Vous êtes sur la page 1sur 60

Abetarja Kuranore

Mnyr e leht dhe e shpejt


pr t msuar leximin e Kuranit Fisnik

2016
Titulli:
Abetarja Kuranore

Autor:
Osman Abazi
Jusuf Kastrati

Redaktor gjuhsor:
Besnik Kastrati

Prgatitja kompjuterike:
Jusuf Kastrati

Ballina:
Elite IT Group www.elite.al

Boton:
Shembulli.com

Copyright Autort
E-mail: jusufi@gmail.com

2
Me emrin e Allahut, t Gjithmshirshmit, Mshiruesit

PARATHNIE

Lavdrimi i takon Allahut, At e falnderojm dhe vetm prej Tij ndihm


dhe falje krkojm. Lusim Allahun t na mbroj prej t kqijave t shpirtrave
tan dhe t veprave tona! At q e udhzon Allahu nuk ka kush q e humb
dhe at q Allahu e l n humbje nuk ka kush q e udhzon. Dshmojm se
nuk ka Zot q meriton t adhurohet prve Allahut dhe se Muhamedi
sht rob dhe i Drguari i Tij.
Fal Zotit t Madhrishm, u kompletua ky libr, i cili sht nj
prpjekje modeste pr ta ndihmuar do musliman t msoj ta lexoj
Kuranin Fisnik. Libra t till ka shum, mirpo, megjithat ne e pam t
nevojshm botimin e ktij libri pr arsyet e mposhtme:
1. Lloji i shkrimit q sht prdorur n disa nga kta libra ndryshon nga
ai q gjendet n Mushaf, gj q ua vshtirson nxnsve kalimin prej atij
libri n Kuran. Ne kemi prdorur llojin e shkrimit q prdoret n Mushafin e
botuar n Medine, i cili ka prparsi t shumta dhe sht m i prhapuri n
bot.
2. Shum prej atyre librave kan mangsi.
3. Metoda e msimit n disa nga kta libra sht e vshtir.
4. Kt libr e kemi pasuruar me shembuj t mjaftueshm nga Kurani
Fisnik dhe me nj shtojc pr ushtrimin e shkrimit, e cila ka rndsi t
veant, pasi q ndihmon nxnsin n ngulitjen n kok t asaj q e mson.

3
5. Shkronjat arabe q nuk ekzistojn n alfabetin e gjuhs shqipe, gjat
transkriptimit, i kemi shnuar me shenja dalluese, po ashtu edhe zanoret e
gjata.
6. N fund t librit kemi paraqitur mnyrn e leximit t shembujve q
gjenden n faqen 10 deri n faqen 28.
7. Ky libr sht i prshtatshm pr t gjith, pa dallim moshe a gjinie.
Duam tjua kujtojm se askush nuk mund t lexoj Kuran me prpikri
nse nuk mson me ndonj libr t till te ndokush q di t lexoj mir
Kuran, sepse disa nga shkronjat arabe nuk ekzistojn n gjuhn ton shqipe,
kshtu q pr shqiptimin e sakt t tyre duhet msuar te ndokush q i njeh
mir ato.
Gjithashtu, dshirojm tjua bjm me dije se msimi i leximit t Kuranit
me prpikri sht detyr pr do musliman dhe po ashtu pr prindrit q
tua msojn fmijve t tyre.
Pr fund, lusim Allahun e Madhruar ti shprblej me Xhennetin
Firdeus t gjith ata q ndihmuan n prpilimin dhe botimin e ktij libri dhe
ata q do t punojn me t.
Shpresojm t mos na harroni neve dhe prindrit tan nga lutja juaj e
mir.
Dhe pr fund: I gjith falnderimi i takon Allahut, Zotit t botve.
Allahu e thot t vrtetn dhe vetm Ai udhzon n rrugn e drejt.
Lvdatat, bekimet dhe paqja e Allahut qofshin me Muhamedin , me
familjen e tij, me shokt e tij besnik dhe me ata q e ndjekin at deri n
Ditn e Gjykimit.

Autort

4
VLERA E LEXIMIT T KURANIT FISNIK

Lavdrimi i takon Allahut, At e falnderojm dhe nga Ai krkojm


ndihm dhe falje. Lvdatat, bekimet dhe paqja qofshin me t Drguarin e Tij
t fundit Muhamedin , me familjen dhe shokt e tij, si dhe me ata q e
pasojn rrugn e tij.
Kurani Fisnik sht fjala e Allahut t Lartsuar. Vlera e tij ndaj fjalve
tjera sht sikurse vlera e Allahut ndaj krijesave. Ndrsa leximi i tij sht
gjja m e mir q e shqipton gjuha.
Allahu i Lartmadhrishm thot:


Ata t cilve ua kemi dhn Librin dhe e lexojn ashtu si sht
shpallur, ata besojn vrtet n t. Kurse ata q nuk besojn n t, pa
dyshim, jan t humbur. (Sureja el-Bekare: 121).
Ndrsa, i Drguari i Allahut, Muhamedi ka thn:
M i miri prej jush sht ai q e mson Kuranin dhe ua mson t
tjerve. (Buhariu nga Othman Ibn Affani ).
Ai q e lexon Kuranin, duke qen i prpikt n leximin e tij sht nn
prcjellje t melekve shkrues, fisnik dhe bamirs, ndrsa ai q e lexon
Kuranin duke pasur vshtirsi gjat leximit, i ka dy shprblime. (Buhariu dhe
Muslimi nga Aisheja ).
Me t vrtet, Allahu i Madhrishm i lartson me kt Libr disa
njerz dhe i poshtron disa t tjer. (Muslimi nga Omer Ibnul-Hattabi ).
Lexojeni Kuranin, sepse ai do t vij ndrmjetsues pr lexuesit e tij n
Ditn e Kijametit. (Muslimi nga Ebu Umame El-Bahiliu ).
Ai q e lexon nj shkronj nga Libri i Allahut t Madhruar ka nj
shprblim i cili shtohet dhjetfish. Nuk them se elifi, lami dhe mimi jan nj
shkronj, por elifi sht nj shkronj, lami nj shkronj dhe mimi nj
shkronj. (Tirmidhiu nga Abdullah Ibn Mesudi ).
Lexuesit t Kuranit i thuhet: lexo dhe ngrihu lart (n Xhennet), lexo

5
ashtu si e lexoje n dunja, sepse ti do t ngrihesh vazhdimisht duke e lexuar
at deri n ajetin e fundit q do ta lexosh. (Ebu Davudi, Tirmidhiu dhe
Nesaiu nga Abdullah Ibn Amri ).
Vrtet, ai i cili n brendin e tij nuk ka asgj nga Kurani sht si
grmadha! (Tirmidhiu nga Ibn Abbasi ).
Ai i cili e lexon Kuranin dhe punon me at q gjendet n t, dy prindrve
t tij Allahu do tua v nj kuror n Ditn e Kijametit, drita e s cils do t
jet m e mir se drita e diellit n kt bot. E mendoni pr at q punoi
me t?! (Ebu Davudi nga Muadh Ibn Enesi ).
Kto ajete, hadithe e shum t tjera t ngjashme me to tregojn vlern
e msimit, leximit dhe zbatimit t Kuranit Fisnik.
Paqja dhe mshira e Allahut qofshin mbi t Drguarin e Allahut,
Muhamedin, familjen e tij t ndershme, mbi shokt e tij dhe mbi t gjith
ata q e pasojn at deri n Ditn e Gjykimit.

Autort

HYRJE

Alfabeti i gjuhs arabe prbhet nga njzet e tet shkronja dhe


secila shkronj e ka emrin e vet.

T gjitha shkronjat e alfabetit arab jan bashktingllore. N


arabisht ekzistojn edhe tri zanore t shkurtra ose vokale, mirpo
ato nuk jan pjes e alfabetit.

Nnt tinguj t gjuhs arabe nuk ekzistojn n gjuhn shqipe dhe


pr kt arsye kta tinguj i quajm shkronja t rnda.

Pr shqiptimin e drejt t ktyre tingujve duhet patjetr q t


msojm te ndokush q e njeh mir shqiptimin e shkronjave arabe.

Leximi n gjuhn arabe, ndryshe nga shqipja, fillon nga ana e


djatht.

Germat e gjuhs arabe nuk ndahen n germa t mdha dhe t vogla,


por gjithnj shkruhen njjt.

T gjitha shkronjat e Kuranit lidhen me njra tjetrn, nga t dyja


ant, prve gjasht prej tyre, t cilat lidhen vetm nga ana e
djatht.

Mbajeni n mend gjithnj se Allahu i Lartsuar na shprblen me nga


dhjet shprblime pr do shkronj t Kuranit q e lexojm.

7
ZANORET E GJUHS ARABE

Alfabeti i gjuhs arabe prbhet nga njzet e tet shkronja. Pos ktyre
shkronjave, n gjuhn arabe ekzistojn edhe tri zanore a vokale. Ato
jan:

a) Feta -e 1
b) amme -u c) Kesra -i
Pr ti kuptuar m leht kto zanore dhe pr ti vendosur n shembuj n
mnyr praktike po e msojm shkronjn B.

Shkronja B n gjuhn arabe shkruhet kshtu: Pra: B =

Nse pas shkronjs B vjen ndonjra nga tri zanoret, ather i lexojm
si vijon:

Be = Bu = Bi =

Shembuj:


Be Bu Bi Be Bi Bu Bu Bi Be

Lexo shembujt n vijim:

1
E-ja n arabisht lexohet sikurse e-ja n fjaln shqipe "tre".
8
Vini re!

- Zanorja e, pas shkronjave t rnda shqiptohet a.

- Si u prmend m par, t gjitha shkronjat e Kuranit lidhen me


njra tjetrn, nga t dyja ant, prve gjasht prej tyre, t cilat lidhen
vetm nga ana e djatht.

- Nga ky msim e kuptuam se si shkruhet shkronja B kur sht e


ndar nga t tjerat, ndrsa n msimin vijues do t msojm se si
shkruhet ajo kur sht e lidhur me shkronja tjera, gjegjsisht kur gjendet
n fillim, n mes ose n fund t nj fjale dhe pastaj vijojn shkronjat
tjera.

9
B' - - B
T bashkuara N fund t fjals N mes t fjals N fillim t fjals

BeBiBu 3 2 1

6 5 4

T' - - T
T bashkuara N fund t fjals N mes t fjals N fillim t fjals

( )

TeTiTu 3 2 1

6 5 4

T' - - T
T bashkuara N fund t fjals N mes t fjals N fillim t fjals

TheThiThu 3 2 1

6 5 4

Vini re!
N fund t librit kemi paraqitur mnyrn e leximit t shembujve q
gjenden n faqen 10 deri n faqen 28.

10
Ushtrime:

B - - B
T BASHKUARA N FUND N MES N FILLIM NDARAS



........... ....... ..... ..... ......

........... ....... ..... ..... ......

........... ....... ..... ..... ......

T' - - T
T BASHKUARA N FUND N MES N FILLIM NDARAS



........... ....... ..... ..... ......

........... ....... ..... ..... ......

........... ....... ..... ..... ......

Th' - - Th
T BASHKUARA N FUND N MES N FILLIM NDARAS



........... ....... ..... ..... ......

........... ....... ..... ..... ......

........... ....... ..... ..... ......

11
Xhm - - Xh
T bashkuara N fund t fjals N mes t fjals N fillim t fjals

XheXhiXhu 3 2 1

6 5 4

' - - e rnd2 e fytit


T bashkuara N fund t fjals N mes t fjals N fillim t fjals

aiu 3 2 1

6 5 4

' - - e rnd, me grithje


T bashkuara N fund t fjals N mes t fjals N fillim t fjals

aiu 3 2 1

6 5 4

2
Vini re! Zanorja e pas shkronjave t rnda shqiptohet a.
12
Ushtrime:
Xhm - - Xh
T BASHKUARA N FUND N MES N FILLIM NDARAS



........... ....... ..... ..... ......

........... ....... ..... ..... ......

........... ....... ..... ..... ......

' - - e rnd e fytit


T BASHKUARA N FUND N MES N FILLIM NDARAS



........... ....... ..... ..... ......

........... ....... ..... ..... ......

........... ....... ..... ..... ......

' - - e rnd, me grithje


T BASHKUARA N FUND N MES N FILLIM NDARAS



........... ....... ..... ..... ......

........... ....... ..... ..... ......

........... ....... ..... ..... ......

13
SHKRONJAT Q LIDHEN VETM NGA ANA E DJATHT
- T gjitha shkronjat e Kuranit lidhen me njra tjetrn, nga t dyja
ant, prve gjasht prej tyre, t cilat lidhen vetm nga ana e djatht.
Ato jan si vijon:

Elif3 - - E, I ose U
T bashkuara N fund t fjals N mes t fjals N fillim t fjals

EIU 3 2 1

6 5 4

Dl - - D
T bashkuara N fund t fjals N mes t fjals N fillim t fjals

DeDiDu 3 2 1

6 5 4

Dhl - - Dh
T bashkuara N fund t fjals N mes t fjals N fillim t fjals

DheDhiDhu 3 2 1

6 5 4

3
Elifi nuk ka shqiptim t vetin, por lexohet varsisht nga zanorja q e mban (e, i
ose u).
14
Ushtrime:
Elif - - E, I, ose U
T BASHKUARA N FUND N MES N FILLIM NDARAS


........... ....... ..... ..... ......

........... ....... ..... ..... ......

........... ....... ..... ..... ......

Dl - - D
T BASHKUARA N FUND N MES N FILLIM NDARAS



........... ....... ..... ..... ......

........... ....... ..... ..... ......

........... ....... ..... ..... ......

Dhl - - Dh
T BASHKUARA N FUND N MES N FILLIM NDARAS



........... ....... ..... ..... ......

........... ....... ..... ..... ......

........... ....... ..... ..... ......

15
R' - - R4
T bashkuara N fund t fjals N mes t fjals N fillim t fjals

RaRiRu 3 2 1

6 5 4

Zj - - Z
T bashkuara N fund t fjals N mes t fjals N fillim t fjals

ZeZiZu 3 2 1

6 5 4

Ww - - W5 lexohet si n anglisht
T bashkuara N fund t fjals N mes t fjals N fillim t fjals

WeWiWu 3 2 1

6 5 4

- Ktu mbarojn shkronjat q lidhen vetm nga ana e djatht.

4
Zanorja e shqiptohet a edhe pas shkronjs R', edhe pse kjo shkronj nuk bn
pjes n shkronjat e rnda.
5
Nga shkronjat e gjuhs shqipe, ksaj shkronje, m s shumti i prgjigjet
shkronja v.
16
Ushtrime:
R' - - R
T BASHKUARA N FUND N MES N FILLIM NDARAS



........... ....... ..... ..... ......

........... ....... ..... ..... ......

........... ....... ..... ..... ......

Zj - - Z
T BASHKUARA N FUND N MES N FILLIM NDARAS



........... ....... ..... ..... ......

........... ....... ..... ..... ......

........... ....... ..... ..... ......

Ww - - W
T BASHKUARA N FUND N MES N FILLIM NDARAS



........... ....... ..... ..... ......

........... ....... ..... ..... ......

........... ....... ..... ..... ......

17
Sn - - S
T bashkuara N fund t fjals N mes t fjals N fillim t fjals

SeSiSu 3 2 1

6 5 4

Shn - - Sh
T bashkuara N fund t fjals N mes t fjals N fillim t fjals

SheShiShu 3 2 1

6 5 4

d - - e rnd
T bashkuara N fund t fjals N mes t fjals N fillim t fjals

aiu 3 2 1

6 5 4

18
Ushtrime:
Sn - - S
T BASHKUARA N FUND N MES N FILLIM NDARAS



........... ....... ..... ..... ......

........... ....... ..... ..... ......

........... ....... ..... ..... ......

Shn - - Sh
T BASHKUARA N FUND N MES N FILLIM NDARAS



........... ....... ..... ..... ......

........... ....... ..... ..... ......

........... ....... ..... ..... ......

d - - e rnd
T BASHKUARA N FUND N MES N FILLIM NDARAS



........... ....... ..... ..... ......

........... ....... ..... ..... ......

........... ....... ..... ..... ......

19
d - - e rnd
T bashkuara N fund t fjals N mes t fjals N fillim t fjals

aiu 3 2 1

6 5 4

' - - e rnd
T bashkuara N fund t fjals N mes t fjals N fillim t fjals

aiu 3 2 1

6 5 4

h' - - h e rnd
T bashkuara N fund t fjals N mes t fjals N fillim t fjals

hahihu 3 2 1

6 5 4

20
Ushtrime:
d - - e rnd
T BASHKUARA N FUND N MES N FILLIM NDARAS



........... ....... ..... ..... ......

........... ....... ..... ..... ......

........... ....... ..... ..... ......

' - - e rnd
T BASHKUARA N FUND N MES N FILLIM NDARAS



........... ....... ..... ..... ......

........... ....... ..... ..... ......

........... ....... ..... ..... ......

h' - - h e rnd
T BASHKUARA N FUND N MES N FILLIM NDARAS



........... ....... ..... ..... ......

........... ....... ..... ..... ......

........... ....... ..... ..... ......

21
jn - - , ose e rnd (e kundrt me elifin)
T bashkuara N fund t fjals N mes t fjals N fillim t fjals

3 2 1

6 5 4

ajn - - e rnd, me grithje


T bashkuara N fund t fjals N mes t fjals N fillim t fjals

aiu 3 2 1

6 5 4

F' - - F
T bashkuara N fund t fjals N mes t fjals N fillim t fjals

FeFiFu 3 2 1

6 5 4

22
Ushtrime:
jn - - , ose e rnd
T BASHKUARA N FUND N MES N FILLIM NDARAS



........... ....... ..... ..... ......

........... ....... ..... ..... ......

........... ....... ..... ..... ......

ajn - - e rnd, me grithje


T BASHKUARA N FUND N MES N FILLIM NDARAS



........... ....... ..... ..... ......

........... ....... ..... ..... ......

........... ....... ..... ..... ......

F' - - F
T BASHKUARA N FUND N MES N FILLIM NDARAS



........... ....... ..... ..... ......

........... ....... ..... ..... ......

........... ....... ..... ..... ......

23
f - - e rnd
T bashkuara N fund t fjals N mes t fjals N fillim t fjals

aiu 3 2 1

6 5 4

Kf - - K
T bashkuara N fund t fjals N mes t fjals N fillim t fjals

KeKiKu 3 2 1

6 5 4

Lm - - L
T bashkuara N fund t fjals N mes t fjals N fillim t fjals

LeLiLu 3 2 1

6 5 4

24
Ushtrime:
f - - e rnd
T BASHKUARA N FUND N MES N FILLIM NDARAS



........... ....... ..... ..... ......

........... ....... ..... ..... ......

........... ....... ..... ..... ......

Kf - - K
T BASHKUARA N FUND N MES N FILLIM NDARAS



........... ....... ..... ..... ......

........... ....... ..... ..... ......

........... ....... ..... ..... ......

Lm - - L
T BASHKUARA N FUND N MES N FILLIM NDARAS



........... ....... ..... ..... ......

........... ....... ..... ..... ......

........... ....... ..... ..... ......

25
Mm - - M
T bashkuara N fund t fjals N mes t fjals N fillim t fjals

MeMiMu 3 2 1

6 5 4

Nn - - N
T bashkuara N fund t fjals N mes t fjals N fillim t fjals

NeNiNu 3 2 1

6 5 4

H' - - H
T bashkuara N fund t fjals N mes t fjals N fillim t fjals

( )

HeHiHu 3 2 1

6 5
4

26
Ushtrime:
Mm - - M
T BASHKUARA N FUND N MES N FILLIM NDARAS



........... ....... ..... ..... ......

........... ....... ..... ..... ......

........... ....... ..... ..... ......

Nn - - N
T BASHKUARA N FUND N MES N FILLIM NDARAS



........... ....... ..... ..... ......

........... ....... ..... ..... ......

........... ....... ..... ..... ......

H' - - H
T BASHKUARA N FUND N MES N FILLIM NDARAS



........... ....... ..... ..... ......

........... ....... ..... ..... ......

........... ....... ..... ..... ......

27
J' - - J
T bashkuara N fund t fjals N mes t fjals N fillim t fjals

JeJiJu 3 2 1

6 5 4

Ushtrime:

J' - - J
T BASHKUARA N FUND N MES N FILLIM NDARAS



........... ....... ..... ..... ......

........... ....... ..... ..... ......

........... ....... ..... ..... ......

28
PRDORIMI I TENVINIT

Tenvin quajm zanoret e dyfishuara, t cilat lexohen si n vijim:


a) zanorja e e dyfishuar en.
b) zanorja u e dyfishuar ose un.
c) zanorja i e dyfishuar in.
Tenvini shfaqet vetm n fund t fjals dhe jo n fillim a n mes t saj.
Shembuj:



humezetin6 suwerin lehebin


kutubun methelun asemun


bearaten nuzulen xhenefen7

6
Kjo shkronj quhet "T e rrumbullakt"; nse ndalemi n t lexohet "H" (), e
nse vazhdojm lexohet "T" dhe vjen vetm n fund t fjals.
7
Vini re! Nse nj fjal ka tenvinin me en, ather asaj fjale i shtohet nj elif, i
cili nuk lexohet. Nga kjo rregull bjn prjashtim fjalt q mbarojn me "T t
rrumbullakt".
29
SUKUNI ()
Nse shkronja nuk e ka ndonjrn nga tri zanoret e shkurtra bhet e
q quhet sukun e
palvizshme e pavokalizuar dhe fiton kt shenj
q vihet mbi shkronj.

Sukuni nuk mund t vij n fillim t fjals, por vetm n mes dhe n
mbarim t saj.
Shembuj:


nefsin sewfe tilke


merjeme tazen jewme

30
TESHDIDI (DYFISHUESI, PRFORCUESI)
Teshdidi sht nj shenj e vogl, e cila shfaqet mbi shkronja. Ai e
dyfishon shkronjn mbi t ciln gjendet, gjegjsisht tregon se aty jan dy

ndrsa e dyta me ndonjrn nga


shkronja t njjta, e para me sukun (),

tri zanoret ( e, u, i), p.sh.:


(kel-lun) ( | = thum-me) ( | = in-ne) =

Shembuj:


xhen-netun nez-zele mes-se


bel-li nujes-siru l-leme

31
HEMZEJA
Hemzeja sht nj shenj e vogl, e cila lexohet sipas zanores q e ka, pa
marr parasysh se a vjen e vetmuar (), vjen mbi a nn elif () , mbi waw

( )a mbi shkronjn ja ().

Hemzeja mund t vij n kto mnyra:


Shembuj:



shej/in bi/se e/ke/le


jub/di/u fi/e/tun ju/mi/nu

Vini re!

Hemzeja q vjen me sukun lexohet si gjysm -je ( ) .

32
ZGJATIMET

Elif-i, waw-i dhe ja-ja ( ) i zgjasin zanoret ( e, i, u) kur kto t


fundit shfaqen para tyre, por me kusht q elif-i, waw-i dhe ja-ja t mos

).
ken kurrfar shenje (

SHNDRRIMI I ZANORES E N A T GJAT:


Zanorja e shndrrohet n a t gjat n katr mnyra. Ato jan:

a) - kur zanorja e shfaqet para elif-it, p.sh.:


muhnen lejlin kne

b) - kur zanorja e shfaqet para waw-it, p.sh.:


zekten lte nexhti

c) - kur zanorja e shfaqet para ja-s, p.sh.:




dhikr ehd tew

d) - kur ky elif i vogl shfaqet mbi shkronj ose pas zanores e, p.sh.:

hdhihi selmun mliki

33


34
SHNDRRIMI I ZANORES I N I T GJAT:
Zanorja i shndrrohet n i t gjat ather kur kjo zanore shfaqet para
shkronjs ja, p.sh.:

ose



kermun mubnin ben


fhi jestew adthen

35
SHNDRRIMI I ZANORES U N U T GJAT:
Zanorja u shndrrohet n u t gjat ather kur kjo zanore shfaqet para
shkronjs waw, p.sh.:




nrun sratun dni


weddun ledh jale

36
LIDHJA E FJALVE

Kur shfaqet kjo shenj ndrmjet dy, tri, katr a pes fjalve
nnkupton se t gjitha ato duhet t lidhen sikur t ishin nj fjal e vetme.

Nse lami ( )vjen pas ksaj shenje ( )pa sukun, ather nuk lexohet,
por tejkalohet duke prforcuar gjithmon shkronjn vijuese me teshdid

(), ndrsa kur vjen me sukun (), ather patjetr duhet lexuar,
sikurse edhe shkronjat tjera.

Shkronjat tek t cilat lexohet lami quhen el-huruf el-kamerije, kurse ato
tek t cilat nuk lexohet lami quhen el-huruf esh-shemsije.

Ndodh ndonjher q pas ksaj shenje t vij ndonj shkronj tjetr


pos lamit.

mines-semi usnuth-thewbi jewmid-dni

uijel-emru bil-a-i minel-xhin-neti

37
RNIA E ZGJATIMEVE

Zgjatimet q gjenden n fund t fjalve bien vetm ather kur bhet


lidhja e fjalve ndrmjet njra tjetrs, ose thn ndryshe, zgjatimet q

gjenden para ksaj shenje lidhse bien, pra nuk lexohen, p.sh.:



msel-hud we tel-male ulnemil




jehdis-seble jushil-lejle tirr-rramni



emu-lte xhbu-ra tul-kitbe

Vini re!

Elifi q vjen n kt form ( ), pra me kt zero t vogl mbi t, nuk


lexohet fare, si shihet edhe n shembujt e msiprm.

38
SHQIPTIMI I FJALS ALLAH


Shkronja L e prforcuar me teshdid, e cila gjendet n fjaln Allah
nganjher lexohet L e nganjher lexohet LL.

Ajo lexohet L kur para saj ndodhet zanorja i, gjegjsisht kesreja.


dnil-lhi bismil-lhi bil-lhi

Ndrsa, nse para saj ndodhet zanorja e )fetha( ose ajo u )dammeja)
ather lexohet LL.


minall-llhi innall-llhe wall-llhu


uddull-llhi jtull-llhi bdull-llhi

Shembuj:



39
NGJASHMRIA E SHKRONJAVE

Nganjher mund t ngatrrohet nj shkronj me ndonj tjetr pr t


shkak vendartikulimit t njjt ose afrsis s tij, pr shembull shkronja
jn mund t shqiptohet si Hemze a Elif, ose shkronja a e rnd si Ha e
leht, etj. Pr kt arsye, ne po i paraqesim ktu disa krahasime praktike
ndrmjet shkronjave q m s shumti mund tu ngatrrohen lexuesve t
rinj t Kuranit. Por, megjithat msuesit i takon barra m e rnd pr
largimin e pshtjellimeve t tilla nga nxnsit.

Ktu mund t ndihmojn edhe aparatet e programet e ndryshme t


shqiptimit t shkronjave arabe.

Shkronjat arabe q nuk gjenden n alfabetin e gjuhs shqipe jan kto:

(, ', d, d, ', h', jn, ajn, f)

( - ) ( - )
Taja dhe ja Hemzeja (Elifi) dhe jni













40
) -( ) -(
ja dhe ajni Sini dhe di





















) -( ) -(
Dhali dhe hja Dali dhe di




41
) -( ) -(
Haja dhe aja aja dhe ja


















) -(
Kafi dhe fi













42
ALFABETI I GJUHS ARABE


Th T B Elif


Dl Xhm


Sn Zj R Dhl


d d Shn

+

F ajn jn h


Mm Lm Kf f


J Ww H Nn

43
NJOHURI T PRGJITHSHME

NUMRAT

0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10


DITT E JAVS

E hn

E mart

E mrkur
E enjte

E premte

E shtun


E diel

MUAJT HNOR

















44
THNIE T T DRGUARIT MUHAMED









.
"Sa her q mblidhet nj grup njerzish n ndonj shtpi t Allahut
(xhami) pr ta lexuar Librin e Allahut dhe pr ta studiuar at ndrmjet
vete zbret mbi ta qetsia, i mbulon mshira, i rrethojn melekt dhe i
prmend Allahu para atyre q jan pran Tij."


.

"M i miri prej jush sht ai q e mson Kuranin dhe ua mson t
tjerve."




:


.


"Zilia lejohet vetm n dy gjra: ta kesh zili njeriun q Allahu ia ka dhn
Kuranin dhe ai e lexon at dit e nat dhe njeriun q Allahu i ka dhn
pasuri dhe ai e shpenzon at dit e nat (n rrugn e Allahut)."








.



"Ai q e lexon nj shkronj nga Libri i Allahut t Madhruar ka nj
shprblim i cili shtohet dhjetfish. Nuk them se elifi, lami dhe mimi jan
nj shkronj, por elifi sht nj shkronj, lami nj shkronj dhe mimi nj
shkronj."






.


"Ai q e lexon Kuranin, duke qen i prpikt n leximin e tij, sht nn
prcjellje t melekve shkrues, fisnik dhe bamirs, ndrsa ai q e lexon
Kuranin duke pasur vshtirsi gjat leximit, i ka dy shprblime."

45
LUTJE T T DRGUARIT MUHAMED










.

"Allahu im, un jam robi Yt, i biri i robit Tnd dhe i robreshs Sate, balli
im sht n dorn Tnde, un jam nn sundimin Tnd, gjykimi Yt ndaj
meje sht i drejt. T lutem me do emr Tndin me t cilin e ke
emruar Veten ose q e ke zbritur n Librin Tnd, ose ia ke msuar
ndokujt nga krijesat, ose e ke ln n dijen Tnde t fsheht, ta bsh
Kuranin pranvern e zemrs sime, dritn e gjoksit tim, ngushllimin e
pikllimit tim dhe larguesin e brengave t mia!"



.

"Allahu im, o Ti q i ndryshon zemrat, forcoje zemrn time n fen
Tnde!"



.


"Allahu im, m ndihmo t t prmend, t t falnderoj dhe t t adhuroj
n mnyrn m t mir!"

"Allahu im, m bj mua prej atyre q i ke udhzuar, m bj prej atyre q


u ke dhuruar shndet dhe prej atyre q i ke miqsuar, m begato n at
q ma ke dhn dhe m ruaj nga e keqja q e ke caktuar, sepse Ti je Ai
q merr vendime dhe askush nuk mund t vendos pr Ty! Vrtet nuk
poshtrohet ai q Ti e ke miqsuar dhe nuk mund t ngrihet lart ai q e
ke armiqsuar! I Bekuar dhe i Lartsuar je Ti, o Zoti yn!"

46
!Shkruaj bukur

............................

...................................

..............................

47
48
!Shkruaj bukur

..................

.................................

..............................

49
50

]\




Krkoj nga Allahu t m mbroj nga shejtani i mallkuar

SUREJA EL-FATIHA

Me emrin e Allahut, t Gjithmshirshmit, Mshiruesit! Falnderimi i


takon Allahut, Zotit t botve, t Gjithmshirshmit, Mshirplotit,
Sunduesit t Dits s Gjykimit. Vetm Ty t adhurojm dhe vetm prej
Teje ndihm krkojm. Udhzona n rrugn e drejt! N rrugn e
atyre q u ke dhuruar mirsi e jo n t atyre q kan shkaktuar zemrimin
Tnd, as n t atyre q jan t humbur!

51
)AJETUL-KURSI (El-bekare, 155

DY AJETET E FUNDIT T SURES EL-BEKARE

52
Dhjet suret e fundit t Kuranit Fisnik






53





54

55
56
Mnyra e leximit t shembujve
(nga faqja 10 deri n faqen 28)

Faqe 10:
BuBeBi 3 BiBuBe 2 BeBiBu 1
Shkronja B'
BiBeBu 6 BeBuBi 5 BuBiBe 4
BeBiTu 3 BeTiBu 2 TeBiBu 1
Shkronja T'
TuBiTe 6 BiTuBe 5 TiBuBe 4
TeBiThu 3 BeThiTu 2 TheBeTe 1
Shkronja Th'
BeTiThu 6 TeThiBu 5 TheBiBu 4

Faqe 12:
TuBiXhe 3 BeXhiThu 2 XheTiBu 1
Shkronja Xhm
TheTiXhu 6 BiXheXhu 5 XheBiThu 4
XhiBeu 3 TuiBe 2 aBiTu 1
Shkronja '
TeBui 6 BiaThu 5 aXhiBu 4
TheBiu 3 BeiTu 2 aXhiThu 1
Shkronja '
TiBeu 6 Xheiu 5 aTiXhu 4

Faqe 14:
XheBiU 3 BeIXhu 2 EBiu 1
Shkronja Elif
TiXhuE 6 TeUBi 5 IxheThu 4
TeXhiDu 3 aDiBu 2 DeXhiU 1
Shkronja Dl
aDiDu 6 BeDiXhu 5 DeiBu 4
DeiDhu 3 XheDhiBu 2 DheBea 1
Shkronja Dhl
aTiDhu 6 DeDhiXhu 5 DheTiBu 4

Faqe 16:
BeThiRu 3 aRuBe 2 RaBiu 1
Shkronja R'
DeXhiRu 6 BeRiDhu 5 RuThiDe 4
TeBiZu 3 TeZiDu 2 ZuXhiRa 1
Shkronja Zj
uBiZe 6 BeZiRu 5 ZuBiDe 4
aTiWu 3 ThuWiBe 2 WeZiRa 1
Shkronja Ww
DheRiWu 6 ZeWiXhu 5 WeRiThu 4

Faqe 18:
DeXhiSu 3 aSiDe 2 SeBua 1
Shkronja Sn
BeTiSu 6 RaSiWu 5 SeiRu 4
WeiShu 3 BeShiRu 2 SheTiTu 1
Shkronja Shn
XheRiShu 6 DheShiSu 5 SheZiDu 4
DheBiu 3 BeiRu 2 aiRa 1
Shkronja d
TheXhiu 6 aiBu 5 uRiDe 4

57
Faqe 20:
TeBiu 3 aiDu 2 aXhiU 1
Shkronja d
WeSiu 6 SeiBu 5 uRiBe 4
BeSea 3 aiBu 2 aZiXhu 1
Shkronja '
Dheiu 6 SheiThu 5 aBiRu 4
XheTihu 3 BehiShu 2 haiRu 1
Shkronja h'
EZihu 6 Xhehiu 5 haSiu 4

Faqe 22:
TeBu 3 SuDe 2 iShe 1
Shkronja jn
aXhe 6 SheSu 5 ThiRa 4
iBeu 3 Beiu 2 aiBe 1
Shkronja ajn
WeZiu 6 auRa 5 aiSu 4
aSiFe 3 uFiRa 2 FeRia 1
Shkronja F'
iFe 6 ShuFi 5 FuSia 4

Faqe 24:
SuBia 3 aiRu 2 uRiE 1
Shkronja f
WuFia 6 iDe 5 uBiSe 4
FeTiKu 3 ShuKiRa 2 KeSiBe 1
Shkronja Kf
uRiKe 6 KiFe 5 KeThuRa 4
SiLu 3 XheLeSe 2 Leia 1
Shkronja Lm
UXhiLe 6 WuLiDe 5 LeBiThe 4

Faqe 26:
ELiMe 3 XhuMiLe 2 MeRia 1
Shkronja Mm
huLiMe 6 Mia 5 Miau 4
SuKiNe 3 aNiMe 2 NeXhea 1
Shkronja Nn
KuWiNe 6 uNi 5 NehiRu 4
FeiHe 3 aHuRa 2 HeMeDe 1
Shkronja H'
KuRiHe 6 TeHiNu 5 HeLeKe 4

Faqe 28:
SeBiJu 3 KeJiSu 2 JeXhiBu 1
Shkronja J'
RaiJe 6 aJihu 5 JeZiDu 4

58
PRMBAJTJA

Parathnie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3
Vlera e leximit t Kuranit Fisnik . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5
Hyrje . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7
Zanoret e gjuhs arabe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 8
Shkronjat B', T', Th' . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 10
Ushtrime: Shkronjat B', T', Th' . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 11
Shkronjat Xhm, ', ' . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 12
Ushtrime: Shkronjat Xhm, ', ' . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 13
Shkronjat Elif, Dl, Dhl . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 14
Ushtrime: Shkronjat Elif, Dl, Dhl . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 15
Shkronjat R', Zj, Ww . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 16
Ushtrime: Shkronjat R', Zj, Ww . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 17
Shkronjat Sn, Shn, d . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 18
Ushtrime: Shkronjat Sn, Shn, d . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 19
Shkronjat d, ', h' . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 20
Ushtrime: Shkronjat d, ', h' . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 21
Shkronjat jn, ajn, F' . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 22
Ushtrime: Shkronjat jn, ajn, F' . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 23
Shkronjat f, Kf, Lm . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 24
Ushtrime: Shkronjat f, Kf, Lm . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 25
Shkronjat Mm, Nn, H' . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 26
Ushtrime: Shkronjat Mm, Nn, H' . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 27
Shkronja J' . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 28
Ushtrime: Shkronja J' . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 28
Prdorimi i tenvinit . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 29
Sukuni . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 30
Teshdidi (Dyfishuesi) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 31

59
Hemzeja . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 32
Zgjatimet . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 33
Shndrrimi i zanores e n a t gjat . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 33
Shndrrimi i zanores i n i t gjat . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 35
Shndrrimi i zanores u n u t gjat . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 36
Lidhja e fjalve . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 37
Rnia e zgjatimeve . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 38
Shqiptimi i fjals ALLAH . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 39
Ngjashmria e shkronjave . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 40
Alfabeti i gjuhs arabe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 43
Njohuri t prgjithshme . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 44
Thnie t t Drguarit Muhamed . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 45
Lutje t t Drguarit Muhamed . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 46
Shkruaj bukur . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 47
Shkruaj bukur . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 49
Sureja el-Fatiha . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 51
Ajetul-Kursi . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 52
Dy ajetet e fundit t sures el-Bekare . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 52
Dhjet suret e fundit t Kuranit Fisnik . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 53
Mnyra e leximit t shembujve . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 57
Prmbajtja . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 59
...

60