Vous êtes sur la page 1sur 11

1.

Wprowadzenie teoretyczne do zagadnie globalizacji: czynniki globalizacji wg Yipa,


korzyci i konsekwencje procesw globalizacyjnych
czynniki zewntrzne czynniki wewntrzne
czynniki polityczno- czynniki rynkowe czynniki kosztowe czynniki
prawne konkurencyjne
integracja ekonomiczna zmniejszajce si rnice w denie do osigania nieustanny wzrost poziomu
olbrzymich obszarw i rozwoju gospodarczym globalnych korzyci skali obrotw handlu wiatowego
powstawanie blokw wielu krajw wykorzystywanie efektw wzrost liczby krajw
gospodarczych upodabnianie si stylw synergii konkurentw
liberalizacja i deregulacja ycia ludzi z rnych korzyci z efektu wzrost udziau
handlu wiatowego krajw wiata dowiadczenia zagranicznych podmiotw
znoszenie barier taryfowych wzrost dochodu per capita w efekty zakresu w strukturze wasnoci
i pozataryfowych krajach uprzemysowionych przedsibiorstw krajowych
ograniczajcych wymian zrnicowanie kosztowe
postpujcy wzrost siy krajw nasilajca si
dbr i usug, zwaszcza nabywczej ludnoci w wspzaleno
dziki negocjacjom w rnych regionach wiata pojawienie si krajw nowo ekonomiczna krajw i
ramach GATT, a obecnie uprzemysowionych o kontynentw
WTO konwergencja popytu duych zdolnociach
(kalifornizacja potrzeb) produkcyjnych i niskich pojawianie si nowych
prywatyzacja krajw, w konkurentw na rynku
ktrych dotychczas pojawienie si marek kosztach pracy (wzgldna
globalnych przewaga) globalnych
dominowaa wasno
pastwowa rozwj reklamy globalnej globalna lokalizacja rosnca kooperacja
dziaalnoci przedsibiorstw w skali
otwarcie na wiat transferowalny marketing globalnej
gospodarek krajw rosnca dynami wdraania
unifikacja i doskonalenie
postkomunistycznych
rodkw transportu innowacji technologicznych powstawanie globalnych
sieci wspzalenoci w
malejcy poziom i zakres wzrost kosztw B+R poszczeglnych dziedzinach
rozwj turystyki tworzcy
kontroli rzdowej wytwrczoci
klienta globalnego rosncy koszt rozwoju
malejca rola rzdw jako produktu oraz jednoczesne budowa coraz wikszej
pojawienie si organizacji
producentw i systematyczne skracanie liczby aliansw
dziaajcych jako klienci
konsumentw jego cyklu ycia strategicznych
globalni
wzrost znaczenia i siy efektywno zaopatrzenia zmiana w strukturze i
wzrost regionalnych i
oddziaywania korporacji (usprawnienia logistyczne) ostroci walka
globalnych sieci dystrybucji
transnarodowych na konkurencyjnej
oddziaywanie postpu obnika kosztw w
polityk rzdw
dziedzinie transportu
poszczeglnych gospodarek technicznego i
narodowych technologicznego mobilno produkcji
dereglamentacja w sferze istnienie krajw wiodcych wyczno techniki
telekomunikacji i finansw
uatwiajca wymian
informacji i otwarcie
rynkw finansowych
wprowadzenie
porwnywalnych w skali
wiatowej standardw
technicznych i
jakociowych
ujednolicenie niektrych
regulacji marketingowych

Zalety procesw globalizacji:


uatwione uczestnictwo w wymianie midzynarodowej sprzyjajce osignitemu przez
eksport rozwojowi gospodarczemu
szeroki dostp do informacji i atwiejsz wymian wiedzy zmniejszajc poczucie izolacji
spoeczestw
rozmontowywanie monopoli firm narodowych dziki wchodzcym na rynki nowym
przedsibiorstwom, a take wzbogacanie lokalnych gospodarek o nowe technologie.
Negatywne skutki globalizacji:
pogbiajca si przepa midzy krajami bogatymi a ubogimi (tzw. wspczynnik GINI,
mierzcy nierwno w dystrybucji dochodu i/lub wydatkw potwierdza, e kraje bogate
maj tendencj do coraz wikszego bogacenia si, za kraje ubogie stoj na granicy
cakowitej marginalizacji w obliczu zjawisk globalizacyjnych)
brak zmieszania skali ubstwa osb yjcych poniej progu ubstwa na wiecie oraz brak
gwarancji stabilizacji gospodarczej (powiksza si liczba osb yjcych poniej progu
ubstwa, czyli za 1 USD dziennie)
pojawianie si negatywnych zjawisk spoecznych zwizanych z migracjami, takich jak
konflikty na tle etnicznym u utrwalajce si rnice statusu spoecznego imigrantw bdce
czci szerszego zjawiska, ktre N. Chomsky nazywa trzeciowiatyzacj
(ThirdWorldization)
Oglne zalety procesw globalizacji:
wzrost efektywnoci i konkurencyjnoci
spadek kosztw produkcji i komunikacji
liberalizacja i demokratyzacja systemu wiatowego
moliwo przyspieszenia wzrostu w obszarach zacofanych
zwikszona moliwo uczestnictwa w procesach wiatowych
wyanianie si nowych (wschodzcych) rynkw i podmiotw gospodarczych
wzrost jakoci wyrobw i usug
powstanie nowych zawodw
stopniowe zanikanie barier we wsppracy midzynarodowej
wzrost wiadomoci midzynarodowej i mylenia globalnego
wiksza wsppraca midzynarodowa przy rozwizywaniu wsplnych problemw
wzrost pluralizmy na wiatowej scenie politycznej
atwiejszy dostp do zrnicowania dbr i usug, nowych technologii, metod zarzdzania,
instytucji, osigni kulturowych, rozrywki
przyspieszona dyfuzja postpu naukowo-technicznego
upodobnianie si wzorcw rozwoju spoeczno-ekonomicznego
normalizacja i standaryzacja w skali wiata
moliwo transferu kapitau do sabiej rozwinitych gospodarek
Ekonomiczno-spoeczne procesy i zjawiska bdce wadami globalizacji:
nierwno w rozwoju ekonomicznym
rozpito w dochodach i poziomie ycia - bogaci si bogac, biedni biedniej
dziaalno Banku wiatowego, Midzynarodowego Funduszu Walutowego, wiatowej
Organizacji Handlu, Unii Europejskiej i innych organizacji ponadnarodowych
eksploatacja rodowiska naturalnego bez troski o przysze pokolenia
demokracja selektywna (typ demokracji, w ktrej wane jest co pasuje wadzy), winna
by zastpiona demokracj partycypacyjn
zagroenie suwerennoci politycznej, pastwowej i narodowej
polityczna i ekonomiczna zaleno mediw
degradacja i zagroenie kultur narodowych, regionalnych i lokalnych
unifikacja kultury w skali globalnej
wyzysk pracownikw w wielkich korporacjach
dyskryminacja kobiet, zatrudnianie dzieci
kontestacje w stosunku do swoicie interpretowanych przez wadze pojcia interesy
spoeczne, na szczeblu centralnym i lokalnym
2. Zjawiska nasilajce globalizacj: koncentracja wasnoci i kapitau, rozwj technologii
informatycznych i telekomunikacyjnych
Ponadto powszechne zjawisko konsolidacji rynkw i koncentracji kapitau powoduje, e palcy
staje si problem nadzoru korporacyjnego.
Zagszczenie otoczenia biznesowego, spowodowane powszechnym dzi udziaem pastw w
wymianie handlowej dziki liberalnym zasadom przepywu dbr i kapitau, powoduje, e
paradoksalnie kurczy si przestrze wspistnienia aktorw gry rynkowej. Istnienie globalnego
rynku, w coraz wikszym stopniu nieskrpowanego przepisami ograniczajcymi dziaania
gospodarcze, powoduje, e dystans midzy poszczeglnymi aktorami gry rynkowej ulega
zmniejszeniu, co z psychologicznego punktu widzenia jest czynnikiem potgujcym wystpowanie
wszelkich napi i konfliktw.

3. Teoria ekonomii a globalizacja - wtpliwoci i paradygmat 'Nowej Ekonomii"


Nowa gospodarka - termin ten pojawi si w kontekcie prb wytumaczenia dugotrwaego
wzrostu gospodarczego w Stanach Zjednoczonych w latach 90. i dotyczy gospodarki
charakteryzujcej si lawinowym postpem technologii oraz rozwojem technik komunikacji i
informacyjnych, ktre stymuluj tempo wzrostu wydajnoci pracy. Konsekwencj tego jest
nieinflacyjny wzrost pac przy jednoczesnej stabilizacji lub wrcz zmniejszeniu bezrobocia (dziki
szybkiemu tworzeniu nowych miejsc pracy w nowych dziedzinach produkcji).

Jednym z podstawowych, wymagajcych wyjanienia zagadnie nowej gospodarki, ktre swoje


mikroekonomiczne rda ma w nowym sposobie prowadzenia dziaalnoci gospodarczej dziki
wykorzystaniu technologii informatycznych i komunikacyjnych oraz Internetu, jest specyfika
nowych produktw na rynku tzw. efekty sieciowe. Ot produkty technik informatycznych generuj
korzyci zwizane z ich wykorzystywaniem proporcjonalnie do liczy uytkownikw. Oznacza to, e
jeli jaki produkt uzyska ju pozycj rynkow, popyt na produkty konkurencyjne bdzie sabn.
Innym zagadnieniem jest kwestia uytecznoci paradygmatu niewidzialnej rki, ktry kreatywno
pracownikw traktuje jako zmienn egzogeniczn (zewntrzn), co nie wydaje si adekwatne w
warunkach, kiedy w nowej gospodarce, opartej na wiedzy, coraz wikszy jest udzia pracownikw
kreatywnych w tworzeniu wartoci dodanej. W tych warunkach zdaje si przewaa paradygmat
twrczej destrukcji.

Nowa Ekonomia rozwj i rozprzestrzenianie sie technologii teleinformatycznych zmienia w


sposb gruntowny teori i praktyk w takich dziedzinach, jak biznes, zarzdzanie, ekonomika i
marketing.
Takie terminy jak telepraca, portal, marketing wirusowy, globalizacja, efekt sieciowy, e-handel,
wirtualna korporacja, prawo Moora, wchodz na stae do sownika wiata biznesu. Okrelenia te
powstay w celu opisania tego nowego rodowiska prowadzenia dziaalnoci gospodarczej.
Oznaczaj one zjawiska, ktre ju zostay uchwycone w aparat pojciowy. Wydaje si te, e Nowa
Ekonomia, jak kada chyba rewolucja, nie przybraa jeszcze ostatecznego ksztatu. Mona nawet
wtpi, czy w ogle przyjmie ona kiedykolwiek jak ostateczn form. Wszak ciga innowacja
jest jedn z jej najbardziej podstawowych cech charakterystycznych.
Pomimo tego, ju dzi mona wyodrbni pewne elementarne cechy tego nowego paradygmatu, w
ktry wchodzi gospodarka wiatowa: informatyzacja, globalizacja, czno sieciowa wszystkiego i
wszystkich, suwerenno klientw oraz kluczowa rola wiedzy.
Technologie teleinformatyczne stanowi szkielet i podstaw Nowej Ekonomii. Systemy
informatyczne stosowane s w biznesie od dugiego czasu, dotd suyy one jednak gwnie
usprawnieniu dotychczasowych praktyk. Dopiero wczenie ich w zintegrowan, globaln sie
tworzy now jako. Od dawna te przedsibiorstwa, szczeglnie te najwiksze, prowadziy
operacje na midzynarodow skal. Relatywnie niskie koszty internetowej infrastruktury
umoliwiaj obecnie podjecie takich operacji znacznie wikszej iloci firm, nawet tych
najmniejszych - jednoosobowych. Bogactwo informacji i atwo dokonywania zakupw w Sieci
daj klientom nieznan dotd si. Wiedza moe rozprzestrzenia si byskawicznie, na due
odlegoci dziki coraz taszej i coraz powszechniejszej infrastrukturze teleinformatycznej.
Ekonomia jest jednym z aspektw ycia spoecznego. Spoeczestwa za istniej dziki
komunikacji. Wszak nasz gatunek nosi przydomek sapiens. W historii ludzkoci postp i wzrost
ekonomiczny wynika z wytworw ludzkiego umysu i innowacji technologicznych. Dostp do
informacji i wiedza o tym co ta informacja oznacza stanowi podstaw rozwoju, rwnie
ekonomicznego. Zmiany w stosowanych nonikach komunikacji powoduj daleko idce przemiany
cywilizacyjne. Wynalazek pisma stworzy staroytne imperia, wynalazek druku da ludzkoci
renesans, pastwa narodowe i krajowe rynki. Media elektroniczne wprowadzaj nas w globalna
wiosk, w ktrej kady jest ssiadem kadego i w ktrej moemy komunikowa si ze sob
interaktywnie. Nowa Ekonomia jest wic prb opisania tych aspektw ycia w globalnej,
interaktywnej wiosce, ktre odnosz si do prowadzenia dziaalnoci gospodarczej.
Do niedawna informacja pyna w zasadzie tymi samymi kanaami i w tym samym tempie co jej
materialne noniki - a wic stosunkowo powoli i w sposb linearny, z punktu A do punktu B.
Wynalazek mikroprocesora i poczenie niezliczonych mikroprocesorw w globaln sie sprawia,
e informacja oddziela si od nonikw materialnych i zaczyna przepywa we wszystkich
kierunkach, z tak dua prdkoci, e, podobnie jak elektryczno, bardziej jest ni wdruje. Nowa
Ekonomia nie niweluje ludzkich potrzeb materialnych. Jednake warto rynkowa produktw
zawsze czya si z informacj zawart w samych produktach, jak te informacji o produktach -
metodach ich wytwarzania, potrzebach klientw, etc. Rozwijajce si noniki teleinformatyczne
pozwalaj na znacznie szersze wykorzystywanie dostpnoci informacji dla celw biznesowych.
Pojawia si nawet caa gama wirtualnych dbr i usug, ktre nie istniej w przestrzeni fizycznej, a
pomimo tego niejednokrotnie s bardzo wysoko wyceniane przez mechanizmy rynkowe.
Nowa Ekonomia opisuje nowe rodowisko biznesu, w ktrym informacja i wiedza, dziki
technologiom teleinformatycznym, staj si podstawowym motorem rozwoju ekonomicznego, jak
te podstawowym kryterium przesdzajcym o biznesowym sukcesie lub porace jednostek, firm,
regionw i caych gospodarek. Informacja i wiedza tworz warto dodan, podnosz wydajno i
efektywno gospodarowania. W chwili obecnej najwaniejszym czynnikiem w tej grze jest
Internet. Kada technologia czy si z pewnymi uwarunkowaniami i moliwociami. Technologie
i zastosowania Internetu otwieraj nowe moliwoci interakcji pomidzy konsumentami, firmami i
partnerami handlowymi. Relatywnie niskie koszty, rozpowszechnienie i otwarty charakter Internetu
pozwalaj zakada, e ju wkrtce stanie si on podstawowym narzdziem komunikacji
biznesowej. Kada firma, nawet jeeli nie ma swojej strony internetowej, powinna wzi pod
uwag to nowe medium komunikacji, jako bardzo wany czynnik w konkurencyjnej strategii i
taktyce. Bdem jednak byoby przypuszczenie, e same inwestycje w stacje komputerowe i
internetow domen przynios firmie efekty w postaci wzrostu wydajnoci, ekonomiki
gospodarowania, zwikszenia przychodw i zysku. Internetowa infrastruktura to jedynie narzdzie
czce ze sob ludzkie umysy. Jako i wysiek tych umysw, wspomaganych interaktywnymi
mediami, moe dopiero przynie podane owoce.
4. Liberalizm ekonomiczny jako podstawa procesw globalizacyjnych; globalizacja a
regionalizacja
Liberalizm gospodarczy, liberalizm ekonomiczny - system pogldw ekonomicznych i oparty na
jego zasadach typ polityki gospodarczej, ktrych fundamentem jest cakowita neutralno pastwa i
innych organizacji gospodarczych i politycznych wobec przebiegu procesw gospodarczych.
Wychodzc z zaoenia, e kady czowiek kieruje si zasad korzyci materialnej (homo
oeconomicus), przedstawiciele liberalizmu gospodarczego gosili konieczno istnienia penej
swobody dziaalnoci podmiotw gospodarczych, ktra w warunkach wolnej konkurencji i
zapewnienia przez pastwo nienaruszalnoci wasnoci prywatnej zapewni szybki rozwj
gospodarki.
- ekonomizacja i urynkowieniu wszelkich dziedzin ycia,
- redukcja roli pastwa i sektora publicznego,
- prywatyzacja problemw publicznych,
- walka o ograniczenie zobowiza i jak najwiksze przywileje jako warunkach wzmocnienia
pozycji konkurencyjnej,
- dominacja komercyjnej kultury konsumpcyjnej oraz
- redystrybucji dochodw w gr.
c)Wadza pastwowa ulega dezagregacji pomidzy szczebel globalny, regionalny i subpastwowy.
Powstaj midzynarodowe systemy/ustroje dotyczce np. handlu towarami, usugami,
midzynarodowego systemu walutowego, przepywu kapitau, ochrony rodowiska, rozstrzygania
sporw midzynarodowych, kanonu praw czowieka, ktrym rzdy w coraz wikszym stopniu
musz si podporzdkowa. Jednoczenie nastpuje koncentracja bogactwa i ponadnarodowej
wadzy (przy pozornym jej rozproszeniu). Jej moliwoci dyktowania wiatu swoich warunkw
cay czas rosn.

Regionalizacja proces wydzielania regionw, forma klasyfikacji, w ktrej wystpuje dodatkowe


kryterium ssiedztwa przestrzennego. Dokonujc regionalizacji wydzielamy wiksze terytoria
zoone z mniejszych obszarw o podobnych, badanych cechach (region strefowy lub skupione
wok jakiego orodka (region wzowy). Procesy midzynarodowej integracji gospodarczej.
Wspczesna gospodarka wiatowa rozwija si pod wpywem dwch gwnych procesw. Z jednej
strony s to procesy globalizacji, a z drugiej regionalizacji. Procesy te wzajemnie si uzupeniaj i
s ze sob cile zwizane, mona je zatem traktowa jako dwie fazy tego samego procesu
internacjonalizacji. W tym rozumieniu integracja moe by traktowana jako etap przejciowy na
drodze do globalizacji.
Analiza procesw regionalizacji i globalizacji nie moe by prowadzona bez uwzgldnienia
uwarunkowa regionalnych. To wanie regiony, gwni beneficjenci procesw globalizacji i
regionalizacji, ksztatuj te procesy, reguluj ich wpyw, decydujc o ich ostatecznym ksztacie i
wymiarze.
Globalizacja postrzegana jest jako coraz intensywniejsze rozpowszechnianie si okrelonych
wzorcw i zasad oraz unifikacja coraz wikszych obszarw naszego ycia. W tym kontekcie
regionalizacj naley traktowa jako denie do zachowania elementw autonomii, okrelonej
odrbnoci i jako form przeciwstawiania si tendencjom globalizacyjnym.
Si napdow globalizacji jest denie za wszelk cen i bez granic do bogacenia si jednostek
i caych grup spoecznych. Bez wtpienia pozytywnym efektem tych de jest wzrost gospodarczy
dajcy si zmierzy przyrostem PKB na jednego mieszkaca, a take rozwj i postp gospodarczy.
Taka filozofia funkcjonowania powoduje jednak, e z pola widzenia gin ludzie i ich potrzeby.
Regionalizacja zrodzia si, wic z potrzeby denia do uczynienia rozwoju bardziej ludzkim .
5. Rola i znaczenie bezporednich inwestycji zagranicznych dla gospodarek krajw
goszczcych
Przy niewystarczajcym poziomie krajowych oszczdnoci i wci jeszcze niskiej zdolnoci
akumulacyjne, zasilenie kapitaem zagranicznym stanowi gwny czynnik rozwoju gospodarczego i
midzynarodowej konkurencyjnoci gospodarki. Najbardziej podany jest przy tym napyw
kapitau zagranicznego w formie BIZ, ze wzgldu na ich dugotrway charakter i pozytywne efekty,
jaki wywieraj one na gospodark, w tym na konkurencyjno.
Dowiadczenia wiatowe wskazuj jednak, e w skutkach, jakie generuj BIZ, przewaaj efekty
pozytywne.
BIZ uznawane s za wany czynnik wzrostu i rozwoju gospodarczego kraju przyjmujcego. Maj
one ponadto niebagatelny wpyw na wzrost konkurencyjnoci gospodarki. Napyw kapitau
zagranicznego zwiksza zasoby inwestycyjne kraju lokaty i zdolno akumulacyjn
przedsibiorstw, z czym zwizany jest przyspieszony wzrost gospodarczy.
Pozytywne efekty Negatywne efekty
zasoby
Dodatkowy kapita Odcicie rodzimych podmiotw od rynkw
podwyszenie kwoty inwestycji zagranicznych
transfer nowych technologii zastpienie produktw lokalnych zagranicznymi
transfer zdolnoci menederskich produktami
marketingowy know-how forma BIZ nieodpowiadajca lokalnemu
dostp do nowych rynkw zbytu zapotrzebowaniu
przedsibiorstwa
Wprowadzenie nowej kultury pracy i Koncentracja na rynku
przedsibiorczoci nieodpowiednie dopasowanie zagranicznego
nowe praktyki konkurowania managementu do struktur lokalnych
wzrost produktywnoci ograniczenie rozwoju lokalnych podmiotw
efekty spill-overs poprzez specjalizacj w produktach wysoko
przetworzonych
podatki
Dodatkowe wpywy z podatkw Redukcja wpyww z podatkw ceny
transferowe
Bilans patniczy
Podwyszenie bilansu poprzez zastpienie Pogorszenie bilansu patniczego przez wzrost
importu poprzez inwestycje importu i spadek eksportu poprzez wyparcie
podwyszenie eksportu lokalnych eksporterw
Midzynarodowa integracja
Lepsze powizania z rynkiem Wyparcie przedsibiorstw eksporterw
midzynarodowym obnienie eksportu i podwyszenie importu
wczenie do midzynarodowych struktur
Polityczna, socjalna i kulturowa sytuacja
Bezporednie przerzucenie krajom fundowanie socjalnego, kulturowego i
przyjmujcym ekonomicznego i politycznego politycznego niepokoju
systemu wprowadzenie nieakceptowalnych wartoci (np.
nowe, dobre praktyki pracy ze praktyki pracy)
udostpnianie nowych norm zachowania i bezporednie wmieszanie zagranicznych
kultury przedsibiorstw w wydarzenia polityczne
6. Strategie lokalizacji rewolucja rynkw konsumenckich
Adaptacja firm do coraz bardziej konkurencyjnego rodowiska, w ktrym dziaaj oraz z szybkich
zmian technologicznych.
Celem wyboru lokalizacji jest takie umiejscowienie geograficzne dziaalnoci firmy, ktre
przyniesie najwicej korzyci.
Lokalizowanie produkcji poza granicami kraju jest obok rozszerzenia i zdobywania nowych
rynkw tworzenia joint ventures i zwierania aliansw strategicznych, dziaaniem bdcym
podstaw do ewolucji w kierunku globalizacji.
W procesie wyborw lokalizacyjnych naley uwzgldni nastpujce zasady:
tradycyjne przesanki motywujce do inwestowania i lokalizacji rzeczowych inwestycji
ustpuj miejsca nowym przesankom zwizanych w wikszym stopniu z procesem
globalizacji (np. atrakcyjne punkty prowadzenia prac badawczo-rozwojowych)
zagadnienia lokalizacyjne mona z powodzeniem rozwizywa za pomoc odpowiednio
zbudowanych modeli matematycznych
procedury wyboru miejsc lokalizacji s procedurami wieloetapowymi
Zakady produkcyjne lokalizowane w krajach uprzemysowionych wyrniaj si pod wzgldem
innowacyjnoci, natomiast zakady produkcyjne lokalizowane w krajach rozwijajcych si i sabo
rozwinitych wyrniaj si czynnikiem kosztowym.
Z kolei G.S. Yip wyrnia cztery gwne strategie lokalizacji i koordynacji dziaalnoci:
Strategia oparta na eksporcie polega na ogniw acucha wartoci w kraju macierzystym,
na lokowaniu moliwie najwikszej liczby wczeniejszych ogniw acucha wartoci w kraju
macierzystym, na zewntrz za tylko dziaalnoci pniejszych, takich jak sprzeda,
dystrybucja i serwis. Bya to strategia typowa dla spek japoskich i
poudniowokoreaskich w latach 70. i 80. XX w., zanim zaczy przenosi swoj produkcj
za granic
Strategia multilokalna polega na geograficznym rozproszeniu dziaalnoci i tylko
lunym jej koordynowaniu
Strategia kontrolowanych bezporednich inwestycji zagranicznych jest to odmiana
strategii globalnej, stanowica czsto jeden z etapw odchodzenia od strategii miltilokalnej.
czysta strategia globalna -polega na koncetrowaniu dziaalnoci, ale odrnieniu od
strategii opartej na eksporcie niecaa dziaalno spki jest lokowana w jej kraju
macierzystym, lecz w kilku rnych krajach przy czym w kadym z nich jest umiejscowiony
inny jej rodzaj
Tradycyjne czynniki lokalizacji Przesanki lokalizacyjne firm globalnych
- lokalizowanie firm tam, gdzie koszty - atrakcyjno z punktu widzenia prowadzenia
wytwarzania, tzn. surowcw, materiaw i prac badawczo-rozwojowych (rdo innowacji,
innych czynnikw produkcji s nisze przy wysoka wykwalifikowana kadra) i oczekiwa
danym wolumenie (przewaga komparatywna) wymagajcych klientw
- nisze podatki - atrakcyjny klimat inwestycyjny (np. stabilno
- kwestie wzrostu produktywnoci i osigania polityczna, podatki, prawo) oraz czynniki i
wysokiej jakoci warunki sprzyjajce budowaniu konkurencyjnej
- dogodny transport i strategicznej przewagi (np. blisko gwnych
- jako siy roboczej rynkw, efekt kraju pochodzenia, obecno
- koszt kapitau konkurentw)
- infrastruktura gospodarcza - polityka kursw wymiany walut (zwizek z
- poziom ryzyka politycznego produktywnoci)
7. Budowanie uczestnictwa w rynku globalnym oraz rynki wzrastajce
Uczestniczenie w rykach poza granicami kraju macierzystego dziaa jako czynnik zarwno
internacjonalizacji (geograficznej ekspansji dziaalnoci), jak i globalizacji (strategii globalnej
zintegrowanej).
dokonywanie wyborw na podstawie odrbnie traktowanej atrakcyjnoci poszczeglnych
krajw (pierwsze midzynarodowe rynki Heinekena)
dobr rynkw wedug globalnego podejcia strategicznego (cieki ekspansji spek
japoskich)
Typy uczestnictwa w rynku globalnym
Osignicie globalnego poziomu uczestnictwa w rynku wymaga posiadania znaczcego udziau w
rynku globalnym, racjonalnej rwnowagi midzy terytorialnym rozproszeniem dziaalnoci i
rynkw przedsibiorstwa oraz bycia obecnym na rynkach krajw o globalnym znaczeniu
strategicznym.
udzia w rynku globalnym przewaga wynikajca z duego udziau w rynku moe by
wzmocniona w przekroju midzynarodowym, a nie w skali jednego tylko kraju;
przedsibiorstw, ktre stosuje globalne podejcie do wytwarzania, koncentrujc swoj
produkcj w jednym lub kilku krajach moe wykorzystywa swoj przewag kosztowe
kolejno kraj po kraju
rwnowaga globalna duy udzia w rynku globalnym jest spraw wan ale to nie
przesdza o uczestnictwie przedsibiorstwa w rynku globalnym Przedsibiorstwo globalne
potrzebuje te, aby geograficzna dystrybucja jego przychodw pozostawaa w racjonalnej
rwnowadze z rynkiem oglnowiatowym. Zazwyczaj oznacza to, e przychody
przedsibiorstwa nie powinny by skoncentrowane w kilku tylko krajach i e udzia w runku
kadego z kraj nie powinien zbytnio odbiega od jego udziau w rynku globalnym.
obecno na globalnych rynkach strategicznych rola krajw o globalnym znaczeniu
strategicznym, s one istotne bez wzgldu na ich jednostkow atrakcyjno. Jest wiele
powodw, dla ktrych jaki kraj moe mie globalne znaczenie strategiczne
bycie powanym rdem dochodw lub zyskw
bycie macierzystym rynkiem klientw globalnych
bycie macierzystym rynkiem konkurentw globalnych
bycie znaczcym rynkiem konkurentw globalnych
bycie gwnym rdem innowacji przemysowych

8. Konfiguracja strategiczna jako czynnik midzynarodowej strategii przedsibiorstw: rola


czynnikw krajowych i zdobywanie przewagi konkurencyjnej (przewaga strategiczna i
komparatywna)
9. Koszty i korzyci globalnej lokalizacji dziaalnoci
Korzyci - globalne podejcie strategiczne do lokalizacji dziaalnoci moe dostarczy wszystkich
gwnych korzyci pyncych z globalizacji, tzn. umoliwi obnik kosztw, poprawi jako
produktu, wzmocni preferencje klientw oraz konkurencyjno przedsibiorstwa.
obnika kosztw
potrzeba minimalizacji patnoci z tytuu ce, podatkw i kosztw transportu. Korzyci skali.
Efekty uczenia si i dowiadczenia daj nisze koszty przy duym wolumenie produkcji.
Korzyci zasigu (poszerzanie dziaalnoci o zoone linie produktw i przedsibiorstwa).
Elastyczno.
poprawa jakoci produktw i efektywnoci programw
wzmacnianie preferencji klientw
wzrost konkurencyjnoci uniezalenienie od warunkowa lokalnych
Niedogodnoci
zmniejszona wraliwo reagowania na potrzeby klientw
Strategia globalna polega na koncentrowaniu niektrych dziaalnoci, co bardzo je oddala od
klientw. To samo zjawisko, oczywicie wystpuje w przypadku stosowania eksportowej
strategii koncentracji. Wzrastajce koszty utrzymywania zapasw, koszty transportu i
konieczno pacenia ce. Aby strategia globalna bya opacalna, wszystkie te koszty musz
by mniejsze ni suma oszczdnoci uzyskanych z tytuu wszystkich wczeniej
omwionych jej korzyci.
wzrost ryzyka kursowego
Realizowanie dziaalnoci przynoszcych warto dodan w krajach, w ktrych spka
uzyskuje niewielkie przychody ze sprzeday, oznacza ponoszenie kosztw w innej walucie
ni uzyskiwane wpywy. Ryzykiem kursowym mona zarzdza kilkoma rnymi
sposobami. Jednym z nich jest spekulowanie, ale wwczas spka musi si wystrzega gry
na zagranicznych rynkach walutowych, ukierunkowanej na realizowanie zyskw
spekulacyjnych na kadym z nich z osobna.
zwikszone ryzyko wykreowania konkurentw
Jednym z podej stosowanych przy tworzeniu globalnej sieci wytwrczej jest taka forma
produkcji za granic, przy ktrej kraj macierzysty spki jest dostawc wyrobw
pozyskiwanych z fabryk zlokalizowanych w innych krajach. Jest to szczeglny przypadek
globalnej lokalizacji dziaalnoci.
Wytwarzanie za granic spotyka si jednak z siln krytyk, dotyczc zwaszcza
niebezpieczestwa spustoszenia korporacji w wyniku przemieszczania za granic
kolejnych ogniw acucha wartoci dodanej. Zagraniczne wytwarzanie jest szczeglnie
niebezpieczne wwczas, gdy dostawcy s bardziej kooperantami ni filiami pozostajcymi
wasnoci spki. Wielu zagranicznych wytwrcw nauczyo si od swojej odbiorcy
prowadzenia interesw na tyle dobrze, e mogli zamieni w jego konkurentw. Nawet
wasne filie mog si sta konkurentami, gdy lokalni menederowie postanowi je wykupi.
trudnoci zwizane z acuchem wartoci dodanej
Globalna sie dziaalnoci, ktrej wzajemnie zalene elementy acucha wartoci dodanej s
rozdzielone midzy rne kraje, nierozerwalne si wie z trudnociami w zarzdzaniu.
Scentralizowana sie strategii eksportowej lub wiksze wzajemne uniezalenienie ogniw
acucha wartoci dodanej, jakie wystpuje przy stosowaniu strategii multilokalnej,
stwarzaj natomiast duo mniej problemw zwizanych z zarzdzaniem. Ze zarzdzanie
sieci globaln moe wpyn zarwno na zmniejszenie efektywnoci, jak i na wzrost
kosztw.
10. Mierzenie globalizacji indeksy
Indeks Globalizacji (ang. Globalization Index) wskanik oceniajcy poziom integracji globalnej.
Indeks Globalizacji opracowany przez A. T. Kearney i magazyn Foreign Policy powsta na
podstawie analizy 12 parametrw. Zgrupowano je w czterech kategoriach pod nazwami: integracja
gospodarcza, kontakty spoeczne, poczenia technologiczne i zaangaowanie polityczne. Wrd 12
parametrw znajduj si: przepywy handlowe i inwestycyjne, ruch ludnoci poza granice kraju,
liczba midzynarodowych pocze telefonicznych, korzystanie z Internetui czonkostwo w
midzynarodowych organizacjach.
Indeks wolnoci inwestycyjnej (Investment Freedom Index) mierzy swobod
przepyww finansowych, zwizan z moliwoci inwestowania na rynkach
midzynarodowych. Jest jednym z elementw skadowych indeksu wolnoci ekonomicznej
(Economic Freedom Index).
Wikszo krajw UE wykazaa spory wzrost indeksu w ostatniej dekadzie,
przyczyniaj si do wzrostu oglnego poziomu swobody inwestowania w Unii
Europejskiej zblionego do swobody panujcej w Stanach Zjednoczonych. skali
globalnej swoboda inwestycji pogorszya si w ostatniej dekadzie, gwnie za spraw
krajw, takich jak Boliwia, Birma, Chiny, Ekwador, Nigeria, Wenezuela czy Zimbabwe.
W krajach rodkowej i Wschodniej Europy indeks swobody inwestycyjnej wykazuje
tendencj zwykow.
indeks wolnoci ekonomicznej jednym z jego elementw jest indeks swobody
inwestycyjnej
W skali globalnej wykazuje tendencj rosnc (5,52% w cigu ostatniej dekady).
Gwn si napdow tego wzrostu jest rosnca swoboda handlowa, fiskalna i
monetarna oraz zmniejszajca si tendencja do interwencjonizmu pastwowego.
indeks swobody handu mierzcy globalizacj w obszarze rynkw towarowych i usug.
Globalizacja jest stymulowana powszechnym uczestnictwem krajw w WTO dbajcej o
zachowanie liberalnych zasad w wymianie handlowej. Obroty wiatowego handlu rosn
znacznie szybciej ni produkcja, co jest uwidocznione choby na przykadzie relacji
eksportu do PKB. Potwierdza to rosnce znaczenie handlu dla gospodarki wiatowej.
wykazuje tendencj rosnc: w ostatniej dekadzie 22,16% wzrostu w skali wiatowej,
11,14% w krajach UE oraz 21,24% w krajach Europy rodkowej i Wschodniej oraz
Wsplnoty Niepodlegych Pastw. Spadek zanotowano jedynie w Japonii (-1,23%).
indeks swobody pracy mierzy swobod pracy na rnych rynkach pracy, a co za tym
idzie, zatrudniania midzynarodowej kadry. Rynki pracy poddaj si procesom
globalizacyjnym znacznie wolniej, aczkolwiek mobilno pracy jako czynnika produkcji ma
spore znaczenie dla umidzynarodowiania si gospodarek. W firmach midzynarodowych
du mobilnoci cechuje si wysza kadra menederska.
wzrs w skali wiatowej jedynie o 0,36% od 1997 roku, przy czym w niektrych
krajach europejskich, np. w Finlandii czy Niemczech, a take w Stanach Zjednoczonych,
zanotowano jej zmniejszenie (odpowiednio -10,47, -8,78 oraz -0,85%)
Globalizacj mona mierzy specjalnie w tym celu skonstruowanymi indeksami, np. indeksem
KOF.
11. Analiza krytyczna zjawisk globalizacyjnych J. Stiglitz o globalizacji
Styglitz opisuje hipokryzj i systemow wadliwo funkcjonowania wiatowych instytucji, takich
jak Midzynarodowy Fundusz Walutowy, wiatowa Organizacja Handlu czy Bank wiatowy, ktre
mia poprawi byt krajw rozwijajcych si, a de facto w wielu wypadkach doprowadziy do
zwikszania ubstwa i nieuczciwej dystrybucji bogactwa.
Problem z dystrybucj jest, zdaniem Stiglitza, wizany z reprezentacj i struktur sprawowania
wadzy w instytucjach wiatowych nie moe by uczciwej dystrybucji, skoro reprezentowane s
rodowiska komercyjne, finansjera i biznes, a konsument i podatnik s marginalizowani.
Instytucjonalne zry zjawisk globalizacyjnych, o ktrych bya mowa na pocztku tego rozdziau,
stay si jednoczenie, zdaniem Sliglitza, ziarnami destrukcji i spowodoway, e ju w latach 70.
odeszlimy od pierwotnego zaoenia i logiki tyche instytucji oraz ekonomii keynsistowskiej.

Rozpatrywanie globalizacji w oderwaniu od jej aspektu spoecznego, politycznego czy kulturowego nie jest moliwe,
jako e zjawiska te s z sob poczone relacj przyczynowo-skutkow.
Dla unaocznienia tych zalenoci wystarczy wspomnie o podstawowych przyczynach globalizacji, wrd ktrych
wymienia si:
digitalizacj, umoliwiajc atwe upowszechnianie danych i wiedzy, oraz jednoczesny wzrost i
upowszechnienie si kanaw komunikacyjnych, w tym w szczeglnoci Internetu
rozwj mass mediw oraz ich jednoczesne umidzynarodowienie, ktre sprzyja ujednoliceniu gustw
konsumenckich (powszechna dostpno kana telewizyjnych, np. MTV, powoduje, e ikony wspczesnej
kultury popularnej, takie jak McDonald czy lalka Barbie, staj si symbolami wiata kapitalistycznego i
podanymi wzorcami dla spoeczestw aspirujcych do podobnego stylu ycia, jak styl zachodni; ponadto
postpujca konsolidacja kapitau, take w brany mediw, umoliwia powstawanie imperiw mediowych
(takich jak to nalece do Ruperta Murchocha), ktre pozwalaj stosunkowo wskiej grupie opiniotwrczej na
oddziaywanie na ogromn rzesz odbiorcw)
coraz silniejsze zjawiska migracji, zwizane w znacznej mirze z deniami ludzi do poprawy swojego bytu
ekonomicznego
denie do szeroko rozumianej wolnoci w wielu krajach, co sprzyja demokratyzacji systemw politycznych, a
w rezultacie liberalizacji gospodarczej, umoliwiajcej rozprzestrzenianie si w praktyce idei wolnego rynku
zaawansowanie umiejtnoci globalnego zarzdzania, pozwalajce przedsibiorcom prowadzi dziaalno na
coraz szerszym polu geograficznym (nowo powstaa kategoria przedsibiorstw, tzw. korporacji
transnarodowych, jest zarwno konsekwencj procesw globalizacyjnych i odpowiedzi na coraz cianiejsze
pole konkurencji, jak i ich przyczyn, stymulujc rozprzestrzenianie si w skali globalnej obszarw
wpyww, korporacyjnych metod zarzdzania, technologii czy wzorcw produkcyjnych, o czym dokadniej w
dalszej czci artykuu)
konwergencj rozmaitych adw gospodarczych w kierunku ustroju wolnorynkowego, w wyniku czego
nastpuje tworzenie modelu powszechnego jedynie susznej filozofii gospodarczej
postp technologiczny oraz dynamik innowacji, co powoduje na przykad przyspieszone zuycie
ograniczonych zasobw Ziemi, w efekcie wpywajce na powstawanie cakiem nowych zjawisk
gospodarczych (np. biznesu zrwnowaonego, w ktrym cae modele biznesowe przedsibiorstw s oparte na
kryterium energooszczdnoci oraz spoecznej odpowiedzialnoci)
nowe zasady midzynarodowego podziau pracy, ktrych rezultatem jest tworzenie si geograficznych centrw
kompetencji oraz serwisowych (np. rynek usug IT w Indiach)
centralizacj zakupw przez globalnych klientw oraz korzyci skali i zasigu bdce bezporedni motywacj
przedsibiorstw do globalnej ekspansji ( w ostatniej dekadzie obserwuje si spadek kosztw jednostkowych
produkcji przy jednoczesnym powikszajcym si udziale kosztw badania i rozwoju (B+R) oraz marketingu i
promocji w cakowitym koszcie produkcji)
postpujc standaryzacj produkcji i usug, bdc konsekwencj przyjcia okrelonej strategii
funkcjonowania przedsibiorstw na rynku globalnym (klasycznym przejawem tej standaryzacji s choby
normy jakociowe serii ISO certyfikowane przez niezalene jednostki, takie jak TUV Reiland lub inne;
uzyskanie certyfikatu, do czego jest konieczna standaryzacja procedur w przedsibiorstwie, to czsto warunek
uzyskania kontraktu przez firm; z kolei due przedsibiorstwa, majce midzynarodowe sieci dostawcw i
dystrybutorw, czsto podejmuj wspprac z nimi, opierajc si na posiadanych przez nich certyfikatach)
uatwienia taryfowe, ktre sprzyjaj wymianie handlowej
podejmowanie przez korporacje transnarodowe strategii dziaania, ktre zmierzaj do osignicia
konkurencyjnoci na coraz szerszym rynku i wpywaj na modyfikacj zasad podziau pracy oraz
umidzynarodowianie procesw produkcyjnych w rezultacie tworzenia skomplikowanej sieci powiza
midzy filiami i oddziaami firm w wielu krajach.