Vous êtes sur la page 1sur 3

NIEUWE LICHTING //

NIEUWE LICHTING // MARTIJN ASLANDER

GALERIJ DER GROTEN


- nieuwe lichting -

Tussen 2009 en 2013 verschenen in


Managementboek Magazine 24 arti-
kelen en interviews over de groot-
ste managementdenkers van de
afgelopen decennia. In 2013 is deze
reeks gebundeld in het boek Galerij
der Groten (ISBN 9789089591227).

De reeks wordt nu vervolgd met 18


nieuwe denkers. Sommigen hebben
zichzelf al bewezen als belangrijk
en betekenisvol, anderen verdienen
het predicaat ‘interessant en veel-
belovend’. Hoe dan ook: een mooie
selectie om u de komende edities in
te verdiepen.

Wat gisteren complex,


duur of domweg onmogelijk
was, is morgen makkelijk,
snel en gratis. In 100
lifehackingtips om prettiger
en efficiënter te werken
liet Martijn Aslander
zien hoe dat werkt voor
individuen, in Easycratie
voor organisaties, in Nooit
Af voor de samenleving.
Zijn volgende puzzel? De
polder opnieuw uitvinden.

MARTIJN ASLANDER
‘Technologie is de brug tussen ideeën en mensen’

34 | FEBRUARI 2018 MANAGEMENTBOEK.NL/INTERVIEWS


Door de lens van technologie kijken naar ontwikkelingen
op sociaal, maatschappelijk en economisch gebied. Dat is
wat stand-up filosoof Martijn Aslander het liefste doet. ‘Al
experimenterend ontdek ik hoe je zonder geld en zonder
papier dingen in beweging kunt krijgen.’
TEKST PIERRE SPANINKS // ILLUSTRATIE KAREL KINDERMANS

V
oor een veelzijdig mens als Martijn Aslan- technologie in beide domeinen de frictie kleiner aan
der is het een fact of life dat er de meest het maken is: Internet is cutting out the middleman.
uiteenlopende etiketten op hem worden Dat gebeurt in een zichzelf versnellend tempo. Een
geplakt. Maar ‘managementdenker’, die cruciale ontwikkeling, die niet bewust bij mensen op
kende hij nog niet. Totdat in 2016 de jury van het de radar staat.’
Managementboek van het Jaar zijn Nooit Af op de ‘Ik heb het in mijn lezingen en boeken vaak over de
shortlist zette. Geen managementboek in de strikte kloof tussen de politiek-bestuurlijke werkelijkheid
zin van het woord, luidde het oordeel, maar wel een en de maatschappelijk-technologische werkelijkheid. ASLANDER LEZEN?
boek dat iedere manager zou moeten lezen. Uiteinde- Maar er is nog een kloof, en dat is dat management-
lijk wonnen ze er net niet mee, maar Aslander en zijn teams en HR-afdelingen en ondernemingsraden
coauteur Erwin Witteveen vonden het kostelijk – en en toezichthouders allemaal denken dat tech bij de
een hele eer tegelijk. afdeling IT hoort. Maar die gaat vooral over beveili-
We spreken Aslander in de Utrechtse vestiging van ging, over back-ups en nog wat van die dingen. Als
Seats2Meet, waar hij kind aan huis is. Voor de gele- je mazzel hebt, zit er ergens een chief information
genheid zijn we neergestreken in de mooiste ruimte, officer maar die levert dan weer cijfertjes aan de cfo.
waar toepasselijk genoeg ook de door oprichter Dus technologie – het grootste domein dat de frictie
aan het verkleinen of opheffen is waar de organisatie
haar bestaansrecht aan ontleent – staat niet bewust

‘Technologie is op de radar van het management. Daardoor kunnen


ze geen goede strategische keuzes maken. Technolo-
EASYCRATIE
Martijn Aslander,
de essentie van gie is de essentie van organisaties aan het opheffen -
en daar is geen groot, breed, onderbouwd bewustzijn
Erwin Witteveen
Paperback, 192 blz.,
organisaties aan over. Iedereen denkt: “Er komt heus wel weer nieuwe 5e druk, 2016,

het opheffen.’ business.” Ja, maar veel minder. Dat is bloedernstig.’ Business Contact
9789047009726
EEN NIEUWE POLDER € 19,99
Tegelijkertijd ziet Aslander aankomen dat de over-
Ronald van den Hoff bijeengebrachte boekencollectie heid fors minder geld gaat krijgen. ‘De tijd van
staat. Veel van de aanwezige titels hebben destijds de aardgasbaten is voorbij. De belastingheffing is
als inspiratie gediend voor Nooit Af, zoals Tribes van gebaseerd op een economie waarin alles draait om
Seth Godin, Big data van Mayer-Schönberger, en De het bezit van spullen. Als we gaan naar toegang tot
strategische revolutie van Willem de Ridder. diensten en producten in plaats van bezit, valt er
Centraal in het denken van Aslander staat zijn over- voor de overheid veel minder te belasten. Dan is er
tuiging dat technologie, en dan met name informatie- domweg minder geld in omloop in het systeem. Hoe
en communicatietechnologie, de brug vormt tussen moet de overheid dan de frictie nog oplossen tussen
ideeën en mensen. ‘Sorry, daar moet ik even een vraagstukken en problemen? Daar wordt amper over
kleine monoloog over houden’, zegt hij terwijl hij uit nagedacht.’
zijn stoel overeind komt. ‘Het goede nieuws: we geven nu miljarden uit aan NOOIT AF
dingen die we gratis kunnen krijgen. De politie is de Martijn Aslander,
HET BESTAANSRECHT VAN ORGANISATIES grootste organisatie van Nederland, met 65.000 man. Erwin Witteveen
‘Als we het hebben over management en manage- En dan heb je ook nog de vrijwillige politie, maar dat Paperback, 384 blz.,
mentboeken, dan hebben we het over organisaties, zijn bijna altijd mensen die helpen bij evenementen 8e druk, 2015,
vooral. Wat is het bestaansrecht van een organisa- en andere activiteiten. Als je kijkt naar ondermijning, Business Contact
tie? Bedrijven bestaan omdat ze ergens ruimte zien naar fiscaal-financiële recherche, naar cybercrime: 9789047009139
om profijt te trekken van de frictie tussen vraag en er staan honderdduizenden Nederlanders te popelen € 24,99
aanbod. De overheid hebben we omdat de markt om te helpen met hun tijd, hun talent, hun vaardig-
niet alles kan oplossen, omdat er frictie is tussen heden, hun puzzelkracht. Als je daar als overheid wat
vraagstukken en oplossingen. Kijk je door die lens meer ontspannen mee omgaat en dat verwelkomt,
naar organisatiethema’s en materie, dan zie je dat creëer je een nieuwe synthese tussen burgers cq >>

MANAGEMENTBOEK.NL/INTERVIEWS FEBRUARI 2018 | 35


NIEUWE LICHTING //
NIEUWE LICHTING // MARTIJN ASLANDER

‘We hebben nooit geleerd


wat kenniswerk is.’

klanten, en overheden cq bedrijven. ook om hun steentje bij te dragen aan een betere
Uit zulke kernen zie ik een nieuwe wereld. Essentieel daarbij is het inzicht dat de ont-
polder ontstaan, waarbij macht com- wikkelingen te snel gaan en te onoverzichtelijk zijn
pleet anders in elkaar zit dan in de om naar alles omvattende definitieve oplossingen te
oude structuren van werkgevers en streven. Veel slimmer is het om - in een toestand van
werknemers.’ Permanent Bèta - te gaan voor tijdelijke oplossingen
die makkelijk zijn aan te passen en te verbeteren. Een
KENNISWERK deel van de kansen die dat biedt, verkende Aslan-
De structuren en de systemen zoals we die kennen, der al met zijn vaste maatje Erwin Witteveen. Voor
zijn allemaal ingericht vanuit managementinzich- een ander deel is hij die nu aan het uitwerken met
CV ten die zijn gebaseerd op werken met je handen. andere experts, wat komende tijd moet resulteren
Martijn Aslander (Stadskanaal, Inclusief het beloningsmodel: tijd ruilen voor geld is in inspiratieboeken als Nooit Af in het onderwijs (met
1972) is stand-up filosoof, een vervanging van stukloon dat was gebaseerd op ontwikkelaar/trainer Annette Dölle), Nooit Af op de
boardroom sparring partner en werken met je handen. We hebben nooit geleerd wat arbeidsmarkt (met employability-professor Aukje
medeauteur van de bestseller kenniswerk is. Hele volksstammen zijn elke dag on- Nauta) en Nooit Af in het openbaar bestuur (met top-
Nooit Af. Hij bouwde handma- nodig dubbel werk aan het doen, op tijdstippen waar- ambtenaar Erik Gerritsen). Het sluitstuk moet Nooit
tig het grootste hunebed ter op ze het minst van waarde zijn. Ze bombarderen Af en democratie worden.
wereld, stond aan de wieg van elkaar de hele dag met e-mailtjes en dan denken ze Eigenlijk is alles op deze planeet een puzzel, zegt
Lifehacking.nl en is medeoprich- om vijf uur dat ze hard hebben gewerkt. Ondertussen Aslander hardop denkend. Net zoals dat eerste waag-
ter van Permanent Beta. Zowel is de taak-autonomie bizar laag en ervaren we meer stuk van hem, toen hij had bedacht om met louter
op het podium als in zijn publi- werkstress dan ooit. Dat komt allemaal omdat we ge- vrijwilligers een nieuw hunebed te bouwen – ook
caties brengt hij met hartstocht woon nog niet hebben ontdekt en uitgesproken wat daarover staat een boek op stapel, Hoe bouw je een
en humor de impact in kaart van kenniswerk eigenlijk is en hoe we dat op een slimme hunebed? ‘Wat gebeurt er als je een vraagstuk terug-
technologie op de samenleving. manier kunnen doen. Mijn buikgevoel is dat zzp’ers brengt naar de dimensies van een puzzel? Puzzels los
daarin voorop zullen lopen, omdat die intuïtief al je op door stukjes bij elkaar te leggen, door een beeld
voorbij de constraints zijn van de klassieke organisa- van het geheel te hebben, en er door puzzelaars bij te
tie en vele malen autonomer kunnen werken.’ betrekken. Het mooie is: nog nooit in de geschiedenis
Aslander heeft een boek in de steigers staan dat daar van de mensheid zijn er zoveel puzzels, puzzelstukjes
naadloos op aansluit: Easycratiseren. Het moet het en puzzelaars met elkaar verbonden geweest. Daar-
hands-on vervolg worden op het meer visionaire door kan morgen makkelijk, snel en gratis zijn wat
Easycratie uit 2010, waarin hij voor eerst de slag gisteren nog complex, duur of domweg onmogelijk
maakte van het individuele niveau van kennis en was is. Dat zijn de consequenties waar onze boeken
vaardigheden naar het organisatorische en vervol- over gaan. It means something. Dit moet de wereld in.’
gens het algemeen maatschappelijke. ‘Easycratie was Mensen denken vaak van hem dat hij ongelooflijke
eigenlijk Lifehacking voor organisaties: wat gebeurt er haast heeft, realiseert Aslander zich. ‘Maar niets is
als we de realiteit onder ogen gaan zien dat we in een minder waar. Snel ga ik wel, zo zit ik nu eenmaal in
kennissamenleving zitten, dat we kenniswerk doen elkaar. Maar haast heb ik niet. Extreem veel geduld,
en dat de meeste organisaties geen flauw benul heb- eerder. Ik kan gerust tien jaar wachten op iets. Als ik
Martijn Aslander: ‘Technologie ben van wat kenniswerk eigenlijk is. Laten we daar bij de Sociaal Economische Raad vertel dat ik streef
staat niet bewust op de radar tenminste eerlijk over zijn, dan kunnen we nieuwe naar een nieuwe versie van de polder, dan zie ik ze
van het management, daarom dingen leren.’ denken: “Leuk dat jochie, die heeft een hunebed
kan zij geen goede strategische gebouwd en nu verbeeldt hij zich van alles.” Maar ik
keuzes maken.’ ALLES EEN PUZZEL denk dat ik het echt kan. Time will tell. En anders ben
Ondertussen is Aslander ook druk bezig met het ik gewoon een niet onaardige chroniqueur geweest
uitwerken van een aantal thema’s die hij in 2015 van deze tijd.’ ¶
aansneed in Nooit Af. Dat ging over wat er gebeurt als
iedereen vrij kan publiceren, dupliceren en produce-
ren en wat de impact is op economie en samenleving
als ze dat niet alleen doen om financieel gewin maar

36 | FEBRUARI 2018 MANAGEMENTBOEK.NL/INTERVIEWS

Centres d'intérêt liés