Życie ilustrowany tygodnik literacko- Jakimowicz i Jan Rembowski.

Grupa :Rytm” (1922-32 )
artystyczno-społeczny, od 1897, Przeciwstawienie się hegemonii Warszawska grupa o jednolitym
Kraków Lwów. Artur Górski cykl "Sztuki", zaprzeczenie niektórym programie artystycznym, choć bez
artykułów pt. "Młoda Polska". założeniom młodopolskim, np. manifestu. kontynuacja modernizmu
Następnie redaktorem S. unikania tzw. literatury w obrazie. Młodej Polski, wzbogacona
Przybyszewski, ogłosił artykuł Nazywała się czasem "Grupą Norwid", elementami klasycyzmu a nawet
"Confiteor", manifest z głównym od patrona. kubizmu, a pozbawiona - przynajmniej
hasłem "sztuka dla sztuki". Grupa Zero od 1908, rok w założeniach - pierwiastka
Chimera warszawska czasopismo- wystawiająca swoje prace w Krakowie. impresjonistycznego. Dążenie do
literacko-artystyczne w latach 1901- Różne postawy i estetyki W. Kossak, J. rytmicznej budowy obrazu, do
1907. Redaktorem Zenon Przesmycki, Malczewski, Brandt, Wojtkiewicz, V. wyraźnych konturów, umiarkowanego
publikowali: B Leśmian, Z Nałkowska, Hofman. Niechęć do „Sztuki” (głosiła, modelunku przedmiotów w płytkiej
F Jasieński, S Żeromski, S że poza nią "nie ma malarzy, lecz są przestrzeni oraz barwnej kolorystyce.
Przybyszewski, L Staf, SWyspiański, tylko same zera"). Nazwa ironiczną Od 1925 dołączyło do nich "Bractwo
M Konornicka. Ilustratorzy: E Okuń i F polemiką z tym poglądem. św. Łukasza". E Żak, MBerezowska, Z
Siedlecki, F Ruszczyc był autorem Intensywizm Kazimierz Sichulski, W Stryjeńska, W Wąsowicz, R
okładek. Jarocki, intensywne kolory Malczewski, T Pruszkowski, W
dekadentyzm- pesymizm, pustka,. Luminizm światło jako czynnik Skoczylas
Schopenhauer, Nietsche i Hartmanna. wyzwalający wibracje kolorystyczną, Polska sztuka dekoracyjna na
Po rozwoju nastąpić musi Turner, Pissarro Wystawie paryskiej w 1925 r Artyści
obumieranie. Myśl o kryzysie Intymizm ukazywanie wnętrz z stowarzyszeni w Warsztatach
współczesnej cywilizacji. umieszczonymi w nich postaciami, .Krakowskich. uczestniczyli w zagr.
Kwestionowali wartości moralne i scenki kameralne jak gdyby targach i wystawach, m.in. 1925 w
społeczne Poczucie wyższości wobec podejrzane. Bonnard nabista, L międzynar. Wystawie Sztuki
nie artystów. Fascynacja zjawiskami Wyczółkowski nurt buduarowy, Dekoracyjnej w Paryżu. Było coś
parapsychicznymi i spirytyzmem. Axentowicz panny z wyższych sfer w takiego jak Plac Warszawski, między
Literaci: Kazimierza Przerwy- buduarach, chwilowo Podkowiński stoiskiem ZSRR a Niemcami
Tetmajera, L Stafa i S Przybyszewski synteza sztuk w Młodej Polsce, w Art. Deco Polską odmianę (zw. polską
Szkoła Sztuk Pięknych w Weselu Wyspiańs połączenie różnych sztuką stosowaną) tworzyły
Krakowie od 1900 ASP w Krakowie sztuk w jednym dziele: wizji ugrupowania propagujące rzemiosło
dyrektorem jej Fałat. Panuje tu malarskiej, wizji muzycznej, języka artystyczne, np. Warsztaty
wolność akademicka, , prace w utworu. Krakowskie, Rytm, Ryt czy Ład.
plenerze. Z działalnością szkoły wiąże korespondencja sztuk Odwoływały się do sztuki ludowej i
się artystyczne ugrupowanie rozpoznawanie podobieństw między dążyły do stworzenia stylu
„SZTUKA”. sztuka ma być na wskroś różnymi dziedzinami sztuki typowymi narodowego. J. Czajkowski, W.
Polska i młoda. dla danej epoki. np. występowanie Jastrzębowski, H. Kuna, Z. Stryjeńska,
Szkołę Sztuk Pięknych w elementów różnych sztuk w jednym K. Stryjeński, J. Szczepkowski i E.
Warszawie, utworzona w 1904, za utworze (ilustracja w powieści). Wittig,
czasów rektora T. Pruszkowskiego japonizmy przełom XIX/XXw., Sztuka funkcjonalna
przekształcona 1932 w ASP. elementy dekoracyjne zaczerpnięte ze konstruktywiści- sztuka funkcjonalna,
Feliks Jasieński kolekcjoner i szt. jap., rzem. artyst. tkanina, tapety, na usługach przeciętnego człowieka.
zbieracz drzeworytów, eksponatów z ceramika. Drzeworyt jap. wpłynął na Awangarda artystów radzieckich lat
dalekiego wschodu, sztuki secesyjne malarstwo, grafikę i 20. XX wieku. Propagowana w
współczesnej, grafiki, malarstwa, typografię. Elementy japonizujace: szkołach sztuk projektowych
rzeźby artystów Młodej Polski, które rajskie ptaki, kwiaty wiśni, jap. WChUTEMAS w Związku Radzieckim,
udostępniał publiczności. kaligrafia, a w mal. wydłużony format, Bauhaus w Niemczech oraz w
Młoda Polska- młoda- otwarta na obniżony horyzont, asymetria Holandii, Francji, Węgrzech i
nowe prądy artystyczne, polska- kompozycji, delikatny rysunek, Czechach. Do Polski z Rosji przez W
walka o zachowanie odrębności subtelna gama barwna, konturowość, Strzemińskiego, K Kobro, M Szczukę i
narodowej sztuki wycinkowość. W polsc propagatorem TŻarnowerównę. Koncepcje
Symbolizm czerpali głównie z natury, F. Jasieński, Pankiewicz- Portret żony niemieckiego Bauhausu, przez H
człowieka na dalszy plan, wrażenie w japońskim kimonie Berlewiego, Ideę grup Cercle et Carré,
pustki - sam pejzaż- samotnie rosnące Towarzystwo Polska Sztuka Abstraction-Création przeniósł ich
drzewo. Pejzaż symboliczny - pejzaż Stosowana 1901-1914, malarze, współzałożyciel, H Stażewski.
wewnętrzny, nokturny. Natury, nie rzeźbiarze, architekci oraz Ośrodkiem myśli konstruktywistycznej
traktowano jako studium natury. etnografowie, hist sztuki. W. Tetmajer, do dziś pozostaje Łódź.
Woda- odbicie duszy ludzkiej. S. Goliński, J. Czajkowski, E. Grupa Blok 1924-1926 sztuka
Wczesny ekspresjonizm od 1918 Trojanowski, J. Warchałowski. Rozwój abstrakcyjna. H. Berlewi, J. Golus, W.
grupa BUNT, malarze i graficy: Jerzy twórczości rodzimej opartej na tradycji Kajriúksztis, K. Kobro, M. Nicz-
Hulewicz, Małgorzata Kubicka, i sztuce ludowej, poprzez Borowiakowa, A. Rafałowski, W.
Stanisław Kubicki, Stefan organizowanie wystaw, konkursów. Strzemiński, H. Stażewski, M. Szczuka,
Najgrakowski, Jan Panieński, Wydawało czasopismo Polska T. Żarnowerówna. nawiązywali do
Władysław Skotarek, Stefan Szmaj, Sztuka Stosowana. kubizmu, suprematyzmu i
Jan Jerzy Wroniecki, rzeźbiarz August Warsztaty Krakowskie konstruktywizmu. odrzucali
Zamoyski; teoretycy grupy: Adam stowarzyszenie spółdzielcze 1913- dekoracyjność w sztuce,
Boderski i Jan Stur. na styku kultur: 1926, chęć stworzenia podstaw kwestionowali rolę natchnienia i
polskiej i niemieckiej; berlińską galerią rozwoju sztuki użytkowej i rzemiosła indywidualności artysty. Utylitaryzm.
"Die Aktion", grupami "Die Brücke" i artystycznego, związane z Muzeum Artystę - robotnik, proces twórczy -
"Der Blaue Reiter".Manifest grupy - Techniczno-Przemysłowym. Osoby produkcja, dzieło sztuki - z produkt. Po
protest przeciwko sztuce związane z nim: J. Warchałowski, K. rozpad Bloku, część jego członków
naturalistycznej i impresjonistycznej. Homolacs, W.S. Jastrzębowski, A. trafiła do grupy Praesens.
Drzeworyt i linoryt. Buszek, J. Czajkowski, F. Mączyński, Z. Grupa-Preasens- Warszawa 1926-30
Sztuka, Towarzystwo Artystów Lorec, T i T. Stryjeńscy. Odrzucali r. Czasopismo i grupa. Powstała po
Polskich „Sztuka”, w Krakowie w naśladowanie stylów historycznych, rozpadzie grupy Blok Prym
1897. Prof krakowskiej ASP, dekoracyjność secesyjną. Produkty architektury.. Problem barwy i formy
najwybitniejsi artyści: T. Axentowicz, J. starannie zaprojektowane i wykonane, podporządkowany funkcjonalnemu
Chełmoński, J. Fałat, J. Malczewski, J. o walorach artystycznych i charakterowi budynku. Nowoczesne
Mehofer, J. Stanisławski L. użytkowych. drukowanie tkanin, rozwiązania konstrukcyjne, integracja
Wyczółkowski, S. Wyspiański. tkactwo, meblarstwo, ceramika, architektury z otaczającą przestrzenią
Grupa Pięciu założyli Witold grafika, rzeźba, wyroby z metalu, i harmonijnie scalona z dekorującym
Wojtkiewicz, Leopold Gottlieb, introligatorstwo, dekoracja ścienna. ją malarstwem i rzeźbą. chcieli scalić
Vlastimil Hofman, Mieczysław różne rodzaje sztuk pastycznych,
stosują prefabrykanty, swoje pismo elegancka linia, wyraźny kontur Rzeźba ekspresjonistyczna wpływy
„preasens. Kwartalnik modernistów”. okalający plamy barwne, , asymetria. Rodina Statykę zastąpiono
Kobro, Kryński, Nicz- Borowiakowa, S.Wyspiański- projekty ekspresyją, symbol.
Starzewski, Jan Golus, Strzemiński, monumentalnych witraży, tworzy Kontrastowanie szorstkich i
Syrkus (architekt), Lechert (architekt), polichromie, inspiracja przyroda. nurt nie obrobionych płaszczyzn z
Barbara i Stanisław Brukalscy chłopomani gładkimi i wykończonymi
(architekci), J Szanajca (architekt), Formiści 1917–1922 w Krakowie, Xawery Dunikowski
bracia Pronaszkowie ( rzeźbiarze) opozycyjna wobec realizmu, symbolista, później
A.R. artyści rewolucyjni Łódź 1929 impresjonizmu i postimpresjonizmu. W ekspresjonista, deformował i
r.Artyści Rewolucyjni wg Przybosia, 1919 w Warszawie wystąpili pod syntetyzował. geometryzacja
Awangarda Rzeczywista wg oficjalną nazwą formistów. i surowość bryły,
Strzemińskiego. Byli członkowie Propagowanie nowych kierunków w oddziałujące gestem,:
"Praesens'u" Strzemiński, Kobro, sztuce, nacisk na formę, kubizacja, Macierzyństwo, Fatum,
Starzewski, z poetą Przybosiem uproszczenie, bryła umieszczona w Tchnienie August Zamoyski
W„Formie” i „Komunikatach a.r.” spłaszczonej, pozornej głębi, kubizujące, lekkie
(projekty nowego alfabetu Przybosia), zainteresowanie czystą formą deformacje, wrażenie
prezentacja historii teorii nowoczesnej pozbawioną treści i anegdoty monumentalizmu: Ich dwoje,
sztuki. Z inicjatywy Strzemińskiego -inspiracje polską sztuką ludową, Wniebowstąpienie, Pieta Jan
powstała w 1931 r. w Łodzi pierwsza w drzeworytem -Andrzej i Zbigniew Szczepokowski szereg
Polsce, a druga na świecie Galeria Pronaszko ( założyciel grupy) -L rzeźb portretowych,
Sztuki Nowoczesnej (prace: Picassa Chwistek, Jan Hrynkowski, Konrad geometryzacja formy,
Picassa, Ernsta, Arpa, Legera). W Winkler, T Czyżewski, T Niesiołowski kanciasty kontur figurkę
muzeum łódzkim powstał oddział W Skoczylas, E Żak, Witkacy, aktorki Sulimy inaczej zwaną
sztuki współczesnej. Sztuka RWitkowski, J Mierzejewski, A "Na schodach",
zaangażowana w życie społeczne, Zamoyski monumentalna rzeźba
synteza formy, eksperymenty w Bunt Poznań czysty architektoniczna.
zakresie typografii, wynaleziona przez ekspresjonizm,czerpiąca z Niemiec(die płaskorzeźby na elewacji
Karola Hillera technika heliograficzna, Brucke i Der Blaue Reiter), wystawiali gmachu Sejmu RP w
Unizm od łac. unus= jeden, z formistami. skupiali się wokół Warszawie .Wacław
wyzbycie się wszystkiego, całkowity czasopisma Zdrój redaktor Józef Szymanowski nurt
minimalizm, ociera się o antysztukę. Hulewicz (literet, malarz) ekspresyjno – secesyjny,
Strzemińskiego publikacja „Unizm w zaangażowanie społeczno-polityczne, dynamizuje formę i temat
malarstwie”. Obrazy polski mesjanizm. Duchowe przedstawienia, ukazuje
nieprzedstawiające, pozbawione posłannictwo sztuki, religijna ruch, walkę z żywiołem,
tematu, elementy nie kojarzące się z symbolika -środki formalne postacie wyłaniające się z
żadnymi znanymi kształtami natury. podporządkowane tematyce, nieforemnych brył Pochodu
Operuje wyłącznie kolorem, ujednolicona forma, drzeworyt, na Wawel., Pomnik Chopina
podziałami płaszczyzny, linoryt, -synteza kształtów do granic Stojący w Parku
powierzchnie pokrywa minimalnie rozpoznawalności przedmiotu - ostry Łazienkowskim w Warszawie
zróżnicowany kolorystycznie i kontrast plam czerni i bieli, Artyści:- Konstanty Laszczka silny
walorowo jeden ton barwy. Całość Stanisław i Małgorzata Kubiccy-Stefan ładunek ekspresji,
pozbawiona konturów. Źródła swe ma Szmaj-Jan Jerzy Woroniecki-August Zrozpaczona zainspirowana
w suprematyzmie i neoplastycyzmu. Zamoyski Danaidą Rodina.
namalował około 10 obrazów Czysta Forma ekspresjonizmu
unistycznych, zarzucił unizm na pojęcie estetyki S.I.
rzecz malarstwa przedstawieniowego Witkiewicza: miała ona
znaczenie symboliczne.
jednością złożoną z wielości
elementów,. Dzieło sztuki nie
ekspresjonizm protest przeciw ma żadnych celów
naturalizmowi i impresjonizmowi, informacyjnych,
skrajny subiektywizm,), sugestywny dydaktycznych ani
kolor, często w kontrastowych ludycznych. Istnieje tylko
zestawieniach, użycie aktywnych jako Czysta Forma,
faktur, eksponowanie graficznego odzwierciedlała przeżywaną
szkieletu kompozycji, deformacja przez twórcę harmonię bytu.
uwypuklająca brzydotę Witkacy - kobieta
(antyestetyzm), niekiedy ważniejsza demoniczna i jej ofiara -
forma niż treść obrazu. Wojtkiewicz, bezwolny, zrozpaczony
Ludwik de Laveaux, Jabłczyński Feliks, mężczyzna. Koncepcja Firmy
Podkowiński, Wawrzyniecki, Siedlecki, Portretowej.
Krzyżanowski, Przybyszewski, Weiss strefizm – teoria malarska Leona
wczesny ekspresjonizm: (1884r.) Chwistka; odmiana malarstwa
-Podkowiński życie Warszawy, typy antynaturalistycznego. Kompozycja
ludzkie scenki buduaryjne. podzielona na strefy, charakteryzujące
Ekspresjonizm uprawiał równolegle z się dominantą jednej barwy i jednego
impresjonizmem i symbolizmem. T. zwielokrotnionego kształtu.
cmentarna, -Ludwik de Laveaux Poszczególnych stref nie wydzielały
-Jabłczyński Feliks- t. śmierci i linie; były one skontrastowane
spirytualizmem, doskonały grafik, , poprzez układy form i dobór barw.
-Wawrzyniecki- archeolog, etnograf, obraz wielopłaszczyznowy – Tytus
inicjator prasłowiańszczyzny, nurt Czyżewski w 1915 zmodyfikował
chłopomani dojrzały ekspresjonizm tradycyjną koncepcję obrazu jako
pod wpływem S Przybyszewskiego i dwuwymiarowego płótna, tworząc z
czasopisma „Życie”. F Siedlecki--K drewna i dykty obrazy
Krzyżanowski--Wojciech Weiss- motyw wielopłaszczyznowe. Wywodzą się z
śmierci, inspiracje Munchem nurt estetyki kubizmu. (Akt z kotem).
cmentarny, inspiracje satanizmem, Częstym tematem fragmentarycznie
inspiracja muzyką: groteska, przedstawione instrumenty muzyczne
spłaszczanie przestrzeni, ponura i pięciolinie z nutami; motyw tańca.
kolorystyka dekoracyjno- Obrazy wielopłaszczyznowe zyskały
secesyjny- falista himeryczna, też kształt płytkich skrzynek
wypełnionych reliefowymi formami, Ryt, Stowarzyszenie Polskich
tekturowymi spiralami i skręconymi Artystów Grafików, 1929-1939, o
kawałkami blachy. niejednolitym programie
Kapiści Koloryści K.P. nurt artystycznym, z inicjatywy prof
malarstwa postimpresjonistycznego. warszawskiej ASP - L. Gardowskiego i
Nazwa od K. P. (Komitet Paryski). W. Skoczylasa. Coroczne wystawy na
Zawiązany w 1924 r. w ASP w bardzo wysokim poziomie, którego
Krakowie celem wyjazdu na studia do osiągnięcie było głównym celem
Paryża (trwał 7 lat) pod egidą stowarzyszenia.
Pankiewicza. Inspiracje Czapka Frygijska Warszawska 1934
impresjonizmem, - 1938Z inicjatywy KPP.
postimpresjonizmem, protokubizmem. Sympatyzujące z ideami
Malują z natury, proste tematy, brak komunistycznymi, piętnujące wyzysk
symboliki i literatury. Budowali burżuazji, realistycznie ukazując
płaszczyzny czystymi barwami niedolę klasy robotniczej; motywy
unikając czerni, mieszania barw miejskie, pejzaże i kompozycje
dopełniających. J Cybis, A figuralne, tematyka pracy. Strona
Nacht-Samborski, T. Piotr Potworowski, formalna podporządkowana
H. Rudzka Cybisowa, S Szczepański, Z przekazywanym treściom i szeroko
Waliszewski, J Czapski, J Jarema pojęty realizm. sztuki zaangażowanej i
Cech Artystów Plastyków agitacyjnej M Berman, Franciszek
"Jednoróg", 1925-1935 w Krakowie. Bartoszek. Z Bobowski, K Gede, J.
kolor jako główny problem malarstwa, Tynowicki, Parecki, Krajewski.
a doskonałość warsztatu ("rzetelną "Artes", Zrzeszenie Artystów
formę") za jego podstawę. 30 wystaw. Plastyków “Artes”, 1929-1936 we
Wyprzedzali kolorystów. J. Hrynkowski Lwowie malarze i graficy, ideowo
i F. Kowarski (założyciele), M. nawiązująca do lewicy. Nazwa
Krzyżanowski, E. Eibisch, J. Fedkowicz, symbolizuje integrację wszystkich
M. Paszkiewicz, l. Pękalski, J. Rubczak, dziedzin sztuki. Postawy estetyczne:
J. Rychter, S. Żurawski. od klasycyzującego realizmu i
Pryzmat 1930-1939 w Warszawie, dekoracyjnej stylizacji, przez
głównie z uczniów F.Sz. Kowarskiego, postimpresjonizm i metaforyczny
skupionych wokół jego osoby; brak surrealizm, po świadome
określonego programu artystycznego. antyestetyczne prymityzowanie,
Inspiracji szukano w naturze, uwagę kubizm i awangardowy
kierując ku zagadnieniom koloru. konstruktywizm. O. Hahn, J. Janisch,
uczestnictwo w realiacjach malarstwa A. Krzywobłocki, L. Lille, R. Sielski, M.
ściennego mistrza, (L. Adwentowicz, J. Włodarski, L. Tyrowicz.
Dutkiewicz, M. Jaeschke, Z. Grupa Krakowska o charakterze
Kononowicz, K. Larisch, K. Łada, L. koleżeńskim, studenci ASP (1933).
Pękalski, J.S. Sokołowski, J. Stadnicki, Wahali się między przedstawieniem a
M. Szulczewski, W. Taranczewski, K. abstrakcją. Nawiązywali do kubizmu
Tomorowicz, J. Wodyński). syntetycznego, futuryzmu i
Zwornik (Zrzeszenie Artystów ekspresjonizmu. Antyfaszystowska,
Plastyków Zwornik), 1929-1939 w antyimperialistyczna,
Krakowie. z inicjatywy E. Krchy, K. i S. antyburżuazyjna. Graniczyli z
Pochwalskich i K. Rutkowskiego. Nie prymitywem. S Blonder, Lewicki, M
posiadali ściśle określonego Jarema, Wiciński, J Stern, S.
programu, wspólne zainteresowanie Osostowicz
formą, głównie kolorem. Zorganizowali Mechanofaktura koncepcja Henryka
wiele wystaw w kraju i Belgradzie Berlewiego (członek Blok) malarstwa
(1935). H. Gotlib, H. Krzetuska, J. bezprzedmiotowego, abstrakcji
Wolf, J. Fedkowicz, Cz. Rzepiński, Z. geometrycznej, ogłosił w broszurze
Pronaszko, T. Cybulski „mechano- faktura”. Zestawienie
Bractwo św. Łukasza 1925 -1939. elementów geometrycznych,
prof. Tadeusz Pruszkowski i jego rytmizacja układów, mechaniczne
studenci z warszawskiej Szkoły Sztuk odtwarzanie uporządkowanych,
Pięknych - J Gotard, A Jędrzejewski, E schematycznych form za pomocą
Kokoszko, A Michalak, J Podoski, M perforowanych szablonów. Kolorystyka
Schulz, J Wydra i J Zamoyski; B Cybis, ograniczała się do czerni i bieli,
E Kanarek i C Wdowiszewski, J Kubicki ożywionych niekiedy czerwienią.
i S Płużański. Wzorowali się na Można powiedzieć, że był prekursorem
malarstwie z XVI i XVII w. historyczne, popartu i optycznego kinetyzmu
pejzaże, portrety, sceny rodzajowe i Suprematyzm w sztuce
biblijne. Zamówienia państwowe na abstrakcyjnej, inicjatorem Kazimierz
dekoracje wnętrz, statków MS Malewicz (manifest 1915). wyższość
Piłsudski i MS Batory, Na Światową (supremacja) czystego odczucia
Wystawę w Nowym Jorku w 1939 (formy nad treścią). Wyeliminowanie
namalowali siedem obrazów. tradycyjnych środków wyrazu oraz
Loża Wolnomalarska 1932 przez objawów przedmiotowości, ograniczał
absolwentów ASP w Warszawie (z stosowane formy do kwadratu,
pracowni T. Pruszkowskiego); prostokąta, prostej linii, koła i krzyża.
twórczość zindywidualizowana, Prace trójwymiarowe (architekony,
akcentowała kolorystykę; obejmowała planity).
pejzaż, portret, akt, sceny figuralne,
fantastyczne, w ilustratorstwie też
tematykę współcz.; B. Linke, L.
Nadelmanówna, J. Simon-
Pietkiewiczowa, M. Szymański, F.
Topolski, F. Weinles-Themerson, K.
Zielenkiewicz

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful