Vous êtes sur la page 1sur 2

1. Wymieni gwne przedsiwzicia eksploatacyjne? 11.

Omwi ocen niezawodnoci obiektw naprawialnych, wymieni


Rozpoznanie stanu technicznego obiektu ( identyfikacja zasobw funkcjonowania, wskaniki?
wykrywanie stanw przed awaryjnych) Obiekty naprawialne w procesie eksploatacji mog znajdowa si w dwch stanach:
- Konserwacja (spowalnianie procesw zuycia i starzenia) w stanie pracy i w stanie naprawy. Dla potrzeb wyznaczania miar niezawodnoci
- Regulacja ( przywracanie wymaganych parametrw pracy obiektu) obiektu naprawialnego zakada si jednak, e naprawa w peni odnawia obiekt, tzn.
- Obsuga (praca wykonana na obiekcie przywracajca zasb funkcjonowania) w peni odtwarza jego stan techniczny. Przyjcie zaoe odnonie penej odnowy
- Modernizacja (obiektu w celu poprawy osigw lub efektywnoci, procesu obiektu pozwala wykorzysta metody wypracowane przez teori odnowy.
eksploatacji w celu dopasowania momentw wykonywania przedsiwzi Przyjmujc, e T jest zmienn losow, reprezentujc czas pracy obiektu do
eksploatacyjnych do naturalnych potrzeb obiektu) uszkodzenia, to wwczas nastpujcy cig zmiennych losowych wyznacza strumie
2. Wymieni strategie eksploatacji i poda warunki ich stosowania? odnowy: T1, T2, T3, , Tn, ,
Gwne strategie eksploatacj to: Wyrazy tego cigu dotycz kolejno odpowiednich przedziaw czasu pracy do
1. strategia eksploatacji wedug ustalonego resursu dla caej populacji, uszkodzeni
2. strategia eksploatacji wedug resursu ustalonego dla danego obiektu, FUNKCJA ODNOWY
3. strategia eksploatacji wedug niezawodnoci,
4. strategia eksploatacji wedug stanu technicznego.
Strategia "wedug resursu" polega na:
rozmieszczeniu na osi czasu uytkowania oraz czasu kalendarzowego raz ustalonego
zestawuvobsug, napraw i odnw w caym procesie eksploatacji. Strategia
H(t)=E[N(t)]= k P(k)(t)= F (k) (t)
k=1 k=1
eksploatacji "wedug stanu" polega na:
- cigym lub dyskretnym ledzeniu stanu technicznego,
- analizie historii ycia obiektu i aktualnego stanu technicznego, gdzie: F(k)(t) to dystrybuanta czasu pracy obiektu do wystpienia k-tego
- prognozowaniu i wnioskowaniu o zachowaniu zdatnoci do nastpnej kontroli uszkodzenia (odnowy).
stanu, obsugi lub naprawy. GSTO ODNOWY
3. Poda wskaniki niezawodnoci obiektw nienaprawialnych?
-nieuszkadzalnoci, czyli zdolnoci do zachowania stanu zdatnoci
podczas wykonywania zadania;
- obsugiwalnoci, czyli podatnoci na obsug, napraw (odnow) Wskaniki procesu odnowy N(t):
gotowoci, czyli zdolnoci do terminowego rozpoczcia i realizacji H(t) funkcja odnowy warto oczekiwana liczby odnw w przedziale czasu [0, t]
zadania; h(t) gsto odnowy warto oczekiwana liczny odnw w przedziale czasu (t, t +
- bezpieczestwa, czyli zdolnoci przeciwdziaania skutkom DT)
uszkodze, powodujcym zagroenie bezpieczestwa; Wskaniki procesu uszkodze Nu(t)
Niezawodno -Jest to cecha oglna, ktra charakteryzuje poprawn prac i Hu(t) funkcja uszkodze warto oczekiwana liczby uszkodze w przedziale
gotowo elementu do wykonywania okrelonych zada w danych warunkach i czasu [0, t]
wymaganym czasie, hu(t) gsto uszkodze warto oczekiwana liczby uszkodze w przedziale
Nieuszkadzalno -Przez nieuszkadzalno rozumiana jest wasno obiektu, czasu (t, t + Dt)
charakteryzujc jego zdolno do zachowania stanu zdatnoci podczas 13. Poda sposb wyznaczania niezawodnoci urzdze poczonych szeregowo
wykonywania zadania. i rwnolegle?
Nieuszkadzalno obiektu jest okrelona przez prawdopodobiestwo Elementy mog by poczone midzy sob w systemie szeregowym, rwnolegym
R(t) = pr { t } R(t) nieuszkadzalno - czas pracy bez uszkodzenia lub mieszanym
t - zaoony (lub wymagany) czas pracy bez uszkodzenia Poczenie szeregowe: Nieuszkadzalno
Uszkadzalno - F(t) = Pr (T < t) n
5. Jakie parametry wyznaczaj rozkad normalny i jak wpywaj na jego
ksztat?
R1=R1R2Rn= R i Ri=Rn
i=1

Intensywno t)=(t)++(t)= i(t)


i=1

Poczenie rwnolege:

1R
6. Kiedy stosujemy rozkad wykadniczy do opisu procesu uszkodze obiektw
technicznych i

poda posta funkcyjn? n
Nieuszkadzalno Ri=1- )


i
f (t)= e t -f.gstoci
F(t)= e t -f. uszkadzalnoci
R(t)= e t f. niuszkadzalnoci i=1
t t Pt T t t |T t prawdopodobiestwo uszkodzenia w chwili t t
pod warunkiem e do chwili t obiekt si nie uszkodzi Rs=1-(1-R) n

1/ ET f. intensywnoci szkodze Poczenie mieszane


7. Wymieni rodzaje nadmiarw w konstrukcjach lotniczych? Rs=R1R2
Rodzaje nadmiarw: 17. Jaki jest zwizek uszkadzalnoci, nieuszkadzalnoci i intensywnoci
-strukturalny uszkodze?
funkcjonalny Uszkadzalno, nieuszkadzalno i intensywnoci uszkodze to podstawowe
informacyjny wskaniki (charakterystyki) niezawodnoci elementu/konstrukcji.
czasowy F(t) Uszkadzalno (zawodno)- jest skumulowanym prawdopodobiestwem
wytrzymaociowy wystpienia uszkodzenia, rwnym liczbie sztuk uszkodzonych odniesionej do
parametryczny populacji pocztkowej.
8. Omwi pojcie trwaoci i od czego zaley? R(t) Nieuszkadzalno (niezawodno)- jest to wasno obiektu,
Trwao - okres, w ktrym obiekt zachowuje swoje waciwoci uytkowe. charakteryzujca jego zdolno do zachowania stanu zdatnoci podczas
Okrelona jest dla normalnych, czyli zaoonych przy projektowaniu, wykonywania zadania.
warunkw eksploatacji (t) Intensywno uszkodze- wyraa prawdopodobiestwo wystpienia
Trwao obiektu wyznaczaj: uszkodzenia w cigu jednostki czasu pracy w okrelonych warunkach
rozwizania techniczne i materiay zastosowane w konstrukcyji, 18. Wymieni stany eksploatacyjne obiektu technicznego i omwi miar
warunki eksploatacji determinujce zuycie i starzenie. gotowoci.
Wyrniamy trwao: Stan eksploatacyjny obiektu technicznego okrela to, co aktualnie dzieje si z
szacowan dla ustalonych wymaga bezpieczestwa i efektywnoci eksploatacji, nim podczas eksploatacji. Wyrnia si nastpujce podstawowe stany
naturaln dla podstawowej konstrukcji obiektu. eksploatacyjne:
Nadana konstrukcyjnie bezpieczna trwao jest to trwao stwierdzona w procesie 1) uytkowania aktywnego. 2) przechowywania. 3) konserwacji dugoterminowej.
projektowania i wdraania do eksploatacji pomniejszona o zapas bezpieczestwa 4) konserwacji staej. 5) przekazania. 6) remontu gwnego. 7) remontu redniego,
uwzgldniajcy: - niejednorodno materiaw; - bdy technologiczne; - bdy 8) remontu biecego. 9) obsugi biecej. 10) likwidacji. 11) transportu.
obsugi diagnostyczno - konserwacyjnej; - przekroczenia eksploatacyjne W ramach tego zbioru mona wyrni dwa podzbiory:
(przecienia rnej natury); - nieprzewidziany destrukcyjny wpyw otoczenia; - i I - stany od 1 do 5 dotycz uytkowania (aktywnego i pasywnego),
inne zakcenia w cyklu ycia SP. II - stany od 6 do 11 dotycz obsugiwania.
9. Jakie funkcjonalnoci zawiera system wsparcia procesu eksploatacji techniki Najwaniejsz miar niezawodnoci (gotowoci) jest prawdopodobiestwo
lotniczej SAMANTA? bezusterkowej pracy w przyjtych warunkach eksploatacji (uytkowania i
system umoliwia uzyskanie danych ewidencyjno-eksploatacyjnych SP, zespow obsugiwania) i w danym okresie uytkowania.
SP i zabudowanych w nich elementw,ocen stanu realizacji dokumentw o 19. Co to jest parametr strumienia uszkodze?
charakterze nakazowym, takie jak biuletyny techniczne, telegramy, rozkazy i Parametr strumienia uszkodze (t)
zarzdzenia, ledzenie i ocena skutecznoci zastosowanej profilaktyki Parametr strumienia uszkodze (t) mona oszacowa na podstawie
kompleksow ocen niezawodnoci i bezpieczestwa SP za dowolny przedzia danych eksploatacyjnych, korzystajc ze wzoru
czasu, obejmujc:bezpieczestwo ,naprawialno, obsugiwalno (t) =n(t,t+ t)/Nx t
nieuszkadzalno , gotowo techniczn,intensywno uytkowania,trwao gdzie: n (t, t+t) liczba uszkodze w przedziale czasu t,
W systemie zbiera si i gromadzi szczegow informacj o przebiegu procesu t - dugo przedziau czasu na jaki podzielono okres obserwacji,
eksploatacji kadego egzemplarza sp, jego zespou i agregatw, tworzc ich N liczba badanych obiektw.
histori ycia. dane o remontach sp, zespoach, dane o obsugach,data produkcji 21. Wymieni rnic oceny niezawodnoci obiektw naprawialnych i
data ewidencji w systemie, pena ciga info o przebiegu procesu eksploatacji: nienaprawialnych?
10. Wymieni funkcjonalnoci systemu oceny bezpieczestwa lotw TURAWA? Podzia wyrobw (obiektw)
Przeznaczeniem systemu jest utrzymanie wysokiego bezpieczestwa lotw SP SZ Podzia wyrobw ze wzgldu na moliwoci usuwania uszkodze
RP. System ten zawiera: dane o locie ( data i miejsce, czas startu i lotu, warunki - wyroby naprawialne (odnawialne),
atmosferyczne, identyfikacje czonkw zaogi, rodzaj lotu/wiczenia, identyfikacje - wyroby nienaprawialne (nieodnawialne).
Sp); dane o eksploatacji SP (dane eksp. SP, resurs, wymiana zuytych elementw, Wyroby naprawialne:
uszkodzenia, wykonanie obsug); dane o zdarzeniach lotniczych ( identyfikacja - z pomijalnym, krtkim czasem naprawy (odnowy),
zdarzenia, dane o zaodze, okolicznoci i przebieg zdarzenia, ekspertyzy komisji, - z istotnym czasem naprawy, czas naprawy musi by uwzgldniony w ocenie
przyczyny zdarze); dane o personelu latajcym ( dane osobowe, przebieg suby niezawodnoci tego wyrobu.
wojskowej, wyksztacenie oglne i lotnicze, nalot, stan zdrowia, urlopy); informacje Wyroby (obiekty) z istotnym czasem naprawy mona ocenia poprzez :
o profilaktyce( przyczyny wprowadzenia, rodzaj i numer dokumentu, adresat - stosunek redniego czasu trwania naprawy (odnowy)
zlecenia, stan realizacji) do redniego czasu midzy uszkodzeniami,
- wielko strat ponoszonych przez uytkownika w czasie trwania naprawy
(odnowy).
1. Obiekty z pomijalnym czasem odnowy:
redni czas pracy do uszkodze(w okrelonym czasie T) MTTF Mean Time to Badania nieniszczce struktury samolotu wykonywane s przy uyciu nastpujcych
Failure metod:
Penetracyjna (PT),
Magnetyczno-proszkowa (MT),
Prdw wirowych (ET),
Ultradwikowa (UT),
gdzie: m liczba uszkodze w czasie T,
Radiograficzna (RT),
ti - i - to czas do uszkodzenia
Wizualna (VT),
2. Obiekty z istotnym czasem odnowy:
Szczelnoci (LT),
Wspczynnik gotowoci technicznej (dyspozycyjnoci)
Do najczciej stosowanych nale badania wizyjne, drganiowe, ultradwikowe,
termograficzne, elektromagnetyczne (w tym najbardziej popularne wiroprdowe i
magnetyczno proszkowe),radiograficzne, bazujce na technologii laserowej oraz
gdzie: MRT redni czas napraw Mean Repair Time badania emisji akustycznej.
k prawdopodobiestwo, e w danej chwili t wyrb (obiekt) bdzie 24.Omwi ryzyko zagroenia wypadkiem w operacjach lotniczych
zdatny do pracy, Kada operacja lotnicza niesie ze sob ryzyko wystpienia zdarzenia/wypadku.
ti i ty czas do uszkodzenia, czyli zmienna losowa t Operacja lotnicza to zoony proces, ktry rozpoczyna si i koczy na ziemi.
MTBF - redni czas midzyawaryjny Wystpienie wypadku niesie ze sob straty ekonomiczne i materialne, a nawet
Obiekty nienaprawialne:
skutkowa moe utrat ycia. Do czynnoci wpywajcych na zmniejszenie ryzyka
R (T) niezawodno jako prawdopodobiestwo
m liczba poprawnie pracujcych wyrobw czasie T, wystpienia wypadku nale:
n liczba wyrobw, ktre rozpoczy prac w momencie t = 0 - Dziaanie wedug ustalonego schematu (instrukcje, checklisty)
Z (T) wskanik uszkodze - Odpowiednie rozoenie obowizkw
m liczba poprawnie pracujcych wyrobw czasie T, - Rzetelne wykonywanie pracy (przegldy, obsuga, zachowanie BHP, eksploatacja
n liczba wyrobw, ktre rozpoczy prac w momencie t = 0 itd.)
- Asertywne zachowanie
- Znajomo swojego zakresu odpowiedzialnoci
- Znajomo zasady dziaania urzdze i narzdzi w miejscu pracy
- Porzdek i czysto w miejscu pracy (zapobieganie FOD)
22. Jakie moduy (podsystemy) zawiera system wsparcia procesu eksploatacji - Przestrzeganie czasu pracy
techniki lotniczej? - Przestrzeganie czasw i ogranicze eksploatacyjnych (czasy pracy urzdze oraz
Wersja krtka: utrzymanie ich pracy w dopuszczalnych parametrach)
System Informatyczny SAMANTA wersja Online to zbir moduw wsparcia - Umiejtno komunikacji i wsppracy w zaogach/zespoach wieloosobowych
eksploatacji Statkw Powietrznych (SP) bdcych na wyposaeniu Polskich Si
Zbrojnych.
Moduy SI SAMANTA
Statki Powietrzne (samoloty i migowce) Bezzaogowe Statki Powietrzne
Tribologia Obrona Przeciw Lotnicza
Wymiana danych SI SAMANTA z SI TURAWA - w trakcie opracowania
Metrologia:
o Aparatura Kontrolno Pomiarowa
o Przyrzdy
o Ruchome Warsztaty Obsugowo Remontowe i kontenery specjalistyczne
o Sprzt Naziemnej Obsugi Statkw Powietrznych
o Wyposaenie Wysokociowo Ratunkowe
23. Jakie metody diagnostyczne wykorzystujemy w badaniach nieniszczcych?