Vous êtes sur la page 1sur 11

© BENOIT ALMERAS - HANDICAP INTERNATIONAL

Financiën
van het
netwerk
EEN CONSTANTE GROEI
ALS BASIS VOOR ONZE STRATEGIE
23

In 2016, het eerste jaar van onze 10-jarenstrategie, bereikten we de voorop-


gestelde doelstellingen. De omvang van onze activiteiten, waarmee we een
meer solidaire en inclusieve wereld nastreven, steeg voorzichtig met 2%.
Tegelijk groeiden onze inkomsten.

Er waren geen uitzonderlijke giften of massale donaties voor een grote


noodsituatie, maar toch bereikten de private fondsen een bevredigend ni-
veau. De institutionele financieringen waren zoals steeds afhankelijk van
de omvang van onze humanitaire respons. We ijverden er ook voor om vol-
doende verscheiden bronnen te hebben voor onze inkomsten.

Het resultaat van 2016 toont een boekhoudkundig tekort van 1,2 miljoen
euro, wat een bewuste keuze is geweest. Het tekort is louter gelinkt aan
weloverwogen uitgaven voor de ontplooiing van onze strategie 2016-2025,
en werd deels gecompenseerd door de verkoop van het gebouw dat tot dan
dienst deed als ons hoofdkantoor in Brussel.

Het tekort weerspiegelt dus de investeringen in projecten om onze strategie


uit te voeren: de verdere ontwikkeling van onze projecten op het terrein en
investeringen in innovatie (bv. de ontwikkeling van de universele toegang
tot diensten en logistieke platformen), de vereenvoudiging van onze pro-
cessen en de verbetering van leidinggevende vaardigheden en interne com-
municatie. Mochten we deze strategische projecten niet hebben opgestart,
dan zou het resultaat in 2016 bescheiden positief geweest zijn.

We deden een beroep op een klein deel van de eigen fondsen van de orga-
nisatie (voor een bedrag van 23,5 miljoen euro), zonder op enig moment
onze financiële zekerheid in gevaar te brengen.

Meralia
Meralia, 90 jaar, woont in Les Cayes in Haïti. Ze somt met gemak de namen
op van alle orkanen en tropische stormen die haar land de voorbije jaren
hebben getroffen. Orkaan Matthew was de ergste die ze al heeft meege-
maakt. Meralia werd geëvacueerd naar een schoolgebouw, maar had geen
familie of vrienden op wie ze kon rekenen om haar te helpen. Het nood-
hulpteam van Handicap International hield haar gezondheid in het oog en
waakte erover dat ze niets tekortkwam.
Private
inkomsten
EEN STERKE PIJLER VOOR DE
FINANCIERING VAN ONZE PROJECTEN
24

© HANDICAP INTERNATIONAL
De inkomsten die afkomstig zijn uit de
privéfondsen kennen al meerdere jaren
een constante groei en hebben in 2016
opnieuw een behoorlijk niveau bereikt.

De private fondsen vormen een sterke


en stabiele pijler voor onze inkomsten.
Ze zorgen ervoor dat we onze onafhan-

Institutionele kelijkheid kunnen behouden en snel


kunnen tussenkomen bij noodsituaties,

financieringen
zonder te moeten wachten op de finan-
cieringen van institutionele donors.

EEN CONSTANTE,
MAAR TRAGERE GROEI

De institutionele financieringen bleven door kaderovereenkomsten of grote


in 2016 toenemen, maar in mindere meerjarige ontwikkelingsprojecten
mate dan het jaar ervoor: ze stegen met (Luxemburg, België en Frankrijk in het
1,6%, ten opzichte van 11% in 2015. bijzonder), kenden andere coöperaties
grotere schommelingen. Die schomme-
De fondsen afkomstig van internationale lingen zijn het gevolg van de evolutie
© HANDICAP INTERNATIONAL

instellingen namen in 2016 in elk geval van kortere noodprojecten (een aanzien-
sterk toe. Dat geldt in het bijzonder lijke daling van de financieringen van
voor de fondsen van de Europese Unie, het Verenigd Koninkrijk en een stijging
die de noodhulpacties van Handicap van fondsen van het Wereldagentschap
International bleef steunen via hun van Canada voor onze acties in Syrië en
dienst humanitaire hulpverlening, ECHO. Irak). De Verenigde Staten bleven onze
Een kwart van de publieke en private belangrijkste publieke donor, met om en
institutionele financieringen van onze bij 12 miljoen euro aan steun. Ten slotte
organisatie werd verzekerd door de EU. tekenden we een aanzienlijke toename
Daarnaast was er een groeiende steun op van Duitse publieke financieringen
van VN-agentschappen zoals UNICEF, voor de Democratische Republiek Congo
het Wereldvoedselprogramma en het en een kleinere toename van de publie-
Hoog Commissariaat voor de Vluchte- ke fondsen van Zwitserland, dat dankzij
lingen. talrijke private stichtingen een belangrij-
ke steun leverde.
We moesten een lichte daling opteke-
nen in de rechtstreekse financieringen Deze institutionele financieringen zijn
van staten, al bleven zij verantwoorde- onmisbaar om de operaties van Handi-
lijk voor 60% van het totaal van onze cap International te bekostigen bij de
institutionele financieringen. Terwijl grote humanitaire crisissen in Syrië, Irak,
bepaalde nationale coöperaties relatief Mali of Afghanistan.
stabiel bleven of licht vooruitgingen

Activiteitenrapport 2016 Handicap International


Financierings- en
beheerprincipes
Verscheidenheid aan in alle betrokken landen, waarna de ge-
financieringsbronnen combineerde rekeningen gecertificeerd
worden door de revisor van de Handicap
Handicap International wil steeds haar International federatie, Ernst & Young. Er
onafhankelijkheid behouden en acties worden ook financiële rapporten opge-
met een duurzaam karakter kunnen maakt over het gebruik van de fondsen
garanderen. Daarom hebben we ervoor van institutionele donors, die vaak
gekozen om, in de landen waar het onderworpen zijn aan externe audits.
netwerk van Handicap International
gevestigd is, te steunen op drie
25
financieringsbronnen:

• in eerste instantie de vrijgevigheid In cijfers


van het publiek via giften, sponsorac-
tiviteiten, legaten en de verkoop van
artisanale, fairtrade en gedeelde De bijdrages van de
producten; federatie en nationale
afdelingen aan de inkomsten
• in tweede instantie de subsidies van het internationale
afkomstig van donors zoals publieke netwerk:
instellingen (Verenigde Naties,
Europese Unie, regionale of nationale
agentschappen voor de internationale
coöperatie) en private organisaties
(stichtingen, verenigingen en onder-
nemingen);

• in mindere mate ook de valorisatie


van onze expertise en knowhow bij
overheidsinstellingen en internati-
onale organisaties door middel van België* 9%
consultancy.
Verenigde Staten 8%
Omwille van deze keuze voor een
gemengde financieringsstructuur Luxemburg 5%
(afkomstig van de vrijgevigheid van het
publiek en van institutionele donors)
Zwitserland 5%
en omwille van onze internationale
activiteit tijdens crisissen, rampen,
heropbouw en ontwikkeling, zijn de Verenigd Koninkrijk 4%
rekeningen van Handicap International
niet vergelijkbaar met die van andere
organisaties.
Canada 4%

Financiële transparantie Duitsland 4%

Handicap International heeft van finan-


ciële transparantie een beheerprincipe
gemaakt. Het doel is om op elk moment
rekenschap te kunnen afleggen over
het gebruik van de ons toevertrouwde
fondsen. De federatie en acht nationale
afdelingen voeren zelf interne controles Frankrijk 34%
uit, maar zijn ook onderworpen aan
talrijke externe revisies. Alle rekeningen
worden gecertificeerd door een revisor

* De bijdrage van Handicap International België


Federatie 27% nam in 2016 met 2% toe ten opzichte van 2015.

Activiteitenrapport 2016 Handicap International


Oorsprong van
de inkomsten
Op 31.12.2016, uitgedrukt in duizend euro

TOTAAL INKOMSTEN AFKOMSTIG


INKOMSTEN VAN DE VRIJGEVIGHEID
2016 VAN HET GROTE PUBLIEK
Overdracht van giften van het publiek,
niet gebruikt in het begin van het boekjaar (1) 17.314
Giften afkomstig van de vrijgevigheid van het publiek (2) 55.731 55.731
Ondernemingen en andere private inkomsten (3) 7.008
Totaal private inkomsten 62.739

Institutionele inkomsten 83.132


Overige opbrengsten 2.674
26
Totaal inkomsten van het boekjaar 148.545

Gebruik van voorzieningen 1.121


Fondsen overgedragen van vorig boekjaar 1.191
Variatie van specifieke fondsen afkomstig van het publiek 647

TOTAAL INKOMSTEN 150.857 73.692

Totaal van uitgaven gefinancierd met giften afkomstig


van de vrijgevigheid van het publiek -58.147
Saldo van inkomsten afkomstig van het publiek,
niet-projectgebonden en niet gebruikt in het boekjaar (4) 15.545

Deze tabel komt uit de jaarrekening van Handicap International. De cijfers werden afgerond.
(1) O
 VERDRACHT VAN GIFTEN VAN HET PUBLIEK, NIET GEBRUIKT IN HET BEGIN VAN HET BOEKJAAR: dit is de ‘initiële voorraad aan giften’. Dit komt overeen met het
deel van de verenigingsfondsen dat afkomstig is van de werving bij het publiek en dat niet gebruikt werd tijdens de voorgaande boekjaren.
(2) G
 IFTEN AFKOMSTIG VAN DE VRIJGEVIGHEID VAN HET PUBLIEK: alle eenmalige giften, giften door domiciliëring, giften afkomstig van sponsoractiviteiten,
legaten, … die tijdens het jaar werden geworven.
(3) O
 NDERNEMINGEN EN ANDERE PRIVATE INKOMSTEN: private institutionele financieringen afkomstig van stichtingen, verenigingen en bedrijven.
(4) S
 ALDO VAN INKOMSTEN AFKOMSTIG VAN HET GROTE PUBLIEK, NIET-PROJECTGEBONDEN EN NIET GEBRUIKT IN HET BOEKJAAR: dit is de ‘definitieve voorraad
aan giften’ die niet werd gebruikt aan het einde van het jaar. Deze voorraad, die geïntegreerd is in de verenigingsfondsen, draagt bij tot de financiële zekerheid
die nodig is om de duurzaamheid van onze projecten op het terrein te garanderen.

Hier kwamen onze inkomsten vandaan

40,8%
private inkomsten via
57,3% fondsenwerving

subsidies en
andere publieke
middelen

1,9%
andere
inkomsten

NB: In het bovenstaande diagram zijn de resultaten van de verkoop van producten voor het goede doel, voor een bedrag van 3.572 K euro, niet inbegrepen.

Activiteitenrapport 2016 Handicap International


Verdeling van
de uitgaven
Op 31.12.2016, uitgedrukt in duizend euro

TOTAAL UITGAVEN UITGAVEN


UITGAVEN VAN ANDERE VAN INKOMSTEN
2016 INKOMSTEN AFKOMSTIG VAN GIFTEN
VAN HET GROTE PUBLIEK

Uitvoering van onze missie (1) 120.718 84.561 36.157


Fondsenwervingskosten (2) 18.624 328 18.296
Werkingskosten (3) 11.269 7.926 3.343
Totaal uitgaven van het boekjaar 150.611 92.815 57.796

Voorzieningen 926 926


Fondsen overgedragen naar volgend boekjaar 544 544 27

Totaal uitgaven 152.081 94.285 57.796

Vaste activa gefinancierd door giften van het publiek 1.271


Afschrijvingen gefinancierd door giften van het publiek -919

TOTAAL UITGAVEN GEFINANCIERD DOOR


DE VRIJGEVIGHEID VAN HET GROTE PUBLIEK 58.148

Deze tabel komt uit de jaarrekening van Handicap International. De cijfers werden afgerond.
(1) U
 ITVOERING VAN ONZE MISSIE: het totaal van programma’s die Handicap International wereldwijd heeft opgezet en alle diensten van de zetel om de missies
te coördineren. Een programma bestaat uit meerdere projecten.
(2) FONDSENWERVINGSKOSTEN: omvatten de kosten van de verschillende acties en campagnes voor giften en de institutionele fondsenwerving.
(3) WERKINGSKOSTEN:
 omvatten alle kosten die gemaakt worden door diensten van algemene aard, alsook de kosten om het grote publiek te informeren
en bewust te maken, zoals de website van de organisatie.

Hier kwamen de fondsen


voor onze projecten terecht

0,7%
Europa

5,5%
Centraal- en 3,4%
Zuid-Amerika
Niet geografisch
toegewezen

NB: De fondsen voor onze projecten op het


terrein worden weergegeven na verdeling 33,6% 2,7%
van de werkingskosten (waaronder vaste
Afrika en de Uitvoering
structuurkosten) over de programma’s,
volgens een berekeningsformule die werd
4,0% Indische Oceaan van projecten
goedgekeurd door de accountant van Internationale op de zetel
Handicap International. campagne
tegen mijnen 30%
en explosieve Noord-Afrika en 20,1%
wapens het Midden-Oosten Azië

Activiteitenrapport 2016 Handicap International


Gecombineerde
balans
Op 31.12.2016, uitgedrukt in duizend euro

2016 2015

ACTIVA
Vaste activa (1) 13.816 14.396
Vorderingen van institutionele donors (2) 9.672 11.568
Andere voorraden en vorderingen 18.173 14.366
Liquide middelen (3) 34.321 33.505
TOTAAL VAN DE ACTIVA 75.982 73.835

28
PASSIVA
Fondsen van de vereniging (4) 32.613 33.425
Voorzieningen voor risico’s en kosten (5) 2.556 2.959
Overgedragen projectgebonden fondsen (6) 544 1.191
Schulden bij de institutionele donors (7) 17.615 15.521
Andere schulden 22.540 20.621
Wisselkoersverschil 114 118
TOTAAL VAN DE PASSIVA 75.982 73.835

Deze tabel komt uit de jaarrekening van Handicap International. De cijfers werden afgerond.
(1) VASTE ACTIVA: gebouwen, voertuigen, informatica... zowel op het terrein als op de hoofdzetel.
(2) VOORRADEN EN VORDERINGEN: waarde van de goederen in voorraad en geld verschuldigd door klanten en donors.
(3) LIQUIDE MIDDELEN: geld dat onmiddellijk beschikbaar is voor de noden van de organisatie. Een deel hiervan zit in een beleggingsvennootschap zonder risico.
(4) F ONDSEN VAN DE VERENIGING: een fonds dat bestaat sinds de oprichting van de organisatie en dat liquide middelen omvat, die de organisatie toestaan
meteen te reageren in afwachting van aangekondigde financieringen door donors.
(5) VOORZIENINGEN VOOR RISICO’S EN KOSTEN: middelen voorbehouden om hangende geschillen of potentiële risico’s op financiële contracten te dekken.
(6) OVERGEDRAGEN PROJECTGEBONDEN FONDSEN: geld bedoeld voor een specifiek project, maar niet gebruikt binnen het jaar.
(7) S
 CHULDEN: sociale schulden, schulden bij leveranciers en fondsen die werden voorgeschoten door institutionele donors die niet werden gebruikt binnen het
jaar.

Hoe elke 100 euro


werd besteed € 11
fondsenwervings-
Handicap International streeft een vooropgestelde
verhouding na tussen de uitgaven voor de projecten,
meer dan 80%, en de uitgaven voor werkingskosten
€ 81 kosten

en fondsenwerving. Onze organisatie stelt al jaren voor


alles in het werk om die verhouding te bewaren. onze projecten
Op die manier garanderen we de beste hulp voor
personen met een beperking en andere kwetsbare €8
mensen, wat de reden is van ons bestaan. werkings-
kosten

NB: De bovenstaande diagram geeft de uitgaven weer van het netwerk van Handicap
International tijdens het boekjaar. De kosten van de verkoop van producten voor
het goede doel, zijnde 2.041 K euro directe kosten geïntegreerd in de rubriek
‘fondsenwervingskosten’, alsook 78 K euro werkingskosten, zijn niet inbegrepen.

Activiteitenrapport 2016 Handicap International


Financiën FINANCIËLE
TRANSPARANTIE

van Handicap International België


schenkt veel aandacht aan het
goede beheer van de fondsen

Handicap
die haar ter beschikking worden
gesteld. Al de rekeningen
worden gecontroleerd door
Ernst & Young. De jaarrekening

International
van 2016 werd op 15 juni 2017
goedgekeurd door de algemene
vergadering. Verder worden de
uitgaven voor onze projecten
regelmatig gecontroleerd in

België
opdracht van onze donors.
Daarnaast kunnen onze
budgetten slechts worden
ingezet na het doorlopen van
strikte interne procedures.
Dankzij die externe en interne
controlemechanismen kunnen
we verzekeren dat de middelen
die we van onze donateurs
krijgen, optimaal worden
beheerd.

Handicap International België en het verhogen. Het gaat dus om een bewuste RECHT OP INFORMATIE
operationele centrum van Brussel, dat investering in de werving van private
programma’s in een tiental landen fondsen. Er moet ook op gewezen
beheert, delen een kantoor in de hoofd- worden dat er in 2016 geen fondsenwer- Handicap International is een
stad. De beide entiteiten vertegenwoor- vingsoproep werd gelanceerd door het actief lid van de Vereniging voor
digen een financieel volume van 29,5 Consortium 12-12 voor noodsituaties. Ethiek in de Fondsenwerving
miljoen euro. Het aantal legaten dat aan onze (VEF - www.vef-aerf.be) en
organisatie werd toegekend, nam toe. onderschrijft de deontologische
Net zoals het netwerk bereikte ook Han- code van de VEF. Daarin is het
dicap International België de vooropge- recht op informatie opgenomen.
stelde doelstellingen, al tekenden we Iedereen heeft dus het recht om
Institutionele financieringen ons om aanvullende informatie
een daling op van onze private inkom-
sten. In 2016 verkochten we het gebouw Handicap International België heeft een te vragen, meer bepaald:
in Brussel waar vroeger onze zetel was. totaal van 7,6 miljoen euro aan institutio- • een kostenanalyse van de
De inkomsten van de verkoop worden nele fondsen beheerd voor de projecten winst- en verliesrekening;
opnieuw geïnvesteerd in de projecten die door de federatie geleid werden.
• uitleg over wat de organisatie
van Handicap International België en de Ten opzichte van 2015 betekende dat
federatie. verstaat onder de verschillende
een toename van ongeveer 1,5 miljoen
kostenposten, in het bijzonder
euro. Die aanzienlijke toename is te
Het resultaat van de activiteiten van voor fondsenwerving;
danken aan de fondsen afkomstig van
Handicap International België werd de Belgische Technische Coöperatie, de • het verslag van de
toegewezen aan de projecten van de humanitaire lijn. De BTC droeg bij aan de bedrijfsrevisor;
federatie, net zoals de voorbije jaren. In financiering van onze hulp aan gewon- • de loonspanning;
het resultaat zitten de inkomsten vervat den, personen met een handicap en
die afkomstig zijn van fondsenwerving, andere kwetsbaren die slachtoffer zijn • de afschrijvingstabel.
zowel privaat als publiek. De kosten van van de crisis in Syrië en aan de financie-
communicatie, van projecten in België ring van ons project ESSPOIR (zie p.11) in Via +32 (0)2 280 16 01 of
en andere interventielanden en van on- de Sahel. donateurs@handicap.be kan
dersteunende diensten in België werden gevraagd worden om bepaalde
ervan afgetrokken. informatie te laten opsturen.
Bovengenoemde documenten
kunnen ook steeds geraadpleegd
worden op onze hoofdzetel
Private inkomsten (Gewijde-Boomstraat 44 bus 1,
1050 Brussel).
In 2016 bracht de fondsenwerving een
brutomarge van 2,9 miljoen euro op. Dat
is minder dan in 2015. Dit is hoofdzake-
lijk te wijten aan een verhoging van de
kosten voor prospectie en reactivering
om het aantal particuliere donateurs te

Activiteitenrapport 2016 Handicap International


Inkomsten Op 31.12.2016, uitgedrukt in duizend euro

INKOMSTEN

Private fondsenwerving 4.384


Institutionele fondsen 13.426
Uitzonderlijke en andere inkomsten 1.173

Belgische
32

institutionele donors
Publieke instellingen Private stichtingen

• B
 russels Hoofdstedelijk Gewest • K oning Boudewijnstichting
• D
 irectie-Generaal voor Ontwikkelings- •  Nationale Loterij van België
samenwerking en Humanitaire Hulp
(DGD)
• F ederale Overheidsdienst
Buitenlandse Zaken
• P rovincie Vlaams-Brabant
• S tad Brussel
• S tad Gent

Steun van
Belgische donors
aan onze projecten
Verschillende projecten van Handicap International werden geheel of gedeeltelijk
gefinancierd door Belgische institutionele donors. Hun steun wordt soms gespreid
over meerdere jaren. De tabel hieronder geeft een overzicht van welk bedrag hiervan
werd besteed in 2016.

ADVOCACY EN ONTWIKKELINGSEDUCATIE IN BELGIË

DONOR PROJECT BEDRAG


Directie-Generaal voor Ontwikkelingssamenwerking (DGD) Beleid 220.013,54 euro
DGD Vrijwilligerswerking 155.997,70 euro
DGD Vorming van professionals 67.080,32 euro
uit de gezondheidszorg
Stad Brussel - Gelijke kansen Solidanza 2.000,00 euro
Koning Boudewijnstichting Vrijwilligerswerking 750,00 euro

Activiteitenrapport 2016 Handicap International


ACTIES TEGEN MIJNEN

DONOR LAND BEDRAG


FOD Buitenlandse Zaken Colombia 43.070,00 euro

TRANSVERSALE ACTIVITEITEN

DONOR LAND BEDRAG


Directie-Generaal voor Ontwikkelingssamenwerking (DGD) Bolivia, Burundi, China, Colombia,
Cuba, DR Congo, Haïti, Laos,
Rwanda, Vietnam 250.880,95 euro

33

BELEID EN RECHTEN VOOR MENSEN MET EEN HANDICAP

DONOR LAND BEDRAG


Directie-Generaal voor Ontwikkelingssamenwerking (DGD) Laos 279.910,56 euro
DGD Democratische Republiek Congo 208.343,30 euro
DGD Burundi 207.335,16 euro
DGD Rwanda 185.823,20 euro
DGD Colombia 140.778,37 euro
Brussels Hoofdstedelijk Gewest Marokko 44.153,00 euro
DGD China 15.147,86 euro

INCLUSIE
Sociale inclusie

DONOR LAND BEDRAG


Directie-Generaal voor Ontwikkelingssamenwerking (DGD) Cuba 329.265,96 euro
DGD China 187.827,47 euro
DGD Rwanda 157.367,66 euro

Economische inclusie

DONOR LAND BEDRAG


Directie-Generaal voor Ontwikkelingssamenwerking (DGD) Haïti 397.524,00 euro
DGD Bolivia 362.255,52 euro
DGD Burundi 282.983,11 euro
DGD Colombia 141.970,28 euro

PREVENTIE EN GEZONDHEID
Risicobeheer en -preventie bij natuurrampen

DONOR LAND BEDRAG


Provincie Vlaams-Brabant Haïti 20.000,00 euro
Stad Gent Sri Lanka 5.000,00 euro

Activiteitenrapport 2016 Handicap International


Gezondheid van moeder en kind

DONOR LAND BEDRAG


Directie-Generaal voor Ontwikkelingssamenwerking (DGD) Rwanda 215.198,27 euro
DGD Vietnam 178.569,39 euro
DGD Burundi 170.354,86 euro
DGD Democratische Republiek Congo 156.889,01 euro
DGD Laos 133.779,41 euro
Nationale Loterij van België Vietnam 46.834,00 euro

Verkeersveiligheid

DONOR LAND BEDRAG


Directie-Generaal voor Ontwikkelingssamenwerking (DGD) Haïti 261.559,60 euro
34
DGD Laos 215.420,08 euro
DGD Democratische Republiek Congo 163.645,17 euro
DGD Vietnam 42.563,24 euro

FYSIEKE REVALIDATIE

DONOR LAND BEDRAG


Directie-Generaal voor Ontwikkelingssamenwerking (DGD) Haïti 397.585,08 euro
DGD Laos 223.585,99 euro
DGD Burundi 194.765,93 euro
DGD Democratische Republiek Congo 186.140,66 euro
DGD China 182.721,01 euro
DGD Bolivia 168.955,37 euro
DGD Rwanda 164.833,12 euro
DGD Colombia 96.913,22 euro

NOODHULP

DONOR LAND BEDRAG


Directie-Generaal voor Humanitaire Hulp (DGD) Sahelregio (Burkina Faso, Mali, Niger) 1.615.718,00 euro
Fondsen ingezameld door het Consortium 12-12 voor SOS Nepal Nepal 274.146,00 euro
DGD Syrië 160.952,63 euro
DGD Gaza 47.121,00 euro
DGD Democratische Republiek Congo 39.788,53 euro

Activiteitenrapport 2016 Handicap International