Vous êtes sur la page 1sur 1

Temat 5-10

Pierwsze wybory RP – styczeń 1919r – wybrano sejm ustawodawczy, którego celem było uchwalenie tzw. Małej konstytucji Mała konstytucja – 20 luty 1919 – jednoizbowy sejm, na czele państwa stoi
naczelnik państwa polskiego, powstanie rządu odpowiedzialnego przed sejmem (Ignacy Panderewski) Konstytucja marcowa i jej postanowienia - 17 marca 1921, pięcio przymiotnikowe wybory
(powszechne, równe, tajne, bezpośrednie, proporcjonalne), państwo polskie republiką burżuazyjno-demokratyczną, trójpodział władzy (ustawodawcza, wykonawcza, sądownicza) Władza ustawodawcza
(dwuizbowy parlament) – sejm, 444 posłów, tworzy prawo, uchwala budżet państwa, kontroluje rząd, funkcjonariuszy państwowych, wypowiada wojny, zatwierdza pokój Senat – 111 posłów, zatwierdza i
wnosi poprawki do ustaw ustanowionych przez sejm, zgromadzenia narodowe, dokonuje wyboru prezydenta Władza wykonawcza – prezydent, zgromadzenie narodowe wybiera na 7 letnią kadencję, jest
głową państwa, reprezentuje państwo na arenie międzynarodowej, nadaje ordery, nadaje tytuły naukowe Rada ministrów (rząd) – kieruje działalnością wewnętrzną i zewnętrzną państwa Władza
sądownicza (sądy i trybunały) Prawa i wolności obywatelskie – wierność RP, przestrzeganie konstytucji, służba wojskowa, ponoszenie ciężarów publicznych Przyczyny ukształtowania się faszyzmu
we Włoszech - społeczeństwo włoskie było zawiedzione postanowieniami traktatów pokojowych po 1 wojnie światowej, inflacja we Włoszech, masowe bezrobocie wśród weteranów wojennych, brak
pieniędzy na przekształcenie produkcji z wojennej na pokojową Główne hasła faszyzmu – Nom ne ne frega, viva la Monte, libre e mochetto falista perfecto Marsz czarnych koszul na żywo (próba
przejęcia władzy w sposób siłowy przez partię faszystowską Berita Mussillniego) Włochy państwem totalitarnym – ograniczenie działalności partiom politycznym, cenzura (ograniczenie wolnego słowa),
utworzenie korporacji, terror wobec przeciwników politycznych Polityka zagraniczna – została oparta o agresję wobec słabych państw (wojna z Albanią 1935r) Traktat z Watykanem (traktaty laterańskie)-
1929r Polityka New Deal – cła na towary importowane, zamówienia rządowe, budowa dróg i sieci kolejowych, ceny dumpingowe Przyczyny ukształtowania się faszyzmu w Niemczech - klęska w
wojnie, kryzys gospodarczy, działalność partii komunistycznej, głód ziemi wśród bezrobotnych i małorolnych, niezadowolenie Niemiec z traktatu wersalskiego Próba przejęcia władzy w Bawari przez
partię faszystowską w 1923r (pucz monachijski – aresztowanie Hitlera i Ludendorfa) Program faszyzmu Niemieckiego (NSDAP) – rasizm, anty semityzm, budowa wielkich Niemiec i odzyskanie
utraconych ziem, walka z komunizmem Hitler kanclerzem Niemiec - 1935r Pozbawienie Reichstagu i uzyskanie specjalnych uprawnien dla rządu Noc długich noży – likwidacja opozycji wewnętrznej
NSDAP przez Hitlera Po śmierci Hindenburga hitler mianuje się fuhrerem czyli wodzem Ustawy nolberskie o czystości krwi i realizacja – noc kryształowa (1938) Cechy państwa totalitarnego –
nazizm, republika, NSDAP, inne partie zakazane, funkcja przywodcy kanclerz i prezydent, przeciwnicy Żydzi, twórcy traktatu wersalskiego, sily zbrojne SS, bardzo silna pozycja Gesapo i Sw Łamanie
przez Hitlera postanowień traktatu wersalskiego – powszechny pobór do wojska, budowa floty powietrznej, morskiej i broni pancernej, zajęcie przez wojska niemieckie Nadrenii, aneksja austri (1938),
zajęcie Czech (1939), pakt rubentropp Mołotow Pakt Brianda-Kelloga – realizacja idei pacyfizmu, uzbrojenia) – rozstrzyganie sporów międzynarodowych na drodze dyplomatycznej Ekspansja Japoni w
Azji – zajęcie obszarów w Mandżuni (powstanie państwa mandżukowa) Wojna domowa w Hiszpanii – pomoc dla frontu ludowego ze strony komunistów – brygada między narodowa, generał franco
otrzymał pomoc międzynarodową od Niemiec i Włoch (np. legion kondor) Konferencja w Monachium – 1938r – dotyczyła przyłączenia części terytorium Czechosłowacji do Niemiec Pakt Ribbentrop
Mołotow (1939) pakt o nie agresji pomiędzy Niemcami i ZSRR Kształtowanie się granicy zachodnio Polskiej – a) konferencja paryska (dostęp do morza, wielkopolska dla polski, Gdańsk wolnym
miastem, Warmia mazury i Śląsk – plebiscyty) b) powstanie śląskie (1 – sierpień 1919, 2 – sierpień 1920, 3 – maj 1921, marzec 21 – plebiscyt na górnym Śląsku) a) wybuch powstania w Wielkopolsce –
grudzień 1918 d) zajęcie przez wojska czechosłowackie Orawy, Spiszu i śląska cieszyńskiego Kształtowanie się granicy wschodniej a) wojna polsko- ukraińska o Lwów – listopad 1918 b) wojna polsko
– bolszewicka 1919-1921 c) walki graniczne między wojskami polskimi a bolszewickimi d) bunt wojsk generała Żeligowskiego i zajęcie Litwy środkowej – październik 1920 kwiecień 1920 - podpisanie
porozumienia z Atomonem Serecen Peburą maj 1920 – ofensywa wojsk polskich i ukraińskich i zajęcie kijowa bitwa warszawska - 15 sierpnia 1920 (Zwycięstwo pod Komorowem) Traktat pokojowy –
18 marca 1921 1922 – sejm orzekający na Litwie zadecydował o przyłączeniu Wileńszczyzny do Polski

Temat 1,2,3,4,11
1 Wojna światowa – 1914-1918 Straty wojenne – duże straty w ludności cywilnej, zniszczone uprawy, zniszczone budynki, kryzys w gospodarce, głód, duża liczba kalek Konferencja prasowa w Paryżu
(Wersalu) – Styczeń- czerwiec 1919r a) państwa rozstrzygające – Wielka Brytania (premier David Lloyd George) Włochy (Premier Viltonie Orlando) Francja (Premier George Glementeu) Usa (prezydent
Woodrow Wilson) Japonia (Premier Saionji Krunachi) b) postanowienia – Niemcy – ograniczona ilość wojska (100 tys), zupełny zakaz czołgów, samolotów, okrętów, utrata kolonii na rzecz państw
zwycięskich, zdemilitaryzowanie Nadrenii, powstanie ligi narodów , mały traktat wersalski Nowe powstałe państwa – Finlandia, Łotwa, Polska, Czechosłowacja, Austria, Węgry, ZSRR, Irlandia, Islam
Traktat Waszyngtoński – porozumienie międzynarodowe podpisane 6 lutego 1922, regulujące ograniczenia zbrojne morskie, zawarte na skutek konferencji waszyngtońskiej Dwudziestolecie
międzywojenne – państwa zwycięskie – Wielka Brytania, Włochy, Francja, USA, Japonia – państwa przegrane – Niemcy, Austria, Węgry, Bułgaria, Turcja Polityczny i gospodarczy bilans 1 wojny
światowej – Panstwa zwycieskie – Wielka Brytania (przejęcie koloni niemieckich, likwidacje rywala na morzu) Francja (wyeliminowanie Niemiec, odzyskanie obszarów) stany zjednoczone (głównu
rozgrywający w polityce narodowej) Japonia (wzrost wpływów w Azji) Włochy (nabytki terytorialne) Panstwa przegrane – Niemcy, Turcja, Bułgaria – straty terytorialne, strata pozycji między narodowej-
Związek radziecki – zmiana ustroju, straty terytorialne Traktat w Rapollo – 1922r – między Niemcami a ZSRR Traktat w Locarlo - 1925r – Niemcy gwarantują nienaruszalność swojej granicy zachodniej
z Francją, Belgią, Holandią Kryzys gospodarczy po 1 wojnie swiatowej - wzrost inflacji, spadek produkcji głód, spadek stopy życiowej Spoleczne skutki wojny – kalecy, choroby, zmienila się rola
kobiet, zmiana muzyki, tańca Nowe prądy artystyczne – katastrofizm – pesymistyczne postrzeganie przyszłości, kubizm – Pablo Picasso, tworzyli kompozycję i portrety ze zgeometryzowanych
elementów – futuryzm – odzwierciedlali w sztuce tradycje i patrzyli w przyszłość – surrealizm – starali się zburzyc logiczny porządek Czynniki i uwarunkowania sprzyjające odzyskaniu niepodległości
– a) zewnętrzne – klęska zaborców, wybuch rewolucji w Niemczech, chęć odbudowy Polski przez państwa ententy, Rewolucja w Rosji b) wewnętrzne – walka narodowo – wyzwoleńcza, powstanie
krakowskie, powstanie listopadowe, powstanie krakowskie, dzialalnosc polityczna polaków, tajne nauczanie, utrzymanie tradycji narodowych 1917r – powstanie rady regencyjnej(Józef Ostrowski, Zdzisław
Lubomirski, Abp. Aleksander Kakowski) Polska komisja likwidacyjna w Krakowie na czele z Wincentym Witosem, PSL ,,Piast’’ – konserwatyzm PSL ,,Wyzwolenie’’ – Lewicowa Rząd narodowy
Księstwa Cieszyńskiego – powstanie w powitomiu naczelnej rady ludowej za sprawą Wojciecha Konfortego Tymczasowy rząd ludowy Republiki Polskiej – powstał 6/7 listopada 1918 roku w Lublinie
(Na czele stał Ignacy Daszyński) (rząd zapowiadał – polska państwem republiki parlamentarnej, reforma rolna, bezpłatne szkolnictwo – upaństwowienie, 8 h pracy) Komitet narodowy Polski z Romanem
Dmowskim i Ignacym Paderewskim działał poza granicami kraju i ścisłą współpracą z Francą, Wielką Brytanią i USA Powstanie pierwszego rządu w niepodległej Polsce a) Józef Piłsudski
tymczasowym naczelnikiem Państwa Polskiego b) Powołanie pierwszego rządu przez Józefa Piłsudskiego, zapowiedz pierwszych wybo rów Sprawa polska na konferencji paryskiej – Polska odzyskała
dostęp do morza, wielkopolska dla polski, na górnym ślasku i warmi mazurach mają odbyć się plebiscyty, Gdańsk wolnym miastem pod patronatem ligi narodów, polska podpisała mały traktat wersalski
Roman Dmowski – walka o niepodległość Polski, odbudowa państwa w granicach przedrozbiorowych, obrona interesu państwa polskiego Józef Piłsudski – utworzenie sieci niepodległych państw,
asymilacja osób o pochodzeniu nie polskim Przejęcie władzy w Rosji przez bolszewików – październik 1917 rok (rewolucja proletariańska – robotnicza) a) wydanie dekretu o pokoju i zemii b)
nacjonalizacja przemysłu c) podpisanie pokoju z Niemcami w marcu 1918r d) powołanie do życia armi czerwonej Nieudana próba uchwalenia konstytucji - przez wszechrosyjski zjazd rad delegatów,
robotniczych, chłopskich, czerwono armijskich i żołnierskich Gułag – system obozów pracy do, których wysyłano przeciwników politycznych Wojna domowa w Rosji – armia czerwona walczyła z tzw.
Białą Rosją, przeciwnikami poltycznymi b) gospodarka w okresie wojny domowej opierała się o tzw. Komunizm wojenny c) po zakończeniu wojny domowej wprowadzono NEP czyli no wą ekonomiczną
poltykę Po śmierci Lenina władzę nad partią przejął Józef Stalin

Temat 12 i tabelka z końca działu

Związek radziecki był państwem totalitarnym Kolektywizacja i indrustalizacja – gospodarka centralnie planowana i zarządzana, upaństwowienie sieci – kolektywizacja, industrializacja obszarów za
Uralem, elektryfikacja np. budowa dużych hydroelektrowni Uchwalenie konstytucji w 1936 – dającej duże uprawnienia partii komunistycznej Czystki w partii i armii – represje wobec przeciwników
Stalina np. kilof, Tuchaczewski Represje i terror wobec społeczeństwa – pod hasłem walki z kontrrewolucjonistami i budowy państwa komunistycznego Surrealizm – gatunek artystyczny
wykorzystywany do celów propagandowych w związku radzieckim

Tabelka ze str 105


Typ ideologii – Włochy (faszyzm) – Niemcy (nazizm) – ZSRR (komunizm) Forma państwa – Włochy (monarchia) – Niemcy (republika) – ZSRR (republika)
Partia rządząca – Włochy (NPF) - Niemcy (NSDAP) – ZSRR (WKP) Inne partie – Włochy (zakazane) – Niemcy (zakazane) – ZSRR (zakazane)
Przywódca partii i państwa – Włochy (Benito Mussolini) - Niemcy (Adolf Hitler) – ZSRR (Józef Stalin) Funkcja przywódcy – Włochy (premier) – Niemcy (kanclerz i prezydent) – ZSRR (sekretarz
generalny partii)
Przeciwnicy – Włochy (komuniści, kapitaliści) – Niemcy (komuniści Żydzi, twórcy traktatu wersalskiego) - ZSRR (imperialiści, kapitaliści)
Siły zbrojne - Włochy (obok regularnej armii) – Niemcy (obok regularnej armii) – ZSRR ( pod ścisłą kontrolą partyjnych komisarzy i wojsk NKWD)
Przemysł – Włochy (prywatny, pod kontrolą państwa) – Niemcy (prywatny pod kontrolą państwa) – ZSRR (państwowy)
Własność ziemii – Włochy (prywatna) – Niemcy (prywatna) – ZSRR (państwowa Środki przekazu – Włochy (pod kontrolą partii) – Niemcy (pełna kontrola partii) - ZSRR (we władzy
partii)
Wychowanie młodzieży – Włochy (partyjne organizacje młodzieży) – Niemcy (partyjne organizacje młodzieży) – ZSRR ( kontrolowane przez partię organizacje młodzieży)
Cel polityki zagranicznej - Włochy (odtworzenie imperium Romanum) - Niemcy (zbudowanie wielkich Niemiec) – ZSRR ( rozszerzenie komunizmu)
Policja polityczna – Włochy (niewielkie znaczenie) – Niemcy (bardzo silna pozycja polityki politycznej) – ZSRR (Czeka/NKWD kontrolująca partię i społeczeństwo)
Religia i kościół – Włochy (konkordat z Watykanem) – Niemcy (niechętny stosunek nazistów do religii) – ZSRR (prześladowania, propagowanie ateizmu)