Vous êtes sur la page 1sur 638



  
 
 
    
   

          !


  
 
 
"#$ % &"$&
'"'  " $() $


* +,,-

            ! 


"!#  $#%      "!

    .
 /0 *123"  4"" 5 !6"' "
 


* 7 /0 *1&"$&   8 4"" 5 !6"'  " /0 *123" /(8


4"" 5 !6"' "  
 /0 *1"  18 4"" 5 !6"'
 "
  " %  &#"
# !  4 4 <

'( ( ')( *  )+,- 4 +<

)9 "# % :"  ##$ ! 0 0 +<

 # % 0 +<

0 ! #))  0 0 +A

0 ! #)) ' 0 0 A@

0 ! #)) ' 0 0 @,

#" % 0 0 -?

;9) "# % ##"")" "    ! 0 -G

0 !   '" 0 0 -G

0 !   ' 0 G,

0 !   ' 0 <A<

./  ')( * ) ,,(0)- 4 4 <?<

 # % 0 <?<

)9 "# %  44'# #)) ') 0 0 <?-

0  !' 5  44'# 0 0 <?-

#" % 0 0 <GI

0 !   $"' 0 0 <G-

0 " 4)"   44'# 0 +,?

;9) "# %  44'# #)) ')' 0 +@G

0 
"" 0 0 +@G

 # % 0 +@G

0  $)9 ' 0 0 +H?

#" % 0 0 A,,

#" % 0 0 A<A

#" % 0 0 A+?
(-  ')( * ) ( )- ---1. 4 4 AI@

)9 "# %  ') 0 AI@

0   44'# 5  ') 0 AI@

0  4  #4 0 AH?

0  #:# " ('" #)) "#&9)  ') 0 I+I

;9) "# %  ')' 0 I-,

0  ')' 4 % !.))    0 0 I-,

0  4  !4 0 0 @,-

0-0.- 4 @?@

  2# 3  4 4 @GA

4 !#" * 0 0 @GA
<??@
0< =6" #)$9"  *0 >&) %00 @GA

0+  #" 43"" % 0 @G@

0A =6" $&"$&("8 &'("  ):"(" % 0 0 @G-

4 ! " 5


#"  # "6 * 0 -,,

0< Q " " *# >&) % 0 0 -,,

0+ Q " $&"$&(" % 0 0 -<I

0A  " &'("  ):"(" % 0 0 -<H

0 I  " &"(" % 0 -+I

4 ."!" * 0 0 -+-

 7 " %" 3#3#" 4 -+?

 7 "  " 4 4 -AA

<??@
!'   '4'#   " " "))" "6  " #  <?A,8 "$  4#1")' B  " )
#)$'' $ " ; ' '" $ C  #D0 E   " #)$9 " $)9" ' "8 #40 &
F&$8
    
 8  +0<8  .") 8
8 <GH,8 $$0 AH?1I<A B
 " "  #" " J6"  >&) K"(! <G@? " ' $  #D8 #40 LM"NO8    

 8  0 0P


# ! 

# ! 

 
       

      
 
  
        
 
 
 

#
   ! "
        
 
 ;            
   <  ==  = 
  > 
 & > =
  
8
? ?

 &) 6 2#D8 #!"  <-+, ( &" C  5 *#
>&)  ")  R     S ( 6 $ )$"  T
#&' B $" (  $&"$&8  " "  ! "    
!"  &'"$& ' ; ):"9"   6'0 >&)  " 6') '6'
; &" $&"$&(" ( ; "9#" $"  %  <H+-8 5 8 "(
A
. $'" 5 "" ' "  #" " R        S (
6 #  )9 '#"6 5 ""  ):&  " 4# B  !''
#
$
  %&  '#()#*+ ,& $+ 
 %-$ ! "  '-.%!*+
 / 0  1 / - +
$2+ $ + #3(3+ 455+  #)6 7#89:

8
? 
  %" 
  $   " '#(9)*+ 
 /$ ,=&+ 5 .  + $ + #339+ 
#88

<
            !  "!#  $#%      "!

<H+G8 "( 2N 6    ""  &&  "   .  
I
'    /0  / B 48  <HI<8  )$" $9" ( " "
'" " $)9" '#"  )") 8 "(8 " 5  $( "" 
 )' #" '"6"8
#&  #4) " " "  $'#"
@
"$'  $'" 5 "   &'"$& #)) L  3  O 0
 $$ )6" 6 # 5 4)  $&"$& ) 0 
 $ K !& 5 ) " $""" "6'" $  &; # 

" " ##" '"  ! )  '  XX "9# B !'T " $#$;
&'#"  ! '") $  # ( " " $ "" '9"  "
#'  ')" '6  #"' % "!: 61 (( '')
"$'#4 ""#$  " '# "  #&))   )'$&:"(  "
#"   $&"$& )  Z  #" ')" $&"$&" " "1" ""'"
" $ " $""   &'"$& Z
" "      8           8 .#& .
$$  #  $"8 ( ;$)   '4# '$6' $  6
'' 6" *# >&) %
Charles Ier avait une si haute opinion de ce cordonnier thosophe, quil envoya
un savant ltudier chez lui, Grlitz. Ce savant homme eut plus de chance que
son royal commanditaire. Car tandis que ce dernier, sous la hache de Cromwell,
perdait la tte Whitehall, lui ne perdit, Grlitz, que la raison, par la faute de la
thosophie de Jakob Bhme. 6
 "6 &))  T *&
$[8  $)  # "  *# >&) B
&") $ 8 !#  " 4"" % # 4  " " ; (  $  $" 
T B  #  $  !;#"  #" ( 6 ""  $$
  # >&)  :)1  ""#  6#  C) [0 
)4" #$  " ( #'  " '')   $"'  &'"$& %
?
); " #; (  $ $  ):"  #" 9 " #

A
40 #$  !       8 ) -8 R *# &) S8  0  8 8 "8 <GH@8 $0 <A,I UA,,V0
E!' 'K5 !6"  . (N " $" W8 #40 # % & '  () *  +,++8 - 8 ) 8  <G+8  0 *0
98 .44)" ' 08 ) 8 "8 <G?+8 $0 AAG0P

I
40 12  34  0 X8 &"0 6 20 .44)8 *0 .)8 0 #D8 0
#&F Y 0 20 60 "8 .)
&) 8 $N8 <H@@8 $$0 @?1+A?0   6  $)9 4" ' !  $# #6' "  &'"$& 
*# >&)  <H++8 " " 5 -    E
C8 8 <H@<P0

@
    677  E<HI<P8 "" #&8 L
 "O8 $0 <+A0

6
? 
  %" 
  $   "+   +  #88/#89 ?   
= 
 =  
     ,/- 

 !  /0  
 @ &  A   
  
 
  + = ,
   +  ,  
  +
   " 
  "+ 5+ 5
 ,    -+ $ + #(BB+ 
3/#B

?
"8 " /  9 9 E<HA@P8 N#  ")) () R  9  0  S E:& - ;8 8 . 
  <8 60 X8 ) '6:8 "8 <H?G8 $0 A,IP0

+
# ! 

H
#))  #&" ##&) "( 0
 !  # ;  K)  . (
" 6" $#'  '$$&8 " 6:" " ""  $ ! $"'  
#4"  "#$  ##&   "4#4 B "" "$'#"  "
G
(! "$#& 5 ( " "" $  " "$" "$4#" 0
 6"8 4"8 !" $" 9 $'0 9" <HHH8  #  >&)
#))# !T ' ' "  $"$#6 "$'#4() $&"$&( % )
; : $9 " '')" 4 );   )'$&:"( )  B "
8 R     4 ! 9    4      !  4 ! 9 
<,
  4   <     & !   =  ; S 'K5 $"' $
 &'"$&8 #   ##  ! '")   '")0  ""#
$&"$&(  "" J6"  " # T )"   % " ! $ #" 
*# >&) #))   &)"  \)$"8   " ')"  !;"#8
<<
; #W'" " )4" "$"8 ! '" &() )'$&:"(" 0  )
#))  >&)  K !" R       9  90 <
<+
 ! 9 S B $ " #"#8   )T) T #" '' #)) R 
<A
   ? S
_ 5 !)$#  " #8 )T) " " 4# ;# ) )$'#"8 
#( "!##  "  4 (! " #" '0 "8 $ .#& D))8
R !   ! 7    U "  $"' ) V   =
<I
9 <!%    @? S !&" )'# C) *& ""D  
" # ""  4  &'"$&  $6 #   $&"$& )  %

H
. 1)T) " ( " # $' 4 $   T E$0 #08 $0 <A,? UA,IV %  " )$"" R   &)
! )9 #  ! "6  $"' E T 6"  6# " #" ('"8 #" "$"8 #" "P SP0

G
 " '""  )( ( . 4  4 9 '   . E#40 *01 0 468 $0 #08 R '" S8 $$0 ++1A-P B
!: 4" """' 5  (!; #"  <H+<8  3 " >&)  " # % " 6"  $1T '' 44' "!
6 ''   " #"  <H+@1<H+-0

<,
40 ) ;8 R  &"$& ) *# &) E<@?@1<-+IP S8 19  &>  ! 9    
9)  
     <8 "  2#8 #)$1 8 IH '8 0 +G E<+G   ##P8 < ")" <HHH B $' "
.  !       8 2'; #8 "8 <HG? E$$0 +<<1+HHP8 $0 +H?0

<<
'K5 " ;8 R $ (  " J6"  &) " ( 1)T) " $"#  " 8  : #&#&  ""
"$ "" " 4" """  #"8 " #" ! ##9 $&"$&( "$"" 5 #&( $" ""
"" 44"" ""0 S E )8 $0 +HI0P

<+
;  \:'8 #     
8 8 "8 <G+G8  #8 $0 0

<A
#!     ! &? .  
8 &$$  Y  "  2'8 "8 <GG@]8 $0 +H0

" #"#8  #:# "$' #"  ) 9 $'"#4( ( !" $" "" $$ 6#  $&:"( ((8 
!^  ) '  *# >&)0

<I
# 
8  N \#&"#&#&8 +8 &"0 6 \ . Y ." N)8 0 /#"  0 C" 8
8 <G+@8 $0 <++ E"  ""P0

A
            !  "!#  $#%      "!

Bhme constitue le maillon le plus important de la chane des penseurs qui


stend de Matre Eckhart Hegel ; il a rassembl en un tout les ides de Matre
Eckhart, de Nicolas de Cues, de Paracelse et de Luther, et en a fait une
thosophie ; la suite de la lacisation laquelle celle-ci fut soumise par les
penseurs ultrieurs, de Leibniz Hegel, elle allait recevoir toutes les marques
distinctives qui sont en gnral considres comme la contribution
spcifiquement allemande la philosophie. 15
" #)$" 
#&   .8 ( $6 " $'6 !
#""# ) " "  ! '")8  " ) $" )"
#'(" % "8 " /N 8 " )"  ! '") ) " 6
<-
'K5 "  # >&) B !&"  !8 2 #& &  "#&8 K 
<?
)T) (  $&"$& $"D "  9  6 5 *# >&) 0
"  " T" $" # "  $#  #" K)" % "  $
'4  "!$$: "  ##$ '  !&"   $&"$& ( $'"
" $9"  ! '") #))  '" ! '6$$) #   $"'
) 0
 " 6" '6(' #" 44'" 6"8 # !" $"  $ "# 
 14 '  # (  $ ')) T ##)$ (!5  4  # '  8
( $ " !)$# "$'#   # >&) " !&"  
$"' )  B "!  $ '6 )) T ("  '  ! '") 5 ""
#" ):"("  &'"$&("8  !" #$  $" ')  #&#& 
<H
): )  " $W" $$"'" $'"'" $ " 44)"  2N 444
<G
 " '"  . .N 0
15
  C+ D E  0
+ > !  2& > $+ F  + #3G#+     + $ F" > 1
E  
+  0 + $ + #366+  ##9

<-
40      3   87 A   
A  A 'B8 *0 0 !"#& 8

  F8 <HI?8 $0 -,G E 6" $" $#9)


#&P0

<?
R 6N16" ' (  $&"$& 6 " "  !'# " #" ):"("8 "  *# &) Z S E'
$ C&) F8    " "#&  ")"  &  8  0 +8 ` N 2>  #&"#& &8 G8
+G8 0 ")8 F"&8 <G+A8 $0 <A? B   $ " N8  " "#" ):"("   $&"$& )(
) 8 8 "8 <G-H8 $0 H0
 F8  4 ) )'$&:"(   )'&  #(   ( &''
" 5 #&#& " >&)8 #40   " "#&  ")"  &  8  0 A8 ` N 2>  #&"#&
&8 +8 <,8 0 ")8 F"&8 <G+@8 $0 -<0P

<H
 !'   /a #D&8 R " ):"(" ) " " " $#&"   "$'# ) 0 " $'" "
" ! $&"$& )   '$ 0 48 " $#$" " "(" " #"" " ":"9)" 6"
#'9" #( "9#" $"  8 " 6 #&N ;  ") "  )8 )"  $ 'K5   '0 S E40
"#& /:"D " 6N& *&& "8  0 <8 2N 444 ."08 0 *0 >"#&!"#& "& 8 $N8 <HI@8
LO8 $0 XB  0 " N8 $0 #08 $0 G0P

<G

 .0 .N8 !4# "$$"'  >&) "
#& !" (! R 9  S8 (  #' 5 )"( !4#
'  '$") " " # E#40 1    5 A 2C D 5    77      2 1 8 .0
6  0 08 8 <G?,8 $$0 <?1A@P0 !"#  .N  #  #$  5 " ;')'"  #" %   6
" 5  ( ! "  ##$ >&) E#40  <8 $0 ?+P0

I
# ! 


"  K"(!5 44) ( *# >&) " !' #   $&"$&
) 8 4# "  44  #" (  ) " ""  " $&"$&"
)('" $  $"'  &'"$& " '0 )) !'# ;  \:'8
>&)  4#' R    )K" )"(      ! 9 
+,
  S 8 $) "("  $ #)$ " $'#""  1  8
+<
#)) . 8 .)  \" 8 )" ') .#& *1
 E( "
" 4# 5 $  " ) "  )6)  R '6 $" SP8
++ +A
" $9" )"  8 0 0 0 .44)  b#&" C 8 " ( 
+I
$ &$$   B 48 $) #; ( " "  $" $$('" 5 "
+@
' 8  4 " 2N 6   E R
   & & S8 #)) 
+- +? +H
")) " C0
#&P8  [ #D 8 6" 8 2 #&
#& 8

#&  .0  )8 !4#  *# >&) "  6 #
+,
\:'8 $0 #08 $0 @,I0

+<

 \:'8 #" " "  " !4#  >&) $ )" E$0 #08  A8 $0 I@HP0  26 #"
!4#  >&) " .)  .  E#40 R  #( &)  2N 6   E 5 !'   !4#
 *# &)  )P S8  
  !   ;     0 <8 8 "8 <G?G8 $0 <A-P8
 #  \  $ E#40 L   
$#&  D" 6 "O8   & 7E
 77 8 <8 .0 6
8 8 <G@@8 $0 +,AP0 $$"  .)8 #40 .#& ) 8 
   ' ? . 
&    8 ""08 2 ) "8 <G@?0

++
 <?GG8  '   ":&9"   # >&)8 (!  !' "6 5 ' 6 #D  " 49"

#& B " # 4 ') ##)'  )" <H<< " ! '   -     78 )'
$ 2#&8 \"  #&) 6 ) E#40 /"& [8  1 7 ' 8  8  6": ""8 &# Y
 8 $$0 <AG1<I<P0

+A

 C  .44)8 #40 C 2#&4 8 L 4"" *# >&)" 4 6"O8 '  1 8 .4 ++8
 6 ) 8 8 <G++8 $$0 <,<1<,@0

+I
40 \ />" 8 &$$    *D >&)0 M " L_  #&O   L\ /O8 *0 0
. 1"8 /c&8 <GH<0

+@
  '#6  #  *# >&) " " J6"  "1  
1/8  <?G- B  "! 4 
$) &"" $9"  "" #)$"0 E  #$    # ( >&) 4 "   )
() d# 5   % ! "#  6 >&) " ! #6 5 '8   $"   [ #D0P

+-
!" #D (    !J6  *# >&) "  ##  ' % $9" "!T $#'  '   !  <?G?8
 " # " " #  <?GH  <?GG  4 ""W $  " '#6 5 6"  5 20
#&0  " $'
" !'   &'"$& K"(! <H,+0 40  [ F8   ? # B    F8 G  
8
6"`"6 0 C 8 . 8 <GG?8 $$0 AI1@?0

+?
40 C0 2#&4 8 L 4"" *# >&)" 4 6"O8 $0 #0 $$0 <1<,-B   .#&8 L "$D 4F&)"#&
>&)1 N$0 >&)  6"O8  D  7 7E   8 +A8 A8 <G?@8 $$0 I+?1IAGB 2 #&
#D8 H
1  I ? -              3 5    &   8 ): 8
F8 <GH+8 $$0 ++<1+@-0

@
            !  "!#  $#%      "!

  +G
"!' " "   4  X "9#  '  XX "9# 0
!'6#  #" ((" )" "44 5 #6#   ''  !)$#  
$"' >&) "  '   $&"$& ) "0
 ! #" 9 
 ( " 4#  ) '$""' " 49"  ! )8 #& 
. 8  8  2#   "" " " "" 6" ( *0 0
#&8 C) D8 1
) #&   )
668   #6
6# " N ( R !    ! 7   
     
A,
9         >   !    !  9? S
 "!  # 5 # ( !J6  &'"$& " )$) #))'
#  " K"0 8 *# >&) "   $ ' '0
 ) 4
#" " " #"8 " #"  " )$&" "6"8   $ (! "
$"( )$"" !6  '  #&  $&"$& )  "" 6 
'4'#  R     S 8 )"   "!  $" "6 ( !""
A<
)$'#"" E $4" )T) 46"P B " ' " ( ) "  '" " $"
#'9"  &'"$&8 #))   8  ' 8 " ('"  !)8 "
)   $  " '4  " '69  '' #$"  4; 
4#8  #&)$ !$$#   0  $"'  >&) " "
6) # " " ")  $ :"' " "" $"0  
:" '6$$'  " #8  # 43"  6) " $ 5
!6 #( ! ;  \:'8 #     
0
Nous voulons dire ici un mot de cet ouvrage, dans la mesure o nous aurons
souvent nous y rfrer par la suite. La thse dAlexandre Koyr constitue sans
aucun doute la meilleure tude dont nous disposions sur Jacob Bhme : cest
une vritable somme, qui se distingue par la finesse et la solidit de son
interprtation. Dot dune connaissance approfondie des doctrines de Paracelse,
de Sebastian Franck et de Caspar Schwenckfeld, lauteur contribue en outre
clairer des problmes terminologiques et des enjeux thologiques qui seraient
autrement demeurs obscurs. Aussi, bien quelle date de 1929, cette thse
constitue encore un instrument de travail indispensable. A notre sens, cette

+H
40  4 .:)8  )"#&
#&0   N "#&#& " "#& ""8 #& #D E8 <H?,P8 
)" 8 . "&)1[ 7D8 <G??8 $$0 -<H Y -?GB   .#&8 "#&#&"$&"$&"#& "  "#&
2F&)D E2 #&
#&  6"P8 D )18 8 <G?-8 $$0 +I?1+IHB /"& [8 &
&$ 4 )
)#")8 $0 #08 $$0 <A+1<AA Y +,,0 E
#&8   " &"$&"#& "8  0 <8  C "#&) ."08 0
C8 8 <HA-8 $$0 I+@1I+G8 " !'') #( #&N *0 >&)0P

+G
'K5
#&$&   $" >&) ( $ #"'8  $ " )( 
#& E#40 78 $0 ?H@P0   
#  >&) "  [ 2#&0

A,
" "#" ):"("   $&"$& )( ) 8 $0 #08 $0 <?0

A<
!&" )'#   $&"$&8 [" C& #D8  ( R " #)$"1 " ;  "$4#"   $"'
U  *# >&)V "  $$ " &""   $&"$&  " 9 ""#$" !  $  #
&"")8  )T) !$$ (( #)$'&"  # (! $  4(0 S E : ) &"$&:0 \ 
."  #"""8 &))" ""8 "8 <GG-8 $0 <@I0 "  ""0P

-
# ! 

tude comprend nanmoins plusieurs erreurs dimportance : la distinction tablie


entre le Sans-fond, lUn et lAbsolu 32 ; lassimilation de lUn au Bien 33 ;
laffirmation selon laquelle lintroduction de la Volont dans lUn entrane une
dualit 34 ; lattribution dune vie spirituelle au Sans-fond 35 ; la division de lUnit
sans-fond en une quaternit 36 ; lopposition du dsir et de la volont 37 ;
lassimilation de la volont et de la libert 38 ; laffirmation de la libert de lUn 39 .
Enfin, on peut regretter quAlexandre Koyr naborde pas le problme du statut
de laltrit diffrencie (ce qui eut abouti poser dans toute son ampleur la
question des rapports du fini et de linfini dans le monisme et dgager lintrt
philosophique essentiel de la doctrine bhmienne), quil ne fasse pas davantage
de place la mthode comparative (surtout pour ce qui concerne lidalisme
allemand) et quil parachve parfois la doctrine, se montrant ainsi plus subtil que
son auteur 40 .
 '"'T " #&#&" 43" $  $" ( ") $6 " $'6
! $"'' $""    !' 8 #))  " 'K5 " N8
$)  " "$""   $"" 4" '' '$'0 "8 "  )' "
.    <  <GGG8 $"( 9) #"#' 5  &'"$&  *#
>&)  5 " 4#8 /0  1 " ( # $"'8 )' "
)$# #" '8 !6 R  99   9 9 7   S 
"$' ( " #" $'"'" " " # 6) #" R     %
I<
 &     *? S  $$ 5  #&#& "!6' '#"" %
6 " $68 " ' " " #"  #(  &: 6 ;1)T)"
'K5 "' R !9  < >    0 S  4)' " 6J; $
I+
(  6) # 5 R &   &  %  7 9  S B 8 $"8 ""

32
, 
  +   +  988/98)

33
5
+  98)

34
5
+  99B

35
5
+  98(

36
5
+  99H

37
5
+  99B/99#  &  

38
5
+  8(6

39
5
+  8)) 1  8((

40
-=+   I+  )36/HB8+ J I"  & ;    
 K&

I<
# .    <8 +8 61K8 <GGG8 R '" S8 $$0 <I@ Y <I-0

I+

  !   ;     0 <8 #"  #(  00 000  &:8 <G?@8 8
"8 <G?G8 (9)  #60

?
            !  "!#  $#%      "!

IA
; ' " )$&(" ' $" % #   &: E<GH@P  
II
!$' " '") R "$ S   #  " #"# E<GHHP 
4 ")8 )" ( "!"$   $"' >&) $" (!   #))
I@ 0

!' " #&#&"  2# ! $" $""' $"0  <GG, 5 +,,@8 A
' " " !)$#8 #"#'" 5 *# >&)  5 !4#  "
I- I?
$"'8  6  K B $) "8 "$ " ) "  ( " )'#"
% " ## " )" 4 );   $&"$&8   &'8  
'    "(0 9)8  2#8   )T) $' 8 ""
IH
; 6"  $8  # "1" ! 'T ) $  #&#& 0
!^ 6 (  $"'  >&) " "" $ ' '  2#8 " )T)
( " )$# $  $&"$& " 6'' Z  #" $#$  # ' 
4  ""  5 " 99 0  58 " '""   "$'#4( (
IG
$$  "$'# >&)8  )T) )$" ( " "#' $#9 0
 >&)")8  448 !" $"  $&"$& % #!"  )'  9  
&'8 ! 9 < $"8 !99 >  "$ E^ " 6

#&[#D4 8 2#D  CP   0 < &'8 ( " )) )T'"
"  '"    8 " ( " &9)"  " ":)"  !   8 
@,
!  8   \ #&'   !&)'") "" 0  #
>&) #" "  ":&9" &'(8 &)'(  ):"(8  
IA
 ""#  8   #  *# &)8  /#&8 "8 <GH@0

II
!&))   ""  !6"0 "" " *D &)8  0  2'8 "8 <GHH0

I@
#" 6;8  $ K   # " .J 9 < $  #; E "  #&8 /#8
<GH,P8 ( #)$  $'" $&(  !'T E$$0 <<1<<,P0

I-
F& &)8 b#&   "$#&%  "#& F *D >&)8 <GG+B  "  8
$#&4; 
#D  2F&4D`0 [F4 6 >&) " N8 <GGIB 8   /"#&  
#& *# >&)"  "
N$8 *0 [#N 0 0 /0 ." ."08 <GGIB
"  8   6 
"N  >&)  N8 <GG@B &"
 &8 &4D0 *D >&)" D")$&8 E/F#& 608 &0 ""08 <GG@P <GGGB 2D 2"8 *#
&)   " "#& &"$&0     &"$& " &"$&" #"8 +,,<B  " 8
*D >&)  " C" " /:"D8 +,,+0 E" '4'#" #)$9" " '" "  $&0P

I?
 [ CD"8 &)%  # $&: 4 & "6& #: $&"$&  ):"#8 <GG<B
6 0
.)D8 &  &)% 6"" 4  4 /$&:"# 4 & &# "#" E &0 ""0P8 <GG+B
 /:8 * )#")  " $$$ 4 *D >&)0 &"$&:8 .$&:8 8 <GGGB : ! 8
"# $#:$"0 *# &)!" . 68 +,,+0 E" '4'#" #)$9" " '" "  $&0P

IH
 "!  !$"#  :1  48 #        < 
 E&"  !'68 0 0008
"8 <GGHP    $'" R   S  *1/# 6N8
 E  9"8 N1"18 +,,@P0

IG

  '4  !'"'") #)) )   $"'8 #40  268 ;  !99    8 60 8 ) 8
"8 <GG-8 $$0 <@1<- E"  &'"$&8 #40 $$0 ++1+HP0

H
# ! 

@<
)  !;$"" " ":)(   ##$ 0
" $'#"')8  $"'  *# >&) $ T '4 #)) 
9  0 <0  # ""8 " J6 $ T #" '' #)) 6  
0 < 9  &8 $"( " # " 4 ' "  ;$'#
@+
"$1 (  ) 1 5 " 4)" 6""  " 6''"
'6''" $   #)$ " $$" ( ""  4 5 !4 E  # $  68
 "!"# "  #'     )( 4 ' $ /a #D& 
$"6 $       8   '6$$ " &9)"  )9
&)9P B 4"8  4 $    (  $"' >&) !" $" 
&' ):"(8 )"  9  %  #"  6  ":"')"
  6 6     #'   "  "$'# ):"( E $"'
>&) " #& $ 5 5 #  #" " (!5    &)'(
4 ' "  44'#   "$'  !4'  "  #"$ #
)#1)##")(P0
 #") "  " ):"("  &)'(" ( 4)  &'"$&
>&) "$'4 '")" !"$ % 5  " ' "8 # $"'8 6 ")
 " "9#"8 " " $" '9 ( " #" $&"$&("  ! ('0
 ##9 0 <  # '"'") K # 5 " )' %  4 ( 
$"' >&) " 4 ' "  ;$'# ( "#   ' ") 
44 6 6  " $' B  )T) )$" (!  ) ! 
 '4""8 # ##9 ):"(  K " '46) &"  #&)$ 
 $&"$&0
 " 4  #  )  !$'   ):"( "$'#60 4# 
6 $#"  ' ):"(  #''  "'  !)
":)(8  "( !  !$' " ;"0
 " # ( " $$)
):"(   "6 (! 4    "#8  !" $" "  )$ "
"" "" "    ! # $ #)$  (!  "! $" 5 !
$#$ &)'( )" ! '#""' ( B  4 $ " " ( #
"# !" ) ))8 $"( # ( '""  $&"$& " 
):"#") "$'#4 "  #&" ( !;$'# 1)T)8 ( ) 4"' 5
 "0  ( $ T "$'#4() "" $  " " !4"#
# ( '#  !;$'# "$1# B $ ;)$8  $$ 
!'   !&:$"" #&N 8 " " "" !d) )) 5 !"$ 6"
#&N
&D8  R )'$&:"(   S #&N #D&8 " )4""

@,
" " !##"  4  $  #&#  #" 4#" B " 6" " # ( >&)  5 &8 ;
):"(" &'"8 ; '4)"
$"  5 #"0

@<
 # (  $' "$'#8 5  4" "  $"(8 #$  )  )9  $'
$&"$&( "  '" "" &   ":)( B #!"  " 44#'" $#$"  !'   *# >&)0

@+
 ( " J6  $ )4")  #8 >&) " $ " " " ) ):"( B  "
$#$) )' " " #"$ # E#40   1 
 78 X8 X8 X8 XX Y XXP0  )" 5
"#  !;$'# $" $$ /a #D&   )9 " D"" E#40 78 $0 @HAP0

G
            !  "!#  $#%      "!

"##""6" 
"14 "   #&N >&)8 #0  (!5 #&( 4"8
!;$'# ):"( " "" 6  #;  6 "#9)  "  
#8  ) $"" !:" $ "1)T)" " "#" ##$" 
$  6 8   # ! $" (  "# ( ;$"' $ 
):"( "$'#6 #"  )"  4)  #  $9) )'$&:"(
" $$"  4   !48 #)) " " !##"   )0  " #
4; ( !'') ):"( "(4  6 !$'0
 ;9) " $6 ;$(  )'#""# " ( "  
&' >&) " 4) % !J6  &'"$&8 4)" $ "" '9"8 "
 44 44# 5  B " "#' "  $ $ 5 !'"'")   #8 (
" 6" !'6(8 $ $ 5 !)$'  !0
"  ! (8 #)) 
'" )T " )4" (" 5  ":)(
#&)(  !&)'( 5  &'"$&8 " # $$a #))  #;
)'  "  !;& "$8  !"$# )"; "  $$ 5
44:  #0
 "8 " !  $ #" $"  (  $"  >&) " '69 $4"
4 8  "  0   6 $" "" " $)  66 'K"" 
#"8 !' #  &8  "''  ! :)  2#4  
"' 
"" B  #  " " " $  e6'   ""9' 
" ":0  # 4 !'#" ):"("   4)" $ ;" " # '3
  $" # " " J6 " ('" (!  &) ! 
"$' %  !T 96  $(8 !;$"" >&) " '6$$  #
6" #)8  "!   " '" "$4"8 " $ " "
@A
"""    4 0 48  $9" ''   $"' " 6"8 #
!J6 # !)" '$'"0
>&)8  448 '# #))  $8    " 6 f  4 # "6  #
$"  $ ")  !;& 9 8 "$$ " " 4 " #
@I
! '#&"  " R $#;   S 8 6 ! "" $$&" "$'"
 '6$$)" #&)(" ) "")'"8 " 6   R  9    7 S
  R       S8  ")) " 4:  #&) $) " "$9#"
" $" N"  K  &'"$&(  "$ " 4" " $" #d"  
&'( &'8 $ 4   ((" " 4$$" ( )
#))  "# "   )  6 0
 K) ( "1  
1/ " ; $)" #"
43"  &'"$&   # # " 4# %
@A
 "!  $ "6 5 ! $ K  ":  >&) B  " #!" #  "" 6" ( "  $" "$'8
#!" "" # ( "  )" $'"40 E   ##'" "$$')  ":  >&)8 #40 78 $$0 ++-1+A,0P

@I
40 $ ;)$8 /0  / X    1 
 78 8 <I0 " ""  #" " (!" "
R 4 " S8 # " "  '' $) &'(" % # " " '#&" " " ;#)" ""  & 
!   8 6"  4  )$" " )4"   ' "$8  )T)  ( " #" $$&'("0
E" " !##"   $$ %  #""#  !;"# ! &'( "$ "  $)9 )$# $
!$'0P

<,
# ! 

Jacob Bhme est rest, en fait de style, au dessous des crivains, dont il fut le
contemporain ; ou pour mieux dire, il na pas mme song avoir un style. En
effet, il se permet des expressions et des comparaisons peu distingues ; il se
laisse aller des rptitions sans nombre ; il promet souvent des explications
quil ne donne pas, ou quil ne donne que fort loin de lendroit o il les avoit
promises ; il se livre de fatigantes dclamations contre les adversaires de la
vrit ; enfin pour en supporter la lecture, il ne faut nullement chercher ici le
littrateur. 55
K" ( *# >&) '#8 )"  ') $"0  (! # "
'')" $&"$&("8  $#'  " J6 " !T (") '$6
!) %  : 6 " ##$"8 )" $"  ")0   ##9
""4  "" $" !T '## % 4#  ; >&)8  #))
"" # 5  4"  !;#8 # !'') "$'#4 "# " " 6$$
":)(8    4"8 #   $  $" "6 "!  " 
$#""" # (  #  5  4) "  '"0 E! (!  4 $"
#)) " "  "$$'  ; $   # '"$#6 " ""0P 
 "))8  # >&)8 $ " " 4 " "   "
$"" $ " )'$&:"(8 " ''  "# )6  $)' $ 
   ":0

"8 48 (! $"   ""9'    44#'  !;$""8 
#$"   (! "!""  !'   <-H+   #  <?A,  " 6);
 $ )  ( " ' " 43"" " "   $" "6 )' #"0 
##'"  !J6  >&) $) "  ); #)$  $( #1#
" ) % " ' 8    "8 " $" (   ""#$ 
4  !&"") B   ') $'6  # (  $"'   6
@-
'#6 " $'$'"  "!;$) )  )9 R #  "# S 0
( 6 #  5 '   # " "# Z
 ":&9" >&) #  "$'# &'( &'' ; ( "!"

'6$$'  X "9# %  #" !) 44"##   ' "$
6  #$ !T '  ) $  1 '4) B  )T   ;
)4"  "   ):"(   !'"'") " '')" 6;8 ( $#
 $"'  *# >&) 5  #"'   ""#   ( B " #
44 $ #"'(  'T $# $ !'   # $'   "
 
(!"8  )8  4  X "9#   '  X "9#0 !"  $)9
"  "!: '""0
_( $"" ( " # '$(8 # !" #$  $" " '  ( 
""#'  "  'T0 " "))" $6 5  #6#   "4#

55
-= ,     '#(BB*+ @ & 
 D
  A+   +  H

@-

6 " >&) '# ) "  ("  g B   " #  $'6  #  ##9 $#  
"$'# " (  "!$$T 5  % #)) !6 'K5 )(' ;  \:' E$0 #08 $0 <-P8  #1"# "
(   $"' >&) " " '')  %  $ 4 )9 : 44"(  #)$'&"8  " (!
$  '9" T8 )" $'"6 # ( ) "$a "" !'# $ 6   "0

<<
            !  "!#  $#%      "!

$&"$&(   #  *# >&)  :" " $$" " $


@?
. 6#  ):"( )( 0  $)9 #" " " ' " 
/0  / "  " #6#  !;"# ! $#""" 
@H
)4"  !4 $$&( E
"14 P "  4' $"6 0
 " "
"))" #"#' 5 !:"   # >&)8 #!" #  "  " 6
$&"$&( %  4) &'"$&( $ $a 4"(8 " "# " $
&() )'$&:"(0
 '  ") ') "!)$"  4#  " 'T $ 
)")  ! '") ) "8  $# $ " $&"$&"  .  

#&0  " '#""8 $ '#  '4;  #" ; "8  #a
" $"" (   $" #' 5  4)8 " ( \8 .   2#&0 
"$'# &'( E& ;  &'' ;P #" ! 4# )K
: 43'  $"' " ; #"  1 7 B #!" $ 5 (  # 
"" $$" " $" """ 6# *# >&)8 " $9" ( " '" 
## !'  $)"   '#6  $) ):"(   #
) 0
 ! ##   '#""'  #a  """) &'( 
! '")8  4 "  )T) )$" #a !)$# (  6T !'  
 # >&)0  $6 $''  #J   $&"$&  .  

#&8  ") #   #a ""  >&) ( \0
 '#""' ! #""#   $"' >&) $$a $" '6 
# "(! #" 9 ( " ; # #""   "#&9)  )4"

"14 %  # ( "!#& 5 '" " !;"#  "
 ')'   44 6  'T  $# $  $&"$& )  

'  XX "9#8 ( 4  '  #' #  " "$'#0 "
6" !" (  "#&9)  ') 5 !J6 "  # >&)
44 " "")#" " $" 4$$" 6#  )9  $&"$& ( 6

"!)$"  '  XX "9# B "  '" (  '#8 #)) !''  
$$''8  ##$  )    '6'8  )'&  #(8  "#
 K7  K 8  &9)  ' 8 4  4) )T)  L8 "
$$'" 5 6 (("1" " " "#4"  ! '") ) 0 "
((" ") "8 " "(" " 6 "  #"   :"8 )
""N !'T (  >&)")  6 $ !'    $&"$& ) 0
!'T   $"' >&) $ !'  " $&"$&"  .  

#& !" !" $" 5 $6 B 4"8 " " 4# " )  )"8
 !"  ;#) #)'  $'#"') '6'0  :  5  ##

@?
" 6" '#6 !)$#   ):"(8  $" $#9)   &'"$&  *# >&)8 $ 
$&"$&  .8 "  6  )a" ' $ )( *# ER .   ):"( )( S8 6"'
 #
$&1 $"8 # <GG?P0

@H
 '   00 08 #  ""  #  /) 23" "8 "  $)"  6'4  6 $&"$&( 
 # >&) d# 5  '  ''  /0  /  "  '6'' !;"# ! "#&9) 
') ( ")  $" ') #  # &'"$&( 5  $&"$&  '" ER  ##$ 
') "  /0  /  *# >&) S8 6"'  #
$&1 $"8 K +,,,P0

<+
# ! 

)(8 ( "!;$( $  4 ( $ '  !") " ") " (! "
$""  $'   $"'  >&)  " ":"9)" '"8  " '#""
 " $ $') " !'  ''   #0  " 6" 6 "
44#'" ( $'"   ' f
 " ") #$  '#""   ) 5   !:"  #
>&) R  !' S8 4 !T $)  )"  " $# ( 5
" 4# ' "  '6$$)   $&"$& ) 0 " ##6"
$ #"'( # 6 #))  $) 6 ! '  $" 6" #"#' ;
$$"  ! '") )    ):"( "$'#6  (  " $$a
#))  #4   &'"$& >&) 6# " ":"9)"  .  

#& B " "$'" ( # :" 44 " #4" $  '   
&' $"D0 "8 "! !" $" $""  " 6 5  :"
":"')(8 " " 44#"  )"8  #"  # ' 8  ) 
)9 #" $" #))" (! " $""  6   # >&)
 " $&"$&"  '""0
 $')( ( " 6" #&"  '6$$  K") !'T 
$  #J   $"'  *# >&)   $) " )"  $"$#6
@G
$ $$ 5 ! '") E "   ')"   # '#6 P0
 (" ( " " $$"" !'  " # 6 " #  
 7   !  0 " 6" '# #  ""  '   &9" 
;$( # ( '" !'   $$ ""  4  !4 #&N *# >&)
" ( # (! 4   $ ! ' ! ')  ! "0  ##$
#   "$'# >&) " !   R
"14 S % #!" ! " 
!&' $$&(8  """  '  ')'0 4"8 
##'"(   # >&) " ( # ' )'( "
')  ' $8  # ( 4   $"'  *# >&)  $" 
&' $$&( )"  )") :)(0 !"  " $ (  : 
"  # >&)  )6)  )4"  ! "  ' 8
#!"151    #   '"  ! " "  )  "  4 8
 ( !" $"  #& )"  )'  $"6 (  5 4  !4 " 
40
 6 " #&N >&)  "#&9)   )4"  ! (
') $""6) #))  $) $#$ $#&96 " ""# 5 6"
-,
" ) 4#"  "'$8 $$"8 #'  R (4# S 0  ("
( ##$ $'#"')   "  "6 #)) ! " 6  
#))  6 5 !T0   "68  4 ) 1 5  8 " 

@G
!:"    # &'"$&(8 )T) 44#'  6 ! #)$"8  " $( " "  '"
>&)" " ##$" ;  ! '") B !" !;$""" #"#'" $ !" $&"$&( E#))
  77 & 9P  6" # $" 5 6  $K  ! '") "  # >&) % !"  #"
##$" " $) $W  " " #6#"0

-,
" )" " ;$('" "  "8  )T) (  44'# (! #6 !'  " ##$" ! 8
! "8  ""#8 !48  ''   6'0

<A
            !  "!#  $#%      "!


"14 8   " ! $$&" $ """ 5 !')# ! ' 5 $ 
! B #!" 5 # ( >&) ))  /0  /0
!  #  5 "
J6 )a""8 # !" $" $ &" 8 )" $# ( " $"' "  9
' 6"  '"  ):"9 &'(0   ' "8 
")  # 4  !T8 )"  #" "  "K#6'   ""#
5 $  " $$ )$"'0
!" !'    ') $""6  # '8 5  4" ( 
"'(8 ( #" !; #   60   "! # $" $ "
 $'"  $"'  *# >&) " " ''' E)T) "  # 6 (
" : 6" '' "6 'P8 )"     ;   
9      8 ( "4) ! "  ""#  !""#  T8
' " " $$"  4   !40
 ("  4   !4 " )) ' 5 #   ') 
! " %  4" '##" " )'#")" ( '""  $#9"  '6$$) 

"14 " !44#6'8  "  44 5 ') (" " " $$" (
! "  6# !T (!    1)T)0  ("   ')'
E
  P " " "'$  #   ') E
 P B "
)  #))8 $  "1)T)8 !4 " )4" "  48 " 6"
'#"")  5 '#   $$ (  !4  4 (! 4 0  ("
"$'#4(    7    ! 7  $$a # ) 9" (!" $"'
!;"# ! K 44'#' $  ')  ! "0

6  ("    " $$"  4   !4 #&N *# >&)
#  5 " )  "$'#4() "! " 6') $"" $  4 
$#'   !14   ! " ""  " $$ 4'  "" "$a "
!40  "#&9)   ')8 ( )  '6 #  '#""' ! "#"" 
!'  #3 #)) $$"  "K   !K8 #!"151  #))
$"  ! ' "  44'#8 '69  "# #(   #
>&) E   $9" '$    !#  #" $$""P8
4"8 #)) !K 44'#' "  '  "K )T)   44'#8 
 $#9  $ "  ()8 #!"  #""# )T)  4 ( " 6
)"  #" % "  )") 4 ' " ! 44'# $$  !48
-<
!;"# )T)  4 $$a #)) $')( 0
 '   $ #"'(  5 '6  ''   4' 4# 5 ! "8
4  ') "  4  !4 " "  $$ !''8 ! 44'# 
!4' 8  # ( 6 5 $"  ("  $&'")   !#")")8 
")   # >&)8 )"8 5 6" 8   ":"9) )"0 
"!8  "))8 $  $'" '  !:" # (!" ! 8  ')

-<
 #a #  (" 4 )   1 2    6 8 ( "6  4 # ; $"D" " 
$')( #  ##$ "$N"  4 #3 #)) R ) 4# S   ""# B ( ; " 6"
5  #""#  !$$" #(8 " " ! )$# 6 $  $&"$& &''8 "  )" ^
 " 1)T) #4'  $9)  !"$  !'' $  $"6'0 " 6" ( " #" ; $"
4 );8 !'    #  *# >&) 6 " ")" !  '' ( '$""  ")$ # 
)$&(0

<I
# ! 

$(  " ')8  )  )9  6 ##$ ( $'"  5 "
')   " $#& "  "   ')'8 #!"151  !'# 
$$ (   4 5 !40 6#  ')  ! "8 " #&" " 5 
("     )'$&:"(8 $"(! "!  "6 $(  )" ""
#))  5 ( #    :  (( #&" $W ( 0 " 6"  (
!'    $"'  *# >&) " " "  )") 1)T)0
" 6" 'K5 "' ( #" ("" 6T  'T $# $
! '") ) 0 $  4 #   ')  ! " " $)
 " $  #J   "$'# >&)   '6( #" "
&9)" " $" 4 );     $"D8 ( " $#& 5 " 
"  ("  !14   "K "8   #"   "K#6' 
 $#$ ! 6 0 : $" $ ; #  ("   ') 
! 8  :" 4 $" "') "" " ") "  " 44'#" (!
" $""  $'  *# >&)  " $#$; $'"" 
$"D")0
)$   !"#' " )9" ( " "  8  #6
!"(""  $ ( " " "6 " # '  B  '# 9" ")$)
" ("" ( " 6" $"'" %  "! $ "  #" ' ( 6
'4 3   ! " E4 $$&(   $" 4 "$T)P8 (
6 6 " #4'' 5  ') E'  $"P8 ( 4# "
'6  4  ( " " " 4# 5 !4 (  4 0  '$  5 #"
(""8 " d#&"  ' " $#$; ))"  "#&9)  
') ( " 6" '#6 #&N *# >&)0
"  $) )$"8 " $$""  :"  ##$ )T) ( "
$)" 5  ')8 5 "6 ! E( "  " $ R
"14 SP0
 8 ( $ " ##'"(" 4 )"  !' $$&(8 $
T '"' #)) !R " S >&) B  "8 1 5  !T    $8 
 ') $0 " 6" ( !  T #)$" #))   #))
I98 #4)') ; # "   &' '60 " "" $
#"'( " ##9 """  )'( B " """ "  4 (
# "$#   # #& >&) 5 !(    !&'0
4"8 " 
"14 $ T "" #))   #)) '8  
') T #)$" #)) K 9 B  6'   $"' >&) #""
$'#"')  # #  !$$&")   6")0 " 6"  (
"" $'#" # 6'  T   B " "" !'  #
##$  #)$" ! 5  ''   9   ' <   
    )'$&:"( "'#0 " 6" ( >&) ' 
##$ ! 6' $$&(8 # 6$$' " ! ')  "
""#8  ( " $ # " "") '4;60
 4" '# ! 8 #)) 8 '  '8 " " #&" 5 
'"  " $9)" ( " '69 """ 5  #)$'&"   #
>&)  (  $" )$" !;'9"0
" '4" ! " $$"   ' ""14   9 8   "

<@
            !  "!#  $#%      "!

"6 (" " !J6  &'"$& )" ( #" #))"  
 # 5 #4  6#  '0 " '" (  '"  T '4 #))
 R """"' S EH7L  P #)$ 6# ! ')  ! " B "
)" (! "  $)9 ')   ' ( )(  4 
! $$&"  (!  $ # $" T ' 5 ! 0 " #&#&" 
#4)   $' " !'  '6$$'  ; $"""  
1   E8 ? B 8 <1+P0
" " ) " " ( "  $#  ! '  9 " 
)'$&:"( >&) B #1#  '' ((4" '4 #))  R $&"$& 
 ' S8   "  ")' ( #  ' ' #)$ 6# !)$#$'
 #  ! 0 $9" 6 "#' !$' ! ;  \:'  # 
 &:8 " )" (  '  T #3 #))  ;$""
  '#""'8   #)) "::)   '0 " )" (
"4# "$'#  ##$  ' "") "(! " $' ('  ! %
" 6" (! '" ! ') $   ""# $$&(8   
'#"    $""' ) #"   ')0  '
R ""14 S " $$a " #))  '#&) "    44'# 5
 0
48 " "" )' 5 :" " $$"  !      9 % "
" ) " " !  T #3  '$ ))   '  " #
9 ' 
"14 " ! $$&"0 " )" (  '  T
#)$" #&N >&)  )9 &'' ;8 #))  "#  $ #
)'    #''  !#''8 )" ') #))  R $  S8 (  4
" $$ (!5  )) $'#"  #:# 60 $9" 6 '  $) 
! 8 " '4" " "") 6#  $"  90
" ##"  $)9 $  # '  $  #4  !
>&)   ! "#&0
$9" 6 ;$' ! $$&"8 " 4#&" " $"   )4" 
"6  ' " " $#"""  779   B " 6" (  4 ( 
' " " 6 "1)T) a  "#""   K#6 
!""#0 !" #  $)9 '$ "  $#"""   ') %  : "
("   )9  
"14 $9  "  44'# " ( "
''4#" (! 4   0 " 6" (  "    1    $'"
 '6$$)   ' ""14  "1)T)8 #!"151   )) ^
! " "!6# 6" 1)T) 5 6" !T1 (!   $ " $$
"#""0
" )" ! (  44'#  ! " " ' $  '
$$&( % " 6" (8 #))  !;" )  ! ( 

"14 8  '  " 6 1)T)  " "" 5  4" #)) * 
#))  *  " $'8 ' "  "# ( "  #))#) 
!T   !"$0 $9" 6 '#)$"' #  9  <8 " "
" "    !K 44'#'0 " )" " 96) (
 $"' " 4"' 5 ! "8   (!' $8 $$" >&) 5   5
"8 $ "("  $"'  ! ) $""0 " '" $ 5 
<-
# ! 

   9  <   44'#8 ( $"  6"  "K   !K


#)) '("  !#0
 4" $"'  '#""'   44'#  $  6 ( 
(8 " " '""" ; 4" #&'"  !;$) "  #
>&) B " ' " " " ":)" ):"("  *8  !M     0 
  # '  $#9 #"" 5 ') (" " " 44'"   
   " $  "K  !K 44'#'"0  4" $"'  '#""'  
'8  "  44 5 '## # (!  6  "K   !K "  "'$ %
"!$$"1"  ##1" 5  )T) 4 Z )1" "  '
! 44'#  "1" '" "  '#& #( Z    K "
" " " 6"" ) '"   44'#0 _ 5 !'  " 4" 
!J   )8  ) #)) >&)  '  "  44'#  "
)T)  ! '  4" !&:$&9" ! R 16" S  L  3   
.B  O0
" # $)9 $   ' 8 " " "" # $' " "
"  )'#")   44'# B  " " $ #"'( 5 :"
" '"" "  5 '4  9  9 " 44'#'0
 '4 # 4)" R  ' S8 " " $#&" ! " 
   4#   1 " !J6  *# >&) % " $'"" "
$#$" '4'#" "#$" (  "6  "#"  # 8 " "
) " " 
""  T #" '' #))  (9) "8 $"
" "   1  &'"$&(0
 # " !;"# !H 9 '" #)) # !  ;   
'8 " " " " #'" !>    !   
4  6'4 " " " #)$" 6#  6") >&) % " 6"
#)) >&) $9 " "  '""  )9 6"0
" :"" "  ##$ !H  8 4  "6 "! "") 
4# #)) "#  ') "  $#"""   )4"0
48 " " #&" 5 '#  R &" S    ; -9 
))'   $"" $  44'#  !""# "0 " 6"
(  6"  ' $  ' #""   #' ' " (8
"6  $"" (8 
"14   "   !""# EB 
I  #  P0
" )" 4)  '6 # (  44'#  $)" 
6"8  "K#6   K#6  ! %  448 d# 5 
44'#8 
"14   4 8 #(  #  6 0 
$"" 5  $&" " " '46) ""'0 E" " $#&" " "
"  '"  '   'E  )" (  44'# (! #6 !'
  '  ! #"$ 5  "#   (  ):"(
&' '  '  ' 0P
 "9)  9 $  # '  " #"#' 5  ')
44#6   6'8 )  5  """  5 !# 

<?
            !  "!#  $#%      "!

!""' " !T8 " (!5  ("  4   !4 "  )")
E>&)P0
" )" "  $) )$" $(  6'  "  " 5 
44'# B " """ $ # 4 "  97     <  $)
' % " " $#&" " ! ' !.     #)$"  $)9 '
>&) 5 !   ; &''0 " )" "  ; 
6" >&)   )9  !44)   '#""' ! 7 
  < 77 7  ! "0
" " 6" " 5  :" "$'#4(  ##$  9  0
" ' "  ##$ '6   ')  (!  6 #&N

$N8  )9 #""(8 ""  4) R       S B $"8 "
$$""  4) 6"8 R        S8 $ '"  $#$
)'$&:"( ( " 5 !J6 "  )4"  ! " #&N *# >&)0
" " # ( # ##$  ! % " 6" (! ) 4
$4 ')  $$ ( !4  6#  4  (! #$  ##$
 '"  ! "0
"( " #))"  J6 &'"$&(8 " 6" #4 #
##$ )'$&:"( $"6   ') 6# " '')" ):&("
""#$"   )  '#&# B " " $#&"  !### "  4
 # 7 % " ' " " #""   9&       ) 8 "
"  '4  -      ;    E" #"
#&N >&)P  "  "  ("   8 #" '' 5  4"  #4  
 B 48 " "(""" " '"" $"4"   " #4'  "
 " ! ' !     <   9 & 90
 " 4  " '#  0  9   < 9 ( #"8 #&N
>&)8 !"# 4 )   ') % " "  '" 
!'$" ("  #&)$ !$$#   #'9 #( " ('"0 $9"
6 $'"' #&# " ('"  # "#&9)8  ) !## "  ##9
  <  " #"8 " )"  )9   9 9  
0   # ) 9 ":)(0
 4" #&6' !'    9   #" '' #)) $#"""8 "
$ " #   9  9 #'' E"6  6" ( " 6"  $'
"  ;9) $8 ^ !:"  '" " #  $#"""P0  " "
("  4 E!   P8  1)T)  " " $$ 5 !40
" " $#&" "  $) )$" "  4#    #))
$"   6' " !'' K#6   ;9) '0  
;' " $$a ! #W' #))  4) )8 )$''  #&(8
  ! #))   7       4    '0 $9" 
)( ##  9  "$$"'  *# >&)8 " 6" #))
#1# '$9  # $#" "    $(  " '
4)   "##   0
" $""" " !;)   )4" 6 $ !'   !0
" 6" (8 " >&)8 !&)) "       8 '
<H
# ! 

)  $6  ';$) !""# 6 "  "9) $#$0 


" 4  4  #)$  6 4"  ):&  ;)   ! 
" ( "" #"'(#" "  "'  !&))0
$9" " T $#&' "  ("   ' &)  6 )"  )9
" ##9 $')(8 " "" 4)  )"  " ; :$"
 ')' %  R  S   R )6" S ')0  "! $ " 
' " $$"  4   !48  ) (  4 $ #  "!$$"
5  ')  !40
" 6" ( " !'' "  #   ! '8   " $""
 " "" $'6#0 " )" ( ! 6 ' K#6 (  
#"" $ "8    "6 !)'  #( "6 5 4  !;"#
 "K "8 #4"(  $#"""  ') 5 " $4  "6 "
$$"  4   !40 " !'  #"#' 5  R &  9   S8
" :"" "  '"  $$'' E.  P  !'e' E1    H P (
# )  4 B " )" ')  '6 #  6 '4   8
#3 #))    9 E  $" #)) '"'(P0 48 " #)$" 
##$ >&)   6' $$  ))   R    < S  5
R !   S "  $&"$& &''0
" :"" "  4#   R  9   S8 )  
4 ( " """  " 4' $ ## 5  )4"  !40 "
)" ( # $" " $'"' $  ##$ ):"(  
'   B " $$""  $' )'$&:"(  # )6) (
 #49  ' "  ":"9) &'"$&(   '6'  0 "
 " "  $9)  !))#  !48 )   ("  
1 2    4 % " "#"  &'  4 #)) R  7   S 
!48  $  $$"" "$N""8 $" " #))"  '4 (!
 4
#& " " 8   <  !   9  0
48 $ " :""  . "  ')   ""# #&N
$N8
" " ) " " !;"# $$  4 "  ":"9) (  $ " 
)4"  !4 " $""0
" # ) $8  $&"$& 
$N " $"" 4" '6('8 "
 )" ^ " '"" ' " ##'"(" 4 )"  )")0 
>&)")   "$N") #"  44 ; 4#" #)$')" 
)") %  "$N")  44  6" #""( E#!"  """)  
)") "(P8  " ( $ " 6")  >&)") $'"  )")
:)(0 " " ; #"8 #$ 8  $$  4   !4 "
"#)  ( %  )") # "  $9  !#")")0  !"
$# (  >&)") #   # $#9  )") ( " :"
6 " '"" ( '$""  #    ")$ )$&
 "))8 " :"" ! '  ! 8 ( #"  $) $#$ 
 "$'# )'$&:"( >&) B " ;)" #)) 
"14 "
44'# 1)T) 5 $  " $$ $'&"8 ' "  "K 5 $ 
1T8  #))  $"  $) ' " !""' K#68 $'"'
$   ' ! $)9 ' ' B $" " " #&" 5
<G
            !  "!#  $#%      "!

" )4" )'   $$ (  6'  6#    


#'8  )" ( >&) )$ 6#  ) 9 ! ') #3
#)) '  ! ' #3 #)) #& B " 6" " (
6  T #4'' 5  4'  ( 4#  "") " !'#)
''   ')0
"  '" 4 )" ( " '" "   # >&) " %
!' ! " $$&(8  #" ! )") :)( 4 ' "
 6")8  4) ! "K#6' "8 !' ! &' E(
""  $""  ! 5  6'P8  )"  $# ! "# #(
$) !;&"")   '6'8  6  '4  / E#)$"
#""() #)) '"'(8 )" "" #)) $""# $8 #)) 
#(  #)) "'P8 " (  #" ! 4 )  ! " B
48 " )"  '6 # #&N  &'"$&  4) ! $#$ 
') $"6   $'"#  $9)   1 2  8 )  
("   ')  ! "  # " $$"  4   !40

+,
'( ( ')( *  )+,-

'( ( ')( *  )+,-

'#% &# "  * ) 8" ! 3 2"

# !  *
 " 44# !:"  $) $#$  >&)")8 "  )" ^ #1#8
#))  $#$ $$ 5  ):"( "$'#68 "  # #)$; 
44'" ##$" E"# #8 '8 '8 6'fP  "  )T) )$"
6 (! ##$ B #  $  K" " $'" 5 !"$  #
( 6   " ''4#" $&"$&("   ):"( "$'#6 % "  '" (
# 9 '  #  "  44 T #" ''" #))  $"
##$"8 )" " "" " R '" "$" S0
" #  4   $
#$   4   4 )   $"' >&) #)) '
! %  R
"14 S0
  ! #"  44  6' $6   # >&)0 
) )T) ! $$a ""  $)  >&) $  $)9 4" 
-+
$)$" <-+,8 " " K A  5 &  1  8  "! ' $""  
6 6 #  ""  $) !" "8 #!" ')" #&N >&) (

+<
            !  "!#  $#%      "!

  !  " $ '6$$)8 # #!"  ( '4  $"
;#) " ##$   ":"')" !)$ E" 6" 4" $'#" 
!6 #'  #&N "
$"8 #))
#&[#D4  2#D8  " 
):"( &' 'P0

  ' 8  6 'K5 )  ! " "
E 
-A
1 7  #" 0 " !6" #$  6'  # " ###"
-I -@
 ('"8 ( # " "  4#1")'  " !'   0  )  "
--
6 $"  $" "   #>   . 8 $" $" ( " "  ;
-?
":"')("   9 '  " J6" #)$9"  " #  -
-H
    0
" (8 $ "8 "! ;" " ###"  !
#&N " " '"8  " # 5 ') " ( )" 
$"' " "#' $ # ##$ B #)$   !'   !"
":"')( (!  48  " ") ( "  #  *# >&) $
T #" '' #))  $"'  ! 0

"14 " # ( 6 6  )T) B #!"  "# # "8 (
-G
"  R   ;  !9 9 S 0  ) !R  S " "::)  #
!'' ER .B   SP8 #3   ""  # B  " # 5 >&)  (4#4
$ '"  '' " " $4  "8 &"    6# 
#' %
Dans lternit, ou dans le Sans-fond hors de la nature, il ny a rien quun silence

-+
40 K A  5 &  1 8 8 <- % L        4  7      ?O E    #))"
       H  K 8 #40 L" C"  )"#&#& 2& 
#&  "
 "#&#&#& b"))& ) *# >&)" & 6)  O8   & 7E   8 C0 \&&)) 8

8 H8 <8 +8 <G@H8 $0 <,A0P !$'   #  >&)  '6 ))  #)$  # ( " "" '#"
'"   ! " "0

-A
40  3  &   3   ' 8
0 .N 8 $N8 <GA-8  0 <<8 $$0 <,A+ Y <,AA % "
###" " % 8 HI8 8 +A< Y 8 <G+0

-I

E  1 78  .)" "#&& 8 . "&)8 <G?<8 <G??0

-@
 F#& 
#&44 "  c.#&&  [& &"$&  / # &$$ &$&" )" 6
.&&)c #" 8 &) .") ")8 &4F"#& >"#& &  / #)8 #D N "8
#&  C D#&8 <,  08 <@HG1<@G<0

--
 #> 8 .) .8  8 > 8 <GG-0

-?
  12  38 8 8 &"0 6 \0  ))8
 8
8 <GG@0

-H
-    ?  5E  8 C0 \F&)  *0  ."08 /; ): 8 F8  0 <8 +,,<
E?,G1?+,P8  0 +8 +,,I E<,@-1<,?,P0

-G
8 XX8 <A+ % LAE   .B  O0 E" ( >&)8 !: $" # ''   !  ))
^  #)$" !8 !"" $"  (4#4 5 # $ ):"(   6'0P

++
'( ( ')( *  )+,-

sans tre ; il ny a rien non plus qui donne quelque chose ; cest un repos ternel,
sans similitude, un Sans-fond sans commencement ni fin. Cela na pas non plus
ni lieu ni but, ni aucun chercher ou trouver, ou quoi que ce soit o il y et une
possibilit 70 .
>&) 6 #  &9) #"#'   R 1  S    !  '4
( $ "6  $ ) 5  ):"( "$'#60 
"14 " &"  
   !T8  "# '8 ))8 #))"  4 EL  
 7  . OP B  ! $ #"'(   6#   
#  "  $""'0 " $ #"'( (8 $ >&)8 !T  ")
$" #"  ##$ $' B  &'"$& ##  44 " 44 "$'#4
" # )T) ( $'#9  !T0 >&)  '6$$ # $"   B 
#8 " 6" (! '  R ' S8 $"( #!" "  $$
 ' ( " #&"" $6 T """8   "  $$ 5 !T E 
!$$ " $  'P0 " 6 " " # $0
" ! #
(! " ! $$a #))  $ "# #8 "" $$ 6# 
)   1 5 )T)    (! R $'#9  S0 >&) " " " $"' "
! $$&"  $" "0 " "))" #    $"6' " $)"
$#$"   $&"$&0
 " 4 d#& !'# # 8 ""  '0 " " 
'#)$"  "" $" """8 # ( " $)  ) #)) "
" '"   ( )9  " $""  $""  ! 5 ! E (!5
$$) $8  "'$ " 5 # "  $) 4#P B "
 " " " " ##9" 4 );  ! 8 ( " !'8 
'   '0

4 2"
%% .

)4  ! $ 2 9! : . $ %$ 38" 9!

;4 . $ 
 $  2"

" " '  #8 ^  !" $" )T) !) ! T8 ! " #$ 
  9 # R (( #&" S8 #  "  ( 5 !0
 " 6"
$ 
"14 8 " 6" # #))# $ ')  " #'0 >&)8
!"8 ! K)" ("' !"") 
"14 5 !' % ! " #&N
?<
 "::) !8 #!" R !"4   <! 9 S 0    "g '# #
R  S 6#  )K"#  )K"'  ( ')  " "#  
! 8 #8 #)) "  '$")  "  # #D&8 !8

70
F 5   4+ 55+ #+ ( L M5
 NO"C +   2"
 
 . +       !   P
      +
  O  "+    O" %+ 
C E +  2"
 = " 
N
P N 
  C Q   ! R +   C !  
 
+ 
  O +
 0" C ORS

?<
/:") /)8 8 +@ % L  &# " "8 " " [ O0

+A
            !  "!#  $#%      "!

#&N >&)8 #"     90 < 0 R H  !   7  
?+
  S 0  " " ##   (  $"' >&) " 4) "
" )" ! &'0
!" $'#"') $ # " ( !  T #" '' 6  #)) 
     #))  &  90
 
"14 " #))  "# 8   "
" $" )"  R  S0 ! !" $" 0  :  #  44#' (
)  5 T $0  6'  ! $"  44 $9) #&N >&)8 #))
"  '$")   &' $$&( B  ") '6 (!
# )e' " 4"" K " #   "$'#"8 "  )" ^ "
#"  6'" &'"8 (!" " ''" " 4 #&'  $e0
"8  $ #"  ( #&N >&) ! " 68 )" ") "  )"
^  6' " #)$" #)) ""# 8 #!"151  #)) 
'' "0 !"  # "" $'#" ( >&) $  R ! 9 4 < 
?A
   = S 0
! 96 #   #'  6 "" T   1)T)0  ""
"#8  448  6' !$$a ( "  ') 
"14 8 "(
#1# "!" $"'  &"  '8 #))  T $"0 !  "
$ #"'( $" T  R 6' S8 )" #"$  $W 5  R 9 9 S
"""  #)$'&"8 #)$ 5 !' 6 ( " 1 """  
?I ?@
#&N " '$#"  5  4)" '  #D& 0  # ""8
44#6)8 !8  ( 68 !" $" 0  $"8  " 4 $$(
"#)  '4   6' ' #1 """   ( #!" $'#"')
$# ( ! " 6 (! $$a #)) ' 5  )T)0  6' "
$'#9  " 1)T) "  '0 !&' " " 1 5    "
!  !i$jD0 !$$&"  " T )' K"(!5 " )8 #!"151 
K"(!5 # (! '#$"  1)T) $   ( !' "  $#$
60
48  #6   $"  (    >&) "   #&'8
$"  8 K  #8  " ( ! " ") K  "$'#8
)# )$"   6'0 !  " #   6'0 E/T)
"8 5 )" $""8 >&)  $ "   ) 5 " '  6''
?+
 # 8 8 A % L  "  " " 8     O0

?A
) F"#& 8 h+?% L ) [ 8 " "  "O0

?I
40 *)(8  /:""8 8 +8 +-<0G1<< % R
$' ; T" ') T"  ; $#$" " #""" !T"
6""8  :    8 $) )T) $ $$  $)   8 ))) 4;' "  "   " '0 S
E    #' $ .0 0
44:8 " R  &' #  #"  !&"  '$") S E #"  "
4#8 #"  (  #&d8 <GH@8 b#&8 <GH?P8  #&#&" "  '$") $9" 8 8 "8 <GG,8
$0 <GI0P

?@
"  (" ") #  ")  B " '6$$" " " $$" ""#$" !T '"  !
  '  #D& E#40 )) $$0 II@1II- Y I@@1I@GP0 !" 5    ) 8 6 (!5  "$'#
'$#8 (  '6 )) T $$'  #  >&)0

+I
'( ( ')( *  )+,-

&(8 #)) 'K5 " '$#" ;1)T)"0P


! " # $)0  !" $" ")$)  $' #   ""# "8
#))  "  $4#   K"#8 )"  " # ""# )T)0 
") $)8 ! " 1 5  " #&"" % 1 5   '8  
$"'8  "))   # ( " )$  #)$"'0  " #R   4 
?-
     S 8 #!"151  $  ")$ '8 '$6    ;'0
!" $( )T) !44) "$6 E )8  $"  8  $" "8 #0P
 "  #68 "  )" ^  96 #  )    $#$
 ( ! " "  &"   8 #!"151  ' 5 
$#$0  ! 8   " # 44) ( !' %
Lessence de toutes les essences est seulement une essence une 77 .
/T) "  )$  $$"8  " $) #  )( ## 
) " )$  R 3 S0
  # '$ '6 ))  #;0 "
 " $ '') R 3 S $ R  S0  $$ "  #"
 >&)8 #)) "1  
1/8  &:8     #
:)  /0  / E
0 *D''6#&P   " $ R T S B '
?H
4" !   $ R ""# S B ( 5 ;  \:'8  $ W $ R T S
?G
8 W $ R ""# S 8 "6 # ( ") #6  ); 5  4 '  
 B  4 ) 5   #  <--G   1   $ * /#'
H,
$ 6 R 3 S K"   $ R ""# S 0  " # (! 43"8 
) !R T S K ! $'6 " # !""#8 ( " ! " )"
'6   (8 $ #"'(8 " $" ) )$:' B  $8  8 $ 
!T ! #&" $ ;$) " ""#0 " #)$" # ( ! $'49
" !;$"" # % R !=    = S8 $W ( # (  %
R !     S8 ( ")  4) #'8 $
 5  0
/T) "  #;  " K8 " $"" (! " $'4'  #&" 
$  !6#'     R 3 S $ R  S #&( 4" ( # "
$"" E;#$ 4   H  K 8 ^  '" K" !TP0 "
4#" " #4 " # #&; %  8 !&"   # 1)T)0
 ) 8 !R T S " ;$)' $  ) "$'#4(8 R 1  S E&$&'
R 10 S $ >&)P8 "" !"1 #) "  "4) ":"')()
R 3 S   "::) !R T S0 R 3 S  R 3  S   # 

?-
 # 8 8 I % L" "   "8  #&" )&O0

77
F !"  + T45+ ## L MF        " S

?H
;  \:'8 #     
8 8 "8 <G+G8 $0 ?I0

?G
H 8 $0 +-0

H,

 )8 #!"151   
  " #&""8 #)) !' " )(' $ !;'0 : /
)$  !''8 #&N .) 6
 8 2#41"11/8 <--G0

+@
            !  "!#  $#%      "!

"" $$  '" ;$""')  ""#   8 #!"151  
( ' ! #&"8  " ( R 10 S 6" " ( '0 E" ( "! ;" "
$""" #&N >&) ^ R 3 S '" !R T S8 R 3  S8  6#&8
H<
'" K" !""# 0P
 $  6 &"( "8   # '4; " ) ")$ (!
 '#&$$' 5  )   #" 8 >&) " " "  $)  
3 /0 8 (8   "8 "  /:"(  !""#    ):"( 
H+
!T0
 # $ >&) K #D& % L  3   3O "   4)
HA
  LB N BO 0 48 "  )  #"8 ( ;# "
HI
>&) !4#  $" 48  ) R 3 S  T #)$" #)) ""# 0
 4'( " ;" >&)" " "" $" ( $) " );
)$" 4 ); (! 4  ;(  #  E/0  /8
H  4 18 #0P8 >&) $ ') # ##$  R 3 S0
 ( # # 5 4   $'4'#0
48  #!"  $" )$8  $  6 $&"$&(8 #!"  # (
"  (  #&;    # % #)) "  6"8 ! !" 
44 $"  R T S8 $"(  " 44 #"" $'#"') 5 " ')
()0 !$  !T   !""#  6 # $" "" )) %
  R 3 S $ R T S8 "(! " ("  ! 8 #" 
")$)  #""0

! "  '' )$   $" ) 4  $"' >&) $ "
"4)" $$"8 ' 1)T) 'K5 4 )""' " " 4)8 
#)$ (!    # $ 6 " #"'(#" &)'("
))' " ( $ 4""  "" )T)   #0
_ ! " ") 8   $ 9 "! ' % ! $# (
>&) $" !""# 6 "  #   )&'")8 "8 $"
4 ))8 $# ( !' #"  #  !'  
"#"0  $ #" "$  " " "  8 !' " )
  B  " '#"" " )T) (  '  !)$# 6"
" "'") ''"0 !'8  448 " $1T  " $'"$$"'  
$"' $$&( % " #1# '# " " $' #" #))  !## " (
)$T#&  $6 5  6' ""#  8  " 4  ')" "
H@
!#'  # ""# 0  "  " ( !' "  ")$) 

H<

  "" $'#"  3  3 8 #40  3  &   3   ' 8 <I8 A-A8  6
0
.N8 $N8 <G-,0 E" (  '   ( 'K5 ( 3   $" "6 6 !""# #&N *# >&)0P

H+
40  1  8 X8 <<8 $0 #0  $0 A<0

HA
40 /  . 38  0 8   ?<8 D"  ."08 &D " /"8 "#& \""D 8
2D4 ) /8 <GGA8 $0 ?H0

HI
40 $ ;)$8  
E  1 77 $0 #08   &8 <@G<8  #   H  8 X8 $0 AHG % L  *
3 L /O0

+-
'( ( ')( *  )+,-

H-
'#""' #  "$" 5 !'  ##$ 0  4 )T) (
>&) $"" "" !K 6 ""  ) !R  S "  $ !' 
##$ ! B "  !' $"  #"8   $  ")$) $" '6$$
 "#" " !""# 60 8 #)) >&)  5 $  # ""#8 (
#"  4 )  " #8   '#"")  $'"$$" !'0 !"
 )#& &   $"'0 1#8  ( 4 ' "  44'#  "K
  !K8  " "$" $" "  6" %  )$#' (! 6  T
"" $  "  ##$  ): ! ' # 5 !'0  $#9  "  
)$#'  !;" 5 !'   #)$'&"  ) K"(!5 !""#
)T)0  $"' $$a # #)) !# !   )$ 5 ! E # ""8 
):"( "  ) )$"' $  " 1)T)P B !'') " (  "
d8 5 "6  )8 " "") # %  #""   )$#' 
!"")$  !'0 !" " ( !4' " $"  #1#  #15  " 
"  " '"' $  ) ( % R $ S0  "! $  $"'  "" 
)$#' " K"8  !)""   !4 " !' ! ##$0  $ 
6 ):"(8  $  K"(!5  ( ! 4 " "  8 5 6"
!' (0 !" # "" "$" ( >&) '4 ! #))   ""
" # $'"# $'  ! " 
"14 8  (4  O.B 
H?
B   .  q 0
/" (  $"' " 4 ' " !'8 #!" #  44) (0
')"8   $"'  " "'  $"" 5  #&"0  448  $"' E
$#9) #  >&)P  ) 5 $$( " "# 5  ''
;'  4 $ $" !' #)) $#$ " #&"" )T)"0  !  "
$"'"  $"" " 5 !  " ''"0 !") " ''" $a " 
"" 4 ' $ !'8 # (  #" $" ")  44) (8 )"
(0
 "#   " )' $ !'8 )" #)) !' ") 6
! "# $" $4  (   )T) )$"  (  !(8
 $"' ' ! 5  4" #)) " $$ $#$  #)) # " #&""
)T)"0   '#""' (  !'8  '  (! :   !0  $"" " 
!R  S 5 !R  S0 ! $$a "  #))  ##$   !  "
" ##$"8 #)) !""#   !  " " ""#" B ! $$a
4) #)) ! " # ' E P8 "# !T   $"'8 5
)" ( "!)$" "")  '(6#  !""#   ##$8
#!"151   #"$ #   (  !(0 !" 5 # "
H@
"8 /e) 8 ( $#9  5  ' ":"')( " "  8 '# !'   (! 8 )" 
 #a #))  % R * &>  < ! 9 !     *9 %  4   <!  4  $
!'? S E'   998 8 @?8  0
) /D8 4#1")'  !'   <H@-8  b8 "F#D8 <G-I8 $0 +AI0P
!$$&") #a # !'8  #))  $' #8 )" #)) ""#0 " #&N >&)0

H-
 $"' $" " !' %  " )$""   $" " !  $"  !8 #40 9 8 <--8 <1+ Ek l mK
$l ;n" o pP0

H?
6"8 h+ % R ' ' )) S0

+?
            !  "!#  $#%      "!

! 4#8 #""( " !$$&")   ):"( "$'#68  $  $


" '6 8 ( $#9  >&)0

<4 . $ 33  9!  2"

4"8 !"$ " & ))' ) 5  $ ; % !8 (   $"'
$""8 " $ )$"" 5 $"0
 "": 5  ')8  "
'(6  1T %
Envers la crature il est lUn comme le Rien ternel 88 .
 '4 $ $a '8 ! $# ( R &  9 S 
6 T 8  $"  8 )"   B #!"  #' 1)T) ( 6 T
#" '' #))  '0 /a #D& 6 " '# % R   9 
HG
  9? S >&) 6" #$   "# #D&8  #!" 
' 1)T) (! 4 R   9 S0
  4)  & 6 '' 6'
G,
R  % 7    S $ !& ;8 #  >&) ") 6   $
 ")$ &''"0  #6 4"   ( # !" $" #)$' 5  #'
(  $ T   8 )" "6  "  R '6 #$# S B 
#!" #8 48 ( $a 6') ' %  "     #'8 
   0 "8 "( >&) '# % R         8 4   8 
     P      <   4 7  !    
G<
     S 8 " "" ## !"44"#  " ):" 
#""#      0  $$ ;$#) 5  '$"") 
"" '  "#" $     '6'   6''0
 " (  "    8 >&)  #& $" 5 !""# 60
!"  "# #))"   4  !4 ( " # 4' B " $  "K
G+
48 ( $"  "68  "  R   !   ! S 8 8 ( !"
$" )T)  K 6"8 "  0 ""8 !44)  '    
'6 )) $" T #)$" #))  "$9#  $') D (  
#)$  " "$'#4(   #""# "K#68 )" #))  '" 
!$$&") % !&)) ;$)  $  "#"8   "#" &) '
)$48  " '69 ')' )  '( 5 !K $4 (! ) 

88
0>  0 "+ 5+ 8 L MN 
 N ""
 - +   O" .  S

HG
/a #D&8  9  18
) I8  0   8 12))8 "8 <GGA8 $0 +II0 E/  .
38 $0 #08 8   I8 $0 @+ % L  =O     O  0OP

G,
R H     S8 H 8 $0 I<I0  "!   61";9) $$"    $)' $  $$ * XX8  +?
)" <A+G0

G<
 # 8 8 <? % L) #& #& " "  #&"B  " #&" "   "B  [   "8 
[ ) " D> "
  44 O0

G+
"8 # .'#8  6  8 8 XX8 I E# 9 <8 .'# % 2)"8 8  0 *01 0 )8  ' 8
) 8 "8 <GHH8 $0 <I-P0

+H
'( ( ')( *  )+,-

0 !"  " $ ( #   "   #)$   6'0
 9  '#"") " $$a #))  R  S0
 (4  ''  R I9 9 S8 >&) " #4) " ; # "  
GA
&' '6 8 #)) !" # )(8 ( !" $" "" $$ 
$" 1:" %
En dehors de la nature et de la crature, Dieu na pas de nom, mais sappelle
seulement le Bien ternel, comme lUn ternel, le Sans-fond et le fond de tous les
tres ; en aucun lieu on ne peut Limaginer, voil pourquoi aussi nulle crature ne
peut le nommer justement, car tous les noms demeurent dans le Verbe form des
forces ; or, Dieu est lui-mme la source de toutes les forces, sans
commencement ni nom. 94
 " :)0  "" " # ;'' 5  )8 >&)  &9 5
 $#$ 4 )   ):"( "$'#6   "!"#  # 4 " 
#  $"' (   '#"") 5 !&"   $&"$&  $"
#""(0 ! '  >&) " ")$ % ') 5  )4"8 #!"151 
"# 4    8  6'8   8 ! $"  (4#4 ( 
#68 $"( " " (4#4" 96 $'#"')  R K  79 
7 S E  $4''8 sK $4DsKP8 #!"151     #'' $  
  E(  $" 4)   $ P0
" !$$#   '6 #$#
" ##& #  4 " ;#"   )'&  $$&(0
 6' " " (""#8 &"   $"6'8 " " ") !0
  R  S8 K >&)8 # ( ") 4 44#'0  448 "" "   & 
  8 >&) ") 6 #" "  )T) )$" 5  6 $"68 (
  ' 5 ! 0
" " ( " ! " $$' $   R

9 S8   4 $ $" "") # 44) 5  ##$ $#
( 4"  8      " $' #" """  ! %  #6 $W
 !    "" :$() >&) E( $$ $ "  )9
$P8  ' 5  '4   ' #)) #4)' 5  6'
6"0 "8 ! ' ") $)8   $ (!T  #  " 
#4)' 6# 1)T) % R   <   79   Q      
  <!     Q4   9 4   = <! 4    7$ <! ! 
G@
   4   <!  
  =? S  (   )" >&)" %
Ainsi donc, Il est lui-mme le Sans-fond et lUn, et il est une volont une ; cest ce
quIl est, et cest uniquement bon ; alors, aucune chose ne peut le contrarier, car
GA
!44)  /:") /) 6 5  "" 4 #  !$$&")8 4)' $ #" % R  $ 
6  "K #""8  " $W 1r (!r0 S E40  ) )8 <,H,8 I1?8  # ))"  "
) )8 $  8 $" 8 # " ' 08 "8 <H-I B 6`  #& #D  " "%  .)"
"#&& 8 . "&)8 <G-< B  0 /0   #8  &"$&  #"  "8  /8 "8 <GI<8
 @A8 $0 <,H0P

94
0>  0 "+ ,T+ 9( L ME  
 .  
-  C . + 
  
 O"
E + 
 O" N+
 2"

E
 + 5  C ! R  =
+
 C     C
-    +
  .     "=   
 UR= L E   
 V  UR= 
 = " 
. S

+G
            !  "!#  $#%      "!

il ny a que lUn et il na lutter avec rien. 96


 ''  >&) !" # $" #   $)9 ):"( ) 8 (
"
G?
$#)  "#   ' EL    7 A   O P8 #
! " 1 5     )0   ( 8 $ #"'(8 !  "
T    )6" % R H !   ;  9; 4     ;4   !9
GH
? S
 >&) " ) " # $ $"  # ( "" $' '#""" )' '6;8
#!" $# (! 4 () $#'  #  44'# )  !  "
#' )T)  "" "!)"" !# $' # '&(  ;0  448 "
 )" ^  " 8 !  '#"") T ' 5  '8 : #)$"
# ( ) ; $""     )0 >&) $ " ## 4 () %
On ne peut donc dire de Dieu quIl est ceci ou cela, bon ou mauvais, quil ait en
lui des diffrences ; car Il est en soi sans nature, aussi bien que sans affect et
sans crature. Il na aucune pente quoi que ce soit, car il ny a rien avant lui
vers quoi Il puisse pencher, ni Mal ni Bien. 99
   R  S   # $" T #)$" " " ##$ )8
$"(! # ""  !;" $" #     /0     " ("
"  /0  /8 " ( " " $""" $'#' "8 " # "::)
!0 !   5 !  96 # $" ! $$'&"
#$&(   6' % >&) " #4) ") ; ;#"  
)'&  $$&(0

4 (% #9! "!#  %$  33  9!


/"  ( #"" ;#) # )'&  Z " !6" 8  "#  
$"' " "") #   '8 #  " 4 ' "  ""# 
"K   !K B " #6'8 ')"8 " "") 4##0  ):"(
"$'#68   ( "#"8 " '6 )) "#' "  )T) '8
(! "$ 5  6 "$' B   "   '#&$$  !' 
6 "# ( $6  5 #) " !0 !" 5   "" 
!$$&")0 "( !K  "#" " '  )$  #'   $"'8
" 6  )'&  $$&( ( $"" !") " " $ 

G@
8 .9  8 H8 G8 +<1+A8  0 " ;8 8 "8 <GG, % tD i5 Dn u o(s  v[ l w s;
x$"( k*  oy z x8 {$ i"8 '" t Dy iD|8 oy iD|0

96
0>  0 "+ ,T5+ GH L M!   N 
 2"


 N+ 
  " +
  N +


   " +
  " F" C     O
OR " >+
    N+ 
     V
C"S

G?

"8  1 78 &"0 6 \0 &):8
8 <G,?8 <I0

GH
 # 8 8 A % L " [  #& #& 2"}8 [   #& b8 "  " [ 0O

99
5
+ 5+ 9 L MF   C    & E  "+
W N
 

 >+  
 " +
W N    
2  
   L F N      . /+ O == / 
- / N  C ." C V  O +

      & 5+


V N   C  "+ O
    E S

A,
'( ( ')( *  )+,-

 #a  ""0


" " 4) (8 # )'&  " $'" #)) 
''"   #( '6 )"  J6 $  $ "" ! $
<,,
"  $)9 &:$&9"  9  B  ")  "#" 5 " 9"
"#"8 #"" $#$)   " # 4'   ' E#)) ! (
" ) % R  < SP8 #" '' #)) " ):  ) 5 !44)
)0  )'&  $$&( " # 4 ' " #  ' ")$8 4)' $
" 1:" ! '$  &''     #"8 ( R   
<,<
& 4 !77      &  <  9  S 0

;4  $# # %$  33  9!  %$    3  9!


!$$&") " $'" # #))  "" $ ')   ""# " 
"" ## "8 K"(! )) ^  " $" (  ""# $8 '""'
 " "" "0  #   &       )'&  #$&(8 (
$ " ('" 4"  5  " $" &" $4#" E#" " 
")  ##'"(" #" ( $)  ")   $"
)" ""    5  'P8  )'&  $$&( ; ( !&)) R 
<,+
 !    9 S 8 # !K (! 6" R   &9 9  <  
<,A
 <  R   S S 8 #!"151   (   0 !$$&")
$'"$$"8  #8 (  ""# 6 "  "K "$T)8 ")
")$8  " $' #"8 "" K"8  " "K'" B #;1#8 #& 
""#  # 5 " ('" #"   """8  # $ '4
' &  ##"#  ""# 4 "  ## 4  "" "0  & 
   #"" 5 $4 !4  4 ( !#) B #!" $(8 " 8 
44) $' #68  !K 5    8 #"  )  "
$4#0 R   !  4   4    ? -  <   <    
<,I
# 7    < !   <       S 8 ;$( /a #D&0 
"  " ( ! " $4#" $$( 5  '  R   % 
<,@
! S " $' #" $$" ; '" E#))  '    P0

 6 $$&(8  4  # # 5 !44) $ "  '8
4  '  ""# E8 !8 ! "fP  "" 6"0 /e)   

<,,
40 9 8 <A? #I1<I+ H0

<,<
" 1:" ! '$8 #  9  9 8 8 A8 <I< 0   # #&" # !" $" # " :&  ;
E/0   #8 8 "8 <GIAP8 )" # ( /0   #  " #     I    -8 $0 #08 $0
+-G0

<,+
 # 8 8 A, % L }  "    6   "&O0

<,A
8 .9  8 H8 G8  0 ;8 $0 #08 $0 <@G EI+1IA % k f $y ~$ l v[KP0

<,I
/a #D&8 '"  ")"8 $0 #08
) G8 $0 +?- E/" #D& CD8 $0 #08 8   G8 $0 <,H % L "
 #& NN #& "0 C d "$`#&8 N   [`8  ` ) " &8 "    " "[N &N0OP0

<,@
8 89 <8 @,G G % m$jD K t"fK0

A<
            !  "!#  $#%      "!

<,-
 )'&  " " '   99   '") # )'&  $ 
<,?
4) ""  ( $  % R 1   T S 0
"8  " (  &        ##'"  ):  $' #" 4"
   "  $ !" ) " $ $' (  6'8 R  
<,H
    9  9 74    4     S 8  & 
   K ( 5   '4'#  ) 8 "" "$6 "18 "
 )" ^  #" #  4))  ! " " " " $
'"0  #6   ( # 44'#  " ; )'& " )$( 
''6 ! ##$ ')   "$'# #""(8 #  !=0  )'& 
#$&(8 " '4' 5  '8 " # '#"") 4 ' "  4 (! :
  !T  " ( # )'&   $ T  '() $$(' 5 ! 0
 "!' #  #"$ # #   R ": S   $"'  !K
)T)  # $"'8 ( " ") ;$(    $ $(  )'& 
$"6 $6'  ##$ !r  " (  )'&  '6 $6'  ##$
!0 E 44'# $)  ); $$'&   " $#  !T " 
$"' >&)0P "8  )'&  #$&( $" "    " (
!$$&") #  5  &'0   " # ) ''  # ( 
##$ 4 )   ):"( #D& " !  ( #   &'
&)" " !r0 E $ !" )( #&N #D&  "  !r 
!8 "6 (! "!'#  &)" ! ( " "
)" 6#"8  (!
"! $$#& " " '" "0P " $" '') (8 $ " " 
 &    8 !r   "6 $ "'# %  " $ "  $
##   $ # 6" 6# !')#  !8 (8 )T) #)) ##$8
!$$a $" #))  #"# #8 )" #))  $   
'   #"# E (  $  6 $&"$&( # ' "
1)T) #  #"#P0 5 $(8 #) 5 !r8 ! 
"!$$" $" 5 !;# $   "$$""  " #&""0  $a $"
<,G
" ( !r   (( " R $" 4 S (  0 !r " # '6#'
 "#" $  #( $$&(  )T)  ( " " $' #"  
<<,
""#8 #) 5 ! ( " "")' 5  ""# )T) 0 "8 " !r
#" #  R ) S8 ! # ( 5      0

<,-
/e) 8   " ''"8 $0 #08 X8 $0 +@, % R "8  " # $  (8 " " 4" (!  " ')' (!
# #&"  T '  8  "" $ 5 $" $48  ( " " 4" (   " 44)6) 
#&" K' E5 " ""#P8  !"")" E; #'"P8   ""   #a " ''0 S

<,?
8 .9 8 8 A8 <?8 " "8 "8 <GGG8 A?1AH % q 4 $n0

<,H

"" 
)8 <A8 @0

<,G
40 78 $0 -,0

<<,
" ( # 44'#  " ; ##$" "!69 ## $  #)$'&"   $#  !T " 
# >&)0 " 6" # R $")  ! S  # R "'")  !r S #""'" " " $$""

#" ) "  X "9#8 #40 78 $$0 @@1@G0

A+
'( ( ')( *  )+,-

<4  " ! %8" 9! !  = $3 ""%   %$ 38" 9! >


)$ 6# " #&""8 !r : #)$"8  )'&  $$&( "" # "
" ( ""   ) 8 $ " "  5 4  "  1 5 
) 8  $4" )T)  '' 1 5   B  )9 " !"$ K"(!5
<<<
! # 0 48 $6  "  !44'8 "  " (4 $) 
<<+
"" !" % R H 7   *<!% !        * S 0 /"8 ""
K8  " 6 )$""    "K0  $"'8 '""'   $' #8
6 " "!'#  "#  "K   !K ( #" " #  
<<A
$""'  " $  R             9? S
 1)T)8 ')"8  )'&  $$&( !" $"   "#
(! #"# B  #"  K 1( " " """" ("8
#!"151  $ ;) d# 5  "# $'' $  (0   
) %   " $' #"8 !$$&"  ' $" " K8 )"  " 
&"  0  ' $$&( #" "  44) ! :$
<<I <<@
"$' 0 !"  )'&  ! 4""  ! 44##' )(" 0 
  ((" '"8  448  #   " "')  !K
 "#" ):"(8 ( ) # "#"  )T) )$" (!  $""  
0 !$$&")   "  4"# "  0
 ( $$ $ 5 " '$"") "  #&" (! %  #)
"  ):"(0    4#  !$$&") #"" $ #"'( 5  $" "
'$   '8 )" 5 #"  '    "'(8 "
)T) (! " )'  "  #"# '4 5  ")0  4"8  
!44##'  " 5 !$$'&" "#'8 " " ;" $$" 5 4$$  # B
8  448 #1#  "" )  ) % 58 (( #&"  '' '6' $
T ""W ""8 (8  (! "  $ "#8  $  5 4 "$a B
<<<
" 6" ( # '#"# ):"(  "K  4)8 $ !"   '8 5 $" !44)
"0 !" " ( " '1$#" $9  "' " '" "  $)9 &:$&9"  9  E#40
$#9) <I+A1IP0

<<+
8 .9 8 8 @8 I8 H8  0 '&8 $0 #08 $0 G@ %  f i5 of; $uK x0

<<A
" 1:"8 # 9   /0 <8 8 <,AA#8  :&  ;   0 !9 8  0 /0   #8
8 "8 <GH,8 $0 <H+0

<<I
 $#'  !$$&" " (! " 77  & %  '  #&N    $ ;8 #  "!$$( 5
" K    ' $" )"  #49  '' "')0  $#$ " #) ' $ #" % R * 97   
*     9  <!      & &    <   4     &   <   
  ? S E9      8  0
44: Y C"D8 " "8 "8 <G?I8 8 <,8 -A0 H1<,0P

<<@
" (! )'& 8 6"1" 8  "! ! "$" #0   ( >&)  '' ' ! 
"$" B "! !$$( $"  )'&  $&'( 5  8  (!  6 " " 1  ') ! ; 
 $"  "  $" 1:"8  6" #$  
"14  )9 "$') $$&(0   " $" 
#&(8 )"  0

AA
            !  "!#  $#%      "!

(  (!  96 $"  8  '' $$#&' $  0  #&#& "
$  $ # ( ! " !)'  ' 8 4     $'"8  
$$8 5 " "  )8  '$"")  # $0 /;)  4""
;$) #  '  " 5 $$"  !K $#   )'&  '6 (!
#68  4" '"' R        S8  #'' R  7 
<<-
>     ? S  # ""8  $ 44) ( !$$&") "
  #&)) &"   $  "  "#  !"0 5 ^ " '"
 )'  $"'8 )" ^  !:  $"  '  $"' % #!"  $ 
<<?
6# ! 0
!$$&") " # "")  4   ):"( "$'#68 #8 
#   $&"$&8  "  "  #' ( !;"8  $8 
'6'8 #0 6  #)8 $) "  ;&"")  6  
6'0  #)$ " (8  ( ! $"" $ ! $$&") (8 
)'&  $$&(8  1)T)8  $'#"') $ 4  '$"")  
(0 4"8  # " )(8  " # $""  '4  
)'&  $ $$ 5  (8 $"(! "!;$) " " )T)" #'"
(!0  $ " '4  )'&  $$&( #))  "" 
'$"")   $"' $ 1)T) E# " 58  448  &(
'$"")8 $"(! #) "  " (4 &"   $"'P B  $
)T) !6" $" $'#"') #))  '$"")   )'$&:"( $ 
):"(0  ") ( # " 5  " 6' '$"") $""8 "  )"
^  #)8 &"   )'$&:"( " !;$'# $  !K  
)'$&:"(0  "! 5  4" ! '$"")  ! $&'"  
<<H
)'$&:"(8  ! 7  ):"( 0
"8 (! " ") $"'  (! " R 6'# S8 ! #" ')"
!'') ' # ( !$$&")  44' K"(!5  (""#0  " # (
4   # ( "0  4" #&6' " $#"""8 !$$&")  " 44#' 
 K ( )9  ! 5 !8 #!"151   7  5 ! 7  0 " 6"  $" & (8
#))  $( #8 !$$&") " 4  " !'8 $ $6
;# " $$ )'& 8 #!" $( "  $ '6(   !") "
$' #" ""#'" 5 !K  " ;)8  )'&  $$&(  #$ 
$'"$$" !'  # K $ $6  $"0  :  K"8  448  K
 $"' " (  " B  " #&" ( " # 5 " "K8 " 
<<-
/;)  4""8  8 <,8  G<8 <<-@8  0  8  # /   !.    />   -78
#&"8 "8 <G?A8 $0 <,@0

<<?
  /1
    ;# '4 %   $'" #))  R '$6 !'"") " (
"!  #"## %  )  " 8 " """ "$$)'" B !) 6# "" &#" " # )' B 
)') " #6   B  $"' "#"6   #)$ " K'" B #!"  ' ! '"") "8
!;$'# $  !a)8 !;##   ' 6 60 S E  $"' '68 8 "8 <GI?8 $0 +-G0P

<<H
 $ )( (   6 ") # 8 $ "8 5     5  "#   )'$&:"(8
 5 " '$"")0   ""8 #!"  5   '$"") ( >&) "$  "! ) 5 !) $
"!'6 1 """ " "$"  ! )8 #40   8 8 @8  0

AI
'( ( ')( *  )+,-

" '0  #)$ $ #"'( (8 $6 5 " #&96)8 !$$&")
 () #"6' !'  # '') ' # B  " " ' 5 "
$')""  !0 4   $" "$a " !'6"## ! ' 
  ") " ! '"  (( """"' (  5  4"
!$$&"   #$&"  ""   6' 1)T) "  '8  "#"
"   #  !''  " K8  '"" #))   
#)) 9< '#"""  !$$&") ( !8 " $) " " "
"""   6'8 )0
)) !'# /a #D&8 !") " "   6' $ $$a
#)) "$'  #)) "")  '( B  4" #;15 '"8 " "
! $  "8 ! 1 5   6' 1)T)8 " $""   '  
 ) %
Dieu est dpourvu de nom, car de lui personne ne peut parler ni entendre. [] Je
dis maintenant : Dieu est bon ce nest pas vrai, plutt : Je suis bon, Dieu
nest pas bon ! Je veux dire davantage : Je suis meilleur que Dieu ! [] Si je
dis galement : Dieu est sage ce nest pas vrai : je suis plus sage que lui. Si
je dis galement : Dieu est un tre ce nest pas vrai : il est un tre planant
au-dessus et un nant au-dessus de ltre. [] Tu dois laimer tel quil est Un
non-Dieu, Un non-esprit, Une non-personne, Une non-image, plutt : selon quil
est un limpide pur et clair Un, spar de toute dualit, et dans cet Un nous
devons nous abmer ternellement du quelque chose au rien. 119
 )  #&)) $$&(8 !' $$a #))  ##$ "') (
) " " "  )8   "#8 "    '#""0

# $8 >&) # " )' "   ):"( ) 8 1)T) 
&'9   &' $$&(   '$")0 E #)$ (  "
'#"  $ 44 " '"   / 0P

4 2"
%% $ 

)4  . $ ! $ 

;4  $# # 2"


 "

 $"'8 #$ 8  $" ! "8 " $6  $ ^  "#" " 
" 6 )$""0

119
! (9+ 
  V>C 1 ,  +  0 X  N C  + ! ,T5 ; T-+  0 + $ + 8BBB+  #6# 1 
#6)/#6H '0  N C  C+   + 
 55+ $
" (9+ @ %&      &   A+  #3B '##/#8+ #H/#6+
88/8H* 1  #3G 'H/3* L ME   V+ O  &  C     "    &  7: !    L M" 
" S Y N   O + L   " + "   " Z 5  O   L M   
 " ZS 7: !     L
ME  OS Y    O L 5   O
  !     L ME   OS Y    O L N   &
O
 O &
 &O
    7: F&   +    N  /" + N  /" + N  /+
N  /
+ 0L         N  + "&
 &  VO + &

  & O OC 
&C & 7:  V & S*

A@
            !  "!#  $#%      "!


 # !"  8 ( " $)  "$T) 4)   "(!
"!  '"   " B "8  )T) (! .> 8 A8 <I8  " 
1)T) % R      <  S E# ( 6 5  ( !r " rP8  4  
#   % R ! "  S E $" ;#) $  R !  S8 ;' 5 
4) !TP0 " 6" (  ') " " #&96) "  4)
:)(  #  "0
 "  !  #&' %   "  )')$&" ( ! $$"' " 
"$&9   "# #0  "  $""'8 #4)')  "#&') ( "
'6(" $" W8  !R  S "#  E#  !'P 5 !R  S
"# 0 /"8 # 8 " $""' "  "$&9 6  !#"#8 "
$ 5 )T) 6 )$"0  " " $""8 #)) >&) "  6""8
    (! " '0 !$$&") " # $6  $  #e# # 
<+,
!   ' % L  I 4    . O 0
 " 8 #  " # (( #&" ( " E( 'P B  " '8 #  "
)$"" !  (( #&" E( 'P0  " '8 48 #  "
#))") "$' 5  ''0  ' !" # $" R 1 """ S
 !T8 # !" $"    ! " !a)  !  8 )"  ' 
! 8 '  48 R 1 """ S  !T8 ( #  >&) 5 '# #
4)  #" %
Das Nichts ist das hchste Gut. 121
 ' $'#8 #!" # 
"14 B #!" 
"14 1)T)0  # ""8
)T) " >&)  $#9  $" K" 1)T) 5  "#8  #6   $"
#4      8 "  )" ^     1T 4498
#))  "9 !"   ) 8 ( " "4#6) " ;
$'4;" R   S  R  S0  )$ #   $" #4  R   S % 448
<++
a)8 R 1T '4 S 8  R  S %
"14 8 :""8 R ' $"4 S0
<+A
!  "8  #8  $""  ! 0  $ 6   !'(6
)'$&:"(  6  #")( "8 &'"' $  C " " '
K 6  3  ""  ) ! 0 7    0
4 !'6  )e'8 "  " K" R  S $ R 17 S
E6#  )K"#  )K"' B !;$"" R 7 S "" )K"# "6
( 5  ! K#4P0   # ' "  $" ")$8  $" '6##  

<+,
 # 8 8 <@ % R  '   (! S0

121
F !"  + 5T+ H3 L @ , .    &   A

<++
  "" " # (  ) !R    S 6T " !  /  #" E&"0 60 / #&8
2D4 ) /8 <@?<8 6 8 K 8 $0 <,<P0 !" # (   4) >&)0 " " #; !8 ( "
#   &' #D&8  ) R   S '" #  R ""14 S   '' % L  =B     J
BO E/  . 38 $0 #08 8   @+8 $0 @@I8 0 +<P0

<+A
40 $ ;)$  $# 6 &)"8 8 H8 Y  # 8 8 -8 <A % LC  N " &8 " &> "
) 4 )  0O

A-
'( ( ')( *  )+,-

$" ;#0  $)8  8    #)$  $$ ) (   
' E R 7 S   R    SP  ):   3 0
>&) !" $" K" #" " !" " ; "8  
  8 ( $$"" W "::)"8 W $$"'"0 ;#$ 4 
((" $"""  /0  / E$ ;)$8 X8 I,P8 "   ^ #"
<+I
; )" $$"" '(6"   ((" " $""" ^  )$
<+@
R   S $ R  S 8 " "" "$#4"  #" ; )" #$
<+-
#$  !$$" ( " 6" '6(' #1 """ 0 " !" ( 
) !R   S   $" T " ')' %  !" )$:' (! N 
4" "  !J68 # ( 4    ##$ )8  4)  '( % "
$# (8 #)) "::)8   '' '46) '""' $ >&)  $4 
) !R  S8 " $# (8 #)) :)8  !"") $"  4  #)$
 "4# 4 ) "  #0

<4 2"
%% 3!#  $#%   
!&' >&)8   (! #"  $"'  ! 8 " $'"
#  $" #))  &") )" #))  R ' S E $  # %
<+?
R ' S  R )' SP0  448 #)) !'# ;  \:'8
<+H
R !       <  ? S  $#$   $"'  >&) " $'#"')
<+G
# R 1  S ' ( R !  7 4  4  ? S

<A,
 ') E' P " #  0  "  ; "" % 
 ') $' #6   ') (8 $"(8 #)) " !6" 68
 " )$""   ( ( # "  ! B    ')
<+I
40 N 2 6 
8 8 <,H Y <+, B _"" &"$&#8 8 < % LC" "    8 " "
F #& #&"ZO0

<+@
40 $ ;)$ /:") "$&#)8 8 A 
; # /:"#8 8 <,0

<+-
40 $ ;)$8 9" <-+,8 K 07 #   /8 8 H0

<+?
 ) " !    E#40 # 0 < 9 !   ' % /J .8
8 "8 <GGI8 $0 +?GP0

<+H
 &"$&  *# &)8 $0 #08 $0 A++0

<+G
/0  /4 8 + % L.  B  ' 4 7  120O " ( #&N  ') ! ! $"   E#40
.9  KH4 ,8 <<8 +A1+HP0 !"  ( "  $) 5 6 '#' !R $ S  ! E#40 9 8 <AH +1?P0  
&' '68  "! ! ##'"( ')   #$0  4 ) )' ' "   
) 8 )) $  C "  6 ' K 6  3  B   6 #  ) #&N
*# >&)0

<A,
)(" (   # 43"  /0  /  R  S $ R H 9   S E#40 $ ;)$ X8
AH  X8 -@8  /8 "8 <GI@8 $0 +,<  $0 ++AP B    "8 "  $"" $'#'  E/?/? 8 +P8  ) 
R ' S $ #  R 9   S EL.  B  ' 4 7  12O % R !  9    9    S8 $0
@@P0   #8 "  " ;# " " 8 " '69  5 4 K" " " 4 0

A?
            !  "!#  $#%      "!

""   ') (8 $"(8  "8 ! " '0 



"14 " #  ""# "" ')8 #!"151  (! !" $" )T)
 ""#8  (! !" (! ""# $8 "  " (! ""# $6'
    ''   $' # $"" # T 6"0 
")  ')'8  " 1 5  !T %
en tant quIl est en soi labme de toute nature et de toute crature, comme lUn
ternel, qui ne rside en rien si ce nest en lui-mme, et qui na ni forme ni quoi
que ce soit. 131
<A+
" " ! '  '   !8 #!"   '  #""# 8
 " ( ! 1)T) $$a #)) ""14 0  " " $""'8 "")
! $$&") (8 ( #& 5  $"'   #&"8 5  $$&")
(8 ( #&  #&" )T)0 8 48 #!" )     
#&"   "!   $" ")  " ##$0
  "  8 #!" ""
 "1)T)8   $" ")  $"'0
!" $( "  $6" "  5 !6" ! ;  \:'8 ( $'
( R ! '  ! !" (! 1) (! "# '6 "
<AA
"  $)"  ##6 B  " '"  1)T) S 0 !" " )$ (
  #" ' "8 # #!" " " 4)  ##$ ("1)'& ( 
! 8 (  #6 9 5  $"' >&) B  !"  44 $" ''
 >&) (  #" ' ! #))  "# # E#))
"  6" W8 ! 4#   '  
"14   K") 
#" ' ! #))   ' $P0 
"14  *# >&) !" $"
<AI
!"#) ) "#  "
# 0
! 8 )T) "! "  ' $8   "8   8 
#8 #!"151 
! ') "  1   I 8 #"$ 5  R '' S0 "8  
" !;$)  '()  " (! R ;" S8 $"(! "  35  !T
)T) B  (! " R ' S ! 9  "" B ')"8 #))  ! 68  "
)$""   ' !'8  $ 5  # #""#0 "8 ! !"
$" R ' S  "" ^ " ! " !&  % ' ; $&')9"8  " 
&"   ''   ( 8 )"  ! #" $" )"  R ' S 
 R ""# S 0 !" $( >&) 44) (! R      4
<A@
     S 0 !" # !' )T)  # ""# ( 
#" #)) K %  "8 $ $$" 5 !T8 ))'  #$0
>&) !;$)  )9 4'  " ( # ""# " % LE    
<A-
I O 0 !" # '' ( #"  ""  !""# "0

131
0>  0 "+ ,T+ )B L M 
W N
 "
 .  
-    + 
 O" N+
 
         O + 
C     O   S

<A+
 "" #"$ 5  ";9) &:$&9"  9  E#40 <-, @1<-A -P0

<AA
\:'8 $0 #08 $0 A++0

<AI
40 6  6> 8 8 0@8 (0<8 0?0

AH
'( ( ')( *  )+,-

" #$  ( #!" $'#"')  ''  " ""# (8 " 
 $' 
"14 6#  '8  4) " $"" 5 4"  '4
! #))  R ""# S0 " 6"  ( 
"14 !" $  T B
" 6"  (! !" $"  $"  ""#0
! $$a #" $" $
 (4 
"14 !R ""# S E3P ( !R T S E1 P8  "  !" $"
)T)  ""# %  "$ 5  68 )" ! " $"   " # 
""# 6 0  " $)" #))"  *# >&)8   "" #
<A?
$ ; B   '# % L1  3   3 0O
! " $ "   R ""# "" S0  "" "#8
#$ 8  )' !#""" 4#" " " )8  $  (
! !"8 $ >&)8   ""#   ""# % R  & 9 9 4 <
      4 UfV !    ! =4  
<AH
  !4      17 ? S ! 8  448  " T 
""#   ""#8 $"(! " #"' #"  #"   ""#  
<AG
 ""#0   # T (6) 44'  #   " ! 0 
" $ #"'( $)    #)$  (!6# ! 8 " " ""
6  T8 )" ') 6  ""#  6  ""#0 48 
4 #)$  ( #!" ") $ " ""  !:" ( " !$$"
R ""# $ S  R ""# S8 ## 4   "  !T  4  )
(!  "  '  5  &:$&9"  5  #&)90
 "))8 $ *# >&)8 ! !"   &:$&9"8  
R    9 & S % #!"  ''0   "!  # $" ; '"6" ("
 !$$&") % " ((" ;)$" ( " 6" '"  " $ #
)( "  4 " $'#" "'" 5 "  $'## 60
!" 5  #"'(# ))'   ##9 &'"$&(  "" '#"8 #!"151 
 4 (!  ) #)) '"  #""# "   6'8 ""  4)
<A@
 H  K 8 8 <8 G % L  4        4     O0  >&)8  ""#
96  !T #'' B  ') ! # )''8  #  !""# ( " #$0 40 1> 
/0 8 8 < % R   <         4       ? S EL  B       7  4 
   3 ?OP

<A-
H 8 8 A8 < % R 9     S0   ;$""   ! " "#$"  >&)8  $ (!" 
 '"6'  ' "   ;(  <?<H % LE     I  U      * 4 B      774
4 4      24     E #77?O E- &     @   1 E 8  .    A
3  'E  .2    '    '  4     ' 2L U K 0
        . 7  I8 0  0 C"8 )" )8 <?<H8 $0 <GP0

<A?
C&)  [ C8 
! #   #8  6
0 0 "#&8
8 <HA-8 $0 I@0

<AH
 # 8 8 +8 I % L  [ C8 [#&  "#& " C"" "8 U000V "  #& " C" "8
 " 4: 6) C"8   "   0O E#8 R C" S "4 ""  ""# (!T B # " '(68 $"(

"14  T    $)9 #))   ;9) '0P

<AG
40 8 .9 8 8 H8 <,8 +H1A,0

AG
            !  "!#  $#%      "!

! #e# # ' " !)0    )8 #&N >&)  !: 
$"  "  #'  $"  T8 #  $"' " "$'  !R r S
)T) E#!"151   !P0 " #&"" $$"" " 4) " (! "
4) % !$$&") ( E)"  J6 "  P 49 4 9) 
$$&" ( E#& " #&"" )T)"P0 !" #    (
!""# " "  $ >&) #""   ' %
Dieu a fait toutes choses du Nant, et Il est lui-mme ce Nant 140 .

4 (% #9! "!# 2  * 3# %  ! +?# " 2"

;4 %3    $  ?#  !  "+


 $"'  >&) $$a # #))  &'   '8 
#))  0  "  !T "  # >&) " $1T 
" $" " $" $" 5 '  # B # ("8 #)) # 
!$' >&)   '8 " )) '  "   ')8
" ( " " !##"   #"0 r  1T 4) " ; 4#"
! )T) ''8 !:"  ##$  ' " #  ) # 5 #
 !T0
" 6" ) #) #)$" ( >&) 4  " $) $#$ 5
 4"  '   '0 6# !"")  !   !R  S8  6 "
##9" 4 );  !$$&")8 (  # " )  1T0
"8 ! ! $"  4 B  "  '8 1 5  " #&""8 ##6 B 
" '0 !'  ##$ ! a # '#"") !;#"
 ##$ !T0 #6 ! #))  6 44#6) ""W 5
44) ( ! "  &"  !T B !"8 !"1# $"  ' 8 4)' $
! $ " ')8 (  " 6T  "4# ( Z 
$  '  (! 1)T)8 $6'  2 E1' P8 
"14 " $ 5 )T)
<I<
$6'  !T  #  " $6'  4 ) $ ##'  5 !T 0
" $6" # 44) ( ""  ' 8 
"14 !" 0  ! "
$" $     ! % #!" )T) $W  )(  " "$''0
" 6" 68  448 (! #6  $"  $'')#  # ' " 
4) !T0 " 6" ') '' #  5  4  ' 5 !&' B
#!" $( " $6"8  6 )T)  # )T)  4#8 $ 

140
F !"  + 45+ ( L ME   F"  .   "  + 

 .    N S [    
 I
 &  
  "
  L  F 
   +     ! /=
P + 
! /=
   F+   &  F+  F           + 
 +   
  
     
 "     P     
    L     /
   + 

      &  5  = 


    
     &    


==  =  "=    P  " &   K&    I +  =  

    -    " 
   ;   
  

<I<
" 6" # '#"") #$ " " '6$$)" #"#'" 5    ' 0  $ #$  4'
 4#  '  ##9 )T)  ! 8 ( #"" ') 5 T R "" 4 S0

I,
'( ( ')( *  )+,-

 $'#'  "" ER ""  ' 8 ! !"  SP $  #4' 
" $' )'$&:"(8  " % R ""  ' 8 ! !" 8 )" #))
8  "  S0  '(6# " $) $"' $ >&) " ! 8 
<I+
 (! " R ! J4   S 0 ! " 6 " '$""' $
!&'  4' ' 5  E# ! " '6$$  T  " ')P8  
)T) )9 (  ' " ""K 5 !  (  #)$ 8 )T) "! 
<IA
) ' 0
   $"8 ')"8  4'  '6"  !T0   6 $"8 
448 (  ' " '6"' $ $$ 5 ! E)T) "! #6 
)( ( #  $'" )  1)T)  ):"9 $"
)$''8  /0  /P0  " $" $4 ( !T E#))  " $"
$4 (  'P0   )T) )98 !T !" $" '$'#'  " %  !$$a
# $" #))  #&   '#&'#8 #)) # "  #" #&N "
"("  )T) #&N  B >&) #a ") 1 """   
$#$ $'# % !0 !" "  '6$$)  # $#$8  ):  
')  '8 (!$$a !T8 #)) !'#  /0  / %
Nous reconnaissons que Dieu dans son propre tre nest pas un tre, mais
seulement et purement la puissance et lintelligence tendant ltre, comme une
ternelle volont sans fond, en qui tout rside, et qui soi-mme est Tout et
pourtant seulement Un 144 .
>&) 6 '")' #  "  4) )"  !8 ( 
/0  / ;$# N " $"  %
Lessence de Dieu rside dans une puissance 145 .
 $""# )$# !T8  :)") ' )$# !))") (0
!T 
"14 "  $""#0 ! 8  448 #"" #" " !  
<I-
'8 )" "" "  '8 #)) " " W  '#6 B #!" #
$# ( !r " " ' 5 !  (8 "  )T) )$"8 
"14  $
<I?
"!  5  $  ') )" 6 R (( #&" S 8 (  '' "

<I+
/:") "$&#)8 8 A % L   U000V " "O0

<IA
 $ $" # 5 *8 8 @8 ( >&) ) 5 # % R #  ;     9;    9;   ! 
  ? S E408 $ ;)$8   1  78 X8 <@P )(" #$  ( " 
"14 ") 
6# " 2 " )T)" $$" ( " '9" 6#  )98    $" $  T  4' ; '9"8 )" 5 
'90 " 6 " " # $0

144
0>  0 "+ 45+ # L M  C
W E   "  C   + 
  

U = + 

 4 
V +   "\
  O" + 
  " + 

    + 

   N  S 'N  =  /       


      & ; 
     = 

&   &  


 ; 
==   F      
 ""   "+ 


    X     


  =
 "  +    & V $   N C  *

145
 + TT555+ )G L M
  E     U = S

<I-
" 6" ( !T 
"14 "  $""#  $""#0

I<
            !  "!#  $#%      "!

'4  $" #))  r "$T)   ' 4)'8 )" #))  7 (
 6" " $$ )4"0 !T  !  # $ R   S8 >&) 
#    '6''8 #!"151  !  !" # $" !r8 )"  $""#
E !TP   T  $""#0  "  6 " ! $  "  
6'8   #&"" !r ""W0
 "8  448 ! !" $"  T B # !" $"  $" !r )T)0 !"
 " $ ( !T !" $" )' "  '4  ! 8   "!
6 $4" ( >&) '" ! "" # 6#8 #!" ") $
"#4 ; 4)" &'(" !" ( " !T #)) $' # "$4
  ''0 "8 "   .   ' 8 8 A % L.   .   3O % R H 
!V  < S0 E#8   '6 #8 R 3 S '" !T0P " 4" (!
"! 5 ! ### ;#$ % "  "  "" '#"8 >&) "# "
$#$ "  $$&" "8 ":"')( $"  ' # " 
<   !N0  "" # "  4 (8 $'#"')8 
"14 "
<IH
") '' !T % L    3?O  4 $ #"'(  
# " #))  #&'#   #))  K#0
>&) $#9  # 5  6' 6")0  6")  ## 
"$'4 (! #"" $'#"')  # ( !T " #3 #))  #"'(#
  #))  #" B !=    0 )) #"'(# '#"" 
$#"""  )4"  !8  #" #  ')  ! 4
#!"151   )4"  1T0  !" # $" $#$0  $$a "8 
$" $)8 #)) " " )'$&:"(" #""(" (  $ $ 4 )8
)" "# 8 #)) 6  !  " ''" ;'" 5 !""# 0
!
!" $" ' 5 # ""#8  !" #)$"   (!5   '6$$)0
!T " # $"' 5 ! 0   6 " 5 # ##"
"$'4 ( ;# >&)     1&'(8 5 "6 ( !T
!$$a $" #))  #' 4 )8 #))  #'  6g  ":"9)0
<IG
 $"8 !T "  ' E#))  ' 1)T) P0 ! !$$a
# #&N >&) ( #))  '6$$)  !&' % !T "  '$)
 ! " !   !44#6'0

 !  "  !T   $  "" !)$"   '8 !T  "
" "" 5 ! B #!" $(   $  $ 0  6") ( 

<I?
" #$" # " '6$$)" #"#'" 5  '4  ! #)) '8 #40 78 $0 -I "(0 E" '')"
  # >&)  6 $" T  '" " " $9" " " %  4  " "" ")') " 
") $ $6 "  #)$   6 )0P

<IH
40  # 8 8 A8 A % L [
8 [  2 #&  8 "  U000V   & C"0O ER 
' "#8 "" #"  68 ") UfV  ""14 "" T0 SP  $"" "!$$" ')  
#8 8 A0

<IG
 #)$ (8  ' 5 !' $  ;#"6  ! 8 !r " 6 $ $$ 5  "  )T) $"
(  '0  6 !" ( !'   !r  #   ' " " $$" 6# ! "" ;
)T)" ##""  #4) " ; !')#  !0

I+
'( ( ')( *  )+,-

!&' " # )$"" %   " $  ! 5 $  !T8  )"
")  6 E#!"  " $ (  # >&)8 4
#"'())8 $  ! $ $  !TP0  # ""8 #&N >&) ""8 !T
<@,
"  # % #!"  #&) ( )9 5 !8 )" #!" ! ( ! 4:'0 
$   ;$"" $#9) '   4 8  $ " $ 
<@<
R !=  9  I > S 0

<4 $2  @%   2   "" 9!


 )$  "" 5 ( $ " "))" # '' " '6$$)"
#6" "   68 ( #"# " $4#  " ))' %
Inengendrable et indestructible, ltre est donc ternel. On ne peut pas dire de lui
quil ait t dans le pass, ni quil doive tre dans lavenir, mais seulement quil
est. Ainsi tabli dans un perptuel prsent, ltre na pas dhistoire, parce quil est
essentiellement tranger au changement. 152
&N >&)8  #8 !T "  ' E#) 5 !8 ( " #''P %  
$ ' 6#  $#"""  ''   6' $  ''8 )  
$#"""  ')  !  ' 8 ( #))  #   '0
!T "  # "" #&N >&) "") )$ %    &"   " "K
 #&)0  $"' >&) " " " ; $ "   ##$
#""( ""  !"'")   $")0 "   98 'K5 
"! % R <!  < R  S *4  !    &  W <! <
<@A
&  *4   < !R  S *  W S  '$" >&) $ 
#1$   #&) $#8   6  ) 6"'0 !4
>&)8  448 6 K"8  #!" " (! #( !T B '$6  68
 #8   $ K)" T0
 6 5 ( $  $"' >&) "!' #   $&"$&
<@,
40 8 '  8 @8 @8 <1+8 <<1<@ % R /"   (! 4 ) K"(!5 ! "$T) $# (! """  $)8
 (8 )T) " !" " 6  0 UfV " " )"8  $#$ 5 !' 4 a  (' B #8  # 
! 4 a !""#8  !T !" (  #  !0  " ! " (  ) T8 8 '6  ) 8 8   
""   6''0 S E  0 '&8 " "8 "8 <GA< % y y i$y iD| i$j j"8 { )j u $a u
ts8 Dw i; t5 f& x0 UfV \oD| ) )n&:K u $"u $j"&" ta8 i5( u #K 5 muK 
t"f t|K $"S"8 '"y  u  #K msK0 \ u  5 o$u 5   K j j)8 n# w p#
5 o&(5K0P

<@<
 4 8 3  /0 ? K      A 3 8 $ \N 8 &8 <G+-0 
"!     #(9) $  ;9) #&$ % L1    1  I O0

152
N  E+ ,    + 4+ $ + #368+  8H -=  + - 
  + 555+ 3 L @ F 
  +    /+       ]          A [    
 I

<@A
 98 +? -1+H< % f u  of8 j" tD J#8 D f u s) ) of8  t j$ B E 8 
  KHH8  ""# :8 C) .)  8  8 <G+G8 $0 IH B  # *"$& /8  :& - ;8
) +8 ) 8  ' 8 "8 <G@,8 $0 IIA0P

IA
            !  "!#  $#%      "!

$# B >&) $#9  5  ) 4#  #  $$   $)


$#$   68 ( )$(  )"  $#  $$" ' "   ""#
 "" ')"0  ) 4# "  #"'(# )K  ! #
  ' " !0 ))  '  " ! 8 !  "
!44#6'0  )6) ( " 5 !J6 "  $"' >&) " # 
"6 % !69)   ' " 
"14 ) 4 " $$"  $)
$#$   68   ) 4#  #" $$" a  6")  
$#  !T8 ( " '")" #3 #))  $ #   $" #)) 
#   $""'   $ #0 !" 5  $ ( 4  "
!&"   $&"$& )  " ! #" 9 (!  $"""  ":"9)
 ! '")   $&"$&  ! '0 E" ( # !)$( $"  $'"
>&) #))  $'#"  ! '")0P
6# >&)8 " "))" # #4' 5  ) #)$  
##$ #""(8  (! $'6 # "    )( #&N
/a #D&8 "(8 "6 &)" ! (8  $" #)) " "$T)
<@I
!R .     > S E " " '" "P0  # ##$8 !")
" ''" '$  )   $"  !r #)) #&':$8 )
 #)) $#$ 6" ( " #&"" '$  $ #(' !;"#0
<@@
"8 R  != ! 4  9 ! S 0  &9"  ! #""( "
$4) ;$"' $ &"  %
Lexistence se dit en premier lieu de la substance et en second lieu des
accidents, qui nexistent que parce que la substance existe. Or Dieu, tant plus
proprement substance puisquil existe par soi tandis que toute autre substance
nexiste que par lui et tient de lui sa substantialit, il est donc plus minemment
existant que tout tre. 156
&N >&)8 5 !6"8   !T $"' #))  "# )T) " #&""8 !T
$#$ ! $#$ # $" '6' % !0 E!T " 6 # "  $"
( !' ##$  ) 5 " ' 0P  6")  !T " 
"   ! 5 !&'  5  '  ! 0 ))  "!
6# >&) ! &'"$&8 #!"151  6 ! ):"( ( !
$&"$&8 # ( 6  $) !" $" !T8 )" !   '0  $"' 
*# >&) !" # $" 4 ' " !T8 )" " # ( " "1)T) ""14 8
#!"151  "   ' 1 """   ) ' (0

" !" (  ##$ !T8 ( "!)$" 5 " ("
 
)()8 !  ! '6 # $  $"' )  " X  X
<@I
40 /"" #D&" "#&
#&4    "#& " &8 .#& 4 ."08 C0 )8
8 <HH-8 $0 @-,0

<@@
/a #D&8  '' 5 !6 $8  0 2 8  /a #D&8
)8 968 <GGG8 $0
G?0 E/" #D& CD8 $0 #08 8 " "  $" $)8 $0 I?I % R " ""  "8 ) " " S0P 
 " $#9) )(  # (! 4  $$  $  ""#  "" ## "   &'  
$#$0

156
-  D + ,    "
 E
+ E  
+ D+ $ + #338+  #8B/#8#

II
'( ( ')( *  )+,-

"9#"8   $"' ( 6 " "$ ; "#"   ""#8
#!"151   6 '$#0  $"' " $W #  !0 "8 "

" #" ( " #"  X "9# " " )#&"  !)$  "#8

'"8 &T)8 " $6#" &'' ;"   ( # 5 4)  $"' 
>&)8 5 "6  $&"$& &)'( &'9   ""#8  "$'#
"$" &'9   ):"( &'   $#"")8 4  !&'  8
<@?
 ##  #)) (  ##$ $' ) !" $" !r8 )" !' 0
!r  "!)$" #)) ##$ )a (!6#  #" ! $&"$&
#""( &'' ! "0 8 #1# " 6 '98  )T) '8 ;
 
$'##$" " $""  "$"" ) " " X  X "9#"0 E
 !" $" )"8 5  )T) '$(8 ; 23" B (! " 5 #"
'#"  "#"8 #)$  >&)0P  $&"$&  !#8 4 '
<@H
" ! "'#8 "  448 $" &8 !K ! K  # 0
$9" &8  #""  !$& '$6' " $  )")8 
$'    ")0  " 6  ":) ! $"' ""'0
8   ( 8  " '#"") $'"' #)) : $ ' 6# 
 " '$""6 #8 !"0 !"'") 6" "
# " 4 " " ))" " #6#"  " ##" (  5 !'$(
 " "" 5 !'  &'")0  ## $#&  >&)  4 $"
;#$ % &) 6 2#D8 " "#$  )8 # $4) #
& #K  !"'")    / 0  !;$) 4'#) " 
$& (! #"# 5 " )a E ( " $W  &$&P8  6""
 #  '"" " #'" "'#" %
Il convient donc cette occasion de bien observer quon ne saurait examiner ni
juger de semblables crits inspirs de Dieu par des raisonnements paens
communs et pdants (comme on le fait pourtant ordinairement avec de certains
crits saints et divins, lorsque lon subordonne les uvres et les paroles du Saint
Esprit lui-mme lignorance mme de Dieu et de lEsprit, cest--dire la
Dialectique effile, la Rhtorique babillarde et la Mtaphysique draisonnable
dAristote, afin de les passer en revue et de les condamner de faon
blasphmatoire, compltement factice et ergoteuse) ; on ne doit, ni ne peut le

<@?
 $ 6'4 # $' )# K"( "  $"'   C8 $" 5 b"#&$8    >N8 ( 
$ 3  4) # ')( " 6"'"  $N   C % R 1     > M&4 
"   &"$& 
;4   &' )(4   &  94   9  B  4
! 979   4    & 4  !4 ! 9? #!V   =  99 %      C ! <!
9<  ! 9? UfV -! ! 94     4 ! 9 94 < 97   &     7 9 9  4 4 *    4 
9? #!4))    < 7  7 <    %      C  X"Y4  < XY4   
X4Y4    9    & 9 X&  "$   )4DY? S E #;8 # 0 < 
K   3  X+Z[[+Z,,Y        9    8 &9"  !6"'  " 8 <G?<8 $0 +,,0P

<@H
$$" " )"  & % R  (4  #)) "  $&:"( ! "  R '#) &'( "
!  S B  $&"$& " $   48   &' (  " !" (!  )  %   ) # "$&)8
 ## " &# 4; $&"$& S E40 0 "8 R   $&"$& S8  &"")  $&"$&8 8 "8 <GA-8
$0 <H0P

I@
            !  "!#  $#%      "!

faire. Que sait donc, en effet, le Scythe aveugle de la lumire divine ? 159
 $$" 5 " #  ""N ) 5   8   "!" (
! 4 $ $'4' ! 5 !r0
! "      $')(
1"'#8 *# >&) " ')"  )6) ''  3
<-,
!)" $"$&" ; #"8 '"  " $#;  f
!"8  $#$1 $" 5 # '$ 6"8 (  #  
>N " ')" 1"'#8 $ # #""  !"'")
 $$a " 4 ''   $&"$& $)9 ( $ !T  $#8   5
4 ' ; #"   ""#   "" ## "8 4 5 " " ) "
 ! "60
2#D8 ( #))  ! 6  5  4"  1B2   )"8
$'" !" # # ! )9 4" % #!" d# 5 8 18 (
>&) $ '#&$$ 5 !' "#"(8 # (  $)   $" T 6
#))  R
#:& S "'# "   )$&( (! 44#8 
"#$  $&  >&) $'" # " )a #))   E 
#))  &'P "  6# EK  N I P     "6
<-<
E# ;  P %
Author enim, non Rhetor aut Sciolus aliquis, de Schol inaniter philosophantium,
Stagireus : sed Sutor, et simplex Theodidactus Germanus ; ultra XXX conscripit
Tractatus in Vernacul ; quorum praesens vel minimus Iste : quem nos in gratiam
Phylomystarum, et praecipu Latin-scientium in Vicin Nationum, certas ob
causas, ad Literam duscimus vertendum. 162
 " # ( >&) ! " ( 4  !"'") "60
 !# "
$' #"    ""# ! #  " " $"'8 #!" $  )4 $"
$"" ( $# (!  " # %  "  5 " # B   
>&) !" $"8  448   " $&"$&"8 )"   668 "8 "#'8
);8 ( "  " 6$$  '0  )$ # $ !$$#& 
159
   &   C"+ ME\
  
O  =    S+  F &     
 ?     4

 , 
! =   + 5+ ^H8 L M >
 O V   +
W   
"  & E
"" ! = +  " ?
  !    NI  

  'O      
O
 ?" E  0

? 
  " E   ! = +  
 " / 
"    
V" F   + " ORV" %  + 
OV" 0 > " V \C\   
\C\" + 
E R   V   
V        *   O   +     >    C P

O  O
 
 
 ! >  & E   ,  _S

<-,
40 $ ;)$ % 8 X8 + B  H  K 8 8 <A8 A B  .   ' 8 8 <8 8 ?? B    -  8
8 @8 h<<8 "0 B /0  /8 X8 <,8 I@ B .    8 8 <I0

<-<
2#D " "  $) 5 '  $$" ( #" $  "      $" 6" '
5 >&)0

162
0 >  + F D  1 -K  0> + NI -"  0>  0 "+ -  + -     
+ D

 D  + 5       
 0  7   &   C":+  D 
0>  L !   >  + 0>  0 >  + N  -  + E" D""+  
+
#GH#+  G6

I-
'( ( ')( *  )+,-

'"" !:" $' #6   ""# 68 "6 !&  &'' ! "8
$  ""  $'"#   d#&  !;$)  )" ":)("0 ! '
! $$a 5 # ' #))   $ )(8 ( #" 
)'  ":)   ##$0 E!" !"  ##'"( )T)  
):"( "$'#6 ( "" " " 5  4" " ##$"  " ":)"0P

A4 ,  $   # &# 3 #  3$  ?#
4)" # $&9" &"(0 " $ 4 ( "! ") '#"" 
##6 ! #)) 8  "1# ( $ " "" !' ( "
6" 'K5 '6('"8  !" $" '#""   ##6 #)) T0  $
##6  T &:$&'( %  #&)9 " $""0 ')"8 " ! $ $"
# ( ! $" !T8   " $" # ( " '$6 !'0 &N >&)8 
)" " ( #!" 5  $ " ( "!##  " $$&")" " $" 6"
8 !  " !  "  !T  "0  $"8 ! "!##  )6")
 ##$ !48  #  !T (  $a K"  (( )9 )
 $'0 !T8  448 " $ ' 5  )''8 #!"151  5  4 0 !T "
K"8 $ >&)8  #&" ( "8 #!"151   #&" 4  #""0 ""
$$a1 6' 5  '8  " ( !  "$)0 " !&)) ") !6
"  $" !T ( $# (! " 1)T) #''  48 )" # T ")
)$$ 5 "4 !' 4 ' ( '" ! 0  448 " !&)) 6
"  )  #''   "")  )$#'  !'   $$ 5  $#$
;$#4  )T) 8 ! ( 5  $';"  ) 8  ! #  " 
" ! $#$ (  " )) '0 !T8 6' 5 !8  $)0 !"  "
 !$$&")  " '""0
 $ #  ( ! 96  !4  !T  40  $   #))
>&)8   (! "  $ #8 !T " #4   'W 8
#!"151   ')   " "" 5 !""# E# ( " 5 ')P0
!T  # " $$a #))   !8   )T) )9 (  4
"   !40   " " $ "!' ( $  ):"(  
&'"$&8 #!"151  $ ((! (8 #)) >&)8   '$"" "
'#&"   )'$&:"( $ $6 5 !4'8 ! $$""  ((
" #)) R $ &) S8  " ( !&'  ")  "##
6') 60
 ;" #   ;$#8 (   ##9 "") $#$'
 !T % !  1)T) " $ "   #' 6 8  #'  #
( ! $"  #'8  # ( "  &"   #' B   (!8  "
 4)  # ( " 1 5   4)8  ""  # ( " "" "1)T) 
"1)T)8 1 5    E"  611  $$ (   ' 5
! P0 !T8  #8 "  #' ( 96    B   $ $"
" ##6  &"    6# !' E#!"  $69  !P0  (8 
448 "1 " !T Z   ( "1 !T Z !T " T8  4#  # (
"8 #!"151   !'8 '  "$$"'0  44'#  !&'8 !8
" " "# )T)8 $'"$$"  "K   K %  R r S   R ' S0 
" $6" $  6"  "K   K8 "  )" ^ ! "

I?
            !  "!#  $#%      "!

##)$' ! #   $#$ ( #)$ #" ; )" " 
 6# ^ !r "")  $" #&':$ B !' " " K  !r
"K0  !" $(8 "8 #)) !44) 9#8 !T " 44'  # ( "
<-A
E &    <  P8 !  ! " ')" "'$"8  
 )T)  '$ "0 !r  $ # " $""  " ;" E!'P8 
#  !8  ! ' " 4 )) ):"(8 #  "  $  !
6 6" 5 ##6  " ") ' 5  0 E !:  #
# "( ( ! " '  $4  !'fP
 # ""8  $  ( ! "   6) )'$&:"(8   (!
" 48  " ( !T8 ( $#& 6"  48 #" ( 5   
R $&:"( S0 " " " #"8 ! $$a #))   ')))
"$'#68 ! "# ( #4 5 !$$&")0 !T8  #8 $a 
<-I
# $  6 $" R $"4 S ( ! 0 !"   ##$ ( >&) "!
4"0 E $  ## ( ! #"  4  4) 6 
!&'8 # ( " #  5 44) (  )'$&:"(  #" $" 
#&" (! 4)  6" $&"$&(   ):"( "$'#6   "
)9 5 $$  4); R '$"") S ):"(   )'$&:"( ( "
<-@
'6(" $" W 0P
48  $ $#'  )  ""# # 4"  &'  
$&"$&8 $ '#  $$  !T    (   0  (
(( #&" "8 #!" " '4'  #''8 #!"151  5  $$ )  !T0 !T8
#)) >&)  " "')8  $ " $""   ""'0
! :  
!T8 #!" $# (! :   !'0  1 #  ""    ((
#&" ( $'#9   ' (! R " S Z
<--
  &'8 #)8 #  " R   <  S 0 /" # '#'
&'(8 ( 4  ! ## 8  " $ #  $$"
#")( ## %  1T   '0 )8 # $$"
!$$a $" 6# '6 # " " )" &'("8 )" !" ""
#) 4)' ( $  ):"( "$'#6  /a #D&    9  
<-?
' < 0  ''8  " )'  "  $'8 " ( !T
  ' "  T  $#$8 )   T 4 %  T ""$ 0
<-A
&"8 $"# &#8 <H?8 +- B ' % R _)  ""   ( "  " #)  " ""
 S E #" &"$&0 $"# &#8      /"#&8 &# 8
  Y 0
\8 /F#&1$N8 +,,,P0

<-I
 $ 44) ( !T "  ##$ "'#8  " ( ! " $# E#40 8  +8 $0 I<P0  $ "
'4' # 5 89 < @,G G   9 8<A? #I1<I+ H0

<-@
40 8 $$0 I<1II0

<--
; 8 A8 <I % R   <  S0  " ( >&) '$ 44#) 5 # (" $ !44)68  !T " '
$  5  #""#   )'' B $ 8  T (  " $" # '"' "  '  $W
!'6"##    d) % # " 5 $  T8 $W  ""# '$6  ''0 !^  '#""' )$'"
 9
$ !  " ') E#40 A $8 < "#8 08 0P0

IH
'( ( ')( *  )+,-

 6 ')" 5 44) ( !T #'' !" $" 6) B  448   (!
$#$  !r "8 !T  !' " $W  )$ 5 !T 60 
"8  4 # K" $ ) 5 !T 0  ' " 6
" "  $"  &') (0 E!"  6") '#' $
N"#& ( $" #)) T 6  1T ( $'#9  !T0 !" $1T # (
 T #&#&' !;  $" $  ! '")0P
  $&"$&8 #$ 8  '$" 5 # ("  T '60  (
$'#9   '  # T #3 $  #)) 1T0  448 " 
$&"$&  T R &' S8 #)) !44) . 8  " T (!  #6
 #a " ! #   )  ET '   P8 5 $ ( 
" "8 '6)8  '   T '#'   #)) # 6
4 '') $ " #4  6# #  &'8 #!" 5   440
!T ") #  6 6   4'0
"8 !8  ") !" $" r8 )"  >&) : "" 4)   "
'0 ! 8  448  # !"")  ##9  !8 "") ""
#  1r0  R  S8 ! !" $" !R r S0 !  !"  ('
" "$'' " !T "  )" ^8 #) 5 # 8 ( "
'#"") !T  (( #&" E# ( "$$"  $$  6#  #''
 #  $#$P8  " ')))  ##$ ( ! $ #" ' 
<-H
&"    % L I  -O 0 ! !" $"8  448 R !
 (( #&" S8 "4 #  ! 8 ( " &"    %  " #
!  0 ! $a " 6 T ""#' 5 !4 $" ) ( !T0
  '#"") $"6  !T !)$T#&  44 !   '
)$#$  ! 0 48  # !" $" )" )$8 !T 8 " "
<-G <?,
##$8 T  8  " ( ! !)$( $" !T 0 ! !  44 $" "
!T $ T $"'8  " ( !r  " !T  $ $6 T #30
<-?
F  57 GC F     G8 \"#& ;" 60 C4 6 .8 /F#& ; 
"#& N "#&  " /"8  ?H8 )" 8 /F#&8 <GH+8 8 $0 ?+8 0 AA1AH % L &
  P &LB  0    L    B BL? 3A  L 7  4 A    B L &  0 BL
   0  &  4   L  0 A7   0  A & 0 04    BL     
BL     0  74    A &L 7 L   0     0 0 ?O ER K % <   C 
   !0    & =? - < !  9 94   !  &      !  =  <  
7  P   4 !   4   9    4 < !  =  !  =  <   7 !\ !9 
* 4 &          ;? SP  # % XXX8 $0 <<G8 0 -1? % L          & 0
   O ER   4  9   < 9 !  !     = SP0 "  ""0

<-H
!" ""  !;$"" $'4''  >&) B  '" ! tu D(y u " " "')# B #!" 
6"  !R m$jD K t"fK S   E89 <8 8 @,GGP   t u $uK k   E.9  KH4 ,8 <<8 A+P0
 6 # ;$"" ""  $)  >&)  <-+,8 "  K 07 #  E8 @<P B  6 $  " 
'$&9 # % #40  .   ' 8 8 <H B    8 8 < B /0  /8 X8 AH B .  
 4 X8 0 08 < B - & 8 h+8 #0

<?,
H 8 8 ?8 AH8 <1+ % R I   = C  P  !    !=? S Eq" t u J"% t  l t
p | BP0

IG
            !  "!#  $#%      "!

6#   ! 8  $"' >&) ## #   #

&'' ;   "$'# )   X "9#  6 !"$ 
!&' $$&(8 (  '#"") #  5  '' $1(8
<?<
#!"151  5  )' 0 !" # 4 () ( !r $$a #&N
>&)8  " ! 8 )" R $9" S8 #)) ##$ ""#' 5  ')8
( $)  68 $  $ 8 
"14 0 ! 8 
1)T)8 ) " $ 1T % R   <!H !   4 H !
<?+
    =4     % !=    9 S 0
 # $8
>&) 6 /a #D&0

4 2"
%% B$

)4 # !   
$ " 2"

;4   33  "% !
 # "%

6 .2#! %% = " > *


! 8 " ( ! 6   68 $$a #))  $  ! &')
$ ; (  !  '0 48 #)) 
"14 "  ) 
##$ ')   $"' >&)8   (! )  " " "
"  # #8   4) T "' 1 5  !   '0 
$$a " #)) %
Das Ichts des Nichts 173 .
_!"1# # (  H Z  ) R H S #" #  6 $ ""
!T  ' B #!"  ""  #" ! K "  1T0  ) "
 #'  >&) E "! !  #" K;  )" "$'#4" ( 
<-G
40 8 ' "8 8 G8 <8 A1H % R _ T ;"8 "! !'  Z
'$'"  !'8 " T" !;" $"0 !)'8 
#&J8  $ !;" $"8 "!"  " $"  )'8  #&J   $0  )"   6"" ;1)T)" 
" $" "!"  $""9  $" !' B #  )" "  )"   6""  6""8  "!" $  # '8  !:
 $"  )"  6""0 S E 0 0 '&8 " "8 "8 <GAH % l w D &8 L )  & B y$f$
o4(j 5  j tD J" iD|0 M l "uK J"8 L )  J"8 M #uK M oj& )  z0 y y
t LD 5K u  tD J#8 i$f$ LDf  D 5K8 L o$n8 My w LDf  D 5K8 L
o$n8 My w LDf J LDf M 5K0  '  "!" ""' "   #  '&8   R 5K S8 
H8 $ R $ S    R 6"" S B " !6" #'0P " (  $ # " #)$"'" B ')"8 # (!
 " '" " 6  !T 1)T)0

<?<
 )8 8 H8 <,8 +H1A< % R "8 # $#$ !" 8   #   "  $#$ B #"8   $ T 44)'  8
 !T8   ""#8   6 B )" #!" (! " "$' 5  #0 S E) zK8 ) t"K8 ) N[K8 u $ $n 5
0P  #a # !'#&   $)9 &:$&9"  )'  E<A? #I1<I+ HP0

<?+
/:") /)8 X8 A % L } 8 " 6   &""8 #& D C" "8 "   ) C" #& "
 #&" "O0

@,
'( ( ')( *  )+,-

<?I
!  . P B  ## R H S  R I  S ER * S  R  SP 4 !;$)
!'e'  ! 8 " ! '  !:"" B $ 5 >&) 6"  #" 
'  "K $$8 " )T) (!# "K#6' ! $ # T 0 
H $$a  # $  6 #))  "$9#  #"##  
<?@
! B )" # 'e' " $ ;8 # ' #))" 5  "K
#'' ! " "  )T) )$" '#"") ' 5  "K#6'8  $"
# 5  #"##8 $"(! " 5  4" '$6  '  ''  $"'0
"  )T) )$"8 >&)   "" 
"14  $" "K#6)
)" K#6) B  6 ;$) (  '  ! "  "1)T) 
"$9# !K % # ' '   )T) (( #&"   (! " $'#"')
<?-
 0 >&) 6 " '  #""#  1T 0  R H S 
'" # $" ")   ' "K#68 )" ;$) $" ) 
<??
" $ ;  !   (! "   ')" ' 0  "! 5  4"
! $1K#6' E  ( I P  ! $1"K#6' E  ( HP (
#&#& 5 " 7 8  (! """  35 )T)   $""' (
 (8 $ 8 "K#6'  K#6'  " 6T  "4#0
8  >&)8  4  # $"  ( # T  1T (!"  H0
! "  44 $" $4 ( 1)T) B #!" %
un Sans-fond au-dessus de la nature et au-dessus des sens ; l il ny a pas de
place pour lhabitation [de lhomme] et il ne trouve rien qui lui soit semblable ;
cest pourquoi on ne peut le comparer avec rien, car il est plus profond que ltre
du Rien [Ichts] 178 .
 '4  ! " # 5 $    "" ' % ! " $"
$4 # (  '8 $"(! " 
"14 E1' P B  ! $ #"'(

173
`   D + 55+ # [   
     L @  !
 .  A+     
 =  +
 +  5     "a 
 2"
  "
    +  /;/
  =  
2"

&    L @
   
    A 'F N  E  + 5+ ( L MV
 != W  - S* P ;+   +         &   &  '-= 0>  0 "+ 455+
G L MN    .  
 =R"
  V 5  +
 =      , V  ! /[== "S*
, 5    ;  =
  
        
 ;    ;   P    

F
  ! /=
+ /
;
    

<?I
40 #$  !       8 ) -8 R *# &) S8 $0 #08 $0 <A<I % "  c  c  2c  2
U12  38 XX8 A8 A,-1A,?V Y $0 <AI, % " HcI cH UXX8 A8 A<@1A<-V0

<?@
40  >#& "#&#&D8 8 I0

<?-
""# $ " '8  $  6 (8 $  ";9) &:$&9"  9 8 <-,#?1 +8 )"  >&)
 " 0

<??
 "!  4); R 1  S ( " 6" 'K5 )'8 #40 8 $0 I?0

178
4 b  ,+ ^86 L M \ \ + \  2"
+
C ! R  V  "
 + 
=
   +
  "  P
 C         &" +
   =  5  S

@<
            !  "!#  $#%      "!

# $#$ (  $68  # 4 " (  $"8 #1# 41 '4 %
<?G
L  3  '    ' 4   2 4  0O
!"  ( ! " !:"" 40

6 .2#! %% B$ *



 ! $ #" &:$"  $   8  $  ( >&) '6$$
 R &:$1&' S8 ( '$"" !$$&")  "" $' '#"""0 " 6"
')" (!  4  ' 5  4)8  " ) $" $"4 (!;0 _ (!
 "8 " 6:" K"(!5 $'" ( >&) "") ") " ##9"
 "  !&' #""( % 44)  !'8 "  $) $#$
"  '8 )" 5 !'#  !T0 $8   6  ") # "!K 5
 '4  ! #))  0 ')"8 >&) " 44'#    
&'( "  $ 4 ) % ! #   ' " !0
La volont, crit-il, est le commencement 180 : Cette mme volont sans-fond,
incomprhensible, sans nature et sans crature, qui est seulement Une et na rien
devant elle ni aprs elle, qui est seulement Une en soi-mme, qui est comme un
Rien et pourtant un Tout : Cela est et sappelle le Dieu unique, qui se saisit et se
trouve en soi-mme et qui enfante Dieu de Dieu. 181
"8 >&)   ""#) " ! 8 R  I  - S8 !'8
! ')   '0     ' 5 ! " "" # 
 " $&"$&(  $" """"  *# >&)8  $" 44# 5 #)$ 
"" % $ # 68  "!$$" 4) 5  &'   "# #
))  $) ) ;$"' " " 6"    0 <  )   
/90 < ! "0  "   ' " ! #" 
6' " !&"   $&"$& B  6   !&" 
!&'8 #  $"  )" 6;  '#"4"  $')( "(""' $
 " !.9  8 H B  $"  !&' " # $ '  44 )'
4 9 ; 4 )"  ! #""( %  $  6 ;$"' #&N 8
<H+
$ ( !  "  # #" R 6 S 0  ##6  # !
#)) '8 >&) '6 !&'  6 "  6 5  &' 
! "8 #!"151  5  &'  $#"""0
 )$  44  #)$  ( >&) 6 $"  (!   
6' 5 ! %  $#9  5    4#0 "8 !  "$" $"  
6'8 )"   '8  )T) (! " ")   '0   4  $"
<?G

; # &"$&#8 8 <H% R  !""#   '' ! # 4 8 !^   "   !^  $60 S

180
F 5   4+ 55+ 8+ 9 L M
  
 = "S ,   + &+  55+ 8+ # L M O

C+
W
 O" = "  2"
  O"      >+
 2 
   C - 
O S '@ .   +   +     
  ! /=
  / 
&   +
 "   
   
     A*

181
F N  E  + 5+ ) L MF "\
 + = W +  \  
    + O  
N  + 
   & 5     5  P O       N  + O    .   

 
  L c F  

 N" E P O        =  
=
 + 
E  E " S

@+
'( ( ')( *  )+,-

$" (  6' " " ! #))  '6') )$'68 '$'"1 %
 ' " !  ! "  ' B   "! $" 5  ; ''"
<HA
"#" % " R  >      S 0 >&)  #3 #
$"  ' #))  $' # 
"14 8 )" #)) 
"14 1)T)0
 ##$ 4 ) $$" >&) ; ) 9" $# 
"'#   ')(  !&"  ! B " 6" (! a 
6"   ')8 "  )" ^  ) !## "  $ # 
" ! 68 # ( )' "" #"   !   #(
$&"$&(0
 " !6" $" !)' '4 ! #)) '8 #!'
$# ( " 6" )  )9 " )  6# !' 
! ') $$&(" B )' !   # $'"8  )$ #$ 
 #)$  (! !: 8 " ! 8  '' #&(  K;$"
!"0 
"14 " $ ""# "" 8   " ")') '8
 ')  ' B  !"  ") ""    $'  "" ( 
' 6  !' """  ! $  ' 6"  4
;' E#  " # 6$$'P0
))   >&) "   #" 4)" )""'"   " #) %
Il est lui-mme la volont du Sans-fond, cest--dire lUnique 184 .

<4 !"       # !   


$

6  B$ %% -# 2  ! .2#! %% .#2#! *


! "  0 ( "  '4 ') #)) ' Z   )T)
)9 (! " R   7 < !=  8  S8  $  (! " $" $4
<H@
( ! 1)T) B  $$a8  "8 #)) R  97   ! 9? S !" #
8  "" $$8  ' ):"(   " ("8 #!"151   '
##&'8 $" $4  # ( !' )'$&:"(0   68  8 $ (
"")8 ' 8 ! #"" ')   ' B  $ 44) (8
" # $$&" " ^ ! "! 4  8  " R  17   
<H-
 S 0

<H+
40 '  8 H8 G8 AA1AG8  0 ;8 $0 #08 $$0 <@?1<@H % R  !T (  """ $" 1)T)8 )" "  
1)T) "" '68   (! " 6') # (! "0 _ 11  4 "  "!'96 51"8 5  #)$
 # ( " 1 5  !T Z 11 (! " "  68 #)) "  !6 6  $""""   )9 ! 6 Z
  11 $" $W (! !"  6  ! )9 $#98   (( )9 ( # "8 )" ")
!#0 S Eu t $D&DuK ms8 oy oDK  m58 tu k K D9 j  { i"0 f w d K j iD|
LK u $ 5 olK D L" 9B Rn  u v[K "j&8 K =  tu J#B Uu v[K"j&V M u v[
M u $["5 "j&8 oy t {[K u "j&0P

<HA
/:") /)8 L\N ;#O8 h< % L[ " b[:  #&  " " O0

184
5
+ ,T5+ G# L MN  
 
 2"
+   N"S

<H@
 )8 L\N ;#O8 h? % L ) 4"    &0O

@A
            !  "!#  $#%      "!

$ 8 !  "  " 5 # "#  4 0 ( Z 
58  !:  # 6' % ")  '' $8 " ! $ $$ " !
  #)$ 5  '  #D&0 8  !:  '6 ))   #
#'8  )T) # $""'  #' % 
"14  1)T) !" $"
# 6"' #)) 0    $"6'8  (  6   1 0 !
" # "'0  !:     68  #""#8  T %
Il na [] aucune mobilit, aucune raisonnabilit ou saisissabilit, mais il est une
profondeur tnbreuse, qui na ni commencement ni fin. Il ny a rien l-dedans
dpais ni de mince, mais une chambre tnbreuse de la mort, o lon nprouve
rien 187 .
!   # $  6 (( #&"  4 %  "8  $$a #)) 
<HH
) " B  $" #))  4   6 E  P 8 )" #)) " $ 
")$ "#0 8 #))  8  "  &  6  %  R I9  &
<HG
 =  I9     =  I9 S 0 !" $(8 4 !'#&$$ 5
# "$$ 6   ""14 8 $$a "   " )T)  '  '0
1# 6  44 $"" ! 5 ""6 " )$'; "  )4"8
(  48  $"  8 )"  _( #&"0 E5 $ >&)  )$& 
  ( $# "  L7  @   O8  ( $'48 "  ''8
#!"151  " !""# )$" 
"14 8  )$&   6' % #
( )$  &" "  " '"#     0P
  "4 $" ( 
"14 !" $" # (! "8 )"  "$ 5 T #
(! !" $"0  >&)8  (!  #"" $"   T8 
"14  $6
$  #""   $ "# B #!"  " $ (   $$a
#))  6' $) 0
  "  # 6' " 
"14 '"
"  $9)  !  $)  ##6 ( !" )$#$ "
 )T) )$"  #"  " #&""8 # !" (! #"'(# #; E
!" 4" $"  )' # )$# $ !&"  !&'8 $"( 
("  $""  !)$#$' 5 !T ) $"' $"   )"#"
<G, P B # ( " $) " ""   6") 4#  >&)8 #!"151  "
<G<
6") 0
>&)  $8  448  " 5  ##$ $) '6 
! %  !:   5 $  " ( #"  #0 / 
"14

<H-
 )8 X8 A, % L"    C"O0

187
 + TT45+ H) L MN  7: C O" C + 4\=  C 
 "= C + 
   =  D==+

 O
 = "   N
   N 
 O

 C  
\+ 
   =  U 
 D
+

   "\ O
S

<HH
"  ""14 8 !   " 6"' %  )  $'"'#0  6 !" $" #0   ' 6 "" #""
#&N >&) %  ) " 6  5  48 )"  '0 " 6" "6 ( " #( $  T 40

<HG

 )8 X8 +< % L " #&" [ #&  #&" ":8  D #&  #&" ":O0

<G,
40 $ ;)$ .9  8 + E<1AP0

@I
'( ( ')( *  )+,-

"   "#  (' 6   44 "  $ " #" 5 #4  
'  ! 6# #  !  8 # ( " !   $#$
)'$&:"( B 8 "  ) " #"8 5    4# ''(8 #
( 6  5 " )$ " " 4' " )T) ( !  " ! #"
44#   ! #" 40 ! 8  448 #"  4   ":"9)
>&)8  " 4a0 8 $# ( >&)  ")" "#" E #"
$)9  #" 4P  $# (! $#) "6 ( 
"14 " 5  4" 
$  '$   $ !"")  " #&""8     $"
' " " #0  4 #$  $$ ( ! !" $" #&N >&)
 $ !"")  " $"'8 #))  " " !" ":"9)" !. 178 
       8  "(" #) !$$&") ):"(0
! " " $  '$0 8   ( R $  '$ S8  
'#"") 6T (( "$# $"4 B  $#$ R "" (' S8  448 "
 1"" )'$&:"(0 !   6'  $) $'#"') !"")
# $"6'   '$""  "  ' "# 0  ##6 !
#)) '8 >&) ""4 " 5  4" "  6"  #  6' "
"  6 8  " "$3 6" !"#8 "  )" ^  6' #49
))' )  ##9 ' 5 !' E$"(! !a 5 " ') " 
4P8    #"6  ##9   ))' 
"14 0 !
$$a " 5  4" #)) !' $$&(  )$#$ EoD4SKP  #))
<G+
!' #$&(8   )$ E x z $u 5 $S(K P B 5  4" L
<GA
  O 0
    6'  #  #$     '4 

"14 #)) ' % ' '#"") 6'  (( #&" (! !"
$"8 $"(! !" 8  ' ')  #  '  ! 0

6 B$  %  "   *
 ( #"" #$  # ' Z
 '$  5 # 8  #6  " !44  >&) " 
#  $"   " #0  ( >&) " $$" !##)$ 6#  &' 
! 8 #!" !""  $""   "# # 5 !))#8 #!"151  
  #)$  4 (! :   '8 )  (  $) $#$ "
"  "  ')0 >&) " #8  (( "8 !    
9   & 0  8  )4   '  '#"") T #)$"
" !' " B   "  T ;"9(0 8  " &' 
)'8 )" ""  "#$  #"8 >&) " #$  ##6 #
<G<
" ""  6") >&) " )$""" 5 ')T % ! 4# 
"14 5  ' !" $"8  448
 $   ")8 )" $#9   ! $0 " ##$"  >&)  " # $" "'" 5 '"  "
44#'" &'(" % # " " ''" )'$&:"(" ( "!)$" 5 " $#$ ):"(0

<G+
#"8 H  8 ?,G8 ?0

<GA
6"
$#"8 $0 <<,0

@@
            !  "!#  $#%      "!

" #))  ' ( % # " $  $4) "  (  ' 
!4 5  &:$&9" #0  ) "")  !4 $  $"' "
$'#"') # (! '# "(! #(  '' " ' "  "
#" ( "4)  ''  K  ")   " $   " 
6" $')(" %
Car aucun esprit ne connat Dieu ou sa parole et sa volont si la volont et la
parole de Dieu ne se meuvent et se rvlent en lui. Sans la lumire de Dieu, la
raison craturelle voit seulement la figuration naturelle ; elle entre dans sa propre
Spculation et simagine lessence divine comme si elle y tait. De l est venue la
querelle entre ceux qui sont savants selon la raison : de ce que, propos de
Dieu, de son essence et de sa volont, on dispute et on se querelle, chacun
tenant son imagination pour divine de mme que limage quil a forme dans
lImagination de sa raison et voulant lui rendre honneur, alors que ce nest l
seulement quune image naturelle de la raison. Ainsi se querelle-t-on dans le
monde entier uniquement pour de semblables images de la raison. 194
8  !:  $"   " (8 #)) " ! " "  #"#
#8 $"(  '' "  4     '0 E5 $( " (4"
>&) !R      ') S    R     ') S0
!#  !."    ""# "8 4 ) "  $&"$&
) 8 $ # "" #"0P "( 
"14 "  4  8 )"
   >&)   #3 $" 5  )9 ! ##$8 )" 5 $ $9" #))
 T 668 $6  ""    #"  " '6$$ "  "#&')
<G@
#)$;  ')" R ) '" S 0
!' $$)  8   # 7    ! "  6
< < 0 >&)  " 
"14  ' EL  3  
<G-
 O P8 $$ 5 ""4 "" ;#"  #$ !;$(
#6)  $(   ' E$"(  "  $6 
"14
1)T)    (( '6') ;'P0 !" # ' ( " !"
  '8 #" '' #)) )4" E  "P  '6' E$ P 
677 0 ! 8 (  "  '$"8 $$a #)) 
"14 6"'
194
F D   - + 5+ #+ #+ ^#9 L MF  C E C E 
   
+ E   
 >

   ==  
O"  F - \  4=  E  ,     \  
 C + 

"  " !  + 



 
 E    +  >     F  
 !   

 4= /E  "C+


W    E + 
   

  
   +
 

 N
" =\ E   R + 
 " 
+
     5 "   4= "= + O =\
E "  + 


     \  4= /
 L !          

4= /
S

<G@
" R ) 9" S   )4"  # R T 66 S "  '   "#&9) " ('"0 " #"#  4 
" '""  #  '  ) 9 " " #))   $"'  *# >&)    '  $'
") " ('" B " $"" 4" (!  "")'  #""#  ) 9 "$'  "  ""8 #))
8 #" ' >&) #))      0   )  E#40 #!     ! &? .  

8 $0 #08  P0

<G-
/:") /)8 8 + % L "  C "  "O % R  "  ' 
"14 0 S

@-
'( ( ')( *  )+,-

$  6' (! ""#  1)T) %


Nous comprenons quen dehors de la nature, il y a un calme et un silence
ternels, qui est le Nant ; et nous comprenons que dans le Nant ternel, une
ternelle Volont de conduire le Nant dans le Quelque Chose prenne son
origine, afin que la Volont se trouve, se sente et se regarde ; car dans le Nant,
la Volont ne serait pas manifeste. 197
 R & 9  17 S #"" #   6'  ') % !
"$ 5 "  1T )'  "# $ " ') "  T0 !" 
>   $"' >&) %  )  "#9  $""  ! ') 5 
') $  "   ' ""14 0 ! ' #  >&) " # #
   7 0  ' " $'" "8 "  ":"9) >&)8 #)) 
" "44"   ')0  )$8  448 ( #1# 4  "
8    " ; $(' $  ") $ ""4 
;$#      '0
 ;$( # 9  K"4  " &"  "   6' E(
)  " $9)" 4 );   &'P8 >&) ! # $" #"
 43 '#"6 5 ! '  !)   %  4 $W $$  '" ' 
$) $#$  "!$$'&    " #a "1)T)  "!K#60  "
# $""  (4  6'  " "44"   (8 " 
)" ^  $  ##9 ! '#""' ( 6  "  " 
"14
$ " $ 6" " $$ ""6"")0  " "44" ' 
#"" $"   #" "8 (  " (! '"' # ""
4#8 )" $$a #))  " 6"#'8 #3 5  )9 ! $""#
##90 "  /0  /8 >&) '# # # 6  '" "  ) 
#$8 #))  7  :( %
le Nant a faim du Quelque Chose 198 .

4  !    "# 9! !
 # "% @% 

;4 @%   $2  #%  9!


" 6"  !)'  )" " : 6 "  (  $"" $'#'  
 1  8 8 ? E( "  5 4 $'"4  "  !J6P8 $'"
!' "  ')  ):   ' #))  69)  
#""#  " 
"14 0 "8 R  &4        S ")
#"  4  "   ')  !""#0 E>&) $$a # #)) 
4 9 #  '    C0P
" (  &'"$& 
K"  '"  ! " != 6# " ##)$"") " !  
   B 
"14  6 (( #&"  " #a 1)T)0 "

197
F !"  + 55+ 6 L M  & +
W 
 .   O" !  
% >+ 
 .  P 

 &  O+


W 
 O" .    O"   R
+
 .    N O  V=\+
W  

 =
+ =\ 
  +
  .   OR
     == S

198
0>  0 "+ 555+ H L M
 .   "  
 N O S

@?
            !  "!#  $#%      "!

6" "  " ( " 44'# (  " ') (
#" ; "$#" ! )T) )6)8 K)" ""#'" $ >&)0
 4"8   " 68 >&) "!"# "    ) 0 
$ 44#6) " # $ " )' "   6 9   ' <0
 ;8 4 ) $  #)$'&"   ):"( )   
&'")8 $) ' '  <I,,  <IA,8  $4 ') 4#' "
 
"$"  X  X "9#"8 #)) &8
#&[#D4 8 2#D  C8 ( !
   #))'0 >&) ! #)  B   "" $  6  #""#
 "#  )  4 !  ' "$ "$ 
'"8 
'  " 6"  C8 (  " " $4 ') $'''"8  
")$) #  )" #!" 5  #K#   '# " ")"  )"
/ /0  68  448 " #" $"  !")   9  
' < " " /      /8 $ 5 >N  <-+@ #&N
<GG
*& &)[8 ( " !'   >&)f   " #&  " ! 
$ '6 )) $" " #"8  $ 4' ( " ")" $#'" $
/  6 $" T '" 5 "" 6; '" E#)) # "  #" $
+,,
CP 0  " " $""  $" (!" 6 "$"  $ 
!")     0

" (! " 6 "  $"'   C  "
$"  X
"9#8 " $#$" """   ):"( ) 8 )) #" ( $
"  '#""' $   " #a  ):   ' E ')
')P8 '6 " '6$$)" #" "      B  6#
 ;)$ %
Dieu en tant que Dit na part ni la volont, ni au savoir, ni la manifestation,
ni ceci ni cela que lon peut nommer, dire ou penser. Mais Dieu en tant que
Dieu a part ceci de tout temps quil doit se connatre et saimer soi-mme et se
manifester soi-mme en soi-mme, et ceci avant mme toute crature ; et cest en
Dieu dabord une essence et non comme une activit 201 .
 6 #8 # "' "  " ")8  4)  >&)")8  )T)

<GG
/      /8 >N8 <@GA B &"0 6 *& &)[8 >N8 <-+@ E# 9 '  #
 $'4#   / '  <@GA8 $$6' $ R '  8  '  4 /   .       
   SP0

+,,
 #K# " ') $' $
0 0 \$#D8 $ ( R  " $"" ( #" ")" " " )T)" (
#;  " $  K &) #&( )#&0 S E40
6 0 \$#D8 2"  )"0 *# &)!"
 &"  & O q8 6": 4 /#&8 <G??8 $0 <0 "  ""0P

201
D" F  +   + TTT5+  ##)+  #H/#3 L ME  "  "   V O
 O   O

&==   
W  
W+
   "  "
 " 
 "
 C  "  " " V+

 >  & &
   C &
 &
   > &==  > > + &

W    
 P &

W  > "    > OW &
   > O CS '. &
 ;   
  
  D" E 
  
   
       K&
  ! 
D" E +    & = & "  
 /   V ==/N"" L F   0> C
VO  0    
.V + F E> + + #3G3+  #GB/#(H*

@H
'( ( ')( *  )+,-

(  4    ):"( "$'#6 ) 0 !;$"" !


#D& L'    O #"$ 5 !' $ ( >&) '" ""  )
! 0
 #6  )( # " #"  R   S ER   ( SP " 
):"( ) 8 ( ! "6 4'()) " " ;"  >&) E^ 
$ ') !" ##$"P B #!"  ) (  (    #
"$'#6  # ):"(8 "  )" ^  6 5 #" ' !K ( 
"!$$( " " ##$8 #!"151  #)) K  "$'#8   $"
") #)) K  $'"  #)) ":)0    " 
"#"  ;&"")   "4#  '4' #) 5 !""#0
!' $  6 $"8  $" $"8  " $"  "1)T)8 #!"151  !
$"0  " 44#6   ')'8   "1)T)  !"  #  ! $" 
"1)T)0  " # # ( " 6"' $  ):"( $$&(  $" "
 (8 $ '48 # ):"(  $ )) B #!"  ' "0   '
"8 #!"151  #  4" !8 # "  ' "  #  !r8 (!
"# 8  #" 4"  ' E ' $ "  1"" B $' (
 ' $  )$#' 6  5 '  !T $  K;$"8 $"( 
"# "$$"  $' !T"P0 "8 5 " $ ;T)8  ' " 
##9  !0
')"8 $ ! :)  2#48  " )$"" ! " 5 !  
'0  448  6'   ( 8 #!"151    ( "   '
E K   "$'# #&'P8  " '6' %   " #a8 #!"151 
+,+
'4'#& B )8 #!"151  "!) "1)T) B " )4"8 #!"151  " '$:
 "1)T)0 !" 5 " )9 !T $$8 # ( ;$( ( #!" 'K5 
"1)T) (  6'  " 44'#8  #   ''8 #)) 
>&)8   ")   # (  ):   '0  $ #a
 '6$$) #" ' "  $"'  *# >&)8 $"(  6'
6 "  " )4" !  ""# 6  " )4"  #0 # 
; $$  $'#" ( ! 6 '6$$'  ":"')"' #&N >&)8
$"( #4)')  ) 9 4 $  9   ' <8  6' 
! " )4" !  "8 "" 5  44'# ' 
!' $) 0 E "! #&N >&)   4)"  "$8 (  ' 
5 " ""  6"0P  ') 44#6 6 " T $'#' ' !
44'# 0    )8  " # (! " "") "
" ##$0
 #)$ 9" " #)) *# >&) 9  # #""(  
9   ' < %  "! $$#& )) " !"$8 )"  )T) )$" 
 '$9  #)  ):  ! #   ' " !0 
9   ' < $"  44 (  '' ) ") '9 5 
6'8 5  #""#  5  )4" B  "! # 5 ! $ ''
#D& %  '  ( """ ))) R 1 """ S  '? /"8 "
+,+
 $"' 6 " 4#')  '4;8 )   $"'  "0 " 6" (  # 6 6T 5
!  4) ! R '4;6" S B " # $8 #40 78  <8 $0 H?0

@G
            !  "!#  $#%      "!

! :) "!" #4)' ; 3"  #D&     '"" ! #W' 
'' E P   !  6' EP8  ! $"  (' #)) ##6 
$$0 !" 5  $ !" $')( "  &'  /a #D&
1)T)  ( )$( 4)  ("  $$   '' 5  '0
 $"' >&) 6 $$  "  5 # $9) $ 
"  #; ( )$  "  #'  " ; '" %  "! 
! #   6' "  '   #)) R  S )" #))
R ""# S0 &N >&)8  448 !  '")" $ 5  6' B  4
)T)  (! "  '0 8 !"") 
"14 5  ' #"
$'#"')  " $ (  '' " 4) ' 5  #""#  5 
)4" E" ; ' " 4)"   ')P %
Car, dans la dit innaturelle et incraturelle, il ny a rien de plus quune volont
unique, qui sappelle aussi le Dieu Unique, qui, en soi, ne veut rien non plus que
se trouver et se former, sortir de soi et, par ce sortir, sintroduire dans une
contemplation 203 .
"8    " #))  ):"( &'  ' 6  ')' 
 ' 6 ')'8 >&) #3  & 6  ! ')
6"  ')0 &N >&)8 $  $)9 4"8 R ! 9   K    
+,I
 = S 0  $$a # ( #!" $# ( !  " ')8 ( >&)8
 )T) )$" (! '4 ! #))  "8    '
+,@
 0

<4 -# 2   $ !
 # "% @% 
 ' #" #  )6) '   ""#0 5 ( " ' 
 ! #   6'8 >&) " !))'  !   '4  
)T)  ""#8  ""  $#$ ))0 '")"8 $ ! #  
' " !8  ""# "!60 "8 >&)   $" 5  "  "
&)" ! ( ( R   &   4  <    <   S8 )" 
+,-
'6$$  # ! ' ( R  &     &   ! 9 & S
$$ $ 1)T) !# " ## " 6#  ""#0  !" " $"
(" #&N  ! ' 4)'8 "  4"" "# 8 )" !
+,?
R  9  S  4 44' ')"  !' '1$#0
"
)"  $'  " 68 *# >&) 6  &' :)( 
203
F N  E  + 5+ 3 L MF 
  \ +   \  E         " +
O   
 N" E  +
 O          +      =
 
= + 

   "+ 
  
 "      C =\S

+,I
6"8 hG % L  & " " C " "O0

+,@
'$'"1 ')" %  " )$""    ;$# $)   6") >&) B #1#
 ""  6 5 ! (!5  '#""'  '"   $9) &'(0  '  ! " R ""
$( S0

+,-
 #$)8 h<@ % L " C   [   4&  &O0

-,
'( ( ')( *  )+,-

6 "  6 68 "" ''   ##$ $)'   !'
"( (   ##$ "'#    0

  ')  ' 6 #"  $ #&N  ); $""8 #))
 $  #" #&N " 1:"  #&N 8 $"   " 
"  )6) " 4" 1)T) ))0
  $) ) !" $"
)g8 #!"  44 ! $# (8 #)) !"  0 < ! "8 
)6) " "  $6 B " $# (! 4  "   #)$ 
)6)  $) )  ) 5  #" '#' 8  "  " 5
!48 "" K)" 6  4 5 # '""0  " (48  $" 
)6)8  # T "'8 4  6  #&a   #"'0 >&)
: # &  "$'#6  '   )6) " # )T) ( "
+,H
#"' !;$(  6 " (( #&"  !( 4p"K 0 !
$$a " #&N  #))  ')8 '  ' %
Il est le Rien et le Tout, et il est une Volont unique 209 .
 )6)8 " " "")'  6 $  "# # 
"14 8
$"(! 6 "  "  )6)    '0  #"'(#
 $" )(  " (8 #)) #!" !" ( & " '6$$8 
)6) !$$a $" #))  "  !))#   )(   $68
)" (! " '")" $'" "  6' 1)T)0  )6) " " ''
   $#$ B $ 5 "  !$$" #""(   ))#
R ) S   "# # R )) S0
 " $ #"'( ;# !44)8 #))  4 0 =1.&448 ( . 4
+<,
 $) 5 R  % !>      !  9    S B  4 
# "" " !''  " >&)8  " " )$# $ 
$&"$& &''8 #)) ! K") )(' 0 &D % R #! 9 7 
  !    0 <         ; A 

? -A    !   & < 7; %  9
 <   ;  9 7  9? - <    A  4 ! !.  
& 9    UfV  & A
  & 9 9;  !. P   
+<<
! 4 ! J   9    !.? S E ") ')" ( " .
+,?
6"8 hA-% L  "4""  & "O % R !' "   S0

+,H
" " $"" 4" #" 5 # ##$ %  4p"K E0 P '" 5  4"    % #""# 
$""#  E4#  
 P8    ' % 4)  '"  # #""# EK#6'  

  P B "  $ " &) " " $) "" E(! 6 #&N " $'"#("8 )" "" #&N
  "P8 ( " " "" $#$0

209
F N  E  + 5+ 9 L MN 
 .   

 + 
  N" S , 
  
 +  & +     ! /=
            +     < 
    2        

 &  ,2"


     " 
   > 
  + =  +  )(/)3

+<,
40 R  '#""' &"(  ##$ &''   S8     8  8 0 :1K8 28 "8 <GH+8 $0
HI0

-<
            !  "!#  $#%      "!

 $" $" !" #)) ""# ))8 # !" $"  '# #
  "8 )" $W #
$N0P
&N >&)8  )6) "   " ! )T)8 # (   60 
+<+
6'8  448 "  " ') ! 6 ' :)( 0 E" 6"
( # '4  $) $#$ #)) 6' " # (  $""  
##6 ')  )9 $"0P
 # $8  $"'  >&) 4
4 "  " )'$&:"("  6  :)")   6 (  (  #"
9" 6 "'  ))4'0  !" # $" ' 5 >&) (
R !':$#") S $#&' $ N"#&  $")   #&"")0 E48
$#' "  #;   "$'# ) 8 ! #   6' "
! $$a #))  5 4 ')8  $# (! 6 #  '4;
+<A
#D& "  ''   3 " '6$$)"  ! '") 0P
 " "  6' " !8 >&) 6  " 44## $ K"4
 '8 #) 5  )'$&:"( #""( (  # # R & 
+<I
&  S (!" !;"#  )  &"  ! "  ;"# ( 
K" " $'" 5  #))  44#'  '"0 E 4"8 #)) "
" !##"   ) ')8 >&) #49  6 6 5 
')0P   " #  6# ." "D: ( >&) 4 $6
+<@
!#"'(#  44) ( 
"14 "  ' B  #8 >&)
$" ! :)()0 ! 8   (! " ''  4 8 "
 ')'8 #!"151     ') B )"8 # ')  $
$6 (  8 $"(! " ") $)  ' # E! 8 #!" 
'8 )" #!" "" !o#SP B #!" $(  $$a  5 >&)   ##6
"") #))  6'8 ( " K") 5 )T)    #)$ 
)6) 6"  ')0 !" $   " )9  4 $6 
')  $#$ 1)T)8 "" 4 $$ 5  $#$ ##  )
"  ")0 d# 5  "   6' " !8  #8  "
"44"   ') " #)$" " !""# 1)T)   $6 $"
! 6 ;   ((   >   )'$&:"(0

+<<
;" &D8 #   &')'   ? 97H  8 8 "8 <GGA8 $0 +H B " # $ #40 ""
$0 IA % ! "$$" !4#  >&) "  ' $ .   &' ! $) ) ))0

+<+
" '4"" 'K5 " $) $#$ #))  R K & 9 7  S EN^ o  k" 8 /90 <8 8 ?8
<,?++H1+GP B )"8 # 6   ) / $a  "0 " 4 ( "  "# $$&( E
 ( ! " 'P  4   "   6 " " T"8 >&)  " 1 5   6 )T)8 ""
$ " " :)") 0

+<A
40 78 $$0 +AI1+A@0

+<I
.8 99    !. 8  0 0 *#N:D  01*0 98 ) 8 "8 <GGA8 8 $0 --A EL    7 
'OP0

+<@
." "D:8 *D >&)8 2))" 8 F& .N8
8 <G@-8 $0 ?A % R  8 )$38 48
")  ')'8 " 5 $'"8 )' 8 (4'  6'0  ")  #"'(# S0 E"  ""0P

-+
'( ( ')( *  )+,-

 6 (  " 6"' $ >&) "  # % 5  44#' (
 '" $  $&"$&  )"') "")' $ 8  $$" ! ' 6"
(  )6) " 1)T) !0
!"  44  $ #" " ":"9)" #""(" (   $6
  " "44" 5  ')  ! " B  "  6' " 
"  !'8 >&)  "!;$" $" 5   44#' %  $'"8 "  
 $&"$&(8  " $&"$&( E)" #68 #))  .)
+<-
8 O      7   4   4     q P0  8 
' " " ! ""14 # (  " ! ' 4'#    $) 
"!6 5  )$#'0  " "  #" 5  4" ))  "#  
 ')0   $  # ( \:' )) 6# "  R 9
+<?
 <4 &       S #"    4 ) 5  4p"K8
#!"151  5 ! '   8 "$' "  ) ' 
!$$&")0

04 $      B$

;4  B$ 3!# * !


$ " " C
" 6"  6 ( >&) #  " & "   $"' #""(  "
 6' 9" ! B )" (!"1# #  K" ( # ' Z  6'
  " $'" #))  4#' )8 ""#' 5  $' ) 
+<H
( '$ !##)$"")     # 0  !" $"  #"  
' 
"14 % #8  448 # 6  $ # " $'" B 
"#a8 # ) !" # '8 # ! "  1 5 E  35P
    /0 48 #!"  $$   6'    "!;# "  K
;' %  " 6'  (( #&"8 #!"151  )6) 6" (( #&"0
8  '  !  $ 4 )6) 6" 8 $"(! !:   B 
"  )6)  "8  )6) 6$$' %  "  6' ! )6)0
))  '  $1 6 (( #&"8 " (! !;"
# K  &" !1)T) Z
Elle est son propre sige et demeure uniquement et seulement en elle-mme,
sans que rien ne puisse la saisir, car en dehors delle et devant elle il ny a rien, et
ce Rien est un, et il nest pourtant pour lui-mme quun Rien. 219
 ' 
"14 " #  6'  '0  $$a #))  6'
+<-
.) 8 & ) 4 >N  *D >&)!" 4  &"$&:0 #)$6
 :8 20 0 #D&"8
$N8 <G++8  #8 $0 0

+<?
;  \:'8 $0 #08 $0 I<H0

+<H
!" # 4#' ( " #" )) R  =  S Ep&"K B #40 "8  !"8 8 ?8 IA<1IA+++P0  6'
#3 #)) R  =  S )$(  #6' )  '' ')  R &  !>  & 94   
  S E     ! 9 P0  '4   6'  " "!$$( 5   "$'   #

"14 0

-A
            !  "!#  $#%      "!

"" K0 "8 " >&)      )6) " !""#  $)
$#$8 #! "  "$9# $ ;8 $"(!  $ ! " $ 6" 0
 " "'8  6'  !  # 44'  6 $"8
$"(! " #3 $ >&) 5 !"  ! 1)T)8 R  I 
- S0 5 (  " $ ;)  &"    
$ ;)8 ""1"8 #  6' " 4 ))  4#' ( 
$ 6 5 "!;#  &"    %  a   )"   )T)8
  "K   K8  #" $ 1)T)   )"  8 " 
)" ^  "  ;'"  "K 6" !K   $'&"  !K $
 "K0  #8  !:  $" !;'"   $'&" $"""8 $"(! !:  
"K  K0  ( >&) "  '#8  '  ! $$a #
#))  6' 6 8 "" $ (  '8 "" "" ( !8 ""
6"#' ( 
"14  '#&' #))    K %
Car celle-ci nest ni bonne, ni mauvaise, mais elle est une pure volont,
cest--dire une science sans intelligence de quelque chose ou dans quelque
chose ; car elle est seulement une chose et nest ni dsir ni envie, mais elle est le
bouillonner ou le vouloir. 220
>&) "!  5   %  6' " R    3  S0 /" # 
!" $" 6  B  " " "  $""#   :)")   6' $ %
#1# !" $" #3 #))  4#' "  ")8 )" #)) 
4# ( 0 '4  ' #)) R 3  S8 #!"  44  '4 #))
R @7 S  $ #"'(   " !  4# $8 4"  6#  (
$ # " )T) $a $4" )'4(8 " (! " 1 5    
) % R 9 S  R -  S #)) " $a $4" 5 !$$ >&)8
#!"151  $""# :)( ( $ ! 5 " ')0  ' "
 4) '6  " # (   $ " ""8 (   $
'$)8  (8 $ # "8 "") 5   '  !48  $#
(! " )6"8 )"  $# (8   ( 4# $8  " 6 
 #))  ) ELB    OP0  ' ""14 " "  $
$""#0
 6" >&) 6 6 (( #&"  4 $  "$ 

'  X "9#    # (( #&"  4"#8   )$ 6# 
) 9 ! $) $#$ )) "' "  # #   )'$&:"(0 
$" 5  $#  # $#$  ' 6"#'8 "  ' " ( "
##  "! "  '9 ' 60 !" 5  ##$ 
(   6 60 >&) 4  (( "  "#   #6 $) "
"  "$ " " " ! "   " ( !" # $" "'

219
0>  0 "+ TT5T+ # L M 7!:    " !V+ 
O " 
    + "==
&  O +
  
&     + 

 .    "+ 
 
      
.  S '2 =
 +  == 
  
 .  
 2*

220
F N  E  + 54+ 9( L M

 7 
 2"
:  O
    " + 
    +

  +  ! V  4 


V N O  
  N O +
     F"+ 
 O
 "
   , P

  
  
 S '! @  A+ = = +   #+  3)*

-I
'( ( ')( *  )+,-

"  # );   )'$&:"(8 )" "   R '1$&:"( S0



 ! 4 "#  " ##9 6"#'8   ( $""# $ 
)  ' 
"14 $$  6'  ! $0  '  "
 ! 8 ( " ") R   & 9 S8 #"$  44 5 # ( 0
;  $$'  R & 9   & S " " #))  !.9  KH4 , 
++<
 % #!"  6' #(  $) $#$ ( !)$( ) !K
')' " ( "!;#0 E #a 5  " $ ; ( " # 
)6)   "  $#$ $$&(0P !" #8  (( "8 
6' ( 8 )" (  "!;# $"0 R -    %     7   
&    4       9      4 <    
+++
  <  4     !9     !? S !" #  6' ( 98
#)) ! 9  )( "8 "" '  "K' )" ""  $" 6
++A
"  "K"0 !"  4);  " # $#" 0 ! $$ 5 #
'     9  !" % $'" !  ") ))8
! $" )( (! " $"  60 >&) K #  " 
$' #  # $""# "  "  $) $#$0 ')"8 
#!" 5  44'# ##8 #) 5 ! $8 !  $ "
# !  6' "60  "$  # 5  6' R "6 S %
 6 " ')0  ' ""14 "  4   6'0

<4  #$7
$   B$
 (" " # ))' ) 6   $"' $   .  
++I
'  E8 AHP % < &   K 9 W  6   8  " $1 5 
   )8 "" #  ( ( # "8  $ "" K B #!" 
$""# $   4# 0 "  "  "  ! 8  ! #
 (! $"" 60  K8 ")$)8 )" !  " ( "!;#0 
448  !:   ! (!0 ""8 $ >&)8  '$" 5 # (" "!)$"
!1)T) %  '8 !:  !' (! $"" 68  # " 6
++<
40 8 .9 8 8 H8  0  ;8 $0 #08 R  # S8 $0 @-0

+++
.9 8 8 H8 $0 <GA8 +<8 A1@ % t l v[ u p"( iD|8 K D l oDf)8 oy K o")4| D o)DS*
n)8 )n" p)fK i"8 { ) i;f"& 5 x%

++A
40 8 # HH8 A<+<1A0

++I
_ 6  ' Z "  $6" $" $" # (" "" ( " $6 " '#& "#&$& %
R  6' "  6'  (( #&" B    K8    " 44 B (!"1# # ( 6 # 6' (!
"  #)) !""#  )   "8  5 (  1 Z S E )  #)) 6'  #)) $'"8  0 0
 8 28 "8 <GGH8 8 +G8 $0 +<I0P  " (
#&$& $'"8 5 !"  >&)8  ' #)) 
6' $ B 4"8 "  6' 
#&$& " R ""14 S8 # !" $"  "" ^ ! >&)8  $
)T)  (! )" >&)"  6' "#&$& "  6'  R 4 S8 $"( #!"  6'  ) 0
 !" # $" R F #& S8 )" R  " S8 "" "  "" K B # !"  "g $"  #" #&N >&)8 # "
 ' ")  ! '$6 !K8  !" $" '$6  '" $"(! 6"  '6$$) 
!'$"")  ! 0

-@
            !  "!#  $#%      "!

++@ ++-
1)T) 0 ""8 R  & 9 !   =   9  S 0
 #  " 6 "1)T) " 4 ) "  $"'  >&) % #!"
!# 4   " #&""  #8 $'#"')8  $   ' 8 ( " 
4 )  " #&""0 >&) " # "" E5P   6' $
1)T)  ): " " $)" ))"  "#&9) " ('" %  '"8 4'
$ !"#8 "  " " 1)T)8 $6( R  9 9 
++?
 & 9 S 0  ' ""14 " 6 1)T) $$a #  (T  #
""""' EH7L  P0 " '"'8  '  ! $   ' 0 !"
" ( $  $)9 4"  '  "K   !K $ T $"' &" 
++H
!' 0
!"  44 $# (  6' " 6 1)T) (!  
$ ;)8 $ # '4;6' )T)8 #!"151  $ !##  "  '
"8  ''0  ' 6 " "K  K  " 6 %  " # (
6  # ( " 60  )T) )$"8 #))  ' !" 8 # "K  #
K ) 6 "  '$6"  #""#0 4"8 $ ! # !
") 6" " !8   #)$ (! " $ # "8 
' ) 5 ! '  6 &"  "1)T) %  " $ 1)T) $ K
 '"8  ' $"8  "8  !''0 '4   "$$"  &"  "8
! "$$" "    "  ! ' E 4" # #!" !'' (
#))  !;''8 "" ( ! ) "  ")P0  #& # 
$ ;   9"  !'' $ ! ' % # ( 6 ")  ## 6#;
 5  "  ##0  448 " #  " ! "1)T)8  ! #"
$" )"  ' )  ! '8  #  #))#)   $""'
! ''  " R ) S E
P  >&)8 ( ) #))  6'
++G
"!) 1)T)   ""#  '"8 #!"151  5  0

++@
&N .8  #"## $ #"## !1)T) B #&N >&)8  6' " 6 1)T)0  :   5 
")  %  "!  )T) )6) '4;4 4 8 "' 5 " 6; 44'"8 )" (  " " ; #" 5 
#""#  5  )4" ##9"0

++-
 # 8 8 <8 G % L  C N#& "#& ) & "O0

++?
- & 8 hAH % L  . 7L    3 O0 >&) '# '') LH7L  O E#40 $ ;)$  .   ' 8
X8 <IP B # ;$"" 6  L5L  O ( "4 R #)$'&"' S0 !H7L   "  #)$'&"'  "  
6' B "  "" # $ #)$'&"' $ '6  $'")0 "  #"  >&)8 #))
1/8
  ') LH7L  O $ R    9 S8 # ( "  "" ##8 $"( L7O "4  5  4" R "" S
 R #)$  S8 ; "" '  4'0  ) LH7L  O " '(6 #&N >&) 5 #  L 7  O %
R """"' S E#40  .   ' 8 8 @+P8 ( '6  L 7O8 ( "4 R "!)$ S8 R " "" S EL 7 O 
T 4) 5 >&)8 $"(! 4 $  # "'"8   ( "::)  L7 O8 #40 1   3 8
C& /ND8 C0  :8 8 <G-A8 8 I?,P0

++H
 #(    6' E"K#6cK#6P " $" " " 3    <H<< E#40 78  +8 $0 <<IP0

$  #)) (!  *0120 /( E # 9  > 4 .    7        1 8
) 8  28 "8 <G?A8 $$0 I@A1I@IP8 $" 6  )6)  (! "!;$) #&N >&) 1)T)   
 '  !4# #" ' ;#' " $  &'"$& " !"$ 
#&0

--
'( ( ')( *  )+,-

 #6 $ #"'(  $  ' )  ! ' " ! 8 
 !''8 #   " : 6 !'' " 
"14 B # '" 6 ""
"(! :" !69)  '" " ! % 5 #8   " T
(" !'' # "! :   $$ " ! ! #16' E3  B P8
#1# " #  % #!"  ' "4)'8 ( " $" " "
' ) E !^ !)$#  )4  R ) S #&N >&)P0 4"8 " 
' $ !" $"  '' " ! 8  $$ ')" #
''  "" 6J;8 #)) )' 0 !'' $$a " #&N >&) #)) 
#"'(# '#""   '  /T)0 E "  !'' " # !)'
) #&N >&)8 $"( " !  "  4 ! ' )  !
44'#  /T)8  $  K)" $6 "  ! '  " 6"
(  # >&) $ "6 " # $  $ )8 # # $9)
##  )")0P

" (8  "8 #  " "   ' "  $ "$"")0 #
(  ' " 6 1)T)8 #!"  44 $"  # ( !" $" ' 6" 
K8 )" ( '  #4) ! ' )T)  "K0  $ ;  )6)
4)' #"" # " " "$"")0  !" #" $"  )6) ""
K# $"(! 6  "1)T)   ' % #!" $W  '4;8 
)T) $" ;#)  R '4;6" S E 6 8 )   " 6
+A,
"1)T)P 0 4"8 $" " (  ' " 6 1)T) 6 5
""   :)( E ' " 6 1)T)P 5  
"( E ' "  'P % #  ) $"  #" ! $$&" 

"14 0  # "$"")8  448 !  " $"  1)T)8 )" #" "
$$ ''  : '#6  K 0 "   $$ 5 "1)T)8 
' "   ' 6   (!  "!" $" 4 '"8 #!"151   (!
!" $" ' "  ') K#6   $'&"  !;"# B  448
"  6   ! '  6' R 6 S   6'
R 6 S8 # 9 #" 5 $  K  )  ') % 
!" (! 6" 4'0

0!"  *
++G
40  1  8 8 ?8 #40 78 $0 GH0

+A,
 R '4;6" S "  ;$"" ( "!)$  "( $ '"  "4) ( )$# 
":) ) #)$')8  (  ":) ) "K8 $  $) '4'#&0  )'#") ;" ""  
43" (! ) 8 #)) " !" "0 E40 "#'"8 #&'6 Y
&):8 O &# :"" 4
4;6"q8  # &  ] H&  ? 8&       < 7$      < 99 8 *&
K)" "& )$:8 )" ) Y & $&8 ) X8 <8 <GH-8 $$0 <1-@0P &N >&)8  $#"""  
'$)   ' $ " '") $   '4;6" % R  6' " 6 S0 '4;6" #"$ $
" 5  4#' #6 '6'8 ( " '$ ""  5 6"   (!5 6" " $&')9"0 &N >&)8
  !'  ! "  44'#  ): !  " " ( ))  '4;0  "! # !
)'#") ( " '$  ! " !'8  ( # #8  (8   44'#0  (! " '""
$ "  8 #!" (  $"'  >&) ' # 5  "# 4 )  8  #   $"'0

-?
            !  "!#  $#%      "!

"8  ')  #   '8 6"1" '#"") $"" 



"14 E P  2 E' P0  8 #$ 8 !" $"  '$""
! B " " T" # 5 ^  K 1)T) 40  !;)
 '$)   '   44 " ) '6) 5 #  ' 8
#!"151  5 !:"   44'# 1"'(8 ( #"  $&"
'   ')  !  #   60 "  $)
)$"8 ')"8 " " "))" ' #)) K !'  ! ') 

"14 0  #))  " ) " " $" " # (
!" $"  " $'0 &N >&)8  448   "  "')8 )"  "
+A<
' B #)) !'# /0 *0120 /( % R    \    4   
+A+
          =  9    S 0  '   $"'
>&) ' #)$" #))  )6) ( ( 6  ! ') 5 
')8  4 "" #"" #$ # ( " 5 6 B #!" $( !  "
 $'" :()   '') ; !  "" 4 $6   $"
  $ # % " " " 5 # $ '" " " ; "8 (  ) 
$&" " "6  )#   ' " '')"  ":"9)0 !" 
44#' !;$(0
""1 #$  # 5 !  !63" $" $"  "  44
$ $$'&   '$)  # '  "1)T) B " #$" $
5 #" "$#"   44'# ( " # $ " #)$'&""0
" ' "  6' R  # S " " $&"" "##""6"   44'#
   ') B  " "44 $ !"  $" (  ' " #)$"
" !  )T)  ( !   '0 !" 5 # ( " 6" 6
)0 " 6" # "   5     '0

"14 " 0 ! " '0  ' " '0  :" #
"'(#8  '   "6 5  #  '6$$)   $"' >&)0 
6' $#9   ' % "! :  6'  (( #&"8 #!"  44 $# (! !:
 0 8  ' 6 T (( #&"0  (" R (!"1# (  ' Z S8
 4 # '$  (! "  4# $  ')'8 R  9  & 9
+AA
7 S 8   6"  ')0  "  2) ( " #&#& 
8  # (  "!" $" # #' "  0 !"  #  # ( "
# "" 8    $$"" 'K5 #))  #  # # 
+AI
#))  $8 #!"151  #))  R K  79  7 S 0 !" # (
$)  #)$  (! $"" #" '  ' #)) ' ")
+A@
 ')'  ') $$&( 0    "" # #   
+A<

  '#""' ! 6" ":$(   #8 #40 8  +8 $0 @A0

+A+
*0120 /(8 R '"  ) #&N *# &) S8  
  !   ;    
0 <8 $0 #08 $0 ?G0

+AA
/0  /8 8 < % L  E  B  3 O0 E ' $  "!" $" # '  ' B  "
R 4 ' S0  ) LE O " 5 $  ') %  "4 # R  7 S0P

+AI
H 8 X8 AH8 $0 #0 $0 @ % L7 3  @27O0

-H
'( ( ')( *  )+,-

#)$ 8   " # # $" !:" " "   6'8 )" 
$ " " $4 " 6"#'"  R ""14 " S    ''0
 4" ' '" " 4#" 4 )"  ! 8 ( " !8  ' 
 '8 " 6"   " $9)" "$'#4(" ( " $" 6#
""# "  ":"9) >&) %  "# "6 " " #"#' 5 !' 
 '"8   '    '0 " (""  " $'" $" 5 " 
&" 8 #&# '6 ! "$#  ! % ! $ "  '" 6
 # ( 
"14 " '4 #)) K 9 B  ("   ' 
"14
6  # (! " '4 ")') #)) K 9  #)) I9 B 48 
(" " $$" 
"14    ' $6  " '4 #))  90
!;) " "  '"    ' " $)  ) 4 5 
#4" $""   "  '  !  ) (  '" "
 $)9 K#6 
"14 ( )(  4  ! $$&"0 !'   
  ' ' (  # >&) !" $"  R     
9 S  ( ! !" $" R  S  "" ^  ! &) B "
)"  '6 #  "" $$&( (! #6   5 # ##$0 48
!;)  $$  !    ' "   $" "$'#4()
&'(8    " #$  4 !'#) 9" " (! " (" 
! "  #    ):"( #&' B  "!  ') ( $# ##$
 ' $ $$ 
"14 0

!7 &% "  *  # ""%" "!#   !# 


2"

4 2"
  $" #

# !  *
 )   '  "8 (  4) 6  )T) )$" )8 #'
"  "K E( R '6 SP   K ER '6' SP8 a !')#  '"0
')"8 6'  '"  " $" '(6" % ! "  " ! 
'    '"0 " #&" # 5  ' (  6"' " #))" % 
  44 "6 '' '' (  '" 4" $ '  !""# 
! #&N >&) B  ! " #4  6#  '0    # :" "
 '4 # "")   ) (  '" "  #  "# 

+A@
  :  " !  " #&""8 
"14 " " ' 5  #"'0  !" # $" "8 " 

"14 1)T)8  "  ' $#$'   ' )$#$'8  #  )"#"8 $ ;)$8 ( 6
4 $ " !44 1 """  ! 1)T) 4 !$$  "  $9)   ##  !$$&( 
 #$&(P0

-G
            !  "!#  $#%      "!

') 
"14 8 ( '$   ' )" (  " " #4 
6# 0
" 6" " ( "  '" $#9    '8  96 ')" 
' 8  #   '8 ( "  4' 5 ! 0  " ##   
# "# 5 !"$ " ! 6 #)$  ( 44'# >&) '  #"
; " B  ' "  44  $#$  '"  )T) ( ! " 
$#$  ' 0

)4  $" # %% = 5= W C >


 4 44) $ ;) (  '   '" " "#"8  (  '"
 " $"  #&" (  ' B $" $'#"') %  '" "      
' $ 1)T)8 #!"151  " ' "  ') 44#60 
+A-
R 9  S " "  )   R & 9   S 8   ' $  !
!' # (! 6' "" ;"0 !#6' ""#' $  '" " "
#  &"  ! 8 "  ) $$8 '"' $ ! 1)T) "
 )6)  " '4;  " B #!" $(  '" $$a #)) ""8
 #   '8  >&) '# "6 (! !" $" )T) 
+A?
""#0  '" " # $ "    ' "4)'  # 8  "
(  '8 " " )K"' #''8 " 1 5   # #))  
#  6 $8 ''   K  ""  # ( "1)T)0 E 4
# 4  44'#   6 #6  # (! $ $$  6
$$&(8 #!"151   6' (  "!;# $"0  ' ""14  "
5 !))' '0P
 # "1)T)8 "  "6"8 "  0  '"8  #8 " 'K5 ((
#&" %  "  ')  # #0  '" )$ "  '8 ( "
+AH
6  0  ' " " !""# "" '"   " #)) " 
$#$8  " (  '" " # ""# )4"'8 #68 ( "  " 4  "
'"   T ""0 "8  " (  ' $ " !""# 6"
 ')'8  '" " 'K5  ;"#8 #!"151   '"  !""#
"  $#'0 !" $(  #6     4 $W (!
"14 0
E" 6:" #  4" (  "#8 4 ) $   #
>&)8   '  ! 8 #!"151    ')'  ! ')'8
"# " $$" " '')"  ":"9)0P "   $" #&(8 
 (  ' 96 ))' )   ""# E P   '" 
$' # E' P8 #!"151    (   $#$0  '" " "  "
 48  " (  ' ') ")  !40

+A-
 ( >&) )) L  [ [F#D  U[D V CO E#40  >#& "#&#&D8 8 <8  *# >&)"
 N) C&  F #& D`" " "" &)"""  "D8 $0 #08 $0 <-,P0

+A?
" 6" ( #!"  " $ ( >&) $ (4  '"  R 3  S E# (  #&N   ""
!44#P B #40 - & 8 h<,8 78 $0 <,,0

+AH
40 $ ;)$ ) :4#&  " /"#&8 8 <A0

?,
'( ( ')( *  )+,-

 :  "  44'# ""   '   '" B  $8  '"


')   ' )T)0  '  ! " 4 44#6)  ' d#
 '" % R . 774 % \ 0   9 4 %     C  9   7  % 
+AG
 ? S $ 8 )T) "! " 44'   6'8   "! $" !
'" ' ( 6  R  !;' S   ! 5 " 4   5 " '"
"  T0   ;''  "  44 """ $"( " #&"" "
" ) " !8 #!"151  " !'' 6"0 !''
)$(' "  '" " # ""#' $ ! ' )T)  $#$0 8 " 
! ' )T)8 !'' "")  " $')(8   (" " $" K"
 "6 "   '' " 6)  " (! " $  $ ! '0

6" ") #  ("  )(" (  $9)  ! ' 
!'' " 6 " ! '") ) 8 $#9) #&N .8 ^  $"
 6 44#'8 "6 "#)'0 E # $  68  )) 
+I,
!   ;  (!  6 "  99    !.  )'
  $#9 B "  (" (! #"  '4'# 5  "$'#
+I<
>&) 0P  #" # (  $"' >&) $ "6  ) 9 $
  " ("" )'$&:"(" (8 " " $$"" #  $'" #&N

>&)8 $    )$ "  $&"$& )   $) XX
"9#  " $ (8 "" 8 #" &""  $ 6 " >&) 
$'#"  ! '") ) 0
2)" # $&9" 5 $$"   44'#   6" 5 
("   44'# "$'#4(   '   '"0
+I+
>&) '# ( R  K 9 !   =   9  S 0  '" " #
  6' R "" S0 !" " ( >&)  $'" " " ;" ;'("
( "  - 7  " .J %  '" : $$a #)) R  9 9  
+IA
& 9 S  " """"'8 #!"151  #))  ' '$:'8 $" )""'
"  K % R      9  9 4 %4  & 9 99  & 9 
+II
        S 0
  ' "  ""# '&''8  '"  " 
#"" B "  ' " 4  #))  68  '" " $3 #)) 
+I@
$  >&)  (! R  S E&" P !""# 0  8  '8 d# 
'"8 6 # (( #&"0  " " "  " $' $)9 $ "
+AG
 _ )$;"8 h<- % LC   & "8  " #& C"8    )#& & " C"0O

+I,
40  # B8 8 8 8 A?,1A?+0

+I<
 6 $"   :"  # 48 #40 78 $$0 I-G1I?-0

+I+
 # 8 8 <8 G % L  C N#& "#& ) & "O E$0 #08 $0 H@P0

+IA
- & 8 hAH % L  . 7L    3 O0
  """"'8 #40   A8 $0 H@0

+II
$" &"$&#8 X8 +? % L" ) K  4}#&D   8  "#&  "#&   N& C  
# 4""O0 E#8 L4""O 6  $ 6#  ) L4}#&DO8 ""  "411 $" R  S  R # S8
)" R " "" S0P

?<
            !  "!#  $#%      "!

'" "  ;'' (! " ""# 5 1)T)  ( " " #(T 
!''0  " 4 " #)$  (!5 # ))8  !" $"  5 4
 %  ' " "" 1)T) 4 !  
"14 "  4 0 
'"8 $'#"')8 " # ""   ' "  ' 0
 #  '"8  6'  !  " $ #"'( T 
R "" S % R   & 9  9    4 ! <   ! 
+I-
    S 0
  6' !" $" """"8 #!" $# (! " ")
$)9 % ""14 8 ""   "" 4) B 8 #)) !'# /0 *0120 /(8 R A

4     X2""Y   7  !     9 ! 74 ! 
+I?
< & &      77  S 0  6'8 ' $ 1)T)
R E  S8  " #"   ""0 !" #  '" (! 6 
#" # )0  '" " " !)   4)   6' B # )
" #" R   9 S  $ "  #"" 5  6'8 )"  
$'#"') (! " )8  #" 'K5 $ 1)T)  44#  
'   "  !$$&"0  '" $$a # "# $ $$ 5 
'0 !"  " $ (8 "   ""  ":&9"8 >&) 
$'" 5  "   6' %
Ainsi Dieu considr hors de la nature et de la crature, ce quil est en soi : 1)
Sans-fond, Rien et Tout 2) Volont ou bouillonner du Sans-fond 3) Dsir ou
saisissabilit de la Volont 248 .
! " # ! '4 #))
"14 8 '   B " #)) '8
"6 #))  R    17 S8  )( 4) ( $)
+IG
!6  6  !""# 8  4 #)) '" 
"   6' $ 
4  " !T0 4 !'6  "( !&:$""   ")8  #6
+I@
40 
 )8 8 + % L "   ""NO8 #' 48 $0 <,@0

+I-
 # 8 8 A8 I % L   C " " F "  #&"8 ) "  #& 4}#&O0

+I?
*0120 /(8 R '"  ) #&N *# &) S8 $0 #08 $0 G+0

248
N   D + T,455+ D  5+ # 'N D  
 N O="L 5  E  .  
-  >_* L
M O
E  .  
-      + O  N       c 5 2"
+ .   
 c 8  


 2"
 c 9 , 
 5= W C
 S ,        ; P  
 
   + F 

         L @ !      A '! V 
 O"W*+ @ F  
D  A 'E  F>=  "C *+ @ 4  F A '   E *  @ ! " A '  * , =   
= 
      &
      
Y    I ;  > = 
 
 ;
 "  !  
  ! " 5 &
     D    
     
   '   &
 
         !  +  /;/
   
==      

    
* P      

 2 N=+  &  
     &
  
  +     
  ! /=

 
   P   ==    
+   "=

   
 
   

+IG
 #;   $  K 4) % R     ! 0 S E#40 # .J 9 <8 $0 #08 $0 AI<P B
)&")8 #1#   $"  ""6  !44 R B  S  !;$) $" #)$9)  :)#'  
$"' >&) (  $#' '  ""6   # $4)0

?+
'( ( ')( *  )+,-

4"   ( # '4  ! !" $" #$   ')'
!'" "#"8 )" (! " $W #3 ""  4) ! $#"""  $6
"$$')   :)#' >&)0 "8 "  '" 6 R $9" S  6'8
')"  4 #)$  (! " #   6' B  # ""8 '"  6'
" ")'"0
" (  '" " "# $ $$ 5  '   ""14 8 #!"
'#"")   5  44'# E#!"151  !"")  ' P0 8  '"
" ""8  # ( " ""14 " $ '4 """"0  '"  $ # T
""14 0
  6' !" B  '"  " $"'0 !" $(8 >&) $
+@,
44) (8 #) 5  '8 R  9    < 9 S 8 #!"151  
  !0  #   6'8  '"8   (! " '"  ((
#&"8  $  44 " '$: ( "  '8 "(! "K   K  ''
$') "'"0  $'"$$"   44'#8 #) 5 
6' $ ( 96 ")  ! 0  6' $$&( '"  #
" !'8  " (  '" $9 "  )$#' '' $  44'# B
#!" $( >&)  ""#  )'$&  ) %  '" " "  ) (
$) !  !" )"8   "!$$" # $" 5  6'8 )"   "
!$'8 #!"151   44'#  # %
Ainsi, il na rien quil trouve, et nanmoins le dsir ternellement avance ; aussi le
dsir est-il une figure de la volont qui cherche, une image selon lil de Dieu et
comme un miroir de lil ternel, afin que Dieu soit connu. 251
 '" $$a # " !  )) ^ #1# !" 'K5 $" ""14 8
)" 44'#' B L 
   B B  &   O8  >&)8 # ( "4
(! 6 ! $ 5  8 )$( $ 5  44'#   "K  
K0 ))  44'#  "!" $" # $'' " !  )) ^
#1# " '4 #)) ' $8  $  '  (  '"  #" $" 
""# )T)  ! 8 )"  ) 4#0
 ' $'#9   44 !# "  ''8 # !# $'"$$"
 "K   K8 #!"151   44'#  ( " $'#"') # '
$ ""#  " """" #)) '" B #!" $( # ( $'#9   '8
'#"" 5  $"'8 # !"  (  6'8   #  " " !'0

" '8 $"  6' B "" '8 $"  $"'0  #)) !' $'#9  
'8  6' $'#9   $"'0  "!" ( 
"14  " T '"8
"  )" ^  '" )$( #))  $"'  44'#0  #)$
" (  '"  " " "" 5    ' (8 8 " $$)
+@+
R E  S 0

+@,
/:") /)8 8 - % L     "  "#&40O

251
$> " 4 + 5+ )9 L M! 
    
  =
+ 

 " " O O" &   " L  

 "  "


  
 +  E W   E  "+ 
   !"
 O"
"+  E "  O
S

+@+
40 /0  /8 8 < B  .   ' 8 8 I8 8 +?8 #0

?A
            !  "!#  $#%      "!

 6' " # "#  '"8 ( $$a $"  8 "  )" ^ 
'" " '"  (( #&" ( "8  " (  6' )  35 )T) 
# ( "0  " $ "$8  " (  '"8 ' 'K5 '$:' " 
44'#  "K   K8 "  6' ')'0  ' ""14 "
 #8 $8 " E#!"151  ") "P8 6  )""6 % 
4 # 6# !8 "" ""# !K8 #!"151  "" "$$"  ' %
Car en Dieu, autant quIl sappelle Dieu, il ny a ni prmisse ni volont
commenante ; Il est lui-mme la volont du Sans-fond, cest--dire lUnique 253 .
 "4 ( # ' "   6' ' 48 ""
+@I
#))#)8  6' 8 "" R 9  S8  # "" 4 0 
 44'#'8  " ! # B #!" $( " "" (8 #)  '"8
  #  $" 5  K8 )" #   "K8 #!"151  5 ! 0 "8
6#  6'8  " ' # " !'' ! "K (8 (  "!" $"
# "" #)) "K0    (!6#  '"8  ""# " #)$
1)T)  )9 "K#6 "  )) )T) ^  $" !K   60
 6' 4 #   "K B  "  '4; $$'8 '4; 6 
( 
"14 4 $  $" "$$8 #  " $6'  # B #!"
$(8 "  #( >&)8  6' 4 $ " #&  '"  (
!" $" ")  '4; ! ) 6 E(  '4'#& 8 $"(! !: 
(  P8 )"  6" $$ E ! "K $  KP ( "  5 "1)T) 
K8  $ #"'(  " ) 6'8 # d# 5 # 6"  ( " 
16"8   "K  !K    " '4'#&  (( #&"0
!" " (  '" "  ' "  ' % d# 5 #   "8 
' $   '"8 #!"151   #&" ( "8  # (  $)  6 5
  ' #&0 !"  )) ^8 "  "#&9) " ('"8  4)" 
!"" #""   5 6  $ $  4 (( #&" !   
 '6# B ^8 "6  ) 9  )8     "    
$ ;) !69)  (( #&"0 !'' "   "8 5
$  " $$ '  ;'' '90 !" $'#"') # ( >&)
+@@
))  /0  / 0
  # 44) (  '"8   " #4  6#  ' ""14 8
#"  $)9 ')  ! 0  6' " 
"14 $ "
" $$a #)) !"# )'$&:"(   ##$   '" #)) #

253
0>  0 "+ ,T5+ G# L MF  E +  & N E  +  C \ W   =R"  P N 

 
 2"
+   N"S

+@I
 "!" $ #"'( (! !" $" ')' ! #0 " 6" # "  "  6' >&)
   =  B #40   <8 $0 H+0

+@@
40  ")" &"8 8 +8 A8 h<@0  6  "" ( #"  5 # ;$"" B " C 8 
'" R  R /; S  R /9 S " (  K "  ' S E#40 #""0   #  &"$&#
+
/ #  &  4 & ""#8 \8 " Y [ 7D8 <GH+ 8 $0 G<P0 &N >&)8  /:") /) 6 
)# 6"  (8   (!R   # S8   " K  $" #))  )98 )" ; &0

?I
'( ( ')( *  )+,-

"#  #8 #!"151  #))  '"  !;"  ##$ "


+@-
!44#6'0  '" " " #  6'8 )" R  & 9 9  S 0

  ' "  ""#8  '" " !""# 4 T0  '" " R    
+@?
 !M 9 S ( $) 5 !J  E"P 68 #!"151   6 ') 
J 6   " (  ' ' $ "   J 4)' " "1)T)0
! ' # ""# "" ( 6 " ')  T8  $ T
 4' 5  '    '"8  # ( #4) (  '" 96  ' 8
#!"151    44'# B  #8 ! ' ' 5 
44'#8  '" " # $"' 5 ! 0   " $ #"'(
"")  5 4 '"  6' "  $"'  *# >&)0

4  $" # %% 2   B$   !"  ?#4 !7  8"" !


F !"  
 ;) 4  ; ;"   1   E8 ? Y 8 <1+P $) 
4  #" )("   " $'#"0 " " " $6 6'4 (  6'
  '" #"$  5 ; " " "#"  '$)  !  )
#))  #6  " #0

;4 %# ! $" # !  $" # %% !     B$


"  $"" )(  #&""   #'8 K" 6 !   ("
 '"8 >&) $  )4   4)8 ( " 6" #' $'#' ))
$$(' 5  ' B  '# %
Ainsi nous reconnaissons que la volont se cherche elle-mme et se trouve en
elle-mme ; et son Chercher est un dsir, et son Trouver est ltre du dsir, dans
lequel la volont se trouve. Elle ne trouve rien sinon la qualit de la faim, laquelle
elle est elle-mme, quelle attire en elle-mme, cest--dire quelle sattire
elle-mme en elle-mme, et se trouve elle-mme en elle-mme ; et cette extraction
fait en elle une ombre ou une tnbre, lesquelles ne sont pas dans la libert du
nant ; alors la volont de la libert sobombre elle-mme avec ltre du dsir ;
cest donc le dsir qui fait un tre, et non la volont. 258
+@-
 # 8 8 <8 G % R  &  C S0

+@?
40 0   K8 8 IA8 $0 #0 8 $0 G@0

258
F !"  + 55+ 6 L M! C O +
W  
    + 
    =
+ 

!    "
+ 
 
 
 "
 +
  
  =
  N =
     

 N"  =
 ?"+ O     +
 V     +
  +  V       + 
=

     P 
    Q        " 
  W+ O  
 >  
.      +

 >        
 "
 +

 "
  
+ 
 
 S '5 >  

==        
 M
 "
 S   @  


 A  @  

 A P    + 
 
    @  A   
 

 L 
  ,
+    ;  4  +    +      + &
 
 @  C" A+
     ^#B
  - & - 
    =
 +      
     
 E
 2"
*

?@
            !  "!#  $#%      "!

_  6' " #&#&8 " 6" 6 (! : ' # $ " "  )T)0
8 !#  " #&#& " 'K5  '" ER   1   
   SP8
#!"151  'K5  #&" (  4  #""   $ 6'  6' E#
+@G
( >&) $$ R  50  3  S8  6'   " #&"" P0 "8 "
 6 " 1)T) ! "" #8  '#& #$  "  (T
! K 5 6 B  6' "  " " 1)T)8 # ( 4 ! 
'4;  #   # 5  44'# B  " 4" "#  '"8 #
#1# "  $'&" ( " '$ "  44'# 'K5 44#'  
$" ") " "  #8   #   $""'  '" ' (! $""
'6 "  "# 4  " $ 6"  K E '" !" $" '4;4 %  
"  $" " 1)T) )" 6  6  % L 
   B B  &
+-,
  O P0
!" # #)) R '" S (  6'   #8 #!"151  
')0  $   " ') "  $   '" B  448 #!" 
'" (    6#  #'' E3P    '8 ( )  "
') R  I  - S0  '" $$a # #)) !  
6'0  # ""8  &:   5 4 " !'# ( R  & 9 
+-<
 7   9 ? S  '" " # 5  4"  '"   # B  "
'" #" '' #)) ""  !')   '8  #  
(! # :)(  # ' "   %
La premire volont, en tant que Dieu le Pre, qui est et reste ternellement libre
de la source dangoisse, est la volont en soi. Mais son dsir est engross, et
dans le dsir sorigine la nature avec les formes 262 .
!"   '"8 ""   '8 ( $   0 "8   (! #" 
)'    '   8  '" " 5  4" #"  440  " 8
" " ; ""  )8  9   % 5  4" R
  S 
R
   S8 $#"""  ')'0
 $#'  '" "!;$( $  ##9 )T)   $"' >&)
( 9 #" "  '"   6' "     " 
&'#& "(0  )$& $$  '" E)" ( " ""8 #)) "
 6"8 $$ 5  '8 5 
""  4) 5  ') 
! P " ;$)' $  ) )  R 3  S8 ( >&) "
6" $ ##'" " )' "  
"14  # ( "0 " $6"
+@G
 '   6'  4   $'   6'0 &N >&)8  ' " 6   ' " "
;'"8 #!"151    $#$ 1)T) B "8 R  S "4 R   S8  R   S '(6 5 R $ S8
#!"151  5 R ")  ')' S0 40 78 $0 <I< "(0

+-,
40 0   K8 8 IA8 $0 #0 8 $0 G@0

+-<
 ""#     #  *# &)8 $0 #08 $0 <+,0

262
F 5   4+ 55+ 9+ ) L MF   +  E
 4 +
  
 O" => &
 " /` + O 

       L   " O


" OR" + 
 "  R

 .  

E  S '! 
 = 
 2"

 $+ = = +  #3#/#3H*

?-
'( ( ')( *  )+,-

5 $ $9" ;$) #  '  43"  " (  '" "  R    S8
"  )" ^ # ) '" 5  4" # ( " $   !# )T) 
$ 0 !'   $"' >&)  5 # (! ) !## "
!##$ :)(  # ##$8 5 " " $&"$&" #""(" ( " $
 $$ """" B "8  " (! ) )   )  R 3  S
'" $W  448 "    >&)  '" # )T) ( $  !44 %
R 3  S "4 !R 77  S0
!" " # )  ( >&) $'"  '" "  - & 8"(!  ) 
 6#  ' %
Laimant ou le dsir essentiel de la nature, cest--dire la volont du dsir de la
nature, se saisit dans un Ens ou en une essence dune plante, et, dans la
saisissabilit du dsir, le dsir devient sensible, en tant quil est productif ; dans
cette production [Wirckung] prend naissance la puissance ; l-dedans le dsir
magntique de la nature, en tant qumanation de la volont de Dieu, produit de
manire naturelle. 263
))   68 !' "   "!44#  6"   ""   '
"  '"8 ( #" 'K5 $ 1)T)  $ #8  )$( # 
44'#0  R 9       S " $ #4  #&' 5  K8
#) 5  ' (  96 (  "K "0  '" $$a #
#))  $ ( )9 #)  !'' 6"  )$"8 #!"151  6" 
 E(8 #&N >&)8 #))   "8 " ! "$8 $" #$P  
 #"" "  :)   $ # E3 P  ( "!'$ 
'"0
!" 5  - 8 ( #9  " "0  448 "  '" "
#)$' 5  )8 #!" (! "  #))  B >&)  " (!R H 
7 9    9 4    9       <! 0    & 9
+-I
9 ? S 8  '" !" $" 8 )"  (4 "  $$''  
6' %  " 4))' "  6' $$8 ""' "  #)$;
)'#(8 #0  '"   #' '$ "   ('  " 6'8  #!"
$( >&) 44) (! #6  '4'#&  '"8 "  )" ^ #1#
 5  4#) " 6J;   6' B  #6 #  $4 " 6' " !
 6 $" R (4 S  )9 )$0  448 R  9  7 4   & 94 
+-@
=    %  <!  & 9   =? S  '" " #  4#
 8 " #   #'8  #8 $  6'  ! 8   6 (!
' '#"") 0

263
- &+ ^#B L MF 0 " 

     "

 . + ' 
 
 "

 . *+ =   
  N 
  V  U  + 

 5= W C
 "
 O

 "
 =
 +  O C
P


  C"   
 U = +

  "   "

 . + 
 "= 
E + =  \   O C S

+-I

; # &"$&#8 8 <8 AI % L & " " #&N"%    " & " N& ""8 ["
) &  C "0O

+-@

; # /:"#8 8 A % L    )#&  ) C  "#& C"8 "  C  "#& " "0O

??
            !  "!#  $#%      "!


  '" '$ "   6'8 >&) $  '4 #))  R & 9 
9  S8 #!"151  #))  ')   6'0  '" "    6'
+--
')' EL   7  3  
  O P8 #!"151    6' &"
 "0 8 #))  '  " " R  I  - S8 &"  "8 
"8 $ $$"8 R  I  - S0 " 6" #  #4) ( 
'" " ""8  #   6'  "   " ')'8 ( " R 
+-?
& 9 99  ! 9    S 0 "8 " $'#"" ( ! 6 5 $$" 
!') " #" ;"   - &        $) !44) ( " 
' "  ')  !8  '" " 5 "   ')   '0
 '" 96 $ #"'(   44'# $$ 5  ') 8
 " (  ' 96  ! ') $$ 5 !' ""14  ""
44'#0   #'   ' 6"  '" #$ #  # ( 6 
!''  )$"8  !4  48 )   ! ') 6" 
')0  8  )8  $3    ":"9)0
 #)$ " # ( $ a  )6" $' " $$"
( ""  '"   ' % " #4  6  5   44'#
"$'#4( ( $)  "  '  ! 0  "  ")$)
"!   #)$'&"   # >&)0 5 $( " """
$#9) "  "# (  T )  #" ; "8 $"(
! # 43  )  K !")   #0
6"  $""   1  0   6' $8  
44#6) 5  "  >&)8 ( #!"  4) B #$ 8 " ! $#  #:#
   ' ( #  6' $   '" E#)) 4   6' 
#P8  K ( #!"  4) ( " '6 1)T)0  $$a8  448
" " "$"") $$&(8 5  4" #))  4)  #)) !)8 #!"151 
#)) "K  #)) K0 E$#' ( " 6" '")" #" ' #))
4)98  ( K  6' '" &"   "$&9  !0P  " '
#  "   ' ""14 8  $8  !" $"  )T) #&" ( 
'"0
 4 #)$ 8  448 (  ' "  $#$8  " (  '" "
!") ')'  $#$8 ( '  4#  $#$ (  $ #0
+-H
>&) '# % R % \ !0   & 94 !0   9 ? S /"  $ : 6
5 !6"   ' "" (! :   '"  "6 " ! $ E>&) 
! R  SP0 !"  44  '4 
"14 ( !T  6' $ 
""  "  $#$0  6' " #  $#$  '"0 !" " "
'"8  ): ! ""  "1)T)8 (! "!##)$  !69) 
'"0  '" $$a " 'K5 #))  ')   6'0
'")" # )6) 6"  ')  ( "  6" ;$)'

+--
 #$)8 hAH0

+-?
 ) % L  "4"" C  & "O0

+-H
N 28 8 I % L[ D C "8  " #& D &0O

?H
'( ( ')( *  )+,-

"   1   E8 ?P %  ' " #&#&  " B # #  "
#&#& #"" $'#"') "  '"  !#&96)  # #&#& #""
+-G
 !T $  $  '"8 " (  6' " 6 48 &"  " 0 
$""  !'' 5 !;'' #" #&N >&)  "#&') ;$#4  
)4"8 #&'    #)$  """)   4 &"  !4 
"#&') ( >&) "  $) 5 4)  )"  '$) :)( 
!'  ')'  ( " 6" 4#4 $9"  "  $&"$& ) 
(  $ $'##$ $#$ !;$#  )4"  ! "0
 '' '' $  R 6 S E5  P  '" )(  4  
"$#  $) $#$ 5 1)T) % >&) '# (! $   '9
( 6& 
"14 8  ( " #)) !)   '    )T) )98
   8 ( " T"  $) ") ELDsKP "8 #&N 8 #))
 ) "  '"8 #!"151  5  4" " #$" '6"#"  " "#"
'"""8 "6 (! " #" 9 $"6)8 #)) $  '$ !
 $""8  '6)8 #)) " T" '#&"   "$&9  '8 )"
5  44'# ( # ) #" #&N >&)  $)9 )4" 
+?,
!""# "8  " (!" "8 #&N 8 "" $ #" " $" ''"
0
 '" 4 #  !) 5  '0  #)$ $( %  " ( 
' "   )$#$8 #!"151  (! " ") $  "
#&""8  '"  !'  !""# "  8 #!"151  (!  $
 $)9 4"  #&) 5  ""'0 !""# ""  "
 ' " "$# E "$#   "    ! ')P $
!$#'  !T0  ( $K '")" " ) " 8 #!"  ')
  "!" 1)T) ' $ !'   ' "  '"   '" "
(( #&"0  R
   5  L S  #"$ # $" 5 
'9 :"8 ( $ $W T  4' 5 ! 8 )"8 $"( >&)
#3 $'#"') ! #))  "$# 6 8  " # ( 6 $K
 !) "  '9 B )   "  #   '9 :" %
+?<
 "  )9 0
 '9  " 1:" '   ') $8 #  >&) " 
#  #))#) ! ')0 E" "" R  #))#) S 
  ') 1)T)8 # # $   '" " # "' " !''
#$   44'#8 #!"151    B  $ )T)  (! " 0
!)   " # (" $ # T '4 #))  )9 #$0P

+-G
$$" ( # ;'' " # R ' S % #!"  $)9 ' "$8 ( $'#9   9"
)' E# #' ))' "  " ##'"(" " $" #"   &'"$& >&)P0    $"
$&"$&() % #!" 5  44'# "    ') ##90

+?,
40 89 <8 8 @,G#1@<<0

+?<
)) !'#  &:8 $0 #08 $0 AI % R  " ## 5 !;T)8  '" #'  '$"" ( " " $$
)90 S

?G
            !  "!#  $#%      "!

)) !;$(   H  K 8 # '9 "  4  !$$" 
'"8 ( " "'$   ' 68 !  !""8 )  !)$ 
""#8 # ( !$#4 %
aussi, dans le dsir de la premire volont, prend son origine une contre-volont.
Car le dsir est attirant, et la premire volont est immobile, et en soi-mme sans
tre ; elle sengrosse cependant par le dsir, qui est tout tre, cest--dire
merveille et puissance, ce qui lobombre et en fait une tnbre 272 .
 6'  # "  '"8 #)) "  $$" 5 "1)T) E$$"
+?A
  " "8  ( " "6 4' $ >&)  ):  !)  )
P B #!" # '" (  " !T8  )  ' $0 "8 )T) " 
'" "   ')   6' 8  " 4" )$""  "
#4  %  R $)9 6' S "  6' 6 %  '  ! B 
$'"$$" $ #"'(  R ;9) 6' S %  '"   ( 6'
'"8 ( $   " 4)"  !T0  '" " " !   ' 
 #"  !T0

<4  3  ! $" # ! 


   B$
!     ";9) #&$   1   #"  ;9) ))
$#9) '"" $ !'       '   '" B #!"
$( " " $)"  # "  '' " ; $$&"
"6"0 >&) : $" " :"  '"8   )8 #K) 6# 
6'8   6#     B  " #    4)8 )"
'"" !)  !) $   '4  '" #)) 
E P %
Toute vie, toute croissance et tout percement rsident en deux choses, savoir
dans lapptence [Lust] et dans le dsir [Begierde]. Lapptence est une libre
volont ; par rapport la nature on peut la considrer comme un nant, alors que
le dsir est comme une faim. En tant quil est naturel, lesprit perant prend son
origine dans le dsir ; en tant quil est surnaturel, il la prend dans lapptence, qui
est nanmoins la nature, non selon sa qualit propre, mais selon la qualit du
dsir. Le dsir est le percement de lessence, comme une faim ; lapptence est la
faim de lessence, quelle saisit en soi-mme ; l, le dsir est seulement une
volont affame, et il est lesprit naturel dans ses formes ; mais lapptence
provient de la libert, car pour ce qui concerne sa propre essence, Dieu, autant
quil sappelle Dieu, est sans dsir. En ce cas, il na besoin de rien, tout est lui et
il est lui-mme tout. Mais il a une volont-apptence, et il est lui-mme cette
volont de se manifester dans lapptence, et cependant aucune manifestation ne
peut advenir dans lapptence libre, dnue daffect, car elle est alors sans dsir,

272
F 5   4+ 55+ 9+ 9 L M
  R
       "  
O F

"  V
+ 

      + 
     +  OR"    

"+
W  &   +  
 
 
U = + O   \   + 
    W
 S

+?A
40 $ ;)$ 0   K8 8 IA8 $0 #08 $0 -+0

H,
'( ( ')( *  )+,-

comme si elle ntait rien par rapport la nature, et est pourtant tout. Non,
cependant, selon le dsir ni selon la nature, mais selon la ralisation de la
nature : elle est la ralisation du dsir affam, en tant que nature ; elle se donne
librement dans la faim de la nature, et est alors un esprit sans essence ni dsir,
aussi libre quun nant. Mais le dsir la change en soi en essence, et elle est alors
selon deux qualits : une qui provient de la libert ternelle, qui l est libre du
tourment, et lautre qui provient du dsir, qui donne une vie vgtative, comme
une croissance et un se rpandre. 274
!$$'# " 
"14 "  6' #6 B 4"8 "  '"8 #!" 
4) '60 >&) '" $ 5 ; ""  '"8 "6 (!" #"" "
 '  "  (( #&"0 4"8 $  #)$  # ;8  4
)( (!  4 !R $$'# S E#P 5  R 6' S E3 P B# ' "
$$"' 5
  0
6  $"6  :"8 " 6" 4 ((" )("  '
" " )" ( ;$)  '" #&N >&)0
 !") " $9" "
!## $ ##   '"  $# # " " #8 " /0 /(
"!" '  $  " $" $'#"') " 44'" " #"'"
!;$)0 # # (! '# 5 $$" " ##$" ( " '"" # %
On sait que Boehme use de deux mots Lust et Begierde pour signifier ce que
le franais traduit ainsi par un seul vocable ; bien que lemploi de lun ou lautre
mot nobserve pas une rgle inflexible, on peut dire que Boehme, suivant
dailleurs le gnie mme de la langue, parlera de Lust chaque fois que le dsir
concide immdiatement avec son assouvissement, avec la joie qui vient non pas
lteindre mais lilluminer en le comblant alors que Begierde, comme Hunger ou
Sucht dsignera au contraire la faim, le dsir qui cherche son objet sans lavoir
trouv ou plus exactement produit, car dans la profondeur il ny a videmment
encore rien trouver comme dj l. 275
 '"8 #&N *# >&)8 !" # $"   )6)  "K 6" !K
(! $ #  !K $  "K0 " ""#6" 5 # :" B " 4"

274
F !"  + 45+ #/8 L M ,+  
D    VO> F"+  
 , + 


"
P
 ,   => + 
""
 .  V     .  + 
 "
    ?"P
5
 "
   
 
 E + 
  \ + 

 ,
 \ \ +

 
 .   +
     ! /N"  = + 
 
 "
 N"  =  c F "
 
 D
 NV
  ?"+ 

 , 
 ?" +
     =  +

 "
    "" +


  \  E   E  P 
 ,  
 > +
 E  "
/+ O  
" +  &   E  +  " P F  
=   +    + 
    
, /   N+ 
 
 +   
 , V == P   "
    
 =>
== / , C [== " " +
    "
+    OR     ""
 . +


  L     
 "
+   
 . + 
  
 N=\"
 . +  

N=\"
 "" "
+ 
 . +  "   =>O"  ?"
 . +
    E 
 
"
+ " W =>   .  P 
 "
       V + 
    VO>
N"  = +    
 O" > +

=>  &
 ` + 

 
  
 "
+ O 
 &"   , " +    
   "S

275
/ 0  + @ F  5 "  V   A+   +  63

H<
            !  "!#  $#%      "!

')" " )(" " " ##$" ( "" # $ #0 "
! ( >&) !" $" ;8 )" ( )" $ '"  '" % #8
+?-

  8
 
     #" ; " ' $" " 0
 " ") (  '4 ( /0 /(   )
  8 #))
'" )$ #4   $4 8 #"$ 6 5     '
""14 8 ( " #  $ B  448 #!"  '8    '"8 (
" " ! E R 7  SP8  #!"  '8    '"8 ( #&#&
+??
"" 6 0  $$ 5  ' 48  '" E
  P $$a  #
 $" #))  1 )" #))  5   B   $ '  ( #!" $W
 '8    '"8 ( "  $ R 4) S E "" ( /0 /(  5 #
)P %   6 # )8  " (  #)) " "  )  
'" " 'K5  4) ( "   )0  " # 5  4"  4)  
#"))0 !"  ' "!44 5 " $$ '#0
""" 4 "  4 (8 #))  " /0 /(8  '4  #"
)" " $  )" #&0 " "  $"" ( " " $$""
!'  E 1  8 8 <1+P8
   " ;$#) $$"'  #$
#3  B R # S  '" # $" K"  #e# #   '"  "
+?H
K 0  $K#   ' &"  ! "!44# ! "  K
#$8  '" !" $" #)'8 )" "'0  6 #  (8 #&N >&)8
 '" E(! "!""  #  
  P  #e#  K)" 6# " K E)T)
" 
   $  $" #6) " K (  #P  "4 " !#8
4"   " " $" ("  '" )"  *0
 " )$""  4;  4" $ "  '4  ) R # S0 >&)
!)$ $4" #)) ) ''( $ '"  '"   #6"8 #))
#!"  #" "   H  K 8 $4" # $ '"  '
1)T)8 #)) #!"  #" "   1   B !" 4"8  4 ##6
 # #))  )'   3  
  0 " #  #"8  # $
T #3 #))  '" 8  " (  '"1
  8 $ "  K8
+?G
$$a $" $#&  " ""6"") 0  /0  / E8 IP " # 5

+?-
 R
    S8 #40 $ ;)$ - & 8 hAH Y hI< B R
 S " $" 4'( E#40 K A  58 8 I8   B
0   K8 8 IA B  H  K 8 8 A8 A8   B   - >  8 h<-8 #0P8 )" R
   S "
!###  $" )$:'0

+??
40 $ ;)$ 0   K8 8 IA8 ^  " '4 #)) L  3 O8   '" !" (! 40

+?H 

  ") T  #" "  $)    I? '$a E0 I?8 0 <8 <P8 #  !" 'K5 $" "  - & 
1   E#40 ')  H  K 8 8 ?8 <  /0  /8 8 IP0

+?G
" ( #!"8 $ ;)8 () " 
   "")  '4 ( /0 /(  5  #8 (! "
$""  ""# 5 !44) " ( R  9  X Y & J    7   99
<  S ER '"  ) #&N *# &) S8 $0 #08 $0 ?G8 #40 - & 8 h<,P8   4 (  R 1 
Q  9     9 Q &  J  !      779     9    X  ^ 
9  Y? S EH 8 $0 H,0P

H+
'( ( ')( *  )+,-

# "K % ""  R
   S8  R # S  $ K)" #e#  6# " K B
$" #8 #!" 
   ( "8 g  6 # (! ""# 1)T) " "
$$ ""8  ( >&)  '4"" ') #))  2) % L 
  
X     YO0
 !" # $" 
  8 )"  # ( '"  R 9  <  
 *  !&  &9 S8 "  )" ^ " "$ " $" ''  "
$$# )" ##90    " R
   S $ R 9  S  R # S $
R 9 S8   ( # $$' " $" " (  4)  '" E
  P0
 ' E$$'#8 #P "  4)  !""# B  " $ #"'(
# 68  " (  '" " '8 #  " " $#)8 #!"151  "
' "  0  $) $$& "  44 #) ; :$" 
68 " (! 96    E
  P    " E#P   $"
'K5 "  )'   '"8   ( #1# "  R $  S E  
1 . 7P0 "8 "  '" "  "" 44)'8  !" 4" $" 8 #8
#) 5  '8  96  '    !" E P0
 '8  448 " " !"8  !"  #a $"  '" % L  '

   O E  H  K E8 A8 AP "   (! " R   SP B 
'"8 $ #"'(8 !" $" " !"0 8  4)  '" " 8
 " ( #   6' " "1  '10 '4  '" #))
 R   ! S " !" $4) # )6)   '
6"  ')8 #)) "  " %  ' "  ##  !
#)) !) $# " #(0 "8  4J" " '"   T 66   
6  ""# E#!" !.7E  "  P0
. 9!"  " 3" $ % " %%$ % * %%  B$
"!D 9! @%  ""  3#$"# %% $# 2&# :   !#  : 
#$ !#D 3!## + # ! #   "+ " 
 #$ !#   !# E

"14  " )4"8 )"   $ " )4" "  ' 
(!8 $"( #)) #1#  449 $" 
"14  !" $"  % 
" R  9  S EL
  OP  "" 44# EL77 OP8 #!"151  4)
"" 60 8 #!" K") "    "  6 ( 
"14  "
)4"0
 $6 " '$:8  ' 
"14  # 6 #" 5 
)'   '"8 #  '" "  6   '0 !" " ( >&)  $'"
 $$& "6  )T) ' B  ' " " #3 #)) 
""#   '" #))  6  # ""# %
Lessence libre est et donne une huile, et la qualit du dsir donne une vie de
lhuile ; lhuile est une lumire, et la qualit du dsir donne une essence cette
lumire 280 .
 '8 ( >&) '" # #))  ""# 8 "  $#$ " B 

280
F !"  + 45+ 9 L MF  =>   
"  [+ 

 "
 N"  = "  ,

[L
 [   ,  + 

 "
N"  = "
 ,   NVS '-  

+   
 
 F+   ! "+  /;/
 
==  
 &  ! /=
L = F !"  + 45+ #3  8G*

HA
            !  "!#  $#%      "!

'"8 ( 5 8 "  $#$ R 66 S8 )   $#$  # 


#!"151   $#$ 'K5 ')'0    #)) >&)8  '" $$a
#))  R (4# S '   '8 #!"151  #)) !R (4# S
 !4 "  40   $""   1   $'"  )T)  '"
#)) !# )T)   68   " )68 )  $3 %
Le dsir est sortant, et le sortir [Ausgehen] est lEsprit de la volont ou du dsir ;
l il est une agitation [Weben] 281 .
 " $)  96 )( ##   # " ""4" 3 
 8 "  )" ^  4) 6 ( >&)  5 " ;$""
"!##  ;#) 5  "4# :)( (! d#&  #4' 5 " #0
6) 5  ""6  R  S8 " "6"  3 ' $
* /#' " "  #  <--G8 (   " % R  9   4    
+H+
 !    K 9 S 0   # $ $a '  #&e(8 )"
 " K #" %  $  R   S8 /#' "$#  ""6  !44
 ( >&) 1)T)   4 !"0   "   :)#'  " $"'
+HA
 " " $  5 )   0
$$"  ) R 3  S8 " (!  # "" "  
H  K 0 >&) : '# ( 
"14 R !  = X   UCVY S
+HI E
1/   R 3  S $ R & SP0  ) R 3  S "4

') R "" S B  " ')" #)$'&"     "0


>&)  #) ""6 #  6 R B  S8 #))   4 6#
R 1 S8 R 5   S8 R  S8 #08 ( #"  6   R 3  S $
R "" S8 R 4 S  R )T S0 "  " # R 3  S $ R    S8 "
"$  !;$"" L    B O8 ( "4 R T  #"  S B 
#6       ##9 66  !T ER 3 SP (  )
R 3  S8 K'  $&9""8 " #"' ;$)  >&) " 6)
# ! $)"0 E   ( >&)    :)( 5 " $&"  
#))3 $  ""60P  " " 4 $ (
1/   
R 3  S $ R & S $  )T) "0
+H@
"8  )T) ( !"$ 8  '" "  R " S EP B 
'8  #8 " # 4)' 5 !' 
"14 0 "8 "  '" "
281
5
+ 555+ H L MF "
  "
+ 

 " 
  

 "
 E +
   
S

+H+

 )8 #!"151   
  " #&""8 #)) !' " )(' $ !;'0 : /
)$  !''8 #&N .) 6
 8 2#41"11/8 <--G8 $0 #08 $0 +@0

+HA
) 5   # $" '#   &:8 (8 $# (! " $" '8  " $'##$ $" 
)  4  6'' " ) "  6 R  S    % R # 9   77? 1 9   !   
& 9   9 ? S E     4 ""8 "8 <GG@8 $ -@0P

+HI
 # 8 8 <8 H % L & D C" ECPO0

+H@
40 78  '4  !"$ #)) 8 $$0 <G@1<G-0

HI
'( ( ')( *  )+,-

 R    S8  '8  #8 " #)  )) E P  #)) 
+H-
/0 8 R   <    !0   *    & ? S 
'8  $6 " ') $ 1)T)8  # ""#   )6 " 
6 $6 5 " 40  )68 # "  '"0 1# ") # "") "
)T)" ##9" (! T 660  " "" (   ' 5 6 #"
 '" " # "  '( 5  0  448   (! " ""14 8 
' " '9 5   B  $$a # "" 68  " (  '"8
"") ' 5   #)) 5 " K  5 " ) $$"8 " 66#
E)8 $38 8 #0P0
" 6" #8 "  44'#   6' )   '" 668 
+H?
 ' ):"( E #(P #&9 5 >&) %  ) #))    6 0
))  '8  " )T)  " ' "$'8 " R ) S8   "
 '"8   )T) )9 (  )  "   60  $$"   6 
  )8 ( ""1  !J6  >&)8 " # ##8 #  $) 
#)$  #))  " $""  $6 5   '(  ! $ 
'"   ') EP8  ! $  '  ! ')' E/P0
" #" # #  ' ; 8 5 "6 ( #&N >&) 
""#  " 5  #&#&  )6)0 "8   ) " "
))' #"8 ( #" $'#"')      ""# #""(8
+HH
R     9  S 8  ""# >&)   # "')
+HG
 "  "  R  M    !    & S 44) >&) 0 !"
 '6 " " $$"  $#$ $) "  44 " $)" 5 T
6"'" B #!"8  6 ( ! !   !: $$8 
R 6")  " " 6" S8  )"  6") " 6" ( " "
# "  )'$&:"(0
" $" #))"  N"#&  >&) " '6 )) " B  ##9
6"   $"' >&) 6 ')"  '#&  " !
N"#&' % 
"14 8   ( $ '8 $ " T #" '' #))
 4) )'$&:"( "   6'  $""#0
 '  ! " #& 5  6'  $""# " ; $"
""" %   (!  "4  ')    (  ') " $
+G,
8   '8 )"  ##"") 0 " " ; #"8 48  6' 
)4" !" $" #" '' #))  "# #8 #)) #!" 
#" # " ! '")8 )" #)) 4 )) ' 5  0 "8 )'

+H-

 )8 8 <<% L [" " "8  " D 2    [ 0O

+H?
408 $ ;)$8  H  K 8 8 @8 G8   1  8 8 ?0

+HH
"8 /90 <8 8 ?8 <,?A<+8  0 #8 8 "8 <GG<8 $0 <?-0

+HG
8 XX8 GI % L } "#& " .N " & [O0

+G,
 ##9   ') " ' ' ')8 #40 78 $$0 IG,1@<?0

H@
            !  "!#  $#%      "!

" 44'#" '6 " ( " "'$8  #  $"' "  '$) 
!1 ')   $""#8 "  " ;  R 9   
; <  % & 7       7       4
+G<
 !  9 4    9 &  9 ? S
 44'# 4 ) #"" 4)  ## ( #&N >&)8 #!"
!" ( " "K0  $$#&)  #" ; " !" # $" ""
4# (! : $a ! B " )" )' " ; !T "#" " 
+G+
&"   6' 0
 #)$ # ( "  4# ##$' $  '" "  #
>&) % "") " ##9"   6    (( "   8 
"  )'    ')'  ! ')'0  448 "  ' 96  
/   '"   8 !  "  ! $ " )4"0  '" "  68
  6 "  8   ' 6 " ') "  8 !^  $$
'#""  '"0  " )4"8  4 # (  ' "#   "
)K"' $$&( "  '" 44)'  (( #&"0 : "")'  " 
'"8  $ " T $'"' #))    ' 5  ''8 "" $
 '#&  " ' %
Ainsi la vie est le fils de lessence, et la volont, dans laquelle rside la figure de
la vie, est le pre de lessence ; aucune essence ne peut donc prendre naissance
sans volont ; le dsir prend donc son origine dans la volont, et les essences
prennent la leur en lui. 293
 6' $$a " #))  $#$  !""#8   )T) )9 ( 
/ $$a #&N >&) #))  $#$   8 5  #  (!  $" 
" R  4   6 S8 #!"151   '"8 (8  8 " " 5 )T)  $ 
!""#0  4  # $"" " 5 # ' )(8 #  '") 
)6)  $ # " " 8   ' 5 !""#8  $"" $ 
'"8 '6' ( " # )6)  ! ') 6"  ')8 #!" 
'" ( $$a #))  R ') S0 )) !'#  #; % R  8
+GI
  6'  !T8  '" "  6'   !""#0 S
 $8  ' #"6 " $" $'')0 ( Z   '
#  /:") /)8  " (  '" " " '6' " " #&""0 
4"8  $  6   8  ' " )4" "  '"  '"
+G<
* 8 I A8 28 "8 <GH+8 $0 AH0  6 ( # K) " N"#& " $T )6") 5 
"#$   $"'  >&)0

+G+
" "$'" (  $'" '  ) !'T   ##$ >&) B $ !"8 *# >&) " #
' $ " &""   6'8 #))  ') !'  '#  ) ") )[ % L 44 " C" 
" [#D 6 &" " \O E & 7E
 77 8 I-8 +,,I8 $$0 +G1-?P0

293
!I $ D + 5+ #+ G L M 
 ,
 N  !+ 

 +

 , "
  + 
 N  4 +
 C NV  "     P
   O

 "
" R
 +  O 
 N   R
S

+GI
 #;8 .J 9 <8 $0 #08 R '" S8 $0 @?0

H-
'( ( ')( *  )+,-

+G@
EL  4F  &  8 "  O P8   )  
$  6  ! 8 #!"151  '#&'  " #&""0  448 #!" "
')8  '"8 ( " 5 !J6 " " #&""8 )"  $" 0  '"
+G-
$$a #  #))  )'  8 # ( $) 5 >&) !'# ( R 8
+G?
 (! "!$$ 8 " "" '" S 0
!" 5  '4 ;$#  " " #))" ( $#  '"  #J
  # >&) ""  44'#   '0  $  # '
 # ( $'#9   '(   '  !4   '"   4 ! $ B
48 ' ' ( '"   '
8 " $$" 6
'#"") "!  " %  ' " "$'  '  '" #))

 E#!"151  ! P " "$'  ' 5  0 48
#)) "  )") >&) 
    8  ' $  
'"0 ! "  )4"  !0
" #" ;"   1 8 " )('" "1" "  ;$""8 5 
4" # "'"  #4"8 6 #$   4) " $$"  '"   
+GH
'8 ( " # " $$" 
"14    ') 0 "
#"" !" ( "  " "))" $" '#' ! $#  $9)  
') B $8 "   R ":"9) S >&)8  #&" 4# " 
)T) "#&9) % #  !'   R ""# S "  ')0 E"
6" ! '") ) $#'    )T)  B !677  "#&
 
  &'' $$"" 5 # ' #)) " '#&" 
!677  >&)0P !" $1T 5  " '') R ":"')( S  
#  >&)0

0!"  *
 #)$'&" " $$"  '"    ' " ' $ ; 6"
$$"'" % " !;'9" #'  )e' $'K # E(   $#9  $"
$)  ")$) 5  "")P   " $" "44"))  6'
  '"8 "  "'$ #" ; " "  #) (! )$T#&  "" 
#0  '" " " )"  ;  $$a "  #))  ##$
)8 '#&'   '8 # ( 6 5 )'#a  ##9 4 )
 >&)")8 ( " # ! '6$$) :)( #0

+G@
 1  8 8 +8 $0 #0

+G-
" 6" (  ' E( "  "" '4 #)) R 3  SP )$ # )T) 4# !)'  
 #''  !#''0   " "! ' %  )) ( >&) $"  "# # " #)) ! 8  
'#"") ;$( #))  " $""     40  '"   ' "6 " !" )' "0

+G?
 1  8 8 +8 $0 #0

+GH
 "# ; "   '# "  ##$ ( >&) " 4   '8 #)) '#&) 
 ') %  ' "    (! " '0 " ' " # ("  ' "  $#&
'6$$)0

H?
            !  "!#  $#%      "!


 # ("8 ;  \:' '  "#  #'8 )" (
" '69 4) ' % R !     4 '#18    4 
!   % ! 9    =   < & 9    < 9  < & 
+GG
 & 9  !9&      &  9? S  "# 6
)( " #))" E)) " ;'9" 43"P (8   $ 5 
#)$ 4 !   # % " (! "! # #&N \:' ! $$
$"(8 #1#  " 5 " 48 K"(!5 " #& $4"   6'
")8  ) ;$#0
!#6' !  $'" " "#" >&)"8 #!" (! 
 $" ") 5 "  '"   6'8 )" 5 " "'$8 4" #
(! "!  ; ''" '9"8 " (!  "!  4 (   )T)
 # #" ''  ; ))" 44'" % "  $  6  !''8  
#  # $$a " #))  ' ""14 EE P "8
#!"151  ") (  4 B   $  6  )$"8   #
 # $$a " #))  '"  4 EE P8 (   #)9 
A,,
)$#' 4 !  ! " !T 0
8  $" #a ! ' "" ( " 5 !J6 9  '  
'"8 #  5 ) 4) "  ")0  448 ""#  '"  
'8 !&:$""   #" ' #))  ##$  '$ 8 6 5 $"
 "#8 1)T)  '$ 8 ( # '"  "  B 8  "
)T)   44'# (!  "'   '   '"8 # "#
6 T 5 "  44'  ! ?   " 5  ##" '
" (  :  ; $#$" " "  $"' >&)0 
"'$  '"    6' $  "  ") ( #&  #J  
#0 E "8 #))  !:  $"  ") #&N *# >&)8 )" ( "
&' #""   )") :)(8  " )' 5 ## (! !:  $" 
$" !$$"   '"   '0P
)  #$" >&)8 #!" "  #  6   1  
( $ 4 # 5   "'$8 # " # ' >&) ")
&:$"" "" "14#" B  $"8  " #"#  " '"  $""
#&$"8  "" $" ( "  '" ;" ') " ! 0  #6
4"  " ;  '" >&)"  $"#' " (  :)#'  
#" '  6' #))  ##$ )a (   '"8 # ( >&)
 4 
"14 0
;  \:' #)) #    $#9) ' "(!
#a $ "  4""   " '  " $'  "(! $'" 

+GG
 &"$&  *# &)8 $0 #08 $$0 AA,1AA<0

A,,
 44'#   6'   '" " $" $
#& " " 3    <H<< ""  4) ! "#
  6'  ')' E$ # P   6' ')' $ !;"# E3  A .> AP % R !   & 9
<  &    !  & 9 9 9 < &  < -? S E#40 " "  ) 8  0 "# 6 8 28 "8
<GG+8 $0 A< U<HVP0 ! $" 8
#& $ # "# " >&)8 #&N (  "#  ' $$&(8 (
#e#  6# ! 8  " )')$&" '"0

HH
'( ( ')( *  )+,-

6'   '" #)) ; 4" '(6"  R !9&     


&  9 S0   $'"    #     4" $" ( 
' "  $4#)   ''8 " (  '' " #4 6# 
' B #)) " !6" )'8 #!"  '" (  $W T $'"' #))
 '6   '0 !  " $ # $"   '"  
' %  !" $" ! #W' R   < & 9 S   ! R   < 9  S8
)"  "   '0
!" 8  448  ' ( " 44'#   '"8 (! #)$
#$   "8  (8 "  )T) )$"8  $)  "  " E '" "
"8 $ " 8 5  4" R "")' S  R "")' SP0 "8 " ;  \:' 
#)) $"  )T)  ( "" "##"""8  "  '   '"
"" 4" " "'$  #)8   " ! $$"'8 ( #"" 
 ##  #  # '8 ) "  )T) $  6'  
'" " ! 0 8 '$'"18 ! !" $" ! $ '"  ! $
6' %  "  ' $ (  "  '"0  #6 $ #"'( 
)  $'  !44)  \:'  $'#" (  ""#   6'
  '" " $) 8 $"(!  "! $"  ; "#" "'$'"8 )"
  )T) ' #" '' 5 " " " 44'"0   $W 44) (  '"
"  9   K 90
! 6 " "!;  " $$ '8 d# 5  )'   '"8
#!"151  d# 5 !44#   ' " !T0 >&) '# " 
"14
A,<
( R  !   94  < !       9  S 0
6# # '" #))# !."8 #!"151   $#"""  ')  ! "
"  )$"0  $""   1   4 "6 ! $&"  .8
( 44) ( ! ) $6 " $""   " "8 )"  !6"
A,+ B " ! 68  '" ##$ $ $$ 5  '  $" ( ! )

##$ $ $$ 5  " %  $ 8 $ $"6  $$#&)8 (
 ' " #&N >&)  K7  '"8 #!"151  " )')$&" "
A,A
! " 0 "8 " #)) !44) "     !" E8 IP8  '
"  $#$  '"8   ')"  "  '" (  '"  "
!0
"  '"8  448  ' !"     ') $ B  " (
""  '8  '" " # (( #&"   $  6    E#))
!"  1  8 8 <1+P0
A,I
  #6 # $"  '6"  '" $ $$ 5  ' B 
#"  44 !   ')  ! % $" $'#"')8  "
1)T)  4 ')'  # 8 $"( ! 6' )  '

A,<

 )8 8 I % L
   #&  #&" ": D [ "8 }   "#&  4   
"O0

A,+
R  " ""  ) !" 8 ! ) " $ (( #&" ""  "0 S E.8 " 
2)"8 ' <H,A1<H,-8  0 ##68 8 "8 <GG<8 4) I?0P

A,A
 " (8 " 6"   8  '" "  )')$&"   ' "  40

HG
            !  "!#  $#%      "!

E '" !'  ! (   6' '"P0 "( >&) '# ( 
)4" '$   ' $   '"8 #  "4 $" (  '" "
 #&" (  6'8 )" (8 $ $$" 5  ' R $ S8  '" "
 6' )T' ; 4)"   #'0    "8 "  )T) ""8 (
A,@
 ' ""14 '  R $)9 6' S   '"  R ;9) 6' S B
 '"  "!$$" # $" 5  '8 )"  "  '  )#&0 >&)
44) (  '" "  ' ' 4)' $#)8 )  4)'
 ' "  44'# B  '" " "  '  #8 #!"151  
')   ' $0
'"  ' " # "0  " ')" '#""  " "0 
'8  448 " "#  '" #))   ')8   (! "
!' " 8 ' 5  " 8 : #)$" #  !T E !^
$'#"')  '#""' !#  '"   '   #''8 4  K 
)'    4  !4P0 !"  " $ (8 6 ;  '' "
" 44'8 >&) #6 " #"  "" '#"  "#   ' 
 '"0 "8 "  '" !" $" '6"'8 " )T) (! " #4 5  ''8 
# 4  $'"6 !4   " 6#  48  ! " $" )" ( 
" 6 ' " 6 "  '8 #!"151  " ! 8   (!
" &"  $' " "   '' ""#' $  '"0    ) %
"  ' " $ B  '"8 ( 5 8 " )''0 8 3  
  
 " (! "  )T) #&" %    ! #" '' 5 ;
R ))" S  " '$)8 " ( " 2) " #  "  K#6'0

4 2"
   #$

# !  *
! #"  "))   "$'# >&)  )T) )$" ( "
$  '$ B  "!    )   )'$&:"(8 $"' $ >&) "
 )  )   ):"(8 #!"151  #)) $$&" "0   (!"8

"14 " # '#"" B  "  ( !" '#""' #" '' " 
$)9 $&"  " '6$$)0 8  $'K' '' '# ( *#
>&) )  '  #J  " ":"9)  !$9  $" $4   #
>&)8 ;  \:'8 44) "" )e' (  R   
 
A,-
   9? S

A,I
" 6"  '6 )) # # ( " 6"  $'#' )) 5 $$"  ! ! '6"  '
$ $$ 5 ! E#40 8 $0 @+P0  $6  K"""  !"")
  c'  3 c 8  )8 
4"  $"8 #)) !6 )(' /0 /(8 5 ( $8 )'  $$ '" 8  "  "  #
>&)0

A,@
40  H  K 8 8 A8 A8 $0 #08 8 $0 <,I0

A,-
#     
8 $0 #08  A8 $0 A+?0

G,
'( ( ')( *  )+,-

" #" 5  44#'0


 !44)   ' 
"14 #"
 $ #)) $ !") " #))"8 $ "  #" $W 
$ !#&$$) % " ! ' #$ ! # 8 # )  #" "
" :""0  )$ $ #"'( !;) 6) # (" ( 
!;'9" B #!" 5  " $" '#" 5 '" 8    ""#' !$"
# #" EK"( #&N #; (  ) $  ' "  " 
$#$P8  #!" #   #" (! #6  '"   $" )0  )
 44  K  ##$ 
"14  ( '$ !$' ''
  #8  ( $ '4  &9" ! &'   ')0  )"
( ! $""  " # ( !44)   '  ! $$a #))
$')(0 " " $$"" !;)  ( ""  4 !   "
(" "  #6   ""0
" 6 " "  $) )$" " !44) ! ;  \:'  "
 " !$'   &: B " 6" " #))  T
#)$" ! '  K0 " )" "  '6 #  $'K' &'( (
$'6  46   &9"   ' 68 $" "  " " ""
&'(" ( "!$$" 5 !   '  '""  '#""' " 

"14 0 " $" " )  )9  6' "4#  ##$ 


'8 #)) '#&)   ')8  " 6" #))  4 #&
# 6 ##$ 5    ):"( )    )  $$&(0 48
$9" " T ) ' " #  ')  6T  ##9 $"4 
'48 " """ "  44'# ( ;"   ' ""14  # 
!&))8 4  #4) ( !  " T  R  S  ""  
E'&(  $(P0

)4 . 3 "3     #$ E


))3" # $ #" (! " )$"" !4'  '  !  "
'6$$)" $'#' " % ' $8  ') "  ' 6$$'
E( " '6$$ "  "P  ## $" 5 4)  T 0  $$a 
# " '  #" ##9" 4 );   44'#  5 !' 
 ' 6   ") (8 $ >&)8 ! # $W  '#""'
"60
 448 #)) '8 
"14 #  !T  $""#8  #))
$""#8   " ')  T %  ' 6 '" 8 d#  '"8
R "" S " ')'0 '#""'  '$) 6 #  $ "  )#& 
! 0   "!' # $" (  $"'  >&)8 ( "  $"' 
'$) "8 " ') #   '#""' "0 E !" (! 4" 
'$) 44#'8 (  '   "" ^ " ! " &)  4
" $$ "  "#9  !&"  # '$)8  #  6  
')'8 #!"151  #)) ' &)0P

"14 !$$a # $" #))  $'   E>&)  
A,?
$" $" #)) " "(" $"  'W) P8  #))  $4# (
" #))( )8 )"   T $'"' #))  4) " %

G<
            !  "!#  $#%      "!

Ainsi la fureur aussi ouvrait grand sa gueule ; elle voulait tre craturelle et
substantielle, afin dassouvir sa grande et furieuse faim. 308
  (  4) "  "8 
"14 $$a # #))  9 9  $"
)$#0   " 4 K  "  # ( ") ;#  #   
"$'# "  ' $ "" $# 5  '#""' 4'#  )" 0
! $$a " #))  '#""' )T)8  $   # ) % 
"  4 R )" S   '#""'0
  " $ "" " # "$# R ')' S 
"14 B #!" $#
( " #))"  )'  #  ') )$"' 5 !
$ " $$ ""#  1# ":)"' $  )6)   
"1)T)  $ !#"))   '  (!"  $ T # " 5
6 ( " ' "0  4 (  ') #"  " 

"14 8 '"' ') "  4 $  )'   '"8    $ 
))'   " 18  #$  5 $6 (! !" $" 0 ))
! ( 8  44 % R  < 9&     >  
9    7   !  J   & <   ;  9? S
A,G 8 ! " ')'   0
 ##9 $$ " # ! '

" $""' 6" !T $  '#""' '0 #  4"8 !  4)
 "4 !T B  "   9 9 E) 8  " 5  4" ')' 
'#"";8 ""K 5  R IB   SP0

;4  $   #$ " " %% #"


_!"1# ( $ ')" #  5 $" (  $"' >&) " #4
6#  $&"$&   ' Z " $"" (! : $ T $""' " 
$) )$" $ ; $'K'" ''; ( 44#  $"'   6'8 (
#1# " '' "  #  &'(  )'$&:"( B #" $'K'" " !
;  ! $&"$&(0
 &' )'$&:"(  ! a " #"'(#" " $" "'""
"  $   &' % $ # ##$ &'' ; >&) 6"  44
" '"  "   &' " ( #"   &' #'  $" 

"14 R 1 """ S   )T)0  !" $" ' ( ! #  
'#""'  $" " 5 ^ " $' #"  "  !)8  '  

A,?

#&$& 4  "(8 "   <            77 8  #)$ !  (sK
A
  " 6 E#40 12  38 8
&D)$ 8 2D4 ) /8 <GGA 8 $0 +GP0

308
F 5   4+ 5+ H+ G L M!  
 E    %  =+ 
O   \  
O  
>+  " "" ?" V R "S 2   +  & ; ,   I  >
 %
= [     I
   & "    @  / 
 



& A - = I /  


 !      &  I  
 F 5    
& ;   
 >
 [  &   &    ;   .  &
   

A,G
8 .9  KH4 ,8 +8  0 0 ;8 $0 #08 <G1+< % u l i K i; onD&K $&9"[K s) tD J" Dp
5 i4y $aK k0

G+
'( ( ')( *  )+,-

A<,
'  '' #" #))"  >&)8 #)) 2N 6   8
A<<
#"  6   &: E  )T) (! 6 '' "
#))" #&'"  /a #D&P8   $ (!"  $""' 5  5
! " $' #" #("0
!"  ;)$ ( " #))  $'K' ; $ 44#8  
R  4 S8 !$' " " " $" #)$;"   ):"( "$'#6
A<+ 0 /" !$' & " !"$ )T)   ):"(8  " ##$" "
#"  "!#  )   8 $4"  $$" 6# 8 " 
(! $ (4  ):"( "$'#68 " " $$"  )8 !#6'
R 1" S0 !"  " $ ( !   )( " ""#$ "
'4)" " $" ))"8 #))   6 !;)$ " !&" 
!;'9" #D&0  # ( ## >&)8  #  ) 5 44) 
A<A
'  ! #)) "   $" ') 0
 ;9) #"8 !$$# $" $&"$&(8 $ #  5 44) #
' %  "!   $'6 ''  46   '  # ! ' 
'#""'0 &N >&)8 # 4 "   $" $#9) $  #4" 
A<I
! '  6'  #  ' 0  6'  ! $$a " #)) 
1 "!;3  )  5 "!;#0  )T) #$8  $'"#  
6' " 
"14 $$a #))   # "44"  " '0
  #4"8 ( 96 #$  $"  !$ (   $&"$&8
$ " #  5 $'  $"'  >&) #))  R     
A<@
9 S 0  ") ( " $"" !  $' ! $" 4)' 
 ' ##     ' " " ##$ >&) % " ! $" $3
(! $ #&N >&)  "" "$'#8 4 ''  # (!"  0 "
#4  "  '   1 B  ' )'$&:"(   ' '&( B
A<,
40  \"["D8 &"$&  448 D "N")"8 2N 6  8
#&8 2 
#&>&8
 8 +,,<8 $$0 ?H?1?HH % R  #1( 5  '#""'   ' $  6 $$    
'#""") U#""")"V  !# 6   '6' "  ##$  '   ( "#4# 6 $
 0  #'  # ) 8  #'  !6" )' "8 $  8  $"  1;'"
U
"`}V '#""  !"8 )"  "#4# $  $)9 ' '#&  $ !"$ )'  44'
5  &0 S E"  ""0P

A<<
40 " .   89 98  0
0 *D''6#&8  /8 "8 <GIA8 $$0 <-+1+,A0

A<+
"  )" $" #  (" !$' &'(  !'"'")8 )"  $'K' ;8   (!
$' ') " " (! "  $ K !'   ;  # " #" (! " #"' #))0

A<A
 # ( ## >&)8  ) 9  !$' " " "" #  #  2N 6   B )'

"" '4"8  #" ')"  6  $"  $ '#"  # >&)  XX "9#0

A<I
40 $ ;)$  &: % R  6  ! "8 6'  '  4 (!0 S E ""#    
#  *# &)8 $0 #08 $0 <IH0P

A<@
;  \:'8 $0 #08 $0 A+?0

GA
            !  "!#  $#%      "!

 &'   &' #'0


!" # #4" ( "  #J  $9)  !$'   '
"  $"'  *# >&)  (! 6 #&N "" #))" $#$;8
A<-
#)) ;  \:'   &: 0 " " #" 96)8 4  6
#)) #" $'K'" 4# !$'   # >&) B  4"
)""  '6 #8 #" " " $)  ); #)$  # ( "
#:" T  6' $"'  &"$& (0

6   #$ !  "+ " )7  # 8#$ *


" " &9"  <G+G8 ;  \:' $'" ! #)) 4 ))
 %
Le Dieu de Boehme est essentiellement libert. Ceci explique, croyons-nous,
pourquoi il caractrise son Dieu comme volont. [] LUn absolu est encore,
nous dit Boehme, libert absolue, puisque rien ne soppose lui, rien ne le limite,
pas mme son essence, vu quil nen a pas, pas mme sa propre action, tant
donn quil nagit pas. Or, cest nanmoins une caractristique importante. La
libert de lUn subsiste au cours de son dveloppement ultrieur ; le fond ultime
de Dieu reste libert. La philosophie de Boehme sera, comme nous le verrons
plus loin, une philosophie de la libert. 317
" #:"8 $  $8 ( " R  S " 8   (  6' " 
$)9 ')   ''8  R 7    S  8 #!"151  
"14 8
" ( 5  $ '4 ' 5   )T)  '0 !  \:'
#"" !)' 5 $  ! $  '  5   "  $) "
##'"(" (  " "!$$( (! "# 0 "8 #)) "  6"
$" 8 " ! $  ( 
"14 " 8 # "   "" 44'  ""
  6 (' # $ \:'8 # ! ' $""' $  7 
):"(8 #!"151  ;&""' $ !$$&"8     ' $"6  2 0
"   ( \:' ""#   ' 5  6'8 #4)') 5
!$ 3 B ')"8   "!  $"  " $'K' )"   K 
#"# &'(8 $"(! 4 '6  6'   ' % $ 8 #!" $#
(  "  ( >&) ! '4 #)) 6'0  #8 $ #""(
(! "8 ! " $" )" 4  $' 5  $"' >&) B " 6" 6 
44 (  6' " $)9 " ! 8 #)$  !   ' B 
4 #" ' $ #"'(  6' #))  6' $  '$  
# >&)   #))  ' # 4 ' "  ##9   "
$#$0 !" $( " $"" (! #6   $ ! R $&"$& 
 6' S 5 $$"   # >&)8 $W ( ! R $&"$&  
' S0
\:' 4 # 4"" 0  " g 5 ; "" $#$"0
  $6
A<-
 )T) $ /D" >8 " ( >&) " R     >    9 S E# 7    1 8
+
!.)8 "8 +,,+ 8  H-8 $0 A,@P0

317
U>+   +  986    9

GI
'( ( ')( *  )+,-

! ! )6" :"  ##$  6'8 (! 4 "$') '$ 
  ' $W (   '#""'8 #4  "  #   ' '&(
E#  !&))P8 6# #   ' )'$&:"( E( " #  $)
$#$P0  $9 "  6'  )9 &$)$&(8 #))  '
   $""#  '#"8  ( #  #6 9 5  $"'
>&)0
" $"" ( # $'6  \:' " 4#' $ " # 
!# !) ; " *# >&) B "8 "! " #  5 '4  $"' 
>&) #))  R      9 S8 #!" $)  $ "" !44
A<H
" ##""  # $9 E   " !;## P8 ( 6: $ " $
A<G
"  $"' >&)  R       9 S 0  $&"$&
6 ) #  5  R      9 S8 $"(  $"'
##)$ " '#"")  % R     4 !%  & 9 4 7   
A+,
4     *  9       9? S ;  \:'
$  # #" )T)" "  #4)  '(6# B ! " "
44#6) $'"' #)) R "$ S8  (  $" $" # E\:' 
A+<
##6 #)) R    9   S P B 48 " 6'  " '
"!)$( ! ! ))0
 $  (! ;  \:' $"" $ $ ) "  ("  
'  ! %   $#)8 )"  !:" $"  4#   6' "
! " " $$ 5  ' 0  "  " (!  "")' ! 
8  " #&N >&)  )9  $" 44'   " B   !
$ #" '' #))   " !'(6#  !) 
"14  "
'8 "" $#6 ( # )  ')' $ T $''
'6)  "" (" $" 6 !##$ ! ' )'$&:"(
#)$"   "" :$() >&)0
\:'8 "6 >&)  # $1T $ 4 9)8 44) ( ! " 
$# (! " 44#&   ') B 8  $ 'K5 )( ( " 
":"9)   4) " R          S8 #)) " 
)" $" 8 ! ')  $ $$a #))  '8 )"  
# $$a #))  4))  "1)T)0 !" !" # (!;$)

A<H
 )8 R  # S8  +8 $0 X % R  " $1T ( 4g )' #)$9)    $'##$
$'( 4 ) ;8 (8 "  6  )  #'   $''8  ) "" #   " #;
( 4 K)" '#" " &)8  " '    ##""" "  " &9)"  $&"$& (0 S !'  
\:'  #$  "$""' #  ; % #!" 5  '")" ( 6  " " '"0

A<G
) ;8 R  $&"$& ) *# &) S8 $0 #08 $0 ++A0

A+,
H 8 $0 +<G0

A+<
\:'8 $0 #08 $0 A+H % R " 6"    $"  "  # 8  # "$' #"#  44"8 
 #   6'8  ')'" " ""8 )" ( )T) """8 6"  #"##   #""#  "8
6"  4) $4  #)$9   "$'0 S

G@
            !  "!#  $#%      "!

>&) "(! $'"  '  # 1)T)8 " 4$$ $ " 
 T # " )"  " #  " ) $ 6  "" "  6"0
"8 )' " $""  ' $ " "" #"" '$''"8  !
" $" )" ( ! " 44)'  ')  ")  6 (! #&" %
"  # $'#" R ' S0  '  !  # T  $
#" '' '6)8 #))   ') ( "" !""# " 5 
)4"  5  #""#  "0  ' 
"14 $$a  # ""
#))  ' !  d) %   "0 E" '6$$" '6 ))
# $ "  '0P
 4"8 \:' ! $" $3 ( "" "$'#  ##$  ' #6 #&N
>&) E # )' !" $$)) 6( (! 4 # P8 # ( !
#  5 "# "  ' #)$" #)) 1  ' ! 44'#0 
"!" " ""' $  $  )$&   ' ( ") #4  '
)'$&:"(  ' '&(8 "# $  $) $#$  ''
)0  #4" ' ! $" "' ( >&) 1)T)  "
$" #" ##$"  "  44'))  )T) ) $ '" ; ""
"#"0

6  $  C!  ' ## 2 8 *


!$'   &: " #  \:' "  ("   '0  "!
6 ! $'" ( ! :"   #4)'  ##$  ' 5
# ! B !   ' 
"14  " # $" 4 ' 
"0 !" (8 #) 5 " $' '#""8 /0 &: ! $" 6 
 $' $&"$&(  >&)  $'   ") " )'40 "
"))" # #4'8 #)) "  ;  >&)8 5 " 44)"   5 "
")"0
!$9" /0 &:8  6' >&) "    " # 6
A++
!# '#""' B # ( " '""8 #!" (!   #  ' 
 "  #'  K8 ( 6 '' ""'  #W' $ ;  \:' %
Pourquoi la Dit insondable conoit-elle le dessein de se rvler ? Par jeu, dit
Boehme. La cration est un jeu qui commence dans les penses de Dieu et qui se
poursuit dans la ralit sensible. Dinstinct Boehme vite lcueil du
dterminisme qui ferait apparatre une ncessit en Dieu. Il dcrit la volont
divine comme absolument souveraine. Elle est la libert. Cest pourquoi toutes
ses uvres saccomplissent avec lentire gratuit du jeu. [] Toute la
manifestation divine sera rgie par lide de jeu. Si Dieu se rvle, ce nest pas du
tout par besoin. En se manifestant, la Divinit joue avec elle-mme. La joie
symbolise par la Sagesse est celle dun Dieu qui joue. Le nom de libert qui lui
est donn, signifie de mme labsolue gratuit du divertissement divin. 323

A++
 ""#     #  *# &)8 $0 +I- % R "( &) "" "    K8 #!" $
'# ! '   '#""'  0 S

323
5
+  #3   8)H

G-
'( ( ')( *  )+,-

 #6 !"" " # 4 ( /0 &: $'" "$')   


'#""' #))  '# #0  $'" " $ " 
$ )( % !$ '' " (  ' "     "$'
5  '#""' : $'6 "" :"0 /0 &:  # "  $'K'  
 ( !" $" "" #"'(#" " !$'   $"' >&)0 
&' #""( #" 9  44  #)) $48  $ #"'( #)) 
  ' '  " "   $4#0  6'  " $ #"'(
' 5  8 )"   T ") # '0  '  $
#"'( $$a #)) !;$""8  $" ! '#""'  !""#  #
$$" " !$$ '   >&) 8 )" ! ) 8 !  ))6'8
A+I
! K  E 4); R * ! S # ' $ . P0
8 ##6  ' #))  '#""' &'( !" $" )"
"4#40   6 $" $(8  448 !)   $ " #'"
"!;$) $" $4) "  K R  S ( "  '#""'  )" 
4  " #""  " $'" !  #))  44# $ $ 
#'0 48 $  &'   '#""'8  ' ' " ) ' 5  
#)$" #))  '6$$)  "$" E# ( )$T#&   ##6
#))  #&   ;#""#  ") 5  )6" ")  '6
!6 #" 5 !6 ! R   S B  '6 "  ) " 
# # P0  &'   '   ( 5   ## "
 '  4" '$  #1# ! #$# 6 #)$'&"0
"8  4" #  $ 38   ") '6 )) $" $"" 5 /0 &:
 ##6  '#""' R &  S B   '" (  ')") 
") "!$$( ; T" 4'"0
 8 !&:$&9" ! '#""'
"6 6  # 5  ')")0 8   8   " : 6 
')")  0 ( Z  #))  !;$( $"0  " ( !
 '') " ( #    )$4 B 8    >&)8
#) 5 #   &' #""(8 " K")   )$48 $"(! 
"  )4" " $$ ""#0 !" $'#"') # ( ;$( (! "
A+@
') %  '6' 
"14 "  $#9"  $4#' 0
 '#"  '4  $'"#   '#""' "  $"' >&) ")
# '"  ! $  #9" '"8  '(" 5 # $"' B # # 
4 )&") 5 )'#a  4# )T) (  )0  " ") 
# (  '#""' $'" " 
"14 8 #))  !' " ! 
!.9  KH4 ,  8 #"   '8 $$ 5 ##'"  ""#
" ); ( !   ' (    &$)$&") 4d#&;
"  ""# 60
" !" ( >&)   $" ( 
"14 " ' $ (( 

A+I
'4#   &')'  !"$8 $0 #08 $0 H+ % R #  ' ") " !' 4#  )T) "  4  S0

A+@
" 6 " " # $0 " 6" 'K5 $'6  # ( $ ' !'#&6   # >&)
" '" ' !#$ " $"" $" " '6$$)" '"0 !)$4# 6 " '  #$   
'4  ! 0

G?
            !  "!#  $#%      "!

$""# 5 " ') B # " 5   '0  (  >&)8 #!" ( 
' " 6 1)T)8 #!"151  ( 
"14 "! 1)T) 5 "
)4"0 6#  '4 
"14 #)) '8 ! " #3 #))
0 8 #!"151  #)) $""# K""0  "  ' " ! 8
>&) ! # $" 5 $"  ##   ' % !&:$&9" " (
!T  $  $" T " '4' $ !"")  !' 5  '0  '8
 448    '#""' $ "  ""#    $""
;) 5  )4"0 ))  $" #)$  " ( ! "
 $ '#""' Z  '#""' " "   )T) )$" ( # " " T"
A+- 0  6 " ) $(  " '$#'  "  '#""' "  6'0 

")  # ( #  ## 5  6  #&'# 5


! ' ! 0
 " 4   $'#" (  6'  #3 # R   S8 $"(!
 " $" )T) 4)  $"'0 " 6" $$' (   )T) 
"8 ( /0 &: 6 '6# 6#  !""#8 " $ # "
" $"' E"  )" #  " 4"  #"  # ' P B  "8
#)) "  #:"8 #!"  "8 $ 7 8 ( 
"14 " )4"8 
$  '  ( # !" $" R   < * S8 )" R  ' ( K S $
0  # " ## #  $) !4'    )T)  K 
"4# 44' %  R K S " " 5     ""   E"" $
A+?
$3 $ " #))"8 "4 $ ." "D:   >&) P0
# 
K $  '8  K " #''' $  '8 K' $  #)) " )"#"
K  )'  E0P  #)) !") K  $ %
Non pas quune telle joie ait commenc dabord avec la Cration. Non, elle a t
de toute ternit dans le grand Mystre, mais seulement en soi-mme, comme un
jeu spirituel. La Cration ou le Monde est ce mme jeu pour soi-mme : comme
un moule ou un outil de lesprit ternel, avec lequel Il joue. Elle est prcisment
comme une grande harmonie o jouent toutes sortes dinstruments, tous
ordonns cependant dans la mme harmonie. Alors la Parole ternelle, le Son
Divin ou encore la Voix, qui est un esprit qui sest introduit dans une forme,
comme en une parole ou un son prononcs dans lenfantement du grand
Mystre, est en soi-mme comme un jeu de joie dans lesprit de lenfantement
ternel, qui conduit le son vivant et ternel et qui joue de son propre esprit de
volont ternel ; il est fait comme un instrument ou un orgue : il rsonne et
retentit comme un orgue plusieurs voix actionn par son propre souffle, qui
donne chaque voix, chaque tuyau, son propre ton ; nanmoins, bien quil
retentisse dans chaque voix, cest pourtant un souffle unique. 328
" " ")" " R  9   =   S8  $ #"'(
 '" 6" !0 &( ")  )"(8 #&( "8 $$ " "'8
 " 44' " " ")"  " " "" B )" "   )T) 

A+-
40 8 8 H8 <,8 AI1A@ % oy t5 onD&K a k[ M"&K D s)0

A+?
40  >&)8 L
$#&  % 
&  #""  *D >&)O8  5E     
I2 8
&D)$ 8 <GHG8 $$0 <A+1<AA0

GH
'( ( ')( *  )+,-

 0 !"   6 (    4   )$" 6" ""0 
' $$a # #)) !")  )"( )8 ( ;$) $ "
)'   6 6 '"'0  $$a # #))  ":)$& % 
8 !4' " K; "" " #)$" " !' ! K 8 #)) !4'
" " " #)$" " !' ! $ ":)$&(0  '  "
" ""8 """   )T) 4"#8 #))  )$#' " :; " ' $
!'  ! ( " ) "  )T) "448 ## " 5 4) 
":)$&8 K'  !&   6'0
 ' " # #3 #))  M& % " ## "   ')
'" "" " "  0 !"  &')( 4)"  ):"(  ##
   )60  #'' " " #3 #))  $ ^ " ""#"
"1)T)"8 #!"151  " $$""  " '""#"8 ## 5  ' 
A+G
!") 0 E5 #8  )'$& ):"( >&) "!$$ "  "#
$&"$&( #(8 ( ' " "  !   )$0P !4 K #
 4 #)) ! ") B 8 5 !'#  # ")8  6 # R $" S
48  #!" 5  "" $4     ') #&N >&)0
! :   K
"  # >&)8 #!" # # ( "!"    6'8 5 
)9  #&J ( "!"")   ! $0
 " # 4 ' 5 )   R !    9 S   ' % 
#8 #)) ')   6'8    4 " !4 #" 
#&"")  ! 8  # 5  #""#  "   6' %
""8 #"8 """8 "## " "")#"  " "")#" " "
  ''4#" (  3  " '  ( " $'" 5 " #""#
$  K " $$"" 4"0  $ "  (  4 ( 6 "  " 
!4 R $$ S % !9 9  4 " 
"14 "  &0  # ""8 
  K   4# "'( 4 ) B  " $$#&   
 ) E( " ' " "  $""  ! 5  44'#P8 #)) 
"9 !'(6# ;$# $"' " # ;   H  K %
car la vie extrieure est seulement une image de la vie intrieure. Lesprit
intrieur devait seulement ouvrir les ternelles merveilles dans le miroir extrieur
(qui, dans la Sagesse de Dieu, avaient t aperues dans le Sans-fond dans la
Magie divine) et les porter dans un miroir figur, cest--dire dans un miroir des

328
F !"  + T45+ 8/9 L M. 
W   
  
 -    "= "P .+   &
NO"C  " 0>  "O+     "   !     F -  
 ! =" 

 !    +   0


 
 CV"
 O" E +  O  N  P 
  
 " ? > &> ,  + O     ? > "   
 c F 
 O"  


E   ?  
 ! + O   E  +
     "+    "   
 ?  

 ER"
 " 0> + "=\ P 
O
 
/!  E 
 O" ER"    
 + O 
 
" O" ?  =\ + 
  " O" ' /* E   R" +
W     

  + " O  [" & & !    " ,= "  O
+
W  
 ! +   

$===+  D " + 

   > ,=   ! + O   
 !    +  


5  
 [" "   S

A+G
40 /0  /8 X8 +-0

GG
            !  "!#  $#%      "!

merveilles (jeu), la gloire de Dieu et pour la joie de lhomme intrieur n de Dieu.


330


"  " " '" &'("  "" )$ " '4'#" "#$"8
 $ " )  " !$' ( 6  6' K 6# 1)T)   K
'$  "  ' % <P  #4 $"  $ 6# !)8 +P 
#4 $" !#6'  6#  K )"#0 " $"" ( )T " '4'#"
; K; R 4" S " $" '1")" 6# " '6$$)" " 
'  ! !" $" # $0  ") $ "  "6 5  #
 >&) ( "(!  4 $'  '4'#  K "  "" )"# 
)8  #))  #)$ #)) #6'  )( " #)$9) 
AA<
&9)   ' #)) R 3  S 0 8  K8 #&N >&)8 !"  ''
$"  #&" (  ## (  4   !&  !4 % #!"  ))
AA+
^ 4  4 " # 0 # ' 8  '# " " ""  &'"$&
 (! " " $$' $ 2#D "  5 4 '6' %  " "  " 5
   R &   < S  )  5 # (! 6 " 4T" $  ""
AAA
 0
( # " ! ' ! K ))6' Z  "1 46 Z 8  "g0
 4 $W #&#& "  K  R "'; "$' S0 /"  #a 5  
 #))0   $$  "'; $ ##'   &9"  )(0 8 " 
' " 6 '$6  4 ) ""  8  ( "  6
 " ''6#8  6 ")" 5 !8 6  4 ! K 68 
 #)$'&"8 (8  !T  ')     68 !" (!
##$ '6   6'  !6 ! #$#' # 5 #)$  
9" " #&""0
! '  K #)$ $#$) ; 6" $ #; ( "!$$" 5 
&9"   '#""'   %  $) !'6  ')")   #"# ! '
 '8 &) $"' $ #; ( 6 "  '#""'  )$4#0

 '#""' "  " )T)   6' ") '$ B ')"8 44) (
   >&) " ') $ K  "" $" !T $')( % ! $#

330
F 5   4+ 555+ H+ #) L M

 R ,    E W
  ,L F  E
   
 R !"
 O" 
+ '  E   O   2"
 
 E   0 "
 C O
+* ==+ 
V  ="\  !" "+   V  
/!" '!* V E 
N+ 
V 

  0 +  E "S [  &   M==S+ V   


    & >   +
    "
   
 ! "+ ;   

& ; & '&
 #(##+ 0 !   ?"+ #3)G+  (9* -             
 

 = 
   ! "

AA<
 ;"  "g " $""" 6(" ^  )  R 1  S " )$:' " " ""  (   )"# B " "
" $'"" "  /0  / B $ ;)$ "(! " ("  
""8 ( K 6 8 LB  
   @   &  . O EXXX8 @P0

AA+
40 $ ;)$ /0  /8 XX8 -0 !" #  ## " "8 #40 $ ;)$ 8 8 <@0

AAA
40  6  "#$"8 8 h+G0

<,,
'( ( ')( *  )+,-

(  &9)  K  '# $" !#6' "$'#4( 


"14  $ # " 
" #" 5  "  #" "44"   ' B " $# (
>&) " #   )$"8 $4" # " $$ '8 !" '#""' 
'6$$) 6 #)) 4 ) "#   "#&(8 #)) '
 4  $#"""  '6'   #'0 48  44) ;$#) ( " 
'' " )4"8 # !" $" $ K8 )" $# ( !' " !44#6'
#"8 #)) " " # !##"   )8  '$ '#"" 
 '"  " %
Car dans ltre, Dieu devient manifeste : sans tre il ny aurait pas de Dieu, mais
seulement un silence ternel sans source 334 .
8   $a $" "  5 >&) ( ! ' !  (  " (! 
d)  # "#  $" 5 " )4" )" $'4' ) " " $'
0 ))  1 #)$ " (! :  (( #&" $W (  Z
 4" '$'  #" $'6"8  ") 5  # 4  >&) (
#!" $W  '#""' 4; (    ') 60  $ 6
! '  K 6 4 8 )"   "   !: "#4 "  #"  
&'"$& >&) %  ") ( " ;'9" ( '# ! ' ! '#""'
5 !J6 "  ')8 #)) #!"  #"   6  &:8 $(
  !$' #&' "  $"'  >&)  " "" ) $
 &  ')")   '$# $  )") $ " )
#)$"0  ;8  " '6' $ K !" $"  ' $  '#""'8 )"
AA@
") $ !) B  ' " " R      0 S
)(" 4" ( !)    >&)8 #  98 )T) 
"$$" (! " 5 !J6 "  )4"8 " 6   ) 8 
4)8  "48  '"   ( #")8   !) " ( " 4 "
#))"0 !)   " $W # ( #   B  " ! ''; 6
!T );0    >&)  # (( #&" 
  : %  '6
" $$ )4"0  (! )8   #"))c#") % #!" 5  )  $)4
!'  4 $ !40  4 $   #" '8 " " 4" ( !
  " &9)"  K8  !)    '8 ( >&)8 5  "  &8
" 4) )(' $ !$a ; .';8 <+8 +G  R      7
AA-
9& S 0 48  4 " " ;" &)'("  >&)8 ""
44)"  #:  " ##'"(" 4 )" ( ')  " $"'0
 6 " 44#) ##" "  )'$&:"( >&)  K  
'#""'8 !)   '"8 5 )" !  # ) "  )T) "" ( 
'"  # K #))  )4"   '#""'0
334
F 5   4+ 5+ ##+ 8 L @ F   O
E == L 
OR   C E  + 

 O" !   `  A 'F     + @  A   ; @ NV A  "=
 @   A N=+  
  ,/- 

 !  /0  +   "
 F 5   4  =
  " =
 @ `  A
& +  =+
 @ ` A '     " =    
 "

 2"


  
  * @ `  A "=
   @   A   @  A - I   
==   &
         "*

AA@
;  \:'8 $0 #08  <8 $0 A++0

<,<
            !  "!#  $#%      "!

 "))8 "  $'"#   '#""' "  ""# " #6 5


!$ #))8 #  "4 $" (!  T  ' #)) 4"" B 
$' $&"$&(   $"  >&)  "   $'"$$"'
&'(  # )" '4  ')")  ) !  $'"$$"'0

<4 . 3"$   $"" $

6 -# 7   $$# 7 4   #$ %% 2% *


!" $1T !&  !  ' 5  (  #  " #))" 5 
#4' ) 
"14 0  8 " ;'9" $  " #

"14 $  #" 8 )$   '6 # "  ##$
>&)  )4 $&"$&( ' E#)) " 6 )$' " ! 
$'" &'(     $4#8  !)    'P8 
$$( 5 # ##$ " #"'(#" ( "!"6  # " #0 
!" $"  "   " #))" ( $   6  ##$ >&)  
6' $ "!$$(  4 5 " ##$ '$#0 48  #)) 
AA?
\:'8  $1T !4#   $$&" 
#& 8  $ $'6  #
 >&)  46  ! ' (  ' '     #"4 
! 8 " (! )$   $" #4  !B "#&  !
>&) E" '6$$" $"   44'#P0  )6" #)$'&" 
# ( "4  ##$  ' #&N >&) " '6 )) ""#$  4#
# $'60

"  ! (  ("   ' 6 " )$' " 
$"'  *# >&) % # !" $"  K   # $"'0  $  6
 >&) "  6' !)$( $" $ 1)T)  ("   ' B 
#8  #&a ##$ ( " '   # >&)  )9 $" 5
 ' )" 5  '#""'0
 !    #&a   $#$ ( 
 #'' 5 !#''  a !" "  ')8  " 1)T) $" " #
AAH
#&a8 #))  ')  #) (  ' )9 # 1)T) 0 "

AA-
40 $ ;)$  # 8 8 <+8 @ % R /8  " 8 )"  #$    "# ))'  B 
#8 "  "#  :    "$ (8 ( " 8 !$9" ! #$ "  )98 )"  !:  $" 
)9 "" 40  !" # $" !"$ !) "  4  !"$
8 )"  #;      #" 
!"$
 %  #9   4 '60 S EL "   "8  [ #& #&  _  B "   
_ "    "8   "8 " #& )   #$ ) #&8  " #& D #& & 20  " 
 2 #& " 1"    .0 "8 "   ))  8   "#& " .0 ""8  b 
6N& 20OP

AA?

  ##9   !1'6' 6 #&N
#&8 #40 8   <  !   9
 4  0 *0120   0 /8  :& /90 < X+,_Z+,(+Y8 ) 8 "8 <GH,8 $0 <?G UAG-V0 E40
') 78  <8 $0 I?A0P

AAH
  
"14 $ 4"  ')8 (! $$ $  "" 6;8 " "' " " ; $)"
))"   #( " ('"8 "( "!$$" 3   3  B 0

<,+
'( ( ')( *  )+,-

##$" )a"   $"' >&) ( #)$" # #&a ( $ 
! $  6"     #' " !8  '8  48  68 
#$''8  6"8  4  !48     $#'8  ') 
!$$"0 !"("" ""' $ #" ##$" " "" 6  &' 
" #" "  $'" " !&' ):"(8 "  6")  
""#8 "  $' # "$"   $&"$&  #"8 "
!#&)   \ #&'0 /" $" "  &' #'0
 ")) ')' "" " 6 " $'##$" 4 44'"
 #" ! R      9 S0 !"  " $ ( "( 
("   ' $$a "  $"'  >&)8   4 5 6  (
!)""0  "6  "# (   #8  "  44 )$"" 
'   '   " $#$" ##'"("  ! 0  ("  
' !$$a # $" #))  $')( #  " J68 #)
; #&#&" #""(" " ":"9)" ## ;  5 !$ (!  "
$'" #&'" (  )$' #&N >&)  "#   '   6"
 )") 6"  $&"$&   '0
 !" #$  $" (" $ >&)    ' 68 "  )"
^  " 6 (' $ " #"  "' $ !"8  # )T) "! "
4 (! #  ) 6#  ( (   )4" )"  '6 #
$ " "$'#0  )$ #  " "6 ( >&) " & 5  (" ( "
$"   6  4# 5  & ; "   '( % 41 # 5
$" Z  $&  &'"$& 6 $ !4)" 4"8 )"  " "
$" # " # $ % >&)  '' #4' 5  44#'  $"0  "# 4#'
(  "6  ' #  !#))  $'  !" #'6' '  
')T'" #""" 6# " '" ( $'#9  " )  "  $60 2)8
!") " '')" $&("  " "$"" 6 "  )T) "" %
>&) ! $" #' 5 $"0   $#) 5 / /" % R #     7 
  C     &     4  9  P  
AAG
&9 9 !      ? S
 # ( ## $" $#9)  ("   ' 68  ") (
>&)  '  '$""  44#'   # %  44) " " #"
$"""  " J6 (  " 8 ( !&)) " 8 (
8 )8 "
"8 " " "8 $" $"" 5 " #" '" (! )a" 60
8
#)) " "  )8 # !" $" # ##$ &$)$&(  
' ( !'""0 " 44)" ##" "  ' 6 6 ')"
" #  5 $"  6 ("8 #  !& ;  >&)0  " 4
#    )0
 $  (  $9)   ' 6 " ') '$   ! '
(! " 4    ( >&)  6# " 6''"  &"")0 
'468 "  # " '"' " " $$#&   # >&)8 #!"
  " " )$'#""    ( $# (!  $6 $" 5

AAG
&"$&"#&
 148 8 H % L)  #&" 6) 4% [ )#&  N ") C#DN ` &8  [
)#& [ "#&FN8   C&& 4 D"
#&N"0O

<,A
            !  "!#  $#%      "!

') (" ' "" " 6#  &"") B #!" "" '')
$# (8 $   '$  5 # 8   4     >&) 
#&' N''   $&'"8  #&)"   ):"(    "#8 #0  
" $" " (!5 $' "" '#"  #"'(#0 "8  #)) 5
! $&'" #" ' >&) #))  &''(  $'" " J6
#))  $&"$& $) 6"  6"8  " ( $ 
#)) !' # #&'8  #  >&) $$a '#"")
#))  $&"$&   '0

" ""  " ;&"6  "" '#" )("8 $$" (8
AI,
"#) $8 " >&) " #&'8 " $"'  !" $" 0  448  )T)
)$" (! " 4 9) " 44#"  !"8  # K"(! $" 4 " $"'#"
( !##8   #"" $  )  J6  $' #&)( 
'"'(  )   $#)8 $ ;)$8 !" '   ' >    
AI<
!;"# !  7  0 " "!$$" #&N >&)  &'' ;  
&$;0 !" $'#"') # (  ' " #))"0 8  #&"") 
>&) " $4" 5  "  K $ " #))" % #" E#)) C)
[P  5 4    4 9 5 !& ;  $'" " $" ;  "
# #)) " $"" ) ;$)'"  ) #)$"" E   'K5  
;)$ $6 6# /a #D&P B !" E#)) 4 6 .}P 
") 5 4  >&)  &''(  $ 6# !"   !"$
"" #  " )" " $" 4 );  &"")f
 #6" "'  $"'  #)) >&)8 #)) # 4 'K5 
#"  ); $""   ""#8 )"  ' ""  '60 "
$"" (  ' !& ;  >&)  5 "$$" (! " $""  
')   "  # )9 #"  '  " #0
!
") 5 #" ( !'6  "" ##$" $"   "" " 
(" '$"  " $$  8 " "8 "  $$'#
#  ""  '" "  )"  '"  " 44#'" #'" " "
J6  ! 6 " #'"0
6) 5  ("   '8 $  )  K" $ 44 
K"4  # # "" )()"0 "  ' "  ":"9)  >&)
"6 " #'"  !'&(    &'8   ##6 #))  
')  !""#8 6 # 5    $')( '9 " 
$"' >&)0

6  B$ %% $"" $ *

AI,
"  # ' R $$#& &'(  !'"'")0 /'&   $)" #9"  6'4#" S E8& 
1    <  9  <8 H-8 I8 #1 #0 +,,+P8 /0 ""1#   )"  $# $"" #9"
&'(" "'" 5  4 " #" $6 T #" #)) 6  R !'"'") #&' S B 8 " #"
#9"8  #  *# >&)  " $" )T) T #" '' #)) #&'

AI<
40 $ ;)$ % 8 XX8 @@1@-   H  K 8 8 -8 +1A B " !" '   ' >   8 #40 78  +8
$0 A?G Y  <8 $0 IHH0

<,I
'( ( ')( *  )+,-

>&)  $" $"      ' 6 %   4 $" #""  '
"  # ")   '#" 5 $ (  )4" 6  $
T #)$" ( #))   #;8  " ") 0  $9"
AI+
& 8   ') " " #'" (  " $" #"  1
#))   '' $"" 5 !&))  " '    #))   "
$"" !: 68   (! " 1)T) '' "  )6) ( ! 
 '$""8 #  #))# 6#  '"  ! 0 !" # ""  " 
!" '#""' )'$&:"( ( >&) $"  '0
!" $(  $#  ' " !0  #6   ( >&) " 
6' " 
"14 "" $  '  #"$ # $&"$&(
  6'   ' %
   9   &  & 90 "8
  "  (  "  $# (! " '  6'  (! $ ;#
" 6'0   44) #   44 >&) 5 $"8 #)) "#"8
(  6' 6  449   6' &) ( $# (! " 48 $"
"  44'# (6   (6    (! :   !&))  
AIA
''  44'# ( 96  !""#    !;"# 0  #8 #&N
>&)8  6  $" ')8  6' " #4 6#  '#""'0  6
&)8 # " ;#) !6"0  44'#  5 "  T )('8
$# (! #  4 (  6' 6 "6 (! " ' 5  4 
5  4 % 48  $$a #))  B 4  $$a #)) '#""0 
"))8 $"  $" )'$&:"(   6' " '6'8 $"  "
$$#&   4)   '#""'0
 '  !  '" $"8  448  $""'  ')8
)"  4# $   ')0 ) 8  6' 6 !'6 $" "
" $""" (! #&" ) %  !" $"  4#'  ''8 )"
 #"  ) )T)  '#""0  "8 $   )8 
'#"" #" '' :)()0 "8  " (  6' " ' #&N
!&))8  " " #&N 8 #   #)$ #  44'#0
  "  T ) "  )" ^  6' " 0  448 " 
6' 4 $ )$(  ''   '#" "  )" ^  '6
 "   '  "K   !K8 "  )$#' " #)$"""8  6'
4 "  " !' "   " #  #&"  ''8 $"(! "
'$6  R  f  f S0   $ $" )T) "!"0  ' "
 # # ( 68 #!"151   7  # ( 68 )  # "
$$ 78 $"( #!"  (  6 5 $ !1)T)  "" '#"0  
  )" #D&"8  "  "  # ( $""0 E :  #  

AI+
>&) $"  ' $9" &  !$9" &8 )"  #)) 0    ')" " # (" ! ' 
R @7 S  " #;  E R   S8 #))  P 6# ! '  '#""' " !""# 60

AIA
!" $'#"') # (  #)$  '4   ' 6  ( "  6" #&N >&) 6# # 

#& %  " ( $ # 8  ' &)  449   ' 6 ( $ '8 $# ( ! " 4 
! 4 E#40
C 8 $0 <-? B /(8 $0 #08 $0 @HAP8 $ >&)8 " 449  ""# E#40 78 $0 <I<"(0P8  )T)
(  ' ""14 449   6' &)0

<,@
            !  "!#  $#%      "!

'4  !' 


"14  " ##9 '#""8 # #!"  " 
!"'  " ' (  '  ! " ')'0P
  5 # ##" $   6 #0 )) >&) !"# $"
" $"' "  #  "8 ( ""# ))' )  ("  $$
 !)$# 6   ' &)8 )" (! $  ! 8  #" 9
!&)) #))  '6$$)  " ""#8 #!"151  #)) 
') $"60 9" "8  ') !" $"  ## 8 )"  '"
! $#""" #' $ !""#   ''0 ""8 " ! 44) (  " 8 
4 ')" " # '   ' ! 44'#   1 % 
6' !  44 $"  #&;  " ')8 )"    " ')  $
6 0  # ""8  '' " '#""0  '#""' "  '6 # $
>&)8 (  "# K)" ! #& $""   ) K)"  (" 
$#$   &'0 !"  ")$) $# (8  6 )'$&:"( (
" #  $#$8  6' #  '#""' "    '' 0
"8 "  6 '&(8 6'  ' #e# 8  6 )'$&:"(8 (
" #  ! 8 #!"  '#""' ( "!##  5  '0 ))  )(
  #  #))  8 " ; % R  & 9 9 <4 !
!   & 9   <!   &    P  & 9 90 <4 !
AII
 9 9   <    = &    ? S  '8
#)) $) $#$8 "  )T) #&N >&)  "   $"   '#""'0
 $#$  6" $"8  44 %  9 B   9 "  ":)   8 
#   '0  ' 
"14 " "    2 B "" '"" " "
 "0   (  ' )$" "  ; #&"" (! #'8 #!"151  " 
)" ^  4)  #'' "    !#''8  " # '#"" 6 ( !T
0 E "8  '"8   ( "" 
"14 "  4 8 " $'#"') # (
4) !    0P
 '#""' $$a "  $"  $ " (  ' "  #
>&) B    $"   6 $&"$&( " !;$"" ! 9"
:)(8  # (! ;$)  6 ! )") ( " '6$$ 5 $ 
"1)T)   0  (  $'"$$" $"  K ! ") " " ;$""0
"8 5 )"  4 #e#  '  '#""'8 #e# # $ " $ 6
'' '6$$' $ >&)8 ! $$a #))  R  ')' ')' 5 "
') S0  " $ #"'( 4 )  "" (  '   $"' 
! "  #   '#""'   #   '0  !" $"  $"'
 ! 8 )" #  !&))8  4)" R &$"$& S >&)8 ( "
)' $  '   '0 E! # )98 '  '#""' 6
"  ' !4'   K % ")  $  T 4  $"8
") '#"" $  T 4  )$"0P
Une deuxime raison de ce que si Bhme attribue la libert Dieu, cest sur un
fond de ncessit qui nest jamais remis en cause, consiste en ce que cette
ncessit est fonde sur laxiome selon lequel la divinit a besoin de se
dterminer dans leffectivit et ne peut sen tenir lessence pure. Nous

AII
8 .9  KH4 ,8  0 ;8 $0 #08 R  # S8 $$0 IG1@,0

<,-
'( ( ')( *  )+,-

aborderons ce point lors de lanalyse du passage de la diffrenciation abstraite


la dtermination ontologique 345 .
(  ' ""14 !"1 # $"  Z 8 "  !" ")" 5
# # ;'8   $ #$  " ') " " $$
#&;8 )"  ' 5  '#""' )T) ( #" " 0 "8  
#e#  6# 1)T) "  )4"  " $$ ""#8  ' 
$ T #" '' #)) 8 $"(!  $ $"  $" " ')0 
)$""'   '#" #))  !" ;$)  '#""' 5 (  "
")"0  )$: " )" #"#'"8  )4"  ! !" "
AI-
 '"  ! R '#" S  ! R $'4'# S 0 
"14 $ T 
 "!  $$  $6 4"  " )4" B 8  !" $"  #" %
! " ))' ) )g $  '#""'  " )4"0 E 4  #
44) #))
$N (  ' #e#  6#  '#""' $ $6 $'"6
AI?
 '  ! 0P  !" # $"  "  "" ^ !   $$
" #))"0 E" " 6 ( " ' #""  "  ')
)T)8  ( $ T #" '' $"6)8 #))  )(  " '8  
(! '" !)$#$ "8 #!"151   '  " " " #''"8
)" ( !" #$  (  $) )   #  >&)   " T
#" '' #))  4  "0P

6 "3#    # *
 ( # 5 K   "  ("   ' 
"14 8 #!" ( "
# (" #)) "  !"8 >&) " #  ##")0  44)
" $4" (  " 8  ( " ":"9) '""  #0  :  " #
$  $$" )(   #   $"'8 #)) " >&)
!6 $" )"' " " )$#"  " &'0  "8   "! 5 ( 
((" #&'#"8 #))   6 $"" " "" '#"0  :   44 "
#"'(#" "  $"'  >&)  #))  " ( $4" $$ "
$#$  ) !R r S  '  ) !8 >&) '4 ((4" "
AIH
$#$ #))  $#$  0
)) ') "  6'' Z  48 #:"1"8 '   '4 
!   ( )T)   $"' ( !  '0
  '6$$) 
345
-= = +  )G8/)3B

AI-
40 "8 . < % I <8 8 I0

AI?
 '4 (
$N    ' !" $" # 5 #   '#""'8 )" 5 ! '  # E#40 . <8
'4 ?8  :& - ;4  0 0 "8 /0 2#9"8 0 /"&8  ' 8 ) 8 "8 <G@I8 $0 A-- % R . 
   < >  !;    9 9      9 9     %  ? 6     
9 4   ^  4   <  9 9    % >   %     77      97   
9 9? SP0  '4 $  ""  T #   '#""'8  ' #"" "    &'" 5 
9)
'#""' ' E#40 +    $$" X8 8 $0 AHI % R    >  !;    9 9  
4    !;    9 9   ?  9<4      ? SP0 " )"  $ T
"$"'" #&N >&) (!5  " 4"  5 #        ' 6# 1)T)0

<,?
            !  "!#  $#%      "!

# $"'   ( ! "  $#9" '#""8  " " ')  $""
 " '#" ( '""8 ""  ')8 " '0 " "))" #
$4" )' 5 4 K  #&'#   # # " 44)" )T)" 
" 0 !" K"  #&; '# 5 4 %  4 ') $'#"') 
#;   $'   )(  >&)0 4"8 # #&; " 'K5 $)" $
>&) 1)T)8 ( 6 ( ! 4""  " "" 6"  "8 4  '"  "
)$" # #"  " $"' %
Il serait bon quenfin de tous on en fasse plus quun seul et quon se dbarrasse
de tous les autres ; la multiplicit engendre en effet la controverse et la
contrarit cause des conceptions opinitres du lecteur, lequel ne sait pas
distinguer lEsprit qui se porte dans une langue merveilleuse ; il semble alors
souvent sriger en contradiction avec la raison, mais en fait, dans la profondeur,
il nen est rien. 349
 "$# !"$ !  (T  " # 4 ' 5  "" "" 44)"
"$ (" "  '  ! "( #1# "     ""
#6  )" " 6" ( >&) !  $" "6   "" (
 " $$  (! !" $" ("  0 E " 6 ( >&)   
""9'  "" #" "$"  #" "8  " ( " $"" (! 
" ! $#$0P
48  # "  $" )$8 # ( $ #"  #))"8 #!"
( !##$ >&)  ##$  ' 449  !##$  8
"(!  6  )" 5  
"14 0 !" $) 5 !")
# ""#$ !T $$' $  '    '  ! 8 ( 
:"  ) " #"#0

4   #$ %%  $#%   


" 6" 5 $'" $" ( ! " 8   ) " #(" 
 # 5  $ 6 # ( " 6" ')'0 "  # " $"
>&)  " #))  ( ! " R   4 <    =
A@,
9       C  17   9 9  S 0 _!"1#
5  Z  "))"1" $" # 4"  # # 4 6# " $$"
:"" Z )0   '  !   " # (" 449  #
(!  6 ! 5   0  4 " #)$  # ' " 
6 ##$8 $$) >&)8 ( #e#  6#  '4 )T) 
AIH
40 /#   #8  &"$&  #"  "8 $0 #08 $0 +H- % R   $ ##" (  '# 
! "!  6 (8 "  )T) $&"8  ) T '" $4"  ")  '  " E"$' 5 
$$"P   #'4 (  1T E4' $ #"'(  $   $)9 &:$&9" $)' P0 S

349
D  !
=+ T+ )G L M2
OR " +
W 
     N "  O\
+ 
O\



  O""  +

 4   !  

OR "C O"
 VR "==
 ,+ O 
  O
 E V   

  O
  !  =\ +

 4= =   +  > 
O
O "+ 

  
 D==   O
O "S

A@,
 # 8 8 A8 H % L  "8 [#&  "#& " 4}#&   4#& "8    [ 2:&O0

<,H
'( ( ')( *  )+,-

 B  # ""8  ' "   ') "8  '#&) 6"


" #&""0
 ' !" # $"  6  ( 6  "! K  5  ""#
" %  "  )"  '6 #  " ""#   ( '0 "8 

"14   $" T    4 ##  #8 )"8 $ $  
;$"" ( >&) 44#8   ##   #0   ( '8
#!"151    (! "  ')'8 " ' #""   "#  
0  " ' $" !44) " !" # $" # #8 $"(! "!
4)  ; ##$" 44'"0  "  4 ; #&""8    "8 (
" # '" $" 44)'" ""  )T) $$ % !  ' $"68 #('
" #  !&))   "K )8 $"  ' '68 " $$ 5 
""# )'$&:"(0

;4   #$ %% $ % * F=> &dG

6   #$ "    #   B# *


;)" 96) #)) >&) 6 ( # "  '0 " "
'"""  $#9) 5 !;$"" R 70 &` S (! "  )
$ '" !'  '  ! 0  )9   !;$) "  44
'6'#  " #0
!;$"" R  ` S !  "  !8  >&)  4 ")) 
( " #4) 5 " " # B # ( #)$8 #!" (!  K") '# ' 
!"0  #)$ (!$$(' 5 !  6T  $'  5 4
$#9 B  )$(  44  '4   ' ( "$  ("
"  "$  44'0 "8 "( >&) 44) ( ! "  
 8   " $" T ("   '  " ')8 )"
$'#"')  !"#   ')0 !" 5  $   ( '6 
"4# '   $')(   '  (!  T $"' #&N
>&)0
 ;$"" " "  /  7 E#))  '' 
4) 5 ##9 "$'#4P B >&)  4; !" 9" <-+,8 "  
H  K 0 " " " ;)$"  !" ##'"(  #
;$"" $$(' 
"14 %

R  "  "    )'#&#' S EL


    6  "&  "#&
A@<
4: "fO P
R  "    # S EL #&[  4: " 6 
A@+
#&DfO P
A@< A@A

H 8 !
8 +8 ?0 " % R   !T S EL4: 6) C"fO P
A@+ " !6" $" "' #" #" !$9"    " !68 )" "
H 8 8 <8 I0
  8 4  ) # ( # ;$""   " !"")
A@A $$&( %  6' $$a '""'  )8 # ( " #4) 5 
H 8 8 +8 I0

<,G
            !  "!#  $#%      "!

$'"   B '""'    # )T) 5 !#8 # ( "
#4) 5  $'" ):"(  8 )" )$(  # 5 " "$#
#'8  48 #)) $)  ")$) '""'  !T8 # (
#"$  $ #)   &    0 E $ ')   3
$ R ""# S8 #  4 ( 4#   #'  !;'9" $$&(8 #
!  ")   $"  # $$ 6# " T"8 )"  
# T 44#'   $ # '#&)8 K"(!5 $  " $$ ( ' 
#!"151  ! ' )T)   .  P0
)$'" 4 # '4   ' $ !" ###" '" 
)T) ' B " #"" " (! :   6 #&'# " ! '  '
4)' $ >&)0  ' )(  " (4 B  "  ' ' 5 
A@I
 EL   50    IO P0  ! 8  4 (   %
A@@
R      99    9 S 8 '# >&)0 8 $ ( "
##'" K")  :) " '9" Z  " #6'0 !"  :)  
')8 ^ " 4)" " #'  "!'#&8 "!""#  "!$$"8
"!   $'""0  "!" (  ' " !'  # ( " "" #6'8 
# (8  ! 68 " )T) "" # B #!"  R    9 S " (
A@-
 ) EL  ' B    7   4     50 O P0
 ' !" # ' $     5  (!5 "  "1)T)0 !"
    "$9# !& E" ! $ " "  ##$ "e#P8 
" !$' )'$&:"(   /0
 '   8 
"14
"!" " ''  !T )T) ""#$ !"") #" " %
so ist die Freyheit eine Stille ohne Wesen. 357
 ' " # '4 '6)8 #))  "#  8  $"8 
'#&)8  '6#8  '    !""   #   6 E
 6 5 !##"  !:"  '" ( $9) # $6 $" 5 >&)P0 
' !" # $" !44) $"6 ! $'  !T  ! )9 !T8
)" $W  )9  1T0 !"  ' #)$" &'() B  
" # "!  !  8 #!"151  !  $  ")$8 )" 
! 0  # ""8 ! ')   ' !" $"     )8
)"  R $'1 ') S 0

6   #$ %% $ % !  $#%    *


 '  ! $$a " #))  "#  ')0 !

A@I
 )8 8 A8 I % R "  ' &"    S0

A@@
 )8 8 A8 A % L6  4" \4 "N&   2:&O0

A@-
H 8 8 -8 <@ % R            4      9 S0  '4"" 
"14 #))
R     S8 >&) ## " "$# $$&(  '6# " 4# #$&(8 ( #"" 5 "") 
##9 !0 E
  "4#   R  S "   H  K 8 #40  <8 $0 <A<0P

357
5
+ 55+ )+ #) L @             A

<<,
'( ( ')( *  )+,-

A@H
"  " ""# 5 $6 T   # "  ' 0 )) $ ! 
 $)9 &:$&9"  9 8 ! >&)8 $# (! '#&$$ 5 
8 " # ''   B # 4"  " ! $$( !$'
$$&(  !&' ( 6 "  #( " '"  ): 
$6 5 !44) "$T) 8 "  ') 6  " ! "$''
" % ! " 99 " "   ')  '6' 1 """  
0  " R  S0
"  9 8 #$ 8 $ #  #)$"  ! $# 
 ! >&)8  6 '' $" ;#  ! $"  ' 5 ! 5
$  )) ^  6 ')' ( #1# ) "  ' ! B
#&N >&)8 ')"8 #))  ' )'$&:"( 4 $ #e#  6#  '
E#  !" P8   " T #" '' #))    ( !8  
#6 # $" 5 !)$'4 ! ')  !'0  #8 6#
!   ' 5 ! 8   " $"  !8 )"  #" " ""#0
 ' ""14 6"  44 !""# )T)  !   (! "
' %
Mais veux-tu savoir o Dieu demeure ? tes-en la Nature et la Crature, alors
Dieu est le tout. 359
 ( '"  # $&'9"8 #!" $'#"') #  ( #"" " '0 !"
 # "" ( ! " 8 #!"151  ''    %  "  '8
 "" ):"( ( >&) $T 5 # )0  "  44 # ( """ 1 5 
 $$0  >&)8 " ! 1 5   $#$    
5 !T8  $ ( '4  ' #)) # "" )T) 5  $$0 
' " #)$" #e#  # 6#  "# #  $) $#$0 E #
""8  ;''  #  T   %   $ '     (
A-,
8   (! " R ')' S  ! 8  " $"  #)) 0 P
  $ #"'( 44)  '  !  " (! " #4
6# " ' R  S0    )8  ' 
"14 !" $" 
#&" ( "  ')0  # $  68  '4 >&)   '

A@H
 '  $ T ' 5 !&))8 " # !"  ):"(8 "( #1# " $6  '#&)0 
44'# "  "g (8 $ 
"14 8 # ' "  '  #"48  " (! )( $  ):"( 
#"'# ! "#9"0  ' " R ' S $ !  R #(" S $ !&))0 &#  # 5  
6" % ! "  # ' $  "  8  " ( !&))   "    $ 
" # '0  >&)8 5  #"'  #" #&)" " 6  &"0

359
F N  E  + 5+ 86 L M 
  O O E O +   " .  
- + 
   E
S

A-,

 ' #&  # %  #"" 5 6 68 "" '#""'8 $#'  5 !#0 /T) 58 #$ 8
" " 6'   ;$(8 >&)    '#""' % $ " $'  ! # ") #))
R $'4 S E#40    -  8 8 <8 +8 h<G1+H B /0  /8  ?P8    44 !# '#""
 !' "  ( 6 $' '0
 !# " #    "8  !$$a " $" 8 )"
6   $ "8  # ( " &) $')(0

<<<
            !  "!#  $#%      "!

$ T #) #&' 5    6'&#'8 5  "  /a #D&8 $ 
9   ' <8 ( '4  ' #))  '#&) "  ) 
  # " $$$ %
Ce qui est libre, ce nest le propre de personne ; et qui que ce soit se le rend
propre, il fait mal. 361
 ( "  !"  $$'' 5 $"8 #  ' !" )  $$''0
 ' " '9 5  $$'' #)) 5  $$ B # ( 6  " $
A-+
  R  ' S  $    4 1)T)  "  "6  0 
 ' E  L   7  OP8  #8 " #4 6# !""#   6' %
#)) $1 "!$$( 5 !&)) Z
  68  '4 >&) ( "  ' &"   $$'' $$a
"  $     ):"( ) 0 >&)    "  ("  
' (  " ;#) #4) 5 #   B  # ( ##  &9) 
 6' $$   " '"$$$8 ( ')  '4   '8 
A-A
"$# ") !"$   9   ' < 0 " 6" "
6") (8 " # &9) #)) "  !"8 >&) $ 6# 
     # ) !" 4 )"8 $#9)  #
( ## ! '  $$ E0P8 ( 4) # (! $ $$ 
R 3  S #))   ):"( ) 0 "8 "    
8 #)) #&N >&)8 T   "4 $" ;# " '  #8 )"
T ''8 '""'   $$8 )  !T ""K 5 # #&)8
(! " ;'  ' E 4  ") " '""  !T8 )" ""
A-I
 " $$ ""# P0   9   ' <8 #!"  &" ( $'"
A-@
!# $4  # ' " B >&)8 ( 5 8 ) !## " 
'  ! % $ 8  &" " "") #   #  8  " ( 

"14 " '#&' )T)  !)0  "  "" $$&( $"  # (
 &" %  "  9 90
/; # (  ) R '#&) S8  448 #!"  )
!R  ') S ( ;$) $" 6") #&N >&) # '  $
361
D" F  +   + ,5+  #)G+  (B/(# L M  =>  +
  >   "+ &
O
 >"   +
 
&  S

A-+
 )8 8 $0 <I?8 0 <<,1<<+ % L" " #& : [8 #& 4& } :) [8 #& #&8 "  " " :
#&8 6#&8 4"#&8  4" 4& } ) #&8 4"#&8  #&0O ER  !" $"  6 '
6 $6 ! 6 )9 68 )" #!"  '  8 8 K"8 4""  )$"8 ( $6
! )9 8 4""  )$"0 SP

A-A
" :"" $"   '  &9)   6' $$8 #40 78 $$0 -H+1?<A0

A-I
!" # (!44) >&)   H 8 8 +8 I E#40 8 $0 <IAP0

A-@
& "#&8 $0 #08 8 $0 <I-8 0 <,<1<,A % L" )#D ) : &"0 7 ) ["   4:"8 6& " 6
6:" [8  : D:) )"#& : [   :)) [0O ER  !$3 #&N  &"0  (  6' '  $"
8  )" 6'   )" $$$' (! :   (! :  K)"  # &))0 SP

<<+
'( ( ')( *  )+,-

'  # ) "!$$( #&N  5  ""# )$" E! P
   &"  5 !d)8   '6   (!" " R  ')'" S B 
)9 >&) " " )" ):"(  $" "$'#6 ( #   9  
' <0  ( " )) # R ' S  ( '"  ' 
1""K"")   ""# 5  ''8 #!"151  5 " $' #"  5 "
T" '6'"8 #e#  44#6) 6# # ( " 6" $$' "
A--
R  ') S 0 _   $"" T ' 
"14 6 5  (!
"   0  4 ( ! " ' #e#  " 6#  4 (! " 0
 6' >&)  ' 
"14  " #&"" $6  "
"$# $ " "# #    #)$'&" $4   # (  $$
#"  ) $"(!  $ "!' (!6#  ))# $#$'0
 "")   '  ! 5 "  ') $#9  # !
'(6# )$# ' $ >&)    #  '(6# ( 
") ' ( " ! ! $" $3 " $' 6#  )'&  $$&(0
"8 $ >&)8   "  0 8  " "       
(  0 "8 " $  ') ( !4 44# "  48 !#'' $$a
"    '8  $$a "" #)) '$  !8 )  #))
)""' " " '$) B #!" $(  '  !#''  ')
#"" "  ' 5 !'   '8 )  "  '$"")
  0  # $  68 )T)  #&"  $" ' " $ !
 )8 #    " " #&a" %  "  )8 $'#"') $#
(! "  #&"8 )  '#"") R  #&" S ( 
"14
1)T) B  )$( # )  '8  $ #"'(  0
 ' 
"14 #"" " "  '#&) 5 !'  " #&""8
A-?
# #!" $   " ): !T R    S 0
 '4 >&)   ' $$a " #))  "# $$# 
$#$  !$$&")0 !  T )$#$  (!)$#$'0 

"14 "   # #!"  $  ' ( '"   "1)T)0
48  K# $1T ( ! "  '  (8   ( 8 
 " " )  '4) "   $$&"0 ))8  448 $"(!
" 6'8 "1 $""   "'$  #   "  6' Z #  4
'$  ( #!" # ( #""  !)e'   # >&)8 (
$$( 5  $#$ $$&( E!P    $ #$&( E 6'P0
! " #"  6'8 )"   #' $"0  "   0  48
 4  #)$  ( >&)  ""# $" !K '4  " $' # $"4 %
 "  $"4 "  '48  6' " !8 "4) " $' #  
""#  6 "  " $$&(   6'0  6' "" 
6 $ 5 $"" % #!"  6'  "8 #!"151   4# $8   4 "
" &"  " )"   $#$ '"  K"  "1)T)0 " ''  $ 

A--
 ') " #  ##$ 44##8 $"(! " $"" d# 5   # " " ""#$" !T
#))"" 5 $$" " ##$" (! #))  E#    'P0

A-?
40 
 )8 8 + % L  [ 2:&8   4: " 6  _O0

<<A
            !  "!#  $#%      "!

6  " $#$8  !:  # $"  # # 5 ##6 ! &"  
0
 8  )$  #)$  ( >&)  $#9  $" 5 !"")  
6'    '8 $"(  ' ""14 " $'#"') # ( 6 " 
# ' 
"14 0 !" 5  $ ""0   (  ##$  >&)
)  'T )(8 #!" !6 #)$" ( #     
!4  48 "  ' $""  )T) '#""8 ' ')" )$4 
$$   6'  #  )4"  !4 "  40 &N
>&)8 # 6 5 '""  ' 6   ! $  ""   '
"  '  ): ! 44'# 6# "1)T)0  $"'  >&)8 "
 $ 
"14 #))  " 4 )8  " $ #"'( "!  5
 &'   '  "8 6$$' " ! ')8 )" $$
'#"")  ')   ""#0

6   #$ %% = # ! 33  9! > *


! ') "  44 ! ' $0  ' " #  /T)0 8 #))  !:
 ( ! ( $"" ##'  5 #  ' $  )T)8   (! " "1)T)
A-H
#  ' 8   # T 0  '4   '  $ #"'(
#e#  6# #  ! ') " B #!" $(  96  !  
'0  96  !8 #   " T    "" ) "  ; B 
4 # "!  5 ! " $ ) " ! ')'0  # )T)
"8   $ '  (  ' 96  '8 #8 ")) 5 
$' #  !8  $' #  ' " )$"" % " !  ((
#&"  '8   #&  T0  ' 
"14 #"" # "
!'(6# $$&(  !'   '0
  6 !;$) "  6#
 !&'8   (  ' 
"14 #""    ' $ B " 
6 !;$) " " )" ! '8   (  ' 
"14 "
 $  ')0  $ "   ' R   <  & 9 
A-G
I9 S 0
 $$"8  " $""  ##'" # ( 96   )$#'  
!T #))  "6 0     #' " # $ ! 
"#60 !"  " $ (   "  ##6 $$) (!
&"       #'8 "  "# &" !   )$#' %
le quelque chose est cependant sa contre-volont, qui est une agitation, tandis
que la libre volont est un silence. 370
 (( #&" "  6' $$"' 5  $)9 6' B  "8 $" $'#"')8

A-H
  R  #&" S #))  ')  $)9 &:$&9"  9 0

A-G
 1  8 8 A+ % L  50 4    70 #    I O0  "  5 4 "4#4 (  ' E#P
" #)$'  '0 " 6" #  #4)  " ##9 $$&(   " "#$ " !""# )T)
 ! 0  #)$ ( #!" # ")   "" "$'# (! " $""  $  R 6") S >&)0

370
5
+ 55+ #B L M
 N O  
   
O+
    2+ 

 =>    ! S

<<I
'( ( ')( *  )+,-

  ( ""# 4 ')'8 ))' ) # ( "!$$"  '8
#!"151  # ( " "   $;  ')' $ " ') " !''0 
' $$a # #8 $ $$"  R (( #&" S8 #))  '0 
'  (  #3 >&) " "  (( " !' " ( " 6
!   $)9 &:$&9"  9 0
 '4   ' )'$&:"( " 4  # "  44'# ( "
! '  !'' % !'' "  $$" 5  ""#8  " ( ! ' " 
""# )T)8 #" '' #))  $  '  % R   1  S8
)  !'   ' " #" )$"'" $  #16'0 
( ! "  "4 (! !" # ' $ # ')0  # ""8
$ $$" 5 !""# ')'8  $  ( 
"14 !"   T 
A?<
 ""# 0  #8  ' #e#  5 # $ 6# ! ' $ (
!  T   !""# )T) %
Il nest cependant pas lessence mme, mais la cause de lessence, et est libre de
lessence, car il est le Sans-fond. 372
 '   ""# )'$&:"( " #  5   #)) # ( " L70
&`O8 )  #)) # ( " R 99 S0  ' )'$&:"( 
"14
$ " T #3 #))  R ' S8 )"  4    $"
#4  #" ; ""  ' %  448  ' 
"14 $$a 
(( )9 $ ;8 #)$' 5 # ! "K 4 B #!" (  '
$'"$$"  ""K"") %  $" '' "$$"  )$")
$'8 #!"151   '' $$"' !: 4)' " " 44'# B ! 8
( 5 8  " T $') ""K 5  % " '  $'"$$"
# '' '0  " # $ ;) R '' S 6 !T #$40 
#)$ # ( # "4 % !' 8  "   0  ' $'#9  
"$$" )T) ! '' ( $     #  B   #
T $"'  $  6 )'$&:"( #))   ' "0
!" " 4 () ( >&) '# (  R 9    9 
A?A
  9 S 0  ' " # #  4" '4 '6)8 #))
"#  "K' %  ' "  )T) ( $'#9  !69)  !  "
#9 !$$"" E3  B P0  '8 (! " ' "   ' $8
" # $"' #))  '   #))  4#'0
"  '"8  #8   (! !" $"  ' )"  4#8  ' 
6 $" " 8 #  :        "  !""# &" !1)T) B
"8 "  6'8 $ $$"  '"8 $ T  8 #!" $# (!

A?<
 )8 X8 +? % L 2:&8 " " #&"8 &  "#& " D C"O ER  '8   ( '8 !  " #
""# SP0

372
F 5   4+ 55+ 8+ ) L MN    
  + 

 2 
 + 
 => &
+
  
 2"
S

A?A

 )8 8 H % L   "#& 6    "  2:& " " #&"8 " ) #& #&  C #& 
#&" ":8   & "#&  ) #&" N 44O0

<<@
            !  "!#  $#%      "!

":)" !""# 6 " 44#0


  ' " 8 #!" $# (! "
")$0  "  /T)  #e#  "  /T) 6#  '0
'8  ')8  '  ' #e#  # ") "
A?I
! B # "   ##$" ( ;$) ! $$&" " 0

<4 '#""!"  $# $4 '" 


$ ! $2 
$    #$

6   #$ %% %% *


" 6"  6 (  ##$ >&)  ' "   $) ):"(
 $$&(0 "#) $8  ' !" (!  )9    '

"14 0 !" $(8  "$a "W ( !$$&" #'  6 
#$&"8 #!"151  9" ( 
"14  "")'  4#  #"' "
 $ #  4 0 "1# 5  ( >&)  #" 9 #))  ' '4 Z
 '  T #" '' #))  $&" "  '6$$)  !0 
 )T) )9 ( ! ')  ! 6 " '"  5  " 
')  ' 8  ' )$#$ 6  44 " '"  5  40 
!" " (! R )) S E $ " # # ) "  "" $)
&''P "  $#9" 6"' $  "# # 6"  " &" 
! ')0 !" # ( >&) )$ 6#  9   ' <0
 4  44 )(  $#' ""  ##$ 
"14 8 "6
( ! #" 9 #&( $&"   ')  ! "  )$" 
" !''0  " 6"   $"' >&) #&  ##$ 
$) $#$ #""  ## ( >&)     #&   %
le centre cleste a ses minutes aussi bien que le terrestre, lesquelles frappent
sans cesse 375 .
 " # $""8 #)) " !6" 'K5 8   #" '  $" ")
#))  ""# '8 #!"151  ))  "" ."8 )" #)) "
'6$$ $""6)8 # ( !)$T#& ) >&)   #" '
# #)) '0  '  ! 8 "6 "  ')8 $$a
# #)) ))'8 "   #" 9 6) ; " $&""  $#9"
 ')8  #)) '8 "  )" ^ #&( ))  #
#& " 1)T) )$'"0
4"8 "  ' #"  $)9 $&" ! $#""" ( 
!")   ""# 68  $ " )  "!  4 $"  #" '
#)) 4' ; '" " ') $ # )T) ""# " "
)')$&"0   ( ! ') " '$""' $  ')  (
A?I
" 6:" !" ( !:"  !##$ "$'#4() >&)  ##$  ' " )9 5 "
'6$$)" " ! #)) '0

375
F 5   4+ 5+ H+ ) L M

   -    0  O 
 
 + O  
  "S '. &    
 
 ,/- 

 !  /0   P = F 5  
 /- +  

    



&    +    #G8B+ 5 - $ /!+ ,  + #(G#*

<<-
'( ( ')( *  )+,-

# ') $ T (4'  $"6 $"(! )9 5  "'8 


' $ " $$a8  $" #))  " ! ' )'$&:"(
"$'8 )" #))  )$4#  !""#0 >&) "#  #" ;
$"  68 )"   $ " '"  5 '6"  ' 60
 ;   H  K   #)$  # $#' %
Maintenant, lternit en tant que Sans-fond est une libert hors du tourment ;
cest pourquoi nous devons nouveau entrer dans la libert travers la mort ;
mais nous ne pouvons tout de mme pas dire non plus quil ny ait pas de vie
l-dedans ; cest la vraie vie qui subsiste l ternellement sans tourment. 376
 ( " ;T)) '"" " # $""8 #!" !)"  >&)8 ( 
6' (  ' ' " "::)  )8  )" "#  60  4 
44 $"" $  ) $ $6 5 # " '   8 #!"151 
"   6 $      ')0
 # $"" 5 6"  )
$) !   ""# ''   ""K"")  "#  4  
'6'8 )" ( "4 "" E >&) !) $" 5  '#6 "" #)P
"#  )6)   6 )'0
>&) 4W # ! ' " (8   (! "  '  ) 
#  !#6'8  ' " $W  )(   )$4# B 8  " #"'
'"  $4#8 $"(! "!$$( 5 !K "0  " #$  5 (
$ >&) " #&' 5  6   :)") %  6 " $  ') 
$4#0  $9) ( " $" ))' ) 5  " # (  '4  
' 5 (  $6  ") $" #"$  5  '4   ( 
4     $4# 60
8 " !")   # >&) " !'   '' " 
') #))  $9" 6  #"# ! '  $#"""8 K)" >&) 
#a ;$#)  '  #))  )$4#0 11  "
#"'(#"  " ")  ## (  ' "  ' '4  
)" ))'  ! ')    $4#  " Z  "  6'
)   $"$#6 #""(   # &() $&"$&( (
# ''6  ##$  '0
/" >&) !  $" # 44#'  $&"$&0 '$'" ( >&) !"
$"  $&"$&8 )"  ):"( B  6 5 !'" " " ")"  #a );
  ( " $$ $"0 *# >&)8  8 "  #    ;
&#9)"   &'#& ##'""(  5   $$8    ))
  &'#& 6"0   4"" $"  )6" "   $& %  6
$6'  >&)  #" $"  "'")  "" '#"8  "! &'" 5 ##)$ 

376
5
+ 55+ #+ ) L M.  
 NO"C + 
 2"
 > 
 ` L
 \ O O
 

 >
  !  "+ 
C
       "+
W C ,
 >+  
   
,+

O"  `    S '[    
   @ `  A   @  A    @   A Y 


 
      ; 
 +     ;    
 ! /=
 0    

 " " 
  
  F 5   4+ J    
  @   A ' =  +   #+  #9#*+ 

 
 @ `  A   @  A   ;     I +   
        =   

= 
      
        *

<<?
            !  "!#  $#%      "!

" &'( # !" $" $# ( #!"  $ #  $"'#'0 $ 8 
4 (! 66   )$" ^  ""# # " )6  (! #""
)()    ( ! 5  4" ' ('  R 4)' S  )( !
)$ '6   ##9  "" '"0  4 # " '4' 6# "#) 5
" '$(8 6 !" (!5 " 6 E( !44 ( $ !'')"
""#$" !  5  #)$'&"  "" J6"P8  " $$8 " "(
! " ##)' ; #" " $&"$&"8 ( >&) ! " $" 0
 " 6 # "  $" $  &  #4 % "
!& ;  )  "" 44)" " ""#$ !T "#'8 " $6
'') T $''" #)) " 6" ):"("  #)) " "
 " ":)" ( " 5  "9  ) B $)8 " >&) " $a 5
# " &9)" # !#   / 8  " # $""   6 5
( " 4)"  "   &'( "$"0  48 >&) ! $" !& 
 " 6  # # 4 6#  ":"9) &'(  $&"$&(
' B  $ K" "  $" R 5 $ S8  " 5  $'$&'8  #W'8  
! R # S0  ) " #$  )$" 6  " '#  5 '# "
$ # " #&8    4" #1# ' '8   6 #
6" "  ("  " $#0 1T >&) 61  ""  $' 
);) "$N" R - S Z 1T # '1 $") Z  " ( 
#; #)$8 6# " "))  $""" #6"  ""8 
$"'#"   '4#"8  )'4#"   #"8 ) $4 ') ' 5
" J60 " #"  " '"   $"' >&)  " # $" ")
 4# ):"( % " '" ! '' &"( #  !$'
A??
  #)$ 0
>&) 611 # "") # # # &'( ( " 4 K " "
:"   '  ( )  #" " $#$" #""(" Z  '8 "" 
68  " 44#6) T  $4# B )"  ") ') )"' 5
>&) !44) (  68 ""  '8 " #)$90 )) 611 "  #
4; $" Z  &'"$&  " ) #)$9)  #W' "  6"
 ) " $' " ( #!"   ( $#  664 !''  "
#8 #))  ') " ##$ ! '  '$)8  '#""'
  )4"8  4#   ')8  #( " ('"8 " ":
)T) 40   " $" ")  ) #8 )"  "# 
$&"$&(0
 6 # #& #"'()) # ("   )$"  ( (!
$$(  "  " #8 #!"151   ##$ " '"" '4"  "
:"   ' 8 "" ' ( # $""8  #&"""  6 ')'
R # S  '  ')'0 !" # (! 4 #) $ !")  "
# E$"(! )$" #)) 4 #  " $"'  &'  
)4"P8 )" # !" $" # (! 6 4 " # $0 >&)8  448  6 $"

A??
!" $(  " " 44#  # " 6'" #" " " $"' B # ;$( ( #" ! "
" )'" )'#"  ) $''"0  # # ) " 6"  ; B !&'"8  ' 8  4
>&)" " K "  #1"# ^  " 4#  " $   ( ')""  #"'0

<<H
'( ( ')( *  )+,-

'  $" )"  ):"(0


"(! '4 !'' L      50     O8 >&)
#)$ ( !" " 1 """   '6' B "  #" #8   "
$" !" )" " " #"   8 # ( " )$""0  448 "

"14 !' $" " )" 48   " $" "  )" ' B 
'  !  # T #3 #))   ') $8 #!"151 
#))  "#   "0    )8 $"' "  #'
 !"8 !4  " "'$  48 #)) !"  " "'$  4 E)" 
'4  !4 !" $"  ( 5 #  !"8 # !4 #)$  40
>&)  " $"(! $#  #  " "$'#  '#""'  
)4"P0 !K# ( " $" " ))' ) >&)8 #!" (!  6
( )T) $"  (  ' " &"   6
 44) " $) )"" % ! $# ( $ >&) 
6 " $   8  ( $ #"'(  '  " T '9 5  6
B " $# ( $'  (  ' " &"   6 6 5 $"  '
"  ) E ' $$a " #))   %  " "  ' B 8 $
>&)8 # 44) " ##6P B 48 5 $"" !$$&") K"(! 8
 6 5  ##" (8 " # #"8  ' 1)T) " )8 ) 
(! !" $" ")   '8 )" (!  '0   "! "
$1T $"  ' ( $'"   (( #&"8 )"   !  
#&" "  6    "''0
>&) $" # (!  "! $"  ! 8 )"  !  0 8 4#
"  #" ( >&) " )$ %  "   44 # " ! B 
6 )T) 5 !  "0 $ 8  " )T)  " ##9  #8
>&)  #4 # 6#  1T '4  !  0 *# >&)  $6 
44 $" K" 5 "")  ##9 $$&(  " $$ $"' B  ")
44:' $ # (  '69 " '4 " &'(" 
"14 8 " )T) (!
" $6  $ ^  " $""  ""  ##$ ! " " $"  
$'8  # 6  '0  ;   H  K " "
$4) !&'" '# ( $#  " J6  (  )$"" 
(4 *# >&)  R ):"(    "# S0
 4"  4'  '   " # (" 5 #  !  8  "!" ( 
' !;" $"0 E (8   (! ')8 6) 5 !  $"
$8 "  5 4 ;#8 )" ( $$a # 5 >&) ""  K )";0P 5 
R &") ):"( S ( ")  ' 5 >&)0  6 # $#'  5  
 4#    " 5 " 6  44) ( # )   '
"  4  6 %  6 "8 R  &  &  S '""'   '6' ( 4#
A?H
" "   6 $4 0
>&)  "  '"   # #  #&"""  ")
!$$&")   ;"# $"68   )T) )9 (  #:# ")
!   $4 "  "#'0  ' ! " $" 5  '8 )" 5

A?H
  4 ( "6  ##$ # " #" B #40 8 8 8 8 -1?0

<<G
            !  "!#  $#%      "!

 T0  ' #" '")"  '#&) )8 )"  " $ " 
# (( #&" %  R :" S ( 4 "  '8  )   6# " 
)     0  6''8  ' "  ""# "  )8 #!"151 
 6 8 R <    % 9   ? S    4# ):"( "
##)$ %   " #&'  _( &"0
 4  #  )  #   4#8 ( !" $"  4 $#  >&)
)" ( #"$ 5  )'#") #""(   ):"(0 " $"
$'#' ))  R &") ):"( S8 )" $1T "1 $" K"  $ 
"6"   ):"(0  448  ):"( " 44'  &")  # (!
 #   ' ( $ 6  (( #&"0 E   #)$'&"  
):"( '  !$$&") 5   )'&  (0P "  ##" (
$6 5 !;"#   ' ER  ' 1)T) " ) SP8 "  $6
") 6  &") !' $" $  ):"(0  )6)
&() ):"(  #    # 5 6  #J  '
!44)  _( &"8 #!"151  5 #6 !$$&(  #$&(0 
##"  !;"#   ' '  #  T) ( 5
$"" " !$$&") %   "!"" $"  6 !44) "  '
)" 9"  '  $"" "  '0  !' $"  4  $K  >&)0
 ):"( ! " $"   B   !" $  (  )#&$  0 E
 #  (!  " ;"  ):"( &"   $'#" ( " ! $ 5 
 $  &") ):"(8 # !" ( $ '"  )) "
"  (T  ! "8 #  !'$6 $$&(  "$9# )  6 
'40P
  !$$4   # &'(  ! 8  #"" 
##9  #  1T "8 >&)  $"  4# ):"(0 !" #
 5  6") ( >&) $#9 8 )"  "  !T $&"$&( B #!"
)T)  6") ; $ ;##8 # $'#"') ( N"#& 
#""  '#0  ( >&) 44)8  448 #!" ( "  )8 $9"  68
" 6  6 60 !"  '' ):"(  !# 4     % 
$)""  !1 50 !" ") " (! $6 5 "   # #0 E

 "  # ;8  " $""  '  ( >&) "  ):"( #&'8
$"(! 4 # #  4  '$'  44) 4 )  &"")0 
"   !R # &() $&"$&( S (!  $ ##)$0P
 $ !$' #))  6  4"" $&"$&( % >&) ! $"
$"' K"(!  " ##$  ' " " )"   ' )"   4
6  " (4 ):"(    '"   44#' ( " $" 5  
" "6 " ):"  !)0  $ K# ( >&)  "!" $"
' $ )"" !T $&"$& B   " $ #"'(  $#&  
$" "!T #(' )  " d#&0 /"  $9)8 #!" (! "!""
$'#"') ! d#&  % !:"  ##$  '0 "8 $# (
>&) "!: " '  4" 6 " ):"  "8  44#' )
 '"    6 " " #8 "  )T) 6 ((" $"
$"   " " " "0 E" #&" #  6# )T) ( 44# 
&'"$&0P

<+,
'( ( ')( *  )+,-

 '$" $$' # $ >&) " # "44" B  448  6 6  
" " ) (" " 5 $  6 %  )(  ##' 8 
'#""  4  6 $$ 5  6 '8 ( " !' " 
') $ $)0 8 >&)  " 8 $"(8 "" #)$)
!')#   ' )'$&:"(8  )9 !;# $  ""# " 
  #4 6# 1)T)   " ') " !K#6'  # 0
>&)  #  #a (  '  ! "  6 68  !  #""
 6  4 " ! $  $ "  68 R 4' S $1T 
'8 )" $" '  $" 40

6  #$  $2  * H# !2  "H# !2 *


! $))'   ' $$&( "  #"'(#   &'  
')0 !  4)  (( #&" B $'#"') $# (! "
 ')'8   " ')0  " ' $  '#""'  (  $"" 5
  # ' )'$&:"( E'#""' (! " 1)T)8   (! " 
" 'P  # 5 "  "1)T)0
 ' $ " " $$a #)) !"44"# ))'     d)
A?G 8 )"8  ( >&) ! $4" #" '' #))  ' 4' ( 

') 6 )' 8  ! #" $" )"  ' 4 ) 

"14 0
" 6" "6'  #)8 :$(   ):"( $$&(8 ( $)
 #" ' "  )T) )$" # ' 44 #))  "6 8 "
"( >&)  $ " '"   5 4 5 $$ " $#$  R / S B 5 #
' 8 !" )  ) R 1  S " " '#"  >&) "  5 4
'6'8 $"( !))'   "# (! '" $6 T 5  4" #; 
 #)) #;  # 6 E# (  #)$  ##9 )  ! 8 (
" 5  4" 6  )  #))  #6 5  $#$ 6$$' "  'P B "
6 #  (( " 5 ; :$" !''0
 ##$ )T)  ! "$$"  44 # "$9#  ' #)) 
"$$" ! ' B  " # $ "   4 ) 
"14 8 #!"151  "
#   $""'0 "8 # '8 #)) ! ') 
"14
1)T)8  "$a (! )) ^ ! " '"   ' 0 /"8 
( ! " '  "  6'  "  " )" ( 9  " "
! ') $ 8   ## 5 " '0 '   " # 
"  )T) #&"0  ' " $ #"'( #)) 
"14 1)T) % 5
 4"     9 90
"8 "  ' '"  4 !T R '' f S8 " !  " " 0
  ( )6) ')"8   " '$:8   '  ""# 6
'  #0 4"8 "(8 #)) >&)8  #" 9  ') #))
 ##"")  ""#   #))  #&8  '  ! $$a

A?G
" 6 " " # $ % " 6" ( # '  ' "  6' "' 5 T "#4'8 #40 78 $$0
I-A1I-G0

<+<
            !  "!#  $#%      "!

#"'()) #))  ##0 !" 5  $ ; ( '$  


#)$'&"  ##$  ') % "  ( '68  ' $$a
#))  $4# B $  ( $"68  $$a #))  )(0

#  $  68  ' "  ' ( )  5 T '$""' $  #'
!  K#6   ' ! 8 $"  )' 6#  #'
 ) 0
!"  '#""' "$' ( $'"  ; "'"   '  4"
  '' "  ')8 #!"151  "  &'0 ! 8 
448 !" $" #   % " &' !" $" #  &'0  $6
5 " 69)8  9    "   )'  ! 9 8 #!"151 
! $#"""0 !" $'#"') $# ( " ##$  &  8 (! $
(4  $"' >&)  &'0  $"'  ! "  &'  
R 'B  S0  $"'  ! " $ #"'( )' $  6' 5
(    (( " 0 E 6 # " "  
&''  )0P !$$&")  >&) !" # $" "  # (!  "
")"    5  '' E " ' !'#  R &'' S8 " 
)" ^ !  T $"' "  &N &'(P0 )) >&) "
#&'8  4'  " ##$ " #  !# E/B P0  
( 
"14  6 " #  &"0
 #6 #   "   $'#" '  ! $  "
" "   6'0  448 " 
"14 6 '' ") 8  ! $ :
6  &"0  #  ! $$a #  (( )9 '' ' $
!# % " !# !a )  &' 
"14 8  &' 

"14 8 8  #)$  !#0 # $8  448   "
  #&"")  >&)  "  # >&)  " 4 )
&'(0 !'    )'$&:"( 
"14 8 ( ") $
AH,
" ')) "8 " # ' ' $  ) 0
 &" $$a " $ ;) #))  7  ! 0 "
"))" # #4' ; ; "4#" 4 )"  !677 8 ^ 
#)$'&" &'(   '6'   "4# )'$&:"(  
)4" " )T ))8  $ (  '#""' #  
/B  )$(  #))  '#"")  'B  
"14 0
  # 6' # " )"   $"' >&) % # " #"  &"")0

04  $# #   #$ " "+    #$ !% 


" "6" ) ( 
"14 !" $" R  S8 )" R  ` S8
#!"151  ( " '  #e#  $" 6#  1 E( "  ##$
AH<
&$)$&( ( >&) $$( "#) 5 )  5 #4 P8 )" 6T
 "" "$'#4( 5 ! 0 "8 "(! 44)   #' (! "  
AH,
 6 (! &'"$&8 )T) "" $)" ( #  >&)8  " K)" T  $&"$& %  "
K" 4""' $ (( '') 4"(8 &)'(  ;0  #   "$'# &'"$&(8 
"$'# $&"$&(  "":'  " "" ; )$'4" ;   $#' ' 5  #( 4  " '
 " $" #0

<++
'( ( ')( *  )+,-

 #))  )8 #  6 $"  (!  " '' E"" $$&(P )"
(!  " #$ E"" '&(P0  # !:" #"#'  ##$  
'8 " 6" #" '  44'# ( ;"  #" ; :$"  '8
"6  ' ! "K $"  # ! K )'$&:"(0
" " ; #"8  448  )  R ' S #6  "4#
4 )) 44' %  '  ! '" " $' 8 
' $ !'' !  $#$ E$6 (!  " : 6   $ 
") "  $"'  >&)P8  " (  '  !&)) '" " 4#'
AH+
5 # 6"    6"  ) 8 8 $   #)) 2#D 
#&[#D4 8
" #$#' 5  6" !&)) '  6" !&)) ;'  6" !i$"4S 
 D"4S0  6 "  ( "" "$'#  4    ##$  '
$$(' 
"14 B  )$   $"  #4  6# #  1
(  449 ")8 $"(8 #)) " !6" )'8  '  !
#e#  6# " '4 )T) %  " ! ')  ! ' "0 &N
>&)8  #   ' )'$&:"( 449 "  #   ' '&(
E $(P0
/"8 # '4 )T)   ' ""14 #))  ' $ 
$)1 $" $'#"')    5  ' &) Z  ' &) ")
 44 T 4 ' "  )T) $'"$$"' (  ' $$&(8 #!"151  " 
$'" ! "K $8 R  000 S0 " )" (! " #$ 
)$""  ) "  )T) $ ' $(  ' $$&( B "
6" 4 (     ' $(  " $$ 5 ! 0

;4  "!33"      $ "!


 #)$   44'#   '  ( " ! " &)
 "  >&)0 /"  ' '&(  )'$&:"( ( " 6"
!&   $"  $'"$$"11 $"8  ""8   ' "# 
$ ( $ " $$ 5 ! ') ))'  ( " $"' $ >&) Z 
" ") (!  "$$"8 #)) &N  #)) 4 ) %  448 4 
" '"8 !#  ") '#""  $'  $#$8  ' $$a "
#))  '" ! #e# # 6# "1)T)  #)) !"#  "K
&" ! '' # ( !  !#&a B ) 8 K  $;
##)$  #  ( " K "" 0
 ##$   '8 (! "!"" ! ' $(8 '&( 
)'$&:"( ") 44#6) )$(  $'" ! "K '""' "
" K#4" E R "K $ SP8 $'" ( "  )T) :$ ( # (
AH<
" 6" !" ( !44)   ' #4'   )( "  !T '6 8 #40 78 $$0 @I<1@I+8 $0
@I- Y $$0 --@1--?0

AH+
!"  "" (
#&   ##$  ' " " #&#&" $&"$&(" " !""#   '
&)8 $0 #08 $0 <AG UA@+V % R  ##$ '  66   ' " # ! $6     )0 S   '  4
() ( R "  ' "  $6 $  )8  4 (!   #  '$   0 S E )8 $0 <I< UA@IV0P
 "  ' "$$"  $"' B   " # #6 
"14 0

<+A
            !  "!#  $#%      "!

$'"  "   ) 5 !' " ) 9"  # "#  !' 
8  (8 $'#"')8 $) " $'"   ' "  '' $"60 
' $ " T $'' #))  " !'    '  
"K#6'8 '#&'   "6   !K#4 B  $ " T $$#&'  
' #3 #)) '  R " S #&N >&)0  "$$" !  '
$ #" #  $ #))   '  !  #  ' 0
 " 4" #))   (   $ # " !)$" 5
6  ##$   # >&) #)) $&"$&   '0  4
$W ' '46) !#))"'  #" ; ""  '8 # )T)
" ! "$$" (  ' 96 " " ; #" !  ' $8  ' 
!  #"" $" !T 44'  #  !&))0  :  5 # " ""
$#$" %
 $)9 " ( "  #"   "K#6' $" ! ' $8 #3
AHA
#)) #  "#    ' 48 #"  &:$&9" &'(
8  " (! " )$(' "  ##$ )T)  ! %   (!8  "8
$ '48  )T)0
 ;9) " ( )$T#&  #4  #" ; "" ! '8 #!" (
! ' )'$&:"( 5 ( >&) 4 '4'# #e#  6#  '8 # (
!" $"  #" #&N !&))8 ( #3 ! ' " "$$"' $ " '
#))  "K#6' "0 8  " 4;   ( >&)8 "" !"
$#'  5  :" " # "  $""'   '8 " " ##$ 
6 "#  ! "K#6' "0
K#6'  K#6' " "
" $'" " ! 8   (! " 0  448 " ! 8   (
'' E'    'P8 "  4 )   "K#6' 68  " 1)T)
") '$6  "K#6'8 #))  " '$6  $"'0
48 #" ; "" ! '  6T $" " )T)" 4#"0
  " $
 "K 4   '8 6  4  "8 ! ' " " $ 
"14 "
$#$8 #!"151   #))#)0 &N >&)8 #)) $"  #&N .8
#  ' ))'  "44 $W ! '4# '0 !" $" ( >&)8 "!
'#  R ""# S ") "# 8 t"f t D(yS8 R 
I  - S8 !44  ""W ! 4) '6 $    
#'0
 " " #  !  (  '#& B     )
##&) "( (!  "!  $" 5 6 "" " $) "! "!' $$"'
 '#  "K#6' &"0

"14 $$a  # #))   #''8 ( " 9 1)T)0
 $) $#$ >&) !" # $"  $#$ (   )'$&:"(
#""(8  " $ ( ' "" :" "  4#  ) 8 )" #!" 
#")$   '" #'8   #  4 $$#&   # 
AHI
!;$" "   !  )4 &'   #9   ED 'P
AHA

8 $ ;)$8  ##$  '  $'"$$" )  "K 8 #  ' &) "!;# " "
# " #"  !;"#0

AHI

  #9 6 #&N &  #&N >&)8 #40 78 $0 A++0

<+I
'( ( ')( *  )+,-

0 
"14 !" # $" #)$ 5  "  % # !" $"  "
" " #"8 )"  " )'8 R #'' S8 $ $  !)  
4) B #!"  "  ;$" ( !") #)$ "  4 '#60
)) 8 ! " #")  " #")) %  " '6 1)T) K"(!5
6 " " 4)  )  " " )  K#6' (! '#  (
!'# " 1)T) E#4)') 5  "# #6  )6) '4;4P0 
' 
"14  #"$ $ #"'( $" 5 #  !&))8 $"(
#1# $ ) 9 "   ' $) 0

<4  $# 9!   
 " !7 "#"   #$"

! " $""8 " !   48  $""   ' '&( 5  '
)'$&:"( E "$$" ! ' )'$&:"( #  !;"# !
' '&(P8  " ')" )$""8 " !   !48  $""   '
)'$&:"( 5  ' '&(0   ' '68 ( " # 
"14 $8
'#&'   #&"8   " '  ( !;T) ') E( ! $
$' #))  ;T) $6'   ;T) #&""P %  " )$"" !
'   ##9 $" $"4  "6 # "  ' "  )9 !T (
" #))"  '  #4' 5 ! 0   " " $""  
R ' '6 S 
"14 5 " R ' $"6 S0
 '  ! !)$( $"  # 8 )"  " 5   #))
 '8 " ( !" # $""   1   %
Cest une joie que la volont de la nature soit quitte et libre de langoisse
tnbreuse ; sinon, sil ny avait pas de tourment pnible, il ny aurait aucun
savoir de ce quest la joie. 385
#8 R  S " "::)  R (  S B  ' " #  #3 #)) 
44#&"")0 E)) !'#  &: % R #! 9     9   <
9     9   &  ! 4 !>     2:&4 9? #
 4   7  4    77 ? -!     <! &=
AH-
   A
? S P
8 "(! "#6 " 44#&8 # "4 (! "    # B
#$ 8 #       )'$&:"(   ' &)0
!44#&"")  " T $'' #))  '# $&"$&(
$ " !""#   ' % !&))   (!&)) ! " $" $ 
 1)T)0 !"  " $ (  $' # )'$&:"( E "K 
$' # ' ! P ! '4 '&( ))   '  " #&
 #   ' 
"14 % #1#  '" K" (!  44'#
" 5  0
"8  )T) (! $"8  4" R   S "" "8 $ T  R  S
 ""  R 99 S8 "" (! "!"6 (! " R  S  " ""#8  )T)8
385
F !"  + T54+ 9# L MF 
  
+
W
  V .  &
 =  " 
" 
=>
 +  OR C + O  
 OR+       `  ORS

AH-
 ""#  8   #  *# &)8 $0 #08 $0 +II0

<+@
            !  "!#  $#%      "!

"  #"  ! 8  " &" " "     $'K11 $"
AH?
6  ! ! (#( '  ') 0 "e ! 
)' " '   >8 "   '6$$) #"#' 5 !)$") 
#) ND&6  !##$  /"# % ''  "" "8  ! ' $"
$   &)) 0 !6"8 "( >&) 44) ( 
"14 " 8
#  "4 $" (! $  )0
$$" 48 )T) "! " ("  R ' S8 ( " !"#6 " # (
" ''  "" #&a"8 
"14 " ! # (  #a  #&a B 
#)$"  " ; ""  '  " # T )'  0 
"" ")$) ! :" "44" " ('" )'$&:"("  !
AHH 0

48  ' " #&N >&)8 " " ##$ '&(8 4#'  '#"8
#&;8 $""#  ')     ) B " " ##$ )'$&:"(8
 " $'8 "# #8 $"  "#    4   !40  '
#K'  4 '" #  )6)   )$#'  !'' 6 E' P
AHG 8  " ( #K' 5 !48  '" !))' '  !'  ! '
AG,
" E P 0  6 (  '   "  $) "" ##
   E'  " ') B '  4 ##  #P8  " ( " 
"# #"  " 6 5  9 E'  # ( "  ')' B   ##  
#P0 "  $) #"8  "! ! 9  9   B "  "# 8 !
9 !  9  0 5   44'# (! 4 ' 4  #)$ 
# (!"  ' 
"14 0
 " # $""  ##  ! 1)T) (! " 8   
(! $""  ) B ( 5 !&))8  $  (! " #$ !
)8 " )T) (!  " T " " K" ')'"0 "  $)
#"8  #    ' "  $  "# # B "  "# #"8 $
!))#0   "8  6#&8 $$( #&( '4 (!5 " K
$$0  "# $'")  T ) %    $"   '  4 5
!48 # " $' (  )6)  !))'8  )$#'  !'8 !''
 ! '0
AH?
   $ ; " )" '"  '8 "6 (!" " $$('"  4  5 !4 % $  $"8 R 
 S 96 ! ' ))8  6  $""' !#8  " ( R  S '" $$)  '
)'$&:"( B $ 
"14 8 #!" !6" % R   S '"  ' )'$&:"(8  " ( R  S '"  '
'&(   $""' ! #0  "  " ( ! "   )'$&:"(8  " (  $" " 
T $&:"(  >&)  ( #!" $# ( ! " #$   $" #$ %  :   ;  44'#
 0

AHH
_! !:  (  ' R ;' S ( ;"8 #  K " ) !"#6 ''8  "  ' "  '
  $$a ";8 $"( #1# !" K)" #3 #)) : ) " )" '"0
  44'#  #"
; ""  R ' S8 #40 8 $$0 <II1<I@ Y $0 <@<0

AHG
 $$    3 0

AG,
 $$    1 0

<+-
'( ( ')( *  )+,-

 ") " $6  44 ( !8  (! " #3 $ >&)8 
"  # "" T R  S8 $"(! " $6'   $$8 " (  '
$( $'"$$"  $$  " (  $"" "!;# B  #!" 
#"'(# '#""  !' ! ""# (!  $ # "!' 5 "
6 # 0 "8 ! '  ;# !1)T) # "  '8
#))  ;# $ 1)T)  ''8 # " !')#  !''
$)  !  "  )  !T  "  0  $ # $"
(  ' '&(  " "! 5 8 )" ") 5 !&))0
!" ") "(  ' " #3 #)) 4#'  ''8
)  #)) ' '&( )$(  #8 #!"151   8 (!
$  '   6' E6' ( " 1)T) () #3 "  )T)
) 98 #))  = P B # " ") " # #" $#  ( " # 
!&))  ( ! $ '   6'   ' #))  4 \:' 5 $$"
 ! B 5 !6"8   " '   6'   '   ( #1#
" #)$" #)) ' )'$&:"(8 )"   6' $8  " ")
$""  '   ' "  $#$8 #!"151  " $"
# '8   9 90
"8 $ ( 
"14 $""  )8  4  (! " )T' ;
#&""0
  '  #"8   $ #$  T   " #&""0  "
; '"  '#"")  4 '40 8 #)) 
"14 " $
'4 "'  &"   8  ' $$&(  T #" ''
#))  $ '  " '4 B  4 #  '  ' $( 
## (!  "  )0
  :$ (  ' $  T
$' (' %  '  ')'8 # "  "!##  5 " ##$0

0!"  *
_ >&)  ( ! " R  S8  ;$) (! "  ( 5 1)T)8
' 5  $#$8 '#&'8 990  $ ! $$ ( " 1 5  
$$''0 " 
"14 8 $$''  '  '  $$'' #e# 8 
AG<
4) "  R   9 S8 #)) !$$  9   ' < 0 
' 6 " "  ' #3 #))   ') "$' 5 "
#&""  """  &" !"0 "8  " ( "#" " ( ) 6'
 449  #   ( $# ( # 9 " 48  44'#  #"
; ""  ' " #&N >&) (60  '  !4 449 ")
  '  48     ('0
"8 " 
"14 $$a ! #))  ' 8 #!" $# (!
!" ')' 5 0  !" $" #))  61' (8 6 )T) (!  
$""' !;# " 18 " $" " " )"  ')") E4)8
"#8 &"(8 #0P0  '  !&)) "!"# "  #" #" " #&;
  #   ! 6  B  "  ' ( "!;# "  ')")0 
#&; )$( "  ")  #)8  "1# ( $# (! 4
'""  " #&"  !6  $4  !8 )" ') 
AG<
40 $ ;)$    8 $0 #08 8 $0 <I-8 0 H+0
   '8 #40 #&$"  5 0

<+?
            !  "!#  $#%      "!

'8 #  4 )T)  #&"  $#9  $" ! #&; % !&)) "  9 
#&"0  "))8 " !6" $"  ' !T 0
! ! '6 )) #  #" ""  #"0 ' 5 !T8 #
!" $"  61'8 )"   1#1'0 # ')")  "!$$(
# 5 " 68 $"( # ') !" # '  K B #!" 
" $ (  $ (4 " ' !"0 '#""   " (
# "  ' " $  $ " " '#&)    %  !"
(! ' ! ')8    '  ')0  (4 "
!' " ( " 6 
"14 " " " $$&"8 )"    "
" 4#' ! "0
  '" ( $ >&)   #"  6 5  '0 !"
! $" '"" 5  (  $  6   ')8 #!"151  $
 48   #"  #  6"0   $ '  ## % (
 '  ' " 6") $$  '  ')0 "8 !8
48 ")  ')'8 " ") 8  " ( !&))8 ")
')'8 " ") "40

 # "   #" #&N &8 #  ") #$  $" !T #&N >&)
AG+ B #!" )T) !$$"' ( " 6 % ! 8 ( " ")  ')'8 " '

$  '#""' "8  " ( !&))8 ( #"  ')  
6' " !   !44#6'8 " "  !;# " 10   " 
T )8 $  ")$ " (  '  " "!;# ( " 
 B     #)) #   $""'  ') B 9" "8
! 8 ( '#&$$ $ '4 5  8  " T 8 $"(!
'#&$$ " 5  ')0 E" K" # " " ; "" (! 4 
 ) R  S8 4  ) #)) "!#  "$"  " 
 ') $0P
 #)$  44 (  !)e'   ("   ' $6 
4 (  '4  ##$  ' "  % 
"14  " T  
"  ' '"  #$#' 5 " ')8 )"  T   "  ' '"
! ') "0  ' $ " ; "4#" $$"'"8 "6
(! " $' ('  4   !48  !&))   ! 0  ' 
! #"" " ! ')   "  " K8  " ( #
 !&)) #""  # "  $6  " ')0  ' 
! "!;# # &"   8 "  ""14 8   " $'#"')
 ""$"   ;##8 !'  # ( " "" ' B  '  !&))8 
#8 "!;# "    "  4 ( B  " #8  $" 
'8 )"  #0    '  !8 # !" # $" 6  6 " #$#'
5 " ') )8 )" 6" !   (!8 ! $0 5 #8
AG+
40 &8 :&8 8  &   8  0 0 * 8  Y 2 "8 968 <G@H8 " ( !     -7 
! 8 # X0 ))  4 )(  "8 &   $"  '  !&)) $ " #" (
" R     S % R  9  9       4     &   !77      
 9 S E#40 R   &"$& S8 $0 #08 $0 ++P0 !&))  #$9 $" 5 " "0  $6  " (  
6 $  "60

<+H
'( ( ')( *  )+,-

!'' 
"14 $ $$ 5  ') ;$( "  44'# 5 
#0  ' 
"14  # T #" ''  $  6 ):"(
#)) 4) "$'  ") #))" 5 #  !&))0
 '  # ) "  "# #8 !' 
"14 ' !T
AGA
R   9     S B #!" 5 !'  # ( " &"   8
'#&' " "   4  %
Lunit ternelle, que je nomme dordinaire dans quelques-uns de mes crits la
libert ternelle, qui est douce, tranquille et aimable, pareille une douce
bienfaisance, dont on ne saurait rien dire, est une mansutude hors de la nature
dans lunit de Dieu 394 .
 #" ( >&) '# 5 
"14  )"  "8 )" ( #;1#
$  "4# "$'# "" " $)8 $"(! " (" !
"# #  #0  4 # $    ( >&) " " )" $"4"8
#))  #  !)'8 $ '"  (' $$&(8  #)$ 
# (! '" ""  )  ' #))  "#   8 (!
$9 #))  "#  # !^ $#9   #) "   ""
 # ) '))) ):"( (!" R
 S0
 4 8   #)$ 8 # ( 6  >&) " 9" ")$ % ! "  $#
(! !" ""K 5 0 !"  '4 $$) ):"(   '8 (!
AG@
$ )  $$ 6#  #   ""&     D 8 )" (
" $$ 5  R ""# S   5  $"0 E 448 "  '#&) "
!' "$T)  $"" ( $ $'   #'8  ' " !'  
' 
"14 0 "8  '#&)  ):"(  T $"' "  )$"8
#) 5  ' 
"14 8 (8 $'#'   ')8  T
AG-
#3 &"   )$' 0   "$9#  '#&)  " #
$"  ( " (! "   4   !4 %  " (  '#&)  4
#" " 48 #!"151  " ##)$"") " !   !48  '#&)
 !4 " " $#$8 #!"151  #&N >&) !' ( $'#9  "
##)$"") "  4'0P
 #)$ 9" " (    '8 $$(' 5 # $#$  (!"
AGA
 # 8 8 A8 I % L  2:& ""  O0

394
- &+ ^)3 L MF O" N + O           ! = 
 O" > +
 
 = +   
 + "    =   + O         "+ O  =\  !R=  

 .  
 N E  >S

AG@
 $ ') : 6  ##$ R "( S   '8   ( #1#  """ (! &"   8
5  )9  'W)0  ( " ')" ) ' 5  )' "(8 #!" !""#  >&) 5  4
 "  )4"  5  4 # " 5 "1)T)0

AG-
 ):"(8 ( 5 8  # '#&) "  " ( #"  "  #4 )$ % !&))
#e#  " 6#  "  )T) " ^  )$" #e#  6# !''0  #e# # (  $  " 
)$" ! #" $" )"  '#&$$' &"  )$"  #!" 8   "" $#8  R ;" )$ S0 
" ;( $ #  R  9 S  !i;4K '# "  9   8  <@- 0

<+G
            !  "!#  $#%      "!


"14 8  T '$'' "  6 # #"6 (( $#0
; ( 6  '  ' 6 "  $"'  >&) $  "  
6'8 $# (  6' :   $'#"')  $)9 $#8 " # "
!8 $"(!"  "  4"  $" "  #  ")
#)$ 6# #  " 0  "" "#8  " )$""  '  ( 
' "  #  
"14 8 #))  " )$""  '  ( 

"14 "   " ')0 8 #&N >&)8  (  #0 
') 
"14  ( $W ( #1# ' 5  "#&9) #8 (
$"" "  '#""' "8  '#""' 5 (  !" $"   "
'  5 (    " $"  $" " !44 " #")0
!" #   "" 9" $'#" (  ' "  #&N >&) %   
(! "$" !1)T) )"   (! " $  " #&""0  ' "
 44 '4 #))  "# )'$&:"( ( " #4 6# !   ' 
 #)) 4#'  '#"0  " # ( "   ;'9"8 8 6 )T)
!;'9"8 # ( ) " ! ') "  !$$&"0
!"  # "" ( >&) '# %
Il y a dabord la libert ternelle, qui a la volont et qui est elle-mme la volont.
397

  4 $" #)$  (  6' " #4 6#  '  "" R '&( S 
) B  # ""8  #8  6' " #4 $W 6#  '#""'0 !" 
  "" (  6' $ T   %   (! " (" !E 
50 8  # ' 6' $  9   ' < #)) !' "$T) 
!T %  "# "#    $' "   "0 !"
")  # "" (! $  ( ! " 8   (! " R 
I  - S8  $  "8 '' " R " S0 !" # $9" 6 '4'
 $'"#8  6  ! 8   ' '&(    ' )'$&:"(8
#!"151  $9" 6 '4' ! '  1  ! '  ' ))6'8 (!
 $"  ' #)) !R 1' S  ! ' $ E! ' $1 5
 44'#8 &"   '  ' 5  ''P0  "" " $4)
'")' "  ;$"" '6   1   ^ ! "  % LA
AGH
70     I O 0
 ")   "!##  "  "" 5   )  R ' S0 "
6"   '$'' (  '  ! #e#  6# "  ')  !"
(! "  " '4 #)) '0 E )  R ' S ' "K 5 
)e'8 " $"" (  )  $"  '( " # # ! ')0P

  ' " "::) ! ')8 #!"151  !)$#$'8  $
#" 44) ( ! "  B )"  4  ""W " # ' 
!##$ &8 ( #6    10 E $  6
$$&(8  ') " " #3 #))  6  #)) 
#&8  " (8  $  6 #$&(8 #!"  ' 
"14 ( $$a
397
4V"  " &
 !+ 5+ #9 L MN   
 O" > +
 
 + 
 
 S

AGH

 )8 8 + % R )  #))  ' S0

<A,
'( ( ')( *  )+,-

AGG
#))  ## 0P
8  6#&8  ' !" $" ")  
#)) "::) ! ')8 )" #3 #)) K 5 !""# 
! " ('" )'$&:"("  )"8  " 4 '4 ") (
! $"" T  0  "))8   4 $" $$( 
"14 
'4 ))   '8 $"(  ' 
"14 "  "  "
"# #0

4 2"
  #  $

# !  *
" " 5 $'"   ' " ''4#" $&"$&(" ! :"  
'8 #)$" ""  #)) "# #( ( #))  "
$"" 6"0 !;) " ;" 6 $) !' !')#  ! 
""# $'#"')  '  ! 0
 (" $#$ ( " " 5 '"  #"" 5 "6 "  '
' 
"14 "  &'#&  !'#) 60  )' 6" !$$&"
'$11 !   ' $  ""  9 "  6'8 #)) #!" 
I,,
#" #&N " 1:" 8  "  "#  "1  # $' ""
 ( # 
"14 Z
 "#   5 ( " " !$$  '$" $ "
 14 '  !"")  ! 5  $"  90  )#&  9
"1 "#   &'#&   ' Z   9  ! " #4 1"
#)) ")  "" $" >&) 1)T) Z
"  )" ^  &'"$& >&) " '$ "  #   )
#&'8 #" (""8  ( !' $" $$) $&"$&("8 6
')" T $"'"0 " " "  $3 ''   4#   '
"  # >&) B "8 # (T " " " " $$" 
 ' 6# !#''8 #!"151  " 
"14 1)T)8  " !;"#
! $#"""  ') 5 !J6 " " $4 " " "#" 6"0
" 6" 5 # ' (  '  $$a #)) $   #))
")  $ #8 #!"151  5  4" #))  ')' '6' 

"14  #))  "#  ') "' 5  '6' "  "$&9
 !T0

)4 '#$"   2$$# 

;4 ' "3   $2 4  " ! #     #  $

AGG
!" !'  >&) !6 "  $"  " 5  ##$ "(   $4# $ #" ' 
') 1)T) #))  $#"""  $4#'0

I,,
40  ) ""D:8 #!   9      8   #) 6"8 "8 <G@-8  0

<A<
            !  "!#  $#%      "!

! $  6 ''8  (" ( " $" 5 " "  "6 #)) 
$&"$&  ##6  $$  !    '0  '8   (! "
 K &'(8 ")  $" 6  $   B !:"8
")118 : " '$#'0 $ 8   (  "#  $ $$a
#)) ## ! "# #( $"  "")' $ ! '")
) 8  ' $ ") ('  #  ) $&"$&(
"$'#4(0 !" '')  $"  $' $  $&"$& )   "
;'9"0 #8 ')"8 " !;)"  ' ( $ ); #)$ 
!')#  ! 8     ( $'4 &'(  ((
"# $&"$&(8 # ( " #  $) 5 & >&) 
#))       0
Hegel prtendait que la Trinit (comme prfiguration de la structure du Concept)
servait de schma la pense, depuis les Pythagoriciens jusqu Kant ; il insiste
sur le fait que la signification dialectique de cette reprsentation a t rvle
seulement par le thosophe : Jacob Boehme a t le premier avoir reconnu la
Trinit dune autre manire, savoir comme forme universelle. Son mode de
reprsentation, de pense, est plutt fantastique et barbare ; il ne sest pas lev
des formes pures de penser. Mais la base dominante de sa pense en
effervescence, de son combat, a t de (re)connatre la Trinit en toutes choses
et partout. Il disait par exemple quelle doit natre dans le cur de lhomme. Elle
est la base universelle de tout ce qui est considr selon la vrit certes comme
du fini, mais, dans sa finitude, comme la vrit qui est en lui. Cest ainsi que
Jacob Boehme a tent de se reprsenter la nature et le cur, lesprit de lhomme,
sa manire certes, mais selon les dterminations de la Trinit. 401
/T) "  6' "   $  (  ' '"  " !'8 #4)') 5 
##$ &'  !1'  8 #&N >&) #!"  ##9  !' (
" #"6'  $6''0 !" ! ( ##$  4#  $" '"" " 
$"' >&)8  $ ( #1# $ T '# #))  &' 
#))  )") B $ 1)T)8  ' $$a " #&N >&) 6
#))  K  '6 ( #))  K  "$'#8    $"8  "8
  0  ' $"'8 " !   !'    ' 
"#"8  4  5  )) ' #""  #" '  ' #)) /:"9
$  ##6 #)) ##$0 !"  " ):  $6 $$'&  "
$$ 6# !' ""14 0
8 $'#"')8 "  ' "  /:"98  " ""  "#0   "
' # $"  5 4  ")0  #8  "  4 !  6
# % " 9"  !"  " ##'  $ #" '  "
44" 5 '  #   '  5 '4 " $$" "  ""
44'" '')"8 #!"151   " "" 6"8  )T) )$" (!"

401
,<   
  "+ 555 L , " + 
 $ E + $2+ $ + 8BB)+  8B(
7  C 8#): ',  
  MCS+ 
     @ '*  X  A+      ; & L  
   V +    &
    
           
&  ' =   I F 5   4+ 55+ 8+ # L M!   V Od 
V CdS* , =   ?"
   "    
    
"
 =    &  K&*

<A+
'( ( ')( *  )+,-

'4"" #" "" "1)T)"0 " 44"  #; ( ! $ $$ "
&'#"   ' $ "  )"  $#  " " "  "
)T)  !' 68   '6  ) "  K;$"8 ( 6 
I,+
' 5  ")$   E<<<P 0 "8  AH<  ##  "$ '
'46)  6' 
1"$ B  " # $"" 5 '  N# 
$  " '" "  "  '"' E A-I8 #  6
R ')' S # )  :N(  #""'  2"   9P $
 !' " "  " 44'" $""   '  
) !' 6 B '  :"" $" # $"   $4#8
 )T)8  $ $"  8 ( 9#8 (8 $" $&"$&()8   ""
5 ! ""  :$ 6  ! 0
" ")" ( $ "  '  # $ 4 !' !
"# 6 ^  #""' "##9  '46) 5  &'#& E " 
   $" ) "  ##$  " 6'" "'$'"   6 
$  $ )$T#& (  '  # " !'  $  ( ") 6'
"  &'   #""'0P  ' " " !K  ")"
;T)) #&("8  # 9" " $)" )$"  #&"")0
  " 
  $  4 ! ' #8 $(  #  "
$# !K "#'8 #&  #)$'&" Z R " S  '8
#!"151  #  "4)  K  ")8 !" $" "" "  (!
$ !  #0 !&" #))" "  $" )$" $" '"
(! $ "6 5  # !&"  " '0  $ #   ((
#&" "" $  5 " ""# $$0

<4 $"3   # 7 4    #   # " 


#  @% 
>&)  4 ( 5  !   )98 $"(!  !&"  !'
 %  ' " $   ")$ 6''   48 (! ##$  (! '690
I,A
'' "'#8 # "' "  6 ")  $'4' " ! # B
6'' 6"8 $"(! " # $   #&''8 $T#&' ""  $
" $" ) ''" " &("  " &'" ( $ " $" ;')"" "
$""  " 6""0  #" )$"  "$"   '#&)"8  
)' " $ >&)  "  6''0 8   "" $" # 6'' #8
)" $#9  5 "  5 " $$ '  ! ' 8 4 ! )' 
&'  !#&)8 )T !& ;  ) 5  #  #" 8
"8 $4 ') '' $ " ##$  ! 0 " 6" (! :  5
 44'# "$  " #:#" $6'"  >&)  " ##$" 
" # B $" ( ! ""#8  $ )T) $ ! $$"8 " 

I,+
"  '"' )    #  #)$'&" )'(   ' %  !" $"  ) ( "6 
##8 #40  1  . 8 <IH 1<IG E48 "8 +,,+P0

I,A
 $'4 6''1") " 6''"  6 ") "  " &9)" '#"  !J6  >&)8
$' "  /0  / B #40 78 $0 I-H0

<AA
            !  "!#  $#%      "!

)" ^  ##$  ( " '' " "" 6" 4 $ 44'
 #)   '  )0 " ""#6" " # $ 5 !$ ! 4
6 .} "( #1# )    #   4#   #
>&)   !& ; #&' '4)' %
Les principes de la conception de Bhme entrent en contradiction directe avec
les principes fondamentaux de la connaissance de la foi, tel que Luther les fit
prvaloir dans la Rforme allemande. On ne doit aucunement se tromper sur leur
rapport. 404
"8 #&N >&)8 #!"  "# )T)   ' ( 6 " 6 ) 4'0 "
 # >&)8  ' " !  #K" ":)( $$(' ;
#&""0 "8 " #&"" $$"" 6'" $  '  #)$"'"
$)0 !"  4); &9)   $#' " T"8 &''  #" E)" 'K5
I,@
;$"' $ /" 2#  * #   /  P  ( )( " "$'#"
I,-
 *# >&)    C 0 >&) : "" " " "" $)"
6"8 $#9) " "       !.  &  E<-<GP     
K   ! E<-+,P0  ' $$a " #))  "'") 6" B  6
 $"" '   "#$ " T" % "W  $'  "#&') 8 >&) "
" #  !$$( $    )$"0  $"" #   '   5
 ' " " #&""0 d# 5  &)'( &'"$&( " " $ "
         ":)( " $9" E&)'(  "#
$"( 4 ' " !)P8 >&) 6 ;$( #))  $ 6  "
##9" " 44'" "" " ") 5  '8 " 6
)$('" " #&( #&"  4) #&( #&" "6 " ('" $$"0
   ) %  ' R #K S  #&"  ):  " 0 
#6 "  #" '  ' 6 #))   "$'#4  #)) 
 ;$#6 ( #))  )0  " "6 ! ) 4) 5  $&:"(
#)$8  $  (  ' $$a 5 >&) #))  R ) 9 S0
/ 9 #&e(  8 #"8 )" ) 9 68  $ #"'( 4)
$" $$ (   5 6 !""# ) " #&""0 !" " d# 5 
K" #)$'&"   ' ( !6" $ T ;$('0  ' " $
#"'( '' #)) ): )'  ""  "  $#"""  #'
I,?
  6' ( "  $#"""  #)$'&"   #' 0  " #
 ! ##$ & ;  ) 0

404

= & ? W+ C  

  >  N   " V 4 R
W  + !  O V+ +
#(6B+ . " L ? + ,V"+ #((8+  #B '. 
* , @  
    
  A 
&   I      ; 2"


I,@
408 #&N #8  ? .>    7   > *   '; E<IHGP8  :&   <8 28 "8 <GGA8
  ";9) 68 $$0 +<-1+<?0

I,-
40 $ ;)$ /e" #) c b) & " 2F& 8 *& \ ."08 " 8 <-<H8 $0 G % R
# "
&)$;8 
 c " c  "   /"#&0   "  : " c NN  0 S ER "
!&)) " $ % #$"8 d)  "$8  #!" ')"  &))0 " #&"" " $'"  "8 4' 
'0 SP

<AI
'( ( ')( *  )+,-

 4 ') #" '  ' " !J6 >&)  $  6 
8 #)) 4  ":  )4 '8  )T)  ( " '')"
#&)("  " )'$&"  :"8 ( "# $4"  $"'  ! "
$"" $"0  ' " " '' "  &'( "$" "6
I,H
)'# $  #( 8 # (  #   )  #))" 5 $ 
" $'" '"   $"' >&) E !^  '"  R "$& S8
 R &$"$& S   R #&""$& S "6  #"  ##6"P0 8 
:    "$"  !'(#0  #""#  " " ;" ; 
# $'  "44 5 $"   !;"# !  &'(   " #""#
#))  ":"(0  6 " (8 " !'#)  "#"8 #!" "6 $
" "" 4)" ( >&)  $$ 5  '8   "6  '#""'
#0  ' " # '' "  #&)$ ;#0 " 6" 
); ;)$"  # '(# #&'     !J6  >&)8
$" $#9) " "" " $)" 6" E8       8 
I,G
   &    P  " "" .J 0 " $#' " " #; # "
R ' S  )4  !' $"0
')"8  &'"$&  "4) $"  '  4# B  !##$ #))
 6''   20 !" $" ( >&) " #&' % 4 9 '8 
#  4'(  ")  " 6" (  4 "  
  0  6'' '6''  #$   # # 6# "  
!'  ! 8 4)8 6# !' 4# &'( $') d " 0
/'  "#''  " 48 >&)  # $" #$  5 4) " $$
$"' E 'K5 " ((" '" ^  4 4#' !T !'#   T
44#) "$$" %  6 6# ( 6'  $  $)8 #)) " "
$;' $6  6  ; '"  "#P0  # # !' "
$$ ":"9)8    $6 " '"  5 #  ;$#)  )
E"" ; $'#"  "#" 5  )T) '$(P0 '$'"18 >&) " #
"  $" 44# %  #   "  98  2"  
1"$8 "
)T) ( " "$'# ! '#  !)9 5 " $" 44'))8   $4"

I,?
40 .8 3" " !."   &"$&8 8 $0 #08 $$0 <A<,1<A<< UA,I1A,@V % R ! ' 4 )  >&)
#"" " !44 $ ) " #&""   ' "8  !' 6 "  !4#  " " $$"'"
 0
 $"' $#$8 $  $"  " $"' (8 ( $#  " J68 " ! 43 ''  "
'8   "! !$$'&  " " #&"" #)) " '6)  " $'"8  " (! "  $#$
6" " (  $ (  ;"8  #   )9 ( " " #&"" !  " ( # '8  $"
  ( '   $'" )"   ( ' '8  ! ' "0 S  ' >&) " # #" ''
#))  "# ##  ! '") B " . ;9 " )$#8 #!" $# (! 4  " $' "
" " $)" '" E" ! P  ! # $" #""#  ! 8  $# (! $( " $$ "#
 "  #  >&) E#))  !6 4 $ #"P0

I,H
  "" 4 # 4 !;#$8 $"(! "  " "$'#" 5 6 #"#'  '  "$'#4( 5  &'(
#&N >&) % L   B         G? 1  A 
    / 8  778
# 6""
#D&)""8 )(6" Y CD" 8
#D&)8 <GH- E#40 $#9) #&$" 1P0

I,G
40 " "     >   " " "'" 5  $ "" "'"0

<A@
            !  "!#  $#%      "!

# #)0 E 1T )T) !11 $" 6 (! !) $4" 5 '6#
) !"$0P "8 "  ":&9" 44#) '"8  "$'#
&'"$&( " )T #&N *# >&) 5  4  #&0

4 '# %   2"

;4  #  $ %% 3# ! 
 4  '6 ))  ((" )"  ##9 ''     '
#&N >&) B " !6" $" #8 ')"8 5 " ##$  " "4# $
!")   #8 )" ")  " $$  $) $#$0  "!
$ "  "6 "  ' " "' " ! 8 #!"151   " )T) 
!$$&"8  "   T ' ')8 #))  $ # 

"14 0  # 48  #6  "  6" " ;" B "  " 
'#& 6'0
"   .   ' 8 >&) $'"  ' #))  #$" "$ 

"14 %
Aussi, par consquent, le Centre de lme chemine hors de la nature enflamme
du Pre dans le Feu-Amour, dans lequel le Christ se rvle et nat dans lme ;
alors, hors de lme-Feu, le vrai Esprit-Joie de Dieu sort du feu et de la lumire, et
son Eau spirituelle sort de soi dans la lumire, laquelle devient essentielle ; la
puissance de la lumire sen nourrit, et sintroduit l-dedans dans lAmour-Dsir
en une essence sainte, comme en une corporalit spirituelle ; l rside la Sainte
Trinit, laquelle essence est le vrai temple du Saint-Esprit : Dieu dans sa
rvlation mme. 410
 4 # 4 "# " '6$$)" #"#'" ; #" ":)("
I<<
 ! "$  " 44'" :$"  4 8 $  (  ' " 
L"#& #&DO %  R #$' "$ S0  '8 #"  #$"
))'   ''8 " $'" # #))  '6'   )4" 
 % L  " 44 "O0  448 (  #$"  ""'8  #!" 
'6' ( # ""' 5 ( ##9  
"14 "  ' B $ 8 

"14 "  "" 5 1)T)  " " '690  ' !" # $" 
 "8 )" " '6'8 #!"151   ') 
"14 0
     )T) '8 >&) '"" !) $  ##$ B 
$$a " (  ' #"   ') ""'(  !' 8
#))   >&)8 R  #)$'&"'  "1)T) S "  4) "" %

410
F N  E  + 4555+ 3B L M    O

   -  
 4  /.   
,/ "O 
 +  O  ,/ -  == + 

 ! " O
P

 

!/
    E   , /E 
  
,  " + 
 "      
=\ 
 ,  + O  O   O
+
&
 U =
 ,    + 
  
 ,/"
  
" 
 =\ +    "   , C +

 ? F>=  "C O + O  

O  D
 ? E   +  E   [== " S

I<<

    R #  
   S8 #40 *0120 /(8 R '"  ) #&N *# &) S8 $0 #08 $0 H+0

<A-
'( ( ')( *  )+,-

Mais dire vrai, il ny a aucune cause aux puissances divines, ni la sagesse et


la joie divines ; si ce nest seulement lunique Volont pure, cest--dire le Dieu
unique, lequel sest introduit lui-mme dans une Trinit, comme dans une
comprhensibilit de soi-mme (laquelle comprhensibilit du Centrum est
lternel Un saisi) 412 .
 4#  #" "  9 "")' $  '8 #!"151  $ ! 0
9" "8  ' "!  "  ' $ $   """  " 6"
ELB       0     7EOP8 # ( )$( '6 )) ( 
' " ' 5  '8 #))  #" " ' 5 !440  '
$$a " #))  $    ""  ! $ 1)T)8 "" $ ( !
6 "   #)$'&"  # ( " 5   ""   "" $$ 
"""" E  P (! "" 4'  ##6 E   P0 # ' 8  '
6 # #)) ""  $) $#$8 L7 . O8 #!"151  #)) K
 ')0
  1    # $ 9" # %
Nous entendons ici, non pas un commencement de la Dit, mais la rvlation de
la Dit. Cela se reconnat et se rvle dans la Trinit. La Dit est la libert
ternelle hors de la nature, en tant que Sans-fond ternel, mais sintroduit
soi-mme dans un fond pour son auto-rvlation, et dans une ternelle sagesse
et miracle. 413
 (4  '  R 1 677  S 
"14 8 >&) ;$)
) (! " $   ")   " " $ "!;$) " 
)'  %  "  2 E' P8  
"14 0 ""8  '' 
#))#11 $" 6#  '8 )" 6# ! 0  ( #))# 6# 
'8  448 # !" $"  ''8 )" 8 #!"151   6' '6''0 _ 5
! 8  " 1)T)  ''8 ( " '69 6#  '0  ' $$ #
 )  4   )4" E '6'P8  " ( ! 8   (!
" ") $)  $ #"'( """"8 ) # 6'8 ##&'8
# % 6'    0 E $ #  ( >&) K " "e8
I@8 <@  ##   # 6''1")  $"")  ') 
) 0P !" 5  $ ## $  #)$'&"  $$  
'  ! E " 6" ( !"") $$;)6  9  

"14   ) $"  #"P0
_  ' 
"14 "! " "  ' $ " "" 1)T)
#)) !;$(   # 8 8 $   6#  
 )8

412
F N  E  + 5+ 3 L M.   C 2  V
 E   UR= + 
V
 E   , 

 +   
 " +  
 " E + O      F>  =\ +   
 W C  P 'O   W C
 - + 
 O" "=   N  *S

413
F !"  + T54+ 99 L M  &      = "
 E  + 

 [== "

E   F O
  F>=  "C C  
==  L F E  
 O" >   . +

 O" 2"
+   =\      E
V  ! /[== "+ 
V O"  


  S '5 &
    "
  @ E  A 
" 2"
+       


  "
 
 0 X  N C  *

<A?
            !  "!#  $#%      "!

(  '' " '69 "  '8 # "4 (  ' 6 R $9" S !'
""14 0   "!' # $" ( "  ; '8 '  <-+,8
! " $'"' #)) ' $" R $4 S (  ' %
Plus la volont sattire en soi et plus sa fcondation devient grande ; et pourtant
les tnbres ne peuvent semparer du Centre de la Parole, savoir le cur du
Chiffre-Trois [Drey-Zahl], car ce Centre est un degr plus profond en soi, et
pourtant un lien. Mais, la premire Volont, dans laquelle la fcondation de la
nature tire son origine, est encore plus profonde que le Centre de la Parole, car
elle tire son origine du Sans-fond ternel ou du Nant. 414
>&) $#9  #  ; )$" %  44) ! (  '"8 "  
')8  $    $#$   " ""8 #!"151   #" '"
( $49   #'#0  #"8 #!"  ' E:1b&P0 48  $'#"
(  #" )T)   ') "  )T) )$"  $#$  # '8
(  $ 5 "  1)T) :  8 # #!" $'#"')  ' !^ 
'  " ;"#8 )" ^   " "!'8 ' 1)T) R ((
#&" S0 "8 "  9 "$9#  '" " #"' $  ' E ##  
8 #))  " >&)P8  ' ( $'"  ) 5 
') " "  1 5   ' 1)T)  " 
"14 0  
I<@
)8 "  ' " 1 """  '"8  ' " 1 """   ' 0 8
# '8 #!" ! 8 !  " B 
"14 " # $" $4 ( 
'0

 ! " ) >&) "   "" ")" 4'"8 "(!
'#)$"  ) #&)(  R # S EP 5 !    4)"  
I<-
   "$9#  $& 4""  '"'( #&9 5  #  8
   )T) '"0  $6 5  ##" ( !' " $)98
  "8   ' "#   ')' %
Le mot TINCTUR est le mot sparable do dcoulent les sept qualits. La
lettre T est le Tau ou louvrir de lUnit, comme la du triple I : un fond du
souffle ; I est lcoulement hors du T, ou la sortie de lUnit, comme lange de la
croix de la vie ; N est lcoulement du triple Esprit sonore ; C est le sparement
du son, l o lI, en tant qucoulement de lUnit, se spare de nouveau des

414
!I $C D + 5+ )B/)# L M V 
      + 
O
 ! OR""  "P

C 
 
  W  
 - 
  + 
 ?V
 F>/Q  "==+

 - 
  E
=   + 

    
 c 
   +

 ! OR""
 .   R
 + 
  = 
 - 
  +
   R
 
 O" 2"
 
 .  S

I<@
" $6"    #4) (  ' "  "$'  '"0

I<-
 I ")  '4)    #) D"(8 (  $ $6 5 *# >&)
$ " "$'#" &)'(" ( " '6$$ "  "  #   /    *&" #& E K 

/  7 8 <IGI B   -   8 <@<?P8  ( a  4) ! \ #&'  X "9#0  #6
')" !T $   # ( ## " $$"  >&)    \ % # 4  $ T 6)
'8  $$ " #6#" (! " $"" !"6 ")  44 !T (  ")$" ") "0 E40 78 $$0
@H,1@HA0P

<AH
'( ( ')( *  )+,-

tnbres et brise lagrment de la Volont ternelle. 417


 ' " # $  $ !' " " 60  """ ! 5 R !6
 !' S8 $" 5 R  "  !' S  4 5 R !'#)  $ "$ S0 
' 6 #)  "9) $"8 $9" ( !' " " 6  '#' B
 "  ')  # '#) E "4}P8  8  #8  4 $" 5 
&:$"" $0 _ (!  "8  $$a #)) #"'#6 5 !'
""14 0
 ' " 6 # K'   "$&9 0   " ''' (
$"  8  $" #)) $#$ )" #)) )  B  '  " " $" (!
):  "6#  '6$$)  !8 #" ''8 8 #)) $) $#$0
>&)8 48 !'# ;$#) "(! $" %
lUnit ternelle [comme] la cause et le principe de lternelle Trinit, laquelle se
rvle elle-mme en dehors de lUnit ternelle 418 .
! " # #"   ' B #1# " $ #"'( ;' 5 !  #))
 $  " ;'  $ #  !K ;'  "K E#!" 5 6') 
$$ ( 4     !    '8  $) '  "K   "# 
!KP0 ! $ "    ' )T)0   $$   '8 ' ;'
5 !' '8 " "  0 ! ' # ( " L""  
O8  ' " L   O0  &:  " $4) "
!'# ( #!" 5  R ' ( 6  ( ) " $""  "8  6'
!" $"  '0 !" " )4" "   ( 4 $$a  "#
I<G
0 S   # 4 ) ( #"" 5 ""#  ' 5 
)4" )(  )$&   &' "  &'8 #!"151   
$"' "  )0 #8  &'"$& 4  $) $" 6"  $&"$&0

<4  #  $ %% 3# ! 


" 6"   (  ' " ;' 5 !'8 ( " " 6')
"K B  ' $ T #" '' #))  $' #  "K   6  !8
#!"151  #)) ")  " '$)0  6 # #)) "#0 
'K5  ( !8   "  44 !$1$" " " 44 $ " ')0
;  \:'  (  R "#  !" (! $$" $)
(0  ') (  6' "!" ' !" (! ')
4) B  )6) !" (! "#&')8 (! )0  ' !"8  48
I+,
(! 1 '0 S  ' $8 ""  6  !"$8 !" (! "#8
417
D   $ + ^83 L MF   D5.-D2% 
  
   +
 
  N"  =  =
F    D 
 D  
 = 
 N + 
 e
 F>=  5+  E
V ?   5 

=W 
 D 
 " "
 N + 
 -V/"
 , . 
 =W
   

>= 
E  - 
 Q 

 ,  +
 
 5 
 =W
 N O
 &
  W  
 +


  C
 O"  V  S

418
- &+ ^) L M
 O" N 7 :
 2  

 E

 O" F> + O    
 O"
N  ==  S

I<G
 &:8      8 R  # S8 $0 #08 $0 +-0

<AG
            !  "!#  $#%      "!

"  )" ^ " $$" 5  '' !" $" ' B "8 "  44 5  ''
 )  " $""#8  $ ')" 5 $  #" '  1)T) #))
 R K S  #))  R  S0 /" #!"  ")$) $# ( >&) !
K)" 6 $$"  ' 5 ! B   #8   #" 9 #)) 
 K6 %  "  )'  44 5  '' $ " )4"0
!"  " $ ( >&) 6 "4)  '  "# #(
I+< 0  6   "  4#$"8 '' #)) ") "  $#""" 

 ')0 !" 6# " ( \"["D #" 9  ' >&) #))
I++
 R 1$#'   S 8 )"  4 " 6   !K  !") 
" 4)0  R
"N " S #"$ ;#) 5 
I+A
R
"144 S '# "  
 )8 X8 AA 8 " (!5 
R
"1"& S "
; D &"$&# %
Et ce triple Esprit, pourtant, nest pas mesurable, divisible ou fond, car il ne peut
tre trouv en aucun lieu, mais il est tout ensemble le Sans-fond de lternit, qui
senfante soi-mme en soi-mme dans le fond 424 .
&( )6) '4;4 " # 5  4"  '#""' $ !  "
  K      4 (  ' " $  $ ! 5 # 4
$'#"0  ' $$a  "  ') 
"14 0 !" 5 
)6) ##$ # '  #&'8 (8 "! ') "")  ' 
"" 4#" ')"8  !'6# $"8 )"  " 5   6 E#  
')P8  $" #)) $#$ )" #)) "#  '$) 
!'0 48  (!  ' "  #""' 6# ! 8 >&)
!   5  )K"'   '0

"  4)    ##$ >&)8 #!" #  )'#") #)$;
( " )  $#8    43 '  " $$"  !'   '0 

I+,
;  \:'8 $0 #08 $0 AI,0

I+<
40 \:'8 $0 #08 $0 AI< % R !" (" " "#&')" #(" &) g1 $ )$: Z  "" )'$&:"(
  #  !"1 $" !  R  6   )6) S " !" 68 8 " ! $'498 !  
"# '   )$#' " !' $     ")  Z   #   !"1 $"  ):
#""(  4  ! "  )$   ) #)) !"$ "!&  ""  "!# "  )9 (
!;$) Z S
" (  ' ! " $" )" ;' 5 ! % "  $) 
"14  "! 
"  $#""" )"  !  $"  $#""" " 
"14 8 #) 5 # (  $'"  \:'
$ "" $"0

I++
 \"["D8 L*D >&)" &"$&  44O8  &"$&  448 D "N")"8 2N
6  8
#&8 $0 #08 $0 +<A % R  $"' "$'#6  >&) " # (  '8   (!'
1$#'   5 6"  K  !1##   !;$"8 " (!5 6" " R
## S8   
 #)) " $$ )8  (  " '69 "   '0 S E"  ""0P

I+A
40 8 #' $0 <H<0

424
!I C D + 5+ 8# L M2

 F>=  " E
    W +  "+ 
 "\
 P

  C ! R  =
+ 
 V" 
 2"

 NO"C +
        E
 S

<I,
'( ( ')( *  )+,-

#)$ "') 5 ( $ # ##$ 449   4) )(8


!$9" (  '  " T #3 #))  ")  !'8 )"
 #))  "K   6'0   449 # 6  # ( 
'4   ' " 6 1)T) 44#' $ " )"  $$ 6#
! 0  4#  ') (! "") 5 !'  ! 6"
 ##$ 0  &' >&) 
"14  " '#"")
) 4  4#  K"(!5  "#   '0
!"  #)) R )  S  !' ""14 ( >&) #3  '
"(8 "   $""  
#&F""8   '4 #)) R CD S %
Dieu est lUnit ternelle, infinie et incomprhensible, qui se manifeste en
soi-mme dternit en ternit, avec la Trinit, et qui est Pre, Fils, Saint Esprit
en une production triple [dreyerley Wirckungen] 425 .
'$'" (8 #&N >&)8 R C#D S '" ""  !# (  $  
!# ER [D S "4 $ 8 48 6 #)) '" B #&N >&)8
R C#D S '" " $" "6 !44# ( !44P0   # 43"
 
#&F""  # R C#D S $ R ('" S % R  " 98 2" 
1"$8
I+-
 " ('" 44'" S B # 8 (( ""9 (! $"" $a8
" ""N  #$   44'#   ##$ >&) 6# 
##$ & ;8 ( #" 9 '6 ))  98  2"  !"$ #))
""   #)) R ('" S0 !" (  ##$ )( '  '
 "K8 " ( >&)8 ##6  ' #))  #6' E "" ""
#)) " ('"8 " (   44#6)   # 8 8 <8 <IP8 
"4)  K0
 "  " 4# "! 6 "  #) ) 4'"8
$"(  ' $$a " #)) " ' 5 ! 0
"8 "! ") ! "! ! '4  8 #""(8 ( ! $
6 ""  $)  )  "$"8  &'"   $&"$&"8 
" $ ##'"(   )9 >&) % #!" 6 # (! ""
'#&$$ ( # (! 4) (  " 0
 'T )K '"   44
"  6# )$#8 $"( )$#$0 >&) "" # " ; "$#"
  ( ") # #"  (! " ## $  &'  ' % !'
  '0 8 '#18 " !' "0 8  " ( >&) #3 !'
I+?
:)()8 #)) L"4""  & "O B #!" $( # '
 " $"  ' &'(  4)'8 )"  ' ( " 6  "
)4"0  $'#" # (  R " )4"  "1)T) !''  '' S8
# ( ") #"  $#$ 44#'  # $""0  448 "  "
)4"  1)T)8 "1# 5  (  '  T #4  6#  Z 
( #"  ) "  $&'") 8  # "411 ( !  " K)" 
425
- &+ ^##( L ME 
 O"+ W + = W  N +
 ==        & NO"C 
NO"C + 
 F> + 
  4 + ! 
? E 
>>  C"S

I+-
40 4  ;$# " 6" $"  )" $#$; )$:'" $ *# &) " "" 6"8   
!) " !'   "" J6" #)$9" )$)'"  <?<@8 /8 "8 <H+-8 h<<H0

I+?
6"8 hA- % L  "4""  & "O ER !' ')   SP0

<I<
            !  "!#  $#%      "!

1)T) Z  # ( 6 5  ") "# 8 #)$'&" $ $$ 5


 '8 8 $ ;)8 5  #")")0 " 6"  6'' 44 # 5 
44) #""(  ):"#")8 ( !" $'' #))  ")  #))
 $&'") ( $  &)'( " B # ( >&) '#8 #!"
!''  ! (  "  # #" T #3 #)) "$"" $9"
!69)   ' "  $#"""   ') 60  44#' "
# "0
 &'"$& 44)  44 "  )T) )$" (  " $ % 98 2"

1"$0  '   " # 4)) '0 $ 8 >&) '6
))' )  ##9 $ #&'  " '    '#6 $" #)) 
$#'  $""8 )" #))  $#' !#8 L :: C#DO8 
#))  R '" $ S8 "6   # ( ! 6   43" 
) R C#D S8 ( "48 " !6" 8 ""   $' (! '"0
_ (!  "8 #  44 " # '(6"8 "  )" ^ ! $ "
#" ' " ; #))  $ #  !' $)9  ):   '
EL)  :&OP0  '4   ' #)) C#D " ! $"
"$ (8  )8 #!"  ' ( " " '48    '
I+H
( " $'#"')  " "#" ( ## 5 # ' 0  ' "
)(8 #  $) !6  ##9 ''   # >&)8 #
(! $ $$ "  # 6"8 ( )9 >&) 5 $$'&   '
1)T) #))  $#"""0 _!  "!: )$ $"8   "! $" !
)$'#" " " )"  ! '9 44'# 6#  ) B #!"  4""'
(!6 # *# >&)0
 448 $#$ 5 !#6' E $ 5  #:#   ''    #$P8
 ' " 6 ))' ) K' &"  !.:$1' 68 ( "
") ")$  4 '0  "8  448 ( !# " $"' 5 !'
""14 8 (8 "  " 6'8 !" $" # 6'  #  )) 
! 8 )" 6'  ""# E !^  "# (! #6 !'  
'"   'P0
8 $ "8  4 #)$  R C#D S #)) R '" S8
" #&"" $$"" $" '6 " #8 $"(  '"8 $"' 5 !#
(  $ 8 " ) $"' 5 !' 1)T) " !  " ""#"0
 '8   ( L :: C#DO8 #!"151    (! " #" ''
#))  #   '"8 " # #3 $ >&) 5  4" #)) 
$ #  !'  #)) " "#  ')  ! " ')
EL44 "#&OP  ):   ' EL)  :&OP8 )"  #))  ):"9
I+G
$"4#   6'0 E&N >&)8  448 "  &" "  "
B  ' 1)T) !" (  "# ") ( )9 5  $""0P
I+H
"8 "  F  448  C '4  ' #)) '" " $""#" 6" % R  #""#
 '"  # ( !&)) "!$$$ #)) K#)  ;$8 d# 5 "" $$" 4#"  "" $$" 4#'"8
 "  #)) ('8   '" UC#DV B #!" ") 6)  #$" 6"  6"    (
# #""# $ "!$$ ')  #""# ;'0 S E C8  F  448 " "  
& &) N D8  #D N  [" c : *& \8 ) *& <-<-8 X8 $0 A@0 "  ""0P C
'"6  )  R C#D S 5  T #$  '" $ 5  $  ! #""# 0  ;$"" "
  " " "$  $6 "!$$(  /:"9   '0  # ""8  " )" &'"$& ( >&)0

<I+
'( ( ')( *  )+,-


  ' " " R $"' S 5 !'8 #)) ! (  $$& <<H 
 6"8 #!" $# (! " 1)T)  ' #)) ): "  $#"""
  )4"  ! B  96 "  6        #
( " L""   O8 #)) " !$$ # $""  
#  %
Il est le Sans-fond et le Fond, et dans la naissance ternelle se spare en trois
qualits, cest--dire en trois personnes ou aussi trois principes ; il ny en a
pourtant dans lternit que deux en essence, et le troisime est comme un miroir
des deux premiers, duquel ce monde est engendr, comme une essence
saisissable dans le commencement et la fin. 430
 ' " $'"' #))  $ #  ! %  $$ 5 ! )
 !;" $" &"  8 " ! '0
 # $8 >&)  6 $" B 
'$'  )T) #&" "   .   '  %  &"   $ # E(
>&) (4  ""# % R '  S8  !4) % R ' 2 SP8 !:  $"
IA<
 ' 0  ' " "  ""# '8  " ! )
' 
"14 0  " # 'K5  '"   '  ! "
 ' 0
 4  # $#$) " '')" % " "" " "
 4'" ; ('" E. 7P  ; $#$" E   P B  ' 96 
! )  " " L   B  ' O B 48 " "" " "'$'"8
&'#&"'"  44'#'" !$9" " 4#" % LAB0  3   4  
      1  O0  )" # !'# ( ;"   ##$ >&)  "
'4"  )0
 &'' ; " $" '6  # # ( "  $""
$'#' 8 $"( >&) "") ;$#) " "" " 5 "
IA+
R < 9 S0
  # 6"  >&) ( " 6" '#' "  h<<H  

I+G
40 /:") /)8 8 @ % L   " D "8 "   &"8 "   "  [1`  \48  "
#& ")  C"B " ) " " 6 &)0O ER #  !"  " ( "  &"8 "  " 
$""# ')     9  " " T"0  $ "   0 SP   1)T) !" $"
 " )"  ""# %  R [1`  \4 S >&) 6 #  ##9   " $"' %  "
##'"' $  :)") 4 )8 ( "4)  &'  &' B #!" 5  # ')  " #8

( '6 !  $4 8 1)T)   6") $&"$&(  &)'(  X "9#0

430
F 5   4+ 5+ #+ #) L MN 
 2"

E
+ 
   
 O" E 
>
N"  = +  
> $+   
> $  P

  
 NO"C  VO>   
+ 



    !"
   >
  +  O 
  +   "=    = " 
N
 "  ==
 S

IA<
40  .   ' 8 8 +?8 78 $0 <GH0

IA+
" R ('" S " " 4)"" R . 7 S  "#&') "$' >&) ( " ' "   )$" B "
$#$ #  ! #6'0 E  H  K 8 8 8 <I8 $'#" " !44)  h<<H   - & 0P " (
"  $"" $'#' )) #'          Eh+GP8  6 'K5 # "")   ' ; ('" & 
 '#)$"   0

<IA
            !  "!#  $#%      "!

1 E 8 6 # "!K   # #&)(8 ( a !"") "
"" " ; '')" #&:)("0 " ( # "") "
"" ; ('" $ $$a #))  #"'(# #  4 ( 
' 96  ! ) % "  /0  /8  448 >&) '# (!
IAA
#6  R    < 9     9&9 9 S B 8 " " ('" 6
T #" ''"  )T)  (   '6''8  ( " "" " "")'"
; ('"8 # "4 (  ' 1)T) " '$ "  "$&9  
'6''    " # 
"14 0
 # $8 " 44)"  >&) 4
":"9)0
 ##$ >&)   ' " #  !T & ; %  ")
>&) ) "  )T) $ " ""8 " ('"  " $#$"8 )"  $" 
#  ' #))  K   ; ""   "9) " 
IAI
)8 # ( "4) (")  '  ' $ ## 0    "
 9   2" " 
"14 8  4  !"$  )  #!"151   2 B 
448  )8 $ "  44'#  "  !'8  $#$ $"  #
'8 )" )4" " '' '$:'8 ( >&) ))  ' 0 
#) '  $9)  $$   '  ! 8>&) #)$(
 4 "9) " #&""  #& ! #W'  9   2" 5 ! 
 ! !"$  ' 0 E  " "  # 4) 
" ")0P  ) 4# 44## #"  ;)$ " 4#" 
" #  "  " 44#'" &'(" ;("  "!;$" " !
$"" 5  "6 K"(! 0 >&) 1)T)8 $'6 #  
":"')" $ " #"#   $ " $9"  " 6"8 
!' (! (("  "  " J68 "" !)$" "   "0

04 2"
%% = '&# >   #  $ %%  %

;4  "" %    ! '&# !  "+


 " #"$ #"  " $""   '  " "#"
)'$&:"(" >&)" #" $  ')#& #"  !;'9" B 
 6 'K5 $'"  2#  <HHH8 " !'  (!) ; #"# 5
IA@
*# >&) E !$9" ;8  9 '(6 5  6' $   28  2"
'(6 5  6'   5  )9  !"$ 5  ## " ; 6'"8
 2    )9P8   <G,@  )8 #&N  " E$ (  9
#"$  R 9   779   S8  2"  R      779   S 
IA-
!"$ 5  R    779   S P0 $)9 68 # ')#& 

IAA
/:") /)8 8 +< % L
 [ [ "   6  "#&4 "#&8 " 6 ) 44 O
ER   ( #'8 " 6" $ " ('" #))   '6'' SP0

IAI
))  $" $" # 5 . Z !) $K' $  )8 !"1 $"  44  4) ! R  >
  S % L  1    0 O Z

IA@
) ;8 R  &"$& ) *# &) S8 $0 #08 $0 +AI1+A-0

<II
'( ( ')( *  )+,-

") $" ''  6 '8 )"  6 $ "6 #&#& "" ;)$" " "
$)9" J6"  >&)8 ( )( #  #""#8 " # " 
 " &9"" " W ''" $ " J6" "6"0
"8 #!" "  K 07 #   / (! # $ 
$)9 4"  "") ;$# " $""#" 
"14 6# " ""
  ' % 9  2" " "  4'" ; ; 6'" ( "!$$" "
IA?
! 8 !"$ #6 'K5  '4 $" )""' 0 8 # ' " $"
(   4"(  #&'8 4#  )" $#"" ) #)$" 
#)' ! 4" #&)(  "(   # " /6" 
IAH
 $&  0   " ") "!$$: " " '(6#" ''"
" # 6 $ $' !")  !J60 "8 'K5 " " ; '"
"6" EK A  5 &  1    H  K P8 6 )a"'"8
>&)   #" '')" &)'("8 "!44#& $ 5 $  !)$"
$#"  ) 4  '4 & ; " $$"  !    '0
  #""  6 "  "  !J68 $"" 4"  "# $ 5
$ " 1 >   9 < $ ""  $# 5  )'  " 
"14
  )4"   ' E5 # ' 8  #)$"  K 07 # 
 / 6# " J6"  <-+A " '6'#P0
 " ") )$  96) '4  ')#& ( #"" 5  4
" #"$ #"  5 ' !"")  9   ! #))  6''
'0  $  44 $ "6 " #)$""  >&)  $    
" ''" ) ) B  "" " $" (! ;" #&N >&)  
4; " ## #" 6"8   " " ( "" !   ' 
$( " """ "       !.  &        K  
! "  "  !J60
 &9" $$a  9 '")' ""  $)   \"["D %
Dieu se diffrencie en soi-mme, comme Sans-fond ou comme Pre, comme
Fond saisi ou comme Fils, et comme sortie du Fond saisi ou comme Esprit ; ce
Ternaire du Centre de la Personne divine devient objectif dans la nature ternelle
et immatrielle et se rvle ternellement travers sa nature. 439
   4#  9 5 !   2"  ' $$a $')(8

IA-
 "8  '  77  
8  ""8 #D 6 F D Y /"8 6)0 0 "8 \8
<G,@8 $0 +H0 E" K ')" ))' ) ( R
        %  >  
90 < S0P

IA?
 ##$ " 'K5 "(""' " "       !.  & 0

IAH
"8   K) " " $)" 6"  >&) " " $" ) ''"8 '# ( #!" R  #&" !;'#"
4"("  !$" ' 4" S8 R  4" #"#' 5 " &9)"  $" 1$&:"(   $" 1$&"$&
 S8   ) " R # S E$0 #08 $0 +I1+@P0  6 58 ;#'"8 " $#$; '4"  >&) 
" '$ K)"  5 40

439
$  UOC+ $
 [== "+   +  8#B . 


<I@
            !  "!#  $#%      "!

#  # !$$&") 


"14  R $' ( S ! "K $  K (
!$$ $" 5 " ) 0  ")8  448 ( ! " R 1 """ S 
9   2"  ' 5  ' 1)T)8   ( # 9 96  
"$&9   '6''0
#"1"  " " !"")  9 5 ! 0  ") ( 
9 6 $W T  4'  ' 8   ( $)9 "#  #'0
! 8  448 " # 1 5   '8 #!"151   &"  
$'0  :  5 #$   44#' &'( %  4" #"$   9 5
 4  ' 8   #49  " !  '8 #  ' '6 
! B 8 #)) !44) &" % R   ;  * ;  * 
II,
7 4  =  5   * 7   *  ; S 0 "8  9 #'8 )" 
" T #''8  #  ' (8 "! #"  $)9 6#'  
6' 6"  '8 ! " $" )"  ' $ 
"14 0 8 R   
II<
   9  ;      9? S  9  $ #
$" T "")'  ' 8   ( #1# !" 'K5 $"  !#'' )"  #'' B
')"8   " T  $" "")' 5 ! $"( #1# " ' 5
 $'0 E 6  (   
"14  "!##  $" 6# "
#"#"   &'  0P
"  /0  / 48 >&) ) 9" #)  '6 # 
##9  #) $)  !  # " ;'' $ $$  9 
 2" %
Dieu, en tant quil est un esprit, ne saurait tre ici nomm Pre ou Fils, avant la
rvlation par le feu dans la lumire ; l Il sera connu comme Pre et Fils. 442
>&) 6" #    (!""# $  ' ")$0   )) R   S8 )" 
#6   $"  #4  # 6# !"$ 8 (!  " ") $"
"'$ " " "" B  $  # $" ; " ##$" 
'  % 5 (( T 4)( E' P  5 !"$1 16 E3  P8 # # (
>&) 6 '" #8 #!"  # ( " "" 4)8 "" )9  #)) ""
;"#0  " #  (" 
"14 8 (  "!" $" # '6''8
#!"151  (  "!" $" # 44'#'  $#$" "#" "  6"  
'0  # ""8 
"14 $'#9  '#"") !677 8 #!"151  
 7   " ""# "  44'# B  $'#9  ') "
)4" #)) 89&9  8 # 4"   "  "" ;8 #))
##"" 5  ' E677  "  ; $ T $"  #" ; ""P0  "
$ #"'(   ( 
"14  "  # #" T "")' 
9   2"0
 "  # #)$ % <P (  #"$ #  '   9 "

II,
&"8 -  8 6  8 h +<1++8 ? '?8 +-8 @-#1@?0

II<
&'   '8 .   9     &   1    98 8 ;  4"8 "8 <HGH8 $0 -H0

442
0>  0 "+ 555+ H L ME + 
  E  +  
 [    4  
 ! "  O
+  V
[== "
    ,  + 
O
N 4  
! "  S

<I-
'( ( ')( *  )+,-

$')( $  $"' (  $' $" "  &"")   B +P
( !"")  9 5 ! "  "" $')(8 #)$  
##9 $$&(  ! 8(  "" 5   )8 )" "" 
!69)  4   ' "  #:# 68  #1# !$$a  44 (!
IIA
))  !677 8 #!"151  #)) 4 $"' 
"14 8 # (
 #)$'&" !"")   "  9 6# ! B AP ( "
#'" )' '6"  #''   !#''  " "!$$( 6)
 '() 5  $"' >&)8 ( )( " # $ " 44'# 6# 
# ):"( &'  )$: " ;$"""   ""#  
! )0
III
" 4 (8 $ >&)8  ' " L  B  7 . O 8
#!"151  
"12 "" B   "  ) 5 ' " " 6""  #
'8  " 6# \"["D (  2" "  2 "" E7L ' P0 
"!;$" 5 $  # #"  6 ":"')" #  !'(6#"
E c 98 ' c2"8 "  ' c"$P8 )T) " ! : $ T $' $
II@
((" $"""  !J6 1)T) 0  448 "  ' " ! ""8  2"
 " T  2 "" $"( #1# 6 T   '"' $ " "
"" B  9  "  $" T ! 8 $"(  '  '" (
# ( " "" E7P   # ( " ""14 B 48 !"$  " '"
 "  2 8 $  )T) " ( # 6(' $'#' ))8 5 "6 ( 
' "  9 ##' "  """"'8   "!##$   # ( 6
6   # ( 6 $9" 0
 )$ 4)  #)$  ( !"") 
"14  9 "
'#60  448 >&)  '4 $"  " ! #))  98 )" #!"
")  4" (  2" 4 " $$ " !'#) 68 (! 6 
9 "  ''  '" 
"14  )  R 9 S0 
"14 !"
# "") 5  " ( $ $$ 5  ' 1)T)8 #!"151  $
$$ 5 " )4" "  4 B 6  4) ! ' 8 ! 
" T #)$' 5    " T  4 "")'  90  " '6  (
6) 5 #  ") $)9 (!" ! 8  $" !
'(6# 6#  ) ' #"  "$  $'"$$" "
!""#  $'"# ! K ( " $ '  "K 0 "8
"(! '  
"14 $ 1)T)8   " "$"   ##6 #))
 "8 # !"")  9 #!" )( " ##9 $$&(0
!44) !  '(6#  " # T ( '"$#6 %   $
$$ 
"14 R 9 S ( $ '4'#  2"0  ;)8 #!"  2" (
  " ! #)) 98 $"( #!" $# (! :   2" ( 
IIA
40  1  8 X8 AA8 #'8 $0 <H<0

III
 # 8 8 G0

II@
40  .   ' 8 8 - Y /0  /8 8 -0 " " ; #"8 # "") " ')" $ ;8 #
 9 " "  '   (! ) ""14  !  $" B  2" " 6 " # #) "")'
 '"8 #!"151  5  6' (  0

<I?
            !  "!#  $#%      "!


"14 6 90  " #" ""8  '6  $" " '(6#"
 " "" "  " ##$" >&)"0

<4  " 2      "3# 


" 6"     4  9 B "  " #  2"  )) 
!69)  ' B "" #  )   "4#  !"$ "  ":"9)0
" 6:" ( "8 $ >&)8  9   2" " " 4" )')(" 
4)9"8   " $ ( 4  !"$ E# (  6  6 6" 5
' " #"$ #" 6# " "" "P0  )"  >&)
" ' 'K5 # $   H  K 8 8 <8 <I8 ( " 6" 
#)) %  "  !"$ : $"" 'K5 )0 >&) " "6 T'
"(!   $ B   " $ #))  '4 B "" " 4# 4#11
"" #"" " " &'   " (" )$""     4) 4;0
 "!: "": $ "  - 9 (!   "" J6" %
Il y a donc une opration triple [dreyerley Wirckungen] dans lUnit ternelle : en
tant que lUnit est le Vouloir de son soi-mme ; que le dsir est une vritable
essence du Vouloir et une joie ternelle de la sensibilit dans le Vouloir ; et que le
Saint-Esprit est le sortir de la puissance [das Ausgehen der Kraft], comme on voit
limage dune herbe. 446
)"1" ; )(" ##  4)8 )" ( "  " #
6#  #   $"'0
"  ! (! 6 " # $""
II?
!;$""  R C#D S  >&) "!' 'K5 "6 $ (4  ' 0 
" )$:' # 4"1# $ '#)$"  )6)  ( " 4 K "
! )T)8 ^ ! $ " !'8  '"  "1)T) ( " ""
"1)T) "  ""'8  !;'"  # '" $"4' $ !"$0
)(" 4 (! #6    !;$"" R " "& S $ R 
" S $W ( $ R !') S8 $"( #!"  5  ""6  6
R "& S ( >&) $#9 0  !" $" R "4} S  R ) S B 
#8  )$ 9" 4'()) " ""4" '6'"  6 R "& S8 "
IIH IIG I@,
( R " "& S 8 R  " S 8  # R " " S %
  4)" (  $) !"" "  )'   ""# 60
#  #" )"  #"$  5 # !R ') S8 " $'4'" #
;  #" '#"8 (  R ') S $ R "& S8 !#
446
- &+ ^3 L M 

>>  C" 
 O" N L 
 N 
   + 


,   O C  
 + 
 O" 

 N=
 C  + 

 ? E 

"
 U = + O    E W   U    S

II?
40 6"8 h<<H % L 8
&  .0 "  :: C#DO0

IIH
40  1  8 8 @   )( 8 $0 <,G0

IIG
40  # 8 8 -0

I@,
40 _"" &"$&#8 8 I0

<IH
'( ( ')( *  )+,-

 #  # ) $ * /#'8  (! ! $  " " 

I@<
)8  ( $$" ') R  " S $ L " "&O 0   #
" ")  )8 #  "$#  ""6  68  ( >&)
1)T)  4 "8   ##9 #  $"( e4   (!)'  "
":0  )$8  448  $  6  ":8 !" !$   >&) 5 )
  8  $  6  #8  #"6   :)#'  !44" 
 $""# #"' $ !"$0
 )( # ( R C#D S #)) R "& S " " )" (
 "  )6)   :)#'0 !"$ " " K" '4 $ >&)
#)) ;' ; ; " ""  ')" #)) ' 5  $#""" B
$" $'#"')8 !"$ " #3 #)) !"#  #&' !#&) 
$""# ' "$   "  )'' %   )T) )9 (
!& ( $"" '" !""#    4# ( !)8 !"$8  4"
"  4#  !' '8 '" !""# '   6'8 ( #"" 
 6'  " ""0 !"$ " #  " &"  !#''   ' " 
#''8 "6  $"$#6  $'0 2 ))8 
1"$ 4 $
#"'( K"  "  "   6' B R .0 " S " " "6
I@+
"::)  R " S 0 E '4  /0 \"["D " ;# " # $0P
 '4 "96 #$   $9) ##8 #  )  6
!;''  !"$ $ $$  9   2"8    $"( ' ; ;
"" 6# "("  " $ #"' T #""0 !"$ " "
#)) ;' 5  ' 1)T)0 )$" 4" # !;) %  " 
  )$ " #"8 ( " $" $$" 5 " $  (!5 " '#8
# " !$$ # $'#" '#"6 " # $0 E 448 " )T) ( 
'4  !"$ "  '8  6 $ "6  2" " "" 5 ""
4#" %  )$3 " " W     #''  !#''8 " "
"4#  "  " &"  !""# 6  " " $$  0P 
 "  1 5  # 6 '48 "" "1$'   )T) 
"  " "" 5 ! $  " &" "   4# ( 
##$ !"$ " !'#) ''   #8   " 6 (!  "
$1T  4  $" 40  4 ;) "44 ')" 5 $"  (! 
"  ""  4) '468 #"$  5  "  ')' 
! 0

I@<
"8  
 )8 8 @8 "( >&) '# % L   " "& 8  " "& " " C"  
   "O8  &:  % R  '" " 44"0
 ') " !"$   6'   '" S E 
" " #&""8 <GG@8 $0 -@P B # ( " ")  5 4 ##8  " ( * /#'   $" ")$)  $"
K") $ % R  '" " "8  # " " !"$   ' S E 
  " #&""8 <--G8 $0 +@P0 40
"$8 $0 <,G0

I@+
40 $ ;)$ N 2 6 
8 8 @ % L
 "     [ C8   " "8 " .N  
&
N `%  " C )#&  F    " " ) C " .N"8 [#&"  " "0O ER "8
 :     ' '8 (! " 1)T)8 !4 " J  " 2" B  # ' 4  $""'   "
  '  J8 ( "  "$0 SP

<IG
            !  "!#  $#%      "!

A4  #  $ %% "   #  


;)" 4   ;8 ( $ " $'" #))  ":&9" $" $'#"
" ;" $'#' " B " : 6" !"") 
"14  98
##)$'  $'#"" ##   )T)   '0 # # ( >&)
: '# %
Dieu le Pre enfante son Fils dans une semblable Volont ternelle, et, en dehors
de lenfantement (comme puissance divine), sappelle non pas le Pre, ni Dieu,
mais la Volont ternelle et sans-fond de quelque chose ; dans une semblable
Volont, il faut entendre la naissance de la Sainte Trinit, mais aussi lorigine de
la nature et le commencement de tous les tres. 453
 ; #"  6 $ $'"   $$&(  )9
#$&( B   "  $ )'8 $"( ! 8   ( '8 
44#6)  5  #" ! T $"4 B !  #W'8 ')"8 
 ( # ' " )$#$  $ "  #68  $' # 

"14 #)) 9 $$a # $$$'0 E 4  9 5 ! 
$ T $"" ( "  ' '   (8  " 6" 6
(! "8 " 
"14 8 ") )'(0P !" $( >&) )
!" 6# 4"" # "")  )   ! ) %  &"  
$ #8 #!"151   &"     48 ! " ")  '
' " " $' $)6 EL  B  E  3  A BOP8 #!"151 
 $ '#0  9 !" # 9 ( " !4) B &"  
$ #8  !:  ( 
"14 0  $'#"8 5  ' '))
#D& EL  K4    'OP8 "44 5 ) 4 ; "
""#'" $ !"") " "" " ; 44'" $&""  ! 0
 $ '   # '"6 (  9 96   8 #!"151  "
" 5  6 4'  #  ! 8  " ! $ 8 5 )1#&)  
#''  !#'' % $" $9"  #'' (  !#''   ' ( " 6 'K5 #&N #D&
I@I 8  ( "!' '  '$ $$ $# (! ' $  E#!"151  $

" 5 6"P0

453
F N  E  + 455+ 86 L M5 O  O"  E
 4   ! " + 
 

ER" ' 
 E   U = *   4 +     E P 

 O" "\
   V  O L 
O  
 E
 ? F> + O
 2 

 .  
  = " & 
 O
S

I@I
 /a #D&8 !$$&"   '' '$""  ' B #40 CD8  0 8 $0 #08   IH8 $0 @,H % L 6D
[ "  #Tg  [ &   WN8 "   ) " "0 ) F #&  6 #&  " #& 
&) " #&    $"W8 " 6 "  a#& "d   "#&40 #& "$#& [a#&8 N ") &
& F   D  6&a#&  >a#& g0O E  0 *#N:D Y 98
)" XXX 5 8 
/#&8 "8 <GGG8 $0 <+@ % R  '# '$  " " #'"   6  (    (! "  1)T)0 
 " #   9   2"  
 "$  " " ""8 $  ( #&# """ " " $$''0
* " 6) ( # )9  " # $"  !#'  )  !T 4'#    60 SP  6 # !'#&
  44'# ' $ #"   '' )$#$   6' $#$8 #40  ) )8 ?,G8 ?8 #' "$8 $0
?<0

<@,
'( ( ')( *  )+,-


 ! "  1 5 )T)  98  $ #"'( 1 5   '8
#!" # $# ( !4) #"  )"   E6# !4'P  
(( "  '   !4' 60 !"  " $ (  '
" "") #3 #))  "#   5  4" 1
E " "" 6"P  ;1 E6# " #'"P0
 9# ) 
$  )  "$'#4(  ! (  (! '$  "  
'8 >&)8 (   #3 #" $" 6#   #&#'8 #49 5 #
  E")''  # " "" "P  4#
$ #60  9 "!;# 5 " 6; %  "   '8 $ ;)$
  9   2"   2"  !"$ B $ $$ 5  '8  " "" 
! E '  ' $  ' ""14 P B 48  " ""  
' E' 4)' $  'P0

"14 8 ( 5 8 "   &"   0  :  "  
6#  !&))   '8 )" $   6# ! 8 ( "!$$
$ 5 5    0  ;$( (  ' "  K  #8  " (! !:
 $"    ! 0  $  6 $&"$&(8 ! >&)8
R  I  - S8 #"$ 5 !  8 ( "     8
I@@
m$jD K t"fK 0
48 "  ' 96  !4)  ( ! "  1 58 #!"
"" $# (8 #)) " !6 $$"  h<<H   1 E 8 !4)  
(  #" $$)  #6' E3 P B  !#6' "  )  
'    ! 0 " !" # 9 # # 6#  )8
"6 (  ' " 5  4"  '    %  "  44  ("
 R      1    9 S EL  '   ? 0 OP8 # (  ( (
 !T  '8  $ ""# " 
"14 E>&) "!  " #
$ ; '#"   H  K 8 '#'" " " $" WP0 >&)
$ $ "   ' #))  R !         
  = S EL    I    3 7OP8 # ( )
(!' 4'8  4 5 "  B   # T #" '' #)) 
#"8 #) 5 # ( 6 ''  ('   .   ' 8 8 G0   "!
4" $" ! 6' # #8 # "  ' $ T #" '' #))
 #"8 # !" $" 5 !'  ! E# ( #" K")  
I@-
.   '  P8 )" 5 !'    B  4 # 44# !)' 
"  '8 #))  ") " #&"" #''" E# " ') 
I@?
#"  
"" P0
" 6" $ #"'( # " )T)" ##"" ( " 6"
''"  h<<H   - & 8 ( $'"  ' 5  4" #))  $ # 
!'  #))  "#  ')  ! 0  $ 44) ( "

I@@
40 89 <8 @,G G0

I@-
40 8 $0 <H<0

I@?
40 78 $$0 A-?1A?,0

<@<
            !  "!#  $#%      "!

;"  >&) 4" ; $$"   '   ! ""14 4) 


") #&'8 (  (  "# '#"" 6 T '  " ;
'" " (  " ) " " 44'" ))"   #0

0!"  *
 ##$ >&)  )  " &'' ;0 "8 " ! $ "6
2N 6   "(! 44) ( >&) "!' $$"'  R 9   7  
  9 7 >  -    S8   " #$  ##
#))  5 " '""  44) (! " $6 5 R   & 
I@H
9   7  7    !    9  S 0
! $  6 &'(8  4 $W "   5 !'6 # ( >&)  '
" #&""0   4  " # "  ' "  #))"8
&''  !&' ):"(8   "":'  ##  6 "# ( 6
T "   $ 
"14 6# !' 4# #""(   &'8 #  ( 
 $6 (!'#&8   $)9 44#' #"" 5 # !' $$&( 
! 6#  #  0

  ("   '8 >&)  '""'  ")$#'  ) $ 
" " "$&"#" #)$;" B  "!" ''  C  $$#&'  #"
I@G 0 !" $(8  $ 6# "8 #&N >&)8 #""  $  ' $

$  R  S E   0D P8 # ( $$ $$') 


I-,
# $#" 0  448 ( >&) !"# $"  " $#$"
#&)("8 " ('"  " $$''" $ '" " 4"   '8   4
$4" " " ""  ) ; " $#$"  !""# E    % 28
)9  ;''P8 # ( K   " " #0  4  " 44'"
##$" " " #" " " $"' B >&)  $6 $"8  448 5
 !44) )(   ' 6#  # " $#$" (! &' 
I-<
#"  (!  "') 5 '6$$ B "( $4"  # " 6
I@H
2N 6  8 L" F  & *D >&)" ) "  N& 4 ""
#&4% /0 
/O E<HAAP8  12  38  0 X8 $0 #08 $0 <-<0 E"  ""0P

I@G
 (! $"" T #" '' #))  $) $'"   &'"$& ) 8  C 44) #
9" #) !'   ''    ' % L3  'W .  K U 1 U ? ' ? 3  K U 1 U ? ' W . 
'0O E L 8   5       U  /? K   3  4 D    
I  4  A  2 L  A 1 1   1 8  #D 6 *& \8 ["8 <-<H8 K B
' " # "::)  ' 0P  6  ;$"' ":&'(   &'   C "  # '# 
  .)) % LH #  -  B  % N N  C ")"  N C" &O8 
3 7 E  8 /  8 .""[N 8 C" 8 *& +H8 .4 +8 +,,I8 $$0 <,,1<,-0

I-,
40 N& "6     8  F#& 
#&448 $0 #08  0 <,8 $0 <? % L_)  ) U000V% 
[ "#&
"#& C" }&  6 & c  #&  : &%  [  #& "#& 
$&8
 
/#)0O E" " $#$" #&)("  ":)(" ( " 
 E 
NP8 
4 E 
#&4P   /#
E  _#D"P $6 ;1)T)" T 6"'"  " "$9#" E" "  
N "  "8 "  
N "

"8 " $) 


N " "8 $) $ 
4   /#P  '   $#' ; #&"" #$" 
#$"0P

<@+
'( ( ')( *  )+,-

##'"8   4  '' (!$'  ' #))  "#  $ #
 (!&:$"" " ""#" #&)(" $#""8 # (   
44#'0
4"8  &'"$&   $  ) ; ;#"  " "#
&'(8 "$'#) " " J6"   )'8 ^  " $6 5 )a" 5 
4" " '')" &)'(" $#"" E " ;$P  " '')" ;
E " '$'P0   6 " "")  9  2   2" 5  )98
$$ ! R 9 S   ' R 2" S8  4  !"$  $   
44'#8 $$#& " ") #    4  /  

""0 /"8  4  9 5 ! 8 #!"8 #)) " !6" 68  $"
 #)$ (  9  8  " ( ! "   &"   
I-+
#"  # ( >&) 44) $ $ " 6#   ' $"" 0
!" 4 )' " "#" "  " "#" )'$&:"("8  # (
! $ ""  '  '"#"  )  ! $ "##  #0
2)8 " $$;)"  >&)8 (  4  $" "" ")" "
" '4" "#"8  ""# 5  "'  #4" " ( $6
! $  !#))"'  ! 5  4  9  ! $ 
!#)$'  !"$8  1    8     2"0 >&)  " 
) 4  #40 " ((" #&)" ;("  $#9   # #"
6 '') "" )("  "" $')8 $ "  5 !" 
#8 (  " $" 9"  5 ( ))  " $""'  !& ; 5
!&'' ;0  $$  )$"8  448 >&) $#9  5 #" ) 4#" "
"  )8 ( $  4)  $" '4)" $""8 "" "!
;$(0  '6  &'  "#0 !" $1T # #4 ' (
'"" 5  $" '6 " "$3"  "" #" 8 4)8 5 "  
$""6) "  #J   #  )" ( "" "6 "    0
4"8 )T) " !"""  >&)   $" K  $ ; $#;
$ $4" $a "$$8 )T) " " $")' "6 '38 $#'"
"  #; &"( " $'#"    "" J6"  " "#  
"#' $$"" #)$'&""0  448 )T) "  )9 " 

'"   "# K"" ! " ;#$ #)$' 5 
; 6" 
; $6#" ## "  !)$8  "( " #$  9" ' !T '$)'0
$$" " (! <-+<8 *# >&) $  $  #)$"  6 $
" "" ; ##""  #:$1#6") E "!  #     8  
I-A
1A1 7 B  
    P B #!" (!5 # '$(8  " $$
I-<
408 $ ;)$8 K   0       . 8     38  0 8 " 6
C1#& #D8
#&[ Y 0 8 "c
8 <G-@8 $$0 A++1AA+0

I-+
 K " " """  #" " !)$#$'  ! B #40 H  8 $0 #08 ?I@0G1<, B <,?,0++1<,?,0A, B
<<<<0+-1+?0

I-A
&" D 44)  6 '#' "  #" "   H  K 0 "   "" '$a"
E  1  78 X8 +P8 >&) " $  )9)  R   9     S EL     / OP  
" R   9; S EL7  K OP0

<@A
            !  "!#  $#%      "!

# " #" #'9"     /#&&8 "$ #8   #&#


D" \0  $) 4 #6#  #:$1#6")  <@?I  # )' 5
N "  $"8 $"   
; E#!" !"  "# (! 6
4P B  "# 8  '#)) #8  <-,<8 4  ) ;'#'0 >&)
 $ !" $"  $" " "6 ( #" )T)" ##"" 4 $'"
# " # $"8 / / E   ' $#&P8 (  ) 5 $ 6#
I-I
" '" ##'""(" K"(!5 " ) E  <-,, 5 <-,-P 0  ;$( $(
 K 4'()) "" #"$ " 5  #4 "" '#" (!5 " " 
#4#0  #)$ (8 ")$ # 8 '$6  $#8  6 "
) $ 0 48 " """" "" ( "!'96 $ " !)$ 
" " (8 5 $  <-<H8 "  &T)  $#& # 5 
##"$#0
"  #:" $"8 #$ 8 ( >&)  $ T K'  $"  ;'#'
$ "" J6"0   " ") $" (!" $'" "  ' )# B
 8 "  6:" $" (!" $"" T " $ ('" " (8
   >N8 " )#"  " #&)"" J6 5    !)$0
;  \:' !" $"  # 6" B " 8 " "(" ' '" $ >&)
!T ' #))  &''(  " ""  ' K"4'" %
On est trop tent de prendre la part du thosophe, la bassesse et
lincomprhension de ses adversaires dpassant tout ce que lon peut imaginer ;
toutefois, si lon regarde de plus prs, on voit bien que, de leur point de vue, les
tenants de lorthodoxie avaient raison. Luvre de Boehme est, en effet, une
attaque violente contre la doctrine officielle du protestantisme luthrien, contre la
doctrine de Luther lui-mme ; du point de vue de lglise tablie il fut un hrtique
dangereux, bien plus dangereux que ne le croyaient les Richter et les Dietrich,
fort mal renseigns sur sa doctrine. Cest leur ignorance que Boehme doit de ne
pas avoir subi un sort beaucoup plus rigoureux. 465
" !" $" K"(!5 8 #$ 8 ( " '#"  >&) 4"" " ;
$ !" B " $'4'" $ !&'' ; ( ;  \:' "  )
!&''"0 "8  <-+I8 >&) $6(  4  ) "  >N
6#  $#8 5 >N )T)8 #&N *& &)[8 ! #  '" '
I--
 3 A -  0  )" '$( ))' ) $  $ !
$)$&8 "!$$" 6)) ; LB2 
E    
I-?
1O 0 >&)8 ( 6 $ $)"     "#8 " " #
 " K"4 6  " )#$  +- )" <-+I8 ((" )" 6 " )

I-I

 # $8 #40 C1#& #D8  ? .  K A '   B L  BA / 8 \&&))8

8 <GA-8 $0 I+G8 Y "1.N )$8 


4 #   38  8 8 <G?-8 $0 AH1AG0

465
I 
 U>+ @ ,          A+ %&
 ? 
 %"+ 39+ #38G+  #8#

I--
 $  6  >&) " # 44 " ;$)' " " '$a"  5 0

I-?
* #)  #&8 # /" ##" $ )8   0 #&!" }( )
#&41
8 

`)#&
#&48 #40  0 @8 $0 AIH "(0

<@I
'( ( ')( *  )+,-

I-H
0
')"8 "(! :"  # )  #&8  #" ( " 
)"   #" 5 " #98 " ""  5 " $"'" E ##"
" *# >&) !T $' "  8 #40 8 <?1<HP   4")8   "
4  ) " " )" &'(" '6$$'" $ '4 " J6" 
&'"$& E" '"   -   ' !" 5 $ $9" '$#&"P0 "
"$8  )T) #" 6 ((" '" $" W8 "  #"  ! %
# ( 6 "  "$"' #& #!' ! #  >&)0 " # 6 #)$"'
$  # 8 #& 6 #) g $#6   5 !'
##'""(8 $" (! ' )# $  40 " # 4 
"#&[#D4 " #6#"   $#"" "'" (!'  6  >N8 
$" $&$$" 6 '$6 ((" 44#'" 5 )$" "  % "
# ) " J6"  &'"$& 6 " "6 5 "" " '0  4"
 4 $6   #)$ "  $ $$ E(8 " "" "#"8 "
" #;   )"  >&)   K"(!5 $4 " )P0 )" ' "8
 $')( ( $$" " #& 5 *# >&) 6 $$a 5
#$ #))  (  $''"0
 ") # ( !  #& " $W ! # ! $&
$"  ! #)$) :( ( ! "#9 ) "0
!"8 $ ( " 6"  >&)  $ T #" ''" #)) ')
;8   4   $     "$ ) ( !' $"  "8 
  $  "" #)$"  #6:# &'(  "  ""#$'
)( ( !' $"  )" 
'"  )) ^ >&) '#6 "" #&"
  (  "'6  6 (! 4" $""'"  6   1 '4)  "
I-G
)"      " 0
" 6"  #" ( '8 #))   /0 #&8 R     
I?,
 9<4  4  7;4   94 !.  S 8  g 6#
$"  " T #" ''" #)) !&(" g" K'" #
!" "  "  #"'(#  " "0 /' #8 ) 
"" #6'" 6 'K5 "")'  #8 "$'#) 
'"0
E $$" (  )  >N8 &)`"
#"8 ' 1)T) !)
I?<
! #'# $#" P  $ # " )  " " #" 
*# >&)  #)) #;  "  >N8 ( !6 4)  6' 5
I-H
 A 68 *# >&) '   '$" '46 % " $#"8  
#&4#& [  0 0 &
N >N [  " ) `"8 F  4 F "  #D F#& 6  ""0

I-G
 $)9 # ) 4)   #  *# >&)   <-G, %  &' &   
$#& " !6 $"' ! ""14 6  ' E#40      - 8 8 $0 H "(0P0

I?,
: #&8 #  ;  !6 8 #D8 "8 $0 +H,0

I?<

 !4#  $#"") 
'"  "  R -        S  >N8 #40 -
   ?  5E  8  0 8 &"0 60 C0 \F&) Y *0 8 ):8 F8 +,,I8 $$0 <<1<+8 @@G1@-< B
"
#"8 #40 $#9) $$0 ?,@1?+H0

<@@
            !  "!#  $#%      "!

 $#&  ! $" 6 $W " "" J6"  $"  "
&9)" $#"" ')' ! ;'9" $'" "")' ""  &'(
#&)( "  60 #$ 48 #""      8
! $)   #" '#" ( " $""" );  ' 4"8 #"
N"  #'"8 )" ) #" ; ")"  !"0
 ( " '"" # 4"8 ( ( "  '  "'  ""
"$'#"8 #!" (8 )' " "" 44"8 *# >&) !6 K)" 5 ##
 )9 ""4" " '')"  ) 6# #;  ":"9)0  '
I?+
>&)  #"$  " K)" #)$9) 5  ' #&' 0
))  )(  &: % R
  % &    
I?A
    9  ? S !" 5  "  #' " 
):"( )    $1T 5 !$   # $#"  )
" "$'#" &''"   9    <0 !" $1T ') 
)) (  $"" ! '") ) 8   (! $ $' ""
44'" ))" #))  "'  6" "'" 5 '#  $#"""  
""# "  (T   $"'0 8 ; "9#" $" W8 >&) )
K")  )9 !;"# !  $#"""8 d# 5  "#$
R $&')'( S  '6$$) ( )9 ! 5 "" 6""
$ #" E2"8
""8 .))8 $)9  ;9) '"P 5 6" 
') $""6  !""#0
" # $#"""8  ' " #3 #))  )'    #'' 
!#''0  448  (!' 5 !  " #&""8 
"14  " #4
$" 6# " #&"" %
Il est bien la cause de la nature, mais il est et reste cependant dans lternit un
autre monde en soi, et la nature galement reste un autre monde en soi 474 .
 :   !a)     "  #'0  )'   #" ;
) " $$a " #)) '#""8 4  )'    #")  
"'$0 "  #   &"")8 # )'  ") '6 )) 6
T ""' $  '0 "  44 ( "  )'   6 #) 
44   "#   !))8 #  " #"'(#" 6"8 
$  6 &'( #))  $  6 $&"$&(0  $  6 ;8
#)) !'# ' )" % R      <   !H     
   Q ^ < &  T Q   9   4  9     
I?@
9     7    J` S  $  6 $&"$&(8 
 6  5  ") '##8 #15 )T) ( " '# $  "
I?+
40 \:'8 $0 #08 $0 +-+0

I?A
 ""#     #  *# &)8 $0 #08 $0 +A<0

474
F 5   4+ 55+ 9+ ) L MN  O
 2 
 . +    
  NO"C
   

   + 

 .      
    S

I?@
' )"8 97    908  0 *0 /: 448
$#) "#) 6"8  " 
#)"8 4"#0 A,1A<8 68 <G@G8 8 +8 +I0

<@-
'( ( ')( *  )+,-

 9  E<AA <<1<A@ @P0


!"  " $ (  &' "$'#6 '8    #''  
'8  ' ( " !'') :)( #&' !;$(  " E '' 
$6 #' $ 1)T) "" '#&  " $4#  'W)P0  ' "
" #"' T #""   (8 #" '' 9" " #)) 1 B
)"  $ "6 #&N " ) "   '$#  $$a
6 #))  &:$"" #&'    #'' 5 !#''0  $ " 
4# ! )'   6 #)) ;' 5  '' ")$0  ")''
 !'    '  " ) # (!6# $ " !)  "
"4) "  ")   #"'# '#&  $#"""
!')  !#$  #$0 E #"'# $  4) "6 %
''1' '1)6) '1)$#'0P
 ' " " #" '' "  # >&) #))  )' 8
6 ( #))  6'  "0  " ")"' 4  6 
4#$"   6' (  $) !      ") !6 (
I?-
"'$  #''  !#'' 0  ' $$a !" " " ) 
I??
":"9)" $&"$&(" (  "":'   ##$"8 #  .  T B
)"  $d  !'(6#' ( " #&' 5 # 4#0  448  $  !
 # )' 8  6 ; $"" ; R ) " S8 #)) " $$ >&) %
! #W'  "# # E!  "P   ! !))# E 'P0
!6 ( " "'$ " $')(8 $"( #!" !"$# ^ " K  " 
$&'")   ")8 ^ " ')  6   "# #  
!))#0 8 # 6 !" K)" )$  )9 ""4" % !&" "
" " $  ":"9)" ( "!44  $# (!" ! $" " ' "
)' " $$$'"  $# (!" "  )$'" "" "#)0
 ") !" (  )' 8 (! "!""  "" 
!.:$"""8  ; #")("  !" )' "8 4 (  # R  
I?H
! S #&' !""  #))#  4   !48 )(
4)  4 )  !" K"4' ( $  )   ):&8 ( 4"" $
) "" " #$"   #(0  448 # ( " 4 ' #!" ")  ) 8
 # ( 4  #!" ! " B !)' 8 (  $ #)$   )9 
4 8 #!"151    )9 !T8 )  " '  4 ) % $
$$ 5 8  )4" 'K5  ''8  # " 'K5 $')(0   "
1)T) 5 T K"4'0

I?-

" ( >&) !" $" ") #"'( " # $8 $"(  "   ' " 
"14
6 K")  $)  " $"" !  )' 0  W   ' 6 " "  5 )$) " "
T"  '"  4)   $#' B ) 8  ' 6 ") "6  #" 4) 5  )4"0 
&'"$&   $" # " " #"'(#" " $""'" (  44  6")0

I??
. #3  '   )T) )9 ( >&)8 #!"151  #))  $#""" !1)4" ( "" "
)( "  "# )T)  !T B ! #)) !  6 $" "  '  '  $""0

I?H
" 1 ; 8 @+I8 A<0

<@?
            !  "!#  $#%      "!

!)'  " 6 # 5 !'   "# # E# ( 4 P " 
$" )T) ( !))# E# ( " 4 'P ##$ 5 " ' % #)) 
' (! " $ #&'  K"48    "" T K"4' $ "
'#'  E !^   # 5 " " #"   )'   " )T) 
$) $#$P0 "8 " !   )  " " K" $&"$&("8 " "#"
 )'  $$"" #)) " K" &'("8 "  )" ^ "
)  5 T K"4'" '"$#6) E$  "  ( '"6 5 ""
K"  N !6'  " "" " 5  #(P0
 44'# " ":"9)" #""("8 >&) "  #"  )6) "
!' )T)8 "!' "  ) 9 '$# B  4  )T) #$
!'#) ! &:$""  $ " $6 5 ''  ' "  " 
 6'0  !: $6 #$  $"  5 48 $"(! ) ( !' !" $"
 (8 )" ") ")$0  '  # $$a $"' 5 !'
"  $#"""  '6$$) 6 B $" $'#"')8  !T #""
5 ! 8  '8   ( 5L    677 8 $$a #)) 
')  ! 0  6 #  " !)' 8 (  6
")' $""   ""0
4"8 9" " ( >&) #" 9  ' #))  )' 8 "
;"# " 6 )#' !T $""'  4  " !#D&)0 "  #" 
>&)8 (  ") $"  ' 5  #( 8  $#""" "!44#
$" )$#$) %  ' " "") '6#' #   #6 $"
; ;#" "   #0  " 6 "  $'"#  # $ ;
(  " ( >&) $#) !')#   '8  #&'#  " # 
K 4  "6  #  !   $' !''  ! 0 E '
!" " $" (! )'  4)8  $""  !#''  #'' ' ')
""' $  '$)   ' "  ' 0P  )( " !)$#8
# " 6" 6 (! " ") ' '"6' 5  ' % $#)' $ >&)8
 4 $  $" 6   " " ":"9)0
>&) 61 #"## ( " #"# )"  $6 "
! #   ' " ! 8  "1# )'  (! "! 6 K' Z
 4 " '"  5 ) "  0 " $"" (!  "!' $"  
#)$  " " ;#"  " # B #!"  " $ (8  
'6$$  &' "8   6  #4   '  !'0 
# 5 '$'  #  & ;  $6 " 5  $" ""# " $"
" 6''" #))"8  $9" 8  !6 ) ' 5 >&) !T $&"$&0

 #&$ "" )$ ( #    6  5  '$( "" '8
  "      $" "!T '#&' $" ) " #"  4
" $" 4 );  &"")0  '6$$) ;  " # 
 'K5 "44"))  )0 1T # # #  '1
") "" $ *# >&) 1)T) Z 1T ""  !11 $"
$30 _ (!  "8 #  #&  $ "8 $"(  ; "  "
"$$0
>&)  #" '6' "  ("   ' % "  /  7
E<-<+P8  ")  " " !8  (  )9 6  # B )" 9" 

<@H
'( ( ')( *  )+,-

 H  K E<-+,P8 "(! " '46)  ''   6' 


$$4  " ##$  ! 8  " #  5 ' ( 
"14 "
;' 5  ' % $  $)9 4"8 >&) ' " "  4 )
"  )'&  $$&(   6 5 ;#  # ( ") 6  #&
5  ')0     ;)$ '6  "   .   '  E<-+AP8 ^
  ! " #) 44'#'" %
La Volont sans-fond est celle de Dieu, car elle est dans lUn, et cependant elle
nest pas Dieu ; car Dieu devient seulement comprhensible dans
lengendrement, lorsque la Volont du Sans-fond senclt dans un Centre de la
Trinit et sexprime dans le dsir de la Sagesse. 479
 ' !" $"  6' B ( 5  '8  $$  )  
'6'   $ # $" T )) 
"14 0 " !")8 
$$a # (  "   ' $ $$ 5 ! " ' 6# ""N
 #&'#0 $   H  K 8  $ "("" "#&')() "
$"   )9 "6 % >&) $" ! B 8 ! !" $" 
)" " ' 5  B #))  6' " $"4' $  ' " 
&' #&'8  "!" ( ! " R ' S 5  '  $" $4
(! E$"(! " ""14 P0 /'  4  #" $"""8 " 6" 
44 #&N >&) 5  &' $ ( ) 1 5   '6'8   5
 #)$)"   )  ! ):"(0
 '4  ! #))  4 !" ""N 6 (!  " :
IH,
   "#8 $"(! " ;#"6) L     . O 0 "" !' 
! !"1 $"  R 1' S8 )"  " $    #&" ( "8
IH<
$"(! " $ '4 '  )$  5 !'' 0 !' ( """
" !'' 
"14 ;# "  '  " ""#0 _ #1# "
#3 #))  '   #&  B )T)   #" ' $"  '
#)) )$  " )" #)) 8   "" $" !T )$""  !'
" 
"14 8 $"(! 96   6'8 " ( ! "8 6 
6'8  '' ")$0 K  ' &"  !  96 # $" !
#)$'&" e6   $$ #)) $$" )'(  <  A  # (
IH+
$ 5   $"" $  )6" ##$  ! '  8 )"
! $$" $" $4  #8 (  5  "#   ' 
! 0
  '  " T #)$" " !  T #" '' #))
$$  $) "    6' E"6  ''P8 #!" $'#"') $#

479
F N  E  + 54+ )# L MF "\
    E +
   
 N+ 

    E L

 E O
 & 
 
P 
 O  
 
 2"
   - 
 F> 

ER"   + 

 ,
  =\ S

IH,
/0  /4 L\N ;#O8 h+ % R !  < S0

IH<
40  $)9 &:$&9"  9  E<A? #I1<I+ HP0

IH+
40  )"     /a #D&8   <,8 $0 #08 8 $0 <A< % L32   4  B2      
.  ?O

<@G
            !  "!#  $#%      "!

(! 96  '    ! %  " # 'K5  "  4  
6'8 )   " 'K5  " (( #&"8 " ( ! !" 0
  # '#"") T #3 &" 
"14 0
"  )" ^   #" " #&' &'"$&(   $ 6
!69)   6'8 >&) " " $"' 6  )T)8 5 ^  !:  
( !' ")$0  ) " $"  (  ' 1)T)0  8 #))
$ #D&8  ' #  6'   6#  #'8  " ( ! "
 6"' &"   0 8 #!" ! # )$#$  #
""""' ( '""  &'"$&0  !" $" # ( 6 ##6
(( #&" R &"    S " #4) ; 6"")" D" "
" )"   "8  $ )T) " )  "! !:   5 ( " 6)
 B )" #!"  $#'  !   ):"( )( (  "
" "$'# 1 5 )T)  !  " #&""0
 6 # (! $"' $'1D ( "!443 $" " "9#" 
##6 # ( " 1 5 " "  ##$  ( " ' ; ")"
)T)   ##$8 $  4  ' 1)T) 48   6 #$ 
( "!#& 5 !4  "8  $6 ( #) " !;"  !)0 
"" "  5  4" # (!   "" " 44"  /a #D&  
'#""" " );)"  \0 !&"   $&"$& )  """ "
" ") 44 #  "$## $ ; ! $"' (8 "')8  $4"
")')8 #&#& ! #W' 5   ! "  "   ! 5 ##"# 
" " " " '"8 $"" "  #D& 5 \8  \ 5 .8 
. 5 .D&)0  !" # ( 4 !8 4 ))8  $"'  
970

0!"  *
$9" 6 $'"'  ##$ )a   # >&)8  $$""
'#""  )  )9 " $#$; $9)" ( "!: #&0 " 6"
# :"'  4#  '" " " $$ 5  '8 $#' ' 5  '4 
!44) " (  #  >&) "  $&"$&   ' 
)' #))  #6  #)$   ' 
"14 B 48 " 6"
;)'  $#   ' "  #  #4' " $$ 
"14 
"" "  $)  !'0 &#  #" ("" ' #)) ' $  "
" "$#"  ! ( " 6" $'#' )) ''" % '8 ' 
'0 "  6 " $" "  #0
" 6" # " ;  '" $#$" ( " '  !:" 

"14 8 "6  '#""'  " ! 5    &'( 
! "$'# (  #6  :)#'   $"' >&)8  
6") '8 6# !$$&")  # 
"14 8 " ##9  $"
)( E"( " :""  '6$$) 
"14 "  ' 8
" 6" ( ! '  $#9" )$) " )(  ":"9) P0 48 "
)"  $$" $  96 )( ##  $"'' )'$&:"(
 ! 8  " T " " ### "#&0

<-,
'( ( ')( *  )+,-


"14 "  ""# " #3  )9 $$&(8  35 
 ') E (  449  ! " &''8 ( " '"  ): "
IHA
)' " P0 >&) $" # ! #)) $#$ ))'   6  B )"8
$'#"')8   $"  '  " $&"$&8   5 " $"' ! !
&'   )4"8  #    $"  " 5 ! ') E K "
. "  43 !6" !))' 'P0 "8    4 #"" " &'
" !"   &       ) 5 K)" "  "  !8
>&) $  ! ')' $ "!6# 6" " ')0
  4 )  
&' >&) " $$&(8 " '6$$) " #$&(8 $"(! 6"
 '" 44#6   ""# " " !"$  " !T0
# ))8  '' >&) !$$a # )$T' " !)" 
! $  !T8 #)) # "  #"   6' "#& " 3  0 
448 " !T #" 4)  $9) "  $&"$& 
#&8 #!"
$# ( #1#  ;#  4 )  !;"#   '' $ 4  ' 8
 " (!5 !6"8 $# (!  "'  ' " 
"14 8 >&)  " $"
#4'  $9)  !'   6' " !T %  # ( " ##
$$ $  'K5   '' 5 !""#   6'0 E" 6" ( #!"
K") # ( #" " 4"" ; :; 
#&0P
 )6#   $"' >&)8 ( ;  $"4  '4  )T
!$$&" 5  8  5 # ( ! " #3 5  4" #)) ' 
#)) '0 )) '8  ') ! 6 )9  $"  $$
 4   !48  #" '  #' #))  '" ! $#""" 
IHI
)4"  !""#8 $ (  " 4 1)T) 8  " # $8 >&)
#8  )9 # 4"(  '" '8 )" $4   4"8
IH@
" "$'#"  .  
#& 0 ))   #)) '8 !
$$ 5      &'(   T ' $9"  "" $"
"" ##$" %  $)9 &:$&9"  9 8 !    # 
#"8 !44  )"#"8 !0  " 1:" ! '$8  ' 
 /a #D&8  I   #"  "8 !a   ! "
""f
" # $"$#68 ! "   )  !0 " #:" $
#"'( (! " 4 ) $ !&"   $&"$&  $#  #

IHA
40 '4#   &')'  !"$ U<GV8 $0 #08 $0 HA % R  !"  4  (! " "") '"8 (
#!" ")  ) (! " # (! "  6'' B  #!"  # K") ( #"" " 8 !T 44#48 "K8 
61"1)T)0 S &N >&)8 # " " 8  
"14 0

IHI
40
#&8 1  && 8
C 8 $0 IA+ % L'