Vous êtes sur la page 1sur 8

CONCORDANCE for GRADE 5 WORKTEXT

Original Text in Filipino Translation in English serbisyo services


yunit unit tumutugon sa cater to the needs
entrepreneurship entrepreneurship pangangailangan
( also pagnenegosyo) mamamayan consumers (also customers)
information and information and (also mamimili)
communications technology communications technology pakikihalubilo connect with
(also ICT) empleyado employees
mahalagang tanong the big question kaalaman knowledge
pagpapaunlad growing mga kasanayan skills (also competencies)
mga nilalaman in this unit mga pamamaraan practices
aralin lesson (also procedure; approach)
entrepreneur entrepreneur productivity tools productivity tools
(also negosyante; malaking tulong great help
mamumuhunan) mahalagang ideya important idea
ligtas safe maingat at masusing pag- plan carefully and thoroughly
responsable responsible aralan
gamit use para mabuo ang desisyon when deciding
(also paggamit) mga layunin objectives
pangangalap gathering and organizing mga katangian qualities
information impormasyon matagumpay na entrepreneur successful entrepreneur
pagsusuri ng impormasyon data analysis upang maging competitive in order to be competitive
komunikasyon communicating nararapat na taglayin must possess
(also communication) mga katangian characteristics
kolaborasyon collaborating masipag industrious
(also collaboration) malikhain innovative
paglikha creating matapat honest
knowledge products knowledge products matiyaga persistent
makabagong teknolohiya modern technology maunawain at maalalahanin caring
mahalaga ang papel important role matulungin helpful
dahil na rin sa tumitinding due to the intensifying maka-Diyos faith in goodness and
kompetisyon competition righteousness
kailangan ng ibayong there is a need to improve malinis at maayos organized yet flexible
pagpapahusay may tiwala sa sarili confident
produkto product maabilidad strategist
CONCORDANCE for GRADE 5 WORKTEXT

maagap proactive kasanayan at pangangailangan sa


masinop prudent pamayanan.
mataas ang hangaring determined Halimbawa nito ang paglilingkod Examples of this are professional
magtagumpay ng mga guro, doctor, nars, at services of teachers, doctors,
mananangggol (propesyunal)
maalam Knowledgeable nurses or lawyers;
malakas ang loob risk-taker inhenyero (kasanayang teknikal) technical services of engineers;
Mahalagang pag-isipan at It is important to plan how tubero, manikurista, karpintero skilled work of plumbers,
pagplanuhang mabuti ang products and services are to be (kasanayan) manicurists, carpenters,
produkto o serbisyong sold or offered. At marami pang iba. and others.
ibebenta. Ang mga tao ay may iba’t ibang People have different needs
Ilan sa tinatangkilik ng mga One of the products that is pangangailangan.
mamimili ang mga produktong popular among consumers are Maaari itong pampisikal, which could be physical,
pampaganda o mga serbisyo beauty products and salons intelektuwal, sosyal, emosyonal, o intellectual, social, emotional, or
tulad ng pagupitan. services. espirituwal. spiritual.
mga produkto at serbisyo products and services Maaaring matugunan ng iba’t These needs may be satisfied by
pagbebenta ng produkto at selling of products and ibang produkto o serbisyo ang different products and services.
serbisyo services lahat ng pangangailangan ng tao.
Ano ang pinagkaiba ng What is the difference between Nagkakaiba-iba lamang ito sa What differentiates how these
dalawa? the two? pamamaraan ng pagbebenta, pag- needs are met is the manner by
aalok sa mga tao, at sa pagkuha o
Ang mga produkto ay Products are usually created which the products and services
paghingi ng kabayaran.
karaniwang likha ng mga by hand or machine. are sold, offered to consumers
kamay o makina. and how they are paid for.
Mayroon din namang likha ng It could also be a product of Kadalasan, ang karaniwang The businesses usually
isipan. one’s thinking. itinatayong negosyo ng established by entrepreneurs are
Ang painting, lutong pagkain, A painting, a meal or a basket karamihan ay yong mga those that meet the physical
at basket ay mga halimbawa ng are examples of products makatutugon sa mga
needs of consumers, such as
pangunahing pangangailangang
produktong likha ng makina. created by hand. food, clothing and shelter.
pisikal ng tao ulad ng pagkain,
Mga likha ng isipan naman ang Some products of the mind or damit, at tirahan.
sinulat na aklat o nobela, o one’s thinking are books, Ngunit sa pagdaan ng panahon, As years went by, progress gave
nilikhang computer program. novels or computer programs. nagkakaroon ng kaunlaran sa way to the need for more
Ang serbisyo naman ay ang Services are jobs and work ating lipunan na nangangailangan services.
paglilingkod, pagtatrabaho, o pag- which are offered for a fee ng mas maraming serbisyo.
aalay ng mga gawain na may according to skills, Nagkaroon na tayo ng mas More industries and jobs were
kabayaran ayon sa iba’t ibang competencies and needs in a maraming industriya at trabaho created which required various
community. kaya ang mga tao ay
CONCORDANCE for GRADE 5 WORKTEXT

nangangailangan na rin ng mas equipment that would facilitate May mga serbisyo at pook pang- Spiritual services and
maraming kagamitan na the way jobs are done. espirituwal din sa ibang mall para establishments are accessible in
makatutulong sa pagpapailis ng kahit gaano man kaabala ang mga malls also, giving busy people
kanilang mga gawain. tao, hindi sila makalimot sa
the opportunity to pray and
Ang mga kagamitang ito ay Among these equipment are pagdarasal o pagsisimba.
maaaring computer, Internet, o
worship no matter how busy
computers, the internet, and
iba ang gadget. they are.
gadgets.
Para naman sa mga nagnanais For aspiring entrepreneurs, one
Dahil naging labis nang abala ang People have been very busy and magnegosyo, ang isa sa
mga tao, kahit serbisyong of the easiest to start is buy and
because of this, even personal pinakamadaling simulant ay ang
pampersonal ay tinataguyod na sell.
services such hairdressing, buy and sell.
rin tulad ng mga beatuty parlor Mainam din ito sa mga nag-aaral
make-up, manicure and other This is also suitable for students
para sa usaping pagpapaganda pa o kahit sa mga namamasukan
gaya ng pagpapaayos ng buhok, related services are relied on and employees for additional
salons or beauty parlors. na para magkaroon ng dagdag na income.
pagpapa-make-up, at kita.
pagpapalinis nng mga kuko, at iba
Sa buy and sell, puwede kang In buy and sell, you can buy any
pang kaugnay nito.
mamili ng mga gamit na ayon sa merchandise depending on your
Samantala, dahil nauso na rin ang Meanwhile, since ready-to-wear inyong kakayahang bumili at
mga ready-to-wear o RTW, may (RTW) clothing have become capacity to buy and then sell
ipagbibili naman ito sa mas
mga nagbukas na rin ng mga shop very popular, clothing alteration mataas na halaga.
them at a higher price.
na nag-aalok ng serbisyo para
services were made available to Maaaring maglagay lamang ng You may add 15% as mark-up in
mabawasan, baguhin, o ibahon
make the RTW clothing fit the 15% pagtaas ng presyo o mark- the selling price (which is
(alter) ang mga damit ara
consumers’ body up (halaga ng product + 15% = product price 15% = retail or
tumugma ito sa tamang sukat ng
presyo ng pagbebenta) para hindi
katawan. measurements. selling price) to make the item
naman ito magmahal at bibilhin
Nauuso na rin ang mga Convenience stores are also a pa rin ng mga tao. still affordable for consumers.
convenience store na 24 na oras trend nowadays, opening at 24 Sa buy and ell, maaari kang In buy and sell, an entrepreneur
na nakabukas para na rin sa mga hours daily to meet the needs of magsimula sap ag-aalok ng mga can start offering your
nagtratrabaho sa gabi hanggang
those working on night shifts. paninda sa mga kakilala. merchandise to people you
madaling araw.
May mga health clinic na rin sa Health and wellness clinics are know.
malls para sa mga nais now available at malls for those Kung lumaki man ang itong If your business grows, you can
magpatingin o magpa-check-up who have no time or are too negosyo, maaaring magkaroon ka expand by having a store or
sa doctor pero hindi makapunta ng isang tindahan o retail outlet. retail outlet.
busy to go to hospitals for a
sa mga ospital dahil sa kawalan o
kakapusan sa oras. check-up or medical treatment.
CONCORDANCE for GRADE 5 WORKTEXT

Ang iba naman ay sumasali muna Some entrepreneurs prefer to Sila ang tumutugon sa mga They provide the needs of their
sa mga kilala at matatag na join established businesses such pangangailangan ng kanilang own families
kompanya tulad ng isang kilalang as make-up companies and work pamilya.
make-up brand upang maging Nais din nilang mamuhay nang and hope to live prosperously
as direct selling agents.
direct selling agent nio. matiwasay sa pamamagitan ng through industry and patience in
Dito sila kumukuha ng mga This is where aspiring kanilang paghihirap at entrepreneurship.
paninda at iaalok sa mga kakilala. entrepreneurs get the items pagtitiyaga sa pagnenegosyo.
they sell to their customers. Ang kadalasang maliliit na The typical small-scale
Ang kagandahan naman sa direct What is good about direct selling negosyo rito sa ating bansa ay ang businesses in our country are
selling ay may mga programa na is that the companies issue sari-sari store, karinderya, thrift stores, eateries,
sila at naglalabas ng mga katalogo brochures or catalogues that paggawa ng mga pagkaing
preparation of snacks such as
o brochure para gamitin sa pangmeryenda tulad ng
feature the items or empanada, banana cue, camote
pagkuha ng mga gustong ipabili empanada, banana cue, camote
ng mamimili. merchandise being sold. cue, fish ball, squid bal, lumpia, o cue, fish ball, squid ball, lumpia,
Customers can refer to these panghimagas tulad ng polvoron, and desserts like polvoron,
brochures or catalogues to minatamis na saging, turon, sweetened banana, turon,
choose what items or maruya, at marami pang iba, maruya and others, production
merchandise to buy. paggawa at pagtitinda ng mga and selling of processed meat
Maliit na halaga lamang ang A joining fee that ranges from P pagkaing inimbak o processed such as ham, tocino, longganisa,
kailangan para makasali sa isang meat tulad hamon, tocino, at
300.00 to P 2,000.00 is all you and making handicrafts or
direct selling na kompanya (mula need to invest in a direct selling longganisa, at paggawa ng mga
handicraft o souvenir items. souvenir items.
P 300-P 2,000) kaysa
company, which is better than Sa mga nag-aalok o naglalako ng Some of the services that
magbubukas kaagad ng isang
maliit na tindahan. opening a store or shop. serbisyo, nariyan ang entrepreneurs may offer or
Samantala, ang maliit na negosyo Small-scale businesses, on the pagkukumpuni ng mga sirang market are clothing repair shop,
ay pinahahalagahan din dahil gamit (repair shop), pagtatahi ng
other hand, are preferred as tailor or dress shop, public utility
kumukita sila sa halip na wala mga damit (tailor/dress shop),
sources of income instead of not pagmamaneho ng mga vehicle services like jeepney or
silang trabaho.
having a job at all. pampasaherong dyip at traysikel, tricycle, market selling or
Maliit lamang ang puhunan nila The business capital may be pagtitinda sa palengke, pagiging vending, tutorial services,
ngunit napapaikot nila ito at small but it earns well which tutor, trainer, pag-aalok ng mga training or resource speakership,
nakatutulong sa pagsulong ng contributes to the growth of the serbisyong personal tulad ng pag- personal services such as hair
local na ekonomiya. aayos ng buk, pagpapaganda ng
economy. dressing, make-up,
Kadalasan, ang mga micro, mukha, paglilinis ng bahy, housekeeping, laundry and
Usually, micro, cottage and small
cottage, at small business ay paglalabada, at pagpaplantsa.
business are managed by one ironing.
pinatatakbo o pinangangasiwaan entrepreneur only.
nang matiwasay ng isang tao
lamang.
CONCORDANCE for GRADE 5 WORKTEXT

Maliit man o malaki ang No matter how big or small, your Karaniwang tanawin ang It is very common to see thrift
itinatayong negosyo, kailangang business should be licensed with tindahang tingian o sari-sari sa stores in any community in the
kumuha ng lisensya o business a business permit. mga pamayanan sa Pilipinas. Philippines.
permit sa munisipiyo.
Tuwirang nabibili ang paninda sa Items or products are bought
Kailangang nakarehistro ang It must be registered in the local paraang paisa-isang piraso.
negosyo sa local na pamahalaan. directly and by piece.
government unit.
Ang Pagbebenta ng ng Selling Innovative Products
Tukuyin din ang uri ng negosyo Specify what kind of business it Natatanging Produkto
kung saan ito napapabilang is to facilitate its clearance Ilan sa pinakamahalagng Among the important
upang tiyak na mabigyan ng according to operations and katangian ng isang entrepreneur characteristics of an
clearance ang negosyong itinayo
regulations. ay ang pagiging masinop at entrepreneur is being prudent
ayon sa operasyon at
malikhain.
pamamalakad. and innovative.
Ang kagandahan ngayon ay may What is good about establishing Sa dinami-rami ng mga Of all the products or
Philippine Business Registry one’s business is that the produktong mabibili ngayon, ano merchandise that is available in
website na para sa mga nais Philippine Business Registry kaya ang maaaring gawin para the market nowadays, what
magsimula ng isang negosyo. makapagbigay ng mga
website is very beneficial. could an entrepreneur do to be
natatanging produkto sa
Napakarami pang mga ahensiya There are many other agencies pamilihan? able to offer unique products?
na maaaring makatulong sa that can support entrepreneurs.
pagnenegosyo. Ito ang ilang mungkahi para sa Here are some suggestions.
Ilan sa ma ito ay ang DOST, Food Among them are DOST, Food nagsisimulang magnegosyo.
Development Center, UP Home Development Center, UP Home Pumili ng isang produkto na nais Choose a product that you can
Ecpnomics, UP ISSI, Micro- Economics, UP ISSI, Micro- gawin at ibenta. make and sell.
Finance Institutions, National
Finance Institutions, National Magmasid sa mga pamilihan ng Notice how similar products are
Food Authority, Fiber Industry
Food Authority, Fiber Industry mga kaparehong produkto upang sold to gain knowledge about
Development Authority, Bureau
Development Authority, Bureau makakuha ng dagdag na the usual price, materials,
of Fisheries and Aquatic
kaalaman hinggil sa presyo,
Resources, Bureau of Animal of Plant Industry, Forest ingredients, color and other
materyales, sangkap, kulay, at iba
Industry, Bureau of Plant Management Bureau, Bureau of characteristics of the product.
pa.
Industry, Forest Management Products Standards, Intellectual Kung kakayanin, maaaring bumili If possible, buy one piece each of
Bureau, Bureau of Products Property Philippines, DTI Bureau ng paisa-isang piraso ng mga the similar products to serve as
Standards, Intellectual Property of Trade Regulation and kahawig na produkto para sample in making an innovative
Philippines, DTI Bureau of Trade
Consumer Protection, TESDA, magsilbing mga sample sa
Regulation and Consumer product.
CITEM, and others. paggawa ng isang bagong
Protection, TESDA, CITEM, at iba
produkto (innovation).
pa.
CONCORDANCE for GRADE 5 WORKTEXT

Maaaring humingi rin ng mga Kumuha rin ng clearance mula sa Secure a clearance from the
opinyon sa mga kakilala at sector kung saan napapabilang sector where your business
mamimili ukol sa pagbuo ng isang ang inyong negosyo gaya ng belongs, such as:
disenyo tulad ng hugis, laki, sumusunod:
sangkap, materyales at kulay. Bangko Sentral ng Pilipinas (BSP) Bangko Sentral ng Pilipinas (BSP
Maaaring hawig sa mga sample, or Central Bank of the
ngunit palitan ang ilang bahagi at Philippines)
gawing kakaiba.
Kung magpapautang (lending) o if it is a lending business or a
Gumawa ng prototype o magtatayo ng pawnshop.
halimbawa ng naisip na bagong pawnshop
produkto. Department of Tourism (DOT) Department of Tourism (DOT)
Subukang gaitin nang malaman Kung travel agency o tour if it is a travel agency or if you
kung gumagana at matibay ito. operator are a travel operator
Maaaring ipagamit din ito sa Department of Education Department of Education
ibang tao para bigyan ng (DepEd) (DepEd)
ebalwasyon.
Kung paaralan, learning o tutorial if it is a school, a learning or
Kung may mga negatibong puna, center
maaaring baguhin ito at tutorial center
pagbutihin pa sa susunod na Department of Environment and Department of Natural
prototype hanggang sa matamo Natural Resources (DENR) Resources (DENR)
ang tamang produkto na Kung magpuputol ng mga kahoy if you are going to cut trees for
maaaring ialok sa mga mamimili. para sa handicrafts o furniture lumber to be made into
Kung nagnanais na mamuhunan handicrafts and furniture
at magbenta nang maramihan, Alam Mo Ba?
maaaring magpatulong sa
Nag-iba ang mga bagay na dapat
Department of Trade and
bayaran ayon sa mga
Industry (DTI) upang makakuha
nagbabagong regulasyon ng lokal
ng mga ideya sa pagdidisenyo at
na pamahalaan o ng Kawanihan
pagbuo ng mga produkto
ng Rentas Internas tulad ng
(product development)
pagkakaroon ng sanitary permit,
Tandaan Remember fire extinguisher, sa mga
Sa lugar ng negosyo, tindahan, o A business establishment, a establishment, o paglalagay ng
kahit anong tanggapan, store, or any office must have a maayos na CCTV camera sa mga
kailangang isabit o idikit ang mga daanan, at ang pagpataw ng
Business Permit sa nakikita. Business Permit posted where it
karagdagang buwis sa paggamit
is visible. ng plastic upang mapangalagaan
ang kalikasan.
Magsanay Tayo Review
CONCORDANCE for GRADE 5 WORKTEXT

Sagutin ang mga sumusunod na Answer the following questions: May sapat na pagkaunawa sa With adequate and clear
katanungan. paksang inuulat at malinaw understanding on the topic reported
Anu-ano ang katangian ng isang What are the characteristics of Wasto ang pagbigkas ng mga Correct pronunciation of words
entrepreneur? an ideal entrepreneur? salita (tono, diin, hinto) (tone, stress, pauses)

Anu-ano ang maliit na negosyo? Nasa eksakto o 4-5 minuto ang Exactly 4 to 5 minutes of reporting
What are small-scale
ginawang pag-uulat
businesses? Maayos ang tindig, may tiwala sa Proper posture, with confidence
Magbigay ng halimbawa. Give examples of each. sarili, at tumingin sa mga mata ng and eye contact with listeners or
tagapakinig o audience audience
Anu-ano ang dapat gawin kung What do you need to do if you Kabuuang Puntos TOTAL POINTS
nais magnegosyo? want to engage in business? Pagpapakahulugan Legend
Ano ang pinagkaiba ng podukto What is the difference between Naisagawa ang lahat Met all the standards
sa serbisyo? a product and service? Bahagyang Naisagawa Met some of the standards
Anu-ano ang hakbang upang What are the steps in creating an Hindi Naisagawa Did not of meet any of the
makagawa ng isang natatanging innovative product? standards
paninda?
Kailangan Pang Paunlarin Needs improvement
Bakit kailangan ng pananaliksik Why do you need to research on Isulat ang Tama kung sang-ayon Write TRUE if you agree with the
sa isang negosyo? a business? ka sa pangungusap at Mali kung statement or FALSE if you do not
Magsaliksik ng iba pang mga Research about other hindi ka sang-ayon. agree.
ahensiya ng pamahalaan at kung government agencies involved in Lahat ng tao ay maaaring maging Anybody can be an
anu-ano ang ginagawa ng mga ito. entrepreneurship and what they
entrepreneur. entrepreneur.
do. Kapag may naisip kang produkto, If you have thought of a product,
Ibahagi ito sa susunod na Share your findings in the next tiyak na maibebenta mo ito. you can surely sell it.
pagkikita sa pamamagitan ng meeting by explaining or Maka-Diyos, makatao, at An ideal entrepreneur must be
pagpapalliwanag o pag-uulat. through reporting. makakalikasan ang mga for God, for fellow man and for
Tayahin ang pag-uulat na ginawa Evaluate the reporting using the katangiang dapat taglayin ng the environment.
sa pamamagitan ng pamantayan following rubric. isang entrepreneur.
sa ibaba. Kung nais mong gumamit at If you need to use lumber to
Rubric RUBRIC magbenta ng mga kasangkapan make handicrafts and furniture.
Pag-uulat Reporting na yaru sa kahoy, kalangan mo You must secure a clearance
Pamantayan Standards munang kumuha ng clearance sa
from the DENR.
Puntos Points DENR.
Nakuhang Puntos Score Sa negosyong buy and sell, In a buy and sell business, an
kailangan mong magtaas ng entrepreneur must mark-up the
May kahandaan: Nag-eensayong Is prepared: Practiced well for the
presyo o mark-up para kumita. retail price so he/she can earn
mabuti para sa aktuwal nap ag- actual reporting
uulat profit.
CONCORDANCE for GRADE 5 WORKTEXT