Vous êtes sur la page 1sur 477

A propos de ce livre

Ceci est une copie numérique d’un ouvrage conservé depuis des générations dans les rayonnages d’une bibliothèque avant d’être numérisé avec
précaution par Google dans le cadre d’un projet visant à permettre aux internautes de découvrir l’ensemble du patrimoine littéraire mondial en
ligne.
Ce livre étant relativement ancien, il n’est plus protégé par la loi sur les droits d’auteur et appartient à présent au domaine public. L’expression
“appartenir au domaine public” signifie que le livre en question n’a jamais été soumis aux droits d’auteur ou que ses droits légaux sont arrivés à
expiration. Les conditions requises pour qu’un livre tombe dans le domaine public peuvent varier d’un pays à l’autre. Les livres libres de droit sont
autant de liens avec le passé. Ils sont les témoins de la richesse de notre histoire, de notre patrimoine culturel et de la connaissance humaine et sont
trop souvent difficilement accessibles au public.
Les notes de bas de page et autres annotations en marge du texte présentes dans le volume original sont reprises dans ce fichier, comme un souvenir
du long chemin parcouru par l’ouvrage depuis la maison d’édition en passant par la bibliothèque pour finalement se retrouver entre vos mains.

Consignes d’utilisation

Google est fier de travailler en partenariat avec des bibliothèques à la numérisation des ouvrages appartenant au domaine public et de les rendre
ainsi accessibles à tous. Ces livres sont en effet la propriété de tous et de toutes et nous sommes tout simplement les gardiens de ce patrimoine.
Il s’agit toutefois d’un projet coûteux. Par conséquent et en vue de poursuivre la diffusion de ces ressources inépuisables, nous avons pris les
dispositions nécessaires afin de prévenir les éventuels abus auxquels pourraient se livrer des sites marchands tiers, notamment en instaurant des
contraintes techniques relatives aux requêtes automatisées.
Nous vous demandons également de:

+ Ne pas utiliser les fichiers à des fins commerciales Nous avons conçu le programme Google Recherche de Livres à l’usage des particuliers.
Nous vous demandons donc d’utiliser uniquement ces fichiers à des fins personnelles. Ils ne sauraient en effet être employés dans un
quelconque but commercial.
+ Ne pas procéder à des requêtes automatisées N’envoyez aucune requête automatisée quelle qu’elle soit au système Google. Si vous effectuez
des recherches concernant les logiciels de traduction, la reconnaissance optique de caractères ou tout autre domaine nécessitant de disposer
d’importantes quantités de texte, n’hésitez pas à nous contacter. Nous encourageons pour la réalisation de ce type de travaux l’utilisation des
ouvrages et documents appartenant au domaine public et serions heureux de vous être utile.
+ Ne pas supprimer l’attribution Le filigrane Google contenu dans chaque fichier est indispensable pour informer les internautes de notre projet
et leur permettre d’accéder à davantage de documents par l’intermédiaire du Programme Google Recherche de Livres. Ne le supprimez en
aucun cas.
+ Rester dans la légalité Quelle que soit l’utilisation que vous comptez faire des fichiers, n’oubliez pas qu’il est de votre responsabilité de
veiller à respecter la loi. Si un ouvrage appartient au domaine public américain, n’en déduisez pas pour autant qu’il en va de même dans
les autres pays. La durée légale des droits d’auteur d’un livre varie d’un pays à l’autre. Nous ne sommes donc pas en mesure de répertorier
les ouvrages dont l’utilisation est autorisée et ceux dont elle ne l’est pas. Ne croyez pas que le simple fait d’afficher un livre sur Google
Recherche de Livres signifie que celui-ci peut être utilisé de quelque façon que ce soit dans le monde entier. La condamnation à laquelle vous
vous exposeriez en cas de violation des droits d’auteur peut être sévère.

À propos du service Google Recherche de Livres

En favorisant la recherche et l’accès à un nombre croissant de livres disponibles dans de nombreuses langues, dont le frano̧ais, Google souhaite
contribuer à promouvoir la diversité culturelle grâce à Google Recherche de Livres. En effet, le Programme Google Recherche de Livres permet
aux internautes de découvrir le patrimoine littéraire mondial, tout en aidant les auteurs et les éditeurs à élargir leur public. Vous pouvez effectuer
des recherches en ligne dans le texte intégral de cet ouvrage à l’adresse http://books.google.com
#rx
`.`
l
l

I о
i О и ' ’ l с
‘ ч. Gv „т _ ` .
. ' п \ a l ' . t' ‚ .n ‚` . î
, ' ` д i "\ в l

Р . ‚ . ‚ ` .. ' ’ .. __ ` ‘s
n ' '
I n ' ‘\ ' О
С x . '
. . ` . _ Q ‘l _

f "
_ . о
l

ь ' О
í.
Y

a ' ' ь
. v А '` Ч
I 'l С ч ' l ч \ с
О l
О l \
' r ’ _» . п. ê '
А ‘I l
f l ’ ' n .J' . l \ "

аn .‘ ч . ­ . ' u \ L
. ь
3 . . . в . _ -— I 'r
. . li
-. v l
Э \„ \` «v1
*
l I \ n о c* ь
I . ' ` N , l `9 ч

,.
u . ` \ д
_ ` ' . ц
' ы' l'
Af ‘l
‚.
` `
I l ' .
. . ‘ l ‘ I I
.
' I ч ff' .
. ’t ' с . ' о
о
l ‘ŕ l ~ ° . ‘
l I' ` ` \
v n o
I l I ц . `
n l ’ .› в `
. \ д ŕ l о
.l l - . . i › Y

¢` ­ l .
v ' s
Il _

.\`\.
_ l ‚ X‘
. д — .
I l Y
в

k ‘ Ф *
"о‘ Í ' I u '

,t — ч
u* . l

I
\ а K
° .
\ ` д,
. \
~ ' \ ,n
.I ъ 4

I ~ — ‘.’. ‘a v
u I l . С ‘ ' I.

x ' . .^ .
l k .- '
l ' -
У
\ Í
. _ ŕ­ `
А .
s... ‘
. . О
`
.

' о
l \

и - ~ . ›
`
I
I

‘ l
, О
° ~ ~

I ­. .
I I

l
.
~
` ‚ l
l .
Ц

i '. ч

. l l

\
.
. . ­ ~
\
` l ’

, X
l о ‘.' n ‘
'al' Ч `
а \
n ‘ о ‚
~ ‚
-
n _: l

. I
" с а

.
’ а

. ч
\
. .
` "
С
ч ­ D

l ' .
I I

i - 1 _'u l . . ц l
‘ I’ ,I ,' ‘в. ° ` «I
I i "— ’l I \ .nl
о с
v
.
o a в l
s . n . и
_ e.
D s l о
n
u n
о в
. п . . ,
к . . `
ä ь
i ч .
l
~ i
_ ч 9 .a
Iral. l
\ _.
- . \
»IP и! Í
u
н
n ‘I
l' 0 о l,

с
о
.

Ю
о
n
ь

e
vá.”

I
I
l

t
l

n
-
с
im...
~
О.
1, 9
_
‘f
'14“ ‘h 1.a r’
gg.” ч?
--* с
——-‹-——‹

А”
‚Ешхал

‚д,
щдама{СФ’М'ЧЧИ1 CARDANI’ __
" 'i -`тм - f M¢aid Mtdiûlànmfîß, \ '_ ‹

АИвы];;А `
Líbríí Чтить. ' ‚
ЕШШсщ ¿ècòńfolatíone'líbrí тишь
{сапипсаЬгобетаифще rccogm'rí'.. l
Í E_íufdçmße Líbrjspróprx'i'sJíberpuns@
.P
J».
\

Omnialòmplefimdiceldeêmq..
. Ll CARDAN`VS MEDICVS
Sfondrato lSenatori DùìarchìzŕpBc'llańí, A# `
Mandeln' ‚ас ripœ L'arx'j
oppídorum, lacus la'l
qua: iuxta , nccnon n_
‹‘ ° :` cum Eupilum,
S; P. D.
` I Vm proptcr дышащими 8: pra
§' ¿if ат opera nobis reliquzrít antíquî»
_l A* " tas,mírum Ещё aß, nullumdc ipfa Sa
1,n«. рати, propter quam omníaílla по:
¿$0 ­ - " bis, ínuem're- pomcrunt` confcrípfïílì.
Nancy ín edicina Híppoçrar'es-Bë слепцы“ Philo
fophía машем ¿8; Plato ‚ ín RlvztorícàiT Cicerozß
оттащил” Geommjía Eudídes 8i Archimedçs,
ín Afìrología Pçolemgu'sjn Archítcâura Vímiuíus,
dc Machinis Adjenazus, in Dialcéìítis Chrííïppus,dc
Dñs ípfïs ac diuínis, tum dc plâu's ас metallíds Theo
phrafìus abundc fcripferunt . Cum leges Solon, то.
rcs Cranfor,Z¢ńo,atq; Anthíůcncs тащит, от.
nçs dz gloria,de fortímdíne, de топе _opuíìula confz
сете . At de Sapienría Omnium horum magißra , то:
rum’q; ac uírturumzrum тат Icgum arq; míum ma
tremano ad hanc ufq; diem fcrípíït . Arq; idco id man
gis mirum thimothcum 8( Diogcncm cum 3:2;
бит liquido coxdìarctgùfd efe: Sapiën'a, de {риз .L
picnu'bus multa mcmoriç mädaßì.N¢cp ей ш: раю
in omnibus Sapientía eandê капе: ragioncmzmm alii»
динамит paupcrtarcm-,gloriam glñ, aliiагнца (.L ig. \
iwbilimë) quidam ищет, atl-ij uolupcazem,curam ali» . .
qui ,nonnulh' ncglígëu'am prœponcrenr,Qgí сайт Не".
n’ potefìyt in tanta шт, momm, ас fcntenfŕarum rev.
pugnamía,una dïct arq indiuidua fapíentíac ratio? ue ‚
шт шт aliquí de ipfa нашитыми“ quaeanimi. _
uírtutum pars mínima cffetmon omm'um regínam a: ; ` „
tigçrc.Operœprecíum душ: facfìurus ищет-‚Н omni'.
анкеты, ranquam de omníúm bonorum parente, у. .
fœlícitarís aanhorenlítœêp magifh'a rationë падшего: ~
raming nomini tuo dedicauerolz-ur И qua ín ‚ рапс mi»
nus probabx'tur ,cmëdarí qucattßplaccbír', authorita
"um aircqpaî'. anmúŕ's' em'm Rudíofe стад, Ьотйв
dem ramen me di? nö ignoro. @are G id cjdńtíngat, `
ut opcram mam стенает: quís ob amící'tízm dill'anY
tías, au: ob-prudzntíam melius , ucl obauthorírarcmrf
ndlí'usppcn' ipfï pro dígníratz confúlcrc potçrít ‘lfrílài
сыт privata uita fplçn'dŕdaJítcräríà culta,puinca rg:
ligíoiïïfímaßdminíůratíò innocens, onmizprudìntíä д
fumi'rra'ôt modrratíone çôfpícua: ut Н etíam lïBe'r {Мс
non farísŕáccrer,œ ramcn напрасна habere' ранена
папаша-м quanquam muffa Hn:,quœ à uíta: шаг {из
fh'mto ac Omnium bonorumabhorreant : multa etíâ'
afpcraßuńbusêß ruis indigna: quœdàm ай crudelía,
j' ii ai
'_8(l кыш: nárůra: mœdißïdcntía: Шаquâcìíîmplŕcíí
mi mornin morumminime-conncniunt татам i
c'ŕngère-ßótuíquîn 'in-:defcríbcndo homínum uíramì'
omnia reccnfcrcm.' ¿prœ'íërtím cum eos in quíbns 21182»
Шпг‚‹1{3поГссге бс писк 'fapíenti necdfaríum foret;
Nam nec`unguentńä,nardu'm, myrrham ‚Асцит:
tantum habentzfcd êZ-graucokntía (азарта , 'fga'lbaa .
паев: пес medici ad .dépgllmdos lmo'rbos ГОП: иши
tur [maragdísакрmargarítís,f¢d uíperís adam 8l со :
хйсодщфпес nobis ujítiouerrí debet ‚:Íï ea fm'pìîmui
quœnögpro'bamusmc двести: ,' quœnèjniaudlanm's.
. uzmmíî _quís Iillud nobis obiecerít Horatíanum, `
IHaccmihi Stern'níus fapícntum oâauus. `
мс! Еийрйсиз íllud,
‚под? ms'ììv За 'm ín auf@ Мг. ‘ „13 ‘
(.i. смутит мцмпщфмтф.) 'y ‘ .
uis так fera: 'l' aut admitctur f1' nam Шт! prorqu
fœpíus _accidít,utlqui alíos ueh'nt десне, eadem in cau
famagífìroípfî indígeät.Nam 8( Galenus,qui :am co
pio'fé,1nçdidnä poñerís мышцы femctipfo demor
bi „лифтам: . ergo­lib¢růdcnobis1îr ишиас;
iudícíum: Cumìliccatgxnníbusprodcllëmtítíp ucl hoc
vfall'tèm fapíentíœ;teůímoníumj,fcciam [î reliqua
` non aílìqucrcmur,optíma'uoluifî`z.
Vale.
выгон-3; -RERVM мамонта
j“ - Èlilith;libroifum de'Sapîentì'a'ßé=C0nfola>.
С _l " j ¿ione wil». i`
Не" и
dam.
` B 'a'líonlm libris :rif Ãeromanria duplex. n: `
"
plex modus glorii A 'rudo immedicabilis давание:
.- _ ‘ confequendi. 77 “каш, diuinampefolü indigent.
«È Аббат quzqniete pa . . 14o
imercipiimmneñie я " ' 3 во
— - `--&ця eleganfiores Agamedis 8€ >'I'rophonìi hil'torîz.
А '2&9 pag. ~ '~ -- 318
A olefcemis cal'us «нерв, .1 zo штат 8l'Sertorii Еда religíopro
¿Viclulal'm'esY шмыг. | 4.o
r. — fui l _ 48
Ad humanam Aglux-'iam {реалия ni Àlcxandri uin Ьтйщ- cdefcripta ‚ 8C
hil a'morfs Тира-ст exiŕìimit. | $3 comparado cumRomanis. с 48‘
даты l'apíentia in eli endis fuccef Alexander mallebat Гс in 'Homero
fofibus,tum eu'am in äiuinando ad Therlîrem, quâm in Chen'lloñchl'l
mirabilis.V вп lem. ‚ со
Adulteríum olim mrpiůimàm поташ Jllexandro Arifroreles , Traiano plu
' inurebar. - 17: тагсЪиз ad lcquirendum imperium
Adulteriomm апачи: lex. 1 47 “nih-um pro'fuerir. . 3
Admodü fenes nullo dolore moi-lun Alexandri regis [пагод-ат наводи.
tur. 3 zo ‚ pag. ' . _ Ц;
Ага: lex quandoq; inurilíor modera Alexander condndlt Мегаватт 8C
­ ea. и;
Bucephalam. fs
¿ld uine longitudine'm l'omnns maior A.lllealxamdrifcurane мири: peritel'. 4r
cibo , cibus pom, uires laboribus Alcibiadishiftoria. Y :5'4
elfe debem. 4| Alcibiadispulehritudo. ‚ 270
м mortem ummzex 4tribus теша Amicis benefacienldum , inimicos au
. rio fequirur. 3 из tem reconciliandQS. ‘397
Ad пятна: accellus non magnilï Атак-Штаны. ‹9
cislaborlbnß 3 yo Amoriseommoda. «9
Aem' memiras ef! атаманы: .An hiftoriain'docendo Бадене plus
. no. т. - ‚ ‚294 habeanuŕhmimis . l39
Àequrlljtas ед Маши. ‚Аи pro religione morienglnm, ’ yo
png. . c . д, . 195' „ "ч. ‚ 'a {I} „жди
\
INDEX.
Маннит haben: fzpïentiam. 39 гнет: condîdï't.' п
¿ln сшито ad fœlicimë водами.” Ãn'ouifrihiftoria ` l?
дн mslius fitinfqmiam an moi-:em fu Arfoxerfcspr'incipîb. omnia скачи.
’ Вт . ` _ 47 ' facer: ас diccrclicimm aícbat. цв î
¿n amor conueniarf'apicnn. 95 Argumcnmm immomlinn's animi . ' `
Animus ì топе fœlicifsimux efr , ñ 2:3. . ‘ 300
oprime homo ныть. 4 | 7 Ar prx ,miraculumîp асс .szare
lnimi uehemcnriorcs :Ream uint:~ 8€ Aclio Pertinlce. z zu
campus decurtanr. 37 Атаки fînem genmtionis inmt
Andreas Chius. в zo fculisLXX.annumûamit. 3#
питерскими: ’l ' z и. Ariüordis callidins |17
Anriphonis hifroria. zy; Arifri pi (Нант ас! Rhodias. l l 9
Anaxagoras in carcrrc librum de cin Arch' ochi шита in Lycambemzin
' culi quadratura fcripfir. 405 истца 8( ciude imprudcnria. | 68
длШЕНдГрапд hifloria. a 13 Anoxerfcs , Hcrodcsßliiîg qui infin
Andrea:Bagìi hift'oria. a | д. dias акцепт, тю: inrcxfcccrunr.
Anphmonii 8( Anapiç piene. 93 nä; .. . . .'49
Лице штат: hiftoriz.. 3 36, Юр _tas- и dillgçnna prim-.xpxlmr`
¿pad пицц; opinio efr чаши ЫГа, granorçsprzftanria frpcnumcro.
quödf ienrcs uiciis laborcnt. »7x Pag' I7i»l
hppiusp chef “таз ob fprch fc Àfclepiadis inucmum. |87
ligioncm crcditur. l 7'. Мастодонт (inc coloxibus pinxiul
Арам cx Magiaquxlîuit nomen.. Р’В: _ z759
Pag» г; l Athenienñum КсГриЫка. | 98
Jphricani шпата: in ранней: ami. Arhcnieníîbus ad Laccdcmoniœmr
t’ cis. 4f. Стишата ad Romanos. | 99
Ат :Rines . :I9 Акт} fides.. ­ - 49'
Mum fcriprorcs clarißiml.. 76 Auaritizmalz'. gwy
Ars-nou;,torqumdi plurimañlar s Анат] omnes blandi in fmnonc funk.
Антипод; цашог. о т Augxaäiz
.. tft ст:
. quxdarn afgaan@
64?
M5 repurgan 'camphonma с
М szaris in occupindlhominllm bus шеи: ongeducńor. gŕ
­` пошлите dlgmia. по Authoris in ddiquio fenfns. 314
Агйттгшгйа. :14. Auchariras tribus confiar. вя
Argamanius вы: annoi cennxm ui Audioris :kan патио: r а anni
` ginri. ' 3 :3 « fuis Regibus undilus-d сайт.
ñrtcmonis ridícula folidmdo. 38 разд ` - _ _ 389
Ärufpicina pifcium. а z 3 Aux-hans {шиит m рыб, à inurl
‘Arithmeticx authoris мета. |74. cuzchidrop'e. ` zu
лютни; :man: omnes quanto cti! Антон—1:13 d't princípíul anni!!!
‘ 1 Hagirioíîus.
. „ 97 ‚ bonorum. "l ' = |36
МЪШГ Маки [ерш сов grs
ш
llill) l;!:_

` qui man“ impr» pantie. - дм.


nmt. 7S Caroní: Убив!!! рюЫш а: ein:
ludiorimis. principi: duo. | 9| cum мата; cöpantio. | |f
Àugufti Patientin. I 3 97 СащЬуГи crudelis in. _ 94.
длинам Imperatorismin Шкет . Cßhmins mmm mollet umn fo
415
. lugufximmfuemdo. f4 садистаmama: principa.
Ãurclìani ì Mncfrheo proditio. l 7| ‘ p . 381
Aufpl'ciwn ab auibus. Cauälonggutuitzinhomine.
1. z д 3u
Augun'um. _ nl Caufa cur [вы adhuc funn gena!
Ãuipicium :l fcbui admimndil. и. reco nofcunt. f4
диктат-с: audmril. 368 ' Сама, 8пй‚8( frnfìui diuínz Гардин
Молотый: диви. на mr. 12
Cauendmzf'mcdcprzhmdíunqulll
Adi Valoris hifroria. 3 z‚ in ignoranti: pofsis. _ 104.
Beati Michaelis ad лети: Bo» Carpènmscxfrudioinfamdc. :fl
noni: abfurdx рябина, : 3: Сане: longitudinil aiu пациф—
‘Bernardus Macias coriarius. :fg Arifxotdem. _ ìî
Baldi шимми lucrum cx cöíìliq's. сыт: dióìacoris proceû'ul. ни
‘ ‘938° ­ _ |87 СацГа morrisI Philippi Regis exim!
1».
вишен Саш Ec häfghiftom. з 3+ ria. I
-Bcliifarìi donum ' “Гите. со Callicratidas Laccdcmoniiß. 3 i’
Bionis rdponfum. | |7 Сан Cannii 8l Pirhii шпона. z g?
Bona тина contraria . I4 сям рая-спи: fence fame neemt.
Bona communia. и. Paß' 3 3,7
Вот corporis а contraria. н Cani Iulìi alacrítas in mom» 3 ‘i
Bona forum; в: contraria _ | 4. C.Cali n: (гита. 'iff
нотка uicccomizis hiftorial. ` : | в 'CaìiI iimirainmortecöftantildil
Boranomann'a. n3 foar :mit шьет поп ГцЬсгй‘. 9|
80:21:11 falfum in Bononienfcs fœmi Cœfaris шамот dcmcnlia. 391
nas fcomma. |78 Cœfaris Неизв. ‘ 4f
Bocar'ri in Успехов falfum (comma, Сайта ргтйапаа. ‘4
- pag. C» |78 Cafarisjn fcribmdo lill 7i'
Cœci uiri inclyri. " 4| l»
‘ Aufa cur Hiftoriz optimum il Сан-стати, no
ludac fclcâumgonus quod Ccphalconomlntil. ия
rem fub oculisponirmo habcarur. Chrifri gioríain humanil. _ | |4»
раг— |79 Chrií'ti fzpîentivc humana: tri! ехал
Caroptromantía. а is pla magna, из
Capnomantia, no Chryfocollœ an, с
Cafuurius иронии. |38 Ciccronis gloria. иf
Catani: cum Socrate К Cicerone c6 Ciccronis шиш. - ' 134
Сна
fr NY в 1:1“ и
fßlccronïs ui do emeto. | 17 conmmrammgm; '- - w
Cicero iracuq ía parriam шепни 399 вставим-шведам жги.
Ciccronis 8€ Horrcnfii ,'8( Iudicum ‘cumhabebanÍ ` Mt "
Romaqorum ада dcrcfranda. на”; Cofanomanńa. » zu
Circulus rerum hummamm. z o; Contra principes Вань |49
` Ciccro fcripñr tres libros dc Coni'oI lConn-anos qui ctiam deconm pug'al“
larionc in топе Elia'. :78 «magnoijumuicîa uirorü ‚ qucmall
Clara opera ab authoribus cxrra pa. и uimxrcsimirari. ‚ и?
тат omnia fermé cöfcripra; 3 9:1 Contra eos quiflcuircr fc ad {cribm
:(31:11 umendo cx Сцен in Latinam dum confcrunr. zu
linguam uiri. ч 79 Cruciarus triplex. 4 lo
Clari mixris fcripris. Sol Cnxciarusmagnus non ратей :We din
» ClaraMichcriaauthoiismateri 316 ' mmus. 4 no
l » Cleaŕclliprudentía. | 15' Саши 8(рЫ1отепа: fabula. 3 f4»
'Clearchi стансы Гу1цат innata.3 3 z Cumprincipibus non пищит ат:
- Cleonig cadaucri {cx-pens adhglït. 3 3 2 - ris diélerijs.. y ‘ 15';
Cleroman'tia multiplex. z ц. Cunndummagis ¢l'r,n¢ fndricia labo
' Clypeus Mincruçßchillis, 8( Aeneç, renumquzìm uclîmusfapiëzcs. 171
­- ^ {дрйё‘тгашшпа__&ьг1саш fingitur.. ,Currii шпат. | г?“
pag-1 « _ ._ _3| Curmulti expolîxi infantes poftmodñ.
вымыв Ligurcx Ariůotchsdiélm gloriofe шлешь. ' 19
faëhls princcps.. с Сит perfxpc non ìidcm fun! qui На.
‘ Coma Diogcnislarronis fram.. 3 |o bannir {арйетсзь . 271
­ ComparańoLiu'ńôíCiccrouis.. 7| Сш- b'encuiucrc maiori diligcntia qui
"Compararingfarisôd Garnis.. | у3 diu “Шеи quarrimus.. 83
I(ßomparzltion,¢'5 authomm.. Sz. Сиг. homims humanam fapicntim
­Cornpnrario Syllgßl C.Cçfaris. , д 84
:diisgcncribusprçponunn 168
Comptusfcnno principlibus шилась Сиг C_gfarnon accufauirCaroncm,er
inufuçfr.,. ‘_ _d ~ _ |91 opplîlgnauir Cicci'oncm, d( blandi
.`Cppamsm perfuadcdo minuxtaurho fus c t Pompcio. 163"
rmtcm.. ‘ ' |75’ Curhomomomlisfaéìus. 33 o
Condirio human; ur ист-шт , obfole Curnon illico телам liber. 83
riorem cnim uef'rem ingens maculn Cur. obliuiícamnr nolo-g imaginis in
minus derurpar` quä preciolîorcm .i fpcculouií'g.v ' zn
Curlex пота {ufrulcrir тампона,
Corrumpun: bonos moi-cs pcrfzpe А pag.; ' n?
colloquiamalzl. 300 Сиг omme aliquod animal long;­
‚ „Confolario rmnfmiimione u'el obli, illus.. 3 1|
uioncinducirur. 34'4 ` Curmonui nel uulncrati fupcrucnicn
Cofmœ Мешая diëhxm. зa3 te authors fanguinë cmirranr.: 30 ч
.Colmar M¢dic¢S principis prudentia. . ‚Сиг non in animum cxtellerc quarti
› ' 938'» _ Ч
..„.
_ ,_
....l. .
l ­qu. «I затмит-риз àlurreliqiivv 83:

\
СигQ
‘§»N9D' в .x.1
Gm' quxdzlminopinatoàdneniät. ma Democrimsin arci: mormomm мы
Cnr prçdiri humana {apientia malum шт. . ,+06
_» eximmhabuzrinr.' Los Democritus (ponte fc ferrur occçcaf
Cymonis 8(19higcniçhiRoria. 96' f» ‘ а f7
Cygm' moriturifuaucm çdunrcantic Demofthenes dimidium barbçflbi de
‘v nem.' ì 3 sI rondebar,ut`domo'¢:drfprohibere
` y ` D.I ШТ. Y Y 406
`Dáuidisaé`tm 4 18 Demof'thencs 8( Cicero clòquentiic`
ariusqui abAkxandro pulf'us principes.- ' | 3y
eff, non ex antiqua regum Perfarîi Demofdicnisiocus. 4S
- familia exririr. _ _ 143' Demofrhencs Tlmcididcnîmemoriav
Вани- ßë'um prçdiäío fumrorum репе tomm didicit, отвёз illum
abfq; Шиша fapientizl. _ 16 rcfcripfir. 3|
Damnariadmorremhiiìoria. . 36;' Dii ex hominü opinione ucnerari cu
Dçmoniacomm uexatioetexcämio. piunl.' ' ' |75*
i pag. , Diltéìi :i dìjs пор (endl-unt..
216 3 ц.
Dçmoniacî ех folis oculis deprchen Difficukas еогй qui aliis fuccrtfcère
duntur.- myy поищи if#
„д: Deultione acprodiroribus. i 39 Diñicillimumin regno eí'micinis ст:
Ue criminum cxcufatione per qliorü- . terribilemßCá dc>_meftic:lfraixdctuv
«i
х"
‚чо. . ехетр1а.- ` i 2:4.“ tum.- ~ ­ |36
Deinfamiapennuranda.» 2,-4. Diogenisin morreiocusï . 31:'
Dè uxorisini'timrione. е 10| Dioxip viÄthenieniîshiflorizn 3|9'
De duobushomimim generibus;v | c si Dion'y q пугают «Democlishiftoria
Depediratuëlcquitazuŕ ifo pag;4 y __ Y f 374
De duobus communibus шипе ad Difsimulatio rincípumnemlůů- I 33
omnesdiñìculratä.. 24.6 Ditatus alex ramdeY s с
D`e munirionibus. i ya“ Difsimulaxio’ ignorantiç, МЕНЫ
Dkfobolisprocreandç cura.- л‘ . urilítatis. к „ ’ ‚л L69'
D`e hominisnanlraplurima. 17o ­ ваша: modi abfq; femitufe quatuor.A
Deornatuuefriuln.­ . ­ l |7|­ pag.1 _ l l 187
De iniuriçmcldelal.A ­ А 9,4; Diuina faipicntiaI optinmfrçigm'sc'ui'roç
_De cagr's вешала mimfratiow ‚08 t diendis.- „ _ ' ‚а
Deus nos_inhunc mundü rgnqqunin Diuinandi moduskpidus.- А 3.17'
А dientrwnmifit.- ~ ‘ .... .. „447 Diuiniägiçmpniaçi fpirimsdiŕferexy
Deus-Peripadietiçusqiiifïr; , 384g `tiu.- ' _A I 1.39­
Dequ` ang 8l рта: Antimo.:yy'
D'Yionri'Regisfacínusg |7 Diuinancli modi ucri Чайка ucllzumz
notisfexn V _ |04
D'emocllspuerihil'toria.- 4 3 ‚9‘ D_iuerfi mormos çßndèndí''gçntiunrI
Deliacum rcfp'onflun.
_ ~ . ` 2;.. . 167. medi» ‚ ‚. — ~ ..п „33'
Danocrimgälïmpedqâgsdqphçmi Diur'urniora' ornata mamme-‘LUSH ‹
“yugionsfmdmâßgnmi fsl А (ССШ'ЁОГаг А. ‘ 70
В: Вйцйеш

,i
{Кн n n x2
Diuites 86 pauperes fola coìnpatatio Enlfmí панда. ‚ | 18
. nehabcmur. 390 Erafmi cauti! accufatio. |68
Dientes ftudtjs dediti аи! in infaniä de Er anisRegis Aethiopum Маша.
y cidenmt nclmprmlfuntiniuumn. abile. | 47
pag. _ ` 386 Erratü E,chini ô( crudelins illius. ¢ f6
Diuieig ш honore femperfuetüt. 3 7| Eufroch'q lauS. » | [С
Diuicig pofteris uíx unquam profunr. Eupompi piŕìoris prçmíum i dil’ `
.Peg - . 37‘ lis,
Buntes apuntbeatos fe uiden. 36o Eumenidum lïgniñ'cata.
' "
u:
- |87
Diuites multi recenfentut .quorum an Em cur infpiciab initio спрайт.
. tiquamemoriaeft. за“: pag». . ' дx|
Dolis ergo dolofos utiflícet. 154. Eueherc diñîciliusinRepublicaquâm
Dulcior fœlicitas his (дышащие. oppugnarc,companzio «ho
rum. ­ _ _ ' |84
„» uo
uiscâcugo nare
детка: ent em,
qìxgpîduerfuscilgla ua Exminimis onmiahumana cöftare de
monfttatur. _ „7
­ lent. l . на Expofitorcs dan', 78
Duo prçcepta dining fapientiç ad шт
muoncm. ' 14. Abìi in iním-ialî manfucmdomlm
Duo mo'diin Republica afccndmdi. айат all'orurn, 3 98
l 'Pag _ |53 Fabularum fcriprorcs. 9!
Duobus modis ignorans fe faire per Fabula leporum. 293
, fuaderepoteft.' ‘ ' ` п; Fabula de bonis 8€ malis. 2.8 3
Duc? rpodi ad prouehendum idonei, Facius Cardanuspater aúthorís quin;
difsimulatio 8( eloquentia. а 3о inopem duxerituitam о lo
Duplex Madacmqtiçanun proprietas. Facilius patimur communes'calamita
pag. . 'и ‚о: tes, ua`m propt-ias ob шашка. 43,4.
Duplex memoria, rerumô( uerborù'. Faftus imulatus ad authoritatë acqui
.y pag. |03 rendam.` ~ па
El Facius Cardanus authorispater mem
Ducatio ad morum lîmilimdinë mutauit. 2:9
parentibus potentior. 3 yo F:tis ii(dem quibus ducimut,prohibç
Eloquentia tyrannis quçdam occulta. mur ölfcirc anxilia aduerfus call
а . » 13 I mitates. ­ 4.>
Empedodes in Aem; Ватина fe con Fœneratorumlucra quanta. ' |89
"щи. y; нщ раирегшп parenzibus magis limi
Engaftrimytlú 86 de [отца Rhodigi les fum'. ' 3 f_o
' na . 2 |6 Filios â generolïs parentibus degene
вышагивает. « 3 || rare,nifîcafu,falfum efr. ‚о;
Ephemenun animal quod una die ui Filiorum in pattes impiorü cxemplq.
1- uit. ' ' ‘ ' 323 Pls." l ‚. . . т
Brünqu « |84 РШошшRegum штате. „ '|_4-_r
Fung
"`\

'|14an
finis fapîentiz пашни: diu-acbene Gloriapreclputeñexlâ'elof ` nf `
uiuere. 36 Gloria _foboliî дымят: и“;
Finis _humanen Reliciratis diu ac'bene GiÄk-m d а: ”
ell'e. ‘ _ I3 Gloriç
па äiffinitio.
пота 0 quer cn с lM
I
Florenriar, Venetian-um , Mediolani , l
I Parifri magnifica гетры. |46 Gloria humanaлишим efr чайке:
Fortuna quomodo prazftzmtior fapien dulce uenenum. 4.07
па. 169 Geomalntiif.y n9
Fortuna nulli deefr,fedfapientia а in Gloria non pauciorespauperes flame
duftria. 2. f7 nml'quiìm diuites. 37|
Fœlix rex aut ciui5,cuius mores cum re Gloriae cupiditare qui nefanda- perpe
ione 8C œuo fuoconfenriunr, Íîmi п-апт; ' | 8f
irudine à corporibus duéla. yy; Gloriç immenfa cupidir'as. rs,- '
гаснет поп extenditur ulrra mon?. вышитым laus. | вg
Pag: 36 l Gregorius ontifexl quot libros lari
Franclfcus Gadiu9.­ 96 nos per 'derin в:
Francil'ci Sfoniç fecundi'ôl-Valentini Gr orius Nazanzenus quo: libros
Burgiçlaus.
Francil­cani dolus. ' a;
ялç rçcosfacundiç fufnllcrif. а;
Gnickmis Morinorum principis hilìo
FraterBufali титана... lo; паы 49
Francifcnnorum cumpiéìore сопит _ H
tio, r36 л Abirusanimi uin' ‚ l r
Frater qui fororë occidiehiftoria-.z | 3 Hchrœogfalfgiaégrefe Dei ño
Eratrum гага: гага. 34|. тё quod тенета efrineñ'abilehabe
Fran-c55 mibusêcciñ. 341 ‚С: ‚ l I9
Hermocraris {ophifrg acl Paufaniam
Allorum error in adminiftrario confilium. ‚э;
ПС C11-Untis. иl Hermogenes Tharfenli's' :i Богата
Galli cur non diu alñs pofsint dominav по occiqu ob figuras 8€ ancipires
ri gentibuS. ' |96 oranones. 66
Саше regnum mualidum aduerfus ex Herofmrihcinœobgloriam. 295
шпат uim. |36 HerodisRegis Iudgorü тона. 13+v
Galeni gloria. v In’ Heraii'cillilìoria. 22.7
Galeazius r'ubeus exlgu'cia, infaniuin Hidromamia triplex. 1.3
' l Pag. t67 Hieronymi Sauonarolœ'magn `in ut
Gangris Galli hiftoril. 6 . be Florentiç:iurhoritas` |77 ~
Gaftromanria. z|7 HifrOnylni
Germanorum fides. l 43 Р'ЖФ‘РГ“ |35*
Generofifsima quçcy indufrria etiam Hippocransgloria. п; ~
pemiriofa fami apud homines prg Hifpanorum folertia. ‚ 2:7 '
frat. i. 2 3 | HifPîñi Rfk Паштет fuzlingua ap
Gloriçencomium étuis,~ :4| венам, isz.
»il Hitze»
‘ . .L
папайя.
шгюггааешвшыдяздйа крепка: сбивший.
_l _ - fini’.
сатН'рпг. .:= ‘ ‚п .Impcm Ale-xandn RomanorumTur
‘Hifroria fabulç тёщи, за =- caru'mîp in robore 8( magnitudine
Hiftoria quœperenms.' -7o icompararlo. ' ­ zoo
Hiftoria 8C conuerfio 'ê-Grátca lingua In malis nillilat'rocius diurni-na 8€ cer
i ta expeéìarione. _
greca lite'i'aeárere deben-nifl in con 3 и.
к uerfîone anceps uerbîi fit.' ‘69 In regni'smediauia pernitiofa. мс
Homo' homíni prçcfl ui, не! con'fenfu In bendam..
“Щи n_on elle parñ'moniam
' Y exhl
no
uelmixtomodo. " |31
Homo in corporeis uiribus omnibus In mortis hora mundus torus renolui
aliquo bruto inferior. ' 302 Inluidetur.
uo uerus philoi'ophus ab alijs36»
dif
Homo amittlt liberratem fcelere 'nel
inuidia,fom|na,uel flulticia. 47| ' еп.- 93V
‘Ногпо à deo fapientia 8( immortalitzl` In calamitaribus ratio, ‘8€ Ii uincitnotr _
:te differtfolum,in cgteris animo iili tamenpcrfuadet. 2. 97
ü'milis eIl. ‹ In amore coniugali patiens agenti ob
Homonon pertinax 8( minimemalus iccudarurßtcontra in nefario. в l 3'
raro malum habet exitü; 3 18 In neceil'ariis meliuch habere Алтай
Hortìines intemperatarum regionum quàmnon habere. ­ 'i - 2.78
4 доп Гunt ingenio nobis,_fcd pruden 1псоттос|а Hliorum. 3 +5*
tiainferiores. i 3 о; In qua'p'arria non iîrhabitandum. 3 94
Homo noneŕinifianímm ï . 3 3| Infamia: medendi modi quatuor. 14|
Bomouinbrç (Omnium. ­3 fr Ingeniü acrius molli 8( ornato inpue
Homines fœlices ad confolationes га rismelioris Грей. :67
-tiones animos non intendunt.. 3 66 Intelleŕìus non poteft eil'e unusin om
ll-iomerii'ummzllaus. 71
nibushominibus. 306
Homerus animií dixitimmortalë. |68 Infaniçincipientis medela. :fl
Homerus Vlyl'si a'micii'Simus. 7’ Inimici autrecöciliandgautproñigan
Horner-i gloria. ­| я; -di,ac deprimendi. за:
Богат laus. . 73 Inte таи: munus SCi-:tio qu: nam ~
НОПеГшт in unaquaqgre pracferem e e debet. ‚ - а 03
dum. ,| | | Imientionis auxilia. :ao .
Humana fapienria locum non haber Inuidia quid noceat. 5 87
­ ubi naturalis abundan. z. | о .Iniuriam'accepiife quandoq; profuit.
Humana facie nihil in orbe fonno pag. 4o z
f liìus. Y Ä17| Iniuriarum тащим. .4o.
~', ` _lo .Iniurias ad fecuritatem ulcifci decet.
- Acobus ватмане Tieiniü tenuit pag. ­" l40 I
'fimulata religione. 177 Ioanniá Mańiànidiéìum. 4a
Iâhiemantia. .i и;
[сатирики-Датам ргофзаБпзь :fo
Imagina'hdi' uimisin'homine ‘fingula Ioannis стонет Galli laus. | |9
ris. :7o Ioznnes eiusnominispximus Gallon'i
Imperium in hommes nulli iprincipe Rex fidemlibertatipmpofuit.149
от
IN`DBXJ
Ioannes Vicentinus religionis fïmula laudare. „ _ __ ­ ` 7l?
rioneBononianioccupauit. |77 Librorum ut hominî'i condino. с з’
Ioannis СОЦ; Marhematici uerfuria. Libanomantia. no
Fa . |74 Libri öffaéìa diumrnionmonumen
'Io ueïfapientia deduxitexercitum. |8 tis, f 6o
Iracundiœaccui'atio. 93 Liber-_Y ollereinuentioneuelperfeflio
Ironiarriplex. П)" ne ebet. 6|
lfocrares BtAgapctus uimperandi in Linguarum omis 8( continuitas. | 09
regni ini'titurionc. l fl LiuirAugufnrfali'um Фация. l 06
Iter agenrium pro feruandis tutovpecu Litàre. zxo
niisindnfrria. 1:7 Loquaciras quando utilis. |77
Iudicia duo Пинта non ndmittenda. Locuftœ uencfïca: арий Nстонет gri
Png’ ' '- |43 tia. 33 l
lu „тащит deRoma'. 9| шаманизм res. 3;;
Iu ieníîummos. " 3 37 Lutheri т. „7
Iummenrum Arhenienfium magifn-a .Ludere conuenitfapicnti innibus каб
' mum. ' 263 - bus. yo
quricia 86 religio adminifrrandi regni Luculli -duo exempla immoderare lo
nerui. . -| 37 xuriz. :of
Infriniani imperatoris'ôtAlexandri in .Ludou'ici 'Sion-ria: índicacem animad
ulm grarirudo. ­ 1п uerlìo tempel-ara. 1;
lunar quandoq; арт! principesdona 4-Lycurgi laus ab oraculo.. |7
' re Чик uendere рота. | 91 Ly'curgi infriturüíůdiculum. 5;
quenis mors minus efr femper imma
tura шпат fenistarda. 3 16 _ Agna refpubliea рой primam
luuenisciro mori lporei'r, {enex din ui ' _ generationë fi {eruierit nun
- nere non potefr. 3 ц, uä libertari refrituimr. | 93
L. Ma niuiri rzlroî'untlong'n'ui.l ­ 3:3
Kurenrii Medices hifroria, ,1 I | Magna: шпат: authorirarem probët.
Lans librorum de animalibus. 7s pag. на!
laurëfń Medireslaun. | i9 Magni uiri etiam in lpubliek; Calamiïß
Laudatio fuiy'pñ'us arriiïciofa. |75' ribusferuari. т' 4|;
Leonanhus Pifanus derulit ex India Magni niri diuino fpiriru aguntur nel
Г" Geometriam 8(Arirhmericä. 309 dmonio. z 38
Lex fecunda ad deprimendum fnfrum Magni nin' non reliquerunt fobolem
Шалит qui principibus negotium ,fe dignam. _» 3 f |_
faceil'unt. '
Legibus bonis rutius­ fidere сдаёт 243
opti Magna opera diutumiora, раша faei
iius reparamur , oprima mediocna
misllominibus. 263 quarparuis conftanr. l 76
- Lecanomanria. 2 l7
Machabeorü fnmimineredibilis con
Ьео SLCîpra (стратегам. 4 | 2 li'tilntial.“ ‘ . 319
¿Licerfeip um quandoq; ôé-quomodo м аз“i Рh' о op ß iquosamauerîf.
iii 595
‚ Мази
. .' a
Ты n в х.
Modi запеки; cöfpiratîonem длина
Weiß . .. .. - 314
Magiftrntus m сете _ smris fol_u pu authoritaris fernandez. | fs
clorem, iïnon а it (олимпиаде Modus стяг apud Turcas antiquus
v пашни l _ |_7z apud arbaros. ' I9 3
ometi contraChriftummueého. Mors ultro ámultis natia: ob caufas
accerlïta. _ 3i9
i pag. _ ` | 28
Mali etiam homines poífunt h_abere Morìglorioí'e meliusä non топ-140
fapientiä шпации“ dei Грипп Рио Mors non poteft efl'e cum dedecorc,fi
'tuta тащим поп d_iu. ‚ а; uita ñagitio careat. \ 3 27
Malorum plenum;v in nobis caufa Mortem вы confcientet. | 85'
Mois propria 86 coniunéìifsimoan
wir. _ 138 rauifsimares ей. 2 97
Мата quîiucorëocciditliiíioria, и 3
Manlìi Capitolinimoß. в z3 Mortem nonfonnidanti infozlix nihil
Mañniífz error in (анаша Regno ; eíï'e potefe. _ 3 s;
Morsuni cx tribus neceíl'ario :lfsimilz
pag.
Maximum homim'i amm. cur conńc
1471 tur. 3IЗ
ûlio сагеге nece c lît. 166 Monis moleftiaämetus omnibus pa „
Mathematici ab initio poem: felnper тащат. :7S
opinionem ftnlticiç (ферм. _z ‚ч Mois ас идея-Гитprœcipuadona Dei.`
Mecœnaris erga Horan“ liberalitas . png. 338
Morbommbona. 4"
P38- opinionis' (шпат:
Medela _ ad popula'.
| |_8 Mors :ì cruciatu leniS efr. - 4. | .t
" " pag. I 17| Mores componendi priufquam ad 'rg
Memoria iniuriœ diutumiorqnâm be parandam pecuniam accedas. ц:
neñc'ti. _ _ _ l Mos diuiclendi homines inuicem, Hè
Memoria (ernannt Радия ‚ fcripns, ucl bracomm,Gnecorumymmgmorii-`
monumentis. „ Pag’ .f4 ‘
Memoria: auxilia. ‚03 Mons ôdLy i comparado. - y;
Metalli Nmnidici зашиты. | 67 Mofesfapicnt simu?. l?
Mena Samnitisexilium. 4; Moñs inftitutum de uxoribus. 5-3
MinosLabyrimhiun in Creta conftru Multis hominum generibus non debe
xit. i у? tur confolatio. :79
Mithridates ас Gyms memoria dan. Multi qui diuino agebantur fpiritu dx
pag. do monium habere щам funt, 8C ui
Moab Regishiûoria. _ :1_9 cifsim
. contra. "3 9
Modi quibus alia dicimus alla Батя Mulas patentes mortuos effe »condu
сатиз о 24 Xlr. 338
Modus habendi {apienüam compen Multorum mortesdecora'. 3 27
Multis mala bonum pepererunt. 284
dioqu. _ :7;
Modus pai-titularis admimftnndi re Multitudo librorum auget fcribenti
gni per Ma iftratum ‚ |3z auxhoritatemminuit ab еще топа;
Modi решётки Орши cum Гала! menús, 7s
' " Il“, ш i иш Multi
X)

l N D в x.'
шато malorum штата Engula Nobile: рвет! quomodo folelntlnfd
reddit. и: nu. по
Mulrorum oprimorum uirorum mor Non ниш-Гоши“ (прется; по.
'b is,l­ed etiam uirtule «fatina pra:
tes uiolenra'. 3 1.7
Multi maximi uiri ,impudicas шюгея (me opramœ. П
` habuerunt. ' 40+ Non omnisfapientía diuinl боса!“
Muíïczixispmdara. цв dicere futura. 16“
N. Nouns excudendi aureotmodlli. d с
Abidisßtllgathoclis magna cru Nouellius Tricongius Mediolanelïs.
deliras. но ‘Nâlnaginaior fœlicitas hominï con:6|
Narfetis eunuchi detrimenta 0b unü
ucrbum. lп gere роет, quam щ glorias: nec
Naturahumana gaudetnouirare. _l 47 habcatnec чистит. 407
Nafura plus ad fapiemiam porel't­ dil'ci Nullushorno fœlix. 17?
'Y plina nel exer'cirarione , excrcitatio Nullum Ьшшт haber uclntionißum
eriam Гecurior ширина. 39 bram. . 303
Natura conan efmos in Шор? ато o.

' re fallcre. 3y: Bi'curins tribus in caulïs conne


'Necei'sitas malorum quandoferenda nir. св
{наведет çquo animo ferendailla Oculorumcufrodia. ‚ 46
e. 1.87 Occalïonispiéìura. |82
lNecromantìa. - a | 4 Occonomia à guocunlypcrdifcenda.
Nemo in duobus fapienriac generibus pag. _ If
' prafrans effe potefr. a|o Oñeniäe princípum à fúbdiui-irnpll
Nemo , ша inrepublica diues dici pp ’ 'cabiles. 190
‘ refr. ‘ 3 +7 Oliuerii Firmii facimls deteftandum.
Nemo erpetuo irrfœlix efr. 4| s pag. I 40
Nemo uturas à mom iniurias шага Olim бы pafsim exponcbanmrßécur
` potefr. 401 defimm 349
¿Nemo poteft ad apícem fapientia:per Gmina ,8C qu: in itinere profpera .‘
uemre. :69 pag. an
„Nemo efr cuius uitam diligenrerinl'pi Omnia in porci'rarc fapienris. - 8
‘ ciendo plura non inuenias uirupera Omnis immoderarus щам demen
rione qui laude digna. 408 riam parare ратей. 167
'Nihil :am incerrum nel labile urgra» Oínnes eruditi magnis incommodis
f' tia. 34.0
%_ì*"ŕ.:¿~îà»
çà
‘Eff-L affeéìî fum. 409
Nihil ad augendam _potentiam magis Omni uoluptari i'ua amaritudo cöiurl
facir,qnä
­Nihil iniuriaru
ad fœlicim'c' cöremprus.
magŕs conducirзабс
98 ¿la efr. :90
Omnes homines aliquo laborant in
"' -éìibus animi :gre iis. 99 (опцию. 190
Nihil facilius filiis regararur, 34.8 Omnes res magnet parues отв ha.
Nobilisas ша quae и. 381. bem, .i »+7
Omnq
1- N «D~E»~x.
i"шмыгавшие
~ _ _iuéìni_ termimun nO'S. ­ _ ­ ’263'

(гашении. . _ __ ' 3 36
Parentesquosŕiliosocciderunt. 339
Отпав qui Iftl_||ni|m'_ foderev {стане ParthenopeiRegishilìoria. , :so
. runt,pet_iere. ' l _ _ 5-9 Parëtes ,pprios liberos occidëteî, 3 3 9
Omnis ingentis fpiritus proptium eft Panthaleonis hiftoria. » 2 y;
fibi parate .mortem , catcetem ucl Phalnridishumanitas ergabonos. | 17
Patriarchœ Alexandrini hilton-ia, 3 fc
exilium. _ _ 393
Omnis malus autínfœlix,ignorans. 3 Particulares Regis obferuationes.
Omnium bonornm fa'pientia mater, pag.. ­ 13 9
l omnium mnlorum ignorantia. 2 Рацрег1 nihil grauius accidere ратей,
Отпез aliquando uel momento afña quam ut ditefcerc uelit. 317|
mut diuino numine. ' 2 3 Pauper non minus_diuite fœlix die p0
Onomantia. _ n4 _ гей. .. _ ' 37 |
Omni dolori tempus medetur. 2 93 Paulus , Hieronymus-, Auguftinus far
vOnyma'ntia , ê( de SigifmundoPaulu picntia naturali etiam ртам {це—
_ cio.. re. А
218 Pardagogi 13
infaniazparati. z'fyz.
Optima uiuëdi ratio tribus cöftat. 165"
`Opinionescliuerfw: de anima. go; ртами Браги; ironia abfcöditan z г
Optima cöditiofed cum inuidia abfcp Pericula ex oppugnzuione.4 _ 1'1'4
armis , non eftdiutunia inRepub.. Pefsima conditie ei't torqueri inter '
­ pag. _ | 8 |4 duos contrarios affeítus.. S7
Dracula. z. | 6 PetrusBonus;. no
Orario emen'data ,dilucide 8i ornataA Perfeëh'o libri triplex.. _63:
elfe debet.; _ 64» Phylliftus Syracufanus hiftoticus
.Orbi 8( patris uit: comparado.. 3+ | exul.. '4a
.Grdo feruandus 8i' omnia diuiíîonis' Phoceníì'um {tulra fuperftitio.. |76
membraexplicanda. 67 Ph'rync metetricislaus ô( diuiriœ. | I+ ~
Orontii Marcellini hií'toria. . 28 f' -Phauorini confilium in uiruperando.
Otibañus Sardianus medicus exul..1.z.~v Pag; _ _ l 67
Oftentatiocalibus
utilis.. incommoda {из204. Philippus Ы Thcmiftoclès maximi dil' '
_Ouibusin ape ­ íïmulatores.A \ f _| 3 5
rire conucnit,l Р |68 PhiliftuSMilèÍiuS.. 25'9 '
PhilippiR isprudentia. ' 138
rPhilippi ad exandrum iïliumrefpon ­
-` Atientia magnum furentis fottu'
' nœremedium. 368_ fum.. _ мг
P_atrtSquifiliorum monemzquq am Philomenis eximsL. 3 lo
motuletunt.. 3 5-7
Phidiœů( Softrari fnldia pro gloria.
Patrum exempla qui fottiter filiorum- _pag.. _ 39.6°
mortem tulerint. . _ _ 3 И. Phitones. z ‚с
-l'arentum luéìus qm cum рта“ con vPinclari oetœhiftotia.. 3 ‚7
iunëìus Íit,||oneftus efr. .‚ 331' Pyratz hyftoria. 233
_PyromantiaduplexL _ r ­ 1.19.
д патент malinon progignüt Elios 110“
рикш
~
'INDEX.
то punt fcire ногти: effe шпана liora in aûiombutlcРикшаno'firis
(ci. 3 03 . |‚
шпарит. . 3ft тёк condiriones hominis 8( llagi
Plato à Dionylïo iunior: ditatus efr. tiolì' non ранит habere fpiritum
pag. ‚ 3 8 t . Y Dei adprœdicendumfumra. за
Platonis gloria. l' lr Primus Tiberius Gracchus publica fe
Platonis de uxoribus communibusprç шпоне apud Romanos occifuseft.
cepnuncur ab illo tradirutm :ol pag. ~ .37|
Plinn nepotis lans. Princeps В: religiofus. y
73 ` |46
Plinn aimnculi сидит pulchrum. и» Princeps quomodo resbellicas вида
.Plebspraua.. nr re debtat.­ ч _ | yo
Pom: inutiles Regibus confultoresi Princeps debet effe philofophus non
pag.` 160 Rhetor.. |3 z
Pompeii uituperatio ex Ciceroner Principiqmemmdme obferuädiu |38
pag.. ~ . _mr` Principes adulatores maxime uitent.
`Pantani uiri doélil'simi infortunium pag.. :43
pag'. i :do Propter impunira adulteria Chril'tiani
Рощи Tutcis pccnas dant.. ‘ 4o;
PontìiCenturionis
Samnin's 8( pertínacia.
animdinoru_49
Ael" Proprium hmnzmefapientiv: el't nefci
for.. ‚40: . requod'prolïreris. |5'9
Popularis ftntus fonior Oligarchia. ProfulïoA quando laudabilis in princi
. ag. |527' pe' uel in чтет. 249
To ycratesfœlícitatisfatietatëhabiut,. Prouidëria Dei erga res humanas. 149
,if pag. 19| Proditio Omnium- fcelerum fcelellifsi
Ppmponii ref'ponfum ad Mithridatë. m2'. 4,8.
‘ `938.- _ „ Prouerbiiunutile.. 17:
.Pm-l'enna Rex fepulchrum admrabi Prouerbium iocol'um. 171;
.t ^ le,in quo Iabyrinthus effet, fabrica. Procedendi modi â diñïnitiom sädiui _
‚в. uit.. ` U» ' 5,9' lione'. ‚2,
Populus шпионивший]: defert.. Probi uiriin patria non funeaccepti,
í pas. ­ 3°.
nimmaximelïnatales humiles fint.
‘Pofsidonii conftanna. . . 4| o» Рая» 39+
‚Ваша: res nefcire melius efr. e3 |~ Prudential maxime` utilis mortalibus ‚
­ махами; {peculi inuemoris fabula.. 938'» _ ’ _ . . z90
т i pag'.- .. ­ 398‘ Prudenna 86 forntudmis parsquz ad
­ Frzcmtatio. f ' _219; tolerantiam pertinenfapientiœfunt'
‹ Pmcamationes aduetius tormenta,1 орет-шиш. _ 3f
. _ ‘ц ' . : 13o» prudentes ea pronnus faciunt,qugalii
Fraîîäemßliquidcmnveo lïmile. temporis beneficio admomti,y 194..
l Jhabet; |3 в; Ptolemzi diéìum. - ‚39,
Permittde (штамма, indeutir Prudentia quibusoffendatiir„ ‚90.
lr Pull
- l
о
'l NID.'- E- х.
‚Рахат пашаfutnon indigent deco Quzftio denamoinundecimomenl'e.’
ratione. 179 :l . . 3 т.
Pulchritudiniclaus eximia. ' |07 (läzâio de Horatii abfolutione. 3 t.
. Pueri рой annum decimum âmulieri -Qud'tio de nato â ран-ели defefìt
bus abducendi. :n Гит апсгйт. y 3 1»
-Puet'i à prauorum confuetudine arcen Qua-(tio de рапс 8C adolefcentulo iu
d1, пи. и: gulato eiusfilio. 3:
Quçŕlio de iuuene peronnte тет
Vare чашу fe nu'ferrimum pu pus lege mí'ïxum. gz
It! А 351 Q_uadtio de fu "s iudiciorum. 3 z
Qiatuor quœhominemin contentio шато de Rage habente {играет
neeuehunt. w+ ­ clues. 3z
Quatuor genera eorum qu: ad demo Q_uzeftiones namnles mult; diâ'iciles
niacam fapientiam ertinent. 2.4. 8( arduç. 3;
inliatuor in diis tantifsima,quz Q_uintilianus nimio ftudio erudiendi
omo imitari ebet quaniü рока. iîlios fuos orbus remanñ't. |09
pas» .­ . ' 173 (шпинат Opus rotundum-ô( poli
Qua: prœftannfsnma Galeni opera.77 tum abi'oluit. 67
Q_uatuor adgloriiimpedimenta. | |6 Qyincpremisinftauratio. s
andruplex contra malos animi ailes .Quinam proprium patrimoniuman
¿lus auxilium. 89 ieceruntfponte. 398
Quatuor uiuendi genera. |9| Qui iniuriam pafsifuntuollmnrie.
Qiatuor hominis tempera in Repu Rag» ' _ 3.9:
blica. из: Qyin'am refpuenmt oblatasdutmll.
Quatuor modiЗащитим no . p_a . _ _ „_1
uumabftpfe itione. ­ ~ - ...~ |37 ш iran uult,opum defïderm mia
ancdamin aliqualingua mtpriminö ч шт. 3 91.»
poñ'e,quz in alia dicuufllrfqllzdlm Q_uinam in exilio uixerint. 39l
in nulla. | | о ,Quinam adeo diufunt реках—{паша
#Quatuor diñicillima homini detrie in exilium aéìi uiderentur. 39:.
menta. - 2:8 Q_uid agendum excidenti e` magiftra
.Quœ in fcommatibus Fernanda. | 9 |
Qua: nam ракам accufationi. то“ .ОБ. a eres от
_ ramena
_ t. 31:0i
(для: {itoptima hominis conditio quo Q_uiëerïéìutem ingreditumnultlm
adopes. ‘373. 376 la neceíl'ario experitur. " 3 y;
3 Qua: namprçŕlamior 8i miliorfapien f_:Quibus nam eruditio тиши atmle
._ ‚ tia. ' _ ¿68 nl» .f' Ь: 409
AOgre diututnítatem nominis (ement. Qui minus fciunt apud populum, ma
pas. = ’_‘\ f6 iorem habent authoritatem. | so
.Qizmorteipfafunt deteriora. 3y; Quid in exilio а endum. is |I
Q_uz omnes homines feite deter. -Quibus in ca is de fcipfoioqui li _
pag. a7: seat, на.
щит
't N to в- ix.'
Mus non Hdendum. |44 ngmodo cognoi'cäturn1'agìfrratus.~',v
Qui pratbent caufam fum calamitati Pag- ‚ _ _ ’ '+3
non merito dolent, princi autemnö Qnomodo de principibusloquendü.
przbent. t L88 png. |30y
lQyi exoriente lege ucl adulta lingua Q_uomodo deparentibus 8l añînibus
fcribër, 'ri maiore in precio fnntquä `loquendum. l 30
qui contra. _ I 79 Qiot modis Стаса Latinis reële mi
Qninam coni'ulendo nel agendo рт fcentur. a7
{iantiores , :68 R. '
Q_ui uiram noluptuoi-’am«getintv :of Ratio deducendir щит 3o‘
Quicquid magis impëditur perdimr. Ratiopulduosinfanteseŕfitiëdi. ‚от
png. a7; Ratio dignofcendi cum qui accedi: .
_—щ`. _-‚г Q_iii authores-adhumanam fapientiä> P158» i ‚ М
pertinent. |_96' Ratio p'roan'imiimmortalitater |9
Q_ui :lari extitenme uiri,patrem cito Ratioiniiituendipueros. пса
­ amiferunt. _ 3.38 Ratio nexuslinguarum inter [e 8€ cum
Q_ui Еда morteuitamfenlauere. zo| rebusipiïs. |00
Qgiftulticiam-fimulauerinr, l 9+ Ratio пас traéìandiRempublicam
Qyi fummum gradum obtinet, (um â religionenon diiîungiturf :yo
manine excidat cauere debet. |8 | Ratio ftudcndi ôë ordo. | 0I
чтит ex hominibus шпоне ad Renari Vefi'onum Silencionurn prinI
apientiam comparati. 168' clpisliiftoria. x 49
Qyinq; uerborum genera nö apta ora Res memoria di nzefunttriii generi,
tioni. ' 64' neceiï'ariç,uti es,ac deleéìabiles.57' '
Qgibus cömutare artëconueniar. 2 f8 Res humana: cum ad fummü deuenev
Qgi fapientes pratcelimrinrin diuino rint{щами cöueri'x FunditusI
genere. 1 l. z 2. eorruunt.A Y 388а
(bini-morte тащат eiïugerintr Religio попа штё Гепбт admittm
pag. _ 363 da.À |43:
Qn modi ad 'prodinonëimpellän | 7|E Religioniscontempms Romanos per
-‘­.`v­ -­.Y Q_rrinam шпалам uelini"n’.licii'si|mi didit. т
_, pag. 259 Religio gloriz in principe humilis for'
Qyomodo res exigua-augeatur. | Str tnnzconiungenda.. 243
Quonä paóìo hominibus perfuaden Rexnunquam regnum „свищи git
dü,utmagna de nobisfperent. |7œ Rbernêr. _ . ige
@omodo omnes cögregationes etíi egcs партит—антик |94
nomine à multis, re ramen ai paucis Reges {шиш memoriä fui гадай:
(гадании. _ |80 reliucluerepofl'unlf.` 59
@modo diuinos nos alhs perfuade Rex amare non debet. 9(
bimuS. ‚ И9 Refgia poteftas ab omnibus gentibus
uomodo de Deoloquendùm, |19 , errur,AriftocrańaôéRe{pub.foliì
_allernododelegeloquendwm _pg тратишь ._ ige
x n. Каш
In в-‘в х.
'Regesoccidentales delińis afñuentes. Í _Sapientia díuina id! 13N
а .-efti'eruitnsglbtiofa.
Repgngiî _ 373. |88 - Sapientiz natura i obftant tri: princi'
|90. 37a
pue,timor,auaricia,8<inuidia. 81
Regimen pro diutuma uita, 36 Sapientia eluí'oria. z«'13
Rhodope meretricio quœfni pynmi Sapientia: utnihilignotumßc omnia В
dem excitauit. 3'9 in eius poteftate. » 6'
Ruini filius. 3 8y Sapiensin carcere nihil oteft. 4
Rinales in artibus benelïcio Рецепт Sapientia eftnotitia fu 'eiens deduce
Antoniano. пи. re hominem ad finem quzlïtü. 9
Romanorum f'tatusnúxtus. | 9S Sapiensfœlix,8(ferlix fapiens. 4-
Romani diuinatoria ad Reipubh'ca: Sapientia perfuaforia. 209 ’
utilitatem utebantur,utfacerët quie - Sapientia naturalis efr omnis prxclara
uellent eius rei pmextu. л 224 cognitio artium не! difciplinarü. 34."
Romani laconibus fimiliores, Veneti Sapientia humana prxditus in genera
Athenienlîbus. | 9S libuS imitetur confuetudinem popu
S. li 8( Potentiorumquo ad qualitates
Alomonis fapientia. |8 uero coa: ualium. 104- ‘
i Salomonis landes. Sapientum 'uerforum exituS infœli
28
Sapientiœ diuinœ propriam el't dei со ces. zos'
gnitio,cultus,8£ amor. 28 Sapiens non debet habitare,ubi fru
Sapientia diuina quatuorprœcipua do ¿lusfapientixperin 2.
na exhibet , qua: nulla alia uel non salutare mediocriter conuenit etiam
' tam copiofe. 27 гипноз. |91.
Sapientesnaturales qui. 9S. 99 Salethi Crotonieníïs lex de Минет,`
Sapientia diuina quibus conftet. 2 2 Р‘З'. .405'.
Sapientia omnia compleftitur. 27 3 San/ncl, BIComœcli ,8i Hif'torici, un'
Sapientia diuina rara 8l рапса homini­ les ad humanam fapientiam . |79
eft,­indiget'ty alijsgeneribus. 2 3 Sacrifïcia dœmoniaca арт! ueteres. J
Sapientiœ partes eiufdem rationís cü pag. 220
tota quo ad utilitatem non quo ad Scelefti uiri hii'toria. 2 28
animiuoluptatem, :.68 Scelera apud Tyrannos plus luxtiria
Sapientia diuma nulla arte haben po ualent. _ ~ I9.;
.teftfed ей donum Dei. 2 y Scelerum dmoniacœ fapientiz iun
Sapientia quadruka , diuina, natura ¿torum fpecies. 2 3 t.
lis,humana,da'moniaca. - 9 Sci ionis Aphricani liberalitas in ena
Sapiens omnis etíam potens. 8 tos. l lâ
Sapiens uirtutibus репе: maxime pie Scorratores quare femper тыкве: .
tate. :i - 97 pa . - 165°
Sapientiz ignorantiœ К ftultitiie com Scommata falfa ad authoritatem inuti
paratio. 168 lia. |63
Sapiens non odit parentum uitam,i'ed Scommate quando utendum. п:
`mortem illorum fortiterfert. 338 Scopeliani Sophiftgítudiü айда-26.25.
\ Scopi
Il

INDEX.
yScopi beate uiuendi fapientia natura Solus ille qui díuina fapientia prrdimi _.»
lis. 8+ _ el't,uere ей etiam foilix. as j
Scripta etl`| elegantii'sima,cum_ pennu ' Solis magnitudo. 30
ratio linguarum fuccelferit quan Sola confcientia uirtutis el't nera Если
doq; intereunt. 7oA citas , fola fcelerum memoiiamifc
Semiramis Babylonem катать f9 rum hominem efficere poteit. 19€
Senum prdtantium exempla, 4|+ Somnia стат quibus ad fcribendu
SenisSC Sycophanrxhiftoria. a 33 impulqu eft,tum alize caufac. 4- l 3
Senarumlaus ob religionis cultü etc. Somnium nullum mortem magis pr:
pag» на fagire folet, quàm id quo uidentur
homines in longinqua»l regiones
Seuecç de auuro diéhim memorabile.
pag. А 9z equo albo ferri. 3 IФ
Seneca praue Neronem inl'truxit.| 3:. Sors ex fabis. aas
Seneftutis maxima мамаше, omni Sortesprznel'tinaôtAntiotína. a ц.
bus odio effe. 32.4. Sots Virgiliana. _ a a;
._- =.Y „._-
Senes abundantgrauitate,iuuenes mo Sorspro eleûione laudabilis. a t7
deŕatione,pueri ingenio. :67 Sors ex fomno. n;
Septem necelfaria ad ueritatem quie Sors ex alea. ` ’ a z;
rendam exGaleno. | 01 Sors in Pharo adMercurii ftanñ,8lc._
Septem .modorum Obtinendi intentü paä. n;
comparatio. |70 Spert ui 8( Bulis Lacedœmoniom
Serpens cur Гapiens effe dicitur. z 4 hiftoria. 37|
Serui qui claruerunt. ‚ 406 Status Lacedemoniorum |97
Seruus à libero non diñert mente nec Stulti hiftoria. z_sâ ~
" corpmispartibus. 406 Stultitiam шиши“: magnanim tetu'
SeruiAfdrubalis conf'tantiaßí muito caufafuit. |94`
‚ шт alionu-n. 4i0 Smltitiaquibus fiat. ` aft
Sicomantia. 1 i.; Subditorum quomodo lege minuatug
Sfortiœ error, in tradendo , ex multi: periculofa potentia. | ft
filiis,regno,uni Galeazio. |44`Sufpendere шалаш nifi in his qu;
S| mii­er elle non uis, mifemm non te ` Deo dicuntur,aut ad religionetn
eil'e puta. 370 pertinent bonum. ‚ П?
w_=.*_m­w.a=~«­n„
Sileni 8( Myda: hii'torizl. 3 |7
Silentio inimicorum fama oblimeran TAbellai-ii hiftorìa. a 38_
da. | 80 Tempus,magnitudo , тающей
Simon coriarius faûus eff Philofw uiñ'o , nomen , fingulorí'i librorum
phus. . 30 | ab authore confcriptorum. 4|3
Similitudo deriuationiì in linguis. | 09 Temporis longitudo pro morum qui
Socratis gloria 8( uita. | |9 litate. |83
Socratis una ironia plena. | z ç Tem orepreciolîus nihil. _ 4S'
Socmtis moi-ientis conftantia. 3|| Tha acimediciftipendiulm |87
Socrancadiiputatioôdfolertia. 174 Thaletislúftoria. 5'
` y 11160
{N_DBX
Theodoiî'us pieme uiéìor. |l bent. :yf ‚
The(ei нога. :7| Tryphonis fcelus. 3 84»
Tliclfalus medicus. 1)’9 Tuta in principe paríïmonia,exeenn
Theophraftì querela» 3.1 t da profufio.. 24 9
Themiftodis loria» р |4 Тшсагй Regis diligentiain omnibus.
Teramenis di um. gay pag. _ |79
Thephrnmantia. :13 Tyranms quadruplex ex bello cömo
Theombtoti mors extoto uoluntaria dum. :4a
'Past _“ _ _ 313 Tyranni eogiitur tribus canfis,quibul .
Тimorfapxentix aduerfamf. 38 ‘Reges funt abi'oluti nefatia com
Timidus maxime infcelix.. 8у тщете. | 93
Timor uomm malorü caufa. 8f Tyrannis fine armis nunquam рожей
Timant is piéìorísprudcnria. 73 - effe diuturna, V |83
Tigillinus fuperauit fenium. | 93
Titydatesrcgnnm ob Magiä multa'q; VEri fapientcs uiciis carent , fed
` alia dona à Nerone impetrauit. 2 3 z. his abundant humana fapien ‚
Tot ignorätiç quot {apientiœ generar riapra'diti. |71.
P331 . '° Verauita dicinlrlongior tempore,uel`
Tres modi probidi rem exAril'totele libertate,uel ufu. 36
fumpti. 2.9 Verba materia: congmere debent. 66
Tresmodi uiuendi abfq; opibus. :6| Velociíïima res tempus.. :73
Tres modi oprime parädi unamquam Ventriculi cuftodia.. 46
' que rem . 3 q. Ventidii 8( Pharnei Cyrreftenlîshifto
Tria fa ientía: gencra laudabilia 8( ne rim 148
re uti `а`. 1 | 0 Venetomm mos in eleéìione Magi
Triafunt quae quifcp nofcc сыта-111, ftratulun.. |77'
ôlquomodo fciatur. _‘ |o| Veneratio œconomiœñtndamennun.
Ttia quae debet (стат: quiiam-in ma» pag-_ _ nz
xima el’t dignitate,||tpfeuetet. | 8 i Успехи ‚ ueneficìi, philtri differenti .
Tres partes moralisphilofophix. 8; pag. z a8
Тг1а1ют1пшппб paru: impedimen Venetorum Oligarchia. |97
ta. 24o Иди iîmplicims tu'tœmultum confer
Ttia malonu'n genera. 28 | .3 | 8 re. . 4o
Tńahominum genera,libenun,impe Viëtus ratio difcenda анод. „ь
rans,8(feruiens. | 3o Virtus fumma eftuicio carere. $4
Tn'a quae ad uiœe longitudine' faciant, Vinutis Encomium ex'Ariftotele. 4.3
lac,oleum,mel. 4. | Virtus nö efr mediii inter uicia utroq
Tria {unt quç animumßC corpus fîmul extremo participans. 87
deleŕhnt. :.70 Vit: longime iobole praftitior tft.
Tria omniurn malorü auxilia. 3 63 _P383 _ ya
Triftitia сдадите. _ _ 37 Vitapnncipummfœlicifsima. :y:
Iriftia 61 lam nunquim- mtfceri de Vita beatifsima etiam fccundum Ari
. __ _ ftotelerm
­ T_v- ›————.

к‘
r н y n Volupns
ftotelem in diuinontm côtemplatio в х. ñ'rma qu: lit.v
vri
ne efr. u Vrbs magna fît tribus caulïs» т
Virgilii xfnis. 7: Vfus in щи ad longitudinem вишен:
Virgilij gloria. H5' pore facit. +3
Virginumfolertil in (сшить сайт ‚
te. 1:3 . . . 94
цачттгпдгтдеггаыта.
‘äïlîgoriîl "s "°" Pw
dag;
:El
ìfîfïßîñïìïŕêbm
Bolbhorum ponte iunxerunt. I9
Viuere diu animo, строп-е compolî
Епоп feipl'umtgdio uítçl'rran
толпами. 36
gulauit.
Vita quae nö el't liber-:mon efr Шкив zo in степенно 3 1. g
Vita ro termonemnobisdata. 3:1
ergaDarium
Vly es apientifsimus. 7 Ша. т
Упаеорризпяпёшншпщ. «$0
F I N 1 s»

i¿fl/,705
@gnuО ’u А ld »
j' ­
\

nl
| 97
“(а
to
lf
84
. 43
„icq
97
nir»
ft
191y
п Ã"
т
’Ulf s* ‚а

1 '. ‘
с
ч ъ. .
I

д. . '
д »
.I
А

. «5

v -
Äh ’ ì ” и"
ад ‘ ­ \l‘

_ ­ ч
\ I ‚ь: «n :.0

` n l о
if o» в ‚ `
,n ~ :g ч. .OIR

\ n .
l

":Оддвд l . ‘ ;
‘ ` . ` f1

САквмкп MEDICI MEDIOLA ' \

neniîs de Sapientía liber primul,ad llluPtrifsí


mum uírum Francïfeů Sfondratum Se.
natorem,8l apud Senenfes Cœfiu
ris Vicarium.

- VAN CLV A м omnium bonorü Sapientiam


‘'i „д diuiniflïmam
us hac maximeelfe confiar:
Deus quippe quod De,
elle cognofciturNulla
enim qnamuisimmenfa potentia,ei МЕС“
" ret ad gubernandum , cuůodiendum' uni
l lleriilm,liom|1ino lâpŕenti'a caterer. шло
Lef..- _ „ minus operaeprecium fore exillimoli de eins
nobilitate,ac utilitate.quaedam non demonlh'ando, uerum tan
tum ad memoriam reuoeando oftendam .Omnis enim demon
Ptratío in manifelliífùnis rebus, prœterquam quod fuperuacua
eß,dubias eas eů'cerefolet.Q„uid enim non obfcura res indiget
illuminatione t’ nel certa probationc s’ ant refh'monio. uae om
nium cöienfuconfîmxaruerxc nero Deorum б: hommü non
teßimoniàíed Encomia merur'tJ-th li nulla eíus rorlixs eilet
- un'litas ,quod fola inter mortalia diuina fît , ur alenus dice
bat, omnibus uiribus propter feipfam tamen ampleâenda fo
'regomni'cplaudis enere decorandaNunc uero cimmulla alia
res inuira utilior' it ‚ ас magis neceil'aria., conandum edt 'rotin
`uiríbu'sg'ionfolumut eam aiTequamu'r'Jedetiam extollamu's,
_ quôd non nobis Ы; nati ,hoc пиит mifen'amm folan'um hu
тапо generi reliéhnnell'edocenremagnam eríam нищает
e1’ àñ'eramim. Ergo li etíam apud barba-ros fetos' uiros nudos
penchïareris,fapie||tia ipfa meri non folum , fe etiam orna
- ` ‘` . . - а re te
3, Низкомсакпдш
te te poiï'et все; tune _belle ilhid dieere'tibi contieniit:
1_o¢o`v JßotllxóllfubmAÀoìç @fue vini.. l'.
`_ Nam unam/«pieux conjilium multas manu: uincit. . _ ~.
тётю quòd tinus Vlyffes apud Cyclopas poenas â Polyphœ
mo Шт fille fingaŕ' : mititts Гардения: genus aggrediendü eff.
Пату apud efleras nationes te fua lingua loquentem audi
rent,n6 putas fore ut admiratione дна: manus â te abßiiieantf.'
deinde fl' etiam nomimbus proprijs uocantem exaudiant ‚ Гш—
pore attonitos quieturos t’ Sic igitur totius iam periculí Caput
ignorantía,_tota
М quadam in fapiëria
arte prazditus morbosfalutis Грез‚ archana
сите: Sed fac ut etiam‚ diuina
reuelet Блага
prazdicat : nonne lquod apud Lylìram Paulo Barnabae'cp dice,
" bancDij fub hominui'n forma' ad no's defcenderimt t.' at него 8(
`~ " ibi ‘hominem
_efficere lanauerat
neqileatmam nel:(ermonis
nihil tamen eil nod
coniu'n­ ione fapientia ipfa
lola , quietius
I* audiitn't'homines цитате}; illis proponuntt'tr.Vnde de eodem
~' Paulo rurlìts a ud Iudaeos cöcionante fcriptum ей: Audientes
'5 f autem qttôd ebraica lingua apudillos fermonem haberet Iii.
ï {Спешит mains praeiliteìunt.Nihil ерши Cicero теае ait,quod
­` éloquentia ipfa per fe ellì'cer'e non рот: . uerum Íî miraeillo tei
1 adiungatur , homines in quamli-bet lententiam шьет facile
5 fpotelhsed ramen haec mmc relinqitamusqua- quandam mirav
д culi Гребет in fe retinent': чих ramen appolïte î nobis hic fen' =
" e ptalìmtmeque enim ran'us elftale's inueniri , qui nelv mitaculo
"­3 7 ¿man
пёёатме1 inclyta folertia
pofïlntzquäm ‘‚ _apnd
fapientem barbaros
Ain illomm etiä infcnlîílîmos
manns inciderenibi
"- fapiensuideri nequeat'iVna enim inuiolata Гардения: ratio p'ro
д“ '­ -culdnbio elhcum illis uerfari‚арий quos illius frucî'us minime
‘ '- pere-atxrgofïraram Íapientiä,rarion' periculo oppofuero ,tem
'­ minime abfurdam faeere uidebor .-_uerü quicunqg'antea'aduer
f fus ßrnmœ' {дюз parati Гипс ‚ uenientem calamitatem dëuitare
д poll'unt,qt|od шт neqúeant,illam tameri nix fentiunt. Cumigt'
tur Omnium bonorumiàpiîtia mater llt ,è сеткам-тают
_ l -^ i i’ ' ' ‘ omnium
nn Samara-rifa- tta." i. i "f arf
Omnium ignorantía etiam pareils erit.quo lït ut тамаде i'lhïd '
сидит putem : Omnis malusignorís,|'mô forlltan illud etiam* ` ‘
melius,Omnis infœlix ignorans . Probandqu lït quod Рое—
ta dixit: . ' '
Nullum numen abelìjï l1`t prudentiaffed te _
Nos facimus Fortuna deam. coelo' locamus. ' ~ ­ i'
Contra etiam fœliciflimos lapiëtiaebene cio ufos гите ereden
dum eli: uel quòd iplîmet per fe fàpcrent ~. uel quòd illorurn con
Íîlio uterentur, qui fapienres forent .’ nam BC lapientum conlìlio
u'ti, adeô 'pars magna ell агитка: ‚ ut eam prœcipuam (дисс; '
ехННтет‚ probem'q; inuer полет illam {Штат ’­`
Kêvos* pli Тандем: ons* u” ¿mil/‘rl т'дптщ.
ыЭ-М‘с дои? wat? vor ô`t м’п‘с mi'vvu uhm.
Ille Sapientißimut e/i,qui Ьте monenti снегирь-гас.—
Rurfumfzyi ille рте/{ат ‚ cui quod ори: eß, Ер]? in тент: ueníf.
habet enim duplicem (аргентинца quòd еще: quôd nouerit'f
cui credere debeat, quialijs credendo fît-pit . Itaque reges 1621i." _
cimmos ‚ aliena ‚ ô( propria fapl'entia inuit . nam Traiani for
шпаг поп mediocriter profuit Plutarchi illius Boeotici фирм.
на: qua ex priпаю orbis Imperator ‚ ех tumultuofa republica ' 'i
ñm'etam ac tranquillam reddídit ‚ In przeliis uiëìor , in paceiua
‚ ' us,in изгоев amabilis et :invendus fuitlmperium adeò .aux'ig
ut fílius cum mlnl генами peni Íîbi uideret.qu0 patrisgloríam"
xmularetur ‚ prouinc'iarinn' numerum minuerit . nam aequam
qualïgloriam elle purairit, Imperium bello augere, ô( pace mi: _
nuerezhoftes praelioß( amicos beneßcn's трете. An non Ale
xandroAriPtotelis philofophia conduxit,ad orbem non folum
milite fuperandum», uerumeiiam fapientia gubemandum'! ne.
q; enim inhoc minor quimin >i-Ilo erat . nancy; mbigere Afîam
‘бё Aegyptum , cimmilifreac fortuna cötrmne'hiitzgubemarea
obtincre', moribus ,lingua , difciplinis torbarbaras nariones, '
tam breui temporis fpacio infìmxiñèfapientiœ' liras munus tan
mail , Vade mímlsmírůñxerit, Philippû illius patrem, han;
’ . . _' а, 3 шт
4 'leaou'rßtt :Cu-unam
шпат fortunam Elij, агарproièâunxm' initium ex Arißoteh's
Íàpientia
ч
przuidiiïedïcením
I к1
ad illum
\ 1v а а
fcribens,
1 n
inquit:
1 с) а д .
1 1191101 )ewa-myn.th n 'mt 3m; „tng 1 ‚е. ovn ovm: ußt 11|
yema ‘mi maß: ,ät ůßî'nï мни: aida oliv riAmiwoui'niv )egon {vnu-¿Md
{о )dg otů1v`lv`1ni 111117@wivan 111112 ‘nulákvât'vvu oì'fwv ё’оъоЭш ш 1111611
mi ‘mr'mïv vtçœypx'nivûxíbxîr. i. _
Seito тырит natum.magn4m' igitur dij: gtatiam habromon tam de mito pue
ro,quàm quòd tua «me natu: jît. Spero mimipfum[ab te educaium 157 111111
tutum , dignum a' nobis анодным rerum дек/рощам.
(luid igitur fàpientia melius erit in humanis rebus t’ чих homí
nes expriuata uita in imperiûgx patuo regno in maximü tra;
hit.at него СгеГаг, neq; eñi ille ob faéìorü magnitudine' preste.
reundus erit, fapiens ipfe_ñ|it,atq3 ideo бё i'pr fcelixmâ eloquen
tia uix Ciceroni cçdebat :omnia qua: ad humana' prudentiâ Гре
ФЬйьаЬипёе tenebat: naturalis fcientiae peritifïimus,artis mi
litaris,pùbh'cat rei quantü alius nemognarus . fed quod-maiusi
fapientíç argumentûfimô 'â memoria fola reliquadil'cas; feu ab.
ingenio. nam ßptë gpiftolas f_ïrnul illìdié'ìaiiè refert 'Plinius ; _
Damnabat hic igitur Syllí,quo`d Imperio ‘fe abdicaßet , literas
nel'cifl'e eum'dicens ,Si merito.quorfum enim attinet, (трети
lis,tot labotibtts,tot fcelen'bus,tanto fanguine publico` Tyran
nídë occttpate.fponte'q; deinde relinquerec'igitur öl fapiens foe
lt'x,ô¿ fœlix idem fapíensей.пес ей 11 quid male agas ,quòd fata
accufesled imprudentiamáifdem tamë fatís quibus ad infortu
nia impellimurquœ feite neceß'arium eratfcire prohibemur.
Illud'q; cihquod d Мой fcriptum ей Гар1еп11Ште: cum come:
differ homo fruâum fcientiae, eieâus ей de Paradifo z ne come
dens turfus de uitae lignov Íïmilis Deo efh'ceretur. Na nq; cum
Deus ab homine fapientiaßí immortalitatc (ola diñeratzacqui
Гца. Гар1еп11а‚1’1 immortalitatem effet cöfecutus , prorfus Deo fî
milis euadebatmanq; in reliquis ôííï non quantü Deus habeat,
.omm'uin tamm'particâsâuidetur: Í'oeli'citatispoteßatisìp : his
duobus genere toto di . quorum cum altemm effet confecu
шлеп.—
DB SAPIENTIÄ LIB. l. Ь

tits,reliqmrm tantum deerat.quamobrem celeriter ab eo probl


bitus eßmeq; enim decet hominem,inter fordes паштета:
miëìum' со: огеа Ьас‚8\$ elementari ůlbüantia, ex toto diuli»i
me Male ati lmilem fore . Qlòd напев deo Íïmilis Íïthomo ‚
ас! animam tantummon ad corpus referri debet.haec enim mul
ta,imò fers' lmiuerfa .cum deo fimilia haber . Sed cum bac ad
aliam pertineant traâationem , nunc de (apientia folum Iermo
habendus erit. [гаер hoc unum mihireputanti, eos qui maximî
humanaefœlicitatis parte in opibus collocant,fa ieïntiœ maxi
mam etiàmhabenda: diligentiam impenfuros : iquidem nihil
adcò celeriter,mhil tam magnas homini diuitias.v ас potentiam
acquiна“: fapíentiamamq; ô( Mofesßt Стыд Romulusßt
efeus,non .diiu'tias tantum,ac potentiam,fèd regnurn вы, o ‘
Reris'q; „ас quibus uoluenmt parauere.at ex-his tiesexpo tti,
Moles',` Clt-.us , ac Romulus,ex his etiam- uo fpurinomulus ‚
Thefeus'cß acob id deorum Hlíi appellarißr o-hi omnes ,tot for д
tunœiéhbus circumuenti ,in рикша! con топе nati. .r ‚ б;
Íìbi,ac olireris uendicauerñt.M0fes шашни: ОШЩЁЗЫ 0
- mulus отв: uicinarum'cp patxcammurbiumlThefèus-Ãthez
narum ; uis ergo de h'is non pmdicet illud poeticumz~Viârix v
fortuna: apientia',l Sed regna nunc prœtereamus 2 .quorum
ut [отита maior,fïc etiam rarior. In priuatorum шпат бей‘епёаь
mus.Mílle modi lìmt,quibus ex pauperrimo diues,quis euade­
re làpŕët'iae beneficio potefì. arq; u'r exemplo utar fatis uulgari,
cuius memim't Arißotelesßtrm Thaleti uniex feptem fa iena
ribus obíjceretur,quôd quamuis fapiens,pauper ramen eigena
ru'uerfas Athenieníis agri oliuas , eo anno quo pauciflimz fole ‘
rent prouenire,uili precio 'rzßinauitzcum uero' annus ille ptae
ternlpem om'nium etiarn u errimos fertilírate oliuarurn (пре—
ra et,fticcedente ñlarum penuria f'cqucnte anno, nö minus prg
ter fpem, quàm pracedenti ubertas , magnum ex inexpeöiato
utriufq; anni euentu peculium congregauit ',olìendens hoc exs
emplo quâm facile fapienti foret,dítari li uellet. Nofìris tappo'
a 3 r1 us
6> HlßPeoNr-MIMCAARDANI
tibus Grammatichquida_n|,cum u_etußatc abolitam quinqu
remíum fabricationem, quai-um apud Romanos ufus eral fre»-A . _
qiienńili'mils,inßai|rafiet,â Venetorum republica praemiû pro- ‚.
illim` fortuna amplum eli confecums , агар ctiam perpetuä pra’. .„ ._
feéìuram naualis opifìcii. Alter aureos nummos rotundos exs
(indi cum docuiffetjïmul ас imprimí : трещинки апщшт ob
nouitatem meruit . Similis indufìriae ,fed minus foelicis luccef
lhs fuim'nuentio torquendi Ela: non fîngularia, uerum plurima ._
Íîmulzöí hic uitae necelTaria , quamuis occultata- arte ob plebis
iuuidiam»,acquifîuit.Duo non à republicafed artis рахит notç
auxilio,patrimonium non mediocre Íïbi parallerunt,alter cum
chryfo'collä pro luti pondere extrahere шипе: ‚ пат ехтгйеп
te plures norimt,fëd реп: labor,im enfa lucrum fuperante.-Al
ter cum Camphoram apar-getreuälius fraude alex попа, quä.
uis ob hoc exilio muléiatusßiginti»ralentis aurais locupletatus
elhse'd quid попа profunt s’ Colmnbi-Liguris uideamus exem
plum,h1'c Arißotelis dic'io motus , ultra Africä in Oceano ter
rà' атм quam rohibiti fuiifenc смешением nauigare pu.
blico шторе o id'â re bellica ad luxum diih'aherentur : regi
Hifpaniàriun решит, с1аПат armare: quo fœlici “несешь H
Возле nepotes ,in principatu nouiorbisreliquit . Idem'q; in Го .
lio fedit, u1' inter Peragula fefuorum dormiebat. Idem'q; aureisA
ualïs,àc gulinisiin menfa ufus ell: ergo fàpientiœ ut nihil ígno
tum ePcJìc etiam omnia um: in dus oreßate . :tth adeò è mife.
Наде! iiimmas opes facílís ей tran mis , ut etíam fine arte hoc
elficere fœpius liceat.Memin|' me cum рис: ellemuidx'ffe homi
nem Gallum nomine Grangis,in ublica “(аде como, ob mor~
bum iacentem: demumâ commi' erantibus foch's in xenobium.
deduëiumfanatû'cp: paucis рой annís habuiflî: oppida,agros,.
pecimias ‚ domum praetoriam ‚ fuppelleâilem гапф regiam ._
equos , feruos'q;complures . ö( nunc etiam domus in urbe eilt,
Чае illius retinet nomen.Vfus eil eorex ur interprete apud SueÍ
uos,_índe legato morcuo ‚ like legati funâus rem regi'ä cum
. __ .m

1'“
`­~*

on SA-Pisn'ria Lin. r. 7
' та dexteritate traäaflètdn illius gratiam uem't : â quo pecimia,
dignitatñsus,ac gloria decoratus efi- Аир ut ad ipiàm tandem
rem deueniäzuidentur omnia in illius poteiiate elfe , uod uero
illius uíce fungiruriï quid deliqueńmus.Fortunae а ‚ afus no;
men fubit, Si i it' illius uicarijs tantüpermillilm eß,quid putas
íplï fapientiœ `ore tributum s' Q_uinimo Íï reŕie rem`expenclere
úolue'rimus,omnia illi ,nihil fortitudiní ‚ laboribus , aut robori
concellllm elle putandum ell , anrnobrem Homerus Щит
Vlyifem non audacem,nam Aiacem illi prçponit : no_n Тонет
_nel celerem, haec ením ¿chilli tribuit: non opulentum , nam
.hoc Priamo:
fubijcit: nonrudentem'uocat,aur
uerum potentemquandoquidem Agamemnoni
multa­ tolerantem ей
: quod
Ialem elle nece e Íit,q|n' fapicns ñiturus ell . nam quòd amicus
[Ш foret ollendunt libri uiginriquaruormomim' illius infcripti t
:um ramen in Iliade nullius aâa magis celebraffet. qúanquam
Iem'm Aiax Telam onins folus Hecfìorem iìifiineat,anna tamë
Achillis
Cio Vl ficil
‚ uitribur'»t,e|.l
fanguine quamuis
Aiaci coniunëhls
Diomedeserat,Troianorum
pugníçlo etiam Mar
iudi
.tem ip um belli deum fairdaueritmihglominus ne; Trois capri
.uitatem
_dere illi fingir
iplïlm trrbuithnec
. anliinadeo
certamë anìnQrñVlyßî:
dii faitentnut Curti Vlyile
quemdefcenp
per tot
errores Minerua tam din comitatur . quem tot etiam periculis
prœter Грет liberatErgo non male quanquam Cum Agamem
none exercitus principe,AchiIles _farpius côtendat , iurgia'q; mi
fceat,ac minas,cur'nVlyii°e non andere ab Euripide Hngitur. 8i
П оЕеМиз Achilles ‚ ас поп citra infamiam prouinciam пикап
f die:lphig'eniœ rélinquere pollitzlnquit ramen, ' ` ’"
A94.pug|'a| 'y' дн Jl’ a'áimi'ue. „флагмана autem Vlyßîs a
Klwnîç' 501015458 ßvof; 'Illa igitur цитрата:
дм. minis' tim.' 1114 щадит.
Мите: @sintomi этом? 1uхде is ifm; Suoptr ingenio [атм бати
Apg ‚идет: indy. ` ` ' ` ‘ labemm'tui’
щадит: вы uolrns.
' Ate’
..8 ._ Нхввоытмх Cannaui f
_ Акр [Ее-еще quam lîmulauerâ't com'ugem ВЫ dandam ‚
‚miferrimœ pnella: defenlïonem,quamuis ob iniuriam iratus de
.ferit-,ob Vlyllîs folius timoremtnam Agamemnon ipfe duc'ìor '
exeteitus , uo'd Iphigeniœ pater ellenillí fauebat. ttetteratö(
fratrem in ententiam (uam rex: (ed uide tamë.quòd Vlyffem
nec precibus emollire , nec illius auâoritamquamuis ô( pater,
› 8( rexßi imperator exercitus,et in tam miferabili eafu,relïlîete
fperaaSic eniminquit ad fratrem iam perliiafum t
обиду ¿llaa viîv suivi2 ¿v ng'aitße'Gxt,
Айву al' Мише-84011:ctv-'iMшт
dude ifm'siiv @rami-maléll'ilbpaa
дрёма ‚Эи'штс {отпиши qui#
2è du’ {актёр/ост: nieyei'st mien,
­ Iepeì'fazuMú'm xiv 71103: 22939; fatally,
ВШИ“ nuit-aïe 'tu'9401: „шток
Биуцшищш)метимощи у?! .1'
Hunc ртам: iam mmc inter Argiuos pute
налететь-‚див ш cloqui рант
ancunq; Саши: dixit adfatut deo,
Et ut Artemidi me uiëlimdm receptum
Сидит daturum, deindc pronti/Ihm dee
Mendax щипли comitati: сорт,
Vbi тег]; ш}; idm регтайм ‚ dare.
' Tum uirgincm рты: Artemidosnecl'
ngd [i [cita Argos me пират—айва
Aderunt,0 ipfis meßmulсит manilvut
Cyclopijs витаминпоп „ладит.
at него nihil minus ut puto ell in controuerfîa., qnâm сит qui
fapiens lït,nete beatum ‚ potentem'qg, ac foelicem elle: cum om
nia in fapientiœ poteßate conllituta lint:opes,amici.incolumi=
tas,potentia,gloria,fœlicitas deniq; omnis, ut bene diâum lit à _
poeta ñlot
)Qi Jl’ „ёжит: »Erdogan 'm'oun' ¿wig . .
Non egebit unquam Sapiens:imò melius expreilit Zenodonia
dicens: - ‘

г_._‚—
4
ne Sapinurut Lin.. .td "_,
-` Bst Jl’ ¿'nmt Ы: mova ifm/Mt. ­ 2
Sum enim omniafanlliniasapientíbusmcp in promptu. uerlïl
uideor rem-manifefiiiïîmam'comprobare'multomm exemplo
uelletquae prorfus Гит neceÍTaria derelinquere . nanq; fapien
tiam omnia poll'e nemo ‘ at.8ed quaenamhœc ell c’ не] ubit’.
aut licet nehomíni eamha' ret’ Nunce'quidem fapientiam in
telligi nolo', proprio in И Бегаю: fedотлетtantum notitiä,
«qux'ad Hnë quaelïtíi per “сете poteñtaut faltë eius~ ‚гашиша
olìendereLPalam анкет ell banc triplicem спиц menteJn uoy
«Днестром inßrumentis, рте! ue' manibus:generolïorelì
autem quae in.mente.tum in носе, е qutbus poeta dixit:
Q_uid uoueat-dulci nutricula mains alumno:
Qpâm'faperqôí'fariquae" (стаи «11166l .
earn нею quae inmanibu's ell exercitandi rationem', tum _ _
4 mëte maxima ex parteprolïcilìatur,’tñ quòd per fe folaínuti.
lis lït:quamuis non contemnendam. reliquis'tamen' eI'uobusgçI '
nen'bus infetiorem e odftimoßt'qgïutf de' onuu'btas‘lërmof
(сатанистам: ЬаЬеашг'‚
tienda erit.Nam fapientia tota [армий
aut fponte per genera
prolïcifcitu'ra para> ’ j
n'atu'ramul
Iodocaitegadbonmn’ ‘finem' tendit'18lhaec ананаса; Vnde ‘ ’
in впавшем _ ей е :Qyomodo hic docet . literas non' _ _'
didicerŕ'tfatqcall 1':Nolitedogita­re‘ uid loquaminińabituref _
nimuobiseaпоташ}; haec omnino . apientia' сшит eů.~Ve_rü
quzad-reůum'lìnemtendit, nö circa homimun-deliberatione,
шефа: Rudio difciturguocetm' naturalis fapientia . quae' autë ' `
ad permutandam opinionem hominum dirigiturmihil habens __
proprium'circa quodïuerfeturßdhuma'nam fapientiamreferri ­` '
debet.Q|od||erò` uanum eftßt inane genus,ad deeipiëdiun'q;
inlìitutumafeu ad'fïnesmegociaepexecrabüia, D'çmoniacae no .`
menfumpfît. eíitlinodiuerò. diuilïonem comprobar-Apolìoa. ’
lus Тафте (Шеи: A:.1 «dit im. dwingt“ мы имеют: ‚ д
йМ'ЁтНиос’,4иххЁ'‚сГшМга{лЬ1; ­ ~ -` ‚
Home# .1u/«puma ¿Mn-nig'tiefemtient,Sed-'tt'm'mt,gt1malitalia»animìt
_ _ '- Ue ;
«o Hieaourui nanńaut
eik autem Мусс: naturalis ,quòd terra lit omnium rerum than
m-44041@ Verum
humanahate
nam
fapientia. fiebruta ratione,deinceps
generaliter ut tarentńîc 8l humanî
ramen preflîusl
сит: ас diligentius proiequenda . nam quorum fcientia habe
И РОСС“: ‚ eorum ô( ratio quzdam ей : quae autem fciunruraut
bonaйшьас omni ex parte laudabilia,uel uintperabilia,uel mi
Xtautd ambigua,uel incerta: nam prorlits bona Шт ueluti fa¢
natioßagíeiofï_emëdatio,bonae legisшишке, peftilëа; cura»
annonç procuratio.Mala‘|iíntpetabiliaq; ueneni ppinatio,
триб factifïciů,legñ bonaríî contemptus ac tranlîgreiiio; iniu
Типа аеп{ф_отп{з.М{хка uerò,ut ditari,ttxorë ducerc,pugm
_ Гааге}; ea quœ in le laudem ,öú uituperat'ionë continent. Ambi
_ gua et _incerta , ut ambitió;fiildiûßnmrjílíjmtq in uniueriiim
bonorum ôé laudabñiumiìientiá, qu; fine arte @it ‚ ad diuinam
метчики referti debet fapt'entía'm . quae cum attend naturalë
(шрамами. autem et |'títuperabilium,feu фоте fettarte
. habeatur .ad daemoniacarn pertinet.Ambigua ct inc_etta,luu1\a
~ не funtfapientiç pràemiamixta ueró,ad multa genera referiin
с' 'turïtum en'am ad ignorantiae fpeciesnam totidetaftl modisigno
.‘. tare dicimut,quotett'am (cire . Denuo igitur etiä rem hatte a'gfl
__ fgrediamur,.cuius_ eo'gnition'emaxima partítionis fapientiç,per _
_“- `genera eo'gnitiohabebittrt, acq; шпата diHèren-tiam гит
` mäßenaturalis.,Hmiliterfditiihœ,8í_daemoniacœexplieetnus­
1 jVna igitur
humana: ratioeíìditiinae,ac
Sidçmoniacae ńatuŕalis
­circa’ inalumt fapientiœ,
nam 8lHnibuscirca bonü t
diñetunt.
-Diuina стад naturalis fapiëtiaxñîzdocetzhumana ,et ахаю
'ttiacauit вмешивая dittiriainfìitutione,uelftt1dio non indù
:get: reliquat omnes habëtur difciplina.Venun et fapienti'œ piu
.res alize штативами: enim tantumfcire docet , alia etia-m
' agere: Ö( hçeapud homines in rnaiore precio-habetut . Ей etií
ůpientia aiiq'ua t'n'aetert'tç'stü,l alia ’praefentium fitturonnnîalia.
.‚ л ‘_ ntrfus alia-eorum quae fequi oportet ', aliacoiítquœ Íimt fugien
"баба! adhuc d_ubitare-apudmulr'os‘conueni-t,ubi nam chemo
­ ~~"_' x -,. l ; » _ ч _ _ ‘_ “es
­,pila „SMILBNTM L_lß. `1. ` п
тишайший nö lint, uae пашет dgnoníacalàpientíaz'etfî lint,
' nonclum hoc lman1' elhlm cum lit , inter fa крах membraaçln
duci non _debere_tamen.At philofophis nylïo modo coneeíf'um
_. щади; ‚ dœmones ellezet li fînt,nón poile elfe fapiennfäe audio»
res . Q_uippe Plutarchus grauis uír hancderíclet fententiam in
libro de oraculis dícens: Eil'an )eqìëst ‚ ш Muir n Ap Jimi l¿le
têtu-rrhâw'v «516|» ¿im? '19t ¿myfwv'exe dime'aw' fitug», ‚т? я
Ритма: тшщиорйвдёудошоу tit 'mi unipa-ru ч’Й' типам
. Jmoßs'fyyeůw'tuîç ¿taiwan so'uaoz ud «notatie po'on грейся; щи
‚трут ¿Weańmç ,ed „umu“ ¿peilt-rw 'nic n уст-прыщ неё. 'nì ¿fio
, ud tôyi'yeâaraß-uì 1n`¢ ¿ge-rie. Ода l dicat: Abfurdü ac pue
„rile eftcredere Deû, licut uentriloqui fpirr'tus,quos olim Euri
cleos,nunc Pyrhone's uocant ,in prophetarum corpora так.
-dientem, iplorü ore refpondere ь Nam li fe hominŕbus mifceret,
_ `nec maielìatem fuam feruarermec parceret grauitatizuix enim
. nod Plutarchus affirmanquif uâm lame mentis denegetased
g( Arxftoteles idem in libro deîDiuinatione per fomnü fendre
uideturmegäs fomńia diuínatoria â Deo immitti nobiszhis не:
bis: тёк )de »Suit @im 1`w жён-штаб: 'n_ï aì'Mn сдуй; ‚ми! -nî pli
‘mit смяты rfavigra'nimç. uali dicat : Si fomnia d Deo im“
.- mitterentur,przeter reliqua ab urda fapiëtillimis,optimis'q;_ul
I. rig immitterentur folum; alibi ай: amrmatJapientů tantum ac
p_ruclentum celerem elle diuinationem: dicens in moralibus­ ä
.tßon'ŕwv JX щ арфа“ тщейи niv primitiv mi girati. ._ l ‚
. Prudentum «uren» о [ìpicnnmt тети :[13: Латиница ißorum tantum.
n. Ergo non uidetur uerilimñe , diuinam „пат fore fapientiam:
_ ' fedhœc aliîs uidebimusmunc hoc nobis li [Шейх ‚ aliquä âÜeo
homine; proficifci Íäpienu'am irrepraeheníibñemkgi ex D60
д _tamtam y:rui ex numine„quodam' tieruatJoltenlìxmenim ей fno
‚ . bisnaturam humanam intelleâu фишке fore pardcipemeeam
„ ,_ quoq; quam lex przbet fapientiamiacinßituti'onem, diiiinam
. f @Preuvenihil prehibebff»laire? ‘le _Omnibus сит 8: реши
‚ ‚ ¿magnum цесарки nobis en fridge, qua ad тетrpam
х

'fz H'I'BRONYBI CAKD'ANI


.pertinent,uelut,an'omnis fapiëtia utilis Íîtfet an ßultí,an Tapie!!
tight uita. iucundior-tJ cur'ep multi {apientes fuerint infœlices t’
l?uona.m paâo fapientia acquiraturt’ aneadem totius (арии;
eu perfeéìae й: ас partis eiusratíofquod nam utilius ßpientíx
gemist' quiûe in unnquoq; illorum’ encre magis excdluerintf
an iidemfapíentes 8€ iapienu'œ d ores f.“ an omnes ad ßpierv
tiam paratiíïntf’ an plus fortune in rebus humanis вы uindicet,
anquœ _nunc habetur fapientia s' an eadem omnibus fapientia
conueniatf'an ad apicem iäpientiae quil' uäm mortaliiun perue
nire poñitç’ an natura uel ßudium uel di ciplina не! exercitatio
plus ad fapientiam proficiatdquçnam animi uitia iàpientíç mae
xime contrariafînt с’ ассвеадет ratione quae uirtutes magis ad `
еат conducantc' an qui fa iens Íit,etiam talis necellàrio uidebi
turf.’ Fingëdus ейetíam â nobis' (apiensiomnibus numeris abi'o
пищит: â CiceroneoratoriAulicus â Caftilioneo, uir tempe
ratus d Galenohic quamuis n_ullibi effenad eius ramen inih'tu,
tionem fingamus omnia. fed talis in uno genere inueniri росей
iuxta Virgilianum illud: ц '
_ 'Virbonus,& fapiens , qualem _uix repen't unum
Millibusèmultis hominmn.confultus Apollo . ` ‘
in omnibus Груди effe non poteiì.Dubitand|î._etiä edt,un ab
initio quali pro confeñ'o finnptü ей, an Ríilic'etbrutis' fap'ientia
aliqua inlïtc'an omnibus Aaetanbus eadë (apiëtia iàtisfaciat s’ an I
homines magis ratione uel exemplo,an auéioritate moueätu'ri"
' ОШЬиз modis occurramus prateritis erroribusf' nan errate: Í
ab initio ‚ quali necefiärium eß',id argumento effe pot ,quòd _
quilibet cum решета tempora recogitat {enex ,fœlicem fe й
non errafl'et равны: . igitur in fapienn'a пойга `foelititzis ей .
Sed non oportuna iunguntur in homine fapientia , ô( oecalìo: ' '
utillud Gallicum adagium ueriilimülît: Сит еПёт iuuenis in
npiens eramzat nunc fcum fapioiuuenisnon fum .Illud etiam di
ligëter explorandîi , quo nam paöto aduerfus calatnitates tem
„дышитaçnßçlelam inueniamus. (диктант
д .. _ . е l. я
L
'on выпиты Lts. r. '-13
ell illud diligentiilimembi ‘res ipfa Íinemutilioпшеница}: illud
magis probandumiïrpoe'rae: ` _
КосюЗ: таща инд: мышах. :uel illud рощи:
« Komrâc (й u/peîosmii Suvâv мамбы. `
Bene топи! quàm male [тиф
мal: кбит: potiur фат moribene.
Multum enim _Sapienri neceffaria eli fcientía horum . quidue
uno oq; loco quandoq; _c_onueniar . Q_uamobrem Шт? hunc
diui ere>oportunum erit : патinprimo hocde-,íàpienria in ge»
nere dicendum erirzac i'eorfumde .diuina.In fecüdo denarurali.
in rerrio de humana ,in quarto de dçmoniaea, in quinto de auxi
liis aduerlîls errata. Eadë uerô erunr aduerlils errataxadë ,ueró
erunr aduerfus calamirares,liq||idem calamirares omnes h_omíf
nibus utfoirendam , ex errore proueniunt. Arq; ex hOCfumen
mus initiumßife Omnium fa Íentiarn aliquan'l,­ uel hoc f_olo'cö
Нате nobis poreß.quód co 1 io aliorum adiuuamur , magis'q; '
Lmius,quâm alteiius.Qgôd Íi nulla protfus effet fapientia, non
` magia plures , quámunus , nec unus ,alterefaperet'Jegl uelut in
his quorum полати ulla fapienria cihfornmre arbitrio guberf
namur,an rarionem aliquam aiferrepoteß: `2 fic eifer ` in cuna
âisJXr ueròea eriam quorum later ratiofub aliqua ratione col
Iigi ac gubernari confiar: non_folum quòd lînt pauciilima ‚ ига
rum quòd idquod ex his colligitur ratione etiam cößat . Нога
'auremomniû- quae de futuris habenrr pralianriilima eli: cum
praefentia ‚ бс Áol'finr
amplius elle рггсета in illamilico
‚ prœienria ordinata fine:
'effluant nec raererita
д mam'ëirum' di `
igirur,quòd rorum quim praefenrium: prœ'fenrium quâm
prœrerirorumeognitio excellenrior eli. Sed cu'ínam fini conclu ,
eetbare läpíentíá t'ynancy humana conditionis Япет inuenire
prius дерет, igitur finis humana: torius fœlieiraris..diu_,ac be
ne effe . Porrò¿anmelius fir diu , nonbenezan bene quidem, fed
nondin effe: hoc á mulds dubitatum ей. Diu aurern [падшие]
ниша parte вотще! memoria hominû. Parte noiìri lumps
­ ' „ ' Ь 3 diurni'
‚ц НЁпвной. Ставни
'diuturni ‚ uel generis propagatione , nel animi imm'orta'litajg.
de hac autem cum feorfum fcripferimus ‚ reliquum eritiut dere
liquis generibus folum'dicamusßona autem conßant animo,
corpore5atq`3 exterioribus.Sic enim omnes penêáqui reâé de re
bus humanis fenfenmt philofophi,dianinere1ergo animi bona
_ ._ fun; _uirtutes ,Si fapientiaxorporis ineohlmitas`,çtas,robur .pul
у «ehritudo externa, dittitiáe,amic"itia , auâoritas , gloria , poterie
. tia , honoresßlij ,quamuis ôd ad diuturnitatem Pertineantßŕůe
д пеэ[пс]ущёеНсйгеЖиссеШлзтдз omnibus ferme uniuerfa huma
na foelicitas terminamr ac diHinitur,quç ramen omnia regnum
,aut imperium imum adeò abunde compleéìirur-,ut mirnm non
. fît, quamobrem' mortales omnes adeò anxie regnare cu (ат.
:contran'is ueroinfœlicitas . nö igif malumeltfcire . qui сайт
herum opponatur . ergo breuis uita сиенита: отЫеаз‘рторазп
~, ¿gationi generis ,ingloria „па, eiquae din mhomimurnmemoa
~ «ria manet.Sic et animi uirtutibusmitía : fapi'entiae llulticia. u'el
а ».ignorantia aduerfatur, corporis bonis,mala ualetudo,uel agri
,ttidotœtan' profperae,ßniüuoborgdebilitaßz штамма:—
formitas,& mutilatiozquamuis etiam aduerfeturincolumitati.
at ex exterioribus malis ,opibus paupertas : ’A_micitiaey , odium:
_ jauůoritati eontemptus : gloriœ, humilitaszpotentiaedmpoten
tia: hononbusaiinlperium: Hh'isut dr'âum ellxorbitasmec Грез
habendi: Al'ů'nium dignitatinllis prorflls @miguel uti non рое
fe: delídimrißicia: iiiccellïbus ‚ йпГод—шпйаБшг 8i aliqua com
munia corpori, arq; animaezuelut artium deleëtabilium Щепа
tia,ut fingendi,pingendi,canendifcribcndü alia строгийex:
­ Ierniseommuniamt libertasl-Iorum autem Omnium-qua: bon
. na funnpollellio etiam iucnnda t praefertim П lilcceßibus aditi
. “ацетат humana natura adeò nouitategattdet.ut que habita!V
. mus contemnamus,quae non habemus _delïderemus : arq; infile
lorum acquilîtione uehemëter deleâemur . старик и) сёмги
__. ‘mm’ . ватт
ut inqui:­ ‚я omnim.
Ifocrates,adeònero nouitas grata ей»: quanquam fe

гати:
»tz-np,.- S-Atßtßna'la Lin. 1. „о
tamur ad mortem ‚ futuros ramen-dies occupare аспекты.
tanta ей 110111121113 uoluptas . Ы populi nouos quçrüt domino?,
quamuís fœpius experti calamitatesìtum правде b'ellagraO
tis concupifcimus z ux ramen pericula, iaâuram folum alf?
ferte poliintlgitur oelix'condiu'o nouis fuccembus tarnë indu
ветви! fi non omnia hœc lïmul haberi pomntd quonam genot
_ re incipiendum-eritt'ä neceiiariorurn fcientia primo . Tum-1111
:etiam quafï erunt necefl~aria ,Íïne quibusreliqua habere nö poi
ilumus: акр illis folum praemittenda :_In caeteris utilitas maior,
"8( eopiolïor,prœferendaelhtum ea quorum агаве ingrauefcen
‚ te-non tamifacílis ей щитtio: uelut loquendi rudimenta Gra:
. Cœ,Lati11ç'q;,ac MadianaticzeÑphüofophiç ßudíy's medicinas@
т 211: legum praeponenda: erunt. ecelfariadictmtur quae ad tuen
` ‘dam uitamtritigtlntuixRatio~ igitur гашиш culiodiendçöl pa
randi uiâus quotidiani omnibus prgponi debent . Quamobìfe
plu'res,~interquos Plurarchus hanc uidentes necelïitaterrgcona.
1111111: rationem uiuendi fcríbere : fed non fatis apte . medici ad
ptius,é qurbus yHippocrates :'fèd rem ipfam Galenus abfol'uít.
а ea nunc ul'u сопйаьз matrib _ docemr,quç quamuis exaäa
' " nö lïtimelior tamë ей quam nulla.de й pro tot nugis; pro'q;
-. «totconcionibus inutilibus ‚ hac publiee docerejtur , magñäm
. homimbusutrlitatem afferretßuccedir parandorum nee
'- niorum'ratio...uel cufìodiendorum gubernandorúm'cpgin-hís
' .qui honeltum âparentibus patrimonium iïmtconfecutí 1 igitur
аист ‚ hioeeonomiam quandam díícere in primis debeht:
a' 'ergo hate erunt primitusnonignorâda . Atuero ut de diuina Га
э pienria lennonem iplum aggrediamur t hate tota circa optiinîî
'.uita: genus uerfatur.H0c autem fore diximus, bene ас diu uì'ut
„- же. at que nam Марина uel fapi'entia-,heec ambo locupletius' do
.'cetfcum.in diuturnitateterminum nullum ßatuatinec in {гена
1 .tate modum­ “ее; мы prorlìts ad rem deeff'etßtiä corpus para
~ ~, tice in nouiflîmo die eHïcitxrgo hœc fola fapientia circa finis
. @per dignë n _ a exft Yparteerrar'. quamobrem f_ï lic demôfìiâri
'Ve.«.)
"- _
wiwi_`~ _ . ._
_, .o et
if.. rinnovabili-_ еддкышг
poiiêt,ut_perl`uaderi: non шашнями: аЩз negoeiis’uacaret,~ ­
cum qtu'libet ardenti'i'iime omnibus relitâis',l omni' compreil'a _
uoluptate ,omni cömodo prçtermiifoptolim fubëonl'tantino
8l Iuliano , eremum _ingredt' ас habitare deberet . atîquantulafr
etnica; hiu'us (pes , типов tamen ad fe trahit . отпвчгтопа
lesI fermé eontinet.Ergo minusmirñ li fub tantoauůore ‚ Deo'
qttidemipfo magis,hac in caufa,quäm bontíne,totoracu1is ‚ tot _
miris. prodigiisßde praemiorum conlirmata, | lurirniomntbus '
reliéìis bonis ,ad ChriRum fe c'ontulerintz- prei; erint'q; cupidita _ ‘
tes,commoda neglexerint, minas paruifecerint,ctuciatus'cp сб
tempferint: Q_uandoquidem (ola. fapientiae opinio, multis prof
Íit.quotenim Confultores, line c_öiïlio c’ Medici, [ine medicinaf
Ditees схватить line militari difciplina с’ АпШсезЛпе тес
S'cri'ptores', line fcientiaf’ Magißri
cat lÃs non'minusremfuam line d_oätinas’
bene geruntfola qui tamen
fapientiaz his
fall'a'tnorpi­
nione: uämlî uere forent fapiëtes.- О fœlix ergo, 8( bene'a pi
‘ сашт apientiae nomen: quo folum fœlicítatis pattern magnä.
cöfe'rtepoteßrnanep quód hi tales lint; l'ucceil'tt rerum digno
fcimtura'Duces exercitus,parua pugnatcöiůl'tores reges,2egros
mediei,perdunt.tum fcriptoresinania- roferunt', artifices non
artificiofamagiiìri rtldes'difeiptllos 'ciunt. fed maxima Pri#
morum labes,quorumerror pentitiofus ‚84 lerunq; emendae
lionecaretEx his etiam publi'ca'cumlïtco ultorum ô( ducum
iaéìurajdeo'tp deterior . namnonfaliter hi'fub boni-fpecie, Prin
cipes euertunt: quâm inLatrtm'culoríî lud'o Eeri-folet: parü lon
ge enim'profpicientes,praefens lucrmnjaâura totius ex'ercitus
cöpenfant : non igitur hifapientes , fed folafa ientiœ opinione
fultigrem fuam'augët:' cuftodiendam uerò de ruunt: eadem igi
turôl in diuinç iapiemiœ opinione ratiomanetznanq; cum una
(olalît religio deigoinnestamen beneficio (их religionisgentes
audent.quippe Romani dum deosfuosumerantur,pontiiîces‘
facerd'otes», 8f augures’fìîa'tueruntzquibus in rebus parêrent,
confultoribus'cp in rebus arduis uterêtur „dupr illis abfq; con
- temput
on' SAPIENTM Lin. t. |~,
temptuad bella,acl reeoncñiatíonem'qg, ad creationem’ue Ma.
giiiratuû fapientet uli fiumprofpera Romanis omnia fuere.Ae
cum Ciceronis tempore ne Catonem eligeret Pompeius prçto
rem de religione mentitur. Cefar. in Gallia Germanos prçter fa
стан-летит cœditzcrallils aduerlïs aufpicijs, diris'cp tribum' ex
petitus,contra
Cicero augur ,religionem in Parthos
al un'a irridet parat expeditionemńpfe
fuis -commëtarq's de ldiuination
ne ‚ tum Deos i os: adueria omnia reipublica: euenerunt . »i
Vt etiam non folum ueraJèd falla religio in precio habenda lit.`
Etenim' бСAriouißus,ut`Dion et Caefar refenmt,cum ante nos
uam Limam,qua prohibebatur â mulieribus que Baccho (ат
facientes
nê prxterdiuinabant p падёт: ingentiElias
Íèipñtm ñgzauâruauitlQam praelio
duasuic'tus, nihil, ре—
8i uxor'es не!
песе uel captiuitate amiíît . Idê quoq; accidit Appio Pulchro.
dum in Sicilia fpreta religione, cum Carthaginieni'ibus> пацан
pixlio decertallet.Ergo effe шагам fapientiâ cuius cultu non
Íolurn Dei placantur. fœlices re publicç reges'cp fuccelfus habe
rent: fed etiam illius auc'ìoretn, Шатер (ît,qualî Deum habe
!i: olìendit oraculum planëillu de Licurgo habium. f ­
низом: Miriam Суди 1ro-ri 1na`| иду. ` ‚ ‘
Zivi @ihr mi 'mim ¿Nip-mat daim-ŕ гадая.
m'an ii ai .Suiv ‚шутливый гидам.
AM’ in и: ‚мг/кадмии атм â мыт. ‘
- Veni: битвами: feligíafum templumuouiçbmtet амбиций
_taluni habitant. тетя? e/Mtrum te Deum пешей mbantinem: Sed untenсипи
magi: DeumЯхт ô [жите о ‚ -. ` .
Verum his relic'h's , ne clauum clauo mididenuoad fapienriae
laudes ac narrationem me conferam.Tum in uniuerfum mem.
bra eius .ac partes ampleëtendo ‚ шт etíam diuinae qualitates
profequendo . Etem'm omnis lapientia utilis eli ac neceffaria:
omnium tamen praecipua qua: diuím' generis ell'. arq; in regno
maxime.th а initio quali rerum (шпат exordium: Moles
diuina-fapiemia fretus, populum conmmacem, ac мехмат,
. с. per.
N.
1'8- Ниваоыт мг ‚сливам
per'dei'erta loca ситце: ànnís рычит quadr` ` inta in'- obi'ea
quio retiniiiftSimili genere fapientiae .reius'fucc or Ioiiie . ad
bella 8( praelia imbellem multitudinem annauit ,` arq; induxit:
ран—гетер earn Syriae, quae etiam nunc gentis nomine Iudaza uo
caninoccupauit . Sed бс Dauid районе hlius cum plurimüdiß
uina iâpientia Horeret,populum a` feruiniteliberauit : ipfe in rea
um affumptus ‚ diu ac magna cü tranquillitate rcrinui't; Рой
que'm eodem fapientiàe genere filing per iomiiium illuiiranigi.
regrium cum fumma pace dilitilii'me'cp gubemauit : tanta cui?)
auéioritatemt non folum-ab omnibus` finitimis regionibus cole
retur: uerü reges ad ipfum locupleti'fiîma dona mitterët .Vnde
templü illud toto orbe celebeirimum'exaediñeatii : Armamem'
'rarium шииты: uniucria regio ditata: rheiauri „сонат:
qui etiam ad Vefpalïani tempora . ruenerurit . ‚ ec ad hanc
'ufqg-dië omnes erutos elle putant: am adeò magnagpa rs exis
guaillorum fuit , ut etiam omnem Едет Гирегаге magnitudß
totius uideaturPlus'cpimius hoi-ninis fapienria,quâr`n uniuerfœ
populi Romani uires',ac uic'ìoriç,feu ad шастать: ad ра
сет retinendainfeu ad срез proliiiflecredaanyid Conñán
tinus? tot рта—163 иЮопаЬСчз (celere c’ tato imperio clarustftam
diuturna poiTeiTione pacificqu cuiustot adhuc pietatis топил
menta Íìiperfunt: qui homi'nes â metinmundum â feditione, rcli
gionem â contemptueecleiiä àipericulo-liherauit . QuidTheoß
dolïua imperath г quicum [отлет 'uirû fanâum in Lyco'q;
habitantem de rebus femper паша coniìileret, imperium in pa ­
ce fíliis reliquitln bello praeter omnem Гран uiéior :'Vnde etiä
тис! Claudiani g quanqualm non Chrilìiani poeta-,cum exiguis
eopiis Eugenium öl Arbogalì'em fuperaifet ‚ occidiiiet'q; alters
zum, alterum cepifiencelebratur 2` ‘ ‘ '
О nim'i'um dilec'ìe Deo: tibi militar a'etlier ‚
Et coniurati ueniuńt ad clamcauenti. ’ f
Ergo fapienti'œ diuinœ munus in regnoamplu'm ac di [шипит
di:reliquorumfœlicitas»autnon diunirna,ai|tmulris admixta ­
.` J Hagi
p__f
_ne -S'Amsnrrß Lint; " ‘t’
Hagiciis : ut non linar eos qua poilent , un' animi rranquillitate :
in qua uniucrfa humana iucundiras рота efr . Verum cum in
Melis iam memoria inciderimus, hand abs re fue;r hoc quaere
re: cur tot expolïti infantesjîne regno regnauerint : б: fine fora
tima: auxilio nomen inclytum lïbi parauerinr .f Moles liquidem
inter IudçoszOedipus in BoeotiatCyrus inter PerfaszRomulus
inter Romanos: 8( parü ante noflram aetatem Cailrucius inter
Etrufcos, regnum ex mendicitate etiam formidolofum uicinis
БЫ parauerüt. Quid aliud hoc eil: ‚ quâm quòd uel mediocri uit
tuti,adeò tam infœlicis originis opinio t atcg prierer fpem'om
nem i'eruatae Deorum uitte cura iunólaß( fapientiœ in ñlis diuí
naß( cuflodiae Едет homimbus praebet : qua~ longe` вытаю;
rem auëloritatem parare ‚ quam ex diuturnis uióioriis роте —
пши’сцт arbitrio fortuna: uiéion'a incertum habear deienfon
rem: parrocinium uerô Deorum i'empirernum elle uideatur . l
Arq; id merito , unde etiam Herculi non folum Deum pattern
allinxerunt : fed ô( in inl'antia eneöìos angues ab illo 8l filio fer
ua: miraculum origini additum ,tantîí potuit ‚ ut Seruius Tula
lius Romanů po lü,ad mortë ufq; tute rexerit,urbem'q; auxe
rit,fubegerit'q; binos. Verum ad regna hç.ad priuatos шею
hominesetiam longe` urilior ell diuina fapienria . (luippeeum
hominis fumma foelicitas fît,diu,ae bene uiuere : horum шиш
fapientia diuina aillxmit tetiam locupletius qua'm dici Pof:
. |t.Adeó enim diu,ut {emperzadeò bene ut non melius excogia y
tari poilit.Oiienfùm eil aurcm hoc in bisquce dc anima Тафта
fruit: tum eriam in libris de archanis :rremiran's , в: 1'n fecundo
de Confolatione libro : 84 nunc quantum ad rem propofîtam
farisfacietdenuo ollendetur . Si enim opifex aliquis nniuerlï, fi
сияй,“moderator qui onmia certa ratione eilingar, hoc uniim
folum.praeter rationem efB'cere non poruit ‚ ut fcilieet» uniuerfa
elementa,nullius gratin lintnec homo ullum рта hunc aëlio
num fua'rum finem habeat :quorfum enim nafcimur rendern
tess' an folrrm utedanursrbibarnilsjaboreinustarep inter tot сев
, с a lami»
l.’ Ниночки! сажали:
lamitates uerfemur t' quorftim nobis data intellizgentia t’ quor
Шт Dei cognitiot’ an fcüicet inter bonum et malum , inter piů
Si impittm, iultum 8i iniullummihû interllt f.' @ill Deus nullus
noltram curam fufcepit . quorfum tota hate uita nolìrac’ 64 tam
diuturnus annorurn mundi curfus f Sin autem пота agnofcit
Deus ali uis ‚ prouidentiam'q; horum inferiomm haber: cut
adeò iniu Гайки ей? ut paria bonis Búmalis . teligiolïs 8i la#
crilegis bona ac mala diitnbuat . quin etiam fcelelìi meliore
COnditíone uiuerent.: lta'q; nilî mundum iuxta Satyricí Египет
Паш illam gubernari credas . Бит qui in fortuna: caûbus om»
nia ponunt, _ .
Et nullo credan't mundum reâote топей,
Natura uoluente trices . 8( lucis, Si anni. ­
Proculdubio alíurn quempiam Япетab hac uita llantas ncccf»
fe гамме etiam Arilloteles , hanc diŕlì'cultatem uidens , cum
prorfus abfonum foret ea negare que: rae ocu]is fum : fcilicet.
ordinem,motum,cul`todiamq; nniuer |,dixit:é'1r а»: t'ä915v1v,è’vt
¿M611 Б’ Jrî E lpdmibxtî ip@ ш‘ йуёдшщи? :wow Ёж“ ‘HM км:
3932 nafâu'm ,eintâot ô'v Mu`aů1n` , ¿in '1W ¿v Ми 1a` .Stimm-mv i ni
‘mi {уедет uvvîdiů alain «ift-m'v, ¿in г’ ad ri Mein (утрате. Seu
eni'm mensiínquit) feu aliud,quod natura in nobis dominati ac
{фрегате uidetur. 8f cognitionem habere honel'h­ , at diuini:
feu quia ipfa diuina lig,er quôd inhobis exiltentium iuiniflî.
ma, huius operario per uirtutem propriam beatitudo perfeâa
(Ещё fuerit . Explicar autem quœnam lit hate operario dicens :
5,114?{s} Sempmntì,ê'fl|1w(~í.0`tgod m'íe fît Tbeordl'ce ахай eß.)Ergo all'
quid ей in humanis diitittiiïimum,â mente, arq; id ab omni cor
porco impedimento feiitnéhimßd quod diuina fapiëtia tendit.
An uerò illud рой mortem llatuendum lît,dicere non audet а
Vernm tantaell huius {титана magnitudo , ttt etiam in uita
nos beatos шиш fpeeiì'ciatNanq; lì hace raefens beatitudo,uo
luptas elt,ab_omnibus жми; appro atafpesiginlr Hnna
tam beate писавших 4 c enfuhominum eomprobetnr anima:
Felpe'
’on SAPtau'rtA Lin. 1. ‘u
perpetuitas,maximam in hac uita foelieitatem prallarepoteft.
gitur mirum minus Antonimn,Hieron um.Hilart'utm Atl
gultinum,A 0й0103 omnes,tot Heremitas,t0t Martyres ‚ tot
uirgines, tot pilcopos , tot legis Chrifh'ana: doäores , tot de;
niq; conûantes in Ede uiros , non folum beatos hac Гре uixifle,
fed l'ponte â uolttptatibus,ab opibus,â commodis,â potentia ab
. Шпи111ё.Е1еп1т 11 е11ат 011111100 nulla eflët рой mortem uita. _
tí iucundœ rei .acdiuturnœxöfirmata Грез ‚ 0111111 а11а humana
fœlicitate potior eiler.Q_uand0quidem nihil aliud habeas in hu
manis,hac relic'iaJn quo pedem ad animi certam tranquillítv
tern ligere pomsPotentiä, ments fequitur . diuitias folitítudü s
lilios contumacia: amicitias uitar inasqualitas : (olimdinem _trin
ltitia: focietaiem contemptueßl labor: uirtutes difficultas , ui’
tia infamia . Omnia incerta., anxia,breuia,turbulenta, ful' 1110
tubus plena, fola'q; mors non dubia cemieibus imminet. ¿91"
re non mirum tot Principes prouíncijs reliéìís ad Diuinum cul
tum,ad priuatam uítam ­.ad diñietlem ac duram folitudinemi'c
tranlhiliife'. Inter quos Rami'er Aragonius.V€rèmUndus§3j
_ Hifpaniarû' Reges z tum Ludouicus Neapolill'u; , _ _ lielmus
тонешь р1111сер3 .Carolomannus Caroli Marcelli _ lius, n'r
Lotharius L0d0uici,amb0 Gallorum reges: tum Batildes regt
na etiam Galliaeßmurathesfcp Тикают рг111сер3 regnis reli -
élisad lolitariam paupeer uitam in coen'obíís ducenclam fe
tranßulere . Omitto eosëui uel подай guitat0 imperio.ucl _ea
lu аиста-11131 timore, uel aude religionem amplexati Íînt cum
uitœ priuatatinftituto . lielut Celellinum Pontificem , Maro’.
neum regis Galliœ filitnmô( Chilpericü regno _eodem pulfum f
quandêguklem eorum qui nullo ­_errore duâimullabp» caulà in".
есть, _ _lola uírtuteid peregerintmumerus nö latis nobis coq»
Ие1_.8е41ат @d Ari(101121111 {Èmentíam _redeundum puto. Dixe
ramue iam lapientiam fœlicitatis parentem elle: еще; p'otim
mum diuinam . (дива quâm Aiplïus philofophi teßimonio рас
teat, his uerbis duodecímo prime philofophiœ ieriptis fatisuide
. _ c 3 tipo:
.»/..~~*.f"\ КГ; ' »-~-­
e „in 3 _'__'__\ ¿L_ _,~,_._,\_;>,‘„‘.G‘.‘ïl...1 _|_;„~§\
` :.2 E. d.“ " f5.'|"„"i ß' {Yé-ò
­ 132011114“ {задам
р Brunorith Стыдлив
ri poteßdlugyyì Jl’ís1v,oia"‘n сыпьщиеду )Gaim дуй . Inde ран
IÓ Olli, ti удят)? ш? шЁ'пЁщ'тв эщгб' 00316 ¿oeffnnaŕ n мята
‚щАвшлапбеЕр сос1испг1с3я ЁиёиороЁАжэи ‘rs'nr 5’ ¿but? 6 под; „9m
av Yagma@ n Sw; ia, 18 iidls-ov nu) @Zus-omi if» (iv-m; 66 396|, ¿t дубе т—
ъб дед: ¿d .Saunasrîmi ¿il palm», ¿'11 „Samaná-ngoth autem '
Вт: quali dicat.Vita aüt Deorum optima eligqualis nobis etiä
_breuiiìîmo tepore c6tingit.Nanq; ipfa тенета talis cibquâu4
_lis res _quae intelligiturpptimorů optima.Optima абс ô( maxi:
me` pro ria eius,quòd maxime etiä ей . Vt igií hoc magis illo
intelle us eil ‚ arq; diuina res , lic бс contemplatio melior,a_tq3
deleëì'abihor exiiìit in nobis . Si igitur eadem Dijs fempiterna `
qualis breuiiïimo tempore nobis? erit cognitio Deorum ac uif
(a admitabilís: lin etiam melior admirabilior.Manifefìe igitur
Qiimrnâ hominis foelicitatem ac diuínœ uitae lïmillimam in Dei
conteni Iationeßé fapientiailla fuprema ponit. Q_uae li umbra
_iilis exi ens'apud Arißotelemdioc tamen eflì'cere potelì: uid
{шепота tanto rxmionam'q; diuturno ‚ tamlirma {ре tlta
eiïicere poteritt’ ¿go nulli dubium elïe debenläpíentiam diuin
fummä hominis fœlicitatem comprehendereßed quinam
liant quiillam allecuti fuerec’ Prophetae ut exiftimo omnes: ‚не:
rum inter hos przcipui Helias ‚ atq; l-Ielifeus , et ex his пития
Èlaias. poll' hos Dauidß( Salomon, Inde Hietemias , Daniel.
Ezechiel , Гoannes etiä Baptilìa z duodecirn'q; reliqui minores
prophetaefed ne ego паз lapientia inter extremos ponam.’ Hic _
igitut ut inter nouiliimos primus , ita inter reliquos â nobis ne
altius fapere nunc uelimus adnumerabitur '. Nlinor eft .Helia ‚
niaior autemquâm'Amos t Нс б: Mofes f_ï Helia _minor fuit ,öl
— Abraa'mus aliis _certe non erit poßponendus ‚Отце: igitur
prophetae,Apoiiolidoâores,pratdicatores _,Martyres,pŕi'q; ас
conßantes in fide liomines, diuina fapientia Нотные . Sed quid
haec fapientiaf.aut qualis'eüc' Initium eins certe ut l'criptumей.
timor Domini : _at uerò medium _ac finis ineodem polîta fum:
¿tutta prophetam dicentemzßeatusuir qui timer Domiuurn#
_ ' ‘ qu:

——г
I qui uult mandata eius.l Quia nam beatus elle potefi abi’ i'e'Cll’
‚ ritate t' сдав fecurus аЬГф fides' ubi fides abfq; fpe,quze e Deo
-бс futuro feculo concipitur :'ergo Грез futuri feculi mandata
Dei leruariß( timorem illius poltulat ‚ Omni.: enim ut diäum
ей humana foelicitas imputa , ô( breuis ‚ ô( inûabtlís ей :igitllt
нега â Deo expetenda спеши igitur beatus eli, in timore Do
miniей conflitutus . Ей igitur nera fapientiae diuinat алтына,
>legis culìodiaximor'q; cxcelfi. Et quamuis nemo iemperlumif
.nediuinomemo aliatim ,nemo diu illuftretur: omnes. ramen ut
exi(timo aliquanclo illius beneiïciü fentiunt ­ Vt enim omnibus 'Y
ïhotrtinibits ‚ uel (altem in uita {ста datü ей Here , ac ridere,fed Ё
tamen пеф diu ‚ псф aequaliter : lic etiam uiuere : omnes enim
in hanc uitam ueniunt mortalesjed non œqualircr manent :liti
intelligereß( diuino luminc frui , omnibus quidem conceflům
ей ‚ (ёапоп tamen œqualitcr omnibus: imò uelut abortiuis fuer4
tibits,quibufdam quali momëro tcmporisßliis'qualï perpetuo-s
_' ‚В! ad mortem ufcp.Vcrum quòd non fempctdioc indicanquod
in uilii'li'mis rebus naturali бё Чцапёоф humana fapientiaindi
îgemus. Nimis enim contemnenda foret hœc fapientiadï ad Cif
bum-,potum,ttenerea, fomnum,exercitationemßorporiseß cur
rationem illa uteremur. Sed nec per etuo: quis enim ferat cum
mortalis Íît,lumen тис! œternñ qua i fìbi congenitum c' affatirn
uerò ‚ псф in omnib . quòd huius пойга natura capax minime
. 'litzfic Mofèn,fic Heliä, Пс Helifeü,lïc Ionam,lic Petrû, lic Paw
lum aliquando fpiritus ille diuínus deièruit. Ergo quid
alios non iempereodem alilatu вишь munitos i’ qui non parem
` 'his gratiam lint confecuti. Sed Si Seruator ipfe in morte cöqut’. .
' ritur, delen' ab eo,qui tamen non alius effet ab ipfo.Quomod¢
ergo nobifcum femper elle poteritzAtq; ideò,quarm1is fapienn
tía diuina alŕis non indigeatgenerilaus,>qui tamë iapicntes limi:
.indigent , Nanq; Auguliinus dialeéh'ca ‚ öl philoi'ophia , Paita
{из .Si Hieronymus ,linguarum fcientia, Hebraicœ , Graecae'
l tum eu'am fcrípturae Гааге:Vndc illud тат confitentis Hippe
E.. ё.“
. ‚о ' ' ‘ “он
n4 Никон. скирды!
Ítoli,enxditus apud pedes Gamalielis : поп quod {apientia diui
na ullius hontm fît indigafed qudd nö i'emper homo tanquäm
aliena reuti pofiït. Necp etiam unius generis ей illa :nam alijs
Iignaßlijs linguaan genera,aliis diuinationem, alñs interpreß
tationem `non uni omnia largitur z ut ipfe idem Apoitolus don
«ЦВ: quamuis propter fe fapiens ‚ hoc modo nullius indigeat, у
.plurimum ramen laborare debet, ut auëta dicendi facultatefae
pientiz illius fruâum aliis hominibus communicate pofïì't. Vt
enim tritieum per fe nullius indigetàut ramen propagaripofl'ît,
agros,colonos, initrumenta'q; ‚ ae curam ru'iticœ rei deliderat.
Sunt igitur hui'us fapientiœ duo prœeipua praecepta, qu; ad ope
ra-tionem pertinentzde quibus Seruator dixit : Deum tota men'
te dilige: proximum ueró ut teipfum : Nam in his omnia legis
mandata continentur,Qiii enim here habetmec adueriiis Вей,
nec aduerfus hominem peccabit . At uerò omne animi uitium
aduerfus Deum.ue1 hominem cihnanq; impietas, митрах. I .Í
le {везде ceremoniarum côtemptus. б! praua de Deo opinie),
а uerius Deum iìmt.Lib1'do,auaritia,cmdelitas,ambitio, i'nui
dia,luxuria,odium,ira,contemptus aliorunumendaciumadul
teríinn.furtum,mollities,omnia adueriìrs hominem . Qui igif
tur nec aduerfus hominem,nee Deum peccat,is non peccare ui'
demnpeeeat ô( qui defes ей, öl qui iniuftus , aduerfus hominë.
'Omnia igitur feruat illaefa,qui haec duo tantum przecepta illiba
la ieruaueritßedöt alia ramen duo (um praecepta ad uitte infin'
tutionem: fcilicet ut Íïmplicitate columbas , prudentia ferpen
tes imitemur. At uerô de columbarum limplicitate,adeò exem
` vplum ей тапйййшщш pro innoxijs в poeta dei'crüaâtur: dum
тоге: temporum earperet: dicente: ‚
Dat ueniam Coruís, uexateeniîtra Columbas. .
'Sed de ferpentum prudentia,ratio altíus recondita “Испив:—
11ch».
о (ennemis inter animanda prudentiiiima, rationís tamen ex
MAH-ŕ' pertia ,tribus caufis exiltirnari debent.v Prima ада pugnaturi
С ‘ l- '
»LIL
‚ mortiferasedamherbamuhoßem Iа ëîi'us ac certius eonlîciät.
fel' ~/Í I .
WIM!" j’ ifi/3 gâté.; ­ 6.13. Cum
~ \

i
ne Sarrsnrur Lis. ‘u’
t Cum ad latebrasreuerttmrurmon recio tramirefed'dtfuerl'oi'il»
',detmr : ne uia ex hudo corporis deprœhendatur: стендам
exuerinr quali inßrmiores ŕaéli,perpetuolatent.Si'c nos cantos
elle decer ,ne iniqua pt na decertemus,aur improuide friccum
bamus z ne inconfulti ­ epraehendamur : ne imbecilles ô({пека
'mes quifquâm nos opprimat . Sileo quòd uulgatum lit, contra
prœcantationes aurium alteram terra: ат ere,reliquam cauda
obrrudereme таз exaudire pollint :mini at femper fuere hiflo
riarum abfqr fabulis exempla, Hœcigirur ell fummatatio per’
{саге fapienriae: quae quamuis nollro inarbitriominimè lit ‚ ut
pleraq; ramen alia,quœrcntíbus magna exparre-lëoflìtt «Ve
шт ramen non in hominum uolunrare , non in exercitarione
conflatfed indono quodam coelelli: uncle lob dicfthpetabam'
quòd таз prolixior loqueretur , 8( annorum multitudo docce
rer lapienriaszed ut uideo l'pirñusefì in hominibus ‚ 86 атм”
tus omnipotentiselì qui Iargitur intelligentiam . Piura nimis
ad hancconfirmandam opinionem adducere oll'em teffl'mod
жаднее сит circa rem apertiil'imä lîntfu ua forêt. Nan "
quid clarius ell,qua`m quod dona gratuita lintr' diuina autem а _
pientia donum dei eli: ll igitur cum omnia fecerimus,merit0 dí
cere pollîrmus,l`erui l'umus inutiles .fapienría Dei fponraneum
donum Dei eritznulla artcnrel inuentione pararum . (luód ein
lic paraturmö iam Dei donü elì,l`edaliud fapiëtiae genus: natu
. rale fcilicet, uel daemoniacum ‚ authumanum , Cum ergo Dei
dona quae ultra munus natura: Гипс, rarillïma lînr, tame' magis
guar nollraerepugnanr mortalitati: tmde earn raritatem idem
_ropheta docet dicens: Nefcit homo'precium eius, nec inueni
tur in terra fuauirer uiuentiurniQuid mirum'igitur,mulro mia
nus in improbis,autueri Dei non cultoribus,uix inueniri r’ ues
rumtamen eriam inueniri potell,qt|amuís raro,8¿ non (Ницца .
quâm: ut in Caipha femel ‚ dum de ACin-lilo dixit,quòd сроке:
ret untîm­ hominem mori propopulo,ne rota gensperirer .- Se.'
щадил Вашапщихса gemis excidium fuaedâauciseriagigri.
_. .v „
. «\­ -»­J
1,62 'Hunan causant'.
сшит: язаьож Saul etiam pr hetauígquanquâm Deo in
“ilus foret . Mulietes etiam quas i ybillas uocabant olim t ue#
rumtamen obfcurum ей hoc,nec omnino cettum , uncle profi-y
cifcatur: quandoqiädzm non omnis neta diuinatio ‚ ädiu'ina fa
pientia стоим »Si Ärioli,et Allrologiet Phytonesßbfq; ‘
diuína fapientia futura prœdictmtßic Si fomm'orum Vinte'tpre;
tes ,ôt PhylïognomiacD/ledicí : arq; in uniuerfum fponta'nea, '
öl lïne arte diuinatio,cnm ltriplex Пс, diuinaalgmoniacaß( quae
l remm conieéìura aperientia' proñcifcitur . quam носам
ptudentiam . Prudentia uerô ad ` cum diuinaq; nö pertingat,
mOníaca нею de Вед пб lignee in teliquis ex toto adeò
eäagarillimn ша in iceleratis ‚ in priuatis autem homim us
В uita Hagitiofa adlungaturmunquäm:Propterea enim fubiun
xeral: Etmrg'eiißade Caípha,quòd illius anni effet Pontifex: fa
tis facile «идиот poterít,qme nam diuinau'onis pars ad díuinîì
pertinent fapimdamNam non omnis ut сшит ей diuínae fan _
pientiœ решившие. prçnofcere facit. Talis igitur at; tam rara
exiftens omni шт laude digna erit: unde Hieronymus aduce
fus Iouinianumzsapiens mtfquâm folus eil'e росей : habet enim _
fecum omnes,qin' (unt,qui' ‘ ñtere boni: бк animum libertunßë'
quoctmq; uult illum trans. «цв: quòd corpore nequit. cogitv _
tiene compleéìirur: ô( ubi hominum inopia literit, cum D_eo lo
quitur.Ergo fapienn's uita vipfa iuctmdiilima eftet nullius ind! _
gazquòd maximum mortali us pedariüeil.de enim melius
ей . quäm ab his elle abfolutum песетаnbus , qua: non lïnt ín
пойга potelìate c' eo'q; folo indigere , gui ô( nobis Пе атШШ:
muss' cuiufq; confuetudo iucítdiíllma, gloriolïmma lits'quî'?`
nee fallere pollinnec caemitire t' hunc igitur folum beatum e e
dicam,aeinter mortales immortali iam uita frui : delia
cias futurs: fempiternx uitœ lentire. O_uaœ quantum ad huius
шпаг fœlicitatem ренте: . antum ad modum ac magnitudia
nem ‚шью, uantum ad азам! iècuritatem'ue Греби : Hie
ronymißt нише fententi'œßc fapientia, ac' lineпойте hu° '
Y '~ ‘ ‘ тат:
w
be Запев-гм ` In. t2 'x7
mana: fœlicitati'slníhilpenitus tBŕFe'nmtJtÍa ut philofophtntůe»
накопит; Theologum naturaliter maximê de eadem 're , w
dem etiam fcriplïiïè dicarnusßed iam paulatina uerba graúiflî
mi uiri côlideremus,Q_uatuor (unt bona eius qui diuina {apien
tia praeditus ell: arq; ea стадам: uel'fïngularia lïntmec ab nilo
' alio'genere iapientiçnlelhtnnanae lî'elicitat'is haberi queantzaut
non tam magna . ' Siquidem elfe cum Deo , бс cum i110 loquii
hoc roprium.hoc folius eius eli, qui diuina iapientia praeditus
fit . lterumetiam quod elt,omnes fecum habere bonos ‚ adeó
uidetur huius fapientiœ praecipuum donum ‚ ut l|`ere` nuilius alt¢
rius uídeatur: nam reliquos omnes bonos.“ fapíenta, найди:
tam concordes comperias ut in nullo dillideant ‚ Animum atv
" ` tem liberû habere,ac omnia illo polie compleâi ‚ quamuis etiá
fapientiae naturali communia lint : attamen non zqualiter in
utrifq; funt . Nam fapienriae diuinar mimus- adeòam lum eli.
щ поп folum omnia hat: humana optare'non faciat , ed Грета
re cogat . Vnde Paulusetiä cupit dillolui, ô( cum сыто effe:
у necfolus ipfe fed plures Пnon
te fe obñciebant.Qyód morti tantü,l`edpro
unusphilofophus 6l tormentis (pone
miraculo,quôd
tame in dubio ей , landine an uituperationi dati debeat,omm'a
" fua bona abiecilï'e memoratur c' Qyotnam uidebis ,qui amor:
Chrilli reges,principes,diuites с quot etiam nunc in ies qui re
как omnibus,tum etiä amids,pa rentibus,liberis, aH'imbus'_ ,
' folitariae. öl mendicae uitae le manet' ат! equidem cum haec ge
' âohaud dubia: id pronunciare a lmß( animi libertate ipfam
aut folius effe diuinae fapientiœ prçm-iumuel maximum faltem.
At cognitio rerum eandem (ubit rationern: cum humana oma
nis obfcura, turbida,anceps,imperfec'ìa.laboriofa, t:uriofì|,e1=ay _
loris etíam plerunq; fîtplena. At contra diuina i-lla clara ‚ niti
da,Erma,perfecta@|lcis,defecata,uoluntariatp спортом
rem unus qui olimfapiens Salomon,in Prouerbŕjx dieitttanquä
ad'plebeíos uiros fermonem habens :Melioreli: fapienria. сип.
ůisoperibus pretíolìllimis ч Nec ulla'eß. tam grata hominibus
щ шт: o 'u r и i с A’ к п A u t
-i'lli' poth wat _ tari : nam eius eit шпинат ‚ aequitas; `
priidentia',fortitudo . a fteti legum conditores iulta decreueß
шт; reges tuto regnant. Hac ipfa diuitiae, potentia ‚ ô( gloria
comparantur.Nec Рта“:illius argento fplendido ‚ поп auro .
non geminis coçquan' poteß.Quinam ergo merito magis earn
laudabit quâm is qui скрепив eitfaut cui' nam magi's credemus'
quäm illi qui earn d Deo lit confecutus : Auéìoritate rex maxif
musexperientia prudenti'll'imus,magiítro Deo îdoëîriria nulli' '
comparandus,i|ita fœlici',diuturha,populo läluberri'ma : nam
nec ante Salomonem ‚ веер pofì ‚ Hebreorum populus uel tam
diu-in ace,uel tam tute,uel tam opulentus,aut adeò multitudis
наш _fuit. Ergo fapi'entia` diui'nae , quamuis etiam exi' uae,
to; miniera fuis feculi's, et ad banc ul шаге in Salomone plen
dent.Hui'usigitur unum caput ut di urn elbin quo omnes cöß
fentiitnt philofophiïheologicp ­Dei cognitio erit.Vnde etiam
Laâantius'pmnis läpientia hominis` in hoc uno ей ‚ ut Deum
cognofcatßl colat . Alibi etiam i'llud (ubiungiturin lacra pagi
nameminem Deum diligere polleni'li fapientem. Propriû igt'.
tur- fapientis,q» omni,quo`d Гон, arq; temper солистам“ Del '
cognitio,cultus'q;, ac amor.Propterea enim in hominibus penf .
petua non potelt elle fapientia : (ed ut Atilioteles dici't ‚ ‚дней _
)Gom дуй. рашо nobis tempore . utinam ergo diu . ltaquc m1
mitum quòd à propheta fcri'ptum становит in maleuolam
animam non íntrabi't fapi'entia : nec habitabit in Aorpore _fubdi'
to peccatis.Q'uomodo eniin qui' Deum diligiglegem illi'us ne- ­
gligere poteiìfaut qui legem cußodiet peccare f." aut quomodo "
Deum cognofcemus, line diui'na fapienti'a f.“ бс quonam paëîo~
cognofcentes Deum illum non diligemusc' igitur li quis Deum
живим Гасггг literœ docent,mandata illius feruat: ô.' ad illum -
Deus ueníet, cum eo'q; manebit » Nihil autem ePt ut Deus ue
так ad lâpientem, cum ubi'cp lit , nifi ut illi' fe manifelìü reddat.
Ergo fumma hominis foeli'citasdiimma qui'es fumma fecuri'tas .
ей; diui'na fapi'entia. Atdiui'na fapiëti'a erit Deum cognâgeere,
._ ­ ige-i
‚ ne SApt'aN'rtA Lin. t.' z,
diligere’ . Incognita enim diligere uere non pollumus,ut reële­
dlcebat ugultinus. Dei dileëiionem lequitur legis etiam diul
naecultodia: quamobrem lapientiae diuinae fruâusxaulaßl lia
gnumxx his manilelta Гипс . Siquidem caufa ей Dei cognitie.
(Метод; .ac cum illo ut ita dicamus collocutio . Signü autem
ut legis iuinae mandata (еще: . Ьитапаф omnia fpemagquœ
ad diuina cum comparantur,lordida fum: opes, amici , Elli, pa
rentes ,allines ‚ potentia ‚ 31ойахгегегаф huiulmodi . Fruélus
ей diuturna,l`ecura,ac fumma foelicitas,quae homini in hac uita
pollitcontingerefrullra ferê fore exillimem ,Platone in hanc
fententiam deducere . qui llt religiofilllmus : led tamen nö tam
ad huius reivconflrmationem etit necellarius , quâm turpe mihi
eum in propria caulà delerere: Inquit enim inepinomide .ptiZov
:cui minis' , нигде :init 'mln vrtlän 117: Notßn'ew атм 156W@ )site
maiorem quidem uirtutem nemo mihi perluadebit humano
inelfe generi,erga Deum pietate. Ecce lilmmä in hoc lapientií
collocatam,led audi lapíentem lolû loelicem fore in Alcibiade
@min «За: oi внеш fin' 'ns m'tßm ud œwůôs Нищим eTiw.M.u’n
вышина? сайта каска? '19W возводит all/Mot. All . dipa'oqnaytmmix all
gat util" o` тотеме, аЁОАя'о-тт ainMai-îïwrnu . ¿NVJ Мойте g
@tali dicat.non igitur nilï lapiens lît агф bonus beatus elle po
tell: асф ideò mali etiam miieri.anre non diuitiae ‚ fed lapien
tia,hominis infœlicítatem abigere poterunt. Tamdiu ne in hac
caufa uerba aut laborem hunc protulero qualinon man1'l"elliusV
Solis lumine lit,omnem beatam uitam in probitate , öl Del' Гав
piensiapmnem mileriam in ignorantia Dei ,in Hagício'q; elle
conltitutam.Ell`et' res ipl'a clarillima ‚ ll uel boni ipli liberi el?
femme] maiis dominarentur: uerum cum plenmq; accidat , ut
mali bonis im etent, id non tam aperte uulgo patet : plures'q;y
ex humanola tu foelicitatem allimant,quâm ex propria fœlici '
tatis natura: ex lâpientum auëloritate: nel etiam ex ipla rationI
ne, Петре шт tria lint qutbus omnia probentur , ratioaué'io
ritas,expcrientia . Sapiëtibus ratio magis хатки. Populo au
3 с“? c '1't as
“si Hrnnonrut Canaan!
' âoriras, media inter негой};. arq; inter 11ггач3‚ехрег{ёх{а erft:
Орг ramen fi кеда fît,apud omnes omnibus potior ей . Cui!!
’ iraq; experienria plurcs diuitias ‚ас caetera bona , quám Бирка!
tiam diuinam,quàm probitatem ,quam legum cufiodiam Течи!
" uideanrur: idcirco Вып non in fapienria diuina , fed in opr'bœ ,
ас potentiajïram beatitudinem purent . Verum id lieet, quand
' doquidem paucioribus diuina iapientia concedatur, quam ren
’- liqua omnia bona eriam pariter iumpta: at uerò quantum po»
pulus auöìoritati tribuat belle Virgili'us docet dicens:
Ас ueluti magno in populo,tum farpe coorta ей
Seditiofœuit'cp ani'mis ignobile uulgus :
Iam'q; facesßí faxa. uolantfuror arma miniftrat:
Tum pieraregrauem,ac meritis fi forte uirum quem
Confpexereńîlenrarreöiis'cp auribusaßant.
Ille regir diâis animosßl pefiora mulcet'. ‚
` поп rariomö periculum coercere рокей uulgi (трепня, {едва
âoritas argut uŕdeopar ейт que purant natura excellentiœ
rem, fe ñlimagis quâm вы concredant : Cum- igitur reges ‚ ас:
‘ príncipespotentes'cp his fruderemon fapientix uideant: ройс—
res ia ientia ducunt diuitias ‚ arq; caetera mortalia bona :led
quid e iam Solemuion palmo @aioremmt eriä Epicurus . exi
Мистики“ fexagies iexies ae par
te etiam infuper. rerram totam ac aquam eontineat . Er fî terra
quae fub pedibus fir plana uideatumn ideò ad libellîaquae didrl
cenda crit: quin ex eentefîma alritudo eöputerur. uodroturu
da fît-Ergo in omm'bus quae diligenter fcire.ac (Щи ’care uolus
' mus,non aliunde magis,quâm ex ratione rarioexpetenda crit-z
‘ 8l ex celebratis auéìoribus,ai|&oriras : 8( ex iapientum pericrl
_“ lo,omnis experiëtia.Porrò й fic iudi'caueris,iam exißimo abun
` de liquere omnibus teßimon'ijs fapienri-am diuinam non-{ohm}
caeteris bonfs mortalium prœferendam uernmeriarn incompa
' rabilem bearitudinem in ie compraehendere..Vnde fagiës ille in
` бега paginamn male encomijs eam extollir dicens: чёрна-г
‘ ст
nu выпиты из: rl" 3:3
fplenclor Solislamine maior , gratior liellarum pulclnitudine. '°
:pfametluceiucundior: cum qua omnia bona homini aduentre '
oÍlenr :Гэ.1ще carior , arq; ipla forma formolîor. thuanrutn
uàluit cl eo Virgilius imitatus quem Vulcanus Aeneas la
pientiae ono largirur, dum dixit:
Seprenos'q; orbibus orbcs impediunt.
@rali omni fapienria: diuinae numero abl'oluto ,eandem imô
maiorem in clypeo Achyllis Homerus exprellït . Nihil mim
ellquod magis nos tucarur l'aplentia diuina . In Palladis eriam
[Еще eandê fapientiae normä fed exaélillïme oblènnuít dicësä
Aegidafq; horrificam,turbatœ Palladis arma :
Certatiml'qammis ferpentum,auro' polibant.
Connexes'q; angucisdpläm'q; in pe ora Шаг
Gorgona del'eöèo uerrentem lumina collo. '
Sed quorfum tot ambagibus Сите cölïlia “шт Än
d_iifœ collo uia apud inl'erosf’ cum eneam спи: mater diui
na mente, equenribns'q; acnecellîiriis conlïl" munitet fniñ
utillum oůenderer, quem litmmislaudibus e et celebratutus:
‘qilí'cp maximas uiâorias ellèt confecuturus : ui Romano im*
perio ixritiurruCœl'aribus originem datums et: omni faPím'
их diuinae gene-re abundaii'e . Nee); ut агавы eli illius untun
tantumgenus dingue ut melius explicarer .poetico more fingir
non ab una caufa @d â pluribus ortum habuiile . Sed hac кип: '
quamus, lîmul б: illam qualiionem raereríre decet : curbonis
mali dominentur: In libris enim de rchanis aternitaris abun
de olienlîtm eli hocmö tanquam frequentillimum , led aliquan
do etiam ut necellàrium. Verumtamen hœc quamuis etiam ita
forenr; lï ramen Шиша {apíentia arte alíqua, uel humana indiv
ßria haben' pollenplures illam uam opes , aut potenriâ l'equef
remarried una raritatis eaul'a e `habendi difficultas, ô( rurlîrs
dilliculratem _defperario parir. Vnurn uero` ac maximum huius
Гардина: eaput efl,multa elle imô plura,qua: nullo allo làpienß
tiregenere habetipollint nili винтовку ex his aliquo ездят
ß IOW
‚а. Hieaournt Campani
te toto: quale hoc ей.1.ех admittit liliumad haeredirat'e' ad une
decimum ufq; menlemzHippocrates negar ultra decimum mu
lierem ferretnafcitur exuxore non omnino illibatze famae filius`
рой decimum menfem quam illam eius uit attigiffet t (щит,
tur an illurn relinquere altjs debeat cohaeredem C’ lîmile huic ex
pudicilfima uxore del'etîtis arten'is illis que ройaures funt agri
tudinis caufa uiro i рой biennium nafcitur Hlius : Hippocrates
‘negat сит cui lîc incifae fuerint цензе pulfatiles,generare polie,
Merito igitur зета: quis,an uxorem repudiare debeat t' ergo
ropterid cur ofeph non dimilèriruirginem docet Euangeli»
ämmonirum dicens uirum,ab angelo, quòd qui in utero geltàe
rerur,ex Spiritu fanc'to ей . Non enim ignoratúgquòd res hare'
fapientia diuina indigeret . Q_uale etiam illud Libanŕi cum lex
ellet quae poenam> indiceretante rrigelîmum annum apud La;
cedaemom'os perotanti I Athenienlìbus Nl ifenë hberam , á Laz
_eedaemonijs per legatos dimitri poltulantibus: contradixit Ar
ehidamus,annos nondum natus triginta, ublice legatis Per
fualîtpopulum de bello.Inde uincenribus acedçmo'nt'isÄrchi
damus uiolatae legis accufatunsimile illud Rex fuipeëìos quoi"
dam ciues habensmec ramen cum indice certol aduentante bel.
lo an in exilium iniulte illos mittetfan cum dilcriminetot inno
xiorum retinebit,lï ipfe Optimus extiteritt’ Sicôi illudv uamuísA
8i le eiudicatum ‚б: populi fattore abfolutum : cum oratius
ille {âroremmœrentem ob uiri patriœ. holtis, in cuius'q; falute
reipublicœ lalus polïta следопыты cum pater adolefcentua
lum lilium iirgulauit ë muro,quôd illius forma pellec'tus tyran#
museum concedere clues illum ei noluiÍTent', urbem oblíderet t
Inde morte adoleleentulífoluta oblïdionepater arricidii accu
fatur.lniudicí1's lex plutíma fulfragia uincere:y iu bar: feptem
conltitutis iudicibus. {дно reum morte, duo honon's. priuariœ
ne-,tres exilio-ad tempus condemnatuntt reusuult exilium.Ta
lia cum inmxmera'bilia lint qualia etiam fed.cralliore Minerua.
Quintilianuafcnbunturicoimnemorare nunime десерт?!
r. _._
nn Samantha Lin. 'uf ,g
bus fapientia diuina indigeremϧrgo 8l innantrahbus-,iimia
lia erůt abfq; line. Q_uis enim nos doeeblt ‚ quonam paño coeli
reuoluanturfCur ad Boream Magne: lapis fermm (претит
politum dirigats’ cur Luna maculam femperex eadem parte re
tineatt'cur raro admodum uel nunquam laurum fulgur feriatt’
quis quadrato circulum dabit coœqualem s’ сш duo cubi nume
ri imum cubum numerum eflì'cere non ратниках tot anima»
lia manca fi ipie prudentiilimus omnium opifex eilt' .UNECA щ} ` .
.
\

.. ‘in и
И; TQDJD [_i: _2_5-‘__ .

HIER О N Y М Г
' CARDANI DE SAPIENTIA ­
Liber'fec'undus.

R G о nimirüeli ô Sfondrateoptime uetâ' Atilio


relis тат fuiile fententiâ: Maximam parte’ eorñ
çicimusminimam elfe illorû quae ignoramus:
_ ide cunéiis rebasar@­ manil'eßiilimis,adeò pau
‘ - - i ca акр etií imperfeóta co'grlofcirnus.y Atty ideò ß
не! arte aliqua,uel ltudio,diuina fapientia nobis adueniret 1 fun
perHua certe omnis alterius ßpientiae traclatio foret: Verum
cumadeô pulìlla,at exiguauu neueitigiurn quidem humano
generi concelfum e uideatur: illa'cp quantulactmqglîtmulla
indufh'ia nulla'ue folicitudine nobispateat: co imur nonГоп
de aliis abundeaterum de ipl'aparte admodum cnbere. Едет
prorfus audacis imô temerarii conlîlii, uelle alios доест: ne
(cias .6( ea fcribere qua:ignoresíluamobrem 0b hanc ca am
non f01u'm,uerum тат quia use fcriberemeum diñicillimum
elle: mtelligerelongé tamenciiŕliciliuseiîet fcribere qua: {enti
rem , diuinœ {армии .hiltoria breuillimaeualïr . Nanq; quod
adfubieëtam rem pernnegcum onuiiaquae ab aliisttíbus ш
”и. - . e
A .

s4 Hlinnourx'u- Caanamfs ._
там late ipfa amplexa litt' li uel аи: portie шедшим по ~
bis nota foret: uel tam exigua: partis adipifcendae ratio aliqua'
pateret: l'anë multò maiorem diligentiam in üla ,multo'q3 mi;
norem in reliquis explicädis laborem impendillemus . Verum
cum uel obneutrum
militatem noftramhorum
inertiamnut rauitatem,
coneellliìm uel naturaquan'
nobis Íit.eogimur hue

quam rem arduì ac multis modi's implexam , totis ui'ribus [um


ma'q; indulìria pertraâare.l­\tq; ut alti'us pari't repetam, cum
omnium eorum quibus nulla medicina adhiberi potelì malo:
rum, una lït ratio fapientiae confolatio: de qua alias in tribus li
bris'di'lleruimus, teli' uum ell: ut hic uel de malis quae tolli-alia
qua arte polfuntuiel e bonis parandi's aut tetinendis femio
ipfe inlh'tt'iatur .'Eteni'm non foium in morbisuterum etiam in
malis cunâi's lî prorliis abolendi nulla ratio lit , ultra id quôd
comando operam liileris, deteriorem pan'es feu animi feu cor
pori'sAleu fortuna: eondi'tioiiem. Ergo inomnibus bonis haben
dis vaut etiam retinendis,malis'ue arcendis ‚ illud primum feire
expedit,an quod nari'sulla ratione рот: impetrari _: quòdli
поп: ad confolangurn teipfum conuertesfeu rationele“ tranl'»
mutatione l'eu obliuione illud commodi'us euadat.Sed lì impe»
trandi Грез adlit,quonam paöìo id celerius id tuti'us id melius
elïicere ollïsmam hate ttia in omnibus expendere opottetsco
lideran ü. Quare ut ab initio чаша fumamus exordi'um,dixi
mus fapientiâ elle ratlonem quandam ad alle uendû propolî
tum conuenientemAri'lìoteles nö (ub alio fete lenl'u eam dife
finit dicens : 11i`| лапши eiwit at'th fait атм/дай то чад: 'n'i
Ям! ¿mdlilbiûr .quali dicat: l'apienti'äin artibus ell'equanda'm
excellentem rationemillarum,ut li Phi'di'am ltatuarium Apel
lem piâorem fapiëtem appellemus ; utriq; enim eorum in Ша
arte nihil deluit
probarentur uo ab
. Achud omnibus
etiam ваттgenus
ell l'api'entiœ artium
perRudiolïs
le.unnon
nul
lam habet
ments cumpr(eílVlargi'te
ri'am lìibi'eóìam
loquitur-conteinplationem,uelut
кисет: ____
_ _ U
т- nll SAP'ttsufrrA Liss' п. „
' 181 â’ §13 É'Èa'ttañlïgußwl Simv,ů'1‘a’go­ri¢ot, . ~
‘ ' -pů'ŕà'ìtay'ç 1t surprit. ‘ Hunenutetu di] mty [оденут neq; autoren
_' _ _ ­ ' ­ v [ед-пинг, neq; alla: тщетным.
has ambas uno lapientiœ nominehic comprehendi uolumus :
_ _nam omnis prçclara cognitio feu boni feu mali,l`eu ut diximus
'_ inmente leu in oratione feu in operatione lit,l`apientiae apud
_. nos ut etiam antiquo tem re nomen haber. Multa uerò ut da'
ximus cum lint,qua: tra mutati nequeant,ut feneůus 8C cora
; potis mutilatio , poltquá acciderint , lapienti-s erit cognolcere
_primum in his quibus cura adhibenda ellet,an adhibita ex to»
Vto тат auertere пе] falte lenire queat : quod qua ratione >fiat
infra dicemusNunc autë ipla fapientiç ratio imò uniuerfa co»
.gnítio humana prius erit dilìinguenda.Nam animi nitrates ut
Arilloteli placenquinq facultaubus lìtbferulunt,a~rti, pruden
изменах ‚ intelligentiae ac lapientix . Verum 8ihis necell'a»
ria ей memoria etiam prateritotum,ae cognitie praefentium,
l:cum hilloriae fcientiaznä hace omnia lub l'cientia exquilìta harü
'eomprehendûturzneceíaria ей ctiat. ccperientia,coniec‘htra.
-iudiciumquae бс ll prudentiae partes uideantur,multum ramen
ab Ша dillìmmt . Quin eriam nauitas his adiungendaferit: qua
non l'olum lapientia fed 8i reliquie uirtutes ad opus iplilm dc
ducunturzut merito,ôi lì lieto uocabulo declarara' res ¿Lorna
Lrnentum la {так dici репы: li tamenillius pars ôtprxcípua ­
non ellet . anque quisi'apiens dici iure poterit , qui lapientia
~quamuis ingenti praeditus,t'llam contemnatôi per (мышам
negligat t’ Sum 8c alia: uocatœ ut'res animi ac uírnues ,f- lz
non ad lapr'entiam pertinent, lic ut lub ea cö'tinea'tur, uelut or
~ titudo, Ltberalitas, Iullitia, plutes'qtaliae eiulmodi .Verumex
.- his quae lub iapientía continenrur P-rudentia elhiërnpernrms
д arq; omnibusneeellariaat extra ipfam fortitudinis parstlla
quae necell'aria equo animo -rre docetmon quaeadvuoluntaria
._ clifcrimina hominem impellit alacriter . Nam hac полметра;
.f forfait utilis баров ab omnibus скачав штанишках—‚ас:
к « _ - - . . с. 7, '
36 пивком—ш сливам
disfupereiì ut de fapienriae partibus `rlicamus . Tum maxime
>his quae не! animû статеек! eorpori prodeil'e,aur fortunamin
melius mutare polruntßrit aütutdi'ximus una fapiëu'ae ratio,
ut diu ac bene uiuas . Igitur de diuturna uita primo dieendum
eritzat equiciern­ multiplicem effe hanc etiâ antea ofieniixm ей,
anima: Íîquidemxorporis; ac totius quç uefa ей uira.Tum etiâ
inimagine glorias-ue] reliquorum monimentorum .At de ani;
mx впаян: in noßrainon ей facultate, fed aut nullius certe fa
рюшами: folius стащат f_ermonem habui'mus, alias etiam
nonin hoc libro diâurizquamobrem de нега uita dicendû erit,
hec tribus modis
4libe'ñateůí longior
ufu. Fit euadit, tepore
uita longior fcüicet prodßue'ìo
tem oris diutumita te»
й omnia mo
:derata {ïn't ,' unde ex Hypocrate Galenus hoc carmen citar:
Ездит-под, ifmôhtâßodi'oramím in'râiœd'.
t Cibi,potus,famni,venus;omni4 cum modo. '-
eutamen cum his ôéexereitationis mediocritarem _adnumerab
_bis.Sed 8( circa iiamní't fi aulo fîtcopioíior,i|ita etiam erit diw
_,. Vturnio'rac falubrior. In iäidiofis tantum eXißl'mat Arißoteles
flongirudinem uitae prouenire.In animanribus ‚не! ob magnir'u
мешаешь paucitatern (приятным ob humorísnan'n
ur' abundantiamErgo Íïeui'bene uiuereeöceilum ей; ut-diu ui
на: folumfolícitus еле debet: ad id igitur свет, .ut трете:
.habiter regiones,­ arq; iweta marefnam quod eßhllmidl' Ultim'.
ßlnr'nusconñunitur_in humidiore cœlo , nee Facileob falfedinem
Gorrinnpiturjndicio autei'n elhhumidiora animaliadiurius ui
:Reisequòd rtirraeitate-Íî Arißoteli credimus homo Гон cedar ele
¿phanto ,hic autem ob `urimiam magnitudinem ‚ praeterquâm
. qllôdplllrímo abimdat humidouliuaciiïimus Omnium anima"
;­ lium eßAtuerôiiiinudum reiölmmt_omnia immoderataztum
.maxime.que uel ealeiaeíunwtexercitimmuel exiccant,ut uígí
падшимисдаст ut Venusmel pluraexhis facirmr ,ue
' morbi.Superfluamjexcretionem prohibent quatcunq; uel а:
linternaconcoquere {нашими quantitatem illorum pro natu
к. -. .. » ra me:
‘or Sarnst Шью '? ,s
la medmltutmnnillnnnn едете; Ob hoc igltur formica шип
diu, cum animallitadeò 'paruü arq; liccum,quòd excrementa
fermé nulla emittatPorróquxÄludmum uitâ decurtantmot
bi Гипс at curagextremafq; in гита: ¿Sed .de morbis in qui*
bus uiraeli ertas„in'eli l'eorlum dicendum puto. Fiunt шест Ы
omnibuslhis fermé caulis quae etiam uirœ adueri'antur :at uerô
curaretiam Icum libertatë uitç tollant,morbis adnutneratl' pol?
funtfeu quòd ipl`a cura morbus lit,ur bene poeta inqult:
«Cülïcunanimem alloquitur male lima l'ororë . tum ibi
l His medium diâ'is fermonem abtumpitßtlauras
Aegra fugit .- - Sed ô( Euripides Orellem ада menti:
laboranrem agrum appellat ,ur ibi : ¿Huw pli «im :arqu va'a
o’щёрфш ш щин .1'. (шато quidam corpus morbo leuduonßreritfompoc
«tenus ülacbrimtur. Sed hac clariora lînrqurlm u_t probationein»
dígeantPorrò quòdnon folum morbi curar lïnr,uerum 8l mor
borû caufœ audi баюшки ,z er' 'mi ё ¿Zal шт: mitigar ‚еще
¿811.121 lilou deprime/phen ext-reino) диктант?” )dei stl-rf“
mi@ ‚ ¿im mMoi Майами! нищим n'růl'r
щ Муогд'тАМЁ Jlùt'waur airmätlmear'aïsr fri-rm гамм 75|
Ё 159155441 жди К'тщаЁ: иди-тёт'т' Ш 'liv Gwalïálíf-‘af
Hoeenim рыжим; motus . ut multi morbos ob шинам
ferint „multi etiam» prac trillitia laegrotauerint . На; enim ulla
ex partead immurandam hominis „жмёте fortior elhquan
nnnuis magna corporis agitatioßnimi 'alieóiu . Ergo li ita fit,
multisnempe _modis nosanimi morbi amcient, iildem'tp'etiam
'uitte гетры: decurrabunt.Primo quòd tempusülud quo his la»
boramusuiraenon adnumerandum elhutenim poeta inquitt'
a Nonelizuiuererlèd ualereuita. " ­ ~
tum ueròqnòd exiccando corpus uitç rempus minuunr .Tum
‘etiam.quòd morbos pariû'r , quibus er uita iplâ minuit'ßiquan
шт üli ûbiuendicarituírœfpacinperír. Venimnöomnesani»
mi œihxs/ideinpollůnt . Sed ommûdererrimrts mœroreßmam
~ 8camor шишек rimer тише partes Гипс . Vndeeriam тис!
l-« e 3 lapietv
и Нгвкоытмт свивки:
fapientisßpititus trillis dclîccat olla,tum­alibi multos'fatetut
-=¥rl'ßítía necare,quamobrem 8i illud celebratur : ­ ч?
mix Kil Мм; )Gigov aiûgómtç univ( z. Nö :ß рейд mali' bouinibu: тат)
-› dus enim ей poriШтат parere i morbos arq; dillici'les ôt infae
. nabiles iuxta Мeilandrum: ' ~
_ п- Миш )aìuiûgœ'vmmvímltm „атм.
_ _ Trrßitieçnim bominilrus ртам morbos. .» ­
anmobrem-cum omnes immoderati affec'ìus animi,diuture
nítati uitae oblïnt ,trilh'tia ramen ôí que ad eam pertinëtmimio
ё plus свист lâtdunt : nam ad trillitiam zelotypia,timor, fufpie
tio, ac caetera huiufmodi pertinere uidentur .Sedtrillitiae ta:
»Y men nihil ей uicinius timorezis enim omnemetiam-excutit fa
. pientiœ opinionem. utnec bene uiuere linat „nec diumec pera
`mittatquenquâm exifiimari fapientem Kluis iure Artemonë
- dicar- llultum non мне t’ qui cum prat timore domi eontinere
ч tur,etiam clypeum ïneum â duobus ferais capiti lìiper allïlten
~ tem cötineri iubebat, 5i lì exite togetetur, leâica conteâa pro
­ затемнит cum lïnr que prohibeant làpientem aliquem
.i агенты. ramenтещ magis й excellent нападаю remera’
ъ йштьЫ inuidumßi amantem , licet adfanam шафер. mem
' tem reuocare.timidum ne Dii ipl|` quidam l'anç menti relh'tuët,
»t propterea appolìte língitur â Plauto adolefcens dicere:
-Necpuiuosmeqi mortuus - _
_ Summec quid nunc faciammeq; ut hinc abeamrneep ut
д Adhane _adeam feio,timore torpeo . » '
nec minus prudenter Euripides lìngit ferimm-in Grelte теще
perturbantmmarrare choro quae intus geltafunt abfq; ordine,
uoces'q; eafdem bis reperentem . Nam ut reële маты dixit,
Vbi timor adeltfapiëtia adelfe nequit . Igitur manifeltum ей
aliquos natura fapientiae non a-ptos elle,uelutu»alde tímidos ac
ru ездит ira'ciidos donec deferbuerí-nt . (Llamobrem
_ id iam paterearbitror,quodfuperäis quçlïtum iure fuerat, (а;
liter „an ad fapientiam plus natura andifciplína пашете,
‘I f' f: _ ' ‘ . . Ю
_ пи, Здрхвнтц Lin. ti. 39
do conf'erat: напев cum natura per l'e ali 'd ine alilîuakat
ad fapientiam , ôá cum altero illorum per вант qualî fapíerv
tice cumulum conlicere рот: ‚ reliqua nec Ниш] itmâa Пне ш‘
turœ auxilio, parum,per fe autem nihil степе роШпЬЫЗШ‘ГЁ
fa tis cnnltat шарите ô( exercitationi longe prçRare : спай"!
uidemus animalia ipfa circa unam caufam adeò (слет › Щ 5
prudentillimo uiro uix uincantur: at quod animalium gemis»
in paucis unumquodq; ä natura habet,h0c ferme' in сипай 2f*
l'equitur uit natura prudens.anmobrem manifelìum elhna
turam in lapientia caeteris omnibus prœpollere . At uerô (МС!
plina'ne an exercitatio melior fIn pluribus difciplina ртам,
quandoquidem plura perdifciplinam breui tempore PQ?
exercitationem agnofci pofl'imt : at ueró in una re ola 9195
experiencia: tribuendum ell quam difciplinae: nam tutiusopC!
rantur audentius'q; experti , quam ab alio,quanturnuis longo
inûruöti tempore , Si diñì'cílius a propolito in periculis aut u?
recundia deiiciuntur: habetfq; omnis experientia fecum сот
itmâam ali uam difciplina’. rationemmon omnÍS dÍfCÍPlina
experiêtiamîllllud etiam ad rem pertinere mmc uidetur ­ гид“
ad timotis moleftiam demonfìrandam, non hiltoria fed ¿tu
rum perfonarum moribus ulî fumus: nam plus in confirman.
do hilìoria habeat апатит quâm perfona quœ â poeta lin*
ëitur . Exiftimo equidem сит qui fingir ,non illorum de qui'
us fingitur caufa fed propria auéìoritate caufœ fauere. Hífto
ria uero non ab auâore fcriben'te , (ed :î perfona de qua пат?”
tur pondus haber. Igitur li qui fin _'_t poeta,nobilior ей асрш
dentior perfona Шали; aéìione lâ; apud hiltoricum rm C0“
Hrmauit,erit Ещёmaior fingenti quam narrationi attâoritas»
Tum maximë _lî 8l prudens uit ас nobilis â poeta introduca
tur . Sin autem rudentia par fît , is de quo apud МВт—{сит
menrio habita e poetas ‚ aut plures de eadë re telles adducan
tur , fieri non poteit quinhiftotia inuentioni comica aut tra;
gica: uel heroica: non lit prxponenda . Non folum quod nä:
‘a
4° Hinaoïur'nu вез-111151111:
ra liâis-'l'irmiora linut-‘ed qudd'i's qui in prz'l'enti perieulo'affed
âuepuerfatur plura I'entiat . Quorum omnium poeta qui linz
gít'timeexperselt . Neq; igi'tur imago i'plâ re maiorem lidem
‘apud liomínes conl'e'qui debet. Sed iam nimis utuideo ’à propoI
fito diuerteramus,liquide hoc nunc demonltrand'iî erat,llbera
non elfetuiitam non uitae adnumerandam.~At ui'ta nö lí»
beta elhcum uel anímus çlìu laborat,uel corpus morbo,uelto
tus ipfe homo uelut ín carcere ôt" relegatione a infulas in»
liol'pitas impeditus detineturPorro de animi'al 'bus immo
deratis potentioribus'q; iam 411511111 elif z nam de reliquis cum
non foltim diutumam , led 8e Fœlicem 1111ат1т- '_ diant,fuo lor
co dicetur.At с1е‘тогЬ1з‘е112 _ îiiem faciemus, i prius i'dadie
cerimus,multum conferre non ¿alum ad uítat diutumitatem,
fed etiam ad coercendos it' tubos ai:l me'ntisl integritatem , 111:
`éluslimpii'citatem . Vuele: Horatius uit in omni fapíentiae gen
nere admirandus dicebat:` _ _ ‘ - ` 'j
' Асе1ре nunc uiâus tenuis,qux quant'aep lecum
Ifilfetat: in primis ualeas bene: namuari'ae res'
Vt поест:nomini creda's,memorillius ею!
_ äuae (implex oli'm tibi lederit: at limul ams' ‘
` il'cue'ri's elixa' ':' llmul conchi'lia turdis. ` '"
Í Dulcia l'e in bilem uertent: lìomaclio'q; tumultth i
' Lema
ACoena feret pi'tiiita: uides ut pallidus'
defurgatdubiat’ Quin' corpus­ omnis
onuiìum `
' 'Hellerni's uitiis,anim||m' quocg pragr'auat una:
‘ Arq; añigi't humo diuin'ae p'arti'culam­ auras.
Alter ubi' diéìo citiu's curata' Го 'ori
_ Membra dedit,ue etus pralcripta ad muni'a l'urgi't.
Hi'c ramen admelius poteri: tranfeurrere' quondam :
_Siue diem feßum rediens addiureri't annustf
Seu recreate uolet капают corpus: ubicg
' Accedent anni: бс traâari' molli'us arras ­ '_ ' _ " '
llmbeci'llauolenubi qui'dnam accedet ad-ilìam, f ’ .ï
e uam
_ 'ns SAPIBNTLA Lin. tt. м
` Q_uam рисе üualidus prafumís mollicien'r,` feti
« Dura ualetlldo lnddetitgfeutarda l'enelfìm.` _ `
А: uerò non omnia ufus llmplatiprobandusifediucnlpabiliu.
ttia uerô (Епанча:maxime ad ut'tae longitudinem, ô( тат:
ualetudinem facere uidentur; щещас, о1ептъЕхд'йЕтагесНхй
Auerroes ,nili omnes hô'mines mortis legidellinati ellent­ , pof
le ей qui oleo femper utatur nunqtñfen'elcere , aut mori: quod
par uidea tur olei alimentum humido quod ex nobis in dies (б:
litmiturfialenus autë mel omnibus piaeponit: duos'q; qui'acl
longillîmam uitamperuenenmtxnarrat melle ab incipiente fe
neâa perpetuo'ufos.Q_uare mirum minus Pollionem Когти
lum Augullo lcifcitanti , quonam aâo ualidus adhuc'iec'imf
dum leculuma eren' relpondille: e quidem intus meile, extra
oleo ufum fui e . (ада; autem utilitatem ‘Hellodi alla {степе
tia com robar: _ - f '`
AM smtâtpliìatuït inet nagel ' uit? "
выше tím'Ampiyt уйти: ivi cino .
f sed «mum guido» aum peer lpudledtuu'memdmbutur, attain
[een: in liu domo имам laßnt. _ _
Et фишка: in aliamhoe pollètuerti l'ententiammilülominm
illud (аи: сопйаддЕипцпатЬе‘Ъабопё .longeuat uitaecaulam
elle . Laëtis ueró ulirm pluribus'â quorum natura minimeab»
horrean uitam producerejncolmnem'q; prœll'areua'letudinë:
indicio autem
producere, ей райошт uita. Arq;
8i ualitudinemlemare inunitterfum,qui
eu it, eibum'minoremuitam
vloin
:10,86_potum cibo, б! laborestu'tibus Acial: . 'Tum uero`
Гит uiribus ignis deputata, quae inuit:ul'um lutitnum com
»ducunn thuamuis omniahet: iuuenes patiti aciamusglîerò ta
men pœnitentia duda' in uanum conquerimur . At quae exte
rius.prohibent<libertatem, цеп ltultzitiautel ab таящие â'l'ce
1ere autlortuna ` rouetiiimt.lnuidia An'llides, (celere Tarquia
nuts' Superbus, ortuna Milosll „шт Phocion- Ergo l`celu`s ac
:llulticiamuitareштамм ghtudmwm-qitqnm paño
­.`_„_._ _. ~ 1 1.I . . . qms
»s
4» __'Hißao.i~i.„CAnDANi
‚ polis
l declinare debeat ofiendemus. Reliquum ей igi'tur, _ut de
rtuna ipfa dicamus . Ergo in exilio minor байта quâm in
carrete ,f arq; inexilio cum liber es , Пс autem te geras utirnr'z
teris peregrinationem . Nam qui' Íîc fe geilerr't , peregrinari
родив quam exula re uidebitur.Nui`quam terra no или alla;
Rmufquîm non candidi fulgent foies: nufquârn ucl uenari не!
pifcari nö licer: ubi'cp eti'am aucupari' ôt ri'mari nature lecnerzr,A
quae tam undiq; patent, ut omnibus Sá отпишигс `ôt quaeuxi
. infegi'one попа inuenire lioeat: arq; ut in uni'uerfum clicä,I
quie uam egeri's infïgne, etiam liberum te elfe-neceffe eli.~
Porrò hilißus Syraeulanus cum a` Dionyiîo in exilii'i ада:
drei . maiorem liiitori'œ pattern abfoluit., qua res Siculorum
geltas eomprœhendit. Onbaßus uero` Medicus, qui L X XII
libris medicinarn amplexus ей: ее ipfed Iuliani imperatoris
morte in exilium ae'ìus partem librorum in eo confeeiile credi
tur: panim Aetr'o Amideno Sai-dianus hic inferior,ut Tliueyß
didœ Philiflus. Ergo nulli exüi'um gnauo uiro nocebit ad gea
кета: egtegias resmam omnes fermé 8fimperaroi'es et artifî
ces egregii magni'î,imò maius.extr~a,quam­in~patria nome сб—
íeeuti Ехавшие! dei-'uit Hieronme in urbibus,cum ramen de
ierta б! aui'a Syrie loca чищеные: li'nguis operam деснами
locupletif'cienti'a latineieripiit щипцов interpretatus elìfEt ii
nihil aliud ie oflèrat,Menam Samni'tem imiteris; quii'n folitudi
ne examen apum curans, non liberta-tem tantum , uerum 8i ref
gnum exei'cebat.Sed li deterior conditi'o carcerem tibi offerat,
adhuc бс in illo animi' liberras manet . Меч; enim cum corpore
Íèpeli'endus homo ей : fed iam fapientiae terminos praetergrellî
uidemuriluanqua'm enim multi etiam in .carceribus попа ех—
cogirauerint: fapi'entiaeq; fiudi'n uacaueri'nt : plures ramen con
ßlatione potins quám Rudio indigent. Ergo fapienti' cauendû
efhne earcei'em ingrediatur.Nam pofrquàm in illoriun даете
патины]: incideri's ‚ parum aut nihil proderit fapi'e'eia.Quòd
Í?modo quenquämumetzforrwrçmagisdebere ie credat quam
«. v ‚ prua
\
' ns замен-гм из; п. же;
` имеющие libertatem'ac - di'urimii'tarem от: his тю:
tribus confequemur ,-ufum uerô non mi'ni'mam longitudinis ui
‘ ta’ 'parte elle dixerimus .' Quippe lì quis hodie nafcarur tentum
­annis dorrniturus-,uelut de Endimione fabulatur Aantiquitas,‘ac
demum excelleris ê uira t non'ne idem erir ac il erallino то;
riaturt' Ergo'uitœ litmma longitudo ей ‚ quam plm-ima egillì
"magna,` gloriofa ‚ l'plendida'q; facinora : 8l quae œternis rno»s
пишете hiliori'œ mandentur : quamobrem in banc lèntent'ií
"reële Pindarus dixit: ’ ‘
`­-­­-­­ Qanïv JV aia-iv сЁиоЁ-уш, _ А Mori eurem Чаепития}
' 'n' xi'ne обширен )rigore u’ono'm- Quid aliqui: ‚дивны [слеп
идёт,“ гфмщ-т’дгтйши n Harem , in obfmra [eden: trabar
„20.3, ‚змием; _ _ Frußrßomnmm Bonora expel#
'Bc Virgilius clarius eri'am cum dixit? - ­
Stat lira cuiq; dies .breueôl irreparabile tern us
Omnibus ей uitae: fed Батат extendere _
Hoc uirtutis opus. __ _ _
Propterea bene ille dixir,l`e fari's „шт li adglori'am relpicerell.y
Ergolumma ope niri decet, ne ui'rä ueluti pecora Íîlentio tram
­ ligamus , non folum ob nominis nollri рой obitum дюнам:
' quippe ô( тис! lii rell,8¿ non сипай: inpromptu , arq; etiam
` diibitabl-le ей.8е ob folam ipfarn uir'rutem также; iucundii
Emum fruéium, cui Aiilloteles hymnum huncdel'criplït,omni
это dignum: queml ex uita ei'us liimptum hic addi'dimus. Viau
tus laboriola mortali'um generi ‚ pulcherrimum humana uitte
incitamentum: cuius pro forma, expetenda ей eriam арт! gr'ç
eos moi-tis conditioß( grauium alliduorum'q; laborum role»
каппа. Talem nïmiruminleris hominurn animi's fruc'lum'irne
morralem, auro-praellantioiem, parêtibus'q; iplis,ac dulci'fom
f по fuauiorem.Namtui amore lilq' Ledçßë Hercules Iouisgmul'
ra perpellî limt: qui ramen quantum poffent opere ollëdertnit,
Quin 8l tui delïderio Achillesßt- Äiax ,ad infernas _domos'de
Ícenderrmt: тещ; forma: gratia. Ararneáe ciuis ‘incur-ido Solis
7» lumi#
44@ Нтвконтш Cant-.saut
luminefe priuauitsQ_uem Sflîrebusgellis clarum arq; inelyrů
fatis,huius tam'e' eaufa imot-'talibus Mulîsmeis, uae decus ho
lpitalislouis augere folent. auâiorem reddam; sec ille cum
adeò eleganter de uirtute memorie mandauerit .cur nam ей ut
iamamplius te ad uirtutem hotter t’ lì incitare non рогей tam
tus philofophust' aut quid de ipfa generolïusin eius laudem exa
`cog'itabo с anmobrem quid agis perperam ô homo breuis ui
tat-damenan hancl quantulamcun lucem,hunc temporis the
faurum ludis,ocio,crapula ,inutihbus'qg fermonrbusac ebrieta»
te retest' quali inutilem 8c iniucundam luppellec'ìilem.Cum nia
bil hac'cariusmihñ adeò breue. nullitls tanta inópia , nullius ias
A»finta irreparabilior lit . Conlìdera quae praterieruntßt ex his
prxfentiaßc futuradifpone . Neminê inuenies , tam tulem aut
impurum uel lordidum lïue delïdem, quifanteaötam uitam noa
lit potins uirtunbus 8i inclytis faötis confumplîlle . quim orio .
Igitut quod doles­ non fecille,cum`fntltradoles,fac ut non pera
mitras amplius dolere , cumnon frußra- de ñiruris poenitere 11: ‘
etat. Hate lït litmma ratio ftudií hut-nani , ut egregn's faétis ui
­ -tam illuůret : Bi uiuere le intelligat. lllud etenim curandum,ut
сит diuini numinis participes fimus, diuinitate aliquid inflgœ м
dignumq; ellicia-mus . Verum cum nö femper laborrbus liceat
incumbere, otium uerô inutile lit .media quçdam utriitfq; ratio
ей exeogitanda . Qrualis Mnlîcœ ,cerramimxm'qg ac colloquij.
tum piétmae,f|`ngëdi,eorum'q3.ludorum,qui fola mentis aut cor
potis uirtute exercenturzuelut latrunculorum 8i pilatEtgonnl
la tempotis ia'ëtura ineunda-eñ . Sed ut Plinius dicebat nepoti .
dtnn'ambularent,poteras has horas non perdere , fumma tenia
рта cura habenda ей . Propterea etiam aduerliis uinolentos
’ фе1атапз dixit, interea ut o time cadatßolem orienrem non
' uidentac eò minus uiuunt . (Suanmbrem tantam Scopeliano
huius detrimenti folicirndinem fuilfeferungut rotas поддев ple
гипс; ltudijs intendens inlòmnes duceret,foleret'cp dicerezâ nig,
a) )età Jli 'airis-ov prim' Gaiatpigvtůtöv . О nox tu quidem di
. „шаге
‘DE SAPIBNTÍÁ {ll-"Uf 4f
uinxlìpientia: plurimam partem nobis occupas. At in can'
dem iemëtiam grauiilimos philofophos ‘etiâ iuilïè ui e0 : nam
6( Zeno Cittieus dicere folitus erat . nullam ellenobis rem te
nuiorem ‚ ас cuius minor lït copia , quîm temporis . ôlTbtoc
phraftus iple in ore fem r habuit ,Nullum effe fumptum tem»1
poi-is difpendio precio |0rem . Sed neq; hoc eruditorum (шит
crit: ueru-m 8( artificum ac reliquorum,unde etiam illtld in pro
uerbium Appellis emanauitzNulla dies line linea.qualï акта
поп effe intermittëdum unquäm {tudium , ne uel per diem uni
inuniuerfa uita . At qui nullam prolitentur artem, eadem lege
in adminifìrationibus uel hominum conuerfatione tenebun
tur , nec tamen hic aut lucrum minus aut iaëiura maior-t uncle
Зарю qui poiìea magnitudine rerum geftartma Aphricanus
cognominatus eil, diem eum fe perdidill'è aiebat ‚ in quo nullä
pro amico operam in republica impendiñet :at quo бдит
ell: poilmodum, ut tot fultus amieis prouinciä debellandœ Car _
thaginis aduerfus Fabii fentenriâ obtinuerit , cœperit' antea
quam eiïetunagnus haben',un cum femper difiïeillimum litt`
tum ea in republica ô( eo tempore quo mores urbis nihil alienû
a uirtute continebät. Arq; ut uideo qui magnos fe mortalibus,
ac penê diuinos.rebus geliis exhibuerunt , nullius штат rei di _
ligentio'rem habuerunt quam temporisznam 6l Alexander tot
tanta'cg geffit annorum quatuordecim Гpacio,nö folum armist
fed legibus condendis _ moribus inlìituendis ‚ œdi-Hcandis urbis
bus,exemplis magnanimitatis. Sic enim nunc uolo poile dicea
re fapientiae argumentis, rerum memorabilium ltudio , так,
tione ‚ munifícentia, liberalitate : ut ne hominem longa etiam
ша uam dormifle exiliimaresßíc C . Caíar cum Ratuarn
illius ui '- et, fleuit tantum Íibi temporis fine ullo memorabili
_ faéìo pmerijlfe, recordams ‚ cü iam minori aetate Alexander
tot res gemiîet, eadem Alexandro Seuero,eadë Traiano eura
fuit . Ergo preciolilfima res tempus,in ua omnia habëturzom
tu' ex parte colligenda ac cuítodienda pienti erit, ne perear,
f 3 uitx'cp
46 Hrsnonrut сыпали!
uitç'q; longftudínemngís fat'h's quâm dx'uturnítate Шедший":
поп Го1цт ením quodcunq; fomno impendcrímus , perdímus:
fed críamquod fomnolcntiœ : unde bene dícebat Plato, más#
вы ¿felt “ИЗ; ЁЁЮЬЁЛУ МАМУ 'rï'pì {âme-í. Dormir!!! спйп
nulla rc dignita: non magi: quàm поп шит. [гаер ô mortalís quid иди:
шее adeflè putasmx'lî quòd euígílasfaólis'cp ac gefh's uítam tra
hist' Summa ígítur uítœ ŕatio,quantum ad diummítztem-perß
tinet,non tantum ad longitudinem quantum ad lxbertatem ас
fplendída opera fpec'tare uídetur ‚ de qua quantum fatís ell' dfn
xíffe me puto, ll hoc unum quod ad согрет languores сайта
dos obferuare decet adíunxerímus . Ей ením lìudx'olïs familiär»
ris, uentrx'culŕx'mbecillitas 8( oculorum. Verum uenm'culí afli:
¿tum manus-fuperímpolìta (omni tempore lì quid alíud prom
pte íuu-at,Píper etiam íntegmm deuoratum adeó conducx't , ut
aliud auxilíum non delîdercs.Memíni ramen Galenum ex cito
niis ас pipere haud infuaue medícam'e'tum excogítaile.At ocu
Iisfpeeula multum conferunt
proüxítaxsíquidem ‚ 8( tac potus
oculus alíturzßmno мамам (omni
. Immíuerfum ígítur
hac rat-ioeů uítam culìodl'endi longçuamquantum ad ínten'o
[es caufas pertinet . Verum сит ad exteriora pen'cula mentë
adhibemus,alía dílígentía opus elhverum ut in his uídeo, ubi
nulla tímorls ínfamíapullum'q; audacia prœmium ей ,timidü
in períctllŕs femper fuí-fle {Циан m'lì Итог perículum анкет.
uelut in gladiaton'o штаммы auderc necelläríum ell «
Nancy illud iam ín prouerbîü сеть Timídi mater non plorat.
Cum ramen et hoc ex belli fumptum caufa ñteríttOmmíno ай: v
l obl'eruandum ne un@ Байта te obiicías pm'tiofïs perículís, fw
_ pra'q; modum folítudínem in eis caueas . At in necelfaríjs una
ratio qualì ей отшатщс pro perículo laborem ô( fumptü (up
ponas.Dicebat Ioannes Marh'anus ‚ quem olím Pacíus pater
meus audíebat , œtatís (ux philofophus maximus . cum tamén
ui tunc etant celeberrímimollrç aetatís mediocribus uix pdf'.
Ёж comparant quddnondum Grazcœ litera: cum Шепча-Га}:
plenum
lasl SAPIENrni Lin. u. 46
матча ас! nos perucniiiënt , hominem decem mmibuspaifuü
брака pro periculis omnibus peragratis annis decem uitam
,pfodueerez агф id iure. Multa enim Гатчине nobis cottidl'e ос
currunt leuia ас fermé extra omnem periculi (ufpitionem‚сэр;
ß contemnanmr caufas breuioris Шее: parere ramen folenn . ”с
A¿gitur iuuat inïri'nere,in caupona,in nia, in conuerfatione ini:
tia aut contentionum aut periculorum magna dñigenn'a [ubs
terfugere . Q_uœ enim minima (um in principio ‚ ö( nulla cum
I_urpitudine declinari цент, cum procefferint in aperta uitœ"
diferimina hominem ¿nfîm trahunt , ut poßmodum nec ein@
manifefìam pemin'em in eis perfeuerare, nec аЬГф magna im
famia fe retrahere liceat. At uerò nunc ülud quod ex initio pro
poiîlerarnusjn mentem uenit,deiïderat'cp folutionem , anfçia
lice: melius fît cum infamia pericula deuitare,an morti fe obilß
рек. Etenim hoc elim apud multos rarionem habeat in utrâqi
ракетами incert'um fuit . Verum cum mmc non rempublicä
inßimereded fingere fa 'eurem propoíïtum; Нед non obfcurá
сшито here шато e .Nam (i infamia alieni @1.5i ей, 1118118?
ей uiuere aliena cuipainfamem ‚ uìm morte dedecus effugeä
reßímiliter Íï tua culpa egregio до emendari росей t пат
' _quœ alieno uitio aceidi: turpirudomerum fapienrem perturbà
ее поп debet ‚ Vnde Socrates cum Xantippem uxorem fiultâ
haberer,пес commorus ей,nec repudiare rentauit: nec Аида.
Rus in {Шашни contumeliа fe occidit : nec Antoninus сит те;
[diret шпона adulterium . Etíî Paulus uitx Шаг parcere noluiç
quamuis alrerius confulis culpa еще: : porius тащат reípu
blica: èxhorruiife ищи ейяцёт propriam uerecundiam . Ег—
go nemo tam amens figur сит aduerfus uitze (uae hoiìem pro
_ea depugnarurus fît,alieno ценr earn prodere Hagin'o. Nam пе
то qui iàpiens alrerius peccatum~ dieet cuiqnam poile parere
surpitudinem :fed ut omnis umbra fuum fequitur çorpus , (ic
Hagiu'um roprium infamia . Sed nec in leuibushnon omnino
reparabili us Ездит uitafugiëda crit. Nam Ftulrum ей cifra:
_ 4 ì ‚ . _ ре ‚
4U Шпионит: сливам
oms ad meliorem uitam reuerti', quâm ante inforumi'urn ей:
id tua жмет culpa uelle ob id mdrr'. Q_uare ей Demo'th
жатые orationibus in Philippum »annaii'et Athenienfès,
inde primo ugnx euentu turpiter fugam arripuifièt, iocantie
bus in eius âum refponditeti'am illu qui fugeret денно poi'f'e
pugnare . Sed ne Rhetorem in belli indicio adducam , Рота}:
‘mus Annibal nobis exemplo Íît,qui_ fa’pe таю. fatpe fuga ier,
uarusmagnas Romanis calamitates рой fugam ipfam pepe;
rerat.Non'ne ô( Pompeius cum in Pliarfalize campis fìiccubuif
fet, uantum in й fuir fuga falutem quœiïuit.Alcibiades.non'ne
bis nauali' praelio aduerfus Lyfandrum male gefto ‚б: in aeie
apud Delum ui'âus _falutem fuga quœi'ïuit ‘i Sed ô( inclytaefore
имам: uit Socrates ae quali exemplum eadem in pugna fue
gere uiiìxs ей . Stultum igitur eri't , uitze práeferre uerecundi'am
aliquo paélo infamia uirtute rependi рот: . Nam li qui's pau
triam procliderigaut patentes-,aut ob fcelus fili'os, щит obfcu
ткет-гипс morte ducet : ergo time mori' longe melius quàm
ram turpiter feruari’. Nullumenim crime proditione ôé magno
(celere excepto fapientem ad uoluntari'am mortem i'mpellei'e
debet: Sr ramen omnium fcelenim fceleßiilima próditi'oele, in
cuius amplexibus ne quis moriatur,riltro ас iîne eonßiltari'one
line mora morti homo fe debet obiicerelît tame сапа Egnune
V отит peccatorü mínima fatta ей . Nam prodi't nö {olum ui
patriam at it princi' em fallit,uerum qui commi'ílîrm lider' а:
pu Щит fpoliat: ui Íecretam rem reuelat,‘pro ter quam -
ric "terur amicus; (lui eonereditam peeuniam- ibi abfq; te e
ac chirographo negar,qui adulterium committit . Expedir igi
tur in his omnibus longe` ‘magia hominith uitam quam Едет
amittat . Ereni'rn hoe quanquam nunc paruïpendant Chri'ltia
ni, quamuis etiam nulla horum fuperis cura effet ‚ Шов ramen
nantralibus caulis' ad internitionern folisdeuenire песет: ей e
_ Нос autem cum extra propoiituin “пае inhbris _de Archanis
_ oftenfumI pretermittatur. Ergoperñdia fummum тащат
аж. ' ' mum
\
:nn Serratura ' шахт 49
mum fcel'us, Гита-шт Hagitium ell: ‚ neceda ob'acerbillimam
mortem fugiendatn unquâm fubeüdum a Нос igitur i`olo quòd
`nulla ei medela lit ne cömitras li dixeris ,fapi'enti prompte moa
riendum,non reluélabor:quamuis forlïtan ôé paucula alia пае
dam ellènt ‚ qui'bus mors proculdubio praeponenda foret
. nunc de fide agimus,cçtera fuo loco prolequemur.Non mirum
igitur Atrilium Regulum ad Pornos reuerfum facramenti relie
`gione,ut crudelirer potins uitä finiret , quâm turpirer duceret.
_Napa Si Guido Morinorum princeps cum unâ cum fili'o â Phia
Y li' po Gallorum rege detinererur,inita paélionenit li Morinos
.â ll;ello,quod cum Bi'itannorum rege confpirantes fulceperanr,
retrahere nequiret,a_d carcerem reuerteretur re infecta , maluit
redeundo carceri's incommoda liibire. regnum'q; proprium re
`li'nquere ‚ quâm uiolare Едет . Sic ô( Gallorum rex Ioanhes
-Primus,e_u_m ab Edoardi regis Britannorum ‚НПО apud Pic'ioa
nes captus elfetjnde certa paâione dimíllus,ctim quae promi
ъ lerat,iп magnum regni incommodícell'ura intelligeret, гене:
fus ad Edoardum: docuit Едет поп tantum regno 8K lecurlta
«_ еще etiam libertari praeponendamßimili's cura Renatů Vel?
fonum Leucionum'q; principem: hi fum Gallia Belgica popu
­ li: cum à .Philip i Longonum ôcÍfit'iitimariun regionum regis
_duce captus ellët , retinuit ut malletregnu'm Calabria Sima;
Agnze' Graeci'ae amittere, uam Едет. Non'ne ôíillud inlignis Не
dei tellimoni'umf cum omponius u_i'r nobi'li's mulris cöfolius
uulneribus á Mirhri'date interrogaretur _, an fi curanis connai
luiller,amicus illi futurus eller: refpondit ‚ й tu quidem populo
­ Romano. Conliderauulnerum dolores , mortem praefentem,
~maiellatem regiam,captiuitatem, humanitatem prouocantis.
. Simili fide Pontius Caefaris Centurio morte quaeliuit,cum Sci
g» pio Pompeii focer illeiiimdimittere uellet, ll le militem fuû ей—
. cere non recufai'euExi'guze
­tiusi'ntelligas , quam mortemramen rei Едет пе
ap petendam uiolandam
: llultum enímро—
ей
‚ credere mortem obolo permutancam: Ergo in graui omnino
‚сиi
fsß Htaaionrntàcaasnur v_"

~ te diâumintelligannz. Quanquìm non deceat uel inminimis


fallere: uemtm nö tam grani recompenfatione res indigettsed ‚
_ nt uidob religionemßdeienim hœc etiam pars. elt,mors.fub
niet etit: equidem in optima inllitutione potins uitafapiw
_ ti quám r ' 'o relinquenda ‚ ll in _multorum .exemplum tram
feat . Vnde ' е Е111а2ат inducit'urin libro Machabeorü ‚ qui
» mortem potins uelit­ ati „quäm earm'bus luillis uefci . ln aliís
_ fortitudinis potius e quam fapienriae argumentum, in opiniO
ne perlìltereßrgo lïmors dedecori prœponenda ей , certe dee
e .cor maximus ac gloria uitac anteferenda funt : ur'q; melius ей
, non uiuere, quàm cum maxima ignominia uiuere: lic gloriofe
_emori quâm nö mori melius ей . Nam mon' nobis morrahbus
;. adeò cettum ей‚111 nihil certius :at fummam polfe motiendo
­_ gloria'm conlèquimec omnibus led paucis ‚ arq; iduix fennel in
_ uita datum ell.Duabus igitur eaulïs uita fp'onte linienda ей ас
`.decurtanda lapienti.Porròquienam lîtgloria,quze uitte prçfer
-‚ 11лёеЬеаг‚1пferiusdicentrNunc illud uidendum ей‚ап 1ар1епя
:,tl' omnino ludereeonueniatíl namôi hoc qualï cumnegauert'e
­ mus,errorem in hominum mentes poffet intlucere :Namllï ad
«exempla tranfeamus,alea Augullus „nucibus Laurentius Me
„dicesludebannquos ego fapientes .uiros exiltimo. alii pruden
tillïmos,Deleë`tauit 81 pic'tura Antoninumß( Coturnicum pu
gna _Setietum AlexandrumJgitur ludere conuenit lapienti tti
к bus in caulïs , aut inmagni periculi timore не] maxima 111111—
_ tia ,ut in quinto libro dicemus ‚ _aut fodetatis minime perdita:
._caufa,uel cum eo ad munia tanto promptiores exutgimus ‚111
„non iatfturam temporisJed lucrum fecilï'e uidealmur. fi adman
._gnitudinem aut multitudinem negotiorum mentem adhibue
ńmtu.Manifeltum ей igitur,q'uôd nec diu ex his .nec frequene
_ret,nec cum cura ludus uelrelaxatio animi exercëda funt. Hee
“асу и11хе1111111т11а11$ ratio tota ей ‚ quae :i cor oris Bianimi
_ coniunëtionelîtmitur,cuius_ in uniueriîtm hatte menfuta,mul
:tímido ac magnitudo faëìonanldamnon quifupereltdiutius
_ ,_
t
ьн
' uiui t
ne БдршытцЪпы п.=‚ 1 ул.
uiuit ._nam '82.' infantulus qui fub extrema {eneó'ta patris narus`
ethuamuis in ueritia poll patris mortem extinâus effet. diu
riu'spatre uixi è dicererur : Sellos omnes quôd i'uperfh'tes fw
mus Те rentiae,quae annos tamë cenrun'f excellït, longioris uite д
dici poilîimus.Tum polleriores nobis arq; illis alii,ut nullatan
dem foret longitudinis uita: ratio. Verum ad multirudinë ma;
gnitudinem'cp operum conducir temporis longitudoiliberra s, _
ac uigilantia . At diuturnitas quae ex folius corporis beneficio
fumitur,ex liliomm-propagarione conllat: ut enim Auerroes'
lilmmus philofop'hus inlibris de anima fcnbit, natura пойте? '
miferta,cum non poffet lîngularem hominem aut animal per»
petuo шпаге, uirtutem generandi largita eli : ut lic perpetuo
permanerein propagatis liceat . Vnde philofophus hanc uirtu
tem in philofophia fupernaturalr' diuinä appellauitznon folum
ramen diuina dicenda eil, 16d >in liquidohumore tanta uirtus
adeo'q; parentibus Íïmilis eruetur- : (ed quod quätum ell ex fui
natura genus in тешат continuitatem producere nata lîtJn
de amor- tam immenfus in lilios natura arente oboritur: quôd
illius patrís ac matris pars quçdam fît . nde Virgilius fapienf
ter Didoneminducit dicentem :
"’ Банет lì qua mihi de te l`ul`cepta Нише?
' Ante'fugam foboles, lï quis mihi paruulus aula
Luderet Aeneas ‚ i te tantum ore referrer. ‘
11511: reële Cicero (cri it ‚ nl; v Фиат?! гм иуд: 'ni тёмным
[шит naturali effe erga liberar.)adärflls fobolem genuina ей Ьепео
uolentia ,quôd parentum anima filius fît, ut Euripides inquit 1
n'ec maleigitur apud eum Thetis folatur Peleum-dicens i t
Müntth 1616!,Tôveizs’ Агат? ¿ude ° `
Aaltaype'vov di? ßœmM'oc.u9Èu ä ¿t )Qi '
Ã'MovdîoïMov Лес-шеей рлАаш'щ _ .l '.
EJdthpAvoUvîur,§’}ot/p` ¿d? шипит '
rim )eviônu а‘ё ‘ro' aâv,x9¢’pn`v рёвом ’ -
.i,¿Et partum bun:[burn reliquumfañumgre'gm; и; и Вы орете ем ‚
-' s g 1 река
:1' >Hinrannrmi славят
per шит dd мастит dclìmdm [алеет degcnm .Non слёт/Ё: ИНЫМ [Ё
ncx шит и meumgcnus aporte! fieri. д y"
ôí melius longe` VirgiliuÈs expreñît hanc curi mortalium atc’
generis diuturnitatem cum uirtutis Clarita-te dicens :
Nunc age, Dardaniam prolem quae deindefequatur
Gloria,qui maneant Itala de gentenepotes,
Illußreis animasmoítrumq; in nomen ituras. ‚ -
Ergofolum
non haec magna folicitudo
fili]l fuperlînt diutifa“так;
ienti-incumbit
пб Го1шп‚ utiuperlînt
genus fuum

8f foelices-ac glorioli vuiuatnt ‚ Nam primum cum beluis etiam
Cömune habemus ‚ Ideo'q; non male a ud Homerum inducif
Hefter his uerbis uirtutë Allianaâi io ì Díjs imprecatus :i
ZAT ¿Mol ‘n взойдёт! ¿lined To'v à унёс};
тал t' `v абс mi im' туфлям-лён t'pœ'toiv
-â ¿ï ß: uv ŕeìyatßänm'ì I'Ai'z l@ ¿vieren
md 'frm' 'ns' ¿imm твфб: ¿"3 )e mMâv гнедая,
En vroM'pßu airi'ov'm. ’
' '(.tliupirer (9- 4111 Bij , duz: в iam banc тент fdium qnmadmodum vega,
' [Вист uirum Troiani: щ uinurç bonumß llijßn'uuum „отдавшим, а: qui: ­
alim dica! cum à bello „штанг: рте с]! теПог.
Verum çum multi ramen hoc negligant,dubitatio non leuilc en
mergit,atq; cx hac alia, fcilicet anprœllet diu uiuere, an genus
relinquereßic бё degloriadubitabituiç, anea potior fît genera
rione . Verummag-nam'difficultûtem
propagatione ut nobis uidetur, Íàpientesinfemanda
inuenerunt.y Акрgeneris
primo
in ŕîlijsBlij
fpuri)l molelìiamux'orum.: namut reóìe dieebat
nö ротик ciuitatemfacereßademkg .Ariitotelesz
ratione nec gen
nus propagareQSubetmda igitur etat liœc томна, quœ quam
ta fit аю loco dicetur :Demum .lì liliusv fupponatur alicnus ab
“хоте moecha quid aâum ей Сridemus.merito Lyturgíî,quód
inltinxeritß fene uiro poile uxorem iiureniquem 'maxime pro:
baret iîxblìituere ad propagandum 'genus , ut quinafcamrïpro
'mariti Eliohabeamrßubilicet ôlamicum öéprudentem elige
. _. tema
Y 'Das susanna Lm. "n, ^ п;
re'imtenem.Cum tamen Lycurgus hoe l'olotantum aberretmt
шпате uideatur. -At adulteri ñliuquuis a'let domi maximi in'í
mici ,Si plerun ue alienum
imò f'emper uiri fiumi
fcelerati ac im imet(Нос
uditi ‚ tum
etiam quem n­ ¿iat eil'efed foreexi ti
more plerunq;
uxore ducenda ab fäpien'tes , ‚ uibusfac
fìinuertmtgsed cura effetпайатшдце
utvfîlii , de altionbusрой
ab'
modü l'ecuritas in neponläus ac denuo in ronepotibtts t’ ergo
cum his uita effet earior quöd certior huit modi Continuation:
generis , at úita longê earior ас tutior gloria : Ideò plurimi ac
f`ere` omnes â filiorum procreatione abfìinuerunt.Ventmtamë
u't difficultatem efFugere адф licet,fïc melius­ ей etiam experi«
ri, cum non iaâuram ex hoc uitaz aut gloriœ facias . Platonem
igitur ас Solonem, uòd non duxerint non damno t Socratem
ô( Ariftotelem ас enophontem quòd duxerint procrearint'cp
filios laudo, tanquâm in hoc fàpientiores. Nam tanta ей huius
generis propagandi dulcedo mortalibus,ut lex illis quibus çtas
iam negar aut morbus eoncedat,alienum in filam familiarn tan
quam proprium adoptare . щи mos adëò Romanis in confue
tudine fuit, ut omnes eas Familias corruperit . At Moles iufîït, J
ut сит prímus Frater mortuus effenprgximus 111i reliéìam' uxo »
remducerenprocreati'cp filíj priorís fratris haberentur . Ergo
hit qui-nö fapientes , fummum ßudium in diutumitate generis
efle debet t fed non omnibus hoc idem,nam cum ex fratre nepo
tes habes,quamuis Hlios non procreesglli pro Hh'js merito habe
buntur :'tam'e'maxime lì in adoptionem tranfeant-Vnde Adel
phor'ü Carmedia apud 'Terentinm hanc fatis'pruclentiam exal
primit , tum maxime cum Mitionem qui adoptiuu's patereů
Aefchinigquiorem in fîlium¿qxiam Demeam patrem natura’
lem in fiumi quem retinue'rat Cthefïphontem En 't.Multis
tur modîs 1eges orbitati fucetlrrere tentarunt .. gam ut uifum
ей, Мойз‘йасте, Lyem'gusam'ico, Romani yadoptione: душе
inter Mofem 8iLycu ‘ fatiseonuenit.' Verum ut Моде inOl
deßior modusicumâ ere prœcipiat fratriszfïc Lycurgi irre"`
'~ ' g 3 prehen
’4 ' --Hieitouriii Campani
prehenlìbiliorqutìd fangui'nem duorum fratrum 'in ива-тщис
renon commifcear: quemmorem fatis Cornelius Tacitus gen -
ti exprobra t ‚тальк; ůlos merito omnibus dicit. qui nö lecusf`
ac canes ô( Гене non a' cognatis cauent,fed promifcue mifceiv ‚
rur.Verum cum hate iam abolita lint ianc'ti't-ate religionis no» ь
ßrzßt pratrer propofïtû etiam ñiei-int , prœtermittcnda erunt. _
Vnum in hoc animaduertentes tamen,duobus modis hmnines д
antiquirus бс _nunc diuifos fui'fï'e,per genera ac familias .Greed-_
etiim ac Hebrçi non per familias,uerum -per genera di'ßinguee ­
banninut Thefeides a Thefeo: Heraclidarum genus ab Hercu;
le: ô( Tantalidarum à Tantalozôl qui a` Bralïda,quòdô¿ ad fera n
uandam uitam,cum reliquus unus folus fupereffet apud Augu .
Ruimarcp ex contentione damnatus,profuit :Intelligens-eni'm ­
Cœfar eum ex Brafîdœ progenie relic'tum, ne genus rolleret pe I
percinÈandem rationem fequuti' funt Hebrçi,rmamquamq; fa _
miliam ab hominc illius auëtore nuncupâtes .Ergo ex hoc mul »
приbonum,nam cuinGrçci à uirtute. Hebraei â prolis nume д
rofitate initium itatuetent. Gracis gloriae,Hebrçis propagaiv ,
дге _ rolis ßimulos maximes adi'unxerunt.Vnde etiam generis »
au rem iam annis plufquam duobus millibus ae quingenris
tot pulfati incommodis , toties ad interniti'onem свей Hebrœit.
recognofcunr . At Romani cum per familias difìribuerentur,
pauci auóìorem generis‚агар falfò,ut Bruti 8C Iulia gens excos
lere foleret . 8( uiétores 8( adoptione fußentati' .enus omne ac.
origi'nern­ amiferuntJtacp liudium originis ad. eruandam рх'о1
geniem plutimum potefì.Verum quod ab initio propofuera¢`
mus,ex hoc fatis ей manifeßumfcilicet fapienti gloriamac uit
tam­ po riore effe fgeneris propagatione , tum quód gloria ipfa
animi. imago ей, 'us corporis:at corpus aut hominis pars nul;
la ей‚щ Socrates dicebaß aut longe uilior falte quâm animus..
tum quôd diifi'cüli'me haec continuatio enerisferuari рогей L
nec noßrum ей‚ащ in nobis ‚ ut eam po mortem tueri pom:z
must rum quôd pluri'mos_ fapientes a тщета prole амёб
. nul С
‚ он". SAPI-nuria» Liar. tri'. r;
­ maille uideamus :uix uerò unñ ant duos i gloria: ac-cupidime
f uitfç: rum uer'ò quod uicariam haber ra'rionemPropagaUO ufl
z in rarnbus uel in propinquis uel in adoptione ‚Мю. ПЕС Slm@
. поп habent. Accedunt tardia inrollerabilia,ôl timonluůllsicil.“
.inecingloria accidere рогей,пес in uita lentiri,c|'x d тег“ pro’
‚ *pria-luclusnonmanear` Ей etiam illud cöl'îderandurnńßffel?I
­ illam,ob quam maxime generi li'udendum eller, fcilicet теще
г i'i'aml inter homines necellârio interrumpi uel euanelcere I qlla
з iìiblata quid reliquum iam ей rui in lili'o , nedum in prоперой“
.bus t’ uelut enim ex pomo hoc `nel {По genirus elfet parum pills
; attinet: cum cxcrementum diuerfum ex dilierfo etiam d_bO _ge
_ l nererur, ut hic qualitatem quidem glandi'ü , hicfrumentialius
uini retineat: imde etiam tam diflïmiles uterini fratres fünf»
­ etiam li ex eodem parte gemiti fueri'ntltaq; haccdiurtn'rittâs 5‘
. поп negli'genda fapienti'elhquamuis minima lit , бс lì non luc:
cedat,iac'iura aliorum generum minime penlända . Quo ml’
¿nus mirum lit reges quoldam ôd priuaros ob gloriam ñlios OF
, cidille: È quibus unus Dei'otarus inter plurimos,cum numeri?
fam prolem haberetiornnes occidit praeter unum, ucm еже!
lentiori's uirtutisell'e _cognouerar , ne multitudine ‚ forum к:
gnum diuifum (пятница redderetur. Verumcum hOc quai@
. tra humanitatem llt, illud prius uidendrim еще: ‚ an fic qualita
- gloria,glorla dici mercaturíj nam li regnum llc llabilítum lO’
riofum dici poteltfanê lili'orum mors gloriae _quae regno ublû
‚ to extinguetur prœferenda erit . Haec iraq; ratio diuturnitatis
н.r-_v
_.'- ­ ей,que ex corporls parte liimitur. Porrò qua: a memoria nomi
nis habeturlcummultiplex Íît.prius meritodilli endaNan
,qt omnes qui gloríam cöfecuti' (unt ‚ uel faéìis memorabili'bus»
_ не] lcri'pris,uelmonumentís illam habuere.At uerò quidam,ue
luti Caei'arßmnia genera adepti {umh}am шавка; gloriofua,
cömentari'is celeber ‚ emendatione anni memorabilia ей . Alt]
duobus,uelut Cycero Si Sylla ,quorum alter praliis alter con
~ъ1ч‘-_`.
. feruari'one ciuitatis , ambo fcripris memoriam'apudv рейда:
36 'Hlsnom свкпдш
fui c6mendauetunt.At Pompeius in'dorií's актам—о , Рготед
meuslibris ôtMetheorofcopii inuentione clarifunt . Qyidam
uno in genere tantum, 1t in i'cribendo Littius, in operibus Ар:
lles`,rebus geftis Furius Camillas ex'celluit.Alexander ex tri
ш: generibus,quod haud ei ad fcribendum tempus lirperelfet,
duo amplexatus eftznam Aegyptum et Afïamcum filbegillet,
шагаtes etiam condiclit,` Alexandriâ in Aegypton'n India В“:
серЬа11т‚5 Cœfaríbus Cœfareœ Augultœ, inde ô( nominibus
а propríjs tot Anthiochizß( Ptolemais ì Ptolemaeo , Si Adriv
nopolis ab Adriano.Erg_o iamunumquodq; horum trium geg
nerum diftinguendum ей. annquam quidam adeò gloria:
cupidi fuerint, ut (песец? penê lït , quot eam modis quae'lìerint :
arq; ego intermortale's omnes cupidilïïmos Democritum 86
Bmgedoclem iudico.Nam Democritus uoltmunílïrïpfît dille
oneńïäìüînalium docens , uorum etíam quœdam extant .
Scriplit 8€ magiam , ut nullus equentius :l Plinio citetur , non
eo conlïlío quòd magiam ueram ell'e crederegfed quod не] cre;
ч dentibus `aídmirabilior futurus effet ‚ uel contradicentibus fa.:
molìor.Inde dum animalia dilïecaret ltultitiam (шпат, сия
, ius Hi pocrates meminit,atq; etíam fîc celebrams ab Hipp э:
'-' crate molïilimo eins œtatisuiro, бс à ciuibllsiuis in admira;
done habitus . Philofophiam etiä atrigit , at in ea ut in reliquis
Íïngularem excogitauit opinionem: Principia femm Нашел:
litem 8( amicitiam, ut qui i'equerentur philolbphi uel afrentíri
. uel contradicere tam» ablîlrdœ opinioni quòd admirabilis effet
.c'ogerentur.Habitauit ö( in fcpulchrismt Lucianus refert, ut
2 opinionem fortitudinis de fe maximä pracberet, nel hominñnus
-l 1 animç
liladeret, nihil â morte
fuperlïnt,eas­ fupereíle(his
cadauenbus ‚ tanquamneceffariü
eohabitare. Sed hacснес,
etiä
parua uidebuntur,cum alter ad comparandam gloriä in Асс:
5 me Hammas (ponte fe côiecen'ueo côlîlio àut uel latens tanquä
`- deus in cœlum aHîlmptus, uelut de Helia fenmtxoleretutzuel
’ ut etiam deprehenfus ,opinionem imô .admirationemlëlíßb
"i ъ
-­.ß/`A|..' ‚см
ou Здрхштц Ln. п. y,
._hvixa'g’A
' fortitudŕnem hominibus rdinqueret. Qyinetam femm , ut Гав
. bulantur poete: ,Demggdggm uolumarie fe excœcalï'e: adeô
enim miris m ts prodigíol'am egituitam gloriœ cupiditate,
ut ar umentum comminilìendi etiam alia fabulol'a fed ramen
n~e\ m\ _;-­
prodëgiofa poetis tribuerit . PIme ego uirum ramen non there
{артисты qui армию“: maximo Rudio concupien't di
camcœrerum fumma gloria ratio tri lex ut diximus ell: alia
enim {асы arq; open'bus eonflatßlia criptís,alia hominû me;
moría: hominum memoria confiant omnia. quae admiration'e'
parere (olent: hac autem uel ex fe magna fum ', nel homínum
folum exiíh'matione. Nam bella Si l'celera memon'a hominum
digna fungat ad naturalem {apientiam minime fpec'tant.Q1œ
сит]; enim folum ad hominum opinionem excogítanntr, ad .
humanam fpeůant fapientiamzquœ uerò per fe 8K manna flint,
в: uírtute давшим naturalem . Hace enim in uniuer um ratio
шкиперgenus сшита: ac feparat, 8( ideó fcelerum ô( bellorû
indulìriam ас curam , ad fapientíœ пашни: conliderationem
' _ non pertinentes,in опенок: libros reiicimusNenxm quam
шт ad наштамп- apientiam fpeâatfaâonnn memorabiliû
triplex eli: germ'st necefůriorumyel utilium, uel deleůabia
ИМЕН autem in his duplex ratio ,uel inuentíonis , nel perfef
енот. ergo neceifaría in актив connumerantur utilia : tum
in ambas tum in moribus: deleůabilia kienn'is 8( ambas ui»
bufäam commtmia ат: . Celebramus Appellem 8l m.
quòd piâores ñlerint celebmimi :` Philoclem Aegyptium Cle
antemhp ae Cleophannxm Corinthios quód inuenerint.íllí tu'
dem ab( coloribus,hic uerò etiam coloribus additisßic et i
badates t ycionius celebramr à plalìícal.I inuentione . а perlen
¿lione Gorgaßus Damophilus'qgßrzci ambo.Inuenit 8l Mu
гепатит uiuaria C. Hirins . Q_uis negetnulla necelïïtate , fed
ad uol тет tantum 8l Армия cum Lucullo ,quamuis мы
ínuem’ ent celebre . In luxtm'a ein; tam'ë magnitudine celebrä
turc' uerum pars ea quand uoluptatem tantum рати“,паж
_ » r
s2 Вгвконтмх Сдкпвпг
ralis fapíentiç portio non cihfed humana.quamtamen ah hac
diuellere propter nimiam iîmñitudinem nequiui . At uerò pif
¿fura quanquîm ad deleäationë Пс, quia tamen enus hoc des
leäationis h'oneiìum eik , ad naturalem fp'eéìat .apientiam. At
infgenere utilium adrniramur Socratë,quód tam perfeéìe phi; `
lo opharus fuerit: laudamus'q; Thaletem,quôd primus philo¢
fophandi initiadederittlgitur fapiens quaeret, an fuil'ïcere of»
lît in horütrium aliquo inuenire quiequâm .uel perñcere. [sam
illud Horatij: ’"
Sumitemateríamueiirisquí fcnbitis aequam
Viribug: A8( uerfate diu quidferre ,recufent
Quid ualeant humeri.
non folum de fcriben tibus , federiamde his qui aliquid magni
perficere contenduntpmnibus diélum intelligaturNam non
omnibus omnia conueniunt: nec ex aequo fapientia uniuerlis
Conuenire poteft; nanq; cum aliquibus ex toto natura negata.
lït,necefle ell etiam plures eife,quibus .etiä magno labore exis `
gua pars concedatur.Atq; ut diuerfa ~genera fœlicitatumg nee l
œqualis omnibusconuenir beatitudo: fed in omnibus etiam iii '
pereœleíìibus non exigua адепта ô( magnitudinis-ôí gene
ris fqelititas eßfeu ad philofophos refpiciais feu facrœ credas pa. Y
ginœßic бс iâpientiae genera diuerfa funt : cum'q; pauci ad cul ' j
men eius peruenire poilïnt: Пс omnes diuerlïs gradlbus fapien
tix exornantur,ut minor pars 'nobiliori naturœ concelTa паи
culum hominem faciat ‚ maior infirmiori homini incommodt'î
pariat, Quis non rideat fenem pueriles ludos apprime calleiv
temá regem hißrionicamf' atq; ê ditterfo ‚ quis hißriònem _de
regni adminiiìratione etiam reële fentientem diun'us (агат, ru
Шатёр conabitur docere,ut eleganter latine loquatur t’ Iraq;
щ Íïngulorum diuerfa natura hominum ell Же Íîngulis fuade
betur fapientiœ portio ‚ arq; ex accömodato genere ihmpta.
anmobrem Philip us ille iure merito Magnus Alexandri
i Rater .cum audiiiet lium tibia pulch-re `ceciniiie ‚ illum eoar»
. -. gui? "
\
f

пв SAP'iEN'rrA »Lia ".7 ,-9


' мешаете; quòd artem minime regiamplus impendio (al
leret.Q¿iantum obfuit quâm indeeens Net-oni штатам;
_in priuato homine laudibus fuiifet profequendaf At uerò open
rum ratio perle` fîmñís , arq; in ea iìudium regibus Si priuatís
inœquale: illis facile ей орешки magnitudine актам memo'
riam вы parare.Sic Arthemifia Сайге regina Maufoleum сб
iugi condidit: fepulchrum mira arte ac magnitudine cum Ly:
ciosexpilaretob immenii operis impenfamßemiramis Babi'y
loriem aediiîcauitmon iolum amplitudine admirandam,fed`mu
'forum altitudine a с craiiitudine,tmn etiam arte domorum ac
hortis penfìlibus . ô( Minos iabyrinthum in Creta, ô( in'Italia
non minorcm fepulchri molem,­ne uel inhoc Italia cœteris ce»
derer prouincijs, Herri-:rise rex Poriena". 8i in Aegypto reges!~
extruxerunt Pyramides,opus quidem inomarům ,fed ea mar
gnitudine ac firmitate, quae Идет omnem fuperaret: quarum
que minima ей omnium , omnibus ramen admirabili'or cit,
quòd à Rhodope meretricio quaefìu ‚ quaeetiam olim ferua fue
rät ,exzdifìcata ей . Iraq cimni fordidumluc'rum fpeéîare lia
eet cum amplifiïrnorum regum potentia decerramis. At Xern
­ fes Hellefpontum ponte пшик. 8С Darius quphorum cum ad
uerfus Scythas roficii'ceretur . Iithmum fodere tentauerunt
Demetrius rex,ëzfar Diâatorß. Calligula,Nero'q;: omnes
incaifum infaufto'q; exitrLSed ôt-I-ithmum quó Iberia 6l Alba
nia Armenie iungitur, Seleueus Nicanor diuidere conatuseiì
ut Cafpio mari Mediterraneum commit-teret, ui ô( ipfeoccia
fils ей.Ergo haec ad gloriam immortaIem fpe ant ,in quibus
etiam uoluiife i`olum memoria ramen dignum Шкоде uerô'pri
uatorum eadem potentia non ей, йидкшп non leuius.Nam .
cum Phidias Mineruam us Гале admirabüe Athenienfìbus
fabñcaifegclypeo fuam ip iu's imaginém tanta arte infculpiït.
ut amota- ea tota imago diifolueretur . Iraq; in Parthenone poI
Eta eburnea-iìaiua .8i duplicis miraculi argumentum erat z 8:
auiditatis'immenfae gloria affequendac ipßus тает . Simñi
` a'.- argturien»
\

6° 'l-lxunou. Славки:
argumëto 8i Войти: Gnidiuscum turrim Ptolemaco in Ale
xandriœ portu nauígantibus exœůilicafl'et , marmoreo lapidi
hxc inferipfîtßoßratus Dexiphanes G_m'dius Dijs Nauigan
tibusfalmiferis : _demumobduâa infcriptione leui calcefupet
“пройди ,regis поташ: cum breut' tempore calx cxcideretfa
bri поп regis in :eterno lapide nome relinqueremr. Бетаина
сщсет auream pondo centum gemmis undequa precioíîo»
.fíbus ornatam,¢x manubiy's bellicis literis Grœcis atinis'q; ui
‘_ дона: iixas conrinenœm in :edediuorum- Petri ас PauliRome
Гашиш сит tam multiplex Ht ratio cußodíendi'perpetui
nominimptima ramen ей cittitattum egregiamm zçlifìcatio,
ex his qua ad operutn'confìruóìionem pertinengqtuìd ciuítas
propagatione homínum diutius fememrtab his autern momia
' 8( domus inflaurarí folent: пес excidit unquàm memoria com
ditorisNanq; cum Коте NeroNeronía: nam inßaurgta par
сечи: incendio corruerat , ô( Leo pontifex Leopinam muri
parte »quae cis Tyberim ceciderat reœdífl'cata носах! йиШйёпь
`‚поп obtinuerunt . Et quamuis hœc fît ex omnibus opert'bus
maxime ßabílis gloriadnfîrmior tamen ей duobus reliqtu'sge
тпЪцв hominum fctlícet memoria ас libris.Nanq; Mithri а
tesob uigintiduarum linguarü erítíam ‚ 8( Cyrus ob immen
(am memoriamßeleuco à quo eleucía condita (unt famoiim
r¢StEtenim quod ad reliquam operurn partem акте: nulla ей
~comparado. панд uidem ut пае Sat ricus dicebat;
-Data unt ip s quoq; fata fepulc ris.
Ergo opera, ßatuœ,pidhxrœ,hominum memoriam fernantiac
diu.V_erum nifï propagenturmec illuftnbus fäëìx'smec fcríptis
ротик сотрагагмдлатоътет cum Alexander gloria: cupi
dimmi-18 fepulchrum Achillis uidilfet, fleuit Homen' memoria.
quòd tam lllufiremdìxartxm laudurn prgconem inueneritmpta
` bat'â magis fe in Homero Therlîtem , quìm in Cherilo poeta
1He oremuel Achillem elle . Quid rogo locupletíus ad famâ
feu uita memoriam ac geüorum uitarum delìriptionepcìuœ d
шаг
ne варианты Lts. п. с:
Plutarcho narrantur t’ aut quim рации {тетей cum Brillo
tele loqui ac Platone,uel eorum legere fitr! ta, Sed habent prin
cipes fama: unum auxiliû plus alijs, quôçl _ йnihil memoria di
gnum geranr, Ещпъ tamen regem memoria digmlm ей: recen
femurfcribunmr in temporum снимавший, тстогатт
ab hißoricisßegtbusßâibus quibufetm bene aut male geßis
in controuerfïam ueniunt.Sic Cœi'ares ‚топайте ‚ Gallotum
т es,tot feculis,quamuis non omnes memoria digni , mçmœ
ra iles rame funt.Verum nec ampla nec adeò _díuturna ей 110—
rum gloria , qui prœcipuum aliquem Hiltoricum aut роеуат
поп inuenerintJEit i itur maior factmçlia militari arte _ae ho».
minibus potior : öl êpientiœ munus ipfa potentia фантики.
фатоЬтет quonam paçf'to libri i йconfcribendi Unt, _ut per
enne: maneant nunc edocendum. t quamuis non omnia alle
quarismec ramen ideó Aegyptus _non beata ей regio, quòdca
preis careat б: turture piv c l: nec fœlix non Arabia g quòd in ’ е’
eanuxuelcafianea ueletiamt ned n iïtznquenim naun'ayáíf/ [ALI-¿6L

humana дюйм: llmihs ac coœqualis ей Í, ut omnia ad ungtvlem (L - 3.6'.


Íïne'reprdieníïone perfîcerequeatßed miam мы еще рт *í
Мот _dieendus , qui minus 'aberratì {сорт Ше _autem f rfv
âiil'imus .quilminimum quòd nihil aberrare arq; in nul 9,’diui'
паров!us ей cuiufdam fœlicitatis quam humanaïe munuthaq
cum fcribendi ratio potior fît omni humana experientia , arq;
Ша. etiam ut uifum ей uita, uidenduxnìfànçe` ей ut magna illam
diligentia qui potis iìmt confequantur: бс nunc quidem ratio
omnis fcribendi eadem uidetttr, quae 8( Faóìorum memorabi»
h'um.Atq;`u_t Ша triplex,f`cilicet,neceñ'ariorum,uel utilium,uel
eorum quae ad'uoluptatem pertinent: ê( quœdam duo ex his
ampleëhmtuançle non male didum ей :
Aut prodeilè uolunt: aut deleë'taте poetas.
‘quœ-uero omnia genera ampleëìätur difìicile ей inuenire, licet
ramen fed multorum _ac diueriïgeneris _librorum rationem hv
benul-lonnit autem lingulum uel abinuentione не] â режете
h 3 не atv
вы H_teno-Nrut сливам `
„статист affequetur: fï enim horum neurrum амида
to liber ille excidet.Velut de annalibus Volufrj Catullus t _
t Et Voluf'q' annales Paduam morientur ad ipf'am,
VIJF _ _ ' Etlaffas feombris Гавре dabunt tunicas. ­
,Z'f “Na/f Q_uod ô( faůum eft-Tiïeîedentibus temporibus: nam nunc ńul'
4‘ “’ с f6 ’ la illius copia fupereft.Voluptuofï autem generis duz funt parI
’f gé'. es,deleéìa'tio`nem f'cilicet parere uel admirationem , utroq; nö
f' paruam eñ'i capimus uoluptatë­ .. Vnde роет quâui's fabulofa
çanant nec credenda, admirationem ramen parientes nullo fe."
rioauâore minus libenter leguntur .-Quae autem uoluptuofî
generisfîmt, ob'deleëìationem uelut comœdia: öl quae de amo
ribus aguntmec uerearis quod Martiah's di'xerit :
. ` ‚ Vióìurus enium debet habere liber.
nam genius a erit uric; fiô( ars . Et quan? -Greäogïl duoyalter-l
Romanas pontifex Romana: lingua: au ores p нитов uòd­
‘muiores Läderentur concremauerit , uelut Caecilium , Шар
'nit-ITnNaruitnmLiciniumßnnium, Attilium,Viñorem,I.i ай:
galegos: nee Plauto aut 'Martiali nel ITerentio pepercerint,
gugsbarbarica manus etiam feruauit incolumestquamuis obY
âxŕmplarium multitudinem tolli nequiuerint,mens tamen piaI
___'¿gpn defuit,ut etiam Tacitum arentem Romane híßoriœ,
uód Chriftiano nomini in e us effet delere conarentur , qui
‘g'ůîiusac mutilatus ad nos peruenit. Alter Nazanzenus соли
i'ñili ажио Gracos,Menandrum,DipEilum,Ãppollodorum,
onem,Alexim,Saphum, Alceü, Ariftippum, uetert'î'q;
Ännalium etiâ feriptores interceperitznihilominus plures etiä
il? uerunt, qui aut probarentur aut illorü uoltmtati nonfìlbe
iace ' t.Etenim librorum ut hominum conditio eft., quidam:
enim таты: f`ponte pereunt z quidam inuidorum aut inimico
rum fraude: quidam in cömuni ealamitateßic älilñonxmalii
ob Romani,
uti ineuriam quôd inutiles lintlpoemata
8( CheriliGraeci ô( inculti .negliguntur,uelut Me
viëälquuód quanquám.
elaboran’ effeiit,melíoríbustainm_in совете {искавший

.__-*PY
’ne SAPIBN'rxA 4Lr'iz. п. 63
grati efl'è defïerunt, u'elut apud ercos Erafîl'trati uolumi'naß '
propter Galenum,apud Latinos Trogi hiftoria opterIquhf
num . АЩ in communi calamitate регент ‚ ut {спорю ЩИ!
de re ublica,de gloria,de confolarione: Май 8: Salufìr) maior
pars 'ßoriarum,M.Varronis ferme` tota Ша congeries libro ­
rum . quanquam pars confuth qua: ad facrorum uetufìorum
pertinebat religionem,ab eodë pontífice quem öl caeteros per
didiПе diximus deleta fît.Ergo he communes calamitares libro
_„c.“ —`—
rum feu ex mutatione imperŕj orbis ас lingua! , feu religionis;
feu ex incendio,ut in bißliotheca Alexandrina,in qua ferunt fe
prlingenta milia libroru intercidifie, ¿Yin ccînflagratione Сет
рН pacisRomzemon tam'en ` оШт: libros genialesdçlcrcl'ïûl
пикет quales lint aut епъ _de eant nunc exponam.
r I'Principio liber oninisl nö fecus ac apud Vitruuium co'lume
na“ humano corpori comparari й allïmilari debet ¿Nanqg HC
' in hominelongumlatum'q; inuenitur, ac profundû, tum uerò '
caput,p'eâus ac pedes omnia uerò decenter compolîta atqzor ^
nafaiitem'q; in eo partes omnino Íïccae ut опа, alix ex toto hui'
mídœ ut fanguis , alia: calida: шест , alias frigidae ut cartilagos ‘
alia: fïmplices ut caro, alix ex pluribus compofïtœ ut caputîfïC '
in libro _,diuerfa funt genera dicendi, lon um arq; ext'enf't'nri,I
ut Liuij ac Herodoti ô( Platonis :breue concifìlm , ut Luci]
` Flori 8c Arifìotelis ас Thtlcydidis.Floridum et pingueil'n .quo
genere Cicero a ud Latinos ‘in orationibus maxime , бс apud А
Gracos Demo henes probanturzfïccum «Si fterile ut apud 1.1
tinos Pontanus,apud Graecos PtolemœusPururn Binitidum,
щ С. Cœfaris commentaria бс ЬуПг огаг1опез:т[хшт 8( tur
fnulentum,ut Plinn' auunculi ô( Galeni.Neq;'enim una horum
' efr aut díeêdi copia aut nitor aut fynceritas; quamuis tamë in
ter femultum difFer'ant,Omnis autem liber qui uetulìatem fue
bire aliquando debet, materire ‘d_e qua f'cribitur accommode;
tus fît ßylo,uerbis,fe_ntentiís: atophazc eadem 'interfe fïmilia ae
conueni'entia habeat': lîtuer'ô perättîìus ‚ rotundus ac perpolia p »
. . “18.
в; Нива-сытых Саммит
tus.At uerò ремне ipfa triplex elle рекам uôd uniuerf'a
qu: de illa re dici ollint cötineat , ut Alchindi li ellus de pro
portione,quz ex abus aliis cöponitur : uel quod uniuerfam
artem de omnibus loquens , quäuis non omnia explicet , uelut
A'e'tius in medicina,et Galeni parua ars t uel quôd capita reríi
'grauillîmis i'ententiis cötinear,ut Archimedes mi ‘rig mitigaci
по) 'iii тащи. 8( Hippocratis aphoril'mi. Arq; in tmiuerfum
ratio omnis compolîtionis circa hœc uerfatur , aut horum unû
ut uel nihil defit his quae pertraâantur , uel quae pertraötantur
perfeéìeomnino explicëtur : uel ut qua»r explicantur perfecto
dicendigenere (cripta lïnt.Ergo quœdamex toto uerba nö cöa
uent'unt ulli dicendi eneri,ut obfcoena,i`ordida,barbara , inull
tata,agreiìiatg.0b cœna quidem utquœ line uerecundia effet
ri non polluntzi'ordida uerò que ôt ii impudica nö (um, in mun
da tamen oratione non i'ecus ac cœnü in nitida corte foedant,
qualia que excrementis humanis ô( pudilrundisparnbus nomi
na impolita (unt .Sed non
qui omnia omnibus locis adeö inepta
funnNanq; ô: (атакам rem ruiticarnl öl medicam (таят,
non tam honellequam neceil'ariô utuntur, ô( obfcœnis quicar
minibus im udicis conliciendis operam dant , ut Tibullus öl
Martialis, atyrici etiamůl comoedi .Cothurni autem rauitas
obicœnitatem non admittit. Generaliter autem per отпив
ratio habenda вами ommbusis modus íeruandus , quem in
poematilms fcribit Horatius dicens z - » .
Trißitia тащит
Vultum uerba decent:iramm,plena minarum:
LudentemJafciua: feuerum,feria сиди. i
tbarbaris nullus eli omnino „из, nilï_cum in linguam Latina'
.l/‘lhi' 064 ß traniîerintzres'q;`
. ‚ ipfa
‚ barbarum nomen tantumhabeat.Manu
­~­­­-­­-r `.
Вин. /миль " codiaram enim dicemus auem,quae стат nun uam attingit
f ‚ ‚ ~ e in u ‘mitantumferturratcßin propriisA amum dicea
" Идет,
‘М musnon Аа‘Р1’ '- prçmianece
am. erunqgenam 'a in' tans excu га:
f попе-‚нею: apud Cœfarem,tertiam qui ipforum lingua Celta»,
пота
ne Банан-гм LIB. ri. в,
M.
пойта Galli appellanrur.Agreßia quis leuiter ferat, шт nos
r_ - _.-­_~`s­u _­ao
minibus dulcedinibus acgrauius eriam alboribus: 8С in uerbis
amaminor ô( audi'rereßf quis libëter audiar duis pro bis, quì
etiam ob catlfam multa nomina eafìbus,mulra uerba tempori
bus caruere,quç omnia uocauerñt Anomala ièu Heteroclira:
non quôdhis ipfa carere poil'intfed quòd ob duriciem adeò ей
lent inuiïtara,ut explodi mererenrumlfuscaufam Hngente rea
gula. lllud ueròI obferuandum in inufïtaris , ut fi proferanrur
conciime locum recipianr,uelut жидкие: ’
{Ёпеиз ей ollis uigorß( cœleßis origo. - ` 8( ibi
­ros rutulus'ue fuat . ­ nam olli 8'( fuat priica мох
arq; inuiîrara pene` erat.Vndereére Horatius:
Si forte neceiTe ей -
Indiciis топйrare recentibus abdira rerum :
Fingere стана: поп exaudita Cerbegis
_ ­ Continger: dabitur'cë licentia ürmpra denter,
erum in omni compoiitione cum nece ari'um й:еат einem
daram fore,dilucidam arq; откат ‚ emendationem a uerbis
» fumptam iam expreifimuszcum ramen non omnia uerba et _ob
i'cœria Ища: i'ordida zqualirer in diueriîs orarionibus. Nam
- traâare pudenda uelexercere obfcœnuin ей, pudendis faucia
­ tum eiië lioneite dici' potefr . Obfcuritatem omnes reñigiunr,
вара i'cribrmr 84 quilegunrxuerum ambiguitatem non ira z
. цапф 8( Ariitoteli multum hac profuir ö( Martiano Capelle.
Nam ubi fenfus multiplex excipi осей, ibi admirationi' locus
eitrPorró (Нант eir,quantum a miratio ad diuturni'tatein о—
peris conducar:Auâoriratem enim auger , hac uerò precium
addinNanq; homines omnes facile quzcunq; poiledicereexía
Rimangambiguis uerbis ac fententijs uti iTe non omnibus
fed Гapienribus folum conceßîim uidetur Blei parum Tyberio
«Cariati hoc profuiif'e creditum ей ‚ под поп claram [тонет
nrarionem apud fenarum haberer , ed dubiis il'los ii'zntenttis ac
Aquaiï кадетам tqigueretßtcp тес deambiguitate uulga
__,f ,_ . »l
" '
l1!

ъ "х ‘

»66H HIBRQNnMr-CARDAN!
risopinio ейъсцт tamennëiñdiůïcílius lït ut пае
шадйсеЬагдиёт‘Недйветцш omges exifb'mant й ройеддее
m Rilicer dilucide Жрите: igittxrnon in illo, штампам
Ландыш ейЕхшЬщн затёоЫсшйаз, иеЪоЬЬгшЕшёдк й;
Регйошдт ‚Щщфидарйкщашттпшйь .
quòd {мешающим де pmn's {еще ртсерешйънзъапат
` ­ _hoc habeant olafcœni hŕfermonesmr ишачит съем `
Íatt's: йод, quòduœm (репке atl ilkrrumimerpretationem cele»
riter feraf.0bfct1mmiìicetloqńm кеЬщатЬШташ
тотем Гетрег цГизбЪпедеришдГрой'щЖсвш 1311311 di
{стеклеhis; стишками; uideretwßbfcurein periodo:
fa oratione , цитат non 'Hermogem' hot'ipud
Domitianum ro xerit,!oqut' licetl: шейк гейш, Qyirites lia
bertatem am ' т t abitur-mn enimdlfrquo'niamincertü u_el
ambigutxm lènfummtinet :tum in familiaribus colloqui# ', iut
in epißolia t {тритием как, Pŕůla'ta
negerin штифт шмощщткт his condire'
щрептшкщщшщщшатщантитез:
cxxebw prŕuàdsíïůrńmr­,nn'nbfŕunísîíl_1
reliquis igitur uerbis , omniaprothlítaœremmftmtaccomf
,modandmßtm ‚ alimleut'a ‚(ох-пахта ё:
ехШгцвтапдяа „нештатные астма, и afpera.
_leniammrpropriaqmdmahpnr Íigtxramaßìnupm
сагу:3еаеташфохщ1а1: шшшщдчж longum eikadinll '
meraregumxmqmdcß reddendmneßgaxcyimhr's-praeà
capta скат oratitmi ö( Egurarlocŕslìu's congmeœrdebët.Non -: .
Тат ridebimus Щит,чиЬде-КЬеюхЕса‚топтал, qui de ordine ~
штатами: Latina lingua non emendare {тьме autlî
de fapientía .Íìulte „Наде contiiìemia (шрифт 5“ fic 8d Egtm'à
fermo/accömodaruserirtmnòdbelleHoratiusobíeruatmtcum ‚
де eoloquitut,qtńg1tandihíatu libraminchoauerat , пес рощ
диеащ magnitudinm inífŕiñríìùimpomit,ûntentt'am сайт:
exemplidefotmäm выделивший? _ A _. P -
~ A f’ - А arm
on Зимы-гм 1313.11.' ' ‹ "67
' ` Parfuríen-montes,n1fc eturrídieuhts Imm. 'Í
` @mmm paâo illïusímpnrdcmíàßùheptiaähelíusfpoìûïtex
рикше: fed 86 ordo " ейтяпйиз тет,.ищиэернш гемат
жтйтаппщи стога dillîtüïbtmömt шагает еще
„.Ímultïmd'ínemambíant . Em'mehelium“ illius
hmm exeidetŕt,in1perfeâa ¿ema-.nea театрам; Ша; Verîí
am lingala-aштата, prœfertím lìрамам ‚ цени типе
v«siconútlní'ae шлейфы quidamnoiìrommrempomm Вводит:
Босс tamenhísqui rement отметит таджик ‚печет беса
mem's запишите; ,. atcp qmbumo'rainfiuramallen,
атташе: 'warum 86 hoc И extra отшив contextumfît , hon
' fnlumuemtlh'us,l`ed etiam utt'lůls т: „Роет mdb nulli ma ` " 's.
сдаётhißorieo солисте,- uerò щипает чад-шиш
ас-ЩШсйез traëìant artes ,uelut Architeâutam 86 АйтоГО:
glam , cœrerasq; uoeatas Mamematícìs. штаммами 86
œdundantiallîxmmam parir'мнимыми: etiam нос-ы
bimbíle щам ¿han Grand-.animsmifeere liceat . Напев
Цфпййатвдий ища-(тет Latinos opus abfoluít тащим
etexpdítìomnia de'omnlbus отнес; ехрНеапв penhífeeat,
авеню non ímlœmauâorßä Màtmbt'us ‚86 ipfe.
тратте чижа! Attimextàmt: nibñominus plures стада
nis ea [emenda deterretgquò'mínu'sicl legittime@ {шк p'o'íïë
тамады: ín Tufculanr's шедшей: enímme grace юты
ín Latinolènnone non phwßlere .5 `quîml ianraec'o тяните
титтатеппоп plus una шасть: поз ”твисте debet, едим:
ipfe tameneodë primolíbrc'» labefaéìa'tJï quidem mela ‚(мат
шутя/гаммами Hemri.)Hometi Süaìnt'fovotCLCoMMdaten?
рапид-121112125 сотр1ита ~=Gra~ca Gnœefmbŕt ,' uelut „ММ
í.1'. тис: #agi-bemind) eů'alía Нагим: nìßhëctèw, (Напоил???)
apud Отсев попей..1таф рттшт illudfcireerpedígpè
' res linguas prioribm quidem non decente'r {nlug-atmó
termLatinisJ-.adna (Защищающее: ат contra liter,`
neearmen Момента: imc'nnffcenwmaioremwéta
i aF ritatsz
‘ds Hmnourm CARDANI
такт habere debent.lgitur Grœca Latinis multipliciter ad»
nu'f'cere non tantum folemus ‚ at fermé cogimur , cum Grœca
Latinis com aramus -: uelut apud Macrobiü in collarione Но
meri Virgin'qiNam fî Homericarmina uertas,quç nam tune
e'rit comparatio t’ из! fï uolumus omnë бас! audìoris Мат
exprimeremonfententiarn tantumguelut in Arißotelicis auâo
ritatibus excitandis frequenter кашне] fï uocabuli proprie»
газ nullo ы modolatíne explican росе“, uelut {ñaôö Видя
аммиак explicari fatis latine nequeunt . Vel quo'd longa pe
riiglo explicatur,ut apud Cieeronem ¿çpœ-rinml-ifînf dm" wl'
те.) uel fïmilia continet , ut шлак-т, qui uel ob uirtutem uel
"Ша diuulgatus ac cundìi's notus ей ‚ сит in _utranqg partem
accipiatur: llc apud Cicerone (им-шиш . Vel breuitatis caufa,
Ut illud apud eundem pil л Jl'n'w ,pro foto Carmine pi J2 дни а д
«gian-„giu аферой 516.901/ ainavuycme салат iudícaueris antequâ'
utriuf'q; partis rationesaudias , ucl quia Grieco fcribimus , ut
adAtricum pleraqguiel uerecundia: caufa .ut apud Ciceronem
«Zwoñpunuaiœ ( i. curpis идиш.) Ус! hoßndìatis ut агнец eundem
0MM», honeflius enim quam ambitiofus: uel o fcuritatis ut
illud жмём: ратей-щ ‘slung-inv (‚агавами mibi prima: expre
bram-rit.) _uel quia alterius uerba referimus, ut apud Suetonium
in Neronis ui'ta: дней „с ¿vo'ya а} «mailing »wu-n'e- ( J» Mm'
nu Ми: uxor,malrr,p¢œr.)ô{¿illud in _diéätore ud от: n'xvov. (.ist tufa
”И decebat enim mentis conßantiam reddere: licet öl conci'ui
пав cauf'a , ubi uocum collifïo fir quae ad Latinam tranfîre ne;
queat,ut illud Diogenis cumin balneo filtern fpeůaret dixit:
'e'vr' вынутым »î 'wr' EM’ гниет quôd ей ‚ anad tmguenta an
ad aliorum ueflem,gratiam tamenuocum ad Latinam linguä
translata amittunt . Sic etiam in prouerbijs ‚ cum Latina non
Obtineant prouerbt'jlocum , neceflària ell Стаса uox, ut illud
¢§v}o‘vo¢,\_9¢m'srgaç. (-i .turturc [цитат )Nam apud Latinos uiccm
non obtinet adagŕi, ut nec illuduin ‚мы ‚этом .i. nanßnc ТИФ)
quòd nomen propriumuiri fighißoriam'q; Graecam in fe con»
- tineat.
ns Sii-vienna Lin. п. 6?
tineat . Dictiones etiam Gratcac Íïgrace -fcribantur cum nom
dum Latinainuariationtm receperint,melius in contextum о
rationis цените, ut (таят quim apofttophe. öl лагам! qui
штоке: dil'
gifìnum, 'tôt аршинам
öllâïLatinam receperit ищущий potiusquâm
declina'tionem fyllœ
. ln exponen
dis Grads ac Latinis dici-is fine dif'criniine neceflàri'a ей uox
Grœcaìut apud Светит _Rhodoginum frequentiflime legere
licet: пшик autem rei cögruit, Antiquarum leéìionumdpfî in
Шtuto . Sic ô( in Etymologiis nominum ac _uerborû deduâioa
ne,ubi Hdes Graça: uocis ей imploranda; tum peró in his qua:
iam ufus peruerterat, cumq; non paruí momenti fît refti'tuill'e,
Grœcam requirimus leéìionemìut ария! Alciatum uidere licet,
cum falfam Accurfn' de “iuris interpretationem contrahitlis
ceat 8( propria quadam profefïîonemt Budeo in commentae
rñs Отсев linguatßi Grammatica profeiforibuerem И inter
p'retatio dubia. ПС Cx апс1piti uerbo, тебе Grœcam diâionem
apponimus, utlegenti' integrum rei iuçiicium relinquanlr: не:
lurapud Galeni' interpretes tierecundiores fbçâärç 119“. NW
enim ambigua'nolle decemere,efì ineruditi, [ed u_elle также сев
текагб: er o cum tot modis liceat,uifîun neli aliguib'us ~ 'inepte
tamen,pa im licere.Nam in hißoria ut minime giecet , fic non
uidetur fermé neceffâria nec in translatione ubi tubi! ambi'
guum fît quod nos cogattnam _quae _circumambiendo folum
declarari ротик, artem uertenti's deÍîderant non breui'tatem.
In his duobus generibus uix uox Gratta latine „admifcebitur :
exemplo И: Т. Liuíi ô( Saluftii hiftoria , tum Platonis libri Га
tis fîdeliter à Ficino cöuerfî . Q_uorfumenim П fecui` fieri от:
fpecìat Спаса uertendo,Grœca relinquere c' nec igitur са
uerba femper admittenda nec fugiendaicum uerô nulla ей не:
cefiîtas fugienda permíßío pluŕíum linguarum elhquç _minus
' elegantem reddere folet orationë ,ut etiam Cicero reëte iubet.
Q_uanquamilli'infhoc,quòdlinguam Latinam Horidam eñì'ce
recuperer minus fît credendum . nam 8( Latini рикши: Степ
i 3 ca_: en'am
.Je .Hilaire N. Canons!
­ ` tanzen abgnptlaanctlior
cœetiäinc ' ‚. u2 dici dglbeatgwlli
an uam .alterii Cicerone
Г meritatefupeä'iorß! -t
„çredammeciplìnilloratione
l g'çjumïlmm longa
diuer'ia in hoc fenlîile idmihi
uideam, peritadeat..Vert1m.
laudabo влет, щи:
non recipiamßed ad rem hi“от: redeo д «pat nonfi)
_ Iumxcandídaůí pura ôiordinata,ied íîneuitio effe debettabiut
dum autem fuerit li ex innumerabilibus pauta uitia vareceniïet'r
@hermann prafertim cum Ludanus delais euhm fcripferit.:
. v партит enimeßiòlum rerum .capita fununa attingerelgitut
иной; perennis ueldeillulìri re effe debetguel adi'nódum oma
Жадеит:iîgrinium delït,uix ulla diligentiaiìxiflïciegutdiu ‚
litmanere. ' ойб ros illuitres Яше uel таящие belloxum
'ut Romanaemel («висящим Alexandrimdfama Blitumultu»
utAttax'erfis uel Xerlîs ‚ aut quia'fumma rerum МЫ: 02:51:
шт: Brutiô( Саш aduerfus Ацетат ô( s “d
„Qälàńs;.acpompdi.Quanquám Bruti б! aduer's
triumuiros etiam icelerum admiratione magna finta Eme
_ eftcum inter maximë celebrates pubs afina
4Ítîtib_us-longo temporemiro'q; euentu be m geritur, uelut Pe.
loponenfe quod â'Thucydide deiènhitur. _Verum fi onu-niath
‚ uniuerfalis quçdam hiiìoria complet'ìaturmoniniuctmda erit:`
Sed tamen inhis breuitas multa nos prœtermitterecogitaPros
указ fermo lailidium parit : fumma moderatione in his opus:
¿lLCIari apud Latinos habentur Utlius,SalL1ßius ôlTacitus,l
_ apud Стасов Herodotus,Thucydides.8¿ Theo campus. мы;
nus ab atnbitu,euius imitath Sabeliicus, Q_. паша оЬ Alea
щётки in precio eßJîrgo plusratio fcribendi , quámgeiìaa
rum rerum tudo adoperis perpetuitatem facinnö quod
hœc legi digniora , fed quwifl'icilius iurripitmturßßratumt
hoc in omni icribendi genere ueriilimum ‚ ornata magnis ae
десанта: dum lingua manet prafiare: -at lì lingua delienft ,nl
дока i'unt quae artes ас res magnascontinerlt,thâm._ um
Шанс. Ptolemgus infila-lingua репе barbatus ad.
DB SAHUNTIA LIL П. 7|
Б; ' msrraniiitzTheopompusquamuis eleganti'iïîmusinreiñt . Il» l
ечн шчипжын- пцб`=.ак lud nerd quen’ d plunbus folet, an Cicero Linium тщете:
inbißoriaicribmdazßiquamuismagna usci-rio Масштабад
оташт mfemunnińia taiiien'elìgiipar el'iriìir'iiir'udi'ciuinur»u
ces,maxi_`m'a копейка crit-'Linn' ramen orari/emes militares-ma
Cieeroiii's locuplenîo'resquis'in ardoregerendarum к:
rum fapiëter fingat Ciceroiiis-afilnemŕam е Санепдшней eriî
in omni cöpofirionemewerbů pro'hifëoria {негабаритные
ui fuir Aufonidumßl tacirisregiiatiir Amyelis'.
нам iin orarione коша frequemтетенек hñîoriarumeon
geries,quali`s apud Positanmripiarionë' obi'crn-abirrnecramë
срывает тюками ех Насыщает; V'itioia eß'eriamiŕl 7
poerŕsfì adeôfìe freque изnr'caimen
_ obnubi-Iet, ramen' тазе Y'
obfcrira @Cdbßlefagua'lis aprrd ищет ,
Venei'ar anriqur'siïoriride Hnibus Heron _ »
i Grauíshonrqñiiëérosiinqnensproiräguxfî
Porrcïra'mm exempium decerßc ut ihrer eli as bobfçtrïxïè
liquasA biìeiid'unt fplendŕdiores,fic rara' hilforià'aepvr
quan'iui'sffübûbfìfrrraairâmiratem compoiltibni adrift? n
ханов-адепт genere' Papini'us'peeeatavertnn dilucidar ¿ebrea
ERL-1“
uiscarri кишащее-спаек ‘,qriuobi'euralongëmepri'orsuelur _
illild-r А `
Er genusinniiüm .SfraprfGanyńiedís' honores. »
'gemiifiasemìnhilforiasunoreeondit carinineJëddilricidastuf к

@Lf-5
uerà obfeur-a breuitas ingrata' , fï'c'iiiiìrliä proliici'tasŕcuius rd
tenue fit ar штаммы iliudшагаеттереме: ma?
вынесший” Varieaiiarum 'zedïum parrepbilaquearia aura'
в оза-двадц
ta,leüiìieriei',auleafepeximii ris жевании, Demetrium (it
(тамадой—пышны i'u 1r . Cum rota eŕ'ufmodiiïr coma
pofitioìq'erisâtquoanimolegat niiï ilii s t” uamobrë eriä '
й peccandtmieiïer, винная-{шпат minus ей noxia ç ergo
> in omniburrhabenda ей ratio rei',loci,rernporis,
poiïtionisNaszragi'eœôé Lyríeos выпишите tam
_A rum
'i
'n HlsnoNth славян:
tum oßëditdîcut comoedos ac heroici carrnínis auâores . Red
deuda igirur unicuiqg ей ratio omnium . @is uibramem telû ‚дн—

non irrideat longam orationem П recitet,ubi mora periculum


uita iungt'turt' at uides quomodo Virgilius inducat :
Ecquis erit mecum iuuenes,qui primus inhoßemt'
En,ait:ô¿iaculû intorquens emittit in auras. 64 Homerus
лайте" ‚гудим щй'п dïat ¿MMM '
' 1M’ ê'at Щит ¿mi гитар: mxgai ими:
(uli 119 идей: ¿gom ßœÀÃgâv. ­' ‘ ''
(.i. Papuii: ищет «nnutbat capite авт Achilles Неяркий/Ё: in Неба
mn mitten ‚войти tela, N: qui: шиши: gloriam aufmet.)
Ergo cum curreret non poterat носе id Íìgnificare , nec omni#
bus, quin curfum impediret. Сите; i muro iägittis experere
tur, atrociflïmum etiam Ьойет potiuslïbieripi quam ab alio
occidi malebat, quòdgloriœ cupiditas {тат etiam qua Мате
bat uínceret. Nimirumi ítur in tanta arteillud peruulgatum
tria ex equo diHì'cillima re,fulmen è manu louis ‚ öl ab Her»
tule clauam, 81 аЬ Homero carmen auferre: quòd etiam й аи: .
feratur çque diH'ïcillimum eil'e,inuenire. cui carmen illud conf
uenire llït.Eß er o poetarum qui in genere deleâandi fun:
uirtus umma bene ngere. эркерdefcribere: (ed artiiìcum öl
hylloricorum non bene Еда ‚ fed nullo modo важна debet.
Pon-ô oetarum Homerus ¿Eejnceps carmim's magnitudinere
bus ge is.nam Iroianum Пат Grecorumet Barbarorum ‚
Europe 8i Ай: certamen fuit figurarü lepore,inuentione,imí¢
mtionqièntentiarum grauitate doéìrinaJ-iunc imitatur apud
Q
Latinos Virgilius. Verum cum illius gloriam non (e affecutů’
'Ji
will# ‚ intelli eret , песвет (яшма mori'e's cremari mandauit opus,
ut nel ematurnuu'x enim uerilîmñe fuit tefìamentum non irri
(„А t.
7 ' tumforeJaudem Auguiìi mereretur,unde illud eíufdem:
о
L v L
Ergo ne fupremis potu'it uoximprobauerbis
« Tam'diium тапдагеперЬазс‘егго—фй{мяте а
~ Magna'cp doůiloquimorieturmufaMaroniss' . ада
DE SApnN'nA In. п. 73
ttm reliqua qua: in operís V' "Пап! laudatimem al; illo fcríf
bäumNon folum ergo pudice eruari'meruit . fed тают @el
И fuperuixiilet Едет accepit, auůorîtat ' a'b imperatore
maximo confecutus elhcum qua ad пойщ tempora Perf
uenit . Et quanquâm haec fapientiœ роте humana: non natu;
ralis pars lit , imitatione ramen quadam Timanthis laudamclgl­
ей . Nam cum Iphigeniam ut Plinius refert A21d агат Rantern
pinxiflet,ac Стасов filmmo dolore uultmnm'ßem pürieren;
tes: trißillîmum adeò etiam Menelaum Apaltruum , ut ne quien
quäm ad uultus mozrorem -addi poile fperaret: cum Agamem
non pater е‹ ipfe pingendlu»` внёс ‚ quod arte non potuit conlï;
lio eHecit : uultu enim uelans nißidam illius ­ non oculis fed
aßantium menti œíìimándain reliquit . Sic ille artifex 'non ïg¢
nobüis maiora etiam in conieâura quâm qux arte cxprimere
ualeret reliquir: quòd cum artis ars lit nö mulrum à нега Vir
gilius fapientia-receñiíle uiiìls e ,sum tamhonelìa inuentio»
ne 8l fe ab omni accufatione ô( opus â comparatione ишака,
uit. Ell ô( Euripidi ôt-‘Sophoc'liintragicogeneremggnalla;1s?,`
Senecam пот! multum reñ'lg'ixmt, fm-tamnmramvpßlgraämä ` ‚вicm' ‚,
uillïmis lemenïíïs aggreffus, Tuperuíxl't . Exemit ì remporum ,TÍ из, 5 и
iniuria paruirasßŕ abfolutum dicendi genus .Tíbullum,Ca1ul ‚175 Р 4 с, . ‘
lum,Terentium .Propertium, Ańlìophanîrîïàììrïc'ädicendí 7 L . 4 1,6,
mordacita s,rum lepor maximus omamento-iunâus,merito il ‘ n â. Lf.
\ —т`_
lum â temporum calamitate defendemntJnreríere ramen ЧП; f' ”о е ш
dam melio ra deterionbus lematis , fed íngloria eriam „ешь {щ} ‘I VfL/n
czteris fortunarpartes fuas вы uindicat.Nullí ramen in ullo ge ‘ y” '
nere o timi illius uiolentiœ patentmec ultimos diu feruarc ро- 1
_`_ tell z rgo in medíjs ea libertas eli ‚ пат МапйашпХелдшп,
quem ramen Plinius interiturumbreui putaßît, бс quod operi
nocere credebatur,impuritas lingua fermon'isâq; Latini remâ'o
rum calamitate ei proñlitplm bonis fublatis auâoribus au' а
rum quoddam-
atij poemata 8iuideremr.ng_ima
Plini]I Panegyricum(“Шести iniuŕia,quœ`Ho
fußuliil'etiCìm сытые
^ ' ‘ ma
74 HJBRONYMÍÀI CARDANI
uia hate effent.elaborata,rotunda,expolita,nitida,f`ententiof'a¿
uenufìa, merito etiam illœfa adl nos peruenerunt,Ouidium fee
uat auâori'tas , tum maxime` libri cuius titultîs-eft Metamora
phofïs.Affurgit ibi plerüqi oratori fîmilis, ut in Vlyflïs ô( Aia
cis contentione: Hiftoriam eleganter deicn'bit multitudine in
fïgnis Fabellarum continuatione admirandus,ergo liteat illi ira
to ô( dolenti dicere : А ‚ , ' i .

Iam'q; opus exegi,quocl nec louisiramec ignes,


Nec poterit ferrummec edax abolere uetuflas.
Cum uoletilla (Бездна пйпШ corporis hui'us u ~
[из habet ,ineerti fpacium mihi finiat гид.
Parte tamenmeliore mei,f`uper alta perenni's
Altra ferar,nomcn'q; erit indelebile nofhum.
.8_ua'q; patet domitis Romana potentia tetris,
re legar populi,рей; omnia fecula fama,
Si quid habent ueri uatum praefagiaiuiuam . _
А Едет prçuidetßnimi immortalitatë teflanrrdmperiíî cum lin. ‚
ECR quam fapientergloria: dignitatërexplicatgoperís diuttrrtií

гпа linguä cum operis uita также: huius paruitatem often­


dit-Sed nec Horatius in fïmili genere десерт: ей ,dl'lmdl'xl'tíI
,Non ufïtatanec tenui ferar ' '
enna biformis per _liquidum œthera
.Vates„neq3 in terris morabor
_ ngius: inuidi'a'q; maior
Vrbeis relinquam ‚ поп egopauperum
Sanguis parentum,non ego,quem uocas
Dilec'te Mœcenas obibo:
.- Nec fligya cohibebor unda.
Et alibi clarius eriä repetit dicens :
Exegi monimentum zere perennius,
Regalifq; fïtu pyramidum altius,
(Дик! поп imber edax, non Aqui'lo impotens
Poflîtidiru'ete, aut innumerabth .­
' ' Anno
ne SAPIENTIA Lin; ti.. Yvi'.
f Аппетит (ел-{езда ñxga temporuma
‹. Non omnis томат: multa'q; pars mei
l Vitabit Libitinam: ufq; ego poffera
Crefcam laude rccens,dum capitolium
~ ,Scandet cum tacita uirgine ponti'fex .
Sed' Ёщпазщшсщт fixam famam prœdicat ШК,
' гидра: Шиш -
днищ/ед: u" т Amira»
ámev ige enneigés-tu vot'mt
16v zi'rt )Gipiuot-ô'pâgoe'ìm'rìt КМ
’mßleäŕwv verpth spat-:â: ¿pámge
fr'ŕaìvtpßt ’et тред: оЁМс
¿In туфе'ео мест wñâlutvot. ^
(.i. Сени: bymnoruni tbefaurus in aurea Apollìni: тира munitut с]! . щг’
non bybernux imbrr dc сотри/Ею illatusferur спусти пиЫдиеЬттт трап
tis, пи]; uentus in angulo: mari: uiolenta inundatione duce! ucrbcrans. . _
En uides Horatium imitari Pindarum, ut ex' uerbo ferme` :'
guanqua'm (стат illum'potius Alcaeum imitatum ‚(ЧЁМ Pim
_ arus _non fît imirabilis . Sed fît fublimis ac diuinus indarut
Vquantum'uisänon haber-ramen tota Gracia nec cum Alexana
.dri propagatione unum Horatium.Non negarim illü ô( prio»
rem гите ас religiofïorem . At nunc illis fuus Pindarus relirv
quatur , nobis Horatius Га tis erit . Ad rem reuertamur ‚ uides
poetis non folum Lyric-is,f`ed etiam Qin'dio licuífle Те! fos lau-'
dareJquod ut poetis quibus omnia licent,furore'q; ut lato ait
aglmtur , noninconuenit ,_caeteris тигре quidem nifì- praticri»
.pris legibus in oratione erit : In (géo genere Cicero adeó pecca
uit`,ut ad Faßidium ô( legentium »tune audientium решался
_rit,Vnde de feipfo ut fcribere тебе dichillimü,;fîc appofitelarl
dabilifIimum.In qua caufa ut in reliquis etiam hifìoriœ partis
. Ьиз‚СгГаг reliquos omnes antecellit,f`uam f`cribens hiftoriam,
pure,ornate,candide,clare,nec diffufe nec breuiter : ­ut quantîr~ l
мы: imperatores. caeteros , ytantum in hiftoria fcri'ptoresreli»
. k` 2. ‚ quos
‚7‘ Нтвконтмт сигналы:
quos antecefierit.Forl`itan quis quxrat,quae ratioi'crihenâAma
gis arrideat.’ Газ. Чижу Ею reddenda temporißmplices magis
deleäat fabula, пайков hyftoria, оЬ id antiquo tempore от
nia Hgmentis obuoluebantur : nullus hilloria: locus :eœpit'qg
amari i`criptura ob Fabulamßl poelïmtnunc contra fabula puc
ros folos (Меджлис; ea caufa ch , cur antiqua omnia Fabula;
rum inuolucris plena lintznec de illis quicquam terti'habere fas
Набей ut ad Ogidium reuertarI fateor plurima perñffe eiufdë
auëìoris, ed non eadem tamen cura. Periit etiam elaboratatra
goedia . fed foriïtan adeô placuit paucis ‚ ut ob difiicultatem
пб placeret pluribus,uel quia folitaria,ideò periit . Nam 66 par
uitas immoderata cötemptumßi ex hoc parir. interniubnem .
Magnime ad conferuationem
Íicillima . Mediocn'tas igitur ut optima, ad rucanarationemdifß
8( in alijs'ca praponatur .
Verum qui ô( breuitatem reparationis caufa , mediocritatem
deleâationismagnitudinem auäoritatis contemplatione qu;
Ниши,libros inminutas тщете partes : quod enus compw
litiotlis-in-Platone,Aril`i‘otele, Theophraiìo fpeäare Ii'cet д-Е:
quanqtům multa feruata lint: multa tamen perierunt {папа—
buspoiìremis , quôd magnitudo exceilïilet.Moderatr`o
ín Platone omnia illius- opera integra adatatem _noůram pro
dtrxit.N'ocet autem multitudo librorum, non folum ob 'magiń
tudinem in r arando,f`ed pleruncp in deterioribus minuit atta
атлет . « t iure quis credat hominem ôi multa ô( optima
fCriplîiTe : ergo ut librorum multitudo auéìoritatem auget fcŕi
bentlße dfçriptt'stlliusminuit: prafertim cum non eodem Pty
ìo omnia-exarantur . Artiü igitur prœelarillimi icriptores funi:
Plato ‚ АттогеЬз‘д Euclides , Archimedes,Vitruuius~,Ptolea
meeus,HippocrateSGalenus,Diofcorides,Cicero, ишак-а
mts,Theophraftus:quidîartium partes ieripierunt,ut- 'eroit
de Í'pixitalibus inßmmentis, Athenœus de machinisErgoŕllo
Iâ qui artes perfeeerun't fumma laus eritaArilioteles de anima
Huls opus (трагедиям: talentis ob impenfam ab Штат
‘__-‘_fm'" d ГО
ma зимами In. п. 'n i
’dro ac'ceptisgea ей йттта quadringenrorû odio inra mille со í ¿_ '_ ,î `
ronarori'rmeq; ergo ullus alius huic operi uelii'icluiïriamel'pe- ,m )ÚM `
сита , uel philofophiac rarionibus, uel magnitudine im ern rw h . ‘
gis fuilì'cere oteratzuerü hi libri nö omnes extant.Exp euir 64 Í L! ¿Y
omnë diale ica: parte, ôríńphiloiòphiä ad apicë deduxir .Horií " е "".mt' _
igitur trium palmam А ' oreli certain relinquamus . Theo» î“, w l
hraiìolaus-eompoiitionis
de plantis, Diofcoridi nö niiî ut ad medicina ufui{нив
funi! 5;?,“ ‘5
’_ ‘ (1:"’д .s дz
iEumma ent,Hippocrarî¿medicinam
шеек magrian rre eîfe'citfduo ramen illius maxima capi [ь‘щ‘ ° 1 '
штате.“ um со 'tionem Galeno fermé inra¢ »fi ~ 5 7 '
da «Невады; ille aded perfe e tradidi't'íïir'c'rññlïîpfòprimń м’, ‘Int о w( с
iîiccedentirmi in cunůis añis prioribus aliquidaddere,in his ta
men nemo que: ilieinuenerit „(саг-рощей; affequi .Proline
maus Afirologr'am perfeci't,gl Geographiœ omnia rudimem
гамаки quod ad eognitionemlocorum ôí nominum artíner,
cuni alterum remporis d-iunirni'rate in petuo iît argumëto,
reliquu'm in uariatione non potui't per cere. lnueni'r бс in muy
ficisparriei'patŕonem ab _artificibus uocatam, rem quail pent"
tus in initrumëtis ac rmeibus neceiTariam, Plato moralem т
didit difdplinam: Architeâuram Virruuius: Euclides бесит
татя“?! ад quinq; corporum ac iîgurarum rationaliü com
fh'turionem ôt menfuram attiner.Archimedes quae ex uariabi's
li'corporum aut areai'um confiar ratione: ille prior ô( ufui apa
rior ac ordinarior: hic filblimior ô( admirabilior : игекф tame
in fuo genere Optimus 8С cerrifIimus artifex . Q_uinrilianus ôï
Cicero Rhetoricä. Hat omnes i'cienrie inuenrœ funt aut ad fum
mum apicem perduërçaxel ad omnem ialtem ufus commodita
tem.Porrò alia: funt nondum perfec'ìç, fed quibus multum de#
iït,uelut Arithmetica: quam nos perlïcere uolurnus. Акф in his
eriam uotum laudabile ей: an fecerimus aliorum ей iudicare .
Nofìra enim nimio plus quâm debent piacere folenr.Proxima -
[aus ей eo'rum,qui primis innituntur. funt autem horum gene
ra rri'a,uel enim exponuiir,uelreddunt,aur'conrradicunt:iirìde
' k 3 о:
l
„78 . Hilariost CARDANI
_Homeromaiìix ucl Virgilíomaftix . ей em'm in admiratione
reële uirum inclytum óppugnare z (ed ut hoc pulcherrimum ,
fic ё дшстГо ineptiflimum non ailequi quod uelis . Sic Scotus
Thomâ'oppugnat , Gcçhanus ambos. neq; ulla in doc'ìrina сб
Ítradicendi йпдшт а pertius, quàm ubi cötradicere minime de
сете рт1тат.Аттатсп 8L' Grammariculi fibi inuicem contradi¢
cunt,ô¿ medici­omnibus,ali)l
leiano,Valla aliquando, Auicenna Galeno
huic.Verum , Diomedesdifcia
ой Theologos Prin

Puli magiflrum imitanmr,Nempe Ari oteles Platoni,Themi


Rius Alexandroultrifep Auerrocs:lïc _colleëìorum liber auöìoß
ritatem ab enormitate fumpfit: igitur comradicere celebri аш
¿lori non (ecus quâm qui magnas res demolilmtur шашка;
tem prçbetßic P_aufaniae quod Philippum Macedonia: regem,
Olgiato Hieronymo,quo`d Galeazium Sfortiam occiderit glo
riœ tribuitur: alij tyrannides fubuertere.Sed haec humana. forfl>
tan funt,uerum qualiacunq; (im inferius quann'x conatus poi?
lit docebimus
­primis ,nunc hos folum
uirisl aduerfantur. attingeree `ar
Dißì'cillimum ей , qui
autem benerede ma;
{cribem
u' bene contrádicere, qui uerò magni funt,nilu'l Íîne rationeaf» —
firmare folent.(luamobrem pauci ualde contradicendo й ciro
ça auâoris fententiam non uerfentur , gloriam самшит funt:
at exponendo non pauci : пат Рт0|отзшз ее Euclides Tbeœ`
nem fecum trahunt, Archimedes Eufl'ocium, Arifìoteles The;
milìium,Alexandrum, Ammonium , loannem cognomento
Grammaticumßim licium,Auer.roem, plurefq; alios.Virgi
lius fuum Seruium , â Homerus Dydimum , nec Galenus еа
gloriœ parte carere lxoluit,l­lippocratis omnia. qua: effenr ge»
нита орета ех onens , oppugnauit öl Етаййташт temp0»
ribus fuis famo um , ut Ptolemœus in, Geographía Marinum.
Q_uiclgm etiam fciemias ipfas amoliri temabät ‚ uelut Ioannes
Mirandula Айт01о
ŕ àrtes.Tanta iam , ôénebulo
ей fixe 1tis,ut quidam
etiam infanda uniuerfas
8( inacccflä bonas
dicereet
{uperare тащит: quidamtutius aduerfus deplorates йтьв
‘ ' unt,
\..
п-вуздвхвытм Lin. п. i 79
r bunt,uelut'Plinius~q1|ic6tra.~magiâ , 'Auerroes qui tötra eccen
“Кошек uocatos e icyclos , Si Phillllius ni contra diuinat04
_ riasartes omnes ¿race inuec'ìus eft,nâ rabice fcriplït Auer
roes , latine Plinius; ergo etiá' aduerfus Lamias fcribere licuit».
Sed tanto admirabilius infulfe ramen qui de eis fcripferunt, fed
l uicit admirado ftulticiam . Non igítur quae l'cribas tantum ref
fert,quantum quomodo :cum uera hilloria ôiutilirasfalfaôë
ueris Íïmillima imitatio quae eilenon poilîmt,~ admiratio tueag
tur ô( in precium ducat . Illud fanë ladmiratione non mediocri
PR'ÉSE Àclignum , eos qui cum legibus exorti func mmtimam­ gloriam
eriam И mediocriter fcripferint confecutos: contra qui cum lin
gua etiam generofe excidiñ'e , cum ramen confideranti hoc no
obfcuram habeat caufam . nam lex ex fummo-quodam cona
Tia-:F tu oritur,diilïpanrr’q; tempore. Contra lingua exorirur fenfïm'
швей}; temporis incrementozillis igitur aué'toritas maxima,`
minima uerò his.Sed qui reddunt llinguam lingua commuting
e
Tw:
Irin*
‘н`с›ч quales nunc habemus Argiropilum,Trapezuntium, Gazam,
Leonicenum,Ba{T`arionem,Morum, Amalìeum, Comarium»
Andernacum,Linacrum, Copum,Alciatum, Bellifarium, Fri
chardum,Syluanium,Rotam,Felicianum , Demetrium , Эге-э
phanum nigrum-,Montanum.Sed omnesErafmus quadä foelil
citate uincit potius quâm artemecLinacro Alciato'q; ас Poli
tiano fua deeß auâoritas f quid motor Íïngulos ne commemo
rabo , aut lingulorum exponam labores , aut in odiofam illos
comparationem adducam iàtis explicaffe pro exemplo plurcs
qui uertendo auëìores , gloriam МЫ ­ eompararunt . Primus
чп—

cette in hoc genere , ut бк Optimus, Cicero fuit,qui Demoilhe»


nis 8i Ael'chini orariones contrarias uertit , бс ХепорЬопйзг
de tuenda re familiari libros,quae omnia ob -paruitatem interie
mntProximus llli Boetius,qui uniucrfa quae tunc AriRotelis
uolumina extabant conuettit. Campanas etiam non è Graco
fed ex Arabico Euclidem cum ad nos traduxiil'et,etiam expoß
tionis laudem allèqui uoluit.antuor igitur cum fînt cgpíta li;
» rorum
в. Нпвкоытмх елками
Ьюшт condendonunmeceflïras,utilitas,deleâatio , admira#
do quœ deleétati'onis pars eleeceflitas artibus 8( partibus ar
'tft-1m debetur: бс nunc artes uaedam etiam ex toto fermé defi»
ciunt,uelut Mufîca,cuius cii uit rnamwnoru'gov genera, Dia»
tonicum,Chromaticum, ö( Enarmonicû: Diatonicum tantü
fuperefLOpticam Bacchus quidam docuit,uerumô¿ illius non
рама pars remanfit íntaéìa, Мина etiam philoi'ophix partes
defimtuxelut de lapidibus,de metallicis,ac alia multa: Ergo nö
res ipfç fed inuentores defïciunt. Vtilitas uerò expofîtoribus 8l
his qui' uertunt accomodatur. Deleötatio fabulis,poetis , ama-n
toríjsq; narrarionibus inef`t.Admiratio cöparationibus б: con
traria fenti'enti'bus . Hifton'a urili'tatem Si uoluptatem Бесит
ать, quandoq; etiam admirationem :ut ей hœc (впиши
hsblimiorJîc fi temperata non fît,h`dem que 'floriae neruus eli
ab-illa aufert . Q_uamobrem Saluflius В: СгеГагquantumpoff
Ют prodigia uirantmec rami abflinuit Cœfar prœfenti potins
utilitati quam hifìoriaa fynceritati confulens.Cum enim каши;
fouillet caufàm fcilicet tyrannidem,~1ïnxit агонии Faâtunnoń
(umn, oftentis acfprodigŕis uiâoriae fuse additis. .Veri-mn Т. ‘Li
uius quœcunq;ñdem lhiltoriae labefaétare poliert, non[ohm
aliorum relatione feiert , uerum etiam yaddita'his‘fententia fua
damnatPorrô in utilitati-s 8i neceflitatis genere uidammuls
ta fîmulconfcriplenmtuxelut Plinius auuneulus , aphael Vo
laterranus, Aulus Gellius, Cœliuszhodoginus, Alexander ab
Alexandro, Alciatus, Erafmus qui' unam-in multis rationem
inueni't: fîc Suidas, Атташе, Iulius Pollux. Alti utilitati f`olum
feruierunt interpretantes nomina , uelut Ambrofius Calepi a
пищей Hefîchius. Omnes aut'e' qui milita de multis -fcripferün
nec unumin his ordinem,non unum dícendigenus f`eruauere,
f'ed quafî agglomerata coniunxerunt,uelut Plinius et Eraimus
multorum ledione adiuti' f`unt . Prodefìenim quamplurimum
haec folertia his,qui non rotundû opus abioluere'curant: at Ara’
itotelem 8C vPlatonem Qt fîde pluribusfcribant , facile eftiniellí
' gere
DE SAPisu'rrA Lin. in.' si»
gere fila non aliena мразь.In his Чтение;lingu'á retinent,Y "
8( rotunda Гипс ас expolita,perennia etiä erunt,breuis aeui que
сапер ГЦССеПЪтет reperire poterunt . Horum autem uelut ô(
illorum qui diuerfa uolumina condidertin'mon unum genus e;
loquii , fed pro materia diuerfum епъ conuenit 9 quôd maxime"
Ciceronem
mus. ipfîlm
Ncq; enim loquendi'
Epißolœ nobis auéìorem
ô( Orationes obfertxafie
ac Rhetorica ars nidi;
eodë*l
{ìle fcriptç f'unt,quinetiam 8l orationum ôë epífìolarum inter
fe diuerfa admodum ratio dicendi ей z Sed tamen in omnibus
» fummauirtus eft,ut liber uitio careat д Quamobrem Ifocrati's
orationem de Helene laudibus nemo rite probauerit,uel iufte',
non folum ob proœmíi longitudinë,fed quòd fabulola ueris ad
mifcet. In Encomio tum praefertim cum locuplex нега laudis
materia nunquam нише: defutura . Ащ; ut in hoc genere uftu’
peranda,fïc fummam artem ampleâií,cum ultra omnern lau:
dationis cumulum, quo fatisfecifïe encomio potuit,longe` plu?
ra in expeâatione quam dixerit relinquat. Ergo eadem res lau
de 8( uiruperatione digna erit ‚ 8f cum omnibus temporibus
{шт dicendi genus conueniat etiam in eadem materia: medio
¿tiras
timíî ramen
uenq; in такНашим:
imiteris. fenianda eltVt autem bene мэтр
refert Halicarnafeus Diony»l
fïus, huc didem oéties Degoßbmes refcripfïr , ac totum рев
në memoria drancin fínt-qui ferant fœpiusß( ab auctore conf’
fcriptam eam hißoriam ut par effet in Thue dide laudis сапа,
quae in Demofìbene exem li' acTefìimonii. abularjtpgm
ac ludendi quan uam Ae opo quidam tribuant ,Lucianus ta; ­
men humanos а ¿tus tam lepideludit,ut illumipuerisnoïi liol
minibus qui aetatem perfectam Íînt confecuti' pratpofïtum crea'
dam.Q_uis enim uel totum Aefopum uni Lapŕtharû conuiuio
audeat comparare t’ cum etiam in dicendi' ratione pluri'mum
interfït,Nimirum igitur б: Luciani dial os tam diu feruaros,­~
quem Apuleiu's longa fabella imitatus .In krijs uerò narrar
tioni'bus auéìoritasfcn'ptoris-lï addenda in-libro Четкие пешая
3 '­„_,J пиит
8.2i ‘H.1`ERO`N._CÃRDÁNI
mium uli: uilue'rit,ut apud nos C'ato) ô( tamë etiam fi parce 8lA
cum quadam tierecundia inducaturmon indecens ей. Et fi ex
n Graco poeta Íït,carmina ipfa uel grace fcrmenda funt uel lv
tineJndecens enim ей audire poetam non numerofa oratione
loquentemHiftoria ueró fabulofa ,pirater id quòd admiranda
@Elmira etiam praebet deleâationë, uelut Philolirati de Thia;
nei uita: бё in hoc generemulti materna lingua fcripferüt.Quí­
`dam hilìoriam fabulofam condiderant, ueris ac fallîs lïmul miv
xffssllt Athençus alíi'qg plures:ergo mon tantum refert quid [cri
bas s quantü quomodo ‚ Vndefi orbis incogniti hiiìoriam,quç
per fe iucundiílima ей , fed ì multis fatis inepte , quis in unuml
ornate redigeret.aeternam fibi Батат comparare poilet. Cum
Strabo totiens mutilatus,ac adeò fabulofus nö leuiter placeat.
Se'clÍ hoc tame regis auxilium delïderaret. Vtilitas rei й cum йу
lo coniunöìa Íït,librum tuetur. Cbmmobrem Varronís Colu
mellç'q; ac Catonis de re rultica libri l'eruati funi , Ö( Celli' de
Medicina uiâus ä Colurnella-~ œquali (uo in re rulh'ca nö также
Íît. Optime dieere in numerofo pede etiam non (стаю eandoa
те lingue feniauit quenalem, b_r_e_uitas Perrin?l.1__13._agiliriëß dus
Cornuti,qui in illum expofitionë ictipfît,auctoritas. Мagilìtû'
mim difcipuli fcripta exponere,nec plane` intelligere ‚ admira,­
tione non parua dignum uidetur.Q_uamobrem ô( illud ас! lauf
dem eius celebranlr z _ ’ ‘
Sœpius in libro memoratur Perlïus uno, . ~
(Дудки leuis in tota Marlïtts Amazonide. -
In comparationibus cum nihil йt uoluptuofiusmaxima ей di
ligentia adhibenda,ut loca fimillima (ibi inuicem refpondeät «
li quis Ciceronem Demoftheni , aut Ariftoteli Platonë
comparauen't f.' Leëìitatur Trapezuntius cum -puram redo а
leat bilem noncomparationem , 8( Beilarionis congeries has
b_et fui ßudiofos.Qyidlï quis apteillorum i'cripta P-latonis (ci
licet 5i Ariftotelis contuliilètf' ergo lìnon indufìria delït 861215
bor,modus non deeit ad [трещат fcriptis gloriam ахинеи: я
. ‚ „ ‚ ‚ дат,
_ î _
он звртвытц.;шв. ii; " _ fe,
\_. -_ —`.\
ип
п_›ч
dam,i'ed ramen Horatiani illius prœcep'ti теток cris, ur quod'
ситу iïr nonum prematur in annum, non folum quòd tempore
re eruditiores euadimusfcd multa quie ob animi impetum noa
_bis placent,aliis non placitura,deferuefcenre animi iîlroreci'í
non placeant in melius murantur . Тат diu igitur ' сит in fera
mone де сопйкиепдкз libris manierimus peccaffe nobis uidere
mur,multa paucis icribentesuiifl eodem confïlio arte'q; docui-ff
femus etiam,quinam libri lecîione cligni iïnr , quos'q; maxime
eorum feligere,ut ciro-proficiamus decear д Nam uelut Ciceroï
fuum liabuir feni r Terentium fecum:fic unum quenq; opor;
~ter qui ciro uelir pro cere , non "iölumpptimurii in ea arte БЫ
рггеропекещекит 86 ui oprime etiam artem rradiderir, окна
te fcilicer 86 ordinate: rgo multi's Пс multa fcripiîffe uidemur».
Неф uerò hace tannini placebunt,qua: ad diururnitatem ipe;
âant,quim quae ad bene ъииете,агф. ideó etiam longiora qui
par iïr mißimabmtur.@oniam bonurri 86 malum fentimus,
diu eiIè non fenrimus,fed in ampla fpe collocamus: ob lioc , ей
поп minus diu трёт— bene effe optent homines, bene ramen ив
деке omni indi i
ria uerimt,diuuiuere negligůr. Pari ratione
86 Ьопат animi in irutionem paruifacimus , quód quilibet
86 ui'rrute animi 86 prudenria abundare fe putat . Corporis 86
fortuna: bonis nö ita: i-iam nos ipfos puramus animum,cartera
extra nos effe,quare fit ur nulli minus quâm .mores 86 animum
nofrrum inlîruenti,quôd abatate puerili initium haber,- equa:
aures exhibere foleamus:ô¿ й qua nobis uiria iniîmrgadeò obdu
ruit in h_oc humana mens , ut caetera uidem omnia , haec folta~
tantum pro uitijs nonducamus [паев t,ut utili'orem iniliturr'o
nem , etiam illtinim>fentenria5hoc errore decepti relinquamnä'
tanquam inurileni,alias ampleéramu-r. Verum nos non homie
num faliam exiitimarionein , kduriles omnes partes , quae ad
_ bene uiuendum conducunt,poirquám quomodo quis diu uiuœy
vfeÁ queat plene docuimtls,aggrediemur ,Ergo naturalis fapien
tix infritutruin quod adbeatam perrinetuitam,animi uirtutes,
_ g l a bonan'u
2:4 нива-оптик слепцы:
Ьопат иа1ешдтет5тсе8тйасет feniuum,­ confcien'tiä reää:
Ul'tërhoneûatem 8C amorem,quem amicitiä nuncupamus ams
Pkůinanyinq; enim fcopi elle Метит illius quinaturali f1
‘premia praeditus ей ‚ animum eruditione ôí uirtute excolert,
Acorporis uires {также соттода ртайате‚ретй›пге deco.
тет tueri, honeßatem lïc in шпата operationibus растет—тем:
nihil iure reprehendi queat . Iam igitur cum legem nobis ртам
Exerimus ,non dedignabor illud Catonicum in medium айетп
1€»Legem quìm tu ip_fe tuleris feruato. Docuimus enim сбро:
iïtionem omnem ordinatam , completam,emendatam,diluci¢
dam arq; ornatam ейе debere ». Qlamobrem omnia Íi Вт
feruanda ,ab initio anim-iuirtt'xtes ac рой iplas erudirio expli
сапда, clemum reliqua fuis locis . Ат uerò ille uerœ uirtuti in
'cumbit qui çaret~uitio.Nanq; ut Horatius__dicit : `
Virtuseůuitium
>Stultitiat camille. iilgereßí
_ fapient'ia y fumma
Нефрит llate pater hoc praeceptum,quod ì plerifq; contemni
tur: etenim iiimma laus uirtutis ей uitio carere , ut omnem fer
m'ê uirtutis laude affequatur qui non peccat . Porro' ex uitijs
AAcum omnia fermé beatam uitam impediät, crudelitas, ira, am
.bitio,& inexplicabiles uertigines inducant : tria ramen princi
paliter, ac per le beata: uitx obfìant,timor,inuidia, ô( анаша:
nempe cum _beata uita fecurítate , -lçritia , 8l commodis rerum
:confLatm'mor ieeuritatemdnuidialœtitiam z auaritia commo
da auferthitur have tria omnino direële cum beata uita perpe
tuum bellum gerunt.Nanq; timidus mifero : inuidus тезис: t
апатия pauperi gquiparädus ей . Paria enim flint feu talis quis
fit,aut talem fe тактичны enim refert ad infoelicítatë dam
»natus ne (is,an quod damnatum te putes s’ nonlquidem ad Гит
­ rum tempusgfed ad pracfens tannun ratione habita: Ergo ínfœ
lix;nónvf`ecus timidus пат mifer : 8K auarusìquâm pauper : 8l
' inuidusìquâm çrumno us. Vnumquodq; ígirurhorum diligen
_ m explicabitur,iï prius docuero ‚ 1юттёad tn'a тратта,
- а e:
т {на Summits ив. п. и
fad i'eipfum , ad domum , 8f ad ciuitatem ac eíus partes ¿Vnde
.tres moralis _inl'titutionis differentiatßthica,Qeconomica,Po
паса: uirtutes igítur ас eruditio ad hominem iípfum pertinent»
Vnde ipfum etiam nihil magis lardit , quâm l uel inuidus llt
uel timidus uel анаша. LAt uerò exercitatio uirtuturn reliquas
moralis hilol'ophiœ partes complet,ô¿ in his prœcipua ell: рт
dentia: опа uerò corporis ad ipfum etiam hominem tantum
fpeůant, Gmiliterôé Гоните .Verum quœ fortunœ,cum in his
amici ac lilií 84 aHì'nes ô( uxor contineantur: etiam песет mo» ‚
ralis philofophiœ parnbus , œconomica: lfcñicet , бё politica
inferuiunt. lgitur utà timore exordiar , qui magis naturalis;
ей ‚ quem etiam fuprà uitœ longitudini obeflê docuimUS э
quòd id quod in timore actatis ducitur ,non pro uita habenn
dum Ílt , nihil magis homini nocet quâm итог: timidus ením
ad omnia inutilis ell . Vnde reële yfïnxerunt antiqui quen s
dam,qui Herculem formidabat , cum e` fpecu in quoiob timo»
rem fe abdiderat , Шиш сопГрехЩес in lapidem conuerfum,
quòd lapis ad omnia opera ut ote inanimatus llt inutilistolìîá
dit autem uehementiam a us timor, quod lï magnus fît ra
pentinam mortem poflïtrinducere. Cor falit in illo etiam fi men
diocris fuerit,tremunt membra,pallet corpusmutat lin 121,86
lì diu perfeuerauerit exedit carnes, mentem'q; deficit . ifm’.
non aliud tormentígenus quazrendum eil , fi timore qui piam
laborer . nec fapiens igirur aut fœlix епъ potelì homo in tanta
animi perturbatione.quinimo carere animo `timidi â ugenbus
crediti ilmt,atq;ideò»exanimari2r timore dixerüt , quali timi
dis ipfîs animus aElit: quonani pa o igitur П animum nonha
beant,conlïlium,aut prudentiam,autuoluntatem retinebuntt’
reële' igitur арий Eñnium dixit ille:
Tum parlor fapientiä Omnem mihi ex animo expeâzorat .
-Vide qualis afleóìus Íït timor, qui4crepitare ycogít dentes, quôd
folum morbo Ixtali conuullïs ferrné:accidit.atcp ut pueros рт
teream, quilaus lïmptoma hoc obuermes familiare ell, сшей;
.m . l 3 от
8'6‘ Нгвко'ытмт CARDIN!
omnibus perniciofîflimum fïgnum fempet eff: et fï tantum`
mam corpus'q; noftrum timor conturbat, quis timidus foelix
elle poteftf'ucrum timidus dicitur , qui non metuenda metuit .'
Non Гит autem metuëda neceffariamec leuia ,nec rara. More
'tem igitur,uel exilium,uel fulmen non timebimus,reliqttorum
'etiam quae breuifli'ma f`unt nullus timor torquere nos debet:
grauia паев imminentia diuiurnacpßc quae uitari poffunt,deß.
dinan' magis ac cauere cöuenit magis quâm timere: fiquidem
lapiens Deum imitari debet,ille enim nunquam cum iraf`catur
­aut mifereatur,indulget tamen ut milertus ,punit ut iratusßic
fapiens cum timore non torqueatur,non minorem tamen pros
u`identiam in periculis offender, quâm timidus ubi res ipfa hoc
expoftuletßimilis etiam ratio ell in (ре: nanq; ut maloruin ex /
lpeótatio timor, Пс bonorä Грез utrunq; torquetzquoniä fola fè
curitas homini Гаpienti ad {oelicitatem congruit. Porrò f`ecuii¢
tas dicitur, cum uel non fperamus , nec timemus, uel folum ea _
fperamus,i'n quibus falli etiam fï contingat agnofccre errorem
non licet:uelut fî quis à morte fïbi proponat perpetuam Штат;
aut gloriam, aut in uita ipfamdiuturnitatem: quamobremfa» а
pientiffime inflituta Грез œterni- pramij,quam nemo poflit соя
argueremam cum perennis fît anima ut docuimus,ac omnino
fempiterna,quid refert fiin fpemetiam optimam illam in uita
alas. quamobrem reële Cicero inquit : поп poffe coarguí qui
animos dicunt immortales,Nam fî morianturmemoelt qui'ar
guat,nec qui reprehendatur ai morte: (î filperfïnt nec ramen lon
quítur, quod nos in libro de anima humana docuimus, ex om
nium philof'ophorum aclegum confenfu , nec quiiquam кейс
dicentem coarguet: Ergo ani'mum afh'rmare immortale, non
folum pium
norum ô( rudens
caufaßped eft,f`ed
iam de irreprehenfïbilezac
his fatis multorü bos
cum de inuidia dicendum fît»
quae ut minus timore beatitatem также latius undequaq; pa
tet, cum longe plures Íïnt , qui inuideant alienis bonis quin;A
quiin тещ шпат : illud tamen in omnibus femper uitńs ad»
f­ испеку.
nfs Siprßn'rm LIB. it. syv
uertendum,eos qui intei- ­utruncg extremum uiuunt jomnium
die miferrimos, uelut qui inter metum ,Etfpemßdium бё arno
“штат 8( inuidia odium quoddam ей , auaritiä ö( rodigaj
litatem ac cetera eitif'modizfed ramen timor qui cum pe eft,no
ulla realia minus hominem conturbare foletA, uerum ut dixi»,
mus hoc in omni animi' rturbatione accidit : cum contraria'.
Umulillum diftrahunt. ie enim triplex uexatio ei' fitduplex,i
duplici uitio, tertia à contrarierare . Quamobrem cum uitiorït
. medium uirtus fît,nullius extremorum hoc medium particepsit
ей, fed cum utrunq; ad animi perturbationem ренте?“ › lPra..
uirtus ad indolentiam referturzergo liberalis nec prodigus‚пей
auarus ulla ex pa rte ей,пес fortis timidus,aut temerarius i alli,
ex illis conftat:quinimo й rec'te cernas hoc medium ab utro J
extremo plus dilIerreuidetur ,quslm ab altero illorum reliqu
Sed ut ad inuidiam reuertar, omne peccatum excufationem fe
cum haber, aut uolllptatein,fola inuidia utro carer. Cìllíd
enim ftultius excogítari potelt,qua`m ut homo äonte feip um
*.llœrore ex alienis bonis conficiat c’ non'nei'llud plane` tibi oca
currit, diuerfa te uelle fïmul ac facere inuidendoznam cum inui
deas quem tibi iniei'iorem cupis ‚ inuidia fuperiorem teftaris,
neq; enim deterioribus inuidemus,atq; ideò recìe ä fapientedi
¿tum , paruulum occidit inuidia . Qua parte enim l'uperiores
fumus non inuidemus :. Ergo gloriam adiungimus illi , quam
perditum iam uolumus.Cum uerô praeter id quôd contabefCl't
homo liuore ac dif'crutiatur,e_tiam in manifefta pericula dedus
catur ,uel dû alienis bonis occurrere properat,uel alios in mi2!5
la protudere,necefI`e ей inuidiam ftulticiat efI'e partem . Tum
ë-äí'ïe. _§‘§

за?
*a ­uerò illud accedit,quôd й ille refciuerit te inuidere,iam8¿ iureA
quä uoluptatem illi de tuo cruciatu afferes ‚ unde poeta lepide:
1 Rumpatur quifquis rumpiturinuidia.
quafï dicat,non ego maiorem delecïationem habere решить
quam ut inimicus meus tam fœuo dilìrutietur modo . (дат;
obrem f`cite illudeti'am: _ . . L.
`
' j ' " ' дань
ss~­\ 'Hinnourni CitanAnr
~
Inuidia Siculi non inuenere tyranní.
Maíus tormentum. ' ‘ ' '"
пат рггсег id,quòd maxime dii'cmtiçtmullum lïnemuelut res'
liqua uitia inuenit.fra eñ'i deferuefcit,gu­la fatiatur,libido frana
gitur,ut etiam odiffe quod amas ,uel ob­ facilitatem,uel ob (atie
tatem,uel ob aetatem, uel ob aliam cilram inciplas: fatiatur cru
delitas,odium,auaricia habet modum aliquem, inuidia nun@
quielcit,cumgfemper aliquem elle necelle lìt , imo plures quite'
ipfo uel aetate ueldiuitiis uel forma aut uirtute lînt 'beatiores,"
сите; in tam multiplici bonor'um genere,tum horü tum alio-~
Шт penê innumerabiliû multi excellant, nilî uitium minucris
cum feneëta
ç'mciatus. ô huic tabi nö
qua belle auxilieturfomitem
Gratcus habes
ille expreilit eius fempiterni
elleâü dicens:­
Ooůůvosïiìkgimsov.’ê)@&'1t ug.Ao`v сгиб—[ё ` -`>
'nine за} ФдощсЗу È'Hu'at'zoi Mui тайн. ' ^
(. iJnuídia aß rss pcßimdzucrum bocfolum barium babel inдырами mim'
цистит ocular v cor.) ` '.
Sed non minus eleganter noiìer poeta, ô( й latine tamen cam
март: ,
\ Pallor in ore fedet,macies in corpore toto,
- Nufquam recta acies,liuent rubigine dentes,
Район-а felle uir'ent,lingua ей fuffula нелепо,
Rífus аЬейщйй quem uilï fecere dolores,
Nec fruitur l`omno,uigilantibus­ excita cutis,
Sed uidet ingratos,intabefcit'q; uidendo
Succell'us hominum: Carpit'q; 8i carpit'ur unâ,
‘ Supplicium'q; fuum ей. ' ’ ’
Inde etiam paulo рой illius oilendit atrocitatem:
»Q¿1acuncgingreditur florentia protrudit arua,
Exurit'q; herbas,ö¿ fumma cacumina carpit, '
. Afflatu'q; lilo populos,urbes’q; domos'q;
­ Polluit,ö¿­tandem Tritonlda confpicit тет _ l' f -
_ Ingeníjs'clgppibus'qgßlfeßa pacenitentcms'-l
` 1- 1- 3" - ï ­ а
'~~ он SAPraNr'iA Lin. п. s,
Vix'q; tenens lachrymas,quia nil lachrymabile cernit. i
Ergo maximum (аркан; beneficium arq; fumma'laus eft,hoc
топйко carei'e.O_uod quidem cum multis ex natalium detria
mento peilis hare iniederit , quadruplici' hoc auxilio , quo 86 tia
morem 86 auariciam cœtera'q; animi uitia depellere eriam po
tes,quamuis in tribus animas diäis peilibus difficilius affeque
ringitur й inuidiam depellere queris , nö eum cui inuides pro
trudere , fed magis teipfum eleuando fuperare porius nitaris .
Nancy ex hoc 86 laboris diffi'cultas, te illi ac aliis zquiorem fa»
cier,ôc magnitudo fratus extinguir inuidiam,uel illum cui inui
des й fuperare non licet, amicum tibi facias. Ab omni enim hu
manitate alienü prorfus ей charifiimis inuidere . Ar uerò eri'ä
unum ей aliud certius , tum in hac cum in alŕis omnibus optie
mum auxilium,iï initiis reiïfìas,atq; ut dicit poeta, '
.Principiis obfta, fero medicina pararur,
Cum mala per longas eonualuere moras.
папф сит careta animi uitia uelex corpore uel ex re ipfa fu
i'cipiant alimentuni,uelur iracundia,gula, libido'ep,qua¢ ex cor
poreis affeëtibus arq; remperamenris , auaricia ex rei occafîo
ne ac experimento frequenti oritur. Inuidia ex fola mentis egri
rudine cum ducat originem,iï ab initio totis exringuatur uiria
bus ac conculcetur,non admodum natura prona ad incremen
tum facile delerur : iuuat 86 quòd Grad omnium malorum ие
lut {делавшими aduerfus illam,ratio. Сит-ст in alie
nis bonis tenuitat'e' , Ькеийаеё,кпйаЬШсаеёшесеШсагёф дШз
genter inreritus illorñ expenderis, nö iam illum potius inuidia
quim commiieratione dignum fore credas.Sed iam de inuidia
nimis,cum nemo iapiei-is cam libenter ampleótatur, quód poe
nam peccato
cium iunůä
faceilît,quae femper
adeò habeat
late­ pater : ut. Auaricia ipfa nobisab
aucos mortalium nego
illa
detineri non uideas t Q_uamobrem oera пойек rede dixiife
uiderur:
Quidnon morialia peůora cogit. _
m Ат
‚о lit-snorter смердит“
мы facra famest' " ‘ « ­'»
а: equidem lïnon'lîne auaticia ô( illo infano habendi гейш еще
tiís штамма ita ut dici (oler in ñlam спае деЬа‘ссЬапдцт
putarem,nam ut inquit Pindarus t
омой ткет «та:
дшдрётоь
«pige 'tüv #gud-rät l
шей/‚Ваши tlm'g@ .
идиш/аи aí'ypo're'çu.
Quodfôdï latine uelis diceretDiuitia: uirtutlbusexornatac qui
uisfprofundam arq; arduam fuppeditent folicitudinem,multas
tamen adferunt commoditatestErgo cum auaricia uirtutibus
exornari non рот: ‚ utnonhic diuitias accufare propofîtum
elhfïc illas etiam in auaro damnamus, tum prarfertim quôd as.
uaritia quœ rapiendo opes quxrit , Omnium malorum fames
ac mater eß.Q¿tot enim iam auaricia regno fpoliati funtfquot
miferabilitex periere',J nam tyranni omnes ab illa`initium fume
pfere fcelemm fuorum,crudelitatis,inittíliciae,libidinis,ô( cum
pertinacem Phala-rim,Dionyiîum ,alios'qg innumeros perdide
rit ‘tyrannosz Alexandrum etiam Setteium , quamuis omni l#
lia ex arte irreprehenfibilemmœc Ыа occidere potuit . Quid
enim 'tres,latrones,pyratas, Íïccarios,proditores,fallariosjn
tam manifeßa fcelera ac pernitiofa pericula uocat , nifî auaria
ciat’ Q_uid pudorem impulit perdereform am prollituerejeno
niam artem exercere,aut quaelhlm meretriciumf’ auaricía.N6
pollum Arifìophanis de hoc fententiam- prçterire,quòd оррот
tune nimis nobis шипа: : iïc enim fub perfonis (ещё Сат—
dis dominifqg Chremyli : - v î
m. при 1m ¿la ‚щи/рдг дешева”
AotîÀos yegévnptgußlaì ‘nl ,wi @Mv-tät! Ё’ащ,
QQ. tud 11739 i ’mdfœt oasi 'nis »ow/Siae',
_ ’o'mv р!) «5702971: vtt'vut тет 'rv' _
‘ от wgaaißgtv 16v уйдёт «R тома: . .¿ .
` i
чv
\

- 'wv
"-nn 'SAŕrrsN'rm 'Lim lr.. “9|
ńâvvrgax-râvlaú'roîrélìâtìtd; ЙМ‘Ы'П" l l
‚ш. миЁтайсж vruIJòtç'cpaai тоштд 'iQ-w сапе?!
ov’ väv îgœgzäv, ofMaì 'rima-'8 ”ген.
liceat obfcœne loquentem poetam in obi'cœnioris uitíj аспид:
tione recitaifeßed iam ad rem ipfam reuertor,nihil enim inue
nio, quod uel iulìius uel promptius queat damnari. ЕЕ enim il
la quœ deos contemnere docet,frangere Hdem , gloriam negli:
gere,pudorem-prodere,leges corrumpere,amicos fallere,uali¢
tudinem infïrmare,uitam minuere,odili`e charillimos , deferuif
fe coniuncìos.Vnde etiam non male apud Euripidem induci¢
tur Hecuba Polymneítori,cuius fîlios occiderat,quem etiä ex.
cçcauerat,refpondere,cum ille alienas fubtexerat caufas ‚. aua#
riciam omnis fceleris Бите parentemhis uerbis:
’ o’ ‚диоды? ßzs'Àgto 1u”Mnůu M'yew
’Útva 15V 'epâv тая/Ь: ‚ mi Юь'ед‘и 'mi nt'.
(.i. Aurumiji щит dicercjntcrfctitflium тент 0 Мета Ом)"
Etenirn-ut Fabulas relinquam , omnes adeò illam damnant , -utl`
etiam qui eo uitio Hagrauerint ‚ uitiü ipfum diliimulent , illam
uetô accufent.Nam ô( Salußius uir eloquentiae plurima: , ma'
ioris rapacitatís de Iugurtaloquens , refertillum >dixíiïè dum
Roma difcederet, Roma: оттает uenalia,atq; etiam ipl'am­ e
urbem cito perituram fi lït repertura emptoremzconfïdera ner
bimagnitudinem,orbi`s domina ciuitas in feruitutem fponte fe
traditura elhli qui emat inueniat.Porró emptorem inuenit bre
ui С. Iulium Cœfarem,qui eam a` populo primo , poltmodum
â Crallb Pompeio'cp, ultimo â Curione ac Antonio tribunis
emit,erg_o.ne tantum glorietur foar de uicìorŕjs ciuilxbus , ciî
Romam emerit potius quâm fubegerit . Vt'cp (адепт Cœfaris
non laudo aduerfus patriam: llc deteftabllius ell fcelus uendi«
torum,qui cum patria,8¿ feipfos, ô( fïlios, 84 libe-rtatem ac fon
tunas etiä uendiderunt.Qyid igitur dubitabimus etiam auatif
eiamomnium'malorum parentem', Omnium uitiorum princiç
vHerm-,omrlíurn magillram fcdcrumuocare thamobremôl _
m z.. in ec
з
­9i. HIERONYMI сама-Анн _

in Ecclelîaftico reële diůü eil-,auaronihil efl'e f'celefìfus . Quid


mirum cum animam etiam uenalem arq; fidem habeat (нач;
cum auaritia fcelera omnia in f`e `contineat , neclut reliqua fm
gularis elle poflît,quemadmodum perfìdia,libido , crudelitas:
haber hoc unum etiam omnibus illis fïmul acceptis maius, quo
rnonftrum hoc uitia in fcelera, f`celera in inaudita Hagitia cone
uertat.Nam й quis ob iram uel alterius amorem hominemoc
cidat,fîccarius ей: lì ob pecuniamJarr'o: fï'prodat rem crediti
ob amoremJeuis appellatur: Íï ob auaritiam proditor. Ergo»
ей in unoquoq; uitio i'lla etiä aliquid ipfo uitio maius habeat,
omnia uerò illa in fe contineat quae maxime etiam Гит execrä
da,furta,rapinas,impietatem,crudelitatê, latrocínia, fraudes,
pelagus'cp omne Hagitiorum i quo alio nomine melius potuit
appellari' , quiт uo ì Seneca,peflis fcilicet. Vnde bene etiam
in illam iocatus e ‚ cum dixit: Auaríi nihil bene facere nifl ей
moritur : fïquidem eos ditat qui de illius morte lœtantur, Oms
ñ'is enim auaru's inimicos fuos ditare cogitur,etiam й uelit pro
fundere . Sed ramen quid hoc iuuat,ut alios relinquas diuites.
teipfum uerò ob illam excruciest' nam ut bene dixit Martialís
poeta :^ ' - `
‘ Rape,con ere,auFer,pofiide,relinquendum ей.
ô mentem in anam hominum tam acriter excruciari , ut tam
breuiacpofïideas:
`­xus eo' am
refluxusей. inelicitatem
in diuitíiscollocare
perpetua,ubi perpetuus flu:
ей uiciffitudo, au
gmenti ac detrimenti: ut non fît in earum eupiditate (сенат
я fapiente reponenda.Sed ramen auari'tiœ hoc genus,quanquä
peftem animo inferat,multa'q; incommoda, longe` plura periß
cula,cum fapiente ramen aliquo modo effe poteft,fl` omnino ui
tiis reliquis careat,Nam ôt Plato ditatus ей, бСАгЕйоге1ев ‚ 8(
nunc multi qui fapienti'am profitentur,nihil magis quâm респ
nias quaerunt.Qyi quamuis hac in parte fapientes ueri nö fînt,
non ramen ad hoc auaritiaegenus peruenerunt.quod quanquä
raro,poteß zamen etiam cum fapientia effe. Illud auaiitia: gv
nus
'ne SAPIBN'NA Lin. п. 9s.l
nus ex toto repugnare fapienti dico,non quôd ad rapinam ten
dit,fed quòd in necefI'ariis tanquâm in extrema paupertate la»
borar,de quo maritime` Horatius intelligit cum dixit:
Crefcentem' -fequitur cura pecuniam
Maiorum'q; mes.
ut nö melius quam hydropicorů inexti'nguibili На genus hoc
auaritiç ode illa comparari potuerit.Sienim mif'er fapiens elle
nequit,quia fàpiens mifereffè diu non poteft,quomodo qui die
ues ей,б( uitio ramen animi folo mif`er eftfapiens effe poterit с’
ergo uitium hoc animi maximum ac fapientia: _ê direéìo aducr
Гит . (luid enim aliud in f'atyra f'cribit Horatius,cum Vuidiû
taxatf'dicens:_ `
Vuidius quidam non longa ей fabula, diues
Vt metiretur nummos: ita fordidus ut fe
Non unquâm feruo melius ueßiret: ad ufey
Supremum tempus ne fe penuria uié'tus
Opprimere't,metuebat: at» hunc liberta fecuri
Diuifït medium fortiffîma Tyndaridarum.
nam hanc tantam ftultitiam plenmq; etiam euentus сотня-в
tur infœlix.Verinn nemo magis hanc infani'am exprimir apte
Apuleio in Milone hofpite fuo , qui ut inquit ille , ampliter
nummatusßtlonge o ulentus , uerum extremar auarin'at , öl
fordis infimae,infamis mo,fœnus deniq; copiofum auri 84 ar
genti crebroexereës,exigua ‘lare inclufusß( erugini femper in
tentus,eum uxore etiam calamitatis fuœ comite habitanNeCp
prteter unica pafcit ancilluläßŕ habitu mendicantis femp {псе
dit.Nec minus pulchre apud Plautum fuus Euclio taxatur; lon
ga fabellaJïc ut nihil ad auariflïmi diuitis tamë uiri fordidam
euram anxietatem'q; del'cribendam addere рот: . Паев tribus
his peftibusnimore,inuidia,auaritiatp,ex animo pullïs, etiam
uitía reliqua explodenda erunt , quae quidem fapientíam non
admittunt: atq; in primis iracíîdia.ElI­ ей! ut reâe Ariftoteles
inquit,iracüdia exigui temporis furor . Vnde bene apud Hora
нит dicitur : m 3 Stulti»
_94 Hisnonrm GARDA!" ‘
Stulticia neerret,nihilumdilìabitab ira
Aiax immeritos dum occidit,
Et Comicus etiam reële illum fingir dicentem t,
Pra: iracundia Menedeme non lum apud me.
Optime igitur refpondit Plato , interrogatus quonam pacto
dignofcamus fapientem: Si cum uituperatur inquiensmon ira
fcatur, cum laudatur non extollatur . Haber autemV iracundia
ut tranquillitatfrelucïìerur,in cuius finu fapientia naturalisreli
det,unde in Pyrhŕjs Pindarus :. ‘
@Mopar isux'œ dim;
¿l щитам
‚домене. ßonîv ‘n »ai томна”
ёжит Мити ¿nip-mim t.
(л. ô benigna tranquillita: 616702- iuris, три/Змий: титриБ. confîlios
rumv bellorum haben: (Миг:‚Таити. , -
Q_uamobrem 86 de illa Plutarchus feorfum librum compofuit'
` tanquam de цеп; fapientiç alumna.Nccell'e ей enim l'apienternr
habere tranquillitatem animi,quae li non adlit, proculdubio in
dicat abelle etiam l'apientiam z Ergo ira cimdus uomodo fa»`
piens dici potellt' ей igitur animi tranquillitas ôt ignü öl caw
Га iplïus fapientiœ . Nam Ö( quis aut ira :zut alio animi impe:
tu teneatur,quamuis natura prudens,fapientiam exercere nö
poteritJtaq; nec iracundus, aut-nimium cupidus,~aut temulen
tus,uel.incitatus ‚ aut alio animi œilulaborans , dum ueluitio
ipfe detinetur,ucl й plurimum eo laborat , fapiens elle non pos
teftzquanto minus inconllderatus uel im rudens : fed temulen
tia бС iracundia non dubie uultum pro aäeóìu ipfo ollendunt,
ut merito Plutarchus iubeat,homines quotiens irafcuntut Грея
culum confulere. Quis rogo non irrideat Xeriem Hellefpon.
tum iracundia uerberantem s' aut Atho monti cominantem с’
uel Cambyfem'furentë fepelientem'q; puerosuiuos, alios pal?
[im occidenten1,fanum dicata’ Sed й tantum oblîmt haec fapien
изъян“! portò. dicemus de llulticia ipl'af ей enim non leue iìul
DE'v Srpian'ria' Lin. ir. у,
ti'ciat genus quoddam ‚ quod fapientiam quandam çmulatur, '
uelut cum uitia pro uirtuti'bus exercent : rapiunt , ut тита—
re uideantur: crudelirer puniunr,ut iuitos illos effe credamus :`
auari funt,ut continentiores exiftimenf: difputant de rebus ig
notis ranquam eruditiunulra'q; Гиа: infania: reftimonia dum al
tercantur produnt.Q_uamobrem nihil ram fapiens uirabir,qu§
uel urde re incerta не] ancipiri uel ignota loquatur.St'.iclebit ta _
citurnirari,laudabir'q; illud Xenocratis: loquutum fuiife рот! ‘
ruit faepius,tacuiiie nunquam, In ueftitu,rifu, ôëambulatione
decorem ieruabieram his pratcipue ranquam indicíjs fapiens
a йийо dignoieitur,ut Salomon inquit : поп quôd have ad rem
ipfam plurimum conducanr,quœ extranea funt :fed quócl fine
iudicio 86 animi rrutina кеда , quibus maxime fa ientia ipfa
eonfrar,hatc nö poiiinr re reheniïone carere- Sed rfîtan uis
non immeriro dubirabit, i fapiens â grauibus animi айва: us
.`g. .­ -­ liberd'fe debet , nunquid licebit fapienti amare (сит amor 8i
ipfe furor quidam fît,ur Plato inquir 86 poeta:
Et nihil el't,quod non infano eaptus amore
Auiir .
чБ‘В
6.“
ипде Plaurus in Ciiìellaria amítium itultiei'a' planê dei'cribit 2
e @yi omnes homines fupero arq; ante eo
ruciabilitaribus animi,ia¢'tor,crucior,agiror,
Stimulor,uerfor in amoris rota,mifer exanimor,
Feror,clifferor,diiìrahor,diripior ,
<2
Ita nullam mentem animi habeo ‚
Vbi fum, ibi non fumtubi non fum,1bi ей animus. _
@iis iapienrem in tanta perrurbati'one animi dicatc' 86 ramen
86 illud uerum ей,
Неф faliìlm, пеф fuaue elle рогей quicquä,ubi amor non
admifcetur . `
Fel quod amarum ей, icl mel facietzliominem ex triili lepia
dumötlenem . ` »
’ Ergo amor immenqu uiruperandusmediocris laudandus :
_ ‘AS
~ _ Nam
\
'96 Нтвкоытмт CARDANI
Nam ex immenfo Rulticia ipfa exoritur, imô iluln'cia ipfa' ей.
Verû qui mollior ей,ех uilibus generofos emcere folet,ex timi
dis audaces,ex auarís Гр1е ndidos, ex agreíìibus ciuiles, ex cru
delibus manfuetos,ex imph's religiofos,ex fordidis nitidos , q;
cultos,ex durís mifericordes,eloquentes ех mutis , unde etiam
illud oetœ: ­ ­ ­
acundum faciebat amor ~ ъ '
Etenim ex Grœca hiiîoria reële Beraoldus anit quendam
Cymonem agreñem, flupidum, fordidum' uírum , ac nul
li ufui aptum humano , rudem бё omnino mhofpitalem , ex
Iphigeniœ puel!x amore fplendidum, elegantem , ciuilem,aœ
dacem,bellicol`um, facundumq; euafìffe : Ergo amor ipfe ut in
rullico ô( duro homine non mediocris illum immutare poífet;
lïc fapienti conueniet fi moderatus fit , ac prœter cœteralongä
facit itmentutermcor'cp lœticia mulccns,ad omnia opera homi
nem echit promptiorem . Verum ramen regibus ас principi;
bus nimis periculoíìts, unde bene poeta z .
Non bene conuenitmtmee in una fede morantur
Maießas ô( amor. '
ôt'apud Plutarchum Ацетат Lacedœmoniorum rex , dum
adamatum puerum agrum mouens exercitum relin ere со:
geretur.oranti refpondit , quäm diHi'cile ей miferen' gîfapere:
Ergo lex hçc in priuatis Íît,quam pene` omnes philofophi fequu
ti (unt, Amauit Arill'oteles Herpilidem , Stellam Plato, Акт- ‘
biadem Socrates, Cliniam Xenophon , fed Bl Stoici amauerůt
ut Zeno Si Cynici , uelut Antilìhenesfed amore Biannico: fo
' lebat dicere Bias, amandü ita, ut llamas etiam aliquâdo odio
profequi poile/Tum etiam Íìc exercendas inimicitias, ut exifh'
mes iterum illum amicum futurum :de inimicítia non imprœ
bo : hoc uerò quod ad amicitiâ fpeâat lerof perdidit , dum
nimis Íàpientes uideri uolunt . Damn i in rancifco Gadio
amico пойто , quôd parietibus domus fue: hoc infcriplìilet
quod omnes merito boni damnant.quod'cp illum quamuís i
. g
si, t
on' Здравниц Lts'. n. „т
genio fingularí d fuis'clamnxtœnon line cauià-olìendetepote»
ишиас]; Íí hoc dictum ad сирийцев“ uertas, ianc'liilïmü erit ,
tum maxime cum amor ille' fuauisf offquîm abierit actas ,in
odium frequëtiílime uertatur. Устные ей enim id,cum quo
illecebra Ша creuerit,ea fublata confenelce'retquamobrem nec
quicquìm turpiter, aut prçter legesxurn enim omnis amor tur
pis uehemens Íìt,quôd non fecus ac in fenibus acute febres uali
diores lïnt,quòd á potentillima caufa ob natura: contra rietatë
exoriantur: lîc ille á forti caufa necefl'arió excitatur , unde etiä
Hagräs erit . At nos fapientë ardenter amare debere negamus,
nö igitur amabit HagitiofezErgo minus mirum,cur i'c'orta ma
н_-„ gis quà' uxores amemus , акр in his pueros magis quä meretri
с'­.'x-
fa; ces,ô¿ uellrales uitg'ines magis quä pueros,uellalibus uerò etiä
magis perdite mœchasmî uerô etiam his forores ,ac решат;
те drauços: ut eiñ Venus fcelerata magis,lïc hominem e` fenfu
recîdlongius fecedere cogit . lmmoderati igitur aflîfélus om
nes depellunt fapientiam,i`ed ед longius quo ñtcrint abfurdioa
моды igitur dubitamus, uerum Íapientem , nam hunc talî
ш licebit appellare
imperfeéìio , cum
ab hac diuinam
laude iapientiam
de­ llat,dicere rarita:
iußum 8K humanä
ac pium , tum
ю; etiam fîdelem effe deberefbgîlcg iuftin'a lì Ciceroni credimus,
‚а ей Omnium regina uittutum:at Edes iul'titíœ 8l pietatis funda '
l@ mentum.de qua iànê quamuis in turpi'eaufa pulchre tamen di ‘
и. xit Ouidius:
Ty _ Non boue табак) cœleßia numina gaud'enr, .
it, Sed quae praelìanda ей‚8( lïne telle fide .
ìо Pietatem in deos , obferuantiam tum in Ipatriam ас patentes ._ .
“ш сойр Non enim folum Máifes Deum 6( parentes coli manda; .
W “шага 86 Агййоге1ез WFL-qty u’ mit afi; ’mit 'Suit “Имей: 19
и rät. :im: )auf 'riti «El и тот аи йтбъв'р.(.(.щстштоаит in bomnbus
idw erge dro: U минимума: amm unquam drgnumfeddŕderit.)
Td @unimo Virgilrus fuum Aeneam non alia uirtute magis quì г
Lm; à pietatelaudatgundeinlècundo': ‚а,
то _ n Нгсс
,l Hinaofu. сынами
‚ Нас famsdatos humeros flibieâa'ep colla
-Vefte (upenfului'cp inflernor pelle Leonis,
ySuccedo'q; onlrizdextrœ f`eparuus Iulus
` ‘Implicuit,f`equinxr'cp patrem non aflïbus œquis.
Iam ueròtechemhabuit
mertnn uotiens patriam
. Ergotutatus e . qua
illum pium in caufa
fempcr etiam
uocat Ho
, nullo
infîgniori 'rmât'sp potens ílluftrarettraxit exemplum â Siculo,
rum hifioria Amphinomißí Anapiœ . quos dû Aetna ignibus
agrum Cataneum uexaretferunt fuftuliffe parentes , altqum
quidem patrem,alterum matrem ,inde per medias Hammas
uiam pietati quali concedente igne faluos eualïfle.Vnde etiam
illud poeta 2 ' ­
Et Catane genera fTe pios celeberrima fratres.
Merito enim putant cum f`acra fcriptura - - = '
111911131 ßmiaus )afoCoauaîv ‘müs wär. ' 1
(.i. Кейс ul'xeris in ткани питон: ранит.) ~ '
~ ciconiarum ехетр1о.1`о1еп1 enimillœ cibum parentibus iene:
fCentlbus exhibere. Sed non ob hanc fpem fa iens in Deum,in
_ glattiamßtq;
„ It Ariflîippuspatentes рикш—1142151
percontanti, quidex (ponte. lgeâeenim
philofophia lucratusref
e on
et,
ut ea uolens faciarn чих _alii uel metu uel praemio legum facere
` folent.Tranquillam i itur hic exigens uitam ac honeftam,om
lll'bus fe gratum exhi ebit,gloria infïgnem, conuerf-ationc ius
cm1dinn,f'ecuritate beatum.tales ñJifi'e olim Arißidem ь Socra
tem,Platone_m,Traianum,Seuerum,Alexandrum , Oâauiaß
num рой Ье11а eiuilia confiar . Dmnes enim hos Socrate exc:
pto duo Antoniniprxcefl'erût Pius ac philofophus .Tales fue
te apud Romanos Cato Iunior ß( Pauonius illius imitator .
.Sed q_uorfùm hos attinet numeraret’ omnes еп1т1пс1уиап16=
ees,omnes inuentores rerum ,omnes conditores urbiû, ut The
leus ô( Romuluszomnes legum latores uelut Lycurgusßolon,
Moies, Mahometus, Numa,Phaleas ,Hippodamus , Phidon,
Minosguerum mum callidifiimus Malwmetus,­iàpientiffi¢
v mus
А ns'- Бивни-гм lin-13.11.V «199
mus Мыши: qui diuinam f'empermai'eßat'ernuveculis intentis Ё „_
intueretur . Atueró ut clicam cateri- abhoc'omnes humanam
potins quìm diuinam fapi'entiam calluerunt . Sed hatc рте:
mittamus ,quandoquidem longiorem ea in re conf'umpfïmusï
_ . v'usgu fermonem,qua minime quifq; indigere f`e putat: ей nemo tam» I
excors~lït,qui non feipfum optimi's рисе: inititutum'mori'bus a,
ôeniml omnes БЫ р1агсеш‚щ aliena uitia uideant, cum lon'
gë abfînt fcelera propria,quae tam propë Шт, поп agnoicant,
Verirmtameiropere prçcium duximus de m'orum inftitutione -
uberius loqui',quòd ea etiam-uxorem,fl`lios,f`eruos'q;finfiituere`v
liceat . Nihil' tam profit homini ad bene beate'q; uiuendurn',l
quam morû anéìitas 86 animi’ uirtus z indicio ей, quod plures.
in {unimapaupertate' fœlices ac' beatos uides , alios in regno»
miferos,ac tales, cui nec'preefentem inuideas fortunammec fue
turamo tes.Verum prird'enti'am ipfàm quaíî praetermifïmtrs
hoc con i 'o,quòd ad homines ßlum intend'atur ‚акр ob id fav
pientiœ humana pars fît,non'tota,l`ed maior eius рондо ¢ Illud
igitur uidendurn nunc ей , quonam 'aéto eruditio eonducat,
quomodo'q;4 facillirne quiiq; eam po it a'ffequi. Illud enim-'fçpe
dubitatumeltßn ad fœlicitatem eruditio prolït , fi Чище apud
Sophocka Aiax inquit 7 l
Ev’ vôpgovêv )0:49 „найдите cios»
13 pil ¿fai/eis got/Limp’ огнём“ Main ' _ ‚ i
(.i. Nihilßpere [штатами ‚ Nibilßperc malta!! ddinodîî/înedolòrtfj `
Etfâpiensi fe, _ _A ._ 4 `
Од! addit apientiam addit et labor-ë .- At uerô Pindaru's dixit
мы J2 mi шш'ч ‚ ' ‘ `
‚ рикш „шью: 'I_tìtt'ûer.A `_ 86 rm'fiw _
:taittinger: Msieafeigot'mv фёщь . `
_ "пай diea't , dociorum uirorum принимаю: ас firmiòr efI'e
folet'.Inconftantes enim indoůorum animi Гит, Ergo ad Га;
pienti'amœnidîti'o; conuenit , Зашивка; cum laborioia fît'
fmůus eins-qualidulciffìni'uscofertfradix obefìNanq; ut Ari;
» ~ n a ’ ` itoteles.
„ma HrsnoNrMi CARDANI
dieebat,dul¢iillmum ac iucundillîmum ей lìirefaddis
,i'œr¢,t1mî.durum­.Q_llidigittxr mirum , Aiacem uirum imperi
tumquôd nefciat tanquìmei arduum ac difh'cillimum proma
te damnare.Non igitur,an eruditio utilis lìt , feu ad fapientii
спас! beatitudinem,quxrendum ей, led quomodo facilli'me ei
habeamus :Nam mores ipfos natura ipfa,modo moderationë
adhibuerimus ,dat.Etenimnemo ipöte iniuflus,perfi`dus, men
dax,crudelis'ueelle potelì,cum pueri non tales natura lint, fed
praua oducati'one multi euadant. (Liamobrem cum nobis uit’
f tutœnonuitia confentanea natura lint , modo moderationem
adhibueris,nec prauorñ exemplo ducaris,bonus euades. Nam
pueris iracundia intemperantia'q; quali ab ortu {пей , quibus
~uitijs moderatione ô( confilio occurrimus: cartera omnia рт:
ter fortitudinem nobis infunt ab ortu.Illa uerò exemplo ô( ex
yercitatione tum ratione 8l prœmeditatione acquiritur : quibus
_modis non hic fola uirtus,l`ed cartera omnes habentur , uel iam
'habitat conlirmantur z eruditio igitur i fa folanobis negotium
facelllt : ergo ai linguis inchoandum ей): пат (ПШаШтип-я ей
difcere fine doctore. At doclorcm-audireuel-legere lingua: nos
-titiam prœlupponitzliabet autem lingua quçlibet in le rationë.
non enim obiter hœc uel illa unumquodq; lignilicare рогей,
fed uemadmodum diuerfa initia llruâurarum in uaria etiam
œdiäcia necell'ario tranlîeunt: llc linguarum principia nominal.~
query certa luis rebus expoitulant. Cum terere lignilîealle uel
lent, teram quod maxime terererur fubieclum folum dixerunt.
i literam triplici fono llatuerunt, latiore qui ad e, tenuiore qui
_ad u, medio illi proprius ей: Ergo quid mirum dn's ac deis,
turrim ac turrem, here ac heri,optimum<8t optumum , mom',
mentum ac monumentum dici polie t' Similiter »Bt u cum foni't
uariet,aliud in uenere,ín uideo in uoco,iniuadeo.ín quali бая
_linguarolbnabitßiccum l, r, ô( s'geminenturfacile elt'fcire in
'fuper-latiuis,quonam рада nuperrimefueldenlïllimus -ueldißî
icillimusfctibidebeant.Eademdiligentia ôtratio in Giacca lin
gua.
он SAMEN-ria ‘Lia ‚п. .m
gua :nam Plato referrßiï-ru сопйаке иашок literis,referr at’
tem ruilîentis fonumanec ramen iìgniäcatum fuum amifït t feu
in compofitione feu folirarie pofitum.Et 'init-mAou quafï ммс'у
1um,i`eu miferrimum. uncle etiam Ailianaůem Heeroris filiiî
знай Ёифчкюд кех dicitur,ab гни: .qui 86 poileiïor proHuart:
c 86 (im ac día: uocant Iouem , quafî рек quem uiuimus , arq
liguria quail бедны ni im afpeëius ad iìiperiora inde сеет a Sie
a Ñ дай quodeil: curreregcum fola айка деоз putarët effe, Sait
dixeruiit деоз «Aaiva uero _quali Aaigem, quòd спет fapië
tum uirorum ur credebanr anima: . Sic ¿1:6 чтет ,quiamot
eirgì'gœa dixerunt,quòd hi ex amore deorumuel dearutn cum
hominibusgeniriexiitimarentur.Sic 86 aì'vßgmms quaiï ¿vaûgân
[imm contemplans quae uidit. folus enim homoqux uidir cöß
derat,cum tenera animalia folo ieniu contenta iïnr. Sie 86 их?!
чцапщщдёщиоа refpirando refrigeretururt-eriam Ariño#
teles recitanôt «im cum -fepulchrum diceretur , .in айда: соп
uerfum ей , quòd corpus uail animi fepulclirum'iït . Vnde l
‘ Aiyu: differt,quòd apud omerum uiuentishominiself. Plrv
:archus onîyua aiya quali figno dici putatSed num omnia pro
fequar чих uel i Platone in Cratylo uel aliis (cripta ища: uet
bomma rebus origine ac deriuatione. Illud unum confiar, pri
mas infanrium uoces qu: uel abba uel baba uel rata proi'erun»
„_-wr
tur ,aut rentes aut nutrimentum apud omnes fere` nario я
nes Íîgni care, quae _originem _ab initio linguarum traxerunr:
nä pareri pa quod folet a mulris infanrulis proferri uenir. Oria
ginem igitur linguarü кашек iï negoriofum fit,magna' .ramen
н..
in i'econtinet uriliratem,quód paucis multa memorie compre,
аа-ш'
:кчaг
а hendantur.Deniq; сит tria iïnt quae difcere quifq; cupit ‚ lim
guas,res 86 кегит accidenria.1Vlemoria, inrellecotu 86 imagina
rione: memoria linguas'ep frequens fermo cöiîrmatxres 86 intel
lecfrt'i dif utario:aecideiitia 86 imaginationem affidua contem
plariofîuòd fi_quid occurrat i„кивал diificillimûmon ur ple
ricpioientimmoreris .fed ad alia tranieundo tempus netersas.
- › n 3 ic
ì;
toa. HiBnoNicMiC'ARD-ANI# l
Sic ut multa идиот quodobi'curum метильные: т
(equentibus euadat. Complura enim (unt uae uel fe цепным
innitunturtuel obicura arte'ab auóìoribuâunt , ut li rum to#
~I
tum perlegere cogaris: feu quòd interciderint . In quibus non
licet omnia ailèquimifì toto-peragrato libro. Enimuero dillicí ‚
les quœlliones mora diuturnaôt anfrat'ìus orationum perqui
rere longa fedulitate hominem multum in4 lludendo итога:
tur . Sed fufficiat hac tmgue Íîgnaile uel calamo: ut cum adid~
perueneris quo facile patere pollît locus, occalïonem non praz
tereas . Nam non l'ecus ac in humanis rebus etiam in difcendo
[cribendo'qgarripere occalionem multum confert . А quibus
uerò inchoandiim,á Geometricis certe inde'q; Arithmeticis di.
fciplinis,ut etiam Galenus confulit,non-folum quòd certiilïme
Íînt,fe'detiam quòd careant contradic'tione,optimû puto , atcgx
hic mos omnibus antiquis . Namôl Plato 8i Arilloteles 1«qui ­
Íummi philofophi eualerunt ,« Geometriam öl Arithmeticarw
lucule'nter in primis didicere.Habent em hx l'cientig dum-.quod .
nec indicio indigeant,memoriam'qg ac imaginationemconßu
ment: quorum alterum in pueris ­uti'liilîmum , alteroillos care '
te neceilàriû ell .Sic etiam Hippocrates- et,~Galenus , omnes'cß .
qui ultra modum dicendi quid dicerent fcire uoluerunt . Nam
t
несу his qui tantû Grämatici ас Rhetores aut Dialeůicifunt,
hee fcientize neceffariœ fuerunt , quòd qui has proiïtentur artes
nihil de rebus iplïs fciunt.Quamuis enim Q_uintilianus has ô(
ípie pratponat, aliud ramen fuit quam tantum Rhetor , ut qui
in principio fui operis Encyclopedie rationem habeant. Altro
logia'utilis газ elhôt iucunda Mulîca, uerum non illis сотри ­
randç. Oportet autem poll: has etiam modum-aliquem uenan t
dee ueritatis habere,qtmd ô( Galenus ipfe demonllratßiquiclë
ad ueritatem habendam in-unoquoq; uselìto hare feptem , ut
ille ait,limt neceffaria : Mathematice, ialedtíca , dialeéîiCœ
exercitatiouteritatis amor,~acum'e' ingenijglìudium alliduum,
praeœptor darum-late fum quibus отшив in (скат ma»
anus
‘DBSAMBNTIA Lm. п. ю;
gnus euade'reрогей. At uerö cla'ri' praeceptores Гит ‚ qui erudi
u' iìmtôereéìc docet. Eruditus nir dicitur,qui Encyclopediam
abfolui't, fua'cß in arte profundiliimusßc eam commodedocef
re poteltßommode ille docet =,v qui quae ad propofïtü-funt tana
tum exprimit bene Si ordinate 1 bene dicere poile line lingua.
rum notitia minime licet-z ordinatepropter audientium шт.
tatem : nam folum fcimus quae recordamur. Memoria uerò fo
-lum uel maximê eorum ей quae ordine conftantlgirur ha: par
tes erunt reële inter retandi . Commodillimum autem exiliia
mo in publica profeäionemt primo explicetur auélorisienlîrs,
qui primo ex uerbis deprehenditur , atcy cum eo uerba Íîngula
quae in fe. dilïicultatem aliquam continent explicentur: tum
uerô expolîtorum opiniones diuerfç,quonam paëto unufq; ей
partem Í|`t interpretatus , ae demi-lm ex quo ille loco hxc fum
plerit,(e:tt lìquis alius hunc iplitm in ufum fuum traduxit`z агар
eadem quae de expoflti'one dico,etiam de cötinuatione ipia pre
cedentium docendaeruntßecimdouerò loco ratio horum exa
ploranda ell,argumentandum ref`pondendum’q;` ‚ ut non (от
› ratio diůi-habeaî'dlad [диатез ma 's elucefcat .-Vlti'mo uerô
. opiniones ali'orumdere ipfa at circa eandem fententiam, (б
1 etiam dicta eiufdem aut'toris,.qt зет: aduerfari- -Tententiae uidë
mradducenda concilianda'q; , tum quae conciliari. nequeunt,
uel in melius emendanda,dil'tinguenda uel omnino impugnati
давку cum his Epilogus quali nucleum uerborum акр fenten
Ati'ae auc'ìoris continens leéìionem concludet. Porrô memoria
ipfa duplex,uerborum arq; rerum,illa in plieris maior,liaec in
iuuenibus: iuuatur prima perpetua recitatione facilitate'cäI n
cendi',ut intelligas >reële quae profersNam facilius дает . it
gilŕi Carmina puer di@et lqualm Dauidi'ea Hebraea duo., й earn
linguam penitus {Затеи-(див eniml non intelligimus , difficil
lime mandamus memorize . Rerum memoriam ordo pluri:
mum adiuuat . hie d contemplati'one proficifciturzutrancy au»
_ getexercitatio,regimen temperatum,l`omnus prolíxus, cura
_ ,.,l _. '- rum f
s

‚щ. Hxnaourul CARDANI


mm dimiffio, cerebri cuftodia : tum maxime d concuflioneôt
uocibus-magnis.Vnde cöci'onatoribus uel uiciatur uel in mor
bum,tranfît­ineiitis.Vtilis etiam ей artificialis memoria , non
folum in rebus 8í­uerbis extemplo referendis , f`ed fi diu aftlefca.
mus,femper nobis aderit in promptu,de qua copiofe traâauit
Romberchusznec Cicero earn prœtermifìtJïuturomm cogni
tionem prudentia ípfa 8( prœfentium docet , пес}; melior ulla .
Adiuuatur ramen 8( diuinandi com'eóturis, qua: etiam Galeno
StHippocrati 8i Ariftoteli non difplicuerunlJQiuinandi' ratio
naturalis quincuplex ell, Aftrorü, Phyfïognomoniat, Methoa
y w7:'iе 7 ‚а {Аff fcopiîe
4 Его ­de qua ,abimde
Chiromantia',f`omniorü:
Theophrafìus,quœfedexuna
notisomnibus
morum his melior,.
habentur
ff 1 ff f "’ Ph Gogtltulngpgëylghoßgpia liberaliores funt t relique im
ff* ‘ff ’p6 oris artë aliquo modo redolenthitur omnes fapientes de
”Ц ‘Ч J EetuÈlNotis aut Phyfiognomoniç aut Methof'copia: operi da.
re.мишек: phyfïognomoniä 8c chiromantiam 8i fomniorů'
ínterpretationem approbauit : Aftronomiam Ptolematus 8C
„с, ‚ Galenus.Methofî;opiam nos primo aggrefh' fumuszeius tamê
(и. ‚9 rg ' exemplum antiquitus manet de Tito ac Germanico. Cum а!—
á »Gé/J 7 rerum Methofco us aliquando regnaturum diceret,cum,Cae¢
E’ e“ " “Ё " faris fîlius haud efçet,eum uerò c_ui imperium fucceflione debes
’t ‘td 3 Я ' batur,negauerit regnaturum unquam,quod ôteuenit adoptio
ne Neronis 8( fcelere eius. At uerô phyfïognomoni qui fïdcm
antiqui praeftarent facile eftintelligereex libro Zacîiatix Ara
bis, quem quo'd domini f'eruos empturi illorum mores uellcnt
dignofcere com fuit . quâm commoda igitur erit liberaliter
uiuenti Нас,“ a utilitatem propriam exerceatur . Et quamuis
ut diximus notarum urilitas maxima fît arq; luculëter â Theo
phrafïo tradita , earum tamen i folo congreffu , cuius nullum '
apud ipfum argumentumelt exemplum quoddam tradam. Si
ad te quis ingrediens шпаг: quafï inf'peé'turus faciem circum:
agat,curiofus ell, arq; ob id non'bene fila negotia pertraâau
Solent enim nimis curiofîfempcr fua падеже negligentius . Si
~ ucro f'
из Strien-rm Lin. п. „3
uerô quifpiam quali nondum te falutato adte ueniens fedeat:
hic anxius ac morofus in fuis ne otíis ей‚ас fuicommodi ratio
nem tantum habens . At uerò i protinus libros aut penulam
traâet, quil'qi fuerit , temerarius ей,ac conliln' inops imposfcß
iiii . Q_uod li ä latere fedeat- fraudulentas ей : ô! fi quali :l tergo
iiibtriliis 8( fallax, Talia negligentibus quanquâ uideâtur exis
gua,nö tamenleuecommodum in tota uita l'ubtrahitur :quôd
`luel duriores in conuerfatione не] minus tutieuadunt . Verfa
tus cum his,an reos criminum capitalium interrogare folent,
hi ex forma,ex afpec'tu, ex fermone non paruam morum 8( fce
lerurn faciunt conieöiuram, at errant . (luis nefcit aliquando'."
‘quae enim ars tam ей exquifita apud homines que nunquí aba
' errer.” Celebramus Medicinam 8l militarem artem,quç ramen
conieůurales funt.Quid igitur prohibet hanc effe ueram art'e',
vquôd cöieâuris innitaturt'Dçmoniacos non ego folusfed qui
illos confueuerunt execrationibus uexare,ex folis oculis depre
hendere foleo . Aciem enim pupilla uertentes quali rifum imi«
tentur furfum , uariam repente formam reddunt abfq; caufa,
“Акр in uniuerfum uehementer бё uelociter oculii'llorum mo
uentur permutantur'qgßcre'î quiddam ac horrendü refertmt. a

nonne ô( Virgilius cum Di onis animum extrema cogitantë


‘delcriberenhis uerbis u titurt'
Talibus Aeneas ardentem бс torua tuentern
Lenibat спав animum,
Vt nö male dixerit ille, oculos cordis fenefiras еТТеА/епппЫз
reliëizis ad lìliorum tranfeamus ac uxoris inliitutionem ­ Nam
4cum lapientis lit,neutro in optimeinftituta republica carere z
lic infœlicillimi habere fceleratos. memoratur iàuêexemplum
de Fr.Bu falo Romano ciue, cuius cum спет Тех filij,duos fedi
rione l`ecuri perculros,duos ­mutuis uulneri'bus Те petentes,unû
qui nouercam iugularit, filiam quœ coram marito uenenum
hauriret uidi`t.Sed forfan queris,curf`apientum.filiidegenerëtr’
-_ ugas agis Я Eliosdegenerare-dixeris qui lilij non lintzadeo pe
o tulanna
_i es ' i En o _u riti CAR n шт
_tulantia ôtmulienimÈlicentia peniagata ей. Sed cum in ceteris
.lateat fuppolititius lilius,in egregiis uiris ob patris excellentiâ
iii'crimen filŕi adulterini cum patre uitîrico latere nequit . quä ­
obrem ne hos ín тешит ad patris eius mores elaneris. Sole
bar dicere Liuia Augulli lîlia , cum lilios coniugi Agrippa:
perlïmiles omnes procrearet , alioguin .impudicillima , cau а
fam huius interrogantibus , non ni i plenam iam .naui uectorë
tollere. Nam ô( in adagiiseltpî „фас l?! 'nl «nadien (.i. patri: :It fi
млад; li puet inllituendus ей,ordine ac modo eget.Меч; е
-nim limul contraríjs lludiis operam dare debet, uelut Geome
-triœ 8( Rhetoricœ , uel машет сит adultus fuerit 84 Ахти
meticœ,ô{generaliter quaecunq; duo lludia quae magnam libi
inuentionem requirunt,limul li amplexetur-puer , allequi' neun
>trum illorum poterit: lenlim igitur acex linguamm cognitioa
neac Mathematicis in Dialec'iicâ ac catteras'difciplinas aleen»
dagli uel ad hoccommodum habeat ueldiues lit . Nam Ежа!)
mus aetate пойга docuiteruditioni non obllare paupertatem,
Cíî fuerit enxditillimus,öd loannes Monteregius , tü alii' cöplw
res. (luód lic lnee opes nec ingeniü adlit ,illud uulgatü cölule:
­ .Cum tibi' lint nati,nec opes,tunc artibus-illos 'i
‚ - Inlirue,quo pollint inopem defendere uitam. .
Sed ante hoc Arithmetieamßt Mulicä,ac 'ypsoiìv ,qiiandoqui
de' latine hoc nili duobus uerbis exprimi nequeat , docëdi (unt.
Arithmeticam quod in omnibus humanis negotijs necellai'iû
Íitcomputare,lcire Mulicä ut diximus deleëia-,ndi gratia,quôd
non iemper in tetricis laboribus perllare queant . урщрй pictu
tam,in qua menfura etiä continetunô( fcr-ibendi ra tionem haa
het,His igiturex Ariltotelis fententia imbutus puer iuxta ana
ritmi quartumdecimum, uem nos in libro de Archanis homi
ni proprium ac läullum о Edimus,artil'ici tradi debet, nec obi
ter :iquinimo Aegyptiorum morem in hoc laudo , quipueros
Шов circunducentes,artem quae illis maxime placeret exercer: .
pemiittebant. Multi admultaínepti, cum ad аншлаги - r

i _leC
он SAPIEN'N-A- Lin'. ri. " он
xime' бы idonei , iuxra Homeri fententiam etiarrí ' i
мм? )oc/ä {стадий тмдйта Ёрш,
¿Mq? J" ¿gxwivjrigœ идиш mi обойду, n

¿Mq? d" iv sw'äiai тайн viov Шею-пи {еде шт; ‘


(ми; quidem dedit Deus bellicam ийкситщдй[питомцами сайта и"
:annemalij um» in pcéio re рот: mentem bonam lupiter.) ~ ‘
Quid igitur,fî uel rimidum bellicœ arti,uel imprudentem ciuie~
l.i exercirarioni ac reipublica: negociis,uel rudi ac obtuße mem
tis piâurœnlel debilem lanienç tradideris,num perdideris illt'r С
ar contra, fï ingenti prœñantis-puerum fordidç arti incumbere
cogasmum indigna iturc’ nec unquam illum libenter nec fedui
lo peraget . Quid fi immernorë cauponacuel pharmacopolat t
aut mercarurze fïmplicem ae defïdem ,non'ne plane` frlmptum
omnem perdideris г Meininit Lutialitlîdafe , cum fculpturœ
traditus effet uapulaife оБ fraäam tabulam,`i'nde fomnûig'ifnoair`
nirum ad literas fe contuliife: сит auunculus ramen ßgtuariä
exerceret.Hoc enim quanquâm minimü uideatur,­iï in illis ob
feruetur,&.aiiiduos86 elegantes prœbebit artifices,quod quan
tum interfïtinferius oftendernusJift eriam forma cura haben
da,at non illius quidem in pueris quae conrumeliœ folum obno ›
хйа ей,Гед й11йиз quae decentem in homine йашт сокрокйз рта ‘
ferte otefì.Nam 86 inAriftotelebalbutië, 86 йп Platone-dora
I
fi gibbum -adhuc rident. Ergo cauendum ne uel uiolëtis plagis 'f
uel periculis impulfï pueri turpes notas iìbi infligant` Forrnam`
uerò que ad uoluptatem ей,ийх in foemineo fexu aufïm cömen -
dare.anmuis hxc fola bonorum fine inuidia fït,­alliciat'q; Гре
âarores,amatores multos, cum reliquat uirtutes hoftes parere
folet: hate una,fcilicet pulchritudo,regibusimperare potefhat
toniros'q; in fuitrahit admirationë hominesJ-Içc ей й ila,quç et
mortis 86 дедесокйз 86 paupertatis, quae fumma tria mala funt
obliuifci nos facit . Hare Europam Afìœ eommiiïr : hac poeta:
deos ipfos ad mortales diuertere finxetunt: hxc amoris cui om
nia fubijciuntur clanes 86 regna tenet.. Quideiiim non (шкив
o ъ uultus л
loi HIEROÑYMI CARDANI
uulrus caufa homines'non admittuntfaut cur hoc admiramuv.’
cum in humana facie lì arras 8( декан: conlentiant,diuina qui:I
dam pulchritudo refplendeat.Vnde non male dicebat Diogea
' nes : -rnit ¿fuient ваты атм детищ (.i. scorta идите”? ngi
nas.')Aril’toteles ueró dixit,pulchritudinem wur-tôt ¿vasoAi's сия:
11iw'7tgov ( i. Omni rpi/lolio 'cum maior: cömendationc effe-)Öl tamen не! Нс
quòd multorü plerunq; malorum fomes extet.ln puellis etiam
negligenda: amplexanda uerò illa quae fpecies homine digna
folet appellari,quemadmodum dicimus, lpeciem Priami impe
rio dignamNam 8( Virgilius fuum Астат hac laude extol
lit,dicens t ~
Nec non 8d Phrygíi comitesßt lœtus Iulus
Incedunt: _ipfe ante alios pulcherrimus omnes
. Inl'ertfe focium Aeneas,atq; agmina iungit.
~ qua pulchritudine olim iam ante dixerat , ex uerbis Di
donis his t ‚
Quem fefe ore ferenst' quâm forti редок ô( armis.
Credo equidem nec uana lides,genus elle deorum.
tantum enim _mulieres format tribuunt,ut diuinä rem pulchriß
машет eil°e putentzquam etiam laudem Homerus iam tribue
rat fuo Achilli,dum dixit:
„дум J\’ ê'gcwt идёт-тау . (.i. Vcnußamßrinn питон: ell.)
utep breuibus agam , nullum ell maius diuinitatis argumentû’
in mortalibus pulchritudine: quamobrem reële linxerunt poe
tar,deas in certamine formar uiétas lic exarfille , ut nec deleta
Troia odium liniretur : quòd ea in parte агрегате uiderentur,
‚ 'quae di'uinitatis proprium donum elTetJ-lanc igitur ut allequa
mur , in infantibus ажио ô( experientia Galenus in fex libris
'de tuenda fanitate adeò plene docet, utetiam inœqualia meme
Ibra ad decorem reltituere oßendat . Verum carnes , colorem,
oculosnihil magis murat nutrice: eligenda ell igitur formolifs
{Младшим mimm cum Macrobius doceat hoedos-ouibus ab,
4’laölatoamolliorem pilumducere , ô( contra agnos capris al`pc
riorem
ns привития из. tr. i»
riorein lanam, @un etiam mores ipfi à nutrice magna ex par
` te infantibus inñmdunturzcum uiderim canibus ablaâatos fe»
les,non adeò inlìdos nec agreltes eualîile,quod öl Virgiliusibi
fenßffe uidetur :
Hireanac'q; admorunt ubera Tigres.
Nutrice igitur forma,ualitudine,ôc robore, ô( moribus prœltä
_ te. Cum primü puer literas addifcete incipit,f`atis lente hoc йц
dium eragendum ей . Nam еа celeritas quam Q_uintilianus
illa a iduitas femper noxia eft,ut Galenus reéìe docuit. Exem
plum'q; in auëtorem retortum, cum duos amiferit , quos foloa
habebat tanta diligentia practer жакет graece latine'qginílitu
tos,ut non immerito Quintilianus [uam defleat orbitatem,ad
de ôc И uiuant illud uulgatum Apuleii :
Odi puerulos przcoci faPientia,
Sed enim malitia prxcoci растит .
uenianti itur cum uiribus artes,nec cogatur puer fapere ante
quâm nec dicere antequä fciat . Sic enim inltituti antiquo
tempori uiri mira de ieiplîs poßeris monumenta reliquerunt.
А: uerô linguarum cognitio :l conlïmi'libus prolicilèatur opor
tet. Nam uelut Шиит communis nunc Italorum `lingua appel
lat, Librum uerô depromptis literis omnibus Latina ‚ Graeca
ßiCAi'ovmon Гале ex toto hace confuniliaпищи diuerfa . At pe
nitus eadem,ago ô( Жду, contra ' uzclam immutata litera , ut
ë?a.l.,arabs,duabus vrt/fo; buxus, _ equibus in grâmaticx Grat
cx inßinitione diximus.Ä limilibus i intr non ab omnino die
ucrlïs introduâio inehoanda ей ‚ dilìigcilior enim quo dimmi»
~ широт-6 quod a` facilioribus fit ineipiëdíi docet Ariltoteles,
_ _turn него i notiffimis . Habent autem lingua: omnes aiì'nitatë
qua Мм ех una in aliam omnes шьет _in lîbi proximas .
Nam ex Aeolica Latina deriuata ей: illa ueró ex cömunithxc
ex Phoenicia: illa ex Hebrœa: here iterum ex Chalan . Si uerô
ab extrema Latina in Chaldatam rranlîre libeat , nullaminuea
nies pene` tro-cum autelementorum fîmilitudinemßlt ra
—- . o 3 tio
„1. Hinaourut Cannabis
tio linguarum continua, ut quemadmodum apud diuerfos hof
mines diuerfìe concipiendi rationes habentur ‚ lic 8( li
ipfa: diuerf'ç Гипс. Nec licet omnia omnibus linguis trans rre'
ueldicere,led illis proxima tantum.Ergo nimirum eß, Dei no:
men ineffabile elle: cum enim lingulis linguis aliquid lit quod
illas exprimi non potelt,multa etiam quae nullis elle necel?
leeft . Talia diuina funt а fuperccelefìia , quorum maximumf
ell ipfìim Dei nomë,de quo ut de alijs multis Hebraci mentiena,
tes meritas pœnas dant . Continui funt af'fectus , б: regionum '
ac temporum qualitate mutantur: nqu enim argutias Arillo
phanis laudamus nunc ‚ nec ftratagemata temporum Scipion
nis noßro congruunt œquErgo fenlîm uelut per callem fpino.
(um aut collem arduum ac ereétum traducendus eff puer , neo
cogendus ut uel cito uel multa стащат enim inanius quam
multa f'cire ut Hippon dicebat: non enim multa fed utilia faire
expedit.Docendi fìint igitur pueri non ut uideantur , адчт
modum principes nunc curant plurima praeferre in o entatio
ne,fed quae utiliflima lint exercitationi lux . Q_uòd nemo tam
läpienseft, qui non plura cogatur ignoraremulto quam f`ciat*r
. ngdcunq; igitur inutile diicitur,rei utilis loco fiat : ob id omi
nes,nec de principibus folis nunc loquor , circa roprias artes`
multum ac grauiter aberrare coguntur, ut pru entiores appa.`
reant.Multi' aulicam difciplinam priuati,mores'q; imbueruntt
farnilias 8f praedia nobilium fciunt: uerba didicere compolis
ta; artes f`uasnegligunt- Ab his igitur non necellarii's abfìinew
re pueros decet,ut utiliora'prolequâtur, ab omni uitio саней,
zum maxime ab iniuria , quae omnibus qui uel .per f`exum Auel.
aetatem uel morbü animo laborant procliuis- eft. Vnde pueri,
mulieres, tum uiri qui his fîmiles funt ad eam inferendam nv
tura parati funt . Ea tamen cum tempore p_e'rnitiofa ell,ut Pini
darus inquit t
‚вил wi детище? ’intpu- (.i. Vif alliantie самшит: in
Aust' )Ginn tempore.)
а
18mm
и ‘ nl! SAPtan'rtA' Lin. п. и мг
> Igitur cum homo duobus indigeat corporis 8( animi conferua
­tione,illa quidem per medicinam , have per moralem habenda
eltiHau'rienda igitur tertia medicinœ pars conl'eruatrix qui»
dem,de qua non lolum medici fed 8( pliilofophi,ë qtnbus unus
Atilioteles lcripfere t moralis autem tota perdilcenda . Q_uod
Зап иГи eli Catonis pratceptis tanquâm puerili œtati 8( ob bre
luitatem 8( claritatem 8( humilitatem fiyli:tum etiam ob nume
rolum pedem commodiori'bus honeliatem 8( pudorem im»
.buanßalterum ut frenum,alterum ut omnium bonorum certi
regula. Q_uid enim laudabilius eli honeliot’ eli enim adeò law
dabile,ut cartera illo laudentur :dicimus honelium genus, ho»
helios parentes,honeltam Faciem. Deniq; fumma omnium of
perationumnoltrarum laudem Cicero ducit , ultimum'q; lin'e'
umana: probitatis,uirtutis , ac fœlicitatis , ut cum honeltate
yconiungantur.Ergo cut in omnibus artibus ac rebus optimo:
querimus magiliros,prçter quìm in excolendis moribus: num
>propter id,quòd homines lucro intenti , non ex moribus рт:
fentem illius fenti'ant utilitatem t’ aut quôd quilq; ut diximus
fuos ' probat mores , cupit'q; filios libi elle limillimos t’ at nec
' adeô morbofos uelimperitos aut pau es , quôd haec mala il
los latere nequeant, ob id magiltris а artes, medicis ad corpo»
ris curam,eruditis`ad dilciplinas tradunt . Vltima de moribun
Het авто ut inquit poeta: 8( ramen шатер nobilium pueri,
¿Quim 15gg @time (.i. [гл-религий moulins.) {пШшппщь Sed Opllli
fex,plebs ipl'a nulliusboni conl`cia , quid mirum li hone atem,
iuliitiam,amicitiam,lidem’cß ignorett'Solum gulae 8( uoluptan
ti intenta,omnis boni arq; decoris ignara,lilios etiam lìbi conli
miles alat.Vnde tot tumultus l`celerumiq; initium 8(turpitudi,¢
nis origo,unde feditiones ac uirtutum contemptus, 8( nobilita
tis odium.Vt enim in ual`e quod fubfedit eli im uriliîmum, lic
populi pars impurillìma
lam puerorum curamcircaplebs eli. aduenit
mores ux ramen ditas
. Ergo nonobfolum­
ma:

beneùifiituendi pueri ‚ fed ai praua inflittuorum coniuetudine


. ~ arcenf
in; HIYBRONYMI ¢ÃRDANI
штатива enim in adagio,‘1re-‘t litiga mailer (.í. ища: Си! C#
rizar.) tales limus ` nales funt hi cum quibus uerfamur. Caudi
~dum uerò ell, ne a uefcant animi afleâibus ас doloribustid lit
шпате cupiditate: tum maxime cum adoleuerint . Nam de
amoris confolatione librû adolefcentibus feorlum lcriplimus .
А: uerô ueteres , quibus lludium fuit , rebus nomina accom»
' modargEumenidesdixerunt , quas Latini inferni' lìxn'as,men
tis гей—щ ‚ eas'q; ex propriis'ellec'tibus cognominabant if„Не,
' uali mentis litem , maioávuv cadis ultionem, piratear
«Amai irrequietam quali uitam lignilicantes z Ergo hic uerus
yinfernus apud philolophos mentis arlìus arq, trillitia . Sic igä
pueri afuefcëdi, ut omnis eius fomes ex animo eradicetur.Pm
lhibendi etiam ì prauis conlìietudinibusßapienter enim ut in:
-quit Valerius Maximus , Cretenfes inimicos fuos illis tanqiñ
peliîmç leruituti deuouebant. Ell uerò radix totius oeconomt't,I
1iei1eratio,atq; ea non folum uxores in oblequio , fed etiamì
lios'continetzquamobrem ibi dichillime uxores Гит, ubi pers
_ fuafmn elhaequalem marito uxorem elle . Ell enim ueneratio
finter amotem 8imetum media. Metus cötinet ciuitates,amor
" nec domelìicos in fide retinere рожей . Veneratio igitur media.
-t'nter Ьэес rei familiari conlh'tuendœmaxime idonea ell: quam
'reële cum duos 'zquales deos feciffet Empedocles , hofles etií
inuicem conllituit: amor enim rpetuus elle nequit , ueneran
'tio гнета elle poteli: Ergo re edeo aqualem non dederunt.
qui illum uenerari debere ab omnibus putant.Q'uam ergo me
liorem oeconomus poteli habere conllitutionë , quam quae di
uinae limi'llima lit'.' ille inferiores amat,ôi ab his colitur : uicillî
tudo'q; hec remanet fempiternaßic paterfamilias diligere fuos
debenô( ab illis uicillim non amari led uenerari . Porrô lilŕj un
vxor'q;,qui non uenerantur illum,l'ed çquales le exhibentzquam
uis egregie ament ,pro monllris ramen habendi funt . Etenim
refpublicœ ubi' aequalitas maxima fingitur , non durarent,nilï
uenerati'o адепта magiltratuum z qui cima . breuitempore du,
rent,
т -nn Swinnen tra. ir.> щ
гематит potentia auf; .- цитатами рой рта:
Ёäfä
‘.9
я—ёдёё
ä‘ di 'tatem,ôl amorem ob zqualiratem continent.Rem ergo
ip am ркгеройеко ramen exanplo in fuis Emblemaribus depi
cris ele аптек ur (oler Alcíatus noiter,docuit dicens,
Сит rit in Venerem,pela ' fein litrore fìßir
'A ' Vipera: 86 аЬ йотасЬо 'ra uenena попив, Т
Murenam'q; ciens,ingentia fïbila tollit, ' ‘ '' -
- Atiubito amplexus appetit illa uiri .
Ё.S'Ét-É
‘sì-‘ä
EъЁ-‘ЕЁ‘Е’ФЁМЁ Maxima deberur rhalamo reuerenria,eonirmx
Alternum debet coniugi 86 obiequium.
Vtinam hic Tirefîas effet, ut ex fœmina in mai'culum' transfer
mare licerer: Nam hoc cette non honeßae Veneris fed adulteásl
пе exemplum ей. At uerò in nepharia .libidine agens i'em `
patienri obiecundatur,contra uerò in honefta ac cöiugali. u
enim ей in hacfemper fœminam maieulo parergquod illi nu
tura: шашка fubiiciaturdege uerò gentium i'imgatur , mide ue
nerationis ratio ex his ambobus zqualirer c'oiifitrgit;
Domo септика“etiam opesquaereiidœ шт ‚ non quae ad lu'.
xum 86 intemperanriam , fed чиж ad lionefìam 86parcam им
poilînt fuiHceremnri nero` cum his тает: 86 loria quatren
да'ей inter homines.Efì enim'gloriaut inquit 'cero,illuirris
86 peruagata multorum 86 magnorum uel in fuos ciues ‚ ucl in
patriam,uel in omne genus homimnn fama meritoniin.At.iie
rô tunc fumma ей сит multirudo diligit , 86 fidem haber , cíièp '
cum >admiratione nos honore dignos putat.Ethate uidem fan
pientiœ humana: pramium ей‚86 in morte finitur. enim foli
_ da ac qua: ex naturali iapienria exoritur gloria, ей confentiës _
bus bonorum , 86 incomi ta uox bene iudicantium de excels
lente uirtute,Haec cum ad ummum aliquando pemenerit, под
minem infœlieem effe nunquam patitur . Efrenim ambrofîa
uírtus ‘ac neéìar gloria ipi'a , quam cum quis luei"it,utvап—
tiqui iinxerunr, Deus fît : hoc ей mortalitatis 86 inñielicitati's
experstErgout uerum fatear,ñmahominisfœliçitas, firma
p mum
n4 HICERO'NYMFbCARDïANI
mumboíium ell , рамам gloiiam девиация: hanc' intellea
Exit Virgilius cum dix'it : p ‘ ‘
­ _ Fœlix qui potuit rerum cognofcere caul'as,
Акр metus omneisßl inexorabile fatum l
Subiecit pedibuthrepitum'q; Acherontis auari .
Hee eil illa fuauitas Neâaris,quam cum quis degußarit,ad_eò
animum diuinitate quadam imbuit,ut ad externas infoelicitaf
tes uelut ut dici folet in igne Carbunculus aut aurum inuiolap
bile permanet. Conandum ell igitur unicuiq; aliquod uirtutis
exemplum çdere, cuius memoria fapiens per totam uitam in
uniuerlïs malis , quorum multa homini neeellario adueniunt,
perpetuo recreetur : uale illud Themilloclis : cum enim ad'
Olympia procellïllet,ërœci omnes ludis dereliéìis in ipfum to
ta die oculos conuertertmt : quod ô( fî non tam perfeuerantei'
accidiife etiam Platoni referunt . Q_uis cum hanc штатам
aliquando degull'arit , uiolentis fortunœ llimulos unquam fen
tire poteritá' aut uis admiretur Phrynem proprio fumptu uo;
luifle-quas diпаёк Alexander Tlicbas rellitueref' ut modo il;
lo'permittente liceret inlcribere,AAt'gw/4noç „я; »ta-iin mslm; ¿n?
sim J2 бы . (.i. Alexander тащи/Шип Pbrync.) О rem plane {ш
тотает! 6 folarn нега diuinitaris imaginems’ pro qua ut Pla
to dicebatziwóliwt ‘it шашни Ётащм ¿ai тёте дам“ iii-nig 'rät
intimi', mi дебри-Ё at'vat'Aia-uetv ‚ш‘ вдув: mvtîv ät ‘riveti- Ё , @this
фазанами. (.i. Pericula omnes privati [um [тщете magi: ij pro liberi; , (y ре
¢unìaimpendcre U' Iabvm tollerare,quofdä etiam pro c4 mori.) Sed quoi-tí
paâo quaerenda elif' Refpondit Agelïlaus : П pulcherrima fa"
cias,optima uerò dicas . Ego non tam acute , neq; enim adeó
folers fumÄed ramen non minus ad rem refpondebo, Ííomniiî .
aliorum oblitusenim
ras . uulgatum rei excellenti intenderisingenium
ell, ubi intenderis gloriam ualet'.atcp­
ipfam quien ut
uideo mea cum Platone fententia fatis congruit. Omnium igi"
tur maxima mortalium Chrilìi in uita fuit, utpote quae d Deo'
ipio elfetzquamobrem пасти turpi' mortis genereextingui
' i' poten
¿_ns SAPIBNTIA Lin. in. щ `/

poterat: quanquâm non aliud tanto fupplicio Iudœi читает;


quòd cum gloria etiam nomen ac legem illius refurrec'tura tía'
muilTent.Magnam etiam Cicero cum Antonianas recitaret,
cum in Catilinam inueheretur , gloriam non paruam metuit:
cum in altero patriae libertatem,quae orbis domina etat, confe
cutus fît: in altem ut ä populo gentium domitore humeris do:
mum referretur.ÀiIiirrexit et recitanti Virgilio Romanusepo
pulus , Augullus Carfar comitcm ac conlïliorum participem
habere di'gnatus ей ad uocern illam :
Heu miferande puer,lï qua fata ai'pera титра: „
.Tu Marcellus eris.Manibus date lilia plenis, _ _
P reos fpargam Hores,animam'qg nepotis -J
His altem accumulem donisßi fungarinani t
Munere . ‚
cömota tam lugubrideploratiöe Liuia (опара ей ‚ animo'q;
deftitutaßextum abhis Hippocratem ièptimum'q; Galenum
flatuam,quorum auctoritas maximi's aut regibus aut impera
toribus adeò magni' exritit , ut parum a deorû ueneratione re
cederet.Gorgiam Leontinum cui вырыв auream llatuâ col:
locarunt fapientia: titulo,quòd nulla eius ramen extent monu
menta his longe inferiorem elle puto.Catonem Vti'cêiem glo
riai ens celebrat , quem etiam holîis laudauit ‚ cui redeunti
cum enatu coniîlles ambo in occurfum Roma egrelii funt,qui
fanâiflïme in cormptiflima urbe uixit. Vnde Ariliidç ед prg»
.llantionquô Athenis Roma' fceleratioriHomerü шаге (ua mi
nime gloriofe uixiiie qui uilä illam fcripi'erunt tefiätur . Vt ue
rô unicuiqglanimali iua iumma uirtus ac facultar ell,l­lomii1i
__.-v’.­`._ inquam ratione utendi , Aquila: ut aui'bus imperet , Leoni ut
- etiam fola uoce terrorem catteris animantibus incutiat,ea autë
ей uelut uafa uinarŕa deradentis lamentabilc quiddam in line'
ас tremendum habens.Sic unicuiq; liomini gloria: quxdâ por
.tio elhatq; certi generis , quam liaifequatur , пес; quid maius
.« Орше debet ‚ neq; (i occurrat ferte poteri; f, Igitur uniiiqui'icp
р 2. ОНИ;
‚(о l H i в a o nl . с n b Aas-'i
dill teriioiißlumv lorrainl at, ua врешьuiuere
Et 'x :fedeam quagmnon im [pillars шведы eiiä рот:
conf'equi.Abea uerô auétoritas,ab hac mrfiis'diuitiae proflet'u
femminVenlm cum paucisnece'fl'aría deficiant, nec tamëmul
u’ glori'am ailfequanmr, так“? puto docere , чисты-рада
Het u'tiapiens попав: op us non indígeat. Quinty anti tirait
brun' honeltas opes 'comparare “ее: 't primat
nouam mueniat. ишака rara auis fît , adeò штыри)
fperum haber euentum,ut etiam modica parte illius Muerte
perta ütekeœücnt.Váuquyümm 'candidi's interlineatio
шьшвщц quod inuentum iam понга serateexcogitatimi ‚
’ElíAltermodus ab hoc,ut inclytg arti operam-des . Sunt autë
quatuor, Medicina,Legalis,Piâura,Mercatur'a . Verûpiůu»
ra abea жали habebat antiquitus auâoritate plurimum'dege
“тип. etcatura honelìas praefìxpponit opeszigittn'duœ tan
tummodo hoc aeuo artes honeflç relinquuntur. Ell 8K alius mo
dus comparandi fiibflantiam , fi ualemcunq; vartem nec adeò
_.п'_-wv_n-rv
nobilem nec tamen uulgarem a ue exerceas,nouis'cpinum¢
'iis omcs : uelut docere pueros ‚ t f'ecretis elle ‚ ucl ab epifìolis ,
шт quaftorias rationes f'upputet,uel fi gemmas feulpat,plan
fliceiiïexerceatßurmn'ue trahat ucl f'ericum texat,uel fï pigmî
‘laniilceat-repurget'cp aromatajn his tamen omnibus diligen»
` artis-opus ell: uòdfï Sunouum aliquid arq; utilelïln
разд ‘delimitan-stof te operam luflfle queraris. Quoin
genere amicus no er Antonius Maioragius non uulgariseru
'tioni's imienis',ctnn íntermifl'aindeclamandi conluetudinem
мышам reuocafl'et,breuii`fimo tempore non folum in docî
y»slistpueris primas obtinuit partes , uerum ad publice proliten»
»dum urra linguam î fenatul omnium ßiidioionnn maximo
A"ßutoi'e'eue eli: . Vix'q; quínq; annoríi f`patio qui nihil etat,
maximusôt opinione 8( _re'eualitt Nemo igitur artes fivmodo
`li'beralis ßudií in le' contineant culpet , non
warum' come: afilflitfedpropriam uel {Змийuel piaga:
`
tia
з и Здпвцтц Ln. u. „y
атаман ‘ñuporem nel uitia., quíbus Yqt-iatuoi- maxime ad
gloria prohibetur accell’us,accul`et . Ergo ut “тетками,
linullam-artemprofitearis,ueleaqualif тратьте!!
huis fuerit ac uul aris ‚ princigi optimo а . Nam Io:
Iuem diuitiarü au orem cum eit Homerus, reges intelligit,
Швеца“:
Ème-«31% tipi :Àßor ”шута: uit@ Атм: '
. "ЕМ: ¿il musica,ch 'tât'Manutqti-qi.
_ (i. tupitcripfe душкиfœlùitaiem штат вып: 3 трем
щ ‘)
hos igitur honeftis oblequiis prometeri oportet, 8( quanquant
uirus uoddam eorum qui line uirtute aulam colunt principe:
iplòs o lideat,ut ingenue uirtuti uix locus lit. Ambitionen@
:c=»a=­-<~
nim antiquam retinent,liberalitatem et magnanimitatemint’
letunt: uix'q; magnificentiae ueltigia quzedam habent. Ventil
tamen lì excelfam tuam animi uirtutem eil'e cognouerintmon
pell'undabitur, cum 8( apud latrones uirtus etiam in этом:
quamobrë cum in pyratas Bion philofophus -incidí et , lodi
dicentibus,periimus li agnouerint ,relpondit Bion,at o nl“
l‘itgnouerinu fentiens ueram uirtutem etiam latroni'btls te œ
är-­=wîw:w`\î
nerabilem. Q_uanto igitur magis apud illos, qui uelnon mali
funt,uel aliorum potius culpa mali fimt. Sic igitur Demetrius
Phalareus apud Ptolomœum Philadelphíi ditatuseli , 8( apud
Dionylium iuniorem Plato 8( Arifiippus , apudAlexandi-tnn
Arifioteles. nimis longum fuerit li horum recenf'ere-exempla
uoluero,cum nemo tam infamis fuen't princeps,qui ali uos fa
gentes ac probos uiros non ditauerit, honoribus' a eerit.
e mirum lit- Plinium Catcilium à Traiano , 8( ufonium l
Gratiano ad conf'ulatus dignitatë eueétos , cum Phalaris hac
fcribat de Pythagora loquens : 16 пестрит ud ядрам idlt
pívot wvâvau ptů'ibvìt, шьёт: ’imn't Knr 'spit'.(j. див/гадами
ш mfem дает-‚ша: amitier/î lau: mea eß,)Verum illud »admirabilius
quod cum Steiicliorum poetamhofiemlinieniïilîmñçepiffet,
NK:
e ~ р 3 liberan
.UQ HIERONYM! СДЕЛАН!
libetauit additis etiam muneribus: quae cum ille dum captiuus
ellet recipere nollet, iam liberato tranlmilit hatc addens : 16 air;
'uw 16 тёщи} wi avi iig/.iiêeiv тимин! ‘ro'vt medi; dpi' мёд!
ш vív quiautil тупей impulsi rundet/'mwa'защитят
шт quod à nobis ф. ngd пищи: preferir defi-rre поди; , mli nunc “край, i4
Мс proditìoncin contra te apud Himcrsos elimini/2:0. )Iâ Sed cur exempliç
mororfôí nunc principes multos egregios uiros ex tollimt,ne`c'
limmt torpelcere. Maior'q; eli forfan copia benefaâorum quâ
сошки _qui obuirtut'e' extolli mereantur , adeo` in fucos degene
rare apes: ut pallim line melle fpecies apum cernatur. (шк! .lì
qui uirtute praellantes egent, nil mirum . non enim ex illorum
grege l'unt. At principes aura öl lli-epitu ducuntur , qui ô( li la;
pianr,parendum ramen illis putant , ne _non fapere uideantur _:
nam triticum ab inutilibus herbis obruiturltaqg incertum mi«
hi plane elhan cum Scipio philofophos ô( poetas in expeditíoz
nes ducere foleret,faueret ne aura populari ,a an potius uirtutë
diligeret,lllud plane` certum eff , feu ob hoc l`eu ob illud homi
nes prarPrantes ptœmijs ac donis honelle ab illo diratos, ¿quon
rum numero fuere quius,Terentius, Cçcihtls, Pacuuius рос
tantum Panxtius Stoicusßed iam quintum gems ut uidco pa
tandorum necellariorum aggrelli fumus. Cum quis auc'torita
te tantum prolicit,ut il populo uel ab inclytis ciuibus üllìenre;
транс in genere Horatius a Moecenate egregie ditatus dì,
ut ' le tellatur ibi, dum ad eum lcribit z
mportuna ramen pauperies abelì.
_ Hœc,li plura uelim,tu dare deneges 2
Et ibi etiam ad eundem,dum fcriberet:
» Hoc etat in uoti's: modus agri non ita magnus
Hortus ubi,Si tedio uicinus iugis aquae fons,
Et paulum fyluae luper his foret,auclius,atcp
_ Di melius fecere,bene ell.Nihil amplius oro
Maia nate: nilî ut propria haec mihi munera faxis. ‚ .i
Et beato lîlicronqulîullochium ac P_aula neçellaria om?,
« ‘ со»
fn: ’SAiïiiszi'Aï'Ifiá п.` на
:fico libros ,"tabellarios, uiötum'q; iubminiitrarütPolitianum
86 МакШйит Ficinum fic iuuit Laurentij Medices liberalita's,
ut quantum o'rii literis impendere иене: liabuerint.Mirum eñ'i
in modum ciuitas illa perpetuo quodam literamm amore flan
grat, adeò 'ut cum Latina lingua ciues canieiint,nouum genus
quoddam ut fcriberent linguae fingere auiï iïnt . Sed ramen in
propriís noftris principibus non minor iemper fuit , й â rebus
i'pfïs ex loranda animi ratio fir.Ita ut ad rem reuertar, Cae»
lius ille hodiginus fautores 86 йиЁоГов Гий habuir rempori¢
bus noftris,ë quibu's prœcipuus loannes Grolierius Lugdunen
й: чиаейок regius erar . Erafmum eriam multi adiuuerïít , uö
minus illi fuerar neceilarium , utrei domefticœ tot libellis гид
йка i`cripris confuleret,cum fine illis honeite uiuere, cü illis mi
nus fatis Гирекйез fama eifepoffet . Minuit enim a` grauitate, i
magiiitudine,ì diligentia,ì rerum feientia , quicquid illis tem’
poris im endit '. nam uerborum copia uel fie plurimum abunii­
dabat . йс igitur Socrates amicoifü beneficio quantum uoluit
Arhenis fplendide uixit.Vnde Arifiippus dicebat , Антиса—
fem opulum,cum ei de auaritia obr'iceretur , Socratis ренина
effe. am enim tantum iìbi apud illos gloriae eomparauerar, ut
Ariiloteles Soerarem breuis temporis tyrannidë eif'e dicerer V:
nec tam uiolento mortis сайт: extingui potuit,quin in inimicos
_ultio reciderer.Q_uod omnibus cötingere folet,qui йаbile glo;
rise ftmdamenrum in uita ieeerint,t.um maximein libera repuf
blica . (luod fï etiam apud exteros fapiens fuerir , ne cogarur
mendicare,Arii’rippiun
­ ‘iis niv 'anali-mv дышиimitabirur
шв' irrigui apud Rhodienfes dicenrë:
E' _
к ­ni`v уди пеняй: ¿ifi-nu шедшей. _
:(.i.Qgis цедит Oedipum pre/'enti hoc dik-modici: doni: торий.)
Omnia enim cum попейте itudeat fapiens , ur nö egear necef'
farijs,cum haud facile emergant,quorum uirtutibus obitat res
angufta domi . Si ramen conringat dirari ­longe melius ей iu;
яка Arifiotelisfcntentiam,qua`iii philofophari з nec-te feduear
- ` Socraa
r@
ism, Hjlnolurul Canoas!
соития t quod Ãefchino dederat‚ ж
iolicct-peœteniderattuiâu needfan'o афише. по
' щ :edit ret#nunc cum hace шара“ inopia ada
¿bigpomíssfalëomieôt aqua aim traxill'et annum,
ioni inddit,ßi1porern'tyfenfuû,deinde attonitomorbo,quod
щуки potelt,ann_um agens aetatis decimum ваша repen:
,d v › (сперма ехрйхяшйдщеае gonlïliuin dum in fumma auf
gw., .QP @it degei'ein anteuertizuolui enim carere ueihbus ‚ li ris,
74 ,i5 ' а f, uppelleéìilemgrisme ad таит neceil'arium Rudioiò quicqui
‚ Г ‚Р ,L . agellëßgmia exilìimans cum repararentur ueih'gium baud
5 if. l; к теИфцаДааш—ат uerô uiölus etiam й reparetur, pleruncp ea
‚ и »frfaß- Íglinguere incommoda,quœ mortem autperpetuam zgrituch’
¿l ,6,5 ­ aíerannMouerat me'patris egemcplum ‚ is cum Ticini in
‚ g g, gta' gymnallo ellenduobus foctis Andreae hio ‚ас Petro Bono ex
Cptívlt/ теист: uiris contubernio iunéìus eil :omnes autem
'1, we „у! päëenatis incommodislaborabantztum шт:inquamô focii
г ¿ç ‚ , . С“, lïtmll uiuimusßnâ perimus: ineunda ей ratio,ut ieorfum
l ,t3 .‚ 44 manente aniicitia lïbí conlitlat.Cum igitur diuilï elfent,
Эŕ ‚4, рига meus quòd nullœilli fupererant pecuniœ,erudiendis pue
„t f и?“ ris, _tricii Ioannis Ней: operam dedit, commodis' uitae (up
¿l Maa., ‘tantibus,quamuis minus ut tune uidebatur ro ignitate,
/f » / __” _ tamen honelìum ô( 'abe ulla iaâura co ecutus ethea
mis Bonus cum ad impolhtram cuimaxime aptus erat,fe con
ńìlifl'etPrimo quidem
’foïsdeluièrat ut uidebatur
odio,urbem lbzliciter:
illam deferere coa ой, multorum
ad Ioannë
AEilemtrtviuolum‘time Bononiœ principem diuertit. Cum quo pria
­rnovçatl-em arte profpere rem agebat ‚ inde deprehenfus in ‘cua
'llodia publica ueneno extinâustne pontificis auâon'tate eum
liberare c eretur.Andreas Chius cum minas auri tres habe
ret,it`a diui it , ut in tres annos illas fufñ'cere fperaret . Panem
" itur аира uel nuces edebat, bibebat aquam,qua ratione ui
gus`tam enormi ‚ cum annum impleilet , quartana quae illum
чадам annis uexauit correptus elk'. фикцией:
t i
' n! Saatgut-u Lim xii. n»
ä’
bulliiiimus . Liberams tandem ab ea , capite tremens жопу
Ё
lì delirus euallt .Et quamuis anno: oâoginta fuperauerit mea
dicinam exercens,iemper tamen 8i corpore debilis 8c ingenig
ZEN#
ä ltupido , тройное; memoria , ас penë ad omnia inutilis
habituse :uit qui alioquin ad maximas res gerendasè пашей
proui'ncix non aptus futurus etat . Ergo cur auaris Ypaedagoa
u» 'i
_gis i'n contubernium alendos traditis pueros t’ uel caufos in
coenobiis ieiunare lïmul ac dare operam fapientiz cogitist'nifi
ìàîê`2~
ut uel non lint íîneůultitia eruditi ‚ uel integra uita fapientes..

HIE R ON Y МГ
CARDAN-I DE SAPIENTIA
LiberTertius. .

д м м в N s v м fed tranqumum армии natura


‚ З‘ ,_ ` м -lis mare fuperafi'e mihi uidebar , iam'q; protinus
t‚ i' in quietis portum peruenilieîcum per anguñum
f‘ ч; humane fa ientiœ pelagus nauem ducere cogor
f -` ’ atq; inter cyllä 6c Carybdim intempeßa noc'te
­ uentorum inltabilitati me committere,iam'q; facies illa undan
tis maris,& Huéìuofï turbinisß( obfcurze nocìis,ac fragor uen
torum 8( tonitrua apparentlam'q; coorta tempellate faruiunt
ñnbres,micant fulguranenebrç adi'untzomnia metu, ignoran
tia,8¿ turbine complenturtiam'cp fit h'agor 8( denfi funduntur
ab zthere nimbi.Quid igitur lumine 8( duâore opus ей ‚ ut è
иайо hoc tumultu euadere liceat : arq; eo magis quòd mare
hoc quamuis angußum plenum ramen ей nauigantibust'at ila
lud quanquam longe maius paucos habet mortales : etenim
apparent rari nantes in gurgite иайо. Pixide indigemus Het
euleo'cp lapidezhaec diŕlì'nitionein,liic diuiiïonem ampleâitìxìiâ
Ч
n.2. Hlnnournt сыпали!
ER enim humana: fapientiœ ratio ad homínes - tota contorta f
тер naturah's ей effeÁïc humane uiderí femper Íïm's elì’.Et qui
ф nihil prohíbeat eum qui uidetur etiam effe , p lerunq; ramen
aecídx't , ut ô( qui fint parum uideantur , 84 qui uidentur nullo
modo fapíentes exiRant.Ergo quid primum ín hoc t’ non ůlud
‘ Anthííìenis ut tacere fcíat.rídiculum enim ей ‚ cum loqui fue:
т oportumxm,ín tacitumítate collocare fàpientiam : ас uelut
difcípulum Pythagorœ Hlentíum lußricum exercera. Sed is не
те fapiens crir,qui_ut poeta inquit i - ` -
Dicenda racenda'q; пот.
акр is demens Horarianus Vulteius,quí­ut пегий ад cœnî ей,
Dicenda,tacer}da,loc_utus ; ŕ '
Vëfum'ís ­tzîlcerè at dícereprobe noue-rit , qui quae ŕaccnda Unt
co ouegïtiac defquíbús loqui> ex ediat ь Primum igitur defs
ip oloquiminime lícer,.ne;1audää)o leuítads-aeinanísrrímen,
uítupera'hìlò Rüfrítiàe fubeas:;lemn1taŕnen`a`§úd
utapudVírgñíum: ' ' ` ' ïgñòtos Исп,
l
‚ Homerus
ß( Sum pius Aeneas итог' qui exh'QIìe
de VVlyflîß ' penatçs..
" ¿y? штаммы: этап шиш .
u'ûgœ'mm Mw mder км!“ ägavàv Ё’ка. Ö( alibi de еодет
до: «Nye mlsu-m'mdmmlvun 1v'qu
“не: М фёощг‘п ngzox'peû’ агрессий ..
(.i.Sum Пуд}: Lacrtiadcs,d¢' quo omnes homincs proptcr dolo: истица
пса дюна :alum ufq; pcmcnit.) U Salus те Pbiloéìms uicit «nu ¿d Troiam,
'quando iaculabamur Acbìui.)
`Нее: Si apud mínores exemplí caufa.: ut apud Virgílíum.
Difce puer uírtutem ex me,uerum' laborem: Y
Fortunam ex alŕis,mmc te mea dextera bello erípiet,
Шее: 8i propter utilitatem,ut apud Salufh'um (Бытие—шпаге
multa. mihi pericula domí,mílítí2e multa aduerfa fuere", q_uorü
alia tolerauí,partím repuli deorü auxilijs бС uirtute mea t {пер
his omnibus псов animus negocio defuít, necp дести: МЫЁ;
|' ч ‘ l n ' t
DE SAPIENTIA Lin. rit. n;
if Et apud Liuium CamilluszQuae trifiiri'a milites (qua: infolita
cunciatio eltfliofiemt'an met' an uos ignoratisfuos etenim me
ETÄÈB duce ut Faleri'os Veios'q; captos , 8( in capta patria legiones.
Gallorum,taceam modo trigeminae uiâoriae triplicem triuma
phumfex his iplis Volfcis 8( Acquis 8( ex ipfa Hetruria egiliis.
An met’ quôd non dicta tor uobis,l`ed tribunus lignum dedi,nö .
agnofcitis ducem , neq; ego in поз maxima imperia delidero„
ik 8( uos-in me nihil praeter meiplilm intueri decet.Neq; enim die,
âatura mihi animos tmquam fecit: ut ne exilium quidem ade
mit_.Viden {скат orationern laudis propriet plenam t“ pollum
id innumeris confirmare exemplis, led cum ratio ipfa dit'iaue- -
rit his fatisfacium puto.Liceat igitur 8( contentionis caufa , ut
Q'E?.
apud Ouidiü , dum pro armis Achillis Aiax 8( Vlylles uterq; _
fua facia coräiudicibus extollunt. Quod etiäin calamitate far _
lla cere cogimur , cû beneficia nolira cömemoramustuelut apud
ll Liuium M, Manlius cum in uincula ducereturlupiter inquit(
optime,maxime, luno'qg regina,ac Mnerua,cçteri'q; dq deç'q;­
qui Capitolium arcem'q; incolitis ‚ liccine uefirum militem ас »
praeñdem linitis uexari ab inimicisâ' hœc dextra,qua Gallos hr».
di ì delubris uelìris,iam in uinculis ac cathenis erit(\7nde fuba'
iungit,Nullius nec oculi nec aures indignitatcm ferebant: ma
gnam'q; plebis partem mutalfe uelies,ex hoc etiam tandem lic
beratum è carcere Manliumßed uide quid in fecunda accufv
rione homines prope caece produxilie fertur Мanlius , quibus ‚.
line foenore expenlas pecunias tuliliet , quorum bona uenire;
quos duci adducios prohibuilfet . Ad haec decora quoq; belli
non commemorallè tantum , fed protulifie etiam confpicien
da , lpolia caeforü holiiü ad X X X.dona Imperatorû ad X L.
In quibus inlignes murales coronas duas,ciuicas ocoto , ad hoc
feruatos ex holiibus ciues produxilfe,inter quos C. SeruiliurnA
magilirum equitum abfentem nominatum : 8( cum ea quoq';
quae bello gefta client, pro fafiigio rerum oratione etiam ma;
gnilïca diciis :equa-ndo memoraiiet; nudalie peóìus гляди; ai
' ­ ' q z carrie
„4 HIERONYMLCARDANI'
catricibus bello acceptis : 8i ídentidem Capitolium fpeâani;
Iouem deos' alios deuocaffe ad- auxxlium fortunarum Гаги—й:
precatus'q; e e, ut quam mentem Íîbi Capitolinam arcem pro
tegenti,ad falutem populi Romani : еат populo Romano in
fuo diferimine darent.Orafl`e' llngulos акр uniuerfos, ut Ca
pitoliû ôá arcë intuentes,ut ad eos immortales uerlî de fe im
dicarentProlìu't hoc in crimine regiae al'feäatœ dignitatis eo
dum,ut non nilî eo loco ex quo Capitolium fpeäari non lice'
ret damnari potuerinErgo in hoc Cícerom's oratione antequîi
iret in exiliû uti nobis песет поп ей,“ modo illius ea eli: oran
tio . tum przfertim cum homo ille nullis legíbus,omni in ora,
tione,magnifîce “Год ad audientium taedium feniatam femper
rempublicam praedicaret.Vitiofa enim argumentado сады:
tam aduerfus przcepta noßra concludit quìm pro illis . Verïi
ища forfan tunc populate erat arq; Cicerom' amicü , quod ab
zqualibus fuis improbabatur.Licet 8( interrogantibus faepius
de feipfo dicere,quem morem Virgilius ac Homerus femant,
Alcinoum 8l Didonem prouocantes fingunt . At demum ad
commiferationem fua mala referre, aut ad conlîlium capiendů'
tantum fas ей: uamuis tot modis laudare (арфа liceat.Verû
nö hoc tantum peëìare debemus, fed modum potius uo qui:
etiam dele loquit'. Nanq; 8( Medicis impune, в: caulï icis, ar
tilïeibus'q; opera fua laudare licet.Verum б id non direâe , fed
qualiex tranl'uerfo акр iůb interrogatione honel'tius ac maio
recum auâoritate liet. Sunt zittern modi quibus alia dicimus,
alia lîgnilïcamus plures,e` quibus ironia prœcipua ей,qua рое:
сг‚огагогез‚рЫ10$ЬрЬх"ср utuntur: ut apud Virgilium :
Еп dextra fides'q; `~
- dem fecum atrios aiunt ortare penates,
Q_uem fubŕifle Египет con ¿tum aetate parentem.
Inde uide quid fequatur :
Non рощ! abreptum diuellere corpus, 8( undis
Spargeres' non focios'.' non ipfum abfumete ferro
Afca
bn SuinNr'm Lin. m.' щ
Ãfcaniumf' patriis' cpulandum apponere menlïs.
тд—еЁ‘
_еv-_l‘__И
u-пч'ч
'6_Ё'—
в`Ю-пых‹.
Ergo ironia iam non о (cura ей , quae prius ancipitem Шиш
ЬаЬиЕг,&ечиепйШта efr a ud Virgilium ‚ utpote qui Deorû’
8( regum mores imitetur « ic ôi apud Demolìhenem , 514679 1!
Ёфи щит m`nî1n9¢vzipürov Эшеё'п ш'М'ШШМ «11 V0’ ma
inquam свежими а ртотттгет uideti: Pbilrppum.)cum ad Meffenios
loquitur , fubiicit enim protinus,é§u1ru­rln¿1u d" Ил ми: пасеки:
и/рварёюъёшцьеде, „тмин imm( ‚Е. Eum qui im uo: dmpiz о in
[maden: illcxit,¢bamin4r¢mini,fì Ирландии-тахты: щшпсв exemn
plum amarita tem maximam cum protinus declaratur: Н [ан
dius,minus lçdit.0ptima cui nunquam fubijcitur expolîtio,uc
lutid cum lztaretur Paedaretus Sparta: non eleëtum elle inter
несете: quod синими duygpu'g@ 1i mim фкикэойгс u/M'ïlm'î
на тМ'тщ 'sgg/'n.(i. Proptercagratulor сшит trecento: те prie/lamiere:
:iur: b4b¢nri.)adeò abicondita hœc cit amaritas, ut in apophtheg
mata relata Íîr. Er ramen indoluit ille,quòd moris ей collegio’
rum non eligere ad magifìrarus optimos (ï Plebeij "nt , fed ho»
neftati ас регГгсре utili prçferre inuidiam. ЕП: autem,quanquä
tot lllius genera Пицца Qyintilianus in numerum non audeat
referre,triplex ironia: in uita, in faâo,in то. In uit». quidem
uelut Socratis,qui cum fe nihil fcire diceret,al1'os appellaretГав
pientes. inde argumentis illos conuincens ridículos ollzëdebat,
uncle Íîbi cum gloria inuidiœ ô( odíi tantundem cöparauit. Fa»
âo ueró nullum accomodatius exemplum quâm apud Xenw
phontem Clearchi,is cum exercitum pro Cyro aduerfus Arta
(t
xerfem regem ducere uellet: nec inuitum poil'et,cum etiam la;
pides in eum iacerent.Simulauit reliäurum Cyrum: дадите
exercitum quo ipiï uellent . Inde diilïmulans etiam uelle Cyro
obtemperare tum imperare exercítuimegabat illos in tot (НЕЕ
сц1саиЪиз exißentes репе , nolente Cyro, euadere . Inde pron
рота per alios conditioneßí Cyro , ЭК Íîbi obfequenrena схем
cirum кашне: inmaximum агентами obfcurum ша:
compulit . uerü hoc ad aliud genus fpeéìati. ¿pvda aggredia
q 3 mur
Ь:
ш; HIERoN. CARDANI’
mur,cuius uis in uerbis ей folü: еще optima ipecies ac frequen
tillîma аЕ—пбфцглс, cü dicimus iam , quod dicere uelle negamusf
Vt mirto primam illam libidinis iniuriam: turn illud :Nqu tu `~
й qua in pueritia peccafti exequar: ne parentem tuum uidear
accufare. Vel cumalios dicere hortamur ea,in quibus minime`
arguere quifquam nos potefir,illos ab ea fufpitione nemo libea
rare,ut apud Virgilium Turnus: lVle'q; timoris А
Argue tu Drance , quando tot'catdis aceruos .a
Teucrorum tua dextra dedit. - т
Et ut generaliter duobus uerbis aperiâ', ironia ambigua ad ос
cultandam fententiä ей accömodataiquœ aperta Пне ех fe feu
fubfequente declaratione irafcentis animum tantum oftenditi.
nec nilï ad incitandum apta ей. Plus enim ей dicere, fcilicet,i§
l'uperis labor ей‚еа cura quietos folicitat z quìm fi dicas t Näqg
Deos didici fecurum agere aeuum , humanis negletotis rebus a
Ег maius hoc ей ‚ ufq; adeò me mori mikrum ей t' quäm mori
miferum non ей. Alter modus ей cum figuris utimur-aut troßl
pis,quibus unum dicimus alii td intelligi uolu'mus , hoc autem
citra contra riam fit lententiam . Vnde ab ironia differt , uelut
illud Horatij : f
Horrida tempellas coelum contraxit бё imbres, '
Niues'q; deducunt Iouem nunc mare,nunc Миг
Threicio AquilonefonantRapiamus amici ж
Occalïonem de die: dum'q; uirent genua ‘
Et decet: obdudîa foluatur fronte fcneâus.
Tu uina torquato тоне conlule prella meo:
Caetera mitte loqui;
Et ad Atticum Cicero libro feptimont enim alia omittam de
cem annonim peccata,quae conditio huic fugaz non prϖitit .
obfcure fatis in Pompeium inueliitur , qui iam odio antea am
nis Cœfarê auxerat in Gallia. cum antea Roma: annis ferme`
duobus,Parte alia amai quae tunc liniebatur multos in legatios
nibus in non iìifcipienda pace cum Сайге admiferateärores .f
‚. ltimo
un Saritu'rrii Lin. rrr. :|17
.Vlti'mo cum faltem Пот; регййеге debuiffet, nec conditionf
Iecepitmec uenientem line milite,repulit. Нас omnia obfcure
ibi ac plura continentur.Carptim cum que fïmul iunâa fecure
non proferuntur,diuiia idem apud eruditos fonantmec ramen
deprehendi queunt,Velut cum Brutus de Cicerone: At qui' ed
eendit,id agit, ad eum exitum properat uir optimus , utlït illi
Oûauius propitiusttum id, Et dum habeat â quibus impetret
Aquid uelit,ôc â quibus colatur ac laudetur, feruitutem honoriß
.cam modo nö afpernatur. deinde : (ша enim пойга refert ui
дат elle Antonium t’ П uiótus ей ut alii' uacaret.demû iunge:
,Ego certe qui cum ipfa re bcllum geram, hoc ей cum regno 8€
.imperíis extraordinarijs 83 dominatione ô( potentia quae {ирга
'leges eß.Colle&is_ omnibus latis intelligis,quod ех initio prier
:ůtusfed tamen aperte negarat ambitione duc'ìum Ciceronë
Etna' prodere : multa [unt eiuiìnodi in orationibus exempla .
i oc confïlio primo Lutherus Romanam Ecclelîam euertere
Ььпчщ
,aggrellîts eltrcum fpatfìm primo multa docerçt,ex quibus iun
¿ta oratione enituit , quod in fufpicione erat,nô in crimine.Et
Л modo ullus arte hac tanda et infanda dicere tentauit , hic fuit
Arißoteles: nam 6i mtmdi ortumßl anima: praemia , 6€ Deos
:ac daemones tam'callide fuftulit , ut hœc omnia aperte -quidem
diceret :argui tamen non pollet . Proxima huic ratio eit,cum
talia rationeHrmamus,alia concludimus,uelut apud Virgiliût
_ Sed mihi uel tcllus optem prius ima dehifcat, _
_­ Vel pater Omnipotens adigat me fulmine ad umbras :
Pallentes umbras Erebimoötem'q; profundam,
Ante pudor,quîm te uiolem,aut tua iura rcioluam .
Ille meos primus,qui me lîbi iunxit,amores
Abftulit: ille habeat iecum,i`eruet'cß fepulchro.
.antetamen rationes in oppofïtam partem adduxerat , tum las
Ychrymas quibus Anna (о ror fatis mentem ab his uerbis alienfä
depreliendit,unde poeta dici't t
4 _ Spem'q; dedit dubiae menti,гектар pudorem.
__ Нас
’l'zs »Hlnnouyul CAanm
гн
Нас artggbis Erañnus collaudauit ропщет: facramentü 2
~" с l 8”) ‘rag'onibus него adegit homines,ut non ampleûanturßum in»
ill-mpgs ex una parte,ex altera firmiores collocauerit . “а;
îöìlìm целю uelorum :mein contrarias partes папе: Íîmul an
ёнщузйс еодё libro Catholicis ac Lutheranis fatisfecit.l.aua
о апетщйирего соптшт : quôd in his quae ad fídei integri;
tatem pìŕtinent etiam deterius ей dubium quâm prauum . Ей
ЗЁЁбо alia occultandi quae dixeris cû imperfeůe dixeris.Mul
la fum apud Ciceronem in epifìolis ad Atticum , ac plura qui
uelimus, quale illud,de AuÍîdio б! Palicano non puto te expe:
дате dum fcnbam . Vt ex prima epißola Штат facilh'mum
exemplum,dubium ramen elhcuius caufa nö fînt etituri . Ей
8l ratio ambiguitatis,cum in utranq; partem fen us ipfe detox'
cri poteß , quale illudzmulta bona cömoda hominibus kt
hrißiana attulit.Nam H de uita intelligitur enni,religioß
ей bare orario: fi де commodis humanis рта; . Sentir enim
humanam banc legem effe : diifoluitur autem fic ambiguitas,
leges commoda femm homimlaus : ад hoc enim inûirutœ effe
uidentur, at lex пойта Omnium ей cömodißïma. 8( illud : No
te Aeacida Romanos uincere poile : ô( plêraq; oraculorum ‚
uatum, Añrologorum, ô( diuinantium refponia .Obfëura ей
etiam omnis orario in qua quod uolumus intelligi apertum ,ß
lent concluíïonem propter honeßatem . Quale illud Machian
nelli: omnes qui ueritarem tueri fine armis uoluerunt male ре
riere.Deinde alibi Chrißum ail'erit Une armis quod ейёьоЬ in
uídiam á Iudaeis condemnatum . Quis non uíderex his Chris
ftum humanoquam
lius fènrenria, conlïlío nonexplicare
tamë quôd {роте оЫашз
non aufus ейfît riiffeartC
. Sp'înilí ill
aggreditur Mahometus Chrifìum oppugnare dicens: Omni:
qui participem Deo dat не] coxqualem,illi contradicít. Ат!
mir autem quali pro confeflîs Iudaeorum посев ‚ (buia Hlium
Dei fe fecit: öl quis es qui acqnalem te Deo facis #At Chrißus
nec Deo xqualis ей,пес parriccpszfed ipfe Deus­Vnde ad Phi»,4 ..­M‘

`, ' lippum:
Ái~
- ns SArlEN'rlA Lin. ш. „9
:ЩЁ’Ё’ЁaЬЁС‘Ё—„аг-
Е
:I:
n’
нррштЕго ô( pater unum “шишек qui rnc uidet, шаг: 8f pa
trem шей . Simili calliditate conatur probare in Alchorano ‚
îludd non paffus (it , quia non deceret talem uirum poems pro
udzorum calumnia dedifí'c. Er o occulti fermones func б: an
cipites,qui conclulïone carent. ac arte Arißoreles anfäm mil
le interpretibus diuerfa l'entiendiprgbuit, quôd imperfec'ìis uta
tur argumentis,nec femel fed uniuerfo in libri contextu fum,
qui aliorum auâorimte qualï non fua recitent,ut apud Cicero
nem Cotta inducirur, Deorum negare prouidentiä , curam'q
omnium hum-anarum rerum, Htc; Cicero iudex eius quatfìios
nis cuius ей аиё’югБеб hic Engitur.Aliter ö( ůlbtilúls oppu a
nat Gellius diuinationem ex Phauon'ni philofophi uerbis ‚ t
Erafmus in epilìolis quae non uult dicere fïc dicit,ut cui fubf'crí
bit ab alio tantum aduerl'œ facìionis diéìum exißimemuslu'n
dimusô( exemplis,quœ
irriíïoneßrgo ramen
multis modis cumnon
8(pure
loquiproferuntur fedНега:
ô( etiâ fcribere cum y
de feipfo, Саше artificibus femper conce(Tum Шпагат his mi!
-xime,quibus qualifcunq; laus ob periculi magnitudinë auâo
такт dat: quod ni fallor praccipuum ей ас quali i`olum medi
cis,cum metus mortis etiam de fcipl'o praedicanti , fïclem faciat
de Deo raro ac generolîffîmeœß enim omnium ille abfq; con.
trouerlîa bonorum largiffimus auâor. Nec quifquam de fum
mo bono'maledicendo fperarelaudem ullam росей. Iraq; nula
lum genus fapicntiç Deum' uituperare,aut calumniari,aut irri
dere, aut illudere ei, uel inter illegittima nel praua commemoß
rare docet . De lege quod quifcp â Patribus fuis acccp'it , tuto
proferet ô( Ьопейе iuxta Euripidis lententiam, .,
oůó'îv „щами nia Mmm, «
n:qu шитьё ¿SMN ш: )Qo'vqi
Keu'lípœû’, ЕМ: oui'mi mmßoíMa М)“
10mi" ¿JT â'uçœv 16 amo'v “дм-ш фётио ` -
ï - ( i. Nihilcum “топали lopbißicrmur, patri: ßccrßiomm,qudn'1; цитат
«onfunudinn стриг вышит: nulla ba orazio сбои, в: ß двигайте quidrm
ratio дадим-где.) 1'
по Нг'вкоытмп C'AnnANt
Et ramen miferaiplebs paucorum ambiripnepleëï'itur.nulla fili
utilitate,l`eruärur auéìores,in quos П uera dixerínt nihilhabes,
fed necin ipfam plebë Íî falfa maiore-poena digni funnAtquot
ex illisfycophantia bene сете fCluamobrem crudeles ne dixen
rim principes' ui in hos animaduertunt , modo eos tollerent
qui pileum uel pikopatum-prun'entes , tantas inter populos
ruinaslentnt,tam­ingentibus cladibus genus humanum alli»
ciuntz-tam pemitiofo ueneno religionem inquinant.Ergo ma
lum hoc non humanum ей, fed uel ex Deo uel d daemonio quo
dammon prœterit mequantum Ifocrates in hoc przceptopet
cauerit,dicës:1lya 1v` «лифту ¿ci pli, ‚щётки а: ‚Мед-16: тЁАш:
пат fubiügit quod ex arte nö ей ‚ íŕm щ ¿Sfar Ёрш: Taï; ¿kalt
здании: 'mic идут ìppëvdv. caufam enim turpem pulchroprxce
-pto fubiecit.De regibus ас principibus honelte loquan's, nam
»maledicentia perículum allerre'foletAaus adulationis fufpitio»
-nem.De parentibus ac afH'nibus сит-Шов .laudas , memineris
ракет tui laudare in illis : quamobrcm uel поп-1110 prouocv
-tus,uel lîne affeâu omnino id facies : cum uerò laudi locusmon
elhpro uituperatione
lre debeamus,f`edV uid Íîlentium fubijciasqui
agant-uideamus, . Sed iam quid nö
fapientiam age
huma
nam profitentur. rincipio igitur uidendum,quid unicuiq; ho
minum genericonueniat . Sunt autem hominum genera та:
principes,& qui i'eniiuntßí qui in libera habitâ't ciuitate.Duo
-etiam modi maxime ad prouehendum idonei: dillimulatio , öl
eloquentia. Porrò'diflïmulatio ex animo in linguam ЭК geltus
8( aëtiones progreditur,iudicilnn'cp hominum non quçrit , fed
оррегйшгЕючпёсйаь{нашит aliorum requirit,ô¿ linguam or
na tam exigir: his duobus auäoritas apud homines augetur .
Principium autem omnis commodi ac ñxlicitatis humanœ ей
apud homines auâoritasßb eadiuitiac,fides,amicitia,dignita
tes,magilìratus, potentia'cp rofluunt . Ergo eloquentixtl ipfa
'iam quaerenda elhfed non ut iceronis,f`ed quae loco,tempori,
1e perfonis congruat, illos'q qui audiimt рот: perfuadere .
­ — - ' ' к ' Нам
if `my Skpxnu'rm Lin.; liu’- ‚и
Hanc 8i olim Si nunc in'precio omnes habent. Ille enim plurù,
mum poteft , qui plurimum perfiladet : unde non male apud
m'agicum Hccuba conqueritur dicens 2 1
'lì ¿im 9vn1vi`­1oîMœ Mya-ru
‚жмёт? ¿c )Qi жён—гида) щади;
721.96 ¿Í «Ы 'nfgavvsw'àgaivn pc'vm
ш 'n yn?Mov 'u' Ют aum/biblia,
[44:89; :hélium давшему, ì`v l’ 'me
тети o ai' ‘nf ßzr'Aarm, тумбу“ I’ @im
(_i. Qëid шприцы: dignum :ß тет.
Sudamus arq; Ливии: inquirimus'e’
Ac non magi: [имидж штатив
Rrgina Ша rfi, cxamußim мечт-Ешь.
Dateq; precio difcinlr , que qu щи:
Ea quifq; рамам poßir сайта. -
И ей, cur mortales carteras quidem difciplinas omnes щита
mus 8€ colimus ut par eff: uerum perfuadendi artem hominlîj
reginam non plus aliis ßudemus mercede data difcere, ut liceat
quae uelimus cum oportuerit perfuadere alijs fïmul ac {трепа
КЛЕН enim eloquentia quzedam tyrannis occultazlunde etiam
Ciceronem Romae regnare aiebant'illius {шпица Romulurn
Arpinatem appellabant, quod Romulus nonfolum regnaff'etf
(ed Romam œdiñcaiìetzquam'iue natam fub fe przdicabat car
mine iäiis ineleganti :
О fortunatam накат те confîile Котамк в
lIgitur cum nihil fît przßa'ntius inter homines quìm terra d
minarißë omnibusquœ inea funt.Par enim hoc Е поп fir lîmv
le tamen Deo e-fì . At-ille terrae dominatur, qui hominibus in il '
la habitantibus imperat,quód catera'animalia omnia , quam
uis celeriora ôófortioramomini ob ingeniumßrtesgôi coucou
diam, at comunionem ‚ aut parent aut cedunt .Тцт’ебат'
maria ip a,ô¿ pifces,arbores,montes,omnia in hominum arbi
triofuntJtaq; quihominlbus вшей, гена: prœeit , atcpman', .
f- а. Illini
fp шва-сути: CARDANI
tum omnibus quae in ea eonlîilunt . At homimlsus prai'umus
пыльца confenl'u,uel mixta quadám uia. Vi quidem armouî
теги, confenfu orationis perfualïone 8K elo quentia, mixta uia.
ut l ibus ac magiflratibus , qui quidem hominum confenfu
con ant,ui ramen exercentur. Ergo omni'ü nobilillïma artii'tr
militaris рой legum öëeloquentiae , habet autem eloquentia ut
rfuadeat,accommodata ut dixi,loco,temporibus, perfonis.
Kam 8i Lacones fuam habebant faeundiam ,quae ramen ora;
tiombus breuibus,abruptis,circuncilisq; conltabanôi in urbe
nollra eloquentiae lìtndamentum elhut uârn breuiflimis uer
bis ollendas negotium illud ё re fua elleflaorró orationem lon
gam odio habent , non folum quòd putent oftentationem in le
habere,fed quôd ab illa timeant,uelut Rom ani â Стаса Vfac un
dia circumueniri . Optime igitur ex Homero dixit Galenus,
eloquentiä hominem Deo` quodammodo limillimum ellicere,
cum folus Deus corda hominum quo uult Hedere pollit, his `
herbis, ` ' ‘ '
r ¿Mot-‘ŕ’ sul? дайджеста? ¿vil .
" "AMii 'duit ‚и @iv imatst'oa o'i' Jl ­r' 'it
' 'leg'rru'puot Дышат тащу ‚греша
N4
AiniptÀtQé'Mst'rni Jl прёт ai „орёт im
ведёрках”! «irai :ZW ‚86,31 ¿it slaagden".
'l( .L лиц: uir с]! /ůrmii штат , [ed Deus ßnnä'orndt urrßbur. Alij uerò in latine
. cum демоном intuentur,bic кпд expedite contiamitur cum duid pudore dem
faq; lì commendat ‘pini coneionemJnœdentem инд per urban [Италию
„Рак tamen pars ut clarum elbmulto minus rinciprbus necef
­ aria elhquoniam armorum ui retinent pote atem. Nemo au
xr«fern ea uaehabet quaerere re dubia uel certa debet.M ale ergo
Seneca eronem eloquentiam docuit,cum potius philofophiî
`Idovere debuiflet.Nä eloquentesboni principes uix ulli ô( pau- _
'ci fœli'eesAt philofophi omnes boni principes et fœliceszquòd
in animo 4robur principis elle debeat,non in lingua . Iraq; cur
.-admiramur Traianum ac Theodolîum cum uixfcirët literas,
' optimos
ne Битвы-гм Lin. ш. - ц,
Ésa o timos Fuill'e 8c lbeli'cillimos principes , contra Neronem 84
eliogabalum eloquentes,l`ed monltruofos ac infoelicillïrnost’`
ЁЁ‘
Q_uòd ll quis mihi obn'ciat,mi'litares conciones quali necell`a­
rias,illi refpondebomö cum qui animo lit fapiens hoc cömillìt
i
Welŕ'äŕ
rum,ut eo labatur licentia milita ris,ut oratione ad conferendů’
manus opus lït.Nam nec Alexander inter tot difcrimina opus
oratione Liuiana habuit ad Dari) numerolum exercitum fils.
perandümec Marius Cimbros deuicit oratione, uanœtamen
accepiil'et â republica militë,&d arte bellica ô( auäoritate: per
fual'um em erat'militi,cum Mario uinci non offe.Verum dil;
кв
lïmulatio ut magis eloquentia principi тенёта, llc ut quifqg
minus habet auâoritatisJîc minus necellari'a: ôc ideó in plebe
parum aut nihil prodelt,lï caeteris animi artibus non adiungan
5:
tur.Et ramen lîc exiilens omnibus utililïima ей . Arq; ut id c6
Yi
probem, hiltoriam duorum exemplorum recitabo , in quibus
uis humana,omnis furor,omnis impetus dillîmulationi fuccu
buit: ut facile lit intelligere, nullam artem aut apud reges aut
populos huic oll'e conlïerriErat igitur apud Iudaeos , ut loic»-V
phus refert, yrannus nomine Alexander, qui omni crudelita
tis wibidinis genere populum uexauerat , hic moriturus uxo
rem aduocat,docet'q; ut ipfo mortuo in ipfum inuehatur: cenit»­
feat cadauerdilaniandum,prorjciendmncpthortetur populum
ut propriasulcifcatur iniurias: fe Hlios'q; , uòd nocentes non
linnquod inuitis iplis ac reclamätibus,iniu a quçq; ac nephan
da nec uiro fed feris digna peregerit , quòd paria etiam ab i'llo
etiam t'plì metuilTent , quòd grauillïmus etiam in domellicos
omnes non folum fed etiam in coniimcìillimos hierin-liceat ali
quando liberos elle 8( abfq; periculo: cum non aequum внеш;
hiqui ab illo ob populi curam in maximo periculo elfent con;
Штаб, ab his etiam qui merito illi irati ellent timere deberent.
Тащит potuit harc orario apud populü,quam uxor ab illius'
morte publice habuerat, ut non folum iniuri'aium obliuifceren
шелке dignum qui'cquam in tyiamii filios legibus itatuetentâ
‹ ч r 3 fe
'54 Н-явкочит-мг CARDANI
fed inuifum cadauer publico honore decorandum exifitimaue
rim, fìlios'q; quibus parerem,cü in тат: dimmulatione plus
Едите quìm inpatris fcelerum memoria collocaifent . Ergo'
prudens dillîmulatio falutaris neceffariis , .populum decepit :
quam maior uis exiiìimanda ей eius, quae regemuerfutum fe
ветер imò tyrannum fefellit, à coníîlio'q; auertitf Cum enim
Herodes ille Afcaloníta Alexandrum filium ueneficŕj тент 8(
cogitarœ paterna cœdis in uinculis occidendíi haberet , l'ärcheî
laus qui filiam fuam Alexandro defponderat,e` Hmbus Ca ado
ciae regni Hierofolymam uenit: ac primum ab Herodis almal
rione Щит lìc aggredilur , Intellexi arumnas tuas ô Herodes
ящер tui,inauditum fcelus,quòd П Elia mea uel uerbo particeps
ей tanti Hagitij,poznas rogo ab illa protinus fumas: quòdfï nö
cih-affinitaœm nunc синицу ройи1о.01йп ш adeò mitis pas
ter eoufq; ñlpplicium difìuliíìi с’ miror fanêßt expeâabam te
iam ex Elia mea ac Elio pœuas fumpfiflenîzd uideo uicit human
ап’а; tua-,añìchls'cp paternus illorum improbitatem : (ècluenig
ego ut non folum tardanrem incitarem, uerum ô( adiuuarem, у
ne crimini dari poilet,quòd in filium fœuieris,poi’cqu£m Ы ego л
filiam ipfam fceleris participem punire decreui . Erant ianêhi
innoxijmec hoc ignorabat Archelaus,fed falfìs accufationibus
antipatri alterius fîlíi Herodis premebantur .lpfe “его pater
prac ira non fatis ueritatem poterat intelligere . Sed oßquám
Archelai uerbis confentienu's nec retrahentis,ira deiìrbuítpa
ruit innocentia nurus öl Blij : in affecìû igitur paremum -relan
bensßlium a uinculis liberar , utrosq; etiam fuafu .'Archelaiin
priflinam gratiam recepit . Huius generis bellica omnia fun:
ilratagemaraßtq; interan nobile illud -Zopiri cum Dario ad
uerfus Babylonios longa ей Ыйотйаьйд notiilîma. Verů lona
gior fi uelim omnia in hocgenere referre ‚ cum ramen Home.
rus fuum Vlyílem tamlonga diflîmulatione in procorum cau
dem armat,laritat ut m'e'dicus,pugnat ей Iro., pro coena iacet,
nihil non {аспид uXOIÍS расистам тешат, дотеЙЁСЁЁЁЁ

К
'nn SAPIEN'FIA Lint-ttt. 13g
Eclem,procorum‘i'celera,ac uires дешевы cacdis inopinatç at»
«ripiatoccalïonemz id imitatur Virgilius» in Гио Аспеа dicentë
-inducens Didonem: и
ll: -Diilïmulare etiam fperafti perfidetantum. Et rutfus
Spem uultu Íìmulat. _ ­
8( cum reginam conliantiliïme-mortem quçlîffe docere uellet,
-fdimmulantë hoc ipfum quod animo conce rat inducit,dicës,
Confïlium uultu tegit,ac Грет Fronte erenat.
(luin etiam ipfam Iunonem Deam dilTimulaffe adueri'us Vn
inerem eodem libro his uerbis верит: :
lOlli,i`enfït enim Íïmulata mente locutam,
(Lto regnum Italiœ Lybicas auerteret oras.
Dimmulationem'q; diliîmulatione aggredií Venus, Sed quid
:iam tot uerbis agamc' duo hi (unt nerui humana: Га ientiz,dii2
ßmulatio apud omnes,tamen pratcipue otentes . loqucntia
apud illos,thos uel decipere nihil prode _‚ uel qui tuo non pas
rmt imperio.Et й quis me roget , quis mortalium palmam БЫ
arripuerit in diй`imulandoc’ rel'pondebo Philippü ,quod 8( hoc
pro laude ab inimiciffîmo Demoßhene вы obiiciatur : рой!!
lum Themiftocles,qui duplici dolo nö folum Perfarum regem
decepit pattiam liberans, fed beneficium acce ilTe interpretan
_ tus,rex in exiliourbibus tribus ей donauit. Е ergo ratio una
um
-in dimmulatione optima ßmplicitatem profiteri z cum tamen
in minimis caulïs non fit dilïimulandum , fed aperte agendum,
it?
[i
quod ô( Philippus agebat. Arq; in omnibus niÍï de fumma re¢
rum agatur,aliquam iuftitia: Гребет prxferre iuuat. Confert
м vacl hoc non parum homines liberœ lingua ampleëti: ac uidcri
iti
.ed
illos caros habere ut dii'fîmulationis oforemßœpenumero ein
lofi
res non magis у fapientum fed plurium arbitrio reguntur , qui
bus Fama 8( externa Íïmulatio pro argumento femper fuit. At
ЁЁЗЧЁ eloquëtiae uitium Demoßhenes Athenis ее Cicero Romae en
emplum dederunt: fuere enim hi elo uentiflimi. Ifocratemne
dicas eloquentem_, qui ad lucernam vcclarnitat: Aefchiltâtunii
\.a
_ “no
„в Hit-:nourrir Сдквдш
ВетойЬепез non fixiifet i'ecundum üatuam Rhetorum , pri
mum uerò Athenis. Sed cum in regum memoriam inciderim,
de illis pauca feorfum dicam. Rex qui in imperio fuo tutus elle
uelie, poftquìm regnum fponte {па ut tragicus ait, ponder: '
fuo ruit,magnam diligentiam 8( conatum in eo retinendo ex
hibere debet: nam й negleéìimA ut plurimi faciunt regni nego,
tia tracìaueritmon diu regno potietur . Sunt autem pericula
quibus regna amittunŕ',uel ex infïdiis, autui. Vis externa uel à
fitbditis,qux feditiouocatur . Inlïdiarum alie uiolentiam, alia
dolum fecum habent,Violenter ein Galea zius Sfortia 8( Ioan>
nes Galeazius obierunt, inlîdiis pn'uatis abfq; populi cöfenfu :
Íic ô( Philippus Macedonia rex: qua autem dolo fiunt,aliç qui
dem à domeiticis ô( alieno impulfore , alia: i coniunciis . Ergo
adueriìxs externam uim nihil melius ей, quâm militem habere
'domeßici'î бс exercitatum,tum concordem populum 8l pecun
niam repolïtam.Vnde Gallier regnum non ualidum ей aduer
fus ­externam potentiam.caret enim milite proprio.Et quamß "
uis equitern habeat conuenam, quia ramen exiguus eßnume
rus,ideò ad defendendum propria li qua magna ingrueret pœ
sentia debile ей: ad aliena occupanda inutile.Et quantohac in
parte debilíor eß,tanto tutior aduerfus domelh'cos feditiones.
Quamobrem hoc femper fuit diHì'cillimum, uicinis effe tembi
lem,ôt tutum à domeftica fraude - Qui tamen generofo animo
fuerunt,malebant militem habere armatum,cum ieditionis pe
riculo,quìm inermem prouinciam tot Hnitimorum incurlïoní
bushabere fu-bieéìam: акр in omni' belli dii`crimine,i`ubditos
exhaui'ire et alienç fidei credere . Eadê ratio in educandis Íïlŕis,
nam fortes patri imminent: debiles 8C enerues ad regnü tuen»
dum non funt apti.Sed tamen Philippus Alexandrum maluit
bellicis artibus inltruöìum habere ad gloriam cum fufpitione,
quámefïœtum cum fecuritateßŕnuhc pater ob filium celebra»
шт . Ad comprimendas autem fedi'tiones nonut quidam вы.
‘reexcogt'tanmgieditione ipfa opus ей: in мышцами
. cus
nu su»an Lis. tiff"- 1;',
И Sfortia ,'cumflbi uiderctur fzpiditíflimus; _feiïios'qg от;
за», nesperdidit . Nam сотен: populus nunquámregem niñ
sill . omnino Bagitiofû depellet d eeruicl m I quod difïî'cillimum fit
da! _effe concordem,nec рот: tanta multitudou'ni elle infenfa.
loa in' feditionibus
­quoclin' cum parte
Italia: tyrannis una pleruncp contigit
frequentiilîme тат princeps eiicitui'
.Ergo ad coni
:mi (ordiam
me uóclreducenda ей multitudo:
populus concors aduerfusneclexternasl
штатам-шт 'maxi
offenfas eû-etiâ
ш" ­tuti миома Íî nouum regnïi bellica uirtute uel fuccefsioä
не antique adiungamr , quatuor modis abfcp feditione refine
turzuel coloniis in locum dedut'ìis , quod Romani facere (oler
llaantz' ucl habitatione principis,ut Cum Turcarum princeps in
Gráciam fedem fuam tranßulit: не] mixtione populor'û,quoè
Romani cum Sabinis 6l Hetrul'cis feceruntNeq; em hoc adeö
leruile ей ut habitatio : nec tam crudele ut coloniç deduâœ: in
quibus quod optimum ей ас tutiisimtuń,antiqtlos habitatores
delete: hoc шест" inhumanum ей . Extremum ей cum ui ac
prœlïdiis detínëtur: oblîldûnìus,munitionibus,armorum priuái
sionc,uirorum diminutione, quod 8i Turearum princeps in
Chriítianos ` exercet ,quali necelïìrioï, ob сайт religionis
diuerlixm`­ Optimum igitur ех his omnibus ей, miicere nouos'
populos antiquis, inde urbesxquis iuribus reg'e're . Summum
анкет prœlïdium regni ей iußiti-'apb aperros tumultusßí гей
gio ob occultoan adminiûratione iußitŕïx unam feligat gna
uum uirum ac prudentem,tum legum oprime gnarum' : Шей)
dos ßbi'delägat non paucŕores ф decem ‚ nö plures ramen qu#
uiginti,qui e nouerint ab то eleâos,ut ei cum oportuerit ob'f
fequantur: omnes tamë mtmicipalilàus legibus iniìruâosPor
rô primus ille fingulis diebus cumpaucis alijsmö ¿x eodem ont:>
'dine in fecrcto conûlio cum ipfo principe fît . Quicquid ищет
graue eß,per illum 'ordinem adminißretur : fîcodiü princeps,
ille unus inuicliam,mul'titudo 8i ordo ipie periculum eflixgiet t
ôi ватт umwonuxia exequetur. Habebit 6C' oido 111e гашиш
~ s un
из Щедра. „скирды:
_ tem legeseonclendiuitmaiore cum шаткие; 6l abi'qgil'ufpiß
tieneuoluntariae adminillrationis omnia` facere pollit. Et ma.
xime ubi in quempiam principi inimicum na litirrogäda . _
Non iii pluribus,l`ed in necellarijs princeps. e milleat : nec coa
gat ordinem i reélo deuiare ._Aliquando etiam aduerfus шт
tiam deprecetur,ac­in ordinem ueniat,illis aperte contradicen
tibus,ac­ ius fuum tuen,tibiis,decernentibusk:p. lus iple nunquä
folusiexerceat , erratum non retraclet., .fed relarciat .Sie enim
Philippus Macedonü rex cum ofcitanter caufam audiens dam
nallet Machetam,illo prouocante cum intellexillîzt. Philippus,
ANlachetam iniulledamnatum,non refcidit iudicium, fed mul;
дат рко eo foluitßed пес; decet principem quicquam admit
tere humile,a.utindecori_‘i publicetocculte agatquç aperte lauf»
' dari non omni ex parte pollunt.Sic crudelitatem,libidinem fe- -
_cretis locisß( inter luos expleat, й afleólibus animi nequitdof
minarißuper omnia autem ab iniuria caueat : liœc ей in
lidiarum mater,ôífeditionñ nutrix. -Nihilexerceat «nimis : nec
p_eritus elle uelit in artibus, quae nec ad bellum limt necellaria:
nec ad indicia, nec ad _corpori's .cullodiam utiles . Vnde reële
lcantor cum _à Philippo repichendetetur dixit: ablît ô rex _ut hçe
melius quàmego teneas, A_t nunc quidam principes cupiimt
uehemenrer .ilideri in his eruditizin quo duplicem rifum то; ›
' uent :à quod quae decet nefcire fcire uelint _, 8cquod putent
_fe fcire quie nefciant.O quam iulle igitur piclor ille egregius ê.
regnoCEulfus ellzöí Dionylius Gra-mmaticus.Literas,eloquen
пат, eographiam,Machinarum акцепт ‚ ôt’ ,nauigandi lì me;
diocriterreneat laudo: nö uitupero etiam ll his carcanNam б:
Cofmas Medicesliterarû ,ig-nains prudentillimum le declara
uit , tumëuerò ö( Callruciusinlignis dux fuit. Cuius memoria
ясна те uocat,ut reclecredam conliélam fabulamde illiusad
mirandain.inlìntiaexpolïtioneßed 8c illud ab hollibus tamë
retorqueri folet: ut.cum­,Sabini Abellqcertarent c_um .RQmUlo,
obijciebant ei quôd lfpurius ellet.,infamis, liumili1patte : cum _
' Deotû'
_ ne SAME-Nrw 'fr-.13. П; l."-‘ |139“
Deorum genus mentireturßeneñcia ipfe,non ordo coule-rat,
nec expecìet certamen.Nam longe` diuturnior ac maior ell ree i
ulla: dolor,quäm memoria beneflcn': is uerò qui ab ordineha*
uit,non â principe habuille putat. illius ordinis etiä princeps'
quem unum ante ali'os diximus debere conflitui.In rebus mae
gnis fît inexorabilis: 8i iracundiae non uitio,fed infamia labo; f
ret.Sic enim multa perficere poterit ‚ anrequam cogatur prime"
ceps uel mutare decreta,uel crudelisтрактах dici.Capitae' '
lidamnationi femper bonorum etiam accedat amil'in : ne qui -
боёв ab ailinibus uel lîlijs armisindulgentiat ollendatur.0m¢ f ~
nis animaduerlio capitis lit line Г e reconciliationis liliorum ‚
uel proximorum.In quo genere atis Añyagem Moedontm re'
gem delirallè apertum ell . Credidit enim exercitus fummä ei,­
cui lilium propri'um tradiderat epulandume. Acli periniuriamf
coaâus occideris memento prouerbii: ‘ ‘l
Nimes 3': «urige медалек давит.- ‘
(птиц: qui' pare «fr» libmsfrcit кишмя c ’
crudele hoc fanê led'illud 'culoñus'. Plutarchusuir grauis
abfurdum putat fecus {вышит etiam Philippum Alexarv
dri' patrem hanc rationem fecutum intelligamus . Tyrannicü
certe elhñlios ob patrem occidere,{ed 8l prius fuerat occidille
iam patrem.Damnatorum autem pueros ne occidat, lufh'cit
enim l oliallè . Siquidem iii-extrema paupertate educatis ani;
mi de ciunt., lniuriam crudelitatiingenti addere adeò inuidio ­
lum ell,ut Philippus ultimus Macedonii rex , hac caula regnol
pulfus elle credatur . At uerò in roditores' lege agere femper
licet: in regno nulla-lit lìtlpitio â uis . Quamobrem nec fratrie
bus parcendum li lïnt audaces . Suadeo abßinendum omnino
abiniuria: led li contingat illam fore necellariamfecuritati c6 »
fulatur. Ergo Si propinquilpotentes eorum quos occideris de- д
primendi .-leuius etiam exi' imato-hominem fortem e` medio!
tollere, quâm iniuriaallì'cere. Raraautem ell iniuria i qua uitv
kntía ablît: igitur neinl adulterium prorumpat princeps um
. " a ъ. i стат.
но Hinaonrul Csnnnui
quam, _ne uirginem inuitis proximis corrumpat , ne kortum'
ínuitum _ad turpes ufusi llat. Hac enim caufa Philippqu`
occidit Paufanias: quód il um ab Attalo talia pallum, non ab
iniuria manifelìa uindicaflìtlnuniuerfum igitur тайма (от: ~.
ma,fumma fecuritas; polli fam autem fumma tyrannis proa ~
xima illi ей in fecunitate.Ngm duo maximaecrudelitatís anti-l
qua exempla, ô( Штата: ryrannidis , tum diururnat fœlicitari!
папаши—‚А atoclis qui omnes ciues Syracufanos una die no
bales fußulitzä Nabis qui Lacedacmoniorum ocìoginta poten ;“’_ ­n. _ _

'"tiorymmxm Ilotarum multitudinem una die interfecit. Necfo


"lum a fuis' tutus,uerum T. Q_uintio Romano qui Laceda'rnon
‘ nios oppugnabat rellitit: ac diu terribilem fe illi prœbuit. Olù
“пена“ iam Firmij omnes ciues una die occidit: occupauir'q;A
f uìrůb-e-¿gáyerum intra annum рота: dedit ‚ externa ui pulfus .
Íianc uim in Тикают principe uidere quotidic licetzqui то,
lïme res fuasadminílŕrat . Sit autem lubitum .quodcûqg paras,
nam res quae non faepius repetitur quantumuis maxima,in ob»
liuionem tranlït . Beneficia igitur contraria ratione paulatim
impertienda: nam cum cumulare femel tantum dederis , tema _,

pore obliuifcuntur . Illud autem fumma diligentia cauendum, А _

ne inimicurn relinquas potentem: fed Íî potes aut illum multis ~­


_„
beneficijs deuiacies,aut e` medio (шкафу; ratio etiam in regif
`
bus tenet ac ducibus.Pontills enim Samnitium dux, fuos per»
didit,cum exercitum Romanum nec cecidillet,nec libere dimi
filleulaudatus'cp ей magis conful uié'tus,quám Pontius uic'ìor,l
quòd ille rem ublicam fuam turpi conuentione feruauerir, hic
\ pârodiderit . adem fermêllultitiaNumantini etiam periere:
rg0 in regnis media uiaA femper periculofa,plerunq; pernitio
fa: {дед nunquâm ampleclenda . Adulatores Гит qui uitu ‚ ь
к
rent: fed principibus ad aucìoritatem augendâ й modelli unt
propter populû ualde Гипс utiles .Y _Minime ergo audiëdi fum,
quiillosex lodendos putant . Sed ramen cognofcat illosprim
сер: l _ е ей , nec ullo in negotio graui introducantur: ¿01m
a. . . ш
De Бдтвытм L13. т. цв
*ч:г_gJa-:-Т“
а‘за
в
5те
З
i Aw-:—2a.v'Tw-ifcn- folum ne conlîlio fuo hominem'perdantded quôd rale hominiî
genus [снеди Гавре minus iccretum feruat quod audierit ‚Ы,
quôd facilei сип-‚Ы praemio ad prodirionem impelli рожей.
Bonos ac malos amplectatur : urrifq; enim rex indiget . Nam
iufh'riam i malis iuxta Comicû querere non licet,Íîc ст inquit,`
Iuiìa autem ab iniultis perere,inlïpienria ей. .,
Nec iniußa à bonis impetrare licet. fcelerum igirur öl facinorñ
.aliquando minilìros habere neceife ей . Imitemur Deum qui~
prauosalit ad pœnam prauorum. Imiremur naruram qua hu`
mores nonbonos ram iapienter dißribuit , ut non minus fan-`
_guine ipfo uideantur neceffarii . Sed ramen ô( in hoc naturam
Imitemur : quae non quamcunq; bilem nutrir , fed folum quat'
non Íitpeßïma , necfinir (тёте ab ah'js й рогей humorü'ius`
{geratißic prodirores 8l in os.,quòd tam adueríiis fe,quìm
uerfus alios paratos uidear,ne alar : nec patiaŕ'plures eilein
regno malos ,quâm bonos . uix enim Íîc imperare illis poterir . '
boni libenter iugum ferunmlrboues: mali non ferunt raurorû*A
exemplo . Ipfe autem exempla uirtutum non рапсаexhibear;l
non omniumfedimperatoriartnnzfortitudinis i'cilicet,~prudexr`
паб! tolerantiae. Fortitudinis rariora , frequentiora сыскав”
riz,prudentiœ (emperßnormes adulationes fugiar ,Y ôtpuniat
atteintes, prudentiomm moderatas mediocribtß prœmíis те;
репГес. Et poftquam certamen res uiles in precium adducit,
quaecertamine carent uilefcunr . Vnde Mathematica utilis ôt
-ueraxiacet , inurilis ô( :fabulofa philofophia magnis ßipendiis ­
decoratur,quòd homines in certamen deducatz diuitijs certa- ‘
mina abferat,hononbus 8l uirtutibus prat nat . Porritudinë'
igírur,prudenriam,et reliquas aduerfus ho es tantum uirrures г
ngo;
-muneribus decoregcoronarumßnfularum , Remmatum, gra¢ '
vf.luum,tui;n etiam magiltratuum.’Vnde illœ apud Romanos ci '
uicç ,caůrenfes,murales_'rë coronœ,qua: in precio habebantur, '
8i Une iaâuta dabantur. `adem ercis fapientia in certamini '
bus,­inquibuscoronispleœmiirti, lautí--ôl Emili-um- propias»
ń`v\-<
~~ s 3 mils
|41. HIERONYMI едко-дм
mi'js uiâores ornabanturßd tamen prac gaudio fili'i uic'ŕoris pa
нет fertur expirailè. Atuero' certamen opum aut uirtutumj
fed inter ciues proponere exiriale fcmper fuit.Primum quidem
ad omnia facinora impellit, fecimdum ad feditiones.l.on.gamv
nimis hilloriä texere uidebor , cum ad libri ñnem fhtdiofe proe '
peremus,lï unicuiqz prxcepto exemplurn adiecerimus.Tum
maxime cum liceat hoc uidere lingulis diebus ob harc „шита:
'ux exi'ßtimantur errata,inregra regna deleta еще. Similiter
grationem addere uoluerimus eadem prolixitas confequetur.
Si quis nos tanquam crudeles in itis uocet,quôd in feditioiïs cö
iulamus fratres ac filios tolli de medio, proximos'cp potentele
lud animaduertat , feditiolî unius inexplebilem ambitionem,
ac auari'tiam in capita tot bonorum, tot innocentium , tot mi;
ferorum'q; impune cöuerti.Än melius ей igitur unius aut pau -
corum fontium uitœ parcerec'. an omnium репе bonorum ô( in a
nocentium {адепт periculo'q; fuccurrere t’ tum maxime quòd а
lege. promulgata t tunc uix unus uidebitur in longo это tanti>
criminis confcius . Quod enim facere homines non line certo ~
otitio poffef ant,facere defïiìunt. Atdiifitillimum ей abfq :
áltetius con cientia,imò pene` effe поп'рогей, ut quifquam tan ,
tam rem aggrediatur . Quamobrem ô( illud Ítultum ей quod
exiůimant,regem tutius amari quâm timeriaberrant enim to :
taui'a: timeri expedir principi , amari autem й contingat pro
eorrolario habeatur . Imponenda igitur ей pœna non {blum
nocentibus,fed his qui cum iuuare poifunt non iuuant . Terti
bilem fe prçbeat in arduis,ô¿ inexorabilem in iniuftisJiberaliß
катет uirtutem eil'e non credat : qua multi iniufte (poliantur,=
pauci ditantut.Atq; hi' cum mutua inuidia, cum'cp in honoris ­
bus praemia бы сопййпга: promi'fcue diuites öl pauperes pro »
uirtute ad magiftratus eligat, nulla diuitibus й: prarogatiua: .
fatis illis prœrogatiuaefunt opes quas oiiîdent. Diuidatur po .
pulus per artes ac tribus,ut Athenien is ac Romanus,ad tollen
dam feditionem quzabaiünium uel opum porenti'a жмём
со ur.
вв »Salm-suns Llsfmi. „и,
L'conlîngit.'RÈligionem nouam non admittat: пат гипсfeditiò
irlìin populofatis 'intelligit iam Germania-thd multipleer
,ligionis cultus ad infirmandum robur pollir . Quòd й permits’
Landa Íit,feu quia cogatur,feu quia expediat ob utilitatemtw
`lerrime Hat.Nam` eo tutius,ut celerius: uelut Angliz rex ô( Sa
:xonum princeps' ‘minore agunt periculo nunc,qualm й diuifum
¿effet tegnum: tutius ramen fuerat non mutare . Non enim ab
initio grauiliimi periculi expertes fuerunt : пес aliud eos iuuit
quam uicinorum impotentia. Ergopericula fumma celeritate
tranlienda . Ab initio autemminimis motibus acriter relîften
dum. fyluam puer eiufdem anni totam una die uitga euertere
poteßzfpolìannos quinquaginta exercitus per menfem fecuri
us excindere non найдет exciià etiamdenuo repullulat.Iudi
° 1<:ia'lìlmmaduo-ne eil'epermittat . Hebraei-.enim ô( nunc Chri»
ßiani ob id periclitantur: nam regum Iudatorum poteßasfum
ma pontificis auâoritate infirmabatur , nec ramen ad fe regia'
adminiltrationem ;pontifex trahere poterat ob Dauidis anti#
»qui regis auůoritatë,qui eam Rempmnirum in modinnauxe
rat.Optimum igitur ей‚й cum religione regiaauâoritas con
iungatur. fed cum re na per fucceilïones ,pontificia dignitas
per electionem trans eratur , cöiungi hse-dune res diu nequeñt.
.cadena ratio in riuatis regnis.Verumtamen-ius pn'uatü muh
tiplex elle pote : imò elle debetzcum uix unusmagillratus tot
cognofcere („гнет . Alio'q; genere tracìandi milites , alio la;t
cerdotes,alio artifices,ueleoloni й peccauerint t CluodêíRo'
mani ,Athenienfes olim бс nunc Veneti obi`eruant.Magiiìra¢
tus uerd iplï publicum accipiant ßipendium: ô( lïdeles lînt prin
cipi . Cognofeuntur fideles principi magilìratus ‚ qui omnia
_in principismö in. propriam utilitatem faciunt ,.nec ulla expat
te ditefcuntmilï donis principis . In quosita munifïeus elle del
,benut nullomodo prodignitate cuiufquam indigeant . Muni
tiones ô( cußodes corporis habeat. nunc ex Germanis eligunf _
¿unquòd expenentiacomprobatum ligeam gentcm Мерси "
i » ` ` ‘ ‘ lere'
im ‘ Низкоыкш Caiman!
г . kreßontridomellieas inlidias fuis utatur alli'nibus,quos nä
' . diuites faciat , ne fpe audeant, aut ira coneítati cogantur mali
' quicquam excogitare . Caueat autem homines parui capitis,
limenei,fœminas,celeres in l'ermone,ac ualde mutabilis сапа.
Щ: tumeos qui liberales Гипс in conuiuiis,uel muneribus,atit lil
do,aut ornatu. Modellis, öl tardis, ac his qui iram nö continît“
utatunpignora etiam habeant l'cilicet lilios circa fe, nec uni un
' uam tantum lidamouos homines nunquarn in contubcrniüi
l'ecreta domus admittat . Q_ua cautione diu Turcarumrex
пепси! поп folum iaëlura,fed etiam liifpitione caruit . Omnia:
igitur plurium oculis fubiaceant,habeatminillros pragullatr
ses ut moris ей ‚ raro populo, rarillime aliisuumïmaxime' lega;
ris fe ollendatJ-Iominem enim poile,tum eius domellicos (вере
uideregêiaudaciam Si commodum ad machinandum'praebeŕ.
Suis nö irafcatur: ll aflecerit cötumelia illico explodat. Plurcs'
'enim ea natura fum,ut iniuriarum obliuifci nefciant.Aduerl`us`­
importunitatem rogantium hac arte uta-tur , ut nihil cuiquans
det rogantifed (роте аксвкпорктко ‚ шт etiam quali praten'
oniniumfopinionem i Sic necplura dare cogetur , nec repullìe
illi­ doloremfentient, nec ipfe abeorum'grauabitur petitioner
Filiis magnam diligentiam' impendere oportet,n'ihil enim gr:r`
niusellillorun'i-cura.Vnde plures principes Шок occiderunt;
ut Mithridates,ôl pater huius regis Turcartnmabillorum porl
tentia- timentes. Allí ob inlîdias,uelut Herodes qui Aleme
Archelaum ô( Antipatrü lltllulit líliosß( Artoxerxes cumDa.
tio quinquaginta'aliosiAlii ut regnum uni inuiolatum et abfqlgf
тещ traderent ut D'eiotarus: de q_uo й! ra diximus. Diuidea
re enim regnum ell dellruere,uelut Ma i'ñnillä qui cumdi'uilïf
fet `inter nepotes Adherbalem,l­liemplälem,& Iugurtam,ipl`os'
neci
Duxcrudelillimç tradidit:
ueró ut dici folet 8( rePgrïalncifcusguamuis
Sfortia 1 um in Romanorum unimanus.
foli tra
diderit yè pluribus regnum,plures :amen illi inuiderunt,üli unii
ша cafu Galeaziu's,qui reríi- potieb'atur, proditione eiuis
.' cidi et
вв SAPiEN'riA Lin. xit. |45
S~ìŕi13î`§­ißn
шипе: , caul'am dedit ut Ludouicus frater-pr'ouinciam occua'
рать/Мер ita leditione exorta tranl'iit in Gallos: inde in Сага
farem,illorum ltirpe deleta. Tam frequentia (unt huius rei. ex;
empla, uelut etiam'de Ptolemœi regno,quod propter Cleopa
trae-ô( fratris inhdias _ ac feditiones in Romanos' peruenit , ut ‚
бангёхстрНз nonindigear'nus . Quin ô( nunc rex Gallorum
ne regnum diuidat,.cum'duos habeat lilios,­ nouum minori re
Éiïr-îëäî ta»a“.ì
gnüm`parareintendit: adeo'cß omnia mifcet y, ut­ Turcarum
periculo'rempublicam Chrillianam totä expofuerit .‘ Solet au
tem ut diximus media uia elle in regnis pernitiofa. Iraq; cauë ‘_
duin ell in filijs 8i allinibus illud . Primo ut in regni cauia obli’.
uifcatur fe parentem'ell'eßut fratrem,aut cont'ugem : nam qui
han'c conluetudinem tuebitur,regnare per multas luccelliones
poterit _ Si autem diuidet,nunquam fieri potelt, ut diu eius prol
les regnum obtineant : Ergo in filijs procreandis una folum’
muliere utatur .Íïdeliores enim 8C amantiores fratres ínter le

ЁЬЗ'Ё
а enmt.Dcinde maiori regnum totum decernatur,quem omniaV
bus bellicis ui'rtutibus exerceat,ac inclytum reddat. Q_uòd lï a
regnandi dignitate multum ablît, alium illo generolïorem im
“так :quos autem nolit regnarenonliterismö arte bellicœ in
{truanled in luxu omnino et orio alanVnde Philippus Alexan'
dro cum quereretur , ä patre lìbi' qui inltare'nt fratres progiß
gni: rel'pondit Philippus , Ideò ellicies ut non lolum шаге ‚ led
бс uirtute te illis di'gniorem prarltes , cui regnum relinquatur.
Non diuidendum dixit,nö quòd natu prior ellet illi' deben', fed
praellantiorirelinquëdum.Q_uid regna Gracia: omnia in Tur
carum manus tradiditf’ nilî fratrum 8( liliorû armulatio . (luid
Italix tot regna in manus tradidit Barbarorumf' fratrum' ac H
liorum zmulatio.Qyid regnum Turcarum 8i Gallia: feruauit
incolumet' nilï quòd non diuiditur .64 foelix quidam {uccellus
aliquot regum fratribus carentium . Habet autem hoc Turca
praeltantius,quo`d uni öl meliori decernit imperium: diutius'q;
utpote iam per tredecimluccelliones in uno tantum пьёт: ъ
t allo
|46 Нпвкоытмп CARDANI
Gallorum non tarn inuiolara lex, nec meliori , led primogenif
to tantum deberurfrgo cum adhuc uigilantia liceat Chrile>
nis regib. imminenti relïllere periculo,uel caueant, uel й (ecus.
cedat,nö nilî de l'elplïs conquerantur.Frater ergo fratres in pri
uatauita retineat : 8( pater fílios quos regnare nolít , nec ad an.
lios tranlîre principes permittat , capitale'cp hoc elle decernat:
in luxu бС deliclis educet. Sic crudelitatem В атЬатошт,бС рея
riculum Chrillianorü regüdeuitabit . At него circa religiosil
nis cultum princeps folicitus elle debet : пб folum quód ex hoc
populi in admiratione contineantur :fed quia Deus ipfe quo
quomodo coli uult l`e . et ll adhuc lloc nondelìderaret,debetur
hoc tamen illi . anmobrë Senarü сайта: lapientiœ exernph'x
in hoc dedit,quòd templum omni arte exxdilicauit Patio man
more: in uo loli' pars nulla non ей elaborata. Quicquid artis,
quicquid udn' ей ‚ in то тероГцетйг. Aetates feptë hilltorias'cp
habent inpauim'e'to. Summus pluteus capita habet pontil'lcü :
piůurx in lacrario,un_diq; colores uart'i,&t й quid ranxm ей ex
cogitarunt addere . Решит etiam eam urbem in tutela beau!`
Мате elle, cui templum dedicauerant , nec unquam ea caufa
uiexterna captam , Si ad antiquitatis Едет ut cum Котят:
certent Remum cum Lupa habent . Simili ratione Florentia
adem habet beata: uirgini dedicatam lub annunciationís títun
lo:in qua йашге et imagines pontilïcum maximorum,regum,
militum innumerac, qui uotis ôc fupplicationibus feruati lunt.
Aliam habent hi ciues ждет Ьеатае reparatœ, maimore albo,
rubeo, nigro'q; exterius dillinëtam : tum uerò locü in quo рис`
ri lauari l`acro fonte lblent,cupreis­ ualuis ëíuellibulis стаей.
Quid autem malus где пойта lacra fumptuolîus'ue f uclelan
boratius templo beati Marci Venett'js C’ fed ¿imulta feruntur
mira de pliano Parifq' beati Dionyfn'. fa ienter hac omnia nö'
l'olum pic.Cauendum ramen ell, ne не] uperfluus fit lumptus,
uel lacerdotibus lumma aucloritas tribuatur.Cum enim plu' ч
res optimi lint,periculolum ramen elbfalutem publica illis :61
mitte
_V м - -ns 'SApieN'nA 1.13. гни |47
тщете,ob reli ionis apudpopulum auâoritatem,íd'q; euenu
tu fatis manifeäum ей . lAethiopibus ambitione facídotum
mos inualuerat regibus : ut cum [Ш ртопипсГайёп: ‚ exp-em.
populo regem- ê uita ехссдете ‚ obgemis falu'rem : cqgerenrur
reges uitä finire, quod ni Гponte feciiienrQranquam d дат,
ciarum,quód£acerdotes mcnriebantur , pofpulus turpiter eos.
occidebat: mos'q;l hic perfetterauit ufq; ad rgane regem, qui f
'r

illorumcognito dolo, omnes facerdotes вымыт


mento rutus effet . Non'ne Danielis hißoria refert Eabylonizl
regem a` facerdottbus rurpiter elle deluíìlmt'quos omnes ille ob
Нос interfeceritjgitur prgfcribenda illis licentia,Circa amicos
uerò eos cligant,_qui non proprio commodo unquam, fed prin
cipis confulunr . qui errata eius feruntmec probant, fed ramen
à maledic'ìis aliorum tuenrur . qui uirtute ô( gloria amore lïnr
iníïgnes.Vna enim ut dixi omnium ratio bonorum ей, gloriz
œftimatio ac certamen : quae urbern ac principem Гетиате ро— -_
еей ‚ Porro urbs maxima fier tribus : coniu ijs ,.exercitatione
annorum,concordia. De onfhibus autem iximus niíï de con
.Aiugijs : igitur nulla maior cura quam coniugiorum, ut coelibes _
_omni honore careantzadulteria in штоф delinquente accerbif l
gßl
Íîmis fupplicijs puniärur:~ exemplo legis Iudaica: бс Mahomeu'
ô(idolorů. quod ей cötëpferint Chriftiani , deteriores omnib,
his eHìâi
pttb. iimtрогей
aliquid . Меч;adulterio
enim uelIfceleiirius
aducrfusexcogirari.
Вей uel-aduerfils Rem
Furescapiv
tis роет puniunr, quid debcbitur mœchisc'lmperaror Opilius q _
Macrinus iuris ciuilis abunde рейках ‚ adulteros _una iunâos ‘_
uiuos femper cremari uoluir.Mitiores omnes,e` q_uibus Traian _
nus irreprehenfibilis ante illum,morte nunínon muléìauere. `
lus perpetuum in homines uel etiam míticos nulli tnbuar.Caf
pitale etiam lit hoc â principe petijffe z oftendunr Venetorum,
Galliç regis , 8( Turcarum uires quätum hoc oiïît.Vacat ей: А
i'edirione regnum,cui nullus nifï unus ртей. d omnia 'etiam
principis mandata promptiores euadunr,q_ui um’ (oli parendü
t. z Шип:
' \
ц: Ньввонтм: GARDAN! ‘
l ц fciunt: lic iuuat apud populum ut carus Deo ui'deatur . Con'
9 {25— qlì'antinus ob hoc qui magnus diëìus elhut Ambrollus auc°tor
1/w' ,clauum unum freno equi , alterü quo Chrifhis confìxus ей:
I if!
м 5f ш ^­ ‚‚ must'
177 galexi ed
inlïxit
ramen.Nefcio an religiolïus
ad opinionem an fuperíi'itiolïus
hominum an pi'ofa»
plurimum conduxit.

‘' f '
Ь ос
a e i' etiä de Dns,tum etiä deprincipibus acriter
.
puniat:
e, f ¿'_altero feditio tandem altero contemptus regis prouenit . Sed
И W' L qualis lit contemptusex auâoritare di'gnofci'rurmnde Currius
de Alexandro“ cum argrotaret dixit : Tunc exercitus intellexít
quomodo ex unius fpiritu,totius exercitus falus ac uita pende
ret.criminis ergo capitalis fit aduerfus regem loqui : quod etiä
facra {criptura prœcipit. Ea ergo ratione non male apud Bard
‘ ` barosAlexander fe Dei louis lilium curauit ab Amonis facer:
' dotib'us pronunciati . Et Settorius (uam ceruam tan@ Deam
д ' confulebatycömenta hominum fed plufquâm hominum.Si (б
'l tinga't alium principem pralio capere , й retenrus uiam prçbet
' occupandac .maioris partis regni:non dimittatur : lïn regnum
fecusinuiolabile manet,­prompteac Íïne prçmio ullo dimittas.
’ Homines enim qui nulli filbñciunturmi folum aut beneficio de
` rinentur, fubieâi legibus , à’ paèìis'. Verum cum hate aliâs in
librisl de œterniratis archanis ô( uberius ac fublimius traäauef
‘ rímus,regu.m inftitutis Hnem facere decreui : polìquìm unius
д t lShw'ßlexzindrimagniuitajrnupaucik uerbis pro exemplo pertran
i ~ ' ‘ lïero.Hic occiTo parte eum ulîus ей fufp'e'fo in cnice Paulania,
»Hb
~ -­“‚4 . „quamuispatrem
‚ . ‚
non parumodiohaberetmeuelimpictatis . ‚ cri.
men-fubiret 5 8( alijs anfam occidendi fe praberet . antequam
'in itionem iret,omnes quos habuit _ fufpec'tos regni occiá
dit,e` quibus etiam Attalum patris fororium . Thebas rebelles
limditusfubuertit: omnibus ciuibus- .qui-fupra х х х . щей:
diuenditis,fex M.occilis , Omnibus aut grati'i aut terribilem fe
' oltenditzomnia in celeritate öl confidentia ßatuit: miliсё Ма;
'cedonicum a` patte Philippo ueteranum acceperatmon merca
narium. Cum difcederet omnia amicis donauit ‚ пес Грет ullâ’
‘ ` ~ feliz
DB SAPIEN'MA LIB. in. ' :49
reliquit reuertendi . Cum Hellefpontum tranlïítmihil plus han
buit pro llipendio quâm cibariadierum triginta fecum . Graef
cis quod aduerfus ipfum ltipendioac inuidia duëìi militabant:
ita irafcebaturult maximo etiam Гui dil'crimine illos omnes oc
ciderct ,cum Perils бс alŕjsindulgeret. pro tanta igitur Гарден
tia debitum ей praemium confecutus.Qyòd enim populus Ro
manus tot тат-быт exemplis fortitudinis,plui` uam decies
centenis millibus hominum ex (ua urbe cœlls,po annos fer
те fexcentos uix БЫ acquilïuit : unus Alexander nec quadra.
ginta millibus militum annisgtfì a_r_a_u_ig: cum etiam illorum
limites excellilletbiquidem Indos Sc thas deuicit Механи—
der.Milia uin etiamq ' orum ex ndia cepit : quae om»
1:6! `
nia Romain intacta reliquere.Sed бс Arabiam ac Libiam per»
ualït : Ergo tmus Alexander Romanis omnibus ob fapientiœ
Sli beneHcium etiam geiiis rebus pra'ponatur . -Et nunc in Italia
ей princeps unus, qui й Phñippum agere fciret,poilet relinquc'
fi“ . re Alexandrum , et nos aliquandoa Turcarum imminentibus
mill
liberare periculis: nam Turcarum uis nunquä expugnari pote
` rit, nilï unus confurgat Alexander о Sed quomodo ille _conlìxrn
‘mi get,cum totis urbibus pigmentari]I cernanturf’l\/Iilitaris­ omnis
М ` ars , obferuan'tia'q; perierit t’ mulierum arbitrio uiri. pareant е
mi’. glorix nihil,diuitrjs omnia tribuantur t' pompa fœminea inuti
liter cenlìxs exhauriatf' certamen'q; de illa йt nobis maius quam
apud Grecos in Olympiades’ Iрй Itali principes lilii fortunas ma
:lll gis quâm uirtutis malint appellari t' adulatonbus enormibus
1501
ô( fucatis uirisdeleâenturf iatis'q; illis uideatur, quòd parta re
ull tineant t'Diuidant .regna filiis», 8l pluribus uelint bene elles' a»
¿u lius gymnaiium erigir ad decorem,alius _uenationes infh'uit ad
tl’ uoluptatemfomnes lautis epulis glon'anrur c’ (brin etiam ho
' 'minem premio affieiunt, qui illis exprobrat auaritiâ', quôd nö
„nl in ganeones,in adulatores, in mimos -, in pompas omnia pro
.W fundant: tanquâm hoc illis turpe uideatur .vhonelìa' ille fuaa
¿il cleat. at faltem'illius circunfpicerët uitam,fî modo du пей fen
nl ­ ` - ' ‘ ti ,_v tentia
что Hinaouriit славят, .ì
сети: expilare populos im'ulle ut profundant in hos , quifolli
illos doceant delipere.Ca_rolum ille damnauit auaritia , ego п.
lum non damno . Non enim in coelum os ponam I led utinam
àtq; utinam intelligeret,quìm deceat principem qui maximas
uelit gerere res , nihil omnino dare nilî his qui pro illo in acie
llant,uel qui conlîlio pollent,ut adminillratoribus ciuitatum,
8C Architeâis . Illudetiam lcire decet,in quo aberrant aliqui;
equitatum peditatu prallantiorem elle й рак utrinq numerus
lit,nili in angulliis montium . Nam equorü impetus in pugni. Y
utilis ell, nec peditatui' limilis.In campis etiam fatigat 8l prohi
bet cömeatumtollenderunt Parthi aduerfus Crallumßí Turn
carum rex aduerfus Chrillianos . Quanquâm etiam inter hoe -
mines multum interlïtzinexercitati equites peditibus ueteranis
tum-pauci multis collati luperabuntur. Par autem lit nutrients
amborü,quodfimmodica differentia li't inutilis,optima ell.At
ueró exercitatio lit perpetuo bello: id lemper leuillîmum шее f
piendummec quarendum ей illos luperare,.quibus deuiclis,uí
cinus баз longe` potentioris.Qio~errore Ferdinandus Turcas ­
rúm-uim perpetuo habebit infellam . Occupanda igitur lem
p'er lunt nonmaxime opportuna ,fed maxime tuta : donec pos .
tentia,auâoritas,experientia,te uel illi aequalem reddant , aut ‹
paulo minorem.Errauit ô( longe plus homo ille ycummunitio '
nes damnaiierit,-Omnis urbs fortis moenibus,etiam oppidum
fortillimum habeat , ut femper lïnt duae aut nulla: murorů mu
nitiones.Hoc errore Ecelinus Paduam amilît :ex quo facinoe
ris crudelis fecundus error manauit , atq; inde regni cum tota
familia interitus . Diilîmulanda (unt lludia ôr decreta belli, сё
locus,tempus,ac reliqua,quantum fieri potell, акр in hoc ge
nere llratagemata uocata utilil-lima . Si multis ex locis aditus y
pateat,debilillima oppugnanda,uelut Turgarum uircs facilius
multo ex Aegy to frangentur quam ex Gracia: llcut miles la:
cilius uincitur ilocispctatur inermibus, quam-lì ubi armatus
ей . Subditorum ll potentiam reformidat , leniter. ac quali ex
; спай
De SAPiEN'rtA Lin, ttt. tri
tranliierlo minua t,n6 aliquorum led Omnium lege úniuerfali".
ä
Е
а
‘Èfu'ń
E*
(Шик! conlilium fuit Francilco Sfortixßum legë tulit, ne quis'
inconfulto lenatu hominem morte damnaret.lam enim tam le~
ni' edicto plufquìm dimidium potentie procerum fregeratßlol
lira ztas uiditunum principem Valentinum Borgiam quam;
uis inlbelicem repropera ac inexpeâata morte pontilïcis AleA
xandri patris (55 ôc morbo letali proprio fimul circumuentus ."
Ex his autemlqui aliis parent , duces'cp exercitus funt , Daualů
patruus 8c’ ne os qui nunc regi't prouinciam nollram CaroliI °
aufpicn's, illu res lîierunt : habet enim familia illa quatuor ea: '
quae in principe requiruntur ¿Cicerone commemorata,uirtu¢:
tem,auéloritatemfortunamßtfcientiam rei militarisv: изд:
Ё“?
euentu obfcurentur non ob âliud euenit,qua`m lì fortuna прет
rioris inclinetur.Nam eorum qui nulli arere cogütur lìtpiengy
tia lemper fortunae adiungitur, quales unt reges ac principes.
Illud l`ane` demiror, Agapetum öt Ifocratem, cum tanta tleren`
gno Si ad r es fcripièi-ingtam
memoralleîlgîlura enim illorumpauca utilia
quœ ad prxcepta
iultitiam illis com
pertinebant­
mult-is modis diuifa,fat erat uno praece to comprehendille.Et _
lî Iulìinianus Aga peti prœcepta lerualletmon tam clarus fuilì
fet bellicis artibus imperator,nec gloriari potuill'et illis uerbis,­
quae in proœmio Inßitutionum ponunturzAŕlìicam arq; alias
innumeras prouincias Romano addidille im rio: cum lenal _ _' l _ ~
rus uindex praetergrell'orumextiterit : nam ellifarium “сход Г)’ ‘lí’ . Z'
culau-it , per uem Italia receperat: ingratus er о dicil otuit ‘ 3‘f Y* ‚г—
Inquo uitio Älexander etiam , cum duos Parmenionis hlios ”Ё /W
unì cumpatre occidili'et ,accufari planê potelt . Sed hoc tutti: _FJ ‘ 5 _ Р‘щ
at non tutum fuit uxori Iulìiniani Narleti'Eunucho illulîlle, 3 ffl ' 5m# ‘
cum per eum iam pluribus rebus bene яств, ô( denuo recupea э _r 1f' ‘fe’ ’ ,
rata Italia unius uerbi fola indignatione multas amiferit pron­ n“ “Ё“ V “e
uincias.Ergo fecurius ut dicîum ell: occidille quìm lçlïlle in re 5224” .
gni adminillratione,cum maximi uiri offendtmtur . Hilloriae V’ “‘ *Z
legendœ allîdue incumbat: fed non omni, ac line delec'iu , plus {0439 ' 27 ‘_
_ _ enim )l д L' "’
„i ‘.«Hienonrnt Cantanti _
enim nocebit quâm iuuabit lì has partes non habeat, integritz
tem lidei,annalium l'ecretorum~,trac'iationem , diligentiam in
declarandis omnium caulïs,limilitudínetltìifgubemationis cum
pracfenti tua ô( iudi'cii grauitatem . Prot’ ituendis autem-rv
gum pueris non lacerdotes aut »Rhetores , led philofophie non .
auari , uel gloria: app etentillîmieligendi lunt.Sic PlutarchusY д
Traianum inuiâum ê( totius orbis dominumsreddidit :quod ;
etiam alias diximus . Et fatis ex uerbis ad illum de reipublicz
gubernatione in initio intelli itur.Sic Ari lloteles Alexandrt'x.­ ‚
пес oblitus ей тех illius bene ií,eius enim charitatel omnes fo
uit philolophos-Sic Alcibiades ôt-Xenophon Socratis i'nlìituŕv
rione incomparabiles exercituum duces extiterunt: alter inni;
élus l'emper z alter fortuna maiorequâm patria. Sed iam де his
quiin libera uerl'antur republica dicamus. . _ .
' Cum in'reipub.alicuius gubernatione ciuis ad illiusadminí'
llrationë non inep tus lacrceclit,oportet illius mores cum tempo.
ribus conl'entireNam lifdillentiantmix boni aliquid perlïcete
poterit: cum uideamus etiam Caracallam Seueri Allri lilium,
quôd Getam fra trem occidillet, ad {трет lecuritatem male
periill'elnuifus enim omnibus,ptbpulo lcilicet,fenatuí,öcexer;
citui,infìrmum retinuit imperium: 8K oblata occalíone cum ui
ta breui amilït. Q_uòd perfual'um ell`et omnibus , illů qui in fra
trem lxtlijllet etiam in alios futurum crudelcm . Cum ramen
ratio ea minime ualeat . nö еодё in ali'js quod in fratre exillen
te periculo,l`cilicet imperiiJÈrgo res magnarlegibus primo lan
стенд; lunt. Sed hic error patris fuit,qui inter illos diuilît impe
rium. Cœterum qua’ aducrfus conluetudinem temporum nill
admodum periculol'a extiterint , conferuanda ì principe cum
Ílïnt,quanto magis â priuato clue f’ arq; is fœlicillimus erit,non
folum ciuisledetiam princeps, cuius mores uelut de сотропЪ.
рго lanitate, œuoilli ac regioni confentient. Sapientia autem
in eo genere lumma acinuiola ta.Q_uòd й_ad omnes relpexeris
qui-ad lìimmum falligium in lua republica peruenerint: tum
ad ree
\ о
DE SAPIINTIA Lin. ш. |53 r

¿gm ad reges: uidebis ita eiï'e ut diximus.Quamobrem ut pro re e


„um ‚ Alexandri gelta fubiecimus,fïc pro ciue in libera republica .
“ш Iulius foar,aur Cato ей imitandus : quorü ut ihidia diuerfa
т, „_ ac penirus contrariazfïc uterq in fuo genere admirabilis.Vndex
ш' >Sitluftius pulcherrime eorum naturam ac mores defcripfir,diz
„ш cens : Sed mea memoria ingêti uirtute,diuerfîs moribus fuere
:qui duo uiri,M. Cato,ôl C.Cafar,quos quoniam res obtulerat, й
fait lenrio prœterire non fuir confìli'um z quin utriufq naturam ô(
mi mores,quantum ingenio poffem aperirem . Igirur his genus ,
I', f atras, eloquentia prope œqualia fuere . magnitudo animi par:
ша . ‚ , ‚‚ „ , ‚
,. item gloria. Sed alia alq,Carfar bmeñcns ac muniíìcentia maf.
gnus habebatur , integrirate uitœ Cato: ille manguetudine, 8:
Ш miièricordia clarus faâuszhuic ieueritas dignirate addiderar.
Cœfar dando,fubleuando,ignofcendo: Cato nihil ignofcendo
мы gloriam adeprus ей. In alrero miferis proâqgium erat t In alte;
Щ ro malis pernicieszillius facilitas,huius co antia laudabatur.
Poltremo'Cœfar inanimum induxerat laborare, uigilare : ne;
„ш gocqs amicorum 1ntentus,fua negligereznihil denegare, quod
" mi dono dignum effet: БЫ magnü imperium,exercitum, nouum
`Ф bellum exoptabar, ubi uirrus eius enitefcere polTet. At Caroní
Ё‘ а ` Rudium modeiìiœß( decoris,fed maxime feueritatis etat . N6
Wh diuitiis cum diuire,nec faůione cum faäiofo , fed cum ßrenu'o
’i6 uirtute,cum тодейо pudore , cum innocente abßinentia cer;
i@ rabat : effe ф uideri bonus malebar . Iraq quo minus gloríam
ш petebat,eo magis illam alTequebaturEadë fermé Athenis dif?
“J ferentia inter Phocionem E( Demadem ac Demoßhenem, fed
diuerfo fatis inftiruto: Íîc inter Niciam ô( Alcibiadem : Атййй
“Й ‘ dem ô( Themißoclë.Duo igitur cum fini afcendendi in repub.
modi,ut Cicero 8( Plutarchus recitant, Alter ut in eodë gene»
re magno uiro adhçreamus: medicus medico , dux duci, ciuis
Por” ciui. Alter cum iam in ea exiiientem de йаш deiicimus . Velut
in primo genere Theophrañus fub Arißorele creuit: Perfeus
da’ fub Арене: Pompeius fub Sylla: Antonius fub Сайте, (Дюн
_ _ u. ­ quam
„at
|54, Hiinaouraii сыпали:
quam б: foar dictaturam exercuerit. ln fecundo genere Alci
biades oppugnato Nicia apud Athenienfes creuit, Scipio de.’
pulfo Fabio cum aduerfus eius fententiä Aff'rica: expugnandœ
proui'nciä impetraffet. Pompeius depulfo Lucullo iä claro uirp
tum Metello: Cicero fuperato Horrenlîo; AriHoteles сбить
cëdo Platoni: Paralïus'piâor fuperato Zeulî: Timanthes fupè
rato Paralïo.In unoquocp horum generû nö parua ей фййсп];
tas: nam oppugnationem multa pericula confequttnt'.aiixi]ŕis
indigemus,indigemus 8( uirtute,fed longe magis plerunq; for
tuna ipfa.Adhçrere non omnibus {свисает fuccedi't : nam ut in
arboribus quaedam funt qute hederam aut occidunt,uel non ad
mittunt,aut exilem illam ac tabefcentem nutriunt.Sic quidam
adeò liuidí пе! timidi funt,ut nemo eis fuccreicere pollïtj.Ven‘i
quae hominem in contentione euehunt quatuor funt : autori#
tas,diiutiœ,potmua , ЭК prudentia i Gloriabatur Philippus б!
cum eo Alexander fîlius , plus profecifl'e conlîlio quam armis,
non folum quòd armorum laus communis cum milite effenfed
quòd plura longe patraífet , tutius'cp ac minore папка t neq;
plus bello quîm corruptis feditionum ducibus Philippus pro-f
fecerat . Quanto igitur magis neceflaria in priuato Glue f' А:
uerò C. Carfar quomodo populum primo epulo publico ‚ dein
de larg'itionibus ,inde ludis gladiato corrupit,tum uerò bel
luas incognitas primus in fpeâaculo oftêdit. Coniunxi't Стай.
Ют ô( Pompeium non folum libi,i`edinter i'e idem tribunosple
bis euer'tit.pecunia Ciceronem depreilît,coniunxit'¢p in omnia
bus confìlio audaciam. Autoritas tribus сопйа: ,uirtute, pro»
genitoribßl focietate.Nam 8i apud Ouidíum Aiax Нс loqltiït~
Arq; ego lì uirtus in me dubitabilis effet, f .‚
Nobilitate potens effem: Telamone creatus,
Moenia qui forti Troiana Íub Hercule cœpit,
Littora'cp intrauit Pegafxa Colcha carina. l
Aeacus huic pater cihqui iura ñlentibus illic
Reddit,ubi Aeoliden faxum graue Sifyphon urget,
Aeacon
nn SAPtsN'nA Lin. itl. |53'
в
на: Aeacon agrnouit fummus,prolem'q; Едете
Iuppiter e e fuam.Sic a Ioue tertius Aiax.
‚ Sie etiam apud Euripidem Шейха fuum eömemorat genus,
го / а uerba Salulìij iam illud oiìenduntßed tamen ha'c multo mi
V nus fac'ìis przientibus poffunt ad autoritatem: unde apud eun
l dem Ouidium lïc Aiaci refpondet Vlyfles z ’
'fi Nam genus 8i proauosßí qua: non fecimus iplî,
il Vix ea nolìra uoco.
В Е: Cicero hoc autoritatis genus , quod 8 nobilitate prolicifcis
:i “min caul'a propria multis modis eludir : òd multi humílíta
u «m generis ei obiicerentult aduerfus Salu ium in oratione Ш:
и dere licet,Q_uamobrem poeta ille bene dixit:
.':î Caufam in (е uirtus,nobilitagis,habet.
n Plura poll'em afferre huius rei teilimonia , fed cum Cenforini
«il Catonis originem reuoluo,.qui Scipionis Affn'cani :emulus et
n oppugnator fuit,minus hoc me fatigat,longe quam etiam uv
:l lim.At in focietate nobilitatis teilimonium ей, ii cum grauíill
`:ç mis ac potentibus uiris uerfetur alïidue: non (слит quod india
prt cent de illius prudentiabene homines: fed quòd ab illis non re- '
»fil ciperetur,lì ea focietate indignus eliet. Vnde etiam diciŕ' apud
`lil Ciceronem Catilinam quzlïlfe contubernia optimorum шт.
@ll rum,M.Lepidi, QMetelli,.tîí iplïus М. Ciceronís,et NLMat
[rl ' Celli: fed cum à nullo nilï í M.Marcello eius fodali receptus lit;
a@ auxit potius fufpitionem quâm autoritatem . Potentia uerô
„гл ut ab opibus :Fils ieiůgitur,conftat aflì'nibus акр amicis. Alfil
pm nes quamuis ors ipfa det: nihilominus augent quidam uxorñ
qi eleâionemt ob id etiam Lucullus impetrauerit triumphum fa
uenteCatone; qui Lucullo obidipfum coniunc'ius erat, quòd `
ex eadem uxore Mania hberos genuiflet.Tum uerò paucis af
Íinium multitudo deeů,li omnes uelint recognofcere . Verum
ut in reliquis non omnes (ed не! animo uel autoritate uel opi#
bus pratfiant'es eligere comienit . Amicos beneficiis ac confuef
,d Y :udine retinere licct: atxllos elige inquos beneficia
и а conferas,
часа-е
„в -н1вк‚онкш Campani
nos exem lo in alios gratos fuille cognoueris . Hoc conlílio
i ~ ucilium Ilntonius,Damonem 8l'Pythiam Dionylïus Sicilia:
tyrannus in amidtiam receperunt, uòd propri'is amicis quam
uis iplorum hollibus Edeles brillent, erum parandae amicoriî
copia: nihilmagis conducit, quam й te inillorum oflicíís poten
tem ac uigilantem uiderint: potentiam augent alii amici autoa
ritas,opes,indullria.Autoritatë nihilmagis. praellat leu apud
'-principem feua ud populum lïue in republica, quam li omnia
uel maxima du u illius 8l conlílio Нет; intelliga nt. At ueró im
ter multos quonam paélo conlïlium , uim, 8c autoritatem re»
tineat,his modis ferme` intelliges: aut enim pluies in unum сб
fpirant antequam in conlïlium ipfum ueniant :quo tamen ut
— nihil ell pernitiolïus in republica , lic nec ualidius nec tutius й
res male cedat iuxta poetath : i ­ ­ -
' Et uos defendit numerus. . ­ ,z
Vtinam tantam utilitatem medici nollri trui negligere пена.
At aduerfus confpirationem iplam multis modis occurritur.
» Primo etenim .ratione autoritatetp res conlïrmanda erit , ut
non nili cum pudore-queat illoriî re udiari. Sic'q; omnes apud
- Liuium tum etiam apud Graecos hi oricos попа: lententiae au
toritatelexemplis, rationibus'q; conllrmantur. Sic quandoq;
coaélus lum apud medicos ,qui non omnino perfriëlœ frontis
ч erant,quaedâ pro inlirmi falute aduerfus multitudinem defeiv
- dere . Ей ô( alius modus,ut omnia quae dici pollunt cömemo
rentur praterita conclulîoneznam in aliquod eorum qua: dicla
lìint illos incidere necelle ell. Et ut modus hic ad autoritatem
minus facit,lïc tutior ей precedenti. Nec mirum ей оЬ id homi
nes qui nollro tem ore de rebus magnis conlulunt, omnes fea
re ambiguas et сивка“ profetie fententias : ut quoldam etiâ’
non latis intelligas quid lì i uelint: alii enim longa oratione ni
hil dicun't: alii uno uerbo plurima: ‚ arq; etiam dillidenria inter
fe.Stmt б! qui contrariam proferant lententiam ei , quam ani;
то conceperintßed in his eos ad quos lpec'lat monuille necel?
fe ell
nu SAPtnN'riA Lil. tir. ' u?
из feellr,ut lï ampleâantur quam proferunt , femet ropri'o шаг,
ъ; cip illi dedant:lîn contrariam illius ad quem fpe at opinione.
m Sed ô( aduerl'us has cautiones multitudo prxpollet . exemplo
да /' autem tibi fatisfaciam. Neq; enim 8i exemplo ô( hilloria rei' oa
¿m »f pus ell, fed in exemplo rationem intellige , ex hiltoria collige
I, exemÍplum . Medebatur uit magni nominis Veneti@ _
Fd inferi us tamenillius utbis medicis iuxta Heliodiggíngn, í“ 7,” Ё
.3g utilisenter wapa? потёеьщ 'darm тёк'тг. I “' 'f '
jи ( .t`. Etfîgulus figulo fucecnfct,¢7/àb`er/ibro.)
iraq; cum de more illi omnes ut ambitiolïllimo cederent , ой
conltitutam omnium confenfu medendi rationem feor um e
ш inuice iungentes omnia perturbabat, 6c pro calidis fri .ida mi'
fcebant,pro lïccis humida,pro purgantibusallrmgentia. Inde
` lì illorum fraude peri'jllet aeger,damnabant Curtium, ui o us
contra illorum opinionem talibus uti auxil"s uoluillet .i Еще?
_Hä = lîeegro fortima'fauiilet , oltendebant prorlus aclum nihil eoru
‘___ quae ille decreuillet :caufantes illum nec corpora , nec coelum
urbis co ofecre: ipfos in tanto hominisllupore maluille etiä
f’ cum in Amier periculo aegrum l`eruare , quam line illa petite,
fr«i ­ . his. auxilns
(luanquam agnofcerent in . .‚ nec dubia
‚. falutis‚ l?!
if” fubeileßic utroq; ludilìcatus спеши Curtius,unus uri us
i“, ‚ f_uperabatur . admittebant autem metmum in eorum conlili'o
au.” qualî iuuenem,imperitum,& excordem- Cum uerò alios uide:
“0 Ьат medicos ante lioram conturbantes urinas,'_ut qui lucceaë
‘Öl rent attoniti nihil fanum pronunciarent.Q_uidam leuiores lon
¿im gum morbum pericula mortes'q; pratdicebant z tum („екает
il@ te breui tempore recuperata ualetudo oltëdebat {Поэта
Ш liros.Omnes artes fraudem admittttnt,fola medicinal onte ei
olif accerllt . Nancy cum Galenus fummus medicus etiam uo tem
n? pore ellet,nec ulli cöparandus,lïne dolo ramen artem акт
пей" n_on potui't. SedGaleni _uerfutia ad pernitië non çgri tendebat,
it? noltrorum medicorum â falute femper abelì'. Iraq; ut ad rem
riß' redeam , lï quis autoritatem requirit , ltudere debet ut omnia
nl; u 3 ex eius
:is Hisnonrnt сливам
ех eius conlîlio agantur.Q_uamobr'e' 8l in Principelonge mi:
nus malum ей ‚ amirtere urbes quâm uoluntarie cöcedere.N3
qui amirtitfortunœ uim , quae tum non conllat , accufare ро—
telbqui alteri cedit,iudicio fuo le _uiëlum faretur.Reliquum ей
igitur ur de opibus dicamus.Verum illud dilllcillimum ей pau
peri,lïcri diuitem: diuiri autem praediuirem ac opulenrum lieti
facillimum.Neq; enim ей еадет dilliculras in fine quaein prin.'
cipio.Verum non oportet ad comparandas diuirias hominem
legni animo elle aut l' rllitiofo . Quinimo illud animaduerf
te 8( fœpius re ete Per tantum:
Vare regulâarum dígito terebrare falinum,
Contenrus perages,f| uiuere cum loue rendis,
:um uerò illud quenalis :
Aude aliquid breuibus дешев: carcere dignum
Si uis elle aliquid,probiras laudatur ô( alger.
Quin etiam ad rotum hoc fapientiœ genus plurimum confertgv
nilul a morte credere luperfururum . Arq; ideó uitiis lute œtaris'
lüccenfens Saryricus,reprehendit­homines quiinferos deridët
nee elle putanr,et ramen ob leuem uoluptatë, imò ne uolupra.
tem quidem fed prurirum,œremœ Грей renunciar. Nihil hoc uid
detur praefenri fortuna aura gaudentibus: fedl cum uel in moi'
ralem morbum incideris,uel in irreparabile lenium,pœniter ii
uoluill'e quœ feceris. Subdrmr ramen qui uidentur fapienriores
ex illis uanas qual'dam ac frigidas fatisfacliones aur preculas
line pietate,aur fpem liliorum öl lautas задев,“ ргапеттгаз iam
delirias. Qlicquid lit: qui animum magnitudini ,- 8l foeli'citati
mortalium bonorumleäantur,illud
defp'ondent,8(fecum
praecipue beatitarem:чиж
ex ­opibus prouent'r obmurmurant
Elle aliquos manes,ôí fubrerranea regna. ‘.
Et contum Ы lìygi'o ranas in gu'rgite ning :
Arq; una rranlïre uïadum tot millia cymba ,‘
Nec pueri credunt: nill ui nondum œre lauantun
Qgibus fanê egtegia illa Ärillotelis ô( Auerrois philofophia
v ` belle
пв SiiPiizu'riA Lin. п l. if,
belle fubfirribit.Verum non hoc ей nunc inßimti noftri traâa
vre,fed docere quonam pac'ìo ex paupere diues euadas . Nam
di'uiriœ autoritatem augent , ô( ex illa uicifiîm nafcuntur , пес
mirum. Multa enim flint quae БЫ uiciiïim fauentetiam in na»
_ сита: opifïcio,uelut pluuia ôt’ humidum, fanitas ô( temperätia.
(luin etiam uafdam fìbi ipfïs,ur pinguedo pin uediní , tabes
tabi,opes opi us . Verum opes ilico autoritatifauent, ut Но—
r'atius reéìe depinxit,dicens :
Scilicet uxorem cum dote,fidem’q 8( amicos ,
Et genus, 8( formam,regina cunia donar .
Ас Ьепе nummatos decorar uadela,Venus'q.
Cptimum ей igitur humana fapientia prœdito diuitem effe,
quôd diues ô( fapiens 8( bonus ô( fortis б! fœlix habeatur. Hic
-autem finis_nec
Бай. Vnde humanae fapientiaefcientia
dífciplinarum talem uideri , nequaquam
utilis ей illis , цедитautë
nefl
ceffaria . Q_uum enim opus ей innata lchritudine, ubi om»
nia fuco tegenda funrt' aut quid opus e tot artibus,technis,ac
dolis ad oftendendum te fcire quod fcias t' At uerô non folum
inutilis ей difciplinarum cognirio humanam fapienriam exer
cere uolenti,fed omnino illi aduerfatur . Q_uippe quôd natura
lis fapientia ingenio proñmdo,tenaci memoria,multiplici йш
dio,labore tarditate,ueritatisq amore confier. Humana autë
«dimmulatione , uerfatili ac leui ingenio , prompta memoria ,'
multa exercitarione abfq Rudio: hœc quis non uider pugnare
cum illis t' Quamobrem nemo in eodem genere utri'ufq un:
quam laudis gloriam affequeturßed praeeipuum hoc humana:
fapientiae fîgnum imò argumentum etiam,artem illam ex toro
quam maxime profiteris nefcire.Ad quod non parum cöferre
_ illud uidetur,quod Pindarus dicebat:
El@ J2 найди iwf135,01' Joep' u’ wqboî;
QxJAoi,wu§ Заем psmuá'zrgoi Мути .
(мл autem bo: :milita-Nam qui inicrfapícntes non pro штат, apud mul»
titudinem дочитает Гипс. )
‘ Et lì
:so Hilaourul синиц!
Et й ufquam optime,i'nnoitra urbe ampliiiimum locum apud
plebem habet.Vnde reële fancitumJudœos in ea habitare non
-poil`e.Nulli enim leuius aura feruntur,auram popularem nul
li magis quîm indoc'ti quaerunt, tum maxime illam quae'lucri
fica eit.Exil’timant enim omnia opibus deberi , imò etií í'ïdetn
- ut poeta inquit,
@tantum quifq; (ua nurnmorum feruat in arca,f
Tantum habet öl Edel' . ~
Sed nullœ tamen magis dignitatem augent quâm repentina,
cum ad artem conferuntur . exiltimant enim homines fummae
Íapientiœ lignum elfe repente ac maxime ditari . Qyód opes
maximum mortalibus bonum arq; in quo caetera omnia con»
tineantur credant: quorum opinionem Peripateticus ille opu
lentis gratiilirnus fouet,dicens nummum poteßate omnia con
степе: igiŕ' in tam magna caufa Pindarí uerba fubfcríbamus
è )cui 11; ’teri «trimm ­
pi §v`v pango? vro'vo,mMoï9 шфд:
Аокё mi!" câßo'mv
ßl'ov xogvœ'e'pûlâfůvßzilkel -­- »
2| достаете J" :in ‘en’ disguidi nârou.
(.i-si qui: enim bona роте: nö cum magno laborc,multis Майя: uidctur inter
Вида: тет[и4т lâpiemtbus confîlifs auger: . Verum bee in bommibnô'[unt lita.
Nil mirum igitur, й de opibus non feorfum ab autoritate dixe
rimus uicifiim illorum i'uncia сапа . Sed non de omni tamen
autoritate nunc dicendi'î erit, quippe quòd de fumma illa: quae
principem in republica facit,cuius ей omnia propriis aufpictis
fieri iam abunde dixerimus . Sed Íîint alia duo autoritatis ge»
' nera,prœter hanc quae cum diuitiis caufam coniunc'tâ habent :
alterum ей ut bonus apud omnes habearis : reliquum unna;
' ximus in tua profeliîone , cerdo inter cerdones , medicus inter
medicos,i`enator inter fenatores: quanquam hocultimo exem
plo propter magißratus otentiam primum fermé genus aw
'toritatis coniungaturß ramen quandocg fummaz autoritati
etiam
v *if* *ww-_w

on Sanitaria. Lin. ш. щ
etiam cum opibul led Íiimmis uiciflîtudo :uelut apud Кота:
nos Cral'fus ille diues Pompeio 8i Cœl'ari in autoritate apud
портит comparabatur: lïc 8( Nicias apud Athenienfes Alci
o iadi,ôiapud Agrigentinos Gillias . Несу enim ob magnam
aut militaris artis peritiam , aut prudentiam maximi habeban
furled ob diuitias ingenteszcumtamen Nicias omnino non
diet uirtutis expers,ö¿ Gilliam commendaret liberalitas. Ve#
› фит hat ut rarae (unt tam amplae opes ‚ lïc iam qui eas pollident
äááäîï й поп omnino uecordes fuerint , ad confequendam fummam
autoritatem noltris przceptis haud indi ebunt . Nunc igitlir
_ quonam paño magna opes acquiri po int , quo etiam modo
reliqua duo autoritatis genera comparentur dicendum ей.
Duo funt in uniuerfum hominum genera: unum quod arte
ä'ëtlá carer: aliud quod ea prœditum ей . Ei igitur qui nullam artem
‚ nouit,nihil melius quâm robitatem dillimulare,dolum exera
cere.At cum in minimis l dolus exerceatur haud latere ob (те:
quentiam рогей ‚ expeâanda occalîo ей . Sed interim fome:
augendus: l`alutant blande,comiter añ'antur,urbani funt,tum
‚ adeò religiolïult etií fuperftitiofl uideantur. Мойка: artis pro
Mfòresuum etiam aliarum multi longe` melius hxc norunt ex,
‚4 ercere qudm ego dicere pollim . 8C ей uerilïmile . Nam omnis
ars, ufu а experientia conßat plufquam ratione .` Ideo'q; non
folum artium ine'xpertis hoc conuenire puto, fed etiam his qui
artem lïne arte proñtentur. Ergo poflquam (епйт opinionem
hominibus ingelierunt Hdei,iulìitiœ,pietatis, integritatis,tum
quali munimine quodam paulatim ad congerendas diuitias (е
conferunt.Mercaturam igitur alienis exercent opibus , agunt
._ идею-799 tum coniugiorum,tum negotiorum . mifcent (е pw
" blicis rationibus,collegŕis facris,urbis redditibus,conl`ulût,re¢
cipiunt depolïtas res.E quibus trium пиит euenire necelie ей,
,I uel ut pereunte domino lïne tabulis res illi qui eam recepit ас
' eedatzuel ut ufu interim utilis fit pollìdenti: ô( quanquam non
integra rellituaturmiln'l tamen illius culpç imputari рощице!
. ' x ‚ f". щ Y

­ *n .
161. HIBRONYMI' CARDIN!
il: illçů rellituta, maximis populi encomŕis celebretur . Sic St
licitatores quacuncß agant fraude, partem femper cam habe't:
adiutricem,pro cuius commodo fraus ipla excogitata ell.Sed
funt multa tamen in quibus dolus deprehendi non potell: lon я
ge plura uerò ubi argui nequeatzuix unum in quo lege damn:
re licitatorem pollis . Sed hunc etiam ui apud populum reli
ionis ô( innocentiae nomine clarus h;betur,quonam paclo tu
Élus quamuis liiperiore caul'a euertes t’ Hinc igitur ad rei pub.
adminillrationem roceditur 8l ad magillratus: hic occalio di
tandi latior longe: ed tamen arte opus ей ‚ ut aliquo uel pieta,
tis,uel iullitia: uel religionis nomine rapina honellentur . Nec
ramen id celeriter pctendum , led confirmata iam magillra tus
conluetudine,aut faepius repetita.Vix enim homini'bus perfila
deri' potell: сит qui iam diu iullus fuerit repente mutato con
lilio,iniullum eualille.Vnde tutius qui honellas caulas defen
duntmouos homines aut omnino ui in magillratibus conlen
nuerint адепт: nam antiquiores o latietatem plerun noui
ob lui experimentum à fcelere abllinent. medijs tempori us pe
euniœ opera datur . Sed ô( in his modus ell,atq; ut in omnibus
l
fraude.moribus, perleuerantia uírtutecy fermé ipla ac uolupta
tibus bene iuxta poetam dicentem, '
Ей modus in rebus,lunt certi deniq; lines,
Quos ultra citra'q; nequit conlïllere reólum.
Cauendum ell diligenter ne frequens liat tranlgrellîomec adr
uerlus potentiores,nec palam'aduerlî'is leges, ne paruis in rc
bus, quaedam enim horum perículola: alia occa ionem meliœ
rem eripiunt.Vnde qui non funi morse patientes , cum rara й:
auis, uel celeritate frullrantur , uel temeritate pracipitantur .
Agno ui' tres uiros , qui dum rempublicam adminillrarent ,
unus ex
дав“ his comniillam lidei
uidebatur,prodito lua: in
pupillo rationem, quod ad lifcum lpe
feipfum tranllulit.Nam íìf
ЕЕ: facile cellit,cum intelligeret line illius indullria nullam ex
lïiïbonis ei' Euturamutilitatcin. Alius cum tellamentum effet
„f_
luppo
_ _ :fr

ne Sarinn'ria Lts. ш. пс;


lîippofïtitium,bona pupillorum euertit,quod ad lïfcum non gl
lî huius inuentione folerti deferrentur z nec tamen идемте
(e uidetur . Tertius uenalem adminiltrationî _ per inrernurigií~
‘ì-äë
ramen habuit.Duo primi leges non ollcnderunt fed Ede-mince
potentiores
cant: omnesfed miferos
ramen fraudaruntfundos
amplillimos pupilles, ui nunc
pollldent meridia
reir'ne'ni'F`
:1r-ria cum autoritate magiltratus,quantum per leges licetzfa ' ¿ggg
nou a aliarum utmoris ей in repub.adiec‘tione dignitatil.Non
neuides,ab initio quâm lanâus fuerit Cicero, donec ad ma;>
га
a-ii
gnam potentiam profec'tus elli' Inde caufam Siculorum proa
didille pecunia fertur.Sic Hortenlîus qui ¿Verre fphingem ac
cepille dicitur : quamuis honellius inter iudices cum forte du
¿tus , omnia habuit uenalia . Quid Cicero queritur de comu
tis iudicijs dum Clodius abfoluiturfdum Saluftius liberaturf
orfan non tuto licet cum telle , apud leges: par habetur ut cil'
legibua lì line telle res agatur. Àcculas me,quód nepharia dos
ceamznon equidem quae facienda lint, fed quae in lingulos diesl
Ницца: corrigas , non ut probem: fed tamen interim res illorû
utilitati cedinQuid enim hoc 4 furto diHeanliquando poten
tem uirurn interrogabam:quöd aduerlus illos lege non licet in
rendere,aduerfus fures licet. Ergo humana ad homines cum re
feruntur,eatenus probanda, quatenus ab hominibu's alu's lauf
dantur,aut uituperantur . Lex enim ей quam homines fanxee
runt: quam irritam elle uolunt,non ей lex , quamuis pro lege
aliquando habita l1t.Ergo qui ad hanc fapientiam accedit , nia
híl penfl haber quod iure reprehendi non queat . Sed ramen me
liuseß ut in eodem genere praeßantius ufq; ad extrelnum in
eadem integritate perfeuerare . Nam nec Алтая quic uam
defuit:potuitc9 Phocion elle diues :diuites etiam fuere ato
nes.Ergo ad hoc tantum infatiabilis libido te impellitznon ulla
\ necellitas,imó neq; commoditas. Przllat igitur hos circa mo
res ell'e diligentillïmosdenitatem ac manluetudi'nem prat fe fer
re ,cauere ab irrilîone. Deleâant icommata certe , fed parum '
xa maant
“4" низком. едкими
" luttant. nihilhoc ineptius ad autoritarem 11е1 opes parandas .
Q_uòd й aliquos non leuis autoritatis uiros l'c'ommau'bus dele»
claros legas: hoc l`cias („иге illorum uitium . Non ergo a uirio
laudem sellimabis,led laus ipfa uirruris ,facit ur uitium tolere’ `
tur . At uerô utlenis lis ac urbanus , auaros homines imitare:
nulli enim natura ad hoc paratiores uidentur :cum uerborum
ea lenitas pro benilìcio ,proarrabone habenda lit . Nec ех1й1
mes hanc uulgarem elle ditan'di uiam, quandoquidem mulros
cognouerim ,qui exведут: pgnê intra paucos annos de»
cies fellerrium congregauerintznulla enim'fraus uitac compen
”7551151. proxima huic ей artiflcum auroriras . in his qui nobia
lern­ aliquam arrem prolîtenrur, militaris,medicinat, plallicœ,
~ pichtrœ, iuris Caelärei,diuinandi,pxdagogii, Archireâurae,'et
generalíter ubi fortuna aliquem locü lïbi uindicat '. Nam opti;
mi (uccellus in artificem autoritate prœllanrem,infœlices om#
; nes in humiliorem relleëhmtur . Horum igitur indullria non
ей negligenda : quandoquidem humana lapienti'a hic arcem
luam collocat. Primum iraq; conllderaiidummt quae leuis (unt
auto ritatis, in certamen 84 hominum uoces ducantur . augen:
enim hac, под 8( prœdiximus,mlrum
mationemîlDeinde in modum
riuales beneficio fouebis rerum zlii- _
AntonianoNam
ubi ex roto hominem penë perdideris,tunc leui exculationeab
exitio libera,ne lì forlan perear,calumniam crudeliraris 8( pe
riculum ab allïnibus lixbeasßciunr пойто tempore quot incly
ti uiri his dolis perierinr,aut maximis in periculis fuerint conlli
tuti. Artlî unus ab uno expugn-ari nequeat , plures illum оррш
gnabunr.Verum ll cui in ea facultate multi Эк potentes uiri im
lìnlî lint,l`eu etiam in republicamullum fermé uidetur auxiliü,
nifl illorum mors,in qua fœlices hi uidetur , quibus opportune
ea contigerit.Nam quae cum calumnia aduenir,dedecus, con#
rentiones 8( pericula adducir: fera uerò alios euehir , ut nunc#
magnitudini tux locus relinquaî . Porrò auxiln's prgter ordine
legum in republica uti intlidiofum femper,uix unquam foelix .
Marthço
_ ps Sirinu'rni Lin. in'. «er
Martha'o igitur Curtio mulrum profuit ad digniratem , iòd
ä&%.%§‘%1&äírâä
а‹ъг? duo illius acerbillimi holres,1VIarcus Äntonius Veronen ls Ö( 747" Nj'
Tiberius,uno eodem'q anno, quali etiam eodem ut fertur tem ’5 7 '
pore mortem obieri'nt. At lí vreconciliari poiIint, aut arte fupef
rari , longe melius ей quám mortem expcëtare, quœuel (ero
aduenit,uel й etiam feftinanrer ueniat, inuidiam etiam innocë
ti conHare foler. Ergo inimici debenr aut placari beneficio uel
fuperari otentia , Pom eium Catfar beneficio traxit , deinde
etiam a _’nirare iunxit. iceronem ui e` proprio йаш mim'lhis
Pompeio,Clodio,Gabinio,Pifoneq depulir . Neq enim leue
negorium etat Arpinatem regem tanto prarfîdio fiiltum deiice
re . At uerò 8( in his delec'ìus habendus ей : пат qui’ folum île
nocinio hominum pendenrmec familiar ac potentum affinitan
_tibus fulti funt ,ui depelli commode queunt.Nam ее й рет fe fa
tis prompti fint,cum ramen deciderinr non facile reftiruunturt
quod cum ipfîs cuneta ruant , animus , autoritas, opes, amici,
habentq perpetuam inuidiam quae illis multos alat hoßes . At
mobiles, ô( qui factis egregi'js illulìres funr,amicos facere tenta
' bis : in tubus uerò inuidia. odij caufa ей, fola uis in his experië
da ей. ат nullis benelìcŕjs attr uerbis inuidia: liuor minuitur,
fed quanto magis placare niteris,eo crudelius infeffabit.Re&e
igitur Cœfar demulfït Pompeium , protriuit Ciceronem : ille
enim nobilis faó'tis egregn's ac tunc ab inuidia alienus , Cicero
humilis fortunae,lingua folum Ítreniigs,'inui_'“d_i_a'quantum ullus
_alius premebatur.Vnde nec Caronem ipIÍim quamuis hofìem
implacabilem ,quôd nobilis eert,acciifa re aufus ей.Тит uerò
' in oppugnatione brurorum induftriam imiteriszTauri cor»
-nua,(.`anes d'e'tes,Tigres ungues,Leones utrunq in pugna pr;
ferunttabfcondunt ilia.oppugnant tauros canes auribus мы,
rentes,quo minus fe tueri pofIïnt . Non igitur quenquam aï
grediaris ea parte qua tibi fuperior ей: unicuiq aliquid dee ,
locum nudum renta.In aliquibus literœ defïderantur,in aliquia
bus iudiciumßlijs fucceflus deeß,multi funt inornati,alń Глеба
x 3 ßantes
вы; Hiaaoursii смыт!"
йатез uel parum folici'ti , quis (ineuirio dici росей t’ Vbi mu
gnumdifcrimen apertum fuerit ‚ fenlïm comparatio ineundat'
femper enim comparatio cuiufdam aequalitatis magnae' (imi
litudinis argumentum pi'aebet. Et ll qui expugnandus e ,talia
fuerit ut uirtute excellat,tunc omnes machina in eum , omnes
doli, omnes confpirationes intendiintur. Stultum enim elì,cre
dere eum,qui falfa opinione hominum clarus habetur ,diu со;
ram uera uirtute fuum poile riltinum gradum retinere. Не:
c'iisigitttr
ros illis quiuinca's
tui lïmi'lli'mos uere funt apientes
. Ergo : conandum
in hoc non ей ut
parua opus ейcette»
dili-I
gentia,atq; primo ut uitio omni careas,ac principaliter uarief
tatis ac inconiìantiç itudiorum. Nanqg illud uulgatum uetum
effe credunt,quod fcilicet „_ .
Pluribus intentus minor ей ad fîngula (так.
Inde fides abrogatur
nec minor non folum ab шиизм
гадала inconßantiaemorum,nc etiamdiie)
te illum à opulo:
dicant
Sardum Tigellium',de quo Horatius t
Nil :equale homini ñiit illitßtpe uelut qui
Currebat fugiens hofìem : perfœpe uelut qui
Iunonis facra ferret,h'abebat Гавре ducentos,
баре decem i'eruos,modo r es arq; tetrarchas.
Omnia magna loquens,mo o fît mihi menfa tripesßí
Concha falis
Q_uarnuis purißí
craila toga
queat. quae centena
decies defendere fri
decliëe'.;s
Huit parco paucis contento: quinq; diebus
Nil etat in loculis.Noâes uigilabat ad iplunr
Mane,diem totû ßertebat . nil fuit imquí Sic impar lïbi.
Alter пока? Prifcus ab eodê,Sic iuuat repetere, Sepe notatus
Cum tribus anellis, modo leua prifcus inani’
Vixit inaequalis: clauum ut mutaret in horas,
Aedibus ex magnis fubito feconderet: unde
Mundior exiret uix libettínus honeße,
{питаете Rom: iam шанс: dodìus Athenis
Viuda

' ns Suinn'mt Lm tu. ' т
` Viuere,uertumnis,quotquotÍunt,natus ini uis.
Q_uid malumf’ qua’ amentiaf’ dicunt hic , пат apiens effe pol
гей. At uerò in riu'alib.cum luperior iam euaferis ,ut prius дина
bat c6tendere,lîc tune dilig'e' ter caue omnê contentio nêzhabts
exîplû de Metello N'umidico aduerfus Cn. Manliû plebis tri»
bunû,â quo apud populü in contione lacellitus iacìatuv'q; fue
rat,uerbis petulantibus iraq; lic refpondiile illi fertur: Nunc q:
ad illum attinet Qiirites,quoniam (е ampliorem putat elle, l
(е mihi dicìaucrit inimicum,quem et ego mihi neq; amicum re
cipio,neq; inimicum refpicio, in шт поп fum ego plura diélu
rusNameum indigniilîmum arbitror culi uiris bonis benedi
'eaturt tum ne idoneü quidem cui a` probis male dicatur . Nam
(ï in eo tempore huiuicemodi homuneulü nomine»` , in quo pw
nire nö pollis, maiore honore quam contumelia aliicias . Ergo
aliud genus dicendi , quandoquidem in necefl'aríos de temulo
¿d
fermöes incideris.Phauor`inus docuit , in quo nec hoihlë ойеп
das animum, 8( abfq; malediâione grauius ramen illum lonn
ge uituperes , quod genus quidem in' frigida laudatione сопйа
itit.Nee hoc adeó {implex elt,ut uidetur : nancp frigida laudaf
g подтипа ойёсйг ‚ qui quod laudare poflitmon inueniatzma
gnër'q; odium
ей argumentumimprobitatis illius ,ob
cum uituperatio
­aperta aut inuidiam prodat,ôí Hdem id tollit.Subti­
lius quidam eum de quo ей fermo in aliena eaufaextollunt, in
ipfa principali re tenuiter nec nilï ex cöfeilïone laudät . Acrius
Ínltant alij commiferatione moti illius cafus ôi malam fortuní
deälorant.Quid igitur improbius aut callidius excogitarí рог
te ,quam fingere amicitiamt’frangere exißimationem.’ lauda
u@ rein eo quod omnes uituperatione dignum utant t' Mifererí
3:25 illius ui gloria o us mbethed tamenapu ignauum uul u_s
quan oq; leuis u tuperatio non nocenöileuislaus iuuat: о id
grauiter accufare apud plebe' illos necelTe eß,Sed (ат qui iup»
тет) nomine conuitn's maximis aemulos aut inimicos agitar.
Каму nominatim carpere quenquamß( iniurijs laceiïere,l`o¢
S СОКУ
‚ее Нцконкмп САкпд—ш
folis concedatur Grammaticis t in cateris enim non folum ru»
llicuniell,ô¿ contentione lenum,fed 8l periculolum.lllud uix
uitaripoteil, quod adeò equens ей ‚ quamuis multis modis '
exprimi foleat;
omïov J" è'i'mtůat e'mtçmïov Jl' ìvruitsJGutif
(410341: вахт: uerbum,tale audits.) '
uelut apud Comicü,Contumeliam й dices audies.Eralrnus ad
uerfus lycophantam nomen lupprefsit , reliqua omnia quae ad
' malediclum pertinebant ей prolecunts.Quinetiam aperta: c5
tumeliae legesjrelïllunttNominatim fertur unus tantum Archi
Iochus profcidille Lycambem,ut ad uoluntariâ necem сотри
lerít: led nos conlîlia hominum non miracula narramus . HiC
ramen poeta quanto maiore indullria focerum accufauit ‚со
imprudentius omnia lua: uitx probra polleritati mandauit ,
qui; nunc omnibus notillima limi , ей otuerint elle li per шт
licuillet ignota.Neq3 ей decet, quod alias diximus,leipfum
uituperare: imò nec incommoda lila aperire, nill cum ea uitun
vperatio leu malorum hilloria aliquid habet ad inllitutum бС
exemplum, uelut apud Paulum iv' nim it шиш—дёгтем 'artrosis
трещать ¿v @Minuit mumíenm'v Sartini: mMit'ius. vinti
izdliufiiiv mv'ru'iuo'itœuea'iwwu 'irrigui [du ’e'Mißav-tpiç iééatßdloů".
Ёж; ìAiůnlaSrv, this tirava'yim, (.i. in laboribiit plurimis,in :arceribus
abundantiut ‚ in plagìs [upm moduni ‚ in mortibus ß'equenter, ì ludici: quinqßifì
quadragcniis una minus accept' , ter uirgit сиди, femellapidatus Лат ‚ ter naufra
giungßcì )aut cum ad gloriam,quôd prudentia euaferisrut apud
Homerum Vlylles , cum­ infortunia lua Alcinoo папаши Ui
tanda: fufpitionis caula,ut apud Virgilium Aeneas fe purgafla
tis apud Didonein â proditionis crimine longa hilloria . Рт:
ter hœc non рапса etiam funt necell'aria huic fapienti, ut ad api
cem perueniat. Рите quidem ut in omnibus lentire cum uull
'go uideatur.Vnde etiam uafer ille Arilloteles dixit, loquendů
elle ut plures conlueuerunt , fed credendum ut pauci , philoloa
. phos innucns.Hac ratione Homerus pallini animi immortas
_ - . _ lita
_ :un Sanitaria tra. mi и,
шт itatemumbras'q; частица: ibi', ‘
um «их: ач'сждщыпнщмзд’тщдмдащ
un liv ‘ini-ran )cimitrsíë ¿eanii'ruiuiìïß'm ’
(. i'- Атм autcmex mentbris walnut 4d infra: истцам Fim hagan;
[Бант Лог-ст U' etaient тёти.)
Vnde etiam шпат-ей aliquos fomniailë,primtnn шт: Phem
.i cidem , qui animos dixeritimmortales,cum ab uo cöditofer!
„д; per hec opinio uel (ola hac ratiöe quócl populis la ceret , ubi
'l .' inualuerit.Similiter ô( conari diuinationem quandam ellende
nl; re non i forte fedIqrudentia ipla originem habentem llchra,
“éq quo in genere po faâum gloriatur Cicero prœuidi е bella d
:s В uilia,quanquam szarem 8i ipl'e euexeritßed intelligebat uit
acutus,hoc commentum ut apud fapientes ridiculurn,lic apud
¿_ _ po ultim magnam fapientiœ opinionem praebere. Illud Home
“д ri diuinius ôt pralligiis quali llmile :cum perfoní inducat ana.
Si“ teeuentum тщетным рой lèquapoteß eautioneextesv
it“ «santità damnercaumim,
5W; Niv ¿Y H_Aivmoßi's @wir a'vat'fo
115? ` Штат шайбы niwptrzimâs )irma
ai“ (List шт: Aem uit Troiani: шрам. в: ми шт и qui' »dem
fu dil ‘5.) '
_Elìôt aliud genus dilllmulationis quali huit eontrarium, cum
rr’ qu: maxime fcimusmefcire nos praferimus, alia prolitemurs
,ai Inde occalîone data excellentiam eruditionis inexpeétatz olli
„ф dimus.Sic illos cogimus de nobis fenti're maiora quäm uolua
mil mus: ltupore enim qui' .technam non intelligunt repentino dui
„if вышиб! modelìiam etiam nolìram laudant. (ша ne ego d
`trgl plicare omnes modos conabor t' aut huic nequitiae tantum foil
l_Fit mitem praeberefSed tamen non pollïxm rerum ipfarum capita
ull negligereßl quanto res ipfa eltinutilior , tanto magis praellat
[mi oltendere illorum amentiam,qui adeò his fraudibus inlüdants
„nl ut non folum alios quod propolïtum erat ab initio, fed etiam
l'eiplos fua {тройню feducant, perfuadeant'cy fe lcirc quod'
mail ­ ' y tum»
по н.хвко_нтип Ёс ¿ausm
-mînquam didicerinr.O profanum hominum genus, atqg'omß
ni Prulricia plenum.Sed-nö uacat nunc quod docere uolumus,
а lï uitium lïr reprehendere , rem ipfam potius prolequamur.
Quin ergo aduerlils plures eonrendere cogeris,diuide 1'llos , lef
re lites,caulas quarte in aliis: lpem praebe,in iìilpítionem duct'
nro quod etiam aduerfus Hanibalem cum a Antiochü'elle't ­
¿. profuit. Q_uomodoenim aduerfus plures oeliciter pugnabis,
› cum id uulgatum Carulli uerum llt: '
г— Noli .pugnare duobus. ' - шт illud Graecum :
унддйдхкдй 'agria' ¿lio . СЫЧ: Hercule: читал contra duos.)
-at uerò quomodo lïngulos in fentenri'am ruam trahas uiden»
dum . neq; enim facile ell, cum plura lïnt hominum ingenia ~:
­ alia enim prudenria gubemanrur,alia parent ambitioni , aua-i
. ritix,cupiditati,rimori,uerecundiae: alia impotentia ôldebilia
. funt . .Chur igitur prudentia gubernantur rationibus conuina
сват: Ambitiola blandiriis feduces : златой pectinia сопит
pir: cupidos (ре impleas: meticulofos terror-ibus impelle :_uere
amdos exemplis incita. qu; unius uiri exemplo u'tar', Сайт
in occupanda republica omnia hac amplexus ell. Nam exerci
-_ nam oratione deuicir . multitudo _enim ut- confentiens ell non
nilï rationi cedit,quo`d ratio pluribus propter ingeniorum'di
uerlítarem perfuadere pollir. Vnde illa- Lucani inclyta ad mili
--tes'exhorratio . Sed ramen 8K tune ad lingulos eonlînnandos`
г- pro morum qualirare magnam adhibuir diligentiam . Апсопщ
fpeimpleuit: Curionem pecunia corrupit,Callium impulir ter­
i rore,quo etiam Ciceronem continueranpompcium blandiriis
fefellerat, Milites'in acie quotiens exîplo (Ею incitau'it dubitan
.­ te,saur retinuir fugientes . Extremum ell, cum uis adhibenda
's olìinimplacabiles holles, quod ЭК in Catone exercuit . Newy
»a .enim aut rogare,aut corriîpere , -aur rerrere,uel allicere unqui­
lut hominem -perfuadere rëraui'r, fed lixmma ui in uoluntariñ il'
д lum necemadegir. Horum autem modorum fortior omnibus'
.‚ ш uis,inde гектаре“ pecunia,inde >orario , Nam ЫЗП‘Ё‘Ё‘ЁЁЧ Í,
ч î '.
nn' SAMEN-rui Lin. tiŕ._ ift
наезд exemplum raro mag'nam uim habent. Ambitiofï
inconßante's omnes funt : exemplum non mouer nifl' cum ueI'
irte uel dif'ciplinœ coniungirur:fpes meturnìllatere femper hat~
bet,ob id quatuor illa Гипс prœftâtiora.Vnde etiä-ad proditio»
nem ab alijs nemo кий duobus modis impelli'tur , metu fciliÉet
8( pecunia . In tanto enim periculo nullum trium |:>rzedic"_torû'`
fufficere porefìJÄr nulla orario docerc unquam quear proden"
dum dominum t uis aduerfus rcgnum non ей: igitur auatr'itiatt
ô( terror dug rantum'erunt caufa: ad proditionem fuadendamáI
Ш Ere'nimde aiiaritia non ей utexem'plum adducam: uerum t'ei"
Lift fore induc'ti`elecìus,Commodtun milires,Diadument’î 'aulici,4í
Aurelianum- imperatores occiderunt .Sed inter omnes miraf
ат? Aureliani cœdes,quŕcum erudclis effet , minis'q Mneßheum'
Ш
quendam a' fecreris tabellarium rerruiffet: ille omnes 'quos Auf
¿blt relianus occidere deftinaueratßtq cum Ahisplures lo e alios`
шт ` omnes nobiliíIîmos,fedlhuitts periculi­ inexpertes , a'c' eipfum"
пл! in-rabulam тат: quam omnibus qui' in'eai'criprum nomen'
habebant ofìendir ,-rati illi non frufìra Aurelianum quenquîf
morti defrinarezqu'od ô( uerum erarttirnore compullî in unum'
151 c'oniurarunt, ô( periculo periculum pellere tentantes imperaky
lu t`orem occideruntßed iam adтет linde d_i'greffï fumus reuerta"l
mur.Illi' maxime pollent in r ublica,qui' aliosl confilio пире],
imi lunt ad'trota fila: illi inter artihces,quorumaufpiciodecernituf
itàß de rerum fumma . Arq hi'omncs nouerunr alios in fìudia l`tia`
ю uertere,qui' ex his perfuadendi
res eligere fciuntztales aut cogendi
ай: remporü modi's opportunita
moribl.n1axime cöueniür'. ~
‘it
im Ergo fœliciffimus quiГен‘in republica non fòlum pr‘1'nceps,cu»`
‘Lilli ius mores xtatis moribus conlentiunt z öl nunc quod öi'olim
titl! non folum mores,f`edö( habitus etornatus corporis fpeötariìi'ei
lent,compti' Itanquam prudentes in precio Гит . Et mirares
en 'n etiam in arri' cum elec'ìione cultus d'efïdetarur , fed ‘ tamen'Ct.
it _' Caefar qui rerum potitus ещё: male cingebatur,8( togam tra;
„ш hebat,cumq 'caluus effet, male audiebarâ militibus. 'Sed гите
¿till - у a' apudi
т“ “Нац хоты r n i~ е ii a n A ni
apud Homerum quòd, Gracorum mores cum пойти magia
eonlentiät,Nauiîcaa puella Vlyflfem admiratur ueßibus от:
шт, uemantc ne _ xerat dicens,
«uw М М ¿m {эпителий man, WEH
f.4H‘8Hи.­~_.Z<{_
_ uit@ Maw :olla-,1li igea» “едпгючшь
(‚или mibi bicuirtmaisuißs climatic «um аи:fmilitфлебит ax»
.

l`effôí in prouerbio,e'i' ‘tu ¿rabid ей пейез Щг.5ес!& (шиш


= ъ >lianusgrauis autor ' itde rhetoreloquenstEt cultus conceß
[us atqgmagnificus addíthomimbus. Vitia autem,humana fa
pientia prœditusuiix unquam uitare otelì.Q_uod uerò in his
optimum ей ‚ famamnö negligere, deò enim apud potentio
res hominesiprauitatis opinio inualuit , adeò eruditi uitiorum
ас Hagitiorum opinione apud magiltratus laborant , ut nihil
inhis nili pudorem'r t uitantNam cum publice mala bœc per *7H
*5H
1.1 17

petrauerintzcteinplo uo rempub . non .parum oŕïendunt . ex­


_ quo potentioribus inuidi'a conñatur illorumleuitate . Sed tan
men falluntur бацhis quod uitia iïnt fapientum: nam non hm
rum funnfed eorum qui HnquDnt fe [apientes ‚ Etením леер Son
пассат“; Ariñotelesmec iogenes ucl Crantormö Anthia
Renesmon Cato,non Phocion,non Ariftides,non Hippocra­ ЕЕ

сетов Са1епп:‚пб Democritus,nö Euclidesuiö Ptolomçus.~


-г5*1?15т
Gili qui alii uere fuerunt fapientesuiitiis acfordibus coinquina
ti etant . Sed unus Arißophanes, _Nafo , Сатин: , Terentius,
Giryfippus,Caefar,Xeno hon,8C uicunq; fapientia humana
ñóiuere ,idem ô( labe Í'ce etum dêboneüabantur :quanquìm
occulte quantü poil'ent illa perpetratentJìß etiam illud confia n

derandum,quonamßîâo 8C in quibus artibus multitudo unü We?if.


point _op rimete, in ' cetteubi iudicium folum habent artiß
cenar@ n hisuulgusmullwn habet autoritarem, _uelut Archi'.
teůuraiMedicinaWhlitarisfc;difciplina.Nam de his cerdonia
busßt (abris ac ruiiicis nullumpermittimr. iudici'um.Multi igi
шпиц Confpiraueritit,(î cedit loco dciet'tus elhûßreá
. ‚ ' {Не

Í'
V"
м замами. 113. ш. щ _ _ _ _ |_4M

век, nectamen uincit unus р1ш'ез: cum etiam uieeritll rel'


malecedat,euentus in illum retorquetur. t quamuis спешат.
mits llt quicunq; plunbus repugnat , uulgi iudicio таит ти
denußed-lî-arsipiàoonf 'rationem non затмении: piůua _ _
mmhßicmmußcafabri imam fullonwn,indunaatomm,çinr _fetfïv'gf'
flowingng , inlquibus unicui extra a'rte'm'iu'dicnîrírelia 5 . Ё“ yt
mellzailiduitasmroßpientia ubiíciatur.Hœç‘adeóob am А ‚И!
. bitionem grata рынками: ей‚щ in manifellillîmo 'etiam erm I O t д д,
ditionisâi excellentiae artilïcum diierimine deteriorem ramen A , „ц. ‚„
ртейппсmellow@ шеста ритмам нам, (om Еда д /
тес! cinesi- fos5ôé
umtandeml eagpro excellentiaоравой
,ut oilendamquonam наши
modollne „a tft»тAr;
ïlìíc'ii' 76” ¿IV ‚,
tia-_thirepoillnt ollenderedd' duobus modis'fleri lblef': ril",ì i~' t ‘j 7/ 4“:
mrunntgmetalia quzdamdi a memoria кивать ‘caiga 'c'iû' ’“ “A.211(
Íìm aealternando ut maxime propollto conueniunt-re'"ei't'eiwfl
altero ut uerbis ambiguis utantur,uelutin мешаютчитать: WW. „nl 3
висящейnon fat tentant memorie quid propinauerint grou '
quali non fuccurrente rer' nomine интонации тет тат 'tie-f
«радиан exiílimantes тесте interrogare , quamuis 'rî трат:
non exprimatàrefpondent aecepilfe quidem,l`ed non purgall'e,l
att amar'um fuille : ramen llc in memoriam reuoeat medicina
propinalle. Ecce чтит leui' (blertia magno (не ftupori impw '
dentiq; negligentiae fuccurrit : в: ramen hac fapientia hominü»
uitam tradant , reqitirlmt'q; mores ô( cultum a'gri ab eo , qui
quod dederit nec mente retinet.ngnam paélo dies ac tempo
ra 8i genus ее саи(аз б: fymptomata morbi ille nouerit , qui
nec recordatur hellerno die quid iullerit daric' Cum ilerò an pe
riturus lît avger interrogant aflant'es,refpondet callidus: mor
bum quidem nö uacare periculo,multa'q; adducit uerilìmilia.
Sitamen[u_ccedenti die ­critieoáiïc enim uocant iudieii dies)ali
quid eflluxerit fanitatem polliceri,i mins (ре поп mul'tmn abe
elle nifl nouum aliquod fymptoma fuper'ueniat . Atqz in dies ’
producendo prœdiâionem , modo unum modo alter'um ешь.
i" .'1 у g fando
i
\’\ t _'
i
|74. ,Hit-:aou едкими ,_
£1ndo,eo peruen'iunt,ubi uel lalus ucl pernities adeò manifellaï
ell,ut puerulum nec latere pollitztunc cömemorant,qugcunq;_ï
in cam partem prœdixerint obliteratis reliquis , ea'q; ram bella'
praedicotione tanquam cauti ac prudentes,nec leues plus lîbiglo
те uendicant qualï uniuerfo Galcno euoluto quicquam clare
protulei'is.In uno enim inter pluies cum manifelle aberrare сб
ti erit,cacterorum prœdiŕlio uanitati hominis euentus fortune
l
allribiturzergo tam modica fapientiç humanae portio, »tot uigi
liis,tot laboribus,tot experimentis apud omnes praeferrur . Et
quamuis hic quali ludendohœc lcribamus, experimento tame
0/1); ' intelliges , nos ueriora dicere his quie apud Sagracontigerüt.
2 . Тип]. Ей 8( Socratica illa difputatio,cum qu'aé non nouerunt-addw
и; cis in medium,conllanter negant uera elle, ac dilputanr: dûbßï
,f м; . y, iperlîtadere niteris,doces quae nefciunt . Nec ramen ullatibi ex­
1
h_oc ab illis gratia debetur cum contradicant : id mi'hifrequenà
ter ettenit cum amico quodam,rogabatquid fentirem de re,ea1
expollta allirmabatid elle non poile,me acrius inllante,ille ue
hementius relîllebat . Ego â primo congrellu intellecla amici
urbani'tate: reclamantem nec conlïtentem delerebam, nec ini»
quo animo tulieam remmon loliî quòd amicus ellot , led quod:
quae didicerat nunquam,tanquam lua uenditare uoluit.Q_uoi'.l~
uitium in fed
uulgaris, pluribus
lludioell,turn maximgn Ioanne Colla
Mathematicarünegïegiiïs“, , is homo
Italiam circui
3,3.
¿fidii' cum omnibusclaris uiris congrediens: multa pallim qualîf
ea mollet proponebat: quibus folutis utebaf , autoris lltpprello.
nomine, tantum'q; proiecit in пойка urbe ut Optimus exillimai
retur. Arq; ego cum quœ proponeret illum fcire exillimarem,.
faenjulationis lludio multa inueni,quae nimquam antea cognitar
Kteruntßic'cguirhic caufam prarbuit fua hac lapientia,ut Geo~
баста ЭК Arithmeticœ opera inchoarem , >quai demum loelici;­
fuperauöla теша тапеке рокешт. Oblcurum enim
qqnей, Arithmeticœ fecunda arditioni nihil pro rei magnititdi»
­ neadilsipolleised fatfore штамм: tantas'q; numerorri.
et quam

ff“ `
­ DE _SAPII'ENTIA In. ш. w,
ôtquantitatum шт quac-ñlic fcriptacliîmweI-ex his planeq сба
fequuntur intelligere poterir . laudamus пойга поп magnorü
folum exemplo llirorum,fed ueritate fuíragantelraq; his arq
alŕis etiam argumemis humana fapienria сопйаг t qua opes _86
autoritas feu in republica feu inter artifices conHantur. Sed ta
men reliqua quae ad hoc genus pertinent iam nunc egplicanda
ßmt.Nihil enim quod ad rem'pcrtŕneat prœterire детеныши
эшатание, quòd
Pleâitur ô( hic modus eo .tima
uulgatiffîmus quçc?­igitur
Propria hominum
uox utiudicio am
etiam dixi
`thus in necet'f'ariis artibus-Íî fapienter proferatur,multü (шпаг,
fum maxime 11 quaÍï ё latere aducniat . Nam 8( animalia ipfa
facñius ímpetu Мате faéto euertuntur . Gloriantur fe депеш
tos Publicis negociis quidam,ali1' conqueruntur in opportuno
_ tempore emiÍTe prœdia не] гсННсаге соерШе ‚ ut ex ос homi¢
nes hxcrum intelh'
` ßim'ationem: ant,ac
ia ì am alti cx illo rurfus
_magis aperteEonijçianthomipes
potentum hominum
congreffixs,arduanegotia, Sed tamen omnia pro audientium
qualitate proponenda fum: cum' non deÍïnt qui in fuis neg'ot'íis
'totum uellent occupati hominefnmec putant amb'itionem ат}
._ tifîcis quicquam ad fe pertinere: quinimo Íìxmrna quçq; minis'
_ mis-etiam coequantlllud certe obieruandítjn quo pluŕímí рее
_ cangne eoneris quicquam: omnis enim соплив ab autore tan
0 шт detrahit Hdei,quantum ей quod orationis ui adíjcere fe pu
адепт Hrmitatem orationis ipÍï prztfentes labefaäent. Eadë
Д ratio circa rims `ас mores nihil damnare , iìlfpenfuni em: ‚ tum
admiran' optimum ей, (î modo non extra aleam Fuerit: напев
u ridículas Het , й с1е Deo aut etiä de religiöe dubitare (e oßëdat:
liceat ergo in his tantum fufpenfam habere mentem,quœ in сб
trouerfia hominum uerfantur . Simulare auterń cultum deorü
iamdiximusprofanum quandoquidem etiam неге со1ет1 щ.
`l hr] petit : fed ramen omnes ~f'apientes etiam (ï id non credamtA
i uulg'o plaixd'unt. Perfuafum enim ей,отпет legem deos ьаье
ze Гвозди! coli fe „тушите Euripides Engl't Veneëlm
' . P
щ » Низко-ним елками
Hippolito-indignatam de {По conqueri acdiœi'e:
:usr Jwii Ji miv Mv ‚игре—1668
'n ' eval ' запада einmů'm. »
. (‚ьЁТЁЁЁат dîîäîagenni iftßbonorati ab boninibutgatdmœ
Qyod ЭК Virgilius Пс imitatur, '
­­­ Et quifquam numen Iunonis adoret
Prœrereat' aurfupplex aris imponar odorem.
Sit ut libet: nam 8( à'âto: inueniunrur . Sat ell hon-nimm
cum díis coniunélum elle,intelleâu ordinis выпитые, ac а
riam ut meliores exilìimât animorum immortalitate . Paxeß
igitur,ne ingrari uideantur illos colere , öl lì Epicureus Lucres
rius dicar:
. Primus in orbe deos fecit timor.
multa in auribus audientium concedtmnrr,crun lus adeö
_ Vreligione gaudeat,ut etiam faueat агрегатом, uam rem cli
' iam Philippus Macedonia reinoptime intelligeret: milites om
nes сошка. Phocenl'es pugnaturos lauro coronauir z quod illi
нише; cum Delphis oramlum fpoliailent immemores Гс рой
hoc latrocinium,tamenluperalle Bœotiosíuperllitione moti
_ante pugnam regi terga dederunt, incmentam'cp cœlì “Шока
illi tradidere: qrxzomnium polimodal-nei fœlicitatum caufa
{uinSapi'entû' uerò ac potentiorumalia ratio: plus enim habet
in fronte quam in recellu: alii enim laborant philofophiat mon
Воюй] fuperllirionisßlii nec hoc nec illud credimr , iocundurn
rame' ell ac rilů di пикши fummos fáneratores Chryfollo
mußt Augullinoäec pudet Hieronymo )_operâ’ dare remis.
APatxciuruideo fanarmentis (unt ‚ quamobrem exhominilius
pol i ñunr,ut uideantur iapientesßed hec fermé in te omniar
(unt. idendum ell etiam quonam paño exaliis gloriam aura
perismanqçlï cognitores caul'arum 8l aduocaros cernas , тая.
gnam lecum turbam clientum per urbem ducunt quotidie ‚ 8i
quamuis illorum näotia perfecerintfulpenfœ ramen ac incer `
Insmtdifcedant ' ularolinerei,fame,iîti,aellu, 1abore,cu«_
' ris’
r
l

nl Никиты Ln. iii.


палившим рет totana utbem ac etiam mii'eros trahtmt.Suc
cedit huic arti alia cerríor:cum multos tibi adiunxeris illorum
qui arri' eidem Гед diuerfa modo inferuiunt, uelut rhetoribus iu ~
reconfultis'q aduocari,eognirores, tabelliones : Medicis pig. _
mentarii,chirurgi,ronfores:Architeâis Fabri lignarii, ferrarri, _
adiñcatores: Duci'bus tribuni nu'litum,cenruriones, fîgniferi, _:
anrefïgnanizñntiftiribus facerdotes gregan'i , 8( qui cucullam ï
gerunt,rum ex plebe hi qui religionem profitentur . Apud nos
ob multitudinem non e inuenire nomina :Iudais erant Eifea
ni,Pharifaei,Saducxi . Verum hoc genus hominum omnibus
confert , quôd ob pietatem cöinune й! . Q_uantum uerò apud
mortales religionis opinio ualeat,olìëdit Iacobus Buffularius
qui Ticiniii annis quatuor in fua poteftate retinuit .8l Ioannes
Vicentinus qui Bononiœ r annum ртам: : uterq ui exter»
na tantum pulfusßed ô( 'eronymo Saitonarolze parum de'
fuir,quin eadem ratione Florentiam occuparet .Igitur opinio
religionis apud populum rex elhô( Romani quanquam diuer
fa ratione facrorum regern habebant. Ergo in omnibus his co
mem fe, liberalem,manfuerum'q exhibere optimum : Гед lorv
ge melius agunt colludentes cum eis,thod in triremibus factis
tari non occulte foler,medico ronforern ô( pharmacopolam du
cente.Et nobiles iplì Veneti cum fuffragiis res decernarur,alio
rum nobilium,f`ed pauperum auxilio euehürur . Late pater hic
ambitus huius negotiimeq enim omnia fîngulis fcribo,fed om '
nibus arte opus ей ut ars intelligatur. Nulli nifí enerofo uiro
unquam magnitudinem periculi ойёде ad qu te fuafore im у
pellirur: quod fciri non uis, nulli dixeris . At fi beneficii erga te
collati magnitudinem ille intelligar , tu prius uerbis illû doce,
non ifgfìtinamfed
cem orare te quantum eidebeas.
ramen reuerri ройMulta
modumprœtereo ad rei api
neceiI'eeít.Dixi«
mus enim ,iaâantiam plerunq inutilem fore,quibus'q in cau к
fis probanda effet. at loquacitati ne modus ullus `imponeturt' =
ечщдет ur uideo, aliquot in cafibus ea eriä utilis erit.Tum pri
z mo

р
' „о . э Hieaoiwntïfcn'nsut' __
mo,cum­corä inetuditis cum'docìiil'imo ièrmo inciderit . nam
uerborum multitudine ‘ut in cibo uenenum,plerunq; fic in eis "
ueritas fepelitur . Tum qui tecum contendinobiiupefcit tantü
nugarum audiens,adeo'q; ab ipfa re propolita diíi'itarum . пес
_in tam ablitrda oratione facile fuccurrit,â quo nam exordium
„ vpcmtradicendi ineat..­ quare fui oblitus бс haerens , ab тесна, 8».

ui nugaciori palmam ieinper tribuunt,haud dubie- uicìus exi» '_i-I'


L!
КГБ!
atur . Confert 6i loquacitas (ermonem habenti cum l'iis,
qui fenfu non integro (unt t uelut cum mulieribus pueris'cpJî
non admodum ambitione laborant: hoc enim genus ôe nugis,
, ас ineptiis plurimum gaudet . Qyod ät Ouidi'us ibi ienlït in aß fw’
'.M'

тают: de Calypfone loquens 5t Vlyllê,cum dixit:


Нас Troia: cai`us itci-iiqugziterum'q; rogabat, Ё!
(Е?
ff.
ff

. Ille referre aliter Erpe folebat idem . ­ u


f qua ratione Virgilius earn longä Troiœ narrationern Aeneœ
tribuit cum Didone loquenti . fed nos de amatoriis rebusiœn
pius ас copiofe alias diximus. Licet Si ociolîs ad relaxandum rr.
L!

animum,prœcipuefcp in aula dum pernociant cubicularij, atq; '¿I


L'
'inde exorta cöiuetudo icommatum ac cauillandi, tum lacciTen ;’Í'.Cf'f '
di quech optimum ac frugi uirum Fallîs сланца .Scommà tia
busl igitur hic locus ей, cum irridere uolumus abfentes, praefen
. res non nilï cum inceflerefed hoc ut dixi non folum inurbanû' nr "1

. . [ed ô( periculofum . Apud principes ramen fertur а iuuat', feu


_in icutrœperionamte ipiìtm eßinxeris,feu omnino iurgeittem
quali è cafu deprimere uelis , feu principis natura quae his aiu
dear ad hoc prouoceris..Atin.fcriptis lepidiiiimus ей 1п1`её1ап
»di modus,tum pracipue ludens ůi multum falis habens ,' quale
illud Ioannis Bocatijzo benigna atq; pia mulierum Bononien
Hum ingenia,ôt ad nullas amantium preces fitrda: quibus lau;
dibus , quibus ego uos preconñs elferam с' en uides quomodo
foeminas omnes infenfae urbis Florentinus ille abfq; conuitio
moechas appelletßimili ratione alibi dum quendam proditu'm
« ‚ 1b amico refertfubiügit : Seruauit'q; illi Venetä Hdë, quo? 4ui
е 1
ne вышитых Lin. ttl. п,
feiellerat ex omnes
ratius inter ea patria effet.
tulit, In quo
Vnde Pe entre
:- -.dicendi
й - л - palmam
‚ ~ . ‚‚ . ‚ ‘<
Отце uafer uitiû ridenti Flaccus amico _
Tangitßi admiilus circum pratcordia так.
Callidus exculTo populum fufpendere nafo. _ -.. _
Sed ô( apud Graecos Arillophanes fatis lepide perflringit ink
micos,quòd Grœca comœdia fatyrieum quid redoleat , quod
8i animaduertit Q_uintilianuth-aq; poetarum leélio tumprat ‚
cipue Gomoedorii бс Satyricorum humanas fapientiae aptillîa '
maàquod et Terëtius ita expreillt, ut in laudem eius multa ca_:
mina (cripta find-Ego Plautum quamuis ab Horatio uitupere
tur,hac in parteTerentio praeponoßed'his ut fatyrici pratllât,
ile illis hifloricimtcp ex his omnibus quœminusprobantur an ‚
naliumfcilicet fecretat narrationes . Sed nulla in parte _ut
runqr accidit,quìm in hac pauperior ей hiiloria , qudd llt ntie. ‚
[immazmagna enim fcribunt quae magis deleâare folent . uv
ей minima in uium ueniunt,& unliora longe iuntPetrus Bem
bus epillolas quafdam Leonis Pontifleis fcriplït latine, quaev ue
Rigium aliguod côtinentßedquid epillolç cum hilloria'.'Шее:
aliquid ex iuíj`locis aliquot colligere. Sed uere adhuc hoefçri 1_
bendigenus intaâum e . ex Siculo Diodoro,ex Demoilhe.
nis orationibus aliqua furripere licet cöfracla акр tenuia. nec 5
tamë ulla te huiusßcapiat admiratioPrimum iecreta c_olloquia '
paucis admodum `c_ognita funt, ô( neq; tune abiq; pericqu _in
public-.tm
cumex hisabipllsautoribus,nec
etiam рой abfq; errore
talium Шт participes,uix çdiintermul
unus рощиц: v
tos ßrlbere illa aptus fît.Et quanquam Turcarû princeps mae ’
iorum. I(uorum gefla hac tam inlîgni diligentia confcripta , ut’
etiä риге; alia memoratu , eadë cura inuenta habere,
8( _ ere etiâmaxima cum'utilitatecredaî'. Нос tamengenus
quo ей preciolïllx'mum apud mortales,ell etiam rarill'ìmum,
nec nosullamaiore in difficultate uerfati (umus , q uam шейхе. .
рте?Ч“?1?“ СРПЧШЩЩlibe adфетиш чё-йгагчтгсот ~
‘__’1: _ '. _ . t ' .germe
no urlano-Nrn: сдкпдш
" eremus.Enimuero,iî quis reële animaduertat, ut штанам
‘ей hzc ratio,iîc utiliil'ima ac iuctmdiífima cßzcum quibus mo
dis deludantur homines,quibus'q; modis has prϧigias uitare
poffînt edocentur . Ей modo dicendum a` nobis in leuioribus
caufïs , quonam paño res exigua in magnâ' ueníat autoritatî:
8K cum tamenülud magis ad librorum compofïtionem рет
neat,i`eu quia praetermiiïùm, feu uôd ad conuerfationem etiä
eonfertmunc ей explicandum . um enim leuis res мама:
ей,in fpeciem magnœ rei euadit , Íì Íïngula eius capita diligetv
tius tam' principaliа feorfum excufferis interpretando , соп—
tradicen о ‚ foluendo ea quœ diH'icultatem facere in ркоройко
uidentur.At contra magna res extenuari folet , cum indiuifa
Натащили uerò exemplis ac uerbis ipiïs mitioribus : ut em
acriora res grauant, Íïc lenia eleuare poifunt . Ea arte quidam
minima: eruditionis fe oßentant.Alij rara rerum nomina expi
'fcantuŕ 8( obfoleta iam : quod genus tanquam in Saluítio ad
mittatur,folis tamen pxdagogis conëìetum ей . Remm multi
ltialex fcientia laudabilis femper fuit: augere ad oftentationem
umana: fapientiae opus . th; unum ex his qui tales fuerunt
plane exponam , Theñälus Ше Galenicus mihi unus uidetur,
qui artem medicina: in (ex menfïbus docere fe poire iaéìabat,
` Ii ad earn artem eueâus , nefcio an inuidia an indignatione
alenum potius prouocauerit . Sed tamen melius fuerat Gale
no iïeum oderat, nullarn in (сыра: ration'e' eius habere . Nam
б: nunc ада aliquis fuerit бс talis,cui maledicere dignum Ga
Пени:
­etiamexi
cumimauerit , pro
in collegijs confeffò illius
omnibus,in Iaborxbus habetur.
adminißratione reipub.Ей
in
teretiam Шов qui cucullam ferunt , öl denicp ubi plurium nos
mine res traéìantur, бс tamen paucorum arbitrio omnia Ей: .
Etenimnoui respub,quai`dam, quas Об boni quot ceremom'is
gubernant,uix oéìo aut decem hominum uoluntati iìlbiacere
in his , quos in iìxcciíïuis temporum partibus,quas uacationes
appellate folent,ne ordines negligiuideantur, eligunt qíui per»
*' ­ onam
щ Santana Lin. ma m
#imam агат non potentes., (ed fïetiam prudenter mm
audaces.Hi pauci donec inter fe non difcordes fuerinr,nec niñ
.i_-4v_ mortis caufa alios nouos induxerint manent. Sed cum inter fe
diilldent,foluitur dominants ille 8K oligarchia .quam rem cum
Francifcus Gadius non inrelligeret , quamuis acutus, preme»
теге; (обоз, ас urgeret,odio ô( indignatiöe depuliìxmc in caf
ferë conieéìus ей. Nemo em ей tam patiens , qui nö Íibi malit
bene eil'equàm alten' . Illud etiam animaduertendum , in quo
Bfille peccauit,tyrannidem qua: contra leges ей‚11пе armis nö
gaffe unquam effe diutumam . Vel ergo cum pluribus ineunn
a ей ‚ ие1 lege fauëte,ut Dominicani,qui unum patiuntur do
minum pe штат fulciëda ей ipfa dominatio armis.Quod
11 his negle 's modis alium tentaueris , аЬГсв dubio male ria
bis : quinimo optima condin'o in rcpub . 11 cum inuidia t ,'8(
non habeat partici s,perniriofa tandem neceílario ей . Quœ
res ut Dionem Гейш ‚ 11с Timoleon in ea feruatus ей: Nam
Timoleon adminiitratione etiam citra inuidiam fe abdicauit:
Dion cum affinem Dionyíîum cxpulifßtn'n ea perfeuerauit ‚
donec ipfë uni cum “хоте regnante neel' traditus ей : пес im'
merito , cum amicum 81 a inem frigidis Platonis argumentil
íngratus è regno depulerit.Nemo enim amicum ë potentia de
turbare debet , fed reddere meliorem : quòd 11 ille tyranm'dem
exerceat,nec admonitiomb . pareat,nec aßì'm'smec amici, nec
bmemerentis ей hoc opus,íed ultionem his in quos ruenerl't
iniuria derelinquat.Hanc rationem Sylla ßcutus e .intelligen
bat enim dominationem praeter leges non poile aut cum plw
ribus effe communem,aut perpetuam , at tyrannidem pulo
Romano inducere impium exißimauit: quamobrem 8132—
fare melior extitit . @tin etiam illud confíderatione dignumg
nihil amplíus Syllam uoluiíle quâm libertatem populi Roman
ni,quœ in paucorum gubernatione tum maxime fenatusdiw
turna tantum effe poterat.Adepto fummo gradu,conlißendñ
in illo [шита среди: ut diximus fponte шедшей . Nam
.` „ z 3 с1е1е&р `
is: Htßnournr -­ C ¿n nin Nt к
deieéle dillieillimusfemper redirus fuit : cum etiamjin caden
Ir'êlîc2`
tibus plerunq; exilia,prel`criptienes benerumßŕ mortes fuece f
dant. Illud fanë neme ellugit , quin cum infamia 8( ignominia '
deciderer.Ergetria funt prœcipue ebi'eruanda . Primum qui»
Ё,
dem,ur non llaruat fecum praterita о ега,ас iam exanclares _ !
@rra/l
à labores llbi ad rerinendam gloriam lu 'cere . Pingi (elet être@ à
¿le Occalîefeeminaßlara, eccipirio calua,l`phœrulx inlîdens,
uód пешие! aliquem diu manere': 8( lìmede maneat', '
щ Шиит more lecum ludit l'phaerulam retans.Er ideó melia TI
иг)
w
ri _emper noui aliquid opertet,ô¿ nun@ lidere prateriris. Seng
l`cunt humana omnia, nec longo tempore auteriras, potentia,
memoria шиизм fuper omnia graria i Га cellerrime: quam `
obrem cuneta perpetuis laberibus ô( allldua induftria хера:
randa.Ergo in amices continue benelîcia , inl pepulum попа;
nec praereriris ñmilia uirruris exempla edes. Neuis legibusmo _
apparatibusmeuis arrtbus ,quod iam partum fuit erit etiä
retinendumfeu id lit uiolenra ryrannis,qualis Dienyfn' бС Pha
laridis aut Cœfaris : feu ueluntaria , ut Pyliltrati ас Periclis 8f
C_el'mç Senis ac Laurenríj Medices: feu mixta 8( lludie partitil
eenflata , ut Syllx @Cpompcíjôŕ Genux ducum Fulgefterum'
Adernierü'qtzfeu quaedâ fumma apudemnes-benirati's opinie
ur 'Arillidis ô( Caronis.Siue inter artilîceseminëria : пат qui
ueterib. gloria: ornamenti's inlliterütßutcölîfi funr,emnes ex
illa- deciderunt. Q_ui autem morraliü rerumnaturam contentel
plariJ _altis atqg'alŕis inuërionibus reparauere gleriam,lîrmiret
in illa ufq; ad щек exitü_manlertxm­, Et ей ut merbi tempera
quatuor funnlïcôí gradus inhemine .Primus humanitatis ad
conçili'andos heminum animes,amiciriam'q3 ac benignitaris
no_men cemparandumßecundus liberalitati's l'plenderis'q; ad
oceulre occupandä inter omnes coarquales digniratem ac auf“
teriratechertius audacia: бё crudelitatis ad tyrannicam ine
eundum poteliatem . Q_uartus (паша ac_prudentiœ `ad reg'iíì'__`
wwweobsínêndìlm- Cum'qspauci . admodum fmt qui faunan
„if _',1' plff
bs 'Straten-ris' Lts; tu. ' «не;
.parte Наймите :paucifïimi' qui opportune pro tem ore
tamtam morum tiarietatem fubire nouerint ;'Ideo` etiam t,ut
„_i-*f_
pauciad dignitates confcendere,paucifiimi uerò iumrníî gran
duirì occuparepoffenr . Si ramen aliqui i'd potuerunt , omnes
_' hanc uiam inierunt.cum quidam extremam mitrationem,quç
omnium difficillima ей,ferre nö offenrgin ipfo tyrannidis ues
_ ßígionon lincmaxima etiamdi 'cultate ac mifere permanfea
_
runt,quorum numer um non ей ех licare . At qui ufq ad ref
giü nomen ettafere,fuerunt Iuliu-s far Ы Octauius ac Fran
cifcus'Sfortia.: primi horum omnium ac reliquorum qui tam
ingentem fœlicitatcm confecuti funtßi uitam ueffigia'q infer
âereutidebis ex initio humanitatem , рой fplendorem ac ma#
'_ -_ _
gnifìcentiam,inde uim ac стыде!йагет,до1оз,йтр1есагет;и1р
timo iulìitia'm vcum prudentia 8( fîtmma maieftate exercuiilì.
`Ыопей 'quod in' artiHcibtis ob obfcttritatem in hoc exem lo
utartomnia enim in his , minora 8( minus clara I uia eriä nis
-_ -_ —
longeminor e&,quanro inclytus artifex a’ rege di at . Verum
illud ne rotiens repetam memorix femper inhœreat,benefaů'o
rum tempus diururnum efI'e deberezlmpietatis breue,maiefia
tis perpetuum humanitaris cum occafïo dederi't,at iuftitia'ma
l 4 q _ielìarem cum populi beneficio rerinet t quamobrem nulla uir
tus adeô regna tttetur ut illa. Alterum quôd qui fummum iam
apicem ro uoto adeptus ей, obferuare debet , ne quenquam
latdat ni i neceffario z nam runc non folum raro fed longe 'mia
note cum odio id efficiet . Quòd й Ггедепдо unum alterun'i'itv
ues: reliqua autem fïnt paria:omitre oHïcium ur ab initiria'aba
fiineasmam iniuriç memoria(ur iam diximus)longe uiuacior
ас diuturnior ей beneñcij recordatione. Caufa huius efì,q'uòd
ira ac iracundia,fortiores animi fïnt añîec'tus,iußitia ac gratia.
Omnes etiam his affecìibus mortales ferme laborant,non om»
nes uirturi'bustitaqg parem , ur plures ab iniuria prouoc'enrur,
quâm beneiîcio obligenrur,tum etiam fortius . Videtur etiam
beael'îcium magis â natura prolïci'ici,iniuria contra natura:` itu
dinan
n4 Викентия славят
elinationë.Fortius igitur iniuria топе: homines ad шпат;
ambeneficium ad retributionem . Contraria ferme` ratione
tinrepub.res agatur, difficilius erigimus quâm prohibemus:
nam qui erigit,uni tantum benefacit,paucis'q; eius amicis. ui
autem prohibet, uidet' omnibus conferre, paucis tantü o e,
ôd in rebus dubiis ac incertis , quilibet aliquid Грей collocat.
Ego ad prohibendum plures-longe inuenies fautores , quam
ii aliquë coneris euehere.Alios igitur euehere inuidiofum та—
gis,quâm oppugnarezfed tamen oppugnare maius odium irri
зв."и-дА'ж
tanquâm erigere. Igitur ad folidam potentiam euehere,acdiilì
mulanter conuenit,ad auram captandä popularem oppugnzu`
re.Q_ui ergo propter i'e alios oppugnat,ubi uictor euai`erit , au
toritatem ac potentiam nö folum acquirit magiftratu auâus,
fed alios oppugnando etiam apud multos gratiam.Nec ulla in
re С. foarideò pertinacior,nam C.Rabirium perduellionis,
Qs Catullum de refec'iione Capitolii accufauit, 8i pontilïcatlî Ят‘п
1.1'

aduerfus duos potëtiifimos uiros obtinuit. Tertiû quòd quifty


'fîf
g­g
Ã'f äïjï,”
ut faftigium dignitatis afeenderit obieruare debet, ex inlïdiis
ducitur: nam cum ui amplius locus non ей,cum'q; res ipfa due
bio non carer , omnis Грез in inlídtjs collocari folet: alios enim
opprimere пе] fperare ab alíis opprellbs licet, eum qui iam itu
per omnes emineat non licet : quamobrem ad infîdias omnis
ratio отнесу conlïlium'uertitur.Memineris autem eins,quod
iam in regum adminiftrationediximus,ut beneficia per te,pœ „ЕДЕ
‘Ё
те per alios inferäturzTum ut diilïmulatione utaris . nanq; an
mici dimmulatione patientix promptius ineunt olli'cia ‚ itam
timëteszinimici contra diHimulata indignatione , line negocio
opprimuntur.Porrò режет tyrannos qui rempublicam occua
parunt {Загни fuere humana fapiëtia Crailus, Alcibiades, Ci
cero, М а1а‚1)етой11епез‚ Agrippa,Mecoenas , дне; cette
abfq; numero , Si nunc pluies huius fapientia: Rudioios facile
inuenias quâm [apientes .Calluit eam nö parum Erafinus, nö
folum in uita , fed etiam in gloria lìbi; paranda ‚ива: lenim in
чf . ‘ ша. „дЁ‘Ё
nl Suinnrta Ln. tu." is;
magna mortalium admiratione, 6i rem (пат поп leuiter aw
:riuNempe 8f qui humana: incumbunt fapientiç, glorie magis
lìmt auidi quìm compotes,regibus ipfls exceptis : nam hos
unus` hilloriae fuœ infert.(luamobrem multi nephanda ob hoc
шпажки adorti (unt, ut tyrannos alii trucidarët,alii ut emo
lirentur magnifica opera , alii ut uiolentos exitus haberent, au
derent'q; (ирга uires inter cçteros .Cü Paufanias de iniuria ab
Attalo accepta ellet folicims,l­lermocrates (о Ыйа dixitgnon
alia uia facilius poile gloriam parari,qu£m lgloria inclytus
rex occideretur . eo'cp diclo incitatum illum patrem Alexana
dri occidillelluod etiam confilium Hieronymo Olgiato Со
1ат paedagogum dediile ferunt : unde ille Galeazium Sfortlä
obmxncauerit, iam accepta uitiatae fororis iniuria . Sic Hero n
Ítratus Diana: Ephefiœ templqm combullit , ut pollerioribus
Íeculis tam nephando celebraretur fceleœ . Alii manus ob hoc
Íolü lïbi intulerunt,uelut Portia Catonis filia,Aria Parti uxor,
P.Carienus Philotimus, Cleätes tum Chryflppusßi Calanus
Indus,Cleomenesq; Lacedatmoniorum rex ,Monyma quocp
Milelîa Mithridatis uxor , alia'cß cum illius foronbus . Sic О.
thryades Spartanus,llc Anchurus Mydz regis lilius , 6i qui le
deuouerunt Bruti, 8( pro llm'bus Phileni Carthaginienfes fra»
tres: 6i T,Iubelius Campanus, öl Melee Athenienfîs puer.Nö
ей multitudo horum recenfenda : alii patientia hanc aucupati
funt gloriam,ut Sczuola бё Pompeiuszalii fortitudine,ut Artie
lius Romanusßi Athenienlls Cyneg ruszalij folicita nimis ac
guall {tolida cura,ut Decius iurifconäxltusgui propriam uitâ'
criplît: alii uindiâaßlii crudelitate,alij incredibilibus difciplia
nœexperimentis . Hinc alius iubet lilium uic'iorem fecuri pere
cuti: alius oculo excaecari.Mira nimis limt prodigiofat cupidia
tatis gloria: exem la ‚ paupertatis,potentite,irae,gulœ,libidi­
nis. omnia line di crimine proferuntur, modo (рез propagana
di nominis non dellt.Sic Nero etiam inclytis modis {тешит й
bi nomen parare molitus ей ‚ occidit matrem,uxores duas,fra
. Y. A trem,
196 никоим САкпАык
trem,magißrum,cremauit urbëfaltauit, cantaui'r,omnia caf»
dibus polluit, transformauitpuerumjnijt inguina deligatori'r,
_conficiebatur'cg â Doryphoro . tanta ей Ьгес fîtis inanis glorie 1.›
uam non diffimulauit: urbem enim ac menfes etiam no'míne
uo tentauerat defoedare . Sed iam ad infritutam rationem rea` к.
'PS
,uertamur , ab initio enim illud propoíîtum erat, ut oßenderea
mus , quibus nam modis humana fapientia potiremur z tum £1’.
»4-7.
И
FY.
к:
н-­1.'fJ7'Je
_quonam paâo ex Ша opes pararemus . Ergo ut â uirtute ac 6:
de diuina,â difeiplina et Rudio , naturalis,fic ab exercitariöe et
rhetoribus ac poetis humana fapientía habetur . palma autem
horum Plurarcho dabitur , qui tot excellentitun uirorum aé'ta
in unum contulit,artem, conGlium,fortunamfucceilìlstp edo
cet.Vt nihil ad Graecam calliditatëmilril ad Romanam auda
_ciam delït ,Plinium habes,etiarn Cçcilium ac Dionë , tum Eu
притворном, Satyricos iam diximus бс Comicos,Hora
t tius ubiq; fìngularis uir meo indicio ей ‚ Homerum ô( Virgiß
Нит altiora Га ientes nö tam utiles exiůimolurifconfulti om ¿'.TJ
"i
_ nes in hoc uer antur genere,pra:ci ue Plato : пес какпё Ariño
telem in hac caufa negligo . Nam lato callidiilïmus Omnium
I ей‚поп ramen utiliílimus , nifï 111i qui aliud fub cortice , aliud
credat effe in fuperfîcie . Lutianus пойек torus in hoc genere à’
L’
elhplutarchi Moralia fanéliora Гипс ас diuiniora, quâm ut in
Ьос genere reponantur . Ad fummum illud uidetur fapicntia: 55,4!¿f'f
fr?.г.
humana ab _aliis generibus dii'crimen , quòd nec cum periçulo l

male agit,nec cum uirtute bene: fed mala quidem fub pietatis
8l кайма: umbra,bona ueró in auaritíam 8l ambitionem fem#
_ к agit ac dirigit. Etenim cum Íïccaríi ô( manífeßi fures le 'n
us Íînt obnoxij: Iniußi iudicesfacinoroß magiftratus,perä:li
eaufarû patroni, medici infidi,tutores’rapaces,mœchi , fpolia
ç Ё? “Á” toresfalfî feplalïarg",artifices'g,it}_guo illis Гит meliores c’ niÍî
'1v/iq (Tf/f: \ u» „Y . _ о
quod ‚ранг non fubxacent: nam tuto peccatur cum lex nulla Де???
e „ед, ‘ rolubet , не! quae prohibet iam ей antiquata ,euel decil teßis. уже
Iy’ < ‘
ŕ“ »u 4 ' indices сита litigantibus pecuniam extorferint , ièçuritfxs
' Lolo' . . саи а.
lv
DB SAPIENTIK» LIB. . ш. „в,
caufa diu protraâa , alterx' temporis commodo, alteri tandem`
exitu fatisfaciuntxumq; utrunq; expilauerintultercp tamén 11
lis gratias haber ‚пес; enim parum uidetur his temporibus ali
quando potuiflè iure uincere, CauÍïdici cum aduerfa parte pa
cifcuntur.Morbos producunt medici pharmaca, ut Íïc dicam,
L qui mifcent pro preciofïs adulterina,uiliata exefa'q; fup ` onût:
quicquidnon impenderint,pro lucro illis prœfenti ей. utores
pupillorum res fpoliant, atq; ut uno uerbo dicam , admittitur
fapiëter apud hos , quicquid periculo 81 infamia uacat,cum ta
men Íïnt,qui nec uereantur infamiam.Qyi_d mirum ей igitur
praefenti exitiofAfclepiadem ramen uoluíÍTe penfiles leéìos, ui
na,balnea'q; œgris impendere,cum non illorum faluti,­i`ed ртов
рте ambitioni haec nouanda excogitaíïet . Vbi enim fummü
artis apiсё apud homines obtinueris, quäm Facile fît ditari nñc
intelli es.Eupompus Apellis magißer non 11111 talento doce;
bat- di cipulos .fed funi; qui uerius legant , in annos lingulosa'u
reos fexcentos,continet ralentum,cum abfolute proferturzaut
igitur aureos uinquaginta pro mercede annuaintellige,uel
pro 11 ulisdi cipulis fexcentos . At Raphael Cumaßugrg@
. audiui e i Baldo,dum titulû legnDe uulgari ô( pu льщу 'ja ¿if .
ßitutione,auipicaretur,ln hac ola materia pro co u_endo _au
reos quindecies mille habuier , fcilicet auri talëta uigintiggin? .
св. _Maius tamen ей Thadçí Fiorentini Medici exemplü , 3
11011 11111 quinquaginta aureis in Íîngulos dies extra urbem ua jc 7
сеЬаш1.Сит‘сЁ ab Нешто quarto pötifice uocatus effet , nö 15 " 9; ‘
prius exiuit,qu m emercede duorum argenreorum talentœ
rum,id ей,aureorumcentum ín lïngulos dies pac'tus elle: . ln»
de fanato Pontiñce,aureos decies mille dono accepit. Ergo 53
‚СНЦЙЁЗЗСОШРЗГЗПСЬЗ nulla fapientmaîîïimparań pos
teftzquandoquidem Galenus cum fila fubtili 'dilleâione , cum
tot pulfuum diiïerenu'isßum tanta librorum multitudine num
quam ad tantarn gloriam accelïìt , nunquaxn tot diuitias adeô
breui comparauit,quantas barbarus 1111581 cuius nunc non di»
А”: ­ gna
lи HIB RON. CARDANI
Ё;аmur feripta uel uidere, nedum legere, hac fapiëtia mentir.' :sfren
ас quidem dixi meruit,nam ur naturalis fapicnriae ртути?
ell,corperis incolumitas 8f animi tranquilliras,lïc humana: о:
pes ac gloria . Nec ra men'in uilillime quocunq; genere artis,
ac exercitationis l'ummam laudem quieras , (ed ucl in nebililll выпи»:

ma,uel laltem mediecri.lmò omnis ars cum ad ulrimam alcen


derir perfeölionis epinienem,hoc praeflare petell.Nam 8€ ton
ler ab Augulle eb artis excellentiam ditatus ell.Nec pratmioV
uacauir , qui Пне circine circulum exaâe defcribebat . 8( nunc
Principes nollrt adeò delitiis gaudenr , ut illes dignos magnis
pren-.iis ducant , qui mappas in plicas el antes fciant Heâere, if#

aut cerellas fabricare curielïus.Ergo nil prerfus inutile Íît,id £I!


H7-
E.'
«1'
in que excellueris, premium ingens te manet.Nam ne male
mihi uidetur,nec centra hanc rationem,quôd ille cellineanti ci
cere,nee aberräti fcepo modiü ciceris dene dederit.Querlum‘
enim tantum lludŕi cellocauerat , ubi nulla utilitas , nulla de
„57
_Cel
I;
H`1­3¢
leâatio effet# ’
Succedir humana: lapientia: altera ditandi (pes ex feenere,
fed feenus impediunr leges,infamia'q; ûtbů: 'tur.Sed quid (al
uis infamia nummisr' i legibus cauendum e , eludenda lex in
primis . Cambia lic uocanr merrua, lîcca, Héla'q; cenlurgunr,
ИЗД
yporhecœ , uendiriones пана: ,mutua. In his omnibus quanti
айда: afcribitur, ufura'q; cum forte cöputaturtmiro'q; ac рт?
igielo mede detrahirur ex forte anrequam nata lït : ali am'q; @n_­`._ »„i

ex alia uelut in muribus Perlîcis progignunr .Nec unquam fee


neratorum aut potentia ,aut auroritas minima uel mediecris
fuir,l`euapud Remanos,l`eu Grœcesfeu nellres uelis. Sed no ­
bis res ipfa manet mutato nominezallí enim mercatores , num l

mularij alii dicuntur . Prxlìabar ferlan ut multa alia nen ти—


talle in lege anriqua , permittere'q; perius , ut belle femille'cy
ac triente pro caluum uan'erate mutarentur, quì tam enormi Линь/т

bus ulîntis milererum ciuium prelligare patrimonia . Haec tu


men ratio ditandi adeò Гита ell ‚ ut non ulla regno propin
quiet
ов SAPilurrii Lin. nt." n,
quiormam plures Principes arios aut раст habuerunt Eme»
_Mо)...—
ratores.Diuitia: enim ut modum excelferint , potëtiam regno
Íimillimam efficitintJnanes autem ат: omnes artes ,lì ad Гад
nus pro comparandis diuitijs conferantur : nam talenta quan
draginta,in annis quadraginta Нит quadraginta milia talem
ta.nec ufura in anno quintam pattern fortis œquat,quçnofer
tempore portio minima fœneratorumей; Q_tiamobrem diuia
tes ut opulentiores etiadant,cöpendioiam hanc inet'ir rationîa
Allis aucupium orborum arridebat , nunc rara quidë auis,
nam horum loco pieratis praetextu iàcerdotes fubinttatunt:
8( ramen noßris temporibus non defunt , qui alieno рацию!
nio rurgeant : alii's quidem fímplex uoluntas arrifït: alíis сит
adoptione coniunâa.Sed antiquo tempore nihil frequentius,
nam Seneca ô( Caecili'us, Plinius, ô( Cicero etiam aduerfus Sa
lultium non arum de hocgloriaturzatq hic egregius Stoicus`
li Видео cre endum ell,hac nobili inuenrione , decem ac i'eprë
uillartim dominus Ради: ей . Inde lufus ille frequens Lutiani,I
led ridiculus in Plutone ac lîone , tum in Zeno hante
acCallidemide . nec tilla res tam‘i requenter arguitur i щи;
cis,uel irridetur i Comicis . Бед ramen ut plera alia oprime
cedit,non res ей uulgaris aucu ari , fed magna: apienriae maa
ioris'q ßudii,quam unus mihi oratius fari: bene pinxiff'e uiq
detur, dum dixit: ’ ~
Si cui тщете: ualidus male filius in re
Prxc ra fublatus aletur: ne manifeflum ~ '
Cœlibis obfequium nudet te: leniter in Грет
Апере ochiofus,ur ô( fcribare fecundus
eresßt й _quis cafus puerum egerit Horco ‚
[пшиит uenias,perraro hac alea fallit.
Qui teflamenrum trader сыты, legendum
Abnuereßt rabulas 1 te remouere memento .
Sic tamen,ut limis rapias,qui'd prima fecundo
Carra иен: иетГи folus,multisue сонате:
А 3 Veloci
ipo Hisn'oNth славян:
Veloci percurre oculo,plerunq; recoétus
.l''2?"'t`¥_
Scriba,ex quinq; uiro coruum deludet hiantem.
_ Sic mihi uidetur oblequium 8( citta {ufpiti'onë iìiflicere , dum
_ modo reâe pes ipie ligaturmon lit uiolentum,non captiofum,
non Hâummon cum iaâantiamon inane. Si careat allinibus,
tutius collocatur tantus labor , multum iuuat conuicìus fi pan ЕР
É?
_ tiaris.Eadem eli ratio,led facilior ca prandort't amicorum,V`e¢
rum quia de his qui alienis feruiunt dicendum сшиты huic-rei
uae illi alh'nis elhtum extremo ditandi modo fatisfaciemus .
2i'
fi'
fr'
_ ‚ _ Qui fub principum potellate degunt , mores illorü amula
l ri confueuereßunt autem mores occidentalium principumde
litils aHluentesJît fi Carolus Philopomenem exhibetzled adeó
А corrupta hominum ingenia,corrupt:e'cp leges regnandi,ut‘po
tius lua tueatur,quî quòd aliena poilit inuadere . Itacp qui ub
rege elt,ô¿ cum rege öl cum aulicis debet conuenire. facile eli
autem cum aulicis conucnire ei,qui cum rincipe moribus nö
diliidet,cum omnes regem atmulentur: enim uita regisut
Ifocrates dicebat,populo exemplaris, quo magis ergo aulicis.
illud fatis ab omnibus confelium Шлюп folum perípec'ìumea
ltudi'a uigere in ciuitate, quibus princeps ipfe deleétatur.Verü
Illud aperte noris,nunquam palam principi contradicendum,
quod ad exiüimationem ledendäillius faciat. Nec aperte adiv
’if
"i
Je
landum uolenti autoritatem l`uam retinere : mimorum enim ’É
,lgn.,
ac l`currarum eli: uerum quali ex transuerfo tela uibrare folët.
Ollenlïones autem in principe Нс deuitabis , ut exilìimes num
quam inultas effe lî direëìe 8i confulto faâar lint . Igitur eum ¿YÉ'ÉÍCÍÈÉ
qui natura cum principe non conuenit , antequam offenlìonë
incurrat,optimum el`t ab illo prius dillungi . irae enim regum
maxim; funtßi implacabiles.Minima autem offenlïo elt,quae
prodi'tione caret,nec commodi alterius , fed proprii caula акр
ita oblcura,ut pene` lateat: Ec Colinas dux Carolum nö offen;
dit,arce alia exxdilïcata , cum arcem primam Caefar haberet,
quòd propter populi timorem exlìnlâa uideretur: cumq; con
. \ gellîllet A'Ё:
ne SAPIBNTIA Lin. 111. ist
' ellillet in illa populi arma,'populñ exarmauit, 8( tame adůer
Ёж extemâ uim li ingrueret,parata uidebai'ßic populus dupli
ci arce,ôl principis ac Hil'panorü metu cötinebatur . Principi
populus prglidio etat aduerl'us externam hollilem potentiam,
nec tamen aliquid contra Catfarem molitus ей, imò carior illi
habitus,quòd abfcp iniuria tutum (е reddidillet, Tollerandutn
igitur ей â principe, quicquid line iniuria 1111113 111 propriam ш
nlitatem conuertitur. led hac principum principibus leruien.
tium: at priuatis nihil tutum omnino,nili quòd cum manifellil
principis lltuolûtate. Ситца uiuendi forme quatuor lintialŕi
.enim bene dicunt,bene'q; Faciuntnln' cum bene dica nt male fl
_ ciunt: rurfus alii cum male dicant bene Faciuntzextremi _ö( ma,
le dicuntßl male agunt , quorum odiofa ей non folum aulicis
a'c principtbusled omnibus uita.Eorum autem qui bene dicüt
` male autem faciunt, uita communis ей ‚ ô( numerus inlinitus.
Dillimulatoresenim cum lint,pepulûôi amicos lie decipiunt.
Qui autem bene dicunt bene'q; faciunt,limplices ac uere boni
habentur : fed adeò mores hominum corrupti lunt , ut nec his
apudfprincipes lumma lit autoritas: maxima ergo illorůmam
f hucu qtfufpenlîlm te habui,qui alios uituperando ipli reële _8l
. agunt ô£eonfulunt . Duo enim cum lint autoritatis principia,
male dicere de alijs,ôt’. ret'te agere.multis quidem primum con
cell'um ellypaucis hoc extremü. Arripiüt homines quodan
polfuntuum maxime quod cam çmulationem frequenter prin
Cípes amorem illorum erga le interpretantur . Scommata etiä
ëícauillariones дышат cutis dilientos, 8i labonbus fallidiß
‚ tos . Ergo male dicendi lludium moderatum,nec quali uolum
tarium elle uideaturmec lepore careat: qui hate tria leruauerit
ex uituperatione aliorum,etiam li illi principi gratillimi lint, il
lius nunquam ollenl'am incurret.Sed tamen ingratí fulpitionë
ca_ueat,id liet, li ì proprñs benefac'lorib. abllínuerit. Licet efñ
de illis tantum his dicere,qui letlrras agunt . At uerò in mutua~
.. aulilcorů confuetudine fermo _blandus , ac ad perfonas -accomf
modas
l“ HIERONYHI CARDÀNI
modatus feri debet: cum mulienbde ornatu 8l pulchritudine:
cum diuitibus de agris ac negotiis urbanis: cum тушила“:
de adminißratione , cum tribunis militum de fortitudine: res
tamë amatoriae noßris temporibus ubiq; placent , ob regum
ipforum delitias ас mollitiem . Fortes ein plures funr aduerfu:
pericula quäm luxuriam . ob id imitandus ей aula mos , qui
pro principis moribus femper œßimandus ей. Et nunc quam
tam diligentiam in uerborum lenociníis pofuerunt, ut illorum
ißolas facile intelligas,plus habere fuci quä pulchritudinis .
eu miferam conditionem temporü , inquibus expeâamus,
imô expoßulamus uerba compta, animum rudem , lenocinia
fermonisßt fententias inanes,fpem magnam , euentus infoelù
ces,grandia uerba Si tímidos homines,leporem in dicendo , a;
trocitatem in agendo . Sed iam extra uallum redeundum quo
digreilî fumus. Autorita: ipfa in his qui ab aliis reguntur arbia
trio reâoris elhideo'cy omni diligentia conandum,ut illius сб
Í'equaris
exhxbëdum,beneuolentiam.at й teuidearis,alios
ut in_ ea prçcipuus ob artem alat,fummum Rudiů
uerò contcmnas.v
unde plurimi leniter fuos riuales falutant , quaÍï eos paruifacië
tes.hoc'q maioris utilitatis elhquìmli ucl ex toto contemnant
publiceq; maledicant. Nullum enim inuenies ex his , qui alijs
feruiunt potentem humilem,fed ut dici folet :
Maxima часе; domus,leruis ей plena fuperbis.
Бит бё qui ob hanc gloriam opera fua uenalia non habeant,
fed donare malin: quod Regibus ipfïs nullo precio digne poiTe
perfolui inlînuent, uelut Zeulîs qui Pana Archelao regi dona
uit.Alcmenam autem in tabula Agrigentinisßi Cicero ut mi
hi uidetur ea caufa nulli,ut refert Plutarchus, operä fuam mer
cenariam locauit : uerum hœc ut apud principes gloriâ farpius
arguunt artificis,fîc apud plebem plerunq; inutiliamiíî in exer
citationis initijs ad aucupandam gratiam , ut medicorum ple;
n' 8l cognitorum aliqui facere; folent . At qui fecretis inter;
fum conlilijs , gratiilimi quicuncß maximas ac dolos apud :ya
каппоз
„f I l _

nn SAP'inN'rxA Lin. nl.­ ' Ё”


rannos docere norunt : unde pulchrum certamen uilunrelì
’ inter Ofonium Tigillinum, ôiFenium Rufum . hic enim т!—
‘ nilìer uoluptatum apud luxuriolîllîmum Мешает: ille ценен
ciorum apud eundem tyrannum t uicit autem gratia пяди,
'nus perdidit'cp Fenium, Vnde nihil apud eos ualidius,quârn`fce
lerum gratia , cum multos in~ uoluptattbus minillros habere
’ pollefperent: ergo cadium,ued'tigalium,prolcriptionum5uen
neni autores lîunt . apud reges ueró potenti: й gloria: орда;
‘ augendarum.Tribus enim caulïs tyranni cœdes бс facrilegia,
’ ' quœ'reges non admittunt coguntur exercere.Primo quoniam
‘ `non lixndata dottrinarione , prius damnant qua`m leges condi
" derint . quòd ö( fi poli leíges damnauerint, recenti adhuc proa
“mulgatione'in gratiam éta tyrannidis uidetur .Chris enim,­lî
"4 шага: in Italia ob inobedientiâ palo hominem allì'gi , non di»
cat elle tyrannicumfapudTurcas non садика diu lextlla ulm
habet, quam ô( olim,ut Euripides in Iplxigenia in Tauris lcrin
bit, Barbari circa Pontum 8( iplî obferuabant . Altera caul'a
eů,thòd tyrannus cum in regno nouus lït,non haber obl'equë
tem populum: unde atrocioribus ediéìis 8€ pcenis illum cogí:
tur fub imperio
blicam retinere . Q_uamobrem
occupant,l`ollicitos eosoportet
circa initia elle qui primo rempus
, donecl exa
tinc'tis his,qu1bus libertatis memoria adeò iucüda ей, [uccello
res in {eruitute nutriti, nihil audeant nouum,nec quaerant mos
liri.Vnde non parum ad Romanorum feruitutë contulit, tam
longa Augulìi uita,quod 8€ Cornelius Tacitus animaduertit,
cum nulli ì morte Augufii fuperelTent,qui lï uel à deo aliquo lin
bertatem ell'ent confecuti , ampleéìi fciuiil'ent eam.Vnde cum
mortuo Caligula per Chzeream forma quaedam reipublicae ina'
' duéìa foret , nec menfem potuit attingere.ln parua autem rea
pub. niltprohibende
uelut nouo tanquam
po Tarquini)l exiliumzfed in parua nec
in uaßa,ubi mole inlîauraríi
unus ценно
populum regere polfunt ,omnino libertas рой primam genen
rationem homínum renouari nequit,Tertia caufa ell quodin
regno
р” Hi-Bnour-ML'CARDANI
regno autoritas, нон 1010111 111gerunr,íam
principe , (ed
eßzqueniam qui myfilìratus diuina'dmagillraribus
­cam dignitar ’www__
A:

tem apri habentur, eu lege,l`eu adminillratienis digiiitate,fetr _


nobilitate illius qui ee limgitur . ln tyrannide omnia noua cfr
Hnt,cegirut omnia tyrannus aut facere,uel uideri Риске-511111: Shinn.“
ramen ô( in regno tyrannici reges ,ut P_telemaeus Euergetes, ­
ôiin tyrannide regij ryranni , ut Pylïllratus 8( Pericles,ambo
‚дм. „д Arhenienles.Q¿xibus igitur lub ryrannis immanibus elle cena
faenza tigitmihilmagis rofuit lïmulara llul ' i uclutBrute,qui ciil К‘П
Alí-IL'
NTI?
uiderer affines omnes ar ui'nie eccilos, llulritiat llmularion
ne, nen felum tyranni uim dàïugit , led illum etiam ê regno del`
pulit.Ergo Íïmulara llultiria ‚ duplicata ell fapientianecp ей: _
maius aliquid in humana fapientia ell,llultitiat reâa lïmulatio
ne.Vnde etiam Homerus lîxum Vlyllem, cumlapientillirmlm
ubiq; praedicalßtßultitiam ceram precis , ô( Phileltŕatus dû НЕ:
boues ageret lîmulalle narrar: unde ille in Palamede , Oóbœtie
il u' iâviny parita тащат . mi agit oigo'fhtp eli В?! ï'rnre {1111611—
Е
'L
юду “719111161; 'n' wirâv {Муки 'rñ when'qu elim tlon «lm (.i.
'a
и, e: autem in иьш infàniam ßngcbat, vlad «mirum bouem equo iungebat.
интима; ipfum conuincrbat per Thrlemacbû' афиш: еЛЁ'с.) quod Ö( ария! Д!
Л
¿T“£1“'H"
Ouidium А1ахШ1 ebiícitdicens :
Vltima qui ccepit,detrec‘tauitq; furore
Militiam lieto: denec felertior ille,
_Et вы inutilier,timidi commenta retexit 15?'
à’
[if
Naupliades animi,uitara'cp rraxit ad arma.
Sedquid opus ell Hüfenefuideamus quid egerir Selen ipfe uit
l'apientillîmus,cum Athenienfes amilla Salamineinfula decre ‘
ZÄÚIEJQÃZ
tum ob male gellas res cum Thebanis edidillent,ne quis de ren
nouando cum Thebanis bello uerbum faceret, lub capitis рог- -
na, Solon auerre re ram llultam legem llulriria aggrellus ell?. t
Nam infanum fe linges in publicum Ípdir,carmina decanrans,
uibus illes ad inlulam recuperandam, inllaurandum'q; cum .
hebanis bellum accendebarmcp ita magno conlenfu populi, '_f ‚нь
` ‚ ' lex- î‘ ‘I7
ns ванны-гм Lis. ril. 'in
lex perniriofa fublara ей, 8l infula recuperata. Simili quo ar
_vf gumenro,uerum non ram fcelici, Mefon abfiinuit â bello ¿cu
lo exitiali, cum iam anrea conatus effetillud ciuibus fuis diilfiia
dere . perittis enim aflrorum,ingruentem dicirur prauidiffeca
lamitatem.Etcum illos in fententia pertinaces ducum ambiti»
one intellexiflet, ut furori Едет faceret,face domum Гиат aca
cendit.lraq â Principibus eiuitatis pro infano habitus,uacati¢
onem ,habuin Nos dum licec fcriberemus, Сопйш
etim ciuem пойтит ассиГашт , quôd liberius Ш
debaccharertir,ftirore fimulato poenä omnem , tum ericulum
euafi'ffe uidimus. (luis hunc fapiëtem effe hac in caufa neger е
Sed forfan etiam prudëtius tanta iapientiae experimentû non
qtiœlïfiet, cum intelligar in non libera ciuitate non minus peri»
culum elle in uerbis, quìm Гее1ет1Ьиз:1п libera etiam eos iure
damnari, qui innocentes deferant, nec ullibi' tutum efle,res Гш
pra proprias'uires aggredi. Eandemuit uideo,rationem Геш
tus ей Nicias ille Egionenfîs. Is,cum unus effet è ciuitatis prin
leipibusfrul'ira'iq; cöfuluiffet fuis Siculis, ut in Еде cum Roman
nis ретйате itellent.Vbi illos ad Annibalem iam defîcere proa
fpexit , amentia diffimulara eflìigirextra urbem , ê( cum fuis
quos monuerar,ad Romanorum сайта f'eruatus ab utroq;
_ riculo ей ‚ Carthaginiëfïum,contra quos ciues f'uafèrat,8( Ё:
. manorumâ quibus ciuiras erar abalienata. М aiora (unt quina
eredi pollint fimulatat flulririat priemi'a,cum ipfas hiflorias rea
‚ 1101110 :nam Eunus Syrus ieruus fïmulato fiirore,inde fub relis
.gionis qtiadam fpecie,feruile b'ellum peregit :in uo plufquam
millia quadraginta feruorum , in Sicilia aduer us Romanos
armáuit,öi quamuis a confulibus uiëtus fuerit,gloriofus пинг
ей Ее uicium fuilTe,quam in fœda feruirute manentë, nihil aun
_ film fuiile fimili dolo, quod hic ut mihi uidetur,folus lïr inexpu ‚ [у
gnabili's,in eadem protiinc'ia Gallos auariria,crudelita_t_e_,ltixu j' ' ,L .
ria'qcunc'ìa fotdantes , IoannesProchitius fìultirigm Ешь /­’ ”"5‘ ‘.
_ Жрет urbes circumuägans , camu auribus agpofîtaídmon *_
2 . . a „ik“
1,6 Hisaourm славян!
bat conici'os , ut ad horam conlìitutam fuos hofpites Gallos Ее-ЁП
в
ment: itan una hora oůo milia Gallorum catfa funt ,atcß
ottiilqìtota liberata.Sed illud nunc mihi' fuccurrit, cum ni»`
..|.
Ell-mie caula,ut refert Ariltoteles,curGalli nunquâm diu рто— 'Éв
lf1
­'”'{гцт
.#ŕНîfl'
uinciam retinere potuerint,non Hifpaniammon Italiam, non
Siciliammon Alia'mßt tamen has omnes inuaferîît :facile hoc
ей intelligerefortiliîma gens erat.ad retinendü potius карет
tia,quim robore opus elt,ut optime dicebat Sophocles z
Ёж}: дед-Аиде . '
OiWAigivmm @aint impuissant,
AM’ oitßovtîv'nt nl. lit/'pnt'r'äat 1mm i'
pisar J2 тираде СЕ: iî'nu'opmenït ipo:
pistaccßgůôt ¿t JJSV тет-ш. `
(.1.Non Ita/'tt' пав uiri lati: bumcris ßrtißimi , Sed lame [гибели ubiq; domi ¿es-5i:
á.
¿Jr-1
J

'
Lr
машина: autë magnis мины: parueШведом паи: uii стыде: t'mpelli'tur.)
At uerò -fortilfimœ gentes natura,nö diiciplina, eo Гит impru
dentiores , ’ uo Fuerint audaciores . Q_uin etiam in hominibus
ita elfe cen et Homerus, Aiace'mTelamonium ut fortiliîmum
ŕacit, lic prudentem minus. Et in eodem homine cum fœuit ira,
tum crei'cit-animi furor,cölllium abeßJta'qg Gallos impotenf G'

tes nullus populus ferie рогей: quod uerò >in illis erat'fortitudi «v-w ZT“11
nis,contraria dil`ciplina amiferimt, utnunc fola ferocia reman e.'
ferit, rcum licuerit prioribus regibus,ut erant deliti'js intëti, for
tes reddere ac moderatos . @are non nilì deduâi's colonlis, . _f' A
quod ui ibi folíi opus lit, ciuitates ô( regiones continere potue
runt. At nunc nec illud bene ce'deret .nä cum colonia: '
vcum inuidia finitimorü deducantur, fortiliîinisuiris indigent.
Ea etiam caufa,quamuis uidearextra propolitum digredi,nul ‘ i
lx respublica: regnum obtinere potuerunt inter ülos,imo` inter ‚ „
nullosbarbarosz (ed in (ola Gracia arq; Italia , quòd pruden
tillimae fuerint.l­larum regionü gentes respublicç'q; claruere, .

quanquam 8i Carthago olim re aueriLSedethi proculit bar
barie uidebantur, cum illorum oluin inter barbaros Ariitote
les'.
`
nl SAPIBNTM Lin. til. l |97
les meminerit,de'cp eortnn repub. quinetiam commertio Gras
corum, ui‘in Sicilia habitabant utebantur. Ergo cum Perla,
Medi, A yri1,Aegyptij, Pänonij,Afri, Galli reges habuerint,
respublicas quae dominarentur` non nllerint,longe faciliorern
8l minoris Га ientiat gubernationem regiam,quâm populi uel
paucorum elle necelle ell: quod 8l Tacitus refert,dicens conv
munem fuill'e , uigente imperio Romano populi uocem, o or
tere omnia deuolui ad unum, quod in' republica llequ'e'ti ime
inconuenientia acciderentzetgo dominarionem Augulli cum
tempotibus Syllx,Pompeii, Сути confert. At uerò qua: proa
pinquior regia: potellati,­ tranquillior ell : ob id Venetorñ Oli
garchia facilior ad trac'iandum fuit, quìm Romanorum `pu ~
_4.
laris llatus: quanquam uod in Romanorum republica rmû ,l ¿L_
erat,id totum etiam ex êligarchia endebat lenatu magnam ‚ '
obtinente autoritatem.Sed quod a tranquillitatem deerat ,in ,_
robore lupplebatur: nam ­popularis llatus Venetorum Oliarß ‘ ‚‘
chia fortiorem reddebat ciuitatem . Quamobrem Veneti nec
populo qui paucis (eruit: nec belli duce,quem in terrellri prat»l
lio ex fuis nö eligunt , ad res gerendas uti poll'unt. Imbecillius
ergo longe eualit' regnum Venetorum quâm Romanorum,
eo'q; magis,quòd Romani lua religione ad belli commoda uti
poterantznon lic Veneticum fanäillimam colant.Intrinfectts
igitur1longemelior Veneta,loris fplendidior Romana: led tan
men Romana longe ultiot.Quae ll litum inexpugnabilë qualis
Venetis contigit habuilfet,profeólo etiam nunc maneret : пса
runtamen-litus conlidentia plus Venetis obfuit quám iuuerit. ‚
Atag ea caul'a Lycurgusmu'ro'Spart'am catere in pollerů pera
petuouoluit.nam ô( Sparta â popqu regeb'atur: eligebäturq;
trecenti,quorum l`ua ellet potellas: horum erat lupremus qui' >
dam magilltratus , 8i qui illum adminillrabant E hor_i’_u_Qle_¢a _
bantur: numerus illorum quinq; . hi regia: pote ati о _pclnez
bantur: quôd Lycurgus reges cteauerit,hi aliquan o uo erât
quandoq; unus . Ferebantur autem illorum reges ab'Hercule g _‚
‘;н._/
\

. `|93 Hi в к o N. CARDAN!
­ `genus ducereiltaq; uim regiam насаждают Veneti in
lilo duce imitantur,cum ducem,nonducem,nec principem ha
beantßfd fubditumlegrbusßé qui non fohmr per l'e nihil decet
nere ollît,l`ed пес; cum paucis: arq; inter multos licet autoría
tate tlperemineat,ft1fl'ragio tamenillis par ей . Ell'q; adeò hun
milis potentia ducum iliorumultunum aliquando ex his capi
te ob regni
reglbus alleâati lîlfpi-tioncm
Lacedaernoni]y mulëìauerint
prius aliquando : quod
fecere.nam 8l 8( in luis
Agis pu
blico Ephororum mandato ltrangulatus ей in carcere. At ue’
i \ ко multitudinis
tabantur dominationem
Athenienfesßed et trecentorum
horum elec'tionem
numerus apud quos fummaimi
elfèt росейаз quingërorum crat . inde etiam ab illis Socrates
I damnatus
gitarumfed elhAderat Si Athenis
non ut Ephoris certusfenatus ille :ergo
numerus inclytus
hae Areopa
dug ciui
tate: tanquam duo'Grasciœ oculi , totam regionem {то gentë
omnemillulìrabant: fic dus: in Italia Romana Veneta'cp. Sed
Romana Laconice proximior,Venera Athenienlï; non folum
bonarum literarum cultu ôŕmorr'bus manluetioribus,fed& й.
tu ô( peritia rei militaris.Nam ut Venetie inter aquas,lïc Ат:
na: iuxra Шкив maris in colle humili lita erant. At Romanis et
Laconibus mediterranea regio,mores a ейез, pugna genus
quale militibus conuenit equelìre pcd ее, : utrzq; autem
cum uiribus fummis fe inuicem premerent, Sparta Athenas de
цапф: in leruitutem traduxit tempore tríginta tyrannorum
тат demolitis muris.Athenae Spartam nunquam occupauc
fungiert quod plus ualeat exercitus quam clallisßí milites qui
epibatexleuquòd robur 8( audacia in bello plus oratiombus Ы
rudentia pollîntJllud etenim 8( in Romanis cum Carthagia
' nienlìbus uil'umelì: nam Romani audacia 8K robore cum mili
ee edelîri equelîricg abundaucrunt , Carthaginienl'es alìutia
8c dolis zum dalle prxualebant . Im rium ueró Athenienlîii
latius patuit,fed non adeò ualidas urges continebatmanmllâlu
Thebis aliquandoрощица: . Etant vetiam»
.‘ ' ` .ь L .. ` . : i. ~.
‚д.
DE Здмвнтц. Ln. m. «9,
tinitatum harum diilïmilia , cum Athenienl'es dominati pa
lam l'e uelle dicerent : Lacedarmonii libertatem Gracia titulo
prieferebant: re autem ipfa regnabant . Quamobrm fubinid
Lacedaemonijs femper magnus applaufus : luccedente tem -
poremaiore cum inuidia totius Grarcix regnabant : tanquam ­
dolo ô( fraude amicos, non hoßes opprimerent . Inde Ездит
сам: Platonis œtate quodam miro Grœciae confenfu Hnito Pe
женский bello,& clade Sicula iam fenefcente , tum Tyrannis
atis,Athenienl`es erciae principes , cuius ramen non exi~
guam partem pollïderent, ab omnibus haberentur, prçrerquî
l Lacedœmonn'slnde б ad diuturnitatem fpeâes , prius Lacef
daemon condita ell quìm Athena, тапер in {feruitutem ада
t Philopoemene,cum iam annis mille quingentis triginta quan
tuor in perpetua libertate nec nö longa dominatione fletilfet,
celerius â Xerfe dirutae Athena: cum tardius eilènt zdificatx, fi
Зайдет â Cecrope annis centum 8( fexaginta fex poll conditi
partam i Phoronçi ñlio Spartofemper autem re aratç,cum ~
indignum Romanis uilîxm eÍTet , Spartam non elle tanquam
v#mulam Roma: aut ­Athenas nutricem tot Horentilî'imonnn ­
ingeniorumßrant enim Lacedaemoniorum mores ac diicipli
namilitaris adolefcentis reipublicœ Romana lïmillimißpartç ‘
nulliut diximus iam muri, Romae tales qui potius ad omatum '
quam ad mimimen elle uiderentur.Neq; enim unquam uel il’ ‘
lísconlïlï holtem repulerunt , uel П exercitu carerent externo
expeâare uoluere.Q_uinetiam amnis Tyberis ut Romam di
uidebat,l1`c Eurotas Sparta circunfundebatur.Sed ramen tam
ingemium,tam nobilium urbium Grazciat nulla nunc ueih'gia
fuperi'unt z Turcarum rege in fpeciem defolati cuiufdam pagi
(llas uertente , _ut nec nomen трап: . Sethine enim arx eÍt in
Athenarum colle, et Milïlìratus ubi S arta. ergo fapiëtcs qui
futura profpexerunt,hoc ell quod ait ophocles:
от,“ im {убедят 't'er . ' .
l.ng MCò-«ì'pttrabióî vîGoâ. .
,­ Non
M

‘аоо нхвкоы`тмх citanANtï ь

(.i.Nen pollîmt bamincr prouidcntia о menteßtpientc melius Май арт.) eÈJ'


Ll;
гм»
bv

poreranr prime deminari orbi lì concordes fuillent ,maluerût ._4


' parere Romanis.peteranrô¿in pace f lendidam tuerilibertaï’ ­
tem: ueluerunr potins in Turcarum eruitutë intellinis edt'is
labi,ô¿ excelfas fuas urbes dirutas uidere : amezna uiridaria 8( 5:'
fyluas edoratas in barbarerum manus tradere,lìlies ê lïnu an JS
rentum abllrahi lïnere . nam non ea tantum occupar loca> to L»

' танцы“! lua uirtute bellica б: nefrra perlïdia obtinet Panno f51§>£3
i?
niam urramq; , Sarmatiae'q; partem Aullraliorem , Macedo
` niam,Epirum,Achaiam,Pelopenelllm , Eubeeam , Thraci'ä,
lazigum,Metanalle,Daciat parrem,Myllam utranq; toram,
Getas , Tauricam Cherfonelum 1 hare in Europa. Ar in Alle f;.
. Pentum , Birhiniam , Allam'q; minerem,Lyciam, Galatiam, Ц
EL!!
Pam hyliam,Cappadeciam, Armeniam minorem , Syriam,
Pale nam, Arabiam't; petrefam,ôt Mefoporamiam, Allyriç
8( Babyloniœ partem epimamf: quin etiam feelix Arabia eius f2?"
L!
_Il
imperio oblequitur, aut tributum pender:habet 8C Africa: mee
liorem partem,Äegyprum fcilicet minus Alexandri imperio,
hec ell quod Parthiam non centinear,nec Indie illa millia quin
quies oppiderü : led nec Alexander habuit Achaíam,Eubeeî,
Pelepenefum , in qua Lacedaemeníj habitabant , nec Iaziges, 7:3.
¿iff?
,iff
[j
Metanallas 11е1 Panneniâ tttranq3,uel ambas Myllas, aut Da
cíam: quarum ego rebur longe Indis etiam retis ac Partis рт
tulerim. quos ramen omnes nö l`ue fubegi't imperio. Haber cer
te Remanis minus nunc Galliam , Hifpanias, Italiam, Creta',
Cyprü ,Britannes. Q_uid aliud in Europas’ ar in Aphrica Nu
midiam 8C Cyrenaicam,reliquaqg,practer Aegyptum . Sed taà д

men inter hœc multes­ reges amices , multas ciuirates liberas, ЁЁ'Н
¿ZI-ŕ?
nec Mylíam ramen,nec rotas Pannenias , nec Getas lubi'gere
poruerunr,quas ille ramen polllder. Amplillïmum igitur Ale"4
xandri,ualidillima Romanerum Ы Ortemani. Sed iam qui no
llram nen arrem inrelligit,tanquam longius digrelles inerepa
binari inllitutum igitur fermonë denue reuertamur. Erat ай: 72.5’
' " - hic
mit Биты-1111 Lin. 111. мм
hic,quod hominibus licet , ob ingens facinus dillimulare prua
dentiam.Quandoquidem non paucis fuerir gloriollllimum ô(
falutare lîmulalfe fiultiriam: quod etiam in Ги1 1аидет fatis rea
де, aut anille aut narral'fe uideo Ludouicü Romanü. Quan '
doquidem nec illum reprehendam , ui le lrupidum fîmulet in
negotiis,cum liceat etiam l`e mortut'î n ere.nam 8( Boemune
dus ac Iacobus Picininus per сайта ho ium delari, loco flûte
mortis ueram uitam pro prarmio receperunt . Non exillimes
exquilìra opus ellè,l’rulritia fiera ad Tyranni metum eludendií.
exquilïta utimur ubi magnum facinus aggredi oportet.Sed i5
ad alia hominis fapienris , fed non liberi,infliruta tranl'eamusz'
in quo illud diligenter oblemandtim,nemutui: allentarionila.
etiam Е ueris,uiciflîm blandiamini: fubolet enim fucus : 8( res
minorem haber autoritaremain quem errorem adeô impruden
rer Budarus 8( Eral'mus lapfi l'unt, ut naufeam moueant.Priua
rim quandoq non tam licer , quâm necelfe ей:fed ramen er ibi
mutua elle non debet.me illis licuir quôd Grammariei nö
Philol'ophi elfenr : quamobrem etiam ex rurpi' adulatione in
iurgia ô( tiirpiorem tienere conrentionem . Ей etiam illud ca'
uendum,ne ad idem fermone reuertaris, fed ut in carreris uarie
tas deleclar t Ее ай1ди11а3 ac reperitio fafiidium non leue au,
dienribu's allernEfì 8i in hoc genere apud nos uxorum confue
rtido, uas cum multi inflituere docuerint , nihil ramen egref
gium unt confecuti. Maxima ей hzc dilficultas inter morta’
les , Епе eoniugiis uittere uix poffumus, atproferre genus no»
ßrum dilficillimurn :ducenda ergo ей iixor , quae Е perpetuo
uinculo alligatam fe fciat,furit in incommodis, ô( audet in fees
leribus.lï patear diuortium, lîlii negligtmtur fuperinducìa по;
uerca.Tanram in hoc genere difHailtatemPlaro uidens, quali ­
ludens confuluit, utcömunes спет uxores : акр tn'r ille ubi ma
xime irridetur,l`ummam ollendit fapientiani: quali dixiffet, ut
сносу egeris,tam multa l'equuntur inconuenientia , ut erralfe
legislator iudicetur.Ergo ille reële reipublicç cèml'ulet,qui eriä
com»
ze: HIBROLTYMIJCARDA-Nl
coniugum fecuritati ô( tranquillitati optimas leges ltatuet.Ve_
rum cum nunc nobis ea facultas- non lit , ut legem de hoc uni’
uerlïs ltatuamus, potiora pratcepta deli emus . in primis'qg u: l
xor fumenda, uae lionellos patentes ha eat: поп amor-is nec
lormœ aut con uetudinis uel opum caul`a petenda ell. Soler au
tem dici,malos arentes,bonos non progignerc _lilios,_quod бё fl-
f)
rr*

Euripides pulchre exprelÍÍt-dicens, _ _ ' _


штамма: was oír шлюзе ëkgt.
in ad' „from Хунт: ’en кум? тифо':. _
(.t'. Heu heu quàm pulchre мы: uetu: Мнимая enim natu: fîietit bona: ex
malo paire.)
АСС}; alibi, ‘Еифёеват и}
мы}? ¿veiJlm'ì'm mi скатай ¿uu `èl!!
Mnsígttßoâîtì; ,Susan'g' ’tu pirpa'e McCéïv. _
(шлёт!!! enim »interna probra . bac etiam confidente mils' profi , u! fïliì .
aecipiamus ex bona maire.) _ _ i а
fifi-r*i_
Honelti funt patentes qui pudorem in foeinineo l'exu , ô( (“Ша
tiam in mafculino colunt. At uerò iam Fumptam moribus his
decet inliituerentt uemadmodum anima coi'pori fumma be
neuolentia iunóta e ,illud'qg eius uoluntati parer: illa iinomnigI
.finanы»a
bus eius commodis confulit,nil ibi durum,nil uiolentum ,рои
âumuemmnia compolíta,iucunda, grata'q; lint . Soler autem
Venus пешки inlîdens pingi , quòd telludo nec uageturnec
uocem emittat: lîc mulier cötinens le domi ac minime loquax
elle debet: ut autem illa hœc faciat, exemplum 8i tu taciturnía
tatis exhibe , _Si ea illi praelles propter quae uagari minime cu~
piat . Ipl`e ucroomnia honelle , omnia moderate ‚ omnia cum­ ¿at
uirtute gerat.Qui enim uel uitñs abundabit,continentemq; uo _Q1
let elle uxorem,aut iple profulus ô( luxui indulgens, parcam i] su
lam ô( .moderatamz ei non eritablîmilis, qui le hollibus dedat, 'tra
iubeat'q; uxorem cum illis ad mortem pro libertate pugnare, ser
Illud uerò ad concordiam plurimum' conducir , ut u_terq; muß, . 'i
tuo aflinibus alterius utatur . Nam hoc ell magna: concordia;` _ .Wu
~ ’ ` fundà ^ ’ ` ‘lo
s
us SANENTIA Lin. т. se;
­ ftmdamentum . Imitabirur autem 8( in hoc natura: quendam
afiec'tum,quo parer Hliabus,mater autem lilijs commutata l'e¢
xus uicillitudine magis blandiunmrProhibeat malarum mw
lierum congrelliisme illudpolimodum dicat, (дав-Петит.)
munir )vvaultâv à'a'oclbi [l einnimmt. (.i. Маши? mulicrû' {тюбик nte/'e
~Intelligat autem lic uirtutem tuam, ut non lolum amet , fed ô(
colat ac uenerettlr.QIOd li nö his etiam proleceris, quid aliud
‘tibi dicam,quâm illud rutfus eiufdem poetaet'
)Gil J" ’w J'âpmau ¿iugm 16v одфщфёфш
)uvaïm QQIÍSHV Kgfwůiivpl [ai фёфй.
(. i. Орет: in сайт uirum [пиетет altre uxorem probant и Вашим!
палит.) t ‚
nancy c'aul'am alias tam bene depinxit,ut nihil melius,cü dixit:
„гм Лёт: pli nl “Stcran Семён
­~ panath minimis ¿i pli vri-lilium nl,
`» ' '1u' НМ» @iai 'nin ,Szlgitle ¿bringin- _`_
‘ - Quali dicat,nuptiat li bene conllitutœ lint,beatam станы ш?
tam . Si male , бС domi бс foris reddtmt infoelices . quare polla
modû Chorus lubiungit,cui le periculo exponat homo diecim
Airi 'wver ’epva тай ащцфоедс _ _
Ефио'щ at’er agis ’ni движет '.
Цветущим: uirarum «штаты: incremenu тимин: ad масти
enlamiiatcm.) Y
'Sed ramen Mediolani hatc prœcepta coniui'a funt,cum Si in re
liqua Italia mixta ell infamia la udi,periculum lucro, inde om
nia confufaeverum quod in hoc genere optimum eli, at ma
fximum hoc tempore, ell ut uxor diues ducatur, ut eam a 'nie
. bus tuis mulicribus cingere pollis . Nam will wvuruì Ед; ,quod Mulin- me
li hoc illa grauate fett , aut eas inleëlatut , iam nullis alíjs indi» „Wi WM»
ges argumentis,nullis propemodum tellibus,ut illam proim» "т
pudica habeas,ut in hoc quod tutius lit iä exprellerim . Q_uod
melius autem illud exillima in unoquoq; loco, quod plures ac
Elpientiores faciunt : nam hoc eli iudicium et regula врёт:
z mmv
204. HIERONYHI CARDÀNI
humanœmt potius aliorum arbitrio uiuas ‚ quäm recta ration
ne.Sunt autem l'apientes idem qui öl potentes, 8f in hoc fapr'en
-tiœ genere, quod iam lllperius diximus,eo'q; magis ll potentia
non ex heereditariis opibus originem habeat , fed ab eo parta
lit. igirur in generalibus rebus , hoc etiam lït generale prœcv
ptum,ut potentiores imiteris. Sunt autem generalia,l`ermo,ue
ltittxs,focietas,coniugium,domus, ars . at in qualitatibus hoß
rum Si fortunam tuam metieris, öl tui coœquales aemulareßo
crates igirur cum nudis ambularet pedibus perpetuo , fapiens
elle potuit: quôd mores ab inl'tituto non uacarent,ell"et'q; phiß
lo'fophus,Cato cum pmtorid faceret , fapiens in hoc dici non
potuit: quôd adminiltratio reipub . ad fapientiam humanam
non ueram (рейсы Perdidit ergo fe fuos'qbôi rempublicäatq;
in hoc fapientior Cicero, quamuis ab alledibus animi uincere
tur. Ergo mîgil'tratus fapiens nunquam reŕjciet: nam lï malus
lit ditabitur, lbonus,reipub.utilis «ША: in hoc merito law
dabimus Catonern,quo`d Prarturam metu ompeŕi ô( Cœfaris
ambiret,inierit'cp tribunatumme respub. i Metello uiro fedi;
tiofo opprimeret'ur. Sualït 66 reâe L . Domitio fororio, ut c5
fulatum peteretme respub.ambos cöfules haberet Tyrannos,
Pompeium 5( Cral'fum,qui duo concordes шт magißrautm
petebanthinam igitur tam fapiës fuill'etin quxrendo,ut fue
ratin eligme optando' .Ell etiam obieruandum,ut quae ma
gna funt in te aut glorio in publicum aedas,manii`eßeszoccul
tes autem exilia atq; inlirma . In quo genere multi aberrant .
nec perduelliones imitantur,qui armatam 8i robullam partì
fem inimico olIendlmt: funt autem inimici omnes in huma
\ na: apientieegeneremilï qui uere timentzuere autem timent Го
lum hi,qui uel tua: potelìati plene fubieäi l`unt,uel qui fperant
proculdubio â te conlequi beneñciü. Cum uerô l'umma Гаpien»
tiae humana ratio,quae nec ad iullam reipub. adminillrationë
i pertinet,in Íîmulatione conlîftat, cauendum ell“ omni diligcna
‘ tia ne fucus ipl'e deprehendaturuuam'cp profetas ignoratiam .
\
Aduc
nn зп'шнтм Иным. во:
Àduenit enim illi duplex incommodum : primum ut inanis Bt
imprudens exißimetur: fecundum ut quemadmodum Arill'o
teles dicit, mendax hoc lucrifacit ,ut ei etiam ueritas ipl'a non
credatur.
Ей öl aliud humane fapientiae genus, q» iam opulentis con
umit , fcilicet ut i`ciant uoluptatibus uti , delitias'q; amplexari. i
Ей enim circulus quidam in rebus humanis laborare,ut diues
-cuadasr diuitis hartes,aut ad opulentiam tendit,uel ad luxum:
ex luxu tandî Ht pau ertas, ex hoc rurfus labor arq; indullria
Er o in hoc genere ucullus qui non expeclauit luccelforem,
8( Ãpitius Hortëlïus'cpuum Oâauianus celebraní. Меч; erîr
ita uoluptatibus indulgendum,ut miferia tandem te corripiat.
Quamobrem
lam, nec turbulenta
uorum uita Heliogabalum,nec Neronem,ftmelhlsëexd
anxia'q; lixit,exitus non Cali ­
u_,.-

nec rafl'um illum diuitem,quiХатке quidem nouit орешка


autem illis non nouit: nec uerò ttedium Pollionem, qui qui
uis йтейо exitu caruerit , coniunâa ramen illa fapientia cum
fumma crudelitate егаьшр in daemoniaco genere . Ergo nec
triumuir Antonius fapiens erit in hoc genere, turbinis enim
8i moleltiac uita plena lìxit: mors moeroris,uoluptas cum fufpi
n'oneconiunc'ta . Itaq; huíufce пят multa (unt capita,ut nobis
lis uitam exerceas, aut aulici,uel peregrinantis, ucl genio om
nino indulgentis, aut difciplinis incumbentis. Statuendum aw
tem ей pro cuiuscg ingenio . cauendi ramen excellus femper,
qui пе] pericula, uel damna,uel infamiam,parere polfunt.Ge¢
neraliter autem omnibus uarietas conducit uitat , quandotu
dem 8i delec'iatio ipfa,ut olìenfum elì,in uarietate ac nouitate
coníîltat: excellus autem fi lìant,cum {plcndore бс magniñcen
7/1é'Qc( 1
tia coniungantur. Cuius rei duo exempla apud Ltlglllttmliag_ ‚1

bes: primum cum Ciceronem ac Рот ешт inuitauit ad çgß мы v ,la


nam hac lege,ut ntl addere: conuiuio. romilït Lim-_illusrdum ¿7 06" “ "
tamen lïnant locum in quo coenaturi Íînt,l`eruis dicere*,allendû
tur: uocat fetuü cui ea cura mandata ей, dicens, icias nos hoc
3 uefpere
206 ~ HiExeNrM'r '-CARDANI
`uefpere in Apelline coenatures. Ceenauerunt ergo lauti'lllme,
‘ut appararum omnem tanquam ex cempelïre cöllruölum exi
llimarent: inrelleâa pellmedum el`r ab ille ratio, quod uni'cui
qi ceenacule ratio imрепа: cenllituta erar. Alrerum exemplů'
fuit,cum mediocri apparatu cœnallet Lucullus, cequum бС di
‘1 Fpenfarorem domus reprehendit,illis dicentibus,quòdfoluscœ
nares im am remifimus z rune Lucullus indignabundus di
cebat illos nefcire apud Lucullum , Lucullum ceenaturum : ut'
inrelligerenrmon gula: caufa,autim penfae ra-rienibus, fed man
. gnifîcenriae ac glorias cam liberalitatem dellinatam ac inrrodu
‘dam fuilleJ-Iuiulce generis igitur lapientes fuerunr Lucianus
ille dialegorum fcriptorßŕ Speulïppus , led emnium princeps 5
Epicurus,qui 8l in ea facultate libres cempefuir д ques nollra E,
religie lullulir . Sed habemus ramen illius placita in Laertio
Diogene,legimus'q3 Epicurum in Cicerone , qui apud pepue
­lum uamuis Stoicus ell`er maximus , in domo ramen Epicw ¿I
1:
reus uit: nill quedgleriœ ltudioßé ferlicitate ingenii ac dicen i’
if"
‘di facilitareinci'ranls multa fcriplîr : cum Epicurei ô( illud'fer
me` contemnantmon in ea re lìlum fecuti autore. Multerum @ 5 54
"H D
autem
b'rir fapienrum
,ratio cur mmc
exploranda plerunq; finis aut
ell.Nam turpis,aut
Cirus â Tomiriinfœlix fue
feede ecci
fus, etiam ludibrio addire ‚ С. Czlar â ceniuraris interl'eclus,
Antonius l'eipfum eccidit,Cicere ultimo proferiptus,capite er
' manu dexrra mulc'tartls,fped'taculum Remanis nepharittm ex
hibuit.Demellhenes eo mileriarum peruenit, ut'uenenum cor»
geretur ebünere,Crallìls lilium apud Parthos eccifum uidit,er
ipfe mifere ab his cefellus ell . Quid deThemillecle ,. Alcibiaq
Ade,Miltiade dicam f ô( ur pa ucis multa cemprehendam, ma,
im- pars fapientum huius generismilerabiliter регби Ergo
__... (luid tam dextre pede concipis,ut te
Conatus non peeniteat,ueri'q; регат!
Euerrere domus tetas eprantibus iplls' .
­ Di faciles,Necirura tegamecitura peumtur М ­
_ Y ,_ . ад
Y n

nfs' ‘БАРХЕЫ'ПА Lis.' n i. ` rs,.


Nlilitia,8( torrens dicendi copia. ­
Sed li modus qualis diximus rebus imponatur , non hac fueces
denrsqua enim parteinforrtmati fuere,ex ea etiam non fapien»
tes _. Sed ,in his ut plerunq l1`t uicit merum allec'rus _uolupratis,
auarici'ae,uel irse . Cyrus unus cafu porius,quìm errore lapfus
elt,cum ramen infoelix dici ex hocnequeatNam quod ad mor
rem attinet,nec probrofa ,nec ciudelis fuit: quinimo б Virgi«
liocredimus dicenri,
Pulchrtim'q mori fuccurrir in armis.
optanda crit. ua: uerò poll fata illis corpori _accideringfœmi
лег potius in oleńrize ac llulticiae quìm rurpitudinis leti argu '
menta fuerunt.Àr Caius Caefar remifit Hifpanorum cufìodiâ
cum uellet in ciuitate libera regnare.Antoi1itis ur Cleopatram
fequerertir fugientem,legiones reliquit z mirto quod lororem
repudiauerit Odauijmt barbara muli'ere potirertir; Cicero ex
itumnon pro uirtute fua, l`cd pro iniuria in Anronium v,queria
'priuaro Ёо profe uebar' lia'buit. Demollhenes auaricia mo»
tus,non l ' lolum, `ed Hpatiia: exitium approperabat. nec mi _
rum cur lic mortuus Demolilienes ,fed quod ram diu uixerit,
Macedonum regum porenti'arn oppugnans, uortim uiribus,
uirturi ac foelicitati omni ex parte Athenien lum citiitas ima
par etat .Cralï'um quis non irridear fenem ac alliierum potius
ciuilibus conrentionibus,quâm bello aduerfus fotdera ob aua»
riri'am contra porentiflirnum rcgem ducenrem exercitum: den
indefecredenrem Arimanis hol`ti~s confïli'js , cuius fraude uix
etiam perire potuit,ranta fuit Romani exercitus tiirtus . Alti;
biades шиит; aduerfus Lacedçmoniorum regem fertiaror'e',
ac hofpirem proculdtibio poenas dedir, aliìs fecurus futurus a»
pud Perlâruru regemrThemilìocli ne quifquam mortem obli;
ciar,quae uel fuir naturalis,uel adeó cumuirrute coniuncta , ut
omni uita etiam honelìior fuerit . Ergo illud 'lirmum manear,
lapientem qua parte lapiens elì,l`emper fore fœlicem. Accidüt
ramen uelut in omnibus mortalibus _rebus monlirafed rari
l.
1 3
и: Hisaourm Cantanti
illa extimefcenda nondocet , 8f admiratio reële rationí'pot'ius _LT'D
lef.-v'_w-1_m.7

fuffragetur quam deroget . Dionyl'ius iunior ad ludum litera»


rium com ulfus elì,e` regno depulfus , non accufet fortunâ fedv
errorem. arer Platonem uendidit , ipfe aluit: Pater Dionem
impotentem reddidit,lìlius extulit inimicos . Igitur tyrannidis
alexis potentes,atq; philofophiar etiä nomine apud uul s gran
tos,quid mirû lì fe lilo conlìlio fuis'qg uiribus perdiditf' ed tane
to ingratior Dion atq; Plato . Verum Platoni gloriae cuâido,
folum id in oculis erat,ut aliquid ageret cuius caufa toti raw Ji1

cia foret admirandus,potitus'cp uoto ell itultitia Dionylìi . Ре ё-чд‘


rñt infœliciter Socrates naturali lapientia praditus . Ego non
dixerim eum inlbeliciter mortuum , qui uoluit moti : uel ergo'
mortis genus infoelix non fuit,quod (ponte fufcepit,ttel lì infœ
lix {ища fponte fufcepit,non fuit lapiens in eleëtione . Incon»
culfum igitur quod ab initio dictum eli manet , fcilicet fapierv
tem in eo quod fapiens lit femper fore fœlicem.
Ell 8i tertium fapientiae human; genus laudabile,atc, adeô
naturali proximum,ut parum ab illo dilferre putem.Efl'qi ad»
mirabile cum uerbis cauillatorijs illum deludimus,hoc Беша
tor ter ufus ell. Cum enim Iudaei calumnia caufa illum interro
garer adduâa adultcra,an eam deberent lapidaret' intelligenz
dolum: nam abfoluenti lex 8i malum exemplum obllabat,con
demnanti crudelitas obieâa fuili'et: refpondit, qui lîne pecca-`
to eßullam uellrum primus adoriatur : atcg ita nec damnauit
nec abl'oluit,cum non ellenqui in illä ex hac fententia primus
inuaderet. (дно fublato cum omnes per fuccellionem locus ik
le occuparet,mulier nullo accufànte, nec pœnâ legis repofcens
te dimiffa eß.Cum uerò interrogaretur , an tributum Caefari
dare liceret,undiq; angul'tijs urgentibus , quòd neganti crim'ê
in Cacfarem intentan; leditionis obiici potera t, concedente lex'
omnis Molïs ac diuina l'oluebatur.Nummû uidere uoluit, Гей:
Шгашз% imaginem,cum dicerent, Cœfaris earn elle : refpon- .
ditquac aelaris client Cariati reddenda,qux Dei Вводить:
cum
DE S'AMINIIA' LIB. lll. ‘zo’
cum interrogare?, in qua potellate docetet, cognouit calumn
niamznam diuina autoritas periculum ei afl`etebat,quòd odio
la elle: illis: facerdotio autem catens, humanam prœferre non
poterat.Rel`pondit igitur interrogando 8i ipfe,in qua potellaf
te Ioannes baptizaret: cilm'q; illi eodem in dil'crimine ellent li
luerunt.Nam dicentibus inuentum hominis fuille , periculum
ex populo imminebat:fatentibtts à Deo habuille originem , in
famia prael'ens illis aderat,quòd illi non credidillentzita pericu
lum periculo,infamiam infamiae oppolìtit. His ergo tribus re»
fponfl's tantas admirationi apud populum fuit , ut non magis
miraculis iplis celebraretur . Refert enim Apoliolus,quod in
miraculis nunquam acciderat,tum maxime in fecundo rel'pon
й) adeò illos obllupuille,ut per totam diem nun uam uel inter
rogare,uel hifcere aduerlus eum auli lint . In eo em etiam gea
nere fapientia ell,quç efficacibus rationibus ac ueris utilia per
llladet: quale illud quod ex contrarijs fumitur.Velut li ad celen
brem uitum eruditus uerba faciat,pollulans le ab illo euehizu­
`tatur autem hac lententia : Qyoniam li clarus eualero, omni#
no cam dignitatem fum conlecuturus: at uide ubi conl'equuß
tus fuero,an pratllet me tibi amicurn elle , uel non t’ an me tibi
debere,an non t' an ad tuam gloriam faciat , quòd non lolum
tu propria uirtute clarus eualeris , led etiam alios erexeris , Vut
8i multiplex commodum literaria respublica lentiat , intelliu
gant'cp homines te non lolum eruditione lingulari elle, fed nec
minore animi uirtute: cum non lolum non inuideas alicui, led
etiam eruditos foueas eleues'qg.At li contra res cellerit , maio:
re beneficio ornatum , quâm pro uirtute mea mereará te me
lentiarn,obligatum'cp perpetuo merito ac ex tuis uelligijs pen
dente habebis,ut quod â tua uirtute ac dignitate lemper abell,
öl li longe melior ellem,nunquam dubitare pollis,etiam li uek
lem aduerfus te quicquam moliri. Et quanquam gratillimlxm
me lemper experturus,ego tamen nö pro ea ipe , fed pro uirtu
te tua rogo акр confido, te mihi non fecus ac coniunc'h'llimo
_ D quod
zip ' Htl-:_RON. Cit-RDAfo
quod eil'dem üudíís teneamur auxilio lìxturum . Heee igitur de
humana fapientia dicla lïnt , qua: nunquam cum naturali ipfa
coincidit,l`ed illarum alteram ímperfecìam effe necellè eli, non
_Íòlum quôd сап? tum lines diuerlî lint, lïquidem alterius quies, ‚
probitas,innocentiœ laus,l'ïnis с“:А1гехш$.оре$‚росепаа‚3та
eiaçNec quod re ipfa pugnent, cumin _alteranatiua pulchritu
do,labor,ueritasfc:3 fubíjciaf: in reliqua fticus,deliciœ,doll1s'cp.
,Sed quôd humana natura tot rebus l'ufh'cere non poteft . nam
cum tria lint genera humana: lapientiae quae laudem merearv
:unregia adminißrado,duis in repub.innocentis,qualis apud
Romanos Catonis: unde Lucanus ipl'uminducit dicentem,
‚ Crimen erit lîlperis б! те ГссШёпосешет. v
Bl tertium de quo iam nuper diximus , quod ad uitandam can
lumniam inuenth cli, Sed ad perfiladëdum utilia ac iulla ho
minibus, nontamen ucl hoc uni homini naturali fapiëtia abun
de prœdito conuenire p_oterit . Sed in caulïs ac temporibus di.
uerlîs maximaq; cum dillî'cultate rari utraq; pollereuilî (unt,
Qruid mirum, cum etiam rarillimi inuno genere _abfoluti fue-r
_rmtc' necpenim capax ell morralis natura tanta: lucis uel tot
nodorummerum ut maxima ell naturalis ,_ lïc humana rariorë
регат cum hatc illius loco luccedat, quis mentis rcompos нега
pulchritudinem relinquat, ut adulteriní habeat f uel auriî di’
mittat,ut,aurichalcum pollideatc'ergo lapientiœ humana: gel.
nus ad fupplendum inopiam naturalis inuentum ell . (blöd
reële expendatur totum prœter illatria genera falubria huma
izo generi, urbibus,omnibusfcp bonis exitiale ей, arq; ideò non
quœrendum ellèt,l`ed maxima ui euitandum . Verum imbecilli
'gas hiunaniconlïlii 8( affeóìuum pertinacia,ignorantia’cy finis
ас паштет nolìra', in hoc uitiorumiac l'celerum mare incautos
msprotrahitßelinitostp lilco extremo fupplicio pelfunda-tÈ.
HI
`
. i ' "'
l

'
'Hl Е R О N YMI
CARDANI DE SAPIENTIA
; `
Liber Q_uartus.

‚1 Vaferat uaflum iam раздаем turbulentam hw


` ‘ mariee fapientiac tempeltatëmauis пойта in teli’
_ lì@ proñmdumcaliginis uorticem,ubi'nil ni fur"
­ .. ta,incendia,uenelîcia,cardesgfalfœ'imagines , exé
И - -‘ “i” cranda facrilìcia,delufîones,umbrae, uanitates'q;`
etant :et uelufin fomnis cum turbata тёте rnodo‘«1tras'nubes,ŕ
modo oblcuramcaliginem, ô( Греби—а гегййса ‚ laruas ac prev'
lìigiasJucentes medianocîe foles,&_lànguineam'lunam, mon`
lìrofa'qg horrifìca uidere putamus: lïc :eterna hxc'malorü onu
xfniuml` lunca , uel uortex l`celerum , aut potius uanitatis am
trum', eu calamitatü infernus nunc fe'offert . Elfe uerò huiuñ
ce rei aliquam fapientiam', hoc ell: argumentü, ~u'od currrmulì~
t'inepha'nda ag ediantur,pauci eai отит: pe' cere;ать; in'­
clyti habentur ' ltius,alij inanesô( olidi exißimantur: uides' _
quotconati lint Princi s occideref, nec potuerint : alii etiíей "
occiderint euaferu'nt, Epcîuibu's tres nunc питегапшгдьшщц.
dus Medices ‚ qui Alexandrum Florentiœ principem occidit,
qui etiam Cœfaris quod maius ей gener erat . @ogiâcills qui
rancilcum. Sfortiam uulnerauit . quamuis-'È'Áim mortuus nö'
lixerit,defuit p'otius'fortuna', quim indltßria пе] audacia. Am
dreas Bag'uslgui Ioannem Galeazium interfecit.Horum aw'
tem u oriamlnarrare ad Principum cußodiam optimum dus­
Co-,ut intelligant illi’ femper oculos intentos habendos in eos,l
"uel lint» audacilfîmi,uel qui quœrant nimiam cum Principe~
штангисты: quiregna насыпьте ualde iuuenibus,nec >
his'quos autl'aelerint,aut‘afiines perdiderintumquäconfidant..
igitur Laurentius Medices cum'diu ut cô'ieéìuraall'eqtiilicety,A
Alessandriut («баш Principis morteгематит;
s ‚ ъ

I. .‚__ _._
и; Нхвкоыхмп CARDANI
illi’aflïnls damnarum prime qucndam ad mortem indulgentia
Erineipís liberar. Inde illum edecer , le cum auch inimicitias
erere,habere'«:p in animo , ut oblata occalîone illum occidat.’
êlabebat hic domum propinquam principis domui , in eam
)caf g, @faßïnitatis fecuritare,leu mulieris cenfuetudine ducem cum
3 5 шт
(new
Íf' cullodibus per noâem deduxerar.cententiones
Iuenter milcebarludes,pugnas,clamores, Confulto uerò fre
, iure
[F5-H
Hn»,
ff

if' gta'flnde accedenribus latellitibus rifus oberiebatur . agebar


autem here, ne lì quando in (celere eccurriller lrrepitus,accur»
так cerporis cultodeslnde cum urbs claufa in net'rehaben
так! Epifcopum qui claues retinebat, deduâe prius ad do
mitm lìlam principe,pergit,claues pollulat , equos'q; curfores
Ítf-fratrem çgretanrem,qui in uilla erar inuiferer,confec‘ris etiä liv!!
П
Elec ut puroliteris: nam frater ualebar.lgitur rediës ad prin
cipem in eius leůo cubantem,cum quali obirerenlem illius,ne
¿ira inaripollet inueluillet,lertlü tunc allequirur, facinus dee lé!
fra'
tegit,ille facinus patrare fe negar ‚ allîlturum ramen auxilio ll
fiel ille exurgat,uel impediarur ab alique» ianua domus occluf
¿Iмы.в‚а
Efe'rat,peragit facinus,cum ille clamaret,manum o_ri apponir,
Tuir-diens illedigitum proditoris apprehendiî, fed uulnerum
atrecirare linquitur animo,ac meriturzexit e` demo obligate
ŕ__g_dliro,equos patates inuenit,portam urbis aperram cum fera
ue editur,ac feruat fe: ôé nunc apud Turcas elhßonifac" fa A’
¿il

cinus audacius,l`ed non taта {пацГШаСит enim Franci cus


Slortia illius aflinis cardem ultus non ell`er , dillîmularo dolore
’íqîlïiït'pernicillimam emit,ebl`eulat diem elliuamu'n qua dux
iter lic'turus llr,ob_ pulueris moleliiam equites corporis culle,
des praemirtuntur: dum'q; in uiam quae crucis praet'erebat limi
litudinem incidill'et,aderintr fcelus. Nihil autem princi i maß
gis auxilio lìiit,quâm quòd iple paruus mulœ humili inllderer,
unde iólus breuiorí gladio , non profundum erlï amplum uuln
nus accepir.Cum'q; denuo inllaret prehibirus,lixga lîbi conl'w
luit,cum equa illa fexdecim millia palluum in herz lpacio lua
. ‚ pera
ne Sipituris Lis. mi. и,
peraret,eualïrigitur, quamuis plurimi' illum inli:V tierenrurzfer
uatus’q poll aliquot annos (ponte morbo decel it. Andreas
д с а » a ‚ g _-- . .
Bagiiis facinoris n_iultos confcios habuit ,inde occilo Duce tîi~
prouinciam rerinere conatus ell,inde per uaria prtelia fugarus
cum illis eualìt,8( in Turcarum regioncm concellit: alii ex con
_ _*
iuratis ad Aeg pti regem transfugcrunt . Sed 8( in priuatis ea
dem apparuit celerum induliria : Quorü pauta exempla quae
___-r
nolrra шаге conrigerunr fubijciam. Anfal_us_Iji_l`p_anus a Cane
dio patritioParmenlî iniuriam allus , cum ille diligentillïme
inimicum caueret,nec uiribus anedio par effet z habebar er?!
ille duos feruos,qui eum perpetuo comitabantur, arte hac An
falus ufus eft.Velles induit annofas, limiles'q his quas qui о:
nera ferunr gelìare folent,o feruans uerò diem qua Canedius
negotiis uacuus in porta fedebar auram caprans , Anfalus in#
curuis humeris fœni falcë gelläs,procliuo capite , fica uerò bre
ui intermanicas ad illum accedit , uulnere'q inter inguina lera
liimpreffo , lïmul'q onere excuflö Rigam arripuit , feruauit'q;
le. _Alius cum nubilem fororem cuidä defìinatam â patre mv
gna cunïdote intelleth partim pudice uiuere , duos equo:
ctirfores emit, eos’q per menl`em 8( currere lïmul 8( habitare
al'lüefeciulnde uni eorum molle frenum 8( arëias flapedes ad'
dir,confi`lioî:pcum patre inito , qui nil rale meruebat , fororem
in uillam ducitzhuic'equo eam imponens.Dum iter agitur,cer
ramen de equort't celerirate inter focios ferir , donec depolïto pi
gnore curfum omnes ineunt , ad curfum foci'i, eqtius cui foror
inlîdebar _curfum 8( ipfe arripir, frulrra habenas illa retrahent'e
cum nullus .clauiculus freno adell'er. Iraq excutirtir mifera,nec
pes e` llapeda exit , trahiriir equi curlii capiгей lapidibus illifo
animam elflattforte uiailla tota lapidea erat. drum hoc me in
ea cittirate moram ducenre , respublica 8( omnibus nota fuir,
i ramen 8( lege age , 8( li dignus effet frarer lîipplicio.Alius cîi
uxorem formofagglfed moet-ham haberer,uocem lpargit,illarn
animo per побив linqui,cöclamat ancillas feruos'q,illa ut dor
D а mic
„4; 'miaouer Citrin-ANP"
miebat nihi'l fenlïlle omnino fe -aiebat. ille detec'tä , namhiems к;шв.
„гл:

erat,frigidam oftendebat domefticis .. cum bis aut ter hoc fecif


fet,ferio rem agit,llrangulat, cum'q; infrigidari iä fenlîflet do
meßicos inclamat,adueniiit,de more frictiones admouent',nö
reuiuifcit: uocantur medici-attonito morbo detinere exiliima А;

umomnes medica machina admouentur: tandem fabula per


ада сита;tur ttefpillonibixs.Ergo demoniaca fapientiç qua
tuor capita funt , uel ut fcelus perpetres, uel ut uanis rebus in»­
заманит-г_ь.А;.-“
cumbas,uel ut rem-non malam,malo ramen modo quaras,autf
ut decipias.In primo genere funt incendia,furta,latrocinia,ue
nena,cades,inceftus , бС pene` quacunq; ad ius Areopagitarů'
Athenis pertinebant ..In fecundo ueró uaticinandi modi ome
nes , tum philtra ac uenefìcia qua folis uerbis Нит -.-In tertio1
pracantationes,uenefícia, philtra,idolorum lîacrilícia .In quan
to Alchumil'tica,falfarij arq; lufores , qui adulterinis etiâ peau,
nils operam dant. Ergoprimi generis omnia iam diximus: ni
nurpe ellet ea docere,qua omnino boni in fe continentnihilzni@
mium ell quod docuimus ad augëdam Principum fecuritatë 22'
de alljs autem nunc dicemus.Ergo cü omnia imperia omnes'cß~. __‘F4
leges aliquo diuinandigenere uterentur , uel utfanê illi crede- ¿el
rent , aut militum- animos 8( ciuium ad ea qua uellent fleäeref
commodius poffentJ-Iarü prima diuinatoriarü Maggy шт
quam mater fuit. Conamur perfiiadere Magi collo appëfa uel =
y . ]1[с‘ъ5:д—
fub lingua detenta, di'ui'nationem facere , quandoquide' 8i mes`~
ín pluribus per l`e рот: diuinare , tum maxime in infortuniis _
iuxta poeticum illud,Mens prafaga mali:res ipfa haud elle nö`
potell , fed quibus hoc Hat lcire hoc opus ,hic labor ell . Allî'raÀ
marit ligguam upupa collo fufpenfamulel llapidem Н{епаъиег
cor tina uiridis,uel fmaragdum fub lingua _retentum hoc pra
Wire. autor tanta uanitaìis Zoroailer, Democritus ut aliâs dit
И f
ximus eamauxitmunc etiä nö defunt,qui orbe fabulis coinqui:
Á? ‘gynenu Anthroœmantia huic- proxima -elt,ufus eli ea Heliogae
l’ "‘ f Шишка puetor'uiri que: pro шагни: iugulabat,inter impia:
*ŕg' L97' es( BMIuAJel' Uw/ @7&„Си.:б7.
De SAP'ttNTt'A 1.13. мм. и:
. conlîlluit läctilicia". uaniratis artis argumentum prçbet exitus
illius,cum crudeliter excarnificatus occiqu in lam'na inlèpulf
tus iacuerit,abrogatis ex toro publice ommbus illius :reliable .l
arf'

cromantia allinis illi ell: hate antiqua ôt ab Homero celebrata. матчи-ыO


0—

tibet autem illius artem paucis defcrxbcte 2x Libjl.


EVB’ ieeeïot тащат: ¿Vgl/'Mär 'n PS ' 144'
.5', fs
:Benini J" clog JEU' 'egt/mißton tutti finge'
“еров È'gvfœ â'aov 'n' туман ’t'vâu mi ’ivůœ
tipo' xu'm" ¿l ред: MÍan vr'at'oi vtxv'tsrrv.
тёти. MAM/pir@ „trimm il Шт ó'tvqi'(
11i фв'т will' Улиты!" ¿AQ/mt. Arima'. тему".
ь 'nuMoì J2 gouver'va vtmfœv огни/миг идеям
. t'Àßuiv ¿t iâu'uuv stîgaa/ ëäv il'nt u'g ist:
ét'fw ei решат Меди: 'tpm надул! 129193?.
wgtaiy J" {тётю б‘п itgólleípßr ¿'x qi
индии/‚39 уймы „nerim ipìrt'gom
той: ¿fini щепы Amici nievre пек/рёв
ЗМшъЁмт/лй ¿l уйма Mártir ¿málaga-rimani.
¿ciliegwjëtßá'iyßt ntulvtqbt'rmì'dl’ ¿ye'gov'n
фикса? v'vŕ if ¿picar veur/'ov mrunàvem'rwv,
w'ycpeuŕ il'âtoi' 'n manif/1mi 'n ждете
шедший-Р ¿magi veomvôia ‚Зиму Ёгеиец.
_ (.i. ibi такта: Perimrdes er Errlylochus смешлива тет enfem «сшит
graben: defimochñueamfòdi culaitalem in omnes pertes, tired Ерш: autem [50:41
mur inlìriar omnibus mortuí:,primum атаками: de nino, то de вчита
inde «Нм/Мм: cömifrui. Multum autem uentrabar {пята mortuorum repite,
fi мчались inßcrilcm Шиит redijß'cm , me domioptima Вожди—атташ—
_t 130 rogumbonis impleturum. Tircfìe autem precipuo me nigram аист [aeri
¿antm eße,qu¢ in rio/iris grcgibus effet prie/lantißima , родами: autem claa
dir ригам: marino: prt-tatu: fum, осетрина“ excoriaui ,ar in parte: Бай,
ìnjöueam autem Лисы:nigerßngufmnime autem cx Erebo mortuotum дебит
rum тушит ‚ puelle тиара, putti, [cnc: “штормами тяги,“
buc пишет штифта.) v de
е. . __ . n
i?. .a
‚иÍ

“див Нпвконттмг _
CARDA'NI
Vnde Homerus uerilîmiliora Virgilio conñnxill'e uidetur, nu
dadores polleriores.Inter quos Euripides iam 8l iple Hercule E
Einrau._glm
»z ab inferno reducir uiuentem,ut ille Астат. Circumferuntur
in hoc genere lub Salo onis nomineLllbri c_öfìc'ìi, ô( Petri Ар
о, onînjìs celebrati hac arte,quos p_ater meus expertos Eefmll'e
a с м ,‚ Ll'ertßnanes't; ô( nullius ufusÍÑam iple publice latebat demo
,‚ ai l nem habere familiare.,Ego ne illum arguä mendaci), iam uerô
7“ СЧ? "6.’ ïn-tïlta per triginta annos exprelfe de futuris prçdicebat . На—
o’¿à e’ Ferl-:ture hœc ars tria alia capita, Oraculorü lcílicet ,inter чаге '
im! IÃ-EQ'Í-larilïima Dodoneum Delphicum,ad quod Grœci pallîm coa 5§&5
È‘E?~­`Lf­§
“f t ъ. Ё‘Ёб’сиггеъат: atcp Ammonis inligni mendacio Alexandri cele
: è ‚ L bre.Ph tonumeltaliudgenus: nam ubiq; idem modus . шов
lj Í ,Y ,L . cari enim creduntur feu mortui,l`eu fpiritus immundi. Нов (an
¿7 5 . д f , cra lcriptura commemoratì non folum apud Iudzos clara his
l ,npßgusß/
fioria Saulis Phytonillam cofulentis euocantis'cg Samuelis ma
' -Z/ivŕnesfed 8i in Apolìolorum hiltoria,dum Paulus illam munda
он „3 а т uit a` l'piritu.Engallrimythi olirn,qui ройся Euriclei ab autore пр:
пат-2

¿5' ~ í ­ " ~ uocati limt,cum prius a` uentre nomen haberent.Vnde Ariño- °


ti 5 ‘ Wi! ‘ _phanes in uefpis,pipucat'pevas alii» сидим“ Murrina/ud ¿lair/aiu.
А b 9 ‘fl ‘ 9 ‘L imitarisfinquit)Euriclei uaticinium öl mentem.Sed ab Enga`
7'“ “'4 ' lìrimythis Phytones dilleruñr , quôd Phytonibus uox ex Нив ‚1.97
а?"
А?!
_Ef'
I i, ‚ gua prodit , Engall'rimythis autem e` uentre ipfo immota line
C?" ' ‘c ua: quod Rhodo {их @_ ' ' permultos annos по
и "‘7 132 ‘ "5' ra serate conlIat z cum id Cœlius бс ipfe Rhodoginus locus
ff .I ' ples teltis allirmetßum uerò haec lcriberemus, mulier quae dx ¿I?

L. ¿y _monio |aborabat,dum excantaretur, non aliud palla ell , qui lie


Ú ‘l quod hrz quae uuluze {Irangulatione laborant :led fpumä non
­emittebat , ollunlad mentum ufqg perueniebat , linquebatut
animo,oculi intendebanturut uoluntariâ diceres prœfocatioa
nem, ex fulfure lulh'tus aderat , aquam nel`cio quam raebiba
bat. Certum elì hanc non admodum l`ui compotem lille : fed
' otuilfe tanquam limphaticam ac phanaticam diuinare . Aris
oteles uniuerfum hoc diuinandi genus in uim teme aut ani;
- mum

la
on Ssrxsurm Lin. tuti" si,
mum refert collimantem . Tertium genus ей illorum 'anis
mas confulunt eorum , qui (ponte hac caufa l`e deuouerint. Et
quamuis non certa hißoria,plutimi ramen putant A'ntinounì
puerum Adriani fpe immortalitatis ac gloria: uoluntariam
mortem hac caufa obijl'fe: argumento fuerunt primo, quòd il;
lum inter fydera collocauer'it.Splendidillïma enim lìella ex fex
iuxta aquilam exilìentium uocatur Antinous â Ptolemzo. б‘
irrMâtinea ludos,gymnalïa, lacra, delubra'q; cölh'tuit. Ciuita
tem etiam in Lybiar Marmarica Antinoum appellauit. ,Tum ‚
uerò etiam oraculum illius nomine ibi conßituit, nec non tem '
plum ô( l'acra BC facerdotes , ut non tot honoribus nifl prorqu~ _
infaniret mortuum Catamitum cenfuerit decorandum . Parte -
altera quis unquam uel läpientius elegir l'uccellores,uel futura
adeô exac'te prçuiditfnam duos optimos,lïrmos,diuturnos, uf
num@ рой alium reliquit imperatores.Nec tame' primus cern ‚
штltimulauit.Tum
tia imperij haredem extimuit,
uerò necl'cripferat,agenda
codicillos lecundum more impatien
côtinenn If
tes ul'q; ad diem obitus.Erunt nehaec argumenta Allronomi ­
an porius damonis." quicquid lït , ne ego tmquam плащи}: l
tati lauerim,cum duos amicos fciam , lui le iaâabant animas
habere deuotas,pel'lîme ramen rem domeïlicä trac'ialle. Lea '
стоматит huius generis elle uidetur,in peluim aquam '
inŕicitmtpbmurmuratistp quibufdam uerbis interrogant , fea`
runt'q; uocem exilem ac ad inflar Ebtli exa uditi . Refert Pes~
trus Crinitus Hermolaum Barbarum,quem ego potui uidere ‚
grace latine'q; eruditum , ac philofqphum haud uulgarem, fe
hoc fœpiusrel'erŕnfsxccedente
la uidilfe non frullra expertum: quodcognitione.
etiam furti öl Gualterius Corbetß` yal/‘œ 'p ag -.
Gallroman
tia huic ferme` limilis, nih` quod o_culis cerniŕ' , quocl-trrïlÍtÍaMnÍ-fA if ß’ ­ Э“
mann'a exauditur.Valîs enim uitreis rotundis aqua plenis cir С» (И? ‘ ffy
cumponûtur carei accenfí,tum obmurmutata euocatione pu- д?
erimpollums,uelmulicr pragnans admittitur,qua: inl'piciat, n i” ` '
roget,imperet,ferunt'cp imagines rerum qualitarum appara
‚ re,nec ‘
из Нзвкоы?цг-.САк`вАш
{225-21
remet uulgo quicquä tritius hoc'uel magis creditum . Cato#
/Íscv\r¿(|17
Ч’е ' t
omantia autem eodem-mede ex fpeculo linut illa т,
, . ai? -‚ in- ac eculi pueri uel 'prœgnantis pratliganturzfunr qui cre',
dant prœgnantem non „т nene menfe ui'd'ere'p'ell'e _. Referturi 51—51—35
Е`
ё—Б'

Didium Iulianum imperatorem Mediolani oriundum,qui an


te Seéptimium Seuerum regnauit , hec diuinandi cnere ufum,
'cun агу quae ei l'uccell'erunt,ad unguem ut dici (Ёяа praeuidil'
fe. Реши: iuxta Parras elim fuille Мыть: _'remplü cum fone
re , in quem li fpeculum demirtererur , eflì'gies agri a parere 545i
lub ea forma,qua futura elle'r cum llnem habiturus e er mer»
)fiel o( i q bus,l`cilicet mortui aut fani. On maria lit elee'ôl fuligine un
мгь‘иш ue uerí illito qui maximus ell. Бреда enim 6l imagines in ¿si
se
t »5 1 t «t6 . illis u ideri purant uerbis _quibufdam tacite prolatis: funt qui in
3. еф p_alrnaidem elliciantßum hac leriberem,amicus nolter Sigif
mundus Paulucius tenants eli id perfuadere :' o cum nil crea _
'ìlÍrem,mpiebam technaminrelligere;'exhibui lium meü pria
ñgmimm,loannm Baprillam annos neuem natum, `cuius
¿um Lomm
@la almamrelraâiene
oleo ô( fuligineintinxiller , Soli'diuerlï
imagines ac colores expofuit ,igitur
uideb'anìl
uere: tum format ob linearum " ua: in--uolal (unt cauitatem,
Ejl ramen certi : cum interroga em illum diligenter д le uidilfo
alllrmabat , fed б! puer radiorum relle'xione eculorum aciein
n АИР ‘я’
iperl'tringi cognouerat. Hydromätia нею magis ad naturx
[f4 е _ ` {gratienem accedit,ea'q; multiplex ell . lmpletur primo cyathus _
aqua,annuluseg lufpenditur lìlo,petitur res qualita uerbis con
ceptisnnanu lílum­ renemus ea parte qua uolumus , quali'and
iti uoluntate annulus permitir cyarln't conllitutis iéhbus', no­
equa'dam allantiurn admiratione.Cum quidam спина, ui I
uerborum h'aec lieri,dixi ego ut clauo appenderer. Et ramen in
uenir aliquos ­haec amentia,qui eam admirarentu-r . Alius moa
dus'ut in aquam lîlentem tres lapides cennciantur ,obleruenfl
шт; orbes implieiti-trifariatn : nam ex his nö fecus aeeifçCSeo'` _
mantia ueritas rei eruitur.Non lum hœc omnino штамму
- ` i -- ' ' 'men
i
_ _ -_ _ _I_
.9 Í _’.

‘i

es г Sapisu'ri'it; Lin. Пт- 21,


menGa-lenus uir grauillî'mtis putat aliquam ‘elle exitus rei cö
ieôuräßtq inhis fulfi'cere credit ‚ ur artispraecepta fertiemus '
8( lï ueritas ipfa ex hoc nö рот: haberi.Saris enim'eli ,\ ut quis' `
fapiens dici pollir,quod in prœdicendo omnes artis regulas ad ’
unguë reneat.
. ,
Tertitis
.
modus
.
cum-ex certis fonribu's­ aufpi'ca
.
_ l
banrur antiqui , qualis erar in Lacedœmone uocatus Inon: in _, _
quemplacenta: exfrumenro proieâae li lìrbrnergebantur ,pron
pitium_.exitum lìgnifìcabanr: dirülî rei'jcerenrur. Geomantia (7:24 ` PJ
чего`\ nucilla
. .
notior ell, cum' in
‚ ‚ l ___..
ul`u fît , uirgain- arena lexac de метет.
cem feries punëlorum,qualï tecla linea deferibuntur, inde abn ’f г ~ в ‘1 ir .
ieéìis binis fernper,donec duo uel плит tantum fuperlìnt, qua В Е б-М‘и .
tuoi' formant terradas quas uocanr marres ,e quorum capitis b “и“ “i '
bus filia prima gignirur ex humeris,altera ex ilqs,rerria ex pes
dibus,quarta ex his oöto figuris binis ac binis lîmul iunâis qua
tuor procreant nepores,ì quibus duos telles,ex quibus iudex,
â quoů( prima lì uta quidam maiorem itidicem laciunt.Si igi
tur iudex im ar _is cöfret ptinöìis falla ell figura : lï lïrcarcer
prima aurë fêura uia uel lçriria, uel trilritr'auiel capur aut caw
da niliil prot us lignilicabit,eadem'q rarionein airis quod i'udi
cië direâo qui fupra itidicemefr aduerfattir.Genera atitem Н
gurarum ut 8( figura ipᜠfunr fexdecim, ё quibus omnia quan
auéìa lùnt lîiprema parte,id ell quae plura in ea habent рында
fœlicia fruit, praeterquâm тамады e` contra auch parte infe
riore infaulla exci _ irur laetitia: cömunes quae' tot habent in lu
periore quot in in eriore parte,quâuis carcer non lït cömunisa
‚ Р romìtia uerîçluplex efr .alia quae in Aetna: ignibus ad fa l fats' ç".
erillcii inflar peragebatuermil'la enim uic'tima fi abfiimebaî /1 eqtrtcut;
fœlix etientus prœdiçebaturJi rei'iciebatur malus .'Ar nuncl in' ’ŕ ¿xîh »ji .

' em ex teda pix trita lpa'rgitui: „lïcoit fiamma fœlix ell aua> ‚9. et'î.
гагат,“ diuiditur extra .qua'renri liniflra'illius im'mi'co afcrií
ЫшптсиСрйз-Ых:
Íum,in `aeg'ro lïgnilîcatllìmortemmultiplex
qualìì (omite ad cœlum' tendaŕglorïo
diuifum,pugnans т "` ' " `
diuerfa rendcns,c_r_epitans.pallens malumzêelïimtmr lì exriru
o -я ~ a guarut
1:0 Вч'ХЕКО‘ЫТН—Х «CARDÃNÍ
guatur.Habet plus aliquid cateris uirtutis ignis,cum folus in» ыёЁ’д
.ёF'P_S:rг-‘PёT.г
_ termortalia innatam adat lucem,ut ob hoc diuinitate partici»
¿wwf pare creda?. Libançqmìntia eiufdê ferme generis ей: etenim
lf2'f' 'j 5 ‘ apud 'ueteres Ãpolloniatasöblato thure,lî ignis illud auide cö
linnplïll'et lìrlix erat,ll relìtgeret abominandum.Porrô de mor
teuel de nuprŕis'Libanomantia fcifcitari quicquam nö licui't.
Carqmantiaueró пойго tepore uifa elt.Detulit eam quidí
ex I urcarum regáonembi artes ha plurimum in ul'u funt non
refragantelege . am Bt Geomantia ibi celebris ell,deferñtì’
uates arenam l'ecum,ut nihil ad perliiadendum del-it : cum no
ltri calamo б: charta earn foleant степени tion Geomantia
‘ led Chartomantia potius mereaturappellari . Ita ut ad rem
Г ямы redeam,C romantia lit quadrante cara' ab igne fo ,inde in
.fr €­ «t 33 aquam proi'ecïo multa confurgunt figura , ut ратей . Verum
illarum tria cacumina tribus paleis lingula lingulis aptando ll
gnant,dei'nde menfuras,dillantias, qualitateskginfpiciunt , 8l
ex illis iudicant.Adeo uerò exquilîte quidamdiuinabat , ut fue
уме ' (s eus fubelIeânafutis crederet' . Ca nomantia hac inferiorell
/y JM ь‘тч eandennbus primis lemen papaueris aut yfami infpergitur , „ъ .
Nl,
е _' 1 fl ç ’ obferuant autë ut in Pyromantia uarias figuras motus'q; :exist
¿I
j Rimant quidam ab impollutis pueris,ac etiam mulieri'busluii? ¿L
c" s' ‘s ŕ, ginibus aut ragnantibus llmulachraôl formas uideri.Sacrts
n, ‚м? f a _ cia pluis ha _t opera 8( autoritaris. a ud ueteres uifceraeft
_9W-f, „fr e ‚ partes uic'tima ignibus imponebantur, leaignis apprehendif
_ ' _ fet,litare dicebantur , faultillimum'q; hoc erat : ll refugillet di
” rum.Vnde non unam cedebant uiâimamuierum коше quot
litare pottiifient.Enarrat Suetonius, C. Cafarem ea die q'ua oc
cifus eft,pluribus hoftiis calîs litare nun@ potuifle . Arul'pex
antequam igni imponerentur exta infpiciebar, ex his'q diuina
‘ bat.Pracipua autem erant iecur 8l cor . Corde enim principî
femper declarabant, iecore exititm rei , uiötoriam ‚ exercitum
lata prolpera'q; aut aduerla uel ńißia z cum Sputina facrilicae
ret duabus uic'timis БЫ fuccedentibus cor deiîiilie uli'éiit .
' цеха:
DB SAPmN'rlA Lin» nn. nl
Fuerat autem hoc Idibus Febmarií,alií putam kalend. Martíí:
»fr
proprerea dixit , periculum hoc non ultra Idus Martias poile
extendi. Erataurem periculum Сайта ca'des, quae ea die con
(сапа efì. Idem Aelio Pertinaci ante чает,quod Iulio Cgfan'
accídiße referunt.Ortü habuit hacc fuperftitio, quod in locam
dis сайт condendis' ciuitatibus olim uífcera pecudum infpi
cerennNam Н Íâna сёл:,locus falubn's habebatur : Íï lapidofa
nel macilenta , uelmarcida, habitario pernitiofa credebatur .
Cicero hœc irridermec puta: eiTe diuinatoriam , fed modo Пс,
melius tamen conÍìlium illius quamuis à Chrißi Ede alieni рш
tandinn ей,
Thure deum placa,uitulum Íîne crefcat aratro.
Aufsicíum паз; uolatu auiumJl'mo enim робко ut regiones
A'._-._ —
rui erent certa auium genera obferuabant , “(И ex dextrà , .
uel ad dextram,aut rurfus ì Íînifìramel ad Íînifìramnzumemm ç?124-`Q
etiam а: в qua cœli regione. Autoriratem fumth hac (прет! ¿gfrgîgz
tío,ex Romuli 8€ Remi contentione,non folum de urbis nomi
ne fed regno , cum Romulo duodecim, Remo Тех mlltures apa (ZX ‚Э с‘
paruiÍTent,uícit Romulus,Roma’q; uocata en: . Ethnlfci e1' da
denmtiniu'um , uiguit'q; in Italia cumin Gracia oraculis ваг ‚ ¿v1““ï
haberem.Auguría non minoris uanitatis etant,de ramen mio
norŕs autorítatisPullos ad id alebät in cauea , inde oblata efca
Íî alacriter cibum fumpûflendparfïffenrq; ín pauimentofoli
Штат tripudium uocabatur,omen admodum fzußum: И ue
rô uocem стат—спасти“ aues dicebantur , nec fem lz;
tum.Si reíe'cíffem efcam adeò infaußum habcbatur,ut . Ра—
pyríus aduerfixs Samnites ob id male pugnaßê crederci' . Etat
et aufpiciorîí genusaliud ex toro diuerülm,in quo fulgura ,tw
nítrua,monüra , terra mario; nana , Íïgna'q; è cœlo confiderv
bant.Omina his etiam abfurdioramífî quôd ad feruandä rem
pub.ad debellandos hofìes omnia laude digna uidebzntur. Er
go in his Н quid occurrifï'et , a'ut ínter loquendum ineidiíï'et , П
quia etiam ofçitaifet , auf ракет morem egiß'èr , inter omina
E з cenfe
211 Нхвконтмт ‚славят E `1
cenfebatur . u_t ‘Acum Paulus Aemylius aduerfus Perfâm Mace
donum regcm duc'turus effet cxercitum,ofl`cndens filiam Hem
“mtlnœrmgafet quid НЕТ“: ШЗЧЗ r6fponderet,perfa occidit, д" `
proaufpicato omine habiti'x lît . Etat Perfa catella Melite'a in .f
' delitijs à puella nutrita `. Hoc tam graui oßento maximus uir,
cuipericulolîШтат bellum concreditum erat, tantam aCce,
7 ,JM l* pir lîduciamzut T. Liuium 8( Valerium Maximum nö pudue »_
/y/Íla ‘ rit re erre inter res гнета memoria dignas ,quôd catula pro
‚73:45?! 'f rege,l`ozmina pro mafc'ulo fuppolîta lìt inltotius orbis penê iu
ff’ "1 l dicio: cum altera gens imperium mundi paulo poli occupaue
Д”? rit,'a lterius nondum ut dici folet Monarchiae arma deferbuilâ.
л
д" i'ent. Q_uinetiam in im perator'is obitufìgnificando adnotatum
l
elhex linguli в fermé ordinibus eo anno obijlle. lter agentibus
aufpicatum ducebant maxime decidentem rorem enatas arbo t
юрт miraculo colebant,tum maxime palrnamxxilìimo nu
cleü recita apicemhabuiffe: nam lïc facillime-pullulat. Cfplla ­'
leonomantiajt capite alïni fuper prunas allato-,neÈßlmn din
uinare imo poffe 8l igne , fed amanrium iras f'edare', alios im
.l
pellere creditumelì. Frequens in Germaniafàcrifïcium etat,
ut Martinus Lutherus in uis allirmat concionibus, arq; шва
accufat,quòd -flamma prunas extingueretmon abfurdum for#
làn credere exilìimo illud elle excätationis genus .de quo Рта»—
pertiusclixit,~ _ A u
_At uosideduötx quibus ей fallacia ltmœ, ,_
Et labor in magicis facra piare focis.` l ‚
Ел agedum dominee mentem conuert-iteholìrzg
Et facite ut illa meo palleat orc magis.
Р мл, 7деютаппа uerò duplex eft. Nam quidam'ex aura conceptiw
,fgl ‚ I )fuer is pr cunt: oriens fœlicem,aduerfam occidens,celerem:
meridics ßimanifelìam ,obfcuram BC tardam Boreas praeclin­ -‘
` eit.Alij plicatammappam lincipiti imponunt , huic fupponíin
eyathum aqua plenumzfeu igitur arte aliqua,feu uiuerborum,E
(шиш capitis mot‘u,au„t> quod naturale lît „aqua in ampulja
las
be Samt-:NTM Lis. pmt."`l „3:
_las obmumiirr-atis uerbis-quaíï ferueat relbluiturBrgo nanfa
*lum futura dignofcere ex hoc, iedetism morbos ­l'e polie fana:
re affirmant . rl_`_epllram:11nti_aí‘x_ciner‘e ad aurä 'expofïtolïtg «asfßcvï

а?" 'Lgt о ‘
prius quaerentis ‘ac quîlltìr'ëi nomine iam inlcripto.Nam ex
literis reliůis futura prxfagiunt . (unt 'qui credánt exitum rei
‚ aliquando нефа declarantia apparere . _Botanqmantia каше]
faluiar folijs ~conltat :inl'cribunt nomen quœrentis ,ìîuìlï'tzk'y 7“- ч;
rei ô( prodigiofas illas`uoces lub diuo'q; exponunt . Аттики
nomen furis,infurto in re dubia exitus rei ollendi nimia cette
deorü cura, Al'iud genus quod S ggmâtia poll'et dici бицепс
runt. folia Hei nocìe certa l'ub diuo exponunt, nominantes ilhî
de _quo quaeritur,lî exaruerint dirum: quanto uiridiora remata
ferint eo aufpicatius.Nec in hac tanta uanitate diuis parcitur;
habent ieleéìos fingulos'ut meliores. Ichtiomätia fuccedit ,in
qua pil`ces confuluntur , qui cum nel'ciant чих prac oculis han
bent dettitare retia: homintbus (adeô infaniunt)magnorů 0
шт duâores funt.Fuit enim apud Lycios'in luco Apollini .
cro Ройa arida,in quam ut refert Athençus qui de l'uturis стад
rebat,lîngulis manibusfrußa decemìcarnis ueru inlîxa tenen!
demitteba't,
quodnon' precatus
proc'ul numen
etat folla . Implebatur
illa,occulta caufaautem aquamarisa
accedentibus pilàci­
bus, tum maxime orphis ас 81аис1э, tum incognitis alijsillœl
rum generibus,nec deerat quandoq; coete . porrô carnes alla.:t
taseilnbebant non crudas.foll`a Dina uocabatur. augurium 4 д
pifcium forma
шт pilèes defumptum
referatis claull'risейemerfílle
', aquam­putandu'm
illam facerdotum arte .
ей . At uerò
ineodem Lycise tra'éìu iuxtaïMyram lacus etat , in-.quo p_ifces
ñtmpta el'ca fixlicem fuccclïum pollicebantur,teie6ìa infaulìů
Rurfus inter-Myram 84 Phellum iuxta uicum quiSyrrhus día
citur,l"ons erat,in quo ex pifcium natura,forma, motu',uita,ci;l
boëp diuinare folebantsElì öńgenus aliud diuinädi dillec-‘lis pin ‚
fcibus ex extis,in quo excelluilleTelrelîä fertur ô( Polidamam
беты: arufpicinam in pifcium genere exercerent :haze igitur.
~ -~ ­ »JL - - ‘ naturas
n4» Eisner!er славим
namrale principium queddam habere uidentur','uerum for#
fuí.:er ‘7 mira. Onemantig “Lallumunt nomen propriů 8( matris,ô¢
7e* e' “(в numeros literarû refoluuntuit latine l'elent lcnbl . Inde ligtv
ras alironomicis lîgnis ae errenibus llmiles cenltituunt , iudi¢
'eant'qg per ea.Sunr qui а lune die addunr,l`eu in que lit interro
gatie,feu in que natusell. Arithnlaltia uerò ex numeris con
Rat,reloluto nomine quarrentis in numeros ipfos, additoq; lun
nx numero dierum . extat autem tabula de hee Pythagoras at
tributa: fed crall`a Minerua ut dicunoSatiscenllat cuius adeò
puduill'et philofephum illum , ut manes eius lì l'entiant trillen
hac caula elle credam . Nihil enim impuclenrius hac arte , at
line arte omnino ell : felum enim iudicant negantes aut a 'ra
Ед
й'ё-Нлг
AHue-.t
)1и:_,e-rhva-n
mames . quamobrem de morborüexi'tu apte quaerunt. Cle
¿my remantia autem multiplex _ellzfamelîllima fors
f’’f “9 ' t”ш `eianus,Prœnellinam
Ãn'tlatma ut Suetenius recitat,ee
l'ortem antea anno que eccilus
latamfertem ell Domi
pollicerí felin
tam trillem nec line {anguinis memoria dedill'e: dicebaturaûr
Prçnellina i loco.Pratnelle enim eppido columna etat, in qua
tellerqu uariís inl'criptae diéìis erant , quae kalendis Ianua» г.
riis magna celebrirate educebanrur lub rogantium trentine. в
em morem etiam nunc in Magorum felle obferuare man
gna licentia lolemus.Antiatina С. Caligula: cade inlîgnis , cñ
antea praemenuilleruu al Callioâ que occifus elhcaueretzillud
perperä adieclum non elle putem: l`tultos fecílle illos impera; »
tores,qui de le conlitlere his nugis permil'erunr. Nam cum uae
nillîma haec lemper fuerit ars ,audaciam tamen fceleratis plea
rung ad immania facinera dedit : exilìimantibus ued uerîi>
certe ell,qmt futura funt caufam habitura aliquam. rgo quie -
` tis rebus non conlulet fortes Princepsfed in periculis eleéìiene -
propolita non forte,ut cum dux ille egregius manui auetlîs lia
tei-is infcriplîlletlaude a uic'ìoriati'biDeqrü dono decreta ell)
iecur uiâima: manu adhuc humida apprehendens ,ram diu cö
“пищи: literarum uelligia in iecore apparerent , nec prorlua
humida ‘l„А
ne Siiriisuriii Lia ни.“ 22;
humida fed iam liccara.Iraq dum ultimo confulirur , iecurnö
d'ubiam habuit fententiam. hoc tam limplici commenro exerf
cirtis animatusfpemq indubiam uiëloriœ concipiens adeò Ea
denrer pugnaui't,ut ex confíöìo oraculo uerum euaferit , АН:
utalea fumeba tur fortes,ur in Apponi' fonte Geryonis ut cre
debatur oraculo,in qtiem cum Tyberius adhuc priuatam ages
uiram tribus fuperltitibus Üâauiani nepotibus, Caio,Lticio
8( Agrippa,de fe confuleret,ia&is talis aureis fummum puns
dum,qui tempore etiam Suetonii uil'ebatur , -olîenderiîuSimi
le oraculurn apud Buram Achaiae oppidum ab Hercule reddi
credebarur: fed illic tali quatuor ex uióìimarum olìlbus proiia
ciebantur.Ridicula plane` fors erat ‚ quae in Pharo reddebattir.
Erat enim ibi Mercurii liarua, ad uam fulîs recibus thure'q
fuflì'to,oleumlucernarum accende ant , infugirrantesiplî Па—
tux quae peterenr,numo’q dato occlulïs aunbtis in forum pro'
pere acctirrentes, quam primum tiocem referati's auribus acce
piffent,pro omine inrerprerabantur . Tuuerò recuni reputa,
qui rifus oboriretur,cum nafuti rem intelligentes uocem ex cö
fulro,aur prauiaur foelicis omi'nis proferrêr.Efì aliud fortis e
nus ex fomnio uod ud Calabros in iilli etat, cum iuxra es
pt c rtim odalirij Aefculapi'i dormirent amicîi agninis
pellibus,8(»quicquid occurreret in fomnio pro omine certo ha
bebatur.Vir liana fo s omnibus ramen praelata eff, nec defñt И '3f »cw
unquam qui exilliment aliquid in illis elië tieritatis. Porrò qui 4 р‘шддё ~
tumantiquo temporeilliauroritaris tribuerinmiide quae refe 2 t 6 -’>‘
rant.Adriano de imperio confulenri hac euenit, 5&6/ fg
(luis proculrj ille autem ramis inlïgnis oli'uœ ­ I 2 „м 04 ­
Sacra ferensr’ nofco crines,incana'q menta - ›
ъ Regis Romani,primam qui legibus urbem \~
Fundauit euribus paruis, 8(paupere terra.v _t
putant his canninibus ­imperatorem pacilicum 8( qui urbem
ornaturus effet delïgnari: quae omnia ramen euenerunr lîc , ur
nihil aptius dici potuiffe credaturf. Verum Alequndro Seqero
um
ив ‚ ипвкоытш CARnANr
dum illi Helioglbalus iníîdiaretur,hoc euenit,
Si _qua fata afpera rumpas
Tu Marcellus eris . tum aliâs,dum puerulus confuleref,
Te manet imperium cœli,terrae’cp,maris'cg. . v
Мед uerò accumulate пойег hic Virgilius illi fauit,ut cůvam'n
mum ad bellicas artes ac exercitationem à liberalxbus Brabus
traduceret,hanc
Excudent ali)lacceperit
fpirantiafortem,
mollius ora,
Credo equidem uiuos ducent de marmore uultus,
Orabunt caufas melius,cozli'qg meatus на”.м_.
Defcribent radiozôl furgentia fydera ducent.
Tu regere imperio ­populos Romane memento.
Неве tibi erunt artes: paci'q; imponere morem.
Parcere fubieûisß( debellare fuperbos . n Ы
_TTI-J
D
lâ bene сет: fors euentuißed audi quid Gordiano iuniori pro
forte euenerit. Carmina enim haec â patre frequentati dixerüt
in mortis non obfcurum omen,
Oftendent tetris hunc ta-ntum Таганке; ultra
Бёггнл
Effe Япет: nimium uobis Romana propago
Vifa potens fuperi,propri­a hœc й dona füiffent.
Ergo his nugís antiquitas tantum detulit , quantum nos­reliа
ëioni in reipub . adminißratione :habemus'cg бё nunc harum
ortium librgmz Rlanetis animalibus'q; Íîgniferi , tum reglbus
ас
bisprophetis uarieЁжик
fum ¿aifortes atumîcîdißinéìumßtmt ё minorìs
enim quinq; fabas-[ïroílrciunt â fa
, ergo Ё.
:J
' ll una решит crux Heri poteft amatorium ей,й nö,hoûile. A151'“

Firmior autem tanto amor,quanto crux ipfa cxaäior . Axi ääägäâëg


7 ’, 9 с‘ ' y - omantia Íecuri perEcitur,non admodum trita res fuit Гад;
/i .Cw »cf-f' co rotundo ligni infïgebant illam,deinde perpendiculo аркане
0‘ ’ tf’ ' tcs,fub cuius nomine uel leuiimpulfu circumageretur ‚ Щит
l mlpxreum fore aiebant.Aliud cius fertur genu ¢,cum igne in
‘l quo iïGagates lapis,non exuritur lztiñîmum ей. Cofcino»
\ тата forcipe 8K спЪто Нс ‚ urbibus ac uillis noti ima :gam
‘ pen` en-`
DE SAPIENTIA LIB. пи. ny
pendente inter duos»digitos f'ore'ipe',`cui crxbrum circumuertù
О-_ -v_*
tur i plures enimac omnes fulbeëìos nominant,)is credïtur (се
leris autor lixiffeßunt ô( qui ui natura: diuinare creduntur ,` ut
apud linderos Agabus,qui famem б! capriuitatem Pauli» prat»
dixit,ôi apud Aegyptios Heraiicus,qui mulieres corruptascü
proximç illi client agnofcebat,aueri`aBatur'cg.Multa in hoc ge
nere de Tyaneo'Apollonio referuntur , quím dicere hic expeI­v
атм etiamI credereßufìulit hçc omnia' lex пощадим mul
torum malotum caufa: eiïênrfNanqg cum ueritatis nihilomní- u
no iiibeifet,quos uellent confuth ueletiam innocentes obiter
accufàbant : inde rixae , iniuriœ, odia, штанг accufationes. Л
(Llamobrem ô( ciuili'iure cautum ell , ne quis Ma rhematícos
(fic enim omnes hos uocant)adeat сбил ue . ortes ueròquç
non ad diuinationem , fed ad eleélionem funi , non omnino ab
utilitate Штате uitae abfunt , qlixod compara tionem tollant'.
Vnde oprime in eligendis magi ratibus Veneti'js fors uolum 4 “” ¿Í
tau' admixta eff .etenim 8( apud Apoßolos olim Matthias for 1'3") »í `
[У ‘Car »gna/h
te non iud'iciogrœlatus eli Barnabas, quem conßat'fuiflè o 'tí
mum uirum ‚ ic apud Plautum fenex uxorem pro uillico uo Il’ “3 ' " ' í'
fortiturßumôi quidiuinandi modis ad prudentiamhumaní
utuntur,­commoda’cp uita certius quìm ex praticientía illa ad?
mirabili: uelut cum de furto uaetitllr ,l Adornant Пишешь
tium uatem :mae gallum gallinacIeunï'lůb :neo uafe coguin'a .
rio collocät,oleo'q; fuperiotem illinunt pa'rtê,quœ ab-igngggx i
fiacauëifufpeëii
in ñlli 'nem traxit nigerrimam,inde
creduntur ,-quibufdamomnibus uocatis'glllïrr
precationibus ui ea
adiurantmt cum tetigerit agi/qa: confdusl'ebetis fummum в , '_ .

тающими camu prodat. “мачт, qui tam pulchileßulńeß-l


rioni credant,tum­maxíme­ cum цап ртгтшт ob hoc non le',v
ue propoiîtum fertur.Accedentes igitur qui expertes fum cg?
minis,tangunt fecure.At qui fe nouit confcium Íïmula'tlf'eìaœ
gere nunquam canente gallo : expedita'q; {шипящий—(31515 p;
:xam't candidum haber digitum,cum­reliqui omnes oleo ешь '
‚ ' a r liginc"
:2.8 HIERON. CARDANI
ligine tinötum habeant: tangentes enim denigrantur in digiti
_fummitate, arq; ita callide dum putat Гс i culpa eximere male
licium reus prodit. ›
« Reliquarum partium nunc exequamur indulìriam . nam
ее incefhts nomine nunc omnia libidinis nephariae genera im
telligimus : nihil aliud quœritur in omni l`celere quâm peccati
. articipatio.Hominem noui @tritium I qui nunc etiam uiuit,
itamen patritius tanta cum impuritate ,aut uiuere cum tanto
l`celere dici potelì.Hic enim totam domum unam euertit Tici
»ni lìudens . erant autë indomo ancilla,matrona,cnm liliis duo
bus,duabus'q; filiabus.ancillam occupat primo, inde domina,
quamuis non fecundum poeta prœcepta dicentis :
Fac domina potiare prius,comes Ша fequetur,
Non tibi ab ancilla ell incipienda Venus. та:
г -цА_—;

uerum hoc ut dubium ramen antea reliquerat,dum dixit,


Q_uazris an hanc ipfam profit uiolare miniliram,
Talibus admillis alea grandis inelì . . .
Itaq; huic optimo uiro bene vcefii't hoc initium :folicita enim
de pudore fuo matrona nepharium uirum non audebat reíjce
~ re âl'ïliabus. Etat autem altera annorum decem ac nouem , als
:tera quindecim: in lìlŕis caufatus eff domi folitudinem: б! quí
„uis nephas illa intelhgeregoccurrebat illud quod in his quae ad
pudorem pertinent uix fallit I
. » ' »Aut nunquam tentes,aut perlice,tollitur index
. Cum femel in partem criminis illa uenit .
Sed haec nimis in tam fcelerata re , lus@ intelligitur quâm uo
lumus . Sed non quod uolumus , fgrfan hoc ellet ut libri oma
nes tarn pernitiolîexempli igni mandarentur,uelut libri de ат:
te amandi,ô¿ fabulœ Boc'atn', hoc ad Reipub . bonum pertine­l
ret.le enim populos ad feditionem impellunt li igni tradan
. tur: cur quae coirumpunt relinqui debent c' Sed forlan quaeret
quis,quid inter uenenum,ueneficium,philtrumq; interlit. Vea
nenum eli cum mors quaeritur, qualfinboktisab i5 spina
- . ‚ c . lau­
DE SAPIBNTIA LIB. 1111. 229
Claudio fubminiltratü fuit.Venel1`ciiî ей amor lœfa tame' men
te quale CaligulgCaefonia, Ãntonio Cleopatra dedille credií. ‚д
Ferunt Lucretium oetam tam uehementi uenelïcio petitum 791? l“ g
utfeipfum inter ecert'fÍPhiltra amatoria Гит line olïenl'al. Ей l!" д”? “5
etiamuenelicii genus , quo dçtnones putant euocari. Antiquo '5è _‘ 'o 1;
enim tempore proprium lemen deo Molochio factifìcabant, Р / “Z/ ‘7
quod Moles fanc'ìe rohibuit. Allí humanas imolauere uiéii
­mas,e` quibus olim uere Athenienfes,Lacedœmonŕi,Carthagi
nienfcs'cg,Scythœ'q;.Et Romani qui ab hac confuetudine Car
tha 'niëies retraxerant, ipli (uperllitione fuadente bello'fecun
i do unico duos uiros ac totidem foeminas inlontes uiuos Гере
lierunt.Verum quid mirum de antiquis , cum etiam nunc refe
rant Idolorum cultores Indici maris hoc facere . Conlìat fanë
Moab regem imolato primogenito fïlio (uo, l`uper muros ob;
Íídione liberatum , cum ob id Iudari illam reliquerint . Ей aw
tem his proxima praecantatio , quae öl antiquillîma ей . Vnde
Homerus,
n’va J" ¿Justin ¿pifpavos ц’г'пдёощ
Aîmv ¿msupe'vœßí-s’ aio Щ? #algu 112731113? 2064907.
(.i.vulnus autem Vlyßis magna' h'garunt[cite , propter carmen autem niger
[irrigui:Ядвиги.) l
,Multiplex haec etiam non ad languinem folum lillendum , led
.iaddolores fedandos,pra:cipue dentium , in qua caufa euentus
artem quädoq; comitatur,eiufmodi penê funt domorü espia;
tiones,de quibus apud Homerum, ‚ ‘ - г
Olot «Se'dpv 'ypnii метёт! ¿bombe Jl; ¿um те,
¿'rßœ Simian» pe'wgor» ‘_
ì (-i. о aiiusfërlîdpbur "medium уплатит arq; ММ miba' t'gnem , ut Milam
in сайт: ficiam.) _ ì
Vnde fulphur 8i nunc ad depellendos daemonas creditur habe
re uirtutem. Sunt 8( quipraecantationibus in eculeo dormiüt,
putant nihil has ualere filixnis per muri fraâi foramen redua
da repente Щит ac nefcium trahat , cum pertinaces ac mortis
.3 tlmi
„о HIERoNer CARDANI
tímidos filentium tegit. Mira tune míniltrorum dílígentía ton
dent,radunt,purgant,denudant,ubiìp latere putantes praecan md
tationem: fed ualeant prœcantíones . Vnum mihi íllarum ad»
mirabile exemplum legiffe memíní , feu ad eam , feu ad facriíin
cia ídolorum referas non­ contendo.Hoc autem tale ей, ců fub
Aurelíano Imperatore Marcomzůï Italíam паштет, сопГи!
515—535
ît's S billîñís libris ,líntellexerunt quaedam genera facrífìcl'orïi
fperagenda eñ`e,quibus perfeéìís ita barbari obßupuerunt , ut
Y'ńë'cî'etrocedergnec procedere,nec unámanere fcirentzfed hat»
¿Q_-¿ges а fparlì Aurelíaní exercituí fe obiicerent,atq; intra bre
ue tempus ad unum omnes caederentur ‚ Sunt ô( quadam natu
тишь przcantan'om' Íïmilía, ut cum adeum quem ccd
derx't at1_t_uulnerauerít,quí hoc peregit intra horasïëpfem pa“
ß'ueplus aliquando accedat , fanguís ê uulnen'bus etiam pro»
’ титр“: . cum tamen Rhodígínus nofìer tredat , fanguínem in
'ultíonem- iam-commotum percul'f'orís illius íntux'tu inundare,`
¿ig-Hitlerer â locís hís,quíb. patear exítus.Multa fanê rm'ra quœ
preg_çaptatíoní tnbuuntur,opera natur-œ funtzalía etiam homl
­ñum Hgmenta . Facile enim ей íntellígere Aurelíaní Íaeriiîcía>
ïïóïf _u'lfe in caufa ut barbari­ cxderentur, led ab'ínfenßlïîmû
Chríñtíanorum holìe conlîâam ЕЩЕ: fabulam , cum tantumv *guŕrä
eleuet Tyaneum xllum3míracula'q; de eo ablìlrda папе: , шт
СЫТТНаЩз aperte detrahat . Ergo manífefìum quantum UG;
untate m'mis anxía поста:- fîbí lider' detra-xerít ab hilìoría б: 5“
:5'
A
i confiâo miraculo religionís Газ autorítan's. poterat praeteri>
to nomme Chríih'ano'rum Appolloníj'cpmultum noßrís {acrísi
detrahere.Ergo quäm pauci nunc cum шато fcrxbant,qui ан:
tíquos contemplëtur ufq; adeò díligentes,facile ей intelligere.
Sed adrem redeo , extrema pars daemom'acae läpíentíae ей дог
l'us.Sunt autem-eins genera multa ,Aprodere,deeípereßompilìv
re concredíta , alchumílìícam exercere , fyngrapha falla conn
fcríbere, adulterínam monetam fabricare,dolo’q; quod шита ’ Ff!
mumexiûimatur remfubtrahereßatís intellígís cuius спет è
1
piem Ё
nia SAME-urti Lin. im. ц.
lapiëtia пицц; ulti-mo eli digna üippliciot'euertir ciuitates,per
niciofa’q efr reipub.haec'q lola indigna ell ur feiatur . Namcü
non alio dilferat is qui nouit ab eo quiignorat , 8( ramen mala
patrare uult, quam uod ille qui lapiens _eltmala ipfa exercer
allequiturq Hagitŕjl ui' finem . Vterq autem ex œquo reuse
ram culpz,q_tatâm poenae: nihil aliud igitur maius haber hic fan
рыдает cinoris dereflabilis гагат . Prazllat ira'q 8( l!
cttpiastentes'cp perfïcere hoc nel'eire . quanto magis cummulu
taagamus , quia lcimus , l'peramusf finem intentum a nobis
habirura,melius erit nel'cire quam l`cire.H ergo cum b_onis fcelea
ris odium lït propter culpam,iuxra illud, "
Oderunr peccare boni uirttiris amore.
malis uero' ob pœnarum atrocitarem,erenim '
Oderunt peccare mali formidine oenœ. c - l
Vtriq expedir hoc nel'cire , bonis cilicer ut culpam fugiant
quam ex fcienria ipfafubeunr , cum ad ea mala animus paulun
lum ex commodirare lleélitur: malis ut pœnam quam patrato
fcelere dant. Nc eiíi Ioannes Lignarius ,qui nuper cremarus
ell ob adulterinas tabellas,lï nel'ciuiffêt quomodo ille facile lv
terepotuiffer, ranrü facinus aufus effet . ftupidos aut mortuos
eligunr relies,quos'q facile poliinr euertere lenfu.Eß ramen ut
. in omni genere etiam pellîmofummae indulìriç quœdam laus,
nam 8( CirceÃMedeaLagguam ueneficae clarillimç celebran
tur . Sic 8( Horatius nimitim fuam Canidiam 8( Lucanus Eri'
chonem , de qitain Pharfalicis:
os fcelerum ritus,haec dira Carmina gentis
Effera damnarat nimiae pietaris Ericho,
In'q nouos ritus pollutam duxerar гнет}
credo inquam nullum genus uaniratis uberiores nugas poetis
fuppedital'fè. arq; ob id celebraram artem omnibus in id certa
minis genus delcendenribus Homero 8( Virgilio in Egloga
Pharmaceurria,8( Theocrito arq aliis. Verum Apuleius rem
banc lerius agit,non lòlum longa illa alïni fabula , 8( fparliis1de
ОС
2.32. нивкоытмх CARDANL
hoc pallim documentis: fed in Apologia l'eorl'um ubi nihil ma
gis'uidetur uelle quìm fua uitia prodere , forfan exißimans q;
ueneficij ars,amores'q; puerorûßë hœreditas ingens calliditate
parta magna laudi tribui debeant: fed haec potins quaslïta quà’
impetrata,illa uerò fabulofa . At quod omne ingës opprobriü
apud'fceleratum principem gratiam confequi pollit,declarät
Locuña,Tigillinus,ô< Tirydates olim apud Neronë.Nam Lo
_Eil-fla uenenum co'mpof