Vous êtes sur la page 1sur 206
aoe C Pp ‘> Ewa Lipinska UMIESZ? = IDASZ! & Materiaty przygotowujace do egzaminu certyfikatowego 7 jezyka polskiego jako obcego na poziomie srednim ogdlnym B2 universitas Certyfikacja jezyka polskiego jako obcego Podstawy urzedowego poswiadczaria znajomosci jezyka polskiego jako obcego tworzy «stave z dria 11 kwietnia 2008 r. 0 zmianie ustawy © jgzyku polskim’” (Dziennik Ustaw RP 11-73 230 kvitnia 2008). Istotne uzupelrieniapreynosza dvs rozpoczadzenia Minst Edukach [Narodowe) i Sportuz dna 15 pazdiernka 2008 r. w sprawie Parstwewej Komisj PoSwiedozania Znajomose’ Jezyk Polskiego jako Obcego oraz w sprawie egzamindw jezyka polekieg jako ob cago (Driennik Ustaw RP rr 191 2 12 listopada 2003 1). Z tych aktow prewnych wynike, it Patatwowa Komisja Poswiadczaria Znejomosci Jezyka Polskiego jako Oboego jst najvyzszym Cialem preyimujacym wniosk’ dotyczace potraeb w zakresie preeprowadzania egzarin6, nadzo rujgeym ich preeprowadzanie i vydojacym poswiadczenia anejomode! jezyke polskiego, zvane certyfkatemi znajomosc’ezyka polskiegonetrzech poziomech: podstewewym (B1), éedrim (82) i zaqwansowanym (C2). (Gytowane akty pravne tworza polski system poswiadczana anejomotei naszegojezyka.Nalezy Jedhnak dodec, 2 od roku 2000 Polska jest clonkiem Assocation of Language Testers in Europe ALTE] |e testy do sprandearia znajomoss’ polzczyany,stosowane przez Peitwowa Komisie Poéwiadczanio, cdpowacaja stardardom europejekim. Oaislariatweragce posh system cert faci jezykazoataly podjete 2 mya owejscu Polski do Uni Europeske| azo nauczani | sprav ‘ani znajomocjezyka poskiegozgodnie 20 standardamieuropeiskimi ‘Adres sekreteriatu Paristwowe] Komisii Poswiadczania: Biuro Uznawainosci Wyaksztlcenia i Wymiany Migdaynarodowe) Sekretariat Patstwowe} Komisi Poswiadezonia Znajomose! “Jezyka Podskiogo jako Oboag0 ul. Ogrodowe 28/30, 00-898 Werszawe tel 48 22 826-74-34 fx: +48 22 826-28.23 email certyfkacia@buvinmedu.p! ‘wen. buwiwr pi/certyfikarja Nauczanie jezyka polskiego wedtug standardéw migdzynarodowych: | Poziom Oznakowanie Nazwa SS (ALTE: Breakthrough; Council ae eee ca =a ALTE: Wass Us ae eae ana Waystage Level) Poziom (ALTE: Threshold User; ; Bt Council of Europe: Bi, oe Threshold) coon (ALTE: dependent Uso a | eee Seay Vantage) = TALTE: Compan Uo | Beton aoe cr | Gamcact Ear Oo Erte See teosa tion | Cnaee ee | Poziom (ALTE: Good User; Council of | aawansowany C2 | Europe: C2, Mastery] ' ‘ UMIESZ? IDAS! Materialy przygotowujace do egzaminu certyfikatowego 1 jezyka polskiego jako obcego na poziomie srednim ogélnym B2 JEZYK POLSKI DLA CUDZOZIEMCOW. SERIA POD REDAKCJA WEADYSLAWA MIODUNKI KATEDRA JEZYKA POLSKIEGO JAKO OBCEGO UNIWERSYTETU JAGIELLONSKIEGO Ewa Lipifiska UMIESZ? LDASZ! Materialy przygotowujace do egzaminu certyfikatowego 1 jezyka polskiego jako obcego a poziomie srednim ogdInym B2 poziom B2 Krakow © Copyright by Ewa Lipitska and Towarzystwo Autoréw i Wydawcow Prac Naukowych UNIVERSITAS, Krakéw 2009 ISBN 97883-242-0991-0 TAWPN UNIVERSITAS. Opracowanie redakcyjne Izabella Sariusz-Skapske Projekt oktadki i stron tytulowych Sepielak Pray nagrywaniu plyty CD swoich glos6w uzyczyli Anna Bugajska, Wojciech Kowalski, Krzysztof Kramarz, Hanna Marczynska, Gabriela Oberbek, Przemyslaw Strzatkowski, Adrian Wisniewski Realizagja déwieku Krzysztof Kramarz Nagrania dokonano w Studio Fonowizja w Krakowie Podzi¢kowania dla Radio Krakéw S.A. za udostepnienie fragmentu audyoji GLOBTROTER www.universitas.com.p| SPIS TRESCI Witgp .eessesseeseeseetanenes SV SUBSE? alae ee I, GRAMATYKA. Wprowadzenie . Z ee Rozwigzania zadai Il. CZYTANIE Wprowadzenie Zawartosé caesci I. Teksty i zadania . Rozwigzania zadah Ill. SLUCHANIE Wprowadzenie . Zawartosé cagsci II « “Teksty i zadania Rozwiggania zadat ‘Transkrypcje IV. PISANIE Wprowadzenie Preykladowe zestawy zadarh 3 Praykladowe wypowiedzi pisemne . V. MOWIENIE Wprowadzenie Przykladowe zestawy zadari 13 14 Is 1 141 143 145 167 174 187 189 196 203 204 WSTEP Decyzja 0 preystapicnit do egzaminu biegtoSci na poziomie srednim ogélnym (B2) nie moie sig opieraé jedynie na preckonaniu kandydatéw 0 tym, ze yznaja jezyk polski”. Musi byé ona poparta dowodami, 2e rzecrywikcie posiadaja juz dostateczrta wiedze i umiejgtno- Sci przewidziane dla tego poziomu. Takich dowodéw dostarezy poprawne wykonanie za- dati zawartych w materialach przygotowujacych do zdania egzaminu certyfikarowego Umiesz? Zdasz! Sq one adresowane do potencjalnych zdajacych, ktérzy moga je czescio- wo wykonywaé samodzielnie — szczegélnie dotyczy to zadari zamieszczonych w cx I (gramatyka), II (caytanie) oraz III (stuchanie), poniewaz na koficu katdej czgSci zostaly zamieszczone ich rozwigzania, Jednak glownym preeznaczeniem Umiess? Zdasal sq kur- sy praygorowaweze, gdzie zadania powinny byé wykonywane pod kontrola nauczyciela ~ zwlaszcza w przypadku pisania (czgSé IV) i méwienia (cxgSé V). Prowadzacy kursy pray- gotowaweze moga traktowaé ten zbiér jako podstawow pomoc dydaktyczna, ale takie ‘moga sami ukladaé na ich podstawie inne zadania, testujace stopiett opanowania kompe- tengjilingwistycznej oraz sprawnoSet jezykowych. Niniejsze materialy* umoiliwia kandydatom: @ powtsrzenie, ugruntowanie i posegregowanie materialu gramatycznego, pracwi- dzianego dla poziomu B2, przypomnienie sobie réinych technik stosowanych w rozwijaniu sprawnosci recep- tywnych (czytania i stuchania) lub zapoznanie sig z nimi, zapoznanic sig z wymaganiami dotyczacymi sprawnosci produktywnych (pisania i méwienia), i poprawna ocene wlasnych mozliwosei (w tym upewnienie sig, 2e wszystkie czgSci egzaminu potrafig zalicayé na tym samym poziomie™), * Zadania powstawaly na przestrzeni ostatnich kilku lat, stanowigc uzupelnienie pod- recenika Kiedyé wrécisa tu... Cz. I pracy 2 grupami srednio zaawansowanymi. CzgSé nich 20- stala preygotowana specjalnie dla potrzeb kurséw praygotowawczych i tego zbioru w eelu zilu- strowania réznorodnosci technik testujacych oraz treéci katalogu tematycznego praewidzianego dla poziomu B2, ** Aby zdaé egzamin, nalciy zaliczyé z wynikiem pozytywnym wszystkie jego czgSci, a wigc uzyskaé minimum 60% 2 kaidej z nich. # nabycie technicznych umiejgtnosci rozwigzywania test6w, przygotowanie psychiczne. Wazne jest, aby kandydaci mieli swiadomosé, ze przystepujac do sprawdzenia swoich sil na egzaminie na poziomie dla Srednio zaawansowanych, powinni startowaé z ,wyisze- go pulapu”, co oznacza, ze przeszli juz na poziom C1, a wigc opanowali zakres wiedzy i umiejetnosci przewidzianych dla poziomu B2. Stad wiele zamieszczonych w niniejszych materialach zadari wykracza ~ zwlaszcza pod wzgledem leksykalnym — poza poziom sred- ni ogélny, Zaprezentowano tu takie wigcej technik testujacych poszczegdlne sprawnosci, niz obecnie przewiduje sie na egzaminie bieglosci, ale w ten sposdb potencjalni zdajacy nabeda szeroko pojete kompetencje oraz — potrzebna podezas egraminu — rutyng i pew= nosé siebie. 3 Praca z Umiess? Zdase! powinna byé poprzedzona zapoznaniem sig ze Standardami twymagari egzaminacyjnych, gdzie zawarte sq wymagania ogélne i szcregélowe dla poziomu, B2, wykar. funkgji i pojgé jezykowych oraz, sytuacji komunikacyjnych, a takée wykaz e- matycany i gramatyczny. Informacje dotyczace budowy testu i wymagat egeaminacyjnych moina znaleéé w Preewodniku po egzaminach certyfikatouych, w kxorym znajduja sig row- nicé prayklady zadast, Warto ted rozwigza€ testy 2 Preykdadowych testéw dla poziomu sred- niego ogélnego, 2 ksigaki Z Wrockawiem w tle oraz te 2amieszczone w Internecie (zob. Bibliografia ponitej). Umiese? Zdasa! rgodnie 2 budowa testu zawiera pige czgSci, keére sq jednak ulozone ‘Najpierw sprawdza sie umiejetnosci gramatyczne (I), a potem stopien ‘opanowania sprawnosci receptywnych ~ czytania (II) oraz stuchania (III), Poprawnosé od- powiedzi moina sprawdzié w klucau. Zamieszczenie czesci gramatycznej jako pierwsze} mana celu przygotowanie kandydatsw— zaréwno pod wzgledem leksykalnym, jak i struk- turalnym — do odbioru tekstéw, zawartych w dwu kolejnych komponentach, Poprzedze- nie stuchania ezytaniem jest zgodne z zasadq stopniowania trudnosci dydaktycznej: rozu- mienie tekstéw pisanych oparte na percepcji wzrokowej uwazane jest bowiem za latwi nid rozumienie ze stuchu. Pozostate czesci egeaminu, ktére kontroluja stopiert opanowania sprawnosci produk- tywnych ~ pisania (IV) i méwienia (V), zostaly oméwione i zilustrowane przyktadami ze- stawéw zadan oraz wypowiedzi pisemnych. Kaida czesé jest zaopatrzona w odrebny wstep oraz spis tresci. Zagadnienia gramatyczne umieszccone w Umiess? Zdase! odawierciedlaja program zawarty w podreczniku do nauki jezyka polskiego dla srednio zaawansowanych Kiedyé wré- cisz tu... Ce, I: Gdzie nadwislariski breeg, a radania sprawdzajace stopiett opanowania czy- tania i stuchania powstaly w oparciu 0 zamieszczone w ABC metodyki nauczania jezyka polskiego jako obcego rozdziaty: ,Techniki nauczania rozumienia ze shuchu’ i ,Praykladowe techniki pracy z tekstem” (s. 146-159) oraz ,,Techniki nauczania czytania w jezyku ob- cym” i ,Przykladowe techniki pracy z tekstem” (s. 200-226), a takée artykut Téchniki roz- wijajqce rozumienie tekstu. w inne) kolejno: isze Poniiiej znajduje sie wykaz publikacji (Biblingnafia), 0 keérych byla dotychczas mowa, x pelnymi danymi oraz inne pozycje (Literatura zalecana), x kxérymi warto sig zapoznat. Zbi6r vadati Umiess? Zdasa! moze rwniez pelnié funkeje uzupetniajgca w stosun- ku do podrgcanika kursowego na poriomie B2. Niniejszym materialom towarzysza dwie plyty CD nagranymi tekstami x czgSei II] — stuchanie, Autorka sklada serdeczne podzickowania Recenzentce — Pani Profesor Annie Dabrowskiej — za przychylnosé oraz cenne rady i wskazéwki, a takée Panu Profesorowi ‘Whadystawowi Miodunce za wsparcie oraz. wszelkie sugestie i uwagi. BIBLIOGRAFIA Dabrowska A., Burzyiiska-Kamieniecka A., Dobesr U., Pasicka M, (2005) Z Wroclawiem w tle. Za- dania testowe 2 jezyka polskiego dla cudzoziemcdu. Poziom podstawowy, sredni i zaawansowany, Wroclaw. Lipitiska E., Dambska E.G. (2003), Kieds wrécisz tu... Ce. I: Gasie nadwislaiski braeg. Podrecanik do nahi jezyea polskiego dla Srednio zaawansowanych, Universitas, Krakéw. Lipitiska E., Seretny A. (2006), Techniki rozwijajgce rozumienie tekst, .Jeryki Obce w Szkole” nr 4, 8. 45-57, Praewodnik po egzaminach certyfikatouych, red. i oprac. A. Seretny, E. Lipiriska, Universitas, Krakéw, 2005. Prayhladowe testy dla pociomun sredniego ogélnego, Passtwowa Komisja Poswiadezania Znajomosci Jezyka Polskiego jako Obcego, MENIS, 2003. Praykladowe testy dla pozioms sredniego ogélnego (2007) herpil/www.buwiwm .edu.pl/certyfikacjal Secetny A., Lipisiska E. (2005), ABC metodyki nauczania jezyha polskiego jako obcego, Universitas, Krakéw. Standardy wymagaregzaminacyjnych, Pasisewowa Kor {go jako Obcego, MENS, 2003. sia Poswiadezania Znajomosci Jezyka Polskic~ LITERATURA ZALECANA Europejski system opisu hsztaleenia jezyhowego: uceenie sig, nauceanie, ocenianie (ESOK]), CODN, War- szawa, 2003. Lipitiska E. (2006), Pisanie od podszewki, w: Polityka jezykowa a certyfikacja. Materialy « polsko-nie- micckiej konferencji, Lipsk, 6-8 grudnia 2005, pod red. J. Tambor i D. Rytel-Kue, Wyd. Gno- me, Katowice-Leipzig, s. 105~110. Marcyniuk W. (2004), Prabme testy certyfikatowe z jezyka polskiego jako obcego, w: Wrockawska dyskusja ‘0 jeayku polikimn jako obcym. Materialy 2 Migdzynarodowe) Konferencji Stowarzyszenia Bristol”, pod red. A. Dabrowskie) (s. 533-545). Miodunka W. (2006), Certyikacja znajomotc jeayka polkiego jako obcego w latach 2004-2005. Ocze- iswania i reaultary, Jeayki Obce w Srkole”, nr 6, s. 117-122. Miodunka W., Lipiriska E. (2004), Cereyfkarowe testy bieglosci w jezyku polskim jako obcym na pozio- mie srednio zaawwansowanym w Szkole Polckiej w Chicago, w: Wroclawska dyskusjao jezyku polskim jako oboym. Materialy x Migdzynarodowej Konferencji Stowarzyszenia Bristol”, pod red. ‘A. Dabrowskie),s. 527-531. Miodunka W. (2006), Wartoi¢jezyka polskiego na miedzynarodowym rynku edukacyjnym i rynku pracy. Uwagi po pierwszym roku cernyfikacji, w: Z zagadnien dydaktyki jezyka polskiego jako obcego, pod red. E, Lipitiskie) iA. Seretny, s. 323-334. Morcinek B. (2006) Sekrety méwienia (w:] Politykajezykowa a certyfikacja. Materialy z polsko-niemiee- sie) honferencj, Lipsk, 6-8 grudnia 2005, pod red. J. Tambor iD. Rytel-Kue, Wyd. Gnome, Ka- towiceLeipzig, s. 111-116. Opisywanie, ozwijanie i testowanie znajomoscijezyka polskiego jako obcego, pod red. A. Seretny, W. Mar- tyniuka iB. Lipitiskiej, Universitas, Krakéw, 2004. Polityka jezykowa a certyfikacja. Materiaty z polsko-niemieckie) konferencj, Lipsk, 6-8 grudnia 2005, pod red. J. Tambor i D. Rytel-Kuc, Wyd. Gnome, Katowice-Leipzig, 2006. Sererny A., Lipitiska E. (2003), Jeayk polski jezykiem Unii Europejsiej — certyfikatowe testy znajomoscé “jezyka polskiego jako obcego, w: Polonia a Unia Europejska ~ nowa jakosé wspépnacy. Materialy kon- _ferencyjne pod red. K. Gasowskiej i M. Maritishij, s. 75-83, Seretny A. (2006), Certyfikacja znajomosci jezyka polskiego jako obcego — polskie testy biegloéci, ws Z zagadnien dydaktyki jezyka polskiego jako obcego, pod red. E. Lipitiskie| i A. Seretny. Seretny A. (2006), Testowanie sprawnosei receptywnych w polskich tetach cernyfikatowyeb. W poszukioa- nite nowych roswigzart, w: Polityka jezykowa a certyfkacja. Materialy z polsko-niemieckiej konfe- rengji, Lipsk, 6-8 geudnia 2005, pod red. J. Tambor i D. Rytel-Kue, Wyd. Gnome, Katowice Leipzig, s. 95-104. Sprawnoici preede wszystkim. Materialy = konferencji Sekeji Glottodydaktycene} Stowarzyszenia » Bristol” pod red. A. Seretny i E. Lipitiskiej, Universitas, Krakow; 2006. Wroclawska dyskusja 6 jezyku polskim jako obcym. Macerialy 2 Migdzynarodowej Konfetencji Stowa- rayszenia ,Bristol”, pod red. A. Dabrowskiej, Wroclawskie Towarzystwo Naukowe, Wroclaw, 2004. Z zagadnier dydaktyki jezyka polhiego jako obcego, pod red. E. Liptiski kéw; 2006. ‘Zydek-Bednarcauk U. (2006), Opis pozioméw kompetenji w polskim sstemie certyfikatowyym, w: Poli- tka jezyhowa a certfikacja. Materialy « polsko-niemieckiej konferenci, Lipsk, 6-8 grudnia 2005, pod red. J. Tambor i D. Rytel-Kue, Wyd. Gnome, Katowice-Leipzig, s. 67-85. iA. Seretny, Universitas, Kra- |. GRAMATYKA WPROWADZENIE Umiejgtnos¢ rozpoznawania i eworzenia poprawnych form gramatycznych stano- wi drug czesé egzaminu bieglosci (poprawnosé gramatyczna — czeéé B)*, w ktbre} moina zdobyé 40 punktéw. Na wykonanie 8-11 zadaf przeznacza sig 60 minut. Zda- jacy wykonuja zadania w dowolne} (wybranej przez siebic) kolejnosci. ‘Wymagane operacje: wybér wielokrotny, transformacje i wypetnianie luk maja byé wykonywane gléwnie na tekstach cigglych ~ autentycanych i opracowanych. Musza cone odpowiadaé wymogom katalogéw: gramatyczno-syntaktycznego, tematycznego, funkeji i pojeé oraz wykazu sytuacji komunikacyjnych zawartych w Standardach wy- magan egzaminacyjnych. = W testach certyfikatowych stosuje sig punktacjg: 0,25 / 0,5 / 0,75 / 1 p. za popraw- nie wykonana operacje. W czeéci I niniejszych materiatéw znajduje sig blisko 80 zadari z gramaty! de z nich jest punktowane, ale dla uproszczenia zastosowano w wiekszosci przypad- kéw 1 punkt za operacje (rzadzij 0,5 p.). Kandydaci moga wige sami sprawdzi€ swo- je wyniki (w posaczegélnych zadaniach, zestawach 7 danego zagadnienia gramatycznego i / lub calosci); moze take dokonaé tego nauczyciel przygotowujacy kandydatéw do egeaminu. Mimo ia w testach egzaminacyjnych zdajacy dokonuja wigkszosci operacji na teks- tach ciaglych, w podrgceniku Unmiese? Zdase! cxesé radainalety wykonaé na pojedyn- czych zdaniach, Stanowig one odmiang ,tekstéw specjalnie opracowanych” (ESOKI], s. 127). Powodem zamieszczenia takich typéw zadari byta chgé zaprezentowania mod- liwie duzego zasobu leksykalnego, wypelniajacego obszary cemarycane przewidziane dla B2, a takie rééne fankcje i pojecia, wehodzace w sklad poszczegélnych kaalogéw. * Stopieti opanowania kompetencji lingwistyczne} jest takie testowany w ezeSciach D — pi- sanie oraz E ~ méwienie. Poprawnos gramatyczna stanowi w nich bowiem jeden z elementéw ryteridw oceny wypowied2i pisemnych i ustnych. mj 1 Teksty opracowywane (najczeSciej krétkic historyjki), stanowigce podstawe wykonania zadat gramatycznych, zazwyczaj je zawezaja, a teksty autentyczne jeszcze bardzic} uszcauplaja, Na koricu (Varia) znajduja sig réine zadania, ktére pojawiaja sig na eg- zaminach bieglosci, a nie wchodza w zakres programu gramatycanego B2 jako odrgb- ne zagadnienia. Moie sig zdarzyé, #e kandydaci beda musieli zajrzeé do stownika lub do podrgce- nikéw, ale taki wlasnie jest cel przygotowat do egzamindéw: powrarzanie, uzupelnia- nie oraz poszerzanie wiedzy i umiejgtnosci. Jesli wystapia trudnosci w rozwigzywaniu zamieszczonych tu zadasi, nalezy siggnaé do proponowanego we wstepnie podreczni- ka Kiedys wrécisz tm... Cz. [lub innych pomocy dydaktycenych. Nauczyciel prowadzacy kurs prygotowawezy mote wybra€ okolo 9-10 zadat z ca- ej czgSci gramatyczne| i polecié kandydatom ich wykonanie w ciggu 60 minut. Po- moze mu to zorientowaé si¢ w poziomie i motliwosciach porencjalnych zdajacych. Zabieg taki mote byé takie zastosowany preez samego kandydata, gdyz na koficu znajduja sig rozwigzania zadah. ZAWARTOSC CZESCI | Zadania 1. Nazwy deminutywne (zdrobnienia) ....... 2. Nazwy czynnosci 3. Nazwy deriskie..... 4. ,Paristwo” 5. Nazwiska(patistwo, nazwiska, oe penile), 6. Nazwy abstrakcyjnych cech (nazwy wlasciwosci) .... 7. Przymiotniki odrzeczownikowe 8. Zaimek sw. 9. Imiestow: eee czynny.. 10. Wyrazy zlozone 11. Deklinacja i sktadnia liczebnik6w glownych. 12. Negacja wielokrotna me... 13. Imiestow przymiotnikowy bierny 14, Strona bierna ...... 15, Tryb warunkowy (preypusecrajacy) aie 16. Czasowniki prefksalne; czasowniiki ruchus; formy mgskoosobowe i niemeskoosobowe czasownika aa 17. Formy bezosobowe; trzeba, mozna, warto; powinicn 18. Imieslowy przyslowkowe — wspélezesny i uprzedni 19, Aspekt czasownikow 20, Tryb od 2 arenes: ¥ v Rozwigzaniazadai ............eeeeeeees 15 7 19 24 24 26 29 30 33 35 38 39 41 44 47 51 53 56 58 n ZADANIA 1. Nazwy deminutywne (zdrobnienia) I. Prosze zamienié wyrazy podane w nawiasach na formy deminutywne (zdrobniatel. 15 p. Dorota: Czesé, co tu robisz? Urszula: Cae8é, Dororal Szukam prezentu dla mojego siostrzetica. Dz Dla (Pawla) ...Pawelka...2 He on juz ma lac? U: Jutto koriczy trzy (lata)! D: Jak ten czas szybko leci! Co mu cheese kupié? U; Whasnie miatam ogladaé (talerze)* D:O, ten zestaw jest ladny! U: Ktéry — w (slimaki)* D: Nie, ten obok ~ w (slovica)* U: Reeceywiscie jest slicany! Wezme go! Jeszcze kupig mu (pizamg)’ Ds Ojej! Jaki wybsr! Ja bym pewnie waigha w (éaby)* U; tadna, ale waham sig migdzy tq w (krowy)? .. w (kaczki D; Popatre na te w (jeze)" i cama jest cudna! U: Jest precudnal Biorg! Chetnie kupitabym taka dla siebie! A ty co kupujesz? D; Prezent dla Radka, On zbiera male Swieczniki. U: Moie ten w (paski)"®..... w ksztalcie (stonia)!? D: Jui taki ma, O, ale ten w (kratke)"* U; Dokup do tego swieceke w ksztatcie (jabtka)"* Il, Prosze zamienié podane w nawiasach wyrazy na formy deminutywne [zdrob- niate) i uzyé ich w odpowiedniej formie 12 p. Sabina: Jestem juz tak zmeczona ta podréia, de marze 0 moim wygodnym (l6zko) Abéecehu..°, (koe)! Agnieszka: Ja bym sig napita goracej (herbata)* (aki)? ns S: Aco byS powiedziala na (twardg) ze (Smietana)? i dobrej ksigice. izjadlabym A: Caly miesigc tesknitam za kiszonymi ogérkami i wiejska (kiclbasa) i (galareta) (Sledzie)* .. zcielecych (nogi)? Ciekawe, czy moja (papuga)"” mnie pozna? A kto sig niq opiekowat przez ten caly miesigc? Moja kuzynka (Tetesa)"" Stesknilam sig za moim przyculnym (miesekanie)"* hohe II Prosze zamienié podane w nawiasach wyrazy na formy deminutywne (zdrobniatel i uzyé ich w odpowiedniej formic. 10p. Prayktad: Gdzie tw} (szalik) ..sealiczek...? Chodé, (syn)! (Mama)? ... ubierzemy sig i péjdziemy na (spacer)’ wloiy ci nowe (buty)* (czapka)®.. od babci. Nie, (kox')” na biegunach zostanie w domu. Bedzie tu na nas czekal. Weémiemy » Cheesz? Tak, wybierzemy sig do parku i bedziemy Po powrocie zjemy (obiad)"” .»tw6j ulubiony (plaszc)’... (rower). karmié (ptaki)? . 2. Nazwy czynnosci I. Prosze zamienié podane bezokoliczniki na nazwy czynnosci wedtug wzoru. 10p. Prayktad: Nie nakleja¢ ogloszes! Zakaz....naklejania... ogtoszes! . Nie wehodzié z lodamil Zakaz... Nie deptaé trawnikéw! Zakaz .. . Nie wychylaé sig! Zakaz . Nie parkowae! Zakax... . Nie dorykaé eksponatéw! Zakaz .. . Nie spozywaé alkoholu! Zakaz . Nie praechodzié przez tory! Zakaz . Nie wnosié duiych toreb i plecakéw! Zakaz i plecakow! 9, Nie robié 2djgé! Zakaz 10. Nie jeédzié na rolkach! Zakaz .. zlodamit trawnikéw! eI AW Awe Il. Prosze zamienié podane czasowniki na nazwy czynnosci wedtug wzoru. Sp. Zaldad fryzjerski ,Lucja’ oferuje tanio, modnie i fachowo: (Czeszemy)® — ...czesanie... ye (Strzyzemy)! Farbujemy)’ —. (Modelujemy)*. Prostujemy)* « « a ( a a Praedhuiamy)®— on Ill, Prosze zamienié podane czasowniki na nazwy czynnosci wedtug wzoru, Uwaga! Nalezy réwnied zmienié przypadek rzeczownikéw 10p. ‘Az Nasza firma oferuje: 0. Naprawiamy dachy — ...naprawiani 1. Wywozimy émieci — 2, Remontujemy poddasza — 3. Porzadkujemy piwnice — 4, Instalujemy domofony — 5. Uszczelniamy okna — 10p. B: Oferuje: 0. Maluje ogrodzenia — ...malowanie ogrodzeri... 1. Koszg trawe 2. Zakladam ogrody — 3. Wycinam drzewa - 4, Podlewam rosliny — 5. Dostarczam sadzonki — IV. Prosze uzupetnié zdania nazwami czynnosci [w odpowiedniej formie grama- tycznej)_utworzonymi od podanych czasownikéw 10p. Prayktad: (pali ..palenie... skodzi! = No i co ci powiedziatlekarz? — Muszg unika€ (jes) 4. thustych potraw i (pig)®..ssnnereene alkoholu. Powinienem tez pomagaé ci w (spreataé)’. , . bo taki ruch podobno odchudza, = Nic wiem, czy odchudza, ale na pewno nie powoduje tycia, jak ciagle (leéed)* gazet i (gotowaé)* nna kanapie, (czytaé)® albo (spaé = Lekarz prosil ted 0 jak najszybsze (exobi badati krwi, (preswietli€)’ ....... mu wynikéw. 3. Nazwy zens! I. Od podanych rzeczownikéw rodzaju meskiego prosze utworzyé nazwy zeriskie. 20p. 0. Suwed —...Szwedka... 1, Wegier — 11. Bialorusin— 2, Amerykanin ~ ... 12. Belg — 3. Stowak — 13. Duriczyk — 4, Norweg ~ 14, Austealijcayk — Sy 15. Anglik — 6 y 16, Ukrainiec 7. Estoriczyk — 8. Austriak — 9. Wioch - ... 10. Czech ~ 20. Sloweniec — Il. Prosze utworzyé nazwy zen'skie (o ile jest to mozliwe) od podanych rzeczowni- kéw rodzaju meskiego i uzyé ich w odpowiedniej formie. 10 p. Prayktad: Proszg tu zawolaé te nowa (sekretarz) ...cekretarke.... duiadka. Kowal jest dzisiaj nieobecna. 1. Kaja jest (ulubieniec) 2. (Doktor)... 3. (Zdobywea) 4, Proszg wymienié nazwisko slawnej (pisarz) . . drugiej nagrody pojedzie do Paryia. rodziny Kossakéw. i musise byé dla niej graecany. 5. Ona jest naszym (gos) . 6. Chociaz urodzila sig w Debicy, cauje sig (krakowianin) 7. (Lew) 8, Podejdé lepiej do tamtej (spriedawca) 9. Ela zostala (kierownik) .. w naszym ZOO urodzita dwa Iwiatka. — ta jest nieuprzejma, . naszego daiatu. 10. Wszyscy strasznie plockujg o tej nowej (pracownik) I, Wyrazy w nawiasach prosze zamienié na formy zeriskie (o ile jest to mozliwe) i uzyé ich w odpowiedniej formie. 10p. Prayktad: Moja zona jest (nauczyciel) ...nauceycielhg... Moja prayjaciétka, Beata, kréra byla (éwiadek)! na naszym slubie, jest deiennikar2) je) siostra, okropna (gadu- hy = (lekare) . Moja dru- ga przyjacidtka, Helena, wybrata sobie nicbezpieceny zawéd, bo jest (policjant)> , mimo 4e jej rodzice bardzo jq namawiali, aby studiowala farma- je. Ja zostatam (dentysta)® (naukowiec)” ne czasy, Smiejemy sig zawsze z naszych dziecigcych pragnieri: Beata chciala byé (krawiec)® » Helena ~ (pielegniarz)? . choé moja babcia marzyla, ze bedg Kiedy sig spotykamy i wspominamy daw- (zakonnik)'" 4. ,,Panstwo” I. Prosze podkreglié odpowiedni zaimek wskazujacy. 8p. A Prayktad: Gdzie mieszkaja (to / oJ tym) paistwo? 1. Nike juz nie chce siedzieé przy stoliku z (tym / temu / tymi)! paiistwem. To straszni plotkarze! 2. Rozmawialigmy whasnie o (tym / temu / tych)? parisowu — wygladaja na cudzoriemedw, 3. Radzg ci — nie zapraszaj do sicbie (tego / temu / tych)* paristwa. Sq bardzo niegrzeceni. 4, Powiedz (temu / tym / tych) parisewu, zeby dzig wieczorem poseli do kina. Br Prayktad: Wiele czytalem o (tym / ty¢h I temu) paristwach. 1. Wigkszosé krajéw wprowadzila embargo na komputery produkowane przez (tych / to 1 ci)! patistwo. 2. Niewiele wiem o (tym / temu / tych)? patstwie, jednak nie chcialabym pojechaé do (tych / tego / to)? parisewa. 3, Na pewno jednak zainteresuje sig (tego / tymi / tym)! paristwem. Il, Prosze uzyé podanego czasownika w odpowiedniej formie. 8p. Prayktad: Byé: Pasisewo Romaiscy ...sg.. bardzo nowoczesni. To nowo powstale pasistwo ...jest... bardzo nowoczesne. 1, Pomagaé: — Patistwo Romatiscy chetnie ... . sqsiadom. Nasze paiistwo chetnie . krajom ssiednim. 2. Leéets Oboje paristwo Romatiscy ww sspitalu 7 powodu zatrucia pokarmowego. To paristwo nad oceanem. 3. Miec: Paristwo Romaiiscy «. Nasze paristwo .. wa samochody. mato bogactw naturalnych. 4, Wydaes Paristwo Romariscy wspaniale prayjecie. To patistwo sons zakaz sprowadzania dywnosci 7 Europy. 5. Nazwiska (pafstwo, nazwiska, formy zenskie) 1. Wyrazéw w nawiasach prosze uzyé w odpowiedniej formie. 20p. Sebastian jest listonoszem, Zna wsaystkich mieszkaricéw tego osiedla. Szczegélnie Iubi (pan Polak). i sympatyczni, Nie lubi natomiast (pani Broda) (pani Nowak)? ...panig Nowa .. . Sq bardzo spokojni » kx6ra jest bardzo arogancka, Sebastian przepada za (pan Slowitiski)® Jest to uroczy starszy pan, bardzo elegancki iz dobrymi manierami. Niestery, dorgczanie poczty (Robert Zablocki)* sza udrekq, poniewai jest niechlujny i cesto bywa pijany. Za to milo sig rozmawia 2 (Be- nedykt Pogoda)? czeka na listy od siostry z Brazylii. Sebastian tez bardzo chetnie widzi piekng i zawsze ele- gancka (Ewa Kalicka)® jej psal'To grotnie wygladajgcy doberman, krdry ghosno szczeka i nie pozwala listonoszo- jest dla katdego listono- , ktéry zawsze niecierpliwie wu» ale bardzo niechetnie widzi wi zamienié paru sléw ze swojq wlascicielka. Zupelnie inaczej zachowuje sig kundelek (patistwo Troczyfscy)) srrnsneennnnnnnnnnerenaen — jest prayjazny i spokojny. Sebastian z prayjemnosciq mysli o (paristwo Wrébel)* ... i kedrzy mieszkajq na koricu osiedla. Czasem czgstuja go herbata lub sokiem. Niestety, anim do nich dojdzie, musi wyplacié rente (Alicja Debiec)’... To zlostiwa i ponura kobieta, ktdra czgsto udaje, Ze je) nie ma w domu albo bardzo dhugo nie ‘ovwiera, Jeszcze pozostaje problem z (paiistwo Mrozkowie)"” kedrzy ciagle sig ktéca ~ nawet przy listonoszu. I. Wyrazéw w nawiasach prosze uzyé w odpowiedniej formie. 20p. ~ Kaziu, jak rozsadzimy gosci? — Nie mam pojecia, Janeczko. Mote u szczytu stohu usiadzie (konsul Jabloriski)® ...konsul Jablonski — Swietny pomysl! A po jego lewej rece bedzie miejsce (profesor Radwatiska)! . . Naprzeciwko posadzimy (paristwo Tarnowscy)? Botena i Bogdan zawsze chea siedzieé kolo siebie. = W takim razie przy (docent Tarnowski)? bedzie miejsce doktor Surewiczowa)* — Swietny pomyst! Gabriela i Bogdan bardzo sig lubig. A naprzecivko Gabrieli przezna- ezymy miejsce (redaktor Tyzitiska)* — Juz zapisuje. Nie zapomnijmy o (generat Paprot)® — Prawdal Jeszcze Mateusz! Bedvie siedziat migdzy (Ursaula Radwariska)” a (Réza Tyzitiska) — Kolo niej usigdziese ty, Kaziu, ja naprzeciwko (Lucjan Jabtoriski)” —A coz (inéynier Sroka)"” —Zostalo jeszcze jedno wolne miejsce. Obawiam sig, 2e Seweryn sig spoa 1. Na podstawie poprzedniego zadania prosze opisa¢ rysunek. 8p. Konsul Lucjan Jabtofiski Kazio (gospoderz) 6. Nazwy abstrakcyjnych cech {nazwy wtasciwosci) 1. Podane wnawiasach przymictniki prosze przeksztatci¢ na rzeczowniki [nazwy wlagciwoéei) i uzy¢ ich w odpowiedniej formie. 10 p. Oliwka (23 IX — zréwnanie jesienne) Z reguly zxéwnowatona i spokojna, pozbawiona (agresywny)! ...agresywnoitin. nie- chetna do komplikowania sobie aycia. Jest na tyle subtelna, e laewo postawié jej zarzut (obojetny)! . chociaé weale taka nie jest. Wrecz przeciwnie, w razie (konieczny)? kaidy moie sig do niej zwrécié 0 pomoc. W iadnej sytuacji nie praestaje sig usmiechaé, co niewatpliwie jest wynikiem (umie- jetny)* panowania nad soba, ale przede wszystkim wyphywa z praekonania, Ze szarpanie sobie nerw6w jest zajeciem bersensownym. Ma dar przenosze- nia swego stanu (spokojny)*.... . i beztroski na otoczenie. Wyréinia ja wrodzone poczucie (sprawiedliwy)’ ... Jest wyrozumiala, umie wezué sig w sytuacig innych ludzi, zachowujac (bezstronny)* «Te zalety powoduija, ze jest lubiana i ceniona, chociaz sama o to nie zabiega. W milosci stara sig nie byé zazdrosna, szanuje (niezaleiny)’ partnera — nawet jesli z tego powodu cierpi w milczeniu. Wyrdinia sig duza (inteligentny)* wicle czasu poswigca na rozmyslania, lubi czytaé, uczy€ sig, poszerzaé horyzonty. Nie starajac sig 0 to, zawsze skupia na sobie uwage. Ogélne cechy urodzonych pod znakiem Oliwki: (scaly)? pogladéw, umyst analityczny, (zdolny)'° refieksji. Horoskop celtychi—o wplywie dreew na charaktery i los ludzkie(fragmenty), SB-P*, Warszawa [b.tv] Il, Podane w nawiasach wyrazy prosze przeksztatcié na nazwy wtasciwosci i uzyé ich w odpowiedniej formie. Sp. Karol jest bardzo zmienny, jesli chodzi o sporty. Gdy byt w sekole Stedniej, pasjonowat sig (tyawiarz) ..Apéwiarstwem... szybkim i (narciar2)! Na studiach jego tyciem bylo (kolarz)? .W pracy poznal Lesaka, kcéry zarazit go mitoscig do (kajakarz) ... . Potem prze- raucit sig na (deglara) .u Ostatnio slyszakam, #e uprawia (alpinista)* .. Ill. Wyrazy podane w nawiasach prosze zamienié na nazwy abstrakcyjnych cech i wpisa¢ je w puste miejsca w odpowiedniej formie. 20p. Prayktad: Po tej chorobie grozi mu (ghuchy) ...gluchota... Ten film opowiada o chorobliwej (zazdrosny)! , ktéra o mato nie stala sig prayczyna tragedii. Bohatera cechuje (uparty) . «i (sprytny)* , a takie nadmierna (ambitny)! Jué na pocaatku . Jego narzeczona, Dominika, i Gyczliwy) filmu pokazuje swojg (brutalny) . wyréinia sig (dobry)* a takée tale zwang Zyciowg (madry)* . Traktuje swojego partnera z duza (wyrozumialy)? ... ‘Wading postacia jest brat bohatera, keéry walezy z (fanatyk)"... _ rligij- nym mieszkaiicéw wioski, choé w rzeczywistosci propaguje (rasista)"" , ale w koricu zdrowieje i do i praemocy. Ulega wypadkowi i grozi mu (élepy)'.. korica dycia bedzie wystepowal preeciw (cerrorysta)? Film jest dosé mrocany ~ kolory przewatajace to (czarny)"*. i (brazowy)"* lekka nutka (zielony)'*.. rozjasniaja nieco stroje Dominiki, ktéra caly czas wystepuje w (bialy)’ = Calosé i (betowy)"* wu» ale w retrospekcjach nosi (blekitny)”” i jasny (fioletowy)” 7. Przymiotniki odrzeczownikowe I. Od podanych nazw pafistw i miast prosze utworzyé przymictniki, potaczy¢ je w logiczne pary z wyrazami z ramki i utozyé z nimi zdania. Uwaga! Stow jest wigcej niz potrzeba. 0. Tarnéw — ...tarnowski. 1. Lublin - 2. Finlandia — 3. Irlandia — 4. Berlin 5. Lédé - 6. Francja — 12p. 7. Biatorus — 8. Korea — 9. Londyn 10, Paryz — 11. Sowajcaria 12. Argentyna —... ser [sery), kuchnia, zespot, tango, mur, zegarek {zegarki), whisky, zabytek (zabytki), wino {winal, artysta, jezyk, rynek, samochad, stolica, muzea, drogi, muzyka, kawiarnie, moda Prayktad: Znany ...tarnowski zespél.. jarzowy wystapi duis wieczorem w naszym klubie. 26p. I. Od podanych rzeczownikéw prosze utworzyé przymiotniki i uz wiedniej formie. Prayktad: Jaki jest ew6j kod (poceta)®...pocztowy...2 1. Ile kosztuje bilet (godzina)' — Nie wiem, ale chyba lepiej oplaca sig kupié bilet (miesiac)? 2. — Lekarz. powiedzial, ée powinnismy zmienié klimat na (morze)* — A méj radzit zamieszka¢ w klimacie (géry)* 3.—Kioskarka sprzedata mi (wezoraj)° 1 gazete zamiast (dzisiaj)® 4,—Na (niedziela)’ ale na (sobota)* obiady zawsze chodzimy do moich rodzicéw, . kolacje umawiamy sig ze znajomymi. st6t bedzie idealnie pasowal do 5.—Popatrz — ten (kwadrat)” naszej kuchni. — Reecoywidcie! A ten (okrag)””. nu pod okno. 6.— Lubig (kwiecies)" — A jak znosisz (lipiec)"* stoliczek zmiesci sie do salo- _..deszcz, bo odswieia powietrze. upaly? —Calkiem nieéle, ale na urlop jeidie 2wykle po sezonie— (wreesiet)" wakacje maja wiele uroku. 7. Poproszg szampon o zapachu (las)"*. 8.~Taka (encyklopedia)"® ww praktyce. Musisz zdobyé wigce) doswiadezenia, .. wiedza niezbyt praydaje sig 9.— Preepraszam, jak mam dojsé do dworca? — Prosze i&€ prosto i skrecié w lewo kolo sklepu (Fotograf)"® przejgé na druga strong ulicy, koto zaktadu (fryzjer)! skrecié w prawo i za punktem (krawiec)" skreci€ jeszeze raz w prawo, a potem prosze isé prosto. 10. — Zréb zdjgcie tamtej wiezy (kosciét)” okna. tego (erdjkqe)” IIL. Od podanych rzeczownikéw prosze utworzyé przymiotniki i uZyé ich w odpo- wiedniej formie. 15p. Pani Konstancja szla powoli ulica (fabryka)® ..Fabrycang... i rozkoszowata sig (wiecz6r)* .suu chlodem po goracym dniu, Wracala z koncertu (gi- tara)’, Jej maz. miat (noc)? .. dyiur, wige praedhuiala powrét do pustego mieszkania. No, nie calkiem pustego ~ czekal przecieé na niq kot Faust. Pani Konstancja najpierw otworzyla okno, zmienila wodg (herbara) . kalendarza. Napelnita miseczkg Fausta ciasteczkami i od razu ustyszata (kot) . mruczenie, Nalala sobie soku (jablko)* .. i schowala do szafki robot (kuchnia)? i usiadla wygodnie w (sk6ra)"” réiom, potem zerwala kartke ze (éciana)* .. (metal)®. » Whezyla telewizor . fotelu. Od razu dowie- diala sig, Ze zagingl samochéd (policja)" ie chuliganie bramg, ze na skutek (blgd)"® .. deeyzji lekarza pacjent zapadl w Spigczke, ie ukradziono zdewastowali (cmentar2)". x muzeum (6redniowiecze)"* byto wlamanie... Pani Konstancja szybko wstala sprawdzié, cry zamknela drawi (wejécie)"* . riedby, a prey je) ulicy 8. Zaimek swoj 1. Prosze wybraé odpowiednia forme zaimka swéj. ; p. Znam Zbyszka od dawna. Czgsto przychodzi do mnie ze (jego J swag) siostra i gramy w karty. (jego / sw6j)! ojciec jest nauczycielem geografii w liceum. Caly (jego / sw6)? czas poswigca pracy z mtodzieig i praygotowywaniu (jego / swoich)? najzdolniejszych uczniéw do olimpiady z geografii. Rozmawialem 7 Robertem i Markiem z II klasy, ktérzy uwaéa- ja. de (ich / swéj)* nauczyciel jest wyjatkowy. Czgsto opowiadaja o nim (ich / swoim)$ ro- dzicom i kolegom 2 innych sak6t. Mama Zbyszka jest garderobiang w teatrze. (jej / swo- ja)® praca jest bardzo cickawa. Lubig stuchaé (jej / swoich)’ opowiesci o znanych aktorach i innych slawnych Iudziach, o (ich / swoich)* kaprysach, przygodach i sukcesach. Il, Prosze wstawi¢ odpowiednig forme zaimka swéj. Bp. Prayktad: Proszg mi pokaraé ...swoje.. peace. Gratyna ma .. * ulubiony sklep odzietowy. Czesto chodzi tam po .2 prayjaciétka. Kupuje ubrania nie tylko dla siebie, ale “ meta, Nie zapomina tet .? dzieci .? siostrze, kt6ra nosi ten sam rozmiar i — podobnie jak ona — lubi pastelowe kolory. Ostatnio kupila .. $ bratu pigkny swe- rodzicom eleganckie re- ter na imieniny po okazyjnejcenie, kawiczki na wyprzedaiy. Grazyna weale nie kupuje duzo, bo ma .. wymagania i jest dose wybredna. 9. Imiestow przymiotnikowy czynny 1. Zamiast podkreslonych stéw prosze uzyé imiestowéw przymiotnikowych czyn- nych w odpowiedniej formie. 10 p. Prayktad: Czekam na kolezanke, ke6ra tutaj pracuje. Czekam na ...pracijgcg... tutaj ko- Iezanke. 1. Prom, ktéry plynat do Szwecji, ulegt awarii i wrécit do Swinoujécia. 2. Cay anasz tego chtopaka, ktéry gra na gitarze? 3, Whasnie rozmawialysmy 0 tej studentce, ktdra wietnie méwi po arabsku. 4, Pasazerowie, ktérzy leca do Whoch, sq proszeni o zgtoszenie sig do kontroli paszpor- tows) 5. Piotrus z ciekawoscia praygladat sig kotu, keéry sie myk. 6. Robotnicy, krérzy pracuja przy naprawie drég, domagaja sig podwyzki. 7. W castingu biorg udziat kobiety, ktére maja 170 cm wzrostu, szczupla sylwetke i jas- ne whosy. 8. Kierowea, ktéry jechat z niedozwolong szybkoscia, spowodowat grotny wypadek. 9. Ten obraz przedstawia kobiety, ktére placza. 10. Widzisz tych meacayzn, ktdrzy tam biegajg? To nasi maratofczycy. Il, Zamiast podkreslonych stéw prosze uzyé imiestowéw przymiotnikowych czyn- nych w odpowiedniej formie. 5p. Henryk Bereska (kéry jest)” ..bedgcy... wybitnym chumaczem i poeta, na pytanie ,Kim jest thumacz”, udzielittakie) odpowiedzi: ‘Thimacz.~ to catowiek (ke6ry czuj)! sig bardzo dobre proy- najmniej w dwéch jeaykach. To takie cztowiek (ktéry lubi)? .» ie jego dzialanie ma jakis sens. literature i (ktéry uwada)? Thaumace ~ to osoba (ktéra wierey}* nem .» 2e ma do spetnienia misjg, zadanie. To take kos (ko chce)® to, co jest w dane) liceraturze i kulturze najwainiejsze. preckazaé komus innemu. Na podstawie fragment artykulu Migia thimacea, »Daiennik Polski”, 16 V 2005 IIL, Prosze zamienié bezokoliczniki na imiestowy przymiotnikowe czynne i uayé ich w odpowiedniej formie. 10p. Prayktad: Obserwowat (lataé) ...latajgce... niespokojnie golebie. 1, Patrzyl 2 podziwem na (taficzy€) .n pare. 2. Driennikarze preeprowadzili wywiad z praedstawicielami (readzié) parti. 3. Osoby (spedzaé) wepaniala pogode. 4, Lekarz skierowal pacjenta (waiyé) i gimnastyke. 5. Spedzilam wezoraj wieczér 2. moja ciagle i na wszystko (narzekaé) .. sasiadka. 6. Slyszala za Sciang (kaszle¢) 7. (Wehodzi) .. 8, WickszoSé (prayjezdiaé) ... najpierw Wawel 9. Cheiala adaiyé praed (nadchodzié) .. 10, Zazdroécita apetytu (siedzieg) . teraz urlop nad morzem trafity na . 120 kilo na diete dziecko, hae ludzie otrzepywali énieg 2 ubras. do nas curystéw zwiedza bur. IV. Prosze zamieni¢ bezokoliczniki na imiestowy przymiotnikowe czynne i uzyé ich w odpowiedniej formie. 8p. Na tym adjgciu jest grapka osdb (byé)” ...bedaca... moja rodzina: (siedzieé)! w Srodku meéczyzna to Wladystaw — brat mojej babci Stani- obok niego kobieta, Anastazja, jest jego Zona, czyli cio- stawy, a (stad). _ciq mojej mamy. Za bratem babci wida¢ starszego pana (palié) «»fajkg— to wuj Anatol, Patrzy na (uémiechaé sig)* biete - swoja Zong, czyli ciocie eS kt6ra stoi kolo Anastazji i trayma na rekach (zastaniac)* ria. Wladyslaw, u kedrego stép widaé (leie¢)® psa, méwi cos do (znajdowa€ sig)’ .... kolo wuja Anatola babci, Na zdjgciu nie ma mojego dziadka Antoniego, najprawdopodobnie| (Fotografowae)* . te scenke. _ twarz dziewczynkg, To jest moja mama, Wikto- V.W schemat fotografi prosze wpisa€ imiona oséb z tekstu powyzej. 10. Wyrazy ztozone I. Prosze utworzyé wyrazy ztozone i uzyé ich w odpowiedniej formie. 12p. Prayktad: Zenck pracuje jako (listy — nosié) ...istonosz.. 1. W (p6t — final). 2. M6j (10 — lat 3. Zgubitem (reka — 4, Cheialbym zarezerwowaé (dwa— osoby) spotkaja sie dwaj amerykatiscy tenisisci. syn bardzo interesuje sig kosrykéwka, . mojego artykulu. .. pok6j zhavienka, 5. Cay dostang slownik (szwedzki — polski 6. Marzg o (ciemny — czerwony) 7. Mieszkam w (crzy — pokoje) . sukni. mieszkaniu w centrum. 8. W kacie magazynu zobaczylismy pigkna (dwa / dwoje — drawi) safe. 9, Po (cala— noc) 10. Zbyszek jest (daleko — widzi . podréiy bylismy bardzo zmgczeni. 11. Jesienne ligcie tworzyly (réane— kolory) dywan. 12. Po (pot — rok) . staiu od razu dostal dobra prace. Il, Prosze utworzyé wyrazy ztozone i uzyé ich w odpowiedniej formie. : 10p. Na widok Renaty nasz (malo ~ méwié)...maloméwny... kolega nagle si¢ ozywil. W pigcek pojechalismy na dawno planowang (jeden — dzies)’ wycieczke. Od razu na parkingu zobacryliimy i uslyszcligmy (wicle — jgzykéw)? snow thum turystéw, Wozyscy robili zdjgcia i nawolywali sig glosno, Miclismy wraienie, 2e naokolo byli sami ([Iudzie 2] obcych / krajéw)? . Zwwiedzilismy palac, zobaczyliémy poké, w ktdrym 2 =a y 1. GRaMATYKA zatrzymywal sig znany (powiesci ~ pisaé)* .. .,ukradkiem do- tykalismy (stebrzysty — bialy)? ‘ku i agadywaligmy, od kogo pochodzity (nowy — rok)® ayczenia wystawione w gablotce. Po obiedzie pojechalismy do lasu, 2 sy aby malow- .. poscieli na ogromnym 16i- nicry (woda ~ spadaé)’.. i (sto — lag" dab. Niestety, w drodze powrotnej zabladziligmy, bo keos znisaczyt (droga — wskazywaé)” i nie wiedzicligmy, kcéredy jechaé. W rezultacie natrafili- smy na (pigé ~ kilometréw)"” co spowodowato awarig autobusu i do domu wréciligmy nad ranem. . odcinek dziurawej drogi, 11. Deklinacja i sktadnia liczebnikow gtownych* 1. Prosze wpisaé w puste miejsca odpowiednie formy liczebnikéw. 10 p. Prayktad: Spotkam sig 2 (3) ..trzema... prayjaciéhmi. 1, Ten film jest dozwolony od (12) .. . fat, 2, Mam (3) . 3. Do finalu zakwalifikowato sig (2) 4, Drig wieczorem w filharmonii wystapi (7) .. 5. Koresponduje 2 (3) 6. Opowiadala 0 swoich (4 7.W dyktandzie jest (6) 8. Janek jest winien pienigdze (5) 9. To impreza dla (20) 10. Ta pani codziennie spaceruje z (2) .. .» braci. uczniéw z naszego liceum. . tenoréw. koleiankami ze studiéw. wnuczkach. Il, Prosze podkreslié wtagciwa forme orzeczenia. 10p. Przyktad: Do stolu (usiadzie / usigda) 9 os6b. 1. W pierwszym regdzie (usiadto / usiadly) pigé aktorek nominowanych do nagrody. 2. W debacie (bralo / brali) udziat trzej politycy. 3. Dwéch uczestnikéw wycieczki nie (wrdcito / wrécili) jeszcze do hotel. 4, Wezoraj w nocy ze schroniska dla awierzat (uciekly / ucieklo) szesé psdw. 5. (Czeka / Caekaja) na pana pigciu studentéw. * W éwiczeniach III i IV trzeba réwnicz uéyé liceebnikéw zbiorowych. 6. W tej konferengji (uczestniczy/ uczestnicza) osmiu profesordw z Afiyki. 7. Anig (odwiedzito / odwiedzili) w szpitalu dwaj koledzy z pracy. 8. Czterech policjantéw (demonstrowalo / demonstrowali) nowe pasy bezpieczesistwa. j 9. Trzy konie nie (weigly / wzieli) udziatu w biegu z powodu kontuzji nég. 10, W nowym filmie (zagra / zagraja) cotery debiutantki III. Podane w nawiasie stowa prosze przeksztatci¢ na odpowiednia forme. 10p. studentéw... nie (prayjse) ...preyszlo... dzis na pierw- (2) ..divaj...— Adam i Piotr. studenci) Prayktad: (4) ..Cawor sue zajecia. Na drugie (dojsé) ...dosel (lekarze) na odprawg z 20-minutowym opéénieniem: 1. 5) (preyjse) Doktor Jankowska tlumaczyla sig korkiem na autostradzie, doktor Pawlowski twier- duil, ie byla awaria pradu i tramwaje nie jeédzity, a pozostali tylko preeprosil. 2. 3) (zolnierze) wesdli wezoraj w nocy na seczyt gory bez odpowiedniego ekwipunku. Wszystko byto w porzgdku do czasu. powrotu, kiedy pojawila sig mgla i pogubili sig. (2) meicryini (dojéé) do schroniska rano, ale jeden zaginal. 3. Po ostatnich Mistrzostwach Swiata wezoraj odbyta sig konferencja prasowa. Za- proszono na niq samych medalistéw. Jednak na pytania dziennikarzy (odpowiadaé) . tylko (4) ply- suo @ esata jest juz waczka i kolarze. Siatkarki (zachorowa¢) w drodze na inne zawody. IV. Podane w nawiasie stowa prosze przeksztatcié na odpowiednig forme. 20p. Kiedy wszedlem, w poczekalni do dentysty (czekaé ~ 6 — pacjenci)” ..czekalo seescioro i mama z (2 — dzieci) Fe +4 ijeden starszy pan. Zaraz za mung (wejé - 2 — kobiery) .. 567 Wprawdzie okazalo sig, #e (prayjmowat ~ 2 ~ dentySci) £0, ale i take zanosito sig na dhugie czekanie. Ja wole chodzié do medczyzny, ale wickseo: uwaéa, i kobiery sq delikatniejsze, wige do dentystki (coekaé ~ 5 ~ osoby) 1, Dentyste wybrat tylko starszy pan. Wkrétce zrobi- Ja sig prawie mila (zwazywszy na miejsce!) atmosfera. Wszyscy rozmawiali i opowiadali aby sig podtrzymaé na duchu. I wredy z (obydwa — gabinery) > zacagly dobiegaé straszne déwieki. W jednym ktos preeradliwie krayczat, a halas maszyny do borowania w drugim zaghuszyt wszystko. Weedy (3 ~ panowie — wyj) 51718 na zewnatra ~ (2—zapalié) . papierosy, a ja zadzwonitem do Celiny. 12. Negacja wielokrotna I. Prosze zamienié zdania na forme przeczaca. 6p. Przyktad: Znam tu kaidego. ...\ie znam tu nikogo... 1, Wezyscy myslg 0 egzaminac vwszedzie byt i wszystko zalacwit. 3. Kaida dziewczyna lubi rozmawiaé o polityce. 4, Kaidemu opowiadat cof o sobic. 5. Zawsze moina cig zastaé w domu. Il. Prosze przeksztatcié ponizszy tekst tak, aby miat znaczenie przeciwne. Prosze pamigtaé o koniecznosci zmiany niektérych przypadkéw lub szyku wyrazow. 15p. Przyktad: —_ Ka‘dy dzisiaj gdzies sig spieszy. wNikt... sig dzisiaj ...nigdzie... ...nie... spieszy. Kaidy chlopak chcialby byé taki jak Tomek: wysoki, chudy, niesympatyczny i bezczelny. Tomek ciagle potycza pieniadze, ale zawsze wszystkim oddaje dhug w terminie. Twierdzi, e wszedzie mu sig wszystko podoba, ale ciagle narzcka. Wszyscy mu zazdroszcza jego psa — grubego i agresywnego buldoga, ktéry przedwczoraj ugryzl mnie w noge. Kiedys jeszcze polubie Toma. 13. Imiestéw przymiotnikowy bierny |. Prosze utworzyé imiestowy przymiotnikowe bierne od czasownikéw podanych wnawiasach. 10p. Prayktad: Treeba oddaé (pozyczyé) ...podyezone... pieniadze. Moie da sig skleié ten (rozbié) Zostaw w recepcji (znaleéé) na schodach klucze! Caué byto zapach (piec) . indyka. Wreszcie oddat profesorowi (skoriczyé) . prace. ...2 pracy nauczyciel oddat sprawe do sadu. Nieprawnie (zwolni¢) Nie mogla dopraé (zafarbowaé) . recznik6w. ielazko. Patryk wresacie naprawit (zepsué) Wezoraj nasze muzeum odzyskalo (ukrase) . (wykapad) ... sense W zesztym roku obrazy. dziecko szybko zasngto. yen awa yn i (makarmié) Il. Od czasownikéw podanych w nawiasach prosze utworzyé imiestowy przymiot= nikowe bierne. 10p. ‘Andrzej popatrayt na (poplamié) ...poplamiony.... dywan i westchnal. To niedawno (kupié)' piesek zaznacza tak swoja obecnosé. Parkiet byt (porysowaé)* ... pazurami, a wszedzie lezaly (pogryéé) . przed- mioty — w tym bury Pauliny! Pod kanapa widaé byto (podrzeé)* gavety. Na pélce leiala (preewrdcié) _. doniceka, a wseedzie wo- koto ~ (rozsypag) ziemia. Kuchnia wygladala jak po kataklizmie ... mieko, (rozbi¢) ... _ butel- ‘makaron! Kupno Reksia decyzja. = (rozlaé)” kaz sokiem malinowym, (polamaé)” bylo jednak nie do korica (praemysleé)" IIL Podane bezokoliczniki prosze zamienié na imiestowy przymiotnikowe bierne i uzyé ich w odpowiedniej formie. 10p. (Pokroig)’ ...pokrojone... w kostke migso wreucié na (rozgrza¢)' . oliwe. (Podsmaiyé)? miso i pieczarki preeloiyé do ronda. (Umy¢)* i (obraé)* .... w éwiartki i razem 2. (posiekaé)® .. cebula i caosnkiem smaiyé ‘krdtko i dodaé do migsa, Wsypaé ziola. (Posolié)* .w i (popieprzyé)” potrawe dusié po preykryciem, Na kosicu dodaé émietang (wy= ... 2 skérki pomidory pokroié mieszaé) maka. Gotowe danie wylodyé na pélmisek, udekoro- wa€ (UtrZe6)? sone _. serem i Swiezo (zerwat) gatgzkami bazyli. IV. Prosze zamieni¢ podkreslone fragmenty na imiestowy przymiotnikowe czynne i bierne. 10p. Prayktad: Dziewcayna, kedra sie smicje z kawahu, ktdry ustyszala, jest moja kuzynka. Deiewezyna ...imicjaca si... 2...uslszanego... kawaka jest moja kuzynka. Podziwiam ludzi, kedrey znaja si! . na muzyce. Zawsze oklas- aja Spiewakéw, kedray interpretuja’ s6b nowarorski, zachwycaja sig muzykami, ktdrzy bezblednie wykonuij atie operowe w spo- . partie solowe, a po .. concercie, ktd= ty-sig skoriczyl wymieniaja Fachowe uwagi z innymi osobami. Ja zwykle ciesze sig z biletu keéry otrzymalem’ za darmo z pracy, bo lubig spedzaé czas w fil- hharmonii, ale na muzyce—zwhaszcza tej, kt6ra skomponowano' .. wspélezesnie — komplernie sig nie znam. Ostatnio zawsze biore ze sobg lornetke, kté- 1_kupitem’ niedawno i praygladam sie pigkne} kobie- cic, keéra_gra® .. na skrzypeach, oraz. brodatemu perkusiscie, keéry_whtada’ .. bije brawo. Po powrocie do domu zawsze preegladam stare programy, ktére schowalem'” tyle energii w bebnienie, 2 najglosniej jemu w szufladzic. 14, Strona bierna 1. Prosze zamienié na strone bierna. 16 p. Przyktad: Celnicy beda kontrolowaé bagaie. ...Bagaze bedg kontrolowane preez celnikéw. 1. Poprawiamy wszystkie prace. 2. Renata umyje méj samochéd. 3. Babcia zrobila te satatke. 4, Znany cukiernik dekoruje tort 5, Wstrymano wydawanie paszportéw z powodu awarii komputerow 6. Jarek juz przetlumaczyt ten artykul. 7. Sckeetarka wlasnie przepisuje ten tekst 8, Wolontariusze bedg zbieraé pieniadze na hospicjum. Il. Prosze zamienié na strone bierna. 6p. Prayktad: —_Jutro otwieramy wystawe rzeéby Pieklo czy raj”. _Jutro zostanie orwarta wystawa rzedby... »Piekto czy raj". “Te fascynujaca rzeébe bez nazwy nadeslal! anonimowy artysta. Przedstawia placzacego aniola ze zlamanym skrzydlem Wzbudzila ogromne zainteresowanie organizatoréw wy- stawy, dlatego umieszczono” jq w stodku sali gléwnej. Preewodnicy beda informowali? zwiedzajacych o niecodziennej historii tej rzeéby. Telewizja bedzie transmitowa¢* ceremo- nig otwarcia. Dziennikarze na pewno opisza° calg tg historie. Mode organizatorzy oglosza konkurs na nazwe dziela. Na razie podziwiaja’ je wszyscy pracownicy muzeum. Moie zglo- si sig autor i od jutra bedziemy znali* jego nazwisko. Il, Prosze zamienié strong bierna na czynna. 16 p. Sensacyjne wiadomosci z Mistrzostw Swiata! Wezoraj znany biegacz zostat zdyskwalifikowany", poniewaz wykryto u nie- go érodki dopingujace. W nocy jeden ze skoczk6w zostat pobity' przez agresyw- nego pseudokibica i znalazt sie w szpitalu. Na razie sq robione® badania przez spe- Galist6w i nie wiadomo jeszcze, czy bedzie brat udziat w piatkowym konkursie, Pseudokibic jest poszukiwany* przez policje, ktéra ma jego portret pamigciowy wykonany na podstawie zeznani Swiadka. W szpitalu ledy take trener hokeistow, ktory w nocy miat zawal. Zostat cudem uratowany' przez lekarza z pogotowia, Jego 2yciu juz nie zagraza niebezpieczenistwo, ale jego obowiazki zostaly przeje- te® przez drugiego trenera. Dzisiaj dowiedzielismy sie, 2e wczorajsze kwalifikacje do konkursu plywania beda zaliczane® przez sedziéw do ogélne} punktacji z po- wodu jakichs lopotéw technicznych. Martwimy sie brakiem formy naszego zapasnika ~ najwyrazniej nie byt od- powiednio przygotowywany’ i nie wytrzymat kondycyjnie. Chyba odpadnie w dru- giej rundzie. Za to nasi karatecy spisuja si znakomicie! Rywale zostali przez nich z tatwoScia pokonani’, wigc dzis liczymy na medale! j .-cdyskwalifikowano"... znanego biegacza, poniewat wykryto u niego srodki do- pingujace. W nocy agresywny pseudokibic .. UVET SEES ATAL SEUSS aS 15. Tryb warunkowy (przypuszezajacy) I. Podane zdania prosze przeksztatcié wedtug wzoru. 16p. Prayktad: (Spicwam, 1.m.) ...Spiewathym... 1 radosci. zostaé moja zona? Cay (xgodzise sig, 1). (Weémiemy, 1.m.)? cichy sub i (urzadzimy, r.m.)* skromne wesele. (Zamieszkamy, r.m.)! najpierw u moich rodzicéw, a potem (kupimy, rm.) sobie maly domek poza mizstem. Ty (zajmujese sig, samo- domem, aja ogrodem. Razem (jeédzimy, r. m.)” chodem do miasta, do pracy. Ty (sporykasz sig, 2.) (Chodzicie, 12.) . zsiostra, rarem do fryzjera lub na zakupy, a ja (moge, rm.)"” ..w tym czasie poéwiczyé w silowni, Od czasu do czasu (umawiam sig, rm.)"" 2 Pawtem na kawe, a po- tem (gramy, rm.)!? .. w bilarda, Po powrocie do domu .. kolacje i ja (ogladam, nm.) Gjemy, rm)” ‘mecz, a ty (uprawiasz, r.2)'> .. ._ ksiqike. joge lub (cxytasz, Il, Podane zdania prosze przeksztatcié wedtug wzoru: 12p. Przyktad: — Skoticzylem studia. Zarabiam lepic). a Gaybym skoricaytstudia, zarabialhym lei. . 1. Zakladam dobrze oprocentowane konto w banku. Szybko si¢ wabogacam. 2. Podrézuje po calym swiecie. Poznaje nowych ludzi, nowe jezyki i nowe kultury. 3, Pracujg coraz wigce). Mam coraz mniej czasu dla siebie i dla prayjacidt. 4, Prayjaciele zapominaja o mnie. Wpadam w depresje. Il, Prosze odpowiedzieé na pytania. 10p. Prayktad: — Co bys zrobit, gdybym nie zadzwonita? «.Gdybyé nie zadzwonita, czekathym praed wyjsciem na pero} 1. Co byScie zrobili, gdyby jutro nie bylo egzaminu? 2. Co by zrobit Bartek, gdyby Helena wyjechala do Irlandii? 3. Co bys zrobila, gdybym zaproponowal ci wspélng podréi do Zairu? 4, Co paristwo by zrobili, gdybysmy nie preyszli? 5. Co byémy zrobili, gdyby oni nie pozyczyli nam tych pienigdzy? IV. W puste miejsca prosze wpisaé formy trybu warunkowego utworzone od poda- nych bezokolicznikéw'. op. Prayktad: Chetnie (uzywa¢) ...uéywadbym... dziesigciu rak. Gdybym miat dziesieé rak — Joanna Kulmowa Gdybym miat dziesieé rak to jedna (drapaé)! . sig w glowe. Druga (jes¢)’.. lody czekoladowe. ‘Traecia (grad). guziki. Cawarta (szarpag)* . dziewezyriskie warkoczyki. Piata (sprac**)* .. .. tych dwéch od sasiadki. Sz6sta (skubac)® .. i Siddma od niechcenia (kierowa¢)’ .. Osma (lapa¢)*.. Daiewiata (walié)? A dziesiata? Dziesiatej uzywaé nie bede. Bo co? Bo rzecz wiadoma. Straszniem sig napracowal*** tamtymi dziewigcioma. * heep://wwwanikino.plidzieci.php?s=czytanki8cide45 * spraé = abié (uderzaé). *** straszniem sie napracowal = strasznie sig napracowalem. 16. Czasowniki prefiksalne; czasowniki ruchu; formy meskoosobowe i niemeskoosobowe czasownika |. Prosze uzupetnié zdania odpowiednim przedrostkiem (prefiksem) z ramki. Kaidy moze byé uzyty tylko raz. 10p. wy- | przy-| od- | o- | s+ | we | do- | prze-| roz- | po- Przyktad: Musimy saprowadzi¢ dziadka do okulisty. 1, Jest jué p6tno, wige ....... prowadze cig do domu, 2. Cay uwaiasz, Ze ........ prowadzanie ulotek reklamowych, to wymarzona praca dla ciebie? 3, Tym jednym ostrym slowem ,nie” ojciec ........ prowadzit mnie z oblokéw na ziemig. 4, Gdy prayjedziesz do nas w lecie, 5. Teraz.. 6. Grzesiu, 7. Méglbyé przez chwile .. 8, Kto dzisiaj ....... prowadzi Jacka z przedszkola do domu ~ ty czy babcia? 9, Proszg ....... prowadzié gosci do salonu! 10, Policja prowadzimy cig po miescie. prowadze psa na spacer, a potem zadzwonig do Marioli. . prowadé te staruszke przez jezdnie! prowadzié zebranie? Strasznie rozbolala mnie glowa, .. prowadzila w nocy bandyte do aresztu. Il. Prosze dobraé z ramki do czasownika .pisaé” odpdwiedni do kontekstu przed- rostek (prefiks). Kazdy moze byé uzyty tylko raz. W czesci A nalezy zastosowaé bezokoliczniki, a w czeéci B - meskoosobowe formy czasu przesztego. 10p. wy- | pod- od- | o- | s- | w- | do- | prze-| roz- | na- | za- At Dyrektor: Pani Beato, prosze ...wpisaé..” do kalendarza wizyte ministra: prayszly piatek, godzina 13.00. Sokretarka: Dobrze, a cry mote pan teraz «! te dokumenty? D: Musi pani 2 t¢ opinig, poniewaé tu jest blad w nazwisku. Aha — 2 date. proszg jeszcze . S: Zaraz to zrobig. Miak pan jeszcze profesorowi Ruminkowi ® sprawordanie dla komisji D: Oj, zapomniatem, ale teraz nie zdaze. Prosze werwaé doktora Motyla. S: On jut czeka. D; To niech wejdzie. B: Dayrektor: ..Pedpisalem Dr Moryl; Daigkuje, panic dyrekcorze! juz pariskie podanie. * dydury na najbliésey miesiqe. Tak, jak pan prosit,. rzypadek alergii pani Ta- rasitiskie } tet wszystkie leki, ktére dotychczas brata. D: Swietnie, dzi¢kuje! A coz panem Pyzdroniem? Dr M: “ go do domu_ » te lekarstwa, keére brat. Il. W puste miejsca prosze wstawié nastepujace wyrazy: podjazd, zjazd, dojazd, wiazd, przejazd, objazd 0. ..Preejaed... 1 Warszawy do Krakowa tewa 2,5 god. 1. Do tej wioski jest bardzo trudny .. 2. To byt naprawde jego ostatni. _. na nartach w tym sezonie ~zlamat noge! 3, Pensjonat jest usytuowany na gérce i jest tam bardzo stromy 4, Ta droga jest zamknigta z powodu rob6t drogowych, ale jest zrobiony 5. na parking zostat zablokowany przez samochéd dostawery. IV. Prosze uzupetni¢ zdania odpowiednim przedrostkiem (prefiksem). 10p. Agata zeznaje, Ze gdy «sold. korytarzem, widziala pana Feliksa, ....sela' po schodach, bo winda nie drialal, ....s2éa? do dyzurki portiera, aby zostawié klucze i tam sporkata Julite. Kiedy .....sefy' 2 budynku, wszedzie zgasto éwiatlo. Powoli......s24/ do przystanku. Oka- zalo sie, Ze jest awaria i tramwaje nie jeidéa, wigc do dworca musialy iS piesz0. seb)? przez podziemne preejécie. Kiedy 2 niego .....chadzily’, zatrzymaly sig na chwile, éby seb’, Agata twierdzi, ie Julita Ja pod dom pani Wandy, byto kupié w kiosku bilety. ....524)7 razem placyk i tam sig « ..usela’ prosto do hotelu. Gdy ona. okoto 19.00. V. Wyréznione formy czasownikowe z éwiczenia IV prosze przeksztatci¢ na formy meskoosobowe. 10p. ‘Adam zeznaje, ie gdy ..seedf.. korytarzem, widzial pana Feliksa po schodach, bo winda nie dziatata, vié klucze, i tam spotkat Julka. Kiedy ... Swiatlo. Powoli ... ..2 do dyiurki portiera, aby zosta- 2 2 budynku, wseedzie zgasto 4 do praystanku. Okazato sig, #e jest awaria i tramwaje nie jeidéa, wige do dworca musieli iS pieszo. 5 przex podziemne przejscie, Kiedy z niego °, zatezymali sig na chwile, zeby kupi¢ Adam w kiosku bier... razem placyke i tam sig . ewierdzi, #e Julek cso. .2 prosto do hotelu. Gdy on .. pod dom pani Wandy, bylo okoto 19.00. VI Prosze uzyé odpowiedniej formy czasownika podanego w nawiasie (w czasie przesztyml. 12p. Przyktad: Ratownicy (p6jéé) ..poszli.. szukaé zaginionego turysty. Jolg x dzieckiem na slub Jurka pét godziny przed czasem. Janek tez byt duzo wczesniej, poniewai (podwie#¢)? Zygmunt (zawieéé)' go Kasia, ktéra ~ jak wszysey wiedza — jest przesadnie punktualna. Jednak to Karolina (dojse)? maz, Mariusz, (dojsé)* do kosciola pierwsza, mimo ze bolala jq stopa, za to je} . tam ostatni, Moi rodzice (praywie#é)* do mlodg pare, kiedy wszyscy jué (wejéé)® Srodka. Po ceremonii moja Zona i ja (wyjéé)’.. driadek. Weedy (nadejé6) .. do dziadka i weiela go pod parasol. Ka- zzybko na druga strong ulicy na czer- pierwsi, a zaraz za nami (wyjsé)* .. ulewa. 0 rolina i Kasia (pracjsé)" Moja zona (podej wonym éwietle, chege schronié sig pod dachem kawiarni, ale natychmiast (podejéé)"* do nich policjanci. 17. Formy bezosobowe; trzeba, mozna, warto; powinien |. Prosze zamieni¢ zdania zgodnie z przyktadem. Prayktad: Robotnicy rorpoczeli wezoraj strajk. Wezoraj ..rozpoczeto... trajk. Jak donosi nasz korespondent, wezorajszy diet moina nazwaé ,czarnym wrorkiem”. Wezesnym rankiem zawalit sig most, powodujge straty w ludziach, Natychmiast zamkneli' ulicg Kwiatowa, a caly ruch skierowali? ww strong Eobzowa. Okoto pokudnia okazato sie, 2e zachorowania na gryp¢ osiagnely taki poziom, ze oglosili? panika i ludzie wykupi przeciw grypie. Po pohudniu odwolali® transmisje skokéw narciarskich, poniewad. byt -pidemig. W awiggkuz tym wybuchla z aptek witaming C i wszystkie leki straszny wiatr, wigc nastapily zmiany w programie telewizyjnym. Wieczorem z powodu naglej sniczycy i duzego spadku temperatury wstrzymali® ruch na lotnisku, W restauracji pasazerowie wypili” POéniej nastapita awaria pradu i wszyscy musieli opuscié lotnisko. W nocy w hotelu ,Am- basador” wybucht podar i ewakuowali* wych. Na szezeécie obylo sig bez strat. caly zapas piwa. _..wszystkich gosci hotelo- Il. Prosze przeksztatcié ponizsze zdania, stosujac wyrazenia: trzeba, mozna warto. Bp. Przyktad: — Wypada najpierw zapyraé, cy dyrektor nas przyjmie. . Trzeba... najpierw zapytaé, cay dyrektor nas prayjmic. 1. Cay moge juz zaswiecié swiatlo? 2. Nie oplaca sig teraz kupowaé plaszcza 3. Musisz sig dowiedzie¢ doktadnie, gdzie to jest. 4, Po co martwié sig na zapas? 5. Cay wolno tu palié? 6. Nie ma sensu czytaé tej ksigzki jeszcze raz. 7. Przed egzaminem nalezy wplacié 100 zlotych w kasie. 8. Co powinno sig przyniesé na jutrzejszq Ill, Prosze uzupetni¢ zdania odpowiednimi formami wyrazu .powinien” Bp. Prayktad: Uwatam, ie Pawel ...powinien... raprosi¢ sasiadéw. 1. (jay nm) _ taplacié udziat w konfereneji do piatku. 2. Nie sadzise, te Renata p6jsé do fryzjera przed konkursem? 3. (wy, nm.) Nie je) juz pomagaé — jest dorosta i sama za- rabia na siebie. 4, Basin, lute) éwicryé — deié gralaé na skrzypcach tylko godzing. 5. (my, rm. s . wystaé do niej kartkg na imieniny. 6. (ry, 122.) Uwaiam, 2 mie ssrssestscereneentneeeenen im tego teraz méwié — i tak maja mas klopotw! 7. (gy fm.) .. cagéciej chodzi€ na basen, bo masz. nadwage. 8. (ja, 12.) Chyba wstawaé wezesniej! 18. Imiestowy przystowkowe - wspotczesny i uprzedni |. Prosze przeksztatcié zdania, stosujac imiestéw przystéwkowy wspétczesny. 10p. Prayktad: — Cazekat w kolejce do dentysty i wysylat smsy do znajomych. -.Czekajac... w kolejce do dentysty, wysylat smsy do znajomych. 1. (Spacerowal) . 2 psem wieczorem i zawsee robit plany na nastepny dzies 2. (Kupowaligmy) lismy sobie, ze ciocia ma do nas przyjechaé pojutrze. 3, (Kiedy wehodzi 4, (Preygotowywala) ... sprawdzala, czy maz nie przystal jej e-maila. _ lekarstwa i przypomnie- .. do sali, od razu zauwaiyli Franka, referat i co chwile 5. (Kiedy bedziesz rozmawiaé) kandydata- mi, zwrdé uwage na ich dyke) 6. (Shuchak) 7. (Kiedy sig kapal) .. 8. (Kiedy bedziecie wybieraé) . Sylwii, pamigtajcic, ze ona nie przepada za biduceria. 9. (Kiedy sig Zegnal) 1 Marysia, Zakowal, Ze byt tak krétko. 10, (Sprearala i) myslala, co powie tesciowa. ‘wywiadu 2 ministrem edukacji i robita liste zakupéw: ustyszat telefon. prezent dla Il, Prosze przeksztatcié zdania z imiestowami przystéwkowymi, uprzednimi wedtug wzoru. : 10 p. Prayktad: — Zjadlszy obiad, zadzwonit do brata. ..Kiedy zjadk...obiad, zadzwonit do brata. 1. (Praeczytawszy) informacje o aferze finansowe} w banku, od razu zadzwonili do rodzicéw. 2. (Wynajawszy) .. wyremontowaligmy. mieszkanie, od razu je 3. (Seraciwszy) 4, (WszedIszy) 5. (Upiektszy) 6. (Nagrawszy sig) sowierdzil, ae jednak lepiej bedzie wyjasnic Joli wszystko osobiscie. 7. (Ustyszawsry) dzwonila do firmy ochroniarskiej. 8. (Wylaczywszy) mial_wydrukowaé podanie. 9. (Nanidstszy) . 10. (Znalazlsry) poczula, ie robi sig jej stabo. race, caliem sig zalamal. . do kosciola, zobaczyly preepigkny okarz. . ge, zaczela sig zastanawiaé, z czym ja poda. na auromatycana sekrerarke, slosy pod domem, natychmiast za- . komputer, przypomniat sobie, Ze . poprawki na projekcie, szybko wyszedk, na swoim biurku list od dyrektora, Il. Prosze przeksztatci¢ oznaczone czasowniki na imiestowy przystéwkowe wspot- czesne lub uprzednie. 10 p. Drisiaj wieczorem w telewizji jest mecz. (Wyjée)” ... Wpszedlizy... x pracy od rant pobie- glem do metra, wigc bylem w domu wezesnie — jak nigdy. (praygotowywaé)” Praygoronu- {jae sig do transmisji, zadzwonitem do Roberta, ktsry obiecal, 2e wpadnie na druga poto- swe, (Whaezyé)! . telewizor, sprawdzilem, czy dziala bez zarzutu —wezoraj byly jakies ktopory z déwigkiem. (Czekaé)* na rozpoczgcie spotkania, jestem zawsze zdenerwowany i krece sig niespokojnic na kanapie. Mysle wte- dy, (pie? piwo i (pali)* papicrosy, ie zycie kibica sportowego nie jest latwe ~ ciagle stresy i niepokéj sckodza preecie# zdrowiu. (Zobaczyé)° sktad druiyny, zezloscitem sig, Ze trener nie wystawit najlepszego bramkarza. W dodarku dowiedziatem sie, #e najskuteczniejszy obrorica ma koncuzje i ted nie wystapi. (Uspokoi¢) diego, skupilem sig na grze. (Ogladaé)” sig jednak zaraz. po pierwszym gwizdku s¢- mecz, zapominam o calym Swiecie, dlatego nie od razu uslyszatem dzwonek do drawi. Przyszed! Roberti dalej streso- walismy sig juz razem, wige bylo nam raénie). Nasza druzyna grala okropnie i musieligmy preyznaé, ie (kibicowaé)® . jg, popelniamy blad. Obrona byla nieskuteczna, napastnicy spali, a bramkarz oczywiécie sig nie sprawdzit. (Postanowié)? . sig zrelaksowaé, poselismy do pobliskiego baru, ale tam wszysey rozmawiali tylko © meczu, wige (wypié)"”.. po jednym drinku, zdecy- dowaliémy, ze wrécimy do mnie i obejrzymy w telewizji jakas komedie. Vv: A: Prosze przeksztatcié podkreslone fragmenty na imiestowy przystwkowe wspétczes- ne lub uprzednie. Prosze pamieta¢ o eliminacji spéjnika ..i” tam, gdzie to konieczne. Przyklad: Kiedy jadg tramwajem, czytam garete. wJadge... tramwajem, czytam gazete, Kiedy przecrytam gazete, wyrzucam jq do kosza. «-Preeczytaws2y... gazete, wyrzucam ja do kosza. Kiedy Tymoteusz skoriczyt prace, byt bardzo zmeczony. Kiedy pocaul® gléd, postanowit péjéé do Alfa”. Kiedy jadl® . placki ziemniaczane, rozmyslal nad swoim pechowym dniem. Kiedy pla znalazt w portfelu wizytéwke Andrzeja, do ktérego miat zadzwonié i, oczywiscie, zapomnial. Wyszedl* kwiaciarni na ulice i stwierdzit, 2 pogoda sig pogorszyla. Wstapit do .. kupié Felicji jakié pigkny bukiet. Wybieral”. r6ie i zauwaiyl wehodzacego Andrzeja, ke6ry na szczgScie nie wygladat na obrazonego. Po przywitaniu’ sig zaczgli rozmawiaé. B: W ktérym z ponizszych zdaf mozna dokonaé przeksztatcenia przy pomocy imie- stowéw przystéwkowych? Prosze to zaznaczyé i dokonaé transformacji 8p. Prayktad: Kiedy Polacy szybko méwia, nie rozumiem ich, NIE Kiedy pisze esej po polsku, myéle po angielsku. TAK ...Pisegc.. ese) po polsku, mysle po angielsku. 1. Uméwili sig na niedziele i Tymoteusz. wyszedh. 2. Szedt ulieg Polng i ciagle my:tab, jak sig wyehumaczy Fel cercie. tego, #e zapomniat o kon- 3. Nagle zaczgla sig burza, wige Tymoteusz ruszyt biegiem. i, odetchnat z ulga, bo wlasnie zaczelo laé, a on nie mial parasola. . Zadzwonit i zdejmowal papier z kwiatéw. 19. Aspekt czasownikow I. Prosze podkreslié wtasciwa forme czasownika. 10 p. Prayktad: (Bede pisaé / napiseg) do ciebie codzienni 1. Moi sasiedzi (bed spedzaé / spedza) najblidszy weekend w Krynicy. 2. (Bedziemy panu mierzyé / zmierzymy panu) temperature codziennie rano. 3. Wujek (bedzie zazywaé / zaiyje) od srody te tabletki dwa razy dziennie przez ty- dzies. 4, Po wakacjach naszym Instytutem (bedzie kierowa¢ / pokieruje) Milosz. 5. Mamy mato czasu ~ chyba (bedziemy braé / weémiemy) takswke. 6. W tym miesigcu Jerzy (bedzie sie wprowadzat / wprowadzi sig) do nowego mieszkania. 7. (Bede dzwonit / zadzwoni¢) do pana co tydziest ze sprawozdaniem. 8. Kiedy (bedziccie méwié / powiecie) rodzicom o waszych planach? 9. Obawiam sig, 2e Kasia (bedzie splaca¢ / splaci) ten kredyt przez. wiele lat. 10. Kiedy bedziemy na miejscu, natychmiast (bede wysylaé / wysle) ci e-mail! Il. Prosze podkresli¢ wtaciwa forme czasownika. 4p. (Wyjechalismy / jechalifmy)® punktualnic i bez preeszk6d. Uceestnicy wycicerki sq bardzo sympatyczni. Kolo mnie siedzi mika dziewczyna 2 Gdatiska. Ma na imig Patrycja i studiu- je psychologic. Preez jak czas (zamieszkala / mieszkala)' w Lublinie, a studiowala w War- ssawie. Mamy podobne zainteresowania: lubimy siatkéwke, narty, literature iberoamery- keafiska, japotiskie filmy i obydwie jako nastolacki (zakochalysmy sig / kochalysmy sig)? w tych samych aktorach! Na poczatku byto ciepto i stonecznie, ale okolo poludnia pogo- da sig (zmieniala / zmienita)*: (zaczynat / zaczal)* pada¢ deszcz i znacznie sig ochlodzilo. Na granicy kicrowca (robit / zrobil)? dluisza przerwe na odpoczynek i jedzenie. Na noc leg (docieraliSmy / dotarligmy)® zgodnie z planem. ‘Troche przedhuiato sig kwaterowanie ~ ludzie (wybierali / wybrali)’ pokoje prawie godzing! Ja mam wspélny pokéj z Patrycjq7. wi- dokiem na rynek, Jucro cake praedpohudnie (bedziemy zwiedzaé / zwiedzimy)* katedrg, muzea i stare miasco. Potem (bedziemy jesé / zjemy)? obiad w towarzystwie prezydenta miasta, a po poludnit (bedziemy jechali / pojedziemy)'® na plaze. Mam nadzieje, Ze woda w morzu jest ju na tyle ciepla, 2 mozna plywac! Do 19.30 mamy czas wolny. Ja chyba (bede czytaé / przecrytam)"' ksigike, ktora wwziglam w te podréz, Patrycja méwi, ze (bedaie odpoczywaé / odpocznie)!2, Wiecrorem cala nasza grupa (bedzie sig wybierala / wybierze sig)!® na wspélng kolacjg, a potem kilka os6b (bedzie szlo / péjdzic)"* na koncert bluesowy do znanej kawiarni. Ill, Prosze wybra¢ czasownik i uzy¢ go w odpowiedniej formie. 10p. Prayktad: (ja: zapraszaé I zaprosié) ...Zaprositem... na urodziny najblizszych preyjaciét. 1, Wezoraj (my: spotkaé / spotykaé) 2. Zwwykle (ja: skoniezyé / koriczyé) 3. Moja babcia zawsze (zrobié / robié) .. Haling na Rynku. . prace 0 16.00. . porzadki micsige preed Swvigtami_ 4, Tacja nagle (zaczaé / zacrynaé) .. plakad. 5. Od razu po powrocie ze szpitala Jan (poczue sig / caué sig) _ macinie lepicj. 6. Podobno w czasie wakacji czgsto (wy: zagraé / graé) .. w karty. 7. Po tej meczacej podréiy szybko (one: wykapaé sig / kapac sig) . i do kolacji zasiadly w doskonalym nastroju, : 8, W kazda soborg (my: wypié / pis 9. Przea caly tydzies (oni: naprawié / naprawiaé) ... do obiadu czerwone wino. .. samochéd., . 4 kawak- 10. Czy to prawda, ze na imieninach Magdy (ty: zjesé I jeSé) . ki tortu? 20. Tryb rozkazujacy 1. Prosze zamienié podane w nawiasach bezokoliczniki na tryb rozkazujacy w 2. osobie liczby pojedynczej* 8p. Przyktad: Nie (Spieszyé sig) ..spiesz si. (Szanowaé)' .. czas i pieniadz Zeby (myé)? .» (abieraé)?... Dobry (bye*)*.. dla awierzat ‘One tei kocha€ ciebie chea (Nosié)* .. garnitur w niedziele Nie (rwad)° (bye*)* (wygrac)” jablek 2 nie swoich drzew . pokorny jak ciele _ wigce i (mysle)® oo mniej Il, Prosze zamienié podane w nawiasach bezokoliczniki na tryb rozkazujacy w 1. osobie liczby mnogiej"*. 12p. Prayktad: (jes) ..Jedemy... owoce i warzywa w kazdej postaci. Moiemy pokona€ zmeczenie. Zamiast sztucznie ,podbijac” energig za pomoca kolejnej fi- lizanki kawy, sprébujmy innych, bardziej skutecznych sposobéw. Sen jest koniecany, by dobrze wypoczaé, ale trzeba pamietaé o kilku zasadach: 1. (paé) 2. (powiesié) .. 3. (arelaksowaé) w chlodnym pomieszczeniu (18-20 st.). grube zastony, by nie dostawalo sig éviatlo. _ sig przed snem. * To fragment tckstu piosenki Vademnecum skauta xespohu Lady Panks ostatnia linijka w ory- ginale jest w trybie oznajmujacym. Zob. www.teksty.org/l/ladypank/vadecumskauta.php ** Na podstawie artykulu Pokonad zmeczenie, ,Teletydziex”, 2007, nr 4. 4, Nie (zaiywaé) .. 5. Nie (praejadaé) ‘Waine jest takée odpowiednie odzywianie sig i ruch: srodkéw nasennych, sig praed snem. 6. (pamigtaé) , aby wieczorem nie jesé crerwonego migsa. 7. (eapomnieé) o radykalnych dietach: glodzenie sig powodu- je zmeczenie i brak energii. 8, (unikaé) thuszcz6w i stodyczy. 9. Kiedy pracujemy fizycenie i meczymy migénie, recepta na wypoczynek jest prosta: (polotyé)... . sig pod grusza i nic nie (robié) ... 10. Ale gdy zmeczenie plynie z psychiki, (postapié) .. odwrotnie: (amusid) .. cialo do wysitku, Najlepicj dziala sport. Il, Prosze zamieni¢ podane zdania wedtug wzoru. 20p. Prayktad: Nie zapraseaj ich na obiad! «.Zapros ich na obiadl.. Niech paristwo nie robiq zakupéw! —_...Niech paristwo zrobiq zakupy!.. 1. Nic czytajcie ego artykulu! . Nie pij tego sokut . Nie kladé grzebienia na stole! >. Niech paristwo nie pisza podanial 2. 3. 4, Nic kupujeie tej gazety! 5. 6. 6. Niech pani nie gotuje zupy! Nicch pan nie myje samochodut ... .. Niech panowie nie powtarzaja gramatykil 9. Nie pokazujmy mu drogi! 10. Nie wktadaj ciemnego garnituru! ... IV. Prosze wybra¢ odpowiedni czasownik (dokonany lub niedokonany) i utworzyé odpowiednia forme trybu rozkazujacego. 12p. Prayktad: (Ty: daé / dawaé) ...Dawaj... nam czgéciej takie prezenty! (ly: daé / dawaé) ...Daj... mi szybko zimnej wody! (Ty: daé / dawaé) Nie ...dawaj... mi teraz obiadu! 1. (Pani: powiedzieé / méwi 2. (Ty: Preethimaczyé / thimaczyé) 3. (Wy: wytlumaczyé / thumacayé) Nie... .. siostrze, ie zadzwonic jutro! . ten artykub na jutro! .. nam ciagle, jak do tego doszto! 4, (My: powtérzyé / powtarzaé) jeszcze raz aspekt! 5. (My: zaczaé / zaczynaé) Nie 6. (Ty: wzigé / braé) Nie 7. (Pan: opowiedzie¢ / opowiadac) jeszcze zebranial teraz potyczki z banku! nam tg legende! 8, (Ty: zadewonié / dawonié) . do mnie w kaidy crwar- tek wieczorem! 9. (Wy: plywaé / plynaé) Nie 10, (Pafistwo: obejrzeé / ogladaé) ... 11. (Wy: zaczeka€ / czekaé) .. 12. (My: pospieszyé sig / spieszyé sig) 3 minuty do odjazdu pociagu! Ww jeziorze podczas burzy! . nasze albumy! na Wieska! ~ mamy jeszcze V. Prosze przeksztatcié wedtug wzoru. 10p. Przed kinem Basia: (staé | my) ...Starimy... w tej kolejce! Chyba jest krétsza. Surek: Wiesz, to ja postoje, a ty (isé)! Basia: Dobrze. (ty / waigé)? lodchodzi) Jurek (do kobiety:| Pani tutaj nie stala — (pani / przesunae sie). na koniec kolejki, Kobieta: — Statam, tylko odeszlam na chwile. po cukierki. _. bilety w ostatnim raedzie. Surek: Ja tu pani nie widziatem! Kobieta: — Nic szkodzi. (nie / pan / denerwowaé sig)! szkoda zdrowia! Basia: Nic sig nie posuwa? Teraz ja postoje, a ty (zobaczyé)* . aay tam nie bedzie szybcie}. Jureks Dobrze, zobacze. A nie posuwa sig, bo podchodza ludzie bez kolejki. Kobieta: — Preeciez méwitam, ie stalam. (pan / uspokoié si¢)® ...... Jurek [wraca do kolejki|: Chyba tam jest tak samo. Meicayzna za Basig i Jurkiem: Pan wu nie stall Jurekz Salem i stoje. Basia: Ja razem x nim. Meiczyzna To (passtwo | zdecydowa€ sig)’ .. eo stoi i gdzie?! Basia do Jurka: (my | chodzié)* Jurel, Alo (my / pojechaé)’«. Basia: Mode masz racjg. Tu jest jakos nerwowo. lepicj do tamtej kolejki! do innego kina! .. t0 na jutro, Jurek; Abo wiese co ~ (my ! odboiyé)"® a dai obejrzymy jakié film na DVD. 21. Varia I. Prosze uzupetnié tekst, dokonujac transformacji wyrazéw podanych w nawia- sach zgodnie z podanym przyktadem. 9p. ‘Anna mieszka w (Gdasisk)® ... Garis... 1 studiuje (Filologia polska)'* ale prayjaéni sig ze (studenci)® Satuk Pigknych, ‘Anna jest (wysoka dziewezyna)*® x Akader ma sportowa (sylwetka) ijest wegetarianka, Jej chlopak, Mi- tek, jest (malarz)’ 3 « Czesto jeédzi do (Francja)* ...... i tam maluje pejzate. Anna woli przebywaé nad (polskie morze)”"" « Zle sig czuje w (miasto)" nie znosi (hatas)'? Caasem mysla z Mirkiem 0 (wspélna proyszlosé)!* _ . NajcreSciej rozmawiajg 0 (dzieci)"® domek)'*"’ .. na (wies)"* .. Il, Prosze uzupetnié tekst, dokonujac transformacji wyrazéw podanych w nawia- sach zgodnie z podanym przyktadem. 30p. Dawno, dawno temu za (siedem rzek i siedem g6r)® ...iedmioma rzekami i za siedmioma _gérami... (wielki patac)* zo kaprySna i niedobra ksiginiczka, Sylwia. Nie miala (prryjaciele? gdyé nike jej nie lubi. Czgsto grata na (organy)* jedynie (pienigdze)? .. tyla sobie bar- .» ale interesowala sig nie lubila (éadne , nie ufala (aden czto- « Coula sig samotna, ale nie i (magia)® nwierzeta)” ® wiek)®". cheiata sig 2 (nike)! .. spotykaé ani zmienié (swoje zachowa- sporyl i nie). (pigkna brunetka)'* ne) . oczy = byla bardzo podobna do (matka)” . ktéra umarla, gdy ona byla (driecko)'*.. « Sylwia bya miala (ziclo- Ksiggniceka chgtnie spacerowala po (laki)” lub stala na (most)”” . Pewnego dia, kie- » malazla Podniosta ja i we- .. patrzac na leniwie plyngca (rzeka)?» dy wracala 2 (praechadzka)"® (hota broszka)?*2 dy ujraala wychodzacego zza (drzewo)*.. po (las)? kxéry widzae ja, rzekl: — (Ksigénicz- Cay wyj- .! Jestes pigkna jak (sen)*? dziesz za mnie? Ill, Prosze uzupetnié tekst, dokonujac transformacji wyrazéw podanych w nawi sach zgodnie z podanym przyktadem. 28p. Taniec pray barze Sq meiczyini, keérzy uwielbiajg szaleé na (parkiet)” ...parkiece.... byle nie x whasna potowica". Mote dlatego, ze w oczach (okazjonalne partnerki)'? ... uchodza za (znakomici tancerze)™* podczas edy te slubna’ ich popisowy numer: dwa kro- ki ki sbi, jeden wolny, pélobrét przez lewe ramig 2. (niespodziewane przelotenie)** . damy przez bio- dro,zdaiytjuismiertelnieznudrié. Dlaczego nietariczymy?Z (lenistwo)’ typowej dla wielu medczyzn niechgci do jakiejkolwiek (akeywnosé ruchowa)*? .. » Zewstydu. Wstydzimy sig, 3 nie umiemy tariczyé, a nie umiemy, poniewad wstydzilismy sig uczyé. Z braku (nawyk)” Rodzice deiewczynek dobrze wiedza, jak wielki deficyt (chlopcy)'". panuje w (szkolach) .» (taniec)® .» dla daieci. Po prostu faceci, niczaleinie od wieku, uwaéajq podrygiwanic w rytm muzyki za zajecie niegodne (prawdziwy samiec)*!* * Potowica, slubna = zona. Dlatego, #e uwaiamy, it sq ciekawsze zajgcia. Obserwowalem kiedys podczas (zaba- wa sylwestrowa)"™" eee tOWaLZY- stwo Klasycznych ludzi sukcesu. One mtode, zgrabne, piekne, w (kosztowne sukienki)'* Oni mlodzi, preystojni, w (cle- ganckie garnitury)* soa Widaé, #e zamoi- ni. One w monoplciowej grupce taticzace na (srodek)”. tut, Oni we (wlasne grono)*™ stoliku, zaaferowani, omawiajacy (aktualna koniunkcura)?* _ na rynku (papiery wartosciowe)?” Zdaniem meéczyzny (ragment), ,Driennik Polski’, 30 12003 IV. Prosze uzupetnié ponizszy tekst brakujacymi spéjnikami i przyimkami. Niekté- rych trzeba uzyé wiecej niz jeden raz. 2p. ale /i/ Zeby /bo/albo/a/ze/bez/o/ze/od/do/w/z/na Chlopaki nie taricza... Cay ktos widzial ..nd’... jakiejkolwiek zabawie .....! naszym kraju, 1? soba, ....' deiewezyny siedzialy przy stolikach .. Syruacje odwrotne zdarzaja sig naromiast czgsto ~ dziewezyny,z braku laku, a raczej part- 2 chlopey taticzyli przy barze? Praenigdy! neréw, zaczynaja taticzy€ ze soba, co Bo ta pleé malo jest podatna.....’ zachetg Najpierw jest thumacrenie: ,ja nie umiem tariczye”, az wiekiem przychodza inne wyméwki w rodzaju: boli mnie kregostup, nogi Tak zachowuja sig mgzowie, co modna by uznaé za normalne, reguly nie wzrusza plei mgskie), 8 tarica 21...) to .....!° wegledu na wiek. .! w ogéle to jestem 2a Stary, .annu!? taney. 3 preeciet majg zako- dowane wymawianie sig...“ wszelkich zajeé nie sprawiajacych im prayjemno: dobre maniery wobec ion nie musza jué praecied dbaé dwie kandydaci 'identycanie postepuja zale- ” mezéw czy znajomi. Widaé to np. podczas zjazdéw kolederiskich — ‘etiska cag6é bylej klasy najchetniej plasalaby caly wiecz6r...... swoimi bylymi kolegami zklasy, ktérzy cz¢sto byli nie tylko kolegami, natomiast panowie zdaja sig zupetnie nie do- strzegaé potrzeb niegdysiejszych dam swojego serca. Siedza jak kolki, gadaja, politykuja, jedza i pija, Zgroza! Mogtoby sig wydawaé, wigzany — biale tanga, walce wyréwauja szanse,.....'to nieprawda — nawet .. iqzany — biale tanga, walce wyrownuja to nieprawda " przy dzisiejszym réwnouprawnieniu problem jest roz- 2! takich ® jakis wykret zawsze sig znajdzie, Poza tym zawsze sytuacjach ,material” jest oporny, prayjemnie} mieé swiadomos,.....” taticze, ..."* ktoS mnie poprosil, niz de jest to powo- dzenie wymuszone. Zdaniem kobiety(fagment), ,;Daiennik Polski", 3012003, V. W puste miejsca prosze wstawi¢ odpowiednie wyrazy i wyrazenia 2 ramki. Uwaga! Nie wszystkie sa potrzebne. 10p. tym, jakby / poniewaz / jakkolwiek / gdy / dokad / a2 / mimo ze / zanim / ktéredy / gdzie / jak / bo / pod warunkiem Prayktad: Zachowywat sig tak, ...jakby... byt twoim przyjaciclem. 1. Prosze poszukaé tych 2djeé tam, .. leia stare testy. . Porozmawiamy, sas WTC. . Zrobimy przyjecie +e pomoiesz mi potem sprzataé. bym teraz nie jechal; i tak utkne w korku. byt bardzo niski i ggi. ostatnio niewiele trenowal, nie zakwalifikowal sig do . Podobat sig diewczynom, finalu. x . Im dhe) sq razem, .. mniej sig rozumieja, vwysata, pozamykala wszystkie okna. cheesz. 10. Poczekajmy Piotrek skoriczy pisaé test. VI. Prosze przeksztatcié tekst ~ instrukcje dla osoby zajmujacej sie mieszkaniem wtascicieli podezas ich nieobecnosci, uzywajac podanych nizej wyrazen i wy- razow. 16p. wegledu / 2 powodu / bez / przed / podczas / mimo / po/ W razie / w celu Prayktad: Jesli beda upaly, prosze zwiekszyé chlodzenie lodéwki. wa W razie upalow prosze zwigksayé chlodzenie lodéwki... 1. Jesli bedzie Pan chciat wlyezyé alarm, proseg weisnaé klawisz 5 oraz 1. . Kiedy whaczy Pan alarm i zamknie Pan drewi, prosze juz nie wcho« 3, Zanim wejdzie Pan do domu, prosze przypomnieé sobie kod do rozbrojenia alarmu. 4, Kiedy bedzie burza, proszg wylaczyé z pradu komputer i telewizor. 5, Poniewaé trwa strajk MPO", proszg w pigtki wynosié smieci w i6}tych workach i z0- stawiaé je na chodniku. . Nawet jak bedzie brrydka pogoda, proszg wyprowadzaé Feliksa przynajmnie) raz dziennie na dlugi spacer. 7. Prosze nic dawaé Feliksowi kosci, zanim Pan nie sprawdzi, czy poprzedniej gdzies nie schowal. 8, Poniewad sasiadka jest chora, prosze za bardzo nie hatasowaé * Miejskie Praedsigbiorstwo Oczyszczania (m.in. wywéz Smieci). VIL, Prosze zastapi¢ zaimkami wyrazy podane w nawiasach. 20p. Przyktad: Wsréd (ludzi) ...nich... czut sig bezpiecanie. Gdzie jest Kasia? Szukaligmy (ona)! ....... wszgdzie. Wreszcie okazato sig, ie unikata (my)? specjalnie, poniewaé bala sie (my) .. powiedzieé, ze jesli Jarek nie jedzie, to bedzie sig dle caula, Jarck sig nna (ona)° neu 2denerwowal i zaczeli sig kiécié. Wredy Rysick powiedzial, 4e jeSli maja ona tez rezygnuje z wyjazdu. Stwierdzila, 2e bez (on)* sig tak zachowywaé, to lepie} niech obydwoje zostana, bo wszystkim zepsuja nastréj, a preecieé ten wyjazd miat bye dla (my)*... _ rmarewilo i probowatem (oni) ......... pogodzié. Wtedy Kasia krzykngla do (fa)? . Nie (ty)"* bede stuchaé tylko (on)"! ” Nagle Tomek odezwat sig z kata: ,Kasiu, pré- buje (ty)? ...preyjemnoscia, To (ja)? .. zrozumieg, ale nie udaje (ja)! ...... Sig to. Przemys! sobie wszystko jeszeze rar i wrdé do (my) .. wieczorem 2 decyzjq”. Na to Jarek powiedzial: ,Nie choemy (Wy)! sense psué plandw, ale gdybysmy mogli wyjechaé po pokudniu, zamiast rano, moie udatoby (ja)... sig zamienié z Pawlem na dyzur, Juz kilkakrotnie sig 2 (0n)"” ress 2amieniatem.” Cala grupa zgodzita sig, bo zalezato (my)"*......a (oni) towarzystwie. Niejeden z (my) rez. pomyslat, e dhuze} pospi VIII, Prosze podkreélié wlasciwg forme czasownika 12p. byszek: ~ Cresé, Adam! Co tu (robiles | zrobisz / robisz)"? Adam: ~ Czesé, Zbyszek! (Uméwilem sig / umawialem sig / umawiam sig)! tu 2 Leszkiem — Mamy razem iSé do biblioteki. Shuchaj, wlasnie (skorieze / skoriczylem / koriczytem)? caytaé te ksigzke — chcesz pozyczyé? Z:~O, chgtnie! Dzigkuje! A: Co dzisiaj robisz? Z: ~ Po obiedzie (piszg / napisze / pisakem)° list do profesora, ale potem — nie wiem. A:— Mote (kupiliémy / kupujemy / kupilibysmy)* prezent dla Eli? Z:—Prezent dla Eli (kupitem / kupowatem / kupig)° jué wezoraj, ale w naszym klubie (wy- stapi / wystepowal / wystapil)* wieczorem kabaret TAK. Mozemy sig wybraé. A:— Dobrze, ale potem jak zwykle (péjdziemy / idziemy / chodzimy)’ na placki, bo bede glodny. Z: —Jasne. Jakie masz plany na dlugi weekend? A: = Mialem zamiar (pojechaé / dojecha¢ / jeédzié)* do domu, ale rodzice wezoraj (wyje- chali / wyjeddzaja / jada)” na tygodniowa wyciecrke do Madrytu, wige chyba zostang w_akademiku. Z:~A moie (wybieralibysmy sig / wybierzemy sig / wybieramy sig)"® razem w géry? A: — Boje sig, Ze bedzie tam masa ludzi, a nie znoszg thumu. Cos (wymysimy / wymyslimy J winyslamy)"' — mamy jeszcze trzy dni! O, idzie Leszek. Dzis jest punktualnie, ale wezoraj (czekalem / zaczekatem / poczekalem)"* na niego pét godziny. IX. Prosze podkreslié wtaéciwa forme czasownika. 10 p. Organizuje szkolenia, na ktore rodaice moga (wybra¢ / zabraé / odebra¢)® mate dzieci W dzisiejszych czasach firmy coraz czesciej (przesylaja / wysylaja / dosytaja)* lu- dei na szkolenia. Taki wyjazd jest dla pracownikéw bardzo dobry, ale zawsze (ozna- caa/ wyznacea/ praeznacza)’ rozstanie z rodzina. Whasnie dlatego (spadiam / do- padlam / wpadlam)* na pomyst, by zorganizowaé szkolenia, na ktére rodzic* méghby wziaé daiecko. Szczegélnie maluchy chodzace do przedszkola (praezywa- ja / wyzywaja / odzywaja)* nieobecnosé rodzicéw. A gdyby mozna byto zabraé dziecko na szkolenie, to rodzice nie musieliby sig martwi. = Jak miatoby to praktycanie (preegladaé / dogladac / wygladaé)"? Kiedy rodzic ma szkolenie, ktore zazwyczaj (trwa / wytrwa / potrwa)® od 9 do 18, dla dzieci proponujemy gry i zabawy, zajecia edukacyjne. Obiad moze byé wspélny dla wszystkich, a wieczorem zamiast integracjiz piciem alkoholu mozna (2myéli¢ / wymyslié / przemysleé)’ wspélne zajecia. = Ile to bedaie kosztowaé pracodawee? Odrobine wiecej niz zwykde szkolenie, bo trzeba (oddaé / wyda¢ / dodaé)* wy- nagrodzenie dla osoby zajmujacej sie dzieémi. ~ A jakie sq plusy takiego rozwiqzania? Pracodawca (zyskatby / wyzyskalby / odzyskalby)® efektywniejszych pra~ cownikéw. U wielu 30-35-latkéw pojawia sig problem wypalenia zawodowego, wynikajacy z przeciazenia obowiazkami. Jesli wigc pracodawca pozwoli na utrzy- * Rodzic = ojciec / matka. manie balansu miedzy zyciem zawodowym a osobistym, to zyska lepszych pra- cownikéw. = Jak na ten pomyst reaguja firmy? Nie moge powiedzie¢, zebym spotkala sie z wielkim entuzjazmem. Ale sporo firm przynajmniej sie nad tym (postanawia / ustanawia / zastanawia)"®. I pewnie troche potrwa, zanim sig na to zdecyduja. »Dziennik”, 20 TV 2007 X. Prosze zapyta¢ 0 podkreslone stowa. hp. 0. Méj brat jest lekarzem. ...Kim... jest tw6j brat? 1, Piotr mieszka w Lodzi. .. mieszka Piotr? 2, To jest parasol pana Andrzcja. jest ten parasol? 3. W naszej grupie jest dwéch Japoriczykow. grupie? 4, Jan ma rasowego psa. 5. Ken méwi biegle po polsku. _. Japoricaykéw jest w waste} .- psa ma Jan? Ken méwi po polsku? 6. Greegorz byt na wycieczce w pigciu krajach Europy. ... krajach Europy byt Graegors? 7. Karol preegrat duo pieniedzy. . pienigdzy proegral Karol? 8, Jestem w Polsce jué trzeci raz raz jestes w Polsce? 9. Ide na pocate. see 10. Spotykam sig z. Dorota co tydzier. .. spotykasz sig z Dorota? 11, Wrdce w piatek.. wrécise? 12, Babcia nie jada ryb. 13, Powiedziat siostrze o swoje) chorobie. nie jada babcia? powiedzial 0 swojej chorobie? 14, Méj sasiad kolekcjomuje klucze _ kolekcjonuje Klucze? ROZWIAZANIA ZADAN 1, Nazwy deminutywne (zdrobnienia) L 1. latka, 2. talerzyki, 3. kubeczki, 4. slimaczki 5. serduseka, 6. slonecaka, 7. pizamkg, 8. tabki, 9. kréwki, 10, kacauszki, 11. jeéyki, 12. paseczki, 13. stonika, 14. krateczke, 15. jabhuszka uN : 1. kocyku, 2. herbatki, 3. flaczki, 4. twarozek, 5. Smietanka, 6. maselkiem, 7. kietbaska, 8. Sledzikami, 9. ndiek, 10. papuzka, 11. Terenia (Tereska), 12. mieszkankiem Mm. 1, synku, 2. spacerek, 3. mamusia, 4, buciki, 5. plaszczyk, 6. czapeczke, 7. konik, 8. rowerek, 9. praszki, 10. obiadek 2. Nazwy czynnosci 1 1. wehodzenia, 2. deptania, 3. wychylania sig, 4. parkowania, 5. dotykania, 6. spozywa- nia, 7. przechodzenia, 8. wnoszenia, 9. robienia, 10. jeidzenia un 1. strzyzenie, 2. farbowanie, 3. modelowanie, 4. prostowanie, 6. preedhuanie tM. a ‘As 1, wyworenie émieci, 2. remontowanie poddaszy, 3. porzadkowanie piwnic, 4. instalo- wanie domofonéw, 5. uszczelnianie okien Bs 1. koszenie trawy, 2. zaktadanie ogrod6w, 3. wycinanie drzew, 4. podlewanie roslin, 5. dostarczanie sadzonek WW. 1. jedzenia, 2. picia, 3. sprzataniu, 4. gotowaniu, 5. lezenic, 6. czytanie, 7. spanie, 8. zro- bienie, 9. przeswietlenie, 10. dostarczenie 3. Nazwy zenskie 1 1. Wegierka, 2. Amerykanka, 3. Slowaczka, 4, Norwezka, 5. Japonka, 6. Brazylijka, 7. Estonka, 8. Austriaceka, 9, Whoseka, 10. Czeszka, 11. Bialorusinka, 12. Bel 13. Dunka, 14, Australijka, 15. Angielka, 16. Ukrainka, 17. Greczynka, 18. Rosjanka, 19, Bulgarka, 20. Stowenka i 1. ulubienica, 2. doktor, 3. zdobywezyni, 4. pisarki, 5. gosciem, 4. krakowianka, 7. lwica, 8. spreedawezyni, 9. kierowniczka, 10. pracownicy mM. 1. Swiadkiem, 2. pisarka, 3. gadula, 4, lekarka, 5. policjantka, 6. dentystka, 7, naukow- com, 8. krawcowa, 9. piclegniarka, 10. zakonnica 4. ,Pafistwo” 1 A: 1. tymi, 2. tych, 3. tych, 4. tym. B: 1. to, 2. tym; tego, 3. tym I. 1. pomagaja / pomaga; 2. leda / ledy, 3. maja / ma, 4. wydali / wydalo (wydaja / wydaje) 5. Nazwiska (panstwo, nazwiska, formy zenskie) 1 1. pana Polaka, 2. pani Brody, 3. panem Stowitiskim, 4. Robertowi Zablockiemu, 5. Benedyktem Pogoda, 6. Ewe Kalicka, 7. patistwa Troczyriskich, 8. paiistwu Wrdblach, 9. Alicji Debiec, 10. parisewem Mrozkami I 1, profesor Radwariskie}, 2. pariscwa Tarnowskich, 3. docencie Tarnowskim, 4, doktor Surewicrowej, 5. redaktor Tyzitiskiej, 6. generale Paprocie, 7. Ursaila Radwatiska, 8. Réig Tyzitiska, 9. Lucjana Jablotiskiego, 10. inzynicrem Sroka Inaynier Doktor Docent Pani Seweryn Gabriela Bogdan Bozena Sroka Surewiczowa —Tarnowski-—Tarnowska Konsul Janeczka Teen Jabtoniski Kazio Redaktor Generat Profesor Réza Mateusz Urszula Tyzinska Paprot Radwafiska 6. Nazwy abstrakcyjnych cech (nazwy wtasciwosci) 1 1, obojgtnosci, 2. koniecznosci, 3. umiejgtnosci, 4. spokoju, 5. sprawiedliwosci, 6. berstronnosé, 7. niezaleinosé, 8. inteligencja, 9. statosé, 10. zdolnosé un 1. narciarstwem, 2. kolarstwo, 3. kajakarstwa, 4, zeglarstwo, 5. alpinizm. whe 1. zazdrosci, 2. upér, 3. spryt, 4. ambicja, 5. brutalnosé, 6. dobrocia, 7. zycaliwoscia, 8. madroscia, 9. wyrozumiatoscia, 10. fanatyzmem, 11. rasizm, 12. élepota, 13. rerrory- zmowi, 14. czerti, 15. braz, 16. zieleni, 17. bieli, 18. bezu, 19. blekit, 20. fiolet 7. Przymiotniki odrzeczownikowe Is 1. lubelski, 2. fitiski, 3. irlandzki, 4, berliiski, 5. tédzki, 6. francuski, 7. biatoruski, 8, koreatiski, 9. londysiski, 10. paryski, 11. sewajcarski, 12. argentyriski u. 1. godzinny / godzinowy, 2. miesigczny; 3. morski, 4. gérskim, 5. wezorajsza, 6. daisiejszej, 7. niedzielne, 8. sobotnie, 9. kwadratowy, 10. okragly, 11. kwietniowy, 12. lipcowe, 13. wrzesniowe, 14, lesnym, 15. encyklopedyczna, 16. fotograficznego, 17. fryzjerskiego, 18. krawieckim, 19. koscielnej, 20. tréjkarnego MM. 1. wieczornym, 2. gitarowego, 3. nocny, 4, herbacianym, 5. sciennego, 6, metalowa, 7. kocie, 8. jabtkowego, 9. kuchenny, 10. skérzanym, 11. policyjny, 12. cmentarna, 13. blednej, 14. sredniowieczne, 15. wejsciowe 8. Zaimek swoj i. 1. jego, 2. sw6j, 3. swoich, 4. ich, 5. swoim, 6. jej, 7. je), 8. ich I 1. sw6j, 2. swoja, 3. swoich, 4. swojego, 5. swojej, 6. swojemu, 7. swoim, 8. swoje 9. Imiestow przymiotnikowy czynny 1 1. plynacy, 2. grajacego, 3. méwigcej, 4. lecacy, 5. myjqcemu sig (kotu), 6. pracujacy, 7. majace, 8. jadacy, 9. placzace (kobicty), 10. biegajacych (tam medczyzn) Mh 1. exujacy; 2. lubigcy, 3. uwatajacy, 4. wierzaca, 5. cheacy 1. taflezgca, 2. rzadzacej, 3. spedzajace, 4. watacego, 5. narzekajaca, 6. kaszlace, 7. weho- deacy, 8. prayjetdiajacych, 9. nadchodzaca, 10. siedzacemu WN. 1. siedzacy, 2. stojaca, 3. palacego, 4. usmiechajaca sig, 5. zastaniajaca, 6. lezqcego, 7. znaj- dujacej sig, 8. forografujacego Wiktoria Klementyna Anastazja Wtadystaw Anatol 10. Wyrazy ztozone i 1. pélfinale, 2. dziesigcioletni, 3. rekopis, 4. dwuosobowy, 5. swedzko-polski, 6. ciem- noczerwonej, 7. trzypokojowym, 8. dwudrawiowa, 9. calonocnej, 10. dalekowidzem, 11. r6inokolorowy, 12. pétrocenym u. 1. jednodniowa, 2. wielojezyceny, 3. obcokrajowey, 4. powiesciopisarz, 5. srebrzystobia- ej, 6. noworocane, 7. wodospad, 8, stuletni, 9. drogowskaz(y), 10. pigciokilometrowy: 11. Deklinacja i sktadnia liczebnikéw gt6wnych 1 1. dwunastu, 2. trzech, 3. dwoch, 4. siedmiu, 5. trzema, 6. czterech, 7. szesé, 8. pigciu, 9. dwudziestu, 10. dwoma iT 1. usiadlo, 2. brali, 3. wrécito, 4. uciekto, 5. czeka, 6. uczestniczy, strowalo, 9. wziely, 10. zagraja odwiedzili, 8. demon- mM. 1. pigcioro lekarzy proyszk 2. trzej zolnierze 3. dwaj, dosali 4. odpowiadalo caworo, zachorowaly WV. 1, 2. dwojgiem dzieci, 3, 4. dwéch braci, 5, 6, 7. weszly dwie kobiety, 8, 9, 10. prayjmu- je dwoje dentystéw, 11, 12, 13. czekalo pigé os6b, 14, 15. obydwu gabinetsw, 16, 17, 18. trzej panowie wysali (trzech pandw wyszto), 19. 20. dwaj zapalili (dwéch zapalilo). 12. Negacja wielokrotna ir 1, Nikt nie mysti dzieweryna nie lubi . On jeszcze nigdzie nie byt i nic (niczego) nie zalatwil. 3. Zadna 4, Nikomu nic o sobie nie opowiadal. 5. Nigdy nie moina ... ML. Zaden chlopak nie cheialby byé taki jak Tomek: wysoki, chudy, niesympatyceny i bezczel- ny. Tomek ciagle potycza pienindze, ale nigdy nikomu nie oddaje dtugu w terminie. Twier- dzi, ic nigdzie mu sig nie nie podoba, (ale) i ciagle narzeka. Nike mu nie zazdrosi jego psa ~ grubego i agresywnego buldoga, kesry preedwezoraj ugryzt mnie w noge. Jsé nigdy nie polubie Toma. 13. Imiest6w przymiotnikowy bierny L 1. rozbity, 2. analezione, 3. pieczonego, 4. skoriczona, 5. zwolniony, 6. zafarbowanych, 7. epsute, 8. ukradzione, 9. wykapane i nakarmione u. 1. kupiony, 2. porysowany, 3. pogryzione, 4. podarte, 5. przewrécona, 6. rozsypana, 7. rozlane, 8. rozbita, 9. polamany, 10. przemyslana um. 1. rozgrzana, 2. podsmatone, 3. umyte, 4, obrane, 5. posiekana, 6. posolona, 7. popie~ przona, 8. wymieszana, 9. utartym, 10. zerwanymi WV. 1. znajacych sig, 2. interpretujacych, 3. (bezblednie) wykonujacych, 4. skosiczonym (kon- cercie), 5. otrzymanego, 6. skomponowanej, 7. kupiong 8. grajace), 9. wkladajacemu, 10. schowane 14, Strona bierna i 1, Wszystkie prace sq poprawiane. 2. Méj samochéd zostanie umyty przez Renate. 3. Ta salacka zostala zrobiona przez babcig. 4. Tort jest dekorowany przez znanego cukiernika. 5. Z powodu awarii komputeréw wydawanie paszportéw zostalo wstrzymane, 6, Ten ar- tykul zostal juz preettumaczony przez Jarka. 7. Tekst jest wlasnie przepisywany przez se- kretarke, 8. Pieniadze na hospicjum beda zbierane przez wolontariuszy. un Ta fascynujqca rzedba ber nazwy zostala nadestana' przez anonimowego artyste. Przedsta- vwia placzacego aniola ze zlamanym skrzydlem. Wzbudzila ogromne zainteresowanie or- ganizaroréw wystawy, dlatego zostale umieszczona® w srodku sali ghownej. Zwiedzajacy eda informowani® preez przewodnikéw 0 niecodzienne} historii tej reéby. Ceremonia ot- warcia bedzie transmitowana* przea telewizje, Na pewno cala ta historia zostanie opisana® przez dziennikarzy. Mote zostanie ogloszony (przez organizator6w) konkurs na nazwe dzie- I, Na tazie jest podziwiane” preea wszystkich pracownikéw muzeum. Mote zglosi sig au- tor i od jutra bydzie enane® jego nazwisko. MM. Sensacyjne wiadomosci z Mistrzostw Swiata! W nocy agresywny pseudokibic pobit! jednego ze skocekéw, ktéry znalazl sig w szpitalu, Na razie specjalisci robiq? badania i nie wiadomo jeszcze, cay bedzie bral udziat w pigtko- wym konkutsie. Policja poseukuje’ pseudokibica. Ma jego portret pamigciowy wykonany na podstawie zeznati éwiadka. W szpitalu ledy takée trener hokeist6w, ktéry w nocy miat zawat. Lekarz z pogotowia cudem go wratowal*. Jego tyciu jué nie zagraéa niebezpieczeti- stwo, ale jego obowiazki przejqé’ drugi trener. Dzisiaj dowiedzielismy sig, ze wezorajsze kwalifikacje do konkursu plywania sedziowie zalicaq® do og6lnej punktacji z powodu ja- kiché klopotéw technicznych. Martwimy sig brakiem formy naszego zapasnika — najwyrainiej nie przygorowywano’ go odpowiednio i nie wytrzymat kondycyjnie. Chyba odpadnie w drugiej rundzie. Za to nasi karatecy spisuja sig znakomicie! Z latwoscig pokonali* rywali, wigc dzis liceymy na medale! 15. Tryb warunkowy (przypuszczajacy) LF L. 2godzilabyé sig, 2. wziglibysmy, 3. urzadzilibysmy, 4. zamieszkalibysmy, 5. kupilibysmy, 6. zajmowalabys sig, 7. jetdzilibysmy, 8. spotykalabys sig, 9. chodzitybyscie, 10. méglbym, 11. umawialbym sig, 12. gralibySmy, 13. jedlibysmy, 14. ogladalbym, 15. uprawialabys, 16. caytalabys M 1. Gdybym zatoiyt dobrze oprocentowane konto w banku, szybko bym si¢ wabogacit (szybko webogacilbym sie). 2. Gdybym podréiowat po calym Swiecie, poznawalbym nowych ludzi, nowe jezyki i nowe kultury. 3. Gdybym pracowal coraz wigcej, miatbym coraz mniej czasu dla sicbie i dla prayjacist. 4, Gdyby przyjaciele o mnie zapomnieli, wpadlbym w depresje. IIL. (odpowiedzi przyktadowe) 1. Gdyby jutro nie byto egzaminu, posclibysmy dzisiaj na koncert. 2. Gdyby Helena wyjechata do Irlandii, Bartek zaczalby sig uczyé angielskiego. 3. Gdyby$ zaproponowat mi wspélng podréé do Zanzibaru, odméwilabym. 4, Gdybyscie nie przyszli, zadzwonilibySmy do waszych rodzicéw. 5. Gdyby nam nie potyczyli tych pienigdzy, mielibysmy wielki problem. W. 1, drapalbym, 2. jadtbym, 3. gralbym, 4. szarpalbym, 5. spralbym, 6. skubalbym, 7. kierowalbym, 8. lapatbym, 9. walilbym. 16. Czasowniki prefiksalne; czasowniki ruchu; formy meskoosobowe i rzeczowe czasownika ti 1. odprowadze, 2. rozprowadzanie, 3, sprowadzit, 4. oprowadzimy, 5. wyprowadze, 6. preeprowadé, 7. poprowadzié, 8. prayprowadzi, 9. wprowadzié, 10. doprowadzita I A: 1. podpisaé, 2. preepisaé, 3. dopisaé, 4. odpisaé, 5. napisaé B 1. rozpisalem, 2. opisalem, 3. spisalem, 4. wypisalem, 5. zapisatem Mm. 1. dojazd, 2. zjazd, 3. podjazd, 4. objazd, 5. wiazd Vv. 1. zeszla, 2. wesdla, 3. wyszly, 4. doszly, 5. praesely, 6. wychodzily, 7. obeszly, 8. rozeszly, 9. postla, 10. podeszla ve 1. aszedl, 2. wszedh, 3. wysdli, 4. dosali, 5. przesali, 6. wychodzili, 7. obeszli, 8. rozeszli, 9. poszedl, 10. podszedt vi. 1. zawidzh, 2. podwiozta, 3. doszla, 4. doszedk, 5. praywietli, 6. wes, 7. wysaligmy, 8. wy- szedb, 9. nadeszla, 10. podeszla, 11. preeszly, 12. podeszli 17. Formy bezosobowe; trzeba, mozna, warto; powinien 2 1. zamknigto, 2. skierowano, 3. ogloszono, 4. wykupiono, 5. odwolano, 6. wstrzymano, 7. wypito, 8. ewakuowano ? 1, moina, 2. warto, 3. trzeba, 4. (nie) warto, 5. mona, 6. warto, 7. trzeba, 8. trzeba tM. 1. powinienem, 2. powinna, 3. powinniscie, 4. powinnaé, 5. powinniémy, 6. powinnysmy, 7. powinienes, 8. powinnam 18. Imiestowy przystowkowe - wspotczesny i uprzedni Kk 1. spacerujac, 2. kupujac, 3. wchadzac, 4. przygotowujac, 5. rozmawiajac, 6. shuchajac, 7. kapige sig, 8. wybierajac, 9. zegnajac sig, 10. sprzatajac ith Kiedy 1. preeczytali, 2. wynajelismy, 3. stracil, 4. weszly, 5. upiekla, 6. nagrat sig, 7. uslyszala, 8. wylgeryl, 9. naniést, 10. znalazta m. d 1. wlaczywszy, 2. caekajac, 3. pijac, 4. palge, 5. zobaczywszy, 6. uspokoiwszy, 7. ogladajac. 8. kibicujac, 9. postanowiwszy, 10. wypiwszy wv. A: 1. skoticaywsay, 2. poczuwszy, 3. jedzae, 4. placac, 5. wyszedlszy, 6. cheac, 7. wybierajac, 8. praywitawszy B: 1. nie, 2. tak: Edge ulica Polng myslat, jak sig wythumaczy Feliji, 3. nie, 4. tak: Whiegajac do domu..., 5. tak: zadzwoniwszy, zdejmowal... 19. Aspekt czasownikow I 1. spedza, 2. bedziemy (panu) mierzyé, 3. bedzie zazywaé, 4. bedzie kierowaé, 5. weémic- my, 6. wprowadzi sie, 7. bede dzwonil(a), 8. powiecie, 9. bedzie splacat, 10. wysle i 1. mieszkala, 2. kochalysmy sig, 3. zmienila, 4. zaczal, 5. 2robit, 6. dotarliémy, 7. wybie- rali, 8. bedziemy zwiedzaé, 9. zjemy, 10. pojedziemy, 11. bede czytaé, 12. bedzie odpoczy- wag, 13. wybierze sig, 14. péjdzie ue 1. spotkalismy, 2. koricze, 3. robila (robi), 4. zaczcla, 5. poczut sie, 6. graliscie (bedziecie graé / grali), 7. wykapaly sie, 8. piligmy (pijemy), 9. naprawiali, 10. zjadles / zjadlas 20. Tryb rozkazujacy i. 1. szanuj, 2. myj, 3. zbieraj, 4. badé, 5. nos, 6. nwij, 7. wygraj, 8. mys! I. 1. pijmy, 2. powiesmy, 3. zrelaksujmy, 4. zazywajmy, 5. przejadajmy, 6. pamigtajmy, 7. capomnijmy, 8. unikajmy, 9. polézmy; rSbmy, 10. postapmy; zmusmy MM. 1. praeczytajcie ten artykut, 2. wypij ten sok, 3. poldz grzebiert na stole, 4. kupcie te ga- zete, 5. nich paristwo napisza podanie (proszg napisaé podanie), 6. niech pani ugotuje zupe (proszg ugotowaé zupe), 7. niech pan umyje samochéd (proszg umyé samochéd), 8. niech panowie powtérza gramatyke (prosze powtdrzyé gramatyke); 9. pokazmy mu dro- g6 10. widi ciemny garnitur IV. 1. Nicch pani powie (prosze powiedzicé), 2. Praetlumacz, 3. dumacz, 4, Powtérzmy, 5. zaczynajmy, 6. bierz, 7. Niech pan opowie (prosze opowiedzie®), 8. Dzwon, 9. plywaj- cie, 10. Niech paristwo obejrza (prosze obejrzeé), 11. Zaczekajcie, 12. Pospieszmy sie V, 1. idé, 2. wed, 3. niech pani sig przesunie (prosze sig przesungé), 4. Niech pan sig nie de- nerwuje (prosze sig nie denerwowaé), 5. zobacz, 6. Niech pan sig uspokoi (prosz¢ sig uspo- koid), 7. niech patistwo sie zdecyduja (prosze sig zdecydowaé), 8. Chodémy, 9. pojedémy, 10. odéémy 21. Varia 1 1, 2. filologig polska, 3. studentami, 4, 5. wysokq dziewczyna, 6. sylwetke, 7. malarzem, 8. Frangji, 9, 10. polskim morzem, 11. miescie, 12. hatasu, 13, 14. wspélnej przyszlosci, 15. dzieciach, 16, 17. malym domku, 18. wsi I 1, 2. wielkim palacu, 3. przyjaciét, 4. organach, 5. pieniedzmi, 6. magia, 7, 8. zadnych zwierzat, 9, 10. zadnemu cztowiekowi, 11. nikim, 12, 13. swojego zachowania, 14, 15. pigkng brunetka, 16, zielone, 17. matki, 18, dzieckiem, 19. lakach, 20. moscie, 21. rzeke, 22. praechadzki, 23. lesie, 24, 25. zlota broscke, 26. drzewa, 27, 28. przystojnego mlo- dzictica, 29. ksigzniceko, 30. sen Mi 1, 2. okazjonalnych partnerek, 3, 4. znakomitych partneréwi, 5, 6. niespodziewanym pree- Joieniem, 7. lenistwa, 8, 9. aktywnosci ruchowej, 10. nawyku, 11. chlopcéw, 12. szko- ach, 13. tafica, 14, 15. prawdziwego samca, 16, 17. zabawy sylwestrowej, 18, 19. kosz- townych sukienkach, 20, 21. eleganckich garniturach, 22. érodku, 23, 24. wlasnym gronie, 25, 26. aktualng koniunkture, 27, 28. papieréw wartosciowych IV. 1. w, 2. deby, 3. ze, 4. a, 5. albo, 6. z, 7. na, 8. do, 9. i, 10. bez, 11. a, 12. zeby, 13. bo, 14. od, 15. 0, 16. Ale, 17. na, 18. ze, 19. ze, 20. ale, 21. w, 22. a, 23. #e, 24. bo v. 1. gdzie, 2. gdy, 3. pod warunkiem, 4, ktéredy, 5. mimo #e, 6. poniewad, 7. tym, 8. zanim, 9. jak, 10. az Vi. 1. W celu wlaczenia alarmu prosze weisnaé klawisz 5 oraz 1. 2. Po wlaczeniu alarmu i zamknigciu drawi, proszg jué nie wchodzié do domu. 3, Praed wejéciem do domu prosze przypomnieé sobie kod do rozbrojenia alarmu. 4, Podezas burzy prosze wylgczyé z pradu komputer i telewizor. 5. Z powodu strajku MPO, prosze w piatki wynosié émieci w 26htych workach i zostawiag jena chodniku. 6. Mimo brzydkiej pogody prosze wyprowadzaé Feliksa praynajmniej raz dziennie na dhu- gi spacer. 7. Proszg nie dawaé Feliksowi kosci bez sprawdzenia, czy poprzedniej gdzies nie schowal. 8. Ze wagledu na chorobe sasiadki, proszg 2a bardzo nie halasowaé. Vil. 1. jej, 2. nas, 3. nam, 4. niego, 5. nig, 6. nas, 7. mnie, 8. ich, 9. mnie, 10. ciebie, 11. jego, 12. cig, 13. mi, 14. nas, 15. wam, 16. mi, 17. nim, 18. nam, 19. ich, 20. nas, Vill. 1. Uméwilem sig, 2. skoriczylem, 3. napiszg, 4. kupilibysmy, 5. kupilem, 6. wystapi, 7. péjdziemy, 8. pojechaé, 9. wyjechali, 10. wybierzemy sig, 11. wymyslimy, 12. crekatem Ix. 1. wysylaja, 2. oznacza, 3. wpadlam, 4. preciywaja, 5. wygladaé, 6. trwa, 7. wymyéli¢, 8, dodaé, 9. zyskatby, 10. zastanawia x. 1. gdzie, 2. czyj, 3. ilu, 4. jakiego, 5. jak, 6. w ilu, 7. ile, 8. ktéry, 9. dokad, 10. jak czesto, 11. kiedy, 12. czego, 13. komu, 14. kto Il. CZYTANIE WPROWADZENIE W cacéci sprawdzajace} rosumienie tekstéw pisanych (ezesé C), ndajacy maja w ciagu 45 minut wykonaé 4-5 zadasi, ktdre testujq rozumienie globalne, szczegdlo- we oraz selekrywne na poziomie zdania, akapitu i calego tekstu. Dla poziomu B2 dhu- gosé tckstéw*, stanowigcych podstawe wykonania zadania, wynosi 250-300 stow. ‘Musza one odpowiadaé wymogom katalogéw tematycenego oraz. funkgji i pojed, a tak- ie wymogom wykazu sjtuacji Romunikacyjnych zawartych w Standardach wymagan egeaminacyjnych. W testach bieglosci stosowane sq nastepujace typy zadari:, @ zadania z jednostkami wybore wielokroinego: * wybér leksykalny > wybér informacyjny @ zadania z jednostkami na dobieranie informacji ¢ zadania 2 jednostkami typu: prawda | fitz | brak informagji ¢ zadania na ustalanie kolejnos © porzadkowanie pojedynczych, rozsypanych zdas tekstu + porzadkowanie rozsypanych fragmentéw tekstu ¢ zadania x lukami > uzupelnianie luk w tekscie wyrazami 2 banku_ uzupelnianie luk w tekécie usunigtymi 2 niego zdaniami lub fragmentami Zdajacy wykonujq zadania w dowolnej (wybrane} przez siebie) kolejnosci. Tu za kaida poprawnie wykonana operacg moina uzyska€ 0,5 p./1 p. * Mowa o tekstach autentycznych lub nicznacznie zmienionych (skréconych i / lub uprosz- cxonych) H. Czytanie 85 Caytanie stanowi w podreczniku Umiesz? Zdasz! cxgsé druga, poniewab powtd- rzenie zagadnient gramatycznych powinno ulatwié zrozumienie zamieszcronych tu tekstéw. Zostaly one wybrane pod katem wypelnienia ewentualnych brakéw lek- sykalnych i / lub poszerzenia stownictwa zwigzanego z realizacja rozmaitych sytua- Gi komunikacyjnych z réinorodnych obszaréw tematycznych oraz. funkcji i pojee objetych katalogami przewidzianymi dla poziomu B2 (zob. Standardy wymagari..). Niektdre tematy sq w pewnym sensie dublowane innym tekstem, co ma ulacwié 2a- poznanie sig 2 rzadziej uzywanym stownictwem, ktére jednak pojawié sig mote w tescie egeaminacyjnym. Kandydat, rozwigzujac niniejsze zadania, bedzie musial nickiedy zajrzeé do stownika i zastosowaé wlasne strategie, ulatwiajace przyswoje- nie nowych wyrazéw. Proponuje sig tu wiele urdzmaiconych technik pomocnych w zrozumieniu tekseu — jest ich wigcej, niz stosuje sig w tescie wlasciwym. Umoiliwi to kandydatom osiag- nigcie bieglosci potrzebne| do zdania tej czgsci egeaminu. Proez ,bieghosé” rozumie sig takée tempo czytania, ktdre na tym poziomie zaawansowania powinno byé sto- sunkowo dusc*. ‘Nauezyciel prowadzacy kurs przygotowawezy mote wybraé 4-5 zadasi 2 cagsci I i polecié kandydatom ich wykonanic w ciagu 45 min, Pomoie mu to zorientowa€ sig w poziomie i moiliwosciach potencjalnych zdajacych. Zabieg taki moze byé takze 2a- stosowany przez samych kandydatdw, gdyé na koricu znajduja sig rozwigzania zadash oraz transkrypcje wszysthich tckstéw. Kazde zadanie jest punktowane 0,5 p. lub 1 p. za operacjg. Umoiliwia to sprawdzenie osiagnigtych wynikéw. ‘Cagé€ II niniejszych materialéw zawiera 20 tekstéw** i zadasi. Podzielona jest na zy rozdrialy: Polska, Krak6w i Varia, gdzie mieszcza sig teksty 0 zréznicowane} te- matyce. * Cagsto wlasnie bariera czasowa uniemoiliwia poprawne wykonanie wszystkich zadai ww tej czgsci cesta. ** Teksty majg r6ing dlugosé — nie zawsze zgodng z wymaganiami certyfikacji. ZAWARTOSCE CZESCI II Teksty i zadar POLSKA 1. Polska na mapie. Ludnos¢ i religia. Krajobraz i przyroda Polski ............. 89 TI. Panorama Polski .. . * Ill. Przemiany demokratyezne i rozw6j ekonomiczny . .. 92 IV. Muzyka ludowa ... % V. Sport wPolsce 0.2... 02-0055 oF KRAKOW VI. Srednie dzienne nastonecznienie. Sredni miesigczny poziom opad6w. Srednia miesigczna temperatura 96 VIL. Rok w Krakowie (1) 98 VIII. Rok w Krakowie (II) 100 IX. Droga Krélewska. Trasa Nowohucka 104 X. Trasa zabytkow zydowskich ..... - 107 VARIA XI. Stomatologia dla wszystkich +. 108 XI. W Swiecie ksigzki . . neeeee = 110 XIIL. Pani Magdo, pani pierwszej to powiem...” Katarzyna Zak . 112 XIV, Dlaczego jest mniej dzieci? 113 XV. Recenzje filmowe 115 XVI. Zestresowani Polacy . 119 XVII. Tradycyjnie, thusto, zdrowo? .. 120 XVIII. Ulotki dolaczane do lekarstw 121 XIX. Naturalne preparaty Ba XX, Fragmenty tekst6w prasowych o zrGénicowangj tematyce .......-eeeee0 125 Rozwigzania zadah TEKSTY | ZADANIA Polska* I Prosze wybraé jedna z czterech moiliwogci pasujaca do ponumerowanych luk w tekécie i wpisaé odpowiednia literke:a, b, ¢ Lub d. ‘4p. Polska na mapie Polska potozona jest w (0. ..a..] srodku Europy, zajmuje powierzchnig 312.685 km’. Od wschodu (1. ....] 2 Litwa, Bialorusiq i Ukraing, od pohudnia ze Stowacjg iz Czecha- mi, od zachodu z Niemcami. Na pétnocy Polska ma 528-kilomerrowa granice morska wadlut breeg Baltyku. Polska ma 38,6 miliona mieszkaficéw, zajmujgc pod tym wzgle- .] po- dem dsme miejsce wsréd paristw europejskich. Stolica Polski jest Warszawa, [2. nad 1,6 miliona mieszkaricéw. Ludnos¢ i religia Polska jest krajem jednolitym narodowosciowo, mniejszoéci narodowe stanowia po- nie} 4% jj (3. kraju Bialorusini i Ukraiticy oraz skupiajacy sie gléwnie na Slasku Opolskim Niemcy. Po- J. Najliceniejsze mniejszoSci narodowe — to mieszkajacy na wschodzie lacy w preytlaczajacej wigkszosci sq katolikami, ale utozsamianie Polaka wylacznie 2 kato- likiem jest bledne. Sa bowiem takie [4 ...] kraju jak Slask Cieszyriski, gdzie znaceny od- setek mieszkatic6w to luteranie, W duzych miastach nie brak tez przedstawicieli innych wyznati, Na wschodzie Polski znaczacq mniejsz0$¢ stanowig wyznawcy prawostawia, a po- deialy [ nie zawsze pokrywajg sig tu 2 narodowymi, choé zazwyczaj Bialorusini sq wierni cerkwi prawostawnej, a Ukraiticy kosciolowi grekokatolickiemu. Na Bialostoccry#- nie znaleéé moina wsie, gdzie obok siebie (6. .....] mieszkajq katolicy, prawostawni i mu- zulmanie ~ potomkowie osiedlonych w dawnej Rzecrypospolitej Tataréwe (..) Preywigza- nie do religii wyraia sig gl6wnie w gleboko zakorzenionym szacunku do rytualéw 1 (7. sone] religiinych, Wile urody krajobrazowi Polski dodaja praydroine krzyie i ludowe * W tej czgéci znajduja sig nieznacanie zmienione fragmenty przewodnika Polska ~ preewod- nik Wiedsy i Zycia pod red. T. Czemiewicz-Umer, M. Omilanowskie), J.S. Majewskiego, Wyd. Wiedzy i Zycie, Warszawa, 2000, s. 8, 11, 12, 14-15, 16-17, 25, 30. kapliceki z figurami swigtych, Matki Boskiej lub umgczonego Chrystusa. UroczyScie ob- chodzone sq najwigksze éwigta koscielne: Wielkanoc, Boze Cialo, Wniebowzigcie Matki Boskiej, a takée dzien Wszystkich Swigtych, kiedy to niemal wszyscy Polacy, bez wegledu _] groby swoich bliskich. na wyznanie, (8. Krajobraz i przyroda Polski Piaszezyste plaie pohudniowego braegu Baltyku naleia do najpiekniejseych w Europie. Ciagna sig wedluz wydm lub wysokich brzegéw klifowych i gdyby nie ujécia rzek, mozna by nimi [9. ....] ealy pas wybraeéa. Charakterystyczne sq mierzeje, czyli waskie piaseczy- ste waly narastajgce pod wplywem pradéw praybrzeinych. Pas pojezierzy obejmujacy znacany obszar pélnocnej Polski to malownicze wagérza i (10. .....] tysigcy jezior. Naj- wigksze i najpigkniejsze z nich znajduja sig na Pojezierzu Mazurskim, zwanym Kraing Ty- siqca Jezior. Wiele tu lasw, bagien i torfowisk. Podmokte [11. ......] sq rajem dla wielu ga- tunkéw ptakéw. Wystepuje tu najwicksze w Europie skupisko bocianéw. Z pozoru [12. ..u] pejzaé nizin urozmaicaja wysoczyzny, doliny leniwie plynacych rzek, bagna i tor- fowiska. Przewaiaja pola uprawne, ale nie brak teé duiych lassw. W Puszczy Biatowieskiej zobaczyé moina dubra, na terenach bagiennych losia, na lakach zag bociany. Najwyiszymi gérami Polski i calej érodkowej Europy sq Tatry. Zajmuja_ niewielki (13. ..u] izachwycajg wysokogérskimi krajobrazami. Najwyiszy polski szcryt, Rysy, ma 2499 mazp.m, (..) W gorach ayjq tak (14... 2wierzeta jak niedéwiedzie brunatne, éwistaki i kozice, a b. ea 4. 0._| geometrycznym | centralnym gtéwnym | astronomicanym 1 lezy graniczy jest potozona | jest oddalona 2. liczaca lezqca przekraczajaca_| _dochodzaca 3._| powierzchni miast wyznawcdw obywateli 4 miasta wojewodztwa rejony SP) 5 klasowe ” spoteczne religijne terytoriaine 6 ‘osobno serdecznie niechetnie zgodnie 7. modlitw: symboli piesni ksiqzek 8. | odwiedzaja zwiedzaja fotografuja opuszezaja 9. | _ podrdzowaé przelecie€ przewedrowaé przeplynaé 10. ponad wiele mato okoto il domy plaze regiony tereny ze monotonny piaszczysty gérzysty tajemniczy 13. region obszar krajobraz szczyt 14, duze dzikie dziwne rzadkie W ponizszym tekacie znajduje sie (oprécz przyktadu) osiem niepotrzebnych wyra- z6w. Proszg je odszuka¢ i wykreslié. 8p. Panorama Polski Mimo nizinnego polozenia, Polske cechuje monetenne r62norodnosé krajobrazu. W Ta- trach, pray poludniowej granicy kraju, urzekaja brzydkie krajobrazy wysokogerskie. Nie- co bardziej na pélnoc rozciagaja sig nitsze pasma gérskie i wyiyny. Na pélnocy kraju do- minuja pojezierza, a na pobreeiu Balryku rozmaite gérzyste krajobrazy nadmorskie. Milosnicy dzikiej przyrody odnajda pozostatosci dziewicze} puszczy w Bialowiezy i rozle- gle bagna wedlui rzeki Biebray, dajgce schronienie wielkiej liczbie nielicenych gatunkéw ptakéw i niespotykanych gdzie indziej roslin, W Polsce lasy zajmuja prawie 30% po- wierzchni (...), Wiele zabudowanych miejsc 0 zachowanym pierwotnym charakterze przy- rody jest chronionych jako park narodowe lub rezerwaty. Na gérska wycieczke moina wyplyngé wybraé sig w miejsca majace rozbudowana in- frastrukeurg turystycena, takie jak gleboki Beskid Sadecki czy Tatry, albo tei wedrowaé po niemal pozbawionym turystéw, trudno déstepnym Beskidzie Niskim czy Bieszczadach, Weszedzie jednak znajduja sig dobrze oznakowane dookola szlaki turystyczne i odpowied- nio wyposazone schroniska, Rajem dla amatoréw sportéw wodnych sq niezliczone lasy je- ziora Warmii i Mazur, nazywanych Kraing Tysigca Jezior, czy tez Pojezierza Pomorskiego i Pojezierza Wielkopolskiego. Prosze dobra¢ zakoriczenia (oznaczone a - h] wyréénionych fragmentéw tekstu. Uwaga! Dwa sa zbedne. bp. Przemiany demokratycane i rozw6j ekonomiczny Do upadku komunizmu w Polsce w znaczniej mierze przyczynili sig ludzie awigzani 2 NSZZ Solidarnosé, istniejacym od 1980 roku, a po (0. ..d...] Po awyciestwie opozycji demokratycanej w wyborach do Sejmu i Senatu w 1989 roku. Polska ponownie stata si¢ krajem demokracji parlamentarnej 0 [1. ......] Spory deficyt handlu zagranicznego bilansowany jest nadwydka w nierejestrowanym, handlu praygranicznym. Niekorzystnymi zjawiskami sq deficyt budietowy i bezrobocie, ktére nadal jest wysokie. Problemy zwigzane z bezrobociem (2, ....} Nie dokoriczono tei programu prywatyzacji (...). W najgorszej sytuacji jest przesta- rzaly i niewydajny praemyst cigéki. Systematycznie zamykane sq kopalnie wegla, a pracu- jacy w nich gérnicy zmuszeni sq do zmiany zawodu. (3. ......] Pred koniecznoécig restrukturyzacji stoi tez archaicane rolnicewo, ktérego podstawa sq tradycyjne, mate gospodarstwa rodzinne o powierzchni gruntéw nieprzekraczajacych kik hekeardw, stabo (4... Przemiany polityczne i gospodarcze widoczne sq w wygladzie polskich miast. Stare domy sq odnawiane, widaé wigksza dbaloSé 0 otoczenie, powstaly nowe sklepy, na obrae- ach miast wyrosly wielkie supermarkety, a prey [5 Waredrie duio sig buduje, choé nie zawsze jest to dobra architektura. Rynki oraz gtéwne ulice handlowe wielu polskich miast stajq sie deptakami dostepnymi [6. a. ostabia zjawisko zatrudniania pracownikéw na czarno, zwtaszcza W ma- tych firmach, b. powoduje problemy spoteczne. c. zmechanizowane i zatrudniajace zbyt wielu mieszkaficéw wsi d, zdelegalizowaniu podezas stanu wojennego, dziatajacym w konspiracji. e. Powoduje to ogromne problemy spoteczne. f. wytacznie dla ruchu pieszego. g. rynkowym systemie gospodarczym. h. przystosowane do wspétezesnych warunkéw zycia i, drogach nowoczesne stacje benzynowe. Fragmenty zbedne: IV. Prosze przeczytac tekst i odpowiedzie¢ na pytania, 12p. Muzyka Indowa Polski folklor muzyczny jest niezwykle barwny. Kaédy region ma swe odmienne tradycje, a jednym z najciekawszych zjawisk jest muzyka ludowa gérali tatrzatskich. Kapele ludo- we posluguja sig dose prostymi inscrumentami, praede wszystkim uzywaja skraypiec, a cza- sami dud* oraz bebnow i baséw**. W zaleznosci od regionu ten podstawowy sklad uzupel- niany jest klarnerem, trabkq, harmonia, a niekiedy cymbalami. Najlepszym sposobem na zapoznanie sig polska muzyka ludowa jest postuchanie koncertéw podczas ktbregos 2 fe- stiwali organizowanych latem, np. w Kazimierzu nad Wisk, czy w Zakopanem. Moina wéwezas nie tylko poznaé tw5rczosé ludowych wykonaweéw, ale take obejrzeé grupy ta- necane w bajecznic kolorowych strojach ludowych, Na wiecie polska muzyka ludowa po- pularyzowana jest praez profesjonalne zespoly wokalno-taneczne, takie jak Mazowsze, pre- zentujace program estradowy inspirowany folklorem réinych regionéw Swiata. 1. Ktéry region Polski wyréinia sig pod w2gledem oryginalnosci swoje] muzyki ludowe)? 2, Jakie sq podstawowe instrumenty kaddej kapeli ludowej? 3. Jakic inne instrumenty czgsto wchodza w sktad zespotu muzycznego? 4, Jakie korzySci daje shichanie muzyki ludowej na ?ywo podezas letnich festiwali? 5. Co odréinia zespot Mazowsze od innych polskich zespoksw folklorystycenych? 6. Co oznacza stwierdzenie: ,polski folklor muzycany jest niezwykle barwny"? Mi Rozsypane wyrazy prosze pouktadaé w zdania. Sport w Polsce 0. maja / judo / Najwigksze / w / polscy / i / zapasach. / lekkiej / atleryce, / sportowcy / kajakarstwie, / osiagnigcia / 5p. Najwighsze osiggniecia policy sportowey majq w lekkiej atletyce, kajakarstwie, judo i zapasach. 1. pracszla / Do / w J biegach./ olimpijskich. / rekordzistka / Irena Kirszenstein-Szewit\- ska, / historii / zdobywezyni / éwiata / 7 medali / wielokrotna / olimpiad /i/ 2. humy / XX wieku / sukcesy / narodowa / migdzynarodowe. / najwigksze / W latach 70. J na / na gromadzily sig / pitki none}, / reprezentacja / odnosila / i poceatku 80. / duie J meczach / a polska / kibic6w / 8p. 3. cieszy sig / Coraz / koszykéwka / zainteresowaniem / i siatkéwka. / wigkszym / t 2p. 4, oraz! zawody | na torze / skoki / zwolennikéw / zuilowym / narciarskie. / motocyklo- we / maja / Wielu / 4p. 5. Polska / krajévy / rozgrywa sig / bojerowym. /z nielicznych / jest / ez J gdzie / Swiata J jednym / w zeglarstwie / mistrzostwa Krakow" Vi. Prosze przeanalizowaé ponizsze wykresy: .Srednie dzienne nastoneczni -Sredni miesieczny poziom opadéw” oraz .Srednia miesieczna temperatura w Krakowie i zaznaczyé poprawna odpowieds (czy zdanie jest prawdziwe - P, fat- szywe - F, czy nie ma w tekécie takiej informacji Bll. 8p. * Nieznacenie zmienione fragmenty 2: Krakow ~ preewodnik Wiedey i Zycia, pod red. T. Czer- nicwicr-Umer, Warszawa 1999, s. 53, 54, 55 oraz Informatora surystycznego, Wyd. Uread Miasta Krakow, Wydzial Promogj i Turystyki [b.nw.] s. 56, 59, 63. Najwieksze opady sniegu sa w lutym. Najbardziej ciemnym miesiacem jest grudzien. W sierpniu stofice Swieci przez 9 godzin dziennie. Z wykresu wynika, Ze w marcu jest wigcej storica niz ww paddzierniku. W lipcu wystepuja gwattowne burze. Kto nie lubi deszczu, powinien przyjechaé do Krakowa w lutym lub w kwietniu. We wrzeéniu w Krakowie czesto wieje silny wiatr. W listopadzie jest wiece] opadéw niz w pozostatych miesigcach zimowych. Najcieplejsze miesiace w Krakowie sq takze najbar- dziej stoneczne. Vil. Prosze wybra¢ jedna z czterech mozliwosci zamieszczonych w tabeli, pasujaca do ponumerowanych luk w tekscie, i wpisaé odpowiednia literke: a, b, ¢ lub d. 12p. Rok w Krakowie (I) Jesien Gedy jest stoneczna i (0. ...b.., ubiera Krakéw w niezapomniane dekoracje. Kasztany. [1. ud) na Plantach, a na place targowe przekupki* preywota kosze pelne rydz6w** zebra- nych w podgérskich [2. 8 Pod koniec wrzesnia zaczynaja [3. zwakacji studenci, by na poczatku paédzier- nika uczestniczyé w uroczystej inauguracji roku akademickiego w swych [4. .....). Najdo- nioslej Gaudeamus Igitur*** brzmi w auli zalozonego w 1364 roku Uniwersytetu Jagiellori- skiego, najstarszej polskie} szkoly (5...) Zima Miasto w Sniegu wyglada wspaniale, ale wiele jest dni mglistych, wilgornych i przenikli- wie [6. W pierwszy czwartek grudnia u stép pomnika Adama Mickiewicza w Rynku Glow nym wybiera sig [7. .] szopke, a wszystkie wystawiane sq pééniej w Muzeum Historycz- nym, Warto réwniei zobaczyé szopki [8. .....] w kosciolach. Najstynniejsea, 2 zywymi ludémi i awierzgtami, jest wystawiana w Wigilig i Boze Narodzenie pred Kosciolem Fran- ciszkanow. Plyta Rynku Gléwnego zapetnia sig kramami Jarmarku Bojonarodzeniowego, pelny- mi choinkowych (9. ...] i Swiqtecznych tradycyjnych praysmakow. Wiosna Na Podhalu nadejécie wiosny awiascuja pola kwitnacych krokuséw, a w samym Krakowie kawiarniane [10. J, ktdre otwicraja swe podwoje wraz. z nadejéciem wiosny. * Prackupki—kobiety, ktdre handluja (sprzedaja towary) na placach / targach. ** Rydze ~ rodzaj graybéw. ** Gaudeamus Igitur ~ hymn akademicki. Lato Potofenie w koulinie i wilgotny mikroklimat sprawiaja, 2e upaly w Krakowie sq (11. 00]. Stare centrum, z niczliczong iloscig bardw, kafejek i restauracji, tgtni Zyciem do wezesnych godzin rannych. (12, ....] turystw preyciagane sq nie tylko przez zabytki, ale iintensyw- ne Zycie nocne oraz imprezy kulturalne. a b. Gi d. 0. | mokra ciepta wesota zielona 1._| kwitng btyszezq wigdna ztoca sie 2. | lasach gérach sklepach parkach 3. | wyjezdzaé powracaé zegnaé witaé 4, | uczetniach szkotach akademikach «| firmach 5. | pomaturatne| | uniwersyteckiej | wyzszej najwyzsze) 6. | stonecznych | deszczowych __| zimnych zachmurzonych 7. najpiekniejszq__| najstynniejszq_| najdrozszq najbogatszq 8. ozdabiane Spiewane malowane urzadzane 9. | zapachow ozdéb igiet gwiazd 10. | parki ogrédki lasy taki 11, | zlostiwe ‘gwattowne dokuczliwe burzliwe wycieczki tok ttumy VIL. Rok w Krakowie (II) AL W ponizszym tekgcie znajduje sie osiem loprécz przyktadu) ni¢potrzebnych wyra- z6w. Prosze je odszukaé i wykresli 8p. Krakéw jest miastem pigknym i magicznym, petnym kultywowanych od stuleci dzisiejszej tradycji. Rytm Zycia wyznacea grany co godzing nowoczesny hejnal z wiety mariackiej, a toczy sig ono niespiesznic, bo nie mofna tanio #y€ szybko w otoczeniu tysigcletnich ka- mieni. Stare miasto, ktérego obreb wyznaczajq Swie#e Planty, powstale na miejscu Sred- niowiecenych obwarowas, to nadal kochajace serce Krakowa, a nie wyludniajacy sig na- turalnie wieczorem muzealny skansen. Chociaiz od wiek6w Krakéw nie jest jué faktyczna stolica Polski, to wyjatkowo pozostat stolica kulturalna, wielkim i jednym z najstarszych w Europie osrodkiem uniwersyteckim. Kaidy znajdzie tu rano dla siebie cof interesujace- go. Informacji nale#y nerwowo saukaé w prasie i biurach informacji turystyczne}. Prosze przeczyta¢ .Kalendarz imprez w Krakowie” i wykona¢ zadania B oraz C. Kalendarz imprez (wybér): MARZEC ‘@ Migdzynarodowy Festiwal Teatréw Al- ternatywnych - Krakowskie Reminis- cencje Teatralne. Najstarsza w Polsce impreza, corocznié gromadzaca teatry alternatywne iich wielbicieli. @ Jazz Juniors. Miedzynaradowy festiwal jazzowych debiutantow, na ktéry zjez- dzaja réwnie2 gwiazdy. # Dni Muzyki Organowej [II-IV). KWIECIEN @ Przeglad Kabaretéw Paka. Précz star- tujacych w konkursie amatoréw, wy- stepuja profesjonalne kabarety i saty- rycy, nie tylko z Polski. MAJ @ Juwenalia. Przez kilka majowych dni Krakowem wtadaja studenci. @ Miedzynarodowy Festiwal Filméw Kr6 kometrazowych [V-VI. Najstarsza im- preza filmowa w kraju, znana w Swie- cie @Krakowska Wiosna Baletowa [V-VI]. Wystepy renomowanych Swiatowych ze- spotéw, CZERWIEC @Tynieckie Recitale Organowe {VI, Vil, Vill, organizowane w pieknym opac- twie benedyktynéw w Tyricu. @ Wianki (sobota najblizej nocy éwieto- jafskiej 23 VI). Pod Wawelem przy bla- sku sztucznych ogni puszcza sie Wista wianki @ Miedzynarodowe Spotkania Muzyczne Orkiestr Wojskowych. Pokazy musztry paradnej w historyeznych mundurach, przemarsze przez miasto, dziesiatki koncertow. LIPIEC Letni Festiwal Opery i Operetki + Cracow Jazz Festiwal. Stary Jazz w Kra- kowie [VII-VIl]. Prawdziwa gratka dla mitognikéw jazzu tradycyjnego. Festiwal Kultury Zydowskiej [poczatek lipcal, Kazimierz. Gromadzi najwybit- niejszych artystéw zydowskich z cate- go Swiata SIERPIEN @ Migdzynarodowy festiwal Muzyka w Sta- rym Krakowie (15-31 Vill]. Jedna z naj- bardziej prestizowych imprez krakow- skich. Koncerty symfoniczne, kame- ralne i recitale w najwybitniejszych Swiatowych wykonaniach odbywaja sie w zabytkowych wnetrzach. @Folklor Gérali Swiata, Rynek Gtéwny. Koncerty najciekawszych zespotéw przy- bylych na zakopiariski Festiwal Folkloru Ziem Gérskich. WRZESIEN @ Targi Sztuki Ludowej, Rynek Gtéwny. Prezentacja potaczona ze sprzedaza wyrobéw sztuki ludowej irzemiosta ar- tystycznego PAZDZIERNIK @ Migdzynarodowy Festiwal Filmowy Etiu- da. Przeglad etiud, zrealizowanych przez studentéw szkdt filmowych i ar- tystycznych z catego éwiata. @ Miedzynarodowy Festiwal Muzyka Utra- cona, Prezentuje archaiczne piesni Stowian i Battow. Przyjezdzaja nan ze- spoly Ludowe kultywujace prastare tra- dycje, organizowane sq dyskusje uczo- nych, warsztaty Spiewu i tarica. 4 Festiwal Muzyki Dawnej (X-Xi). Odbywa sie réwnolegle kilku polskich miastach, prezentujac zwtaszcza muzyke rene- sansu i baroku, grang na starych in- strumentach LISTOPAD @Krakowskie Zaduszki Jazzowe. Naj- starszy jazzowy festiwal w postkomu- nistycznej Europie, Koncerty odbywaja sie w filharmonii, a nocne jam sessions w klubach jazzowych. GRUDZIEN Sylwester (31 XII]. Najttumniej obchodzi sie go w Rynku Gtownym, gdzie Nowy Rok przychodzi_ witaé kilkadziesiat tysiecy ludzi. Jeden z najstynniejszych STYCZEN w Polsce baléw odbywa sie w patacu Wielopolskich, siedzibie wtadz miasta. _ watowych. Zjezdzajq nan znamienici goscie z cate- go Swiata, a dochéd z bau przeznaczo- ny jest na cele charytatywne. B. @ Miesiac licznych baléw i zabaw karna~ Prosze zaznaczyé poprawna odpowiedé (czy zdanie jest prawdziwe - P, fatszywe - F, czy brak w tekécie takiej informacji BI) 12p. BI 0. | Najwiecej imprez w Krakowie jest w czerwcu. 1. | Najstarsza impreza w Polsce jest Festiwal Muzyki Dawnej. Jazz Juniors to festiwal jazzu tradycyjnego. Mitognicy baletu powinni rezerwowaé bilety na wy- stepy rok wezesniej. 4, | Koncertéw organowych mozna stuchaé wiosna i la- tem. 5. | Warsztaty épiewu archaicznych piesni Stowian oraz taficéw Battéw prowadza géralscy artySci ludowi 6. | Artyci zydowscy prezentuja swojq kulture w lecie 7. Wsylwestrowa noc odbywa sie najwigkszy pokaz ogni sztucznych. 8. | Przeglad kabaretéw Paka jest impreza dla zagra- nicznych satyrykéw. 9. | Orkiestry z catej Europy spotykaja sie w Krakowie w czerweu. 10. | Na Targach Sztuki Ludowej mozna kupi¢ rézne przedmioty wykonane przez artystéw ludowych. 11, | Mitognicy opery powinni przyjechaé do Krakowa wlipcu. 12. | Studenci szkét filmowych z catego Swiata spotykaja sig na Miedzynarodowym Festiwalu Filméw Krétko- metrazowych. GQ Prosze uzupetnié ponizsze zdania. 10 p. 0. Impreza, kt6ra gromadzi teatry alternatywne, to Migdzynarodowy Festiwal Teatrow Alternatywnych, 1. Najstarszy festiwal w postkomunistyczne} Europie to 2. Dyskusje uczonych wraz z warsztatami praktycznymi towarzysza .. 3. Muzyki renesansu i baroku, granej na starych instrumentach, moéna posluchaé wczasie 4, Impreza, ktéra odbywa sig nie tylko w Krakowie, to 5. Gkowne koncerty odbywaja sig w filharmonii. 6. Najstarseq impreza filmowa w Polsce jest. 7. Impreza, w ke6rej biorg udziat amatorzy, to 8. Impreza dla debiutantéw, to... 9. Dochéd z tej imprezy jest pracznaczony na cele charytatywne ~ . 10. Podezas ... kowych wngtrzach. IX. Prosze rozdzielié dwa wymieszane teksty: | - ,Droga Krélewska” i ll ~ .Trasa No- wohucka”, zamalowujac lub podkreglajac te fragmenty, ktére naleza do tekstu II (jak pokazano na przyktadzie). top. Trasa, rozpoczynajaca sig od Bazyliki sw. Floriana przy pl. Matejki, wiedzie historyczna droga prowadzacq od Bramy Floriaiskiej — gléwnej bramy wjazdowej do miasta — ulica Floriafiska przez Rynek Gtéwny i ulica Grodzka do Zamku Krdlewskiego na Wagérzu Wa- welskim. Absurdalna, polityczing decyzje o budowie huty na zyznych ziemiach podkrakow- skiego Pleszowa podjeto w roku 1949. Przy Barbakanie warto awrdcié uwage na zespét fortyfikacji miejskich. Wedhué ulicy Floriatiskie} ogladamy szereg kamienic, Nowe socja- listyczne miasto shuzyé miato m.in. dezintegracji Srodowiska Krakowa, uznanego 2a ,2ie- miarisko-drobnomieszczatiskie”. Trasa rozpoczyna si¢ mieszczacych m.in. stynng kawiar- nig — Jame Michalika oraz muzeum Jana Matejki. Nad Rynkiem Gléwnym —najyvigkszym przy centrum Administracyjnym Huty im. Tadeusza Sendzimira, dawniej im. Lenina (ewanego ze wegledu na oryginalng placu miejskim sredniowieczne} Europy dominuja wieze gotyckiej Bazyliki Mariackie). Z wyisze) 2 nich co godzing grany jest stynny krakow- ski architekturg ,palacem dozéw”). Obok kombinatu wanosi sig, siggajacy czaséw prehi- storycanych, kopiec Wandy (VII lub VIII w.). Dalej trasa hejnat. W tym kosciele ogladaé mona m.in. dzieto mistrza Wita Stwosza ~ najwickszy drewniany gotycki oktarz w Euro- pie. Centralne miejsce krakowskiego Rynku zajmuja Sukiennice, rzadko spotykany przy- lad Stedniowiecznej budowli od wiekéw shuzacej kupcom. Nad Sukiennicami géruje wie- a biegnie aleja Solidarnos i ulica Warikowicza do zabytkowego drewnianego Dworku ‘Matejki w Krzeslawicach. Preez tereny rekreacyjne nad rzeka Dlubnia (wypotyczalnic sprzgtu sportowego, basen) preechodzimy na osiedle Willowe, edzic stoi pierwszy budy- nek Nowe} Huty. Stad preenosimy sig do dawne) dawnego krakowskiego ratusza. Idqc cobok pomnika Adama Mickiewicza i kosciota éw. Wojciecha, wchodzimy w ulicg Grodz- ka, gdzie mijamy niczwykle cenne zespoly klasztorne dominikandw, franciszkanéw, klary- sek, a takze palac Wiclkopolskich (obecna siedzibe wladz miejskich) oraz koscioly Sw. Pio- tra i Pawha, Sw. Marcina i sw. Idziego. Niezwykle wsi Mogila, stynacej z XIlI-wiecznego opactwa cysterséw (ul. Klasztorna 11) i sasiadujqcego z nim drewnianego koscidtka Sw. Bartdomicja. Wracajac z Mogily, mijamy stadion KS Hutnik i wzniesiony urokliwym miej- scem jest ulica Kanonicza. Zaréwno Grodzka, jak i Kanonicza doprowadza nas do stép Wargérza Wawelskiego — jednej z w latach 50. Szpital im. Zeromskiego. Za osiedlem Na Skarpie rozciagaja sig na praestrzeni wielu hektaréw taw. Iaki nowohuckie. Stad juz tylko krok do centrum Nowe} Huty—Placu Centralnego 0 monumentalnej architekturze, na- wigzujacej do tradycji renesansu i klasycyzmu, a zwane) potocznie najwspanialszych rene- sansowych rezydengji krélewskich w Europie. socrealistyczna, Idae alefq R6: i aleja Pray- jaini dochodzimy do kosciola NMP Krélowej Polski, nazywanego Arka Pana, 0 ciekawe), nowoczesnej archirekturze (1977 r:). Wracajgc do Krakowa, mijamy po prawej Muzeum Lotnictwa. ‘Autor planu miasta: © Agencja Reklamowa Pod Aniolem, agencja@pod-aniolem.com.pl 106 11. Covranie Se xX. Prosze uzupetnié fragmentami tekstu z ramki. Prosze zaznaczyé trase na mapce. Tp. ‘Trasa zabytkéw zydowskich ers, bedacy wowezas [0. ..f..) stat sig oSrodkiem dwéch kuleur aydowskie). Wiele zabytkéw (zvlaszcza sakralnych) wiadcaacych 0 $wietnosci tych kultur [1. |]. Trase Zabytk6w Zydowskich rozpoczynamy od centrum Kuleury Zydowskiej (ul. Meiselsa) ~ preznie drialajqcego osrodka kulturalnego. (2. ..-] |] potowy XIX wie- ku, Po obejrzeniu XVI-wiecznej synagogi Kupa (ul. Warszauera), dochodzimy do syna- gogi Tzaaka (ul. Jakuba), zbudowanej w latach 1638-1644, Na ul. Jézefa 2najduje sie, w strong zydowskich boznic. Synagoge Tempel (ul. Miodowa) [3. waniesiona pod koniec XVI w. synagoga zwana Wysoka. (4. jest ulica Szeroka, przy w Polsce je) poczatki siggaja XV w.), mieszczqca obecnie oddziat Muzeum Historycenego. Pray re- je) poczatki siggajg cz rycanego. Prey kcérej stoja az urzy synagogi. Najcenniejsza z nich jest Stara Synagoga, (5. nesansowej synagodze Remuh (potowa XVI w.) znajduje sig [6 _] ementarz. Po obej- reniu XVI-wiecznej synagogi Poppera, [7. ....] granice historycznego Kazimierza, by zobaczyé Nowy Cmentarz Zydowski przy ul. Miodowej 55. a. najstarsza budowla zydowska b. nastepnie kierujemy sie c. jeszcze starszy zabytkowy d. wybudowano na poczatku drugiej e. udajemy sie poza . oddzielnym miastem 4g. kulminacyjnym punktem trasy h. mozna ogladaé do dzig Varia Xl. Prosze uzupetnié wywiad pytaniami, znajdujacymi sie pod spodem, wpisujac od- powiednia litere w puste ramki 5p. Stomatologia dla wszystkich Do niedawna dentysta kaidemu kojarzyt sig jednoznacznie: nieprzyjemne doznania, bl, koniecznosé. Teraz to juz przestlosé. Wizyta u stomatologa jué niekoniecznie wiaée sig z le- czeniem. Kosmetyka stomatologiczna to najprzyjemnicjsza dziedzina stomatologii, ktéra pozwala na zmiane wizerunku zebéw, a co za tym idzie — wlasnego samopoczucia. Orym, jak bezbolesnie poprawié uzgbienie u dzieci i u dorostych w milej i przyjazne} atmosferze, rozmawiamy z Ickarzem stomatologii — Bartoszem Cichoniem. E. ‘Metode dobieramy indywidualnie do potrzcb pacjenta. Modemy méwi€ o trzech sposo- bach poprawy wizerunku zebéw. Po pierwsze jest to higienizacja, po drugie wybielanie, po trzecie protetyka estetyczna. Higienizacja polega na usuwaniu osadu z kawy, z papieros6w. Dokonuje sig tego poprzez usunigcie kamienia i piaskowania zgbéw. Efektem koricowym jest przywrécenie natural- nego koloru uzebienia pacjenta, Natomiast wybiclanie jest kolejnym etapem po higieni- zacji. Pozwala na otrzymanie jasniejszego koloru uzebienia. Trwa okolo 30-40 minut i daje natychmiastowe efekty. Sq callowicie bezpiecene! Zadna 2 nich nie nisezy uzebienia. Podtrzymanie potadanego efekcu gwarantuje uzywanie past wybielajacych i piaskowania uzgbienie raz na pét roku. Protetyka zajmuje si¢ leczeniem, upigkseaniem zebéw krzywych, zlamanych, peknietych, ‘odbudowaniem brakujacych zebow. Pozwala na nadanie uzebieniu nowego ksztaltu i usta- wienia i niweluje praebarwienia. Jest to metoda, ktéra zastepuje noszenie aparatéw orto- dontycenych i daje natychmiastowy efekt (..). By zapobiegaé préchnicy u dzieci, ale takze u dorostych, stosujemy metode ozonowania. Polega na tym, ze na zqb naklada sig gumowy kaprurek, za pomoca kebrego dawkowany jest do 2gba ozon, ktéry ma dziatanie lecznicze i zapobiegaweze. W momencie, gdy wyj- da zqby u driccka, mozna je zabezpieczyé ozonem i w ten sposbb uniknaé probleméw z préchnica, Jest to metoda bezbolesna i catkowicie bezpieczna. To metoda doskonala dla kazdego. Dla tych, ktérzy uwielbiajg mieé zdrowy usmiech. Dla wwsvystkich tych, kt6rzy 2 rozmarzeniem podziwiaja usmiechy gwiazd filmu i telewizji A szczegélnie zachgcam wszystkich tych, ktérym do tej pory dentysta kojarzyt sigz.bélem i zlem koniecenym, ‘A, Cay te metody sq bezpieczne? Na ile trwale? B. Jakie zabiegi wykonywane sq u dzieci? C. Komu polecilby pan doktor zabiegi z zakresy kosmetyki stomatologicznej? D. Czym réini sig higienizacja od wybielania? E, Jaka jest najpopularniejsca metoda, ktéra pozwala na udoskonalenie usmiechu? E. Coz kolei kryje sig pod pojeciem provetyka estetycana? ._Stomatologia dla wseystkich” (material reklamowy), Jak byé kobietg, maj-caerwiec 2006, s. 6 Xil. Prosze przeczyta¢ artykut i zaznaczyé wtaéciwa odpowieds (a, b lub c} 5p. W swiecie ksiazki Ksigzka to czynnik urabiajacy dusze, pisat Henryk Sienkiewicz Webogaca, uczy, wychowuje, pomaga zrozumie€ siebie. W dobie powszechnej dostepnosci kina, telewizji i Internetu dla wielu z nas ksigzki nadal sq nieodzowna czeécia Zycia. Kazda pora i miejsce sa dobre, by po- caytaé. Jest to wrecz pewnego rodzaju uzaleénienie, ale na szczeécie bez skutkéw ubocenych. Dlaczego kochamy ksia2ki? Bo, w przeciwieristwie do filmu, nie prze- rywaja ich bloki reklamowe, zawsze mozna do nich wréci¢... iw ciagu kilku godzin dowiedzie¢ sie, jak potocza sie losy bohateréw, bez koniecznosci czekania na od- cinek za tydzien. Ksiazka rozwija wyobraénie, daje dostep do glebszej madrosci, wskazéwki, jak 2yé i postepowaé. Jest to z pewnoécia wystarczajaca liczba argu- mentéw przemawiajacych za tym, by siega¢ po ciekawa lekture. Ksigaka ma tyle zalet... Coz 2 tego - psychologowie i pedagodzy weiaé bija na alarm, Ze czytelnictwo w Polsce jest na bardzo niskim poziomie. Badania wykazu- ja, 2e co drugi Polak w ogéle nie bierze ksiqzki do reki, a trzech na pigciu weale nie kupuje ksiazek! Czy moana sie zatem dziwi¢, ze spora czesé spoleczeristwa ma trudnosci ze zrozumieniem prostego tekstu? Potki w ksiegarniach uginajq sie pod cigzarem ksiazek, kaédy wigc moze bez trudu znalezé coé dla siebie. Oczywiscie rodzaj lektury jest przede wszystkim kwe- stiq upodoban. Trudno przeciez kogos naktania¢ do czytania romans6w, jesli woli literature popularnonaukowa czy science fiction. Jest jednak kilka aspektow, na ktore warto zwrécié uwage przy wyborze tej czy innej ksiazki. Zastanow sie, w ja- kim miejscu zamierzasz czyta¢ ksigzke, ktéra wlasnie chcesz kupi¢. Jesli najezes- ciej caytasz w autobusie czy pociagu, bardziej odpowiednia bedzie ksigzka mate- go formatu, natomiast ksiazka do czytania w domu moze mieé dowolna wielkosé, Ksiazki, niestety, nie sq tanie, ale przeciez nie musisz kupowa¢ wszystkich, na ktorych cizalezy. Na szczescie sa jeszcze biblioteki, dzieki ktorym kazdy moze mieé dostep do ksiazek, takze najmlodsi. Dziecko systematycanie odwiedzajace biblioteke nabierze wlaéciwych nawyk6w korzystania z niej w pééniejszych latach zycia. Gromadzenie doswiadczen sktadajacych sig na madros¢ zyciowa w doro- stym eyciu rozpoczyna sie przeciez w dziecinstwie. Basnie i bajki, a w miare uply- wu lat ,powazniejsze lektury” dostarczaja wzorcéw postaw i zachowan, sktaniaja do przemyslen. Dzieci, utozsamiajac sie z bohaterami lektur, otrzymuja istotne wskaz6wki, jak radzi¢ sobie z rozwiazywaniem osobistych probleméw. W pééniej- szym wieku ksiazka zaspokaja takée ciekawos¢ swiata. W swiecie ksiqdki (fragment), ,Dobre rady” 2003, nr 3 0. Ksigeka a. zastepuje nauczyciela. b. czyni nas bogacymi. © pomaga zrozumiet samego siebie. 1. Kochamy ksigiki, poniewat é a. w dobie powszechnej dostepnosci do Internetu stajq sig nalogiem. b. wzbogacaja wyobradnig i ucza, jak Zye. c. nie ma w nich reklam, ktére rozwijaja naszqa madrosé. 2. Caytelnicewo w Polsce jest na niskim poziomie, dlatego ze a. wigksza cvgSé spoleczeristwa ma trudnosci ze zrozumieniem prostego tekstu. b. polowa Polakéw nie kupuje, a jedna trecia nie czyta ksigéek. ¢. ludzie mato czytajg i mato kupuja ksigzek. 3. Rodzaj Iektury zalezy od a. gustu czytelnika, b. formatu ksigiki. c. miejsca, w ktérym sig ja czyta. 4. Chodzenie do biblioteki od najmtodszych lat powinno byé a. sposobem przyzwyczajenia sig do korzystania z niej, gdy sig dorosnie. b. sposobem milego spedzania czasu. c. Srodkiem zastepczym, gdy brakuje pienigdzy. 5. Ksigaki a. dostarczaja dzieciom madros¢ dorostego. b. sktaniaja dorostych do caycania ich swoim dzieciom, aby staly sig bohaterami z lekeur. «. sklaniaja dzieci do preemyslei i podpowiadaja jak sig zachowywa€ i jak radzié sobie z problemami, Xi. Prosze uzupetnié tekst fragmentami umieszczonymi pod spodem, wpisujac odpo- wiednia litere w ramke. Uwaga! Jeden fragment jest zbedny. 4p. »Pani Magdo, pani pierwszej to powiem...” — Katarzyna Zak ‘M6j maz, Cezary, czasami, gdy ma wolne pigé minut, usiluje wychowywaé nasze c6i Mowi je, 2 jedeli nie bedzie crytaé, uczyé sig poglebiaé wiedzy, co bedzie cigdko pracowae ubrana w pomaraficzowa kamizelke albo chodzié do fabryki o pigtej rano. Dwa lata temu pojechalam wymienié opony z letnich na zimowe, Spadl weedy pierwszy Snieg, wigc wulkanizator mial mnéstwo roboty, bo wszyscy w jednej chwili zglosili sie do niego po to samo. ‘Wytumaczylam, 4e jezdag samochodem 2 dazicémi i bardzo mi zalezy na ich bezpiecceristwie. 'W koricu obiecal, ie wykona moje zlecenie, ale jako ostatnie tego dna, jué wieceorem. Pan byt juz mocno zmgczony i zasapany odkrgcat sruby w kolejnych kolach. Ziuzia, rysujac cof patykiem na Sniegu, bacznie mu sig preez chwile preygladala, az w koricu powiedziala: ‘A Zuza na to: ,Nie chcialo sie panu uczyé, co?” Na szczeécie wulkanizator sie nie obrazit i wymienit mi opony. Jednak od tej pory nigdzie nie zabieram ze soba Zuzy. A. O wskazanej godzinie pojechatam do zakdadu razem 2 Zuza, ktéra miala weedy czte- ry latka. B. ,,Cigthg ma pan prac, co?” Oj, dziewczynko, bardzo cigzkq. Caly dzien musze cigzko pracowaé” ~ odpowiedsziat wulkanizator. C. Szczegélne w stosunku do starszej — Oli, miewa napady pouczeri. D. Kaidy chcial kupié olej do silnika i plyn do szyb. E, ‘Tym pogadankom przystuchuje sig zwykle nasza mlodsea cérka ~ Zuzanna. Na og6t weale tego nie komentuje. F. Z poceatku odméwit wykonania uslugi. Udalo mi sig go jednak ublaga M. Jethon, Pani Magdo, pani pierwseej to powiem... Wyd. DO, Warszawa 2002, s, 220. Fragment zbedny: O XIV. Prosze przeczyta¢ tekst dwa razy i wykona¢ zadanie na nastepnej stronie. Dlaczego jest mniej dzieci? Prayezyn tego stanu rzeczy moéna odnaleéé kilka. Najwatniejsze sposréd przyczyn demograficanych to spadek liczby makzenistw i wieloletni warost licaby rozwodéw (ostatnio liczba ta waha sig - po gwaltownym spadku w latach 90., wroku 1994 odnotowano znowu wzrost), a.coza tym idzie — duza liczba mtodych osamotnionych kobiet, ktore nie decyduja sie wiecej na dzieci; nastepnie emigra- ga mtodych, energicnych ludzi w stanie wojennym oraz zmiana trybu zycia i nowe warunki, zwiazane z przemianami ustrojowymi i gospodarczymi. Sposréd licznych preyczyn spadku liczby urodzen warto powiedzie¢ pare stow 0 sprawach, na ktére zwykle mniej 2wraca sig uwage. W ostatnich latach wyraénie zmienity sie godziny pracy ~ nie pracuje sie do godz. 15-16, ale do 17-18. Wiek- sze sa tez wymagania co do dyspozycyjnosci pracownic — nie ma mowy, Zeby wyjsé w trakcie pracy po zakupy, do fryzjera albo skoriczy¢ prace wczesniej. Mlode ko- biety sa tez bardziej niz inne grupy ludnosci narazone na bezrobocie, Szkoda im tracié z trudem zdobytej dobrej posady, a niemodliwe jest godzenie wychowania dziecka i dhugich godzin pracy. Daiewczeta odkdadaja wiec wyjscie 2a maz na pééniej, kiedy sie ustabilizuja finansowo. Wyraénie przesuwa sie wiek zawierania malzeristwa na wiek powyzej 24 lat. Ito im lepiej dziewczyna zarabia, tym niechetnej zegna sie z praca narzecz zatozenia rodziny, bo tym wiecej traci pieniedzy. Nie zagladajac do przeczytanego tekstu z poprzedniej strony, prosze w jego stresz- czonej wersji, zamieszczonej ponizej, podkresli¢ jeden wyraz 2 podanych trzech motliwosci zgodnie z treécia oryginatu. 12p. Dlaczego jest mniej dzieci? Jedna z prayczyn tego stanu jest (zmniejszenie, zwiekszenie, upadek)° liceby maléeristw, a takée (emniejszenie, zwiekszenie, rozwéj)' liczby rozwodéw. (Po- dobnie, W 2wigzku z tym, Poprzednio)? istnieje duzo mlodych kobiet, ktére sq (smutne, samotne, zapracowane)* i nie maja wigcej dzieci. (Poza tym, Przede ‘wszystkim, Potem)* w stanie wojennym duzo mlodych ludzi wyemigrowalo z kra- ju, a takée zaznaczyla sie zmiana (stanu, sposobu, wygladu)° zycia zwiazana z przemianami ustrojowymi. (Ostatnio, Wezesniej, Aktualnie)® zmienily sie tez godziny pracy oraz wymagania pracodawcéw, np. jest (nieeleganckie, wymagane, niedopuszczalne)’, aby w trakcie pracy wyjsé do fryzjera. Mlodym kobietom jest (al, smutno, prykro)® tracié dobra posade, a niemotliwe wydaje sie (zwiazanie, sklejenie, polaczenie) wychowania dziecka i pracy. Dziewczeta wiec (niecierpli- wia sie, czekaja, nie spiesza sie)" z wyjéciem za maz. Im dziewczyna lepiej zara- bia, tym niechetniej (gubi, porzuca, traci)" prace i (decyduje sie, przekonuje sie, czeka)"? na zatozenie rodziny. Czas”, 24 IIL 1996 XV. Prosze przeczytaé recenzje filmowe i wykonaé zdania A oraz B. Recenzje filmowe Dlaczego nie! (rez. Ryszard Zatorski, 2007) . Historia Makgosi, ktora prayjeidéa z prowingji do stolicy w poszukiwaniu ~ cytu- je — ,tego, co w zyciu najlepsze”. Przypadek sprawia, 2e Malgosia dostaje sie do agencji reklamowej. Tam tez spotyka kilku interesujacych kandydat6w do jej reki. Ale ksiaze moze byé tylko jeden... Nuda! Nie mam juz sily do polskich komedi bezscenariuszowych zwanych romantycznymi. Kto ma, temu gratuluje i Zycze mi- Yego seansu. Jak to sie robi (rez. Marcel Lozifiski, 2006) Elity politycane to weiaz temat budzacy wiele emocji. Niegdysiejsza gwiazda po- lityeznego PR Piotr Tymochowicz, ktéry uwaza sie za ojca chrzestnego kariery An- drzeja Leppera, stanat w obiektywie dokumentalisty Marcela Loziriskiego, by po- Kazaé, jak sie robi wspétczesna polityke. Wniosek z tego filmu plynie optymistyceny: nie tak sig to robil Polityka to nie tylko wyuczona mowa ciata, do- bry garnitur i opalona buzia. Jasminum (rez. Jan Jakub Kolski, 2006) . Praybycie do matomiasteczkowego klasztoru konserwatorki obraz6w i jej corecz- ki wprowadza spore zamieszanie, ale wnosi ted w zycie odrobing milosci. To poto- wicznie udany powrot Kolskiego do kina prowincjonalnej magii, ktore podsuwa weale nieoczywiste wnioski. Szkoda tylko, 2e w oczywisty sposdb. Jasne biekitne okna (rez. Bogustaw Linda, 2006) . To jeden z tych polskich filméw, na ktérych cztowiek zalamuje rece i wychodzi. Dwie serialowe aktorki - Beata Kawka i tragicznie drewniana Joanna Brodzik, w obliczu Smiertelnej choroby tej drugiej reaktywuja przyjaén z dziecifistwa. Gdzies w tle pojawia sie (jak w kazdym polskim filmie) Jacek Braciak jako maz pi- jak, a Bogustaw Linda (rownied rezyser tego dzieta) snuje sie bez pomystuna swo- jego bohatera. Co z tego filmu wynika ~ poza obserwacja, ze Brodzik uwata, iz gra~ nie umierajacej polega na kuriozalnym ryczeniu na ekranie — nie mam pojecia. M6j Nikifor (rez. Krzysztof Krauze, 2004) HL. CzyTanie i Krzysztof Krauze w doskonatej formie. Opowiesé o ostatnich latach zycia znanego malarzaz Krynicy. W tytutowa role (meska) wcielifa sig aktorka Krystyna Feldman. Plac Zbawiciela (rez. Krzysztof Krauze, 2006) eeeee Powrét Krzysztofa Krauzego do mocnych rozrachunkéw z polska wspétczesnos- cia. Wyjatkowo udany. Miode matzeristwo z dw6jka dzieci ma wkrétce odebraé Klucze do swojego wymarzonego mieszkania. Dramat rozpoczyna sie w momen- cie, kiedy okazuje sie, ze ich deweloper zbankrutowal... Potudnie-Péinoc (rez. Lukasz Karwowski, 2006) on Ile to jué widzielismy filméw drogi, w ktérych zyciowo poobijani bohaterowie (oboje trawieni Smiertelna choroba) przypadkowo spotykaja si¢ i postanawiaja wyruszyé w swoja ostatnia podré2: zobaczyé morze. Jakie to wszystko przewidy- walne. I to, ze sie do siebie zbliza, i to, ze jedno zaptaci za to wysoka cene. Zaska- kuja: fatalny happy end, dziwna postac everymana grana przez Roberta Wieckie~ wicza, wyjeta z Dekalogu KieSlowskiego. Jedna gwiazdka dodatkowo dla Agnieszki Grochowskie} (odtwérczyni ghwnej roli). Swiadek koronny (rez. Jarostaw Sypniewski, 2007) oe Pomyst na film inspirowany prawdziwa historia gangstera ,Masy”, ktory sypnat swoich wszystkich koleg6w i zostat najpilniej strzezonym éwiadkiem koronnym, w Polsce, byt niezly. Jednak twércy przedobrzyli. Dopisali watek dziennikarza sledczego, rozwodnili akcje, zatrudnili kilka gwiaad i potozyli caly film. Symbole oznaczaja: *— dno = bardzo dobry = wybitny Dodatek ,Dziennika” 26 1-1 111 2 1-8 II 2007. Filmy ocenia Magda Michalska, * Dno = bardzo, bardzo slaby. A: Prosze uzupetnié tabelke. 8p. tytut reiyser acena filmu 1. staby Bs B. Linda 3 K. Krauze 4, Swiadek koronny 6. dno 6. Plac Zbawiciela 7. dobry 8. Sredni B: Prosze dopasowaé podane w ramkach okreslenia [a - yl do poszczegdlnych filméw (numery odpowiadaja kolejnosci filméw z zadania A). Uwaga! Cztery okreslenia sa zbedne. 1p. a. Smiertelna choroba d. morze XVI. Prosze uporzadkowaé [pouktada¢ w kolejnoéci) rozsypane fragmenty tekstu. lap. Zestresowani Polacy _1_Wigkseosé z nas ayje w ciaglym stresie. Co wigcej, nie wiemy, jak sobie 2 nim radzié, ‘A. dlugotrwaly stres sekodzi, bo moe byé preyezyna powainych — ek o prace, troska 0 zdrowie i niesplacone kredyty, obawa o przyszlosé dzieci, nicpo- rozumicnia z najblizszymi. Dochodzi do tego codzienna dawka tragicenych — niiektérzy wrecz zapadaja w sen. Pomaga stuchanie muzyki relaksacyjnej. Niezbedny jest ted zdrowy — schorzett, Wedlug najnowszych badai codziennie stres odcauwa ai.75 procent kobiet 165 procent meiczyzn, Gléwnie — oraz wyladowywania sig na rodzinie i kolegach w pracy. U kobiet, znacznie czesciej nié.u mezezyzn, stres objawia sig depresja, ktopotami ze snem, — brakiem aperytu. Odstresowuje wszystko, co sprawia nam prawdziwa przyjemnose: taniec, joga, jazda na rowerze, spacer, czytanie, zabawa z psem czy kotem, — Sires stal sie naszym nieodlacenym towarzyszem. Jego érédlem jest pospiech, nadmiar obowigekéw, chroniceny brak czasu, problemy rodzinne, — reaguje rozdrainieniem, podenerwowaniem, nadpobudliwoscia i nerwowoscia. Nie- wiele mniej cierpi na béle glowy, a prawie jedna piata prayanaje sig do odezuwania ahosci, agresji — wlasna, prawie jedna pigta uwaéa, ze stresuje ich po prostu praca. U niektérych oséb taki stan moga wywolaé réwnicé gwaltowne zmiany pogody. — informagji z calego swiata oraz nasza wlasna ambicja: nastawienie na sukces zawodo- wy i finansowy. Wigksz0s¢ os6b, ai jedna trzecia, na stres — sen. Musimy spa€ tyle, ile potrzebuje nasz organizm, najlepiej wig od 6 do 8 godzin dziennie nieprzerwanego snu. — sprawdraja sig masate 2 dodatkiem odprezajacych olejk6w. Najlepiej catego ciala, Re- Jaks bywa tak gleboki, #e — przytulenie sig do kochajacej osoby, rozmowa z serdeczng przyjaciétika, przejazdaka samochodem. Co jeszcze redukuje stres? Znakomicie w walce 7 napigciem — uczuciem I¢ku, niepokoju i zagrodenia. Reaguja one takée brakiem checi do dzialania i ogdlnie do Zycia oraz na poziomie fizycanym: bélami zolgdka, bélami glowy czy — w dutych miastach. Jedna trzecia Polakéw jako pow6d stresu wymienia za sytuacie finansowa, jedna cewarta chorobe kogos bliskiego lub Zestrewwani Polacy fragment), » Teletydzies” 2007, nr2, . 85. XVIl. Prosze uzupetnié ponizszy tekst brakujacymi fragmentami umieszczonymi pod spodem. 8p. Tradycyjnie, thusto, zdrowo? Wiekszos¢ [a] (prawie 70%) przedktada jedzenie smacane nad 2drowe. A kuli- narny sukces zapewnia przygotowanie potraw wedtug przepiséw kuchni polski Najnowsze informacje na ten temat przynosi sondaz przeprowadzony w ubi gtym roku przez Instytut Pentora na reprezentatywnej, 1300-osobowej probie, a opublikowany pod nazwa ,Raport Knorra”. Na naszych stolach kroluja: ros6t, pomidorowa, jarzynowa i ogérkowa. Rza~ dziej pojawiaja sie krupnik i barszcz czerwony. Chlodnika nigdy nie probowata po- nad potowa Polakéw, cebulowej nie miato w ustach 61% badanych. obowiazkowo mielony, schabowy lub piers 2 kurczaka. Szasztykow nie jadto nigdy 36% respon- dent6w, smazonego pstraga - 63%, a schabu w sosie Sliwkowym ~ 80%. Jesli, to najezesciej jest nia marchewka z groszkiem. Amatorem obiadéw jest zaledwie den na stu ankietowanych. Badani ocenili polska kuchnie jako smacana, thusta i cie?ka, ale... zdrowa. To za~ skakujace, bo respondenci jednoczesnie wykazali sie wiedza duzej ilosci thuszcz6w, jadania zbyt male) losci warzyw i ryb cay przejadania sie. Co wiecej, rodzimy zostat uznany za najedrowszy sposréd kuchni wszystkich innych rejonéw Swiatal Tak wysoka ocena to z pewnoscia zastuga Codziennie je w domu obiad a2 94% Polakéw. Jedynie 14% badanych stwierdzito, ze gdyby moglo, jadatoby poza do- mem ~ sa to najczesciej osoby mtodsze, bezdzietne, pracujace. Gotowanie w domu traktowane jest wieksz0é¢ rodakow jako obowiazek (spocaywajacy gléwnie na ko- biecie), a tylko 9% respondentow widzi w nim wyraz milosci. Wiedza i Zycie”, lury 2003 naszych rodakow na talerzu pojawia ‘styl gotowania przez przewazajacq © zgubnych skutkach spozywania dorostych Polakéw bez migsa naszych babé, mam i zon Na drugie jarzyna XVII. Prosze przeczytaé fragmenty ulotek* dotaczanych do lekarstw i zaznaczyé w ta- belce wtasciwa odpowied2. 10p. Magnum — magnez + witamina B6 Dziatanie: Magnez bierze udziat w licznych procesach obronnych ustroju. Ma wptyw na podniesienie odpornosci organizmu. Przeciwdziata stanom alergicznym i za- palnym. Magnez wywiera dziatanie uspokajajace i przeciwdziata stresom. Ma wptyw ochronny na miesief sercowy, przeciwdziatajac jego niedotlenieniu i niedo- krwieniu. Zalecany: ‘+ w stanach przewlektego zmeczenia fizycznego i psychicznego, + w sytuacjach stresowych, + w stanach wamozonej drazliwosci, + podczas nasilonej pracy umystowe] i fizyczne). Dawkowanie: Dorosli: 1-2 tabletki dziennie. BILOBIL (kapsutki zawierajace wyciag z miforzebu) Wekazani Bilobil stosuje sig glownie w leczeniu zaburzett mézgowych na tle uposledzenia krazenia 1w.s6b w podeszlym wieku, objawiajacych sig: ¢ oslabieniem pamigci i zdolnosci intelektualnych, ¢ uczuciem leku 4 zawrotami glowy ‘ dzwonieniem w uszach ¢ zaburzeniami su, Bilobil jest dobrze tolerowany i moze byé podawany przez dlugi czas. Lek stosowany jest _glownie w celach zapobiegawezych. Zazwyczaj podaje sig 1 kapsulke preparatu Bilobil 3 razy dziennie po positkach. Pierwsze objawy poprawy wystepuja zwykle po I miesigcu przyimowania leku, * Pliva, Krakéw, KRKA, Slovenia, NP. Pharma. W.Czvranie 121 122 VITAMINUM B COMPOSITUM Opis dziatania: Niedobory witamin z grupy B moga byé przyczyng m.in. og6lnego ostabienia, zaburzen snu, mee en Coane ee RT ins POM aoc meant eno ele rete een cory Sean oe Re on ecco ore Reco Se Noa Pas Peet © w terapil lekami moczopednymi, Pee Ore bene ean neh eee eC MOAR Ie er enn euea ones aS se 7e RCC ee eam Mee MR PACs Coe ccc aco mc DEE eee er sporadycznie moga pojawic sie zmiany uczuleniowe na skérze, nudnoscl i wymioty, niekiedy Peon en cy Witamina B| Magnum | Bilobil Ten preparat jest polecany rekonwalescen- 0. 3 tom. 1. | Po chorobie, w trakcie, ktérej prayjmuje sie antybiotyki, wskazana jest kuracja tym |__| preparatem. ns ob | 2. | Preparat ten jest polecany dla dorostych i dla dzieci ' 3. | Preparat ten jest polecany przede wszystkim dla oséb starszych. 4, | Polecana dawka dzienna preparatu jest nigsza nig w przypadku dwu pozostatych specyfikéw. 5. | Ktdre preparaty s9 polecane dla osdb z zaburzeniami snu? 6. | Ktéry preparat nalezy zazywaé w czasie sesji |__| egzaminacyjnej? | 7. | Zaleca sie jego zazywanie w stanach lekowych 8, | Preparat ten zapobiega stresom. 9. | Preparat ten dziata pomocniczo w choro: bach praewlektych. U. Czytanie am XIX. Prosze przeczyta¢ fragmenty tekstéw reklamujace naturalne preparaty* i przypo- rzadkowaé je osobom, ktére ich potrzebuja. 8p. Naturalne preparaty a. MAGICAL = zwigksza odpornog na stres, wzmacnia uklad nerwowy. Zalecany dla os6b nadudywajgcych alkoholu i kawy. b, PRO-LECYTYNA ~ to nieoceniony suplement dla ludzi obcigzonych duzym wysit- kiem psychicznym i fizycznym oraz dla rekonwalescentéw. c. MAXIVIT — wskazany w stanach znugenia i wyczerpania oraz. w okresie rekonwales- cengj. d. SILICA = przywraca skérze 2drowy koloryt i jedrnosé, skutecznie preeciwdziatajac zmarszcakom. e, ZEN-SZEN ~zalecany w okresie intensywnego wysitku fizycznego i psychicanego oraz. w czasie przesilenia i wyczerpania zwiqzanego 2 nadmiernym stresem. £ ACEROLA —wskazana w okresie infekeji, pray duiym wysitku fizycenym oraz dla nad- uuzywajacych tytoniu i alkoholu. g. APLEFIT —zaspokaja uccucie glodu, ogranicra ilosé zjadanych pokarméw oraz. zmniej- sea whlanianie cukréw i duszceéw. Zalecany jest jako srodek wspomagajacy odchu- dani. h. CZOSNEK forte ~ dziala odkazajaco na drogi oddechowe, zwieksza odpornosé orga- nizmu oraz wspomaga leczenie infekeji wirusowych i przezibien. i, ECHINAMAX — podnosi odpornosé organizmu na infekcje wirusowe i bakteryjne, szczeg6lnie w poceatkowych fazach grypy, kataru czy zapalenia gardla. * Producent Naturell AB Szwecja, Importer Naturell Polska, Krakow. Helena chorowala caly zie, Jej skéra jest szara, na twarzy pojawily sig tet nowe amarsaceki, a . Teresa ma 35 lat. Ostatnio troche przytyla, wigc chcialaby schudnag, ale nie ma ocho- ‘ty na stosowanie diety ani czasu na uprawianie sportu. . Adam jest muzykiem. Pracuje gléwnie wieczorem i noca, Jest niedospany, wige pije duio kawy. W czasie wystepéw i po nich pije sporo alkoholu. Cauje sig bardzo zme- coony. Jerzy ma 45 lat. Ma bardzo stresujqca prace, duo pali, malo je. Wieczorem éwiczy w si- fowni, a potem oglada telewizje i pije whisky. . Agnieszka jest od kilku dni praeziebiona. Zazywa witaminy i pije syrop, ale nadal dle sig cauje. . Kamil preygotowuje sig do maratonu, Ostatnio mial duio probleméw w pracy i klo- potéw rodzinnych. . Robert miat wypadek samochodowy. Dhugo leiat w sapitalu, jest jeszcze osabiony i w 2lej formie psychicene}. ~. Maciek wrécit do domu zmoknigty i zmarznigty. Poczut bol gardla i zaczat kichaé. ‘Weronika dhugo chorowala. Ma liczna rodzing, mnéstwo obowigzkéw i probleméw. Pracuje na zmiany jako kasjerka w supermarkecie. XX. Prosze przeczyta¢ fragmenty tekstéw* i zaznaczy¢ poprawng odpowiedé 0. CBA (Centralne Biuro Antykorup- cyine) zaczglo obserwowaé kardio- chirurga i na pocagtku grudnia za- toiylo mu podstuch w gabinecie, byé moie takze w innych pomiesz- czeniach szpitalnych oraz w telefo- nie, kontrolowano jego korespon- dencie. 10p. 1. Dyrektor potwierdza, Ze ordynator by! trudnym czlowiekiem i wymagajacym szefem. ~ Rotacja na oddziale byla duza, bo ludzie nie wytrzymywali tempa. On by! tytanem pracy, a oni odchodzili, bo wymagal od nich duzo. Byé moze za duio. 2. Pamigtam tamte czasy, Rozmowa z bezpieka* nie po- zostawiala wtedy watpliwosci co do charakteru spotkat, jesli czlowiek nie byl oficjalnie wezwany. Méwienie dzis, ie to byly tylko rozmowy towarzyskie, jest klamstwem. * bezpicka - Uraad Bezpieczetisewa 3. Unijni ministrowie sprawiedliwoéci uzgodnili wezoraj w Brukseli nowe priepisy dotyczace transferu wigé- niéw. Zastapig one obecny system, kedry opiera sig przede wszystkim na dwustronnych porozumieniach migdzy paiiscwami. 4. Jak widza sw6j kraj Polacy? Z jed- rnej strony przyjmuja do wiado- mosci, 2e gospodarka sie rozwi rosnie produkcja, spada bezro- bocie i poprawia sig konkurencyj- nos. Z drugiej jednak strony sta- le sq gotowi dowodzi¢, ze chodzi © zjawisko © charakterze czaso- wym i dosé nietrwatym. * Fragmenty 0-9 pochodza z ,Gazety Wyborezej" 2 16 II 20075 fragment 10 2 ,Dziennika” 21611 2007. 5. Plany gospodarcze swego rzadu na najblizsze miesiace premier pr2edsta- wit podczas konferencji prasowej kori- zqcej przeglad resortéw. Najwaznie}- sze deklaracje dotyczyly finans6w publicenych i podatkéw. - Jeszcze w marcu przedstawimy projekt ustaw zwigzanych z wielka reforma wydatkéw publicnych - oSwiadczyt, 6. Zpoprzednich badass wynika, ie kar- mienie piersiq dobree wplywanaroz- ‘w6j inteligencji, a takée zdrowie fi- zycene, w tym warost. ~ Logiczne wige wydalo nam sig, 4e ma ono tak- e wplyw na awans spoleceny ~ ko- mentuje gléwny autor badass. Pod- kresla jednak, ie blogoslawiony wplyw naturalnego karmienia moe byé take mnie} bezposredni. Kar- mienie piersiq zaciesnia wigzy po- migdzy matkg a dzieckiem, co takie wplywa na zdolnosé do odnoszenia sukcesu w doroslym Zyciu. 8. Uzywanie narzedzi wznawano dlugo za wyr6énik cztowieczen- stwa ~ tak jak jezyk, 7. Uczelnie mniejsze i slabsze maja sig tgczyé w tzw: uniwersytety sieciowe. Planowane jest takie skrécenie drogi naukowej — uzyskanie stopnia doktora habilitowanego ma automa- tycznie prowadzié do profesury. sztuke, grzebanie zmarlych, religie i sa- moswiadomosé. Dzig wiemy, Ze gatunkow snarzedziowych” jest wiecej. 9. Sejmowa komisja zdrowia po raz drugi opowiedziata sie przeciw aptekom intemetowym. Teraz e-apteki majg juz bardzo mate szanse na pretwanie. 10. W Szkole Podstawowej nr 29 w Lublinie zajecia cyrkowe odbywaja sie dwa razy w tygodniu. Chetnych jest bardzo duzo. W éwiczeniach rodem z areny uczestni- czy ponad szesédziesiecioro uczniéw. Na treningach nikt sig nie ociaga—fenome- nem éwicze\ z jednokotowymi rowerkamii zonglerki jest to, ze dzieci nie prébu- {a ich unikaé, tak jak meczacych i nudnych lekcji wychowania fizycznego. 0. Ten tekst informuje, ze (@ hardiochirurg byt pod obserwacia CBA od grudnia. b, CBA cenzurowalo korespondencje kardiochirurga. c. w domu kardiochirurga zaloiono w grudniu podshuch. 1. Ten tekst informuje, ze a. ordynator mial wysokie wymagania w stosunku do podwladnych. b. pracownicy nie lubili szefa. c. pracownicy odchodzili, bo nie chcialo sig im pracowaé. 2. Z tego tekstu wynika, te a. spotkania z bezpieka mialy zawsze charakter towarzyski , wszyscy klamali podczas rozméw z bezpieka, nawet jesli sporkania te mialy charakter oficjalny. : . jesli ktos spotykat sie z beapicka nie na wezwanic, to rozmowy nie mialy charakteru to- warzyskiego. 3. Ten tekst informuje, e a. transfer wigéniéw 2 Brukseli bedzie sig teraz odbywat na podstawie porozumieri miedzy poszcregélnymi pafistwami b. nowe przepisy dotyczace transferu wigéniéw zastapia obeeny system. ¢. unijni ministrowie sprawiedliwosci z Brukseli zostang zastapieni nowymi. 4. Z tego tekstu dowiadujemy sig, #e Polacy a. nie sq przekonani, Ze zmiany, ktére sig ostatnio dokonuja w kraju, sq trwale, b. wiedza, 2 rozw6j gospodarki krajowej jest ograniczony w czasie. c. sa gotowi preyjaé wszystkie zmiany zachodzace w kraju, nawer jesli sq nietrwale. Z tego tekstu dowiadujemy sig, te . premier dokonat przegladu resortéw podczas konferencji prasowe) i zadeklarowal pro- jeke ustaw. b. premier dokonat wielkiej reformy wydatkéw publicznych. ¢. za najwainiejsze w planach gospodarczych premier uznat sprawy finans6w publicznych i podackéw. 6. Ten tekst informuje, Ze a. osoby inteligentne sq zdrowe i wysokie, bo byly karmione piersiq preez inteligentne mat- ki, keére odniosty sukces zawodowy. b. karmienie piersig ma zwigzek 2 awansem spokecznym w dorostym Zyciu. c. karmienie piersiq wplywa na sukces zawodowy matek. 7. Z tego tekstu dowiadujemy sig, te a. po polgczeniu uczelni stabych 2 uczelniami renomowanymi powstana uniwersytety sieciowe. b. uniwersytety sieciowe beda oferowaé tytut profesora zamiast doktora habilitowanego. c. planuje sie uproszezenie kariery zawodowej na uniwersytetach. . Z tego tekstu dowiadujemy sig, de dawniej uwazano, 2c tylko celowiek wéywab narzedzi. uiywanie narzedzi prowadzilo do szybszego rozwoju gatunku ludzkiego. catowiek stworzyt jezyk, religie, szcuke i nauczyt sig greebaé zmarlych. oR . Ten tekst informuje, # . apteki internetowe byly pod ochrona komisji zdrowia. . apteki internetowe wkrdtce przestang istnied. .-w sejmie bedg dzialaé apreki. egsey 10. Z tego tekstu dowiadujemy sig, ze w lubelskiej sakole podstawowe} a. dzieci bardzo chetnie biorg udziat w zajeciach cyrkowych i wola je od tradycyjnych lek- ji gimnastyki. b. dla 60 uczniéw otwarto szkole cyrkowa, prowadzong przez profesjonalistéw. c. caesé dzieci éwiczy sztuki cyrkowe na arenie dwa razy w tygodniu, a czgéé ma lekcje wychowania fizycznego w tym samym czasie. ROZWIAZANIA ZADAN Tf Mimo nizinnego poloienia Polske cechuje monoronna réinorodnosé krajobrazu, W Ta- rach, prey pokudniowej granicy kraju, urzekaja braydkie krajobrazy wysokogorskie. Nie- co bardziej na pélnoc rozciagaja sig nizsze pasma gorskie i wyzyny. Na pélnocy kraju do- minuja pojerierza, a na pobreezu Baltyku rozmaite gérzyste krajobrazy nadmorskie, Milosnicy dzikicj preyrody odnajda pozostatosci dziewiczej puszcry w Bialowiedy i rozle- gle bagna wadtué reeki Biebrzy, dajqce schronienie wielkiej liczbie nielicznych gatunkow ptakéw i niesporykanych gdzie indziej roslin. W Polsce lasy zajmuja prawie 30% po- wierzchni (..). Wiele zabudowanych miejsc o zachowanym pierwotnym charakterze przy- rody jest chronionych jako parki narodowe lub rezerwaty. Na gérska wycieczke mozna wypkyngé wybraé sig w miejsca majace rozbudowang infra- strukturg turystyczna, takie jak gleboki Beskid Sqdecki czy Tatry, albo ted. wedrowaé po niemal pozbawionym turystéw, trudno dostepnym Beskidzie Niskim czy Bieszczadach. Wovedbie jednak znajduja sig dobrze oznakowane dookola szlaki turystyczne i odpowied- nio wyposazone schroniska. Rajem dla amaroréw sportéw wodnych sq niezliczone lasy je- ziora Warmii i Mazur, nazywanych Kraing Tysiqca Jezios, czy tei Pojezierza Pomorskiego i Pojezierza Wielkopolskiego. mM Fragmenty zbedne: b oraz 6. IV. (Odpowiedzi moiliwe) 1. Podhale / region zamieszkiwany przez gorali tatrzariskich / gérali tatrzariskich / pod Ta- rami. . skrzypee, dudy, bebny, basy. . klarnet, erabka, harmonia, cymbaly. |. mozna zobaczyé (autentyczne) stroje i apoznaé sig 2 ewérczoscig ludowych wykonaw- céw (np. poshuchaé poezji ludowej, spiewu solowego itp.) . Mazowsze ~ to zesp6t profesjonalistéw, wystepujacy take poza Polska / popularyzuje polski folklor za granica. . urozmaicony / zxéinicowany / cickawy oraz kolorowy ze wegledu na stroje ludowe. 1. Do historii olimpiad preeszla Irena Kirszenstein-Szewitiska, wielokrotna rekordzistka 4wiata w biegach i zdobywezyni 7 medali olimpijskich. 2. W latach 70, i na poczatku 80. XX wieku najwigksze dumy kibicéw gromadzily sig na meczach pilki none), a polska reprezentacja narodowa odnosita duze sukcesy migdzy- narodowe. 3. Coraz wigkszym zainteresowaniem cieszy sig koszyk6wka i siatkéwka. 4, Wielu zwolennikw majg zawody motocyklowe na torze iardlowym oraz skoki narciarskie, 5. Polska jest tez jednym z nielicznych krajéw, gdzie rozgrywa sig mistrzostwa éwiata w ie- glarstwie bojerowym. Krakow Vill. A Krakéw jest miastem pi¢knym i magicenym, pelnym kultywowanych od stuleci dzisiejsze} tradygji, Rytm aycia wyznacea grany co godzing nowoczesny hejnal 2 wiety mariackiej, a toczy sig ono niespiesznie, bo nie moéna tanio Zyé szybko w otoczeniu tysigcletnich ka- mieni, Stare miasto, ktdrego obreb wyznaczaja éwiede Planty, powstale na micjscu sred- niowiecznych obwarowati, to nadal kochajgce serce Krakowa, a nie wyludniajacy sig naturalnie wieczorem muzealny skansen. Chociai. od wiekéw Krakéw nie jest juz faktycz- ing stolica Polski, co wyjqtkowo pozostat stolica kulturalna, wielkim i jednym z najstarszych. w Europie ostodkiem uniwersyteckim. Kaidy znajdzie tu rano dla siebie cos interesujgce- g0. Informacji nalezy nerwowo szukaé w prasie i biurach informacji turystyczne}. B. 132 c 1. Krakowskie Zaduseki Jazzowe. 2. Miedzynarodowemu Festiwalowi Muzyki Utraconej. 3, Festiwalu Muzyki Dawne). 4, Festiwal Muzyki Dawe). 5. Krakowskich Zaduszek Jazzowych 6. Miedzynarodowy Festiwal Filméw Krétkometrazowych. 7, Praeglad Kabaretéw Paka. 8, Jazz Juniors. 9, Bal sylwestrowy w siedzibie wladz miasta, w palacu Wielopolskich. 10. Migdzynarodowego festiwalu ,Muzyka w Starym Krakowie” IX. Trasa, rozpocaynajgca sig od Bazyliki sw. Floriana pray pl. Matejki, wiedzie historyczng droga prowadzacq od Bramy Floriariskiej - gléwne} bramy wjazdowe| do miasta ~ ulica Floriariska przez Rynek Glowny i ulica Grodzka do Zamku Krdlewskiego na Wzgérau Wa- welskim. Absttdalng, polityczng décyzj¢ 0 budowie huty na Zyznych ziemiach podkrakow- skiego Pleszowa podjgto w roku 1949. Przy Barbakanie warto zwrdcié uwage na zespét fortyfikacji miejskich. Wedtué ulicy Floriatiskiej oglgdamy szereg kamienic, Nowe socja- listyezne miasto stuzyé mialo m.in. dezintegracji srodowiska Krakowa, uznanego za zie- miarisko-drobnomieszczatiskie”, Tiasa rozpoczyna si¢ mieszczacych m.in. stynna kawiar- nig— Jame Michalika oraz muzeum Jana Matejki. Nad Rynkiem Gléwnym — najwiekszym prey centrum Administracyjnym Huty im, Tadeusea Sendzimira, dawniej im. Lenina (@vanego ze wagledu na oryginalng placu miejskim éredniowiecznej Europy dominuija wieze goryckiej Bazy j. Z wyiseej 2 nich co godzing grany jest stynny krakow- ski architekture ,palacem dozéw”), Obok kombinatu wanosi sig, siggajacy czasow pre storyeanych, kopiec Wandy (VII lub VIII w). Dalej trasa hejnat. W tym kosciele ogladaé moina m.in. dricto mistrza Wita Scwosza — najwigkszy drewniany gotycki oktarz w Euro- pie. Centralne miejsce krakowskiego Rynku zajmujq Sukiennice, rzadko spotykany prey- klad sredniowiecznej budowli od wiek6w stuzacej kupcom. Nad Sukiennicami géruje wie i biegnie aleja Solidarnosei i ulica Watikowicza do zabytkowego drewnianego Dworku ‘Matejki w Krzeslawicach. Precz tereny rekreacyjne nad recka Dlubniq (wypotyczalnie sprzgtu sportowego, basen) praechodzimy na osiedle Willowe, gdzie stoi pierwsry budy- fiek Nowej Huty. Stad przenosimy sig do dawnej dawnego krakowskiego ratusza. Idac dobok pomnika Adama Mickiewicza i kosciola éw. Wojciecha, wchodzimy w ulicg Grodz~ ka, gdzie mijamy nieewykle cenne zespoly klaszrorne dominikanéw, franciszkanéw, klary- sek, a takie palac Wielkopolskich (obecna siedzibe wladz miejskich) oraz koscioly sw. Pi tra i Pawla, sw. Marcina i sw. Idziego. Niezwykle wsi Mogita, stynacej 2 XII-wiecenego opactwa cysterséw (ul. Klasztorna 11) i sqsiadujgcego 2 nim drewnianego koscidtka Sw. Bartlomieja. Wracajaez Mogily, mijamy stadion KS Hutnik i waniesiony urokliwym micj- scem jest ulica Kanonicza. Zaréwno Grodzka, jak i Kanonicza doprowadza nas do stép Mariacl I. C2vranie Wagdra Wawelskiego — jednej 2 w latach 50, Sapital im, Zeromskiego: Za osiedlem Na Skarpie rozciagaja sig na preestrzeni wielu hektaréw taw. laki nowohuckie. Stad juz tylko krok do centrum Nowej Huty~ Placu Centralnego ~ 0 monumentalnej architekturze, na- wigzujacej do tradycji renesansu i klasycyzmu, a zwanej potocznie najwspanialszych rene- sansowych rezydencji krélewskich w Europie. socrealistycana, Idae aleja 6d Valeja Pray jaéni, dochodzimy do kosciola NMP Krélowej Polski, nazywanego Arka Pana, 0 cickawej, nowoczesnej architekturze (1977 «). Wracajac do Krakowa, mijamy po prawej Muzeum Lornictwa. 1- ,Droga Krélewska” Trasa, rozpoczynajaca si¢ od Bazyliki sw. Floriana prey pl. Matejki, wiedzie historyczng droga prowadzaca od Bramy Floriatiskiej ~ gléwne} bramy wjazdowe) do miasta — ulica Floriatiska preez Rynek Gkowny i ulica Grodzkq do Zamku Krélewskiego na Wagérau Wa- welskim, Przy Barbakanie warto zwrécié uwage na 2esp6t fortyfikacji miejskich. Wadtu ulicy Floriariskicj ogladamy szereg kamienic, mieszezqcych m.in, stynna kawiarnie ~ Jame Michalika oraz muzeum Jana Matejki. Nad Rynkiem Gléwnym ~ najwigkszym placu miejskim sredniowiecznej Europy dominuja wieze gotyckiej Bazyliki Mariackiej. Z wy#- szcj z nich co godzing grany jest slynny krakowski hejnal. W tym kosciele ogladaé mozna min, dzieto mistrza Wita Stwosza — najwigkszy drewniany gotycki oltarz w Europie. Cen- tralne miejsce krakowskiego Rynku zajmujq Sukiennice, rzadko sporykany przyktad éred- niowiecznej budowli od wiekéw stuzacej kupcom. Nad Sukiennicami géruje wieza daw- nego krakowskiego ratusza. Idac obok pomnika Adama Mickiewicza i kosciola w. Wojciecha, wchodzimy w ulice Grodzka, gdzie mijamy niezwykle cenne zespoly klasztor- ne dominikanéw, francisekandw, klarysek, a takie pakac Wielkopolskich (obecna siedzibe whadz miejskich) oraz koscioly $w. Piotra i Pawla, sw. Marcina i éw. Idziego. Niezwykle urokliwym miejscem jest ulica Kanonicza. Zaréwno Grodzka, jak i Kanonicza doprowa- daa nas do stop Wag6raa Wawelskiego — jednej z najwspanialszych renesansowych rezy- dengji krélewskich w Europie. II - ,,Trasa Nowohucka” Absurdalna, polityczng decyzjg o budowie huty na ayznych ziemiach podkrakowskiego Pleszowa podjgto w roku 1949. Nowe socjalistyczne miasto stuzyé mialo m.in, dezinte- gragji stodowiska Krakowa, uznanego za ziemiatisko-drobnomieszczatiskie”. Trasa rozpo- cayna sig przy centrum Administracyjnym Huty im. Tadeusza Sendzimira, dawniej im. Le- nina (rwanego ze wrgledu na oryginalna architekture palacem dozéw”). Obok siggaiacy ceas6w prehistorycenych, kopiec Wandy (VII lub VIII w.). Dale} trasa biegnie aleja Solidarnosci i ulica Warikowicza do zabytkowego drewnianego Dworku Matejki w Krzestawicach. Przez tereny rekreacyjne nad rzeka Dhubnia (wypozy- caalnie sprzgtu sportowego, basen) przechodzimy na osiedle Willowe, gdzie stoi pierwszy budynek Nowej Hury. Seqd przenosimy sig do dawnej wsi Mogila, styngcej 2 XIII-wiece- nego opactwa cysters6w (ul. Klasztorna 11) i sasiadujqcego 2 nim drewnianego koscistka kombinatu wznosi si H.Czvmame 133 4w. Bartlomieja. Wracajac z Mogily, mijamy stadion KS Hutnik i wzniesiony w latach 50. Szpital im. Zeromskiego. Za osiedlem Na Skarpie rozciagaja sig na przestrzeni wielu hek- tar6w tw. Iki nowohuckie. Stad juz tylko krok do centrum Nowe} Huty - Placu Cen- tralnego — 0 monumentalnej architekturze, nawiazujacej do tradycji renesansu i klasycy- zmu, a 2wanej potocznie socrealistycznq. [dae aleja R6é i aleja Prayjaéni, dochodeimy do koSciola NMP Krélowej Polski, nazywanego Arka Pana, o ciekawej, nowoczesnej archi- tekturze (1977 1.). Wracajac do Krakowa, mijamy po prawej Muzeum Lotnictwa. Xi. E,D,A,E,B,C XiL. 1.b, 2.6, 3.a,4.a, 5.¢ Xi. CERAB Fragment zbedny: D XIV. 1. awigkszenie, 2. w zwiazku z tym, 3. samotne, 4. poza tym, 5. sposobu, 6. ostatnio, 7. jest niedopuszczalne, 8. Zal, 9 polaczenie, 10. nie Spiesza sig, 10. porzuca, 11. decyduje si¢ XV. A fytut rezyser ocena filmu Poludnie-Potnoc £. Karwowski staby Jasne blekitne okna B.Linda staby ‘M6j Nikifor K. Krauze bardzo dobry Swiadek koronny_ J. Sypniewski staby Diaczego nie! R, Zatorski dno Plac Zbawiciela K Krauze bardzo dobry Jak to sie robi M. toziiski dobry Jasminum J.J. Kolski Sredni 1 a. Smiertelna choroba /k. podréz 2. | d.morze /h. smiertetna choroba / w. przyjaéti z mtodych lat 3. |g. malarz/'r. biografia 4, |b. dziennikarz / 0, na podstawie prawdziwej histori / y. swiadek 5. | ¢.stolica/f. poszukiwanie kandydata na meza / t. komedia romantyczna 6. |e. bankructwo / i. wymarzone mieszkanie / s. polska wspétczesnos¢ 7. | U.polityka /m. dokument 8, | t prowincja/p. klasztor Fragmenty zbedne: j, n, u, x. XVI. 1, 6, 14, 2, 9, 11,5, 8, 4 7, 15, 13, 12, 10, 3 Zestresowani Polacy ‘Wiksz0sé 2 nas zyje w ciaghym stresie. Co wigce}, nie wiemy, jak sobie z nim radzié. ‘A dhugotrwaly stres szkodzi, bo moze byé przyczyna powainych schorzess. ‘Wedhug najnowszych badaf codziennie stres odczuwa a275 procent kobiet i 65 pro- cent meéczyzn. Gkownie w duzych miastach. Jedna trzecia Polakéw jako powéd stresu wymienia za sytuacje finansowa, jedna cawarta chorobg kogos bliskiego lub wlasna, prawie jedna pigta uwaia, Ze stresuje ich po prostu praca. U niektérych osdb taki stan moga wywolaé réwniez gwaktowne zmiany po- gody. Stres stal sig naszym nieodlacznym towarzyszem. Jego érédem jest pospiech, nadmiar obowigzk6w, chroniczny brak czasu, problemy rodzinne, lek 0 pracg, troska o zdrowie i niesplacone kredyry, obawa o przyszlosé dzieci, nieporozumienia z najblizszymi. Docho- di do tego codzienna dawlka tragicanych informacji z calego Swiata oraz nasza wlasna am- bicja: nastawienie na sukces zawodowy i finansowy. Wikszosé os6b, az jedna traecia, na stres reaguje rozdrainieniem, podenerwowa- niem, nadpobudliwoscig i nerwowoscig. Niewiele mniej cierpi na béle glowy, a prawie jed- na pigta preyznaje sig do odcauwania zlosci, agresji oraz. wyladowywania sig na rodzinie i kolegach w pracy. U kobiet, znacznie czesciej nit u mezczyzn, stres objawia sig depresja, Klopotami ze snem, uczuciem leku, niepokoju i zagrozenia. Reaguja one takie brakiem checi do dziala- nia i og6lnie do zycia oraz na poziomie fizycznym: bélami zoladka, bélami glowy czy bra- kiem aperytu. Odstresowuje wszystko, co sprawia nam prawdziwa przyjemnosé: taniec, joga, jazda nna rowerze, spacer, czytanie, zabawa x psem czy kotem, przytulenic si¢ do kochajace] osoby, rozmowa 2 serdecana prayjacidtka, praejatdaka samochodem. Co jeszcze redukuje stres? Znakomicie w walcez napigciem sprawdzaja sig masaie 2 dodatkiem odprezajacych olejkéw. Najlepiej catego ciala. Relaks bywa tak gleboki, 2e niekcérzy wrecz zapadajg w sen. Pomaga stuchanie muzyki relaksacyjnej. Niezbedny jest tez zdrowy sen. Musimy spaé tyle, ile potraebuje nasz organizm, najlepie} wigc od 6 do 8 godzin dziennie nieprzerwane- gosnu, XVIL. ‘Tradycyjnic, thusto, zdrowo? Wigkszosé [a] (prawie 70%) preedkada jedzenie smaczne nad zdrowe. A kulinarny suk- ces zapewnia przygotowanie potraw wedlug przepis6w kuchni polskie). Najnowsze informacje na ten temat przynosi sondaz przeprowadzony w ubieglym roku przez Instycut Pentora na reprezentatywnej, 1300-osobowej prébie [f}, a opubliko- wany pod nazwa ,Raport Knorra”. Na nasrych stolach kréluja: ros6t, pomidorowa, jarzynowa i ogérkowa. Rzadziej po- jawiajg sie krupnik i barszcz.czerwony. Chtodnika nigdy nie probowala ponad polowa Po- ak6w, cebulowej nie mialo w ustach 61% badanych. [i] obowigzkowo mielony, schabo- wy lub piers z kurczaka. Szaszlykéw nie jadlo nigdy 36% respondentéw, smazonego pstraga ~ 63%, a schabu w sosie sliwkowym — 80%, Jesli (b], ro najezeScie) jest nig mar- chewka z groszkiem, Amatorem obiadéw [g] jest zaledwie jeden na stu ankietowanych. Badani ocenili polska kuchnig jako smacena, thusta i cigéka, ale... zdrowa. To zaska- kujqce, bo respondenci jednoczesnie wykazali sig wiedza [e] dutej ilosci thuszcz6w, jadania abyt male ilosci warzyw i ryb czy przejadania sie. Co wigcej, rodzimy [] zostal wznany za najedrowszy sposréd kuchni wszystkich innych rejondw swiatal Tak wysoka ocena to z pewnoscia zashuga [h] Codziennie je w domu obiad a2 94% Polakéw. Jedynie 14% badanych stwierdzito, 2e gdyby mogto, jadaloby poza domem ~ sq 0 najezgscie) osoby mlodsze, bezdzietne, pracujace. Gotowanie w domu traktowane jest [d] wickszo8é rodakéw jako obowiazek (spoczywajacy gtéwnie na kobiecie), a tylko 9% respondentéw widzi w nim wyraz milosci. ‘Tradycyjnie, thusto, zdrowo? Wigkszosé naszych rodakéw (prawie 70%) preedklada jedzenie smaczne nad zdrowe. A kulinarny sukces zapewnia przygotowanie potraw wedhug przepiséw kuchni polskie). ‘Najnowsze informacje na ten temat przynosi sondaé przeprowadzony w ubieglym roku przez Instytut Pentora na reprezentatywnej, 1300-osobowej prébie dorostych Polakéw, a opublikowany pod nazwa ,Raport Knorra’. Na naszych stolach kréluja: r0s6b, pomidorowa, jarzynowa i ogérkowa. Rzadziej po- jawiajq sig krupnik i barszcz czerwony. Chlodnika nigdy nie probowala ponad potowa Po- akéw, cebulowej nie miato w ustach 61% badanych. Na drugie obowigzkowo miclony, schabowy lub piers z Kurczaka. Szaselykéw nie jadlo nigdy 36% respondent6w, smazone- {g0 pstraga ~ 63%, a schabu w sosie sliwkowym ~ 80%, Jesli na talerzu pojawia sig jarzy- na, to najczeSciej jest nig marchewka z groszkiem. Amatorem obiadéw bez migsa jest za- ledwie jeden na stu ankietowanych. Badani ocenili polska kuchnig jako smaczna, thusta i cigzka, ale... zdrowa. To zaska- kujace, bo respondenci jednoczesnie wykazali sig wiedzq o zgubnych skutkach spozywa- nia dui) ilosci cuszcz6v, jadania 2byt mate) ilosci warzyw i ryb cay preejadania sig. Co wwigce), rodzimy styl gotowania zostat uznany za najzdrowszy sposréd kuchni wszystkich innych rejondw swiatal Tak wysoka ocena to 2 pewnoscia zashuga naszych babé, mam i on. Codziennie je w domu obiad a2 94% Polakéw. Jedynie 14% badanych stwierdzilo, ze gdyby moglo, ja- daloby poza domem ~ sq to najczesciej osoby mlodsze, bezdzietne, pracujace. Gotowanie w domu traktowane jest przez preewazajgca wigkszosé rodakéw jako obowigzek (spoczy- wajacy gléwnie na kobiecie), a tylko 9% respondentéw widzi w nim wyraz mitosci. XVI. Witamina 8 | Magnum Bilobil 1 x 2 x 3. x 4, x 5. x i 6. x 7. x 8. x 9. x XIX. 1.g.2.4,3.64:h,5.6,6.b,7-58¢ XX. 1. a, 2. ¢, 3.b, 4. a, 5.6, 6. b, 7.6, 8.4, 9. b, 10,a Ill. SEUCHANIE WPROWADZENIE W czesci sprawdzajace| rozumienie ze stuchu (ezesé A), ktéra trwa 30 minut, zdaja- cy maja wykonaé 4-5 zadani, ktdre testuja rozumienie globalne, szczegdlowe oraz se- lekeywne na poziomie zdania, akapitu i calego tekstu. Dla poziomu B2 dhugosé reks- t6w*, stanowigcych podstawe wykonania zadania, wynosi 200 — 220 stéw. Musza one odpowiadaé wymogom hatalogu tematycenego, funkoji i poje’ oraz wykazu sytuacji komunikacyjnych zawartych w Standardach wymagar egzaminacyjnych. W testach bieglosci stosowane sq nastepujace typy zadati @ radania z lukami do wypelnienia zadania z.jednostkami typu: prawda / false zadania z jednostkami wyboru wielokrornego zadania z.jednostkami na dobieranie informacji zadania typu pytania otwarte zadania z wykorzystaniem materialéw graficanych, np. dobieranie ilustracji do wwysluchanego tekstus zaznaczanie obiektéw na mapach i planach zgodnie z.uslyszang informacja eoeoeoe Zdajacy wykonuja wszystkic zadania w podane} (nagrane)) kolejnosci. Teksty od- ewarzane sq dwukrotnie 2 odpowiednio dhugimi pauzami na wykonanie polecesi. Za kaida poprawnie wykonang operacje mozna uzyskaé 0,5 p. [1 p. * Mowa o tekstach autentycznych lub nicznacznie zmienionych (skréconych lub uprosz- czonych). I. Stucnanie 141 Sluchanie stanowi w podreczniku Umiesz? Zdaszl czeS¢ wzecia, poniewai po- webrzenie zagadniess gramatycanych oraz rozwigzanie zadai sprawdzajacych to- zumienie tekstu powinno znacznie ularwié wykonanie zadati testujacych rozu- mienie ze stuchu. Teksty zostaly wybrane pod katem wypelnienia ewentualnych brakéw leksy- kalnych i / lub poszerzenia stownictwa zwigzanego z realizacja rozmaitych sytu- acji komunikacyjnych z réinorodnych obszaréw tematycanych oraz funkeji i po- jeé objetych katalogami przewidzianymi dla poziomu B2 (zob. Standardy wymagar...). Kandydaci, rozwigzujac niniejsze zadania, beda musieli niekiedy zajrzeé do stownika i zastosowaé wlasne strategie ulatwiajace przyswojenie no- wych wytaz6w. ‘CagSé tekstéw jest autentyczna (nagrania radiowe), a czeSé nalezy do kate- gorii tekst6w specjalnie opracowanych*; dwa (V i XX) ~ to teksty literackie, ktére nie wehodza w zakres zadati egzaminacyjnych, ale sq doskonalym mate- rialem do poglebienia umiejetnosci rozumienia ze stuchu. Stanowig one po- nadto okazj¢ do spotkania z kultura polska, W zasadzie teksty powinny byé odewarzanc dwukrotnie (jak podczas egzami- nu), ale poniewaz kandydaci sie dopiero do niego przygotowuja, zaleca sig od- warzanie nagratityle razy, ile jest to konieczne. Cues II] Umiesz? Zdasz! zawicra 20 tckstéw**. Zaproponowano tu wiele — wigce), niz stosuje sig w tescie wlasciwym — technik pomocnych w ich zrozumie- niu, co ulatwi kandydatom osiagniecie biegtosci potrzebnej do zdania tej czeSci egaaminu, Nauczyciel prowadzacy kurs przygotowawezy mote wybraé 4—5 zadati 2 cz¢- Sci IIT i polecié kandydatom ich wykonanie w ciagu 30 min. Pomote mu to z0- rientowaé sig w poziomie i motliwosciach potencjalnych zdajacych. Zabieg taki mote byé takée zastosowany przez samego kandydara, gdyé na koricu znajduja sig ronwiqzania zadati oraz transkrypcje wszystkich tekstéw. Kaide zadanie jest punktowane 0,5 p. lub 1 p. za operacjg. Umoiliwia to sprawdzenie osiagnietych wynikow. ‘Tekst sq nagrane na dwu plytach i oznaczone: Plyta I: teksty 1-10 (nagrania 1-10) : teksty 11—20 (nagrania 1-10). * Zob. ESOK], 2003: 127. ** W niniejszych materialach ceksty maja réiing dhugosé— nie zawsze 2godnq z wymagania- smi certyfikacj. ZAWARTOSE CZESCI III Teksty i zadania 1. Rynek Glowny w Krakowie ... = 145, TL. Legenda o smoku wawelskim - 146 I. Plan zwiedzania miasta . see eae ee seee semanas 147 IV. Koncert w Radiu Krakéw - rozmowa z Leszkiem Dlugoszem 148 V. Pocztéwka z Krakowa 150 VI. Sila natury: te, co skacza i fruwaja - 151 VIL. Sportowiec i jego motocykl — Robert Sycz .. 152 VIII. Daiura w tapecie Gibs . 154 IX. Ubiér ~ kilka og6lnych zasad 155 X. Wazystko o roach ....... 156 XL. Letni pokéj .... " 157 XI Tarasy.. ccc 158 XIIL Wiadomosci radiowe (cicanik) . 159 XIV. Wiadomosci radiowe (migdzynarodowa matura) . . XV. Wiadomosci radiowe (sportowe talenty) 161 XVI. Wiadomosci radiowe (WW pogoni = aktem) 162 XVII. Podréée—rozmowa z Michalem Korta ... 163 XVIII. Wiadomosci radiowe (dziennik) . oe XIX. Weekend = gwiazdg w Radiu Vox FM — San baee ae 165 XX. Krak6w—Saloniki 0.00 ceeeeeee - 166 Rozwiazywanie zadani .. 167 Transkrypcje 174 TEKSTY | ZADANIA Stuchajac nagrania dwa razy, prosze wypetni¢ luki w tekécie. 12p. Rynek Gkéwny w Krakowie Rynek Glowny — to naturalne centrum Krakowa, scena réinorodnych wainych i mniej wainych wydarzei, ....migjsc....° spotkati i punkt wyjscia lub cel dla niezliczone} rzeszy spacerowicz6w. Rynek Gléwny zaczql kosci i ksztalcie niemal niezmienionym do dzig juz w najwezesniejszym okresie po 2 miasta, tzn, po wydaniu w 1257 roku Krélewskiego Akeu Lokacyjnego. Zlokalizowany centralnie gmach Sukiennic przetrwat do dzisiaj. Inne bu- dynki stojace w Wojciecha— micjsce wainych odkryé archeologicenych, a takie ia — porostatosé ratusza zburzonego w XIX wieku. W pélnocno-wschodnim rogu Rynku rah géru- wanosi sig Koscidt Mariacki, ze swymi dwiema smuklymi jacymi nad miastem i stanowiqcymi jeden z punktéw orientacyjnych w Krakowie. Mistrz ‘ z Norymbergii, Wie Stwos2, stworzyl tu swe wielkie mo- numentalny Oltarz Mariacki — klejnot prayciagajacy co dies thumy curystéw. Rynek Gléwny to duiy obszar, na ktérym ludzie moga ... podezas letnich festiwali, koncertéw, rargéw, prezentacji i najwigkszej w Polsce zabawy syl- westrowej. Do dluiszego pobytu niane ogrddki okalajace Rynek, mogace zapewnié miejsce odpoczynku dla kilku tysigcy go- .2 godzin rannych do péine) 5 restauracyjne i kawiar- Sci, Nicktére z nich orwarte sq od nocy prawie przez caly rok, z krétka praerwa na okres silnych mrozéw. W zimie goscie pree- take charakterystycenych dla centrum Krako- wa. Moina tam dodatkowo wyshichaé koncertéw na Zywo. Muzyka grana w wigkszosci tego nosza sig do .!" miejsc jest jaza — Krakow zasluguje na nazwe stolicy polskiego jazzu, Nocne dycie i clubbing zaczely tu ostatnii preeciez miastem z prawie 130 tysiqcami studentéw. 2, jestesmy [Na podstawie tsp/huwgrodzka net plplprzewodnibikrakow-preewodnik him § Stuchajac nagrania dwa razy, prosze podkreslié stowa, ktére nie sq zgodne z tekstem, i wpisaé z boku stowa wtasciwe. Legenda o smoku wawelskim Dawno, dawno temu, 2a nos6w panowania ksigcia Kraka — legen. darnego zatozyciela miasta Krakowa — nicustannie znikalymtode dziewczyny, a niktz krakowian nie styszat, co sigz nimi stalo. Az pew- nego razu okazato sie, Ze u stép Wawelskiego Weg6ra w ciemnej pieczarze yt straszliwy smok. Porywat on zwierzeta, ale jego przy- smakiem jednak byly te mlode dziewczyny. Ksigig Krak oghosit: ,Kto zabije smoka, kupi ode mnie pot krélestwa i moja cérke za Zong”. Kilku dzielnych rycerzy stawato do walki ze smokiem. Zadnemu jed- nak nie udalo sig go pokonaé, W koricu mlody szewezyk wpadt na Smiesony pomysk: wypchat sk6re owcy siarkq i podreucit pod piecza- resmoka, Wielki potw6r zobacrzywsry smakowita owieczke nie zasta- nawiat sie dlugo i od razu ja pozart. Zaran potem pocaut swedzenie w brauchu. Z:kada chwila pieklo go ... coraz bardzic). Spragniony pobiegt na plaze Wisly i zaczat lapczywie .. pi€ wode z rzeki. Wypit jeden lyk, drugi, trzeci, ale ciagle nie mégh ugasié ognia. Pit wigc dale pit, aé pekl! Miasto zostalo uwolnione od straszliwego smoka, a szewezyk otrzymal od kréla obiecang sum¢ i poslubil jego cérke: 10p. Attp Showa zwiedzanie-Rrakow.com/erakowlknakow-smok-wawelsi-legenda-smocza-jama.php Plan zwiedzania miasta Stuchajac nagrania dwa razy, prosze zaznaczyé na planie Krakowa kéteczkami z odpowiadajacymi im numerami miejsc, w ktérych: 1. wypijesz kawe 2. kupisz bilet na koncert 3. zjesz obiad 4, kupisz pamiatki 5. zwiedzisz najstarsza siedzibe Uniwersytetu Jagielloniskiego 6. odpoczniesz wsréd zieleni 7. 2wiedzisz barokowy koscist Swigtej Anny 8. postuchasz hejnatu 9. zobaczysz witraze Wyspiariskiego 10, zrobisz zdjecia kamienic 11. kupisz niedrogie albumy 10p. Stoisz w oznaczonym krzyiykiem (x) miejscu: pray kosciele Swigtego Piotra i Pawla, Péjdziesz prosto do ulicy Kanonicze}. Tu zrobisz zdjgcia niedaw- no odnowionym kamienicom (10). Koncert w Radiu Krakéw — rozmowa z Leszkiem Dtugoszem. Prosze wystuchaé nagraf dwa razy i krétko odpowiedzieé na pytania. 12p. 0. Gdzie sadly sig Letnie Koncerty Radia Krakéw? stdin Gesli pada, deszezd. 1. Jaki program prowadzi Leszek Dlugosz w Radiu Krakéw? tp. 2. Co Leszek Dhugosz lubi robié w niedziele? tp. 3. Co Leszek Dhugosz lubi robié, spacerujac po miescie? 1p. 4, O jakim drugim spacerze jest mowa w wywiadzic? 1p. a. gdzie? . bz kim? z cxym? 5. Cay suczka lubi spacerowaé po miescie? 0,5 p. 6. Jak zachowuje sig bullterierka na tonie natury? Tp. 7. Dlaczego Leszek Dhigosz bedzie wezesniej, preed koncertem? 1p. 8, Jakie bezpieczetistwo odcauwa Leszek Dhugose, wystepujac w Radiu Krak6w? 0.5p. 9. Co Leszek Dhugosz méwi o kolegach 2 zespolu? 10. Co sig 2darzyto rok wezesniej? 1. Jak Radio poradzilo sobie 2 tym problemem? 2p. 12. Jak Leszek Dhugosz. nazwat sw6j koncert, ktéry ma sig odbyé? Pocatéwka z Krakowa A W czasie pierwszego stuchania prosze zaznaczyé stowa, ktére wystepuja w tek- Scie (jest ich 6 - oprécz przyktadul. 3p. plac sen reeczy v mitosé koscidt mikroklimat hejnat krdt znowu wiersz wreszcie ttum B. Wczasie drugiego stuchania prosze zaznaczyé 4 2dania, ktére sq prawdziwe [zgod- ne z wystuchanym tekstem). Zaznaczone zdanie jest przyktadem. bp. 0, Kocham Krakow. 1. Ciagle stysze hejnat, ktéry grat Piotr. 2, Pamigtam, Ze jadatern paczki w cukierni. 3. W Krakowie mozna tatwo zabtadzié. 4, Kazdy moze sie czué na Rynku, jak w domu 5. Mikroklimat w Krakowie jest bajkowy. 6.W Krakowie mozna spotkaé, kogo sig chee 7. Widziatem kiedys w Krakowie kréla idacego ulica, Vi. Prosze wystucha¢ tekstu dwa razy i zaznaczyé wtasciwe odpowiedzi. 8p. Sila natury: te, co skacza i fruwaja pies kot ptak rybki 0. | odpowiedni dla oséb z niskim x cignieniem 1. | odpowiedni dla oséb chorych na serce 2. | dobrze dziata na osoby majace zmeczone oczy 3. | obniza cignienie 4, | lepsze niz ogladanie telewizji 5. | dziata lepiej niz kawa 6. | pomaga w regularne] aktywnosci fizycane} 7. | tagodzi béle reumatyczne 8. | dziata uspokajajaco Vil. Prosze wystuchaé nagrania dwa razy i dopasowat odpowiedzi do pytar Uwaga! Jedna odpowieds (a-j) jest niepotrzebna. Bp. Sportowiec i jego motocykl — Robert Sycz* 0. Jakim motocyklem Pan jetdsi? 1. Za co lubi Pan sw6j motor? 2. Cay pozwala Pan go prowadsi¢ éonie? 3. Co najbardziej ceni Pan w swoim ‘motocyhlu? 4, Najwainiejsze w motocyklu jest... 5. Zazwyceay jetdee... * Robert Sycz— wioslarz, dwukrotny mistrz olimpijski. 4, Ania naciska mnie coraz bardziej, zeby da€ je) sprobowad. Mam jednak obawy. Motor waiy 260 kg, a moja dona nie pro- wadzila ani razu. Na razie dostaje dreszery na sama myél, jednak bedzie to jedyna oso- ba, kedrej pozwole dosiagé mojej maszyny. 6. Podczas jazdy caly czas zapalaja swiacla stopu bez powodu. & Kiedys tylne kolo zlapato poslizg na ja- kiejé plamie na jeadni. Na secaeScie wypro- wadzilem, bo jechalem 2 mal predkoscia. Cale szczeécie, #e to nie preednie koto, bo bym leéak. 4. Yamaha Drag Star 1100. @ Wyglad — duio chroméw. Harleyowcy pewnie wySmialiby mnie, ale jak na japon- ski motor ma imponujacy wyglad. To pigk- na maszyna ~ caarny lakier, nisko usycuo- wane siedzenie. f-W jakis weekend albo letnie dni, gdy wickszos kierowedw jest_na wyjazdach. Nie trzeba sie koncentrowaé, moéna czer- paé radosé z jazdy.