Vous êtes sur la page 1sur 3

++

2845

Sterownik grzejnika
elektrycznego wać tani grzejnik elektryczny wraz z... opisa- 90S2313 i odpowiedni program (można go
Do czego to służy? nym sterownikiem. ściągnąć z Elportalu EdW). Przyciski S1-S4
Zapewne niektórzy z Czytelników mają Używanie regulatora umieszczonego bez- służą do zaprogramowania sterownika. Układ
w swoich domach starego typu sterowanie pośrednio na grzejniku elektrycznym nie ma własny zasilacz zbudowany na elemen-
ogrzewaniem poprzez piec węglowy. Jeśli in- zapewnia pełni szczęścia. Po zastosowaniu tach TR2, M1, C1-C4, U1, D1 i D2. Dioda D1
stalacja grzejna była robiona bardzo dawno, opisanego w artykule regulatora, grzejnik zapewnia na wyjściu stabilizatora U1 napięcie
nie dawano wówczas na kaloryfery pokręteł znacznie rzadziej będzie się włączał, a to 5,6V, które zostało zmniejszone do 5V po-
służących do regulowania ilości ciepła. oznacza znaczne zmniejszenie poboru prądu przez diodę D2 po to, aby zasilanie bateryjne
W pewnych wypadkach było to dobre, bo np. i w konsekwencji zmniejszenie rachunków. mogło pracować poprawnie. Elektroniczny
w domku parterowym w każdym z pomiesz- Pieniądze wydane na sterownik zwrócą się czujnik temperatury (w tej roli wystąpił
czeń panowały takie same temperatury. Go- bardzo szybko. DS18B20) potrafi mierzyć temperaturę z do-
rzej, gdy taki system został zamontowany kładnością do 0,0625oC. W naszym układzie
w domu piętrowym, w którym nie było odpo- Jak to działa? dokładność taka nie jest wymagana i została
wiednio silnej pompy, do piętra dochodziła Schemat ideowy pokazany został na rysunku zmniejszona do 1oC, co jest w większości
mniejsza ilość ciepła. Aby rozwiązać ten pro- 1. Sercem całego urządzenia jest procesor przypadków wystarczające. Czujnik ten wy-
blem, zbudowane zostało ni-
żej opisane urządzenie, do-
grzewające pokój w chwilach, U1 U2
gdy jest w nim za zimno. Po- 78L05 VCC LCD 1x16
LCD
zwala ono na indywidualne IN OUT
GND C2 C4
+

C3
ustawienie temperatury w po-
+

GND
VCC

ENA
R/W

S1
DO
VO
RS

koju, zależnie od pory dnia.


D1
D2
D3
D4
D5
D6
D7

100n D1 100u 100n


Można więc je tak nastawić, C1
1

11
2

12
4

10

14
3

7
8
9

13
5

100u/25V 1N4001
aby w nocy w pomieszczeniu
panowała niższa temperatura,
S2
rano (gdy wstajemy) – wyż- PR1
sza, po wyjściu domowników 10k
20

VCC
19
18
17
16
15
14
13
12
11

– znowu niższa, a następnie S3


+
przed ich powrotem tempera-
VCC
B7
B6
B5
B4
B3
B2
B1
B0
D6

BAT1
M1 6V
tura może „podskoczyć” np. MOSTEK 1A D5 U3
o C5 AT90S2313 S4
do poziomu 21 C. 1N4001
RESET

100n
GND

TR2
Oczywiście w nowych D6
D0
D1

D2
D3
D4
D5
X2
X1

1N4001
systemach centralnego ogrze- A1 TS2/16V
TR1
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10

D3
wania występują sterowniki R1 GND2 MOC3020
działające w sposób wyżej
220R R2 1k 4MHz
opisany, ale mają one poważ- D4 1N4001
1N4001
ną wadę. Mianowicie sterow- TR3 R4
BT136 VCC C6 X1 C7
niki te przeważnie mierzą R5 R3 4,7k
temperaturę w jednym po- 220R 1k 33p 33p
S5 GND2
mieszczeniu, co w „zimnych” A2 D2
pokojach spowoduje, że tem- 1N4001
+

_
in/out

peratura na pewno będzie niż-


Rys. 1 Schemat ideowy U4
DS18B20
sza, a wtedy należy zastoso-

46 Listopad 2007 E l e k t ro n i k a d l a Ws z y s t k i c h
syła dane o aktualnej temperaturze Aby zmniejszyć pobór prądu, optotriak oraz
poprzez łącze 1wire i gdy tempera- wyświetlacz zostają wyłączone na czas zasila-
tura z czujnika jest mniejsza od ak- nia z baterii. Podczas zaniku napięcia w sieci
tualnie nastawionej, na wyjściu D0 układ pobiera kilkanaście mA prądu, co przy
procesora 90S2313 pojawi się stan zastosowaniu 4 baterii R3 powinno wystar-
wysoki, powodujący załączenie czyć na kilka, kilkanaście godzin pracy.
optotriaka. On z kolei załączy tria- Zastosowany wyświetlacz to popularny
ka TR3 włączającego grzejnik. Je- i chyba najtańszy 1x16. Mimo iż ma tylko 16
śli temperatura w pokoju wyrówna pól do odczytu, spokojnie wystarcza do tego
się z temperaturą nastawioną na układu. W czasie działania jest na nim wy-
sterowniku, to na końcówce D0 świetlana aktualna godzina oraz temperatura
procesora pojawi się stan niski wy- panująca w pokoju.
łączający optotriak oraz triak. Spo-
woduje to, iż grzejnik przestanie Montaż i uruchomienie
grzać aż do momentu, gdy tempe- Pokazana na rysunku 2 płytka drukowana zo-
ratura nie spadnie o 1oC. stała zaprojektowana pod obudowę Z58.
Czasem jednak będziemy po- Montaż wykonujemy w sposób typowy, za-
trzebować włączyć grzejnik na sta- czynając od rezystorów i diod, a na transfor-
łe, niezależnie od temperatury pa- matorze i triaku kończąc. Do triaka należy
nującej w pokoju. Wtedy to naj- przykręcić odpowiedniej wielkości radiator,
prostszym sposobem jest po prostu uważając, aby się nie stykał z innymi elemen-
włączyć grzejnik bezpośrednio do tami na płytce (głównie z rezystorami R1
kontaktu. Jednak, aby się tym nie i R4). Radiator musi być jak największy, po-
męczyć, wystarczy posłużyć się nieważ poprzez triak przepływa prąd co naj-
przełącznikiem S5, który służy do mniej 4,5A (przy grzałce 1000W), a grzejniki
włączenia grzejnika niezależnie od mają nieraz 2000-2200W – prąd płynący
ustawień w programatorze. Wtedy przez triak jest wtedy na poziomie 10A. Wy-
temperaturę w pokoju będzie wy- świetlacz, czujnik temperatury oraz przyciski
znaczał termostat umieszczony na S1-S4 i przełącznik S5 montujemy na tasiem-
grzejniku (o ile tam jest). Aby usta- ce z przewodami, ponieważ elementy te będą
wienia zostały zapisywane na czas przymocowane do wieczka obudowy (oczy-
zaniku napięcia w sieci energetycz- wiście po wcześniejszym wywierceniu pod te
nej, do układu dodane zostały 4 ba- elementy otworów).
terie R3 (opcja), które zasilają pro-
cesor w przypadku zaniku napięcia.
Wykaz elementów
Rys. 2 Schemat montażowy Rezystory
R1,R4 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .220Ω
R2,R5 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .1kΩ
R3 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .4,7kΩ
PR1 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .10kΩ
Kondensatory
C1 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .100µF/25V
C2 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .100µF/16V
C3,C4,C5 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .100nF
C6,C7 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .33pF
Półprzewodniki
D1-D6 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .1N4001
M1 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .mostek 1A
TR1 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .optotriak np. MOC3020
TR3 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .triak 16A np. BT136
U1 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .78L05
U2 . . . . . . . . . . . . . . . .wyświetlacz LCD 1x16 znaków
U3 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .AT90S2313
U4 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .DS18B20
Pozostałe
X1 . . . . . . . . . . . . . . . . . . .rezonator kwarcowy 4MHz
S1-S4 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .mikroswitche
S5 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .przełącznik 2-pozycyjny
TR2 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .transformator TS2/16
Obudowa Z-58
Koszyk baterii

Komplet podzespołów z płytką jest dostępny


w sieci handlowej AVT jako kit szkolny AVT-2845

E l e k t ro n i k a d l a Ws z y s t k i c h Listopad 2007 47
Raczej nie należy montować gniazd A1, A2 ny czas i temperaturę. Po ponownym naci-
(ARK2), lecz kable zasilające trzeba przylu- śnięciu przycisku OK (S3) na pierwszej pozy- Uwaga!
tować bezpośrednio do płytki, tak będzie bez- cji powinna ukazać się „4”, wtedy nastawia- Podczas użytkowania przyrządu
pieczniej. Na kablu podłączonym do A1 nale- my aktualną godzinę oraz temperaturę, która w jego obwodach występują
ży zamontować wtyczkę zasilającą, a na kablu ma panować w tym czasie w pokoju. Naciska- napięcia groźne dla życia i zdrowia.
podłączonym do A2 gniazdo. Po poprawnym my przycisk S3 i na wyświetlaczu powinna Osoby niepełnoletnie występują
montażu i podłączeniu wtyczki na wyświetla- ukazać się godzina i aktualna temperatura i przetestować urządzenie wyłącznie
czu powinna pojawić się godzina (00:00) oraz w pokoju. pod opieką wykwalifikowanych
aktualna temperatura panująca w pokoju. Jeśli opiekunów.
tak się stało, to przechodzimy do programo- Rafał Kuchta
wania, a jeśli nie – to trzeba znaleźć błąd
R E K L A M A
w układzie i go wyeliminować.

Programowanie
sterownika
Najpierw wyłączamy zasilanie sterownika,
następnie naciskamy przycisk S3 i włączamy
zasilanie z wciśniętym przyciskiem. Na
pierwszej pozycji wyświetlacza powinna uka-
zać się cyfra „1”. Przyciskami S1 i S2 usta-
wiamy godzinę, od której temperatura w po-
koju ma wynosić dokładnie tyle, ile ustawimy
przyciskiem S4. Następnie zatwierdzamy to
działanie przyciskiem OK. (S3). Na pierwszej
pozycji wyświetlacza powinna pojawić się
„2” i postępujemy podobnie, czyli przyci-
skiem S1 programujemy kolejną godzinę za-
działania układu i naciskamy OK (S3). Potem
ustawiamy kolejny (już ostatni) programowa-

E l e k t ro n i k a d l a Ws z y s t k i c h Listopad 2007 48