Vous êtes sur la page 1sur 4

Bolko po próbach SAT 15 BALTEXPO 2019 19 Raport rynkowy 24

NR8(14)
SIERPIEŃ 2019
CENA 12,60 ZŁ
( W T Y M 5 % VAT )
NR INDEKSU 424110

PLATFORMA
PETROBALTIC
PRZEBUDOWANA

Niszczyciel min Morski rynek 20 polskich


zwodowany 12 wydobywczy 28 żaglowców 57
LISTY OD CZYTELNIKÓW

ECHA NASZYCH PUBLIKACJI 


W
czwartym wydaniu (październik 2018 r.) nasze- W tym numerze PnM zamieszczamy artykuł Tadeusza
go miesięcznika zamieściliśmy rozmowę z kapi- Hatalskiego o aktualnie obowiązujących przepisach i pro-
tanem żeglugi wielkiej – Tadeuszem Hatalskim, pozycji zmian związanych z kwestią przywracania polskiej
który na forum Narodowej Rady Rozwoju przy Prezyden- bandery. Temat ten „cieszy się zainteresowaniem resortu
cie RP, zgłosił projekt „Przywrócić polską banderę”. W ko- gospodarki morskiej i będzie przedmiotem dalszych prac
lejnym miesiącach prezentowaliśmy inny punkt widzenia Kancelarii Prezydenta RP, zmierzających do przedłożenia
na to zagadnienie, zgłoszony przez Polskie Stowarzyszenie prezydenckiego projektu ustawy”.
Morskie-Gospodarcze im. E. Kwiatkowskiego w Gdyni.

MARYNARSKI ZUS,
WYROK TSUE I PROJEKT
„PRZYWRÓCIĆ POLSKĄ BANDERĘ”
społecznego. No i zaczął się exodus
 Autor: Tadeusz Hatalski, kpt. ż. w. europejskich (w tym również pol-
skich) armatorów pod wygodne ban-
dery.
Trochę trwało zanim ujawniły się
Pod patronatem Narodowej Rady Rozwoju przy Prezydencie skutki tego exodusu. Bo to nie jest tak,
RP trwają prace nad projektem nazywanym roboczo że dla życia gospodarczego danego
państwa nie ma znaczenia, pod jaką
„Przywrócić polską banderę”. W ramach tego projektu banderą armatorzy z danego państwa
przygotowano reformę ubezpieczeń społecznych marynarzy. eksploatują swoje statki. Podatek to-
nażowy, opłaty rejestrowe, w dużej

W
ysokie koszty pracy, wy- wynagrodzenia, dochodzi jeszcze wy- mierze opłaty inspekcyjne, należno-
nikające z ubezpieczeń soka (wynikająca z wysokiego wyna- ści z tytułu formalno-prawnej obsługi
społecznych, były jednym grodzenia) składka na ubezpieczenie spółek, zasilają budżety państw wy-
z głównych powodów burzliwej eks- społeczne. I te dodatkowe, pozapła- godnych bander, a nie państw w któ-
pansji w światowej żegludze morskiej, cowe koszty pracy, to było dla arma- rych mają siedzibę armatorzy.
fenomenu znanego pod nazwą „wy- torów już za dużo. Nie byli w stanie Profesor Witold Modzelewski sza-
godne bandery”. Koszty załogowe na ich udźwignąć. Nie byli w stanie przy cuje, że tracone korzyści dla finansów
statku sięgają 60 – 70 proc. kosztów tych kosztach prowadzić rentownej publicznych państwa, z tytułu braku
ogólnych armatora. Praca na morzu działalności żeglugowej. I zaczęli szu- polskiej floty pod polską banderą
jest ciężka i wymaga wyrzeczeń, toteż kać rozwiązania. kształtują się na poziomie 7 – 9 mld
aby znaleźć ludzi do tej pracy, wy- Życie nie znosi próżni, gospodar- złotych rocznie. W związku z tym, że
nagrodzenie musi być odpowiednio cze również. Jeżeli jest popyt to znaj- od czasu, jak znikła polska flota pod
atrakcyjne, czyli wysokie. Inaczej nikt dzie się również podaż, która ten po- polską banderą minęło już blisko 30
na morze do pracy nie pójdzie. pyt zaspokoi. W przypadku wysokich lat, to według tego szacunku luka
Wysokie wynagrodzenia to jedno, kosztów pracy na statkach, rozwiąza- banderowa wynosi ponad 200 mld
ale są jeszcze ubezpieczenia społecz- niem okazały się wygodne bandery. złotych.
ne. W Europie to zdobycz cywiliza- Państwa trzeciego świata nie dorobiły U nas świadomość takich negatyw-
cyjna. Zgodnie z prawodawstwem się jeszcze tej zdobyczy cywilizacyj- nych skutków powstaje dopiero dzi-
państw europejskich, nie można nej, jaką są ubezpieczenia społeczne. siaj. Natomiast Unia Europejska, zdała
zatrudnić pracownika (marynarza Według obowiązującego tam prawa, sobie z tego sprawę już dawno. Świad-
również) bez ubezpieczeń społecz- można zatrudnić marynarza na stat- czą o tym Wytyczne Wspólnoty z 2004
nych. Toteż, do relatywnie wysokiego ku za gołą pensję, bez ubezpieczenia r., definiujące zasady wspierania trans-

6 POLSKA na MORZU - nr 8 (14) 2019


LISTY OD CZYTELNIKÓW

portu morskiego. Rozwiązania zgodne Po latach zaniedbań, gospodarka jąca - marynarz z państwa unijnego,
z Wytycznymi wprowadziły w życie Fin- i żeglug morska odzyskuje właściwą zatrudniony przez armatora z innego
landia, Belgia, Holandia, Niemcy, Irlan- sobie pozycję i znaczenie. Niedawno państwa unijnego i wykonujący pracę
dia, Francja, Hiszpania, Grecja, Włochy, została uchwalona ustawa, nowelizują- na statku morskim pod banderą pań-
Norwegia, czyli praktycznie wszystkie ca marynarski PIT, która przywraca do stwa trzeciego (w tym pod banderą
morskie państwa Unii Europejskiej życia martwe od 2015 r. prawo w spra- państwa uznawanego za państwo tzw.
i Europejskiego Obszaru Gospodarczego wie klauzuli 183 dni dla marynarzy. Pod wygodnej bandery) i poza terytorium
(UE/EOG). Znamiennym przypadkiem patronatem Narodowej Rady Rozwoju Unii, w rozumieniu ubezpieczeń spo-
skuteczności tych działań jest Norwegia przy Prezydencie RP trwają prace nad łecznych podlega regulacjom państwa,
(co prawda nie UE, ale EOG, gdzie obo- projektem nazywanym roboczo „Przy- w którym mieszka. A to oznacza, że
wiązują jednak te same zasady). Norwe- wrócić polską banderę”. W ramach tego armatorzy unijni, na swoich statkach
gia, kraj o ludności niespełna 6 mln, po- projektu przygotowano reformę ubez- eksploatowanych pod wygodnymi
siada pod norweską banderą flotę liczącą pieczeń społecznych marynarzy. banderami, nie będą mogli zatrudniać
ponad 1,9 tys. statków. Taka ogromna Wprowadzenie w życie tej noweli- marynarzy z państw unijnych (w tym
flota istnieje dzięki wprowadzeniu tam zacji jest niezwykle istotne w kontek- również z Polski) bez ubezpieczeń spo-
przyjaznych żegludze i zalecanych przez ście wyroku Trybunału Sprawiedliwo- łecznych.
Wytyczne Wspólnoty z 2004 r. rozwiązań ści Unii Europejskiej (TSUE), który Konsekwencje tego stanu rzeczy -
legislacyjnych. Roczny dochód z żeglugi 8 maja br. zapadł właśnie w sprawie w kontekście projektu „Przywrócić pol-
w 2016 r. w Norwegii, wyniósł ponad 116 ubezpieczeń społecznych maryna- ską banderę” - pokazuje, poniższa krót-
mld NOK (ok 16.5 mld Euro). rzy. Istota tego wyroku jest następu- ka analiza.
Fot.: Sławomir Lewandowski

POLSKA na MORZU - nr 8 (14) 2019 7


LISTY OD CZYTELNIKÓW

Sytuacja prawna (państw i armato- „„ drastyczny wzrost kosztów pracy nimalnego w gospodarce narodo-
rów) przed wyrokiem TSUE regulacje (przy obecnie obowiązujących pol- wej, a nie od wynagrodzenia brutto
państw trzecich (w tym wygodnych skich regulacjach dotyczących ubez- (składki będą zdecydowanie niższe
bander) – ustawodawstwo tych państw pieczeń społecznych marynarzy) dla od tych wymaganych według obecnie
pozwala na zatrudnianie marynarzy armatorów unijnych zatrudniających obowiązujących regulacji, toteż nie
bez ubezpieczeń społecznych: marynarzy z Polski na statkach mor- podniosą drastycznie kosztów pracy);
„„ ustawodawstwo polskie – polscy mary- skich, ze względu na konieczność „„ polscy marynarze (zarówno pod pol-
narze zatrudnieni na statkach państw „uzusowienia” ich wynagrodzeń. ską, jak i pod tzw. wygodną banderą)
obcych (w tym tzw. wygodnych ban- będą mieli uregulowany status ubez-
der), nie wykonują pracy na obszarze Potencjalne skutki dla polskich ma- pieczeniowy, zgodnie z wymogami
RP, w związku z czym są wyłączeni rynarzy, finansów państwa (a także prawa unijnego.
z obowiązku ubezpieczeń społecznych szkolnictwa morskiego w Polsce) przy
w Polsce (artykuł 6 ust. 1 ustawy o sys- braku wprowadzenia w życie zmian: Skutki realizacji proponowanych zmian:
temie ubezpieczeń społecznych z 1998 „„ unijni armatorzy (aby uniknąć wzro- „„ stworzenie warunków (ekonomicz-
r. stanowi, iż obowiązkowo ubezpiecze- stu kosztów pracy) stopniowo będą nych) do odbudowy polskiej floty
niom emerytalnemu i rentowym pod- pozbywać się polskich marynarzy; pod polską banderą;
legają osoby fizyczne, które są pracow- „„ agencja Drewry szacuje, że w światowej „„ utrzymanie konkurencyjności pol-
nikami na obszarze RP); flocie morskiej pracuje ok. 40 tys. Pola- skich marynarzy na światowym, że-
„„ armator unijny – do pracy na swoich ków, wg związków zawodowych liczba glugowym rynku pracy;
statkach, pływającymi pod tzw. wy- polskich marynarzy zagrożonych utra- „„ utrzymanie miejsc pracy dla absol-
godnymi banderami, może zatrud- tą pracy wynosi 10 - 15 tys. ludzi; wentów polskich szkół morskich,
niać na tych samych warunkach (bez „„ wraz z utratą pracy przez marynarzy, a przez to zapewnienie podstaw
ubezpieczeń społecznych) maryna- system finansowy państwa będzie dalszego funkcjonowania polskiego
rzy zarówno z krajów poza UE jak tracił wpływy przekazywane do ban- szkolnictwa morskiego.
i z Polski. ków w Polsce z tytułu wynagrodzeń
marynarzy, obecnie wpływy te wy- Oczywiście reforma ubezpieczeń
Sytuacja prawna (państw i armato- noszą ok. 2 mld zł rocznie; społecznych marynarzy to dopiero po-
rów) po wyroku TSUE: „„ jeżeli zabraknie możliwości pracy na czątek. Początek drogi przywracania
„„ regulacje państw trzecich (w tym wy- statkach morskich w żegludze świa- ekonomicznie opłacalnych warunków
godnych bander) – bez zmian, pań- towej, to zabraknie również chętnych eksploatacji statków pod polską bande-
stwa te nie są związane regulacjami do uczelni i szkół morskich, co posta- rą. W następnej kolejności konieczne są
unijnymi; wi pod znakiem zapytania podstawy, zmiany regulacji dotyczących hipoteki
„„ ustawodawstwo polskie – wyklucze- na których opiera się istnienie i roz- morskiej, izby morskiej, rejestru stat-
nie marynarzy pracujących na stat- wój szkolnictwa morskiego w Polsce ków morskich (w tym wprowadzenia
kach obcych (w tym tzw. wygodnych rejestru elektronicznego), uproszczenia
bander) z obowiązku ubezpieczeń Istota reformy ubezpieczeń społecz- przepisów dotyczących opłat rejestro-
społecznych, staje się niezgodne nych opracowanej pod patronatem wych oraz takiego unormowania kom-
z prawem unijnym (normy kolizyj- NRR przy Prezydencie RP: petencji urzędów państwowych, aby nie
ne przewidziane w rozporządzeniu „„ ubezpieczenia społeczne marynarzy dochodziło do dublowania inspekcji
883/2004 mają charakter bezwzględ- zostają powiązane z minimalnym prowadzonych na statkach.
nie wiążący); wynagrodzeniem w gospodarce na- To będzie drugi etap reformy pol-
„„ armator unijny – nadal będzie mógł rodowej; skich przepisów państwa bandery. Re-
zatrudniać marynarzy z państw poza „„ armator (statku pod polską (!) ban- formy, w wyniku której powstaną przy-
unijnych bez opłacania składek na derą) zostanie zwolniony ze składki jazne żegludze regulacje prawne. Takie,
ubezpieczenia społeczne, natomiast przypadającej na pracodawcę. które zapewnią armatorom i przedsię-
w przypadku marynarzy z Polski bę- biorcom żeglugowym, stabilną, ekono-
dzie musiał odprowadzać składki na Oferta dla armatorów wynikająca micznie opłacalną eksploatację statków
ich ubezpieczenie, zgodnie z polskim z wprowadzenia w życie przygotowa- pod polską banderą. Tak, aby żegluga
prawodawstwem (po dostosowaniu nej reformy: morska pod polską banderą, była pro-
do tego polskiego prawa, co będzie „„ jeżeli armator przerejestruje statki wadzona z pożytkiem dla państwa, ar-
musiało nastąpić, aby uzyskać zgod- pod polską banderę, będzie zwolnio- matorów, marynarzy i nas wszystkich.
ność z prawem unijnym). ny z tej części składki, która przypada Na morzu i z pracy na morzu swój
na niego, jako pracodawcę; dobrobyt zbudowały rozwinięte pań-
Skutki dla armatorów unijnych w tym „„ jeżeli pozostanie pod inną banderą, stwa europejskie. I korzystają z tego do
również polskich (przy braku reformy będzie płacił składki (po dostosowa- dzisiaj. Najwyższy czas abyśmy, my też
ubezpieczeń społecznych dla polskich niu polskiego systemu ubezpieczeń zaczęli korzystać.
marynarzy): społecznych) od wynagrodzenia mi-

8 POLSKA na MORZU - nr 8 (14) 2019