Vous êtes sur la page 1sur 13

Fizik / Physic

PUSAT TUISYEN MEKA BESTARI & INDERA Tingkatan 4

2.8 Daya Graviti / its velocity-time graph.


(a) Perhatikan gambarfoto dan terangkan halaju
Gravitational Force bola.
Observe the photograph and describe the velocity of
Pecutan Graviti, g the ball.
Gravitational Acceleration, g Halaju bola itu meningkat dengan seragam.
The velocity of the ball increases uniformly.
Pecutan disebabkan oleh graviti, g, ialah (b) Apakah yang boleh anda simpulkan daripada
pecutan bagi objek yang disebabkan oleh graf kecerunan v t?
daya tarikan graviti. What can we deduce from the gradient of the v t
Acceleration due to gravity, g, is the acceleration graph?
of an object due to the pull of the gravitational Kecerunan ialah pecutan bola itu.
force . The gradient is the acceleration of the ball.
(c) Terangkan gerakan bola tersebut
Nilai piawai bagi pecutan graviti, g, ialah Describe the motion of the ball.
9.81 m s-2. Nilai g yang sering digunakan Bola tersebut bergerak dengan pecutan seragam.
ialah 10 m s-2. The ball moves with constant acceleration.
The standard value of the gravitational Kekuatan Medan Graviti, g
acceleration, g, is 9.81 m s-2. The value of g is Gravitational Field Strength, g
often taken to be 10 m s-2 for simplicity.
Objek jatuh bebas kerana ditarik ke arah
Magnitud bagi pecutan yang disebabkan pusat bumi oleh daya tarikan graviti .
oleh graviti bergantung pada kekuatan Objects experience free fall because they are
medan graviti . pulled towards the centre of the Earth by the
The magnitude of the acceleration due to force of gravity .
gravity depends on the gravitational field
strength .

Aktiviti 1: Pecutan disebabkan gravity


Activity 1: Acceleration due gravity
Kekuatan medan graviti =

Gravitational field strength =


.
Dipermukaan Bumi, kekuatan medan
graviti = 10 N kg1 = 10 m s2
At the surface of the Earth, gravitational field
strength = 10 N kg1 = 10 m s2

Rajah di sebelah menunjukkan gambar foto Definisi : Setiap kilogram jisim pada
stroboskop bagi bola yang jatuh permukaan Bumi mengalami daya graviti
bebas dan graf halaju lawan masa bagi sebanyak 10 N yang bertindak ke atasnya.
gerakannya. Definition : Earth kilogram of mass at the
The diagram on the right shows a stroboscopic Earth's surface has a gravitational force of 10
photograph of a free falling ball and N acting on it.

Copyright Reserved2017 By : Mr Sathya 1


Fizik / Physic
PUSAT TUISYEN MEKA BESTARI & INDERA Tingkatan 4

Jatuh bebas (b) Bandingkan masa yang diambil untuk batu


Free fall mencecah lantai.
Compare the time taken for the stones to reach the
Objek dikatakan 'jatuh bebas' apabila ia floor.
jatuh di bawah daya tarikan graviti sahaja. Sama/same
An object is falling freely when it is falling
under the gravitational force only. (c) Adakah pecutan batu dipengaruhi oleh
jisimnya?
Sehelai kertas tidak jatuh bebas kerana Is the acceleration of each stone influenced by its
kejatuhannya dipengaruhi oleh rintangan mass?
udara . Jisim tidak mempengaruhi pecutan.
A piece of paper does not fall freely because its Mass does not affect the acceleration.
fall is affected by air resistance.
Aktiviti 3: Yang mana satukah mencecah tanah
Objek hanya jatuh bebas di dalam vakum . dahulu?
Ketiadaan udara bermaksud tiada Activity 3: Which one reaches the ground
rintangan udara yangmenentang first?
pergerakan objek.
An object falls freely only in vacuum . The
absence of air means there is no air resistance
to resist the motion of the object.

Di dalam vakum, kedua-dua objek yang


ringan dan berat jatuh bebas. Ia jatuh
dengan pecutan graviti iaitu pecutan
disebabkan oleh graviti, g.
In vacuum, both light and heavy objects fall Bola golf dan sehelai kertas dipegang pada
freely. They fall with the gravitational ketinggian yang sama dan dijatuhkan serentak.
acceleration, that is the acceleration due to Hold a golf ball and a piece of paper at the same
gravity, g. height
and drop them simultaneously.
Aktiviti 2: Pecutan disebabkan gravity (a) Objek yang manakah mencecah tanah
Activity 2: Acceleration due gravity dahulu?
Pegang dua biji batu yang berbeza saiz pada Which object reaches the floor first?
ketinggian yang sama, kemudian kedua-dua batu Bola golf.
itu dijatuhkan serentak daripada ketinggian yang The golf ball.
sama. (b) Terangkan mengapa./Explain why.
Hold two stones of different sizes at the same height Kertas mempunyai luas pemukaan yang besar.
and then drop both stones simultaneously from the Jadi lebih banyak rintangan udara yang
same height. bertindak ke atasnya.
(a) Huraikan bagaimana halaju berubah. The paper has large surface area. As such, the air
Describe how the velocity changes. resistance acting on it is big.
Halaju meningkat dengan seragam.
The velocity increases u

niformly.

Copyright Reserved2017 By : Mr Sathya 2


Fizik / Physic
PUSAT TUISYEN MEKA BESTARI & INDERA Tingkatan 4

A bigger air resistance acts the feather


because it has a large surface area .

Daya graviti pada duit syiling mampu untuk


mengatasi rintangan udara lebih baik
daripada bulu pelepah.
The gravitational force on the coin is able to
Ulangi dengan bola golf dan sehelai kertas yang overcome air resistance better than the
direnyukkan. feather.
Repeat with a golf ball and a piece of paper which is
crumpled. Duit syiling dan bulu pelepah yang sama
(a) Objek yang manakah mencecah tanah diletakkan di dalam satu tiub vakum dan
dahulu? kemudian dijatuhkan serentak pada ketinggian
Which object reaches the floor first? yang sama.
Kedua-duanya mencecah tanah pada masa The same coin and feather are put into a vacuum tube
yang sama. and then dropped simultaneously from the same height.
Both reach the floor at the same time.
(b) Terangkan mengapa./Explain why. Pemerhatian/Observation
Kedua-dua objek mempunyai saiz dan luas Kedua-dua objek mencecah ke bawah silinder
pemukaan yang sama. Jisim tidak memberi pada masa yang sama .
kesan kepada pecutan graviti. Both objects reach the bottom of the cylinder at the
Both objects have same size and surface area. same time.
Mass does not affect gravitational acceleration.
Penjelasan/Explanation
Di dalam keadaan vakum, tiada rintangan
Aktiviti 4: Perbezaan antara jatuh bebas di atmosfera udara. Hanya terdapat satu daya yang
(udara) dan jatuh bebas di dalam vakum bagi bertindak ke atas objek iaitu daya graviti .
duit syiling dan bulu pelepah. In vacuum, there is no air resistance . The only
Activity 4: The difference between free fall in atmosphere force acting on both objects is the force of
and free fall in a vacuum of a coin and a gravity .
feather.
Duit syiling dan bulu pelepah dilepaskan daripada Kedua-dua objek jatuh bebas dengan
ketinggian yang sama serentak di dalam makmal. pecutan yang disebabkan graviti walaupun
A coin and a feather are released from the same berbeza dari segi jisim dan bentuk .
height simultaneously in the laboratory. Both objects free fall with acceleration due to
gravity despite the differences in their mass and
Pemerhatian/Observation shapes .
Duit syiling jatuh lebih cepat daripada bulu
pelepah.
The coin falls faster than the feather.

Penjelasan/Explanation
Rintangan udara yang besar bertindak ke
atas bulu pelepah kerana ia mempunyai
luas permukaan yang besar.

Copyright Reserved2017 By : Mr Sathya 3


Fizik / Physic
PUSAT TUISYEN MEKA BESTARI & INDERA Tingkatan 4

g sebagai Kekuatan Medan Graviti. g diapit kepada kerusi oleh pengapit-G.


sebagai Pecutan yang disebabkan Graviti Cut a piece of ticker tape about 2.5 m long and pass
g as Gravitational Field Strength. g as through the ticker timer which is clamped to a stool
Acceleration due to Gravity using G-clamp.

2 Sambungkan satu hujung pita pada pemberat


Sebuah objek yang jatuh bebas berdekatan 100 g.
dengan permukaan bumi akan memecut Attach one end of the tape to the 100 g slotted weight.
pada 10 m s-2.
An object falling freely near the earth's surface 3 Hidupkan jangka masa detik dan pemberat
will accelerate at 10 m s-2. dilepaskan supaya ia jatuh bebas.
Switch on the ticker timer and release the slotted
Setiap kilogram jisim yang berdekatan weight so that it falls freely.
dengan permukaan bumi mempunyai daya
graviti 10 N yang bertindak ke atasnya. 4 Kaji pita itu untuk menentukan nilai bagi pecutan
Each kilogram of mass near the earths surface disebabkan oleh graviti, g.
has a gravitational force of 10 N acting on it. Analyse the tape to determine the value of the
acceleration due to gravity, g.
Kekuatan medan graviti , g = 10 N kg-1
Gravitational field strength, g = 10 N kg-1

Pecutan disebabkan gravity g = 10 m s-2


Acceleration due to gravity, g = 10 m s-2

Nilai g boleh ditulis sebagai 10 m s-2 atau


10 N kg-1.
The approximate value of g can be written
either as 10 m s-2 or as 10 N kg-1.

Aktiviti 5: Pecutan yang disebabkan graviti


Activity 5: Acceleration due to gravity

Tujuan/Aim
Menentukan pecutan disebabkan gravity
To determine the acceleration due to gravity. Perbincangan/Discussion
1 Mengapakah sukar untuk menentukan
Radas/Apparatus pergerakan objek yang jatuh dengan hanya
Jangka masa detik, bekalan kuasa 12 V, bangku, memerhatikannya jatuh?
pengapit-G, pemberat, pita detik Why is it difficult to describe the motion of a falling
Ticker timer, 12 V ac power supply, stool, G-clamp, object by just observing it fall?
slotted weight, ticker tape. Objek bergerak sangat laju.
The object moves very fast.
Prosedur/Procedure 2 Apakah jenis pergerakan objek jika ia jatuh di
1 Potong sekeping pita detik lebih kurang 2.5 m bawah tarikan graviti?
panjang dan lalukan melalui jangka masa detik What is the type of motion of an object falling under
yang the pull of gravity?

Copyright Reserved2017 By : Mr Sathya 4


Fizik / Physic
PUSAT TUISYEN MEKA BESTARI & INDERA Tingkatan 4

3 Mengapakah pergerakan pemberat boleh 8 Bandingkan nilai bagi g daripada eksperimen


diandaikan sebagai jatuh bebas? jika anda mengulangi eksperimen dengan
Why is it that the motion of the slotted weight can be menggunakan pemberat 200 g dan 300 g.
assumed to be a free fall? Compare the values of g from the experiment if you
Ringtangan udara yang kecil boleh diabaikan. repeat the experiment using 200 g and 300 g weights.
The small air resistance is negligible. Keputusan sepatutnya sama.
4 Apakah langkah yang akan anda ambil untuk The result sh
mengurangkan geseran antara pita dan jangka ould be the same.
masa detik? 9 Apakah yang boleh anda simpulkan tentang
What steps did you take to minimise the friction hubungan antara g dan jisim bagi objek yang
between the ticker tape and the ticker timer? jatuh?
Pegang pita detik dalam keadaan menegak dan What can you conclude about the relationship between
lepaskannya. Pastikan ia jatuh mealui jangka g and the mass of the falling object?
masa Jisim tidak mempengaruhi pecutan graviti, g.
detik dengan lancar. Mass does not affect the gravitational
Hold the ticker tape vertically when releasing it. acceleration, g.
Make sure it slips through the ticker timer
smoothly.
5 Terangkan mengapa perlu menjatuhkan Berat
pemberat daripada kedudukan yang tinggi. Weight
Explain the need for the slotted weight to be dropped
from a high position. Berat, W, bagi sesuatu objek ialah daya
Pengiraan akan menjadi lebih tepat kerana ralat graviti yang dikenakan ke atasnya.
eksperimen dikurangkan. The weight, W, of an object is the gravitational
The calculation will be more accurate because force acting on it.
experimental errors are reduced.
6 Tunjukkan bagaimana anda mengira g daripada Berat ialah daya dan diukur dalam unit
pita. Newton, N . Berat ialah kuantiti vektor .
Show how you would calculate g from the tape. Weight is a force and is measured in Newton, N
. Weight is a vector quantity.

Sebiji batu yang berjisim m, dilepaskan


7 Bandingkan nilai pecutan disebabkan oleh jatuh bebas pada pecutan graviti, g.
graviti daripada aktiviti ini dengan nilai yang A stone of mass, m, is released and free falls
sebenar. with a gravitational acceleration of g.
Berikan alasan yang munasabah bagi perbezaan
di antara dua nilai tersebut. Daya yang bertindak ke atas batu hanyalah
Compare the value of the acceleration due to gravity berat, W, di mana ianya menuju ke arah
from this activity with the actual value. Give possible bawah.
reasons for any difference in these two values. The only force acting on the stone is its weight,
Nilai daripada eksperimen adalah lebih rendah W, which is downward.
berbanding dengan nilai sebenar. Sebabnya ialah
rintangan akibat jangka masa detik. / The value Hukum gerakan Newton kedua:
from the experiment is lower than the actual Newtons second law of motion:
value.
F = ma di mana/where F = W , a = g

Copyright Reserved2017 By : Mr Sathya 5


Fizik / Physic
PUSAT TUISYEN MEKA BESTARI & INDERA Tingkatan 4

Oleh itu/Therefore: Pengiraaan


W = mg Calculation
W = berat/weight m = jisim/mass Untuk objek yang jatuh dengan pecutan, g, berikut
g = pecutan graviti/acceleration due to gravity adalah persamaan-persamaan yang berkaitan:
For an object falling with acceleration g, the following
***unit bagi g ialah = m s-2 equations apply:
***the unit of g is = m s2 1 v = u + gt
2 s = ut + gt 2
3 s = (u + v)t
4 v 2 = u 2 + 2gs

di mana/where
s = sesaran/displacement
v = halaju akhir/final velocity
u = halaju awal/initial velocity
t = masa/time

Nota/Notes:
Berat/Weight Jisim/Mass 1. Apabila sebuah objek jatuh bebas:
Daya graviti yang Jumlah jirim di dalam a = g = 10 m s-2 (pecutan)
bertindak ke atas objek. objek. When an object fall freely: a = g = 10 m s-2
The force of gravity acting The amount of matter in (acceleration)
on the object. the object.
2. Apabila sebuah objek dilambung ke atas:
Berat sesuatu objek Jisim sesuatu objek a = g = 10 m s-2. (nyahpecutan)
berubah dengan tidak berubah walau di When an object is thrown upwards:
kekuatan medan graviti mana-mana. a = g = 10 m s-2. (deceleration)
pada sesuatu tempat. The mass of an object is
The weight of an object unchanged anywhere. 3. Pada kedudukan yang tertinggi, v = 0.
changes with the At the highest point, v = 0.
gravitational field
strength at the location. 4. Jatuh ke bawah, v adalah positif.
Downward direction, v is positive.
Kuantiti terbitan Kuantiti asas
A derived quantity A base quantity 5. Arah ke atas, v adalah negatif.
Upward direction, v is negative.
Kuantiti vektor Kuantiti skalar
A vector quantity A scalar quantity

Unit SI/SI unit : Unit SI/SI unit :


Newton, N/Newton, N Kilogram, kg/Kilogram,
kg

Copyright Reserved2017 By : Mr Sathya 6


Fizik / Physic
PUSAT TUISYEN MEKA BESTARI & INDERA Tingkatan 4

Andaikan g = 10 m s-2 dan tiada rintangan udara.


Assume g = 10 m s-2 and there is no air resistance.

CONTOH 1 / EXAMPLE 1
Sebiji batu jatuh daripada
ketinggian 45 m.
(a) Berapa lamakah masa
yang diambil oleh
batu itu untuk mencecah ke
tanah?
(b) Berapakah halaju batu
itu semasa ia menghentam
lantai?

A rock falls from a height of


45 m. CONTOH 3 / EXAMPLE 3
(a)How long does it take to reach the ground? Amir menjatuhkan batu ke dalam perigi. Jika jarak antara
(b)What is its velocity as it hits the ground? bahagian atas perigi dan permukaan air ialah 20 m,
(a) berapakah masa yang diambil oleh batu itu untuk sampai
Penyelesaian/Solution ke permukaan air?
(b) berapakah halaju batu itu apabila ia terkena permukaan
air?

Amir releases a stone into a well. If the distance between the


top of the well and the water surface is 20 m,
(a) what is the time required for the stone to reach the
surface of the water?
(b)what is the velocity of the stone when it strikes the surface
of the water?

Penyelesaian/Solution
CONTOH 2 / EXAMPLE 2
Sebiji bola dilambung ke atas daripada tanah
dengan halaju 30 m s1. Selepas beberapa lamakah
bola itu akan menyentuh tanah semula?

A ball is thrown upwards from the ground with a


velocity of 30 m s1. After how many seconds will it
strike the ground again?

Penyelesaian/Solution

Copyright Reserved2017 By : Mr Sathya 7


Fizik / Physic
PUSAT TUISYEN MEKA BESTARI & INDERA Tingkatan 4

CONTOH 4/ EXAMPLE 4
Suatu objek yang berjisim 5 kg dilepaskan dari sebuah
bangunan setinggi 500 m. Berapakah
(a) berat objek itu?
(b) kekuatan medan graviti?
(c) masa yang diambil untuk sampai ke tanah ?

An object of mass 5 kg is released from a tall building of


height 500 m. What is the
(a) weight of the object?
(b) gravitational field strength?
(c) time taken to reach the ground?
CONTOH 6/ EXAMPLE 6
Penyelesaian/Solution Lakarkan graf bagi yang berikut untuk menunjukkan objek
dilambung ke atas
Sketch the following graphs for an object that thrown upward

a) Graf sesaran masa / Displacement time graph


b) Graf halaju masa / Velocity time graph
c) Graf pecutan masa / Acceleration time graph

CONTOH 7/ EXAMPLE 7
Lakarkan graf halaju-masa untuk menunjukkan objek
dilambung ke atas dan jatuh ke bawah
Sketch velocity-time graph to describe the motion for an
abject thrown upward and fall

CONTOH 5/ EXAMPLE 5
Lakarkan graf bagi yang berikut untuk menunjukkan objek
jatuh bebas.
Sketch the following graphs for an object that is falling freely.

a) Graf sesaran masa / Displacement time graph


b) Graf halaju masa / Velocity time graph
c) Graf pecutan masa / Acceleration time graph

Copyright Reserved2017 By : Mr Sathya 8


Fizik / Physic
PUSAT TUISYEN MEKA BESTARI & INDERA Tingkatan 4

Copyright Reserved2017 By : Mr Sathya 9


Fizik / Physic
PUSAT TUISYEN MEKA BESTARI & INDERA Tingkatan 4

Copyright Reserved2017 By : Mr Sathya 10


Fizik / Physic
PUSAT TUISYEN MEKA BESTARI & INDERA Tingkatan 4

Copyright Reserved2017 By : Mr Sathya 11


Fizik / Physic
PUSAT TUISYEN MEKA BESTARI & INDERA Tingkatan 4

Copyright Reserved2017 By : Mr Sathya 12


Fizik / Physic
PUSAT TUISYEN MEKA BESTARI & INDERA Tingkatan 4

Copyright Reserved2017 By : Mr Sathya 13