Universiteit Brussel Genicot a dpos des conclusions au greffe. de lincapacit;
p.malherbe@liedekerke.com
Antimisbruikbepalingen bij detachering en het Europees Unierecht
ditions Larcier - Groupe Larcier

Vous aimerez peut-être aussi