Vous êtes sur la page 1sur 8

PLAN

MIEJSCOWY
O co tu chodzi?

2014
Czyli najkrótszy przewodnik o planowaniu miejscowym,
jak wpływa na twoje miasto, twoją własność i twoje sasiedztwo

1
Szanowni
Państwo
Chcę, aby warszawiacy mieli swój udział w kształ-
towaniu przestrzeni i bardziej włączyli się w proces
uchwalania planów miejscowych. Dzięki odpowied-
nim zapisom w lokalnych planach zagospodarowania
przestrzennego możemy zadbać o to, aby zabudowa
wokół nas nie została zagęszczona. Możemy też usta-
lić, gdzie będą biura, a gdzie bloki, jakiej wysokości bu-
dynki będą powstawać w przyszłości, którędy zostanie
poprowadzona infrastruktura. A także zadbać o lokal-
ne parki, skwery i zabytki. Zapraszam mieszkańców
Warszawy do udziału w przygotowaniu planów miej-
scowych. Wszystkie uwagi i wnioski są dla nas bardzo
cenne. Liczymy, że będzie ich mnóstwo.

Hanna Gronkiewicz-Waltz,
Prezydent m.st. Warszawy

Plany miejscowe to scenariusze przestrzennego z ustaleniami planu. Plany stanowią zatem gwarancję
rozwoju miasta. W Warszawie definiują, jak nasze utrzymania ładu przestrzennego w przyszłości.
miasto będzie wyglądało w przyszłości, w jaki sposób Obecnie Urząd m.st. Warszawy, wspólnie ze Sto-
mogą być budowane i przebudowywane domy, ulice, warzyszeniem na rzecz poprawy środowiska miesz-
place czy sieć infrastruktury, jak zostaną urządzone kalnego „Odblokuj”, realizuje projekt „Lepsze kon-
tereny zielone, czyli parki i skwery. Plany miejscowe sultacje w samorządzie”. Jego celem jest ułatwienie
sporządzają architekci i urbaniści przy wsparciu wie- mieszkańcom włączenia się w tworzenie planów po-
lu ekspertów: socjologów, ekonomistów, inżynierów. przez udział w konsultacjach społecznych. Będą się
Konsultuje się je z jednostkami odpowiedzialnymi one odbywać po sporządzeniu przez planistów pro-
m.in. za ochronę zabytków i środowiska. pozycji, które powstają zresztą w oparciu o zebrane
W Warszawie obowiązuje w tej chwili 220 miej- materiały i analizę istniejącego stanu. Na początek,
scowych planów zagospodarowania przestrzennego, w formie pilotażu, zostaną przeprowadzone konsulta-
które dotyczą 33,92 proc. powierzchni miasta. Kolej- cje dotyczące planu dla skweru im. Stefana Wiechec-
nych 206 jest w trakcie sporządzenia. Obejmą one kiego „Wiecha”.
33,70 proc. powierzchni miasta.
Plany miejscowe nie są martwymi dokumentami.
Ilekroć inwestor występuje o pozwolenie na budowę,
musi przedstawić projekt architektoniczny zgodny

33,92%
PLANY UCHWALONE

33,70%
PLANY W OPRACOWANIU

Projekt „Lepsze konsultacje w samorządzie” jest współfinansowany przez Unię Europejską ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego

2
CO TO JEST PLAN
220
Tyle planów miejscowych

I CO ZAWIERA?
obowiązuje obecnie
w Warszawie

CO TO JEST PLAN MIEJSCOWY? będzie można bezpiecznie i wygodnie dojechać do ist- oraz Miejska Komisja Urbanistyczno - Architekto-
niejących i nowych budynków. niczna.
Plan miejscowy (czyli miejscowy plan zago-
W tym złożonym, czasochłonnym i angażują-
spodarowania przestrzennego ‒ MPZP) jest lo-
Po szóste, plany miejscowe dają mieszkańcom cym wiele osób procesie, jakim jest przygotowanie
kalnym aktem prawa. Tak jak ustawy uchwalane
dostęp do informacji o tym, co może zdarzyć się w ich planu miejscowego, wszystkie zaangażowane strony
przez Sejm regulują, co można robić (a czego nie
otoczeniu. Ostatecznym celem przygotowania pla- – mieszkańcy, urbaniści, urzędnicy, radni i Prezydent
można) na poziomie całego kraju, tak plany miej-
nu jest osiągnięcie rozsądnego i akceptowalnego dla – w różnych momentach procedury wzajemnie pa-
scowe, uchwalane przez Radę Warszawy, określają
wszystkich kompromisu pomiędzy potrzebami miesz- trzą sobie na ręce. Dzięki temu cały proces jest moż-
co można zbudować (a czego nie) w mieście.
kańców i użytkowników miasta, pojedynczych osób, liwie przejrzysty i demokratyczny.
Plan miejscowy dotyczy spraw związanych
inwestorów, organizacji społecznych itp., przy zasto-
z budową i przebudową domów, ulic, placów, in-
sowaniu całej dostępnej wiedzy fachowej o mieście. Z CZEGO SIĘ SKŁADA PLAN MIEJ-
frastruktury oraz urządzaniem parków i skwerów.
SCOWY?
Musi być zgodny z wszystkimi przepisami prawa,
KTO ROBI PLAN MIEJSCOWY?
które są od niego ważniejsze, tzn. ustawami, roz- Plan miejscowy składa się z dwóch części: tek-
porządzeniami ministrów czy zarządzeniami woje- Zgodnie z Ustawą o planowaniu i zagospoda- stu planu, który stanowi treść uchwały rady miej-
wody. rowaniu przestrzennym, plan miejscowy sporządza skiej, oraz rysunku planu, który jest załącznikiem
Wszystko, co powinien zawierać plan miej- Prezydent Warszawy. i ilustracją do tekstu. Obie te części są nierozerwalnie
scowy, reguluje Ustawa o planowaniu i zagospo- Nie robi on oczywiście wszystkiego własno- ze sobą połączone – nie ma sensu czytanie samego
darowaniu przestrzennym oraz Rozporządzenie ręcznie ‒ potrzebuje do pomocy urzędników Wy- tekstu bez patrzenia na rysunek i na odwrót. Tekst
w sprawie wymaganego zakresu miejscowego pla- działu Planowania Miejscowego, a przede wszystkim i rysunek planu są uchwalane przez Radę Warszawy.
nu zagospodarowania przestrzennego. projektanta ‒ profesjonalnego urbanisty, którego za- Dodatkowym załącznikiem do uchwały jest roz-
daniem jest przygotowanie wszystkich materiałów, strzygnięcie radnych w sprawie uwag, które zostały
PO CO SIĘ ROBI PLAN MIEJSCOWY? z jakich plan się składa – tekstu, rysunku, różnych do planu złożone. Określony zostaje również sposób
prognoz, analiz i załączników. Główny projektant realizacji inwestycji infrastrukturalnych przewidzia-
Po pierwsze po to, żeby nasze miasto było
planu zarządza zespołem fachowców z różnych nych przez plan, a za które będzie musiało zapłacić
dobrym, wygodnym i przyjaznym miejscem do
dziedzin, są to zazwyczaj: specjalista od ochrony miasto, czyli przede wszystkim budowy i przebudo-
mieszkania, pracy i wypoczynku i żeby wokół nas
środowiska, komunikant, instalator, ekonomista, wy ulic, kanalizacji i wodociągów.
było ładnie. Cele, jakie przyświecają nam, kiedy
a ostatnio także socjolog. Rolą Prezydenta jest pro- Na różnych etapach przygotowywania planu
urządzamy swoje mieszkanie, powinny również
wadzenie całej procedury od strony formalnej i me- sporządzane są liczne dodatkowe opracowania m.in.:
przyświecać władzom miasta, gdy urządzają nasze
rytorycznej oraz podejmowanie kluczowych decy- opracowanie ekofizjograficzne (ocena stanu środo-
miasto. Ustawa o planowaniu ma na to specjalne
zji, w tym dotyczących rozstrzygnięć w sprawach wiska przyrodniczego na obszarze objętym planem),
określenie ‒ ochrona i kształtowanie ładu prze-
zgłoszonych przez mieszkańców. Istotny jest udział wytyczne konserwatorskie, rozpatrzenie wniosków
strzennego. Plan jest tylko dokumentem, więc
Rady Warszawy. To miejscy radni decydują o tym, i uwag złożonych do planu, a także prognoza finan-
samo jego przygotowanie nie spowoduje, że będzie
że plan miejscowy ma być sporządzony – podejmu- sowa, która określa, ile może kosztować budżet mia-
dookoła nas ładniej, ale określi on zasady, do któ-
jąc uchwałę o przystąpieniu do sporządzania planu. sta uchwalenie planu miejscowego (ze względu na
rych będą musieli się zastosować wszyscy chcący
A na końcu to oni decydują o uchwaleniu gotowego konieczność wykupu prywatnych terenów oraz bu-
zbudować coś na obszarze objętym planem.
planu miejscowego, czyli o tym, że stanie się on obo- dowę ulic, szkół, przedszkoli itp.), a ile miasto może
wiązującym prawem miejscowym. W trakcie przy- na tym zyskać. Prezydent może naliczyć opłatę –
Po drugie ‒ żeby określić przeznaczenie po-
gotowywania planu Komisja Ładu Przestrzennego rentę planistyczną – jeżeli właściciel nieruchomości
szczególnych terenów. Plan określa, czy na danym
kilkakrotnie zapoznaje się z planem i zgłasza swoje sprzedaje działkę, której wartość wzrosła na skutek
terenie można zbudować tylko budynki mieszkalne
uwagi, a przed samym uchwaleniem wyraża osta- uchwalenia planu – na przykład wtedy, kiedy zapi-
ze sklepami w parterze, czy tylko biura albo szko-
teczną opinię i rekomenduje plan Radzie Warszawy. sano w planie budowę ulicy, która zapewni dojazd
łę i przedszkole, a może nic, bo ma tam być park.
Swoją rolę w opiniowaniu planu ma również Rada do działki, dzięki czemu będzie można ją zabudować.
Zapobiega to nieprzyjemnym zaskoczeniom oraz
Dzielnicy, na której obszarze plan jest sporządzany
eliminuje uznaniowość przy wydawaniu pozwoleń
na budowę.

Po trzecie, żeby chronić ‒ ludzi przed hałasem,


spalinami i nadmiernym zagęszczeniem zabudowy,
parki i skwery przed wycięciem drzew, stawy, je-
ziorka, kanały, wody podziemne przed wyschnię-
ciem i zasypaniem, a zabytki przed zniszczeniem.

Po czwarte, żeby określić zasady kształto-


wania zabudowy oraz wskaźniki zagospodarowa-
nia terenów. Plan miejscowy decyduje, gdzie i jak
wysokie mogą powstać budynki, ile miejsca mogą
zająć domy na działce, ile terenu musi stanowić zie-
leń. Plan może też określać długość elewacji, kolo-
rystykę, kształt dachu, materiały wykończeniowe
projektowanego budynku.

Po piąte, żeby określić możliwości budowy nowych


i przebudowy istniejących ulic oraz sieci infrastruk-
tury podziemnej. Wiele ulic wymaga przebudowy,
potrzebne są też nowe ulice lokalne, dzięki którym

PLAN MIEJSCOWY O co tu chodzi? 3


206
Tyle planów miejscowych
jest obecnie w Warszawie
w trakcie opracowania

JAK CZYTAĆ TEKST PLANU?


Tekst planu składa się z dwóch części: usta-
leń ogólnych, które stosuje się do całego obszaru
objętego planem (zajmują one zwykle pierwsze
20 – 30 stron tekstu) oraz ustaleń szczegóło-
wych, które określają, co i jak można zbudować
na poszczególnych terenach, określonych na ry-
sunku planu.
Tekst planu ma strukturę podobną do innych
aktów prawa – składa się z ponumerowanych
rozdziałów, paragrafów, ustępów, punktów itd.
Najistotniejsze elementy ustaleń ogólnych,
które zawiera tekst planu to:
PRZEZNACZENIE TERENÓW:
• opis granicy obszaru, który jest objęty pla-
nem (oznaczonej również na rysunku planu); Mieszkaniowe i usługowe
• definicje pojęć użytych w planie, które nie są Usługi oświaty
jednoznacznie zdefiniowane w ustawach, rozpo-
Zieleń, park
rządzeniach itp.;
• opis przeznaczenia poszczególnych terenów Obowiązująca linia zabudowy
(mieszkaniowych, biurowych, usługowo-handlo-
Nieprzekraczalna linia zabudowy
wych itd.);
• zasady kształtowania ładu przestrzennego – Oś widokowa
poprzez linie zabudowy, osie widokowe i domi-
nanty, charakter architektury, ograniczenia sytu-
owania reklam, ogrodzeń itp.;
• zasady kształtowania przestrzeni publicz-
nych – placów, ulic, skwerów, parków itp.;
• zasady ochrony środowiska, przyrody, dzie-
dzictwa kulturowego i zabytków;
• warunki scalania i podziału nieruchomości
(dotyczące specyficznej procedury przekształceń
własnościowych, bardzo rzadko jak dotąd stoso-
wanej w Warszawie);
• układ ulic o różnych klasach – od głównych
po lokalne i dojazdowe oraz rozwiązania dla ko-
munikacji publicznej – którędy mają pojechać
tramwaje, autobusy, pociągi czy metro;
• wskaźniki parkingowe (czyli ile trzeba na
swojej działce zapewnić miejsc dla samochodów przy wydawaniu pozwoleń na budowę oraz in- której budynek nie może przekraczać zbliżając się
– oddzielnie dla mieszkań, biur, sklepów itp.); formacje, które mają tylko charakter ilustracyjny, do ulicy, może być natomiast dowolnie wycofany
• zasady budowy i przebudowy sieci podziem- a szczegółowe rozwiązania mogą być inne niż te w głąb działki;
nych – kanalizacji, wodociągów, kabli elektrycz- pokazane na rysunku. Rysunek planu zazwyczaj • osie widokowe i dominanty (dominanty to
nych itp.; sporządzany jest w skali 1:1000 – co oznacza, że budynki wyróżniające się wysokością, szczególną
• zasady tymczasowego użytkowania terenów; 1 cm na rysunku to 10 m w rzeczywistości. Plan ekspozycją, opracowaniem elewacji itp.);
• wysokość stawki procentowej, służącej na- miejscowy w Warszawie obejmuje zwykle frag- • szpalery drzew (czyli rzędy drzew sadzone
liczaniu opłaty związanej ze wzrostem wartości ment miasta o powierzchni od kilku do nawet kil- w ulicach) – przy czym ustaleniem jest zazwyczaj
nieruchomości – renty planistycznej. kuset hektarów. jedynie sama konieczność ich posadzenia w prze-
Ustalenia szczegółowe zawierają zwykle sze- Najważniejsze ustalenia na rysunku planu to: kroju ulicy, a nie szczegółowa lokalizacja drzew,
reg odwołań do konkretnych ustaleń ogólnych, • granice terenów o różnych funkcjach (tzw. li- która może ulegać zmianie w zależności od lokali-
które można znaleźć po numerze paragrafu, ustę- nie rozgraniczające – często, chociaż nie zawsze, zacji chodnika, podziemnych sieci itp.;
pu itd. Ustalenia szczegółowe dla poszczegól- pokrywają się one z granicami działek ewidencyj- • granice obszarów ochrony przyrodniczej,
nych terenów określają przede wszystkim główne nych); konserwatorskiej itp. oraz budynki zabytkowe
wskaźniki – takie jak: wysokość, intensywność, • przeznaczenie terenów (oznaczone kolo- objęte ochroną w planie;
powierzchnia zabudowy i powierzchnia biolo- rem oraz symbolem – np. M jak mieszkaniowe, • pierzeje usługowe – czyli partery budynków,
gicznie czynna. U jak usługowe czy KD jak komunikacja drogowa w których obowiązkowo muszą znaleźć się skle-
w przypadku ulic); py, kawiarnie, punkty usługowe itp., przy czym
JAK CZYTAĆ RYSUNEK PLANU? • każdy teren ma swój unikalny numer, dzięki nie mogą one być uciążliwe dla mieszkańców.
czemu można go łatwo znaleźć w tekście planu. Oznaczenia informacyjne na rysunku planu
Podstawą do zrozumienia rysunku planu jest
Podstawowe wskaźniki zabudowy są też dla uła- to np. krawężniki jezdni, które później w realiza-
umieszczona na nim legenda. Wyjaśnia ona, co
twienia podane w tabeli na rysunku planu; cji mogą wyglądać inaczej (ustaleniem planu jest
znaczą wszystkie linie, kolory i symbole użyte na
• linie zabudowy (charakterystyczna linia z trój- jedynie szerokość ulic między ogrodzeniami lub
rysunku.
kącikami) w dwóch rodzajach: linia obowiązująca, ścianami budynków, a czasami też ilość pasów
Legenda dzieli się na dwie części: ustalenia
tzn. taka linia, w której musi stanąć budynek na ruchu na jezdni), lokalizacja przystanków autobu-
– czyli wszystko to, co stanowi obowiązujące pra-
działce, oraz linia nieprzekraczalna – czyli taka, sowych czy tramwajowych itp.
wo miejscowe i będzie bezwzględnie wymagane

4 PLAN MIEJSCOWY O co tu chodzi?


170km2 1,5 roku
Taką powierzchnię pokrywają To najkrótszy czas sporządzenia
uchwalone dotychczas planu - najczęściej potrzeba
warszawskie plany miejscowe na to przynajmniej 2 razy
więcej czasu

Dopuszczenie ma natomiast charakter dodatko-


wej możliwości. Jeśli plan np. dopuści zlokalizowanie
Obowiązująca linia zabudowy Nieprzekraczalna linia zabudowy sklepów w parterze budynku mieszkalnego – będzie
to możliwe, ale nie konieczne.
Szczególnym i ważnym przypadkiem stosowania
w planie miejscowym ustaleń i dopuszczeń jest prze-
znaczenie terenu. Plan określa dwa rodzaje przezna-
czenie dla większości terenów:
• przeznaczenie podstawowe – może ono stanowić
jedyną funkcję terenu (chociaż nie musi), ale tak czy ina-
czej musi ono na danym terenie przeważać (zazwyczaj
wymaga się w planach miejscowych, aby zajmowało co
najmniej 60% powierzchni budynków);
• przeznaczenie dopuszczalne – które może być zre-
Maksymalna wysokość zabudowy Maksymalna intensywność zabudowy alizowane na terenie (jak np. różnego rodzaju usługi,
sklepy czy biura dopuszczone na terenie mieszkanio-
wym), ale nie może przekraczać określonego udziału
+ – z reguły jest to maks. 40% powierzchni budynków.
i=
CO TO JEST POZWOLENIE NA BUDO-
WĘ I „WUZETKA”?
Pozwolenie na budowę jest decyzją Prezydenta
np. 8m np. i=1 Miasta (lub Burmistrza Dzielnicy przy mniejszych in-
westycjach) zezwalającą na prowadzenie prac budow-
lanych na określonych warunkach, a w szczególności
Maksymalna powierzchnia zabudowy Minimalna powierzchnia biologicznie czynna budowę lub przebudowę domu, zagospodarowanie
terenu czy budowę ulicy lub placu.
W przypadku, gdy na danym terenie obowiązuje
plan miejscowy, warunki, jakie musi spełniać inwestycja
budowlana objęta pozwoleniem, określa właśnie plan
miejscowy.
Kiedy jednak nie ma w danym miejscu obowiązu-
jącego planu, konieczne jest uzyskanie z urzędu decyzji
o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu,
np. 50% np. 20%
nieformalnie zwanej „wuzetką” (od WZ – warunki za-
budowy). Decyzja taka określa warunki zabudowy na
podstawie Ustawy Prawo Budowlane oraz na podsta-
wie rozporządzeń, kierujących się tzw. zasadą dobrego
JAK ROZSZYFROWAĆ WSKAŹNIKI? Maksymalna powierzchnia zabudowy na działce sąsiedztwa. Sporządzane plany miejscowe starają się
określa, jaką część terenu można zabudować (jeśli np. honorować wydane decyzje, ponieważ ich nieuwzględ-
Maksymalna (a czasem też minimalna) wy-
wynosi ona 50%, to znaczy, że zabudować można co nienie może powodować konsekwencje finansowe. Po
sokość zabudowy określa, jak wysoko można na
najwyżej połowę działki – resztę musi stanowić po- uchwaleniu planu ważne pozostają natomiast wydane
danym terenie budować. Wartość ta najczęściej
dwórko, zieleń, miejsca parkingowe, dojścia i dojazdy wcześniej pozwolenia na budowę.
wyrażana jest w metrach, czasem w kondygna-
itp.).
cjach (np. dwie kondygnacje i poddasze użytko-
Minimalna powierzchnia biologicznie czynna CO TO JEST STUDIUM MIASTA?
we). W zależności od definicji podawanych na po-
(w skrócie PBC) na działce decyduje, jaki procent te-
czątku planu, liczona jest od poziomu głównego Studium (którego pełna nazwa to Studium Uwa-
renu musi być pozostawiony pod zieleń – trawę, drze-
wejścia albo najwyższego lub najniższego punktu runkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzen-
wa, krzewy czy wodę. Zwykle (ale nie zawsze) jest ona
terenu. Ta pozornie niewielka różnica na pochy- nego miasta stołecznego Warszawy) jest elementem
w planach definiowana jako zieleń na gruncie oraz
łym terenie albo działce ze skarpą może bardzo strategicznym określającym politykę przestrzenną
częściowo wliczana jest też zieleń na pokrytych nią da-
dużo zmienić. w odniesieniu do całego obszaru miasta.
chach i tarasach.
Maksymalna i minimalna intensywność za- Studium ma charakter dość ogólny – określa głów-
budowy na działce to suma powierzchni całkowi- ne wytyczne dla zabudowy, terenów zieleni, układu
CO ZNACZY, ŻE PLAN COŚ USTALA
tej wszystkich kondygnacji budynku podzielona komunikacji, ochrony zabytków itp., które podlegają
A CO, ŻE DOPUSZCZA?
przez powierzchnię działki. Jest to jeden z waż- dalszemu uszczegółowieniu w planach miejscowych.
niejszych współczynników planu, określa jaką Ustalenia planu mają charakter obligatoryjny – Studium samo w sobie nie jest aktem prawa miejscowe-
maksymalnie powierzchnię mogą mieć budynki na muszą być obowiązkowo spełnione w projekcie bu- go i nie stanowi bezpośredniej podstawy do wydawania
działce. dowlanym, żeby inwestor mógł uzyskać pozwolenie pozwoleń na budowę, jest za to punktem wyjścia dla
Jeśli np. działka ma powierzchnię 1000 m2, na budowę i zbudować dom (jak też zagospodarować sporządzania planów miejscowych. Zgodnie z Ustawą
a maks. intensywność = 2, to można na niej posta- teren, czy przyłączyć się do sieci miejskich). o planowaniu, zapisy planów miejscowych nie mogą na-
wić dom o powierzchni całkowitej 2000 m2. Jeśli zatem plan ustala np. maksymalną wysokość ruszać ustaleń Studium. Pozostawia to pewien margi-
Warto zwrócić uwagę, że kiedy linie rozgrani- budynku 25 m, to w żadnym przypadku nie może ona nes luzu przy formułowaniu ustaleń planów, ale zawsze
czające planu różnią się od podziałów własnościo- być większa. Tak samo, gdy plan ustala lokalizację usług należy mieć na uwadze zachowanie zgodności planu
wych, to wskaźnik intensywności może być różny w parterze budynku, to nie można zbudować domu miejscowego ze Studium.
dla różnych części działki. tych usług pozbawionego.

PLAN MIEJSCOWY O co tu chodzi? 5


76
Parków o łącznej
powierzchni 715ha
posiada obecnie
Warszawa

PO CO MI PLAN MIEJSCOWY? GDZIE I KIEDY MOŻNA ZOBACZYĆ nem (albo pozostało tak jak jest). Zwykle na złoże-
PROJEKT PLANU? nie uwag mamy 21 dni.
Przede wszystkim dzięki planom miejscowym
Po raz drugi mieszkańcy mogą podzielić się
ulegać będzie poprawie nasze otoczenie – miasto Projekt planu można obejrzeć podczas wy-
opinią, kiedy już przygotowana jest przez urbani-
będzie stawać się ładniejsze i bardziej przyjazne dla łożenia planu do publicznego wglądu na stronie
stów i urząd pierwsza propozycja projektu planu.
mieszkańców. internetowej Biuletynu Informacji Publicznej oraz
Wtedy jest on wykładany do publicznego wglądu
Zapisy planów zmuszają inwestorów do poszuki- w Biurze Architektury przy ul. Marszałkowskiej
– to znaczy każdy może go obejrzeć w urzędzie i na
wania architektonicznego ładu i porządku, zwalczają 77/79 (na parterze).
stronie internetowej. Prezydent informuje o tym
reklamowy śmietnik, nakazują sadzenie drzew w uli- Szczegółowo projekt planu wraz z uwarunko-
tak samo jak w przypadku ogłoszenia o przystąpie-
cach, wprowadzanie zieleni na osiedlach itp. waniami, które wpływały na przyjęte rozwiązania,
niu do sporządzania planu. Wtedy można składać
Dzięki planom mogą powstawać inwestycje pu- trójwymiarowymi wizualizacjami i rozważanymi
uwagi do planu, tzn. propozycje zmian do zapre-
bliczne. Miasto, uchwalając plan, zobowiązuje się do wariantami rozwiązań, prezentowany jest podczas
zentowanego projektu.
zbudowania zapisanych w nim ulic, ścieżek rowero- dyskusji publicznej, w trakcie wyłożenia. W ramach
wych, infrastruktury technicznej, szkół, przedszkoli, dyskusji można uzyskać odpowiedzi na wszystkie
A CO, JEŚLI MÓJ WNIOSEK LUB
urządzenia parków i skwerów itp. pytania bezpośrednio od projektantów i urzędni-
UWAGA ZOSTANĄ ODRZUCONE?
Plany miejscowe są często jedyną formą ochrony ków.
ważnych dla mieszkańców lokalnych wartości. Dzięki Przed samym uchwaleniem (a wcześniej rów- Plan stanowi kompromis pomiędzy potrze-
zapisom planów można ochronić przed zabudową park, nież na etapie wariantowych koncepcji) projekt bami i oczekiwaniami wielu grup społecznych –
zieleniec, staw, plac zabaw, zielone przestrzenie między planu jest jeszcze prezentowany radnym na pu- mieszkańców i użytkowników przestrzeni miasta,
blokami na osiedlach mieszkaniowych. Plany obejmują blicznym posiedzeniu Komisji Ładu Przestrzennego inwestorów, organizacji pozarządowych, stowa-
również ochroną zabytkowe budynki, uniemożliwiając i ostatecznie – na posiedzeniu Rady Warszawy. rzyszeń itp. Często są one sprzeczne.
ich wyburzenie czy drastyczną przebudowę. Z planem można się także zapoznać na po- Wybrany w powszechnych wyborach Prezy-
Ostatecznym celem przygotowywania planu jest siedzeniach komisji i rady w urzędzie dzielnicy, na dent, który rozpatruje uwagi i wnioski, musi pod-
osiągnięcie rozsądnego i akceptowalnego dla wszyst- terenie której plan jest sporządzany (trzeba się do- jąć trudną decyzję o tym, które z nich uwzględnić,
kich kompromisu pomiędzy często rozbieżnymi po- wiadywać na stronie internetowej urzędu dzielnicy a które nie, mając na uwadze wiele aspektów: zrów-
trzebami: wszystkich mieszkańców i użytkowników lub na tablicy ogłoszeń). noważony rozwój miasta, jakość życia mieszkań-
miasta, poszczególnych grup mieszkańców, pojedyn- ców, sprawiedliwość i solidarność społeczną itd.
czych osób, inwestorów, organizacji społecznych itp., CZYM SIĘ RÓŻNIĄ WNIOSKI OD W przypadku odrzucenia uwagi Prezydent
przy zastosowaniu całej dostępnej wiedzy fachowej UWAG I KIEDY MOŻNA JE SKŁA- musi swoją decyzję szczegółowo uzasadnić. Infor-
o mieście. DAĆ? macja o sposobie rozpatrzenia uwag do planu pu-
Plany miejscowe dają też mieszkańcom dostęp do blikowana jest na stronie internetowej Biuletynu
Udział społeczeństwa w sporządzaniu planu
informacji o tym, co może zdarzyć się w ich otoczeniu. Informacji Publicznej. Nie ma żadnego trybu od-
musi mieć siłą rzeczy charakter sformalizowany –
Plany sporządzane są w całkowicie publicznej, transpa- wołania od takiej decyzji. Można jedynie swoje ar-
tzn. swoje potrzeby trzeba zgłosić na piśmie. Taka
rentnej procedurze, co daje możliwość skonfrontowa- gumenty przedstawić jeszcze miejskim radnym (na
możliwość przewidziana jest w dwóch momen-
nia zamierzeń inwestorów z potrzebami mieszkańców posiedzeniu Komisji Ładu Przestrzennego), ponie-
tach procedury.
i wynegocjowania najlepszych rozwiązań. waż mogą oni zmienić rozstrzygnięcie Prezydenta.
Po raz pierwszy – zaraz po tym, jak Prezydent
Jeśli ktoś jednak uważa, że ustalenia planu są dla
poinformuje o przystąpieniu do sporządzania planu
CZY GŁOSY WSZYSTKICH LUDZI SĄ niego szczególnie krzywdzące, może – po uchwale-
na stronie internetowej, w prasie oraz na tablicy
TAK SAMO WAŻNE? niu planu – wystąpić do Prezydenta o jego zmianę
ogłoszeń urzędu - można składać wnioski do planu.
lub też zaskarżyć uchwalony plan do sądu admini-
Absolutnie wszyscy mogą proponować zmia- We wnioskach można napisać wszystko co byśmy
stracyjnego.
ny, które ich zdaniem powinny zostać wprowadzone chcieli, żeby zmieniło się na obszarze objętym pla-
w przygotowanym projekcie planu, zanim stanie się on
obowiązującym prawem.
Sporządzanie planu miejscowego ma charakter
publiczny. Jest to proces angażujący społeczeństwo
– wszyscy mogą bowiem zgłaszać swoje potrzeby
dotyczące otaczającej ich przestrzeni, które chcie-
liby, aby zostały w planie uwzględnione. Wszystkie
głosy są tak samo ważne. Nie ma znaczenia, czy jest
się właścicielem gruntu, mieszkańcem obszaru ob-
jętego planem czy jakiegokolwiek innego fragmen-
tu miasta, czy reprezentuje się tylko własny interes
lub potrzeby grupy osób, stowarzyszenia, fundacji
itp. Każda sprawa jest indywidualnie rozpatrywana
przez autorów planu – urbanistów i architektów,
urzędników Biura Architektury, a ostatecznie przez
Prezydenta i radnych.
Warto brać udział w dyskusji nad planem, po-
nieważ przyjęte w nim rozwiązania będą decydować
o tym, jak będzie wyglądać w niedalekiej przyszłości
nasze otoczenie – miejsce, w którym żyjemy, pracu-
jemy i wypoczywamy. A każdy, kto w takiej dyskusji
bierze udział, ma realny wpływ na zapisy planu. Nie
biorąc udziału w sporządzaniu planu, odbieramy so-
bie możliwość współdecydowania o mieście.

6 PLAN MIEJSCOWY O co tu chodzi?


PLAN MIEJSCOWY
16
Tyle planów obowiązuje

PO UCHWALENIU
w dzielnicy Targówek,
7 kolejnych jest w trakcie
sporządzania

CO SIĘ DZIEJE, KIEDY PLAN MIEJ-


SCOWY ZOSTAJE UCHWALONY?
Po uchwaleniu przez Radę Miasta, plan miej-
scowy trafia do Wojewody, a ten publikuje go
w Dzienniku Urzędowym Województwa Mazo-
wieckiego. Po dwóch tygodniach od publikacji
w Dzienniku plan miejscowy stale się obowiązują-
cym prawem miejscowym.
Odtąd wszystkie prace budowlane, które po-
trzebują pozwolenia na budowę będą mogły być
prowadzone tylko i wyłącznie pod warunkiem, że
będą zgodne z planem. Wszystkie wydane wcześniej
decyzje o warunkach zabudowy tracą ważność –
teraz można już budować tylko na podstawie planu,
z jednym wyjątkiem: jeśli ktoś uzyskał prawomocne
pozwolenie na budowę przed uchwaleniem planu,
to nadal pozostaje ono ważne (nawet jeśli jest z pla-
nem niezgodne). Pozwolenie jest decyzją ostateczną
i nie może być cofnięte, bo prawo nie działa wstecz.

KIEDY TO, CO JEST W PLANIE


BĘDZIE ZBUDOWANE?
Tego nie wiadomo. Plan miejscowy nie jest
konkretnym projektem budowlanym, w którym
w najdrobniejszych szczegółach wiadomo, co, jak
i kiedy ma być zbudowane.
Plan nie może też nikomu nakazać zbudowa-
nia domu – to już zależy od woli właściciela gruntu.
Plan daje jedynie możliwość budowania na okre-
ślonych w nim warunkach. Nie podaje również –
tak jak to jest w przypadku projektu budowlane-
go – jak dokładnie ma wyglądać budynek, ile mieć
pięter, jaką powierzchnię itd. Plan określa jedynie
pewne widełki, w których można budować – budy-
nek nie może być ani niższy, ani wyższy niż plan na
to pozwala, nie może zająć powierzchni większej
niż określony procent powierzchni działki itp.
Zwykle jednak inwestorom zależy na tym,
żeby skorzystać z możliwości zabudowy jaką daje
im plan. Często pociąga to za sobą budowę no-
wych ulic i placów, szkół, przedszkoli i innych usług
publicznych, urządzenie terenów zieleni itp. (inwe-
stor niejednokrotnie partycypuje w kosztach takich
inwestycji). Na ogół jest to jednak proces długo-
leniu planu), może zażądać od miasta odszkodowa- miejscowego. Taka zmiana odbywa się dokładnie tak
trwały – wieloletni, wymaga bowiem przygotowa-
nia na kwotę, o jaką wartość jego nieruchomości samo jak sporządzenie nowego planu – tzn. wymaga
nia szczegółowych projektów, uzyskania pozwoleń
spadła w związku z uchwaleniem planu. Urząd Mia- przeprowadzenia pełnej procedury, zgodnej z Usta-
i uzgodnień, pozyskania finansowania itp.
sta musi się z powyższych zobowiązań wywiązać wą o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzen-
Na efekty ich planów przyjdzie nam jeszcze
w przeciągu pół roku od momentu, kiedy właściciel nym. W tym czasie, dopóki nowy plan nie zostanie
trochę poczekać.
nieruchomości o to zawnioskuje. uchwalony, w dalszym ciągu bez zmian obowiązuje
ten dotychczasowy.
JAK TO JEST Z ODSZKODOWANIA-
JAK DŁUGO BĘDZIE OBOWIĄ- Co ważne, mieszkańcy mogą również sami za-
MI DLA WŁAŚCICIELI GRUNTÓW?
ZYWAŁ PLAN I CZY MOŻNA GO wnioskować do Prezydenta, żeby sporządził plan
Może się zdarzyć, że na skutek uchwalenia ZMIENIĆ? miejscowy na ich terenie (jeśli żaden plan tam nie
planu, korzystanie z nieruchomości tak jak do- obowiązuje) lub zmienił plan obowiązujący, jeśli
Plany miejscowe w założeniu mają obowiązy-
tychczas stanie się niemożliwe lub istotnie ogra- uznają go w jakiś sposób za niekorzystny czy nie
wać przez wiele lat. Nic jednak nie jest raz na za-
niczone (np. była działka budowlana, a plan prze- odpowiadający współczesnym standardom. Jeśli
wsze. Dynamicznie zmieniające się potrzeby ludzi,
znaczył ją na nową ulicę). radni uznają zasadność takiego społecznego wnio-
rozwój technologii, poprawa warunków ekono-
Właściciel (jak też użytkownik wieczysty) nie- sku, podejmują uchwałę o przystąpieniu do sporzą-
micznych itp. powodują, że prognozuje się, iż nie
ruchomości może wówczas zażądać od miasta od- dzenia planu, co skutkuje rozpoczęciem pracy nad
będą one obowiązywać w niezmienionej formie
szkodowania albo wykupienia nieruchomości lub planem.
dłużej niż około 20 – 25 lat.
jej części (ewentualnie przyznania nieruchomości
Kiedy zachodzi potrzeba zmiany planu, w ca-
zamiennej). Jeśli natomiast ktoś swoją nierucho-
łości lub jakiejś jego części, Rada Warszawy może Piotr Sawicki - architekt i urbanista, współautor wielu
mość sprzedaje (ale nie później niż 5 lat po uchwa-
podjąć uchwałę o przystąpieniu do zmiany planu warszawskich planów miejscowych

PLAN MIEJSCOWY O co tu chodzi? 7


Twój wpływ na plan
Udział mieszkańców: Faza procesu:

RADA MIASTA
decyduje
Informacja m.in o przystąpieniu

DECYZJA
w prasie lokalnej, do sporządzania planu
biuletynie informacji miejscowego
publicznej i na stronach
internetowych PREZYDENT
prowadzi całą procedurę
od strony formalnej
i merytorycznej

PROJEKTANCI
przygotowują projekt planu.
Uwzględniają wytyczne

PROJEKT
ze Studium m.st. Warszawy.
Uzgadniają projekt m.in z:
- zarzadcami dróg
- konserwatorem zabytków
- służbami sanitarnymi

URZĘDNICY I PROJEKTANCI

WYŁOŻENIE
biorą udział w dyskusji publicznej:

- prezentują projekt planu


- odpowiadają na pytania mieszkańców

RADA MIASTA

UCHWALENIE
głosuje nad projektem

PLAN MIEJSCOWY
REALIZACJA

po zatwierdzeniu staje się


obowiązującym prawem

PUBLIKACJA PRZYGOTOWANA I OPRACOWANA PRZEZ STOWARZYSZENIE www.odblokuj.org


NA RZECZ POPRAWY ŚRODOWISKA MIESZKALNEGO „ODBLOKUJ”.

Zespół projektowy:
Monika Komorowska, Marlena Happach, Ludwika Ignatowicz,
Marek Happach

Projekt graficzny: Paweł Kłudkiewicz/ www.pawka.pl