Vous êtes sur la page 1sur 11

Zaangaowanie.

Informacja.
Upodmiotowienie.

Stanowisko
Zalecenia najwaniejszych europejskich sieci informacji i mobilnoci
modzieowej w sprawie nowej strategii UE na rzecz modziey
Zaangaowanie. Zalecenia najwaniejszych europejskich sieci informacji
Informacja. i mobilnoci modzieowej w sprawie nowej strategii UE
Upodmiotowienie.
na rzecz modziey

Wstp // U progu dorosoci modzi ludzie musz podej- istotny wkad w proces konsultacji dotyczcy opracowywa-
mowa decyzje, ktre bd mie istotny wpyw na reszt nia nowej europejskiej strategii na rzecz modziey.
ich ycia. Dlatego zapewnienie im rwnego dostpu do
wysokiej jakoci bezpatnych informacji jest niezbd- Czym jest informacja modzieowa?
nym warunkiem tego, aby mogli oni korzysta z przysu-
gujcych im praw, podejmowa odpowiedzialne decyzje Dostarczanie informacji modzieowej stanowi central-
oraz uczestniczy w yciu spoecznym w jego wymiarze n funkcj pracy z modzie i opiera si na wsplnych
obywatelskim, ekonomicznym i politycznym. Z tego po- podstawowych wartociach. Ma ono na celu zapewnie-
wodu prawo do informacji jest powszechnie uznawane nie wszystkim modym ludziom dostpu do informacji
w najwaniejszych dokumentach prawnych i politycznych oraz dziaanie w ich interesie w sprawach, ktre s istot-
na szczeblu krajowym, europejskim i midzynarodo- ne dla modziey oraz realizacj szerokiego spektrum
wym1. Rwnoczenie mobilno modziey jest jednym dziaa obejmujcych udzielanie informacji, poradnic-
z najbardziej skutecznych sposobw zwikszania jej sa- two, doradztwo, wsparcie, coaching i szkolenia, two-
modzielnoci, odpowiedzialnoci, moliwoci uczenia si rzenie sieci oraz kierowanie do usug specjalistycznych.
i aktywnego obywatelstwa, poniewa w znaczny sposb Dziaania te mog by realizowane przez orodki, usugi
przyczynia si do poszerzania horyzontw, pobudzania czy pracownikw informacji modzieowej, a take w ra-
kreatywnoci oraz rozwoju kompetencji potrzebnych mach innych struktur, przez rwienikw, w kontaktach
do wspdziaania w spoeczestwie wielokulturowym. bezporednich oraz w zwizku z rozwojem odpowied-
Najwaniejsze formy mobilnoci wywierajce najwikszy nich usug w rodowiskach cyfrowych.
wpyw na ycie modych ludzi to mobilno edukacyjna
(w ramach ksztacenia formalnego i pozaformalnego), za- Celem informacji modzieowej jest2:
wodowa i mobilno wolontariuszy. dostarczanie wiarygodnych, dokadnych
i zrozumiaych informacji;
Europejska Agencja Informacji i Doradztwa dla Modziey zapewnianie dostpu do rnych rde i kanaw
(ERYICA), Europejskie Stowarzyszenie Kart Modzieowych informacji;
(EYCA) i EURODESK postanowiy poczy swoje siy, aby przekazywanie oglnych informacji na temat opcji
wymieni si opiniami na temat tego, w jaki sposb zapew- i moliwoci dostpnych w zakresie wszystkich
ni sukces nowej strategii UE na rzecz modziey przygo- istotnych tematw;
towywanej na 2019 rok. Nasze sieci reprezentuj tysice pomoc modziey w radzeniu sobie ze
usug, stowarzysze i instytucji zwizanych z informacj wspczesnym nadmiarem informacji;
modzieow obecnych we wszystkich krajach UE i poza dbanie o to, aby modzie bya wiadoma wszystkich
ni, ktre na co dzie wsppracuj z modzie. Apeluje- przysugujcych jej praw i dostpnych dla niej usug
my o kompleksowe i skoordynowane podejcie do infor- oraz tego, w jaki sposb uzyska do nich dostp;
macji modzieowej oraz mobilnoci modziey jako zinte- pomoc w zakresie oceny zdobytych informacji
growanego i nadrzdnego aspektu polityki modzieowej i rozpoznawania jej jakoci;
na poziomie lokalnym, krajowym i europejskim. Jestemy kierowanie i wspieranie modych osb
przekonani, e nasze rozlege dowiadczenie w pracy z mo- w podejmowaniu decyzji oraz w znajdywaniu
dzie oraz w zakresie ksztatowania i praktycznej realizacji najlepszych dostpnych dla nich opcji;
zwizanej z ni polityki moe przyczyni si do stworzenia zapewnianie rnych kanaw komunikacji i dialogu
jeszcze bardziej zdecydowanej polityki europejskiej w tym celem bezporedniego wspierania modziey
obszarze. Nasz wiedz eksperck naley uwzgldni jako w poszukiwaniu informacji i wiedzy;
podnoszenie umiejtnoci korzystania z mediw
1
W Powszechnej deklaracji praw czowieka, Konwencji o prawach i informacji wrd modziey poprzez rozwijanie
dziecka, (europejskiej) Konwencji o ochronie praw czowieka i podsta- umiejtnoci mylenia krytycznego.
wowych wolnoci, Zaleceniu Nr (90) 7 Komitetu Ministrw Rady Europy
w sprawie informacji i doradztwa dla modziey w Europie, Zaleceniu
2
CM/Rec(2010)8 w sprawie informowania modziey i Biaej ksidze Ko- Youth information, Historical reminder and main achievements
misji Europejskiej Nowe impulsy dla modziey europejskiej (2001). (Informacja modzieowa. Rys historyczny i gwne osignicia), Com-
Prawo to stanowi rwnie podstaw do dziaa zwizanych z informa- pendium of Youth Information Texts (Kompendium opracowa na te-
cj modzieow podejmowanych na terenie Unii Europejskiej. mat informacji modzieowej), Rada Europy i ERYICA, 2012.

2
Zaangaowanie. Zalecenia najwaniejszych europejskich sieci informacji
Informacja. i mobilnoci modzieowej w sprawie nowej strategii UE
Upodmiotowienie.
na rzecz modziey

Wyzwania omawiane
w niniejszym dokumencie
Ograniczony udzia w yciu spoecznym, gospodar- Rozproszona realizacja polityki // W procesie konsultacji
czym i politycznym // Informacja modzieowa wspie- z interesariuszami i tworzenia synergii pomidzy i w ra-
ra modzie w korzystaniu z przysugujcych jej praw mach administracji publicznej kadego szczebla potrzeb-
i dostpnych dla niej moliwoci (np. mobilnoci) oraz na jest lepsza koordynacja i wiksza spjno oraz kon-
zwiksza jej aktywno obywatelsk i udzia w procesach kretne mechanizmy wsppracy.
decyzyjnych (tj. w dialogu usystematyzowanym).

Zrnicowane i dynamicznie zmieniajce si potrzeby Czym jest mobilno modziey?


modziey // Aby sprosta zmieniajcym si potrzebom
modych ludzi i rozwija ich umiejtnoci podejmowania Mobilno jest yw koncepcj, ktra nieustannie si
wiadomych i samodzielnych decyzji, pracownicy infor- zmienia i rozwija wraz z potrzebami modziey. Mobil-
macji modzieowej musz posiada odpowiednie kom- no uznaje si pod wieloma wzgldami za skuteczny
petencje i zasoby, przy czym priorytetowo naley trakto- sposb pomagania modym ludziom w rozwoju osobi-
wa docieranie do modych ludzi z mniejszymi szansami. stym oraz w zwikszaniu ich szans na zatrudnienie.
Moliwoci w zakresie mobilnoci modziey rozu-
Nadmiar informacji w erze cyfrowej // Suby odpowie- miemy jako mobilno fizyczn, czyli przebywanie
dzialne za informacj modzieow odgrywaj wan rol w innym pastwie w celu podjcia nauki lub pracy spo-
w rozwijaniu umiejtnoci mylenia krytycznego i korzy- ecznej, odbycia stau zawodowego lub dodatkowego
stania z mediw przez modzie. Budowanie umiejtnoci szkolenia, przy czym w kontekcie edukacyjnym mo-
kwestionowania uzyskanych informacji oraz wiadomego bilno wirtualna moe rwnie przyczyni si do mo-
opracowywania i rozpowszechniania informacji sprzy- bilnoci modziey. Dziki mobilnoci modzie moe
ja rozwizywaniu aktualnych problemw spoecznych rozwija swoje umiejtnoci i kompetencje, a tym
(tj.radykalizacji modziey i ekstremizmu prowadzcego samym zwiksza swoj wszechstronno i szanse na
do przemocy). zatrudnienie3.
Dziki mobilnoci modzi ludzie odnosz rne korzy-
Z mobilnoci korzysta tylko niewielka liczba modych ci, midzy innymi:
ludzi // Mimo udowodnionych korzyci pyncych z mo- staj si bardziej samodzielni i odpowiedzialni
bilnoci edukacyjnej, takie moliwoci nadal s dostpne jako osoby prywatne i obywatele, przez co atwiej
jedynie dla mniejszoci. Aby poprawi perspektywy y- wchodz w doroso;
ciowe wszystkich modych osb, szczeglnie tych ze ro- rozwijaj kompetencje potrzebne do interakcji,
dowisk defaworyzowanych, mobilno powinna sta si pracy i ycia w rodowiskach wielokulturowych;
norm, nie wyjtkiem. Dostp do odpowiednich informa- dziki dowiadczeniu ycia, pracy lub nauki za
cji we waciwym momencie sprzyja bardziej rwnomier- granic zwikszaj swoje szanse na zatrudnienie;
nemu rozoeniu moliwoci zwizanych z mobilnoci. maj wiksze szanse na integracj spoeczn
oraz na wspieranie integracji spoecznej osb
Brak danych na temat oddziaywania informacji mo- z mniejszymi szansami i osb pochodzcych
dzieowej i mobilnoci modziey // Naley prowadzi z innych kultur.
odpowiednie badania, aby lepiej rozumie potrzeby mo-
dziey, oddziaywanie i skuteczno informacji modzieo-
wej oraz warto dodan mobilnoci, a take aby wspie- 3
Konkluzje Rady i przedstawicieli rzdw pastw czonkowskich
ra bardziej skuteczne strategie i praktyki na wszystkich zebranych wRadzie z dnia 21listopada 2008 r. w sprawie mobilnoci
poziomach. modziey (Dz. Urz. UE C 320 z 16.12.2008).

3
Zaangaowanie. Zalecenia najwaniejszych europejskich sieci informacji
Informacja. i mobilnoci modzieowej w sprawie nowej strategii UE
Upodmiotowienie.
na rzecz modziey

Prawo do informacji
udostpnianie
dobrej jakoci informacji
ZALECENIE 1
Naley zapewni wszystkim modym ludziom bezpat-
ne, dokadne, rzetelne i przystpne informacje

modzieowej w caej Europie Naley podj niezbdne kroki zapewniajce modzie-


y dostp do oraz trwao usug informacji i doradz-
twa modzieowego, aby umoliwi jej pene korzysta-
1. Informacja modzieowa dostosowane do potrzeb
nie z przysugujcych praw.
i wsptworzone z modzie usugi dla modziey
1.1 Unia Europejska i pastwa czonkowskie powinny
Specjalnoci i wielkim atutem informacji modzieowej
wspiera istniejce europejskie sieci usug informacji
jest specyficzna forma interpretacji. W wielu przypad-
modzieowej dziaajce na poziomie lokalnym, ktre
kach, szczeglnie gdy chodzi o zoone zagadnienia for-
maj bezporedni kontakt z modzie i zatrudniaj
malne czy prawne takie jak edukacja, sprawy rodzinne,
wykwalifikowanych pracownikw informacji modzie-
umowy czy prawa i obowizki, dotyczce ich informacje
owej. Musimy zapewni dostp do tych usug wszyst-
bywaj trudne do znalezienia i nieprzystpne. W takich
kim modym ludziom.
sytuacjach informacja modzieowa nie tworzy sama
tych informacji, lecz peni rol ich interpretatora i po-
1.2 Naley uzna wiodc rol EYCA, ERYICA
mocnika.
i EURODESK jako gwnych europejskich sieci informa-
cji modzieowej w podnoszeniu jakoci tych usug po-
Informacja modzieowa musi bra pod uwag potrzeby
przez uczestnictwo w budowaniu potencjau, szkolenia
indywidualnych osb, a wykorzystywane przez ni meto-
i wzajemne uczenie si od siebie, jak rwnie poprzez
dy i rodowiska musz by elastyczne, przyjazne i dajce
czenie zasobw celem zapewnienia efektywnoci
si dostosowa do potrzeb rnych osb. Jednym z jej
kosztowej oraz silnego oddziaywania i efektu mno-
zada zatem jest informowanie modziey o wszystkich
nikowego.
przygotowanych dla niej usugach, aby moga je lepiej po-
zna i skorzysta ze zwizanych z nimi moliwoci.
1.3 Apelujemy o modernizacj Europejskiego Portalu
Modzieowego, ktry bdzie udostpnia informacje
Informacja modzieowa odgrywa kluczow rol w orga-
przeznaczone dla modziey, a szczeglnie informa-
nizowaniu informacji, poniewa modym ludziom trud-
cje dotyczce moliwoci zwizanych z mobilnoci
no jest efektywnie przetwarza, korzysta z i krytycznie
modziey pochodzce ze rde lokalnych, regional-
ocenia informacje. Moe im brakowa kompetencji
nych, krajowych i unijnych. Portal ten sprawi, e mo-
potrzebnych do poruszania si w gszczu nadmiernych
dzi ludzie bd wiadomi swoich praw i skierowanych
informacji, ktre nie zawsze s wiarygodne i dokadne
do nich usug i bdzie zapewnia wszystkie niezbdne
oraz nie odpowiadaj poszczeglnym potrzebom4. Istot-
informacje w jednym miejscu.
ne jest zatem zapewnienie modym ludziom rzetelnych
informacji dostosowanych i adresowanych bezporednio
1.4 Konieczne jest wspieranie i wdraanie mechani-
do nich. Wane jest przy tym, abymy nie polegali wy-
zmw uczestnictwa modziey umoliwiajcych anga-
cznie na technologii jako jedynym dostawcy informacji,
owanie jej w tworzenie i dostarczanie informacji mo-
ale zapewniali rwnie odpowiedni personel towarzysz-
dzieowej oraz zapewnianie jej zasobw do stawania
cy modziey w ocenie prawdziwoci i jakoci informacji,
si niezalenym.
ktre otrzymuj, tworz i rozpowszechniaj w rodowi-
sku cyfrowym.

4
Orientacyjne ramy V cyklu Dialogu Usystematyzowanego, Unijna
Konferencja Modzieowa w Amsterdamie zorganizowana w ramach
holenderskiej Prezydencji Rady Unii Europejskiej, marzec 2016.

4
Zaangaowanie. Zalecenia najwaniejszych europejskich sieci informacji
Informacja. i mobilnoci modzieowej w sprawie nowej strategii UE
Upodmiotowienie.
na rzecz modziey

2. Dziaania zmierzajce do kompleksowego i zintegro- ZALECENIE 2


wanego podejcia do informacji modzieowej Zapewni wszechstronne i zintegrowane podejcie
do wiadczenia usug informacji modzieowej
Istnieje widoczna konieczno podniesienia wrd mo-
dziey wiadomoci ich prawa do dokadnych i rzetelnych Naley zapewni wszechstronne, spjne i skoordyno-
informacji dotyczcych korzystania przez ni z jej praw wane podejcie do wiadczenia usug informacji mo-
i swobd. Informacja i doradztwo modzieowe powinny dzieowej jako zintegrowanego i nadrzdnego aspektu
sta si priorytetem przekrojowym krajowej i regionalnej polityki modzieowej na wszystkich szczeblach. Po-
polityki modzieowej w Europie. Zasady okrelone w Eu- lityka ta powinna by tworzona we wsppracy z or-
ropejskiej Karcie Informacji Modzieowej5 wyznaczaj ganizacjami i instytucjami zajmujcymi si informacj
minimalne standardy i rodki zapewniania jakoci, ktre modzieow, z organizacjami modzieowymi, ba-
naley wprowadzi we wszystkich krajach jako elementy daczami zajmujcymi si problematyk modzieow
caociowego, spjnego i skoordynowanego podejcia do oraz z sam modzie z wykorzystaniem efektywnych
informacji modzieowej stanowicego integraln cz kanaw konsultacyjnych.
polityki modzieowej.
2.1 Apelujemy o opracowanie ambitnej strategii na
Aby w peni wykorzysta potencja informacji modzie- rzecz informacji modzieowej skierowanej do mo-
owej w Europie, niezbdnym jest uzyskanie gbszego dziey i w szczeglnoci majcej na celu dotarcie do
zrozumienia zachowa informacyjnych modych ludzi i angaowanie tej jej czci, ktra jest bardziej oddalo-
celem opracowania i dostarczania jak najlepszych usug na od istniejcych moliwoci. Strategia ta powinna sta-
dostosowanych do ich potrzeb. Badania nad modzie nowi filar nowej strategii UE na rzecz modziey oraz
powinny stanowi podstaw polityki modzieowej i pra- czerpa z dorobku biecej strategii i pyncych z niej
cy z modzie. Mog one zachca do gbszej refleksji wnioskw. Nasze sieci gotowe s do zjednoczenia si
na temat roli usug informacji modzieowej i kompetencji w procesie opracowywania i realizacji takiej strategii.
wymaganych od osb pracujcych z modzie (zawodo-
wo i w ramach wolontariatu), aby skutecznie j wspiera. 2.2 Unia Europejska i pastwa czonkowskie powinny
wspiera badania na szczeblu krajowym i europej-
Apelujemy rwnie o dalsze badania dotyczce potrzeb skim, ktrych celem jest lepsze poznanie potrzeb in-
modziey, w szczeglnoci osb z mniejszymi szansami, formacyjnych modziey, jej sposobw pozyskiwania
a take oddziaywania i skutecznoci informacji modzie- informacji i komunikowania si, rde, ktrym ufa,
owej oraz wartoci dodanej mobilnoci modziey. ERY- sposobw tworzenia i rozpowszechniania informacji
ICA, EYCA i EURODESK stale wsppracuj z badaczami oraz roli, jak odgrywaj lub mog odgrywa w tym
dziki projektom Horyzont 2020 (np. MOVE i EUth) oraz obszarze osoby zawodowo pracujce z modzie i wo-
europejskiej platformie do spraw mobilnoci edukacyjnej lontariusze. Na podstawie tego rodzaju bada mog
(European Platform on Learning Mobility EPLM). Orga- zosta opracowane zalecenia suce ksztatowaniu
nizacje te podkrelaj potrzeb wzmocnienia wsppracy polityki i praktykom opartym na faktach.
i stworzenia moliwoci zaproponowania obszarw wy-
magajcych dalszych bada i poszukiwa w dziedzinie 2.3 Unia Europejska i pastwa czonkowskie powinny
informacji modzieowej. oferowa wszystkim modym ludziom atwy dostp do
bezpatnych, wszechstronnych, spjnych i skoordyno-
wanych usug informacji modzieowej dziki wspie-
raniu struktur informacji modzieowej na poziomie
5
Europejska Karta Informacji Modzieowej przyjta w Bratysawie europejskim, krajowym, regionalnym i lokalnym. Nato-
19 listopada 2004 roku podczas 15. Walnego Zgromadzenia Europej- miast fundusze strukturalne UE powinny wspomaga
skiej Agencji Informacji i Doradztwa dla Modziey (ERYICA). tworzenie usug informacji modzieowej tam gdzie
ich brakuje, podczas gdy program Erasmus+ powinien
wspiera wymian dobrych praktyk.

5
Zaangaowanie. Zalecenia najwaniejszych europejskich sieci informacji
Informacja. i mobilnoci modzieowej w sprawie nowej strategii UE
Upodmiotowienie.
na rzecz modziey

3. Dziaania majce na celu zapewnienie, e modzie stwa. Na przykad, informacja modzieowa moe odgry-
zna i korzysta z przysugujcych jej praw oraz rozwija wa kluczow rol w walce z ekstremizmem modziey
umiejtnoci krytycznego mylenia prowadzcym do przemocy oraz z rozprzestrzenianiem
si radykalnej propagandy i mowy nienawici w Inter-
ERYICA, EYCA i EURODESK postrzegaj prawo do informa- necie. Wane jest tu jednak wyznaczenie odpowiednich
cji jako majce kluczowe znaczenie, poniewa umoliwia zasobw ludzkich oraz stworzenie i wspieranie rodowisk
ono modziey korzystanie z przysugujcych jej praw. cyfrowych, ktre zajmuj si tymi problemami i oferuj
Informacja modzieowa wychodzi z zaoenia, e podej- pozaformaln i nieformaln edukacj medialn. Naley
mowanie wiadomych decyzji nie jest moliwe bez posia- wyposay pracownikw informacji modzieowej w od-
dania informacji o istniejcych opcjach i moliwociach, powiednie kompetencje potrzebne we wspieraniu mo-
w zwizku z czym zapewnia modym ludziom poradnictwo dych ludzi w takim procesie uczenia si.
i wsparcie pomocne w konstruktywnym podejmowaniu
wyborw, rozwijaniu mylenia krytycznego oraz w zwik-
szaniu ich samodzielno w podejmowaniu decyzji. ZALECENIE 3
Nada priorytet umiejtnoci korzystania z mediw
Jedn z coraz bardziej wanych funkcji informacji modzie- i krytycznego mylenia wrd modziey
owej jest zapewnienie wzrostu umiejtnoci korzystania
z informacji i mediw wrd modziey. Modzi ludzie mu- Rada Unii Europejskiej7 uznaa w ostatnim czasie, i
sz by wiadomi koniecznoci kwestionowania podawa- wspieranie modziey w podnoszeniu umiejtnoci ko-
nych informacji, tego, e informacje mog by przedsta- rzystania z mediw i informacji jest wane dla rozwoju
wiane w tendencyjny sposb i mog by zmanipulowane mylenia krytycznego oraz rozumienia rde i moty-
i w tym celu musz rozwija umiejtno krytycznego my- ww kryjcych si w pozyskanych informacjach, w tym
lenia. Bez dostpu do odpowiednich informacji i kom- w propagandzie i mowie nienawici. Usugi informa-
petencji modzie moe by wprowadzana w bd i ulega cyjne dla modziey odgrywaj tu kluczow rol wspie-
negatywnym wpywom odnonie wyborw yciowych, rajc modych ludzi jako odpowiedzialnych twrcw
formuowania pogldw, dostpu do praw i moliwoci treci w mediach.
oraz korzystania z aktywnego obywatelstwa6.
3.1 Naley uzna znaczenie aktywnego zachcania
W erze cyfrowej, krytyczne podejcie do informacji modziey do rozwijania umiejtnoci krytycznego
jest tym bardziej istotne, jako e znaczna cz ycia korzystania z mediw i informacji zwikszajc w ten
modziey odbywa si w Internecie. Jednoczenie naley sposb ich samodzielno i zaradno. Edukacja me-
pamita, e modzi ludzie nie s jedynie uytkownikami dialna powinna stanowi kluczowy element polityki
informacji, lecz rwnie odgrywaj kluczow rol w ich modzieowej.
tworzeniu i rozpowszechnianiu. W zwizku z tym istnieje
pilna potrzeba zwikszenia ich zdolnoci kwestionowania 3.2 Naley wzmocni kompetencje struktur informacji
informacji, do ktrych maj dostp oraz zapewnienia im modzieowej w zakresie organizacji pozaformalnego
umiejtnoci niezbdnych do wiadomego ich tworzenia uczenia si modziey, przede wszystkim w obszarze
i rozpowszechniania. informacji, mediw i technologii cyfrowych. Przede
wszystkim naley wspiera wspprac midzy struk-
Struktury informacji modzieowej d do uwzgldnie- turami informacji modzieowej a organizatorami for-
nia edukacji medialnej nie tylko w swojej dziaalnoci, malnego i pozaformalnego ksztacenia, w szczeglno-
lecz rwnie w ramach rozwoju rnych metod i rodo- ci w ramach programu Erasmus+.
wisk sucych do przekazywania istotnych umiejtnoci
yciowych samej modziey. W ten sposb suby te reali-
zuj niezwykle wan funkcj edukacyjno-prewencyjn,
ktra stanowi ogromn warto dodan dla spoecze-
7
Konkluzje Rady i przedstawicieli rzdw pastw czonkowskich
zebranych wRadzie w sprawie roli sektora modzieowego w zintegro-
6
Orientacyjne ramy V cyklu Dialogu Usystematyzowanego, Unijna wanym midzysektorowym podejciu do zapobiegania i zwalczania
Konferencja Modzieowa, Amsterdam 2016. radykalizacji modych ludzi prowadzcej do przemocy (9041/16).

6
Zaangaowanie. Zalecenia najwaniejszych europejskich sieci informacji
Informacja. i mobilnoci modzieowej w sprawie nowej strategii UE
Upodmiotowienie.
na rzecz modziey

4. Poradnictwo i doradztwo docieranie do wszystkich


ZALECENIE 4
modych ludzi i wskazywanie im kierunku w yciu
Naley zapewni wysokiej jakoci poradnictwo obej-
mujce swoim zasigiem wszystkich modych ludzi
Wczanie stanowi wsplne zaoenie mobilnoci mo-
dziey oraz informacji i poradnictwa dla modziey. Po-
Informacja modzieowa polega na dostarczaniu in-
mimo zrnicowanej polityki pracy z modzie i rnego
formacji wszystkim modym ludziom, co wymaga
znaczenia nadawanego informacji modzieowej w po-
szczeglnego wysiku, aby dotrze do osb znajdu-
szczeglnych krajach Unii Europejskiej, istnieje wsplne
jcych si w trudnej sytuacji. Chodzi tu rwnie o
stanowisko co do zasady, e punktem wyjcia jest zaspo-
ogln zdolno sub informacji modzieowej i osb
kajanie potrzeb modziey oraz postrzeganie informacji
pracujcych z modzie do refleksji nad stosowanymi
jako narzdzia sprzyjajcego i umoliwiajcego uczest-
praktykami oraz do dostosowywania si do potrzeb
nictwo i integracj. Dlatego te informacj modzieow
rnych grup (co obejmuje rwnie stosowanie dzia-
naley rozumie jako narzdzie, ktre moe przyczynia
a peer-to-peer).
si do rwnomiernego rozoenia moliwoci.
4.1 Naley wspiera i szkoli osoby, do ktrych mo-
Zagadnieniami wczania modziey obejmujcymi
dzie moe zwraca si o pomoc, aby mogy one sku-
mieszkalnictwo, zatrudnienie, edukacj, finanse, zdro-
tecznie reagowa na zmieniajce si i zrnicowane
wie (fizyczne, emocjonalne i psychiczne) oraz dobro-
potrzeby. Osoby te powinny by gotowe do podejmo-
stan (w tym zapobieganie samobjstwom), na co dzie
wania wsppracy w ramach partnerstw midzysek-
zajmuj si w szczeglnoci struktury oglnej informacji
torowych lub obejmujcych przedstawicieli rnych
modzieowej dziaajce na poziomie lokalnym i regio-
zawodw (w tym sektora opieki zdrowotnej, sprawie-
nalnym. Zapewniajc modziey dostp do informacji,
dliwoci, zatrudnienia, spraw spoecznych itp.). Szko-
poradnictwa i doradztwa propaguj one korzystanie ze
lenia pracownikw informacji modzieowej powinny
wszystkich dostpnych dla niej usug i rodkw wsparcia.
w szczeglnoci by wspierane przez fundusze struk-
Jest to tym waniejsze, e dzieci i modzie powszechnie
turalne UE.
uwaa si za jedn z grup najbardziej naraonych na ub-
stwo i wykluczenie spoeczne w Europie i poza ni.
4.2 Naley wspiera inicjatywy realizowane za po-
rednictwem Internetu i poza nim majce na celu do-
Osoby pracujce z modzie, pracownicy informacji
cieranie do modych ludzi, zwaszcza tych z mniejszymi
modzieowej i edukatorzy czsto stykaj si z pytaniami
szansami lub majcymi pewne ograniczenia w korzy-
modziey, ktre s w wielu przypadkach skomplikowa-
staniu z oferowanych usug. Konieczne jest tworzenie
ne i delikatne, a niekoniecznie posiadaj umiejtnoci
przyjaznych kultur dajcych modym osobom poczu-
i informacje niezbdne do udzielenia na nie waciwych
cie, e mog one dzieli si swoimi pogldami w bez-
odpowiedzi. Dlatego tak wane jest doskonalenie wiad-
piecznym i otwartym rodowisku, w ktrym nie bd
czenia wysokiej jakoci usug informacji modzieowej
osdzane.
przez wyszkolonych pracownikw informacji modzie-
owej, organizacje modzieowe, mentorw, wolontariu-
4.3 Naley propagowa tworzenie, stosowanie i zna-
szy, organizacje spoeczestwa obywatelskiego dziaaj-
jomo innowacyjnych metodologii i rodowisk ma-
ce w sektorze modzieowym jak i przez sam modzie.
jcych na celu docieranie do docelowych grup mo-
W szczeglnoci potrzebne s dalsze badania sprzyjajce
dziey, poprzez wymian najlepszych praktyk midzy
wsplnemu rozumieniu poziomu kompetencji potrzeb-
pastwami czonkowskimi (OMK), interesariuszami
nych pracownikom informacji modzieowej.
oraz osobami pracujcymi z modzie w ramach euro-
pejskich projektw (badawczych) i sieci.
Naley rwnie zaznaczy, e nie wszyscy modzi ludzie
s w stanie znale potrzebne im informacje w Internecie
lub poza nim. W zwizku z tym naley realizowa konkret-
ne innowacyjne i oparte na wsppracy dziaania i rodo-
wiska majce na celu wychodzenie do modziey.

7
Zaangaowanie. Zalecenia najwaniejszych europejskich sieci informacji
Informacja. i mobilnoci modzieowej w sprawie nowej strategii UE
Upodmiotowienie.
na rzecz modziey

Mobilno jest prawem, nie dzieowych czy samej modziey. Pomimo tego potrzeb-
ne jest wiksze wsparcie, aby dotrze do modych osb
przywilejem modziey z mniejszymi szansami. Modzie nie stanowi jednorod-
nej grupy i eby zaspokoi jej zrnicowane potrzeby
1. Zwikszenie mobilnoci i wiadomoci europejskiej i oczekiwania, konieczne jest opracowanie skutecznego
i zrnicowanego zestawu narzdzi sucych wspiera-
Mobilno stanowi dla modziey wspania moliwo niu i uatwianiu mobilnoci modziey10.
uczenia si, zdobywania nowych umiejtnoci i poznawa-
nia jzykw, a take szans na docenienie rnorodnoci
kultur europejskich. Dostpnych jest coraz wicej bada ZALECENIE 5
na temat wpywu dowiadczenia mobilnoci na rozwj Naley zapewni wszystkim modym ludziom dostp-
osobisty, moliwoci zatrudnienia, budowanie poczucia no mobilnoci!
obywatelstwa Unii Europejskiej oraz bycie tolerancyjnym
wobec rnorodnoci. Dziki coraz szerzej dostpnym Mobilno modziey stanowi wany czynnik zachca-
moliwociom podrowania i osiedlania si obywateli jcy do midzykulturowego uczenia si i osigania szer-
Unii w pastwach czonkowskich, modzi Europejczycy szych celw edukacyjnych oraz zwikszajcy szanse na
staj si coraz bardziej mobilni i skonni do podejmowa- zatrudnienie i samodzielno modziey. Stwarza ona
nia pracy lub studiw w innym kraju europejskim8. modym ludziom moliwoci stania si odpowiedzialny-
mi obywatelami. Biorc pod uwag obecne wyzwania
Niemniej zwizane z tym statystki s mocno zrnicowa- zwizane z bezrobociem wrd modziey, wzmagaj-
ne w poszczeglnych krajach i nie wszyscy modzi ludzie cy ekstremizm i potrzeb zrozumienia midzykulturo-
korzystaj z tych moliwoci. W rzeczywistoci odsetek wego, mobilno modziey powinna stanowi cz
modych ludzi wyjedajcych za granic jest nadal sto- zasadniczego programu UE na rzecz modziey.
sunkowo niski, szczeglnie w przypadku osb z mniej-
szymi szansami. Tak dzieje si w przypadku wolontariatu 5.1 Apelujemy o uznanie mobilnoci modziey za je-
transgranicznego (majcego, jak wiemy, istotny wpyw na den z gwnych filarw nowej strategii UE na rzecz
rozwj modziey i jej zatrudnialno9), ktry pozostaje modziey. Jestemy przekonani, e bdzie ona stano-
niedostpny dla wielu modych osb, zwaszcza niepe- wi siln zacht dla wszystkich pastw czonkowskich
nosprawnych, z obszarw wiejskich lub ze rodowisk de- do wczenia mobilnoci modziey do gwnego nurtu
faworyzowanych ekonomicznie. polityki krajowej, a tym samym do tworzenia progra-
mw i moliwoci zapewniajcych dostp wszystkim
EYCA, ERYICA i EURODESK poczyy swoje wysiki ma- modym ludziom do mobilnoci edukacyjnej, zawodo-
jce na celu wspieranie i propagowanie mobilnoci wej lub zwizanej z wolontariatem.
modziey za porednictwem wszystkich dostpnych
kanaw komunikacji. Wszystkie trzy platformy promuj 5.2 Kady mody obywatel powinien mie prawo do
moliwoci realizacji mobilnoci za porednictwem swo- uczestniczenia przynajmniej raz w programach mo-
ich kanaw elektronicznych, przy wsparciu pracownikw bilnoci europejskiej i midzynarodowej. Oznacza to
informacji modzieowej oraz zaangaowaniu osb i in- wspieranie osb z grup defaworyzowanych w przezwy-
stytucji dziaajcych u podstaw, na przykad edukatorw, cianiu potencjalnych utrudnie w dostpie do moli-
wadz lokalnych, bezporednich dostawcw usug mo- woci realizacji mobilnoci.

8 5.3 Program Erasmus + powinien zosta rozszerzony,


Dokument roboczy sub Komisji Situation of young people in the
EU (Sytuacja modziey w UE) towarzyszcy komunikatowi Komisji poniewa stanowi on jeden z najwikszych sukcesw
Projekt wsplnego sprawozdania Rady i Komisji na rok 2015 w spra- procesu integracji europejskiej i moe znacznie przy-
wie realizacji odnowionych ram europejskiej wsppracy w dziedzinie
modziey (2010-2018), 2015.
10
9
Evaluation of the EU Youth Strategy and the Council Recommen- Dla przykadu Europejska Karta Modzieowa (EYC) rozwija i pro-
dation on the mobility of young volunteers across the EU (Ocena muje mobilno modziey, aktywne obywatelstwo i uczestnictwo
strategii UE na rzecz modziey i zalecenia Rady w sprawie mobilnoci ponad granicami. Majc bezporedni kontakt z szecioma milionami
modych wolontariuszy w Europie), marzec 2016 posiadaczy kart, z ktrych znaczna wikszo stanowi modzie niena-
leca do konkretnych organizacji, EYC stanowi jedyne w swoim rodza-
ju rdo informacji na temat wszystkich aspektw ycia modych ludzi
oraz bezporedni kana komunikacji z modzie w caej Europie.

8
Zaangaowanie. Zalecenia najwaniejszych europejskich sieci informacji
Informacja. i mobilnoci modzieowej w sprawie nowej strategii UE
Upodmiotowienie.
na rzecz modziey

czyni si do budowy bardziej otwartego, tolerancyj- o o Youthpass, przy czym wystpuj tu istotne rnice
nego i prnego spoeczestwa. Dlatego te apelujemy pomidzy krajami i grupami spoeczno-ekonomicznymi,
o stworzenie ambitnego programu na rzecz edukacji w ktrych bardziej wyksztaceni respondenci czciej
i modziey w kontekcie przyszych wieloletnich ram przyznaj, e syszeli o poszczeglnych narzdziach12. In-
finansowych. formacja modzieowa odgrywa zatem wan rol w pod-
noszeniu wiadomoci istnienia narzdzi pomocniczych
5.4 Zalecamy opracowanie programw, ktre pozwol sucych wikszej przejrzystoci i szerszemu uznawaniu
modym Europejczykom, migrantom i uchodcom na kompetencji i kwalifikacji, w tym przez pracodawcw i or-
wchodzenie w interakcje i wiksze wzajemne zaanga- ganizatorw ksztacenia.
owanie, ktre przyczyni si do wczenia spoeczne-
go, walki z ekstremizmem modziey prowadzcym do Konieczne jest rwnie wspieranie osb uczcych si, kt-
przemocy i docelowo do budowania bardziej toleran- re uczestnicz w mobilnoci odnonie aspektw takich jak
cyjnych i otwartych spoecznoci. opieka zdrowotna czy zakwaterowanie, aby mogy one jak
najlepiej wykorzysta swoje dowiadczenie edukacyjne.
Poszczeglne narzdzia powinny sprzyja integracji spo-
2. Mobilno modziey a wkraczanie w doroso ecznej i kulturowej mobilnych osb w kraju goszczcym.

Jako moliwoci zwizanych z mobilnoci modziey


przyczynia si do znacznego zwikszenia zatrudnienia mo- ZALECENIE 6
dziey w caej Unii Europejskiej. Narzdzia takie jak EURES Naley zwikszy samodzielno modziey poprzez
i Europass sprzyjaj zwikszonej mobilnoci modych ludzi mobilno
na rynku pracy UE-28. Chocia rodki te nie stanowiy cz-
ci strategii UE na rzecz modziey na lata 2010-2018, s Posiadanie dowiadczenia zwizanego z prac lub wo-
one cile powizane z potrzebami modziey i potwier- lontariatem za granic stanowi mocny atut dla kade-
dzaj warto dodan, jak mobilno modziey zapew- go modego czowieka i znacznie zwiksza jego szanse
nia w innych sektorach naszych spoeczestw. Niemniej na zatrudnienie. Ponadto uczestnictwo w mobilnoci
jednak moliwoci te s nadal znane ograniczonej liczbie rozwija kluczowe kompetencje, takie jak zrozumienie
modych osb i nie zawsze docieraj do tych, ktre po- midzykulturowe czy umiejtnoci negocjacji i krytycz-
trzebuj ich najbardziej. Lepsza koordynacja priorytetw nego mylenia, ktre sprzyjaj samodzielnoci, nieza-
nowej strategii UE na rzecz modziey i innych rodkw lenoci i pewnoci siebie.
strategicznych przyczyni si do pobudzenia mobilnoci
modziey poza sektorem modzieowym. 6.1 Uznawanie i walidacja kompetencji zdobytych w pro-
gramach mobilnoci modziey w znacznym stopniu przy-
Modernizacja polityki edukacyjnej powinna rwnie czynia si do wzrostu zatrudnienia, integracji spoecznej,
dy do szerszego uznawania kompetencji i kwalifikacji europejskiej wiadomoci obywatelskiej i uczestnictwa
w poszczeglnych krajach. Istotnie, znaczn przeszkod modziey. Zdecydowanie zalecamy lepsze przygotowanie
dla mobilnoci edukacyjnej jest brak uznawania wynika- narzdzi takich Europass Mobilno i systematyczne
jcych z niej efektw uczenia si. Walidacja ksztacenia dziaania zachcajce pracodawcw do uznawania tych
pozaformalnego i nieformalnego jest priorytetem Unii narzdzi oceny oraz wartoci dodanej mobilnoci mo-
Europejskiej11. Reformy systemw edukacji i kwalifika- dziey (np. w ramach Paktu dla Modziey).
cji promuj szersze uznawanie tego rodzaju ksztacenia.
Opracowano rwnie kilka instrumentw europejskich, 6.2 Naley wspiera tworzenie konkretnych narzdzi
takich jak Youthpass czy Europass, jednak narzdzia te mobilnoci, takich jak Europejska Karta Modzieowa,
s mao znane modziey. Dla przykadu zaledwie 3% poprzez zwikszanie zdolnoci organizacji i instytucji
ogu obywateli Unii Europejskiej twierdzi, e sysza- do nieustannego angaowania modziey i docelowo
do uatwiania ich integracji ekonomicznej i spoecznej.
11
Zalecenie Rady z 20 grudnia 2012 r. w sprawie walidacji uczenia
si pozaformalnego i nieformalnego oraz Rezolucja Rady z 18 maja
2006r. dotyczca uznawania wartoci ksztacenia nieformalnego i in- 12
European Area of Skills and Qualifications (Europejski obszar
cydentalnego wrd modziey europejskiej. umiejtnoci i kwalifikacji), Special Eurobarometer 417, Unia Europej-
ska 2014.

9
Zaangaowanie. Zalecenia najwaniejszych europejskich sieci informacji
Informacja. i mobilnoci modzieowej w sprawie nowej strategii UE
Upodmiotowienie.
na rzecz modziey

3. Wprowadzenie nowych wymiarw mobilnoci mo- Ponadto naley wspiera modzie w realizacji jej pla-
dziey i usug informacji modzieowej nw poprzez poszerzanie usug informacji modzieowej
o dane na temat krajw goszczcych. Nasze trzy orga-
Ostateczna decyzja o wyjedzie za granic zwizana jest, nizacje posiadaj oglnoeuropejsk sie lokalnych, regio-
poza barierami finansowymi, z wewntrznym poczuciem nalnych i krajowych partnerw, ktrzy mog suy jako
bycia mobilnym modej osoby, czyli z tzw. pojciem ru- struktury wsparcia dla modziey biorcej udzia w mo-
chliwoci (ang. motility) zwizanym z postaw i zacho- bilnoci zapewniajc im pomoc w kwestiach takich jak
waniami wobec mobilnoci. Faktycznie, modzie czsto zakwaterowanie, porady prawne czy ycie kulturalne.
waha si czy wyjecha za granic na wolontariat, na stu-
dia, po nowe dowiadczenia ze wzgldu na niepewno
towarzyszc znalezieniu si w nowej sytuacjom i nowym ZALECENIE 7
wyzwaniom. Zmiana warunkw yciowych, szczeglnie Naley poszerzy usugi oferowane przez informacj
w okresie dojrzewania, oznacza wejcie w now sfer oso- modzieow
bistej niezalenoci13. Dlatego wanym jest, aby zapewnia
wysok jako informacji i poradnictwa modzieowego Unia Europejska i pastwa czonkowskie powinny wi-
dostosowanego do konkretnych potrzeb modych ludzi. cej inwestowa w rwny dostp do i dobr jako bez-
patnych usug informacji modzieowej, ktre mog
Dzielenie si dowiadczeniami przez mode osoby, ktre wspiera mobiln modzie przed, w trakcie i po zako-
uczestniczyy wczeniej w midzynarodowych wyjazdach czeniu wyjazdu. Aby zachci mode osoby do mobil-
lub wolontariacie moe by pomocne w zwikszaniu ru- noci, wane jest rwnie opracowanie innowacyjnych
chliwoci ich rwienikw i dawaniu im siy do stawiania metod, takich jak rwienicza informacja modzieowa
czoa wyzwaniom. Osoby te mog rwnie przekazywa i wsparcie.
korzyci pynce z dowiadcze midzykulturowych na-
wet tym rwienikom, ktrzy ostatecznie nie zdecyduj 7.1 Unia Europejska i pastwa czonkowskie powinny
si wyjecha za granic. Nasze trzy sieci s mocno przeko- wspomaga rozwj poczonych usug informacji mo-
nane, e oprcz istniejcych usug, praca opierajca si na dzieowej krajw wysyajcych i goszczcych. Nasze
rwieniczej wymianie informacji modzieowej stanowi sieci s w stanie wspiera tego rodzaju inicjatywy w ra-
doskonae narzdzie motywujce modych ludzi do sta- mach koordynacji prac swoich czonkw oraz czonkw
wiania sobie wyzwa poprzez uczestnictwo w mobilnoci. i multiplikatorw krajowych, regionalnych i lokalnych.

Styl ycia modziey zasadza si na technologii, co wpy- 7.2 Innowacyjne metody, takie jak korzystanie w ra-
wa na to, w jaki sposb opracowujemy i realizujemy mach usug informacji modzieowej z rwieniczej in-
usugi informacji modzieowej oraz jak informujemy formacji modzieowej i wsparcia, mog zachca
o moliwociach zwizanych z mobilnoci modziey. modzie do mobilnoci. Unia Europejska i pastwa
Aby w peni wykorzysta moliwoci angaowania i do- czonkowskie powinny wspiera innowacyjne praktyki
cierania do wikszej liczby modziey, jakie zapewniaj w tej dziedzinie.
nowe technologie, naley opracowywa innowacyjne
usugi cyfrowe poczone z bezporednim doradztwem. 7.3 Modzie, ktra uczestniczya w mobilnoci powin-
Metody takie jak dzielenie si dowiadczeniami mona na mie moliwo otrzymania specjalnego wsparcia
szerzej wykorzystywa w rodowisku internetowym do (np. w ramach programu Erasmus+), aby tworzy r-
przekazywania informacji o korzyciach, jakie daje mobil- ne inicjatywy i dziaa jako ambasadorzy mobilnoci
no edukacyjna. w swoich spoecznociach.

13
Dokument konsultacyjny Eurodesk Developing a Guidance Con-
cept. Aspects of Youth Mobility Information and Counselling (Opra-
cowanie koncepcji poradnictwa. Aspekty mobilnoci, informacji i do-
radztwa modzieowego), 2014. Ruchliwo mona zdefiniowa jako
sposb, w jaki osoba lub grupa obejmuje w posiadanie sfer mo-
liwoci dotyczcych mobilnoci i czerpie z niej, aby rozwija wasne
projekty (Flamm i Kaufmann 2006).

10
Zaangaowanie. Zalecenia najwaniejszych europejskich sieci informacji
Informacja. i mobilnoci modzieowej w sprawie nowej strategii UE
Upodmiotowienie.
na rzecz modziey

Podsumowanie
Nasze trzy sieci s przekonane o tym, e modzi ludzie, Przewidywany wpyw proponowanych dziaa
ktrzy nie s informowani o przysugujcych im prawach
lub ktrzy nie wiedz, jak z nich korzysta, s bardziej na- Wiksza aktywno obywatelska modziey oraz
raeni na dyskryminacj, nietolerancj, brak moliwoci szerszy dostp do praw i moliwoci;
i negatywne wpywy. Lepsze przygotowanie pracownikw informacji
modzieowej i lepsze usugi dostosowane do
Informacja modzieowa stanowi podstawowe prawo. potrzeb rnych grup modziey;
Dlatego te apelujemy do instytucji unijnych i pastw Rozwj umiejtnoci modziey umoliwiajcych
czonkowskich o zapewnienie wszechstronnego, spjne- podejmowanie samodzielnych i wiadomych
go i skoordynowanego podejcia do informacji modzie- decyzji oraz umiejtnoci mylenia krytycznego;
owej, ktra powinna stanowi filar przyszej strategii UE Wiksza mobilno edukacyjna i uczestnictwo
na rzecz modziey. w programach UE takich jak Erasmus+;
Wiksze moliwoci zatrudnienia modziey (efekty
Mobilno jest wartoci dodan w yciu modych ludzi. mobilnoci) oraz poparcie celw strategii Europa
Wszystkie rodzaje mobilnoci modziey powinny stano- 2020 i Gwarancji dla modziey zwizanych
wi integralny i nadrzdny element polityki modzieowej z zatrudnieniem;
na szczeblu lokalnym, krajowym i europejskim. Budowanie bardziej tolerancyjnego i otwartego
spoeczestwa oraz zwikszenie uczestnictwa
Tego rodzaju polityki powinny by tworzone we wsp- modziey w procesach decyzyjnych (Komunikat
pracy ze wszystkimi interesariuszami, w tym z modzie KE w sprawie radykalizacji14, Deklaracja paryska15,
niestowarzyszon i grupami sabo reprezentowanymi. Wybory do Parlamentu Europejskiego 2019);
Wiksza wiadomo znaczenia tworzenia
Powysze zalecenia s wyrazem wartoci wyznawanych mechanizmw walidacji (cel 2018, Zalecenie Rady
przez nasze trzy sieci i zasadzaj si na naszej specjali- z 2012 r. w sprawie walidacji16);
stycznej wiedzy i dowiadczeniu w zakresie pracy z mo- Wicej polityk i praktyk opartych na faktach;
dzie i polityki modzieowej. Wiksza spjno polityki modzieowej
oraz zacienienie wsppracy pomidzy jej
interesariuszami dziki partnerstwom.

14
Komunikat Komisji Europejskiej w sprawie zapobiegania radykali-
zacji prowadzcej do brutalnego ekstremizmu, czerwiec 2016.
15
Deklaracja paryska przyjta podczas nieformalnego spotkania Mi-
nistrw Edukacji UE w Paryu 17 marca 2015 r.
16
Zalecenie Rady z 20 grudnia 2012 r. w sprawie walidacji uczenia si
pozaformalnego i nieformalnego.

11