Vous êtes sur la page 1sur 404

1-10 30-09-08 06:46 ™ÂÏ›‰·1

EΛ. K. BOΛONAKHΣ

ΣYNOΠTIKO ΣYNTAKTIKO
THΣ APXAIAΣ EΛΛHNIKHΣ ΓΛΩΣΣAΣ
ME EPΩTHΣEIΣ KAI AΠANTHΣEIΣ

• Mε 2500 µεταφρασµένα παραδείγµατα


• Aσκήσεις µε τις Aπαντήσεις τους
Σύµφωνα µε το NEO ΣYΣTHMA
∆I∆AΣKAΛIAΣ KAI AΞIOΛOΓHΣHΣ

ΓIA TO ΛYKEIO

ΕΚ∆ΟΣΕΙΣ
Β Ο Λ Ο Ν Α Κ Η
1-10 30-09-08 06:46 ™ÂÏ›‰·2

Κάθε γνήσιο αντίτυπο φέρει τη σφραγίδα των εκδόσεων ΒΟΛΟΝΑΚΗ

ΕΚ∆ΟΣΕΙΣ
Β Ο Λ Ο Ν Α Κ Η

© COPYRIGHT: ΕΚ∆OΣΕΙΣ «ΒΟΛΟΝΑΚΗ»


ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗ 41 & ΒΑΛΤΕΤΣΙΟΥ
ΤΗΛ.: 210.36.08.065-210.36.08.197, FAX: 210.36.08.197
ΦΩΤΟΣΥΝΘΕΣΗ: « Á Ú · Ê ‹ » ™ÔÊ›· §¤ÓË – ∆ËÏ. 210.38.16.072

Απαγορεύεται η ολική ή η µερική αναδηµοσίευση του έργου αυτού, καθώς και η


αναπαραγωγή του µε οποιοδήποτε άλλο µέσο, χωρίς τη σχετική άδεια του εκδότη

ISBN: 960-381-269-2
1-10 30-09-08 06:46 ™ÂÏ›‰·3

¶ ∂ ƒ π ∂ Ã √ ª ∂ ¡ ∞

A
¶ƒ√§√°√™ .......................................................................................................................9
AÈÙÈ·ÙÈ΋...........................................................................................................................95
Ì ԢÛÈ·ÛÙÈο ..............................................................................................................95
Ì Â›ıÂÙ· .....................................................................................................................95
Ì ÂÈÚÚ‹Ì·Ù·..............................................................................................................95
ˆ˜ Â›ÚÚËÌ· ................................................................................................................96
·fiÏ˘ÙË ......................................................................................................................179
òAÓ [‰˘ÓËÙÈÎfi .................................................................................................................374
·ÔÚÈÛÙÔÏÔÁÈÎfi] .........................................................................................................375
AÓ·ÁηÛÙÈÎfi ·›ÙÈÔ.........................................................................................................305
AÓÙÈΛÌÂÓÔ ....................................................................................................................109
¿ÌÂÛÔ ..........................................................................................................................111
¤ÌÌÂÛÔ.........................................................................................................................111
Â͈ÙÂÚÈÎfi ...................................................................................................................115
ÂÛˆÙÂÚÈÎfi ...................................................................................................................116
Û‡ÛÙÔÈ¯Ô .....................................................................................................................117
AÓÙÈΛÌÂÓÔ Ì ·ÚfiÛˆ· Ú‹Ì·Ù· ..............................................................................145
AÓÙÈÎÂÈ̤ÓÔ˘ ÌÂÙ¿ÊÚ·ÛË ..............................................................................................118
AÓÙˆÓ˘Ì›Â˜.....................................................................................................................106
AÔÚÈÛÙÔÏÔÁÈÎfi «ôÓ»......................................................................................................375
A¶ANTH™EI™ ™TI™ A™KH™EI™ ..............................................................................383
A·Ú¤ÌÊ·ÙÔ ...................................................................................................................148
¿Ó·ÚıÚÔ......................................................................................................................152
¤Ó·ÚıÚÔ.......................................................................................................................150
ÂȉÈÎfi ˆ˜ ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ ...............................................................................................155
ÙÂÏÈÎfi ˆ˜ ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ...............................................................................................157
··ÚÂÌÊ¿ÙˆÓ ÌÂÙ¿ÊÚ·ÛË.........................................................................................149
·fiÏ˘ÙÔ ......................................................................................................................154
‰˘ÓËÙÈÎfi .....................................................................................................................161
AÚfiÛˆ˜ ÂÎÊÚ¿ÛÂȘ ..................................................................................................142
AÚfiÛˆ· Ú‹Ì·Ù· ........................................................................................................142
ÕÚıÚÔ..............................................................................................................................106
AÚÓËÙÈο ÌfiÚÈ·..............................................................................................................373
AÙÙÈ΋ Û‡ÓÙ·ÍË ................................................................................................................22

°
°ÂÓÈ΋ ................................................................................................................................63
Ì ԢÛÈ·ÛÙÈο ..............................................................................................................63

3
1-10 30-09-08 06:46 ™ÂÏ›‰·4

Σ Y N TA K T I KO THΣ APXAIAΣ EΛΛHNIKHΣ ΓΛΩΣΣAΣ

Ì Â›ıÂÙ· .....................................................................................................................63
Ì ÂÈÚÚ‹Ì·Ù·..............................................................................................................74
Ì ÂÈʈӋ̷ٷ...........................................................................................................76
ˆ˜ Â›ÚÚËÌ· .................................................................................................................76
·fiÏ˘ÙË ......................................................................................................................177
ηÙËÁÔÚËÌ·ÙÈ΋ ...........................................................................................................27

¢
¢È·ı¤ÛÂȘ ÙÔ˘ Ú‹Ì·ÙÔ˜ ..................................................................................................107
¢ÔÙÈ΋ ...............................................................................................................................82
Ì ԢÛÈ·ÛÙÈο ..............................................................................................................82
Ì Â›ıÂÙ· .....................................................................................................................82
Ì ÂÈÚÚ‹Ì·Ù·..............................................................................................................84
Ì ÂÈʈӋ̷ٷ...........................................................................................................84
ˆ˜ Â›ÚÚËÌ· .................................................................................................................84
ÚÔÛˆÈ΋ [ÎÙËÙÈ΋, ¯·ÚÈÛÙÈ΋ Î.Ï] .......................................................................89
ÚÔÛˆÈ΋ Ì ·ÚfiÛˆ· Ú‹Ì·Ù· Î·È ·ÚfiÛˆ˜ ÂÎÊÚ¿ÛÂȘ .............................145
·fiÏ˘ÙË ......................................................................................................................178
¢˘ÓËÙÈ΋ ÔÚÈÛÙÈ΋ .........................................................................................................251
¢ÎÙÈ΋........................................................................................................................254
¢˘ÓËÙÈÎfi «ôÓ» ................................................................................................................374

E
EÁÎÏ›ÛÂȘ ÛÙȘ ·ÚȘ ÚÔÙ¿ÛÂȘ..................................................................................250
ÔÚÈÛÙÈ΋......................................................................................................................250
˘ÔÙ·ÎÙÈ΋ .................................................................................................................252
¢ÎÙÈ΋........................................................................................................................254
ÚÔÛÙ·ÎÙÈ΋...............................................................................................................256
ŒÏÍË ÙÔ˘ ·Ó·ÊÔÚÈÎÔ‡ ...................................................................................................353
·ÓÙ›ÛÙÚÔÊË.................................................................................................................354
Eå [ÔÈ ¯Ú‹ÛÂȘ ÙÔ˘ Âå].....................................................................................................373
\E›, âÂȉ‹ [ÔÈ ¯Ú‹ÛÂȘ ÙÔ˘˜] .....................................................................................371
EÂÍ‹ÁËÛË.........................................................................................................................49
E›ıÂÙ· ÚËÌ·ÙÈο ..........................................................................................................196
ÛÂ -Ù¤Ô˜ .......................................................................................................................196
ÛÂ -ÙÔ˜ .........................................................................................................................200
EÈıÂÙÈÎÔ› ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌÔ› ..............................................................................................53
EÈÚÚËÌ·ÙÈÎÔ› ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌÔ›................................................................................39-204
ÙfiÔ˘ ..........................................................................................................................205
ÙÚfiÔ˘ ........................................................................................................................207
¯ÚfiÓÔ˘ ........................................................................................................................206
·Ó·ÊÔÚ¿˜ ...................................................................................................................209
ÔÛÔ‡..........................................................................................................................207

4
1-10 30-09-08 06:46 ™ÂÏ›‰·5

Π E P I E XO M E N A

·ÈÙ›·˜ ..........................................................................................................................209
Û˘Óԉ›·˜ ...................................................................................................................208
̤ÛÔ˘...........................................................................................................................208
ÔÚÁ¿ÓÔ˘ ......................................................................................................................208
ÛÎÔÔ‡........................................................................................................................210
EÌÚfiıÂÙÔÈ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌÔ› [Ù· ›‰Ë ÙÔ˘˜]..................................................................231
EÈʈӋ̷ٷ .................................................................................................................236
EÚˆÙËÌ·ÙÈΤ˜ ÚÔÙ¿ÛÂȘ ..............................................................................................308
¢ı›˜.........................................................................................................................308
Ï¿ÁȘ .......................................................................................................................313
EÙÂÚÔÚÔÛˆ›· .............................................................................................................160
E˘ÎÙÈ΋ ...........................................................................................................................254
‰˘ÓËÙÈ΋......................................................................................................................254
Â·Ó·ÏËÙÈ΋.............................................................................................................255
Ï¿ÁÈÔ˘ ÏfiÁÔ˘ ...........................................................................................................255

H
HÌÈÂÚ›Ô‰Ô˜ .....................................................................................................................11

K
K·ÙËÁfiÚËÌ·......................................................................................................................21
K·ÙËÁÔÚËÌ·ÙÈÎfi˜ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌfi˜ .................................................................................58
K·ÙËÁÔÚÔ‡ÌÂÓ·................................................................................................................24
ÂÈÚÚËÌ·ÙÈÎfi ...............................................................................................................25
ÚÔÏËÙÈÎfi ..................................................................................................................26
K·ÙËÁÔÚÔ‡ÌÂÓÔ ÙÔ˘ ·ÓÙÈÎÂÈ̤ÓÔ˘ ...............................................................................112
K‡ÚÈÔÈ fiÚÔÈ Ù˘ ÚfiÙ·Û˘ ..............................................................................................19
KÒÏÔÓ ...............................................................................................................................11

M
MÂÙÔ¯‹ ............................................................................................................................164
ÂÈıÂÙÈ΋.....................................................................................................................164
ηÙËÁÔÚËÌ·ÙÈ΋ .........................................................................................................168
ÂÈÚÚËÌ·ÙÈ΋..............................................................................................................175
·fiÏ˘ÙË ......................................................................................................................176
Û˘ÓËÌ̤ÓË...................................................................................................................176
‰˘ÓËÙÈ΋......................................................................................................................187
MÂÙÔ¯ÒÓ ·Ó¿Ï˘ÛË .........................................................................................................189
MfiÚÈ·..............................................................................................................................237
·ÚÓËÙÈο .....................................................................................................................373
ôÓ [ÔÈ ¯Ú‹ÛÂȘ ÙÔ˘] ....................................................................................................374

5
1-10 30-09-08 06:46 ™ÂÏ›‰·6

Σ Y N TA K T I KO THΣ APXAIAΣ EΛΛHNIKHΣ ΓΛΩΣΣAΣ

O
OÓÔÌ·ÛÙÈ΋ ......................................................................................................................63
·fiÏ˘ÙË ......................................................................................................................178
OÓÔÌ·ÙÈÎÔ› ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌÔ› ............................................................................................39
≠OÙÈ [ÔÈ ¯Ú‹ÛÂȘ ÙÔ˘ ¬ÙÈ] ...............................................................................................371
≠O,ÙÈ [ÔÈ ¯Ú‹ÛÂȘ ÙÔ˘ ¬,ÙÈ] .............................................................................................371
≠Oˆ˜ [ÔÈ ¯Ú‹ÛÂȘ ÙÔ˘ ¬ˆ˜]........................................................................................371


¶·Ú¿ÏÂÈ„Ë ÙˆÓ Î‡ÚÈˆÓ fiÚˆÓ Ù˘ ÚfiÙ·Û˘.................................................................38
¶·Ú¿ıÂÛË..........................................................................................................................43
¶·Ú·Ù·ÎÙÈ΋ Û‡Ó‰ÂÛË ...................................................................................................259
¶ÂÚ›Ô‰Ô˜ ...........................................................................................................................11
¶Ï¿ÁÈÔ˜ ÏfiÁÔ˜................................................................................................................360
¶ÔÈËÙÈÎfi ·›ÙÈÔ................................................................................................................137
¶ÚÔı¤ÛÂȘ [ÌÔÓfiو٘ - ‰›و٘ - ÙÚ›و٘]........................................................213
ηٷ¯ÚËÛÙÈΤ˜............................................................................................................229
¶ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌÔ› .................................................................................................................39
¶ÚÔÙ¿ÛÂȘ .........................................................................................................................12
ÎÚ›Û˘ ...........................................................................................................................14
ÂÈı˘Ì›·˜......................................................................................................................14
ÂÈʈÓËÌ·ÙÈΤ˜ ...........................................................................................................14
·ÚÓËÙÈΤ˜......................................................................................................................15
ηٷʷÙÈΤ˜ .................................................................................................................14
·Ϥ˜.............................................................................................................................15
Û‡ÓıÂÙ˜........................................................................................................................15
ÂÏÏÂÈÙÈΤ˜ ...................................................................................................................15
Â·˘ÍË̤Ó˜ .................................................................................................................15
·ÚȘ............................................................................................................................16
‰Â˘ÙÂÚ‡ԢÛ˜.....................................................................................................16 - 270
ÂȉÈΤ˜ .........................................................................................................................272
·ÈÙÈÔÏÔÁÈΤ˜ ...............................................................................................................302
ÙÂÏÈΤ˜.........................................................................................................................282
Û˘ÌÂÚ·ÛÌ·ÙÈΤ˜.......................................................................................................286
ÂÓ‰ÔÈ·ÛÙÈΤ˜...............................................................................................................278
¯ÚÔÓÈΤ˜......................................................................................................................293
˘ÔıÂÙÈΤ˜ ..................................................................................................................320
·Ú·¯ˆÚËÙÈΤ˜ ..........................................................................................................337
·Ó·ÊÔÚÈΤ˜.................................................................................................................340
¢ı›˜ ÂÚˆÙËÌ·ÙÈΤ˜.................................................................................................308
Ï¿ÁȘ ÂÚˆÙËÌ·ÙÈΤ˜ ...............................................................................................313
¶ÚÔÙÂÚfi¯ÚÔÓÔ................................................................................................................297
¶ÙÒÛÂȘ.............................................................................................................................63

6
1-10 30-09-08 06:46 ™ÂÏ›‰·7

Π E P I E XO M E N A

·ÈÙÈ·ÙÈ΋ ......................................................................................................................95
ÁÂÓÈ΋............................................................................................................................63
ÁÂÓÈ΋ ηÙËÁÔÚËÌ·ÙÈ΋ ...............................................................................................27
‰ÔÙÈ΋ ...........................................................................................................................82
ÎÏËÙÈ΋..........................................................................................................................69
ÔÓÔÌ·ÛÙÈ΋...................................................................................................................63
ÔÓÔÌ·ÛÙÈ΋ ·fiÏ˘ÙË .................................................................................................178

P
P‹Ì·Ù· ............................................................................................................................107
·ÌÂÙ¿‚·Ù· ..................................................................................................................108
·ÚfiÛˆ· [Î·È ·ÚfiÛˆ˜ ÂÎÊÚ¿ÛÂȘ]..................................................................142
‰›وٷ.......................................................................................................................128
ÂÓÂÚÁËÙÈο ..................................................................................................................107
ÌÂÙ·‚·ÙÈο .................................................................................................................107
ÌÔÓfiوٷ .................................................................................................................115
Ì ·ÈÙÈ·ÙÈ΋................................................................................................................115
Ì ÁÂÓÈ΋ .....................................................................................................................120
Ì ‰ÔÙÈ΋.....................................................................................................................124
Ì ‰‡Ô ·ÈÙÈ·ÙÈΤ˜ .......................................................................................................128
Ì ·ÈÙÈ·ÙÈ΋ Î·È ÁÂÓÈ΋ .............................................................................................130
Ì ·ÈÙÈ·ÙÈ΋ Î·È ‰ÔÙÈ΋.............................................................................................133
Ì ÁÂÓÈ΋ Î·È ‰ÔÙÈ΋ ..................................................................................................135
Û˘Ó‰ÂÙÈο......................................................................................................................31


™‡Á¯ÚÔÓÔ ........................................................................................................................297
™‡ÓÙ·ÍË ÙˆÓ ·Ú·ıÂÙÈÎÒÓ ...........................................................................................101
·ã fiÚÔ˜ Û‡ÁÎÚÈÛ˘.........................................................................................................102
‚ã fiÚÔ˜ Û‡ÁÎÚÈÛ˘ .........................................................................................................102
™˘Ìʈӛ· ÙˆÓ Î‡ÚÈˆÓ fiÚˆÓ Ù˘ ÚfiÙ·Û˘ ..................................................................34
ÙÔ˘ Ú‹Ì·ÙÔ˜ Ì ÙÔ ˘ÔΛÌÂÓÔ ...................................................................................34
ÙÔ˘ ˘ÔÎÂÈ̤ÓÔ˘ Ì ÙÔ Î·ÙËÁÔÚÔ‡ÌÂÓÔ .....................................................................35
™‡Ó‰ÂÛË ÙˆÓ ÚÔÙ¿ÛÂˆÓ ...............................................................................................259
·Û‡Ó‰ÂÙÔ Û¯‹Ì· .........................................................................................................259
·Ú·Ù·ÎÙÈ΋...............................................................................................................259
ηı’ ˘fiÙ·ÍË..............................................................................................................268
·ÈÙÈÔÏÔÁÈ΋.................................................................................................................265
Û˘ÌÏÂÎÙÈ΋ ...............................................................................................................260
Û˘ÌÂÚ·ÛÌ·ÙÈ΋ ........................................................................................................267
·ÓÙÈıÂÙÈ΋...................................................................................................................262
‰È·˙¢ÎÙÈ΋ ................................................................................................................264

7
1-10 30-09-08 06:46 ™ÂÏ›‰·8

Σ Y N TA K T I KO THΣ APXAIAΣ EΛΛHNIKHΣ ΓΛΩΣΣAΣ

™‡Ó‰ÂÛÌÔÈ .......................................................................................................................259
™‡ÓÙ·ÍË ÙÔ˘ ¶PIN.........................................................................................................296
™¯‹Ì·Ù· ÏfiÁÔ˘...............................................................................................................378
™¯‹Ì·Ù· ÁÚ·ÌÌ·ÙÈο.....................................................................................................378
Û¯ÂÙÈο Ì ÙË ı¤ÛË ÙˆÓ Ï¤ÍˆÓ.................................................................................379
Û¯ÂÙÈο Ì ÙËÓ ÏËÚfiÙËÙ· ÙÔ˘ ÏfiÁÔ˘.......................................................................380
Û¯ÂÙÈο Ì ÙË ÛËÌ·Û›· ϤÍÂˆÓ ‹ ÊÚ¿ÛÂˆÓ ..............................................................381

T
T·˘ÙÔÚÔÛˆ›· .............................................................................................................159
TÂÏÈÎfi ·›ÙÈÔ ....................................................................................................................284

Y
YÔıÂÙÈÎfi ôÓ..................................................................................................................376
YÔΛÌÂÓÔ ·ÚÔÛÒˆÓ ÚËÌ¿ÙˆÓ ..............................................................................143
·ÚÔÛÒˆÓ ÂÎÊÚ¿ÛˆÓ............................................................................................143
··ÚÂÌÊ¿ÙÔ˘ .............................................................................................................159
ÌÂÙÔ¯‹˜ ÂÈıÂÙÈ΋˜ ....................................................................................................165
ÌÂÙÔ¯‹˜ ÂÈÚÚËÌ·ÙÈ΋˜ .............................................................................................177
ÌÂÙÔ¯‹˜ ηÙËÁÔÚËÌ·ÙÈ΋˜.........................................................................................169
ÚÔÛˆÈÎÒÓ ÚËÌ¿ÙˆÓ ................................................................................................20
YÛÙÂÚfi¯ÚÔÓÔ ..................................................................................................................297

X
XÚfiÓÔÈ ÙÔ˘ Ú‹Ì·ÙÔ˜ ......................................................................................................239
ÛÙËÓ ÔÚÈÛÙÈ΋ .............................................................................................................241
·) ÂÓÂÛÙÒÙ·˜ ..............................................................................................................241
‚) ·Ú·Ù·ÙÈÎfi˜ ..........................................................................................................242
Á) ̤ÏÏÔÓÙ·˜...............................................................................................................243
‰) ·fiÚÈÛÙÔ˜.................................................................................................................245
Â) ¶·Ú·Î›ÌÂÓÔ˜ ........................................................................................................245
ÛÙ) ˘ÂÚÛ˘ÓÙ¤ÏÈÎÔ˜ ...................................................................................................246
Ë) Ù. ̤ÏÏÔÓÙ·˜...........................................................................................................247
XÚfiÓÔÈ ÛÙȘ ¿ÏϘ ÂÁÎÏ›ÛÂȘ.........................................................................................248
XÚfiÓÔÈ ·ÚÎÙÈÎÔ› .....................................................................................................239-240
ÈÛÙÔÚÈÎÔ› .............................................................................................................239-240

ø
ø™ [ÔÈ ¯Ú‹ÛÂȘ ÙÔ˘ ó˜]..................................................................................................369

8
1-10 30-09-08 06:46 ™ÂÏ›‰·9

Π Ρ O Λ O Γ Ο Σ

∆Ô ‚È‚Ï›Ô ·˘Ùfi, ™YNO¶TIKO ™YNTAKTIKO Ù˘ AÚ¯·›·˜ EÏÏË-


ÓÈ΋˜ ÁÏÒÛÛ·˜ Ì ÂÚˆÙ‹ÛÂȘ Î·È ··ÓÙ‹ÛÂȘ, ÂÚȤ¯ÂÈ Û˘ÓÔÙÈ΋ ıˆڛ·
fiÏˆÓ ÙˆÓ Û˘ÓÙ·ÎÙÈÎÒÓ Ê·ÈÓÔ̤ӈÓ, Ô˘ ÂÚÈÁÚ¿ÊÔÓÙ·È ÛÙÔ “™YNTA-
KTIKO Ù˘ AÚ¯·›·˜ EÏÏËÓÈ΋˜ ÁÏÒÛÛ·˜” ÙÔ˘ Û˘ÁÁڷʤ· EÏ. K. BÔÏÔ-
Ó¿ÎË, Î·È ·¢ı‡ÓÂÙ·È ÛÙÔ˘˜ Ì·ıËÙ¤˜ ÙÔ˘ §˘Î›Ԣ Ì ÛÙfi¯Ô Ó· ·Ô-
ÙÂϤÛÂÈ ¤Ó· ηÏfi ‚Ô‹ıËÌ· ÁÈ· ÙËÓ ÂÈÙ˘¯›· ÙÔ˘˜.
T· ·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· ÙˆÓ Û˘ÓÙ·ÎÙÈÎÒÓ Ê·ÈÓÔÌ¤ÓˆÓ Â›Ó·È fiÏ·
ÌÂÙ·ÊÚ·Ṳ̂ӷ, ÁÈ·Ù› ÈÛÙ‡ԢÌ fiÙÈ ¤ÙÛÈ Ô Ì·ıËÙ‹˜ ¤¯ÂÈ ÙË ‰˘Ó·ÙfiÙËÙ·
ÈÔ Â‡ÎÔÏ· Ó· ηٷÓÔ‹ÛÂÈ ·Ú¯·›Ô EÏÏËÓÈÎfi ÏfiÁÔ.
¶ÂÚȤ¯ÂÈ ·ÎfiÌË ÙÔ ‚È‚Ï›Ô ·˘Ùfi A™KH™EI™ Ì ÙȘ A¶ANTH™EI™
ÙÔ˘˜ Û‡Ìʈӷ Ì ÙÔ NEO ™Y™THMA ‰È‰·Ûηϛ·˜ Î·È ·ÍÈÔÏfiÁËÛ˘.
EÏ›˙Ô˘Ì fiÙÈ ÙÔ ‚Ô‹ıËÌ· ·˘Ùfi, fiˆ˜ Î·È ÙfiÛ· ¿ÏÏ· Û¯ÔÏÈο
‚ÔËı‹Ì·Ù· ÙˆÓ ÂΉfiÛÂÒÓ Ì·˜, ı· ˆÊÂÏ‹ÛÂÈ Ôχ οı ̷ıËÙ‹ ÙÔ˘
§˘Î›Ԣ Î·È Î˘Ú›ˆ˜ ÙÔÓ ˘Ô„‹ÊÈÔ ÙˆÓ Û¯ÔÏÒÓ Ù˘ ıˆÚËÙÈ΋˜
ηÙ‡ı˘ÓÛ˘.

∂∫¢√™∂π™ µ√§√¡∞∫∏

9
1-10 30-09-08 06:46 ™ÂÏ›‰·10
11-147 30-09-08 06:22 ™ÂÏ›‰·11

¶EPIO¢O™
HMI¶EPIO¢O™
H ¶EPIO¢O™

1 η Ε ρ ώ τ η σ η : TÈ Ï¤ÁÂÙ·È ÂÚ›Ô‰Ô˜;
¶ÂÚ›Ô‰Ô˜ ϤÁÂÙ·È ÙÔ Ì¤ÚÔ˜ ÙÔ˘ ÎÂÈ̤ÓÔ˘ [ÏfiÁÔ˘] Ô˘ ‰›ÓÂÈ ¤Ó· ÔÏÔÎÏËڈ̤ÓÔ
ÓfiËÌ·. [·Ú. 1].

2 η Ε ρ ώ τ η σ η : ¶ÔÈ· Â›Ó·È Ù· fiÚÈ· Ù˘ ÂÚÈfi‰Ô˘;


·. H ÂÚ›Ô‰Ô˜ ηٷϋÁÂÈ Û ÙÂÏ›· [·Ú¿‰. 1] ‹ Û ÂÚˆÙËÌ·ÙÈÎfi [·Ú¿‰. 2] ‹ ÛÂ
ı·˘Ì·ÛÙÈÎfi [·Ú¿‰. 3].
‚. BÚ›ÛÎÂÙ·È ·Ó¿ÌÂÛ· Û ‰‡Ô ÙÂÏ›˜ [·Ú¿‰. 4].
Á. BÚ›ÛÎÂÙ·È ·Ó¿ÌÂÛ· Û ÙÂÏ›· Î·È ÂÚˆÙËÌ·ÙÈÎfi [·Ú¿‰. 5] ‹ Û ÙÂÏ›· Î·È ı·˘-
Ì·ÛÙÈÎfi.
¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù·
1. Oî àÁ·ıÔ› ÂåÛÈÓ Â鉷›ÌÔÓ˜. – 2. ¶fiıÂÓ ÙÔÜÙÔ ÙÂÎÌ·›ÚÂÈ; – 3. OúÌÔÈ Ùˇá
àÓıÚÒˇˆ! – 4. ^O ‰¤ ëÙԛ̈˜ âΤÏ¢ÂÓ ≥ÎÂÈÓ. \EÂȉ‹ ‰¤ Û˘ÓÉÏıÔÓ, ϤÁÂÈ KÏ¿گԘ
Ù¿‰Â. – 5. Oé Ê·›ÓÂÙ·È. T› ‰¤ ‰‹;

3 η Ε ρ ώ τ η σ η : Afi ÙÈ ·ÔÙÂÏÂ›Ù·È Ë ÂÚ›Ô‰Ô˜;


·. Afi ÌÈ· ‹ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚ˜ ËÌÈÂÚÈfi‰Ô˘˜. – ‚. Afi ÌÈ· ‹ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚ˜ ÚÔÙ¿ÛÂȘ.
Á. Afi ËÌÈÂÚÈfi‰Ô˘˜ Î·È ÚÔÙ¿ÛÂȘ.

¶·Ú¿‰ÂÈÁÌ·
òEÛÙÈ ‰¤ η› ÌÂÁ¿ÏÔ˘ ‚·ÛÈϤˆ˜ ‚·Û›ÏÂÈ· âÓ KÂÏ·ÈÓ·Ö˜ â› Ù·Ö˜ ËÁ·Ö˜ ÙÔÜ M·Ú-
Û‡Ô˘ ÔÙ·ÌÔÜØ ÚÂÖ ‰¤ η› ÔyÙÔ˜ ‰È¿ Ùɘ fiψ˜ η› âÌ‚¿ÏÏÂÈ Âå˜ ÙfiÓ M·›·Ó‰ÚÔÓ.

• TÔ ·Ú·¿Óˆ ·Ú¿‰ÂÈÁÌ· Â›Ó·È ÌÈ· ÂÚ›Ô‰Ô˜ Ô˘ ·ÔÙÂÏÂ›Ù·È ·fi ‰‡Ô ËÌÈÂ-
ÚÈfi‰Ô˘˜ Î·È ÙÚÂȘ ÚÔÙ¿ÛÂȘ.

HMI¶EPIO¢O™ ‹ Kø§ON

1 η Ε ρ ώ τ η σ η : TÈ Ï¤ÁÂÙ·È ËÌÈÂÚ›Ô‰Ô˜ ‹ ÎÒÏÔÓ;


HÌÈÂÚ›Ô‰Ô˜ ‹ ÎÒÏÔÓ Ï¤ÁÂÙ·È ÙÔ Ì¤ÚÔ˜ ÙÔ˘ ÎÂÈ̤ÓÔ˘ [ÏfiÁÔ˘] Ô˘ ÎÈ ·˘Ùfi ‰›ÓÂÈ
¤Ó· ÔÏÔÎÏËڈ̤ÓÔ ÓfiËÌ·.

11
11-147 30-09-08 06:22 ™ÂÏ›‰·12

Σ Y N TA K T I KO THΣ APXAIAΣ EΛΛHNIKHΣ ΓΛΩΣΣAΣ

2 η Ε ρ ώ τ η σ η : ¶ÔÈ· Ù· fiÚÈ· Ù˘ ËÌÈÂÚÈfi‰Ô˘;


·. BÚ›ÛÎÂÙ·È ·Ó¿ÌÂÛ· ÛÂ: TÂÏ›· Î·È ¿Óˆ ÛÙÈÁÌ‹ [·Ú¿‰. 1]. – ‚. BÚ›ÛÎÂÙ·È ·Ó¿-
ÌÂÛ· ÛÂ: ¢‡Ô ¿Óˆ ÛÙÈÁ̤˜ [·Ú¿‰. 2]. Á. BÚ›ÛÎÂÙ·È ·Ó¿ÌÂÛ· Û ¿Óˆ ÛÙÈÁÌ‹ Î·È ¿ÏÏÔ
ÛËÌÂ›Ô ÛÙ›ÍË, Ô˘ Â›Ó·È ÈÛÔ‰‡Ó·ÌÔ Ì ÙËÓ ÙÂÏ›· [ı·˘Ì·ÛÙÈÎfi, ÂÚˆÙËÌ·ÙÈÎfi Î.Ï.]

3 η Ε ρ ώ τ η σ η : Afi ÙÈ ·ÔÙÂÏÂ›Ù·È Ë ËÌÈÂÚ›Ô‰Ô˜;


H ËÌÈÂÚ›Ô‰Ô˜ ·ÔÙÂÏÂ›Ù·È ·fi ÌÈ· ‹ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚ˜ ÚÔÙ¿ÛÂȘ [·Ú¿‰. 3].

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù·
1. ™Ù¤ÚÁÂ Ì¤Ó Ù¿ ·ÚfiÓÙ·, ˙‹ÙÂÈ ‰¤ Ù¿ ‚¤ÏÙÈÛÙ·. MˉÂÓ› Û˘ÌÊÔÚ¿Ó çÓÂȉ›ÛË
F ˜Ø
2. TÔ‡˜ àÁ·ıÔ‡˜ Âs Ô›ÂÈØ Î·Ïfi˜ Á¿Ú ıËÛ·˘Úfi˜ ·Ú’ àÓ‰Ú› ÛÔ˘‰·›ˆ ˇ ¯¿ÚȘ çÊÂÈÏÔ-
̤ÓËØ
3. ^HÁÔÜ ÙáÓ àÎÔ˘ÛÌ¿ÙˆÓ ÔÏÏ¿ ÔÏÏáÓ ÂrÓ·È ¯ÚËÌ¿ÙˆÓ ÎÚ›ÙÙˆØ Ù¿ Ì¤Ó Á¿Ú Ù·¯¤ˆ˜
àÔÏ›ÂÈ, Ù¿ ‰¤ ¿ÓÙ· ÙfiÓ ¯ÚfiÓÔÓ ·Ú·Ì¤ÓÂÈØ ÛÔÊ›· Á¿Ú ÌfiÓÔÓ ÎÙËÌ¿ÙˆÓ àı¿Ó·-
ÙÔÓ.

• TÔ ·Ú¿‰ÂÈÁÌ· 3 ·ÔÙÂÏÂ›Ù·È ·fi ÙÚÂȘ ËÌÈÂÚÈfi‰Ô˘˜. H ‰Â‡ÙÂÚË ËÌÈÂÚ›Ô‰Ô˜


¤¯ÂÈ ‰‡Ô ÚÔÙ¿ÛÂȘ.

H ¶POTA™H

1 η Ε ρ ώ τ η σ η : TÈ Ï¤ÁÂÙ·È ÚfiÙ·ÛË;
¶ÚfiÙ·ÛË Ï¤ÁÂÙ·È ÙÔ ÈÔ Û‡ÓÙÔÌÔ Ì¤ÚÔ˜ ÙÔ˘ ÎÂÈ̤ÓÔ˘ [ÏfiÁÔ˘] Ì ¤Ó· Ôχ ·Ïfi
ÂÚȯfiÌÂÓÔ, Ô˘ ‰ËÏÒÓÂÈ ÌÈ· ÎÚ›ÛË ‹ ÌÈ· ÂÈı˘Ì›·.
¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù·
^O ™ˆÎÚ¿Ù˘ âÛÙ› ÛÔÊfi˜ (‰ËÏÒÓÂÈ ÎÚ›ÛË). – ™Ù¤ÚÁ ٿ ·ÚfiÓÙ· (‰ËÏÒÓÂÈ
ÂÈı˘Ì›·)..

2 η Ε ρ ώ τ η σ η : ¶ÔÈÔÈ Â›Ó·È ÔÈ Î‡ÚÈÔÈ fiÚÔÈ Ù˘ ÚfiÙ·Û˘;


K‡ÚÈÔÈ fiÚÔÈ Ù˘ ÚfiÙ·Û˘ Â›Ó·È ÙÔ ˘ÔΛÌÂÓÔ Î·È ÙÔ Î·ÙËÁfiÚËÌ·.

A Û Î ‹ Û Â È ˜ [1]
[BϤ A¶ANTH™EI™ ÛÂÏ.385]

ANOIKTOY TY¶OY
N· ‚Ú›Ù ÙȘ ÂÚÈfi‰Ô˘˜ Î·È ÙȘ ËÌÈÂÚÈfi‰Ô˘˜ ÙˆÓ ·Ú·Î¿Ùˆ ÎÂÈ̤ӈÓ.
\IÛÔÎÚ¿ÙÔ˘˜ Úfi˜ ¢ËÌfiÓÈÎÔÓ 26-28
≠A ÔÈÂÖÓ ·åÛ¯ÚfiÓ, Ù·ÜÙ· ÓfiÌÈ˙ Ìˉ¤ ϤÁÂÈÓ ÂrÓ·È Î·ÏfiÓ. òEıÈ˙ Û·˘ÙfiÓ ÂrÓ·È Ì‹

12
11-147 30-09-08 06:22 ™ÂÏ›‰·13

Π E PI O∆OΣ - H M I Π E PI O∆OΣ

ÛÎËıÚˆfiÓ àÏÏ¿ Û‡ÓÓÔ˘ÓØ ‰È’ âÎÂÖÓÔ Ì¤Ó Á¿Ú ·éı¿‰Ë˜, ‰È¿ ‰¤ ÙÔÜÙÔ ÊÚfiÓÈÌÔÓ ÂrÓ·È
‰fiÍÂȘ. ^HÁÔÜ Ì¿ÏÈÛÙ· Û·˘Ùˇá Ú¤ÂÈÓ ÎfiÛÌÔÓ, ·åÛ¯‡ÓËÓ, ‰ÈηÈÔÛ‡ÓËÓ, ÛˆÊÚÔÛ‡-
ÓËÓØ ÙÔ‡ÙÔȘ Á¿Ú ±·ÛÈ ‰ÔÎÂÖ ÎÚ·ÙÂÖÛı·È Ùfi ÙáÓ ÓÂˆÙ¤ÚˆÓ qıÔ˜. Mˉ¤ÔÙ Ìˉ¤Ó
·åÛ¯ÚfiÓ ÔÈ‹Û·˜ öÏÈ˙ ϋÛÂÈÓØ Î·› Á¿Ú ôÓ ÙÔ‡˜ ôÏÏÔ˘˜ Ï¿ıF˘ Û·˘Ùˇá Û˘ÓÂȉ‹ÛÂȘ.
TÔ‡˜ Ì¤Ó ıÂÔ‡˜ ÊÔ‚ÔÜ, ÙÔ‡˜ ‰¤ ÁÔÓÂÖ˜ ̷ٛ, ÙÔ‡˜ ‰¤ Ê›ÏÔ˘˜ ·åÛ¯‡ÓÔ˘, ÙÔÖ˜ ‰¤ ÓfiÌÔȘ
›ıÔ˘. T¿˜ ì‰ÔÓ¿˜ ı‹ÚÂ˘Â Ù¿˜ ÌÂÙ¿ ‰fiÍË˜Ø Ù¤Ú„È˜ Á¿Ú Û‡Ó Ùˇá Î·Ïˇá Ì¤Ó ôÚÈÛÙÔÓ,
ôÓ¢ ‰¤ ÙÔ‡ÙÔ˘ οÎÈÛÙÔÓ. EéÏ·‚ÔÜ Ù¿˜ ‰È·‚ÔÏ¿˜, ÎôÓ „¢‰ÂÖ˜ tÛÈÓØ Ôî Á¿Ú ÔÏÏÔ›
Ù‹Ó Ì¤Ó àÏËı›·Ó àÁÓÔÔÜÛÈ, Úfi˜ ‰¤ Ù‹Ó ‰fiÍ·Ó àԂϤÔ˘ÛÈÓ. ≠A·ÓÙ· ‰fiÎÂÈ ÔÈÂÖÓ
ó˜ Ìˉ¤Ó· Ï‹ÛˆÓØ Î·› Á¿Ú ôÓ ·Ú·˘Ù›Î· ÎÚ‡„F˘, ≈ÛÙÂÚÔÓ çÊı‹ÛÂÈ. M¿ÏÈÛÙ· ‰’ ôÓ
Âé‰ÔÎÈÌԛ˘, Âå Ê·›ÓÔÈÔ Ù·ÜÙ· Ì‹ Ú¿ÙÙˆÓ, ± ÙÔÖ˜ ôÏÏÔȘ ôÓ Ú¿ÙÙÔ˘ÛÈÓ âÈÙÈÌˇÒ˘.
\E¿Ó qF ˜ ÊÈÏÔÌ·ı‹˜, öÛÂÈ ÔÏ˘Ì·ı‹˜. ≠A Ì¤Ó â›ÛÙ·Û·È, Ù·ÜÙ· ‰È·Ê‡Ï·ÙÙ ٷ֘ ÌÂϤ-
ٷȘ, ± ‰¤ Ì‹ ÌÂÌ¿ıËη˜, ÚÔÛÏ¿Ì‚·Ó ٷ֘ âÈÛÙ‹Ì·È˜Ø ïÌÔ›ˆ˜ Á¿Ú ·åÛ¯ÚfiÓ àÎÔ‡-
Û·ÓÙ· ¯Ú‹ÛÈÌÔÓ ÏfiÁÔÓ Ì‹ Ì·ıÂÖÓ Î·› ‰È‰fiÌÂÓfiÓ ÙÈ àÁ·ıfiÓ ·Ú¿ ÙáÓ Ê›ÏˆÓ Ì‹
Ï·‚ÂÖÓ.

13
11-147 30-09-08 06:22 ™ÂÏ›‰·14

TA EI¢H
TøN ¶POTA™EøN
ø ™ ¶ P O ™ T O ¶ E P I E XO M E N O T O Y ™
Ε ρ ώ τ η σ η : ¶ÔÈ· Â›Ó·È Ù· ›‰Ë ÙˆÓ ÚÔÙ¿ÛÂˆÓ ˆ˜ ÚÔ˜ ÙÔ ÂÚȯfiÌÂÓfi ÙÔ˘˜ ηÈ
ÙÈ ÂÎÊÚ¿˙Ô˘Ó;
OÈ ÚÔÙ¿ÛÂȘ ·Ó¿ÏÔÁ· Ì ÙÔ ÂÚȯfiÌÂÓfi ÙÔ˘˜ Â›Ó·È ÙÂÛÛ¿ÚˆÓ ÂȉÒÓ:
·. ¶ÚÔÙ¿ÛÂȘ ÎÚ›Û˘ ‹ ·ÔÊ·ÓÙÈΤ˜: EÎÊÚ¿˙Ô˘Ó ÌÈ· ÎÚ›ÛË ‹ ÌÈ· ÛΤ„Ë ÁÈ· οÙÈ:
¶·Ú¿‰ÂÈÁÌ·
^O ™ˆÎÚ¿Ù˘ âÛÙ› ÛÔÊfi˜ [= O ™ˆÎÚ¿Ù˘ Â›Ó·È ÛÔÊfi˜].
‚. ¶ÚÔÙ¿ÛÂȘ ÂÈı˘Ì›·˜: EÎÊÚ¿˙Ô˘Ó ÌÈ· ÂÈı˘Ì›· [·Ú. 1] ‹ ÌÈ· ¢¯‹ [·Ú. 2] ‹
ÚÔÛÙ·Á‹ [·Ú. 3].
¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù·-MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. òEıÈ˙ Û·˘ÙfiÓ ÂrÓ·È Ì‹ Û΢ıÚˆfiÓ àÏÏ¿ Û‡ÓÓÔ˘Ó [= Û˘Ó‹ıÈ˙ ÙÔÓ Â·˘Ùfi ÛÔ˘ Ó·
Â›Ó·È fi¯È Û΢ıÚˆfi˜ - ηÙÛÔ‡Ê˘ - ·ÏÏ¿ ÛÎÂÊÙÈÎfi˜].
2. ¶·Ö, Á¤ÓÔÈÔ ·ÙÚfi˜ ÂéÙ˘¯¤ÛÙÂÚÔ˜ [= ·È‰› ÌÔ˘, ̷οÚÈ Ó· Á›ÓÂȘ ÈÔ Â˘Ù˘¯ÈṲ̂ÓÔ
·fi ÙÔÓ ·Ù¤Ú· ÛÔ˘].
3. \EÌÔ› ›ıÔ˘ [= Ó· Û˘ÌʈÓ›˜ Ì ÙË ÁÓÒÌË ÌÔ˘].
Á. ¶ÚÔÙ¿ÛÂȘ ÂÈʈÓËÌ·ÙÈΤ˜: EÎÊÚ¿˙Ô˘Ó ¤Ó· ¤ÓÙÔÓÔ Û˘Ó·›ÛıËÌ·: ¯·Ú¿ [·Ú¿‰.
1] ‹ χË [·Ú¿‰. 2] ‹ ı·˘Ì·ÛÌfi [·Ú¿‰. 3] Î.Ï.
¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· – MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. ^ø˜ ηÏfi˜ ÌÔÈ ï ¿Ô˜ [âÛÙ›]! = ÙÈ ˆÚ·›Ô˜ ÁÈ· ÈηÓÔÔ›ËÛ‹ ÌÔ˘ ‹ ÁÈ· ¯·Ú¿ ÌÔ˘
Â›Ó·È Ô ·Ô‡˜!
2. oø ÁÉÚ·˜, ó˜ à¯ı¤˜ àÓıÚÒÔȘ Âr! [= ÁËÚ·ÙÂÈ¿, fiÛÔ ÌÈÛËÙ¿ ›Ûı ÛÙÔ˘˜ ·ÓıÚÒ-
Ô˘˜!]
3. Ox· ÔÈÂÖ˜! [= ÙÈ Ú¿ÍÂȘ οÓÂȘ!]

‰. ¶ÚÔÙ¿ÛÂȘ ÂÚˆÙËÌ·ÙÈΤ˜: M ÙȘ ÚÔÙ¿ÛÂȘ ·˘Ù¤˜ ‰È·Ù˘ÒÓÂÙ·È ÌÈ· ÂÚÒÙËÛË.


òAÚÙÈ ‰¤ ≥ÎÂȘ õ ¿Ï·È; [= ·éÙ‹ Ù‹ ÛÙÈÁÌ‹ ‹Úı˜ ‹ ·fi ÔÏÏ‹ ÒÚ·;]

ø™ ¶PO™ TO ¶OION TOY™


Ε ρ ώ τ η σ η : ¶ÔÈ· Â›Ó·È Ù· ›‰Ë ÙˆÓ ÚÔÙ¿ÛÂˆÓ ˆ˜ ÚÔ˜ ÙÔ ÔÈfiÓ ÙÔ˘˜;
OÈ ÚÔÙ¿ÛÂȘ ˆ˜ ÚÔ˜ ÙÔ ÔÈfiÓ ÙÔ˘˜, ‰ËÏ. ·Ó ¤¯Ô˘Ó ¿ÚÓËÛË ‹ ‰¤Ó ¤¯Ô˘Ó, ‰È·ÎÚ›-
ÓÔÓÙ·È ÛÂ:
·. ¶ÚÔÙ¿ÛÂȘ ηٷʷÙÈΤ˜. §¤ÁÔÓÙ·È ÔÈ ÚÔÙ¿ÛÂȘ Ô˘ ‰ÂÓ ¤¯Ô˘Ó ¿ÚÓËÛË.

14
11-147 30-09-08 06:22 ™ÂÏ›‰·15

TA EI∆H TΩN Π P O TA Σ E Ω N

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. ¶ÂÚÈÎÏɘ ìF Ú¤ıË ÛÙÚ·ÙËÁfi˜ [= Ô ¶ÂÚÈÎÏ‹˜ ÂÎϤ¯ÙËΠÛÙÚ·ÙËÁfi˜].
2. ™Ù¤ÚÁÂ Ì¤Ó Ù¿ ·ÚfiÓÙ·, ˙‹ÙÂÈ ‰¤ Ù¿ ‚¤ÏÙÈÛÙ· [= Ó· ·ÚÎÂ›Û·È ÛÙ· ·ÚfiÓÙ·, ·ÏÏ¿ Ó·
ÂȉÈÒÎÂȘ Ù· ¿ÚÈÛÙ·].

‚. ¶ÚÔÙ¿ÛÂȘ ·ÚÓËÙÈΤ˜ ‹ ·ÔÊ·ÙÈΤ˜. §¤ÁÔÓÙ·È ÔÈ ÚÔÙ¿ÛÂȘ Ô˘ ¤¯Ô˘Ó ¿ÚÓËÛË.

¶·Ú¿‰ÂÈÁÌ·
¢ËÌÔÛı¤Ó˘ ÔéÎ öÏ·¯Â ÙÂȯÔÔÈfi˜. — M‹ ÌÔ˘ ÙÔ‡˜ ·ÎÏÔ˘˜ Ù¿Ú·ÙÙÂ.

ø™ ¶PO™ TOY™ OPOY™ TOY™

Ε ρ ώ τ η σ η : ¶ÔÈ· Â›Ó·È Ù· ›‰Ë ÙˆÓ ÚÔÙ¿ÛÂˆÓ ˆ˜ ÚÔ˜ ÙÔ˘˜ fiÚÔ˘˜ ÙÔ˘˜;


·. ¶ÚÔÙ¿ÛÂȘ ·Ϥ˜. §¤ÁÔÓÙ·È ÔÈ ÚÔÙ¿ÛÂȘ Ô˘ ¤¯Ô˘Ó ÌfiÓÔ ÙÔ˘˜ ·ÚÈÔ˘˜ fiÚÔ˘˜
ÙÔ˘˜, ‰ËÏ. ˘ÔΛÌÂÓÔ Î·È Î·ÙËÁfiÚËÌ·.

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù·
1. Oî ÛÙÚ·ÙÈáÙ·È Ì¿¯ÔÓÙ·È. — ^O ≥ÏÈÔ˜ Ï¿ÌÂÈ. [™Ù· ·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· ·˘Ù¿ ÙÔ Î·ÙËÁfi-
Ì¿¯ÔÓÙ·È Î·È Ï¿ÌÂÈ) Â›Ó·È ÌÔÓÔÏÂÎÙÈÎfi Î·È ÔÈ Î‡ÚÈÔÈ fiÚÔÈ Â›Ó·È ‰‡Ô, Ú‹Ì·
ÚËÌ· (Ì
Î·È ˘ÔΛÌÂÓÔ].
2. ^O ™ˆÎÚ¿Ù˘ âÛÙ› ÛÔÊfi˜. — ^HÌÂÖ˜ ≠EÏÏËÓ¤˜ âÛÌÂÓ. [™Ù¿ ·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· ·˘Ù¿ ÙÔ
ηÙËÁfiÚËÌ· Â›Ó·È ÂÚÈÊÚ·ÛÙÈÎfi (ââÛÙ› ÛÔÊfi˜ Î·È ≠EÏÏËÓ¤˜ âÛÌÂÓ) Î·È ÔÈ Î‡ÚÈÔÈ
fiÚÔÈ Â›Ó·È ÙÚÂȘ, Û˘Ó‰ÂÙÈÎfi Ú‹Ì·, ˘ÔΛÌÂÓÔ Î·È Î·ÙËÁÔÚÔ‡ÌÂÓÔ].

‚. ¶ÚÔÙ¿ÛÂȘ Û‡ÓıÂÙ˜. §¤ÁÔÓÙ·È ÔÈ ÚÔÙ¿ÛÂȘ Ô˘ ¤¯Ô˘Ó ÂÚÈÛÛfiÙÂÚ· ·fi ¤Ó·


˘ÔΛÌÂÓ· ‹ ηÙËÁÔÚÔ‡ÌÂÓ·.

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù·
1. KϤ·Ú¯Ô˜ η› M¤ÓˆÓ ÛÙÚ·ÙËÁÔ› qÛ·Ó [: ‰‡Ô ˘ÔΛÌÂÓ·].
2. OyÙÔÈ ¯ÚËÛÙÔ› η› âÈÌÂÏÂÖ˜ âϤÁÔÓÙÔ [: ‰‡Ô ηÙËÁÔÚÔ‡ÌÂÓ·].

Á. ¶ÚÔÙ¿ÛÂȘ ÂÏÏÂÈÙÈΤ˜. §¤ÁÔÓÙ·È ÔÈ ÚÔÙ¿ÛÂȘ ·fi ÙȘ Ôԛ˜ ·Ú·Ï›ÔÓÙ·È


¤Ó·˜ ‹ ‰‡Ô ·fi ÙÔ˘˜ ·ÚÈÔ˘˜ fiÚÔ˘˜ ÙÔ˘˜. OÈ Î‡ÚÈÔÈ fiÚÔÈ ·Ú·Ï›ÔÓÙ·È, fiÙ·Ó ÂÓÓÔ-
Ô‡ÓÙ·È Â‡ÎÔÏ·.
¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù·
1. òAÁÔÌÂÓ [·Ú·Ï›ÂÙ·È ÙÔ ˘ÔÎ. ìÌÂÖ˜].
2. ™‡ Ù ≠EÏÏËÓ Âr η› ìÌÂÖ˜ [·Ú·Ï›ÂÙ·È Ùfi Û˘Ó‰ÂÙÈÎfi Ú‹Ì· âÛÌ¤Ó Î·› Ùfi ηÙËÁÔ-
ÚÔ‡ÌÂÓÔ ≠EÏÏËÓ˜].

‰. ¶ÚÔÙ¿ÛÂȘ Â·˘ÍË̤Ó˜. §¤ÁÔÓÙ·È ÔÈ ÚÔÙ¿ÛÂȘ Ô˘ ÔÈ Î‡ÚÈÔÈ fiÚÔÈ ÙÔ˘˜ ¤¯Ô˘Ó


Û˘ÌÏËÚÒÌ·Ù· ÛÙËÓ ¤ÓÓÔÈ¿ ÙÔ˘˜. ™ÙÔ˘˜ ·ÚÈÔ˘˜ ‰ËÏ. fiÚÔ˘˜ ·Ó·Ê¤ÚÔÓÙ·È Î·È ¿ÏϘ
ϤÍÂȘ, Ô˘ Â›Ó·È fiÚÔÈ ‰Â˘ÙÂÚ‡ÔÓÙ˜, ÁÈ· Ó· Á›ÓÂÈ Û·Ê¤ÛÙÂÚÔ ÙÔ ÂÚȯfiÌÂÓÔ Ù˘
ÚfiÙ·Û˘. T· Û˘ÌÏËÚÒÌ·Ù· ·˘Ù¿ ϤÁÔÓÙ·È ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌÔ›.

15
11-147 30-09-08 06:22 ™ÂÏ›‰·16

Σ Y N TA K T I KO THΣ APXAIAΣ EΛΛHNIKHΣ ΓΛΩΣΣAΣ

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù·
1. \EÓÙ·Üı· K‡Úˆ ˇ ‚·Û›ÏÂÈ· qÓ.
2. £Ô˘Î˘‰›‰Ë˜ \AıËÓ·ÖÔ˜ ͢ӤÁÚ·„ ÙfiÓ fiÏÂÌÔÓ.
[™Ù· ·Ú·¿Óˆ ·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· ÔÈ Ï¤ÍÂȘ (ââÓÙ·Üı·: ÂÈÚÚËÌ. ÚÔÛ‰. ÛÙ¿Û˘ ÛÂ
ÙfiÔ, K‡Úˆˇ : ‰ÔÙ. ÚÔÛˆÈ΋ ÎÙËÙÈ΋, \AıËÓ·ÖÔ˜: ·Ú¿ıÂÛË, ÙfiÓ fiÏÂÌÔÓ: ·ÓÙÈ-
ΛÌÂÓÔ) Â›Ó·È ‰Â˘ÙÂÚ‡ÔÓÙ˜ fiÚÔÈ].

ø™ ¶PO™ TI™ ™XE™EI™ TOY™ ME A§§E™ ¶POTA™EI™

1 η Ε ρ ώ τ η σ η : ¶ÔÈ· Â›Ó·È Ù· ›‰Ë ÙˆÓ ÚÔÙ¿ÛÂˆÓ ˆ˜ ÚÔ˜ ÙȘ Û¯¤ÛÂȘ ÙÔ˘˜ ÌÂ


¿ÏϘ ÚÔÙ¿ÛÂȘ;
OÈ ÚÔÙ¿ÛÂȘ ·Ó¿ÏÔÁ· Ì ÙȘ Û¯¤ÛÂȘ Ô˘ ¤¯Ô˘Ó Ì ¿ÏϘ ÚÔÙ¿ÛÂȘ [Ì ÌÈ· ‹ ÌÂ
ÂÚÈÛÛfiÙÂÚ˜], ‰È·ÎÚ›ÓÔÓÙ·È Û ·ÚȘ ‹ ·ÓÂÍ¿ÚÙËÙ˜ Î·È Û ‰Â˘ÙÂÚ‡ԢÛ˜ ‹ ÂÍ·Ú-
ÙË̤Ó˜.

2 η Ε ρ ώ τ η σ η : TÈ Ï¤ÁÂÙ·È Î‡ÚÈ· ÚfiÙ·ÛË;


K‡ÚÈ· ‹ ·ÓÂÍ¿ÚÙËÙË Ï¤ÁÂÙ·È Ë ÚfiÙ·ÛË Ô˘:
·. EÎÊÚ¿˙ÂÈ ¤Ó· ·˘ÙÔÙÂϤ˜, ¤Ó· Ï‹Ú˜ ‰ËÏ. ÓfiËÌ·, Ô˘ Â›Ó·È Î·È ÙÔ ‚·ÛÈÎfi ÓfiËÌ·
ÛÙÔ ÏfiÁÔ.
‚. MÔÚ› Ó· ÛÙ·ı› ÌfiÓË Ù˘ ÛÙÔ ÏfiÁÔ, ¯ˆÚ›˜ Ó· Û˘ÌÏËÚˆı› ÙÔ ÓfiËÌ¿ Ù˘ ÌÂ
‰Â˘ÙÂÚ‡ԢÛ˜ ÚÔÙ¿ÛÂȘ.
Á. ¢ÂÓ ÂÍ·ÚÙ¿Ù·È ·fi ¿ÏÏË ÚfiÙ·ÛË.

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. T¿˜ Ó‹ÛÔ˘˜ ¬Ï·˜ Ôî \AıËÓ·ÖÔÈ ÂxÏÔÓ [= ÔÈ AıËÓ·›ÔÈ Î·Ù¤Ï·‚·Ó fiÏ· Ù· ÓËÛÈ¿].
2. ^H‰¤ˆ˜ Ì¤Ó ö¯Â Úfi˜ ±·ÓÙ·˜, ¯Úá ‰¤ ÙÔÖ˜ ‚ÂÏÙ›ÛÙÔȘ [= Ó· Ù· ¤¯ÂȘ ηϿ ÌÂ
fiÏÔ˘˜, àÏÏ¿ Ó· Û˘Ó·Ó·ÛÙÚ¤ÊÂÛ·È ÙÔ˘˜ ¿ÚÈÛÙÔ˘˜].

3 η Ε ρ ώ τ η σ η : TÈ Ï¤ÁÂÙ·È ‰Â˘ÙÂÚÂ‡Ô˘Û· ÚfiÙ·ÛË;


¢Â˘ÙÂÚÂ‡Ô˘Û· ‹ ÂÍ·ÚÙË̤ÓË Â›Ó·È Ë ÚfiÙ·ÛË Ô˘:
·. ¢ÂÓ ÌÔÚ› Ó· ÛÙ·ı› ÌfiÓË Ù˘ ÛÙÔ ÏfiÁÔ Î·È ‰ÂÓ ÂÎÊÚ¿˙ÂÈ ·˘ÙÔÙÂϤ˜ ÓfiËÌ·.
‚. EÍ·ÚÙ¿Ù·È ·fi ¿ÏÏË ÚfiÙ·ÛË, Û˘Ó‹ıˆ˜ ·fi ·ÚÈ·, ·ÏÏ¿ Î·È ·fi ‰Â˘ÙÂÚ‡-
Ô˘Û·, ÛÙËÓ ÔÔ›· ·Ó·Ê¤ÚÂÙ·È, ÁÈ· Ó· Û˘ÌÏËÚÒÛÂÈ ÙÔ ÓfiËÌ· Ù˘ ÚfiÙ·Û˘ ·˘Ù‹˜.

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. X·›Úˆ ¬ÙÈ Âé‰ÔÎÈÌÂÖ˜ [= ¯·›ÚÔÌ·È, ÁÈ·Ù› ÚÔÎfi‚ÂȘ].
2. Mˉ¤Ó· Ê›ÏÔÓ ÔÈÔÜ, Ú›Ó ôÓ âÍÂÙ¿ÛË F ˜, ᘠΤ¯ÚËÙ·È ÙÔÖ˜ ÚfiÙÂÚÔÓ Ê›ÏÔȘ [= Ó·
ÌË Î¿ÓÂȘ ηӤӷ Ê›ÏÔ, ÚÔÙÔ‡ ÂÍÂÙ¿ÛÂȘ Ò˜ ¤¯ÂÈ Û˘ÌÂÚÈÊÂÚı› ÛÙÔ˘˜ ÚÔËÁÔ‡-
ÌÂÓÔ˘˜ Ê›ÏÔ˘˜ ÙÔ˘].
™ÙÔ ‰Â‡ÙÂÚÔ ·Ú¿‰ÂÈÁÌ· Ë ¯ÚÔÓÈ΋ Ì ÙÔÓ Ú›Ó ·Ó·Ê¤ÚÂÙ·È ÛÙËÓ Î‡ÚÈ· ÚfiÙ·ÛË
Î·È Ë Ï¿ÁÈ· Ì ÙÔ ᘠÛÙËÓ ‰Â˘ÙÂÚÂ‡Ô˘Û· ¯ÚÔÓÈ΋.

16
11-147 30-09-08 06:22 ™ÂÏ›‰·17

TA EI∆H TΩN Π P O TA Σ E Ω N

¶ I N A K A ™
M ٷ ›‰Ë ÙˆÓ ÚÔÙ¿ÛˆÓ

ø˜ ÚÔ˜ ÙÔ ø˜ ÚÔ˜ ÙÔ ø˜ ÚÔ˜ ÙÔ˘˜ ø˜ ÚÔ˜ ÙȘ


¶EPIEXOMENO ¶OION ÙÔ˘˜ OPOY™ ÙÔ˘˜ ™XE™EI™ ÙÔ˘˜ Ì ¿ÏϘ
ÚÔÙ¿ÛÂȘ
1. KÚ›Û˘ 1. K·Ù·Ê·ÙÈΤ˜ 1. AϤ˜ 1. K‡ÚȘ ‹
2. EÈı˘Ì›·˜ 2. ™‡ÓıÂÙ˜ ·ÓÂÍ¿ÚÙËÙ˜
3. EÈʈÓËÌ·ÙÈΤ˜ 2. AÚÓËÙÈΤ˜ ‹ 3. EÏÏÂÈÙÈΤ˜ 2. ¢Â˘ÙÂÚ‡ԢÛ˜ ‹
4. EÚˆÙËÌ·ÙÈΤ˜ ·ÔÊ·ÙÈΤ˜ ÂÍ·ÚÙË̤Ó˜

A Û Î ‹ Û Â È ˜ [2]
[BϤ A¶ANTH™EI™ ÛÂÏ. 385]

TY¶OY ™ø™TO ◊ §A£O™

N· ‚Ú›Ù ·Ó Â›Ó·È ™ø™TO ‹ §A£O™ fi,ÙÈ ‰ËÏÒÓÂÙ·È ÛÙȘ ·ÚÂÓı¤ÛÂȘ ÙˆÓ ·Ú·-
οو ÚÔÙ¿ÛˆÓ
1. Oî §·Î‰·ÈÌfiÓÈÔÈ âÁ˘ÌÓ¿˙ÔÓÙÔ (ÂÈı˘Ì›·)
2. M‹ Á¤ÓÔÈÙÔ (ηٷʷÙÈ΋)
3. OyÙÔ˜ qÓ ï à‰È΋۷˜, t ‚Ô˘Ï‹ (ÎÚ›ÛË)
4. AåÙ‹ÛÔÌ·È ÔsÓ ñÌĘ ‰›Î·È· η› ®÷¿‰È· ¯·Ú›Û·Ûı·È (ηٷʷÙÈ΋)
5. ^HÌÂÖ˜ à‹ÏıÔÌÂÓ (·Ï‹)
6. ¶ÔÏÏÔ› ÌÈÛÔÜÛÈÓ ÙÔ‡˜ âÍ·Ì·ÚÙ¿ÓÔÓÙ·˜ (Â·˘ÍË̤ÓË)
7. \EÂȉ‹ ‰¤ Û˘ÓÉÏıÔÓ, ϤÁÂÈ ï KϤ·Ú¯Ô˜ Ù¿‰Â (ÂÍ·ÚÙË̤ÓË)
8. ≠A·ÓÙ˜ âÈÛÙ¿ÌÂı· Ù·ÜÙ· (·ÚÈ·)

ANTI™TOIXIA™ – ™YZEY•H™

N· ·ÓÙÈÛÙÔȯ›ÛÂÙ ٷ ÁÚ¿ÌÌ·Ù· Ù˘ A ÛÙ‹Ï˘ Ì ÙÔ˘˜ ·ÚÈıÌÔ‡˜ Ô˘ Ù·ÈÚÈ¿˙Ô˘Ó


ÛÙË B ÛÙ‹ÏË.
A B
1. Oî çÎÓËÚÔ› àÔ‚·›ÓÔ˘ÛÈ Î·ÎÔ› ·. Û‡ÓıÂÙË ÚfiÙ·ÛË
2. \AÊ›ÎÔÓÙÔ ÔÈ §·Î‰·ÈÌfiÓÈÔÈ Î·› Ôî Û‡ÌÌ·¯ÔÈ ‚. ·Ï‹ ÚfiÙ·ÛË
3. òOÚıÚÈÔ˜ ≥ÎÂȘ! Á. ÂÚˆÙËÌ·ÙÈ΋ ÚfiÙ·ÛË
4. ^H ÔåΛ· âÛÙ› ÂúÎÔÛÈ ÌÓáÓ; ‰. ÂÈʈÓËÌ·ÙÈ΋ ÚfiÙ·ÛË
5. \A¤ÏıÂÙ ¿ÓÙ˜ Â. ‰Â˘ÙÂÚÂ‡Ô˘Û· ÚfiÙ·ÛË
6. Or‰· ¬ÙÈ àÓ¿ÁÎË âÛÙ› ÛÙ. ÚfiÙ·ÛË ÂÈı˘Ì›·˜

17
11-147 30-09-08 06:22 ™ÂÏ›‰·18

Σ Y N TA K T I KO THΣ APXAIAΣ EΛΛHNIKHΣ ΓΛΩΣΣAΣ

ANOIKTOY TY¶OY

N· ·Ó·ÁÓˆÚ›ÛÂÙ ÙȘ ·Ú·Î¿Ùˆ ÚÔÙ¿ÛÂȘ ˆ˜ ÚÔ˜ ÙÔ˘˜ fiÚÔ˘˜ ÙÔ˘˜.


1. OyÙÔ› ÂåÛÈ \AıËÓ·ÖÔÈ
2. Oî ≠EÏÏËÓ˜ η› Ôî ‚¿Ú‚·ÚÔÈ âÙ¿ÙÙÔÓÙÔ
3. KϤ·Ú¯Ô˜ âͤÏÂÈ ó˜ ÔÏÂÌ‹ÛˆÓ ÙÔÖ˜ £Ú÷·Í›Ó
4. òIˆÌÂÓ Î·› àÎÔ‡ÛˆÌÂÓ
5. Oî ‚¿Ú‚·ÚÔÈ £ÂÌÈÛÙÔÎϤ· ÌÂÁ›ÛÙˆÓ ‰ˆÚÂáÓ äÍ›ˆÛ·Ó
6. M¤ÏËÙÔ˜ ™ˆÎÚ¿ÙË àÛ‚›·˜ âÁÚ¿„·ÙÔ
7. Oî \AıËÓ·ÖÔÈ ÏÔÖ· âÔ›Ô˘Ó
8. Oî ÛÙÚ·ÙÈáÙ·È Î·› Ôî ÛÙÚ·ÙËÁÔ› âÍÉÏıÔÓ.

18
11-147 30-09-08 06:22 ™ÂÏ›‰·19

OI KYPIOI
OPOI TH™ ¶POTA™H™
1 η Ε ρ ώ τ η σ η : Ποιοι είναι οι κύριοι όροι της πρότασης;
°È· Ó· ÛÙ·ı› ÓÔËÌ·ÙÈο ÌÈ· ÚfiÙ·ÛË ÛÙÔ ÏfiÁÔ, Ú¤ÂÈ ÔˆÛ‰‹ÔÙ ӷ ¤¯ÂÈ ÙÔ˘˜
·ÚÈÔ˘˜ fiÚÔ˘˜ Ù˘ [‰ËÏ. ÙÔ˘˜ ‚·ÛÈÎÔ‡˜, ÙÔ˘˜ Ô˘ÛÈÒ‰ÂȘ fiÚÔ˘˜], Ô˘ Â›Ó·È ÙÔ ˘ÔΛ-
ÌÂÓÔ Î·È ÙÔ Î·ÙËÁfiÚËÌ·.

2 η Ε ρ ώ τ η σ η : Ποια είναι τα είδη του κατηγορήµατος;


TÔ Î·ÙËÁfiÚËÌ· Â›Ó·È ¿ÏÏÔÙ ÌÔÓÔÏÂÎÙÈÎfi Î·È ¿ÏÏÔÙ ÂÚÈÊÚ·ÛÙÈÎfi.
TÔ ÌÔÓÔÏÂÎÙÈÎfi ηÙËÁfiÚËÌ· Â›Ó·È ¿ÓÙÔÙ ڋ̷ [·Ú¿‰. 1].
TÔ ÂÚÈÊÚ·ÛÙÈÎfi ηÙËÁfiÚËÌ· ·ÔÙÂÏÂ›Ù·È ·fi ‰‡Ô ϤÍÂÈ˜Ø Ë Ì›· Â›Ó·È ¤Ó·˜ Ù‡Ô˜
ÙÔ˘ Ú‹Ì·ÙÔ˜ ÂåÌ› Î·È Ë ¿ÏÏË Ô˘ÛÈ·ÛÙÈÎfi [‹ ϤÍË Ô˘ ¤¯ÂÈ ı¤ÛË Ô˘ÛÈ·ÛÙÈÎÔ‡] ‹ Â›-
ıÂÙÔ Î·È Â›Ó·È Î·ÙËÁÔÚÔ‡ÌÂÓÔ ÛÙÔ ˘ÔΛÌÂÓÔ ÙÔ˘ Ú‹Ì·ÙÔ˜ [·Ú¿‰. 2].

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù·
1. ^O ≥ÏÈÔ˜ Ï¿ÌÂÈ — OyÙÔÈ àÉÏıÔÓ. — \AÏÎÈ‚È¿‰Ë˜ η› M·ÓÙ›ıÂÙÔ˜ à¤‰Ú·Û·Ó.
2. ^H ¢ÉÏfi˜ âÛÙÈ ÓÉÛÔ˜. — Tfi §·ÎˆÓ›˙ÂÈÓ âÛÙ› ÊÈÏÔÛÔÊÂÖÓ — ^O ™ˆÎÚ¿Ù˘ âÛÙ›
ÛÔÊfi˜ — ™‡ Âr ÊÈÏfiÔÏȘ η› ¯ÚËÛÙfi˜.

A Û Î ‹ Û Â È ˜ [3]
[BϤ A¶ANTH™EI™ ÛÂÏ. 385]

ANOIKTOY TY¶OY

N· ‚Ú›Ù ÙÔ˘˜ ·ÚÈÔ˘˜ fiÚÔ˘˜ ÙˆÓ ·Ú·Î¿Ùˆ ÚÔÙ¿ÛˆÓ


\EÁÒ âÛıÏfi˜. ^O KÜÚfi˜ âÛÙÈ ‚·ÛÈχ˜. TÔÜÙfi âÛÙÈÓ ì ®ËÙÔÚÈ΋. ≠I·Ú¯Ô˜ η›
£ÂÛÛ·Ïfi˜ qÛ·Ó à‰ÂÏÊÔ›. ^H \OÏ˘Ì›· Ùfi ¿Ï·È ÙfiÔ˜ îÂÚfi˜ qÓ. ™‡ ≠EÏÏËÓ Âr η›
ìÌÂÖ˜ ≠EÏÏËÓ¤˜ âÛÌÂÓ. MÈÏÙÈ¿‰Ë˜ η› \AÚÈÛÙ›‰Ë˜ ÛÙÚ·ÙËÁÔ› qÛ·Ó. ^O NÂÖÏÔ˜ Ùfi
¿Ï·È AúÁ˘ÙÔ˜ èÓÔÌ¿˙ÂÙÔ Î·› ≥Úˆ˜ ÙáÓ AåÁ˘Ù›ˆÓ qÓ. ™ÔÊfi˜ η› £ÂÖÔ˜ ï àÓ‹Ú. ^H
ÓÉÛÔ˜ ÌÈÎÚ¿ âÛÙÈÓ. •ÂÓÔÊáÓ Î·› XÂÈÚ›ÛÔÊÔ˜ ‰ÈÂÚ¿Í·ÓÙÔ. òEÚ¯ÔÓÙ·È àfi ÙáÓ ÔúÎÔÈ
ÙÂÏáÓ òAÚ·Îfi˜ Ù η› N·˘¿Ù˘ η› \AÓÙÈÛı¤Ó˘. K¿ÏÏÔ˜ Ì¤Ó Á¿Ú õ ¯ÚfiÓÔ˜ àӋψÛ õ
ÓfiÛÔ˜ âÌ¿Ú·ÓÂ, ÏÔÜÙÔ˜ ‰¤ ηΛ·˜ ÌÄÏÏÔÓ õ ηÏÔηÁ·ı›·˜ ñËÚ¤Ù˘ âÛÙ›Ó. ¶·ÛáÓ
ÙáÓ àÚÂÙáÓ ìÁÂÌÒÓ âÛÙÈ ì ÂéÛ¤‚ÂÈ·. T› âÛÙÈ ÓfiÌÔ˜; Tfi à‰ÈÎÂÖÓ ÔûÙ àÁ·ıfiÓ ÔûÙÂ
ηÏfiÓ âÛÙÈÓ. ^YÌÂÖ˜ âÛÙ ≠EÏÏËÓ˜. KϤ·Ú¯Ô˜ qÓ Ê˘Á¿˜. ¶fiÏÂÌÔ˜ ¿ÓÙˆÓ ·Ù‹Ú âÛÙÈ.

19
11-147 30-09-08 06:22 ™ÂÏ›‰·20

TO Y¶OKEIMENO
TøN ¶PO™ø¶IKøN PHMATøN
1 η Ε ρ ώ τ η σ η : Tι λέγεται υποκείµενο;
YÔΛÌÂÓÔ Â›Ó·È Ô fiÚÔ˜ Ù˘ ÚfiÙ·Û˘, ÁÈ· ÙÔÓ ÔÔ›Ô Á›ÓÂÙ·È ÏfiÁÔ˜ ̤۷ ÛÙËÓ
ÚfiÙ·ÛË.
¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù·
^O ¶ÂÚÈÎÏɘ qÓ ÛÙÚ·ÙËÁfi˜. — ^HÌÂÖ˜ à‹ÏıÔÌÂÓ. — ™‡ ϤÁÂ. — OyÙÔ˜ â‚fi·.

2 η Ε ρ ώ τ η σ η : Tι τίθεται ως υποκείµενο στα προσωπικά ρήµατα;


ø˜ ˘ÔΛÌÂÓÔ ÙˆÓ ÚÔÛˆÈÎÒÓ ÚËÌ¿ÙˆÓ Ù›ıÂÙ·È Î˘Ú›ˆ˜ Ô˘ÛÈ·ÛÙÈÎfi [fi¯È ÌfiÓÔ
ÚfiÛˆÔ ‹ Ú¿ÁÌ·, ·ÏÏ¿ Î·È Ô˘ÛÈ·ÛÙÈÎfi ·ÊËÚË̤ÓÔ] ‹ ·ÓÙˆÓ˘Ì›· Î·È ÔÔÈ·‰‹ÔÙÂ
¿ÏÏË Ï¤ÍË, ÎÏÈÙ‹ ‹ ¿ÎÏÈÙË, ·ÎfiÌ· Î·È ÊÚ¿ÛË, ·ÊÔ‡ Ì ¿ÚıÚÔ, Î·È Û˘Ó‹ıˆ˜ Ì ÙÔ
Ô˘‰¤ÙÂÚÔ Ùfi, Ô˘ÛÈ·ÛÙÈÎÔÔÈËı›:
11. O˘ÛÈ·ÛÙÈÎfi: KÜÚfi˜ âÛÙÈ ‚·ÛÈχ˜. — ™ÔÊ›· Á¿Ú ÌfiÓÔÓ ÎÙËÌ¿ÙˆÓ àı¿Ó·ÙÔÓ.
22. AÓÙˆÓ˘Ì›·: \EÁÒ Ô≈Ùˆ ÁÈÁÓÒÛΈ [= ÂÁÒ ¤¯ˆ ÙËÓ ›‰È· ÁÓÒÌË].
23. E›ıÂÙÔ: Û˘Ó‹ıˆ˜ Ì ¿ÚıÚÔ ‹ Î·È ¯ˆÚ›˜ ¿ÚıÚÔ, fiÙ·Ó ·Ú·Ï›ÂÙ·È ÙÔ ÚÔÛ-
‰ÈÔÚÈ˙fiÌÂÓÔ ·’ ·˘Ùfi ˘ÔΛÌÂÓÔ: ^O ÛÔÊfi˜ âÛÙÈ Â鉷›ÌˆÓ.
24. AÚÈıÌËÙÈÎfi Ì ¿ÚıÚÔ ‹ Î·È ¯ˆÚ›˜ ¿ÚıÚÔ, fiÙ·Ó ·Ú·Ï›ÂÙ·È ÙÔ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈ˙fi-
ÌÂÓÔ ·’ ·˘Ùfi ˘ÔΛÌÂÓÔ: Oî ÙÚÈ¿ÎÔÓÙ· qÛ·Ó Ù‡Ú·ÓÓÔÈ. — TÚÂÖ~ ˜ qÏıÔÓ [¯ˆÚ›˜
¿ÚıÚÔ].
25. MÂÙÔ¯‹ ÂÈıÂÙÈ΋, fiÙ·Ó ·Ú·Ï›ÂÙ·È ÙÔ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈ˙fiÌÂÓÔ ·’ ·˘Ù‹Ó ˘ÔΛ-
ÌÂÓÔ: Oî ÊıÔÓÔÜÓÙ˜ ÌÈÛÔÜÓÙ·È. — Oî ÂåÚËÎfiÙ˜ âÓı¿‰Â ÂåÛ› àÁ·ıÔ›.
26. A·Ú¤ÌÊ·ÙÔ ¤Ó·ÚıÚÔ: Tfi §·ÎˆÓ›˙ÂÈÓ âÛÙ› ÊÈÏÔÛÔÊÂÖÓ. Tfi ÊıÔÓÂÖÓ âÛÙÈ Î·ÎfiÓ [=
Ô ÊıfiÓÔ˜ Â›Ó·È Î·Îfi].
27. E›ÚÚËÌ· Ì ¿ÚıÚÔ: Oî οو àÊ›ÎÔÓÙÔ. — Oî ÙfiÙ àÓ‰ÚÂÖÔÈ qÛ·Ó.
28. ™‡Ó‰ÂÛÌÔ˜ Ì ¿ÚıÚÔ: ^O Ì¤Ó Ù·ÜÙ· ÂrÂÓ, ï ‰¤ àÂÎÚ›Ó·ÙÔ.
29. OÏfiÎÏËÚË ÊÚ¿ÛË Ì ¿ÚıÚÔ: Oî âÓ ÔúΈ ˇ ÙÔ‡˜ ÛÙÚ·ÙËÁÔ‡˜ ö·˘Û·Ó.
10. P‹Ì· Ì ÙÔ ¿ÚıÚÔ Ùfi [‰ËÏ·‰‹ ·ÚÈ· ÚfiÙ·ÛË]: Tfi ÁÓáıÈ Û·˘ÙfiÓ Î·› Ùfi ÛˆÊÚfiÓÂÈ
âÛÙ› Ù·˘ÙfiÓ [= ÙÔ Ó· ÁÓˆÚ›ÛÂȘ ÙÔÓ Â·˘Ùfi ÛÔ˘ Î·È Ó· Â›Û·È Û˘ÓÂÙfi˜ Â›Ó·È ÙÔ ›‰ÈÔ].
11. AÓ·ÊÔÚÈ΋ ÚfiÙ·ÛË: òOÏ‚Èfi˜ âÛÙÈ, ¬ÛÙȘ Ùɘ îÛÙÔÚ›·˜ öۯ ̿ıËÛÈÓ [= Â›Ó·È Â˘Ù˘-
¯‹˜, fiÔÈÔ˜ ¤Ì·ı ÙËÓ ÈÛÙÔÚ›·].
12. K¿ı ÂÈıÂÙÈÎfi˜ Î·È Î·ÙËÁÔÚËÌ·ÙÈÎfi˜ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌfi˜, fiÙ·Ó ·Ú·Ï›ÂÙ·È ÙÔ
ÚÔÛ‰ÈÔÚÈ˙fiÌÂÓÔ ·’ ·˘ÙÔ‡˜ ˘ÔΛÌÂÓÔ: Oî Á¿Ú ÔÏÏÔ› [·Ú·Ï›ÊıËΠÙÔ
ôÓıÚˆÔÈ] Ù‹Ó àÏ‹ıÂÈ·Ó àÁÓÔÔÜÛÈÓ [= ÁÈ·Ù› ÔÈ ÔÏÏÔ› ‰¤Ó ͤÚÔ˘Ó ÙËÓ ·Ï‹ıÂÈ·]. —
\AÓÙ¤ÙÂÈÓ·Ó ±·ÓÙ˜ [·Ú·Ï›ÊıËΠÙÔ ôÓ‰Ú˜] Ù‹Ó ¯ÂÖÚ· [= Û‹ÎˆÛ·Ó fiÏÔÈ ÙÔ ¯¤ÚÈ]
• ™Ù· ·Ú·¿Óˆ ·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· Ô ÂÈıÂÙÈÎfi˜ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌfi˜ Ôî ÔÏÏÔ› η› Ô Î·-
ÙËÁÔÚËÌ·ÙÈÎfi˜ ±·ÓÙ˜ Â›Ó·È ÙÒÚ· ˘ÔΛÌÂÓ·.

20
11-147 30-09-08 06:22 ™ÂÏ›‰·21

T O Y ΠO K E I M E N O TΩN Π P OΣ Ω Π I K Ω N P H M AT Ω N

13. EÌÚfiıÂÙÔ˜ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌfi˜ ¯ˆÚ›˜ ¿ÚıÚÔ, fiÙ·Ó ÚfiÎÂÈÙ·È Ó· ‰Ëψı›:


·. ŒÓ· ÔÛfi ηٿ ÚÔÛ¤ÁÁÈÛË [ÙÔ ÂÚ›Ô˘] ‹ Ô ¯ÚfiÓÔ˜ Ì ÌÈ· ·fi ÙȘ ÚÔı¤-
ÛÂȘ àÌÊ›, ÂÚ›, Âå˜, Úfi˜ + ·ÈÙÈ·ÙÈ΋
‚. H ˘¤Ú‚·ÛË Ì ÙËÓ ñ¤Ú + ·ÈÙÈ·ÙÈ΋.
Á. H ¤ÎÙ·ÛË Ì ÙËÓ â› + ·ÈÙÈ·ÙÈ΋.
‰. O ¯ˆÚÈÛÌfi˜ Ì ÙËÓ Î·Ù¿ + ·ÈÙÈ·ÙÈ΋.

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. \A¤ı·ÓÔÓ àÌÊ› ÙÔ‡˜ ¯ÈÏ›Ô˘˜ [= ÛÎÔÙÒıËÎ·Ó ÂÚ›Ô˘ ¯›ÏÈÔÈ].
2. ¶Úfi˜ ëÛ¤Ú·Ó âÁ›ÁÓÂÙÔ [ÁÈÓfiÙ·Ó ÂÚ›Ô˘ ‚Ú¿‰˘]: ¯ÚfiÓÔ˜.
3. ^Y
Y¤Ú ÙÔ‡˜ ÙÂÙÚ·ÎÔÛ›Ô˘˜ Û˘ÓÂϤÁËÛ·Ó [= Û˘ÁÎÂÓÙÚÒıËÎ·Ó ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔÈ ·fi
ÙÂÙÚ·ÎfiÛÈÔÈ].
4. \E› ̤Á· ̤ÚÔ˜ ÙÔÜ Ù›¯Ô˘˜ ηıFËÚ¤ıË [= ηÙ‰·Ê›ÛÙËΠ¤Ó· ÌÂÁ¿ÏÔ Ì¤ÚÔ˜ ÙÔ˘
Ù›¯Ô˘˜].
5. K·ı’ ëοÛÙÔ˘˜ âηÏÔÜÓÙÔ ≠EÏÏËÓ˜ [= ¯ˆÚÈÛÙ¿ ÔÈ Î¿ÙÔÈÎÔÈ Î·ıÂÌÈ¿˜ fiÏ˘ ÔÓÔ-
Ì¿˙ÔÓÙ·Ó ŒÏÏËÓ˜].

3 η Ε ρ ώ τ η σ η : Σε ποια πτώση τίθεται το υποκείµενο;


TÔ ˘ÔΛÌÂÓÔ ÙˆÓ ÚÔÛˆÈÎÒÓ ÚËÌ¿ÙˆÓ ÛÙȘ ÂÁÎÏ›ÛÂȘ ÔÚÈÛÙÈ΋, ˘ÔÙ·ÎÙÈ΋,
¢ÎÙÈ΋ Î·È ÚÔÛÙ·ÎÙÈ΋ Ù›ıÂÙ·È:
·. K˘Ú›ˆ˜ Û ÙÒÛË ÔÓÔÌ·ÛÙÈ΋ [‚Ϥ ٷ ÈÔ ¿Óˆ ·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù·].
‚. ™Â ·ÈÙÈ·ÙÈ΋ Ì ÌÈ· ·fi ÙȘ ÚÔı¤ÛÂȘ [ÂÌÚfiıÂÙÔ˜ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌfi˜ ‰ËÏ·‰‹]
àÌÊ›, ÂÚ›, Âå˜, ηٿ, Úfi˜, ñ¤Ú, â›, ηٿ, fiÙ·Ó ÚfiÎÂÈÙ·È Ó· ‰ËψıÔ‡Ó: ÙÔ ÂÚ›-
Ô˘ ‹ Ë ˘¤Ú‚·ÛË ‹ Ë ¤ÎÙ·ÛË ‹ Ô ¯ˆÚÈÛÌfi˜ [‚Ϥ ٷ ÈÔ ¿Óˆ ·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù·] ÙÔ˘
ÂÌÚfiıÂÙÔ˘ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌÔ‡ Û ı¤ÛË ˘ÔÎÂÈ̤ÓÔ˘.

4 η Ε ρ ώ τ η σ η : Πότε παραλείπεται το υποκείµενο;


TÔ ˘ÔΛÌÂÓÔ ·Ú·Ï›ÂÙ·È Î˘Ú›ˆ˜, fiÙ·Ó ÂÓÓÔÂ›Ù·È Â‡ÎÔÏ· [‚Ϥ ÎÂÊ¿Ï·ÈÔ:
¶·Ú¿ÏÂÈ„Ë ÙˆÓ Î‡ÚÈˆÓ fiÚˆÓ Ù˘ ÚfiÙ·Û˘ ÛÂÏ. 38].

5 η Ε ρ ώ τ η σ η : Πού συµφωνεί το υποκείµενο µε το ρήµα;


TÔ ˘ÔΛÌÂÓÔ Û˘ÌʈÓ› Ì ÙÔ Ú‹Ì· ÛÙÔ ÚfiÛˆÔ Î·È ÛÙÔÓ ·ÚÈıÌfi.

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
\EÁÒ ‰¤ Û·ÊᘠÔr‰·, t ™È̈ӛ‰Ë, η› ϤÁˆ ÛÔÈ [= ÂÁÒ ÏÔÈfiÓ, ™È̈ӛ‰Ë, ͤڈ ηϿ
Î·È ÛÔ˘ Ϥˆ].
™‡ Ì¤Ó Á¿Ú ·È‰Â›·˜ âÈı˘ÌÂÖ˜ [= ÁÈ·Ù› âÛ‡ ÂÈı˘ÌÂÖ˜ ·ÓÒÙÂÚË ÌfiÚʈÛË].

• EÍ·ÈÚ¤ÛÂȘ [‚ϤÂ Î·È ÁÈ’ ¿ÏϘ ÂÍ·ÈÚ¤ÛÂȘ, fiˆ˜ Û¯‹Ì· ηٿ Û‡ÓÂÛË Î·È Û¯‹Ì·
‚ÔÈÒÙÈÔ, ÛÙÔ ÎÂÊ¿Ï·ÈÔ Û˘Ìʈӛ· ·ÚÈˆÓ fiÚˆÓ ÛÂÏ. 35].

21
11-147 30-09-08 06:22 ™ÂÏ›‰·22

Σ Y N TA K T I KO THΣ APXAIAΣ EΛΛHNIKHΣ ΓΛΩΣΣAΣ

6 η Ε ρ ώ τ η σ η : Tι λέγεται αττική σύνταξη;


AÙÙÈ΋ Û‡ÓÙ·ÍË ‹ ·ÙÙÈÎfi Û¯‹Ì· ϤÁÂÙ·È ÙÔ Û˘ÓÙ·ÎÙÈÎfi Ê·ÈÓfiÌÂÓÔ Î·Ù¿ ÙÔ ÔÔ›Ô,
fiÙ·Ó ÙÔ ˘ÔΛÌÂÓÔ Â›Ó·È Á¤ÓÔ˘˜ Ô˘‰ÂÙ¤ÚÔ˘ Î·È ·ÚÈıÌÔ‡ ÏËı˘ÓÙÈÎÔ‡, ÛÙÔ ÙÚ›ÙÔ
ÚfiÛˆÔ, ÙÔ Ú‹Ì· Ù›ıÂÙ·È Û ÂÓÈÎfi ·ÚÈıÌfi, ·ÓÙ› Û ÏËı˘ÓÙÈÎfi:
T·ÜÙ· ‰›Î·È¿ âÛÙÈ [·ÓÙ› ÂåÛÈ]. — •‡Ï· ‰’ qÓ ÔÏÏ¿ [·ÓÙ› qÛ·Ó].

7 η Ε ρ ώ τ η σ η : Γιατί λέγεται η σύνταξη αυτή αττική;


TË Û‡ÓÙ·ÍË ·˘Ù‹ ÙËÓ ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÔ‡Ó Î˘Ú›ˆ˜ ÔÈ ·ÙÙÈÎÔ› Û˘ÁÁÚ·Ê›˜ Î·È ÁÈ· ÙÔ
ÏfiÁÔ ·˘Ùfi ϤÁÂÙ·È ·ÙÙÈ΋ Û‡ÓÙ·ÍË.

A Û Î ‹ Û Â È ˜ [4]
[BϤ A¶ANTH™EI™ ÛÂÏ. 385]

¶O§§A¶§H™ E¶I§O°H™
™ÙȘ ·Ú·Î¿Ùˆ ÚÔÙ¿ÛÂȘ Ó· ‚¿ÏÂÙ Û ·ÎÏÔ ÙÔ ÁÚ¿ÌÌ· Ù˘ ·¿ÓÙËÛ˘, Ô˘
‰ËÏÒÓÂÈ ÙÔ ˘ÔΛÌÂÓÔ ÙˆÓ ÚËÌ¿ÙˆÓ.
1. oHÓ ‰¤ ÙȘ âÓ ÙFÉ ÛÙÚ·ÙÈ÷Ä Ê˘Á¿˜ âÎ §·Î‰·›ÌÔÓÔ˜.
·. Ê˘Á¿˜ Á. âÓ ÙFÉ ÛÙÚ·ÙÈ÷Ä
‚. âÎ §·Î‰·›ÌÔÓÔ˜ ‰. ÙȘ
2. ^H \OÏ˘Ì›· Ùfi ¿Ï·È ÙfiÔ˜ îÂÚfi˜ qÓ.
·. Ùfi ¿Ï·È Á. ÙfiÔ˜
‚. ^H \OÏ˘Ì›· ‰. îÂÚfi˜
3. Tfi à‰ÈÎÂÖÓ ÔûÙ àÁ·ıfiÓ ÔûÙ ηÏfiÓ âÛÙÈÓ.
·. àÁ·ıfiÓ Á. [àÓıÚÒÔȘ]
‚. Ùfi à‰ÈÎÂÖÓ ‰. ηÏfiÓ
4. T¿ ÌÂÁ¿Ï· ‰áÚ· Ùɘ Ù‡¯Ë˜ ö¯ÂÈ Êfi‚ÔÓ.
·. Êfi‚ÔÓ Á. Ù‡¯Ë˜
‚. Ù¿ ÌÂÁ¿Ï· ‰. ‰áÚ·
5. òOÏ‚Èfi˜ âÛÙÈ ¬ÛÙȘ Ùɘ îÛÙÔÚ›·˜ öۯ ̿ıËÛÈÓ.
·. Ì¿ıËÛÈÓ Á. Ùɘ îÛÙÔÚ›·˜
‚. ùÏ‚ÈÔ˜ ‰. Ë ·Ó·ÊÔÚÈ΋ ÚfiÙ·ÛË.

TY¶OY ™ø™TO ◊ §A£O™


N· ‚Ú›Ù ·Ó Â›Ó·È ™ø™TO ‹ §A£O™ ÙÔ ˘ÔΛÌÂÓÔ, Ô˘ ‰ËÏÒÓÂÙ·È Ì¤Û· ÛÙȘ
·ÚÂÓı¤ÛÂȘ, ÛÙȘ ·Ú·Î¿Ùˆ ÚÔÙ¿ÛÂȘ.
1. T› âÛÙÈ ÓfiÌÔ˜ [Y: ÙÈ] .......................................................
2. ™‡ ≠EÏÏËÓ Âr [Y: ≠EÏÏËÓ] ..............................................

22
11-147 30-09-08 06:22 ™ÂÏ›‰·23

T O Y ΠO K E I M E N O TΩN Π P OΣ Ω Π I K Ω N P H M AT Ω N

3. ^EÎÙ·ÖÔ˜ qÎÔÓ [Y: âÁÒ} ...................................................


4. TÚÂÖ˜ ÂrÔÓ [Y: ÔyÙÔÈ].................................................

™YM¶§HPø™H™ KENøN
N· Û˘ÌÏËÚÒÛÂÙ ٷ ÎÂÓ¿ ÙˆÓ ·Ú·Î¿Ùˆ ÚÔÙ¿ÛÂˆÓ ı¤ÙÔÓÙ·˜ ˘ÔΛÌÂÓÔ ÙˆÓ
ÚËÌ¿ÙˆÓ ÙËÓ Î·Ù¿ÏÏËÏË Ï¤ÍË ·’ ·˘Ù¤˜ Ô˘ ‚Ú›ÛÎÔÓÙ·È ÛÙȘ ·ÚÂÓı¤ÛÂȘ: (ìÌÂÖ˜,
Ú¿ÙÙÔÓÙ˜, âÈÙˉ‡̷ٷ, Ôî àÓ‰ÚÂÖÔÈ, ¬ÛÔÈ, ö·ÈÓÔÈ, ÔyÙÔÈ, ñÌÂÖ˜)Ø ‰‡Ô ϤÍÂȘ
ÂÚÈÛÛ‡ԢÓ.
1. ……………… ÙÈÌáÓÙ·È Î·› Ôî ÁÂÓÓ·Ö· ………… ÛˇÒ˙Ô˘ÛÈ Ù‹Ó ·ÙÚ›‰·.
2. T¿ Ì¤Ó Á¿Ú ÙÔÈ·ÜÙ·………………………………… ÔûÙ ÙÔ‡˜ å‰ÈÒÙ·˜ ÔûÙ Ùfi
ÎÔÈÓfiÓ Ùɘ fiψ˜ ‚Ï¿ÙÂÈ, âÎ ‰¤ ÙáÓ ÎÈÓ‰˘Ó‡ÂÈÓ âıÂÏfiÓÙˆÓ Úfi˜ ÙÔ‡˜ ÔÏÂ-
Ì›Ô˘˜ ±·ÓÙ˜…………… èÊÂÏÂÖÛıÂ.
3. ………………………… Ì¤Ó Á¿Ú ·éÙáÓ ô·È‰Â˜ ÙÂÙÂÏÂ˘Ù‹Î·ÛÈÓ, Ôî ·Ú¿ ÙáÓ
^EÏÏ‹ÓˆÓ……………… ·Ö‰Â˜ ·éÙáÓ àı¿Ó·ÙÔÈ öÛÔÓÙ·È.

ANOIKTOY TY¶OY
A
N· ‚Ú›Ù ٷ ˘ÔΛÌÂÓ· ÙˆÓ ·Ú·Î¿Ùˆ ÚËÌ¿ÙˆÓ Â›Ù ·˘Ù¿ ˘¿Ú¯Ô˘Ó ›Ù ÂÓÓÔ-
Ô‡ÓÙ·È.
1. NÜÓ ‰¤ Ì·Óı¿Óˆ ¬ÙÈ ÛÙÚ·ÙËÁÂÖ ÓÂáÓ \AÚÈÛÙ‡˜.
2. TÔÈÔÜÙÔ˜ ñÔÏ·Ì‚¿ÓÂÙ·È.
3. \EÂȉ‹ ‰’ âÎ ÙáÓ ¶ÂÚÛáÓ ‚ÔËıfi˜ ìÌÖÓ óÚÌ‹ı˘, ëˆÚáÌÂÓ ÙÔ‡˜ Ê›ÏÔ˘˜ ÛÔ˘ âıÂ-
ÏÔ˘Û›Ô˘˜ Û˘ÓÂÔ̤ÓÔ˘˜.
4. \AÓ¤ÛÙËÛ·Ó ÚáÙÔÈ.
5. T·ÜÙ· ÂåfiÓÙ˜ â‚·‰›˙ÔÌÂÓ.
B
N· ‚Ú›Ù ٷ ˘ÔΛÌÂÓ· ÙˆÓ ·Ú·Î¿Ùˆ ÚËÌ¿ÙˆÓ Î·È Ó· ÁÚ¿„ÂÙ ÙÔ Â›‰Ô˜ ÙÔ˘˜.
1. M¿ÙËÓ âÛÙ› Ùfi ÌÂÌÓÉÛı·È.
2. ¶ÚáÙÔ˜ ‰’ ï Ê‹Û·˜ Û˘ÁÁÂÓ‹˜ ÙÔÜ K‡ÚÔ˘ ÂrÓ·È ÂrÂÓ.
3. \AÓ‹ÁÔÓÙÔ Ôî \AıËÓ·ÖÔÈ âÎ Ùɘ X›Ô˘ ¶ÂÏ¿ÁÈÔÈ.
4. ^H ÔåΛ· âÛÙ› ÂúÎÔÛÈ ÌÓáÓ.
5. Tfi ôÊÚÔÓ ôÙÈÌfiÓ âÛÙÈ.
6. Oî Ì¤Ó ÎϤÙÔ˘ÛÈÓ, Ôî ‰¤ àÓ‰Ú·Ô‰›˙ÔÓÙ·È.
°
1. Oî âÓ ÙÉ àÁÔÚ÷Ä öÊ˘ÁÔÓ.
2. ≠O ¿ÓÙ˜ âıÚ‡ÏÔ˘Ó Ù¤ˆ˜, Á¤ÁÔÓÂÓ ·éÙfiÌ·ÙÔÓ.
3. Oî ëÙ¿ qÏıÔÓ â› £‹‚·˜.
4. Oî ôÓˆ âÌ¿¯ÔÓÙÔ.
5. ¶¿ÓÙ˜ ÌÈÛÔÜÛÈÓ ÙÔ‡˜ âÍ·Ì·ÚÙ¿ÓÔÓÙ·˜.
6. \AÊ›ÎÔÓÙÔ ÂÚ› ÙÔ‡˜ ‰È·ÎÔÛ›Ô˘˜.

23
11-147 30-09-08 06:22 ™ÂÏ›‰·24

TA KATH°OPOYMENA
1 η Ε ρ ώ τ η σ η : Tι είναι κατηγορούµενο;
K·ÙËÁÔÚÔ‡ÌÂÓÔ Â›Ó·È Ô fiÚÔ˜ Ù˘ ÚfiÙ·Û˘ Ô˘ ‰›ÓÂÈ ÛÙÔ ˘ÔΛÌÂÓÔ [‹ ÛÙÔ ·ÓÙÈ-
ΛÌÂÓÔ Î·È ÁÂÓÈο ÛÙË Ï¤ÍË Ô˘ ÚÔÛ‰ÈÔÚ›˙ÂÈ], ÌÈ· ȉÈfiÙËÙ· ‹ ÔÈfiÙËÙ· ÛÙ·ıÂÚ‹ ÌÂ
ÙË ÌÂÛÔÏ¿‚ËÛË ÂÓfi˜ Ú‹Ì·ÙÔ˜ Ô˘ ϤÁÂÙ·È Û˘Ó‰ÂÙÈÎfi.

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù·
^YÌÂÖ˜ âÛÙ àÁ·ıÔ› [: ȉÈfiÙËÙ·]. — ^H ÔåΛ· âÛÙ› ÏÈı›ÓË [: ÔÈfiÙËÙ·]

ΠPOΣEΞE. Kαι τα απαρεµφατα και οι µετοχές είναι τύποι συνδετικοί .

2 η Ε ρ ώ τ η σ η : Πότε µια λέξη είναι κατηγορούµενο;


°È· Ó· ˘¿Ú¯ÂÈ ÛÙËÓ ÚfiÙ·ÛË Î·ÙËÁÔÚÔ‡ÌÂÓÔ, Ú¤ÂÈ Ó· ˘¿Ú¯ÂÈ ‹ Ó· ÂÓÓÔ›ٷÈ
Î·È Û˘Ó‰ÂÙÈÎfi Ú‹Ì·: ^O ™ˆÎÚ¿Ù˘ âÛÙÈ ÛÔÊfi˜ η› ï ¶Ï¿ÙˆÓ ÛÔÊfi˜ [ââÛÙÈ].

3 η Ε ρ ώ τ η σ η : Tι τίθεται ως κατηγορούµενο;
K˘Ú›ˆ˜, Ù›ıÂÙ·È Â›ıÂÙÔØ fï˜ Î·È ¿ÏϘ ϤÍÂȘ, ÎÏÈÙ¤˜ ‹ ¿ÎÏÈÙ˜, ÊÚ¿ÛÂȘ, ·ÎfiÌË
Î·È ÔÏfiÎÏËÚË ÚfiÙ·ÛË ÌÔÚ› Ó· Â›Ó·È Î·ÙËÁÔÚÔ‡ÌÂÓÔ.
1. E›ıÂÙÔ: ^O \AÚÈÛÙ›‰Ë˜ âÛÙ› ‰›Î·ÈÔ˜. — \AÓ˘fi‰ËÙÔ˜ η› à¯›ÙˆÓ ‰È·ÙÂÏÂÖ˜. —
^HÌÂÖ˜ öÊ˘ÌÂÓ âÛıÏÔ›.
2. O˘ÛÈ·ÛÙÈÎfi: ^H ¢ÉÏfi˜ âÛÙÈ ÓÉÛÔ˜. — T·ÜÙ· ÓÔÌ›˙ÂÙ·È pıÏ·.
3. AÓÙˆÓ˘Ì›·: ™‡ ÁÂÓÔÜ âÁÒ. — º›ÏÈÔ˜ ÙËÏÈÎÔÜÙÔ˜ âÁ¤ÓÂÙÔ.
ΠPOΣEΞE. ŸÙ·Ó ‰ËÏÒÓÂÙ·È Î¿ÙÈ ÙÔ ÁÂÓÈÎfi, ˆ˜ ηÙËÁÔÚÔ‡ÌÂÓÔ ÛÙÔ ˘ÔΛÌÂÓÔ ÙÔ˘
âÛÙ› ‹ ÛÙÔ Î·Ù¿ ‰ÔÙÈ΋ ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ ÙÔ˘ ¯ÚáÌ·È ÌÔÚ› Ó· ÙÂı› Ô˘‰¤ÙÂÚÔ ·ÓÙˆ-
Ó˘ÌÈÒÓ Î·È Û˘Ó‹ıˆ˜ Ù· ÙÔÜÙÔ ‹ ¬,ÙÈ ‹ Ù› ‹ ÙÈ.
OÈ ·ÓÙˆÓ˘Ì›Â˜ ·˘Ù¤˜ Û˘ÌʈÓÔ‡Ó Ù˘¯·›· ÛÙËÓ ÙÒÛË, ÛÙÔÓ ·ÚÈıÌfi Î·È ÙÔ Á¤ÓÔ˜ ÌÂ
ÙÔ ˘ÔΛÌÂÓÔ ÙÔ˘ âÛÙ› ‹ Ì ÙÔ ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ ÙÔ˘ ¯ÚáÌ·È.
TÔÜÙÔ âÛÙÈ ì ‰ÈηÈÔÛ‡ÓË [= Ë ‰ÈηÈÔÛ‡ÓË Â›Ó·È ·˘Ùfi].

4. AÚÈıÌËÙÈÎfi ÎÏÈÙfi ‹ ¿ÎÏÈÙÔ: Oî ÔϤÌÈÔÈ qÛ·Ó ÂÓÙ‹ÎÔÓÙ·. — ^O ôÓıÚˆÔ˜ ≤Ó ÙáÓ


˙ˇÒˆÓ âÛÙ›.
5. MÂÙÔ¯‹: EåÌ› Ù˘Ú¿ÓÓˇˆ âÔÈÎÒ˜. — OyÙfi˜ âÛÙÈÓ ï à‰È΋۷˜, t ‚Ô˘Ï‹.
6. A·Ú¤ÌÊ·ÙÔ: Tfi §·ÎˆÓ›˙ÂÈÓ âÛÙ› ÊÈÏÔÛÔÊÂÖÓ. — Tfi ÛÈÁÄÓ âÛÙÈÓ ÛˆÊÚÔÓÂÖÓ.
7. E›ÚÚËÌ·: ^H fiÏȘ qÓ âÁÁ‡˜. — M¿ÙËÓ âÛÙ›Ó [= Â›Ó·È Ì¿Ù·ÈÔ] Ùfi ÌÂÌÓÉÛı·È ÂÚ›
ÙÔ‡ÙˆÓ.
8. ¶ÚfiÙ·ÛË ÔÏfiÎÏËÚË: º›ÏÈfi˜ âÛÙÈÓ ¬,ÙÈ ôÓ ÂúÔÈ ÙȘ. — ≠A ‰È·ÊÂÚfiÌÂı·, Ù·ÜÙ’
âÛÙÈÓ.
EÌÚfiıÂÙÔ˜ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌfi˜: fiÙ·Ó ‰ËÏÒÓÂÙ·È ÙÔ ÂÚ›Ô˘ Î·È Ë ˘¤Ú‚·ÛË:

24
11-147 30-09-08 06:22 ™ÂÏ›‰·25

T A K AT H Γ O P OY M E N A

·. TÔ ÂÚ›Ô˘: Ì ̛· ·fi ÙȘ ÚÔı¤ÛÂȘ àÌÊ›, ÂÚ›, Âå˜ ó˜, ηٿ, Úfi˜ + ·ÈÙÈ·-
ÙÈ΋.
‚. H ˘¤Ú‚·ÛË Ì ÙËÓ ñ¤Ú + ·ÈÙÈ·ÙÈ΋.

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. Aî Óɘ qÛ·Ó ó˜ ëÍ‹ÎÔÓÙ· [= Ù· ÏÔ›· ‹Ù·Ó ÂÚ›Ô˘ ÂÍ‹ÓÙ·].
2. Oî ÏÂÏ˘Ì¤ÓÔÈ qÛ·Ó ÂÚ› ÙÔ‡˜ ëηÙfiÓ [= ÂÚ›Ô˘ ÂηÙfi].
3. Oî §·Î‰·ÈÌfiÓÈÔÈ âÁ¤ÓÔÓÙÔ àÌÊ› ÙÔ‡˜ ‰È·ÎÔÛ›Ô˘˜ [= ÂÚ›Ô˘ ‰È·ÎfiÛÈÔÈ].
4. Oî ÌÈÛıÔÊfiÚÔÈ qÛ·Ó Âå˜ Ì˘Ú›Ô˘˜ [= ÔÈ ÌÈÛıÔÊfiÚÔÈ ‹Ù·Ó ÂÚ›Ô˘ ‰¤Î· ¯ÈÏÈ¿‰Â˜].
5. OyÙÔÈ qÛ·Ó ñ¤Ú ÙÔ‡˜ ¯ÈÏ›Ô˘˜ [= ·˘ÙÔ› ‹Ù·Ó ·Ú·¿Óˆ ·fi ¯›ÏÈÔÈ].

4 η Ε ρ ώ τ η σ η : Σε ποιες περιπτώσεις το κατηγορούµενο έχει άρθρο;


TÔ Î·ÙËÁÔÚÔ‡ÌÂÓÔ Î·ÓÔÓÈο ‰ÂÓ ¤¯ÂÈ ¿ÚıÚÔØ ¿ÚıÚÔ ¤¯ÂÈ ÌfiÓÔ Û ‰‡Ô ÂÚÈÙÒÛÂȘ.
ŸÙ·Ó ‰ËÏÒÓÂÈ fiÙÈ ÙÔ ˘ÔΛÌÂÓÔ ¤¯ÂÈ ÌÈ· ȉÈfiÙËÙ· ÁÓˆÛÙ‹ ‹ fi Ù·Ó ÙÔ ˘ÔΛÌÂÓÔ ¤¯ÂÈ
Ú·ÁÌ·ÙÈο ÙËÓ È‰ÈfiÙËÙ· Ô˘ ÛËÌ·›ÓÂÈ ÙÔ Î·ÙËÁÔÚÔ‡ÌÂÓÔ [ȉÈfiÙËÙ· ÁÓˆÛÙ‹].

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. ™ˆÎÚ¿Ù˘ âÛÙ›Ó ï àÁ·ıfi˜ [= Ô ™ˆÎÚ¿Ù˘ Â›Ó·È Ô Ú·ÁÌ·ÙÈο ηÏfi˜].
2. OyÙfi˜ âÛÙÈÓ ï à‰È΋۷˜ [= ·˘Ùfi˜ Â›Ó·È Ô˘ Ú·ÁÌ·ÙÈο ·‰›ÎËÛÂ].

T O E ¶ I P P H M A T I KO K A T H ° O P O Y M E N O

1 η Ε ρ ώ τ η σ η : Tι είναι το επιρρηµατικό κατηγορούµενο;


TÔ ÂÈÚÚËÌ·ÙÈÎfi ηÙËÁÔÚÔ‡ÌÂÓÔ Â›Ó·È Â›ıÂÙÔ [Ôχ Û¿ÓÈ· Ô˘ÛÈ·ÛÙÈÎfi] ηÈ
·Ó·Ê¤ÚÂÙ·È ¿ÏÏÔÙ ÛÙÔ ˘ÔΛÌÂÓÔ Î·È ¿ÏÏÔÙ ÛÙÔ ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ Ì ٷ ÔÔ›· Û˘Ìʈ-
Ó› ÛÙËÓ ÙÒÛË, ÛÙÔÓ ·ÚÈıÌfi Î·È ÛÙÔ Á¤ÓÔ˜.

2 η Ε ρ ώ τ η σ η : Γιατί λέγεται επιρρηµατικό κατηγορούµενο;


§¤ÁÂÙ·È ÂÈÚÚËÌ·ÙÈÎfi ηÙËÁÔÚÔ‡ÌÂÓÔ, ÁÈ·Ù›, ·Ó Î·È ·Ó·Ê¤ÚÂÙ·È ÛÙÔ ˘ÔΛÌÂÓÔ ‹
ÙÔ ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ, ÛÙËÓ Ú·ÁÌ·ÙÈÎfiÙËÙ· ÚÔÛ‰ÈÔÚ›˙ÂÈ ÙÔ Ú‹Ì· Î·È ÈÛÔ‰˘Ó·Ì› Ì Â›Ú-
ÚËÌ· ‹ Ì ÊÚ¿ÛË ÂÈÚÚËÌ·ÙÈ΋.

3 η Ε ρ ώ τ η σ η : Πώς µεταφράζεται το επιρρηµατικό κατηγορούµενο;


MÂÙ·ÊÚ¿˙ÂÙ·È Î·ÓÔÓÈο Ì Â›ÚÚËÌ· ‹ Ì ÊÚ¿ÛË ÂÈÚÚËÌ·ÙÈ΋ ‹ Ì Â›ıÂÙÔ ‹ ÌÂ
‰Â˘ÙÂÚÂ‡Ô˘Û· ÂÈÚÚËÌ·ÙÈ΋ ÚfiÙ·ÛË.

4 η Ε ρ ώ τ η σ η : Mε ποια ρήµατα συντάσσεται το επιρρηµατικό κατηγορούµενο;


™˘ÓÙ¿ÛÛÂÙ·È Ì fiÏ· Ù· Ú‹Ì·Ù· Î·È Î˘Ú›ˆ˜ Ì ڋ̷ٷ Ô˘ ÛËÌ·›ÓÔ˘Ó Î›ÓËÛË,
fiˆ˜ ÂrÌÈ, öÚ¯ÔÌ·È, àÊÈÎÓÔÜÌ·È, ÔÚ‡ÔÌ·È, ≥Έ, Ϥˆ Î.Ï.

25
11-147 30-09-08 06:22 ™ÂÏ›‰·26

Σ Y N TA K T I KO THΣ APXAIAΣ EΛΛHNIKHΣ ΓΛΩΣΣAΣ

5 η Ε ρ ώ τ η σ η : Tι δηλώνει το επιρρηµατικό κατηγορούµενο;


TÔ ÂÈÚÚËÌ·ÙÈÎfi ηÙËÁÔÚÔ‡ÌÂÓÔ ‰ËÏÒÓÂÈ Û˘Ó‹ıˆ˜ Ù¿ÍË, ÙfiÔ, ÙÚfiÔ, ÛÎÔfi ηÈ
¯ÚfiÓÔ:
T¿ÍË [: ÛÂÈÚ¿]: ¶·ÚÂÏıÒÓ ÚáÙÔ˜ ·ÚF‹ÓÂÛ· [= ·ÊÔ‡ ·ÚÔ˘ÛÈ¿ÛÙËη ÚáÙÔ˜…]
TfiÔ: Oî ÛÙÚ·ÙÈáÙ·È âÛ΋ÓÔ˘Ó ñ·›ıÚÈÔÈ [= ÛÙÔ ‡·ÈıÚÔ].
TÚfiÔ: \EıÂÏÔÓÙ‹˜ ñÔ̤ÓÂÈ ÙÔ‡˜ fiÓÔ˘˜ [= Ì ÙË ı¤ÏËÛ‹ ÙÔ˘…].
™ÎÔfi: ^H fiÏȘ ìÌĘ ÂåÚËÓÔÔÈÔ‡˜ âÎ¤ÌÂÈ [= ÁÈ· ÂÈÚ‹ÓË, Ì ÛÎÔfi ÙËÓ ÂÈÚ‹ÓË].
XÚfiÓÔ: ^EÎÙ·ÖÔ˜ wÎÔÓ [= ÙËÓ ¤ÎÙË Ì¤Ú·]. — \E‡·Í· ÚÔÙ¤Ú· K‡ÚÔ˘ àÊ›ÎÂÙÔ [= ÚÈÓ
·fi ÙÔÓ K‡ÚÔ].

6 η Ε ρ ώ τ η σ η : Ποιες λέξεις συνήθως απαντούν ως επιρρηµατικά κατηγορού-


µενα;
ø˜ ÂÈÚÚËÌ·ÙÈο ηÙËÁÔÚÔ‡ÌÂÓ· ··ÓÙÔ‡Ó Û˘Ó‹ıˆ˜ ÔÈ Ï¤ÍÂȘ: ôÎˆÓ [= ¯ˆÚ›˜ ÙË
ı¤ÏËÛË, ¿ıÂÏ·], ëÎÒÓ [= Ì ÙË ı¤ÏËÛË, ıÂÏËÌ·ÙÈο], àÎÔ‡ÛÈÔ˜ [= ¯ˆÚ›˜ ÙË ı¤ÏËÛË,
¿ıÂÏ·], ëÎÔ‡ÛÈÔ˜ [= Ì ÙË ı¤ÏËÛË, ıÂÏËÌ·ÙÈο], âıÂÏÔÓÙ‹˜ [= ÂıÂÏÔÓÙÈο], ôÛÌÂÓÔ˜ [=
Ì ¢¯·Ú›ÛÙËÛË, ¢¯¿ÚÈÛÙ·], àÓÙ›Ô˜, âÓ·ÓÙ›Ô˜ [= ·¤Ó·ÓÙÈ, ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ], ̤ÛÔ˜ [= ÛÙÔ
̤ÛÔ, ÛÙÔ Î¤ÓÙÚÔ], ÚáÙÔ˜, ÚfiÙÂÚÔ˜, ≈ÛÙÂÚÔ˜, ≈ÛÙ·ÙÔ˜, ÙÂÏÂ˘Ù·ÖÔ˜, ÙÚÈÙ·ÖÔ˜ [= ÛÂ
ÙÚÂȘ ̤Ú˜, ÁÈ· ÙÚÂȘ ̤Ú˜, ‡ÛÙÂÚ· ·fi ÙÚÂȘ ̤Ú˜], ñfiÛÔÓ‰Ô˜ [= Ì ÛÔÓ‰¤˜, ÌÂ
·Ó·Îˆ¯‹, ·ÓÂÓfi¯ÏËÙ·], ôÎÚÈÙÔ˜ [= ¯ˆÚ›˜ ‰›ÎË], ÂÏ¿ÁÈÔ˜ [= ÛÙÔ ¤Ï·ÁÔ˜], ñ·›ıÚÈÔ˜
[= ÛÙÔ ‡·ÈıÚÔ], ¬ÚÎÈÔ˜ [= Ì fiÚÎÔ], ùÚıÚÈÔ˜ [= Ù· ÍËÌÂÚÒÌ·Ù·] Î.Ï.

T O ¶ P O § H ¶ T I KO K A T H ° O P O Y M E N O

1 η Ε ρ ώ τ η σ η : Tι είναι το προληπτικό κατηγορούµενο;


¶ÚÔÏËÙÈÎfi Â›Ó·È ÙÔ Î·ÙËÁÔÚÔ‡ÌÂÓÔ, Ô˘ ‰›ÓÂÈ ÛÙÔ ˘ÔΛÌÂÓÔ [‹ ÙÔ ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ]
¤Ó· ÁÓÒÚÈÛÌ·, ÌÈ· ȉÈfiÙËÙ·, Ô˘ ‰ÂÓ ¤¯ÂÈ ·ÎfiÌ· ·ÔÎÙ‹ÛÂÈ ÙÔ ˘ÔΛÌÂÓÔ, ·ÏÏ¿ ı·
ÙËÓ ·ÔÎÙ‹ÛÂÈ, fiÙ·Ó Á›ÓÂÈ ·˘Ùfi Ô˘ ÛËÌ·›ÓÂÈ ÙÔ Ú‹Ì·:
Ô KÒÛÙ·˜ ÛÔ˘‰¿˙ÂÈ ÁÈ·ÙÚfi˜ [ÛÙ· N¤· EÏÏËÓÈο]

™ÙÔ ·Ú¿‰ÂÈÁÌ· ·˘Ùfi Ô KÒÛÙ·˜ ‰ÂÓ ¤¯ÂÈ Á›ÓÂÈ ·ÎfiÌ· ÁÈ·ÙÚfi˜Ø ı· Á›ÓÂÈ ÁÈ·ÙÚfi˜,
fiÙ·Ó Ú·ÁÌ·ÙÔÔÈËı› ·˘Ùfi Ô˘ ÛËÌ·›ÓÂÈ ÙÔ Ú‹Ì·, fiÙ·Ó ‰ËÏ. ÙÂÏÂÈÒÛÂÈ ÙȘ ÛÔ˘‰¤˜
ÙÔ˘.

2 η Ε ρ ώ τ η σ η : Tι τίθεται ως προληπτικό κατηγορούµενο;


TÔ ÚÔÏËÙÈÎfi ηÙËÁÔÚÔ‡ÌÂÓÔ Â›Ó·È Î·ÓÔÓÈο Â›ıÂÙÔ ¯ˆÚ›˜ ¿ÚıÚÔ Î·È Û˘Ìʈ-
Ó› Ì ÙÔ ˘ÔΛÌÂÓÔ ÛÙÔ Á¤ÓÔ˜, ÛÙÔÓ ·ÚÈıÌfi Î·È ÛÙËÓ ÙÒÛË.

3 η Ε ρ ώ τ η σ η : Γιατί λέγεται και κατηγορούµενο του αποτελέσµατος;


§¤ÁÂÙ·È Î·È Î·ÙËÁÔÚÔ‡ÌÂÓÔ ÙÔ˘ ·ÔÙÂϤÛÌ·ÙÔ˜, ÁÈ·Ù› ÈÛÔ‰˘Ó·Ì› ÌÂ Û˘ÌÂÚ·-
ÛÌ·ÙÈ΋ ÚfiÙ·ÛË.

26
11-147 30-09-08 06:22 ™ÂÏ›‰·27

T A K AT H Γ O P OY M E N A

4 η Ε ρ ώ τ η σ η : Πώς µεταφράζεται το προληπτικό κατηγορούµενο;


TÔ ÚÔÏËÙÈÎfi ηÙËÁÔÚÔ‡ÌÂÓÔ ÌÂٷʤÚÂÙ·È Ì ÙËÓ ÚÔÛı‹ÎË ÙˆÓ ÊÚ¿ÛˆÓ: ÒÛÙÂ
Ó· Á›ÓÂÈ, ÒÛÙ ÁÈÓfiÙ·Ó, ÒÛÙ ¤ÁÈÓÂ, Ì ·ÔÙ¤ÏÂÛÌ· Ó· Á›ÓÂÈ.

5 η Ε ρ ώ τ η σ η : Mε ποια ρήµατα συντάσσεται το προληπτικό κατηγορούµενο;


™˘ÓÙ¿ÛÛÂÙ·È Ì οı ڋ̷ Î·È Î˘Ú›ˆ˜ Ì ڋ̷ٷ Ô˘ ÛËÌ·›ÓÔ˘Ó ÂͤÏÈÍË ÙÔ˘ ˘Ô-
ÎÂÈÌÂÓÔ˘, fiˆ˜: ·úÚÔÌ·È [= ÛËÎÒÓÔÌ·È, ˘„ÒÓÔÌ·È, ·Ó¤Ú¯ÔÌ·È], ·ûÍÔÌ·È [= ·˘Í¿ÓÔ-
Ì·È, ÌÂÁ·ÏÒÓˆ], ÙÚ¤ÊÔÌ·È, Ó¤ˆ, ®¤ˆ [ÙÔ âÚÚ‡Ë: Ì ÂÓÂÚÁËÙÈ΋ ÛËÌ·Û›· = Ú¤ˆ, ¯‡ÓÔ-
Ì·È, ÙÚ¤¯ˆ, ΢ÏÒ], ‰È‰¿ÛÎÔÌ·È, ·Ú·Û΢¿˙ÔÌ·È.

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
òH
ˇ ÚÂÙÔ Ùfi ≈„Ô˜ ÙÔÜ Ù›¯Ô˘˜ ̤Á· [= ·ÓÂÚ¯fiÙ·Ó ÙÔ ‡„Ô˜ ÙÔ˘ Ù›¯Ô˘˜, ÒÛÙ ӷ Á›ÓÂÈ ‹
Ì ·ÔÙ¤ÏÂÛÌ· Ó· Á›ÓÂÈ ÌÂÁ¿ÏÔ].

5 η Ε ρ ώ τ η σ η : Πού αναφέρεται το προληπτικό κατηγορούµενο;


™˘Ó‹ıˆ˜ ÙÔ ÚÔÏËÙÈÎfi ηÙËÁÔÚÔ‡ÌÂÓÔ ·Ó·Ê¤ÚÂÙ·È ÛÙÔ ˘ÔΛÌÂÓÔØ ÌÔÚ›
fï˜ Ó· ·Ó·Ê¤ÚÂÙ·È Î·È ÛÙÔ ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ:
TfiÓ ˘îfiÓ ì Ì‹ÙËÚ öıÚ„ ̤Á·Ó [= Ë ÌËÙ¤Ú· ·Ó¤ıÚ„ ÙÔ ÁÈÔ, ÒÛÙ ӷ Á›ÓÂÈ ÌÂÁ¿ÏÔ˜].

H °ENIKH KATH°OPHMATIKH

1 η Ε ρ ώ τ η σ η : Tι είναι η γενική κατηγορηµατική;


¶ÔÏϤ˜ ÊÔÚ¤˜ ÙÔ Î·ÙËÁÔÚÔ‡ÌÂÓÔ, fiÙ·Ó Â›Ó·È Ô˘ÛÈ·ÛÙÈÎfi ‹ ϤÍË Ô˘ ÈÛÔ‰˘Ó·Ì›
Ì ԢÛÈ·ÛÙÈÎfi [.¯. Â›ıÂÙÔ, ·ÓÙˆÓ˘Ì›· Î.Ï.], ‰Â Û˘ÌʈÓ› Ì ÙËÓ ÙÒÛË ÙÔ˘ ˘Ô-
ÎÂÈ̤ÓÔ˘, Ì ÙËÓ ÔÔ›· ¤ÚÂ ηÓÔÓÈο Ó· Û˘ÌʈÓ›, ·ÏÏ¿ Ù›ıÂÙ·È Û ÙÒÛË ÁÂÓÈ΋.
H ÁÂÓÈ΋ ·˘Ù‹ ϤÁÂÙ·È ÁÂÓÈ΋ ηÙËÁÔÚËÌ·ÙÈÎ‹Ø ÁÂÓÈ΋ ÏÔÈfiÓ Î·ÙËÁÔÚËÌ·ÙÈ΋
Â›Ó·È Ô˘ÛÈ·ÛÙÈÎfi ηÙËÁÔÚÔ‡ÌÂÓÔ Û ÙÒÛË ÁÂÓÈ΋.

2 η Ε ρ ώ τ η σ η : Πόσων ειδών είναι η γενική κατηγορηµατική;


·. °ÂÓÈ΋ ηÙËÁÔÚËÌ·ÙÈ΋ ÎÙËÙÈ΋: ¢ËÏÒÓÂÈ Û ÔÈÔÓ ·Ó‹ÎÂÈ ÙÔ ˘ÔΛÌÂÓÔ
[·Ú¿‰. 1].
‚. °ÂÓÈ΋ ηÙËÁÔÚËÌ·ÙÈ΋ ‰È·ÈÚÂÙÈ΋: ¢ËÏÒÓÂÈ ¤Ó· Û‡ÓÔÏÔ Î·È fiÙÈ ÙÔ ˘ÔΛÌÂÓÔ
Â›Ó·È ¤Ó· ̤ÚÔ˜ ·fi ÙÔ Û‡ÓÔÏÔ ·˘Ùfi [·Ú¿‰. 2].
• ¶ÔÏϤ˜ ÊÔÚ¤˜ Û˘Óԉ‡ÂÈ ÙË ÁÂÓÈ΋ ·˘Ù‹ ¤Ó· ·fi Ù· ·ÚÈıÌËÙÈο Âx˜, Ì›·, ≤Ó:
≤Ó ÙÔÜÙÔ ÙáÓ à‰˘Ó¿ÙˆÓ âÛÙ›.
Á. °ÂÓÈ΋ ηÙËÁÔÚËÌ·ÙÈ΋ Ù˘ ·Í›·˜: ¢ËÏÒÓÂÈ ÙËÓ ·Í›· ÙÔ˘ ˘ÔÎÂÈ̤ÓÔ˘ [·Ú¿‰. 3].
• TÔ Û˘Ó‰ÂÙÈÎfi Ù˘ ÁÂÓÈ΋˜ ·˘Ù‹˜ ÌÂÙ·ÊÚ¿˙ÂÙ·È Û˘Ó‹ıˆ˜ Ì ÙÔ ·Í›˙ˆ.
‰. °ÂÓÈ΋ ηÙËÁÔÚËÌ·ÙÈ΋ Ù˘ ‡Ï˘: ¢ËÏÒÓÂÈ ÙËÓ ‡ÏË ·fi ÙËÓ ÔÔ›· ηٷÛ΢¿-
˙ÂÙ·È ÙÔ ˘ÔΛÌÂÓÔ [·Ú¿‰. 4].

27
11-147 30-09-08 06:22 ™ÂÏ›‰·28

Σ Y N TA K T I KO THΣ APXAIAΣ EΛΛHNIKHΣ ΓΛΩΣΣAΣ

• TÔ Û˘Ó‰ÂÙÈÎfi Ù˘ ÁÂÓÈ΋˜ ·˘Ù‹˜ ÌÂÙ·ÊÚ¿˙ÂÙ·È Û˘Ó‹ıˆ˜ Ì ÙÔ Î·Ù·Û΢¿˙ÔÌ·È:


Â. °ÂÓÈ΋ ηÙËÁÔÚËÌ·ÙÈ΋ Ù˘ ȉÈfiÙËÙ·˜: E›Ó·È Û˘Ó‹ıˆ˜ ·ÊËÚË̤ÓÔ Ô˘ÛÈ·ÛÙÈÎfi
Î·È ‰ËÏÒÓÂÈ ÌÈ· ȉÈfiÙËÙ· Ô˘ ¤¯ÂÈ ÙÔ ˘ÔΛ̤ÓÔ Î·È Î˘Ú›ˆ˜ ̤ÁÂıÔ˜ [Ì‹ÎÔ˜, ‡„Ô˜,
Ï¿ÙÔ˜] ·Ú·‰. 5 ‹ ¯ÚfiÓÔ ‹ ËÏÈΛ· [·Ú¿‰. 6].

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. A≈ÙË ì fiÏȘ âÁ¤ÓÂÙÔ \AıËÓ·›ˆÓ [= ·˘Ù‹ Ë fiÏË ·Ó‹Î ÛÙÔ˘˜ AıËÓ·›Ô˘˜].
2. ™fiÏˆÓ ÙáÓ ëÙ¿ ÛÔÊáÓ âÎÏ‹ıË [= Ô ™fiψӷ˜ ÔÓÔÌ¿ÛÙËΠ¤Ó·˜ ·fi ÙÔ˘˜ ÂÙ¿
ÛÔÊÔ‡˜].
3. Tfi ¯ˆÚ›ÔÓ ÔÏÏÔÜ àÚÁ˘Ú›Ô˘ Á›ÁÓÂÙ·È [= Ë ÂÚÈÔ¯‹ ·Í›˙ÂÈ ÔÏÏ¿ ¯Ú‹Ì·Ù·].
4. ^H ÎÚË›˜ âÛÙÈ Ï›ıˆÓ ÌÂÁ¿ÏˆÓ [= Â›Ó·È Î·Ù·Û΢·Ṳ̂ÓË ·fi ÌÂÁ¿Ï˜ ¤ÙÚ˜].
5. ^O ÔÙ·Ìfi˜ âÛÙÈ ÙÂÛÛ¿ÚˆÓ ϤıÚˆÓ [= ÙÔ ÔÙ¿ÌÈ Â›Ó·È ÙÂÛÛ¿ÚˆÓ ϤıÚˆÓ].
6. ¶ÚfiÍÂÓÔ˜ qÓ ÙÚÈ¿ÎÔÓÙ· âÙáÓ [= Ô ¶ÚfiÍÂÓÔ˜ ‹Ù·Ó ÙÚÈ¿ÓÙ· ÂÙÒÓ].

A Û Î ‹ Û Â È ˜ [5]
[BϤ A¶ANTH™EI™ ÛÂÏ.385]

¶O§§A¶§H™ E¶I§O°H™

N· ‚¿ÏÂÙ Û ·ÎÏÔ ÙÔ ÁÚ¿ÌÌ· Ù˘ ·¿ÓÙËÛ˘, Ô˘ ‰ËÏÒÓÂÈ ÙÔ ÛˆÛÙfi ›‰Ô˜ ÙÔ˘
ηÙËÁÔÚÔ˘Ì¤ÓÔ˘.
1. Oî ÛÙÚ·ÙËÁÔ› âÍÉÏıÔÓ ÚáÙÔÈ.
·. ÂÈÚÚ. ηÙËÁ. ÛÎÔÔ‡ ‚. ·Ïfi ηÙËÁÔÚÔ‡ÌÂÓÔ
Á. ÂÈÚÚ. ηÙËÁ. Ù¿Í˘ ‰. ÂÈÚÚ. ηÙËÁ. ¯ÚfiÓÔ˘.
2. Oî ÏÔ˘ÛÈÒÙ·ÙÔÈ àÙÂÏÂÖ˜ ñ¿Ú¯Ô˘ÛÈ.
·. ·Ïfi ηÙËÁÔÚÔ‡ÌÂÓÔ ‚. ÂÈÚÚ. ηÙËÁ. ÙÚfiÔ˘
Á. ÂÈÚÚ. ηÙËÁ. ÛÎÔÔ‡ ‰. ÚÔÏËÙÈÎfi ηÙËÁÔÚÔ‡ÌÂÓÔ.
3. K·Ù¤‚·ÈÓÔÓ Âå˜ Ù¿˜ ÎÒÌ·˜ ÛÎÔÙ·ÖÔÈ.
·. ·Ïfi ηÙËÁÔÚÔ‡ÌÂÓÔ ‚. ÚÔÏËÙÈÎfi ηÙËÁÔÚÔ‡ÌÂÓÔ
Á. ÂÈÚÚ. ηÙËÁ. ÙÚfiÔ˘ ‰. ÂÈÚÚ. ηÙËÁ. ¯ÚfiÓÔ˘.
4. KÚ‹ÓË ôÊıÔÓÔ˜ ®¤Ô˘Û·.
·. ÂÈÚÚ. ηÙËÁ. ÙÚfiÔ˘ ‚. ÚÔÏËÙÈÎfi ηÙËÁÔÚÔ‡ÌÂÓÔ
Á. ·Ïfi ηÙËÁÔÚÔ‡ÌÂÓÔ ‰. ÂÈÚÚ. ηÙËÁ. ÛÎÔÔ‡.
5. \EÂȉ‹ ‰’ âÎ ÙáÓ ¶ÂÚÛáÓ ‚ÔËıfi˜ ìÌÖÓ óÚÌ‹ı˘.
·. ÚÔÏËÙÈÎfi ηÙËÁ. ‚. ÂÈÚÚ. ηÙËÁ. ÛÎÔÔ‡
Á. ·Ïfi ηÙËÁÔÚÔ‡ÌÂÓÔ ‰. ÂÈÚÚ. ηÙËÁ. ÙÚfiÔ˘.
6. òE¯ˆÓ ‰¤ ÙÔ‡ÙÔ˘˜ KÜÚÔ˜ àÊ›ÎÂÙÔ ·åÊÓ›‰ÈÔ˜.
·. ·Ïfi ηÙËÁÔÚÔ‡ÌÂÓÔ ‚. ÚÔÏËÙÈÎfi ηÙËÁÔÚÔ‡ÌÂÓÔ
Á. ÂÈÚÚ. ηÙËÁ. ÛÎÔÔ‡ ‰. ÂÈÚÚ. ηÙËÁ. ÙÚfiÔ˘.

28
11-147 30-09-08 06:22 ™ÂÏ›‰·29

T A K AT H Γ O P OY M E N A

™ø™TO ◊ §A£O™

N· ‚Ú›Ù ·Ó Â›Ó·È ™ø™TO ‹ §A£O™ ÙÔ Â›‰Ô˜ ÙˆÓ Î·ÙËÁÔÚÔ˘Ì¤ÓˆÓ, Ô˘ ‰ËÏÒ-


ÓÂÙ·È ÛÙȘ ·ÚÂÓı¤ÛÂȘ.
1. ¶ÚfiÙÂÚÔÈ ÙáÓ ôÏÏˆÓ ˘Óı¿ÓÔÓÙ·È (·Ïfi ηÙËÁÔÚÔ‡ÌÂÓÔ).
2. Oî ÏËÊı¤ÓÙ˜ qÛ·Ó çÁ‰Ô‹ÎÔÓÙ· (âÈÚÚ. ηÙËÁ. Ù¿Í˘ - ÛÂÈÚ¿˜).
3. ^O \OÔܘ âÛÙÈ fiÏȘ Ùɘ §ÔÎÚ›‰Ô˜ (·Ïfi ηÙËÁÔÚÔ‡ÌÂÓÔ).
4. Oî ÛÙÚ·ÙÈáÙ·È qÛ·Ó ñ¤Ú ÙÔ‡˜ ‰ÈÛ¯ÈÏ›Ô˘˜ (·Ïfi ηÙËÁÔÚÔ‡ÌÂÓÔ).
5. òOÚıÚÈÔ˜ õÎÂȘ (ÚÔÏËÙÈÎfi ηÙËÁÔÚÔ‡ÌÂÓÔ).

™YM¶§HPø™H™ KENøN
N· Û˘ÌÏËÚÒÛÂÙ ٷ ÎÂÓ¿ ÙˆÓ ·Ú·Î¿Ùˆ ÚÔÙ¿ÛÂˆÓ ı¤ÙÔÓÙ·˜ ÙÔÓ Î·Ù¿ÏÏËÏÔ
Ù‡Ô ÙÔ˘ ηÙËÁÔÚÔ˘Ì¤ÓÔ˘, Ô˘ ‚Ú›ÛÎÂÙ·È ÛÙȘ ·ÚÂÓı¤ÛÂȘ.
1. ¶¿ÓÙ˜ ÛÔÈ Ôî MɉÔÈ………………… (ëÎÒÓ) äÎÔÏÔ‡ıËÛ·Ó.
2. TÔ‡˜ ÓÂÎÚÔ‡˜ ……………………………… (ñfiÛÔÓ‰Ô˜) à¤‰ÔÛ·Ó.
3. ^H Ù‡¯Ë η› ï º›ÏÈÔ˜ qÛ·Ó ÙáÓ öÚÁˆÓ……………………… (·ÚÈÔ˜).
4. Aî ÊÚÔÓÙ›‰Â˜ qÛ·Ó……………………… (ÛÔÊfi˜).
5. Oî ÁËÚ¿ÛÎÔÓÙ˜ …………………… (‰˘ÛÌ·ı‹˜) àÔ‚·›ÓÔ˘ÛÈÓ.

ANTI™TOIXIA™ - ™YZEY•H™
N· ·ÓÙÈÛÙÔȯ›ÛÂÙ ٷ ηÙËÁÔÚÔ‡ÌÂÓ· Ù˘ A ÛÙ‹Ï˘ Ì ÂΛӷ Ô˘ Ù·ÈÚÈ¿˙Ô˘Ó
ÛÙË B ÛÙ‹ÏË.
Aã ÛÙ‹ÏË Bã ÛÙ‹ÏË
1. ™ÙÚ·ÙËÁfi˜ ¿ÓÙˆÓ à‰›¯ıË ·. ÂÈÚÚ. ηÙËÁ. ¯ÚfiÓÔ˘
2. Oî ÛÙÚ·ÙÈáÙ·È Â¥ÔÓÙÔ ôÛÌÂÓÔÈ ‚. ·Ïfi ηÙËÁÔÚÔ‡ÌÂÓÔ
3. ¢ÈÂÊı›ÚÔÓÙÔ Ôî Ï›Ԣ˜ âÓ·Ù·ÖÔÈ Á. ÂÈÚÚ. ηÙËÁ. ÙfiÔ˘
4. Oî \AıËÓ·ÖÔÈ àÓ‹ÁÔÓÙÔ ÂÏ¿ÁÈÔÈ ‰. ÂÈÚÚ. ηÙËÁ. ÙÚfiÔ˘
5. ^O \AÛˆfi˜ ÔÙ·Ìfi˜ âÚÚ‡Ë Ì¤Á·˜ Â. ÂÈÚÚ. ηÙËÁ. ÛÎÔÔ‡
6. ¶ÔÏÏÔ› Û‡Ì‚Ô˘ÏÔÈ Úfi˜ KÜÚÔÓ qÏıÔÓ ÛÙ. ÚÔÏËÙÈÎfi ηÙËÁÔÚÔ‡ÌÂÓÔ.

ANOIKTOY TY¶OY
A
N· ‚Ú›Ù ÛÙȘ ·Ú·Î¿Ùˆ ÚÔÙ¿ÛÂȘ ÙÔ Â›‰Ô˜ ÙˆÓ Î·ÙËÁÔÚÔ˘Ì¤ÓˆÓ.
1. Oî ñfi ÙáÓ çÏÈÁ·Ú¯ÈáÓ âı¤ÏÔÓÙ˜ ôÚ¯ÂÛı·È ôÓ·Ó‰ÚÔÈ Î·› ‰ÔÜÏÔÈ ÓÔÌ›˙ÔÓÙ·È.
2. \Eʤ„ÔÌ·È ÙÂÏÂ˘Ù·ÖÔ˜.
3. \EΛӡˆ Ù Á¿Ú ·î ̤ÏÈÙÙ·È ëÎÔÜÛ·È ›ıÔÓÙ·È.
4. Oî ÛÙÚ·ÙÈáÙ·È qÛ·Ó àÌÊ› ÙÔ‡˜ ¯ÈÏ›Ô˘˜.
5. Ex˜ ÙȘ ñfi ÙÔÜ ‰‹ÌÔ˘ âÙÚ¿ÊË Ì¤Á·˜.
6. \EÎ¤ÌÔÓÙ·È Ôî ôÓ‰Ú˜ ‚ÔËıÔ›.

29
11-147 30-09-08 06:22 ™ÂÏ›‰·30

Σ Y N TA K T I KO THΣ APXAIAΣ EΛΛHNIKHΣ ΓΛΩΣΣAΣ

B
™ÙȘ ·Ú·Î¿Ùˆ ÚÔÙ¿ÛÂȘ ·Ó·ÁÓˆÚ›ÛÙ ÙÔ Â›‰Ô˜ ÙˆÓ ÁÂÓÈÎÒÓ Î·ÙËÁÔÚËÌ·ÙÈÎÒÓ.
1. OyÙÔ˜ ÙáÓ ëÙ¿ ÛÔÊáÓ qÓ.
2. ^H ÔåΛ· âÛÙ› ÂúÎÔÛÈ ÌÓáÓ.
3. TáÓ ÛÙÚ·ÙËÁáÓ qÓ Î·› ¢ÈÔÓ˘Ûfi‰ˆÚÔ˜.
4. T·ÜÙ· ‰·¿Ó˘ ÌÂÁ¿Ï˘ âÛÙ›.
5. Oî àÓ‰ÚÈ¿ÓÙ˜ qÛ·Ó ¯Ú˘ÛÔÜ.
6. Oî âÍÂÈÚÁ·Ṳ̂ÓÔÈ àÁÚÔ› ÔÏÏÔÜ àÚÁ˘Ú›Ô˘ Á›ÁÓÔÓÙ·È.
7. ^H ÛÙÚ·Ù›· âÁ¤ÓÂÙÔ ¯ÈÏ›ˆÓ Ù·Ï¿ÓÙˆÓ.
8. ^O ôÓıÚˆÔ˜ ≤Ó ÙáÓ ˙ˇÒˆÓ âÛÙ›.
9. ^H ìÁÂÌÔÓ›· âÛÙ› Ùɘ fiψ˜.

30
11-147 30-09-08 06:22 ™ÂÏ›‰·31

TA ™YN¢ETIKA
P H M A T A
1 η Ε ρ ώ τ η σ η : Ποια ρήµατα λέγονται συνδετικά;
™˘Ó‰ÂÙÈο ϤÁÔÓÙ·È Ù· Ú‹Ì·Ù· ÂΛӷ, Ô˘ Û˘Ó‰¤Ô˘Ó ÙÔ ˘ÔΛÌÂÓÔ ‹ ÙÔ ·ÓÙÈΛ-
ÌÂÓÔ [‹ Î·È ¿ÏÏÔ fiÚÔ Ù˘ ÚfiÙ·Û˘] Ì ÙÔ Î·ÙËÁÔÚÔ‡ÌÂÓÔ.
ΠPOΣEΞE. ™˘Ó‰ÂÙÈÎÔ› Ù‡ÔÈ Â›Ó·È Î·È ÔÈ ÌÂÙÔ¯¤˜ Î·È Ù· ··Ú¤ÌÊ·Ù·.

2 η Ε ρ ώ τ η σ η : Ποια ρήµατα συνδέουν το υποκείµενο µε το κατηγορούµενο;


™˘Ó‰ÂÙÈο Ú‹Ì·Ù·, Ô˘ Û˘Ó‰¤Ô˘Ó ÙÔ ˘ÔΛÌÂÓÔ Ì ÙÔ Î·ÙËÁÔÚÔ‡ÌÂÓÔ Â›Ó·È:
·. TÔ ÂåÌ› Î·È fiÛ· ¤¯Ô˘Ó Û˘ÁÁÂÓÈ΋ ÛËÌ·Û›· Ì’ ·˘Ùfi, fiˆ˜: Ù˘Á¯¿Óˆ, ñ¿Ú¯ˆ,
‰È·ÙÂÏá, öÊ˘Ó, ¤Ê˘Î·, ÎÂÖÌ·È, ̤ӈ, ‰È·Ì¤Óˆ [·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· 1, 2].
‚. T· Á›ÁÓÔÌ·È, ηı›ÛÙ·Ì·È [= Á›ÓÔÌ·È] àÔ‚·›Óˆ [= Á›ÓÔÌ·È], â΂·›Óˆ [= Á›ÓÔ-
Ì·È] ·Ú¿‰. 3, 4.
Á. ŸÛ· ÛËÌ·›ÓÔ˘Ó ÂÎÏÔÁ‹ [: Ù· ÚÔ¯ÂÈÚÈÛÙÈο] ÛÙËÓ ·ıËÙÈ΋ ÙÔ˘˜ ÛËÌ·Û›·,
fiˆ˜: ·îÚÔÜÌ·È [= ÂÎϤÁÔÌ·È], Ï·Á¯¿Óˆ [= ÂÎϤÁÔÌ·È Ì ÎÏ‹ÚÔ], ¯ÂÈÚÔÙÔÓÔÜÌ·È [=
„ËÊ›˙ÔÌ·È, ÂÎϤÁÔÌ·È Ì ¯ÂÈÚÔÙÔÓ›·, ‰ËÏ. „ËÊÔÊÔÚ›· Ì ·Ó¿Ù·ÛË ÙˆÓ ¯ÂÚÈÒÓ], àÔ-
‰Â›ÎÓ˘Ì·È [= ‰ÈÔÚ›˙ÔÌ·È], ·È‰Â‡ÔÌ·È [·Ú·‰. 5, 6].
‰. ŸÛ· ÛËÌ·›ÓÔ˘Ó ÎÏ‹ÛË [= ÔÓÔÌ·Û›·] ÛÙËÓ ·ıËÙÈ΋ ÙÔ˘˜ ÛËÌ·Û›·, fiˆ˜: ϤÁÔ-
Ì·È, ηÏÔÜÌ·È [= ÔÓÔÌ¿˙ÔÌ·È], çÓÔÌ¿˙ÔÌ·È, ÚÔÛ·ÁÔÚ‡ÔÌ·È, àÎÔ‡ˆ [= ϤÁÔÌ·È,
ÔÓÔÌ¿˙ÔÌ·È] ·Ú·‰. 7, 8.
Â. ŸÛ· ÛËÌ·›ÓÔ˘Ó ‰fiÍ· [= ÁÓÒÌË], ÛÙËÓ ·ıËÙÈ΋ ÙÔ˘˜ ÛËÌ·Û›·, fiˆ˜: ÓÔÌ›˙Ô-
Ì·È, Ê·›ÓÔÌ·È, ÎÚ›ÓÔÌ·È, ‰ÔÎá [= Ê·›ÓÔÌ·È], ñÔÏ·Ì‚¿ÓÔÌ·È [= ıˆÚԇ̷È], öÔÈη
[= Ê·›ÓÔÌ·È] ·Ú·‰. 9, 10.
ÛÙ. ŸÛ· Ú‹Ì·Ù· ¤¯Ô˘Ó ÙË ÛËÌ·Û›· ÙÔ˘ ÔÈá Î·È ÙÔ˘ ÌÂÙ·‚¿Ïψ ÛÙËÓ ·ıËÙÈ΋
ÙÔ˘˜ ÛËÌ·Û›· ·Ú·‰. 11.
2 η Ε ρ ώ τ η σ η : ¶fiÙ ÙÔ ÂåÌ› ‰ÂÓ Â›Ó·È Û˘Ó‰ÂÙÈÎfi;
TÔ ÂåÌ› ‰ÂÓ Â›Ó·È Û˘Ó‰ÂÙÈÎfi ÛÙȘ ÂÍ‹˜ ÂÚÈÙÒÛÂȘ:
·. ŸÙ·Ó ¤¯ÂÈ ÙË ÛËÌ·Û›· ÙÔ˘ ˘¿Ú¯ˆØ Û˘Ó‹ıˆ˜ ÙfiÙÂ Û˘Óԉ‡ÂÙ·È ·fi ‰ÔÙÈ΋ ÚÔ-
ÛˆÈ΋ ÎÙËÙÈ΋ [·Ú¿‰. 12].
‚. ŸÙ·Ó Â›Ó·È ·ÚfiÛˆÔØ ÛÙËÓ ÂÚ›ÙˆÛË ·˘Ù‹ ÛËÌ·›ÓÂÈ Â›Ó·È ‰˘Ó·Ùfi Î·È ‰¤¯ÂÙ·È
˘ÔΛÌÂÓÔ ··Ú¤ÌÊ·ÙÔ ÙÂÏÈÎfi.

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
11. ^O ™ˆÎÚ¿Ù˘ âÛÙ› ÛÔÊfi˜ [= Ô ™ˆÎÚ¿Ù˘ Â›Ó·È ÛÔÊfi˜].
12. ¶¤Ê˘ÎÂÓ [ÔyÙÔ˜] âÛıÏfi˜ [= Â›Ó·È ·fi ÙË Ê‡ÛË ÙÔ˘ ηÏfi˜].
13. B·ÛÈχ˜ η› KÜÚÔ˜ ÔϤÌÈÔÈ àÏÏ‹ÏÔȘ âÁ¤ÓÔÓÙÔ [= Ô ‚·ÛÈÏÈ¿˜ ÙˆÓ ¶ÂÚÛÒÓ Î·È
Ô K‡ÚÔ˜ ¤ÁÈÓ·Ó Â¯ıÚÔ› ÌÂٷ͇ ÙÔ˘˜].
14. OyÙÔÈ à¤‚ËÛ·Ó Î·ÎÔ› [= ·˘ÙÔ› ¤ÁÈÓ·Ó Î·ÎÔ›].

31
11-147 30-09-08 06:22 ™ÂÏ›‰·32

Σ Y N TA K T I KO THΣ APXAIAΣ EΛΛHNIKHΣ ΓΛΩΣΣAΣ

15. •ÂÓÔÊáÓ FìÚ¤ıË ÛÙÚ·ÙËÁfi˜ [= Ô •ÂÓÔÊÒÓ ÂÎϤ¯ÙËΠÛÙÚ·ÙËÁfi˜].


16. TÈÛ۷ʤÚÓ˘ à‰¤‰ÂÈÎÙÔ ÛÙÚ·ÙËÁfi˜ [= Ô TÈÛ۷ʤÚÓ˘ ›¯Â ‰ÈÔÚÈÛÙ› ÛÙÚ·ÙË-
Áfi˜].
17. OyÙÔÈ Ï¤ÁÔÓÙ·È ñ·ÛÈÛÙ·› [= ·˘ÙÔ› ÔÓÔÌ¿˙ÔÓÙ·È ˘·ÛÈÛÙ¤˜].
18. OyÙÔÈ ÓÔÌÔı¤Ù·È ÎÏËı‹ÛÔÓÙ·È [= ·˘ÙÔ› ı· ÔÓÔÌ·ÛÙÔ‡Ó ÓÔÌÔı¤Ù˜].
19. Oî ÛÙÚ·ÙËÁÔ› âÓÔÌ›˙ÔÓÙÔ àÁ·ıÔ› [= ÔÈ ÛÙÚ·ÙËÁÔ› ıˆÚÔ‡ÓÙ·Ó ÁÂÓÓ·›ÔÈ].
10. ¶¿ÓÙ˜ ηÏÔ› Ê·›ÓÔÓÙ·È [= fiÏÔÈ Ê·›ÓÔÓÙ·È Î·ÏÔ›].
11. KÜÚÔ˜ Û·ÙÚ¿˘ âÔÈ‹ıË [= Ô K‡ÚÔ˜ ‰ÈÔÚ›ÛÙËΠ۷ÙÚ¿˘].
12. òEÛÙÈ ÌÔÈ ¯Ú‹Ì·Ù· ÔÏÏ¿ [= ˘¿Ú¯Ô˘Ó Û ̤ӷ ÔÏÏ¿ ¯Ú‹Ì·Ù·].

¶INAKA™ ™Y°KENTPøTIKO™ TøN KYPIøN OPøN TH™ ¶POTA™H™


TÈ Ù›ıÂÙ·È TÈ Ù›ıÂÙ·È ¶ÔÈ· ›ӷÈ
ˆ˜ Y¶OKEIMENO ˆ˜ KATH°OPOYMENO TA ™YN¢ETIKA PHMATA

1. O˘ÛÈ·ÛÙÈÎfi 1. E›ıÂÙÔ 1. EåÌ›, ñ¿Ú¯ˆ, Ù˘Á¯¿Óˆ.


2. AÓÙˆÓ˘Ì›· 2. O˘ÛÈ·ÛÙÈÎfi ‰È·ÙÂÏá, öÊ˘Ó, ¤Ê˘Î·,
3. E›ıÂÙÔ Ì ¿ÚıÚÔ 3. AÓÙˆÓ˘Ì›· ÎÂÖÌ·È, ̤ӈ, ‰È·Ì¤Óˆ.
‹ ¯ˆÚ›˜ ¿ÚıÚÔ* 4. AÚÈıÌËÙÈÎfi 2. °›ÁÓÔÌ·È, ηı›ÛÙ·Ì·È,
4. AÚÈıÌËÙÈÎfi Ì 5. MÂÙÔ¯‹ [ÂÈıÂÙÈ΋ ‹ àÔ‚·›Óˆ, â΂·›Óˆ.
¿ÚıÚÔ ‹ ¯ˆÚ›˜ ηÙËÁÔÚËÌ·ÙÈ΋] 3. ŸÛ· ÛËÌ·›ÓÔ˘Ó âÎÏÔÁ‹: ·îÚÔÜ-
¿ÚıÚÔ 6. A·Ú¤ÌÊ·ÙÔ Ì·È, Ï·Á¯¿Óˆ, ¯ÂÈÚÔÙÔÓÔÜÌ·È
5. MÂÙÔ¯‹ ÂÈıÂÙÈ΋ 7. E›ÚÚËÌ· àԉ›ÎÓ˘Ì·È, ·È‰Â‡ÔÌ·È.
6. A·Ú¤ÌÊ·ÙÔ Ì 8. OÏfiÎÏËÚË ÚfiÙ·ÛË 4. ŸÛ· ÛËÌ·›ÓÔ˘Ó ‰fiÍ· [= ÁÓÒÌË]
¿ÚıÚÔ 9. EÌÚfiıÂÙÔ˜ ηÏÔÜÌ·È, ÔÓÔÌ¿˙ÔÌ·È, ϤÁÔÌ·È
7. E›ÚÚËÌ· Ì ¿ÚıÚÔ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌfi˜, fiÙ·Ó ÚÔÛ·ÁÔÚ‡ÔÌ·È, àÎÔ‡ˆ
8. ™‡Ó‰ÂÛÌÔ˜ Ì ¿ÚıÚÔ ‰ËÏÒÓÂÙ·È ÙÔ ÂÚ›Ô˘ 5. ŸÛ· ÛËÌ·›ÓÔ˘Ó ‰fiÍ· [= ÁÓÒÌË]:
9. ºÚ¿ÛË Ì ¿ÚıÚÔ ‹ ˘¤Ú‚·ÛË ÓÔÌ›˙ÔÌ·È, Ê·›ÓÔÌ·È, ‰ÔÎá,
10. P‹Ì· ÌÂ ÙÔ ¿ÚıÚÔ Ùfi ÎÚ›ÓÔÌ·È, ñÔÏ·Ì‚¿ÓÔÌ·È.
11. AÓ·ÊÔÚÈ΋ ÚfiÙ·ÛË 6. ŸÛ· ÛËÌ·›ÓÔ˘Ó ÔÈÔÜÌ·È,
12. K¿ı ‰Â˘ÙÂÚÂ‡Ô˘Û· ÌÂÙ·‚¿ÏÏÔÌ·È.
ÚfiÙ·ÛË ÌÂ ÙÔ ¿ÚıÚÔ
Ùfi • T· Ú‹Ì·Ù· Ô˘ ÛËÌ·›ÓÔ˘Ó
13.EÌÚfiıÂÙÔ˜ ÂÎÏÔÁ‹, ÎÏ‹ÛË, ‰fiÍ·,
ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌfi˜** ÔÈÔÜÌ·È Î·È ÌÂÙ·‚¿ÏÏÔÌ·È
Û˘Ó‰¤Ô˘Ó ÙÔ ˘ÔΛÌÂÓÔ Î·È ÙÔ
ηÙËÁÔÚÔ‡ÌÂÓÔ, fiÙ·Ó ¤¯Ô˘Ó
·ıËÙÈ΋ ÛËÌ·Û›·.

* ŸÙ·Ó ·Ú·Ï›ÂÙ·È ÙÔ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈ˙fiÌÂÓÔ ˘ÔΛÌÂÓÔ.


** ŸÙ·Ó ‰ËÏÒÓÂÈ: ÔÛfi ηٿ ÚÔÛ¤ÁÁÈÛË ‹ ¯ÚfiÓÔ ‹ ˘¤Ú‚·ÛË ‹ ¤ÎÙ·ÛË ‹ ¯ˆÚÈÛÌfi.

32
11-147 30-09-08 06:22 ™ÂÏ›‰·33

T A Σ Y N ∆ E T I K A P H M A TA

A Û Î ‹ Û Â È ˜ [6]
[BϤ A¶ANTH™EI™ ÛÂÏ. 386]

TY¶OY ™ø™TO ◊ §A£O™

N· ‚Ú›Ù ·Ó Â›Ó·È ™ø™TO ‹ §A£O™ ÙÔ Â›‰Ô˜ ÙÔ˘ Ú‹Ì·ÙÔ˜ ÛÙȘ ·ÚÂÓı¤ÛÂȘ ÙˆÓ
·Ú·Î¿Ùˆ ÚÔÙ¿ÛˆÓ.
1. OéÎ öÛÙÈÓ ôÓ¢ ÏÔ›ˆÓ ‰È·‚·›ÓÂÈÓ (Û˘Ó‰ÂÙÈÎfi)
2. òEÛÙÈ ıÂfi˜ (˘·ÚÎÙÈÎfi)
3. Oî ™·ÚÙÈÄÙ·È ÎÚ¿ÙÈÛÙÔÈ ÙáÓ ^EÏÏ‹ÓˆÓ âÓÔÌ›˙ÔÓÙÔ (Û˘Ó‰ÂÙÈÎfi)
4. \AÁ·ı‹ ¤Ê˘Î·˜ (˘·ÚÎÙÈÎfi)
5. M¤Óˆ âχıÂÚÔ˜ (Û˘Ó‰ÂÙÈÎfi)
6. Oî ıÂÔ› ÚÔÛ·ÁÔÚ‡ÔÓÙ·È \OχÌÈÔÈ (˘·ÚÎÙÈÎfi).

ANOIKTOY TY¶OY
N· ‚Ú›Ù ÛÙȘ ·Ú·Î¿Ùˆ ÚÔÙ¿ÛÂȘ Ù· Û˘Ó‰ÂÙÈο Ú‹Ì·Ù· Î·È ÙÔ˘˜ ÔÓÔÌ·ÙÈÎÔ‡˜
Ù‡Ô˘˜ [··Ú¤ÌÊ·Ù· Î·È ÌÂÙÔ¯¤˜] Ô˘ Â›Ó·È Ù‡ÔÈ Û˘Ó‰ÂÙÈÎÔ›.
1. ¶ÚáÙÔÓ Ì¤Ó Á¿Ú KÜÚÔ˜ öÙÈ ·Ö˜ üÓ, ¿ÓÙˆÓ ¿ÓÙ· ÎÚ¿ÙÈÛÙÔ˜ âÓÔÌ›˙ÂÙÔ.
2. Oî çÎÓËÚÔ› àÔ‚·›ÓÔ˘ÛÈ Î·ÎÔ›.
3. Oî §·Î‰·ÈÌfiÓÈÔÈ ÔÏÏáÓ àÁ·ıáÓ ·úÙÈÔÈ ÙÔÖ˜ ≠EÏÏËÛÈ Î·Ù¤ÛÙËÛ·Ó.
4. Oî ÏËÊı¤ÓÙ˜ qÛ·Ó ç‰ÁÔ‹ÎÔÓÙ·.
5. ^H ÙáÓ ÏfiÁˆÓ ¯¿ÚȘ ˙ËÌ›· Á›ÁÓÂÙ·È.
6. ^AÏÔܘ ï ÌÜıÔ˜ Ùɘ àÏËı›·˜ öÊ˘.
7. K·ÏÏÈÎÚ¿Ù˘ η› TÈÌ¿ÓˆÚ ôÓ‰Ú˜ àÁ·ıÔ› ÓÔÌ›˙ÔÓÙ·È.
8. ¢ËÌÔÛı¤Ó˘ ÔéÎ öÏ·¯Â ÙÂȯÔÔÈfi˜ ÔûÙ’ â¯ÂÈÚÔÙÔÓ‹ıË.
9. ¢‹ÏË â‰fiÎÂÈ ì âÈ‚Ô˘Ï‹.
10. ^H àfiÊ·ÛȘ âÎÚ›ıË ô‰ÈÎÔ˜.

33
11-147 30-09-08 06:22 ™ÂÏ›‰·34

H ™YMºøNIA TøN
KYPIøN OPøN TH™ ¶POTA™H™
Σ Y M Φ Ω N I A T OY PH M AT OΣ M E T O Y ΠOK E I M E N O

1 η Ε ρ ώ τ η σ η : Πού συµφωνεί το υποκείµενο µε το ρήµα;


·. ŸÙ·Ó ÙÔ ˘ÔΛÌÂÓÔ Â›Ó·È ¤Ó·, Û˘ÌʈÓ› Ì ÙÔ Ú‹Ì· ÛÙÔ ÚfiÛˆÔ Î·È ÛÙÔÓ
·ÚÈıÌfi.
¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù·
\EÁÒ ÚáÙÔ˜ àÊÈÎfiÌËÓ. – ™‡ Âr ï âÌfi˜ ·Ù‹Ú. – \AÁËۛϷԘ Ê·È‰Úˇá Ùˇá ÚÔÛÒˇˆ âΤ-
Ï¢ÛÂÓ. – OyÙÔÈ âÔÏÈfiÚÎÔ˘Ó Ù‹Ó âÌ‹Ó fiÏÈÓ.

2 η Ε ρ ώ τ η σ η : Σε ποιον αριθµό τίθεται το ρήµα, όταν τα υποκείµενα είναι δύο


ή περισσότερα;
TÔ Ú‹Ì· Ù›ıÂÙ·È ÛÙÔÓ ÏËı˘ÓÙÈÎfi ·ÚÈıÌfi ‹ ÛÙÔÓ ·ÚÈıÌfi ÙÔ˘ ÏËÛÈÂÛÙ¤ÚÔ˘ ˘Ô-
ÎÂÈ̤ÓÔ˘.
¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù·
1. oHÚ¯ÔÓ Ùɘ ÛÙÚ·ÙÈĘ EéÊÚ·Ì›‰·˜ Ù η› TÈÌfiÍÂÓÔ˜ η› EûÌ·¯Ô˜.
2. òEÂÌ„¤ Ì ÔyÙÔ˜ η› Ôî ÛÙÚ·ÙËÁÔ› [: ÙÔ Ú‹Ì· öÂÌ„Â ÛÙÔÓ ·ÚÈıÌfi ÙÔ˘ ÏËÛÈÂÛÙ¤-
ÚÔ˘ ˘ÔÎÂÈ̤ÓÔ˘ ÔyÙÔ˜].

ΠPOΣEΞE. ŸÙ·Ó Ù· ˘ÔΛÌÂÓ· Â›Ó·È ‰‡Ô, ÙÔ Ú‹Ì· ÌÔÚ› Ó· ÙÂı› fi¯È ÌfiÓÔ ÛÙÔÓ
ÏËı˘ÓÙÈÎfi, ·ÏÏ¿ Î·È ÛÙÔ ‰˘˚Îfi ·ÚÈıÌfi.

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù·
1. \E·ÌÂÈÓÒÓ‰·˜ η› ¶ÂÏÔ›‰·˜ qÛ·Ó £Ë‚·ÖÔÈ [ÙÔ Ú‹Ì· ÛÙÔÓ ÏËı˘ÓÙÈÎfi].
2. KÚÈÙ›·˜ η› \AÏÎÈ‚È¿‰Ë˜ ÏÂÖÛÙ· ηο Ù‹Ó fiÏÈÓ âÔÈËÛ¿ÙËÓ [ÙÔ Ú‹Ì· ÛÙÔ ‰˘˚Îfi].

3 η Ε ρ ώ τ η σ η : Σε ποιον αριθµό και σε ποιο πρόσωπο τίθεται το ρήµα, όταν τα


υποκείµενα είναι δύο ή περισσότερα του ιδίου προσώπου;
TÔ Ú‹Ì· Ù›ıÂÙ·È ÛÙÔÓ ÏËı˘ÓÙÈÎfi ·ÚÈıÌfi Î·È ÛÙÔ ÚfiÛˆÔ ÙˆÓ ˘ÔÎÂÈ̤ӈÓ.

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù·
KϤ·Ú¯Ô˜, ¶ÚfiÍÂÓÔ˜ η› M¤ÓˆÓ ÛÙÚ·ÙËÁÔ› qÛ·Ó. – EéÚ˘Ì¤‰ˆÓ η› ™ÔÊÔÎÏɘ ›˜
K¤ÚÎ˘Ú·Ó âÛÙÚ¿ÙÂ˘Û·Ó.

34
11-147 30-09-08 06:22 ™ÂÏ›‰·35

H ΣYMΦΩNIA TΩN K Y PI Ω N O P Ω N THΣ Π P O TA Σ H Σ

4 η Ε ρ ώ τ η σ η : Σε ποιον αριθµό και σε ποιο πρόσωπο τίθεται το ρήµα, όταν τα


υποκείµενα είναι δύο ή περισσότερα διαφορετικού προσώπου;
TÔ Ú‹Ì· Ù›ıÂÙ·È ÛÙÔÓ ÏËı˘ÓÙÈÎfi ·ÚÈıÌfi Î·È ÛÙÔ ÂÈÎÚ·Ù¤ÛÙÂÚÔ ÚfiÛˆÔØ Î·È
Â›Ó·È ÂÈÎÚ·Ù¤ÛÙÂÚÔ ÙÔ ·ã ·fi ÙÔ ‚ã Î·È Áã, Î·È ÙÔ ‚ã ·fi ÙÔ Áã.

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù·
^HÌÂÖ˜ η› Ôî §·Î‰·ÈÌfiÓÈÔÈ õÏıÔÌÂÓ. – ^HÌÂÖ˜ η› ñÌÂÖ˜ ≠EÏÏËÓ¤˜ âÛÌÂÓ. – ^YÌÂÖ˜
η› Ôî Û‡ÌÌ·¯ÔÈ âÓÈ΋۷ÙÂ.
ΠPOΣEΞE. TÔ Ú‹Ì· ÌÔÚ› Ó· ÙÂı› Î·È ÛÙÔÓ ·ÚÈıÌfi ‹ Î·È ÛÙÔ ÚfiÛˆÔ ÙÔ˘ ÛÔ˘-
‰·ÈÔÙ¤ÚÔ˘ ˘ÔÎÂÈ̤ÓÔ˘Ø Î·È Â›Ó·È ÛÔ˘‰·ÈfiÙÂÚÔ ÙÔ ˘ÔΛÌÂÓÔ ÂΛÓÔ Ô˘ ıˆÚ›
·˘Ùfi˜ Ô˘ ÌÈÏ¿ÂÈ fiÙÈ Â›Ó·È ÛÔ˘‰·ÈfiÙÂÚÔ.
¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù·
^O ‚·ÛÈχ˜ η› Ôî Û‡Ó ·éÙˇá ÂåÛ›ÙÂÈ Âå˜ Ùfi K‡ÚÂÈÔÓ ÛÙÚ·Ùfi‰ÔÓ. – T·ÜÙ· Ôî £ÂÔ›
η› âÁÒ âÌ˯·ÓËÛ¿ÌËÓ.

5 η Ε ρ ώ τ η σ η : Ποια σύνταξη λέγεται αττική;


[BϤ ·¿ÓÙËÛË ÛÂÏ.22 ÂÚÒÙËÛË 6Ë].
6 η Ε ρ ώ τ η σ η : Tι λέγεται σχήµα κατά σύνεση;
™¯‹Ì· ηٿ Û‡ÓÂÛË ‹ ηٿ ÙÔ ÓÔÔ‡ÌÂÓÔ ‹ ÛËÌ·ÈÓfiÌÂÓÔ Ï¤ÁÂÙ·È ÙÔ Û˘ÓÙ·ÎÙÈÎfi
Ê·ÈÓfiÌÂÓÔ Î·Ù¿ ÙÔ ÔÔ›Ô, fiÙ·Ó ÙÔ ˘ÔΛÌÂÓÔ Â›Ó·È fiÓÔÌ· ÂÚÈÏËÙÈÎfi Û ÂÓÈÎfi
·ÚÈıÌfi Î·È ‰ËÏÒÓÂÈ ÔÏÏ¿ [ÚfiÛˆ· ‹ Ú¿ÁÌ·Ù· Î.Ï.], ÙÔ Ú‹Ì· Ù›ıÂÙ·È Û ÏËı˘-
ÓÙÈÎfi, ·ÓÙ› Ó· ÙÂı› Û ÂÓÈÎfi.

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù·
^O ôÏÏÔ˜ ÛÙÚ·Ùfi˜ à¤‚·ÈÓÔÓ [·ÓÙ› à¤‚·ÈÓÂ]. – ^H fiÏȘ η› ÙfiÓ ¶ÂÚÈÎϤ· âÓ çÚÁFÉ
Âr¯ÔÓ [·ÓÙ› Âr¯Â]. – Tfi ÛÙÚÙfi‰ÔÓ Ô≈Ùˆ˜ âÓ ·åÙ›÷· ö¯ÔÓÙ˜ [·ÓÙ› ö¯ÔÓ].

• T¤ÙÔÈ· ÂÚÈÏËÙÈο ÔÓfiÌ·Ù· Â›Ó·È Ù·: ÏÉıÔ˜, ‰ÉÌÔ˜, Ï·fi˜, ÛÙÚ·Ùfi˜, fiÏȘ, ÔÓfi-
Ì·Ù· fiψÓ, ÔÓfiÌ·Ù· ¯ˆÚÒÓ Î.Ï.

ΣYMΦΩNIA TOY KATHΓOPOYMENOY ME TO YΠOKEIMENO


1 η Ε ρ ώ τ η σ η : Πού συµφωνεί το υποκείµενο µε το κατηγορούµενο, όταν αυτό
είναι επίθετο ή µετοχή;
ŸÙ·Ó ÙÔ Î·ÙËÁÔÚÔ‡ÌÂÓÔ Â›Ó·È Â›ıÂÙÔ ‹ ÌÂÙÔ¯‹, Û˘ÌʈÓ› Ì ÙÔ ˘ÔΛÌÂÓÔ ÛÙËÓ
ÙÒÛË, ÛÙÔÓ ·ÚÈıÌfi Î·È ÛÙÔ Á¤ÓÔ˜.
¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù·
^O \AÚÈÛÙ›‰Ë˜ qÓ ‰›Î·ÈÔ˜. – Oî ôÓ‰Ú˜ ÂåÛ›Ó àÁ·ıÔ›. – OyÙfi˜ âÛÙÈ ï à‰È΋۷˜, t
‚Ô˘Ï‹. – OyÙfi˜ âÛÙÈ ï ÏÂÁfiÌÂÓÔ˜…

35
11-147 30-09-08 06:22 ™ÂÏ›‰·36

Σ Y N TA K T I KO THΣ APXAIAΣ EΛΛHNIKHΣ ΓΛΩΣΣAΣ

2 η Ε ρ ώ τ η σ η : Πού συµφωνεί το υποκείµενο µε το κατηγορούµενο, όταν αυτό


είναι ουσιαστικό;
ŸÙ·Ó ÙÔ Î·ÙËÁÔÚÔ‡ÌÂÓÔ Â›Ó·È fiÓÔÌ· Ô˘ÛÈ·ÛÙÈÎfi, Û˘ÌʈÓ› Ì ÙÔ ˘ÔΛÌÂÓÔ
·Ó·Áη›· ÌfiÓÔ ÛÙËÓ ÙÒÛË Î·È Ù˘¯·›· ÛÙÔ Á¤ÓÔ˜ Î·È ÛÙÔÓ ·ÚÈıÌfi.

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù·
^O òOÏ˘Ìfi˜ âÛÙÈ ùÚÔ˜. – ^H ¢ÉÏfi˜ âÛÙÈ ÓÉÛÔ˜. – Oî ¢ÂÏÊÔ› ÂåÛÈ fiÏȘ. – T¿ pıÏ·
qÛ·Ó ÛÙÏÂÁÁ›‰Â˜. [= Ù· ‚Ú·‚›· ‹Ù·Ó ÙÈ¿Ú˜].

ΠPOΣEΞE. ™Â οÔȘ ÂÚÈÙÒÛÂȘ, fiÙ·Ó ÙÔ Î·ÙËÁÔÚÔ‡ÌÂÓÔ Â›Ó·È Ô˘ÛÈ·ÛÙÈÎfi, ÙÔ


Ú‹Ì· Ù›ıÂÙ·È ÛÙÔÓ ·ÚÈıÌfi ÙÔ˘ ηÙËÁÔÚÔ˘Ì¤ÓÔ˘.

¶·Ú¿‰ÂÈÁÌ·Ù·
Tfi ¯ˆÚ›ÔÓ âÓÓ¤· ï‰Ô› âηÏÔÜÓÙÔ.

3 η Ε ρ ώ τ η σ η : Σε ποιο γένος και σε ποιον αριθµό τίθεται το κατηγορούµενο,


όταν το υποκείµενο δηλώνει κάτι το γενικό;
ŸÙ·Ó ÙÔ ˘ÔΛÌÂÓÔ, ·ÓÂÍ¿ÚÙËÙ· ·Ó Â›Ó·È Á¤ÓÔ˘˜ ·ÚÛÂÓÈÎÔ‡ ‹ ıËÏ˘ÎÔ‡, ‰ËÏÒÓÂÈ
οÙÈ ÁÂÓÈÎfi, ÙÔ ÂÈıÂÙÈÎfi ηÙËÁÔÚÔ‡ÌÂÓÔ Ù›ıÂÙ·È Û Ԣ‰¤ÙÂÚÔ Á¤ÓÔ˜ Î·È ÂÓÈÎfi ·ÚÈıÌfi.

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù·
Aî ÌÂÙ·‚ÔÏ·› Ï˘ËÚfiÓ âÛÙÈ. – ^O fiÏÂÌÔ˜ ‰ÂÈÓfiÓ âÛÙÈ. – ^H T‡¯Ë âÛÙÈ ÎÔÈÓfiÓ.

4 η Ε ρ ώ τ η σ η : Σε ποιο γένος και σε ποιον αριθµό τίθεται το κατηγορούµενο,


όταν έχουµε δύο ή περισσότερα υποκείµενα, έµψυχα όντα, του
ίδιου γένους;
ŸÙ·Ó Ù· ˘ÔΛÌÂÓ· Â›Ó·È ‰‡Ô ‹ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚ· ¤Ì„˘¯· fiÓÙ· ÙÔ˘ ›‰ÈÔ˘ Á¤ÓÔ˘˜, ÙÔ
ÂÈıÂÙÈÎfi ηÙËÁÔÚÔ‡ÌÂÓÔ Ù›ıÂÙ·È Û ÏËı˘ÓÙÈÎfi ·ÚÈıÌfi Î·È ÛÙÔ ›‰ÈÔ Á¤ÓÔ˜ Ì ٷ
˘ÔΛÌÂÓ·.
¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù·
\E·ÌÂÈÓÒÓ‰·˜ η› ¶ÂÏÔ›‰·˜ qÛ·Ó £Ë‚·ÖÔÈ. – M‹ÙËÚ Î·› ı˘Á¿ÙËÚ ÂåÛ› ηϷ›. –
≠I·Ú¯Ô˜ η› £ÂÛÛ·Ïfi˜ à‰ÂÏÊÔ› qÛ·Ó.

5 η Ε ρ ώ τ η σ η : Σε ποιο γένος και σε ποιον αριθµό τίθεται το κατηγορούµενο,


όταν έχουµε δύο ή περισσότερα υποκείµενα, έµψυχα όντα, δια-
φορετικού γένους;
ŸÙ·Ó Ù· ˘ÔΛÌÂÓ· Â›Ó·È ‰‡Ô ‹ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚ· ¤Ì„˘¯· fiÓÙ·, ‰È·ÊÔÚÂÙÈÎÔ‡ Á¤ÓÔ˘˜,
ÙÔ ÂÈıÂÙÈÎfi ηÙËÁÔÚÔ‡ÌÂÓÔ Ù›ıÂÙ·È Û ÏËı˘ÓÙÈÎfi ·ÚÈıÌfi Î·È ÛÙÔ ÂÈÎÚ·Ù¤ÛÙÂÚÔ
Á¤ÓÔ˜ ÙˆÓ ˘ÔÎÂÈ̤ӈÓØ Î·È Â›Ó·È ÂÈÎÚ·Ù¤ÛÙÂÚÔ ÙÔ ·ÚÛÂÓÈÎfi ·fi ÙÔ ıËÏ˘Îfi Î·È ÙÔ
Ô˘‰¤ÙÂÚÔ, Î·È ÙÔ ıËÏ˘Îfi ·fi ÙÔ Ô˘‰¤ÙÂÚÔ.

36
11-147 30-09-08 06:22 ™ÂÏ›‰·37

H ΣYMΦΩNIA TΩN K Y PI Ω N O P Ω N THΣ Π P O TA Σ H Σ

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù·
™˘ÓÂÏËÏ˘ıfiÙ˜ qÛ·Ó ·éÙfiÛ η› ôÓ‰Ú˜ η› Á˘Ó·ÖΘ η› ÎÙ‹ÓË ÔÏÏ¿. – ^H à‰ÂÏÊ‹
η› Ùfi Ù¤ÎÓÔÓ àÁ·ı·› qÛ·Ó.

6 η Ε ρ ώ τ η σ η : Σε ποιον αριθµό και σε ποιο γένος τίθεται το κατηγορούµενο,


όταν έχουµε δύο ή περισσότερα υποκείµενα, που δηλώνουν
άψυχα όντα;
ŸÙ·Ó Ù· ˘ÔΛÌÂÓ· Â›Ó·È ‰‡Ô ‹ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚ· Î·È ‰ËÏÒÓÔ˘Ó ¿„˘¯· fiÓÙ·, Û ÔÔÈ-
Ô‰‹ÔÙ Á¤ÓÔ˜ ÎÈ ·Ó ›ӷÈ, ÙÔ Î·ÙËÁÔÚÔ‡ÌÂÓÔ Ù›ıÂÙ·È ¿ÓÙ· Û ÏËı˘ÓÙÈÎfi ·ÚÈıÌfi
Î·È Û Ԣ‰¤ÙÂÚÔ Á¤ÓÔ˜.

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù·
§›ıÔÈ Ù η› Ï›ÓıÔÈ Î·› ͇Ϸ η› ΤڷÌÔÈ àÙ¿ÎÙˆ˜ âÚÚÈ̤ӷ Ôé‰ÂÓ› ¯Ú‹ÛÈÌ¿ âÛÙÈ. –
Aå‰Ò˜ η› ºfi‚Ô˜ öÌÊ˘Ù· àÓıÚÒÔȘ ÂåÛ›Ó.

7 η Ε ρ ώ τ η σ η : Σε ποιο γένος τίθεται το κατηγορούµενο, όταν έχουµε δύο ή


περισσότερα υποκείµενα, που δηλώνουν άλλα έµψυχα και άλλα
άψυχα όντα;
ŸÙ·Ó Ù· ˘ÔΛÌÂÓ· Â›Ó·È ‰‡Ô ‹ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚ· Î·È ‰ËÏÒÓÔ˘Ó ¿ÏÏ· ¤Ì„˘¯· fiÓÙ·
Î·È ¿ÏÏ· ¿„˘¯· fiÓÙ·, ÙfiÙ ÙÔ Î·ÙËÁÔÚÔ‡ÌÂÓÔ Ù›ıÂÙ·È ÛÙÔ Á¤ÓÔ˜ ÙˆÓ ¤Ì„˘¯ˆÓ fiÓÙˆÓ
‹ Û Ԣ‰¤ÙÂÚÔ Á¤ÓÔ˜.

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù·
^H Ù‡¯Ë η› ï º›ÏÈÔ˜ qÛ·Ó ÙáÓ öÚÁˆÓ ·ÚÈÔÈ. – ^H ηÏÏ›ÛÙË ÔÏÈÙ›· η› ï οÏÏÈ-
ÛÙÔ˜ àÓ‹Ú ÏÔÈ¿ ôÓ ìÌÖÓ ÂúË ‰ÈÂÏıÂÖÓ.

A Û Î ‹ Û Â È ˜ [7]
[BϤ A¶ANTH™EI™ ÛÂÏ. 386]

™YM¶§HPø™H™ KENøN

N· Û˘ÌÏËÚÒÛÂÙ ٷ ÎÂÓ¿ ÙˆÓ ·Ú·Î¿Ùˆ ÚÔÙ¿ÛÂˆÓ ı¤ÙÔÓÙ·˜ ÙÔÓ Î·Ù¿ÏÏËÏÔ


Ù‡Ô ÙÔ˘ Û˘ÓÙ·ÎÙÈÎÔ‡ fiÚÔ˘, Ô˘ ‚Ú›ÛÎÂÙ·È ÛÙËÓ ·Ú¤ÓıÂÛË.
1. \AÏÎÈ‚È¿‰Ë˜, NÈΛ·˜ Î·È §¿Ì·¯Ô˜ …………………… (ÛÙÚ·ÙËÁfi˜) ìF Ú¤ıËÛ·Ó..
2. ¶ÂÈÛı¤ÓÙ˜ ‰¤ ……… (âÁÒ) Â¥ÏÂÛı âÎÂÖÓÔÓ ÚÂÛ‚Â˘Ù‹Ó ·éÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·.
3. K·› ……… (ï \AıËÓ·ÖÔ˜) â·Ó‹ÁÔÓÙÔ.
4. ……… (ï öÓ‰ÔıÂÓ) âÍÂÏıfiÓÙ˜ ·éÙfiÓ Û˘Ó¤ÙÚˆÛ·Ó.
5. T¿ Ùɘ Ù‡¯Ë˜ ô‰ËÏ· ……… (ÂåÌ›)
6. oHÏıÔÓ ‰¤ …… (¬˜) ôÚÈÛÙÔÈ qÛ·Ó.
7. ^H Ì‹ÙËÚ Î·› Ùfi ·È‰›ÔÓ ……… (àÁ·ıfi˜) ÂåÛÈÓ.

37
11-147 30-09-08 06:22 ™ÂÏ›‰·38

Σ Y N TA K T I KO THΣ APXAIAΣ EΛΛHNIKHΣ ΓΛΩΣΣAΣ

TY¶OY ™ø™TO ◊ §A£O™


M ‚¿ÛË Ù· fiÛ· ÁÓˆÚ›˙ÂÙ ÁÈ· ÙË Û˘Ìʈӛ· ÙˆÓ Î‡ÚÈˆÓ fiÚˆÓ Ù˘ ÚfiÙ·Û˘, Ó·
ÛËÌÂÈÒÛÂÙ ÙËÓ ¤Ó‰ÂÈÍË ™ø™TO ‹ §A£O™ ÌÚÔÛÙ¿ ·fi ÙÔÓ ·ÚÈıÌfi.
1. Tfi ÏÉıÔ˜ â‚ԋıËÛ·Ó.
2. Oî ôÏÏÔÈ ‰È¤‚ËÌÂÓ ÙfiÓ ÔÙ·ÌfiÓ.
3. Oî ¿Ï·È ÔéÎ öÛÙÈ ÓÜÓ.
4. TÔÜÙfi âÛÙÈÓ ì ÚËÙÔÚÈ΋.
5. Oî ÏËÊı¤ÓÙ˜ âÛÙ›Ó çÁ‰Ô‹ÎÔÓÙ·.
6. TÔÜÙfi âÛÙÈÓ âÎÂÖÓÔ.
7. Oî ÛÙÚ·ÙÈáÙ·È qÛ·Ó ñ¤Ú ‰È·ÎfiÛÈÔÈ.

¶APA§EIæH TøN
KYPIøN OPøN TH™ ¶POTA™H™

Ε ρ ώ τ η σ η : Πότε παραλείπονται οι κύριοι όροι της πρότασης;


OÈ Î˘ÚÈÔÈ fiÚÔÈ Ù˘ ÚfiÙ·Û˘ ΢ڛˆ˜ ·Ú·Ï›ÔÓÙ·È, fiÙ·Ó ÂÓÓÔÔ‡ÓÙ·È Â‡ÎÔÏ·
·fi Ù· Û˘ÌÊÚ·˙fiÌÂÓ·.

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù·
1. ¶ÔÏÏ¿ÎȘ âı·‡Ì·Û· [: âÁÒ: ˘ÔΛÌÂÓÔ].
2. OyÙfi˜ âÛÙÈ àÁ·ıfi˜, Û‡ ‰¤ Ô鉤 Âr [: ÂÓÓ.: àÁ·ıfi˜: ηÙËÁÔÚÔ‡ÌÂÓÔ].
3. ^ø˜ ηÏfi˜ ÌÔÈ ï ¿Ô˜ [: ÂÓÓÔÂ›Ù·È âÛÙ›: Ú‹Ì·].

38
11-147 30-09-08 06:22 ™ÂÏ›‰·39

OI ¶PO™¢IOPI™MOI
1 η Ε ρ ώ τ η σ η : Πόσων ειδών είναι οι προσδιορισµοί;
OÈ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌÔ› ÛÙËÓ ·Ú¯·›· EÏÏËÓÈ΋ ÁÏÒÛÛ· Â›Ó·È ‰‡Ô ÂȉÒÓ: ÔÈ ÔÓÔÌ·ÙÈÎÔ›
Î·È ÔÈ ÂÈÚÚËÌ·ÙÈÎÔ›..

2 η Ε ρ ώ τ η σ η : Ποιοι όροι λέγονται ονοµατικοί προσδιορισµοί;


OÓÔÌ·ÙÈÎÔ› ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌÔ› ϤÁÔÓÙ·È ÔÈ ‰Â˘ÙÂÚ‡ÔÓÙ˜ fiÚÔÈ Ù˘ ÚfiÙ·Û˘, Ô˘
Â›Ó·È ÔÓfiÌ·Ù· Ô˘ÛÈ·ÛÙÈο ‹ Â›ıÂÙ· ‹ ¿ÏϘ ϤÍÂȘ, Ô˘ ·›ÚÓÔ˘Ó ÙË ı¤ÛË Ô˘ÛÈ·ÛÙÈ-
ÎÒÓ ‹ ÂÈı¤ÙˆÓ, Î·È ÚÔÛ‰ÈÔÚ›˙Ô˘Ó ÔÓfiÌ·Ù·.

3 η Ε ρ ώ τ η σ η : Σε τι διακρίνονται οι ονοµατικοί προσδιορισµοί;


OÈ ÔÓÔÌ·ÙÈÎÔ› ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌÔ› ‰È·ÎÚ›ÓÔÓÙ·È Û ÔÌÔÈfiÙˆÙÔ˘˜ Î·È Û ÂÙÂÚfiÙˆ-
ÙÔ˘˜.

4 η Ε ρ ώ τ η σ η : Tι είναι οι οµοιόπτωτοι προσδιορισµοί;


OÌÔÈfiÙˆÙÔÈ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌÔ› Â›Ó·È Ù· Ô˘ÛÈ·ÛÙÈο Î·È Ù· Â›ıÂÙ· Î·È ÁÂÓÈο ÔÈ
ϤÍÂȘ, Ô˘ ·›ÚÓÔ˘Ó ı¤ÛË Ô˘ÛÈ·ÛÙÈÎÒÓ ‹ ÂÈı¤ÙˆÓ, Î·È Ù›ıÂÓÙ·È ÛÙËÓ ›‰È· ÙÒÛË ÌÂ
ÙÔ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈ˙fiÌÂÓÔ.
• OÌÔÈfiÙˆÙÔÈ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌÔ› ›ӷÈ: ÔÈ ·Ú·ı¤ÛÂȘ, ÔÈ ÂÂÍÂÁ‹ÛÂȘ, ÔÈ ÂÈıÂÙÈÎÔ›
Î·È ÔÈ Î·ÙËÁÔÚËÌ·ÙÈÎÔ› ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌÔ›.

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù·
1. KÜÚÔ˜ ï ‚·ÛÈχ˜ [: ·Ú¿ıÂÛË].
2. ^O ÛÙÚ·ÙËÁfi˜ \E·ÌÂÈÓÒÓ‰·˜ [: ÂÂÍ‹ÁËÛË].
3. T¿ ÔÓËÚ¿ Î¤Ú‰Ë [: ÔÓËÚ¿: ÂÈıÂÙ. ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌfi˜].
4. KÜÚÔ˜ „ÈÏ‹Ó ö¯ˆÓ Ù‹Ó ÎÂÊ·Ï‹Ó Âå˜ Ù‹Ó Ì¿¯ËÓ Î·ı›ÛÙ·ÙÔ [: „ÈÏ‹Ó: ηÙËÁÔÚËÌ·ÙÈ-
Îfi˜ ÚÔÛ‰.].

5 η Ε ρ ώ τ η σ η : Tι είναι οι ετερόπτωτοι προσδιορισµοί;


EÙÂÚfiÙˆÙÔÈ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌÔ› Â›Ó·È Ù· Ô˘ÛÈ·ÛÙÈο Ô˘ ‰ÂÓ Ù›ıÂÓÙ·È ÛÙËÓ ›‰È·, ·ÏÏ¿
Û ‰È·ÊÔÚÂÙÈ΋ ÙÒÛË ·fi ÙÔ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈ˙fiÌÂÓÔ.
OÈ ÂÙÂÚfiÙˆÙÔÈ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌÔ› ‚Ú›ÛÎÔÓÙ·È ÌfiÓÔ ÛÙȘ Ï¿ÁȘ ÙÒÛÂȘ, ÂÓÈÎÔ‡ ‹
ÏËı˘ÓÙÈÎÔ‡, Î·È Â›Ó·È ÔÈ ÁÂÓÈΤ˜ [: ÎÙËÙÈ΋, ‰È·ÈÚÂÙÈ΋, ÂÚȯÔ̤ÓÔ˘, ‡Ï˘, ·ÈÙ›·˜,
·Í›·˜, ‰ËÌÈÔ˘ÚÁÔ‡, ȉÈfiÙËÙ·˜, Û˘ÁÎÚÈÙÈ΋, ˘ÔÎÂÈÌÂÓÈ΋, ·ÓÙÈÎÂÈÌÂÓÈ΋], Ë ‰ÔÙÈ΋
·ÓÙÈÎÂÈÌÂÓÈ΋ Î·È Ë ·ÈÙÈ·ÙÈ΋ ÙÔ˘ ηٿ ÙÈ ‹ Ù˘ ·Ó·ÊÔÚ¿˜.

39
11-147 30-09-08 06:22 ™ÂÏ›‰·40

Σ Y N TA K T I KO THΣ APXAIAΣ EΛΛHNIKHΣ ΓΛΩΣΣAΣ

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù·
1. M¤ÓˆÓ qÓ Í¤ÓÔ˜ ÙÔÜ \AÚÈ·›Ô˘ [: \AÚÈ·›Ô˘: ÁÂÓ. ÎÙËÙÈ΋].
2. Oî ¯ÚËÛÙÔ› ÙáÓ àÓıÚÒˆÓ [: àÓıÚÒˆÓ: ÁÂÓ. ‰È·ÈÚÂÙÈ΋].
3. ºÔ›ÓÈÎÔ˜ ·î ı‡Ú·È [: ºÔ›ÓÈÎÔ˜: ÁÂÓ. ‡Ï˘].
4. ^IÂÚ¿ ÙÚÈáÓ Ù·Ï¿ÓÙˆÓ [: Ù·Ï¿ÓÙˆÓ: ÁÂÓ. ·Í›·˜].
5. §fiÁÔÈ úÛÔÈ ÙᡠÌÂÁ¤ıÂÈ ÙáÓ öÚÁˆÓ [: Ùá
ˇ ÌÂÁ¤ıÂÈ: ‰ÔÙ. ·ÓÙÈÎÂÈÌÂÓÈ΋].
6. KÈÓ¿‰ˆÓ qÓ Ùfi Âr‰Ô˜ Ó·ӛÛÎÔ˜ [: Ùfi Âr‰Ô˜: ·ÈÙÈ·Ù. Ù˘ ·Ó·ÊÔÚ¿˜].
7. XˆÏfi˜ ÙfiÓ fi‰· [: ÙfiÓ fi‰·: ·ÈÙÈ·Ù. ·Ó·ÊÔÚ¿˜].

6 η Ε ρ ώ τ η σ η : Ποιοι όροι λέγονται επιρρηµατικοί προσδιορισµοί;


EÈÚÚËÌ·ÙÈÎÔ› ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌÔ› ϤÁÔÓÙ·È ÔÈ ‰Â˘ÙÂÚ‡ÔÓÙ˜ fiÚÔÈ Ù˘ ÚfiÙ·Û˘, Ô˘
Â›Ó·È Î˘Ú›ˆ˜ ÂÈÚÚ‹Ì·Ù· ‹ ¿ÏϘ ϤÍÂȘ, Ô˘ ·›ÚÓÔ˘Ó ı¤ÛÂȘ ÂÈÚÚËÌ¿ÙˆÓ, ηÈ
ÚÔÛ‰ÈÔÚ›˙Ô˘Ó Û˘Ó‹ıˆ˜ Ú‹Ì·Ù·, ·ÏÏ¿ Î·È ¿ÏÏ· ÂÈÚÚ‹Ì·Ù· ‹ Î·È Â›ıÂÙ·.

7 η Ε ρ ώ τ η σ η : Πόσων ειδών είναι οι επιρρηµατικοί προσδιορισµοί;


OÈ ÂÈÚÚËÌ·ÙÈÎÔ› ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌÔ› Â›Ó·È ÙÚÈÒÓ ÂȉÒÓ: ÔÈ Î·ı·Ú¿ ÂÈÚÚËÌ·ÙÈÎÔ›
ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌÔ›, ÔÈ ÂÌÚfiıÂÙÔÈ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌÔ› Î·È ÔÈ ÂÈÚÚËÌ·ÙÈÎÔ› ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌÔ›
Û Ï¿ÁȘ ÙÒÛÂȘ [: ÁÂÓÈΤ˜, ‰ÔÙÈΤ˜ Î·È ·ÈÙÈ·ÙÈΤ˜ ˆ˜ ÂÈÚÚ‹Ì·Ù·].

8 η Ε ρ ώ τ η σ η : Ποιοι είναι οι καθαρά επιρρηµατικοί προσδιορισµοί;


OÈ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌÔ› ·˘ÙÔ› Â›Ó·È ÂÈÚÚ‹Ì·Ù· ÙfiÔ˘, ÙÚfiÔ˘, ¯ÚfiÓÔ˘, ÔÛÔ‡.

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù·-MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. \EÓÙ·Üı· qÓ ÎÚ‹ÓË ÌÂÁ¿ÏË [= Â‰Ò ˘‹Ú¯Â ÌÈ· ÌÂÁ¿ÏË ‚Ú‡ÛË]: ÙfiÔ˘.
2. BÔ˘Ï‡Ԣ ‚Ú·‰¤ˆ˜ [= Ó· ÛΤÊÙÂÛ·È ·ÚÁ¿]: ÙÚfiÔ˘.
3. T·‡ÙËÓ Ôî §·ÚÈÛ·ÖÔÈ Ó‡ÎÙˆÚ Î·Ù¤Î·˘Û·Ó [= ·˘Ù‹Ó ÔÈ §·ÚÈÛ·›ÔÈ ¤Î·„·Ó ÂÓÙÂÏÒ˜
ÙË Ó‡¯Ù·]: ¯ÚfiÓÔ˘.
4. ¶ÔÏÏ¿ÎȘ Û˘ÓÂÚ¯fiÌÂı· [= ÔÏϤ˜ ÊÔÚ¤˜ Û˘ÁÎÂÓÙÚˆÓfiÌ·ÛÙÂ]: ÔÛÔ‡.

9 η Ε ρ ώ τ η σ η : Tι είναι οι εµπρόθετοι προσδιορισµοί;


OÈ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌÔ› ·˘ÙÔ› Â›Ó·È ÊÚ¿ÛÂȘ Ô˘ Û¯ËÌ·Ù›˙ÔÓÙ·È ·fi ÌÈ· ÚfiıÂÛË Î·È
¤Ó· Ô˘ÛÈ·ÛÙÈÎfi ‹ ϤÍË, Ô˘ ·›ÚÓÂÈ ı¤ÛË Ô˘ÛÈ·ÛÙÈÎÔ‡, ¿ÓÙ· Û Ï¿ÁÈ· ÙÒÛË.

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù·-MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. ™ÙÚ¿ÙÂ˘Ì· Û˘Ó¤ÏÂÍ àfi ÙÔ‡ÙˆÓ ÙáÓ ¯ÚËÌ¿ÙˆÓ [= Û˘ÁΤÓÙÚˆÛ ÛÙÚ¿ÙÂ˘Ì· Ì ٷ
¯Ú‹Ì·Ù· ·˘Ù¿].
2. \EÎ ·ÙÚfi˜ ÂéÁÂÓÔܘ qÓ [= ηٷÁfiÙ·Ó ·fi ¢ÁÂÓ‹ ·Ù¤Ú·].

1 0 η Ε ρ ώ τ η σ η : Tι είναι οι επιρρηµατικοί προσδιορισµοί σε πλάγιες πτώσεις;


OÈ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌÔ› ·˘ÙÔ› Â›Ó·È Ô˘ÛÈ·ÛÙÈο ‹ ϤÍÂȘ Ô˘ ‹Ú·Ó ı¤ÛË Ô˘ÛÈ·ÛÙÈÎÒÓ

40
11-147 30-09-08 06:22 ™ÂÏ›‰·41

O I Π P OΣ ∆ I O PI Σ MOI

Û Ï¿ÁÈ· ¿ÓÙ· ÙÒÛË. T¤ÙÔÈÔÈ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌÔ› Â›Ó·È [: ÔÈ ÁÂÓÈΤ˜: ·ÈÙ›·˜, ÙfiÔ˘,


¯ÚfiÓÔ˘, ÛÎÔÔ‡, ÔÛÔ‡, ·Ó·ÊÔÚ¿˜]Ø ÔÈ ‰ÔÙÈΤ˜ [: ¯ÚfiÓÔ˘, ÙfiÔ˘, ·ÈÙ›·˜, ·Ó·ÊÔÚ¿˜,
ÔÛÔ‡, Û˘Óԉ›·˜, ̤ÛÔ˘, ÔÚÁ¿ÓÔ˘, ÙÚfiÔ˘]Ø ÔÈ ·ÈÙÈ·ÙÈΤ˜ [: ¯ÚfiÓÔ˘, ÙfiÔ˘, ÛÎÔÔ‡
‹ ·ÈÙ›·˜, ·Ó·ÊÔÚ¿˜, ÙÚfiÔ˘, ÔÈÓ‹˜].

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù·-MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. ZËÏá ñÌĘ ÙÔÜ ÏÔ‡ÙÔ˘ [= Û·˜ ˙Ëχˆ ÁÈ· ÙÔÓ ÏÔ‡ÙÔ]: ÁÂÓ. ·ÈÙ›·˜.
2. AéÙÔÜ à¤ı·ÓÔÓ ÔÏÏÔ› [= Û’ ·˘Ùfi ÙÔ Ì¤ÚÔ˜ ÛÎÔÙÒıËÎ·Ó ÔÏÏÔ›]: ÁÂÓ. ÙfiÔ˘.
3. TÉ
F ÚÒÙFË ì̤ڷ ÷ â‰F‹Ô˘Ó Ù‹Ó ÁÉÓ [= ÙËÓ ÚÒÙË Ì¤Ú· ÏÂËÏ·ÙÔ‡Û·Ó ÙË ¯ÒÚ·]: ‰ÔÙ.
¯ÚfiÓÔ˘.
4. T› ÙËÓÈο‰Â àÊÖÍ·È, t KÚ›ÙˆÓ; [= ÁÈ· ÔÈÔ ÛÎÔfi ‹ ÁÈ·Ù› ¤¯ÂȘ ¤ÚıÂÈ ÙfiÛÔ ÓˆÚ›˜,
KÚ›ÙˆÓ;]: ·ÈÙÈ·Ù. ÛÎÔÔ‡ ‹ ·ÈÙ›·˜.
5. ¢›ÎËÓ Î˘Ófi˜ [= ˆ˜ Û·ÏÔ˜, ηٿ ÙÔÓ ÙÚfiÔ ÙÔ˘ Û·ÏÔ˘]: ·ÈÙÈ·Ù. ÙÚfiÔ˘.

A Û Î ‹ Û Â È ˜ [8]
[BϤ A¶ANTH™EI™ ÛÂÏ. 386]

¶O§§A¶§H™ E¶I§O°H™

N· ‚¿ÏÂÙ Û ·ÎÏÔ ÙÔ ÁÚ¿ÌÌ· Ù˘ ·¿ÓÙËÛ˘, Ô˘ ‰ËÏÒÓÂÈ ÙÔ ÛˆÛÙfi ›‰Ô˜ ÙÔ˘
ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌÔ‡ ÛÙȘ ·Ú·Î¿Ùˆ ÚÔÙ¿ÛÂȘ.
1. ^O ‰¤ Î‹Ú˘Í àÉÏıÂÓ Âéı‡˜.
·. ÔÌÔÈfiÙˆÙÔ˜ ‚. ÂÙÂÚfiÙˆÙÔ˜
Á. ÂÌÚfiıÂÙÔ˜ ‰. ηı·Ú¿ ÂÈÚÚËÌ·ÙÈÎfi˜
2. \AÓ·Í·ÁfiÚ·˜ ï KÏ·˙Ô̤ÓÈÔ˜ öÌ·ıÂÓ ÙÔ‡˜ ‰‡Ô ·Ö‰·˜ ÙÂıÓËÎfiÙ·˜.
·. ηı·Ú¿ ÂÈÚÚËÌ·ÙÈÎfi˜ ‚. ÔÌÔÈfiÙˆÙÔ˜
Á. ÂÙÂÚfiÙˆÙÔ˜ ‰. ÂÌÚfiıÂÙÔ˜
3. ¶fiÏȘ ·éÙfiıÈ qÓ, £¿„·ÎÔ˜ ùÓÔÌ·.
·. ÂÌÚfiıÂÙÔ˜ ‚. ηı·Ú¿ ÂÈÚÚËÌ·ÙÈÎfi˜
Á. ÔÌÔÈfiÙˆÙÔ˜ ‰. ÂÙÂÚfiÙˆÙÔ˜
4. ^HÚ·ÎÏɘ ¶¤ÏÔÔ˜ ‚ˆÌfiÓ î‰Ú‡Û·ÙÔ.
·. ÂÙÂÚfiÙˆÙÔ˜ ‚. ÂÌÚfiıÂÙÔ˜
Á. ÔÌÔÈfiÙˆÙÔ˜ ‰. ηı·Ú¿ ÂÈÚÚËÌ·ÙÈÎfi˜
5. Oî ≥ڈ˜ àı¿Ó·ÙÔ› ÂåÛÈ Ùfi ÎϤԘ.
·. ÔÌÔÈfiÙˆÙÔ˜ ‚. ÂÙÂÚfiÙˆÙÔ˜
Á. ηı·Ú¿ ÂÈÚÚËÌ·ÙÈÎfi˜ ‰. ÂÌÚfiıÂÙÔ˜.

41
11-147 30-09-08 06:22 ™ÂÏ›‰·42

Σ Y N TA K T I KO THΣ APXAIAΣ EΛΛHNIKHΣ ΓΛΩΣΣAΣ

ANTI™TOIXIA™ – ™YZEY•H™

N· ·ÓÙÈÛÙÔȯ›ÛÂÙ ٷ ÁÚ¿ÌÌ·Ù· Ù˘ B ÛÙ‹Ï˘ Ì ÙÔ˘˜ ·ÚÈıÌÔ‡˜ Ô˘ Ù·ÈÚÈ¿˙Ô˘Ó


ÛÙË A ÛÙ‹ÏË.
A B
1. OyÙÔ˜ âÁ¤ÓÂÙÔ ‚ÂÏÙ›ˆÓ Ù‹Ó „˘¯‹Ó ·. ηı·Ú¿ ÂÈÚÚËÌ·ÙÈÎfi˜ ÚÔÛ‰.
2. Eéı‡˜ fiÚÚˆıÂÓ äÛ¿˙ÔÓÙÔ ‚. ÂÙÂÚfiÙˆÙÔ˜ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌfi˜
3. ™ˆÎÚ¿Ù˘ Û˘ÓÉÓ ÙÔÖ˜ Ù·ÂÈÓÔÖ˜ ÔϛٷȘ Á. ÂÌÚfiıÂÙÔ˜ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌfi˜
4. ^H ôÏÏË Ê¿Ï·ÁÍ qÓ âÓ Ùˇá ‰ÂÍÈˇá ‰. ÔÌÔÈfiÙˆÙÔ˜ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌfi˜

ANOIKTOY TY¶OY

™ÙȘ ·Ú·Î¿Ùˆ ÚÔÙ¿ÛÂȘ Ó· ‚Ú›Ù ÔÈÔÈ ·fi ÙÔ˘˜ ˘ÔÁÚ·ÌÌÈṲ̂ÓÔ˘˜ ÚÔÛ‰ÈÔ-


ÚÈÛÌÔ‡˜ Â›Ó·È ÂÙÂÚfiÙˆÙÔÈ, ÔÈÔÈ ÔÌÔÈfiÙˆÙÔÈ, ÔÈÔÈ Î·ı·Ú¿ ÂÈÚÚËÌ·ÙÈÎÔ› ηÈ
ÔÈÔÈ ÂÌÚfiıÂÙÔÈ.
1. \EÓÙ·Üı· qÓ ÎÚ‹ÓË ì M›‰Ô˘ ηÏÔ˘Ì¤ÓË.
2. ^O ‚·ÛÈχ˜ âÊfiÚÂÈ ¯ÈÙáÓ· Ô‰‹ÚË.
3. ^H ^EÏÏ¿˜ qÓ ÌÂÛÙ‹ ÛÙ¿ÛˆÓ.
4. \AÓ‰Ú› ÛÔÊˇá ÄÛ· ÁÉ ‚·Ù‹.
5. \AÁÓÔ›÷· ÔÏÏ¿ÎȘ Ôî ·Ö‰Â˜ êÌ·ÚÙ¿ÓÔ˘ÛÈ.
6. BÔ‡ÏÔÌ·È çÏ›Áˇˆ Ì·ÎÚfiÙÂÚ· ÂÚ› ÙáÓ fiÏÂˆÓ ÂåÂÖÓ.

42
11-147 30-09-08 06:22 ™ÂÏ›‰·43

H ¶APA£E™H
1 η Ε ρ ώ τ η σ η : Tι λέγεται παράθεση;
¶·Ú¿ıÂÛË Ï¤ÁÂÙ·È ÙÔ Ô˘ÛÈ·ÛÙÈÎfi ‹ ÔÔÈ·‰‹ÔÙ ¿ÏÏË Ï¤ÍË, Ô˘ ·›ÚÓÂÈ ı¤ÛË
Ô˘ÛÈ·ÛÙÈÎÔ‡, Î·È ÚÔÛ‰ÈÔÚ›˙ÂÈ ¤Ó· ¿ÏÏÔ Ô˘ÛÈ·ÛÙÈÎfi [‹ ·ÓÙˆÓ˘Ì›·, ΢ڛˆ˜, ÚÔÛˆ-
È΋] ÛÙÔ ÔÔ›Ô ÚÔÛı¤ÙÂÈ ¤Ó· ÁÓÒÚÈÛÌ·, Ô˘ ‹‰Ë ¤¯ÂÈ Î·È Â›Ó·È ÁÓˆÛÙfi fiÙÈ ÙÔ ¤¯ÂÈ, ‹
ÙÔ ÚÔÛ‰ÈÔÚ›˙ÂÈ ·ÎÚÈ‚¤ÛÙÂÚ·.
¶PO™E•E. H ηÓÔÓÈ΋ ·Ú¿ıÂÛË ·ÎÔÏÔ˘ı› ÙÔ Ô˘ÛÈ·ÛÙÈÎfi, Ô˘ ÚÔÛ‰ÈÔÚ›˙ÂÈ, ‚Ú›-
ÛÎÂÙ·È ÛÙËÓ ›‰È· ÙÒÛË Ì’ ·˘Ùfi Î·È ÈÛÔ‰˘Ó·Ì› Ì ‰Â˘ÙÂÚÂ‡Ô˘Û· ·Ó·ÊÔÚÈ΋ Úfi-
Ù·ÛË, Ë ÔÔ›· ˆ˜ Ú‹Ì· Ù˘ ¤¯ÂÈ ¿ÓÙ· ¤Ó· Ù‡Ô ÙÔ˘ Ú‹Ì·ÙÔ˜ ÂåÌ›.

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù·-AÓ¿Ï˘ÛË-MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. KÜÚÔ˜ ï ‚·ÛÈχ˜ [: ¬˜ qÓ ‚·ÛÈχ˜ = Ô˘ ‹Ù·Ó ‚·ÛÈÏÈ¿˜].
2. OyÙÔ˜, ì àÓ·ÈÛ¯˘ÓÙ›· [: ¬˜ àÓ·ÈÛ¯˘ÓÙ›· âÛÙ› = Ô˘ Â›Ó·È Ë ·‰È·ÓÙÚÔÈ¿].
3. \EÁÒ ï £ÂÌÈÛÙÔÎÏɘ [: ¬˜ ÂåÌÈ ï £ÂÌÈÛÙÔÎÏɘ = Ô˘ Â›Ì·È Ô £ÂÌÈÛÙÔÎÏ‹˜].
4. \EÓÙ·Üı· àÊÈÎÓÂÖÙ·È \E‡·Í· ì ™˘ÂÓÓ¤ÛÈÔ˜ Á˘Ó‹ [: ≥ qÓ Á˘Ó‹ ™˘ÂÓÓ¤ÛÈÔ˜ = Ë ÔÔ›·
‹Ù·Ó Á˘Ó·›Î· ÙÔ˘ ™˘¤ÓÓÂÛË].

2 η Ε ρ ώ τ η σ η : Πού συµφωνεί η παράθεση µε το προσδιοριζόµενο;


H ·Ú¿ıÂÛË Û˘ÌʈÓ› ·Ó·Áη›· Ì ÙÔ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈ˙fiÌÂÓÔ Ô˘ÛÈ·ÛÙÈÎfi ÌfiÓÔ ÛÙËÓ
ÙÒÛË Î·È Ù˘¯·›· ÛÙÔ Á¤ÓÔ˜ Î·È ÛÙÔÓ ·ÚÈıÌfi.

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù·-MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. ¶ÂÚ› ¯ÚËÌ¿ÙˆÓ Ï·ÏÂÖ˜, à‚‚·›Ô˘ Ú¿ÁÌ·ÙÔ˜ [: ÌÈÏ¿˜ ÁÈ· ¯Ú‹Ì·Ù·, Ô˘ Â›Ó·È ·‚¤-
‚·È· Ú¿ÁÌ·Ù·].
2. \EÍÂÏ·‡ÓÂÈ Âå˜ \IÎfiÓÈÔÓ Ùɘ ºÚ˘Á›·˜ fiÏÈÓ âÛ¯¿ÙËÓ [= ÂÍÔÚÌ¿ ÛÙÔ IÎfiÓÈÔ Ù˘ ºÚ˘-
Á›·˜, Ô˘ Â›Ó·È Ë ÙÂÏÂ˘Ù·›· fiÏË].

3 η Ε ρ ώ τ η σ η : Tι είναι η παράθεση;
H ·Ú¿ıÂÛË Â›Ó·È ÌÈ· ¤ÓÓÔÈ· ÁÂÓÈ΋, ‰ËÏ. ÌÈ· ¤ÓÓÔÈ· ·fiÚÈÛÙË, ÂÓÒ ÙÔ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈ˙fi-
ÌÂÓÔ Â›Ó·È ¤ÓÓÔÈ· ÌÂÚÈ΋, ‰ËÏ·‰‹ ÌÈ· ¤ÓÓÔÈ· Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤ÓË: ¶ÂÚÈÎÏɘ, ï ÛÙÚ·ÙËÁfi˜.
H ·Ú¿ıÂÛË ÛÙÚ·ÙËÁfi˜ Â›Ó·È ÌÈ· ϤÍË Ô˘ ‰Â ‰ËÏÒÓÂÈ Î¿ÙÈ ÙÔ Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤ÓÔ, ·ÏÏ¿
‰ËÏÒÓÂÈ Î¿ÔÈÔ ÛÙÚ·ÙËÁfi ·fiÚÈÛÙ·. AÓÙ›ıÂÙ· ÙÔ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈ˙fiÌÂÓÔ ¶ÂÚÈÎÏɘ ‰ËÏÒÓÂÈ
Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤ÓÔ fiÓÔÌ·.

4 η Ε ρ ώ τ η σ η : Ποια συντακτική θέση έχουν οι λέξεις που συνοδεύουν την


παράθεση;
H ·Ú¿ıÂÛË ÔÏϤ˜ ÊÔÚ¤˜ Û˘Óԉ‡ÂÙ·È Î·È ·fi ¿ÏϘ ϤÍÂȘ, ÁÈ· Ó· ‰Ôı› ÏÂÙÔ-
ÌÂÚ¤ÛÙÂÚË ÂÚÈÁÚ·Ê‹ ÛÙÔ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈ˙fi̤ÓÔ.

43
11-147 30-09-08 06:22 ™ÂÏ›‰·44

Σ Y N TA K T I KO THΣ APXAIAΣ EΛΛHNIKHΣ ΓΛΩΣΣAΣ

OÈ Ï¤ÍÂȘ Ô˘ Û˘ÓÔ‰Â‡Ô˘Ó ÌÈ· ·Ú¿ıÂÛË, ‰ÂÓ Â›Ó·È ·Ú·ı¤ÛÂȘ ÛÙÔ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈ˙fi-
ÌÂÓÔ ·fi ÙËÓ ·Ú¿ıÂÛË Ô˘ÛÈ·ÛÙÈÎfi, ·ÏÏ¿ ¤¯Ô˘Ó ¿ÏÏË Û˘ÓÙ·ÎÙÈ΋ ı¤ÛË.
• ™Ù· ·Ú·Î¿Ùˆ ·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù·Ø ÛÙÔ 1 Ë ÁÂÓÈ΋ £Ë‚·›ˆÓ Â›Ó·È ÁÂÓÈ΋ ‰È·ÈÚÂÙÈ΋
·fi ÙÔ ‰˘Ó·ÙˆÙ¿ÙÔ˘, Ô˘ Â›Ó·È ÂÈıÂÙÈÎfi˜ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌfi˜ ÛÙËÓ ·Ú¿ıÂÛË àÓ‰Úfi˜.
™ÙÔ 2 ÙÔ Â›ıÂÙÔ ÎÔÈÓ‹ Â›Ó·È ÂÈıÂÙÈÎfi˜ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌfi˜ ÛÙËÓ ·Ú¿ıÂÛË Î·Ù·Ê˘Á‹
Î·È Ë ÁÂÓÈ΋ ÙáÓ ^EÏÏ‹ÓˆÓ Â›Ó·È ÁÂÓ. ˘ÔÎÂÈÌÂÓÈ΋ ·fi ÙÔ Î·Ù·Ê˘Á‹.

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù·-MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. òEÚ·Í·Ó Ù·ÜÙ· ‰È’ EéÚ˘Ì¿¯Ô˘, àÓ‰Úfi˜ £Ë‚·›ˆÓ ‰˘Ó·ÙˆÙ¿ÙÔ˘ [= ¤Î·Ó·Ó ·˘Ù¿
̤ۈ ÙÔ˘ E˘Ú˘Ì¿¯Ô˘, Ô˘ ‹Ù·Ó ¿Ó‰Ú·˜ Ôχ ÈÛ¯˘Úfi˜ ·fi ÙÔ˘˜ £Ë‚·›Ô˘˜].
2. ^H ìÌÂÙ¤Ú· fiÏȘ, ÎÔÈÓ‹ Î·Ù·Ê˘Á‹ ÙáÓ ^EÏÏ‹ÓˆÓ [= Ë ‰È΋ Ì·˜ fiÏË, Ô˘ ›ӷÈ
ÎÔÈÓfi ηٷʇÁÈÔ ÙˆÓ EÏÏ‹ÓˆÓ].

5 η Ε ρ ώ τ η σ η : Tι άλλο τίθεται ως παράθεση;


EÎÙfi˜ ·fi ÙȘ ·Ú·¿Óˆ ·Ú·ı¤ÛÂȘ, ·Ú¿ıÂÛË ·ÎfiÌ· ÌÔÚ› Ó· ›ӷÈ:
·. MÈ· ¤Ó·ÚıÚË ÔÓÔÌ·ÛÙÈ΋, fiÙ·Ó ÚÔÛ‰ÈÔÚ›˙ÂÈ ÌÈ· ÎÏËÙÈ΋ ÚÔÛÊÒÓËÛË, ›ӷÈ
·Ú¿ıÂÛË ÛÙËÓ ÚÔÛÊÒÓËÛË.

¶·Ú¿‰ÂÈÁÌ·-MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
òAÓ‰Ú˜ ¶ÂÏÔÔÓÓ‹ÛÈÔÈ Î·› Ôî ͇ÌÌ·¯ÔÈ [= ¿Ó‰Ú˜ ¶ÂÏÔÔÓÓ‹ÛÈÔÈ Î·È ÛÂȘ Ô˘
›ÛÙ ۇÌÌ·¯ÔÈ].
• H ¤Ó·ÚıÚË ÔÓÔÌ·ÛÙÈ΋ Ôî ͇ÌÌ·¯ÔÈ Â›Ó·È ·Ú¿ıÂÛË ÛÙËÓ ÎÏËÙÈ΋ ÚÔÛÊÒÓËÛË
ôÓ‰Ú˜, ÂÓÒ Ë ¿Ó·ÚıÚË ÔÓÔÌ·ÛÙÈ΋ ¶ÂÏÔÔÓÓ‹ÛÈÔÈ ‰ÂÓ Â›Ó·È ·Ú¿ıÂÛË, ·ÏÏ¿ ÂÈı.
ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌfi˜ ÛÙËÓ ÎÏËÙÈ΋ ÚÔÛÊÒÓËÛË ôÓ‰Ú˜.
‚.MÈ· ·Ó·ÊÔÚÈ΋ ÚfiÙ·ÛË, fiÙ·Ó ÚÔÛ‰ÈÔÚ›˙ÂÈ ÌÈ· ÎÏËÙÈ΋ ÚÔÛÊÒÓËÛË, ›ӷÈ
·Ú¿ıÂÛË ÛÙËÓ ÎÏËÙÈ΋ ÚÔÛÊÒÓËÛË.
¶·Ú¿‰ÂÈÁÌ·-MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
òAÓ‰Ú˜ ¶ÂÏÔÔÓÓ‹ÛÈÔÈ Î·È ¬ÛÔÈ ÙáÓ Í˘ÌÌ¿¯ˆÓ ¿ÚÂÛÙ [= ¿Ó‰Ú˜ ¶ÂÏÔÔÓÓ‹-
ÛÈÔÈ Î·È fiÛÔÈ Â›ÛÙ ·fi ÙÔ˘˜ Û˘ÌÌ¿¯Ô˘˜ ·ÚfiÓÙ˜].
Á. °ÂˆÁÚ·ÊÈο ÔÓfiÌ·Ù·. OÓfiÌ·Ù· fiψÓ, ÔÙ·ÌÒÓ, ÏÈÌÓÒÓ, ı·Ï·ÛÛÒÓ, Î.Ï.,
fiÙ·Ó ÚÔÛ‰ÈÔÚ›˙Ô˘Ó fiÚÔ˘˜ ÁˆÁÚ·ÊÈÎÔ‡˜ [fiˆ˜ ı¿Ï·ÛÛ·, ÔÙ·Ìfi˜, Ï›ÌÓË, ùÚÔ˜
Î.Ï.] Î·È ‰ÂÓ Â›Ó·È ÙÔ˘ ›‰ÈÔ˘ Á¤ÓÔ˘˜ Ì ÙÔ˘˜ fiÚÔ˘˜ ·˘ÙÔ‡˜, Â›Ó·È ·Ú·ı¤ÛÂȘ ÛÙÔ˘˜
ÁˆÁÚ·ÊÈÎÔ‡˜ fiÚÔ˘˜.
¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù·-MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. Tfi ùÚÔ˜ ¶¿ÚÓ˘ [= ÙÔ ‚Ô˘Ófi, Ô˘ Â›Ó·È Ë ¶¿ÚÓËı·].
2. Tfi àÎÚˆÙ‹ÚÈÔÓ §Â˘Î›ÌÌË [= ÙÔ ·ÎÚˆÙ‹ÚÈÔ, Ô˘ Â›Ó·È Ë §Â˘Î›ÌÌË].
‰. °ÂˆÁÚ·ÊÈÎÔ› fiÚÔÈ. OÓfiÌ·Ù· Ô˘ ‰ËÏÒÓÔ˘Ó fiÚÔ˘˜ ÁˆÁÚ·ÊÈÎÔ‡˜ [fiˆ˜
ı¿Ï·ÛÛ·, ÔÙ·Ìfi˜, Ï›ÌÓË, ùÚÔ˜ Î.Ï.] Â›Ó·È ·Ú·ı¤ÛÂȘ Û ÁˆÁÚ·ÊÈο ÔÓfiÌ·Ù·
fiψÓ, ÔÙ·ÌÒÓ, ÏÈÌÓÒÓ, ı·Ï·ÛÛÒÓ Î.Ï., fiÙ·Ó ‰ÂÓ Â›Ó·È ÙÔ˘ ›‰ÈÔ˘ Á¤ÓÔ˘˜ Ì ٷ
ÔÓfiÌ·Ù· ·˘Ù¿.

44
11-147 30-09-08 06:22 ™ÂÏ›‰·45

H Π A PA Θ E Σ H

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù·-MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. ^O òOÏ˘ÌÔ˜ Ùfi ùÚÔ˜ [= Ô ŸÏ˘ÌÔ˜ Ô˘ Â›Ó·È ‚Ô˘Ófi].
2. §Â˘Î›ÌÌË Ùfi àÎÚˆÙ‹ÚÈÔÓ [= Ë §Â˘Î›ÌÌË Ô˘ Â›Ó·È ·ÎÚˆÙ‹ÚÈÔ].

¶PO™E•E. OÈ ÁˆÁÚ·ÊÈÎÔ› fiÚÔÈ Î·È Ù· ÁˆÁÚ·ÊÈο ÔÓfiÌ·Ù·, ÁÈ· Ó· Â›Ó·È ·Ú·ı¤-


ÛÂȘ Ú¤ÂÈ Ó· Â›Ó·È ÌÂÙ¿ ·fi Ù· ÚÔÛ‰ÈÔÚÈ˙fiÌÂÓ· (Ë ‰Â‡ÙÂÚË Ï¤ÍËØ Ë ÚÒÙË Â›Ó·È
ÙÔ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈ˙fiÌÂÓÔ) fiˆ˜ ÛÙ· ·Ú·Î¿Ùˆ ·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù·.
¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù·
^H ¶¿ÚÓ˘ Ùfi ùÚÔ˜ [·Ú¿ıÂÛË Â›Ó·È Ë Ï¤ÍË Ùfi ùÚÔ˜, ˆ˜ ‰Â‡ÙÂÚË Ï¤ÍË].
Tfi ùÚÔ˜ ì ¶¿ÚÓ˘ [·Ú¿ıÂÛË Â›Ó·È Ë Ï¤ÍË ¶¿ÚÓ˘ ˆ˜ ‰Â‡ÙÂÚË Ï¤ÍË].

Π P O E Ξ A Γ Γ E ΛT I K H Π A PAΘ E Σ H

Ε ρ ώ τ η σ η : Tι λέγεται προεξαγγελτική παράθεση;


¶ÚÔÂÍ·ÁÁÂÏÙÈ΋ ϤÁÂÙ·È Ë ·Ú¿ıÂÛË Ô˘ ‚Ú›ÛÎÂÙ·È ÌÚÔÛÙ¿ ·fi ÌÈ· ÚfiÙ·ÛË,
·Ó·Ê¤ÚÂÙ·È Û’ ÔÏfiÎÏËÚÔ ÙÔ ÂÚȯfiÌÂÓÔ Ù˘ ÚfiÙ·Û˘ ·˘Ù‹˜ Î·È ÂÎÊÚ¿˙ÂÈ ÌÈ· ÎÚ›ÛË
ÁÈ’ ·˘Ùfi ÂÎ ÙˆÓ ÚÔÙ¤ÚˆÓ.
ø˜ ÚÔÂÍ·ÁÁÂÏÙÈ΋ ·Ú¿ıÂÛË Ù›ıÂÙ·È:
1. MÈ· ·Ó·ÊÔÚÈ΋ ÚfiÙ·ÛË, Ô˘ ÂÈÛ¿ÁÂÙ·È Î˘Ú›ˆ˜ Ì ÙÔ ¬ [‹ ¬ÂÚ ‹ ÔxÔÓ] ·Ú·‰. 1.
2. §¤ÍÂȘ Î·È ÊÚ¿ÛÂȘ Û Ԣ‰¤ÙÂÚÔ Á¤ÓÔ˜, fiˆ˜:
Tfi ÏÂÁfiÌÂÓÔÓ = fiˆ˜ ϤÓÂ. Tfi ı·˘Ì·ÛÙfiÙ·ÙÔÓ = ÙÔ ÈÔ ı·˘Ì·ÛÙfi,
Tfi öÛ¯·ÙÔÓ = ÙÔ ÙÂÏÂ˘Ù·›Ô ÛËÌ›Ô. ÙÔ ÈÔ ·Ú¿‰ÔÍÔ.
Tfi ‰ÂÈÓfiÙ·ÙÔÓ = ÙÔ ÈÔ ÊÔ‚ÂÚfi, Tfi ÙÂÏÂ˘Ù·ÖÔÓ = ÙÔ ÙÂÏÂ˘Ù·›Ô ÛËÌ›Ô.
ÙÔ ÈÔ ÛÔ˘‰·›Ô [·’ fiÏ·]. Tfi ¿ÓÙˆÓ ‰ÂÈÓfiÙ·ÙÔÓ = ÙÔ ÈÔ ÛÔ˘‰·›Ô
Tfi ̤ÁÈÛÙÔÓ = ÙÔ ÈÔ ÌÂÁ¿ÏÔ ·’ fiÏ·, ÙÔ ÈÔ ÊÔ‚ÂÚfi.
[·’ fiÏ·], ÙÔ ÈÔ ÛÔ˘‰·›Ô. Tfi ¿ÓÙˆÓ Ì¤ÁÈÛÙÔÓ = ÙÔ ÈÔ ÌÂÁ¿ÏÔ,
Tfi ÙÔÜ ^OÌ‹ÚÔ˘ ùÓÔÌ· = fiˆ˜ ÙÔ ÈÔ ÛÔ˘‰·›Ô ·’ fiÏ·.
ϤÂÈ ŸÌËÚÔ˜. Tfi Ùɘ ·ÚÔÈÌ›·˜ = fiˆ˜ ϤÂÈ Ë ·ÚÔÈÌ›·.
TÔéÓ·ÓÙ›ÔÓ = ÙÔ ·ÓÙ›ıÂÙÔ. TÂÎÌ‹ÚÈÔÓ, ÛËÌÂÖÔÓ = ·fi‰ÂÈÍË.
Tfi ÎÂÊ¿Ï·ÈÔÓ = ÙÔ ÎÔڇʈ̷, \AÌÊfiÙÂÚÔÓ = Î·È ÙÔ ¤Ó· Î·È ÙÔ
ÙÔ ÈÔ ÛÔ˘‰·›Ô. ¿ÏÏÔ Î.Ï.

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù·-MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. ≠OÂÚ ÊÈÏÂÖ ¬ÌÈÏÔ˜ ÔÈÂÖÓ, ÛÙÚ·ÙËÁfiÓ Â¥ÏÔÓÙÔ [= ·˘Ùfi ·ÎÚÈ‚Ò˜ Ô˘ ÂȉÈÒÎÂÈ Ó·
οÓÂÈ Ô Ï·fi˜, ÙÔÓ ÂͤÏÂÍ·Ó ÛÙÚ·ÙËÁfi].
2. Tfi ÏÂÁfiÌÂÓÔÓ, ηÙfiÈÓ ëÔÚÙɘ ≥ÎÔÌÂÓ [= ¬ˆ˜ ϤÓÂ, ¤¯Ô˘Ì ¤ÚıÂÈ ‡ÛÙÂÚ· ·fi ÙË
ÁÈÔÚÙ‹].
3. Tfi ¿ÓÙˆÓ ‰ÂÈÓfiÙ·ÙÔÓ, ñÌÂÖ˜ ÙÔÜÙÔÓ Ôé ÚÔû‰ÔÙ [= ÙÔ ÈÔ ÛÔ˘‰·ÖÔ ·’ fiÏ·,
ÂÛ›˜ ‰ÂÓ ÙÔÓ ÚÔ‰ÒÛ·ÙÂ].

45
11-147 30-09-08 06:22 ™ÂÏ›‰·46

Σ Y N TA K T I KO THΣ APXAIAΣ EΛΛHNIKHΣ ΓΛΩΣΣAΣ

H Γ E N I K H Π A PAΘ E T I K H

1 η E ρ ώ τ η σ η : Tι λέγεται γενική παραθετική;


°ÂÓÈ΋ ·Ú·ıÂÙÈ΋ ϤÁÂÙ·È Ë ·Ú¿ıÂÛË, Ô˘ ‰Â Û˘ÌʈÓ› ÛÙËÓ ÙÒÛË Ì ÙÔ ÚÔÛ-
‰ÈÔÚÈ˙fiÌÂÓÔ, ·ÏÏ¿ ‚Ú›ÛÎÂÙ·È Û ÙÒÛË ÁÂÓÈ΋.

2 η E ρ ώ τ η σ η : Ποιες λέξεις προσδιορίζει η γενική παραθετική;


1. TȘ ÎÙËÙÈΤ˜ ·ÓÙˆÓ˘Ì›Â˜ Î·È Î˘Ú›ˆ˜ ÙȘ: ì̤ÙÂÚÔ˜, ñ̤ÙÂÚÔ˜, ÛʤÙÂÚÔ˜ [·Ú¿‰.
1, 2].
2. E›ıÂÙ· Ô˘ ÈÛÔ‰˘Ó·ÌÔ‡Ó Ì ÁÂÓÈ΋ Ô˘ÛÈ·ÛÙÈÎÔ‡. [·Ú¿‰. 3].
3. °ÂˆÁÚ·ÊÈÎÔ‡˜ fiÚÔ˘˜Ø Ë ÁÂÓÈ΋ Ô˘ Û˘Óԉ‡ÂÈ ÁˆÁÚ·ÊÈÎÔ‡˜ fiÚÔ˘˜ [fiˆ˜:
ı¿Ï·ÛÛ·, ùÚÔ˜, ôÎÚ·, ÔÙ·Ìfi˜ Î.Ï.] Ú¤ÂÈ Ó· Â›Ó·È Î‡ÚÈÔ ÁˆÁÚ·ÊÈÎfi fiÓÔÌ· ÛÂ
ÁÂÓÈ΋ [Ë ÁÂÓÈ΋ ·˘Ù‹ Â›Ó·È Ë ÔÓÔÌ·Û›· ÙˆÓ ÁˆÁÚ·ÊÈÎÒÓ fiÚˆÓ] ·Ú¿‰. 4.
¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù·-MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. ^H ñÌÂÙ¤Ú· ÙáÓ ÛÔÊÈÛÙáÓ Ù¤¯ÓË [: Ë Ù¤¯ÓË ñÌáÓ ÙáÓ ÛÔÊÈÛÙáÓ = Ë ‰È΋ Û·˜
Ù¤¯ÓË, Ô˘ ›ÛÙ ÛÔÊÈÛÙ¤˜].
2. \Afi Ùɘ ìÌÂÙ¤Ú·˜ ·éÙáÓ Ì¤ÏÏÔÌÂÓ ÏÂÖÓ [: àfi Ùɘ ¯ÒÚ·˜ ìÌáÓ ·éÙáÓ Ì¤ÏÏÔÌÂÓ
ÏÂÖÓ = ·fi ÙË ¯ÒÚ·, Ô˘ Â›Ó·È ‰È΋ Ì·˜…]
3. \AıËÓ·ÖÔ˜ Âr, fiψ˜ Ùɘ ÌÂÁ›ÛÙ˘ [: Âr \AıËÓáÓ fiψ˜ Ùɘ ÌÂÁ›ÛÙ˘ = Â›Û·È Ù˘
Aı‹Ó·˜ –·fi ÙËÓ Aı‹Ó·– Ô˘ Â›Ó·È Ôχ ÌÂÁ¿ÏË fiÏË].
4. Tfi àÎÚˆÙ‹ÚÈÔÓ Ùɘ §Â˘Î›ÌÌ˘.

3 η E ρ ώ τ η σ η : Ποιο είδος γενικής εξαρτάται από τη λέξη πόλις;


Afi ÙË Ï¤ÍË fiÏȘ Ë ÁÂÓÈ΋ ÔÓfiÌ·ÙÔ˜ οı fiÏ˘ Â›Ó·È ÁÂÓÈ΋ ·Ú·ıÂÙÈ΋ [·Ú¿‰.
1], ÂÓÒ Ë ÁÂÓÈ΋, Ô˘ ‰ËÏÒÓÂÈ Î·ÙÔ›ÎÔ˘˜ fiψÓ, Â›Ó·È ÎÙËÙÈ΋ [·Ú¿‰. 2].

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù·-MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. ^H fiÏȘ Ùɘ ^Pfi‰Ô˘: [ÁÂÓ. ·Ú·ıÂÙÈ΋].
2. ^H fiÏȘ ÙáÓ ^PÔ‰›ˆÓ [: ÁÂÓ. ÎÙËÙÈ΋].

¶PO™E•E. K·È Ë ÁÂÓÈ΋ ·Ú·ıÂÙÈ΋, fiˆ˜ Î·È Ë Î·ÓÔÓÈ΋ ·Ú¿ıÂÛË, ÈÛÔ‰˘Ó·Ì› ÌÂ


‰Â˘ÙÂÚÂ‡Ô˘Û· ·Ó·ÊÔÚÈ΋ ÚfiÙ·ÛË, Ô˘ ¤¯ÂÈ ˆ˜ Ú‹Ì· Ù˘ ¤Ó· Ù‡Ô ÙÔ˘ ÂåÌ›Ø ÁÈ’
·˘Ùfi ÛÙË ÌÂÙ¿ÊÚ·ÛË ¿ÓÙ· ı· ÚÔÛı¤ÙÔ˘Ì ¤Ó· Ù‡Ô ÙÔ˘ ›̷È. BϤ ٷ ·Ú·-
¿Óˆ ·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù·.

H E Π I M E PI Σ T I K H Π A PAΘ E Σ H
Ε ρ ώ τ η σ η : Tι γνωρίζετε για την επιµεριστική παράθεση;
·. EÈÌÂÚÈÛÙÈ΋ ·Ú¿ıÂÛË Ï¤ÁÂÙ·È Ô fiÚÔ˜ Ù˘ ÚfiÙ·Û˘, Ô ÔÔ›Ô˜ ÚÔÛ‰ÈÔÚ›˙ÂÈ
ÌÈ· ¿ÏÏË Ï¤ÍË, Ô˘ ‰ËÏÒÓÂÈ ¤Ó· Û‡ÓÔÏÔ, Î·È Â›Ó·È [Ë ÂÈÌÂÚÈÛÙÈ΋ ·Ú¿ıÂÛË] ¤Ó·
̤ÚÔ˜ ÙÔ˘ Û˘ÓfiÏÔ˘ ·˘ÙÔ‡.

46
11-147 30-09-08 06:22 ™ÂÏ›‰·47

H Π A PA Θ E Σ H

‚. H ÂÈÌÂÚÈÛÙÈ΋ ·Ú¿ıÂÛË ‚Ú›ÛÎÂÙ·È ÛÙËÓ ›‰È· ÙÒÛË Ì ÙÔ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈ˙fiÌÂÓÔ,


Ô˘ ‰ËÏÒÓÂÈ ÙÔ Û‡ÓÔÏÔ, ¯ˆÚ›˜ fï˜ Ó· ‚Ú›ÛÎÂÙ·È ¿ÓÙ· Î·È ÛÙÔÓ ›‰ÈÔ ·ÚÈıÌfi.
Á. TÔ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈ˙fiÌÂÓÔ ÚÔËÁÂ›Ù·È Î·È ·ÎÔÏÔ˘ı› Ë ÂÈÌÂÚÈÛÙÈ΋ ·Ú¿ıÂÛË.
‰. ŸÙ·Ó Ô fiÚÔ˜, Ô˘ ‰ËÏÒÓÂÈ ÙÔ Û‡ÓÔÏÔ, ‰ÂÓ ¤¯ÂÈ Î·ÌÈ¿ Û˘ÓÙ·ÎÙÈ΋ Û¯¤ÛË Ì ÙÔ
Ú‹Ì· Ù˘ ÚfiÙ·Û˘, ‰ÂÓ ¤¯ÂÈ Î·È Î·ÌÈ¿ ¿ÏÏË Û˘ÓÙ·ÎÙÈ΋ ı¤ÛË, ·ÏÏ¿ ¤¯ÂÈ ÙÂı› ·ÓÙ›
ÁÂÓÈ΋˜ ‰È·ÈÚÂÙÈ΋˜ Î·È ÌÂÙ·ÊÚ¿˙ÂÙ·È Î·ÓÔÓÈο ˆ˜ ÁÂÓÈ΋ ‰È·ÈÚÂÙÈ΋.

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù·-AÓ¿Ï˘ÛË-MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. Aî ÔåΛ·È, ·î Ì¤Ó âÂÙÒÎÂÛ·Ó, ·î ‰¤ ÂÚÈÉÛ·Ó [·ÓÙ›: ÙáÓ ÔåÎÈáÓ, ·î Ì¤Ó âÂÙÒ-
ÎÂÛ·Ó, ·î ‰¤ ÂÚÈÉÛ·Ó] = ·fi Ù· Û›ÙÈ·, ¿ÏÏ· ›¯·Ó ¤ÛÂÈ, ¿ÏÏ· ÛÒıËηÓ.
2. Oî ÛÙÚ·ÙËÁÔ› ‚Ú·¯¤ˆ˜ ≤ηÛÙÔ˜ àÂÏÔÁ‹Û·ÙÔ [·ÓÙ›: ÙáÓ ÛÙÚ·ÙËÁáÓ ‚Ú·¯¤ˆ˜
≤ηÛÙÔ˜ àÂÏÔÁ‹Û·ÙÔ] = Ô Î·ı¤Ó·˜ ·fi ÙÔ˘˜ ÛÙÚ·ÙËÁÔ‡˜ ·ÔÏÔÁ‹ıËΠÌÂ Û˘ÓÙÔ-
Ì›·.
Â. ŸÙ·Ó Ô fiÚÔ˜, Ô˘ ‰ËÏÒÓÂÈ ÙÔ Û‡ÓÔÏÔ, ¤¯ÂÈ Û¯¤ÛË Û˘ÓÙ·ÎÙÈ΋ Ì ÙÔ Ú‹Ì· Ù˘
ÚfiÙ·Û˘ [‰ËÏ. Â›Ó·È ˘ÔΛÌÂÓÔ ‹ ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ Î.Ï. ÛÙÔ Ú‹Ì·], ÙfiÙ ÂÓÓÔÂ›Ù·È ÙÔ
Ú‹Ì·, Ô˘ ¤¯ÂÈ Û¯¤ÛË Ì ÙÔÓ fiÚÔ, Î·È Û¯ËÌ·Ù›˙ÂÙ·È ¿ÏÏË ÚfiÙ·ÛËØ ÛÙÔ ÂÓÓÔÔ‡ÌÂÓÔ
·˘Ùfi Ú‹Ì· Ë ÂÈÌÂÚÈÛÙÈ΋ ·Ú¿ıÂÛË Â›Ó·È Ù·˘Ùfi¯ÚÔÓ· Î·È ˘ÔΛÌÂÓÔ ‹ ·ÓÙÈΛ̤ÓÔ
Î.Ï. [ÛÙËÓ ÚfiÙ·ÛË ‰ËÏ. Ô˘ Û¯ËÌ·Ù›ÛıËΠ̠ÙÔ ÂÓÓÔÔ‡ÌÂÓÔ Ú‹Ì·].

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù·-AÓ¿Ï˘ÛË-MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. OûÙ Á¿Ú fiÏÂȘ ÙÔÛ·›‰Â ÏËÊıÂÖÛ·È äÚËÌÒıËÛ·Ó, ·î Ì¤Ó ñfi ‚·Ú‚¿ÚˆÓ, ·î ‰¤ ñfi
ÛÊáÓ ·éÙáÓ àÓÙÈÔÏÂÌÔ‡ÓÙˆÓ [: ·î Ì¤Ó ñfi ÙáÓ ‚·Ú‚¿ÚˆÓ - äÚËÌÒıËÛ·Ó - ·î ‰¤
ñfi ÛÊáÓ ·éÙáÓ àÓÙÈÔÏÂÌÔ‡ÓÙˆÓ - äÚËÌÒıËÛ·Ó ] = Ô‡Ù ÙfiÛ˜ ÔÏϤ˜ fiÏÂȘ
ηٷÛÙÚ¿ÊËηÓ, fiÙ·Ó Î˘ÚȇÙËηÓ, ¿ÏϘ ·fi ÙÔ˘˜ ‚·Ú‚¿ÚÔ˘˜ Î·È ¿ÏϘ ·fi ÙÔ˘˜
›‰ÈÔ˘˜ ÙÔ˘˜ ·ÓÙÈÌ·¯fiÌÂÓÔ˘˜.
¶PO™E•E. ™ÙÔ ·Ú·¿Óˆ ·Ú¿‰ÂÈÁÌ· Û¯ËÌ·Ù›ÛÙËÎ·Ó Ì ÙÔ ÂÓÓÔÔ‡ÌÂÓÔ Ú‹Ì· äÚË-
ÌÒıËÛ·Ó ÔÈ ÚÔÙ¿ÛÂȘ: Ôî Ì¤Ó ñfi ÙáÓ ‚·Ú‚¿ÚˆÓ [äÚËÌÒıËÛ·Ó], ·î ‰¤ ñfi ÛÊáÓ
·éÙáÓ àÓÙÈÔÏÂÌÔ‡ÓÙˆÓ [äÚËÌÒıËÛ·Ó].
2. TÔ‡ÙÔ˘˜ ‰’ àÓÙ› ÙÔÜ ôÁ·Ûı·È ÊÔ‚ÔÜÓÙ·È, ÙÔ‡˜ Ì¤Ó àÓ‰Ú›Ԣ˜…, ÙÔ‡˜ ‰¤ ÛÔÊÔ‡˜…
ÙÔ‡˜ ‰¤ ‰Èη›Ô˘˜… [OÈ ÚÔÙ¿ÛÂȘ Ô˘ Û¯ËÌ·Ù›ÛÙËÎ·Ó Ì ÙÔ ÂÓÓÔÔ‡ÌÂÓÔ Ú‹Ì·
ÊÔ‚ÔÜÓÙ·È: ÙÔ‡˜ Ì¤Ó àÓ‰Ú›Ԣ˜ –ÊÔ‚ÔÜÓÙ·È–, ÙÔ‡˜ ‰¤ ÛÔÊÔ‡˜ –ÊÔ‚ÔÜÓÙ·È–, ÙÔ‡˜ ‰¤
ÊÔ‚ÔÜÓÙ·È–] = ·˘ÙÔ‡˜ fï˜ ·ÓÙ› Ó· ÙÔ˘˜ ı·˘Ì¿˙Ô˘Ó, ÙÔ˘˜ ÊÔ‚Ô‡ÓÙ·È,ÙÔ˘˜
‰Èη›Ô˘˜ –Ê
ÌÂÓ ·Ó‰Ú›Ԣ˜ –ÊÔ‚Ô‡ÓÙ·È– Î.Ï.
ÛÙ. ™˘Ó‹ıÂȘ ÂÈÌÂÚÈÛÙÈΤ˜ ·Ú·ı¤ÛÂȘ Â›Ó·È ÔÈ Ï¤ÍÂȘ: ï ̤Ó, ï ‰¤, Ôî ̤Ó, Ôî ‰¤, ëοÙÂÚÔ˜,
≤ηÛÙÔ˜, ôÏÏÔ˜.

¶PO™E•E. H ÂÈÌÂÚÈÛÙÈ΋ ·Ú¿ıÂÛË ¤¯ÂÈ ¿ÓÙ· Û¯¤ÛË Û˘ÓÙ·ÎÙÈ΋ [‰ËÏ. Â›Ó·È ˘Ô-
ΛÌÂÓÔ ‹ ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ Î.Ï.] Ì ڋ̷ ›Ù ˘¿Ú¯ÂÈ ÛÙËÓ ÚfiÙ·ÛË Â›Ù ÂÓÓÔ›ٷÈ. H
ϤÍË fï˜ Ô˘ ‰ËÏÒÓÂÈ ÙÔ Û‡ÓÔÏÔ, ‰ÂÓ ¤¯ÂÈ ¿ÓÙ· Û¯¤ÛË Û˘ÓÙ·ÎÙÈ΋ Ì ÙÔ Ú‹Ì·Ø
fiÙ·Ó ‰ÂÓ ¤¯ÂÈ Û¯¤ÛË Ì ÙÔ Ú‹Ì·, Ù›ıÂÙ·È ·ÓÙ› ÁÂÓÈ΋˜ ‰È·ÈÚÂÙÈ΋˜.

47
11-147 30-09-08 06:22 ™ÂÏ›‰·48

Σ Y N TA K T I KO THΣ APXAIAΣ EΛΛHNIKHΣ ΓΛΩΣΣAΣ

¶ · Ú · ÙË Ú ‹ Û Â È ˜ .
·. H ÂÈÌÂÚÈÛÙÈ΋ ·Ú¿ıÂÛË Ì ÙÔ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈ˙fiÌÂÓÔ, ˆ˜ Û¯‹Ì· ÏfiÁÔ˘, ϤÁÂÙ·È Î·ı’
fiÏÔÓ Î·È Ì¤ÚÔ˜.
‚. ^O ̤Ó, ï ‰¤, ëοÙÂÚÔ˜, ôÏÏÔ˜, ≤ηÛÙÔ˜ ÌÔÚ› Ó· ¤¯Ô˘Ó ¿ÏÏË Û˘ÓÙ·ÎÙÈ΋ ı¤ÛË
ηÈÓ· ÌËÓ Â›Ó·È Ù·˘Ùfi¯ÚÔÓ· Î·È ÂÈÌÂÚÈÛÙÈΤ˜ ·Ú·ı¤ÛÂȘ.

¶INAKA™ ™Y°KENTPøTIKO™ TH™ ¶APA£E™H™


TÈ Ù›ıÂÙ·È T· ›‰Ë
ˆ˜ ¶APA£E™H Ù˘ ¶APA£E™H™

1. O˘ÛÈ·ÛÙÈÎfi ÔÌÔÈfiÙˆÙÔ Ì ÙÔ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈ˙fiÌÂÓÔ 1. ¶·Ú¿ıÂÛË [ηÓÔÓÈ΋-·Ï‹]


‹ ÔÔÈ·‰‹ÔÙ ¿ÏÏË Ï¤ÍË, ·ÊÔ‡ ¿ÚÂÈ ı¤ÛË 2. ¶ÚÔÂÍ·ÁÁÂÏÙÈ΋ ·Ú¿ıÂÛË
Ô˘ÛÈ·ÛÙÈÎÔ‡ [΢ڛˆ˜ ÚÔÛˆÈ΋ ·ÓÙˆÓ˘Ì›·]. 3. °ÂÓÈ΋ ·Ú·ıÂÙÈ΋
2. ŒÓ·ÚıÚË ÔÓÔÌ·ÛÙÈ΋, [fiÙ·Ó ÚÔÛ‰ÈÔÚ›˙ÂÈ 4. EÈÌÂÚÈÛÙÈ΋ ·Ú¿ıÂÛË
ÎÏËÙÈ΋ ÚÔÛÊÒÓËÛË].
3. AÓ·ÊÔÚÈ΋ ÚfiÙ·ÛË, [fiÙ·Ó ÚÔÛ‰ÈÔÚ›˙ÂÈ
ÎÏËÙÈ΋ ÚÔÛÊÒÓËÛË].
4. °ÂˆÁÚ·ÊÈο ÔÓfiÌ·Ù· [fiψÓ, ÔÙ·ÌÒÓ,
ÏÈÌÓÒÓ, ı·Ï·ÛÛÒÓ Î.Ï.].
5. °ÂˆÁÚ·ÊÈÎÔ› fiÚÔÈ [: ı¿Ï·ÛÛ·, ÔÙ·Ìfi˜,
Ï›ÌÓË, fiÚÔ˜ Î.Ï.].
6. OÓÔÌ·ÛÙÈ΋ ‹ ·ÈÙÈ·ÙÈ΋, [fiÙ·Ó ·Ó·Ê¤ÚÂÙ·È
ÛÙÔ ÂÚȯfi̤ÓÔ ÌÈ·˜ ÚfiÙ·Û˘ Ô˘ ÚÔËÁ›ٷÈ].

48
11-147 30-09-08 06:22 ™ÂÏ›‰·49

H E¶E•H°H™H
1 η Ε ρ ώ τ η σ η : Tι είναι η επεξήγηση;
EÂÍ‹ÁËÛË Â›Ó·È Î˘Ú›ˆ˜ Ô˘ÛÈ·ÛÙÈÎfi Ô˘ Ù›ıÂÙ·È ÛÙËÓ ›‰È· ÙÒÛË Ì ¤Ó· ¿ÏÏÔ
Ô˘ÛÈ·ÛÙÈÎfi Ô˘ ÚÔËÁ›ٷÈ, ÁÈ· Ó· ÂÂÍËÁ‹ÛÂÈ, Ó· οÓÂÈ ‰ËÏ. ÙËÓ ¤ÓÓÔÈ· ·˘ÙÔ‡ ÙÔ˘
Ô˘ÛÈ·ÛÙÈÎÔ‡ Û·Ê‹
• H ÂÂÍ‹ÁËÛË ÌÂÙ·ÊÚ¿˙ÂÙ·È Î·ÓÔÓÈο Ì ÙËÓ ÚÔÛı‹ÎË Ù˘ ÏÂ͢ ‰ËÏ·‰‹.
¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù·-MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. ^O ‚·ÛÈχ˜, KÜÚÔ˜ [= Ô ‚·ÛÈÏÈ¿˜, ‰ËÏ·‰‹ Ô K‡ÚÔ˜].
2. ^O ÛÙÚ·ÙËÁfi˜, \E·ÌÂÈÓÒÓ‰·˜ [= Ô ÛÙÚ·ÙËÁfi˜, ‰ËÏ·‰‹ Ô E·ÌÂÈÓÒÓ‰·˜].
3. Oî ≠EÏÏËÓ˜ à¤ÂÌ„·Ó ÙfiÓ ìÁÂÌfiÓ· ‰áÚ· ‰fiÓÙ˜, ¥ÔÓ Î·› Ê˘¿ÏËÓ àÚÁ˘ÚÄÓ [=
ÔÈ ŒÏÏËÓ˜ ÂÏ¢ı¤ÚˆÛ·Ó ÙÔÓ Ô‰ËÁfi, ·ÊÔ‡ –ÙÔ˘– ¤‰ˆÛ·Ó ‰ÒÚ·, ‰ËÏ. ¤Ó· ¿ÏÔÁÔ
Î·È ¤Ó· ·ÁÁÂ›Ô ·ÚÁ˘Úfi].

2 η Ε ρ ώ τ η σ η : Tι έννοια είναι η επεξήγηση;


H ÂÂÍ‹ÁËÛË Â›Ó·È ÌÈ· ¤ÓÓÔÈ· ÌÂÚÈ΋, ‰ËÏ. ÌÈ· ¤ÓÓÔÈ· Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤ÓË, ÂȉÈ΋, ÂÓÒ Ô
fiÚÔ˜ ÙÔÓ ÔÔ›Ô ÚÔÛ‰ÈÔÚ›˙ÂÈ Î·È ÂÂÍËÁ› Â›Ó·È ÌÈ· ¤ÓÓÔÈ· ÁÂÓÈ΋, ÌÈ· ¤ÓÓÔÈ· ‰ËÏ.
·fiÚÈÛÙË.
• ™Ù· ·Ú·¿Óˆ ·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· 1 Î·È 2 ÔÈ Ï¤ÍÂȘ KÜÚÔ˜ Î·È \E·ÌÂÈÓÒÓ‰·˜ ‰ËÏÒ-
ÓÔ˘Ó Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤ӷ ÔÓfiÌ·Ù·, ÂÓÒ Ù· ÚÔÛ‰ÈÔÚÈ˙fiÌÂÓ· ·’ ·˘Ù¤˜ ‚·ÛÈχ˜ Î·È ÛÙÚ·-
ÙËÁfi˜ ‰ËÏÒÓÔ˘Ó ·fiÚÈÛÙ· οÔÈÔ ‚·ÛÈÏÈ¿ Î·È Î¿ÔÈÔ ÛÙÚ·ÙËÁfi.

3 η Ε ρ ώ τ η σ η : Ποια συντακτική θέση έχουν οι λέξεις που συνοδεύουν την επε-


ξήγηση;
H ÂÂÍ‹ÁËÛË ÔÏϤ˜ ÊÔÚ¤˜ Û˘Óԉ‡ÂÙ·È Î·È ·fi ¿ÏϘ ϤÍÂȘ, ÁÈ· Ó· Á›ÓÂÈ ÈÔ
Û·Ê‹˜ Ë ¤ÓÓÔÈ· ÙÔ˘ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈ˙Ô̤ÓÔ˘.
• ™ÙÔ ·Ú·¿Óˆ ·Ú¿‰ÂÈÁÌ· 3 Ë Ï¤ÍË àÚÁ˘ÚÄÓ, Ô˘ Û˘Óԉ‡ÂÈ ÙËÓ ÂÂÍ‹ÁËÛË Ê˘¿-
ÏËÓ, ‰ÂÓ Â›Ó·È ÂÂÍ‹ÁËÛË ·ÏÏ¿ ÂÈıÂÙÈÎfi˜ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌfi˜ ÛÙËÓ ÂÂÍ‹ÁËÛË Ê˘¿ÏËÓ.

4 η Ε ρ ώ τ η σ η : Tι παρατηρείτε, όταν η επεξήγηση συνοδεύεται από το ρήµα


λέγω;
MÂÚÈΤ˜ ÊÔÚ¤˜ Ë ÂÂÍ‹ÁËÛË, ÁÈ· Ó· Á›ÓÂÈ ÈÔ Û·Ê‹˜ Ë ÛËÌ·Û›· Ù˘, Û˘Óԉ‡ÂÙ·È ·fi
ÙÔ Ú‹Ì· ϤÁˆ [= ÂÓÓÔÒ]Ø ÙfiÙÂ Û˘Ó‹ıˆ˜ Ë ÂÂÍ‹ÁËÛË ‰Â Û˘ÌʈÓ› ÛÙËÓ ÙÒÛË Ì ÙÔ
ÚÔÛ‰ÈÔÚÈ˙fiÌÂÓÔ, ·ÏÏ¿ Ù›ıÂÙ·È Û ·ÈÙÈ·ÙÈ΋ ˆ˜ ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ Ù·˘Ùfi¯ÚÔÓ· ÛÙÔ Ï¤Áˆ.

¶·Ú¿‰ÂÈÁÌ·-MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. ¶ÚÔÛ¤ÎÚÔ˘Û· àÓıÚÒˆ ˇ ÔÓËÚˇá, àÓ‰ÚÔÙ›ˆÓ· ϤÁˆ [= ‹Úı· Û ۇÁÎÚÔ˘ÛË Ì ¤Ó·
ηÎÔ‹ıË ¿ÓıÚˆÔ, ÂÓÓÔÒ ÙÔÓ AÓ‰ÚÔÙ›ˆÓ·].

49
11-147 30-09-08 06:22 ™ÂÏ›‰·50

Σ Y N TA K T I KO THΣ APXAIAΣ EΛΛHNIKHΣ ΓΛΩΣΣAΣ

5 η Ε ρ ώ τ η σ η : Ποιες λέξεις, εκτός του ουσιαστικού, προσδιορίζει η επεξήγηση;


H ÂÂÍ‹ÁËÛË ÂÎÙfi˜ ·fi Ô˘ÛÈ·ÛÙÈο ÚÔÛ‰ÈÔÚ›˙ÂÈ ·ÓÙˆÓ˘Ì›Â˜ [Û˘Ó‹ıˆ˜ ‰ÂÈÎÙÈΤ˜
Î·È Î˘Ú›ˆ˜ ÙÔ Ô˘‰¤ÙÂÚÔ ÙÔÜÙÔ Î·È Ù· ÂÈÚÚ‹Ì·Ù· z‰Â Î·È Ô≈Ùˆ.
• T· z‰Â Î·È Ô≈Ùˆ ‰¤¯ÔÓÙ·È Î˘Ú›ˆ˜ ˆ˜ ÂÂÍ‹ÁËÛË ÙÚÔÈ΋ ÌÂÙÔ¯‹ [·Ú¿‰. 1, 2] ‹
¿Ó·ÚıÚÔ ··Ú¤ÌÊ·ÙÔ [·Ú¿‰. 3.].

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù·-MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. K·› ìÌĘ ·éÙÔ‡˜ ÓÜÓ ·Ú¤¯ÔÌÂÓ ÙÔÈÔ‡ÙÔ˘˜, ÔéÎ àÁ·Ó·ÎÙÔÜÓÙ·˜ Ô鉤 ÊÔ‚Ô˘Ì¤ÓÔ˘˜
ôÁ·Ó [: Î·È ÙÒÚ· ÂÌ›˜ ÔÈ ›‰ÈÔÈ ·ÚÔ˘ÛÈ·˙fiÌ·ÛÙ ٤ÙÔÈÔÈ, ‰ËÏ. – ¿ÓıÚˆÔÈ – Ô˘
‰ÂÓ ·Á·Ó·ÎÙԇ̠ԇÙ ÊÔ‚fiÌ·ÛÙ Ôχ].
2. T·‡ÙËÓ ÔsÓ Ù‹Ó ìÌ¤Ú·Ó Ô≈Ùˆ˜ âÔÚ‡ıËÛ·Ó, Ù¿ ̤ÓÙÔÈ Ì·¯fiÌÂÓÔÈ, Ù¿ ‰¤ àÓ··˘fi-
ÌÂÓÔÈ [: ·˘Ù‹Ó ÏÔÈfiÓ ÙËÓ Ë̤ڷ ‚¿‰ÈÛ·Ó ¤ÙÛÈ, ‰ËÏ. ¿ÏÏÔÙ ÔÏÂÌÒÓÙ·˜ ηÈ
¿ÏÏÔÙ ·Ó··˘fiÌÂÓÔÈ].
3. ^O ÓfiÌÔ˜ Ô≈Ùˆ Ù¿ÙÙÂÈ, Ì‹ ÙfiÓ Ì¿ÓÙÈÓ ÙÔÜ ÛÙÚ·ÙËÁÔÜ ôÚ¯ÂÈÓ [: Ô ÓfiÌÔ˜ ÔÚ›˙ÂÈ öÙÛÈ
‰ËÏ. Ó· ÌËÓ ÂÍÔ˘ÛÈ¿˙ÂÈ Ô Ì¿ÓÙ˘ ÙÔ ÛÙÚ·ÙËÁfi].

6 η Ε ρ ώ τ η σ η : Tι άλλο τίθεται ως επεξήγηση;


EÎÙfi˜ ·fi Ô˘ÛÈ·ÛÙÈÎfi ˆ˜ ÂÂÍ‹ÁËÛË ÌÔÚ› Ó· ÙÂı› Î·È ÔÔÈ·‰‹ÔÙ ¿ÏÏË Ï¤ÍË,
·ÊÔ‡ ¿ÚÂÈ ı¤ÛË Ô˘ÛÈ·ÛÙÈÎÔ‡, ÊÚ¿ÛË [΢ڛˆ˜ ··ÚÂÌÊ·ÙÈ΋] Î·È ÔÏfiÎÏËÚË Úfi-
Ù·ÛË, fiˆ˜ ··Ú¤ÌÊ·ÙÔ ¿Ó·ÚıÚÔ ‹ ¤Ó·ÚıÚÔ [·Ú¿‰. 1], ‰Â˘ÙÂÚÂ‡Ô˘Û· ÚfiÙ·ÛË
ÔÓÔÌ·ÙÈ΋ [: ÂȉÈ΋, Ï¿ÁÈ· ÂÚˆÙËÌ·ÙÈ΋ Î.Ï. ·Ú¿‰. 2] ‹ ÂÈÚÚËÌ·ÙÈ΋ [: ·ÈÙÈÔÏÔ-
ÁÈ΋, ÙÂÏÈ΋, ˘ÔıÂÙÈ΋, ¯ÚÔÓÈ΋ Î.Ï. ·Ú¿‰. 3], ·ÚÈ· ÚfiÙ·ÛË, [·Ú¿‰. 4], ÌÂÙÔ¯‹,
ÂÌÚfiıÂÙÔÈ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌÔ› [·Ú¿‰. 5].

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù·-MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. TÔÜÙfi âÛÙÈ Ùfi à‰ÈÎÂÖÓ, Ùfi ϤÔÓ ÙáÓ ôÏÏˆÓ ˙ËÙÂÖÓ ö¯ÂÈÓ [: ¤Ó·ÚıÚÔ ··Ú¤ÌÊ·ÙÔ] =
·‰ÈΛ· Â›Ó·È ·˘Ùfi, ‰ËÏ. ÙÔ Ó· ÂȉÈÒÎÂÈ Î·Ó›˜ Ó· ¤¯ÂÈ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ ·fi ÙÔ˘˜
¿ÏÏÔ˘˜.
2. §¤Áˆ ‰’ öÙÈ Î·› ÙÔÜÙÔ ó˜ Ùfi ·Ú¿·Ó Ôé ÓÔÌ›˙ÂȘ ıÂÔ‡˜ [: ÂȉÈ΋ ÚfiÙ·ÛË] = ϤÁˆ
·ÎfiÌË ÎÈ ·˘Ùfi fiÙÈ ‰ËÏ. ‰ÂÓ ÈÛÙ‡ÂȘ ηıfiÏÔ˘ ÛÙÔ˘˜ ıÂÔ‡˜.
3. TÔÜÙfi âÛÙÈ Ùfi ‰ÂÈÓfiÓ, ¬Ù·Ó ÙȘ Âs ÔÈáÓ ¿Û¯FË Î·Îᘠ[: ¯ÚÔÓÈ΋ ÚfiÙ·ÛË] = ÙÔ
ÊÔ‚ÂÚfi Â›Ó·È ·˘Ùfi, fiÙ·Ó ‰ËÏ. οÔÈÔ˜, ÂÓÒ Â˘ÂÚÁÂÙ›, ‚Ï¿ÊÙÂÙ·È.
4. TÂÎÌ‹ÚÈÔÓ ‰¤ âÛÙÈ ÙÔÜÙÔØ ¯Ú‹Ì·Ù· Á¿Ú ÏÂÖÛÙ· àÓ‹ÏˆÛ·Ó [: ·ÚÈ· ÚfiÙ·ÛË] =
·fi‰ÂÈÍË Â›Ó·È ·˘ÙfiØ Ífi‰Â„·Ó ‰ËÏ. ¿Ú· ÔÏÏ¿ ¯Ú‹Ì·Ù·.
5. Oé Á¿Ú â› ÙÔ‡Ùˆˇ οıËÙ·È ï ‰ÈηÛÙ‹˜ â› Ùáˇ Î·Ù·¯·Ú›˙ÂÛı·È Ù¿ ‰›Î·È·, àÏÏ’ â›
Ùá
ˇ ÎÚ›ÓÂÈÓ Ù·ÜÙ· [: ÂÌÚfiıÂÙÔ˜ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌfi˜ ÙÔ˘ ÛÎÔÔ‡] = ÁÈ·Ù› Ô ‰ÈηÛÙ‹˜ ‰ÂÓ
η٤¯ÂÈ ÙËÓ ¤‰Ú· ÁÈ’ ·˘Ùfi, ‰ËÏ. ÁÈ· Ó· ·ÔÓ¤ÌÂÈ ¯·ÚÈÛÙÈο ÙÔ ‰›Î·ÈÔ, ·ÏÏ¿ ÁÈ· Ó·
ÎÚ›ÓÂÈ ·˘Ù¿.

50
11-147 30-09-08 06:22 ™ÂÏ›‰·51

H EΠEΞHΓHΣH

¶INAKA™ ™Y°KENTPøTIKO™ TH™ E¶E•H°H™H™


TÈ Ù›ıÂÙ·È ¶ÔȘ ÏÂÍÂȘ ÚÔÛ‰ÈÔÚ›˙ÔÓÙ·È
ˆ˜ E¶E•H°H™H ·fi E¶E•H°H™H

1. O˘ÛÈ·ÛÙÈÎfi ÔÌÔÈfiÙˆÙÔ Ì ÙÔ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈ˙fiÌÂÓÔ. 1. O˘ÛÈ·ÛÙÈÎfi.


2. O˘ÛÈ·ÛÙÈÎfi ÂÙÂÚfiÙˆÙÔ Ì ÙÔ Ï¤Áˆ. 2. AÓÙˆÓ˘Ì›Â˜ [Î·È Û˘Ó‹ıˆ˜ ‰ÂÈÎÙÈΤ˜]
3. A·Ú¤ÌÊ·ÙÔ [¤Ó·ÚıÚÔ ‹ ¿Ó·ÚıÚÔ]. 3. °ÂÓÈ΋ ·Ú·ıÂÙÈ΋.
4. MÂÙÔ¯‹.
5. K¿ı ÚfiÙ·ÛË [·ÚÈ· ‹ ‰Â˘ÙÂÚÂ‡Ô˘Û·].
6. EÌÚfiıÂÙÔ˜ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌfi˜.

A Û Î ‹ Û Â È ˜ [9]
[BϤ A¶ANTH™EI™ ÛÂÏ. 386]

¶O§§A¶§H™ E¶I§O°H™

N· ‚¿ÏÂÙ Û ·ÎÏÔ ÙÔ ÁÚ¿ÌÌ· Ù˘ ·¿ÓÙËÛ˘, Ô˘ ‰ËÏÒÓÂÈ ÙÔ ÛˆÛÙfi ›‰Ô˜ ÙˆÓ
˘ÔÁÚ·ÌÌÈÛÌ¤ÓˆÓ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌÒÓ ÛÙȘ ·Ú·Î¿Ùˆ ÚÔÙ¿ÛÂȘ.
1. Tfi Ùɘ fiψ˜ qıÔ˜ ú‰ÔÈ ÙȘ ôÓ ÙÔÈÔÜÙÔÓ ùÓ, à„¢‰¤˜.
·. ·Ú¿ıÂÛË ‚. ÂÂÍ‹ÁËÛË Á. ÂÈÌÂÚÈÛÙÈ΋ ·Ú¿ıÂÛË
2. oHÓ ^IÂÚÔÎÏɘ, ^EÚÌÔÎÚ¿ÙÔ˘˜ à‰ÂÏÊfi˜.
·. ÂÂÍ‹ÁËÛË ‚. ÁÂÓÈ΋ ·Ú·ıÂÙÈ΋ Á. ·Ú¿ıÂÛË
3. Tfi ̤ÁÈÛÙÔÓ, Eû‚ÔÈ·Ó àˆÏˆÏ¤ÎÂÛ·Ó.
·. ·Ú¿ıÂÛË ‚. ÂÂÍ‹ÁËÛË Á. ÚÔÂÍ·ÁÁÂÏÙÈ΋ ·Ú¿ıÂÛË
4. ^H Ì‹ÙËÚ âÛıÏÔÜ ·È‰fi˜, \AÏÎÌ‹ÓËÓ Ï¤Áˆ.
·. ÂÂÍ‹ÁËÛË ‚. ·Ú¿ıÂÛË Á. ÂÈÌÂÚÈÛÙÈ΋ ·Ú¿ıÂÛË
5. oHÓ ‰¤ âÓ ÙFÉ ÛÙÚ·ÙÈ÷Ä ™ÈÏ·Ófi˜ ÙȘ, Ì¿ÓÙ˘.
·. ÂÂÍ‹ÁËÛË ‚. ·Ú¿ıÂÛË Á. ÁÂÓÈ΋ ·Ú·ıÂÙÈ΋
6. ExÏÔÓ Ù¿ ì̤ÙÂÚ· ·éÙáÓ Ù›¯Ë.
·. ÁÂÓÈ΋ ·Ú·ıÂÙÈ΋ ‚. ÂÂÍ‹ÁËÛË Á. ·Ú¿ıÂÛË
7. ¶¿ÓÙ˜ ‰¤ Ôî ≠EÏÏËÓ˜ η› Ôî ‚¿Ú‚·ÚÔÈ âÙ¿ÙÙÔÓÙÔ.
·. ÚÔ·Í·ÁÁÂÏÙÈΤ˜ ·Ú. ‚. ÂÂÍËÁ‹ÛÂȘ Á. ·Ú·ı¤ÛÂȘ
8. Oî âȯÒÚÈÔÈ ÙÔ‡˜ ÛÊÂÙ¤ÚÔ˘˜ ·éÙáÓ ≤ηÛÙÔÈ ÚÔ¤ÂÌÔÓ, Ôî Ì¤Ó ëÙ·›ÚÔ˘˜, Ôî
‰¤ ˘îÂÖ˜.
·. ÂÂÍËÁ‹ÛÂȘ ‚. ·Ú·ı¤ÛÂȘ Á. ÂÈÌÂÚÈÛÙÈΤ˜ ·Ú·ı¤ÛÂȘ

51
11-147 30-09-08 06:22 ™ÂÏ›‰·52

Σ Y N TA K T I KO THΣ APXAIAΣ EΛΛHNIKHΣ ΓΛΩΣΣAΣ

TY¶OY ™ø™TO ◊ §A£O™


N· ‚Ú›Ù ÛÙȘ ·Ú·Î¿Ùˆ ÚÔÙ¿ÛÂȘ ·Ó Â›Ó·È ™ø™TO ‹ §A£O™ Ô Û˘ÓÙ·ÎÙÈÎfi˜
fiÚÔ˜, Ô˘ ‰ËÏÒÓÂÙ·È ÛÙȘ ·ÚÂÓı¤ÛÂȘ.
1. K·› ¤ÌÔ˘ÛÈÓ \AÚÈÛÙfi‰ËÌÔÓ ÙfiÓ ñÔÎÚÈÙ‹Ó [ÂÂÍ‹ÁËÛË ÛÙÔ \AÚÈÛÙfi‰ËÌÔÓ].
2. ^YÌĘ àÎÔ‡ˆ ÙÔ‡˜ §·Î‰·ÈÌÔÓ›Ô˘˜ [·Ú¿ıÂÛË ÛÙÔ ñÌĘ].
3. M‹ ìÌáÓ ÙáÓ Ùˆ¯áÓ Î·Ù·ÊÚfiÓÂÈ [·Ú¿ıÂÛË ÛÙÔ ìÌáÓ].
4. \EÓÂÙ‡¯ÔÌÂÓ ÙÔÖ˜ ÛÙÚ·ÙËÁÔÖ˜, KÏ¿گˇˆ, ¶ÚÔͤӡˆ [·Ú·ı¤ÛÂȘ ÛÙÔ ÛÙÚ·ÙËÁÔÖ˜].
5. Tfi ‰¤ ¿ÓÙˆÓ ı·˘Ì·ÛÙfiÙ·ÙÔÓ, Ôî ÔÏÖÙ·È Ôé ÙÈÌáÛÈ ÙÔ‡˜ âÓ ÊÈÏÔÛÔÊ›÷· ùÓÙ·˜
[ÚÔÂÍ·ÁÁÂÏÙÈ΋ ·Ú¿ıÂÛË].
™YM¶§HPø™H™ KENøN
N· Û˘ÌÏËÚÒÛÂÙ ٷ ÎÂÓ¿ ÙˆÓ ·Ú·Î¿Ùˆ ÚÔÙ¿ÛÂˆÓ ı¤ÙÔÓÙ·˜ ÙÔÓ Î·Ù¿ÏÏËÏÔ
Ù‡Ô ÙˆÓ Ï¤ÍˆÓ, Ô˘ ‚Ú›ÛÎÔÓÙ·È ÛÙȘ ·ÚÂÓı¤ÛÂȘ, Î·È Ó· ·Ó·ÁÓˆÚ›ÛÂÙ ÙË
Û˘ÓÙ·ÎÙÈ΋ ÙÔ˘˜ ı¤ÛË.
1. Eå˜ ™¿Ú‰ÂȘ ≥ÎÔÌÂÓ,…………… (fiÏȘ) Â鉷›ÌÔÓ·.
2. MÂÁ›ÛÙÔ˘ ηÎÔÜ àËÏÏ¿ÁËÛ·Ó Ôî ·Ö‰Â˜, ………… (ÔÓËÚ›·).
3. Oî öÊÔÚÔÈ ™·Ì›ˇˆ…………………… (ï Ó·‡·Ú¯Ô˜) à¤ÛÙÂÈÏ·Ó ñËÚÂÙÂÖÓ K‡Úˇˆ.
4. ™ÔÊÔÎÏÂÖ……………………… (ï ÔÈËÙ‹˜) ·ÚÂÁÂÓfiÌËÓ.
5. \AıËÓ·ÖÔÈ â¯ÚáÓÙÔ ëÓ› ÏÈ̤ÓÈ, …………… (Ùfi º¿ÏËÚÔÓ).
ANTI™TOIXIA™ - ™YZEY•H™
N· ·ÓÙÈÛÙÔȯ›ÛÂÙ ٷ ÁÚ¿ÌÌ·Ù· Ù˘ B ÛÙ‹Ï˘ Ì ÙÔ˘˜ ·ÚÈıÌÔ‡˜, Ô˘ Ù·ÈÚÈ¿˙Ô˘Ó
ÛÙË A ÛÙ‹ÏË.
A B
1. ºÔ‚Ô‡ÌÂı· ÙÔÜÙÔ Ì‹ Ôé · ÚÔÂÍ·ÁÁÂÏÙÈ΋ ·Ú¿ıÂÛË
‰˘ÓËıáÌÂÓ ÚÄÍ·È ÙÔÜÙÔ
2. Tfi ‰¤ ̤ÁÈÛÙÔÓ, Û‡ ÙÔ‡˜ ≠EÏÏËÓ·˜ ‚. ÂÂÍ‹ÁËÛË
ÂûÓÔ˘˜ ≤ÍÂȘ.
3. \E·ÌÂÈÓÒÓ‰·˜ η› ¶ÂÏÔ›‰·˜, Ôî £Ë‚·ÖÔÈ Á. ÂÈÌÂÚÈÛÙÈ΋ ·Ú¿ıÂÛË.
4. ≠EηÛÙÔ˜ ñÌáÓ ÂúıÈÛÙ·È ÚÔÛÊÔÈÙÄÓ, ‰. ·Ú¿ıÂÛË ·Ï‹
ï Ì¤Ó Úfi˜ Ì˘ÚÔˆÏÂÖÔÓ, ï ‰¤ Úfi˜
ÎÔ˘ÚÂÖÔÓ.
ANOIKTOY TY¶OY
™ÙȘ ·Ú·Î¿Ùˆ ÚÔÙ¿ÛÂȘ Ó· ‚Ú›Ù ÙȘ ·Ú·ı¤ÛÂȘ, ÙȘ ÂÂÍÂÁ‹ÛÂȘ Î·È ÙȘ
ϤÍÂȘ, Ô˘ ·˘Ù¤˜ ÚÔÛ‰ÈÔÚ›˙Ô˘Ó.
1. ¶¿ÓÙ˜ àÉÏıÔÓ, Ôî Ì¤Ó â› ÙfiÓ ÔÙ·ÌfiÓ, Ôî ‰¤ â› Ù¿ Û΢ÔÊfiÚ·.
2. ¢È¿ ÙÔÜÙÔ Î·› ÌÄÏÏÔÓ â·ÈÓÂÖÓ ö¯ˆ Ù‹Ó fiÏÈÓ, ¬ÙÈ ÙÔÈÔ‡ÙˆÓ àÓÙ·ÁˆÓÈÛÙáÓ
Ù˘¯ÔÜÛ· ÙÔÛÔÜÙÔÓ ·éÙáÓ ‰È‹ÓÂÁÎÂ.
3. Ex˜ ÔåˆÓfi˜ ôÚÈÛÙÔ˜, à̇ÓÂÛı·È ÂÚ› ¿ÙÚ˘.
4. ¶Ôχ àfi Ùɘ ìÌÂÙ¤Ú·˜ ·éÙáÓ Ì¤ÏÏÔÌÂÓ ÏÂÖÓ.
5. Tfi Ùɘ ·ÚÔÈÌ›·˜, ïÚáÓÙ˜ Ôé¯ ïÚáÛÈ Î·› àÎÔ‡ÔÓÙ˜ ÔéÎ àÎÔ‡Ô˘ÛÈ.
6. ¶·Ú·ÛÙËÛ¿ÌÂÓÔ˜ ‰‡Ô îÂÚÂÖ· âı‡ÂÙÔ Ùˇá ¢È› Ùˇá ‚·ÛÈÏÂÖ.

52
11-147 30-09-08 06:22 ™ÂÏ›‰·53

O E¶I£ETIKO™
¶PO™¢IOPI™MO™
1 η Ε ρ ώ τ η σ η : Tι είναι ο επιθετικός προσδιορισµός;
EÈıÂÙÈÎfi˜ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌfi˜ Â›Ó·È ÙÔ Â›ıÂÙÔ Ô˘ ÚÔÛ‰ÈÔÚ›˙ÂÈ ¤Ó· Ô˘ÛÈ·ÛÙÈÎfi ηÈ
ÔÏϤ˜ ÊÔÚ¤˜ Â›Ó·È ÙfiÛÔ Ôχ Û˘Ó‰Â‰Â̤ÓÔ Ì·˙› ÙÔ˘, Ô˘ ·ÔÙÂÏÔ‡Ó ÌÈ· ¤ÓÓÔÈ·
[·Ú¿‰. 1].
• O ÂÈıÂÙÈÎfi˜ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌfi˜ ¿ÏÏÔÙ [Û˘Ó‹ıˆ˜] ¤¯ÂÈ ¿ÚıÚÔ Î·È ¿ÏÏÔÙ ‰ÂÓ ¤¯ÂÈ
[·Ú¿‰. 2].
¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù·
1. MÂÁ¿ÏË fiÏȘ [ÌÌÂÁ·ÏfiÔÏȘ].
2. ^O
O ÔåÎÂÖÔ˜ fiÏÂÌÔ˜ – M¤ÁÈÛÙÔÓ ÙÂÎÌ‹ÚÈÔÓ [¯ˆÚ›˜ ¿ÚıÚÔ].
3. °ÂÓÓ·ÖÔÈ ÛÙÚ·ÙÈáÙ·È [¯ˆÚ›˜ ¿ÚıÚÔ]– ^O ÛÔÊfi˜ àÓ‹Ú. – T·Ö˜ âÛ¯¿Ù·È˜ ˙ËÌ›·È˜ â˙Ë-
ÌÈÔÜÙÔ.

2 η Ε ρ ώ τ η σ η : Tι δηλώνει ο επιθετικός προσδιορισµός;


O ÂÈıÂÙÈÎfi˜ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌfi˜ ‰ËÏÒÓÂÈ fiÙÈ ÙÔ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈ˙fiÌÂÓÔ ¤¯ÂÈ ÌÈ· ȉÈfiÙËÙ·
ÁÓˆÛÙ‹, ÛÙ·ıÂÚ‹ Î·È ÌfiÓÈÌË.

3 η Ε ρ ώ τ η σ η : Πού συµφωνεί ο επιθετικός προσδιορισµός µε το προσδιοριζό-


µενο;
O ÂÈıÂÙÈÎfi˜ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌfi˜ Û˘ÌʈÓ› ¿ÓÙ· Ì ÙÔ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈ˙fiÌÂÓÔ ÛÙÔ Á¤ÓÔ˜,
ÛÙËÓ ÙÒÛË Î·È ÛÙÔÓ ·ÚÈıÌfi [‚Ϥ ٷ ·Ú·¿Óˆ ·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù·].

4 η Ε ρ ώ τ η σ η : Tι άλλο τίθεται ως επιθετικός προσδιορισµός;


EÎÙfi˜ ·fi Ù· Â›ıÂÙ· Î·È ¿ÏϘ ϤÍÂȘ ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÔ‡ÓÙ·È ˆ˜ ÂÈıÂÙÈÎÔ› ÚÔÛ‰ÈÔ-
ÚÈÛÌÔ› fiˆ˜:
·. AÚÈıÌËÙÈÎfi [ÎÏÈÙfi ‹ ¿ÎÏÈÙÔ] ‹ ·ÓÙˆÓ˘Ì›· ‹ ÂÈıÂÙÈ΋ ÌÂÙÔ¯‹ [·Ú¿‰. 1].
‚. K‡ÚÈÔ ÁˆÁÚ·ÊÈÎfi fiÓÔÌ· Ì ¿ÚıÚÔ, fiÙ·Ó ÚÔÛ‰ÈÔÚ›˙ÂÈ fiÚÔ˘˜ ÁˆÁÚ·ÊÈÎÔ‡˜
[fiˆ˜: ı¿Ï·ÛÛ·, ùÚÔ˜, ôÎÚ·, ÔÙ·Ìfi˜ Î.Ï.] ·Ú¿‰. 2.
• TÔ Î‡ÚÈÔ ÁˆÁÚ·ÊÈÎfi fiÓÔÌ· Ú¤ÂÈ Ó· Â›Ó·È ÙÔ˘ ›‰ÈÔ˘ Á¤ÓÔ˘˜ Î·È ·ÚÈıÌÔ‡ Ì ÙÔ
ÚÔÛ‰ÈÔÚÈ˙fiÌÂÓÔ Î·È Ó· ‚Ú›ÛÎÂÙ·È ÌÚÔÛÙ¿ ·’ ·˘Ùfi [·Ú¿‰. 2]Ø ·Ó ‰ÂÓ Â›Ó·È ÙÔ˘
›‰ÈÔ˘ Á¤ÓÔ˘˜ Ì ÙÔ ÁˆÁÚ·ÊÈÎfi fiÚÔ, ÙfiÙ ¤¯Ô˘Ì ·Ú¿ıÂÛË, Ô˘ Â›Ó·È ¿ÓÙ· Ë ‰Â‡-
ÙÂÚË ·fi ÙȘ ‰‡Ô ·˘Ù¤˜ ϤÍÂȘ [·Ú·‰. 3].

53
11-147 30-09-08 06:22 ™ÂÏ›‰·54

Σ Y N TA K T I KO THΣ APXAIAΣ EΛΛHNIKHΣ ΓΛΩΣΣAΣ

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù·
1. òHÁ·ÁÔÓ ÂúÎÔÛÈ Ó·Ü˜. – ¢¤Î· ôÓ‰Ú˜. – TÚÂÖ˜ fiÏÂȘ. – ^O âÌfi˜ ·Ù‹Ú. – Oî ÔÏÂ-
ÌÔÜÓÙ˜ ÛÙÚ·ÙÈáÙ·È.
2. ^O \AÏÊÂÈfi˜ ÔÙ·Ìfi˜. – Tfi ¶‹ÏÈÔÓ ùÚÔ˜. – Tfi AåÁ·ÖÔÓ ¤Ï·ÁÔ˜. – ^H \A¯ÂÚÔ˘Û›·
Ï›ÌÓË. – ^H K·Û›· ı¿Ï·ÛÛ·.
3. ^O òOÏ˘ÌÔ˜ Ùfi ùÚÔ˜ [Ùfi ùÚÔ˜: ·Ú¿ıÂÛË]. – Tfi ôÎÚÔÓ §Â˘Î›ÌÌË [§Â˘Î›ÌÌË:
¶·Ú¿ıÂÛË].
Á. ¶ÚÔÛËÁÔÚÈο ÔÓfiÌ·Ù·, Ô˘ ‰ËÏÒÓÔ˘Ó Â¿ÁÁÂÏÌ· [: ¯·Ï·˜], ·Í›ˆÌ· [: ÛÙÚ·-
ÙËÁfi˜], ËÏÈΛ· [: Á¤ÚˆÓ], ÂıÓÈÎfiÙËÙ· [: ¶¤ÚÛ˘], Ù¿ÍË, ȉÈfiÙËÙ· [: Û˘ÎÔÊ¿ÓÙ˘] ηÈ
ÚÔÛ‰ÈÔÚ›˙Ô˘Ó Î˘Ú›ˆ˜ ÙȘ ϤÍÂȘ àÓ‹Ú, Á˘Ó‹, ôÓıÚˆÔ˜ ‹ Î·È ¿ÏϘ ϤÍÂȘ ·Úfi-
ÌÔÈ·˜ ÛËÌ·Û›·˜, fiˆ˜ Ó·ӛ·˜, ÂÏÙ·ÛÙ‹˜, ïÏ›Ù˘ Î.Ï.

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù·
X·Ï·˜ àÓ‹Ú. — ™ÙÚ·ÙËÁfi˜ àÓ‹Ú. — °¤ÚˆÓ ôÓıÚˆÔ˜. — ¶¤ÚÛ˘ Ó·ӛ·˜. —
£ÚÄ÷ Θ ÂÏÙ·Û·›. — ™˘ÎÔÊ¿ÓÙ˘ ôÓıÚˆÔ˜. — °˘Ó‹ ^EÏÏËÓ›˜. — òAÓ‰Ú˜ ‰Èη-
ÛÙ·›.
¶PO™E•E. ™Ù· Ô˘ÛÈ·ÛÙÈο Ô˘ ‰ËÏÒÓÔ˘Ó ÂıÓÈÎfiÙËÙ·, ÂÚÈÏ·Ì‚¿ÓÔÓÙ·È Î·È Ù·
Ô˘ÛÈ·ÛÙÈο Ô˘ ‰ËÏÒÓÔ˘Ó ÙËÓ fiÏË Î¿ÔÈÔ˘ ‹ ÙÔÓ ÙfiÔ Ù˘ ηٷÁˆÁ‹˜ ÙÔ˘.
¶·Ú¿‰ÂÈÁÌ·
\AıËÓ·ÖÔÈ ‰ÈηÛÙ·› — £ÂÛÛ·ÏÔ› îÂÖ˜ — òAÓ‰Ú˜ £Ë‚·ÖÔÈ.

‰. °ÂÓÈ΋ Ô˘ÛÈ·ÛÙÈÎÔ‡ ‹ ÁÂÓÈ΋ ·ÓÙˆÓ˘Ì›·˜ ·˘ÙÔ·ıÔ‡˜ ‹ ·ÏÏËÏÔ·ıÔ‡˜ ‹ ÔÚÈÛÙÈ-


΋˜, fiÙ·Ó ÌÚÔÛÙ¿ ÙÔ˘˜ ¤¯Ô˘Ó ÙÔ ¿ÚıÚÔ ÙÔ˘ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈ˙fiÌÂÓÔ˘ ·’ ·˘Ù¤˜ Ô˘ÛÈ·ÛÙÈÎÔ‡.
¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù·
1. ^O ÙÔÜ ‚·ÛÈϤˆ˜ ıÚfiÓÔ˜ [= Ô ‚·ÛÈÏÈÎfi˜ ıÚfiÓÔ˜].
2. ^O ÙáÓ \AıËÓ·›ˆÓ ‰ÉÌÔ˜.
3. T‹Ó ë·˘ÙáÓ ·ÙÚ›‰· ÌÂÁ›ÛÙË à¤‰ÂÈÍ·Ó.
4. Aî àÏÏ‹ÏˆÓ öÚȉ˜.
5. ^O ·éÙÔÜ ·Ù‹Ú.

Â. EÌÚfiıÂÙÔ˜ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌfi˜, fiÙ·Ó ¤¯ÂÈ ÌÚÔÛÙ¿ ÙÔ˘ ÙÔ ¿ÚıÚÔ ÙÔ˘ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈ˙fi-


ÌÂÓÔ˘ ·’ ·˘ÙfiÓ Ô˘ÛÈ·ÛÙÈÎÔ‡.
¶·Ú¿‰ÂÈÁÌ·-MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
Aî ·Ú¿ Ù‹Ó ı¿Ï·ÙÙ·Ó fiÏÂȘ [= ÔÈ ·Ú·ı·Ï¿ÛÛȘ fiÏÂȘ].

ÛÙ. E›ÚÚËÌ· ¤Ó·ÚıÚÔ. ŒÓ· Â›ÚÚËÌ·, fiÙ·Ó ¤¯ÂÈ ÌÚÔÛÙ¿ ÙÔ˘ ÙÔ ¿ÚıÚÔ ÙÔ˘
ÚÔÛ‰ÈÔÚÈ˙fiÌÂÓÔ˘ ·’ ·˘ÙfiÓ Ô˘ÛÈ·ÛÙÈÎÔ‡.
¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù·-MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. ^H ôÁ·Ó âÏ¢ıÂÚ›· [= Ë ˘ÂÚ‚ÔÏÈ΋ ÂÏ¢ıÂÚ›·].
2. Oî ÓÜÓ ÔϤÌÈÔÈ [= ÔÈ ÙˆÚÈÓÔ› ¯ıÚÔ›].

54
11-147 30-09-08 06:22 ™ÂÏ›‰·55

O E Π I Θ E T I KO Σ Π P O Σ ∆ I O P I Σ M O Σ

METAºPA™H. H ÁÂÓÈ΋ Ì ¿ÚıÚÔ, Ô ÂÌÚfiıÂÙÔ˜ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌfi˜ Ì ¿ÚıÚÔ Î·È ÙÔ


Â›ÚÚËÌ· Ì ¿ÚıÚÔ ÌÔÚÔ‡Ó Ó· ÌÂÙ·ÊÚ¿˙ÔÓÙ·È Î·È Ì Â›ıÂÙÔ [‚Ϥ ٷ ·Ú·-
¿Óˆ ·ÓÙ›ÛÙÔȯ· ·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù·].
¶PO™E•E. ø˜ ÂÈıÂÙÈÎÔ› ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌÔ› ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÔ‡ÓÙ·È Ù· Ô˘‰¤ÙÂÚ· ϤÔÓ,
öÏ·ÙÙÔÓ, ÌÂÖÔÓ ·ÓÙ› ÙˆÓ ·ÚÛÂÓÈÎÒÓ ‹ ıËÏ˘ÎÒÓ Ï›ˆÓ, âÏ¿ÙÙˆÓ, Ì›ˆÓ, fiÙ·Ó ·ÎÔ-
ÏÔ˘ı› ϤÍË, Ô˘ ‰ËÏÒÓÂÈ ÔÛfi.

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù·
1. M˘ÚÈ¿‰Â˜ ϤÔÓ õ ‰Ò‰Âη [·ÓÙ›: Ì˘ÚÈ¿‰Â Ï›ÔÓ˜ ‹ Ï›Ԣ˜].
2. \EÚ¿ıË [ì Ï›·] Ù·Ï¿ÓÙˆÓ ÔéÎ öÏ·ÛÛÔÓ ¤ÓÙ η› ÂúÎÔÛÈ [·ÓÙ›: Ù·Ï¿ÓÙˆÓ ÔéÎ
âÏ·ÛÛfiÓˆÓ].

5 η E ρ ώ τ η σ η : Σε ποια περίπτωση ουσιαστικοποιείται ο επιθετικός προσδιορι-


σµός;
¶ÔÏϤ˜ ÊÔÚ¤˜ ÙÔ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈ˙fiÌÂÓÔ, fiÙ·Ó ÂÓÓÔÂ›Ù·È Â‡ÎÔÏ·, ·Ú·Ï›ÂÙ·È Î·È ÙfiÙÂ
Ô ÂÈıÂÙÈÎfi˜ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌfi˜ Ô˘ÛÈ·ÛÙÈÎÔÔÈÂ›Ù·È Î·È ·›ÚÓÂÈ ÙË Û˘ÓÙ·ÎÙÈ΋ ı¤ÛË
ÙÔ˘ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈ˙fiÌÂÓÔ˘, Ô˘ ·Ú·Ï›ÊıËÎÂ.

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù·
Oî ÛÔÊÔ› [ô
ôÓ‰Ú˜: ·Ú·Ï›ÊıËÎÂ] ÂåÛÈ Â鉷›ÌÔÓ˜. – M›ÛÂÈ ÙÔ‡˜ ÎÔϷ·ÔÓÙ·˜
àÓıÚÒÔ˘˜: ·Ú·Ï›ÊıËÎÂ].

¶PO™E•E. TË Û˘ÓÙ·ÎÙÈ΋ ·˘Ù‹ ı¤ÛË ‰ÂÓ ÙËÓ ·›ÚÓÂÈ ÌfiÓÔ Ô ÂÈıÂÙÈÎfi˜ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈ-
ÛÌfi˜, fiÙ·Ó Â›Ó·È Â›ıÂÙÔ, ·ÏÏ¿ Î·È Î¿ı ÌÔÚÊ‹ ÂÈıÂÙÈÎÔ‡ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌÔ‡, fiˆ˜:
ÁÂÓÈ΋ Ì ¿ÚıÚÔ, ÂÌÚfiıÂÙÔ˜ Ì ¿ÚıÚÔ, Â›ÚÚËÌ· Ì ¿ÚıÚÔ Î.Ï.

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù·
Oî ÙÔÜ ‚·ÛÈϤˆ˜ âÌ¿¯ÔÓÙÔ – Oî âÓ ÙÉ
F àÁÔÚÄ
÷ àÉÏıÔÓ. – Oî âÓÙ·Üı· η٤ÏÈÔÓ
Ô鉤Ó.

6 η E ρ ώ τ η σ η : Ποιοι είναι οι πιο συνήθεις επιθετικοί προσδιορισµοί που ου-


σιαστικοποιήθηκαν;
OÈ ÈÔ Û˘Ó‹ıÂȘ ÂÈıÂÙÈÎÔ› ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌÔ›, Ô˘ Ô˘ÛÈ·ÛÙÈÎÔÔÈ‹ıËηÓ, ‡ÛÙÂÚ·
·fi ÙËÓ ·Ú¿ÏÂÈ„Ë ÙÔ˘ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈ˙fiÌÂÓÔ˘ ›ӷÈ:
Ôî ıÓËÙÔ› [ôÓıÚˆÔÈ] ì Ù·¯›ÛÙË [ï‰fi˜]
Ôî àı¿Ó·ÙÔÈ [ôÓıÚˆÔÈ] ì ÂéıÂÖ· [ï‰fi˜]
ï ‰ÈÒÎˆÓ [Ô Î·Ù‹ÁÔÚÔ˜] ì ÓÈÎáÛ· [„ÉÊÔ˜]
ì ‰ÂÍÈ¿ [¯Â›Ú] ì âÓ·ÓÙ›· [„ÉÊÔ˜]
ì àÚÈÛÙÂÚ¿ [¯Â›Ú] Ùfi îÂÚfiÓ [= Ó·fi˜]
ì âÈÔÜÛ· [ì̤ڷ] Ù¿ îÂÚ¿ [= ı˘Û›·]
ì ÚÔÙÂÚ·›· [ì̤ڷ] Ù¿ Ùɘ fiψ˜ [Ú¿ÁÌ·Ù·]

55
11-147 30-09-08 06:22 ™ÂÏ›‰·56

Σ Y N TA K T I KO THΣ APXAIAΣ EΛΛHNIKHΣ ΓΛΩΣΣAΣ

ì ÙÚÈ‹Ú˘ [ӷܘ] Ù¿ ÔúÎÔÈ [Ú¿ÁÌ·Ù·]


ì ÂÓÙËÎfiÓÙÔÚÔ˜ [ӷܘ] Ôî ϤÁÔÓÙ˜ [= ÔÈ Ú‹ÙÔÚ˜]
Ùfi Â˙ÈÎfiÓ [ÛÙÚ¿ÙÂ˘Ì·] ì âÚ‹ÌË [‰›ÎË]
Ùfi îÈÎfiÓ [ÛÙÚ¿ÙÂ˘Ì·] ï ôÎÚ·ÙÔ˜ [ÔrÓÔ˜]
Ùfi Ó·˘ÙÈÎfiÓ [ÛÙÚ¿ÙÂ˘Ì·] ì ÔÈËÙÈ΋ [Ù¤¯ÓË]
Ùfi ïÏÈÙÈÎfiÓ [ÛÙÚ¿ÙÂ˘Ì·] ì ®ËÙÔÚÈ΋ [Ù¤¯ÓË]
Ôî ÔÏÏÔ› [= ÔÈ ‰ËÌÔÎÚ·ÙÈÎÔ›] Ôî âÓ Ù¤ÏÂÈ [= ÔÈ ¿Ú¯ÔÓÙ˜]
Ôî çÏ›ÁÔÈ [= ÔÈ ÔÏÈÁ·Ú¯ÈÎÔ›] ï ™ˆÊÚÔÓ›ÛÎÔ˘ [˘îfi˜].

7 η E ρ ώ τ η σ η : Tι γνωρίζετε για τους επιθετικούς προσδιορισµούς σε ουδέτερο


γένος ύστερα από την παράλειψη του προσδιοριζόµενου;
T· Ô˘‰¤ÙÂÚ· ÔÏÏÒÓ ÂÈı¤ÙˆÓ Î·È ÌÂÙÔ¯ÒÓ Ì ¿ÚıÚÔ ‡ÛÙÂÚ· ·fi ÙËÓ ·Ú¿ÏÂÈ„Ë
ÙÔ˘ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈ˙fiÌÂÓÔ˘ ¤¯Ô˘Ó Ô˘ÛÈ·ÛÙÈÎÔÔÈËı› Î·È ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÔ‡ÓÙ·È ˆ˜ Ô˘ÛÈ·-
ÛÙÈο, fiˆ˜:
Ùfi ηÎfiÓ = Ë Î·Î›· Ùfi ^EÏÏËÓÈÎfiÓ = ÔÈ ŒÏÏËÓ˜
Ùfi ηÏfiÓ = Ë Î·ÏÔÛ‡ÓË Ùfi ‰Â‰Èfi˜ = Ô Êfi‚Ô˜
Ùfi àÏËı¤˜ = Ë ·Ï‹ıÂÈ· Ùfi ı·ÚÛÔÜÓ = ÙÔ ı¿ÚÚÔ˜
Ùfi ‰›Î·ÈÔÓ = Ë ‰ÈηÈÔÛ‡ÓË Ùfi Û˘ÓÂÛÙËÎfi˜ = ÔÈ Û˘ÓˆÌfiÙ˜
Ùfi Û˘ÁÁÂÓ¤˜ = Ë Û˘ÁÁ¤ÓÂÈ· Ùfi ‰Â‰Èfi˜ = Ô Êfi‚Ô˜

A Û Î ‹ Û Â È ˜ [10]
[BϤ A¶ANTH™EI™ ÛÂÏ. 386]

¶O§§A¶§H™ E¶I§O°H™

™ÙȘ ·Ú·Î¿Ùˆ ÚÔÙ¿ÛÂȘ Ó· ‚¿ÏÂÙ Û ·ÎÏÔ ÙÔ ÁÚ¿ÌÌ· Ù˘ ·¿ÓÙËÛ˘, Ô˘


‰ËÏÒÓÂÈ ÙÔÓ ÂÈıÂÙÈÎfi ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌfi.
1. Tfi ÙÔÜ ‚·ÛÈϤˆ˜ ÛÙÚ¿ÙÂ˘Ì· Ó˘ÎÙfi˜ àÊÈÎÓÂÖÙ·È Âå˜ ÎÒÌ·˜.
·. ÙÔÜ ‚·ÛÈϤˆ˜ ‚. ÛÙÚ¿ÙÂ˘Ì·
Á. Ó˘ÎÙfi˜ ‰. Ùfi ÙÔÜ ‚·ÛÈϤˆ˜

2. ¶ÚÔÛ‹ÎÂÈ Ì¤Ó, ôÓ‰Ú˜ ‰ÈηÛÙ·›, ÙÈ̈ÚÂÖÓ ñ¤Ú ÙáÓ àÓ‰ÚáÓ.


·. ôÓ‰Ú˜ ‰ÈηÛÙ·› ‚. ÙáÓ àÓ‰ÚáÓ
Á. ‰ÈηÛÙ·› ‰. ôÓ‰Ú˜

3. ExÏÔÓ Ù¿ ì̤ÙÂÚ· ·éÙáÓ Ù›¯Ë.


·. ·éÙáÓ ‚. Ù¿ ì̤ÙÂÚ· Ù›¯Ë
Á. Ù›¯Ë ‰. Ù¿ ì̤ÙÂÚ·

56
11-147 30-09-08 06:22 ™ÂÏ›‰·57

O E Π I Θ E T I KO Σ Π P O Σ ∆ I O P I Σ M O Σ

‰. ^Yfi ÙÔ‡˜ ·éÙÔ‡˜ ηÈÚÔ‡˜ òOÏ˘ÓıÔ˜ ≥ψ.


·. ñfi ÙÔ‡˜ ·éÙÔ‡˜ ηÈÚÔ‡˜ ‚. òOÏ˘ÓıÔ˜
Á. ηÈÚÔ‡˜ ‰. ÙÔ‡˜ ·éÙÔ‡˜

Â. ^H ηٷ‰›ÎË qÓ Î·Ù¿ ÙfiÓ ïÏ›ÙËÓ ‰‡Ô ÌÓ·Ö.


·. ηٷ‰›ÎË ‚. ÙfiÓ ïÏ›ÙËÓ
Á. ‰‡Ô ÌÓ·Ö ‰. ‰‡Ô.

ANTI™TOIXIA™ – ™YZEY•H™

N· ·ÓÙÈÛÙÔȯ›ÛÂÙ ٷ ÁÚ¿ÌÌ·Ù· Ù˘ B ÛÙ‹Ï˘ Ì ÙÔ˘˜ ·ÚÈıÌÔ‡˜ Ô˘ Ù·ÈÚÈ¿˙Ô˘Ó


ÛÙË A ÛÙ‹ÏË.
A B
1. MÂÙÂÛ¯‹Î·ÌÂÓ ñÌÖÓ îÂÚáÓ ÙáÓ ÛÂÌÓÔÙ¿ÙˆÓ ·. : ÚÔÛËÁÔÚÈÎfi fiÓÔÌ·.
2. ^O ·éÙfi˜ àÓ‹Ú àÉÏıÂÓ ‚. : ÁÂÓÈ΋ Ì ÙÔ ¿ÚıÚÔ ÙÔ˘ ÚÔÛ-
‰ÈÔÚÈ˙fiÌÂÓÔ˘.
3. Oî Ù·ÜÙ· Ú¿ÙÙÔÓÙ˜ ôÓ‰Ú˜ Á. : Â›ıÂÙÔ Ì ¿ÚıÚÔ.
4. EúÎÔÛÈ fiÏÂȘ ‰. : Â›ÚÚËÌ· Ì ¿ÚıÚÔ.
5. ^O T›ÁÚ˘ ÔÙ·Ìfi˜ Â. : ÂÌÚfiıÂÙÔ˜ Ì ¿ÚıÚÔ.
6. ™ÙÚ·ÙËÁÔ› ôÓ‰Ú˜ ÛÙ. : ·ÚÈÔ ÁˆÁÚ·ÊÈÎfi fiÓÔÌ·.
7. Aî ÙáÓ \AıËÓ·›ˆÓ Óɘ ˙. : ·ÚÈıÌËÙÈÎfi.
8. T¿˜ ì‰ÔÓ¿˜ ı‹ÚÂ˘Â Ù¿˜ ÌÂÙ¿ ‰fi͢ Ë. : ÂÈıÂÙÈ΋ ÌÂÙÔ¯‹.
9. Aî ÙfiÙ Ú¿ÍÂȘ ı. : ·ÓÙˆÓ˘Ì›·.

ANOIKTOY TY¶OY

N· ‚Ú›Ù ÛÙȘ ·Ú·Î¿Ùˆ ÚÔÙ¿ÛÂȘ ÙÔ˘˜ ÂÈıÂÙÈÎÔ‡˜ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌÔ‡˜.


1. \EÓ ™¿Ú‰ÂÛÈÓ âÓÂÙ‡¯ÔÌÂÓ ÙÔÖ˜ ìÌÂÙ¤ÚÔȘ ÛÙÚ·ÙËÁÔÖ˜.
2. \EÓÙ·Üı· ñ‰¤Í·ÓÙÔ KÜÚÔÓ ôÓ‰Ú˜ ÁˆÚÁÔ› η› ¯·ÏÎÂÖ˜ η› Û΢ÙÂÖ˜ η› êÌ·-
ÍÔËÁÔ› η› Á˘Ó·ÖΘ ‰¤ÛÔÈÓ·È Î·› ·Ö‰Â˜ Ó·ӛ·È.
3. \EÍÂÙ¿ÛˆÌÂÓ ÓÜÓ Î·› Ù¿˜ âÓ ÙFÉ fiÏÂÈ Ú¿ÍÂȘ.
4. KÜÚÔ˜ ö‰ˆÎ âΛӡˆ, ± ÓÔÌ›˙ÂÙ·È ·Ú¿ ‚·ÛÈÏÂÖ Ù›ÌÈ·, ¥ÔÓ ¯Ú˘ÛÔ¯¿ÏÈÓÔÓ Î·›
ÛÙÚÂÙfiÓ ¯Ú˘ÛÔÜÓ Î·› „¤ÏÈ· η› àÎÈÓ¿ÎËÓ.
5. ^H ÛÙÚ·Ù›· âÁ¤ÓÂÙÔ ÔÏÏáÓ Ù·Ï¿ÓÙˆÓ.
6. MfiÓËÓ Ù‹Ó ÙáÓ àÓıÚÒˆÓ ÁÏáÙÙ·Ó Ôî ıÂÔ› âÔ›ËÛ·Ó Ô¥·Ó àÚıÚÔÜÓ Ù‹Ó ÊˆÓ‹Ó.
7. NÔܘ ñÁÈ‹˜ âÓ ÛÒÌ·ÙÈ ñÁÈÂÖ.

57
11-147 30-09-08 06:22 ™ÂÏ›‰·58

O KATH°OPHMATIKO™
¶ P O ™ ¢ I O P I ™ M O ™
1 η Ε ρ ώ τ η σ η : Tι είναι ο κατηγορηµατικός προσδιορισµός;
K·ÙËÁÔÚËÌ·ÙÈÎfi˜ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌfi˜ Â›Ó·È ÙÔ ¿Ó·ÚıÚÔ Â›ıÂÙÔ Ô˘ ÚÔÛ‰ÈÔÚ›˙ÂÈ ¤Ó·
¤Ó·ÚıÚÔ Ô˘ÛÈ·ÛÙÈÎfi Î·È ‰ÂÓ ·ÔÙÂÏ› Ì’ ·˘Ùfi ÌÈ· ¤ÓÓÔÈ· [‚Ϥ ٷ ·Ú·Î¿Ùˆ ·Ú·-
‰Â›ÁÌ·Ù·].
™˘Ó‹ıˆ˜ Ô Î·ÙËÁÔÚËÌ·ÙÈÎfi˜ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌfi˜ ÚÔËÁÂ›Ù·È Î·È ·ÎÔÏÔ˘ı› ÙÔ ÚÔÛ-
‰ÈÔÚÈ˙fiÌÂÓÔØ ÌÔÚ› fï˜ Î·È Ó· ÚÔËÁÂ›Ù·È ÙÔ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈ˙fiÌÂÓÔ [fiˆ˜ Î·È ÛÙÔÓ
ÂÈıÂÙÈÎfi ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌfi] Î·È Ó· ·ÎÔÏÔ˘ı› Ô Î·ÙËÁÔÚËÌ·ÙÈÎfi˜ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌfi˜
[·Ú¿‰. 2].

2 η Ε ρ ώ τ η σ η : ¶Ô‡ Û˘ÌʈÓ› Ô Î·ÙËÁÔÚËÌ·ÙÈÎfi˜ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌfi˜ Ì ÙÔ ÚÔÛ-


‰ÈÔÚÈ˙fiÌÂÓÔ;
O ηÙËÁÔÚËÌ·ÙÈÎfi˜ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌfi˜ Û˘ÌʈÓ› ¿ÓÙ· Ì ÙÔ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈ˙fiÌÂÓÔ ÛÙÔ
Á¤ÓÔ˜, ÛÙÔÓ ·ÚÈıÌfi Î·È ÛÙËÓ ÙÒÛË, fiˆ˜ Î·È Ô ÂÈıÂÙÈÎfi˜ [‚Ϥ ٷ ·Ú·Î¿Ùˆ
·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù·].

3 η Ε ρ ώ τ η σ η : TÈ ‰ËÏÒÓÂÈ Ô Î·ÙËÁÔÚËÌ·ÙÈÎfi˜ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌfi˜;


O ηÙËÁÔÚËÌ·ÙÈÎfi˜ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌfi˜ ‰ËÏÒÓÂÈ fiÙÈ ÙÔ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈ˙fiÌÂÓÔ ·ÔÎÙ¿
ÂΛÓË ÙË ÛÙÈÁÌ‹ ÌÈ· ȉÈfiÙËÙ· ·ÚÔ‰È΋ [ÚÔÛˆÚÈÓ‹], Ô˘ ‰È·ÚΛ, fiÛÔ ‰È·ÚΛ Î·È Ë
ÂÓ¤ÚÁÂÈ· ÙÔ˘ ˘ÔÎÂÈ̤ÓÔ˘ ÙÔ˘ Ú‹Ì·ÙÔ˜.
¢ËÏÒÓÂÈ ·ÎfiÌ· fiÙÈ ÙÔ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈ˙fiÌÂÓÔ ·ÔÎÙ¿ ÙËÓ ÚÔÛˆÚÈÓ‹ ȉÈfiÙËÙ· ÙË ÛÙÈÁÌ‹
ÂΛÓË, Ô˘ ÂÓÂÚÁ› ÙÔ ˘ÔΛÌÂÓÔØ È‰ÈfiÙËÙ· Ô˘ ‰ÂÓ Â›¯Â ÚˆÙ‡ÙÂÚ·. [·Ú·‰. 3].

∆IAΦOPA EΠIΘETIKOY-KATHΓOPHMATIKOY

4 η Ε ρ ώ τ η σ η : ¶ÔÈ· ‰È·ÊÔÚ¿ ˘¿Ú¯ÂÈ ÌÂٷ͇ ÂÈıÂÙÈÎÔ‡ Î·È Î·ÙËÁÔÚËÌ·ÙÈÎÔ‡


ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌÔ‡;
O ÂÈıÂÙÈÎfi˜ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌfi˜ ‰ËÏÒÓÂÈ fiÙÈ ÙÔ ÚÔÚ‰ÈÔÚÈ˙fiÌÂÓÔ ¤¯ÂÈ ÌÈ· ȉÈfiÙËÙ·
ÁÓˆÛÙ‹, ÛÙ·ıÂÚ‹ Î·È ÌfiÓÈÌË, ÂÓÒ Ô Î·ÙËÁÔÚËÌ·ÙÈÎfi˜ fiÙÈ ÙÔ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈ˙fiÌÂÓÔ ·Ô-
ÎÙ¿, ÂΛÓË ÙË ÛÙÈÁÌ‹ ÌÈ· ȉÈfiÙËÙ· ·ÚÔ‰È΋ [ÚÔÛˆÚÈÓ‹] ·Ú¿‰. 3.

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. KÜÚÔ˜ „ÈÏ‹Ó ö¯ˆÓ Ù‹Ó ÎÂÊ·Ï‹Ó Âå˜ Ù‹Ó Ì¿¯ËÓ Î·ı›ÛÙ·ÙÔ [= Ô K‡ÚÔ˜ Ì ·Î¿Ï˘ÙÔ
ÙÔ ÎÂÊ¿ÏÈ ¤·ÈÚÓ ı¤ÛË ÛÙË Ì¿¯Ë].
2. \E¿Ó ÓÜÓ Ù‹Ó „É~ ÊÔÓ ‰Èη›·Ó ıÉÛıÂ, Ù‹Ó ‰fiÍ·Ó àı¿Ó·ÙÔÓ Î·Ù·Ï›„ÂÛı [= ¿Ó
ÙÒÚ· ¿ÚÂÙ ÙËÓ ·fiÊ·ÛË ‰›Î·ÈË, ı· ·Ê‹ÛÂÙ ÙË Ê‹ÌË Û·˜ ·ı¿Ó·ÙË].

58
11-147 30-09-08 06:22 ™ÂÏ›‰·59

O K A T H Γ O P H M A T I KO Σ Π P O Σ ∆ I O P I Σ M O Σ

3. Oî ÛÙÚ·ÙÈáÙ·È Î·Ù¤Ï·‚ÔÓ Ù¿˜ fiÏÂȘ âÚ‹ÌÔ˘˜ [= ÔÈ ÛÙÚ·ÙÈÒÙ˜ η٤Ϸ‚·Ó ¤ÚË-


̘ ÙȘ fiÏÂȘ].

¶PO™E•E. ™ÙÔ ·Ú¿‰ÂÈÁÌ· 3Ø ÔÈ fiÏÂȘ ‹Ù·Ó ¤ÚË̘ ·fi ÙË ÛÙÈÁÌ‹ Ô˘ ÙȘ η٤Ϸ-
‚·Ó ÔÈ ÛÙÚ·ÙÈÒÙ˜ Î·È ı· Â›Ó·È ¤ÚË̘ ̤¯ÚÈ ÙË ÛÙÈÁÌ‹ Ô˘ ı· ÙȘ ÎÚ·ÙÔ‡Ó, ̤¯ÚÈ
‰ËÏ·‰‹ ÙË ÛÙÈÁÌ‹ Ô˘ ÔÈ ÛÙÚ·ÙÈÒÙ˜ [: ÙÔ ˘ÔΛÌÂÓÔ] ÂÓÂÚÁÔ‡Ó ˆ˜ ηٷÎÙËÙ¤˜.
¶ÚÔÙÔ‡ ηٷÏËÊıÔ‡Ó ‰ÂÓ ‹Ù·Ó ¤ÚË̘.
AÓÙ›ıÂÙ· Ô ÂÈıÂÙÈÎfi˜ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌfi˜ [: ÔÈ ÛÙÚ·ÙÈáÙ·È Î·Ù¤Ï·‚ÔÓ Ù¿˜ âÚ‹ÌÔ˘˜
fiÏÂȘ] ‰ËÏÒÓÂÈ fiÙÈ ÔÈ fiÏÂȘ ‹Ù·Ó ¤ÚË̘ ¿ÓÙ·, Î·È ÚÔÙÔ‡ ‰ËÏ·‰‹ ÙȘ ηٷϿ-
‚Ô˘Ó ÔÈ ÛÙÚ·ÙÈÒÙ˜.

A§§E™ §E•EI™
ø™ KATH°OPHMATIKOI ¶PO™¢IOPI™MOI
1 η Ε ρ ώ τ η σ η : TÈ ¿ÏÏÔ Ù›ıÂÙ·È ˆ˜ ηÙËÁÔÚËÌ·ÙÈÎfi˜ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌfi˜;
EÎÙfi˜ ·fi Ù· Â›ıÂÙ·, ˆ˜ ηÙËÁÔÚËÌ·ÙÈÎÔ› ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌÔ› ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÔ‡ÓÙ·È
·fi ÙÔ˘˜ ·Ú¯·›Ô˘˜ Û˘ÁÁÚ·Ê›˜ Î·È ¿ÏϘ ϤÍÂȘ, fiˆ˜:
·. ÕÓ·ÚıÚË ÂÈıÂÙÈ΋ ÌÂÙÔ¯‹, fiÙ·Ó ÚÔÛ‰ÈÔÚ›˙ÂÈ ¤Ó·ÚıÚÔ Ô˘ÛÈ·ÛÙÈÎfi.

¶·Ú¿‰ÂÈÁÌ·-MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
Oî AıËÓ·ÖÔÈ ‰ÈÂÓ·˘Ì¿¯ËÛ·Ó ‰ÈÂÛ·Ṳ́ӷȘ Ù·Ö˜ Ó·˘Û› [= ÔÈ AıËÓ·›ÔÈ ¤Î·Ó·Ó Ó·˘Ì·-
¯›· Ì ٷ ÏÔ›· ‰È·ÛÎÔÚÈṲ̂ӷ].

‚. E›ıÂÙ· - AÓÙˆÓ˘Ì›Â˜: T· Â›ıÂÙ· Ę, ±·˜, Û‡Ì·˜ [= fiÏÔ˜ ·ÓÂÍ·›ÚÂÙ·], ¬ÏÔ˜


[= ÔÏfiÎÏËÚÔ˜], ÌfiÓÔ˜ [= ÌfiÓÔ˜ ·˘Ùfi˜, ÌfiÓÔ˜], ôÎÚÔ˜, ̤ÛÔ˜, öÛ¯·ÙÔ˜ Î·È ÔÈ ·ÓÙˆÓ˘-
̛˜ ≤ηÛÙÔ˜ [= ηı¤Ó·˜ ¯ˆÚÈÛÙ¿ ·fi ÙÔ˘˜ ÔÏÏÔ‡˜], ëοÙÂÚÔ˜ [= ηı¤Ó·˜ ¯ˆÚÈÛÙ¿
·fi ÙÔ˘˜ ‰‡Ô] Î·È ·éÙfi˜ [= Ô ›‰ÈÔ˜, ÂÁÒ Ô ›‰ÈÔ˜, ÌfiÓÔ˜ ÌÔ˘].
¶PO™E•E. T· ·Ú·¿Óˆ Â›ıÂÙ· Î·È ÔÈ ·ÓÙˆÓ˘Ì›Â˜ Â›Ó·È Î·ÙËÁÔÚËÌ·ÙÈÎÔ› ÚÔÛ‰ÈÔ-
ÚÈÛÌÔ›, fiÙ·Ó ‰ÂÓ ¤¯Ô˘Ó ¿ÚıÚÔ, ›Ù ¤¯ÂÈ ¿ÚıÚÔ ÙÔ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈ˙fiÌÂÓÔ Â›Ù ‰ÂÓ ¤¯ÂÈ.
¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù·-MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. ¶ÄÛ·Ó ñÌÖÓ Ù‹Ó àÏ‹ıÂÈ·Ó âÚá [= ı· Û·˜ ˆ fiÏË ÙËÓ ·Ï‹ıÂÈ·].
2. OyÙÔ˜ ¬ÏËÓ à‰ÈÎÂÖ Ù‹Ó fiÏÈÓ [= ·˘Ùfi˜ ·‰ÈΛ fiÏË ÙËÓ fiÏË].
3. T¿ÍÈÓ âÛ¯¿ÙËÓ Aú·˜ ö¯ÂÈ [= Ô A›·˜ η٤¯ÂÈ ÙÔ ÙÂÏÂ˘Ù·›Ô ̤ÚÔ˜ Ù˘ ·Ú¿Ù·Í˘].

2 η Ε ρ ώ τ η σ η : ¶fiÙ ٷ ·Ú·¿Óˆ Â›ıÂÙ· Î·È ·ÓÙˆÓ˘Ì›Â˜ Â›Ó·È ÂÈıÂÙÈÎÔ› ÚÔÛ-


‰ÈÔÚÈÛÌÔ› Î·È ÔÈ· ÛËÌ·Û›· ¤¯Ô˘Ó ÙfiÙÂ;
T· ·Ú·¿Óˆ Â›ıÂÙ· Î·È ÔÈ ·ÓÙˆÓ˘Ì›Â˜, fiÙ·Ó ¤¯Ô˘Ó ¿ÚıÚÔ, Â›Ó·È ÂÈıÂÙÈÎÔ›
ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌÔ› Î·È ÙfiÙ ¤¯Ô˘Ó ¿ÏÏË ÛËÌ·Û›·: ï Ę [= ÙÔ Û‡ÓÔÏÔ], ï ¬ÏÔ˜ [= ÙÔ
Û‡ÓÔÏÔ], ï ̤ÛÔ˜ [= Ô ÌÂÛ·›Ô˜], ï öÛ¯·ÙÔ˜ [= Ô ÙÂÏÂ˘Ù·›Ô˜], ï ÌfiÓÔ˜ [= Ô ÌÔÓ·‰ÈÎfi˜],
ï ·éÙfi˜ [= Ô fiÌÔÈÔ˜, Ô ›‰ÈÔ˜].

59
11-147 30-09-08 06:22 ™ÂÏ›‰·60

Σ Y N TA K T I KO THΣ APXAIAΣ EΛΛHNIKHΣ ΓΛΩΣΣAΣ

¶ÚÔÛÔ¯‹ ÛÙË ‰È·ÊÔÚ¿


1. ^O ÌfiÓÔ˜ ˘îfi˜ [= Ô ÌÔÓ·‰ÈÎfi˜ ÁÈÔ˜]Ø ÂÓÒ: ÌfiÓÔ˜ ˘îfi˜ [= ÌfiÓÔ˜ Ô ÁÈÔ˜].
2. ^H ̤ÛË ï‰fi˜ [= Ë ÌÂÛ·›· Ô‰fi˜, Ë Ô‰fi˜ ‰ËÏ·‰‹ Ô˘ ‚Ú›ÛÎÂÙ·È ÛÙÔ Ì¤ÛÔÓ]Ø ÂÓÒ:
̤ÛË ï‰fi˜ [= ÙÔ Ì¤ÛÔ Ù˘ Ô‰Ô‡].

¶PO™E•E. OÈ ‰ÂÈÎÙÈΤ˜ ·ÓÙˆÓ˘Ì›Â˜ ¬‰Â, ÔyÙÔ˜, âÎÂÖÓÔ˜ Î·È ÛÙ· ÙÚ›· ÙÔ˘˜ Á¤ÓË,
fiÙ·Ó ÚÔÛ‰ÈÔÚ›˙Ô˘Ó ¤Ó·ÚıÚÔ Ô˘ÛÈ·ÛÙÈÎfi, ıˆÚÔ‡ÓÙ·È Î·Ù¿ ÌÈ· ¿Ô„Ë Î·ÙËÁÔ-
ÚËÌ·ÙÈÎÔ› ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌÔ› Î·È Î·Ù’ ¿ÏÏË âÈıÂÙÈÎÔ› ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌÔ›.
ŸÙ·Ó ÔÈ ·ÓÙˆÓ˘Ì›Â˜ ·˘Ù¤˜ ÚÔÛ‰ÈÔÚ›˙Ô˘Ó ¿Ó·ÚıÚ· Ô˘ÛÈ·ÛÙÈο [οÙÈ Ôχ
Û¿ÓÈÔ], Â›Ó·È ÂÈıÂÙÈÎÔ› ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌÔ›.

T P O ¶ O ™ ¢ I A K P I ™ H ™ E ¶ I £ E T I KO Y -
K A T H ° O P H M A T I KO Y ¶ P O ™ ¢ I O P I ™ M O Y

Ε ρ ώ τ η σ η : ¶Ò˜ ‰È·ÎÚ›ÓÂÙ·È Â‡ÎÔÏ· Ô ÂÈıÂÙÈÎfi˜ ·fi ÙÔÓ Î·ÙËÁÔÚËÌ·ÙÈÎfi ÚÔÛ-


‰ÈÔÚÈÛÌfi;
ŒÓ·˜ ÙÚfiÔ˜, ÁÈ· Ó· ‰È·ÎÚ›ÓÔ˘Ì Ôχ ‡ÎÔÏ· ÙÔÓ ÂÈıÂÙÈÎfi ·fi ÙÔÓ Î·ÙËÁÔÚË-
Ì·ÙÈÎfi ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌfi, Â›Ó·È Ô ÂÍ‹˜:
·. ŸÙ·Ó ¤Ó· Â›ıÂÙÔ ¤¯ÂÈ ¿ÚıÚÔ, Â›Ó·È ¿ÓÙ· ÂÈıÂÙÈÎfi˜ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌfi˜, ‹ ¤¯ÂÈ ‹
‰ÂÓ ¤¯ÂÈ ¿ÚıÚÔ ÙÔ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈ˙fiÌÂÓÔ.
‚. ŸÙ·Ó ¤Ó· Â›ıÂÙÔ ‰ÂÓ ¤¯ÂÈ ¿ÚıÚÔ, ÙfiÙ ‚ϤÔ˘Ì ÙÔ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈ˙fiÌÂÓÔØ ·Ó ÙÔ
ÚÔÛ‰ÈÔÚÈ˙fiÌÂÓÔ ‰ÂÓ ¤¯ÂÈ ¿ÚıÚÔ, ÙÔ Â›ıÂÙÔ Â›Ó·È ÂÈıÂÙÈÎfi˜ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌfi˜Ø ·Ó fï˜
ÙÔ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈ˙fiÌÂÓÔ ¤¯ÂÈ ¿ÚıÚÔ, ÙÔ Â›ıÂÙÔ Â›Ó·È Î·ÙËÁÔÚËÌ·ÙÈÎfi˜ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌfi˜.

EÈıÂÙÈÎfi˜ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌfi˜ K·ÙËÁÔÚËÌ·ÙÈÎfi˜ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌfi˜


1. ^OÚá Ù‹Ó ÌÈÎÚ¿Ó ÔåΛ·Ó. ^OÚá ÌÈÎÚ¿Ó Ù‹Ó ÔåΛ·Ó
2. ^OÚá Ù‹Ó ÔåΛ·Ó Ù‹Ó ÌÈÎÚ¿Ó ‹
3. ^OÚá ÌÈÎÚ¿Ó ÔåΛ·Ó. ^OÚá Ù‹Ó ÔåΛ·Ó ÌÈÎÚ¿Ó.

™Y°KENTPøTIKO™ ¶INAKA™ E¶I£ETIKøN


– KATH°OPHMATIKøN ¶PO™¢IOPI™MøN

TÈ Ù›ıÂÙ·È TÈ Ù›ıÂÙ·È
ˆ˜ EÈıÂÙÈÎfi˜ ¶ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌfi˜ ˆ˜ K·ÙËÁÔÚËÌ·ÙÈÎfi˜ ¶ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌfi˜

1. E›ıÂÙÔ. 1. E›ıÂÙÔ
2. AÚÈıÌËÙÈÎfi [ÎÏÈÙfi ‹ ¿ÎÏÈÙÔ]. 2. EÈıÂÙÈ΋ ÌÂÙÔ¯‹ ¿Ó·ÚıÚË [fiÙ·Ó
ÚÔÛ‰ÈÔÚ›˙ÂÈ ¤Ó·ÚıÚÔ Ô˘ÛÈ·ÛÙÈÎfi].
3. AÓÙˆÓ˘Ì›·. 3. T· Â›ıÂÙ· Ę, ±·˜, Û‡Ì·˜, ¬ÏÔ˜,
ÌfiÓÔ˜, ôÎÚÔ˜, ̤ÛÔ˜, öÛ¯·ÙÔ˜.

60
11-147 30-09-08 06:22 ™ÂÏ›‰·61

O K A T H Γ O P H M A T I KO Σ Π P O Σ ∆ I O P I Σ M O Σ

4. EÈıÂÙÈ΋ ÌÂÙÔ¯‹. 4. OÈ ·ÓÙˆÓ˘Ì›Â˜ ≤ηÛÙÔ˜, ëοÙÂÚÔ˜,


·éÙfi˜.
5. K‡ÚÈÔ ÁˆÁÚ·ÊÈÎfi fiÓÔÌ· Ì ¿ÚıÚÔ.
6. OÓfiÌ·Ù· ÚÔÛËÁÔÚÈο [ Ô˘ ‰ËÏÒ-
ÓÔ˘Ó Â¿ÁÁÂÏÌ·, ËÏÈΛ·, ·Í›ˆÌ·,
ÂıÓÈÎfiÙËÙ·, Ù¿ÍË Î·È È‰ÈfiÙËÙ·.
7. °ÂÓÈ΋ Ô˘ÛÈ·ÛÙÈÎÔ‡ ‹ ·ÓÙˆÓ˘Ì›·˜
Ì ÙÔ ¿ÚıÚÔ ÙÔ˘ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈ˙fiÌÂ-
ÓÔ˘.
8. EÌÚfiıÂÙÔ˜ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌfi˜ Ì ÙÔ
¿ÚıÚÔ ÙÔ˘ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈ˙fiÌÂÓÔ˘.
9. E›ÚÚËÌ· ÌÂ ÙÔ ¿ÚıÚÔ ÙÔ˘ ÚÔÛ-
‰ÈÔÚÈ˙fiÌÂÓÔ˘.

A Û Î ‹ Û Â È ˜ [11]
[BϤ A¶ANTH™EI™ ÛÂÏ. 386]

¶O§§A¶§H™ E¶I§O°H™

N· ‚¿ÏÂÙ Û ·ÎÏÔ ÙÔ ÁÚ¿ÌÌ· Ù˘ ·¿ÓÙËÛ˘, Ô˘ ‰ËÏÒÓÂÈ ÙÔÓ Î·ÙËÁÔÚËÌ·ÙÈÎfi


ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌfi.
1. ¶·ÙËÁ‡·˜ ÚÔÊ·›ÓÂÙ·È âÏ·‡ÓˆÓ å‰ÚÔÜÓÙÈ Ùˇá ¥ˇˆ.
·. Ùˇá ¥ˇˆ ‚. ¶·ÙËÁ‡·˜
Á. î‰ÚÔÜÓÙÈ ‰. âÏ·‡ÓˆÓ
2. ™Ù‹Û·˜ Ùfi ±ÚÌ· Úfi Ùɘ Ê¿Ï·ÁÁÔ˜ ̤Û˘ âΤÏ¢ÛÂÓ.
·. Ùfi ±ÚÌ· ‚. ̤Û˘
Á. Ùɘ Ê¿Ï·ÁÁÔ˜ ‰. ÛÙ‹Û·˜
3. T¿˜ ‰’ ôÏÏ·˜ ¿Û·˜ ӷܘ §‡Û·Ó‰ÚÔ˜ öÏ·‚Â.
·. §‡Û·Ó‰ÚÔ˜ ‚. Ù¿˜ ôÏÏ·˜
Á. ӷܘ ‰. ¿Û·˜
4. ^H ÙáÓ ìÁÂÌfiÓˆÓ à‰ÈΛ· ¬ÏËÓ Ù‹Ó fiÏÈÓ ‚Ï¿ÙÂÈ.
·. ¬ÏËÓ ‚. à‰ÈΛ·
Á. ì ÙáÓ ìÁÔÌfiÓˆÓ ‰. Ù‹Ó fiÏÈÓ.

61
11-147 30-09-08 06:22 ™ÂÏ›‰·62

Σ Y N TA K T I KO THΣ APXAIAΣ EΛΛHNIKHΣ ΓΛΩΣΣAΣ

™YM¶§HPø™H™ KENøN

N· Û˘ÌÏËÚÒÛÂÙ ٷ ÎÂÓ¿ ÙˆÓ ·Ú·Î¿Ùˆ ÚÔÙ¿ÛÂˆÓ ı¤ÙÔÓÙ·˜ ÙÔÓ Î·Ù¿ÏÏËÏÔ


Ù‡Ô ÙÔ˘ ηÙËÁÔÚËÌ·ÙÈÎÔ‡ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌÔ‡, Ô˘ ‚Ú›ÛÎÂÙ·È ÛÙȘ ·ÚÂÓı¤ÛÂȘ.
1. TÔÜ ‡ÚÁÔ˘………………… (ëοÙÂÚÔ˜) ÙÔ‡˜ ʇϷη˜ ‰È·Êı›ڷÓÙ˜ âÎÚ¿ÙË-
Û·Ó.
2. ¶ÚÔÛ‹ÎÂÈ Ì¤Ó, t ôÓ‰Ú˜ ‰ÈηÛÙ·›, ………………………… (Ę) ñÌÖÓ ÙÈ̈ÚÂÖÓ
ñ¤Ú ÙáÓ àÓ‰ÚáÓ.
3. NÜÓ âÓ ñÌÖÓ…………………… (ÌfiÓÔ˜) Ùɘ ·ñÙáÓ ÛˆÙËÚ›·˜ ö¯Ô˘ÛÈ Ù¿˜ âÏ›‰·˜.
4. K·› å‰ÒÓ ¬ÙÈ ›ÛÙÈÓ ö¯ÂÈ ÙÔÜ ÛˆıÉÓ·È Âr …………………………… (ÌÂÁ¿ÏË)
ÙFÉ ÊˆÓFÉ.

ANOIKTOY TY¶OY

N· ‚Ú›Ù ÛÙȘ ·Ú·Î¿Ùˆ ÚÔÙ¿ÛÂȘ ÙÔ˘˜ ηÙËÁÔÚËÌ·ÙÈÎÔ‡˜ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌÔ‡˜.

1. Er¯ÔÓ Ù¿˜ àÛ›‰·˜ âÎÎÂÎ·Ï˘Ì̤ӷ˜.


2. T·‡ÙËÓ Ù‹Ó ÚÄÍÈÓ ÎˆÏ‡ÂÙÂ.
3. \AÁËۛϷԘ Ê·È‰Úˇá Ùˇá ÚÔÛÒˇˆ âΤÏ¢ÛÂÓ.
4. Oî χÎÔÈ âÈÂÛfiÓÙ˜ ÙÔÖ˜ ÚÔ‚¿ÙÔȘ âÚ‹ÌÔȘ ‰È‹Ú·˙ÔÓ Ù·ÜÙ·.

62
11-147 30-09-08 06:22 ™ÂÏ›‰·63

OI ¶Tø™EI™
1 η Ε ρ ώ τ η σ η : TÈ ÌÔÚ› Ó· Â›Ó·È Ë ÔÓÔÌ·ÛÙÈ΋ ÙÒÛË ÛÙËÓ ÚfiÙ·ÛË;
H ÔÓÔÌ·ÛÙÈ΋ ÙÒÛË ÛÙËÓ ÚfiÙ·ÛË ÌÔÚ› Ó· ›ӷÈ:
·. YÔΛÌÂÓÔ Û ÚÔÛˆÈÎfi Ú‹Ì·: ^O •ÂÓÔÊáÓ qÓ \AıËÓ·ÖÔ˜.
‚. K·ÙËÁÔÚÔ‡ÂÓÔ ÛÙÔ ˘ÔΛÌÂÓÔ: ^O ™ˆÎÚ¿Ù˘ âÛÙ› ÛÔÊfi˜.
Á. OÌÔÈfiÙˆÙÔ˜ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌfi˜ [‰ËÏ. ÂÈıÂÙÈÎfi˜ ‹ ηÙËÁÔÚËÌ·ÙÈÎfi˜ ‹ ·Ú¿ıÂÛË ‹
ÂÂÍ‹ÁËÛË] ÛÙÔ ˘ÔΛÌÂÓÔ ‹ ÛÙÔ Î·ÙËÁÔÚÔ‡ÌÂÓÔ.

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù·
^O àÁ·ıfi˜ àÓ‹Ú àÉÏıÂÓ [: ÂÈı. ÚÔÛ‰.]
¶¿ÓÙ˜ Ôî ôÓıÚˆÔÈ ÂrÔÓ [: ηÙËÁ. ÚÔÛ‰.]
KϤ·Ú¯Ô˜ ï §·Î‰·ÈÌfiÓÈÔ˜ Ê˘Á¿˜ qÓ [: ·Ú¿ıÂÛË]
Aî \AıÉÓ·È fiÏȘ ÌÂÁ¿ÏË qÓ [: ÂÂÍ‹ÁËÛË].
‰. T›ÙÏÔ˜: \IÏÈ¿˜, \O‰‡ÛÛÂÈ·.
Â. \EÈÁÚ·Ê‹: ^IÂÚfi˜ ï ¯áÚÔ˜ Ùɘ \AÚÙ¤ÌȉԘ.

2 η Ε ρ ώ τ η σ η : TÈ ÌÔÚ› Ó· Â›Ó·È Ë ÎÏËÙÈ΋ ÙÒÛË ÛÙ‹ ÚfiÙ·ÛË;


H ÎÏËÙÈ΋ Â›Ó·È Ë ÙÒÛË Ô˘ Ì’ ·˘Ù‹Ó ηÏԇ̠‹ ÚÔÛʈÓԇ̠¤Ó· ÚfiÛˆÔ ‹
¤Ó· Ú¿ÁÌ·:

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù·
oø ôÓ‰Ú˜ \AıËÓ·ÖÔÈ. — ¶·Ö, Á¤ÓÔÈÔ ·ÙÚfi˜ ÂéÙ˘¯¤ÛÙÂÚÔ˜. — òAÓıÚˆÂ, Ù› Ú¿ÙÙÂȘ;

3 η Ε ρ ώ τ η σ η : M ÙÈ Û˘ÓÙ¿ÛÛÂÙ·È Ë ÁÂÓÈ΋ ˆ˜ ÂÙÂÚfiÙˆÙÔ˜ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌfi˜;


H ÁÂÓÈ΋ ˆ˜ ÂÙÂÚfiÙˆÙÔ˜ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌfi˜ Û˘ÓÙ¿ÛÛÂÙ·È ÌÂ:
·. O˘ÛÈ·ÛÙÈο Â. EÈÚÚ‹Ì·Ù·
‚. E›ıÂÙ· ÛÙ. EÈʈӋ̷ٷ
Á. P‹Ì·Ù· [ˆ˜ ·ÓÙÈΛÌÂÓfi ÙÔ˘˜] ˙. ø˜ Â›ÚÚËÌ· ÚÔÛ‰ÈÔÚ›˙ÂÈ
‰. ¶ÚÔı¤ÛÂȘ Ú‹Ì·Ù·.

H °ENIKH ME OY™IA™TIKA KAI E¶I£ETA

Ε ρ ώ τ η σ η : ¶ÔÈ· Â›Ó·È Ù· ›‰Ë Ù˘ ÁÂÓÈ΋˜ ˆ˜ ÂÙÂÚfiÙˆÙÔ˘ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌÔ‡ ÌÂ


Ô˘ÛÈ·ÛÙÈο Î·È Â›ıÂÙ·;
H ÁÂÓÈ΋ ˆ˜ ÂÙÂÚfiÙˆÙÔ˜ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌfi˜ Ì ԢÛÈ·ÛÙÈο Î·È Â›ıÂÙ· Â›Ó·È ‰¤Î·
ÂȉÒÓ: ÎÙËÙÈ΋, ‰È·ÈÚÂÙÈ΋, ‡Ï˘, ÂÚȯÔ̤ÓÔ˘, ‰ËÌÈÔ˘ÚÁÔ‡, ·Í›·˜, ·ÈÙ›·˜, ȉÈfiÙË-
Ù·˜, ˘ÔÎÂÈÌÂÓÈ΋ Î·È ·ÓÙÈÎÂÈÌÂÓÈ΋.

63
11-147 30-09-08 06:22 ™ÂÏ›‰·64

Σ Y N TA K T I KO THΣ APXAIAΣ EΛΛHNIKHΣ ΓΛΩΣΣAΣ

H °ENIKH KTHTIKH

1 η Ε ρ ώ τ η σ η : TÈ ‰ËÏÒÓÂÈ Ë ÁÂÓÈ΋ ÎÙËÙÈ΋;


¢ËÏÒÓÂÈ Î˘Ú›ˆ˜ ·˘ÙfiÓ ÛÙÔÓ ÔÔ›ÔÓ ·Ó‹ÎÂÈ ÙÔ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈ˙fiÌÂÓÔ, ·ÏÏ¿ Î·È ·˘ÙfiÓ
Ô˘ ¤¯ÂÈ ÙËÓ È‰ÈfiÙËÙ· ÙÔ˘ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈ˙fiÌÂÓÔ˘.
MÈ· ÁÂÓÈ΋ ‰ËÏ·‰‹ Â›Ó·È ÎÙËÙÈ΋, fiÙ·Ó ÙÔ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈ˙fiÌÂÓÔ ·’ ·˘Ù‹Ó Ô˘ÛÈ·ÛÙÈÎfi
Â›Ó·È ÎÙ‹Ì· ‹ ȉÈfiÙËÙ¿ Ù˘.

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù·
1. ¶ÂÚÈÎÏ¤Ô˘˜ ÔrÎÔ˜ [ÙÔ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈ˙fiÌÂÓÔ ÔrÎÔ˜ Â›Ó·È ÎÙ‹Ì· Ù˘ ÁÂÓÈ΋˜]
2. Tfi qıÔ˜ ÙáÓ ÛÙÚ·ÙËÁáÓ [ÙÔ ÚÔÛ‰. qıÔ˜ Â›Ó·È È‰ÈfiÙËÙ· Ù˘ ÁÂÓÈ΋˜]

2 η Ε ρ ώ τ η σ η : ¶ÔȘ Â›Ó·È ÔÈ ÈÔ Û˘Ó‹ıÂȘ ϤÍÂȘ ·fi ÙȘ Ôԛ˜ ÂÍ·ÚÙ¿Ù·È Ë


ÁÂÓÈ΋ ÎÙËÙÈ΋;
·. T· Â›ıÂÙ·: àÏÏfiÙÚÈÔ˜ [= ͤÓÔ˜, ·˘Ùfi˜ Ô˘ ‰ÂÓ ·Ó‹ÎÂÈ], â¯ıÚfi˜, ÔϤÌÈÔ˜ [=
¯ıÚfi˜], ëÙ·ÖÚÔ˜ [= Ê›ÏÔ˜], ú‰ÈÔ˜ [= ȉȈÙÈÎfi˜, ·ÙÔÌÈÎfi˜], ÔåÎÂÖÔ˜ [= ‰ÈÎfi˜ Ì·˜, ȉȈ-
ÙÈÎfi˜], ͤÓÔ˜ [= Ê›ÏÔ˜ ·fi ÊÈÏÔÍÂÓ›·, ͤÓÔ˜], Û˘ÁÁÂÓ‹˜, Û‡ÌÌ·¯Ô˜, Ê›ÏÔ˜, ÎÔÈÓfi˜ [=
ÎÔÈÓfi˜, ‰ËÌfiÛÈÔ˜], îÂÚfi˜ [= ÈÂÚfi˜, ·ÊÈÂڈ̤ÓÔ˜].
M¤ÓˆÓ wÓ Í¤ÓÔ˜ \AÚÈ·›Ô˘ [= Ô M¤ÓˆÓ ‹Ù·Ó Ê›ÏÔ˜ ÙÔ˘ AÚÈ·›Ô˘ ·fi ÊÈÏÔÍÂÓ›·].
‚. T· Ô˘‰¤ÙÂÚ· ‰ÂÈÎÙÈÎÒÓ Î·È ·Ó·ÊÔÚÈÎÒÓ ·ÓÙˆÓ˘ÌÈÒÓ, fiÙ·Ó ‰Â ‰ËÏÒÓÔ˘Ó ÔÛfiØ
[fiÙ·Ó ‰ËÏÒÓÔ˘Ó ÔÛfi, Ë ÁÂÓÈ΋ Â›Ó·È ‰È·ÈÚÂÙÈ΋].
TÔÜÙÔ ôÍÈÔÓ âÂÈÓÂÖÓ ÙáÓ àÓ‰ÚáÓ [= ·˘Ù‹ ÙËÓ ·ÚÂÙ‹ ÙˆÓ ·Ó‰ÚáÓ ·Í›˙ÂÈ Ó· Â·È-
Ó› ηÓ›˜].
Á. OÈ Ï¤ÍÂȘ ÛáÌ· Î·È „˘¯‹ Î·È ÔÈ Ï¤ÍÂȘ Ô˘ ‰ËÏÒÓÔ˘Ó Ì¤ÏË ÙÔ˘ ÛÒÌ·ÙÔ˜ [fiˆ˜:
¯Â›Ú, Ô‡˜, Ôs˜ Î.Ï.] Î·È È‰ÈfiÙËÙ˜ Ù˘ „˘¯‹˜ [fiˆ˜: àÚÂÙ‹, qıÔ˜, ÂéÁ¤ÓÂÈ·, ηΛ·
Î.Ï.]
\AÚÂÙ‹ ÙáÓ ÛÙÚ·ÙËÁáÓ – Tfi qıÔ˜ Ùɘ fiψ˜.

3 η Ε ρ ώ τ η σ η : TÈ ¿ÏÏÔ ÌÔÚ› Ó· ÂÍ·ÚÙ¿Ù·È ·fi Ù· ·Ú·¿Óˆ Â›ıÂÙ· [Ù˘


ÂÚÒÙËÛ˘];
Afi Ù· Â›ıÂÙ· Ê›ÏÔ˜, â¯ıÚfi˜, àÏÏfiÙÚÈÔ˜, ÔåÎÂÖÔ˜, ëÙ·ÖÚÔ˜, ÎÔÈÓfi˜, îÂÚfi˜, Û˘ÁÁÂ-
Ó‹˜, Î.Ï. ÌÔÚ› Ó· ÂÍ·ÚÙ¿Ù·È ‰ÔÙÈ΋ ·ÓÙÈÎÂÈÌÂÓÈ΋, ·ÓÙ› ÁÂÓÈ΋˜ ÎÙËÙÈ΋˜.
^O àÁ·ıfi˜ öÛÙˆ Ê›ÏÔ˜ Ùá
ˇ àÁ·ıá
ˇ [= Ô Î·Ïfi˜ ·˜ Â›Ó·È Ê›ÏÔ˜ Ì ÙÔÓ Î·Ïfi].

H °ENIKH ¢IAIPETIKH

1 η Ε ρ ώ τ η σ η : TÈ ‰ËÏÒÓÂÈ Ë ÁÂÓÈ΋ ‰È·ÈÚÂÙÈ΋ Î·È Ò˜ ÌÂÙ·ÊÚ¿˙ÂÙ·È;


H ÁÂÓÈ΋ ‰È·ÈÚÂÙÈ΋ ‰ËÏÒÓÂÈ ¤Ó· Û‡ÓÔÏÔ Î·È fiÙÈ ÙÔ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈ˙fiÌÂÓÔ Â›Ó·È ¤Ó·
̤ÚÔ˜ ·fi ÙÔ Û‡ÓÔÏÔ ·˘Ùfi [‚Ϥ ٷ ·Ú·Î¿Ùˆ ·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù·].

64
11-147 30-09-08 06:22 ™ÂÏ›‰·65

OI ΠTΩΣEIΣ

™˘Ó‹ıˆ˜ ÌÂÙ·ÊÚ¿˙ÂÙ·È Ì ÙËÓ ÚÔÛı‹ÎË Ù˘ Ϥ͢ ·fi, ·ÏÏ¿ Î·È Û·Ó ÁÂÓÈ΋ ÎÙË-
ÙÈ΋.

2 η Ε ρ ώ τ η σ η : ¶ÔȘ Â›Ó·È ÔÈ ÈÔ Û˘Ó‹ıÂȘ ϤÍÂȘ ·fi ÙȘ Ôԛ˜ ÂÍ·ÚÙ¿Ù·È Ë


ÁÂÓÈ΋ ‰È·ÈÚÂÙÈ΋;
·. O˘ÛÈ·ÛÙÈο Î·È Â›ıÂÙ· [Î·È ÁÂÓÈο ϤÍÂȘ, Ô˘ ¤¯Ô˘Ó ı¤ÛË Ô˘ÛÈ·ÛÙÈÎÒÓ ‹ ÂÈ-
ı¤ÙˆÓ], Ô˘ ÛËÌ·›ÓÔ˘Ó ·ÚÈıÌfi [·Ú¿‰. 2] ‹ ÔÛfi [·Ú¿‰. 3.]
‚. P‹Ì·Ù· Ô˘ ‰¤¯ÔÓÙ·È ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ Û ·ÈÙÈ·ÙÈ΋, fiÙ·Ó Ë ÂÓ¤ÚÁÂÈ· ÙÔ˘ ˘ÔÎÂÈ̤-
ÓÔ˘ ÙˆÓ ÚËÌ¿ÙˆÓ ·˘ÙÒÓ ÌÂÙ·‚·›ÓÂÈ Û’ ¤Ó· ̤ÚÔ˜ ÙÔ˘ ·ÓÙÈÎÂÈ̤ÓÔ˘˜ ÙÔ˘˜ [·Ú¿‰. 4].
Á. AÓÙˆÓ˘Ì›Â˜ [Î·È Î˘Ú›ˆ˜ Ì Ԣ‰¤ÙÂÚ· ·ÓÙˆÓ˘ÌÈÒÓ] ·Ú¿‰. 5.
‰. E›ıÂÙ· [ıÂÙÈÎÔ‡ ‹ ˘ÂÚıÂÙÈÎÔ‡] Î·È Î˘Ú›ˆ˜ Ì Ԣ‰¤ÙÂÚ· ÂÈı¤ÙˆÓ [·Ú¿‰. 6, 7].
Â. ŒÓ·ıÚ˜ ÌÂÙÔ¯¤˜ [·Ú¿‰. 8].
ÛÙ. OÓfiÌ·Ù· fiÏÂˆÓ Î·È ÙfiˆÓ. H ÁÂÓÈ΋ ·˘Ù‹ ‰ËÏÒÓÂÈ ÙÔ fiÓÔÌ· οÔÈ·˜ ¯ÒÚ·˜ ‹
οÔÈ·˜ ÂÚÈÔ¯‹˜, ̤ÚÔ˜ Ù˘ ÔÔ›·˜ Â›Ó·È Ë fiÏË ‹ Ô ÙfiÔ˜ [·Ú¿‰. 9].
• H ÁÂÓÈ΋ ‰È·ÈÚÂÙÈ΋ ·fi Ù· ÔÓfiÌ·Ù· fiÏÂˆÓ Î·È ÙfiˆÓ ÌÂÙ·ÊÚ¿˙ÂÙ·È Û˘Ó‹ıˆ˜,
fiˆ˜ Ë ÁÂÓÈ΋ ÎÙËÙÈ΋.
˙. M ÙÔ˘˜ Û˘Ó‰¤ÛÌÔ˘˜ Ì¤Ó Î·È ‰¤, fiÙ·Ó Â›Ó·È ¤Ó·ÚıÚÔÈ [·Ú¿‰. 10, 11].

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. \A¤ı·Ó ÙáÓ ÛÙÚ·ÙËÁáÓ NÈΛ·˜ [= ÛÎÔÙÒıËΠ·fi ÙÔ˘˜ ÛÙÚ·ÙËÁÔ‡˜ Ô NÈΛ·˜].
2. Ex˜ ÙáÓ ÛÙÚ·ÙȈÙáÓ [= ¤Ó·˜ ·fi ÙÔ˘˜ ÛÙÚ·ÙÈÒÙ˜].
3. ¶ÔÏÏÔ› ÙáÓ àÓ‰ÚáÓ [= ÔÏÏÔ› ·fi ÙÔ˘˜ ¿Ó‰Ú˜] – M¤ÛÔÓ ì̤ڷ˜ [= ÙÔ Ì¤ÛÔ Ù˘
̤ڷ˜].
4. KÜÚÔ˜ Ï·‚ÒÓ ÙáÓ ÎÚÂáÓ ‰È‰›‰Ô˘ [= Ô K‡ÚÔ˜, ·ÊÔ‡ ‹Ú ¤Ó· ̤ÚÔ˜ ·fi Ù· ÎÚ¤-
·Ù·, ÙÔ ÌÔ›Ú·ÛÂ].
5. Eå˜ ÙÔÜÙÔ ÏÂÔÓÂÍ›·˜ àÊ›ÎÔÓÙÔ [= ¤ÊÙ·Û·Ó Û’ ·˘Ùfi ÙÔ ÛËÌÂ›Ô ÏÂÔÓÂÍ›·˜].
6. Oî ¯ÚËÛÙÔ› ÙáÓ àÓıÚÒˆÓ [= ÔÈ Î·ÏÔ› ·fi ÙÔ˘˜ ·ÓıÚÒÔ˘˜].
7. Oî §·Î‰·ÈÌfiÓÈÔÈ ìÛ‡¯·˙ÔÓ Ùfi ÏÂÖÛÙÔÓ ÙÔÜ ¯ÚfiÓÔ˘ [= ÔÈ §·Î‰·ÈÌfiÓÈÔÈ ¤ÌÂÓ·Ó
‹Û˘¯ÔÈ ÛÙÔ ÈÔ ÌÂÁ¿ÏÔ ‰È¿ÛÙËÌ· ÙÔ˘ ¯ÚfiÓÔ˘].
8. Oî Âs ÊÚÔÓÔÜÓÙ˜ ÙáÓ àÓıÚÒˆÓ [= ·˘ÙÔ› ·fi ÙÔ˘˜ ·ÓıÚÒÔ˘˜, Ô˘ ÛΤÊÙÔÓÙ·È
ÛˆÛÙ¿].
9. ^O ÛÙÚ·Ùfi˜ àÊ›ÎÂÙÔ Ùɘ \AÙÙÈÎɘ Âå˜ OåÓfiËÓ [= Ô ÛÙÚ·Ùfi˜ ¤ÊÙ·Û ÛÙËÓ OÈÓfiË Ù˘
AÙÙÈ΋˜].
10. TfiÓ Ì¤Ó ÁÈÁÓÒÛΈ ñÌáÓ [= ·˘ÙfiÓ ·fi Û·˜ ÁÓˆÚ›˙ˆ].
11. TfiÓ ‰¤ \AıËÓ·›ˆÓ [= ÙÔÓ ¿ÏÏÔÓ ·fi ÙÔ˘˜ AıËÓ·›Ô˘˜].

¶PO™E•E. H ÁÂÓÈ΋ Ô˘ ‰ËÏÒÓÂÈ ÔÓfiÌ·Ù· fiÏÂˆÓ Î·È ÙfiˆÓ ‰ÂÓ Ú¤ÂÈ Ó· Û˘Á¯¤Â-
Ù·È Ì ÙË ÁÂÓÈ΋ ÎÙËÙÈ΋, ÁÈ·Ù› ÙÔ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈ˙fiÌÂÓÔ [ÙÔ fiÓÔÌ· Ù˘ fiÏ˘ ‹ ÙÔ˘
ÙfiÔ˘] ‰ÂÓ Â›Ó·È ÎÙ‹Ì· Ù˘ ¯ÒÚ·˜, ·ÏÏ¿ ¤Ó· ·fi Ù· ̤ÚË, Ô˘ ·ÔÙÂÏÔ‡Ó ÙË ¯ÒÚ·.

65
11-147 30-09-08 06:22 ™ÂÏ›‰·66

Σ Y N TA K T I KO THΣ APXAIAΣ EΛΛHNIKHΣ ΓΛΩΣΣAΣ

H °ENIKH TH™ Y§H™

Ε ρ ώ τ η σ η : TÈ ‰ËÏÒÓÂÈ Ë ÁÂÓÈ΋ Ù˘ ‡Ï˘;


H ÁÂÓÈ΋ Ù˘ ‡Ï˘ ‰ËÏÒÓÂÈ ÙËÓ ‡ÏË ·fi ÙËÓ ÔÔ›· ηٷÛ΢¿ÛÙËΠÙÔ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈ-
˙fiÌÂÓÔ.

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. NfiÌÈÛÌ· àÚÁ‡ÚÔ˘ η› ¯Ú˘ÛÔÜ öÏ·‚ [= ‹Ú ¤Ó· ÓfiÌÈÛÌ· ηٷÛ΢·Ṳ̂ÓÔ
·fi ·Û‹ÌÈ Î·È ¯Ú˘Û¿ÊÈ].
2. KÒË âϤʷÓÙÔ˜ [= Ï·‚‹ ·fi ÂÏÂÊ·ÓÙfi‰ÔÓÙÔ]

H ° E N I K H T O Y ¶ E P I E XO M E N O Y

Ε ρ ώ τ η σ η : TÈ ‰ËÏÒÓÂÈ Ë ÁÂÓÈ΋ ÙÔ˘ ÂÚȯÔ̤ÓÔ˘;


H ÁÂÓÈ΋ ÙÔ˘ ÂÚȯÔ̤ÓÔ˘ ‰ËÏÒÓÂÈ ÙÈ ÂÚȤ¯ÂÈ ÙÔ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈ˙fiÌÂÓÔ ·’ ·˘Ù‹Ó.
¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. ™ˆÚfi˜ Í‡ÏˆÓ Î·› Ï›ıˆÓ [= ÛˆÚfi˜ ·fi ͇Ϸ Î·È ¤ÙÚ˜].
2. ¶ÏÔÖ· Û›ÙÔ˘ [= ÏÔ›· ÊÔÚÙˆÌÂÓ· Ì ÛÈÙ¿ÚÈ].

¶PO™E•E. ¢ÂÓ Ú¤ÂÈ Ó· Û˘Á¯¤ÔÓÙ·È ÔÈ ÁÂÓÈΤ˜ ‡Ï˘ Î·È ÂÚȯÔ̤ÓÔ˘Ø Ë ÁÂÓÈ΋ Ù˘
‡Ï˘ ‰ËÏÒÓÂÈ ÙËÓ ‡ÏË [ÙÔ ˘ÏÈÎfi] ·fi ÙËÓ ÔÔ›· ηٷÛ΢¿˙ÂÙ·È ÙÔ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈ˙fi-
ÌÂÓÔ Î·È Ë ÁÂÓÈ΋ ÙÔ˘ ÂÚȯÔ̤ÓÔ˘ ÙÔ ÙÈ ÂÚȤ¯ÂÈ [: ≈‰ˆÚ, Ï›ıÔ˘˜ Î.Ï.] ÙÔ ÚÔÛ-
‰ÈÔÚÔ˙›ÌÂÓÔ.

H °ENIKH TOY ¢HMIOYP°OY

Ε ρ ώ τ η σ η : TÈ ‰ËÏÒÓÂÈ Ë ÁÂÓÈ΋ ÙÔ˘ ‰ËÌÈÔ˘ÚÁÔ‡;


H ÁÂÓÈ΋ ÙÔ˘ ‰ËÌÈÔ˘ÚÁÔ‡ ‰ËÏÒÓÂÈ ·˘ÙfiÓ Ô˘ ‰ËÌÈÔ‡ÚÁËÛ ÙÔ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈ˙fiÌÂÓÔ.
• H ÁÂÓÈ΋ ·˘Ù‹ ‰ËÏÒÓÂÈ Î˘Ú›ˆ˜ ÚfiÛˆÔ, ·ÏÏ¿ Î·È Ï¤ÍË Ô˘ ‰Â ‰ËÏÒÓÂÈ Úfi-
ÛˆÔ [·Ú¿‰. 3].
ΠPOΣEΞE. ¶ÔÏϤ˜ ÊÔÚ¤˜ Ë ÁÂÓÈ΋ ÙÔ˘ ‰ËÌÈÔ˘ÚÁÔ‡ ‰ËÏÒÓÂÈ Î·È Û˘ÁÁ¤ÓÂÈ·Ø ÛÙËÓ ÂÚ›-
ÙˆÛË ·˘Ù‹ ÌÂÙ·ÊÚ¿˙ÂÙ·È Ì ÙËÓ ÚÔÛı‹ÎË ÙˆÓ Ï¤ÍÂˆÓ ÁÈÔ˜, Á˘Ó·›Î·, ÎfiÚË Î.Ï.
[·Ú¿‰. 4].
¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. NfiÌÔ˜ ™fiψÓÔ˜ [= Ô ÓfiÌÔ˜ Ô˘ ı¤ÛÈÛÂ Ô ™fiψӷ˜].
2. T¿ öË ÙÔÜ ^OÌ‹ÚÔ˘ [= Ù· ¤Ë Ô˘ ¤ÁÚ·„Â Ô ŸÌËÚÔ˜].
3. T¿ ‰ÂÈÓ¿ ÙÔÜ ÔϤÌÔ˘ [= ÔÈ Û˘ÌÊÔÚ¤˜ Ô˘ ÚÔηÏ› Ô fiÏÂÌÔ˜].
4. ¶ÂÚÈÎÏɘ ï •·Óı›Ô˘ [= Ô ¶ÂÚÈÎÏ‹˜, Ô ÁÈÔ˜ ÙÔ˘ •·Óı›Ô˘].

66
11-147 30-09-08 06:22 ™ÂÏ›‰·67

OI ΠTΩΣEIΣ

H °ENIKH TH™ A•IA™

1 η Ε ρ ώ τ η σ η : TÈ ‰ËÏÒÓÂÈ Ë ÁÂÓÈ΋ Ù˘ ·Í›·˜ Î·È ·fi ÔȘ ϤÍÂȘ Û˘Ó‹ıˆ˜


Û˘Óԉ‡ÂÙ·È;
H ÁÂÓÈ΋ Ù˘ ·Í›·˜ ‹ ÙÔ˘ ÙÈÌ‹Ì·ÙÔ˜ ‰ËÏÒÓÂÈ ÙËÓ ·Í›· ÙÔ˘ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈ˙fiÌÂÓÔ˘.
™˘Óԉ‡ÂÙ·È Û˘Ó‹ıˆ˜ ·fi ·ÚÈıÌËÙÈο [·Ú¿‰. 1] ‹ ·fi Â›ıÂÙ·, Ô˘ ‰ËÏÒÓÔ˘Ó
ÔÛfi [fiˆ˜ Ôχ˜, çÏ›ÁÔ˜, ̤Á·˜, ÌÈÎÚfi˜] ·Ú¿‰. 2.
Afi ·ÚÈıÌËÙÈο Û˘Óԉ‡ÂÙ·È, fiÙ·Ó ÚfiÎÂÈÙ·È Ó· ‰Ëψı› Ë ·ÎÚÈ‚‹˜ ·Í›· ÙÔ˘
ÚÔÛ‰ÈÔÚÈ˙fiÌÂÓÔ˘ [·Ú¿‰. 1].

2 η Ε ρ ώ τ η σ η : ¶ÔÈ· Â›Ó·È Ù· ÈÔ Û˘Ó‹ıË Â›ıÂÙ· ·fi Ù· ÔÔ›· ÂÍ·ÚÙ¿Ù·È Ë


ÁÂÓÈ΋ Ù˘ ·Í›·˜;
T· Â›ıÂÙ· ôÍÈÔ˜ [= ·˘Ùfi˜ Ô˘ ¤¯ÂÈ ›ÛË ·Í›· ‹ ÙÈÌ‹, ·˘Ùfi˜ Ô˘ ·Í›˙ÂÈ], àÓÙ¿ÍÈÔ˜ [=
·˘Ùfi˜ Ô˘ Â›Ó·È ›ÛÔ˜ ÛÙËÓ ·Í›·, ÈÛ¿ÍÈÔ˜], àÓ¿ÍÈÔ˜ [= ·˘Ùfi˜ Ô˘ ‰ÂÓ Â›Ó·È ¿ÍÈÔ˜, Ô˘
‰ÂÓ ¤¯ÂÈ ·Í›·, Ô ÙÈÔÙ¤ÓÈÔ˜, Ô ¿¯ÚËÛÙÔ˜], Ù›ÌÈÔ˜ [= ·˘Ùfi˜ Ô˘ ¤¯ÂÈ ·Í›·, ÔχÙÈÌÔ˜,
·ÎÚÈ‚fi˜], èÓËÙfi˜ [= ·ÁÔÚ·ÛÙfi˜], üÓÈÔ˜ [= ·˘Ùfi˜ Ô˘ Â›Ó·È ÁÈ· ÒÏËÛË ‹ ÁÈ· ·ÁÔÚ¿].

3 η Ε ρ ώ τ η σ η : M ÔÈ· Ú‹Ì·Ù· Û˘ÓÙ¿ÛÛÂÙ·È Ë ÁÂÓÈ΋ Ù˘ ·Í›·˜;


°ÂÓÈ΋ Ù˘ ·Í›·˜ Â›Ó·È Î·È Ë ÁÂÓÈ΋ Ô˘ ‰¤¯ÔÓÙ·È ˆ˜ ·ÓÙÈΛÌÂÓfi ÙÔ˘˜ Ù· Ú‹Ì·Ù·
Ô˘ ÛËÌ·›ÓÔ˘Ó àÁÔÚ¿˙ˆ, àÓÙ·ÏÏ¿ÛÛˆ, àÍÈá, ÙÈÌá, âÎÙÈÌá, ˆÏá [‚Ϥ ÛÂÏ. 132]
·Ú¿‰. 5.

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. ¢¤Î· ÌÓáÓ ¯ˆÚ›ÔÓ [= ÙÔÔıÂÛ›· ·Í›·˜ ‰¤Î· ÌÓˆÓ].
2. \øÓÔ‡ÌÂı· ÌÈÎÚ¿ ̤ÙÚ· ÔÏÏÔÜ àÚÁ˘Ú›Ô˘ [= ·ÁÔÚ¿˙Ô˘Ì ϛÁ· ̤ÙÚ· Ì ÔÏÏ¿
¯Ú‹Ì·Ù·].
3. ¢fiÍ· ¯ÚËÌ¿ÙˆÓ ÔéÎ èÓËÙ‹ [= Ë ‰fiÍ· ‰ÂÓ ·ÁÔÚ¿˙ÂÙ·È Ì ¯Ú‹Ì·Ù·].
4. òAÍÈÔ˜ à‰ÂÏÊÔÜ [= ›Û˘ ·Í›·˜ Ì ÙÔÓ ·‰ÂÏÊfi].
5. T‹Ó ÛÔÊ›·Ó àÚÁ˘Ú›Ô˘ ˆÏÂÖ [= Ô˘Ï¿ÂÈ ÙË ÛÔÊ›· Ì ¯Ú‹Ì·Ù·].

H °ENIKH TH™ AITIA™

1 η Ε ρ ώ τ η σ η : TÈ ‰ËÏÒÓÂÈ Ë ÁÂÓÈ΋ Ù˘ ·ÈÙ›·˜ Î·È Ò˜ ÌÂÙ·ÊÚ¿˙ÂÙ·È;


H ÁÂÓÈ΋ Ù˘ ·ÈÙ›·˜ ‰ËÏÒÓÂÈ ÙËÓ ·ÈÙ›·, ÂÍ·ÈÙ›·˜ Ù˘ ÔÔ›·˜ Á›ÓÂÙ·È ÙÔ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈ-
˙fiÌÂÓÔ ·’ ·˘Ù‹Ó.
• H ÁÂÓÈ΋ Ù˘ ·ÈÙ›·˜ ÌÂÙ·ÊÚ¿˙ÂÙ·È Ì ÙËÓ ÚÔÛı‹ÎË ÙˆÓ Ï¤ÍˆÓ: ÂÍ·ÈÙ›·˜, ÁÈ·,
·fi, ÏfiÁˆ.

67
11-147 30-09-08 06:22 ™ÂÏ›‰·68

Σ Y N TA K T I KO THΣ APXAIAΣ EΛΛHNIKHΣ ΓΛΩΣΣAΣ

2 η Ε ρ ώ τ η σ η : ¶ÔȘ Â›Ó·È ÔÈ ÈÔ Û˘Ó‹ıÂȘ ϤÍÂȘ ·fi ÙȘ Ôԛ˜ ÂÍ·ÚÙ¿Ù·È Ë


ÁÂÓÈ΋ Ù˘ ·ÈÙ›·˜;
·. OÈ ‰ÈηÓÈÎÔ› fiˆ˜: ‰›ÎË, ÁÚ·Ê‹ [= Ì‹Ó˘ÛË ÁÈ· ‰ËÌfiÛÈÔ ·‰›ÎËÌ·], ÂåÛ·ÁÁÂÏ›·
[= Ì‹Ó˘ÛË, ¤ÁÎÏËÌ· ÎÏ.].
‚. E›ıÂÙ· Ô˘ Ù· ÈÔ Û˘Ó‹ıË Â›Ó·È Ù·: ·úÙÈÔ˜, àÓ·›ÙÈÔ˜, ñ·›ÙÈÔ˜ [= ˘‡ı˘ÓÔ˜,
˘fiÏÔÁÔ˜, ¤ÓÔ¯Ô˜], ñ‡ı˘ÓÔ˜ [= ˘‡ı˘ÓÔ˜, ¤ÓÔ¯Ô˜], ñfi‰ÈÎÔ˜ [= ¤ÓÔ¯Ô˜], ñfiÏÔÁÔ˜
[= ·˘Ùfi˜ Ô˘ ÔÊ›ÏÂÈ Ó· ‰ÒÛÂÈ ÏfiÁÔ], ̷οÚÈÔ˜ [= Â˘Ù˘¯ÈṲ̂ÓÔ˜, ηÏfiÙ˘¯Ô˜], Â鉷›-
ÌˆÓ [= Â˘Ù˘¯ÈṲ̂ÓÔ˜].
¶PO™E•E. TÔ ·úÙÈÔ˜ Û˘ÓÙ¿ÛÛÂÙ·È Ì ÁÂÓÈ΋ Ù˘ ·ÈÙ›·˜ [·Ú¿‰. 4] ·ÏÏ¿ Î·È ÌÂ
ÁÂÓÈ΋ ·ÓÙÈÎÂÈÌÂÓÈ΋. M ÁÂÓÈ΋ Ù˘ ·ÈÙ›·˜ Û˘ÓÙ¿ÛÛÂÙ·È, fiÙ·Ó Ë ÁÂÓÈ΋ ‰ËÏÒÓÂÈ
‚Ï¿‚Ë Î·È ÙfiÙ ÙÔ ·úÙÈÔ˜ ÛËÌ·›ÓÂÈ ˘·›ÙÈÔ˜, ˘‡ı˘ÓÔ˜ Î.Ï.
ŸÙ·Ó fï˜ Ë ÁÂÓÈ΋ ‰ËÏÒÓÂÈ fiÊÂÏÔ˜, ÙfiÙÂ Â›Ó·È ·ÓÙÈÎÂÈÌÂÓÈ΋ Î·È ÙÔ ·úÙÈÔ˜
ÛËÌ·›ÓÂÈ ÚfiÍÂÓÔ˜, ¯ÔÚËÁfi˜, ‰ËÌÈÔ˘ÚÁfi˜ [·Ú¿‰. 5].
Á. E›ıÂÙ· Î·È Ô˘ÛÈ·ÛÙÈο Ô˘ ‰ËÏÒÓÔ˘Ó „˘¯ÈÎfi ¿ıÔ˜ [·Ú·‰. 6, 7].
‰. M ڋ̷ٷ ‰ÈηÛÙÈο [: ·åÙÈáÌ·È = ηÙËÁÔÚÒ, ‰ÈÒΈ = ηÙËÁÔÚÒ Î.Ï.] ηÈ
„˘¯ÈÎÔ‡ ¿ıÔ˘˜ [: ı·˘Ì¿˙ˆ, Â鉷ÈÌÔÓ›˙ˆ = ηÏÔÙ˘¯›˙ˆ, çÚÁ›˙ÔÌ·È = ÂÍÔÚÁ›˙ÔÌ·È
Î.Ï. ·Ú¿‰. 8]. BϤÂ Î·È ÁÂÓÈ΋ Ù˘ ·ÈÙ›·˜ ˆ˜ Â›ÚÚËÌ·.

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. ¢›ÎË ÎÏÔɘ [= ‰›ÎË ÂÍ·ÈÙ›·˜ ÎÏÔ‹˜].
2. °Ú·Ê‹ àÛ‚›·˜ [= ¤ÁÁÚ·ÊË Ì‹Ó˘ÛË ÂÍ·ÈÙ›·˜ ·Û¤‚ÂÈ·˜].
3. Oé‰Â›˜ öÓÔ¯Ô˜ ÏÈÔÙ·Í›·˜ Ô鉤 ‰ÂÈÏ›·˜ [= ηӤӷ˜ ‰ÂÓ Â›Ó·È ¤ÓÔ¯Ô˜ ÁÈ· ÂÁηٿ-
ÏÂÈ„Ë Ù˘ ı¤Û˘ ÙÔ˘ ÛÙÔ ÛÙÚ·Ùfi Ô‡Ù ÁÈ· ‰ÂÈÏ›·].
4. TÔ‡ÙÔ˘ ·úÙÈÔ˜ X·ÈÚÂÊáÓ âÛÙÈ [= ˘‡ı˘ÓÔ˜ ÁÈ’ ·˘Ùfi Â›Ó·È Ô X·ÈÚÂÊÒÓ].
5. §·Î‰·ÈÌfiÓÈÔÈ ÂÚ› ÙÔ‡˜ ηÈÚÔ‡˜ ÙÔ‡ÙÔ˘˜ ÔÏÏáÓ àÁ·ıáÓ ·úÙÈÔÈ ÙÔÖ˜ ≠EÏÏËÛÈ
η٤ÛÙËÛ·Ó [= ÔÈ §·Î‰·ÈÌfiÓÈÔÈ ÛÙȘ ÂÚÈÛÙ¿ÛÂȘ ·˘Ù¤˜ ¤ÁÈÓ·Ó ÚfiÍÂÓÔÈ ÔÏÏáÓ
ηÏÒÓ ÛÙÔ‡˜ ŒÏÏËÓ˜].
6. £·˘Ì¿ÛÈ·È Î¿ÏÏÔ˘˜ η› ÌÂÁ¤ıÔ˘˜ [= ı·˘Ì¿ÛȘ ÁÈ· ÙËÓ ÔÌÔÚÊÈ¿ Î·È ÙÔ ÛÒÌ·].
7. \OÚÁ‹ ÙáÓ Ú·ÙÙÔÌ¤ÓˆÓ [= ÔÚÁ‹ ÂÍ·ÈÙ›·˜ ·˘ÙÒÓ Ô˘ Á›ÓÔÓÙ·È].
8. £·˘Ì¿˙ˆ Û Ùɘ ÙfiÏÌ˘ [= Û ı·˘Ì·ã˙ˆ ÁÈ· ÙÔ ı¿ÚÚÔ˜ ÛÔ˘].

H ° E N I K H T H ™ I ¢ I O T H TA ™
1 η Ε ρ ώ τ η σ η : TÈ ‰ËÏÒÓÂÈ Ë ÁÂÓÈ΋ Ù˘ ȉÈfiÙËÙ·˜ Î·È ·fi ÙÈ Û˘Óԉ‡ÂÙ·È;
H ÁÂÓÈ΋ Ù˘ ȉÈfiÙËÙ·˜ Â›Ó·È Û˘Ó‹ıˆ˜ ·ÊËÚË̤ÓÔ Ô˘ÛÈ·ÛÙÈÎfi Î·È ‰ËÏÒÓÂÈ ÌÈ·
ȉÈfiÙËÙ· ÙÔ˘ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈ˙fiÌÂÓÔ˘ Î·È Î˘Ú›ˆ˜ ÌÂÁ¤ıÔ˜, ¯ÚfiÓÔ, ËÏÈΛ·Ø ÛÙËÓ ÂÚ›ÙˆÛË
Ô˘ ‰ËÏÒÓÂÈ Ì¤ÁÂıÔ˜ ‹ ¯ÚfiÓÔ ‹ ËÏÈΛ· Û˘Óԉ‡ÂÙ·È ·fi ·ÚÈıÌËÙÈÎfi ‹ Â›ıÂÙÔ Ô˘
‰ËÏÒÓÂÈ ÔÛfi [fiˆ˜: Ôχ˜, çÏ›ÁÔ˜, ̤Á·˜, ÌÈÎÚfi˜ Î.Ï.] Î·È Â›Ó·È ÂÈıÂÙÈÎfi˜ ÚÔÛ-
‰ÈÔÚÈÛÌfi˜ Û’ ·˘Ù‹Ó.
• Afi ·ÚÈıÌËÙÈÎfi Û˘Óԉ‡ÂÙ·È, fiÙ·Ó ÚfiÎÂÈÙ·È Ó· ‰Ëψı› ·ÎÚ›‚ÂÈ·.

68
11-147 30-09-08 06:22 ™ÂÏ›‰·69

OI ΠTΩΣEIΣ

• H ÁÂÓÈ΋ ÙfiÏÌ˘ [·Ú¿‰. 3] ‰Â Û˘Óԉ‡ÂÙ·È ·fi ·ÚÈıÌËÙÈÎfi ‹ ·fi Â›ıÂÙÔ, ÁÈ·Ù›


‰Â ‰ËÏÒÓÂÈ ·ÎÚ›‚ÂÈ· ‹ ̤ÁÂıÔ˜ ‹ ¯ÚfiÓÔ ‹ ËÏÈΛ·.

2 η Ε ρ ώ τ η σ η : ¶Ò˜ ·Ó·ÁÓˆÚ›˙ÂÙ·È ÈÔ Â‡ÎÔÏ· Ë ÁÂÓÈ΋ Ù˘ ȉÈfiÙËÙ·˜;


¶ÔÏϤ˜ ÊÔÚ¤˜ Ë ÁÂÓÈ΋ Ù˘ ȉÈfiÙËÙ·˜ ÌfiÓË Ù˘ ‹ Ì ÙÔ ·ÚÈıÌËÙÈÎfi ‹ ÙÔ Â›ıÂÙÔ,
Ô˘ ÙËÓ ÚÔÛ‰ÈÔÚ›˙ÂÈ, ÌÂÙ·ÊÚ¿˙ÂÙ·È Ì Â›ıÂÙÔ, Ô˘ ı· Â›Ó·È ÂÈıÂÙÈÎfi˜ ÚÔÛ‰ÚÈÔÚÈ-
ÛÌfi˜ ÛÙÔ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈ˙fiÌÂÓÔ ·fi ÙË ÁÂÓÈ΋.
M ÙË ÌÂÙ¿ÊÚ·ÛË ·˘Ù‹ ·Ó·ÁÓˆÚ›˙ÂÙ·È ÈÔ Â‡ÎÔÏ· Ë ÁÂÓÈ΋ Ù˘ ȉÈfiÙËÙ·˜ [·Ú¿‰. 3].
¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. ^O‰fi˜ ÙÚÈáÓ ìÌÂÚáÓ [= ‰ÚfiÌÔ˜ ÙÚÈÒÓ ËÌÂÚÒÓ].
2. ^O‰fi˜ ÔÏÏáÓ ìÌÂÚáÓ [= ‰ÚfiÌÔ˜ ÔÏÏÒÓ ËÌÂÚÒÓ].
3. ¶ÚfiÛˆÔÓ ÙfiÏÌ˘ [= ÚfiÛˆÔ ÙÔÏÌËÚfi].

H °ENIKH Y¶OKEIMENIKH

1 η Ε ρ ώ τ η σ η : TÈ ‰ËÏÒÓÂÈ Ë ÁÂÓÈ΋ ˘ÔÎÂÈÌÂÓÈ΋;


H ÁÂÓÈ΋ ˘ÔÎÂÈÌÂÓÈ΋ ‰ËÏÒÓÂÈ ÙÔ ˘ÔΛÌÂÓÔ ÌÈ·˜ ÂÓ¤ÚÁÂÈ·˜ ÂÓfi˜ ÚËÌ·ÙÈÎÔ‡
·ÊËÚË̤ÓÔ˘ Ô˘ÛÈ·ÛÙÈÎÔ‡, ÙÔ ÔÔ›Ô ÚÔÛ‰ÈÔÚ›˙ÂÈ Ë ÁÂÓÈ΋ ·˘Ù‹.

2 η Ε ρ ώ τ η σ η : Afi ÔȘ ϤÍÂȘ ÂÍ·ÚÙ¿Ù·È Ë ÁÂÓÈ΋ ˘ÔÎÂÈÌÂÓÈ΋;


H ÁÂÓÈ΋ ˘ÔÎÂÈÌÂÓÈ΋ ÂÍ·ÚÙ¿Ù·È ·fi ·ÊËÚË̤ӷ Ô˘ÛÈ·ÛÙÈο, ·ÓÙ›ÛÙÔȯ· ‹
Û˘ÓÒÓ˘Ì· ÚËÌ¿ÙˆÓ, Ô˘ ‰ËÏÒÓÔ˘Ó Î˘Ú›ˆ˜ ÂÓ¤ÚÁÂÈ· ‹ ‰Ú¿ÛË.

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - AÓ¿Ï˘ÛË - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË


1. ^H Ó›ÎË ÙáÓ ^EÏÏ‹ÓˆÓ [: ÓÈÎáÛÈÓ Ôî ≠EÏÏËÓ˜] = Ë Ó›ÎË ÙˆÓ EÏÏ‹ÓˆÓ.
2. Eé‚Ô›·˜ ±ÏˆÛȘ [: ë¿Ïˆ ì Eû‚ÔÈ·] = Ë ¿ÏˆÛË Ù˘ E‡‚ÔÈ·˜.

H °ENIKH ANTIKEIMENIKH

1 η Ε ρ ώ τ η σ η : TÈ ‰ËÏÒÓÂÈ Ë ÁÂÓÈ΋ ·ÓÙÈÎÂÈÌÂÓÈ΋;


H ÁÂÓÈ΋ ·ÓÙÈÎÂÈÌÂÈ΋ ‰ËÏÒÓÂÈ ÙÔ ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ ÌÈ·˜ ÂÓ¤ÚÁÂÈ·˜ ÂÓfi˜ ÚËÌ·ÙÈÎÔ‡
·ÊËÚË̤ÓÔ˘ Ô˘ÛÈ·ÛÙÈÎÔ‡ [‹ ÂÈı¤ÙÔ˘], ÙÔ ÔÔ›Ô ÚÔÛ‰ÈÔÚ›˙ÂÈ Ë ÁÂÓÈ΋ ·˘Ù‹.

2 η Ε ρ ώ τ η σ η : Afi ÔȘ ϤÍÂȘ ÂÍ·ÚÙ¿Ù·È Ë ÁÂÓÈ΋ ·ÓÙÈÎÂÈÌÂÓÈ΋;


H ÁÂÓÈ΋ ·ÓÙÈÎÂÈÌÂÓÈ΋ ÂÍ·ÚÙ¿Ù·È ·fi Â›ıÂÙ· ‹ ·ÊËÚË̤ӷ Ô˘ÛÈ·ÛÙÈο ηÈ
΢ڛˆ˜ ·’ ·˘Ù¿ Ô˘ ¤¯Ô˘Ó ·ÓÙ›ÛÙÔȯ· ‹ Û˘ÓÒÓ˘Ì· Ú‹Ì·Ù·, Ô˘ ‰¤¯ÔÓÙ·È ·ÓÙÈΛ-
ÌÂÓÔ Û ÁÂÓÈ΋ ÙÒÛË, ·ÏÏ¿ Î·È ·fi Â›ıÂÙ· ‹ Ô˘ÛÈ·ÛÙÈο, Ô˘ ·Ú¿ÁÔÓÙ·È ·fi ÙÔ
›‰ÈÔ ı¤Ì· Ì ڋ̷ٷ, Ô˘ ‰¤¯ÔÓÙ·È ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ Û ‰ÔÙÈ΋ ‹ ·ÈÙÈ·ÙÈ΋.

69
11-147 30-09-08 06:22 ™ÂÏ›‰·70

Σ Y N TA K T I KO THΣ APXAIAΣ EΛΛHNIKHΣ ΓΛΩΣΣAΣ

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - AÓ¿Ï˘ÛË - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË


1. ^H àÚ¯‹ ÙÔÜ ÔϤÌÔ˘ [: ôÚ¯ˆ ÙÔÜ ÔϤÌÔ˘] = ·Ú¯›˙ˆ ÙÔÓ fiÏÂÌÔ.
2. \EÈÌÂÏ‹˜ ÙáÓ Ê›ÏˆÓ [: âÈÌÂÏÔÜÌ·È ÙáÓ Ê›ÏˆÓ] = ÊÚÔÓÙ›˙ˆ ÙÔ˘˜ Ê›ÏÔ˘˜.
3. ^H ‰È¿‚·ÛȘ ÙÔÜ ÔÙ·ÌÔÜ [: ‰È·‚·›Óˆ ÙfiÓ ÔÙ·ÌfiÓ] = ÙÔ ¤Ú·ÛÌ· ÙÔ˘ ÔÙ·ÌÔ‡.
4. NÔ̇˜ àÁ¤Ï˘ [: Ӥ̈ àÁ¤ÏËÓ] = Ô ‚ÔÛÎfi˜ ÙÔ˘ ÎÔ·‰ÈÔ‡.
5. ™˘ÁÁÓÒÌˆÓ àÓıÚˆ›ÓˆÓ êÌ·ÚÙËÌ¿ÙˆÓ [: Û˘Ó¤ÁÓˆÓ ÙÔÖ˜ àÓıÚˆ›ÓÔȘ êÌ·ÚÙ‹Ì·ÛÈ] =
ÂÁÒ Ô˘ ¤¯ˆ ÙËÓ ›‰È· ÁÓÒÌË Ì ¿ÏÏÔ˘˜ ÁÈ· Ù· ·ÓıÚÒÈÓ· ·ÛÊ¿ÏÌ·Ù·.

¶PO™E•E. ™Ù· ·Ú·¿Óˆ ·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· ÔÈ Ï¤ÍÂȘ àÚ¯‹ Î·È âÈÌÂÏ‹˜ ¤¯Ô˘Ó ·ÓÙ›-
ÛÙÔȯ· Ú‹Ì·Ù·, Ô˘ ‰¤¯ÔÓÙ·È ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ Û ÁÂÓÈ΋ [: ôÚ¯ˆ - âÈÌÂÏÔÜÌ·È]Ø Ù·
‰È¿‚·ÛȘ Î·È ÓÔ̇˜ ¤¯Ô˘Ó ·ÓÙ›ÛÙÔȯ· Ú‹Ì·Ù· [: ‰È·‚·›Óˆ - Ӥ̈], Ô˘ ‰¤¯ÔÓÙ·È
·ÓÙÈΛÌÂÓÔ Û ·ÈÙÈ·ÙÈÎ‹Ø ÙÔ Û˘ÁÁÓÒÌˆÓ ¤¯ÂÈ ·ÓÙ›ÛÙÔÈ¯Ô ÙÔ Ú‹Ì· Û˘ÁÁÈÁÓÒÛΈ,
Ô˘ ‰¤¯ÂÙ·È ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ Û ‰ÔÙÈ΋.

¢IAKPI™H °ENIKH™ Y¶OKEIMENIKH™ A¶O TH °ENIKH ANTIKEIMENIKH

1 η Ε ρ ώ τ η σ η : ¶Ò˜ ‰È·ÎÚ›ÓÔ˘Ì ÙË ÁÂÓÈ΋ ˘ÔÎÂÈÌÂÓÈ΋ ·fi ÙË ÁÂÓÈ΋ ·ÓÙÈÎÂÈ-


ÌÂÓÈ΋;
·. °È· Ó· ÚÔÛ‰ÈÔÚ›ÛÔ˘Ì ÈÔ Â‡ÎÔÏ· ÙË ÁÂÓÈ΋ ˘ÔÎÂÈÌÂÓÈ΋ Î·È ÙË ÁÂÓÈ΋ ·ÓÙÈ-
ÎÂÈÌÂÓÈ΋, ·ÎÔÏÔ˘ıԇ̠ÙÔÓ ÂÍ‹˜ Ú·ÎÙÈÎfi ÙÚfiÔ. MÂÙ·ÙÚ¤Ô˘Ì ÙÔ Ô˘ÛÈ·ÛÙÈÎfi ‹
ÙÔ Â›ıÂÙÔ, ·fi ÙÔ ÔÔ›Ô ÂÍ·ÚÙ¿Ù·È Ë ÁÂÓÈ΋, Û ڋ̷ Û˘ÓÒÓ˘ÌÔ ‹ ÔÌfiÚÚÈ˙Ô Ì ÙÔ
Ô˘ÛÈ·ÛÙÈÎfi ‹ ÙÔ Â›ıÂÙÔ. AÓ Ë ÁÂÓÈ΋ Á›ÓÂÈ Î·È ÛÙ·ı› ÏÔÁÈο ˆ˜ ˘ÔΛÌÂÓÔ ÛÙÔ
Ú‹Ì·, Â›Ó·È ˘ÔÎÂÈÌÂÓÈÎ‹Ø ·Ó Á›ÓÂÈ Î·È ÛÙ·ı› ˆ˜ ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ, Â›Ó·È ·ÓÙÈÎÂÈÌÂÓÈ΋.
‚. TÔ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈ˙fiÌÂÓÔ ·fi ÙË ÁÂÓÈ΋ [Ô˘ÛÈ·ÛÙÈÎfi ‹ Â›ıÂÙÔ] ÌÂÙ·ÙÚ¤ÂÙ·È Î·ÓÔ-
ÓÈο Û ڋ̷ ÂÓÂÚÁËÙÈ΋˜ ʈӋ˜ [·Ú·‰. 1, 3]Ø ·Ó ‰ÂÓ ˘¿Ú¯ÂÈ Ú‹Ì· ÂÓÂÚÁËÙÈ΋˜, ÛÂ
Ú‹Ì· ̤Û˘ ʈӋ˜ [·Ú·‰. 2, 4].

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - AÓ¿Ï˘ÛË - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË


1. ^H âÈÔÚΛ· ÙÔÜ ‚·ÛÈϤˆ˜ [: âÈÔÚÎÂÖ ï ‚·ÛÈχ˜]: ˘ÔÎÂÈÌÂÓÈ΋.
2. ^H ‰È¿ÓÔÈ· ÙÔÜ àÓ‰Úfi˜ [: ‰È·ÓÔÂÖÙ·È ï àÓ‹Ú]: ˘ÔÎÂÈÌÂÓÈ΋.
3. ^O fiıÔ˜ Ùɘ ·ÙÚ›‰Ô˜ [: Ôıá Ù‹Ó ·ÙÚ›‰·]: ·ÓÙÈÎÂÈÌÂÓÈ΋.
4. ^H ·úÛıËÛȘ ÙÔÜ ¯ˆÚ›Ô˘ [: ·åÛı¿ÓÔÌ·È Ùfi ¯ˆÚ›ÔÓ]: ·ÓÙÈÎÂÈÌÂÓÈ΋.

2 η Ε ρ ώ τ η σ η : ¶Ò˜ ı· ›̷ÛÙ ‚¤‚·ÈÔÈ ·Ó ÌÈ· ÁÂÓÈ΋ Â›Ó·È ˘ÔÎÂÈÌÂÓÈ΋ ‹


·ÓÙÈÎÂÈÌÂÓÈ΋;
¶ÔÏϤ˜ ÊÔÚ¤˜ Î·È Ì ÙË ÌÂÙ·ÙÚÔ‹, Ô˘ ÚԷӷʤڷÌÂ, ‰ÂÓ Â›Ó·È Â‡ÎÔÏË Ë ‰È¿-
ÎÚÈÛË ÙˆÓ ‰‡Ô ·˘ÙÒÓ ÁÂÓÈÎÒÓØ ÁÈ’ ·˘Ùfi Ú¤ÂÈ Ó· ÚÔÛ¤ÍÔ˘Ì Ôχ ÙÔ ÓfiËÌ¿ ÙÔ˘˜ ·fi
Ù· Û˘ÌÊÚ·˙fiÌÂÓ· [ÔÈ· ‰ËÏ. ·fi ÙȘ ‰‡Ô ÁÂÓÈΤ˜ ÓÔËÌ·ÙÈο ÚÔÛ·ÚÌÔ˙ÂÙ·È ÛÙÔ ÏfiÁÔ].

70
11-147 30-09-08 06:22 ™ÂÏ›‰·71

OI ΠTΩΣEIΣ

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - AÓ¿Ï˘ÛË - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË


1. ^O àfi ÙáÓ ^EÏÏ‹ÓˆÓ Êfi‚Ô˜ ÙáÓ ‚·Ú‚¿ÚˆÓ [= Ô Êfi‚Ô˜ ÙˆÓ ‚·Ú‚¿ÚˆÓ, Ô˘
ÚÔ‹Ïı ·fi ÙÔ˘˜ ŒÏÏËÓ˜]: ÊÔ‚ÔÜÓÙ·È Ôî ‚¿Ú‚·ÚÔÈØ ÙáÓ ‚·Ú‚¿ÚˆÓ: ÁÂÓ. ˘ÔÎÂÈ-
ÌÂÓÈ΋.
2. ^O Úfi˜ ÙÔ‡˜ ≠EÏÏËÓ·˜ Êfi‚Ô˜ ÙáÓ ‚·Ú‚¿ÚˆÓ [= ÙÔ Êfi‚Ô, Ô˘ ÚÔͤÓËÛ·Ó ÔÈ ‚¿Ú-
‚·ÚÔÈ ÛÙÔ˘˜ ŒÏÏËÓ˜]: Ôî ≠EÏÏËÓ˜ ÊÔ‚ÔÜÓÙ·È ÙÔ‡˜ ‚·Ú‚¿ÚÔ˘˜Ø ÙáÓ ‚·Ú‚¿ÚˆÓ:
ÁÂÓ. ·ÓÙÈÎÂÈÌÂÓÈ΋.

ΠPOΣEΞE. H γενική από µετοχές και από απαρέµφατα κανονικά δεν είναι αντικει-
µενική, αλλά αντικείµενο.

3 Ë ∂ Ú Ò Ù Ë Û Ë : Afi ÔÈ· Â›ıÂÙ· Û˘Ó‹ıˆ˜ ÂÍ·ÚÙ¿Ù·È Ë ÁÂÓÈ΋ ·ÓÙÈÎÂÈÌÂÓÈ΋;


™˘Ó‹ıË Â›ıÂÙ·, Ô˘ Û˘ÓÙ¿ÛÛÔÓÙ·È Ì ÁÂÓÈ΋ ·ÓÙÈÎÂÈÌÂÓÈ΋, ›ӷÈ, fiÛ· ΢ڛˆ˜
·Ú¿ÁÔÓÙ·È ·fi ÙÔ ›‰ÈÔ ı¤Ì· Ì ڋ̷ٷ, Ô˘ Û˘ÓÙ¿ÛÛÔÓÙ·È Ì ÁÂÓÈ΋ ‹ ·fi Ú‹Ì·Ù·
Ô˘ ¤¯Ô˘Ó ÙËÓ ›‰È· ÛËÌ·Û›· Ì’ ·˘Ù¿ Î·È ‰ËÏÒÓÔ˘Ó:
1. EÈ̤ÏÂÈ· ‹ ·Ì¤ÏÂÈ·, fiˆ˜: âÈÌÂÏ‹˜, àÌÂÏ‹˜, Úfiı˘ÌÔ˜ Î.Ï.
– \EÈÌÂÏ‹˜ ÙáÓ Ê›ÏˆÓ. — \AÌÂÏ‹˜ ÙáÓ ÔåΛˆÓ.
2. MÓ‹ÌË ‹ Ï‹ıË, fiˆ˜: ÌӋ̈Ó, àÌӋ̈Ó, âÈÏ‹ÛÌˆÓ Î.Ï.
– \AÌÓ‹ÌˆÓ ÙáÓ Êfi‚ˆÓ. — MÓ‹ÌˆÓ Ùɘ ‰fi͢.
3. EÌÂÈÚ›· ‹ ·ÂÈÚ›·, fiˆ˜: öÌÂÈÚÔ˜, ôÂÈÚÔ˜, âÈÛً̈Ó, à‹ı˘ Î.Ï.
– òEÌÂÈÚÔ˜ ÙáÓ ÔϤ̈Ó. — òAÂÈÚÔ˜ îÈÎɘ.
4. ™˘ÌÌÂÙÔ¯‹ ‹ ÏËÛÌÔÓ‹, fiˆ˜: ̤ÙÔ¯Ô˜, ÎÔÈÓˆÓfi˜, ÌÂÛÙfi˜, Ï‹Ú˘ Î.Ï.
– M¤ÙÔ¯Ô˜ ÙáÓ ÎÈÓ‰‡ÓˆÓ. — ¶Ï‹Ú˘ ıËÚ›ˆÓ.
5. XˆÚÈÛÌfi ‹ ··ÏÏ·Á‹ ‹ ÛÙ¤ÚËÛË, fiˆ˜: ÌfiÓÔ˜, öÚËÌÔ˜, âӉ‹˜, âχıÂÚÔ˜,
Á˘ÌÓfi˜, à̤ÙÔ¯Ô˜, àÓ‹ÎÔÔ˜, àı¤·ÙÔ˜, à·›‰Â˘ÙÔ˜ Î.Ï.
– òEÚËÌÔ˜ ʛψÓ. — \AÌÂÏ‹˜ fiÓˆÓ. — °˘ÌÓfi˜ îÌ·Ù›ˆÓ.
6. ºÂÈ‰Ò ‹ àÊÂȉ›·, fiˆ˜: ÊÂȉˆÏfi˜, àÊÂȉ‹˜ Î.Ï.
– ºÂȉˆÏfi˜ ¯ÚËÌ¿ÙˆÓ. — \AÊÂȉ‹˜ ë·˘ÙÔÜ.
7. K˘ÚÈfiÙËÙ· [ÂÍÔ˘Û›·] ‹ Ù· ·ÓÙ›ıÂÙ·, fiˆ˜: ·ÚÈÔ˜, âÁÎÚ·Ù‹˜, àÎÚ·Ù‹˜ Î.Ï.
– K‡ÚÈÔ˜ ÙáÓ Ú·ÁÌ¿ÙˆÓ. — \EÁÎÚ·Ù‹˜ Ùɘ ¯ÒÚ·˜.
8. \EÈÙ˘¯›· ‹ àÔÙ˘¯›·, fiˆ˜: âÈÙ˘¯‹˜, àÔÙ˘¯‹˜ [= ·˘Ùfi˜ Ô˘ ‰ÂÓ ÂÙ˘¯·›ÓÂÈ].
– ¶Â·È‰Â˘Ì¤ÓÔ˘˜ ηÏá ÙÔ‡˜ Ù‹Ó ‰fiÍ·Ó âÈÙ˘¯É ÙáÓ Î·ÈÚáÓ ö¯ÔÓÙ·˜.
9. T· ÂÓÂÚÁËÙÈο Â›ıÂÙ· Ô˘ Ï‹ÁÔ˘Ó Û -ÈÎfi˜, fiˆ˜: Ú·ÎÙÈÎfi˜, ÔÈËÙÈÎfi˜, ÔÚÈ-
ÛÙÈÎfi˜, âÍÂÙ·ÛÙÈÎfi˜ Î.Ï.
– \EÍÂÙ·ÛÙÈÎfi˜ ÙáÓ öÚÁˆÓ. — ¶Ú·ÎÙÈÎfi˜ ÙáÓ ‰Èη›ˆÓ.
10. ™‡ÓıÂÙ· Â›ıÂÙ· Ì ÙÔ ÛÙÂÚËÙÈÎfi à.
– òA·È˜ ôÚÛÂÓÔ˜ ÁfiÓÔ˘. — òAÌÔÈÚÔ˜ ÔéÛ›·˜.

71
11-147 30-09-08 06:22 ™ÂÏ›‰·72

Σ Y N TA K T I KO THΣ APXAIAΣ EΛΛHNIKHΣ ΓΛΩΣΣAΣ

A Û Î ‹ Û Â È ˜ [12]
[BϤ A¶ANTH™EI™ ÛÂÏ. 386]

¶O§§A¶§H™ E¶I§O°H™

N· ‚¿ÏÂÙ Û ·ÎÏÔ ÙÔ ÁÚ¿ÌÌ· Ù˘ ·¿ÓÙËÛ˘, Ô˘ ‰ËÏÒÓÂÈ ÙÔ ÛˆÛÙfi ›‰Ô˜ Ù˘
ÁÂÓÈ΋˜.
1. TáÓ ‰˘ÛÙ˘¯Ô‡ÓÙˆÓ Ôé‰Â›˜ âÛÙÈ Ê›ÏÔ˜
·. ·ÓÙÈÎÂÈÌÂÓÈ΋ ‚. ‰È·ÈÚÂÙÈ΋ Á. ÎÙËÙÈ΋ ‰. ÂÚȯÔ̤ÓÔ˘
2. ^H àÓıÚÒÈÓË ÛÔÊ›· çÏ›ÁÔ˘ ÙÈÓfi˜ àÍ›· âÛÙ›Ó.
·. ˘ÔÎÂÈÌÂÓÈ΋ ‚. ·Í›·˜ Á. ‡Ï˘ ‰. ‰È·ÈÚÂÙÈ΋.
3. Eå˜ ÙÔÜÙÔ ÙfiÏÌ˘ ¿Ê›ÎÂÙÔ.
·. ‰È·ÈÚÂÙÈ΋ ‚. ·ÈÙ›·˜ Á. ȉÈfiÙËÙ·˜ ‰. ÎÙËÙÈ΋.
4. ºÔ›ÓÈÎÔ˜ ·î ı‡Ú·È ÂÔÈËÌ¤Ó·È ÂåÛ›Ó.
·. ·ÈÙ›·˜ ‚. ‡Ï˘ Á. ÂÚȯfiÌÂÓÔ˘ ‰. ·ÓÙÈÎÂÈÌÂÓÈ΋.
5. ^P¿‰ÈÔÓ ÙÔÜÙÔ Î·Ù·Ì·ıÂÖÓ âÛÙÈÓ âÎ ÙáÓ ^HÚ·ÎÏ¤Ô˘˜ ôıψÓ.
·. ‰È·ÈÚÂÙÈ΋ ‚. ·Í›·˜ Á. ‰ËÌÈÔ˘ÚÁÔ‡ ‰. ÎÙËÙÈ΋.
6. \AÏÏ’ ïÚÄÙ ̤Ó, t ôÓ‰Ú˜, Ù‹Ó ‚·ÛÈϤˆ˜ âÈÔÚΛ·Ó.
·. ˘ÔÎÂÈÌÂÓÈ΋ ‚. ·ÓÙÈÎÂÈÌÂÓÈ΋ Á. ÂÚȯÔ̤ÓÔ˘ ‰. ‰ËÌÈÔ˘ÚÁÔ‡.
7. E鉷›ÌˆÓ ÌÔÈ àÓ‹Ú âÊ·›ÓÂÙÔ ÙÔÜ ÙÚfiÔ˘.
·. ‡Ï˘ ‚. ·Í›·˜ Á. ·ÈÙ›·˜ ‰. ÂÚȯÔ̤ÓÔ˘
8. ¶˘Ú·Ì›˜ ëÓfi˜ ϤıÚÔ˘.
·. ÎÙËÙÈ΋ ‚. ‰ËÌÈÔ˘ÚÁÔ‡ Á. ·Í›·˜ ‰. ȉÈfiÙËÙ·˜.

TY¶OY ™ø™TO ◊ §A£O™

N· ‚Ú›Ù ·Ó Â›Ó·È ™ø™TO ‹ §A£O™ ÙÔ Â›‰Ô˜ ÙˆÓ ·Ú·Î¿Ùˆ ÁÂÓÈÎÒÓ, Ô˘


‰ËÏÒÓÂÙ·È ÛÙȘ ·ÚÂÓı¤ÛÂȘ.
1. \AÍÈÔÜÛÈ Á›ÁÓÂÛı·È ‰È‰¿ÛηÏÔÈ ÙáÓ ôÏÏˆÓ (·ÓÙÈÎÂÈÌÂÓÈ΋).
2. BÔËıÂÖÓ â‚Ô˘Ï‡ÔÓÙÔ ÙÔÖ˜ Û˘ÁÁÂÓ¤ÛÈÓ ë·˘ÙáÓ (‰È·ÈÚÂÙÈ΋).
3. \E‚Ô‹ıÂÈ \AÚ›ÛÙ·Ú¯Ô˜ η› ÙáÓ î¤ˆÓ Ó·ӛÛÎÔÈ (ÎÙËÙÈ΋).
4. ¶ÔÙ·Ìfi˜ Ùfi ÂsÚÔ˜ ‰¤Î· ϤıÚˆÓ (ȉÈfiÙËÙ·˜).
5. TáÓ AåÁ˘Ù›ˆÓ ìÁÂÌÒÓ è ˇ ÎÔ‰ÔÌÂÖÙÔ ÔrÎÔÓ Ï›ıÔ˘ (‡Ï˘).
6. ^IÎ·Ó‹Ó ôÓ ÙÔÜ ÊfiÓÔ˘ ‰›ÎËÓ Ï¿‚ÔÈÌÂÓ (·ÈÙ›·˜).

72
11-147 30-09-08 06:22 ™ÂÏ›‰·73

OI ΠTΩΣEIΣ

ANTI™TOIXIA™ - ™YZEY•H™

N· ·ÓÙÈÛÙÔȯ›ÛÂÙ ٷ ÁÚàÌÌ·Ù· Ù˘ B ÛÙ‹Ï˘ Ì ÙÔ˘˜ ·ÚÈıÌÔ‡˜, Ô˘ Ù·ÈÚÈ¿˙Ô˘Ó


ÛÙË A ÛÙ‹ÏË
A B
1. \AÏÏfiÙÚÈÔÓ Ùɘ ·ÙÚ›‰Ô˜ ·. ÁÂÓ. ·ÓÙÈÎÂÈÌÂÓÈ΋
2. Oî àÓ‰ÚÂÈfiÙ·ÙÔÈ ÙáÓ \AıËÓ·›ˆÓ ‚. ÁÂÓ. ÎÙËÙÈ΋
3. Aå‰Ôܘ ï ‰ÂÈÏfi˜ âχıÂÚfi˜ âÛÙÈ Á. ÁÂÓ. ‰È·ÈÚÂÙÈ΋
4. A¥Ì·Ùfi˜ âÛÙÈÓ ì àÚÂÙ‹ èÓ›· ‰. ÁÂÓ. ÙÔ˘ ÂÚȯÔ̤ÓÔ˘
5. KÚ‹ÓË ì‰¤Ô˜ ≈‰·ÙÔ˜ Â. ÁÂÓ. Ù˘ ·Í›·˜
6. £·˘Ì¿˙ˆ Û Ùɘ àÚÂÙɘ ÛÙ. ÁÂÓ. ˘ÔÎÂÈÌÂÓÈ΋
7. ^O ΛӉ˘ÓÔ˜ ÙáÓ àÓ‰ÚáÓ ˙. ÁÂÓ. Ù˘ ·ÈÙ›·˜

ANOIKTOY TY¶OY

N· ‚Ú›Ù ÛÙȘ ·Ú·Î¿Ùˆ ÚÔÙ¿ÛÂȘ ÙÔ ÛˆÛÙfi ›‰Ô˜ ÙˆÓ ÁÂÓÈÎÒÓ ˆ˜ ÂÙÂÚfiÙˆ-


ÙˆÓ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌÒÓ.
A
1. Oî ôÓıÚˆÔÈ ÙáÓ ÙÔÜ ıÂÔÜ ÂéÂÚÁÂÛÈáÓ Ù˘Á¯¿ÓÔ˘ÛÈÓ.
2. T·ÌÂÖÔÓ àÚÂÙɘ âÛÙÈ ÁÂÓÓ·›· „˘¯‹.
3. \AÁÚfi˜ ‰¤Î· ϤıÚˆÓ.
4. TfiÓ ‰›ÊÚÔÓ âÔ›ËÛÂÓ åÛ¯˘ÚáÓ Í‡ÏˆÓ.
5. ¢ÈÒ˙ÔÌ·› Û ‰ÂÈÏ›·˜.
6. M›˙ÔÓÔ˜ ·éÙ¿ ÙÈÌáÓÙ·È.
7. K·› ÙÔÖ˜ ıËÚ›ÔȘ fiıÔ˜ ÙȘ âÁÁ›ÁÓÂÙ·È ÙáÓ Û˘ÓÙÚfiʈÓ.

B
1. O鉤ÙÂÚÔÈ ôÓ ìÌáÓ ÂéÛ‚ÔÖÂÓ.
2. òAÍÈÔÈ ÙáÓ ÚÔÁfiÓˆÓ.
3. \AÛ‚›·˜ ñfi‰ÈÎÔ˜.
4. ¶·Ö˜ ¤ÓÙ âÙáÓ.
5. T¿ àÁ·ı¿ Ùɘ ÂåÚ‹Ó˘.
6. òAÁ·ÏÌ· Ï›ıÔ˘.
7. ^H ÛˆÊÚÔÛ‡ÓË ÙáÓ ·›‰ˆÓ.

73
11-147 30-09-08 06:22 ™ÂÏ›‰·74

Σ Y N TA K T I KO THΣ APXAIAΣ EΛΛHNIKHΣ ΓΛΩΣΣAΣ

H °ENIKH ME E¶IPPHMATA
H °ENIKH ¢IAIPETIKH

1 η Ε ρ ώ τ η σ η : ¶ÔÈ· Â›Ó·È Ù· ›‰Ë Ù˘ ÁÂÓÈ΋˜ Ì ÂÈÚÚ‹Ì·Ù·;


H ÁÂÓÈ΋, fiÙ·Ó Û˘ÓÙ¿ÛÛÂÙ·È Ì ÂÈÚÚ‹Ì·Ù·, Â›Ó·È ÙÚÈÒÓ ÂȉÒÓ: ‰È·ÈÚÂÙÈ΋, ·ÊÂÙË-
Ú›·˜ Î·È ·Ó·ÊÔÚ¿˜.

2 η Ε ρ ώ τ η σ η : ¶ÔÈ· Â›Ó·È Ù· ÂÈÚÚ‹Ì·Ù· ·fi Ù· ÔÔ›· ÂÍ·ÚÙ¿Ù·È Ë ÁÂÓÈ΋


‰È·ÈÚÂÙÈ΋;
H ÁÂÓÈ΋ ·˘Ù‹ Û˘ÓÙ¿ÛÛÂÙ·È Ì ÂÈÚÚ‹Ì·Ù· ÙÔÈο, ¯ÚÔÓÈο Î·È ÔÛÔÙÈο.
·. TÔÈο [·Ú¿‰. 1], fiˆ˜: ¬Ô˘ [= fiÔ˘], ÔÜ [= Ô‡, Û ÔÈÔ Ì¤ÚÔ˜], fiıÂÓ [=
·fi Ô‡, ·fi ÔÈÔ Ì¤ÚÔ˜], Ôy [= fiÔ˘], w
F [= fiÔ˘], ¥Ó· [= fiÔ˘], ·éÙÔÜ [= Û’ ·˘Ùfi ÙÔ
̤ÚÔ˜, ‰Ò, ÂΛ], ôÓˆ [= ¿Óˆ], ·ÓÙ·¯ÔÜ [= ·ÓÙÔ‡, Û fiÏ· Ù· ̤ÚË], ÔÏÏ·¯ÔÜ [=
Û ÔÏÏ¿ ̤ÚË], Ô‡ [= οÔ˘, Û οÔÈÔ Ì¤ÚÔ˜] Î.Ï.
‚. XÚÔÓÈο [·Ú¿‰. 2], fiˆ˜: fiÙÂ, Ëӛη [= fiÙÂ, ÙÈ ÒÚ·], 焤 [= ·ÚÁ¿, ·ÚÁ¿
ÚÔ˜ ÙÔ ‚Ú¿‰˘], Úˆ˝ [= Úˆ›], ÙËÓÈηÜÙ· [= ·ÎÚÈ‚Ò˜ ÙfiÙÂ, ÙËÓ ÒÚ· ·˘Ù‹] Î.Ï.
Á. ¶ÔÛÔÙÈο [·Ú¿‰. 3], fiˆ˜: ±·Í [= ÌÈ· ÊÔÚ¿], ‰›˜ [= ‰‡Ô ÊÔÚ¤˜], Ôχ, ÔÛ¿-
ÎȘ [= fiÛ˜ ÊÔÚ¤˜, ÙfiÛ˜ ÊÔÚ¤˜], ôÁ·Ó [= ˘ÂÚ‚ÔÏÈο] Î.Ï.

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. ¶ÔÜ Ùɘ \AÙÙÈÎɘ ÎÂÖÙ·È OåÓfiË [= Û ÔÈÔ Ì¤ÚÔ˜ Ù˘ AÙÙÈ΋˜ ‚Ú›ÛÎÂÙ·È Ë OÈÓfiË;]
2. ¶fiÙ Ùɘ Ó˘ÎÙfi˜ qÏıÔÓ [= ÔÈ· ÒÚ· Ù˘ Ó‡¯Ù·˜ ‹Úı·Ó;]
3. TÚ›˜ Ùɘ ì̤ڷ˜ [= ÙÚÂȘ ÊÔÚ¤˜ ÙË Ì¤Ú·].

H ° E N I K H T H ™ Aº E T H P I A ™

Ε ρ ώ τ η σ η : ¶ÔÈ· ÁÂÓÈ΋ ϤÁÂÙ·È Ù˘ ·ÊÂÙËÚ›·˜ Î·È ·fi ÔÈ· ÂÈÚÚ‹Ì·Ù· ÂÍ·Ú-
ٿٷÈ;
H ÁÂÓÈ΋ Ù˘ ·ÊÂÙËÚ›·˜ ϤÁÂÙ·È Î·È ÁÂÓÈ΋ ÙÔ˘ ¯ˆÚÈÛÌÔ‡ Î·È Û˘ÓÙ¿ÛÛÂÙ·È Ì ÂÈÚ-
Ú‹Ì·Ù· ¯ˆÚÈÛÌÔ‡ Î·È ÚÔıÂÙÈο.
·. XˆÚÈÛÌÔ‡ ‹ ·ÔÌ¿ÎÚ˘ÓÛ˘ ‹ ÚÔÛ¤ÁÁÈÛ˘, fiˆ˜: fiÚÚˆ [= Ì·ÎÚÈ¿], ÚfiÛˆ [=
Ì·ÎÚÈ¿, ÌÚÔÛÙ¿], Ì·ÎÚ¿Ó, Îڇʷ [= ÎÚ˘Ê¿, Ì˘ÛÙÈο], Ï¿ıÚ÷· [= ÎÚ˘Ê¿, Ì˘ÛÙÈο],
âÎÙfi˜ [= ¤Íˆ], ö͈, ¤Ú·[Ó] [= ·¤Ó·ÓÙÈ], ¯ˆÚ›˜ [= ¯ˆÚÈÛÙ¿, ÂÎÙfi˜], ÏËÛ›ÔÓ [·Ú¿‰.
1, 2].
‚. ¶ÚÔıÂÙÈο [: fiÛ· Â›Ó·È Û‡ÓıÂÙ· Ì ÚÔı¤ÛÂȘ ‹ Ì ϤÍÂȘ, Ô˘ ¤¯Ô˘Ó ı¤ÛË ÚÔ-
ı¤ÛˆÓ], öÌÚÔÛıÂÓ, âÓÙfi˜ [= ̤۷], âÁÁ‡˜ [= ÎÔÓÙ¿], âÓ·ÓÙ›ÔÓ [= ·¤Ó·ÓÙÈ, ·ÓÙÈÎÚ‡],
ÂúÛˆ [= ̤۷], ëη٤ڈıÂÓ [= Î·È ·fi Ù· ‰‡Ô ̤ÚË], ÌÂٷ͇, ùÈÛıÂÓ [= ›Ûˆ ·fi,
·fi ›Ûˆ], ·Ú·‰. 3, 4.

74
11-147 30-09-08 06:22 ™ÂÏ›‰·75

OI ΠTΩΣEIΣ

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. ¶fiÚˆ õ‰Ë âÛÙ› ÙÔÜ ‚›Ô˘ [= Â›Ó·È È· Ì·ÎÚÈ¿ ·fi ÙË ˙ˆ‹].
2. ¶ÏËÛ›ÔÓ ÙÔÜ Ù›¯Ô˘˜ [= ÎÔÓÙ¿ ÛÙÔ Ù›¯Ô˜].
3. òEÌÚÔÛıÂÓ ÙáÓ àÁÚáÓ [= ÌÚÔÛÙ¿ ·fi Ù· ¯ˆÚ¿ÊÈ·].
4. \EÁÁ‡˜ ÙÔÜ ÔÙ·ÌÔÜ [= ÎÔÓÙ¿ ÛÙÔ ÔÙ¿ÌÈ].

H ° E N I K H T H ™ A N Aº O PA ™

∂ Ú Ò Ù Ë Û Ë : Afi ÔÈ· ÂÈÚÚ‹Ì·Ù· ÂÍ·ÚÙ¿Ù·È Ë ÁÂÓÈ΋ Ù˘ ·Ó·ÊÔÚ¿˜;


H ÁÂÓÈ΋ ·˘Ù‹ ÂÍ·ÚÙ¿Ù·È ·fi ÂÈÚÚ‹Ì·Ù· ÙÚÔÈο, ·ÏÏ¿ Î·È ·fi ÔÏÏ¿ ÂÈÚÚ‹-
Ì·Ù·, Ô˘ ·Ú¿ÁÔÓÙ·È ·fi Â›ıÂÙ· Ô˘ Û˘ÓÙ¿ÛÛÔÓÙ·È Ì ÁÂÓÈ΋.
·. TÚÔÈο, fiˆ˜: ηÏá˜, ηÎá˜, Âs, á˜, ó˜, Ô≈Ùˆ˜, Î.Ï. T· ÂÈÚÚ‹Ì·Ù· ·˘Ù¿
Ú¤ÂÈ Ó· Û˘Óԉ‡ÔÓÙ·È ·fi Ù· Ú‹Ì·Ù· ö¯ˆ, ≥Έ, ÎÂÖÌ·È, ηı›ÛÙ·Ì·È [·Ú¿‰. 1].
‚. EÈÚÚ‹Ì·Ù·, Ô˘ ·Ú¿ÁÔÓÙ·È ·fi Â›ıÂÙ· Ô˘ Û˘ÓÙ¿ÛÛÔÓÙ·È Ì ÁÂÓÈ΋ fiˆ˜:
à›ڈ˜ [= ·fi ÙÔ ôÂÈÚÔ˜], àÍ›ˆ˜ [= ·fi ÙÔ ôÍÈÔ˜] Î.Ï. ·Ú¿‰. 2.

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. B·ÛÈχ˜ ᘠö¯ÂÈ ·È‰Â›·˜; [= Û ÔÈ· ηٿÛÙ·ÛË ‚Ú›ÛÎÂÙ·È Û¯ÂÙÈο Ì ‹ ˆ˜
ÚÔ˜ ÙË ÌfiÚʈÛË Ô ‚·ÛÈÏÈ¿˜;].
2. \AÍ›ˆ˜ Ùɘ ™¿ÚÙ˘ ÔÈ‹Û·Ù ÙfiÓ fiÏÂÌÔÓ, t §·Î‰·ÈÌfiÓÈÔÈ [= Ì ·ÓÙ¿ÍÈÔ ÙÚfiÔ
ÁÈ· ÙË ™¿ÚÙË Ó· ÔÏÂÌ‹ÛÂÙÂ, §·Î‰·ÈÌfiÓÈÔÈ].

ΠPOΣEΞE. K·Ù’ ¿ÏÏË ¿Ô„Ë Ë ÁÂÓÈ΋ Ì ٷ ÂÈÚÚ‹Ì·Ù· ·˘Ù¿ ıˆÚÂ›Ù·È ·ÓÙÈÎÂÈÌÂ-


ÓÈ΋.

A Û Î ‹ Û Â È ˜ [13]
[BϤ A¶ANTH™EI™ ÛÂÏ. 387]

¶O§§A¶§H™ E¶I§O°H™

N· ‚¿ÏÂÙ Û ·ÎÏÔ ÙÔ ÁÚ¿ÌÌ· Ù˘ ·¿ÓÙËÛ˘, Ô˘ ‰ËÏÒÓÂÈ ÙÔ ÛˆÛÙfi ›‰Ô˜ Ù˘
ÁÂÓÈ΋˜, Î·È Ó· ÁÚ¿„ÂÙ ÙÔ Â›‰Ô˜ ÙÔ˘ ÂÈÚÚ‹Ì·ÙÔ˜ ·fi ÙÔ ÔÔ›Ô ÂÍ·ÚٿٷÈ.
1. ¶ÔÏÏ·¯ÔÜ Ùɘ ¯ÒÚ·˜.
·. ·ÊÂÙËÚ›·˜ ‚. ·Ó·ÊÔÚ¿˜ Á. ‰È·ÈÚÂÙÈ΋
2. ¶ÏËÛ›ÔÓ ÙÔÜ Ù›¯Ô˘˜.
·. ·Ó·ÊÔÚ¿˜ ‚. ‰È·ÈÚÂÙÈ΋ Á. ·ÊÂÙËÚ›·˜
3. ^H K¤Ú΢ڷ ηÏᘠ·Ú¿ÏÔ˘ ÎÂÖÙ·È.
·. ‰È·ÈÚÂÙÈ΋ ‚. ·Ó·ÊÔÚ¿˜ Á. ·ÊÂÙËÚ›·˜

75
11-147 30-09-08 06:22 ™ÂÏ›‰·76

Σ Y N TA K T I KO THΣ APXAIAΣ EΛΛHNIKHΣ ΓΛΩΣΣAΣ

4. OéÎ à›ڈ˜ ·éÙÔÜ ö¯ˆ.


·. ·ÊÂÙËÚ›·˜ ‚. ‰È·ÈÚÂÙÈ΋ Á. ·Ó·ÊÔÚ¿˜

H °ENIKH ME E¶IºøNHMATA
Ε ρ ώ τ η σ η : ¶ÔÈ· Â›Ó·È Ù· ›‰Ë Ù˘ ÁÂÓÈ΋˜ Ì ÂÈʈӋ̷ٷ Î·È ÙÈ ‰ËÏÒÓÂÈ Ë
ÁÂÓÈ΋ ·˘Ù‹;
H ÁÂÓÈ΋ Ì ÂÈʈӋ̷ٷ Â›Ó·È ÌfiÓÔ ÁÂÓÈ΋ Ù˘ ·ÈÙ›·˜ Î·È ‰ËÏÒÓÂÈ ÙËÓ ·ÈÙ›· ÂÓfi˜
„˘¯ÈÎÔ‡ ·ı‹Ì·ÙÔ˜, ÂÍ·ÈÙ›·˜ ÙÔ˘ ÔÔ›Ô˘ ÚÔηÏÂ›Ù·È ÌÈ· ·Ó·ÊÒÓËÛË.

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. OúÌÔÈ ÙáÓ âÌáÓ Î·ÎáÓ [= ·Ï›ÌÔÓÔ ÁÈ· Ù· ‰Èο ÌÔ˘ ·ı‹Ì·Ù·].
2. ºÂÜ Ùɘ Ûɘ àÓÔ›·˜ [= ·Ï›ÌÔÓÔ ÂÍ·ÈÙ›·˜ Ù˘ ‰È΋˜ ÛÔ˘ ·ÂÚÈÛ΄›·˜].

H °ENIKH ø™ E¶IPPHMA
Ε ρ ώ τ η σ η : ¶fiÛ· Î·È ÔÈ· Â›Ó·È Ù· ›‰Ë Ù˘ ÁÂÓÈ΋˜ ˆ˜ Â›ÚÚËÌ·;
H ÁÂÓÈ΋ ˆ˜ Â›ÚÚËÌ· [ÂÈÚÚËÌ·ÙÈÎfi˜ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌfi˜] Â›Ó·È ¤ÓÙ ÂȉÒÓ: ÙÔ˘
¯ÚfiÓÔ˘, ÙÔ˘ ÙfiÔ˘, ÙÔ˘ ÛÎÔÔ‡, Ù˘ ·ÈÙ›·˜ Î·È ÙÔ˘ ÔÛÔ‡.

H °ENIKH TOY XPONOY

1 η Ε ρ ώ τ η σ η : TÈ ‰ËÏÒÓÂÈ Ë ÁÂÓÈ΋ ÙÔ˘ ¯ÚfiÓÔ˘;


H ÁÂÓÈ΋ ÙÔ˘ ¯ÚfiÓÔ˘ ‰ËÏÒÓÂÈ ÔÚÈṲ̂ÓÔ ¯ÚÔÓÈÎfi ‰È¿ÛÙËÌ· ηٿ ÙË ‰È¿ÚÎÂÈ· ÙÔ˘
ÔÔ›Ô˘ Á›ÓÂÙ·È ·˘Ùfi Ô˘ ÛËÌ·›ÓÂÈ ÙÔ Ú‹Ì·.

2 η Ε ρ ώ τ η σ η : ¶ÔȘ Â›Ó·È ÔÈ ÈÔ Û˘Ó‹ıÂȘ ÁÂÓÈΤ˜ ÙÔ˘ ¯ÚfiÓÔ˘;


OÈ ÈÔ Û˘Ó‹ıÂȘ ÁÂÓÈΤ˜ ÙÔ˘ ¯ÚfiÓÔ˘ ›ӷÈ:
·. T· ̤ÚË ÙÔ˘ ÂÈÎÔÛÈÙÂÙÚ·ÒÚÔ˘, fiˆ˜: ùÚıÚÔ˘, ÌÂÛËÌ‚Ú›·˜, ì̤ڷ˜, ‰Â›Ï˘,
ëÛ¤Ú·˜, Ó˘ÎÙfi˜ Î.Ï.
‚. OÈ ÂÔ¯¤˜ ÙÔ˘ ¤ÙÔ˘˜: ö·ÚÔ˜ [= ¿ÓÔÈ͢], ı¤ÚÔ˘˜, ¯ÂÈÌáÓÔ˜, çÒÚ·˜ [= ÊıÈÓÔÒ-
ÚÔ˘].
Á. OÈ Ï¤ÍÂȘ âÓÈ·˘ÙÔÜ [= ¤ÙÔ˘˜], öÙÔ˘˜, ¯ÚfiÓÔ˘.

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. Oî Ì¤Ó ÔsÓ ¶ÂÏÔÔÓÓ‹ÛÈÔÈ Ùɘ Ó˘ÎÙfi˜ Âéı‡˜ ηٿ Ù¿¯Ô˜ âÎÔÌ›˙ÔÓÙÔ â’ ÔúÎÔ˘ [=
ÔÈ ¶ÂÏÔÔÓÓ‹ÛÈÔÈ ÏÔÈfiÓ ·Ì¤Ûˆ˜ ÙË Ó‡¯Ù· ÁÚ‹ÁÔÚ· ÁÚ‹ÁÔÚ· Â¤ÛÙÚÂÊ·Ó ÛÙËÓ
·ÙÚ›‰·].
2. ™ˆÎÚ¿Ù˘ Ùfi ·éÙfi îÌ¿ÙÈÔÓ öÊÂÚ ı¤ÚÔ˘˜ Ù η› ¯ÂÈÌáÓÔ˜ [= Ô ™ˆÎÚ¿Ù˘ ÊÔÚÔ‡ÛÂ
Ù· ›‰È· ÚÔ‡¯· Î·È Î·Ù¿ ÙË ‰È¿ÚÎÂÈ· ÙÔ˘ ηÏÔηÈÚÈÔ‡ Î·È Î·Ù¿ ÙË ‰È¿ÚÎÂÈ· ÙÔ˘ ¯ÂÈ-
ÌÒÓ·].

76
11-147 30-09-08 06:22 ™ÂÏ›‰·77

OI ΠTΩΣEIΣ

3. ¶ÔÏÏÔÜ ¯ÚfiÓÔ˘ ·éÙÔ‡˜ Ôé¯ ëfiڷη [= Â‰Ò Î·È Ôχ ¯ÚÔÓÈÎfi ‰È¿ÛÙËÌ· ‰ÂÓ ÙÔ˘˜
¤¯ˆ ‰ÂÈ].

H °ENIKH TOY TO¶OY

1 η Ε ρ ώ τ η σ η : TÈ ‰ËÏÒÓÂÈ Ë ÁÂÓÈ΋ ÙÔ˘ ÙfiÔ˘;


H ÁÂÓÈ΋ ÙÔ˘ ÙfiÔ˘ ‰ËÏÒÓÂÈ ¤Ó· ÙfiÔ ¿Óˆ ÛÙÔÓ ÔÔ›Ô Á›ÓÂÙ·È ·˘Ùfi Ô˘ ÛËÌ·›-
ÓÂÈ ÙÔ Ú‹Ì·.

2 η Ε ρ ώ τ η σ η : ¶ÔȘ Â›Ó·È ÔÈ ÈÔ Û˘Ó‹ıÂȘ ÁÂÓÈΤ˜ ÙÔ˘ ÙfiÔ˘;


OÈ ÈÔ Û˘Ó‹ıÂȘ ÁÂÓÈΤ˜ ÙÔ˘ ÙfiÔ˘, ÛÙÔ˘˜ Â˙ÔÁÚ¿ÊÔ˘˜ ΢ڛˆ˜, Â›Ó·È ÔÈ: ·éÙÔÜ [=
Û’ ·˘Ùfi ÙÔ Ì¤ÚÔ˜], Ôy [= fiÔ˘], ÔyÂÚ [= fiÔ˘ ·ÎÚÈ‚Ò˜].

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. AéÙÔÜ à¤ı·ÓÔÓ ÔÏÏÔ› [= Û’ ·˘Ùfi ÙÔ Ì¤ÚÔ˜ ÛÎÔÙÒıËÎ·Ó ÔÏÏÔ›].
2. \EÛÙÚ·ÙÔ‰‡۷ÓÙÔ, ÔyÂÚ Î·Ù¤ÏÈÔÓ ÙÔ‡˜ ôÓ‰Ú·˜ [= ÛÙÚ·ÙÔ¤‰Â˘Û·Ó, fiÔ˘
·ÎÚÈ‚Ò˜ ôÊËÛ·Ó ÙÔ˘˜ ¿Ó‰Ú˜].

H ° E N I K H T O Y ™ KO ¶ O Y

1 η Ε ρ ώ τ η σ η : TÈ ‰ËÏÒÓÂÈ Ë ÁÂÓÈ΋ ÙÔ˘ ÛÎÔÔ‡;


H ÁÂÓÈ΋ ÙÔ˘ ÛÎÔÔ‡ ‰ËÏÒÓÂÈ ÙÔ ÛÎÔfi Ù˘ ÂÓ¤ÚÁÂÈ·˜ ÙÔ˘ ˘ÔÎÂÈ̤ÓÔ˘ ÙÔ˘ Ú‹Ì·-
ÙÔ˜.

2 η Ε ρ ώ τ η σ η : ¶ÔȘ Â›Ó·È ÔÈ ÈÔ Û˘Ó‹ıÂȘ ÁÂÓÈΤ˜ ÙÔ˘ ÛÎÔÔ‡;


OÈ ÈÔ Û˘Ó‹ıÂȘ ÁÂÓÈΤ˜ ÙÔ˘ ÛÎÔÔ‡ Â›Ó·È ÔÈ ÁÂÓÈΤ˜ ÂÓ¿ÚıÚˆÓ ··ÚÂÌÊ¿ÙˆÓ.

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. ¶ÚáÙÔÓ Ì¤Ó ÂÚÈÂÛÙ·‡ÚˆÛ·Ó ·éÙÔ‡˜ ÙÔÖ˜ ‰¤Ó‰ÚÂÛÈÓ, ± öÎÔ„·Ó, ÙÔÜ Ìˉ¤Ó· öÙÈ
âÍÈ¤Ó·È [= ÛÙËÓ ·Ú¯‹ ·Ú¯‹ ÂÚÈ·ÎÏˆÛ·Ó ·˘ÙÔ‡˜ Ì ‰¤Ó‰Ú·, Ô˘ ¤ÎÔ„·Ó, ÁÈ· Ó·
ÌË ‚Á·›ÓÂÈ ¤Íˆ È· ηӤӷ˜].
2. M›Óˆ˜ Ùfi ÏFËÛÙÚÈÎfiÓ Î·ıF‹ÚÂÈ ÙÔÜ å¤Ó·È ·éÙˇá Ù¿˜ ÚÔÛfi‰Ô˘˜ âÎ Ùɘ ı·Ï¿ÛÛ˘ [= Ô
M›Óˆ˜ ‰È¤Ï˘Û ÙËÓ ÂÈÚ·Ù›·, ÁÈ· Ó· öÚ¯ÔÓÙ·È Û’ ·˘ÙfiÓ Ù· ÔʤÏË ·fi ÙË ı¿Ï·ÛÛ·].

H °ENIKH TH™ AITIA™

1 η Ε ρ ώ τ η σ η : Afi Ô‡ ÂÍ·ÚÙ¿Ù·È Û˘Ó‹ıˆ˜ Ë ÁÂÓÈ΋ Ù˘ ·ÈÙ›·˜;


H ÁÂÓÈ΋ Ù˘ ·ÈÙ›·˜ ÂÍ·ÚÙ¿Ù·È Û˘Ó‹ıˆ˜ ·fi Ú‹Ì·Ù· Ô˘ ‰ËÏÒÓÔ˘Ó ¿ıÔ˜ „˘¯ÈÎfi
[fiˆ˜: ≥‰ÔÌ·È, àÁ·á, ¯·›Úˆ, ô¯ıÔÌ·È, àÁ·Ó·ÎÙá, çÚÁ›˙ÔÌ·È, ı·˘Ì¿˙ˆ, ˙ËÏá

77
11-147 30-09-08 06:22 ™ÂÏ›‰·78

Σ Y N TA K T I KO THΣ APXAIAΣ EΛΛHNIKHΣ ΓΛΩΣΣAΣ

[·Ú·‰. 1, 2] ‹ ·fi ÊÚ¿ÛÂȘ Ô˘ ‰ËÏÒÓÔ˘Ó „˘¯ÈÎfi ¿ıÔ˜ ‹ ·fi Ú‹Ì·Ù· ‰ÈηÛÙÈο
[fiˆ˜: ‰ÈÒΈ, ‰Èο˙ˆ, ·åÙÈáÌ·È, ÁÚ¿ÊÔÌ·È, ηٷÁÈÁÓÒÛΈ Î.Ï.] ·Ú¿‰. 3.

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. ZËÏá ñÌĘ ÙÔÜ ÏÔ‡ÙÔ˘ [= Û·˜ ˙Ëχˆ ÁÈ· ÙÔÓ ÏÔ‡ÙÔ].
2. TáÓ ·éÙáÓ à‰ÈÎËÌ¿ÙˆÓ çÚÁ›˙ÂÙ·È [= ÔÚÁ›˙ÂÙ·È ÂÍ·ÈÙ›·˜ ÙˆÓ ›‰ÈˆÓ ·‰ÈÎËÌ¿ÙˆÓ].
3. ¢ÈÒÍÔÌ·È ·éÙfiÓ àÛ‚›·˜ [= ı· ηٷÁÁ›ψ ·˘ÙfiÓ ÂÍ·ÈÙ›·˜ ·Û¤‚ÂÈ·˜].
4. K·› ı·Ó¿ÙÔ˘ ‰¤ ÔyÙÔÈ ÎÚ›ÓÔ˘ÛÈ [= ·˘ÙÔ› ‰Èο˙Ô˘Ó ÁÈ· ¤ÁÎÏËÌ· Ô˘ ¤¯ÂÈ ˆ˜ ÔÈÓ‹
ÙÔ ı¿Ó·ÙÔ].

¶PO™E•E. ŸÙ·Ó Ë ÁÂÓÈ΋ ·˘Ù‹ Û˘ÓÙ¿ÛÛÂÙ·È Ì ‰ÈηÛÙÈο Ú‹Ì·Ù·, ‰ËÏÒÓÂÈ Î˘Ú›ˆ˜


ÙÔ ¤ÁÎÏËÌ· [·Ú¿‰. 3] ÂÍ·ÈÙ›·˜ ÙÔ˘ ÔÔ›Ô˘ ‰Èο˙ÂÙ·È Ô Î·ÙËÁÔÚÔ‡ÌÂÓÔ˜ ‹ ÙËÓ
ÔÈÓ‹ Ô˘ ÂÈ‚¿ÏÏÂÙ·È ÁÈ· ÙÔ ¤ÁÎÏËÌ· [ÁÂÓÈΤ˜: ÂÁÎÏ‹Ì·ÙÔ˜ ‹ ÔÈÓ‹˜] ·Ú¿‰. 4.

H °ENIKH TOY ¶O™OY

1 η Ε ρ ώ τ η σ η : TÈ ‰ËÏÒÓÂÈ Ë ÁÂÓÈ΋ ÙÔ˘ ÔÛÔ‡;


H ÁÂÓÈ΋ ÙÔ˘ ÔÛÔ‡ ‰ËÏÒÓÂÈ ÔÛfi, ·ÏÏ¿ Î·È ÙËÓ ·Í›· Î·È ÙÔ Ù›ÌËÌ· ÂÓfi˜ Ú¿ÁÌ·-
ÙÔ˜ ‹ ÌÈ·˜ Ú¿Í˘.

2 η Ε ρ ώ τ η σ η : ¶ÔȘ Â›Ó·È ÔÈ ÈÔ Û˘Ó‹ıÂȘ ÁÂÓÈΤ˜ ÙÔ˘ ÔÛÔ‡;


OÈ ÈÔ Û˘Ó‹ıÂȘ ÁÂÓÈΤ˜ ÙÔ˘ ÔÛÔ‡ Â›Ó·È ÔÈ: ÌÈÎÚÔ‡, ÔÏÏÔÜ, çÏ›ÁÔ˘ [·Ú¿‰. 2].

3 η Ε ρ ώ τ η σ η : Afi ÔÈ· Ú‹Ì·Ù· ÂÍ·ÚÙ¿Ù·È Û˘Ó‹ıˆ˜ Ë ÁÂÓÈ΋ ÙÔ˘ ÔÛÔ‡;


H ÁÂÓÈ΋ ÙÔ˘ ÔÛÔ‡ ÂÍ·ÚÙ¿Ù·È Û˘Ó‹ıˆ˜ ·fi Ú‹Ì·Ù·, Ô˘ ‰ËÏÒÓÔ˘Ó àÍ›·, àÁÔÚ¿,
ÒÏËÛË, fiˆ˜: àÓÙ·ÏÏ¿ÛÛˆ, àÁÔÚ¿˙ˆ, èÓÔÜÌ·È [= ·ÁÔÚ¿˙ˆ], ˆÏá, ÈÚ¿ÛΈ [=
Ô˘ÏÒ], ÙÈÌá Î.Ï. [·Ú¿‰. 2].

4 η Ε ρ ώ τ η σ η : ¶ÔÈ· ¿ÏÏË Û˘ÓÙ·ÎÙÈ΋ ı¤ÛË ¤¯ÂÈ Ë ÁÂÓÈ΋ ÙÔ˘ ÔÛÔ‡ ·fi Ù·


Ú‹Ì·Ù· ·˘Ù¿;
H ÁÂÓÈ΋ Ì ٷ Ú‹Ì·Ù· ·˘Ù¿ Â›Ó·È Ù·˘Ùfi¯ÚÔÓ· Î·È ·ÓÙÈΛÌÂÓfi ÙÔ˘˜ [·Ú·‰. 3, 4].

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. ¶fiÛÔ˘ ‰È‰¿ÛÎÂÈ EûËÓÔ˜; ¶¤ÓÙ ÌÓáÓ [= Ì fiÛ· ‰È‰¿ÛÎÂÈ Ô E‡ËÓÔ˜; M ¤ÓÙÂ
ÌÓ˜].
2. TËÓ Â鉷ÈÌÔÓ›·Ó Ô≈Ùˆ˜ çÏ›ÁÔ˘ âÙ›ÌˆÓ [= ÙÈÌÔ‡Û·Ó ÙfiÛÔ Ï›ÁÔ ÙËÓ Â˘Ù˘¯›·].
3. Oî ‚¿Ú‚·ÚÔÈ ÙfiÓ £ÂÌÈÛÙÔÎϤ· ÌÂÁ›ÛÙˆÓ ‰ˆÚÂáÓ äÍ›ˆÛ·Ó [= ÔÈ ‚¿Ú‚·ÚÔÈ ¤ÎÚÈÓ·Ó
ÙÔ £ÂÌÈÛÙÔÎÏ‹ ¿ÍÈÔ ÁÈ· Ôχ ÌÂÁ¿Ï˜ ÙÈ̤˜].
4. T‹Ó ÛÔÊ›·Ó àÚÁ˘Ú›Ô˘ ˆÏÂÖ [= Ô˘Ï¿ÂÈ ÙË ÛÔÊ›· Ì ¯Ú‹Ì·Ù·].

78
11-147 30-09-08 06:22 ™ÂÏ›‰·79

OI ΠTΩΣEIΣ

¶A PATHPH™EI™ ™TI™ °ENIKE™

1 η Ε ρ ώ τ η σ η : ¶ÔÈÔ Â›‰Ô˜ ÁÂÓÈ΋˜ ÂÍ·ÚÙ¿Ù·È ·fi ÙË Ï¤ÍË ÏÉıÔ˜;


Afi ÙË Ï¤ÍË ÏÉıÔ˜ ÂÍ·ÚÙ¿Ù·È Î˘Ú›ˆ˜ ÁÂÓÈ΋ ÙÔ˘ ÂÚȯÔ̤ÓÔ˘:
¶ÏÉıÔ˜ àÓ‰ÚáÓ Ù η› ÓÂáÓ. — \AıËÓ·›ˆÓ Ùfi ÏÉıÔ˜.

2 η Ε ρ ώ τ η σ η : ¶ÔÈÔ Â›‰Ô˜ ÁÂÓÈ΋˜ ÂÍ·ÚÙ¿Ù·È ·fi ÙË Ï¤ÍË öÚÁÔÓ;


Afi ÙË Ï¤ÍË öÚÁÔÓ âÍ·ÚÙ¿Ù·È Û˘Ó‹ıˆ˜ ÁÂÓÈ΋ ÙÔ˘ ‰ËÌÈÔ˘ÚÁÔ‡ [·Ú¿‰. 1] ‹ Ù˘
ȉÈfiÙËÙ·˜Ø Ù˘ ȉÈfiÙËÙ·˜ ›ӷÈ, fiÙ·Ó Ë ÁÂÓÈ΋ Â›Ó·È Ô˘ÛÈ·ÛÙÈÎfi ·ÊËÚË̤ÓÔ [·Ú¿‰. 2].

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. òEÚÁÔÓ àÓ‰Úfi˜ [= ÙÔ ¤ÚÁÔ Ô˘ ‰ËÌÈÔ‡ÚÁËÛ ‹ Ô˘ ¤Î·ÓÂ Ô ¿Ó‰Ú·˜. — òEÚÁ·
àÓıÚÒˆÓ [= ¤ÚÁ· Ô˘ ¤Î·Ó·Ó ÔÈ ¿ÓıÚˆÔÈ].
2. òEÚÁÔÓ ‰ÈηÈÔÛ‡Ó˘. — òEÚÁÔÓ Î·Î›·˜.

ΠPOΣEΞE. K·Ù’ ¿ÏÏË ¿Ô„Ë Ë ÁÂÓÈ΋ ·fi ÙÔ öÚÁÔÓ Â›Ó·È ˘ÔÎÂÈÌÂÓÈ΋ ‹ ÎÙËÙÈ΋.

3 η Ε ρ ώ τ η σ η : ™Â ÙÈ ‰È·Ê¤ÚÔ˘Ó ÔÈ ÁÂÓÈΤ˜ ÎÙËÙÈ΋, ‰È·ÈÚÂÙÈ΋, ‡Ï˘, ·Í›·˜ ηÈ


ȉÈfiÙËÙ·˜ ·fi ÙȘ ·ÓÙ›ÛÙÔȯ˜ ÁÂÓÈΤ˜ ηÙËÁÔÚËÌ·ÙÈΤ˜;
OÈ ÁÂÓÈΤ˜ ·˘Ù¤˜ ‰È·Ê¤ÚÔ˘Ó ·fi ÙȘ ·ÓÙ›ÛÙÔȯ˜ ÁÂÓÈΤ˜ ηÙËÁÔÚËÌ·ÙÈΤ˜, ÁÈ·Ù›
ÔÈ ÁÂÓÈΤ˜ ηÙËÁÔÚËÌ·ÙÈΤ˜ Â›Ó·È Î·ÙËÁÔÚÔ‡ÌÂÓ· Û ÁÂÓÈ΋ ÙÒÛË, Ô˘ Û˘Ó‰¤ÔÓÙ·È
Ì ÙÔ ˘ÔΛÌÂÓÔ Ì¤Ûˆ Ú‹Ì·ÙÔ˜ Û˘Ó‰ÂÙÈÎÔ‡, ÂÓÒ ·˘Ù¤˜ Â›Ó·È ·ÏÔ› ÂÙÂÚfiÙˆÙÔÈ
ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌÔ›.

4 η Ε ρ ώ τ η σ η : M ÔÈ· ÁÂÓÈ΋ Û˘ÓÙ¿ÛÛÂÙ·È Ù· Ô˘ÛÈ·ÛÙÈο ‹ Ù· Â›ıÂÙ· Ô˘


Â›Ó·È Û‡ÓıÂÙ· Ì ÙÔ à ÙÔ ÛÙÂÚËÙÈÎfi;
™‡ÓıÂÙ· Ô˘ÛÈ·ÛÙÈο ‹ Â›ıÂÙ· Ì ÙÔ ÛÙÂÚËÙÈÎfi à Û˘ÓÙ¿ÛÛÔÓÙ·È Î·ÓÔÓÈο ÌÂ
ÁÂÓÈ΋ ·ÓÙÈÎÂÈÌÂÓÈ΋: òA·È˜ ÂåÌ› àÚÚ¤ÓˆÓ ·›‰ˆÓ. — òAÌÔÈÚÔ˜ ÔéÛ›·˜.

5 η Ε ρ ώ τ η σ η : ¶ÔÈÔ Â›‰Ô˜ ÁÂÓÈ΋˜ ÂÍ·ÚÙ¿Ù·È ·fi ÙË Ï¤ÍË fiÏȘ;


Afi ÙË Ï¤ÍË fiÏȘ Ë ÁÂÓÈ΋ ÔÓÔÌ·ÙÔ˜ fiÏ˘ Â›Ó·È ÁÂÓÈ΋ ·Ú·ıÂÙÈ΋, ÂÓÒ Ë
ÁÂÓÈ΋, Ô˘ ‰ËÏÒÓÂÈ Î·ÙÔ›ÎÔ˘˜ fiψÓ, Â›Ó·È ÎÙËÙÈ΋.

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù·
1. ^H fiÏȘ Ùɘ ^Pfi‰Ô˘ [: ÁÂÓÈ΋ ·Ú·ıÂÙÈ΋].
2. ^H fiÏȘ ÙáÓ ^PÔ‰›ˆÓ [: ÁÂÓÈ΋ ÎÙËÙÈ΋].

6 η Ε ρ ώ τ η σ η : ¶ÔÈÔ Â›‰Ô˜ ÁÂÓÈ΋˜ ÂÍ·ÚÙ¿Ù·È ·fi ÙË Ï¤ÍË Ì¤ÁÂıÔ˜;


Afi ÙË Ï¤ÍË Ì¤ÁÂıÔ˜ ÂÍ·ÚÙ¿Ù·È ÁÂÓÈ΋ ‰È·ÈÚÂÙÈ΋.

79
11-147 30-09-08 06:22 ™ÂÏ›‰·80

Σ Y N TA K T I KO THΣ APXAIAΣ EΛΛHNIKHΣ ΓΛΩΣΣAΣ

¶·Ú¿‰ÂÈÁÌ· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
¢ÔÎÂÖ ÌÔÈ Ùɘ ÂÓ›·˜ Ùɘ âÌɘ Ùfi ̤ÁÂıÔ˜ ï ηًÁÔÚÔ˜ ôÓ âȉÂÖÍ·È [= ÌÔ˘ Ê·›ÓÂ-
Ù·È fiÙÈ Ô Î·Ù‹ÁÔÚÔ˜ ÌÔÚ› Ó· ·ԉ›ÍÂÈ ÙÔ Ì¤ÁÂıÔ˜ Ù˘ ÊÙÒ¯ÂÈ·˜ Ù˘ ‰È΋˜ ÌÔ˘].
¶PO™E•E. Afi ÙÔ ›‰ÈÔ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈ˙fiÌÂÓÔ ÌÂÚÈΤ˜ ÊÔÚ¤˜ ÂÍ·ÚÙ¿Ù·È Ù·˘Ùfi¯ÚÔÓ· ÁÂ-
ÓÈ΋ ˘ÔÎÂÈÌÂÓÈ΋ Î·È ÁÂÓÈ΋ ·ÓÙÈÎÂÈÌÂÓÈ΋.

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
^H ¶¤ÏÔÔ˜ ¶ÂÏÔÔÓÓ‹ÛÔ˘ ηٿÏ˄Ș: ï ¶¤ÏÔ„ η٤Ϸ‚Â Ù‹Ó ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ [¶ ¶¤ÏÔ-
Ô˜: ÁÂÓ. ˘ÔÎ. [¶
¶ÂÏÔÔÓÓ‹ÛÔ˘: ÁÂÓ. ·ÓÙÈÎ.] = Ô ¶¤ÏÔ·˜ η٤Ϸ‚ ÙËÓ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ.

¶INAKA™ ™Y°KENTPøTIKO™ Ì ٷ ›‰Ë Ù˘ °ENIKH™


MÂ MÂ MÂ ø˜
Ô˘ÛÈ·ÛÙÈο ‹ Â›ıÂÙ· ÂÈÚÚ‹Ì·Ù· ÂÈʈӋ̷ٷ Â›ÚÚËÌ·
1. KÙËÙÈ΋ 6. AÍ›·˜ 1. ¢È·ÈÚÂÙÈ΋ 1. AÈÙ›·˜ 1. XÚfiÓÔ˘
2. ¢È·ÈÚÂÙÈ΋ 7. AÈÙ›·˜ 2. AÊÂÙËÚ›·˜ 2. TfiÔ˘
3. ⁄Ï˘ 8. I‰ÈfiÙËÙ·˜ ‹ ¯ˆÚÈÛÌÔ‡ 3. ™ÎÔÔ‡
4. ¶ÂÚȯÔ̤ÓÔ˘ 9. YÔÎÂÈÌÂÓÈ΋ 3. AÓ·ÊÔÚ¿˜ 4. AÈÙ›·˜
5. ¢ËÌÈÔ˘ÚÁÔ‡ 10. AÓÙÈÎÂÈÌÂÓÈ΋ 5. ¶ÔÛÔ‡

A Û Î ‹ Û Â È ˜ [14]
[BϤ A¶ANTH™EI™ ÛÂÏ. 387]

¶O§§A¶§H™ E¶I§O°H™

N· ‚¿ÏÂÙ Û ·ÎÏÔ ÙÔ ÁÚ¿ÌÌ· Ù˘ ·¿ÓÙËÛ˘ Ô˘ ‰ËÏÒÓÂÈ ÙÔ ÛˆÛÙfi ›‰Ô˜ Ù˘
ÁÂÓÈ΋˜.
1. \O„¤ Ùɘ ëÛ¤Ú·˜ ì Ê‹ÌË qÏıÂÓ.
·. ÛÎÔÔ‡ ‚. ¯ÚfiÓÔ˘ Á. ·ÈÙ›·˜ ‰. ÙfiÔ˘
2. \Eı·‡Ì·˙ÔÓ ÙÔ‡˜ ≠EÏÏËÓ·˜ Ùɘ àÚÂÙɘ.
·. ÙfiÔ˘ ‚. ·ÈÙ›·˜ Á. ÔÛÔ‡ ‰. ¯ÚfiÓÔ˘
3. BÚ·Û›‰·˜ ·éÙÔÜ Ù¿ îÛÙ›· η٤ÏÈÂÓ.
·. ÙfiÔ˘ ‚. ÔÛÔ‡ Á. ·ÈÙ›·˜ ‰. ÛÎÔÔ‡
4. T‹Ó ·éÙáÓ âÏ¢ıÂÚ›·Ó ‰ÂÈÓɘ ‰Ô˘Ï›·˜ äÏÏ¿Í·ÓÙÔ.
·. ÔÛÔ‡ ‚. ·ÈÙ›·˜ Á. ¯ÚfiÓÔ˘ ‰. ÙfiÔ˘
5. XÚ‹ Ì‹ Úfi˜ ÙfiÓ ‰ÉÌÔÓ ÙÔ‡˜ ÏfiÁÔ˘˜ ÂrÓ·È ÙÔÜ Ì‹ ηٷʷÓÂÖ˜ Á›ÁÓÂÛı·È ÙÔ‡˜
Ì‹ ›۷ÓÙ·˜ Ùfi ÏÉıÔ˜.
·. ·ÈÙ›·˜ ‚. ¯ÚfiÓÔ˘ Á. ÛÎÔÔ‡ ‰. ÔÛÔ‡

80
11-147 30-09-08 06:22 ™ÂÏ›‰·81

OI ΠTΩΣEIΣ

6. AéÙÔÜ àÔıÓF‹ÛÎÂÈ ¶ÔχÙÚÔÔ˜.


·. ¯ÚfiÓÔ˘ ‚. ÙfiÔ˘ Á. ÛÎÔÔ‡ ‰. ÔÛÔ‡

TY¶OY ™ø™TO ◊ §A£O™

N· ‚Ú›Ù ·Ó Â›Ó·È ™ø™TO ‹ §A£O™ ÙÔ Â›‰Ô˜ ÙˆÓ ·Ú·Î¿Ùˆ ÁÂÓÈÎÒÓ.


1. ¶ÔÏÏ¿ÎȘ Û Â鉷ÈÌfiÓÈÛ· ÙÔÜ ÙÚfiÔ˘ (ÛÎÔÔ‡).
2. OyÙÔ˜ ÙÔÜ ÏÔÈÔÜ Ì·ı‹ÛÂÙ·È (¯ÚfiÓÔ˘).
3. ¢ÈÒÍÔÌ·› Û ‰ÂÈÏ›·˜ (·ÈÙ›·˜).
4. T‹Ó Â鉷ÈÌÔÓ›·Ó çÏ›ÁÔ˘ ÂÙ›ÌˆÓ (ÙfiÔ˘).
5. ™ˆÎÚ¿Ù˘ ‰’ âΛӢ Ùɘ Ó˘ÎÙfi˜ àÓÂ·‡ÂÙÔ ìÛ‡¯ˆ˜ (ÛÎÔÔ‡).
6. K·ÏÏÈÎÚ·Ù›‰·˜ ηٷÏ›ÂÈ ·éÙÔÜ ÂÓÙ‹ÎÔÓÙ· ӷܘ (ÙfiÔ˘).

81
11-147 30-09-08 06:22 ™ÂÏ›‰·82

H ¢OTIKH
1 η Ε ρ ώ τ η σ η : M ÙÈ Û˘ÓÙ¿ÛÛÂÙ·È Ë ‰ÔÙÈ΋ ˆ˜ ÂÙÂÚfiÙˆÙÔ˜ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌfi˜;
H ‰ÔÙÈ΋ ˆ˜ ÂÙÂÚfiÙˆÙÔ˜ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌfi˜ Û˘ÓÙ¿ÛÛÂÙ·È ÌÂ:
1. O˘ÛÈ·ÛÙÈο 5. EÈÚÚ‹Ì·Ù·
2. E›ıÂÙ· 6. EÈʈӋ̷ٷ
3. P‹Ì·Ù· [ˆ˜ ·ÓÙÈΛÌÂÓfi ÙÔ˘˜] 7. ø˜ Â›ÚÚËÌ· ÚÔÛ‰ÈÔÚ›˙ÂÈ Ú‹Ì·Ù·
4. ¶ÚÔı¤ÛÂȘ 8. ¢ÔÙÈ΋ ÚÔÛˆÈ΋ [Û˘Óԉ‡ÂÈ Ú‹Ì·-
Ù· ¯ˆÚ›˜ Ó· Â›Ó·È ·ÓÙÈΛÌÂÓfi ÙÔ˘˜].

H ¢OTIKH ME OY™IA™TIKA KAI E¶I£ETA

1 η Ε ρ ώ τ η σ η : ¶ÔÈ· Ù· ›‰Ë Ù˘ ‰ÔÙÈ΋˜ Ì ԢÛÈ·ÛÙÈο Î·È Â›ıÂÙ·;


H ‰ÔÙÈ΋ ˆ˜ ÂÙÂÚfiÙˆÙÔ˜ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌÔ˜ Ì ԢÛÈ·ÛÙÈο ‹ Â›ıÂÙ· Â›Ó·È ÌfiÓÔ
·ÓÙÈÎÂÈÌÂÓÈ΋.

2 η Ε ρ ώ τ η σ η : TÈ ‰ËÏÒÓÂÈ Ë ‰ÔÙÈ΋ ·ÓÙÈÎÂÈÌÂÓÈ΋;


H ‰ÔÙÈ΋ ·ÓÙÈÎÂÈÌÂÓÈ΋ ‰ËÏÒÓÂÈ ÙÔ ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ ÌÈ·˜ ÂÓ¤ÚÁÂÈ·˜ ÂÓfi˜ ÚËÌ·ÙÈÎÔ‡
ÔÓfiÌ·ÙÔ˜, Ô˘ÛÈ·ÛÙÈÎÔ‡ ‹ ÂÈı¤ÙÔ˘, ÙÔ ÔÔ›Ô ÚÔÛ‰ÈÔÚ›˙ÂÈ Ë ‰ÔÙÈ΋ ·˘Ù‹.

3 η Ε ρ ώ τ η σ η : ¶Ò˜ ÌÂÙ·ÊÚ¿˙ÂÙ·È Ë ‰ÔÙÈ΋ ·ÓÙÈÎÂÈÌÂÓÈ΋;


H ‰ÔÙÈ΋ ·ÓÙÈÎÂÈÌÂÓÈ΋ ÌÂÙ·ÊÚ¿˙ÂÙ·È ÌÂ: Û ‹ Ì + ·ÈÙÈ·ÙÈ΋. BϤ ÌÂÙ¿ÊÚ·ÛË
·Ú·Î¿Ùˆ ·Ú·‰ÂÈÁÌ¿ÙˆÓ.

4 η Ε ρ ώ τ η σ η : Afi ÔÈ· Ô˘ÛÈ·ÛÙÈο ÂÍ·ÚÙ¿Ù·È Ë ‰ÔÙÈ΋ ·ÓÙÈÎÂÈÌÂÓÈ΋;


Afi Ô˘ÛÈ·ÛÙÈο Ô˘ ·Ú¿ÁÔÓÙ·È ·fi Ú‹Ì·Ù· ‹ ·fi Â›ıÂÙ·, Ô˘ Û˘ÓÙ¿ÛÛÔÓÙ·È
Ì ‰ÔÙÈ΋.
¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. TÔ‡˜ ôÚ¯ÔÓÙ·˜ ñËÚ¤Ù·˜ [: ·fi ÙÔ ñËÚÂÙá] ÙÔÖ˜ ÓfiÌÔȘ âοÏÂÛ· [= ÙÔ˘˜ ¿Ú¯ÔÓÙ˜
·ÔοÏÂÛ· ˘ËÚ¤Ù˜ ÙˆÓ ÓfïÓ].
2. Oé‰ÂÌ›· ÂûÓÔÈ· [: ·fi ÙÔ Â›ı. ÂûÓÔ˘˜] âÌÔ› ·Ú’ ·éÙáÓ [= ηÌÈ¿ ηϋ ‰È¿ıÂÛË ÛÂ
̤ӷ ·’ ·˘ÙÔ‡˜].

5 η Ε ρ ώ τ η σ η : Afi ÔÈ· Â›ıÂÙ· ÂÍ·ÚÙ¿Ù·È Ë ‰ÔÙÈ΋ ·ÓÙÈÎÂÈÌÂÓÈ΋;


Afi Â›ıÂÙ· Ô˘ ·Ú¿ÁÔÓÙ·È ·fi ÙËÓ ›‰È· Ú›˙· Ì ٷ Ú‹Ì·Ù· Ô˘ Û˘ÓÙ¿ÛÛÔÓÙ·È
[Ô˘ ‰¤¯ÔÓÙ·È ˆ˜ ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ] Ì ‰ÔÙÈ΋ ‹ ·fi Ú‹Ì·Ù· Û˘ÓÒÓ˘Ì· Ì ٷ Ú‹Ì·Ù· Ô˘
Û˘ÓÙ¿ÛÛÔÓÙ·È Ì ‰ÔÙÈÎ‹Ø Ù· Â›ıÂÙ· ·˘Ù¿ ÛËÌ·›ÓÔ˘Ó:

82
11-147 30-09-08 06:22 ™ÂÏ›‰·83

OI ΠTΩΣEIΣ

·. ºÈÏ›· ‹ ¤¯ıÚ·, fiˆ˜: Ê›ÏÔ˜, â¯ıÚfi˜, ÂûÓÔ˘˜, ÔåÎÂÖÔ˜, ÂéÌÂÓ‹˜, ÔϤÌÈÔ˜, âÓ·-
ÓÙ›Ô˜, àÏÏfiÙÚÈÔ˜ Î.Ï.
Oé‰Â›˜ ıÂfi˜ ‰‡ÛÓÔ˘˜ àÓıÚÒÔȘ [= ηӤӷ˜ ıÂfi˜ ‰ÂÓ ¤¯ÂÈ Â¯ıÚÈΤ˜ ‰È·ı¤ÛÂȘ Ì ÙÔ˘˜
·ÓıÚÒÔ˘˜].
‚. TÔ ·ÚÌfi˙ÔÓ ‹ ÙÔ Ú¤ÔÓ, fiˆ˜: êÚÌfi‰ÈÔ˜, àÓ·ÚÌfi‰ÈÔ˜, àÓ¿ÚÌÔÛÙÔ˜ [= ·Î·Ù¿Ï-
ÏËÏÔ˜, ·Û‡ÌʈÓÔ˜], ÚÂ҉˘ [= ηٿÏÏËÏÔ˜, Ù·ÈÚÈ·ÛÙfi˜], àÚÂ‹˜:
\AÓ¿ÚÌÔÛÙÔÓ Ùfi ·åÛ¯ÚfiÓ Ùá
ˇ ı›ˆ
ˇ [= ÙÔ Î·Îfi ‰ÂÓ ·ÚÌfi˙ÂÈ ÛÙÔ ıÂfi].
Á. øʤÏÂÈ· ‹ ‚Ï¿‚Ë, fiˆ˜: èʤÏÈÌÔ˜, ‚Ï·‚ÂÚfi˜, âÈ˙‹ÌÈÔ˜:
oHÛ·Ó èʤÏÈÌÔÈ ÙÉ
F ·ÙÚ›‰È [= ‹Ù·Ó ˆÊ¤ÏÈÌÔÈ ÛÙËÓ ·ÙÚ›‰·].
‰. OÌÔÈfiÙËÙ· ‹ ÈÛfiÙËÙ· ‹ Ù·˘ÙfiÙËÙ· ‹ Û˘Ìʈӛ·, fiˆ˜: ¬ÌÔÈÔ˜, úÛÔ˜, ôÓÈÛÔ˜, ï
·éÙfi˜ [= Ô ›‰ÈÔ˜], Û‡ÌʈÓÔ˜, åÛfiÚÚÔÔ˜:

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. ≠OÌÔÈÔ˜ Ùá
ˇ à‰ÂÏÊᡠ[= fiÌÔÈÔ˜ Ì ÙÔÓ ·‰ÂÏÊfi ÙÔ˘].
2. ^øÏÈṲ̂ÓÔÈ Ù·Ö˜ ·éÙÔÖ˜ ¬ÏÔȘ K‡Úˆˇ [= ›¯·Ó ÔÏÈÛÙÛ› Ì ٷ ›‰È· fiÏ· Ì ÙÔÓ
K‡ÚÔ].
3. ™‡ÌʈÓÔ˜ ÙÔÖ˜ ÏfiÁÔȘ [= Û‡ÌʈÓÔ˜ Ì ٷ ÏfiÁÈ·].
Â. AÎÔÏÔ˘ı›· ‹ ‰È·‰Ô¯‹ ‹ ÂÈÎÔÈÓˆÓ›· ‹ ¤ÓˆÛË, fiˆ˜: àÎfiÏÔ˘ıÔ˜, ‰È¿‰Ô¯Ô˜,
¬ÌÔÚÔ˜ [= ÁÂÈÙÔÓÈÎfi˜], ÎÔÈÓfi˜, ôÌÂÈÎÙÔ˜.

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. \AÎfiÏÔ˘ı· ÙÔ‡ÙÔȘ Ú¿ÙÙˆ [= ÂÓÂÚÁÒ Û‡Ìʈӷ Ì’ ·˘Ù¿].
2. ¢È¿‰Ô¯Ô˜ ‚·ÛÈÏÂÖ âÛÙÈ [= ‰È·‰¤¯ÂÙ·È ÙÔ ‚·ÛÈÏÈ¿].
3. ¶ÄÛÈÓ ì Ù‡¯Ë ÎÔÈÓ‹ [= Ë Ù‡¯Ë – Â›Ó·È – ÎÔÈÓ‹ Û fiÏÔ˘˜].
4. ^H‰ÔÓ‹ ôÌÂÈÎÙÔ˜ ÊÚÔÓ‹ÛÂÈ [= Ë Ë‰ÔÓ‹ ‰ÂÓ Â›Ó·È ·Ó¿ÌÂȯÙË Ì ÙË ÊÚfiÓËÛË].
ÛÙ. Y·ÎÔ‹ ‹ ˘ÔÙ·Á‹ ‹ ·›ıÂÈ· ‹ ›ÛÙË, fiˆ˜: ñ‹ÎÔÔ˜, ÂéÂÈı‹˜, àÂÈı‹˜,
ÈÛÙfi˜.
¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. ^O \AṲ́ÓÈÔ˜ ñ‹ÎÔÔ˜ qÓ Ùá ˇ K˘·Í¿ÚËF [= Ô AṲ́ÓÈÔ˜ ‹Ù·Ó ˘‹ÎÔÔ˜ ÛÙÔÓ K˘·-
Í¿ÚË].
2. \AÂÈı‹˜ ÙÔÖ˜ ôÚ¯Ô˘ÛÈ [= ·Ó˘¿ÎÔ˘Ô˜ ÛÙÔ˘˜ ¿Ú¯ÔÓÙ˜].

˙. T· Û‡ÓıÂÙ· Ì ÙȘ ÚÔı¤ÛÂȘ âÓ Î·È Û‡Ó ‹ Ì ÙÔ Â›ÚÚËÌ· ïÌÔÜ, fiˆ˜: öÌÊ˘ÙÔ˜,


Û‡ÌÊ˘ÙÔ˜, Û‡ÌÌ·¯Ô˜, Û˘ÁÁÂÓ‹˜, ¬ÌÔÚÔ˜.

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. Aå‰Ò˜ η› Êfi‚Ô˜ öÌÊ˘Ù· ÙÔÖ˜ àÓıÚÒÔȘ ÂåÛ› [= Ë ÓÙÚÔ‹ Î·È Ô Êfi‚Ô˜ ›ӷÈ
¤ÌÊ˘Ù· ÛÙÔ˘˜ ·ÓıÚÒÔ˘˜].
2. Tfi ¬ÌÔÈÔÓ Ùá
ˇ ïÌÔ›ˆ
ˇ Û˘ÁÁÂÓ¤˜ âÛÙÈ [= ÙÔ fiÌÔÈÔ Â›Ó·È Û˘ÁÁÂÓÈÎfi Ì ÙÔ fiÌÔÈfi ÙÔ˘].

83
11-147 30-09-08 06:22 ™ÂÏ›‰·84

Σ Y N TA K T I KO THΣ APXAIAΣ EΛΛHNIKHΣ ΓΛΩΣΣAΣ

3. XÒÚ·Ó ¬ÌÔÚÔÓ ÙÉ
F §·ÎˆÓÈÎÉ
F ÔåÎÔÜÛÈÓ [= ηÙÔÈÎÔ‡Ó Û ¯ÒÚ·Ó ÁÂÈÙÔÓÈ΋ Ì ÙË
§·ÎˆÓÈ΋].

H ¢OTIKH ME E¶IPPHMATA

1 η Ε ρ ώ τ η σ η : Afi ÔÈ· ÂÈÚÚ‹Ì·Ù· ÂÍ·ÚÙ¿Ù·È Ë ‰ÔÙÈ΋ Î·È ÙÈ ‰ËÏÒÓÂÈ;


Afi ÔÏÏ¿ ÂÈÚÚ‹Ì·Ù·, Ô˘ ¤¯Ô˘Ó Û˘ÁÁÂÓÈ΋ ÛËÌ·Û›· ‹ ·Ú¿ÁÔÓÙ· ·fi Â›ıÂÙ·
‹ Ú‹Ì·Ù· Ô˘ Û˘ÓÙ¿ÛÛÔÓÙ·È Ì ‰ÔÙÈ΋, ÂÍ·ÚÙ¿Ù·È ‰ÔÙÈ΋ ·ÓÙÈÎÂÈÌÂÓÈ΋, Ô˘ ‰ËÏÒ-
ÓÂÈ Û˘Óԉ›· ‹ ·ÎÔÏÔ˘ı›· ‹ Û˘Ìʈӛ· ‹ ¯ÚfiÓÔ.
• H ‰ÔÙÈ΋ ·˘Ù‹ ·fi ÔÏÏÔ‡˜ ÔÓÔÌ¿˙ÂÙ·È ‰ÔÙÈ΋ Û˘ÓÙ·ÎÙÈ΋.
¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. Tfi ≈‰ˆÚ â›ÓÂÙÔ ïÌÔÜ Ùá ËÏá ˇ [= ÙÔ ÓÂÚfi ÈÓfiÙ·Ó Ì·˙› Ì ÙË Ï¿ÛË].
2. ≠HÍÂÈ fiÏÂÌÔ˜ η› ÏÔÈÌfi˜ ±Ì· ·ñÙá ˇ [= ı· ¤ÚıÂÈ fiÏÂÌÔ˜ Î·È ·Ûı¤ÓÂÈ· Ì·˙› Ì’
·˘ÙfiÓ].
3. ^OÌÔÏÔÁÔ˘Ì¤Óˆ˜ ÙÔÖ˜ ÂåÚË̤ÓÔȘ [= Û‡Ìʈӷ Ì’ ·˘Ù¿ Ô˘ ¤¯Ô˘Ó ϯı›].
4. ≠AÌ· ÙÉF ì̤ڷ
÷ àÊ›ÎÔÓÙÔ [= ¤ÊÙ·Û·Ó Ù·˘Ùfi¯ÚÔÓ· Ì ÙË Ì¤Ú· ‹ ÌfiÏȘ ÍË̤ڈÛÂ].

2 η Ε ρ ώ τ η σ η : ¶ÔÈ· Â›Ó·È Ù· ÈÔ Û˘Ó‹ıË ÂÈÚÚ‹Ì·Ù·, Ô˘ Û˘ÓÙ¿ÛÛÔÓÙ·È ÌÂ


‰ÔÙÈ΋ ·ÓÙÈÎÂÈÌÂÓÈ΋;
T· ÈÔ Û˘Ó‹ıË ÂÈÚÚ‹Ì·Ù·, Ô˘ Û˘ÓÙ¿ÛÛÔÓÙ·È Ì ‰ÔÙÈ΋ ·ÓÙÈÎÂÈÌÂÓÈ΋, Â›Ó·È Ù·:
±Ì· [= Ù·˘Ùfi¯ÚÔÓ·, Û˘Á¯ÚfiÓˆ˜, Ì·˙› ÌÂ], ïÌÔÜ [= Ì·˙› ÌÂ], ëÔ̤ӈ˜, ÂéÌÂÓá˜.

H ¢OTIKH ME E¶IºøNHMATA

Ε ρ ώ τ η σ η : TÈ ‰ËÏÒÓÂÈ Ë ‰ÔÙÈ΋ Ì ÂÈʈӋ̷ٷ;


H ‰ÔÙÈ΋ ·˘Ù‹ ‰ËÏÒÓÂÈ ÙÔ ÚfiÛˆÔ, Ô˘ ·ı·›ÓÂÈ Î¿ÙÈ. H ¤ÓÓÔÈ¿ Ù˘ Ì ÙËÓ
¤ÓÓÔÈ· Ù˘ ‰ÔÙÈ΋˜ ËıÈ΋˜ Â›Ó·È Ôχ ÛÙÂÓ‹.

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. OúÌÔÈ Ùá
ˇ àÓıÚÒˆ ˇ [= ·Ï›ÌÔÓÔ ÛÙÔÓ ¿ÓıÚˆÔ].
2. OúÌÔÈ ÌÔÈ [= ·Ï›ÌÔÓÔ Û ̤ӷ].

H ¢OTIKH ø™ E¶IPPHMA
Ε ρ ώ τ η σ η : ¶fiÛ· Î·È ÔÈ· Â›Ó·È Ù· ›‰Ë Ù˘ ‰ÔÙÈ΋˜ ˆ˜ Â›ÚÚËÌ·;
H ‰ÔÙÈ΋ ˆ˜ Â›ÚÚËÌ· ÚÔÛ‰ÈÔÚ›˙ÂÈ Ú‹Ì·Ù· Î·È Â›Ó·È ÂÓÓ¤· ÂȉÒÓ: ¯ÚfiÓÔ˘, ÙfiÔ˘,
·ÈÙ›·˜, ·Ó·ÊÔÚ¿˜, ÔÛÔ‡, Û˘Óԉ›·˜, ̤ÛÔ˘, ÔÚÁ¿ÓÔ˘ Î·È ÙÚfiÔ˘.

84
11-147 30-09-08 06:22 ™ÂÏ›‰·85

OI ΠTΩΣEIΣ

H ¢OTIKH TOY XPONOY

1 η Ε ρ ώ τ η σ η : TÈ ‰ËÏÒÓÂÈ Ë ‰ÔÙÈ΋ ÙÔ˘ ¯ÚfiÓÔ˘;


¢ËÏÒÓÂÈ ¤Ó· ÔÚÈṲ̂ÓÔ ¯ÚÔÓÈÎfi ‰È¿ÛÙËÌ· ηٿ ÙË ‰È¿ÚÎÂÈ· ÙÔ˘ ÔÔ›Ô˘ Á›ÓÂÙ·È
·˘Ùfi Ô˘ ÛËÌ·›ÓÂÈ ÙÔ Ú‹Ì·.

2 η Ε ρ ώ τ η σ η : ¶ÔȘ Â›Ó·È ÔÈ ÈÔ Û˘Ó‹ıÂȘ ‰ÔÙÈΤ˜ ÙÔ˘ ¯ÚfiÓÔ˘;


OÈ ÈÔ Û˘Ó‹ıÂȘ ‰ÔÙÈΤ˜ ÙÔ˘ ¯ÚfiÓÔ˘ ›ӷÈ:
·. §¤ÍÂȘ Ô˘ ÛËÌ·›ÓÔ˘Ó ¯ÚÔÓÈ΋ ‰È¿ÚÎÂÈ· [ÌÈÎÚ‹ ‹ ÌÂÁ¿ÏË]: Ó˘ÎÙ›, ì̤Ú÷·, ÌËÓ›,
öÙÂÈ, ¯ÚfiÓˇˆ, ı¤ÚÂÈ Î.Ï. OÈ Ï¤ÍÂȘ ·˘Ù¤˜ Û˘Óԉ‡ÔÓÙ·È Û¯Â‰fiÓ ¿ÓÙ· ·fi ÂÈıÂÙÈÎfi
ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌfi [·Ú·‰. 1].
‚. T· ÔÓfiÌ·Ù· ÙˆÓ ÂÔÚÙÒÓ: ¢ÈÔÓ˘Û›ÔȘ, \EÏ¢ÛÈÓ›ÔȘ, \OÏ˘Ì›ÔȘ, £ÂÛÌÔÊÔÚ›ÔȘ,
¶·Ó·ıËÓ·›ÔȘ, \A·ÙÔ˘Ú›ÔȘ Î.Ï.

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. TÉ
F ÚÒÙËF ì̤ڷ
÷ â‰F‹Ô˘Ó Ù‹Ó ÁÉÓ [= ÙËÓ ÚÒÙË Ì¤Ú· ‹ ηٿ ÙË ‰È¿ÚÎÂÈ· Ù˘ ÚÒÙ˘
̤ڷ˜ ÏÂËÏ·ÙÔ‡Û·Ó ÙË ¯ÒÚ·].
2. ¶·Ó·ıËÓ·›ÔȘ ÙÔÖ˜ ÌÂÁ¿ÏÔȘ âÓ Ùˇá Á˘ÌÓÈΡá àÁáÓÈ [= ÛÙËÓ ÂÔÚÙ‹ ‹ ηٿ ÙË ‰È¿Ú-
ÎÂÈ· Ù˘ ÂÔÚÙ‹˜ ÙˆÓ ¶·Ó·ıËÓ·›ˆÓ].

H ¢OTIKH TOY TO¶OY


1 η Ε ρ ώ τ η σ η : TÈ ‰ËÏÒÓÂÈ Ë ‰ÔÙÈ΋ ÙÔ˘ ÙfiÔ˘;
¢ËÏÒÓÂÈ ¤Ó· ÙfiÔ [΢ڛˆ˜ ÛÙ¿ÛË Û ÙfiÔ] ¿Óˆ ÛÙÔÓ ÔÔÈÔ Á›ÓÂÙ·È ·˘Ùfi Ô˘
ÛËÌ·›ÓÂÈ ÙÔ Ú‹Ì· [·Ú¿‰. 1, 2], ·ÏÏ¿ ÁÂÓÈο ‰ËÏÒÓÂÈ, fiÔ˘ Á›ÓÂÙ·È ‹ ˘¿Ú¯ÂÈ Î¿ÙÈ
[·Ú·‰. 3, 4].
• H ‰ÔÙÈ΋ ·˘Ù‹ Â›Ó·È Û˘Ó‹ı˘ ÛÙÔ˘˜ ÔÈËÙ¤˜Ø ÔÈ Â˙ÔÁÚ¿ÊÔÈ ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÔ‡Ó ˆ˜
‰ÔÙÈΤ˜ ÙÔ˘ ÙfiÔ˘ ΢ڛˆ˜:
·. T· ÔÓfiÌ·Ù· fiÏÂˆÓ Î·È ÙfiˆÓ: \EÏ¢ÛÖÓÈ, ™·Ï·ÌÖÓÈ, ¶Ï·Ù·È·Ö˜, ¢ÂÏÊÔÖ˜,
M·Ú·ıáÓÈ, \IÛıÌÔÖ Î.Ï.
‚. TȘ ‰ÔÙÈΤ˜ ÙFɉ [= ‰Ò], ôÏÏFË [= ·ÏÏÔ‡], âΛÓFË [= ÂΛ, Û’ ÂΛÓÔ ÙÔ Ì¤ÚÔ˜], w
F
[= fiÔ˘], ¿ÓÙFË [= ·ÓÙÔ‡], ·ÎÏˇˆ [= Á‡Úˆ Á‡Úˆ].

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. Oî ≠EÏÏËÓ˜ öÛÙËÛ·Ó ÙÚfi·È· M·Ú·ıáÓÈ Ù η› ™·Ï·ÌÖÓÈ Î·› ¶Ï·Ù·È·Ö˜ [= ÔÈ
ŒÏÏËÓ˜ ¤ÛÙËÛ·Ó ÌÓËÌ›· ӛ΢ Î·È ÛÙÔ M·Ú·ıÒÓ· Î·È ÛÙË ™·Ï·Ì›Ó· Î·È ÛÙȘ
¶Ï·Ù·È¤˜].
2. oø ÍÂÖÓ’ àÁÁ¤ÏÏÂÈÓ §·Î‰·ÈÌÔÓ›ÔȘ ¬ÙÈ ÙÉ
F ‰Â ΛÌÂı· [= ͤÓÂ, Ó· ÂȘ ÛÙÔ˘˜ §·ÎÂ-
‰·ÈÌfiÓÈÔ˘˜ fiÙÈ ¤¯Ô˘Ì ¤ÛÂÈ Â‰Ò].
3. TfiÍ· üÌÔÈÛÈÓ Âr¯ÂÓ [= ›¯Â ÙfiÍ· ¿Óˆ ÛÙÔ˘˜ ÒÌÔ˘˜].
4. ^OÔ›ÔȘ ÏfiÁÔȘ KϤ·Ú¯Ô˜ KÜÚÔÓ öÂÈÛÂÓ, ôÏÏË F Á¤ÁÚ·Ù·È [= Î·È Ì ÔÈ· ÏfiÁÈ·
¤ÂÈÛÂ Ô KϤ·Ú¯Ô˜ ÙÔÓ K‡ÚÔ, ¤¯ÂÈ ÁÚ·ÊÙ› ·ÏÏÔ‡ – Û ¿ÏÏÔ ‚È‚Ï›Ô].

85
11-147 30-09-08 06:22 ™ÂÏ›‰·86

Σ Y N TA K T I KO THΣ APXAIAΣ EΛΛHNIKHΣ ΓΛΩΣΣAΣ

H ¢OTIKH TH™ AITIA™

1 η Ε ρ ώ τ η σ η : Afi Ô‡ ÂÍ·ÚÙ¿Ù·È Û˘Ó‹ıˆ˜ Ë ‰ÔÙÈ΋ Ù˘ ·ÈÙ›·˜;


H ‰ÔÙÈ΋ ·˘Ù‹ ÂÍ·ÚÙ¿Ù·È Î˘Ú›ˆ˜ ·fi Ú‹Ì·Ù· ‹ ·fi ÊÚ¿ÛÂȘ, Ô˘ ‰ËÏÒÓÔ˘Ó „˘¯È-
Îfi ¿ıÔ˜, fiˆ˜: ≥‰ÔÌ·È, ¯·›Úˆ, àÁ¿ÏÏÔÌ·È, ô¯ıÔÌ·È, ·åÛ¯‡ÓÔÌ·È, Ï˘ÔÜÌ·È, çÚÁ›˙Ô-
Ì·È Î.Ï.

2 η Ε ρ ώ τ η σ η : ¶Ò˜ ÌÂÙ·ÊÚ¿˙ÂÙ·È Ë ‰ÔÙÈ΋ Ù˘ ·ÈÙ›·˜;


MÂÙ·ÊÚ¿˙ÂÙ·È Ì ÙËÓ ÚÔÛı‹ÎË ÙˆÓ Ï¤ÍÂˆÓ ÂÍ·ÈÙ›·˜ [ÁÈ· ‚Ï¿‚Ë] ‹ ·fi [ÁÈ· fiÊÂ-
ÏÔ˜] Î·È ÁÂÓÈο ÌÂÙ·ÊÚ¿˙ÂÙ·È Ì ÙËÓ ÚÔÛı‹ÎË ÙˆÓ Ï¤ÍÂˆÓ ÁÈ· ‹ ·fi ‹ ÏfiÁˆ.

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. §ÈÌᡠà¤ı·ÓÔÓ [= ¤ı·ÈÓ·Ó ÂÍ·ÈÙ›·˜ ›ӷ˜].
2. •¤Ú͢ ≥ÛıË ÙÉF âÈÛÙÔÏÉF [= Ô •¤Ú͢ ¢¯·ÚÈÛÙ‹ıËΠÁÈ· ÙËÓ ÂÈÛÙÔÏ‹].
3. X·ÏÂᘠöÊÂÚÔÓ ÙÔÖ~ ˜ Ú¿ÁÌ·ÛÈ [= ıÏ›‚ÔÓÙ·Ó ÂÍ·ÈÙ›·˜ Ù˘ ηٿÛÙ·Û˘].
4. ™Ô› ÔéÎ àÚ¤ÛÎÔÌÂÓ ìÌÂÖ˜ [= ‰Â ÛÔ˘ ·Ú¤ÛÔ˘Ì ÂÌ›˜].
5. K·› ìÌÂÖ˜ ÛÔÈ ¯·ÏÂ·ÓÔÜÌÂÓ [= Î·È ÂÌ›˜ ı· ›̷ÛÙ ÔÚÁÈṲ̂ÓÔÈ Ì·˙› ÛÔ˘].

¶PO™E•E. AÓ Ë ‰ÔÙÈ΋ ·˘Ù‹ ‰ËÏÒÓÂÈ ÚfiÛˆÔ, Â›Ó·È ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ Û fiÛ· ·fi Ù·


Ú‹Ì·Ù· ·˘Ù¿ ‰¤¯ÔÓÙ·È ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ Û ‰ÔÙÈ΋ ÙÒÛË, fiˆ˜: ¯·ÏÂ·›Óˆ, ÊıÔÓá,
àÚ¤ÛΈ Î.Ï. [·Ú¿‰. 4, 5].

H ¢ O T I K H T H ™ A N Aº O PA ™

Ε ρ ώ τ η σ η : Afi ÔȘ ϤÍÂȘ ÂÍ·ÚÙ¿Ù·È Ë ‰ÔÙÈ΋ Ù˘ ·Ó·ÊÔÚ¿˜;


H ‰ÔÙÈ΋ ·˘Ù‹ [ϤÁÂÙ·È Î·È ‰ÔÙÈ΋ ÙÔ˘ ηٿ ÙÈ], ÂÍ·ÚÙ¿Ù·È Î˘Ú›ˆ˜ ·fi Ú‹Ì·Ù· ‹
·fi Â›ıÂÙ· Ô˘ ÛËÌ·›ÓÔ˘Ó Û‡ÁÎÚÈÛË ‹ ˘ÂÚÔ¯‹ ‹ ‰È·ÊÔÚ¿.

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. \EÛÙÚ·Ù‹ÁÂÈ ·éÙáÓ ™¿ÌÈÔ˜ çÓÔÌ·ÙÈ, î‡˜ [= ‹Ù·Ó ÛÙÚ·ÙËÁfi˜ ÙÔ˘˜ οÔÈÔ˜ ™¿ÌÈÔ˜
ˆ˜ ÚÔ˜ ÙÔ fiÓÔÌ·, È¤·˜].
2. ™ˆÎÚ¿Ù˘ ‰È‹ÓÂÁΠÙáÓ ÛÔÊÈÛÙáÓ Ùˆ ˇ ‰Â [= Ô ™ˆÎÚ¿Ù˘ ‰È¤ÊÂÚ ·fi ÙÔ˘˜ ÛÔÊÈÛÙ¤˜
Û’ ·˘Ùfi].

H ¢OTIKH TOY ¶O™OY

1 η Ε ρ ώ τ η σ η : TÈ ‰ËÏÒÓÂÈ Ë ‰ÔÙÈ΋ ÙÔ˘ ÔÛÔ‡;


H ‰ÔÙÈ΋ ÙÔ˘ ÔÛÙÔ‡ ‰ËÏÒÓÂÈ ¤Ó· ÔÛfi, ‰ËÏ·‰‹ ̤ÙÚÔ ‹ ‰È·ÊÔÚ¿.

2 η Ε ρ ώ τ η σ η : M ÔȘ ϤÍÂȘ Û˘ÓÙ¿ÛÛÂÙ·È Ë ‰ÔÙÈ΋ ÙÔ˘ ÔÛÔ‡;


H ‰ÔÙÈ΋ ÙÔ˘ ÔÛÔ‡ Û˘ÓÙ¿ÛÛÂÙ·È Î˘Ú›ˆ˜ ÌÂ Û˘ÁÎÚÈÙÈÎfi ‹ ˘ÂÚıÂÙÈÎfi ‚·ıÌfi ÂÈ-

86
11-147 30-09-08 06:22 ™ÂÏ›‰·87

OI ΠTΩΣEIΣ

ı¤ÙˆÓ Î·È ÂÈÚÚËÌ¿ÙˆÓ Î·È ÁÂÓÈο Ì ϤÍÂȘ, Ô˘ ¤¯Ô˘Ó ¤ÓÓÔÈ· Û˘ÁÎÚÈÙÈÎÔ‡ ‹ ˘ÂÚ-
ıÂÙÈÎÔ‡ ‚·ıÌÔ‡ [·ÎfiÌ· Î·È Ì ڋ̷ٷ Ô˘ ¤¯Ô˘Ó Ù¤ÙÔÈ· ÛËÌ·Û›· [·Ú¿‰. 3].

3 η Ε ρ ώ τ η σ η : ¶ÔȘ Â›Ó·È ÔÈ ÈÔ Û˘Ó‹ıÂȘ ‰ÔÙÈΤ˜ ÙÔ˘ ÔÛÔ‡;


OÈ ÈÔ Û˘Ó‹ıÂȘ ‰ÔÙÈΤ˜ ÙÔ˘ ÔÛÔ‡ Â›Ó·È ÔÈ: çÏ›Áˇˆ, ÌÈÎÚˇá, ÔÏÏˇá, ¬Ûˇˆ, ÙÔÛÔ‡Ùˇˆ
[= ÙfiÛÔ Ôχ] ·Ú·‰. 1, 3.

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. \EÓfiÌÈ˙ÔÓ ÔÏÏᡠÏ›Ԣ˜ ÂåÛÂÏËÏ˘ı¤Ó·È [= ›¯·Ó ÙËÓ ÂÓÙ‡ˆÛË fiÙÈ Â›¯·Ó ÂÈÛ¤Ï-
ıÂÈ Ôχ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔÈ].
2. ^H̤ڷȘ ÙÚÈ¿ÎÔÓÙ· ≈ÛÙÂÚÔÓ [= ‡ÛÙÂÚ· ·fi ÙÚÈ¿ÓÙ· ̤Ú˜].
3. TÔÛÔ‡Ùˆˇ ‰È¤ÊÂÚ ÙáÓ ÔÏÏáÓ àÓıÚÒˆÓ [= ÙfiÛÔ Ôχ ͯÒÚÈ˙ ·fi ÙÔ˘˜ ÔÏÏÔ‡˜
àÓıÚÒÔ˘˜].

H ¢OTIKH TH™ ™YNO¢EIA™

1 η Ε ρ ώ τ η σ η : TÈ ‰ËÏÒÓÂÈ Ë ‰ÔÙÈ΋ Ù˘ Û˘Óԉ›·˜;


H ‰ÔÙÈ΋ ·˘Ù‹ ‰ËÏÒÓÂÈ Î˘Ú›ˆ˜ ÚfiÛˆÔ ‹ Ú¿ÁÌ· [Û¿ÓÈ· Â›Ó·È Ô˘ÛÈ·ÛÙÈÎfi ·ÊË-
ÚË̤ÓÔ], Ô˘ Û˘Óԉ‡ÂÈ ÙÔ ˘ÔΛÌÂÓÔ Î·Ù¿ ÙËÓ ÂÓ¤ÚÁÂÈ¿ ÙÔ˘.

2 η Ε ρ ώ τ η σ η : M ÔȘ ϤÍÂȘ Û˘ÓÙ¿ÛÛÂÙ·È Ë ‰ÔÙÈ΋ Ù˘ Û˘Óԉ›·˜;


H ‰ÔÙÈ΋ Ù˘ Û˘Óԉ›·˜ Û˘ÓÙ¿ÛÛÂÙ·È Û¯Â‰fiÓ ¿ÓÙ· Ì ڋ̷ٷ ΛÓËÛ˘, fiˆ˜:
àÊÈÎÓÔÜÌ·È, öÚ¯ÔÌ·È, ≥Έ, âÏ·‡Óˆ, ‚·‰›˙ˆ, ‚·›Óˆ, ÔÚ‡ÔÌ·È Î.Ï.

3 η Ε ρ ώ τ η σ η : ¶ÔȘ Â›Ó·È ÔÈ ÈÔ Û˘Ó‹ıÂȘ ‰ÔÙÈΤ˜ Ù˘ Û˘Óԉ›·˜;


OÈ ÈÔ Û˘Ó‹ıÂȘ ‰ÔÙÈΤ˜ Ù˘ Û˘Óԉ›·˜ Â›Ó·È fiÚÔÈ ÛÙÚ·ÙȈÙÈÎÔ›, fiˆ˜: ‰˘Ó¿ÌÂÈ,
îÂÜÛÈ, Ó·˘ÙÈΡá, Ó·˘Û›Ó, Â˙ˇá, ÛÙÚ·ÙÈÒٷȘ, ïϛٷȘ, àÓ‰Ú¿ÛÈ, ÛÙÚ·Ùˇá, ÛÙÚ·Ù‡-
Ì·ÙÈ, ÛÙfiÏˇˆ, fiÙ·Ó ÚfiÎÂÈÙ·È Ó· ‰Ëψı› ÛÙÚ·ÙȈÙÈ΋ ΛÓËÛË [·Ú¿‰. 1].
¶PO™E•E. H ‰ÔÙÈ΋ Ù˘ Û˘Óԉ›·˜ ··ÓÙ¿ ÌÂÚÈΤ˜ ÊÔÚ¤˜ ·ÓÂÍ¿ÚÙËÙ· ·fi ÙÔ ·Ó
ÛÙËÓ ÚfiÙ·ÛË ˘¿Ú¯ÂÈ ‹ ‰ÂÓ ˘¿Ú¯ÂÈ Ú‹Ì· ΛÓËÛ˘, ·ÏÏ¿ ÙfiÙ ·˘Ù‹ ÚÔÛ‰ÈÔÚ›˙Â-
Ù·È ·fi ÙËÓ ·ÓÙˆÓ˘Ì›· ·éÙfi˜ ¯ˆÚ›˜ ¿ÚıÚÔ [·Ú¿‰. 2].

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. \EÓÙÂÜıÂÓ KÜÚÔ˜ âÍÂÏ·‡ÓÂÈ Û˘ÓÙÂÙ·ÁÌ¤Óˇˆ Ùˇá ÛÙÚ·Ù‡̷ÙÈ [= Ô K‡ÚÔ˜ ÍÂÎÈÓ¿ ·fi
Â‰Ò Ì ÙÔ ÛÙÚ¿ÙÂ˘Ì· Û ·Ú¿Ù·ÍË].
2. T¤ÛÛ·Ú·˜ ӷܘ öÏ·‚ÔÓ ·éÙÔÖ˜ àÓ‰Ú¿ÛÈÓ [= Û˘Ó¤Ï·‚·Ó Ù¤ÛÛÂÚ· ÔÏÂÌÈο Ì fiÏÔ˘˜
ÙÔ˘˜ ¿Ó‰Ú˜ ‹ Ì fiÏÔ ÙÔ ϋڈ̿ ÙÔ˘˜].

87
11-147 30-09-08 06:22 ™ÂÏ›‰·88

Σ Y N TA K T I KO THΣ APXAIAΣ EΛΛHNIKHΣ ΓΛΩΣΣAΣ

H ¢OTIKH TOY ME™OY

1 η Ε ρ ώ τ η σ η : TÈ ‰ËÏÒÓÂÈ Ë ‰ÔÙÈ΋ ÙÔ˘ ̤ÛÔ˘;


¢ËÏÒÓÂÈ ÙÔ Ì¤ÛÔ, Ô˘ Ì ÙË ‚Ô‹ıÂÈ¿ ÙÔ˘ Á›ÓÂÙ·È ·˘Ùfi, Ô˘ ÛËÌ·›ÓÂÈ ÙÔ Ú‹Ì·.

2 η Ε ρ ώ τ η σ η : TÈ Â›Ó·È Ë ‰ÔÙÈ΋ ÙÔ˘ ̤ÛÔ˘;


H ‰ÔÙÈ΋ ÙÔ˘ ̤ÛÔ˘ Â›Ó·È Ô˘ÛÈ·ÛÙÈÎfi ·ÊËÚË̤ÓÔ [‰ËÏ. οÙÈ Ô˘ ‰ÂÓ È¿ÓÂÙ·È ÌÂ
Ù· ¯¤ÚÈ· ˆ˜ fiÚÁ·ÓÔ, ÁÈ· Ó· Á›ÓÂÈ ·˘Ùfi Ô˘ ÛËÌ·›ÓÂÈ ÙÔ Ú‹Ì·].

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. Oî Ì¤Ó ÏÔ‡ÛÈÔÈ ÙÔÖ˜ ¯Ú‹Ì·ÛÈÓ â͈ÓÔÜÓÙ·È ÙÔ‡˜ ÎÈÓ‰‡ÓÔ˘˜ [= ÔÈ ÏÔ‡ÛÈÔÈ Ì ٷ
¯Ú‹Ì·Ù¿ ÙÔ˘˜ ÂÍ·ÁÔÚ¿˙Ô˘Ó ÙȘ ‰›Î˜].
2. ^H „˘¯‹ ÙÚ¤ÊÂÙ·È Ì·ı‹Ì·ÛÈ [= Ë „˘¯‹ ÙÚ¤ÊÂÙ·È Ì ̷ı‹Ì·Ù·].

H ¢OTIKH TOY OP°ANOY

Ε ρ ώ τ η σ η : TÈ ‰ËÏÒÓÂÈ Ë ‰ÔÙÈ΋ ÙÔ˘ ÔÚÁ¿ÓÔ˘;


¢ËÏÒÓÂÈ ÙÔ fiÚÁ·ÓÔ [Ú¿ÁÌ· ‹ ÚfiÛˆÔ], Ô˘ Ì ÙË ‚Ô‹ıÂÈ¿ ÙÔ˘ Á›ÓÂÙ·È ·˘Ùfi Ô˘
ÛËÌ·›ÓÂÈ ÙÔ Ú‹Ì·.

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. T‹Ó ı‡Ú·Ó ÙÉ
F ‚·ÎÙËÚ›·÷ öÎÚԢ [= ÎÙ˘Ô‡Û ÙËÓ fiÚÙ· Ì ÙÔ Ì·ÛÙÔ‡ÓÈ].
2. òE‚·ÏϤ Ì ϛıÔȘ [= Ì ÎÙ˘Ô‡Û Ì ¤ÙÚ˜].

¶PO™E•E. ¢ÂÓ Ú¤ÂÈ Ó· Û˘Á¯¤ÔÓÙ·È Ë ‰ÔÙÈ΋ ÙÔ˘ ̤ÛÔ˘ Î·È Ë ‰ÔÙÈ΋ ÙÔ˘ ÔÚÁ¿ÓÔ˘Ø
Ë ‰ÔÙÈ΋ ÙÔ˘ ̤ÛÔ˘ Â›Ó·È Ô˘ÛÈ·ÛÙÈÎfi ·ÊËÚË̤ÓÔ [‰ËÏ. οÙÈ Ô˘ ‰ÂÓ È¿ÓÂÙ·È ˆ˜
fiÚÁ·ÓÔ ÁÈ· Ó· Á›ÓÂÈ ·˘Ùfi Ô˘ ÛËÌ·›ÓÂÈ ÙÔ Ú‹Ì·], ÂÓÒ Ë ‰ÔÙÈ΋ ÙÔ˘ ÔÚÁ¿ÓÔ˘ ›ӷÈ
Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤ÓÔ Ô˘ÛÈ·ÛÙÈÎfi. [BϤ ٷ ·Ú·¿Óˆ ·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù·].

H ¢OTIKH TOY TPO¶OY

1 η Ε ρ ώ τ η σ η : TÈ ‰ËÏÒÓÂÈ Ë ‰ÔÙÈ΋ ÙÔ˘ ÙÚfiÔ˘;


¢ËÏÒÓÂÈ ÙÔÓ ÙÚfiÔ Ì ÙÔÓ ÔÔ›Ô Á›ÓÂÙ·È ·˘Ùfi Ô˘ ÛËÌ·›ÓÂÈ ÙÔ Ú‹Ì·.

2 η Ε ρ ώ τ η σ η : ¶ÔȘ Â›Ó·È ÔÈ ÈÔ Û˘Ó‹ıÂȘ ‰ÔÙÈΤ˜ ÙÔ˘ ÙÚfiÔ˘;


OÈ ÈÔ Û˘Ó‹ıÂȘ ‰ÔÙÈΤ˜ ÙÔ˘ ÙÚfiÔ˘ Â›Ó·È ÔÈ: öÚÁˇˆ [= Ì ¤ÚÁ·, ÛÙËÓ Ú·ÁÌ·ÙÈÎfi-
ÙËÙ·], ‰›ÎË [= ‰›Î·È·, ÛˆÛÙ¿], 剛÷· [= ȉȷ›ÙÂÚ·, ÚÔÛˆÈο], ‰ËÌÔÛ›÷· [= ‰ËÌfiÛÈ·, ÌÂ
ÊÚÔÓÙ›‰· ÙÔ˘ ‰ËÌÔÛ›Ô˘, ˆ˜ ÔÏ›Ù˘], ÎÔÈÓFÉ [= ‰ËÌfiÛÈ·, ·fi ÎÔÈÓÔ‡], ‚›÷· [= Ì ‚›·],
ÛÈÁFÉ [= ÛȈËÏ¿], ÛȈFÉ [= ÛȈËÏ¿], Â˙FÉ [= Ì ٷ fi‰È·, ̤ۈ Ù˘ ÛÙÂÚÈ¿˜, ÛÙË
ÛÙÂÚÈ¿], ÎÚ·˘ÁFÉ [= Ì ʈӤ˜, ÎÚ·˘Á¿˙ÔÓÙ·˜], ‰ÚfiÌˇˆ [= ÁÚ‹ÁÔÚ·], ÛÔ˘‰FÉ [= ÁÚ‹-
ÁÔÚ·], ʇÛÂÈ [= ÂΠʇÛˆ˜], ÙFɉ [= Ì’ ·˘ÙfiÓ ÙÔÓ ÙÚfiÔ], Ù·‡ÙFË [= Ì’ ·˘ÙfiÓ ÙÔÓ

88
11-147 30-09-08 06:22 ™ÂÏ›‰·89

OI ΠTΩΣEIΣ

ÙÚfiÔ], ÙÚfiˇˆ [= Ì ÙÚfiÔ], Ùˇá ùÓÙÈ [= Ú·ÁÌ·ÙÈο], ÚÔı˘Ì›÷· [= Úfiı˘Ì·, Ì ÚÔ-


ı˘Ì›·].
¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. TÔ‡Ùˇˆ Ùá
ˇ ÙÚfiˆ
ˇ âÌ¿¯ÔÓÙÔ [= Ì’ ·˘Ùfi ÙÔÓ ÙÚfiÔ ÔÏÂÌÔ‡Û·Ó].
2. ¶Â˙É
F η› Ó·˘Ì·¯ÔÜÓÙ˜ öÛÙËÛ·Ó ÙÚfi·È· [= ÛÙË ÛÙÂÚÈ¿ Î·È ÔÏÂÌÒÓÙ·˜ ÛÙË
ı¿Ï·ÛÛ· ¤ÛÙËÛ·Ó ÌÓËÌ›· ӛ΢].

H ¢OTIKH ¶PO™ø¶IKH

1 η Ε ρ ώ τ η σ η : TÈ Â›Ó·È Ë ‰ÔÙÈ΋ ÚÔÛˆÈ΋;


H ‰ÔÙÈ΋ ÚÔÛˆÈ΋ Â›Ó·È Ë ‰ÔÙÈ΋ ÔÓfiÌ·ÙÔ˜ ÚÔÛÒÔ˘ ‹ ·ÓÙˆÓ˘Ì›·˜ [΢ڛˆ˜
ÚÔÛˆÈ΋˜], Ô˘ Û˘Óԉ‡ÂÈ ¤Ó· Ú‹Ì· ÔÔÈ·Û‰‹ÔÙ ÛËÌ·Û›·˜, ¯ˆÚ›˜ Ó· Â›Ó·È ·ÓÙÈ-
ΛÌÂÓÔ ÛÙÔ Ú‹Ì· ·˘Ùfi.
¶PO™E•E. ¢ÔÙÈ΋ ÚÔÛˆÈ΋ Â›Ó·È Ë ‰ÔÙÈ΋ ÚÔÛÒÔ˘, ·ÏÏ¿ Î·È Ë ‰ÔÙÈ΋ Ϥ͈Ó
Ô˘ ‰ËÏÒÓÔ˘Ó ÚfiÛˆ·, fiˆ˜: fiÏȘ, Ï·fi˜, ÏÉıÔ˜, ‰ÉÌÔ˜, ÛÙÚ·Ùfi˜ Î.Ï.

2 η Ε ρ ώ τ η σ η : ¶fiÛ· Î·È ÔÈ· Â›Ó·È Ù· ›‰Ë Ù˘ ‰ÔÙÈ΋˜ ÚÔÛˆÈ΋˜;


H ‰ÔÙÈ΋ ÚÔÛˆÈ΋ Â›Ó·È ÔÎÙÒ ÂȉÒÓ: ÎÙËÙÈ΋, ¯·ÚÈÛÙÈ΋, ·ÓÙȯ·ÚÈÛÙÈ΋, ËıÈ-
΋, Ù˘ ·Ó·ÊÔÚ¿˜, ÙÔ˘ ÎÚ›ÓÔÓÙÔ˜ ÚÔÛÒÔ˘, Ù˘ Û˘Ì¿ıÂÈ·˜ Î·È ÙÔ˘ ÂÓÂÚÁÔ‡ÓÙÔ˜
ÚÔÛÒÔ˘ ‹ ÙÔ˘ ÔÈËÙÈÎÔ‡ ·ÈÙ›Ô˘.

H ¢OTIKH ¶PO™. KTHTIKH

1 η Ε ρ ώ τ η σ η : TÈ ‰ËÏÒÓÂÈ Ë ‰ÔÙÈ΋ ÚÔÛˆÈ΋ ÎÙËÙÈ΋;


H ‰ÔÙÈ΋ ·˘Ù‹ ‰ËÏÒÓÂÈ ÙÔ ÚfiÛˆÔ ÛÙÔ ÔÔ›Ô Î˘Ú›ˆ˜ ·Ó‹ÎÂÈ ‹ ˘¿Ú¯ÂÈ Î¿ÙÈ,
·ÏÏ¿ ‰ËÏÒÓÂÈ Î·È ÙÔ ÚfiÛˆÔ ÛÙÔ˘ ÔÔ›Ô˘ ÙË ‰È¿ıÂÛË ˘¿Ú¯ÂÈ Î¿ÙÈ, ÁÈ· Ó· ÙÔ ¯ÚË-
ÛÈÌÔÔÈ‹ÛÂÈ [·Ú¿‰. 4].

2 η Ε ρ ώ τ η σ η : M ÔÈ· Ú‹Ì·Ù· Û˘ÓÙ¿ÛÛÂÙ·È Ë ‰ÔÙÈ΋ ÚÔÛˆÈ΋ ÎÙËÙÈ΋;


H ‰ÔÙÈ΋ ÚÔÛˆÈ΋ ÎÙËÙÈ΋ Û˘Óԉ‡ÂÈ Ù· Ú‹Ì·Ù· ÂåÌ›, Á›ÁÓÔÌ·È Î·È ñ¿Ú¯ˆ
[Î·È fiÛ· ¤¯Ô˘Ó fiÌÔÈ· ÛËÌ·Û›· Ì’ ·˘Ù¿] ÌfiÓÔ, fiÙ·Ó Â›Ó·È ˘·ÚÎÙÈο. AÓ Ù· Ú‹Ì·Ù·
·˘Ù¿ Â›Ó·È Û˘Ó‰ÂÙÈο, ÙfiÙÂ Ë ‰ÔÙÈ΋ ‰ÂÓ Â›Ó·È ÎÙËÙÈ΋, ·ÏÏ¿ ¿ÏÏÔ Â›‰Ô˜ ‰ÔÙÈ΋˜ ÚÔ-
ÛˆÈ΋˜.

3 η Ε ρ ώ τ η σ η : ¶Ò˜ ÌÂÙ·ÊÚ¿˙ÔÓÙ·È Ù· Ú‹Ì·Ù·, Ô˘ Û˘ÓÙ¿ÛÛÔÓÙ·È Ì ‰ÔÙÈ΋


ÚÔÛˆÈ΋ ÎÙËÙÈ΋;
™ÙËÓ ÌÂÙ¿ÊÚ·ÛË Ù· Ú‹Ì·Ù· ·˘Ù¿ ÌÔÚÔ‡Ó Ó· ¿ÚÔ˘Ó Î·È ÙË ÛËÌ·Û›· ÙÔ˘ ¤¯ˆ,
ÔfiÙÂ Ë ‰ÔÙÈ΋ ÚÔÛˆÈ΋ Á›ÓÂÙ·È ˘ÔΛÌÂÓÔ ÙÔ˘ ¤¯ˆ.

89
11-147 30-09-08 06:22 ™ÂÏ›‰·90

Σ Y N TA K T I KO THΣ APXAIAΣ EΛΛHNIKHΣ ΓΛΩΣΣAΣ

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. òEÛÙÈ ÌÔÈ ¯Ú‹Ì·Ù· [= ˘¿Ú¯Ô˘Ó Û ̤ӷ ¯Ú‹Ì·Ù· ‹ ÂÁÒ ¤¯ˆ ¯Ú‹Ì·Ù·].
2. °¤ÁÔÓ¤ ÌÔÈ ‰È‰¿ÛηÏÔ˜ [= ˘¿Ú¯ÂÈ Û ̤ӷ ‰¿ÛηÏÔ˜ ‹ ÂÁÒ ¤¯ˆ ·ÔÎÙ‹ÛÂÈ
‰¿ÛηÏÔ].
3. ¢Ô˘Ï›· ñ¿Ú¯ÂÈ ·ñÙÔÖ˜ [= Û’ ·˘ÙÔ‡˜ ˘¿Ú¯ÂÈ ‰Ô˘Ï›· ‹ ·˘ÙÔ› ¤¯Ô˘Ó ‰Ô˘Ï›· –
Â›Ó·È ‰ËÏ. ‰Ô‡ÏÔÈ].
4. òAÏÏÔȘ Ì¤Ó Á¿Ú ¯Ú‹Ì·Ù¿ âÛÙÈ ÔÏÏ¿ η› Óɘ η› ¥ÔÈ, ìÌÖÓ ‰¤ [ÂåÛÈ] ͇ÌÌ·¯ÔÈ
àÁ·ıÔ› [= ÁÈ·Ù› ¿ÏÏÔÈ ¤¯Ô˘Ó ¯Ú‹Ì·Ù· ÔÏÏ¿ Î·È ÏÔ›· Î·È ÈÈÎfi, fï˜ ÂÌ›˜
¤¯Ô˘Ì ÛÙË ‰È¿ıÂÛ‹ Ì·˜ ηÏÔ‡˜ Û˘ÌÌ¿¯Ô˘˜].

H ¢OTIKH ¶PO™. XAPI™TIKH

1 η Ε ρ ώ τ η σ η : TÈ ‰ËÏÒÓÂÈ Ë ‰ÔÙÈ΋ ÚÔÛˆÈ΋ ¯·ÚÈÛÙÈ΋;


¢ËÏÒÓÂÈ ÙÔ ÚfiÛˆÔ, Ô˘ ÁÈ· ¯¿ÚË ÙÔ˘ ‹ ÁÈ· ˆÊ¤ÏÂÈ¿ ÙÔ˘ Á›ÓÂÙ·È ·˘Ùfi Ô˘
ÛËÌ·›ÓÂÈ ÙÔ Ú‹Ì·.

2 η Ε ρ ώ τ η σ η : ¶Ò˜ ÌÂÙ·ÊÚ¿˙ÂÙ·È Ë ‰ÔÙÈ΋ ÚÔÛˆÈ΋ ¯·ÚÈÛÙÈ΋;


H ‰ÔÙÈ΋ ·˘Ù‹ ÌÂÙ·ÊÚ¿˙ÂÙ·È Ì ÙËÓ ÚÔÛı‹ÎË ÙˆÓ ÊÚ¿ÛˆÓ: ÁÈ· ˆÊ¤ÏÂÈ· ‹ ÁÈ·
¯¿ÚË ‹ ÁÈ’ ·˘ÙfiÓ Î.Ï.

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. òAÏÏÔ ‰¤ ÛÙÚ¿ÙÂ˘Ì· Û˘ÓÂϤÁÂÙÔ ·éÙá ˇ [= Û˘ÁÎÂÓÙÚˆÓfiÙ·Ó ·ÎfiÌ· ÎÈ ¿ÏÏÔ ÛÙÚ¿-
ÙÂ˘Ì· ÁÈ· ˆÊ¤ÏÂÈ¿ ÙÔ˘ ‹ ÁÈ· ¯¿ÚË ÙÔ˘ ‹ ÁÈ’ ·˘ÙfiÓ].
2. K·› ÌÔÈ Ù‹Ó ÁÚ·Ê‹Ó àÓ¿ÁÓˆıÈ [= Î·È ÁÈ· ¯¿ÚË ÌÔ˘ ‰È¿‚·Û ÙÔ „‹ÊÈÛÌ·].

H ¢OTIKH ¶PO™. ANTIXAPI™TIKH

1 η Ε ρ ώ τ η σ η : TÈ ‰ËÏÒÓÂÈ Ë ‰ÔÙÈ΋ ÚÔÛˆÈ΋ ·ÓÙȯ·ÚÈÛÙÈ΋;


¢ËÏÒÓÂÈ ÙÔ ÚfiÛˆÔ, Ô˘ ÁÈ· ‚Ï¿‚Ë ÙÔ˘ ‹ ÁÈ· ˙ËÌ›· ÙÔ˘ Á›ÓÂÙ·È ·˘Ùfi Ô˘ ÛËÌ·›-
ÓÂÈ ÙÔ Ú‹Ì·.

2 η Ε ρ ώ τ η σ η : ¶Ò˜ ÌÂÙ·ÊÚ¿˙ÂÙ·È Ë ‰ÔÙÈ΋ ÚÔÛˆÈ΋ ·ÓÙȯ·ÚÈÛÙÈ΋;


H ‰ÔÙÈ΋ ·˘Ù‹ ÌÂÙ·ÊÚ¿˙ÂÙ·È Ì ÙËÓ ÚÔÛı‹ÎË ÙˆÓ ÊÚ¿ÛˆÓ: Û ‚¿ÚÔ˜ ‹ ÁÈ· ‚Ï¿‚Ë
‹ ÁÈ· ˙ËÌ›· ‹ ÁÈ· ÙÔ Î·Îfi ‹ ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ Î.Ï.

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. ¶¿ÓÙ˜ ηο ÓÔÔÜÛÈ Ùáˇ Ù˘Ú¿ÓÓˆ
ˇ [= fiÏÔÈ ÛΤÊÙÔÓÙ·È Î·Î¿ ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙÔ˘ Ù˘Ú¿ÓÓÔ˘
‹ ÁÈ· ‚Ï¿‚Ë ‹ ÛÂ ‚¿ÚÔ˜ ÙÔ˘ Ù˘Ú¿ÓÓÔ˘].
2. ≠H‰Â ì ì̤ڷ ÙÔÖ˜ ≠EÏÏËÛÈ ÌÂÁ¿ÏˆÓ ηÎáÓ ôÚÍÂÈ [= ·˘Ù‹ Ë Ì¤Ú· ı· Â›Ó·È Ë ·Ú¯‹
ÌÂÁ¿ÏˆÓ Û˘ÌÊÔÚÒÓ Û ‚¿ÚÔ˜ ÙˆÓ EÏÏËÓˆÓ].

90
11-147 30-09-08 06:22 ™ÂÏ›‰·91

OI ΠTΩΣEIΣ

H ¢OTIKH ¶PO™. H£IKH

1 η Ε ρ ώ τ η σ η : TÈ ‰ËÏÒÓÂÈ Ë ‰ÔÙÈ΋ ÚÔÛˆÈ΋ ËıÈ΋;


¢ËÏÒÓÂÈ ÙÔ ÚfiÛˆÔ, Ô˘ ÁÈ· ¯·Ú¿ ÙÔ˘ [ËıÈ΋ ÙÔ˘ ÈηÓÔÔ›ËÛË] ‹ ÁÈ· χË ÙÔ˘
[ËıÈ΋ ÙÔ˘ ‚Ï¿‚Ë] Á›ÓÂÙ·È ·˘Ùfi Ô˘ ÛËÌ·›ÓÂÈ ÙÔ Ú‹Ì·.
• K˘Ú›ˆ˜ ˆ˜ ‰ÔÙÈ΋ ÚÔÛˆÈ΋ ··ÓÙ¿ ÙÔ ·ã ‹ ÙÔ ‚ã ÚfiÛˆÔ Ù˘ ÚÔÛˆÈ΋˜
·ÓÙˆÓ˘Ì›·˜.

2 η Ε ρ ώ τ η σ η : ¶Ò˜ ÌÂÙ·ÊÚ¿˙ÂÙ·È Ë ‰ÔÙÈ΋ ÚÔÛˆÈ΋ ËıÈ΋;


M ÙËÓ ÚÔÛı‹ÎË ÙˆÓ ÊÚ¿ÛÂˆÓ ÁÈ· ¯·Ú¿ ‹ ÁÈ· χË (·Ó¿ÏÔÁ·) Î.Ï.

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. oø ÌÉÙÂÚ, ó˜ ηÏfi˜ ÌÔÈ ï ¿Ô˜ [= ÌËÙ¤Ú·, fiÛÔ ˆÚ·›Ô˜ Â›Ó·È ÁÈ· ¯·Ú¿ ÌÔ˘ ‹ ÁÈ·
ËıÈ΋ ÌÔ˘ ÈηÓÔÔ›ËÛË Ô ·Ô‡˜].
2. \AÛıÂÓÂÖ ·éÙᡠï ·Ö˜ [= Â›Ó·È ¿ÚÚˆÛÙÔ ÙÔ ·È‰› ÁÈ· χË ÙÔ˘ ‹ ÁÈ· ‰ÈÛ·Ú¤ÛÎÂÈ¿
ÙÔ˘].

¶PO™E•E. MÂٷ͇ Ù˘ ‰ÔÙÈ΋˜ ËıÈ΋˜ Î·È Ù˘ ‰ÔÙÈ΋˜ ¯·ÚÈÛÙÈ΋˜ ‹ ·ÓÙȯ·ÚÈÛÙÈ΋˜
˘¿Ú¯ÂÈ ÛÙÂÓ‹ Û¯¤ÛË Î·È ÁÈ’ ·˘Ùfi ÔÏϤ˜ ÊÔÚ¤˜ ¯ÚÂÈ¿˙ÂÙ·È È‰È·›ÙÂÚË ÚÔÛÔ¯‹ ÁÈ·
ÙË ‰È¿ÎÚÈÛ‹ ÙÔ˘˜.
H ËıÈ΋ ··ÓÙ¿, fiÙ·Ó ÚfiÎÂÈÙ·È Ó· ‰Ëψı› ËıÈ΋ ÈηÓÔÔ›ËÛË ‹ ËıÈ΋ ‚Ï¿‚Ë,
ÂÓÒ Ë ¯·ÚÈÛÙÈ΋ Î·È ·ÓÙȯ·ÚÈÛÙÈ΋ ΢ڛˆ˜, fiÙ·Ó ‰ËÏÒÓÂÙ·È ˆÊ¤ÏÂÈ· ˘ÏÈ΋ ‹
‚Ï¿‚Ë ˘ÏÈ΋ [‚Ϥ ·Ú·‰¤ÈÁÌ·Ù· ‰ÔÙ. ¯·ÚÈÛÙÈ΋˜, ·ÓÙȯ·ÚÈÛÙÈ΋˜ Î·È ËıÈ΋˜].

H ¢ O T I K H ¶ P O ™ . T H ™ A N Aº O PA ™

1 η Ε ρ ώ τ η σ η : TÈ ‰ËÏÒÓÂÈ Ë ‰ÔÙÈ΋ ÚÔÛˆÈ΋ Ù˘ ·Ó·ÊÔÚ¿˜;


¢ËÏÒÓÂÈ ÙÔ ÚfiÛˆÔ Û¯ÂÙÈο Ì ÙÔ ÔÔ›Ô ÈÛ¯‡ÂÈ ·˘Ùfi Ô˘ ÛËÌ·›ÓÂÈ ÙÔ Ú‹Ì·.

2 η Ε ρ ώ τ η σ η : Afi ÔÈ· ϤÍË Û˘Óԉ‡ÂÙ·È Ë ‰ÔÙÈ΋ ÚÔÛˆÈ΋ Ù˘ ·Ó·ÊÔÚ¿˜;


H ‰ÔÙÈ΋ ·˘Ù‹ ÔÏϤ˜ ÊÔÚ¤˜ Û˘Óԉ‡ÂÙ·È ·fi ÌÂÙÔ¯‹ Û ‰ÔÙÈ΋ ÙÒÛË, ÁÈ· Ó·
‰Ëψı› Ô ÙfiÔ˜ ‹ Ô ¯ÚfiÓÔ˜ [·Ú¿‰. 2].

3 η Ε ρ ώ τ η σ η : ¶Ò˜ ÌÂÙ·ÊÚ¿˙ÂÙ·È Ë ‰ÔÙÈ΋ ÚÔÛˆÈ΋ Ù˘ ·Ó·ÊÔÚ¿˜;


MÂÙ·ÊÚ¿˙ÂÙ·È Ì ÙËÓ ÚÔÛı‹ÎË ÙˆÓ Ï¤ÍÂˆÓ Û¯ÂÙÈο ÌÂ, ÁÈ·.

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. Tá
ˇ ηÏᘠÚ¿ÙÙÔÓÙÈ ÄÛ· ÁÉ ·ÙÚ›˜ [= ÁÈ’ ·˘ÙfiÓ ‹ Û¯ÂÙÈο Ì’ ·˘ÙfiÓ Ô˘ ›ӷÈ
Â˘Ù˘¯ÈṲ̂ÓÔ˜, οı ¯ÒÚ· Â›Ó·È ·ÙÚ›‰· ÙÔ˘].
2. oHÓ ì̤ڷ ¤ÌÙË âÈÏ¤Ô˘ÛÈ ÙÔÖ˜ \AıËÓ·›ÔȘ [= ‹Ù·Ó Ë ¤ÌÙË Ë̤ڷ ÁÈÈ· ÙÔ˘˜
AıËÓ·›Ô˘˜, fiÙ·Ó ¤ÏÂ·Ó ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙÔ˘].

91
11-147 30-09-08 06:22 ™ÂÏ›‰·92

Σ Y N TA K T I KO THΣ APXAIAΣ EΛΛHNIKHΣ ΓΛΩΣΣAΣ

H ¢OTIKH ¶PO™. TOY KPI NONTO™ ¶PO™ø¶OY

1 η Ε ρ ώ τ η σ η : TÈ ‰ËÏÒÓÂÈ Ë ‰ÔÙÈ΋ ÚÔÛˆÈ΋ ÙÔ˘ ÎÚ›ÓÔÓÙÔ˜ ÚÔÛÒÔ˘;


¢ËÏÒÓÂÈ ÙÔ ÚfiÛˆÔ, Ô˘ ηٿ ÙËÓ ÎÚ›ÛË ÙÔ˘ ÈÛ¯‡ÂÈ ·˘Ùfi, Ô˘ ÛËÌ·›ÓÂÈ ÙÔ Ú‹Ì·.

2η Ερώτηση: M ÔÈ· Ú‹Ì·Ù· Û˘ÓÙ¿ÛÛÂÙ·È Ë ‰ÔÙÈ΋ ÙÔ˘ ÎÚ›ÓÔÓÙÔ˜ ÚÔÛÒÔ˘;


H ‰ÔÙÈ΋ ·˘Ù‹ Û˘ÓÙ¿ÛÛÂÙ·È Û˘Ó‹ıˆ˜ Ì ‰ÔÍ·ÛÙÈο Ú‹Ì·Ù· Î·È Î˘Ú›ˆ˜ Ì ÙÔ ‰ÔÎá.

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. \EÁÒ Û’ âÙ›ÌËÛ· ÙÔÖ˜ ÊÚÔÓÔÜÛÈ Âs [= ÂÁÒ Û ٛÌËÛ· ηٿ ÙËÓ ÎÚ›ÛË ·˘ÙÒÓ Ô˘
ÛΤÊÙÔÓÙ·È Î·Ï¿].
2. ¢ÔÎÂÖ ‰¤ ÌÔÈ Ùɘ ÂÓ›·˜ Ùɘ âÌɘ Ùfi ̤ÁÂıÔ˜ ï ηًÁÔÚÔ˜ ôÓ âȉÂÖÍ·È [= ÌÔ˘ Ê·›-
ÓÂÙ·È ‹ ηٿ ÙËÓ ÎÚ›ÛË ÌÔ˘ ÙÔ Ì¤ÁÂıÔ˜ Ù˘ ÊÙÒ¯ÂÈ·˜ ÌÔ˘ Ô Î·Ù‹ÁÔÚÔ˜ ÌÔÚ› Ó·
·ԉ›ÍÂÈ].

H ¢OTIKH ¶PO™ø¶IKH TH™ ™YM¶A£EIA™

Ε ρ ώ τ η σ η : TÈ ‰ËÏÒÓÂÈ Ë ‰ÔÙÈ΋ ÚÔÛˆÈ΋ Ù˘ Û˘Ì¿ıÂÈ·˜;


H ‰ÔÙÈ΋ Ù˘ Û˘Ì¿ıÂÈ·˜ ‹ ÙÔ˘ Û˘Ì·ıÔ‡ÓÙÔ˜ ÚÔÛÒÔ˘ ‰ËÏÒÓÂÈ ÙÔ ÚfiÛˆÔ,
Ô˘ Û˘ÌÌÂÙ¤¯ÂÈ Û fi,ÙÈ ‰ËÏÒÓÂÈ ÙÔ Ú‹Ì·.

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. ¢È¤Êı·ÚÙÔ Ùá
ˇ KÚÔ›Ûˆ
ˇ ì âÏ›˜ [= ÙÔ˘ KÚÔ›ÛÔ˘ ÙÔ‡ ›¯Â ¯·ı› Ë ÂÏ›‰·].
2. ¢ÈÂÊı¿ÚËÛ·Ó ·î Óɘ ÙÔÖ˜ §·Î‰·ÈÌÔÓ›ÔȘ [= ÙˆÓ §·Î‰·ÈÌÔÓ›ˆÓ ÙÔ˘˜ ηٷÛÙÚ¿-
ÊËÎ·Ó Ù· ÏÔ›·].

¶PO™E•E. H ‰ÔÙÈ΋ Ù˘ Û˘Ì¿ıÂÈ·˜ ‰ÂÓ ··ÓÙ¿ Û˘¯Ó¿, ÁÈ·Ù› ·Ó·ÏËÚÒÓÂÙ·È ·fi
ÙȘ ‰ÔÙÈΤ˜ ·ÓÙȯ·ÚÈÛÙÈ΋ Î·È ËıÈ΋.
Afi ÙËÓ ·ÓÙȯ·ÚÈÛÙÈ΋ ·Ó·ÏËÚÒÓÂÙ·È, fiÙ·Ó Ë ‰ÔÙÈ΋ Ù˘ Û˘Ì¿ıÂÈ·˜ Û˘ÌÌÂÙ¤¯ÂÈ
Û ‚Ï¿‚Ë [‹ ˙ËÌ›·] ˘ÏÈ΋, Î·È ·fi ÙËÓ ËıÈ΋, fiÙ·Ó Û˘ÌÌÂÙ¤¯ÂÈ Û ‚Ï¿‚Ë ËıÈ΋
[χË, ‰˘Û·Ú¤ÛÎÂÈ· Î.Ï.]

H ¢OTIKH TOY ENEP°OYNTO™ ¶PO™ø¶OY

1 η Ε ρ ώ τ η σ η : TÈ ‰ËÏÒÓÂÈ Ë ‰ÔÙÈ΋ ÙÔ˘ ÂÓÂÚÁÔ‡ÓÙÔ˜ ÚÔÛÒÔ˘;


H ‰ÔÙÈ΋ ÚÔÛˆÈ΋ ÙÔ˘ ÂÓÂÚÁÔ‡ÓÙÔ˜ ÚÔÛÒÔ˘ ‹ ÙÔ˘ ÔÈËÙÈÎÔ‡ ·ÈÙ›Ô˘ ‰ËÏÒÓÂÈ
ÙÔ ÚfiÛˆÔ Ô˘ ÂÓÂÚÁ›, ÁÈ· Ó· Á›ÓÂÈ ·˘Ùfi Ô˘ ÛËÌ·›ÓÂÈ ÙÔ Ú‹Ì·. K˘Ú›ˆ˜ Û˘ÓÙ¿ÛÛÂ-
Ù·È Ì ٷ Û -Ù¤Ô˜ Î·È -ÙÔ˜ ÚËÌ·ÙÈο Â›ıÂÙ· ‹ Ì ÙÔ˘˜ Û˘ÓÙÂÏÈÎÔ‡˜ ¯ÚfiÓÔ˘˜ ÙˆÓ
ÚËÌ¿ÙˆÓ Î·È ÏÈÁfiÙÂÚÔ Ì ÙÔ˘˜ ¿ÏÏÔ˘˜ ¯ÚfiÓÔ˘˜.
¶PO™E•E. H ‰ÔÙÈ΋ ÚÔÛˆÈ΋, Ô˘ Û˘Óԉ‡ÂÈ Ù· ·ÚfiÛˆ· Ú‹Ì·Ù· Î·È ·Úfi-
Ûˆ˜ ÂÎÊÚ¿ÛÂȘ, ϤÁÂÙ·È ·ÏÒ˜ ‰ÔÙÈ΋ ÚÔÛˆÈ΋. [BϤ ÛÂÏ. 145]

92
11-147 30-09-08 06:22 ™ÂÏ›‰·93

OI ΠTΩΣEIΣ

¶INAKA™ ™Y°KENTPøTIKO™ Ì ٷ ›‰Ë Ù˘ ¢OTIKH™


M ԢÛÈ·ÛÙÈο M ÂÈÚÚ‹Ì·Ù· M ÂÈʈӋ̷ٷ ø˜ Â›ÚÚËÌ· ø˜ ‰ÔÙÈ΋
ÚÔÛˆÈ΋

AÓÙÈÎÂÈÌÂÓÈ΋ AÓÙÈÎÂÈÌÂÓÈ΋ ¢ËÏÒÓÂÈ ÙÔ 1. XÚfiÓÔ˘ 1. KÙËÙÈ΋


ÚfiÛˆÔ Ô˘ 2. TfiÔ˘ 2. X·ÚÈÛÙÈ΋
·ı·›ÓÂÈ Î¿ÙÈ 3. AÈÙ›·˜ 3. AÓÙȯ·ÚÈÛÙÈ΋
4. AÓ·ÊÔÚ¿˜ 4. HıÈ΋
5. ¶ÔÛÔ‡ 5. AÓ·ÊÔÚ¿˜
6. ™˘Óԉ›·˜ 6. KÚ›ÓÔÓÙÔ˜
7. M¤ÛÔ˘ ÚÔÛÒÔ˘
8. OÚÁ¿ÓÔ˘ 7. ™˘Ì¿ıÂÈ·˜
9. TÚfiÔ˘ 8. TÔ˘ ÂÓÂÚÁÔ‡Ó-
ÙÔ˜ ÚÔÛÒÔ˘.

A Û Î ‹ Û Â È ˜ [15]
[BϤ A¶ANTH™EI™ ÛÂÏ. 387]

¶O§§A¶§H™ E¶I§O°H™

N· ‚¿ÏÂÙ Û ·ÎÏÔ ÙÔ ÁÚ¿ÌÌ· Ù˘ ·¿ÓÙËÛ˘, Ô˘ ‰ËÏÒÓÂÈ ÙÔ ÛˆÛÙfi ›‰Ô˜ Ù˘
‰ÔÙÈ΋˜.
1. T‡Ú·ÓÓÔ˜ â¯ıÚfi˜ âÏ¢ıÂÚ›÷·.
·. ¯ÚfiÓÔ˘ ‚. ·ÓÙÈÎÂÈÌÂÓÈ΋ Á. ·Ó·ÊÔÚ¿˜ ‰. Û˘Óԉ›·˜.
2. Tˇá ‰’ âÈfiÓÙÈ öÙÂÈ Ôî §·Î‰·ÈÌfiÓÈÔÈ öÂÌ„·Ó â› Ù¿˜ ӷܘ K·ÏÏÈÎÚ·Ù›‰·Ó.
·. ·ÈÙ›·˜ ‚. ¯ÚfiÓÔ˘ Á. ·ÓÙÈÎÂÈÌÂÓÈ΋ ‰. ÙfiÔ˘.
3. ^HÌÂÖ˜ Ôî ÛÙÚ·ÙËÁÔ› ä¯ıfiÌÂı· ÙÔÖ˜ ÁÂÁÂÓË̤ÓÔȘ.
·. ÙfiÔ˘ ‚. ÔÛÔ‡ Á. ̤ÛÔ˘ ‰. ·ÈÙ›·˜.
4. \EÓÈ·˘Ùˇá ÚÂÛ‚‡ÙÂÚÔ˜.
·. ¯ÚfiÓÔ˘ ‚. Û˘Óԉ›·˜ Á. ÔÛÔ‡ ‰. ·ÓÙÈÎÂÈÌÂÓÈ΋.
5. Oé‰Â›˜ ö·ÈÓÔÓ Ù·Ö˜ ì‰ÔÓ·Ö˜ âÎÙ‹Û·ÙÔ.
·. ·ÈÙ›·˜ ‚. ̤ÛÔ˘ Á. ÙfiÔ˘ ‰. ÔÚÁ¿ÓÔ˘.
6. T¿ÊÚÔÓ üÚ˘ÙÙ ÙÔÖ˜ ìÌ›ÛÂÛÈ ÙáÓ ÛÙÚ·ÙȈÙáÓ
·. ÔÚÁ¿ÓÔ˘ ‚. ·ÈÙ›·˜ Á. ·ÓÙÈÎÂÈÌÂÓÈ΋ ‰. Û˘Óԉ›·˜.

93
11-147 30-09-08 06:22 ™ÂÏ›‰·94

Σ Y N TA K T I KO THΣ APXAIAΣ EΛΛHNIKHΣ ΓΛΩΣΣAΣ

TY¶OY ™ø™TO ◊ §A£O™


N· ‚Ú›Ù ·Ó Â›Ó·È ™ø™TO ‹ §A£O™ ÙÔ Â›‰Ô˜ ÙˆÓ ·Ú·Î¿Ùˆ ‰ÔÙÈÎÒÓ, Ô˘
‰ËÏÒÓÂÙ·È ÛÙȘ ·ÚÂÓı¤ÛÂȘ.
1. òIˆÌÂÓ ®ÒÌFË â› ÙÔ‡˜ ÔÏÂÌ›Ô˘˜ (Û˘Óԉ›·˜).
2. TFÉ ÚÒÙË ì̤Ú÷· àÊ›ÎÔÓÙÔ â› ÙfiÓ ÔÙ·ÌfiÓ (̤ÛÔ˘).
3. \EÈ˙‹ÌÈÔ˜ ÙÔÖ˜ Ê›ÏÔȘ (·ÓÙÈÎÂÈÌÂÓÈ΋).
4. ^øÏÈṲ̂ÓÔÈ ÙÔÖ˜ ·éÙÔÖ˜ ¬ÏÔȘ K‡Úˇˆ (çÚÁ¿ÓÔ˘).
5. ¶ÔÏÏFÉ ‰˘Ó¿ÌÂÈ öÌÂÏÏÔÓ ·Ú¤ÛÂÛı·È (Û˘Óԉ›·˜).
6. KÚ·˘ÁFÉ ÔÏÏFÉ â›·ÛÈÓ (·ÈÙ›·˜).

ANTI™TOIXIA™ - ™YZEY•H™
N· ·ÓÙÈÛÙÔȯ›ÛÂÙ ÙȘ ‰ÔÙÈΤ˜ Ù˘ A ÛÙ‹Ï˘ Ì ÂΛӘ, Ô˘ Ù·ÈÚÈ¿˙Ô˘Ó ÛÙË B ÛÙ‹ÏË.
A B
1. ^H ïÌÈÏ›· ÙÔÖ˜ ηÎÔÖ˜ âÈΛӉ˘ÓÔ˜. ·. ‰ÔÙ. ÙÔ˘ ÔÛÔ‡.
2. TÂÙ¿ÚÙFË ‰¤ ì̤Ú÷· ηٷ‚·›ÓÔ˘ÛÈÓ. ‚. ‰ÔÙ. ·ÓÙÈÎÂÈÌÂÓÈ΋.
3. \OÏ›Áˇˆ ≈ÛÙÂÚÔÓ àÊ›ÎÔÓÙÔ. Á. ‰ÔÙ. ÙÔ˘ ¯ÚfiÓÔ˘.
4. \A¤ÎÙÂÈÓ ÙFÉ ë·˘ÙÔÜ ¯ÂÈÚ› \AÚÙ·Á¤ÚÛËÓ. ‰. ‰ÔÙ. Ù˘ Û˘Óԉ›·˜.
5. oHÏıÔÓ ·ÌÏËıÂÖ ÛÙfiÏˇˆ. Â. ‰ÔÙ. ÙÔ˘ ÔÚÁ¿ÓÔ˘.
6. \AÏÎÈ‚È¿‰Ë˜ ‰˘Ó¿ÌÂÈ Ôé‰¤Ó ÙáÓ ôÏÏˆÓ ‰È¤ÊÂÚÂ. ÛÙ. ‰ÔÙ. ÙÔ˘ ÙÚfiÔ˘.
7. B›÷· ÂxÏÔÓ Ùfi ¯ˆÚ›ÔÓ. ˙. ‰ÔÙ. Ù˘ ·Ó·ÊÔÚ¿˜.

ANOIKTOY TY¶OY
N· ‚Ú›Ù ÛÙȘ ·Ú·Î¿Ùˆ ÚÔÙ¿ÛÂȘ ÙÔ Â›‰Ô˜ ÙˆÓ ‰ÔÙÈÎÒÓ ÚÔÛˆÈÎÒÓ.
A
1. \EÌÔ› η› Ùˇá \EÚ·ÙÔÛı¤ÓÂÈ Ôé‰ÂÌ›· ÒÔÙ ö¯ıÚ· ÁÂÁ¤ÓËÙ·È
2. °¤ÚˆÓ Á¤ÚÔÓÙÈ ì‰›ÛÙËÓ ÁÏáÛÛ·Ó ö¯ÂÈ.
3. §·Î‰·ÈÌfiÓÈÔÈ ÂÚ› ÙÔ‡˜ ηÈÚÔ‡˜ ÙÔ‡ÙÔ˘˜ ÔÏÏáÓ àÁ·ıáÓ ·úÙÈÔÈ ÙÔÖ˜ ≠EÏÏËÛÈ
η٤ÛÙËÛ·Ó.
4. ¶¿ÓÙ· ìÌÖÓ ÂÔ›ËÙ·È.
5. òA¯ıÔ˜ ìÌÖÓ âÁ¤ÓÂÙÔ ì ºÚ˘ÁáÓ fiÏȘ.
6. K·› ÌÔÈ Ì‹ ıÔÚ˘‚‹ÛFË Ìˉ›˜ Ú›Ó àÎÔÜÛ·È.
B
1. \E‰fiÎÂÈ ÙFÉ ÓÂfiÙËÙÈ âÂÍÈ¤Ó·È Î·› Ì‹ ÂÚÈÔÚÄÓ.
2. ™ÔÜ ÎÚ·ÙÔÜÓÙÔ˜ ‰Ô˘Ï›· ñ¿Ú¯ÂÈ ·éÙÔÖ˜.
3. ¶ÏÂÖÛÙ· âÏ¿Ì‚·Ó ٿ âÈÙ‹‰ÂÈ· ÙFÉ ÛÙÚ·ÙÈ÷Ä.
4. ¶ÚfiÛÔ‰Ô˜ ‰¤ ÌÔÈ ÔéÎ öÛÙÈÓ ôÏÏË Ï‹Ó Ù·‡Ù˘.
5. TÔÜÙÔ ñÌÖÓ ÔÈËÙ¤ÔÓ.
6. ≠øÛÙ ÔÏÏ¿ η› ·Ú¿ ÁÓÒÌËÓ àÔ‚·›ÓÂÈÓ ÙÔÖ˜ ÎÈÓ‰˘Ó‡ԢÛÈÓ.

94
11-147 30-09-08 06:22 ™ÂÏ›‰·95

H AITIATIKH
1 η Ε ρ ώ τ η σ η : M ÙÈ Û˘ÓÙ¿ÛÛÂÙ·È Ë ·ÈÙÈ·ÙÈ΋ ˆ˜ ÂÙÂÚfiÙˆÙÔ˜ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌfi˜;
H ·ÈÙÈ·ÙÈ΋ ˆ˜ ÂÙÂÚfiÙˆÙÔ˜ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌfi˜ Û˘ÓÙ¿ÛÛÂÙ·È ÌÂ:
1. O˘ÛÈ·ÛÙÈο 4. ø˜ Â›ÚÚËÌ· ÚÔÛ‰ÈÔÚ›˙ÂÈ Ú‹Ì·Ù·
2. E›ıÂÙ· 5. P‹Ì·Ù·
3. EÈÚÚ‹Ì·Ù· 6. ¶ÚÔı¤ÛÂȘ.

H AITIATIKH ME OY™IA™TIKA KAI E¶I£ETA

1 η Ε ρ ώ τ η σ η : ¶ÔÈ· Ù· ›‰Ë Ù˘ ·ÈÙÈ·ÙÈ΋˜ Ì ԢÛÈ·ÛÙÈο Î·È Â›ıÂÙ·;


H ·ÈÙÈ·ÙÈ΋ ˆ˜ ÂÙÂÚfiÙˆÙÔ˜ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌfi˜ Ì ԢÛÈ·ÛÙÈο ‹ Â›ıÂÙ· ‰ËÏÒÓÂÈ
ÌfiÓÔ ÙËÓ ·Ó·ÊÔÚ¿ ‹ ÙÔ Î·Ù¿ ÙÈ.

2 η Ε ρ ώ τ η σ η : ¶ÔȘ Â›Ó·È ÔÈ ÈÔ Û˘Ó‹ıÂȘ ·ÈÙÈ·ÙÈΤ˜ Ù˘ ·Ó·ÊÔÚ¿˜;


OÈ ÈÔ Û˘Ó‹ıÂȘ ·ÈÙÈ·ÙÈΤ˜ Ù˘ ·Ó·ÊÔÚ¿˜, Î·È Î˘Ú›ˆ˜ ¯ˆÚ›˜ ¿ÚıÚÔ, Â›Ó·È ÔÈ:
ÂsÚÔ˜, ≈„Ô˜, ‚¿ıÔ˜, ÌÉÎÔ˜, ùÓÔÌ·, àÚÈıÌfiÓ, ÏÉıÔ˜, ̤ÁÂıÔ˜, Á¤ÓÔ˜, Âr‰Ô˜.

3 η Ε ρ ώ τ η σ η : M ÔÈ· Ú‹Ì·Ù· Û˘ÓÙ¿ÛÛÂÙ·È Û˘Ó‹ıˆ˜ Ë ·ÈÙÈ·ÙÈ΋ Ù˘ ·Ó·ÊÔ-


Ú¿˜;
¶ÔÏϤ˜ ÊÔÚ¤˜ Ë ·ÈÙÈ·ÙÈ΋ Ù˘ ·Ó·ÊÔÚ¿˜ Û˘ÓÙ¿ÛÛÂÙ·È Ì ·ÌÂÙ¿‚·Ù· ‹ Ì ·ıËÙÈο
Ú‹Ì·Ù· Î·È ÙfiÙ ‰ËÏÒÓÂÈ Û˘Ó‹ıˆ˜ ÙÔ ÛÒÌ· ‹ ̤ÚË ÙÔ˘ ÛÒÌ·ÙÔ˜.

4 η Ε ρ ώ τ η σ η : ¶Ò˜ ÌÂÙ·ÊÚ¿˙ÂÙ·È Ë ·ÈÙÈ·ÙÈ΋ ·Ó·ÊÔÚ¿˜;


H ·ÈÙÈ·ÙÈ΋ ·˘Ù‹ ÌÂÙ·ÊÚ¿˙ÂÙ·È Ì ÙËÓ ÚÔÛı‹ÎË ÙˆÓ ÊÚ¿ÛˆÓ: ηٿ ÙÔÓ ‹ ˆ˜
ÚÔ˜ ÙÔÓ ‹ ÛÙÔÓ… ‹ Û¯ÂÙÈο Ì ÙÔÓ.

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. £·˘Ì¿ÛÈÔ˜ Ùfi ̤ÁÂıÔ˜ [= ı·˘Ì¿ÛÈÔ˜ ˆ˜ ÚÔ˜ ÙÔ Ì¤ÁÂıÔ˜].
2. ¢È¿ ̤Û˘ Ùɘ fiψ˜ ®ÂÖ ÔÙ·Ìfi˜, K‡‰ÓÔ˜ ùÓÔÌ·, ÂsÚÔ˜ ‰‡Ô ϤıÚˆÓ [= ̤ۈ
Ù˘ fiÏ˘ Î˘Ï¿ÂÈ ¤Ó· ÔÙ¿ÌÈ, K‡‰ÓÔ˜ ÛÙÔ fiÓÔÌ·, ˆ˜ ÚÔ˜ ÙÔ Ï¿ÙÔ˜ ‰‡Ô Ϥ-
ıÚ·].
3. \AÏÁá ÙfiÓ ‰¿ÎÙ˘ÏÔÓ [= ÔÓÒ ÛÙ· ‰¿ÎÙ˘Ï·].
4. ™˘ÓÂÙÚÈ‚fiÌÂı· Ù¿˜ ÎÂÊ·Ï¿˜ [= ηٷıÚ˘ÌÌ·ÙÈÛًηÌ ÛÙ· ÎÂÊ¿ÏÈ·].

95
11-147 30-09-08 06:22 ™ÂÏ›‰·96

Σ Y N TA K T I KO THΣ APXAIAΣ EΛΛHNIKHΣ ΓΛΩΣΣAΣ

H AITIATIKH ME E¶IPPHMATA

1 η Ε ρ ώ τ η σ η : TÈ ‰ËÏÒÓÂÈ Ë ·ÈÙÈ·ÙÈ΋ Ì ÂÈÚÚ‹Ì·Ù·;


H ·ÈÙÈ·ÙÈ΋ Ì ÂÈÚÚ‹Ì·Ù· ‰ËÏÒÓÂÈ Î¿ÔÈÔ ÚfiÛˆÔ, Î·È Î˘Ú›ˆ˜ ıÂfi, ·ÏÏ¿ ηÈ
Ú¿ÁÌ·, Ô˘ ÛÙÔ fiÓÔÌ¿ ÙÔ˘ ÔÚΛ˙ÂÙ·È Î¿ÔÈÔ˜.

2 η Ε ρ ώ τ η σ η : Afi ÔÈ· ÂÈÚÚ‹Ì·Ù· ÂÍ·ÚÙ¿Ù·È Ë ·ÈÙÈ·ÙÈ΋;


Afi Ù· ÔÌÔÙÈο ÂÈÚÚ‹Ì·Ù· [·˘Ù¿ Ô˘ ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÔ‡Ó ÔÈ Û˘ÁÁÚ·Ê›˜ ÁÈ·
fiÚÎÔ˘˜]. ·. N‹ ‹ Ó·› Ì¿ ÁÈ· ‚‚·›ˆÛË. ‚. M¿ ‹ Ôé Ì¿ ÁÈ· ¿ÚÓËÛË.
¶PO™E•E. TÔ Ì¿ ÌfiÓÔ ÙÔ˘ ‰ÂÓ ¤¯ÂÈ Ô‡Ù ηٷʷÙÈ΋ Ô‡Ù ·ÔÊ·ÙÈ΋ ÛËÌ·Û›·Ø ÙËÓ
ηٷʷÙÈ΋ ÛËÌ·Û›· ·›ÚÓÂÈ, fiÙ·Ó ÌÚÔÛÙ¿ ÙÔ˘ Ù›ıÂÙ·È ÙÔ Ó·›, Î·È ÙËÓ ·ÔÊ·-
ÙÈ΋, fiÙ·Ó Ù›ıÂÙ·È ÙÔ Ôé. ™ÙÔ˘˜ ·ÙÙÈÎÔ‡˜ ··ÓÙ¿ ÔÏϤ˜ ÊÔÚ¤˜ ·fiÏ˘ÙÔ [Ì¿ ¢›·
= ÛÙÔ fiÓÔÌ· ÙÔ˘ ¢›·].

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. N‹ ¢›· [= Ó·È Ì· ÙÔ ¢›·].
2. N·› Ì¿ ÙÔ‡˜ ıÂÔ‡˜ [= Ó·È Ì· ÙÔ˘˜ ıÂÔ‡˜ ‹ ÛÙÔ fiÓÔÌ· ÙˆÓ ıÂÒÓ].
3. N·› Ì¿ Ùfi‰Â ÛÎÉÙÚÔÓ [= Ó·È Ì· ÙÔ Û‡Ì‚ÔÏÔ ·˘Ùfi].
4. Oé Ì¿ ¢›· [= fi¯È Ì· ÙÔ ¢›·]

H AITIATIKH ø™ E¶IPPHMA

Ε ρ ώ τ η σ η : ¶fiÛ· Î·È ÔÈ· Ù· ›‰Ë Ù˘ ·ÈÙÈ·ÙÈ΋˜ ˆ˜ Â›ÚÚËÌ·;


H ·ÈÙÈ·ÙÈ΋ ˆ˜ Â›ÚÚËÌ· ÚÔÛ‰ÈÔÚ›˙ÂÈ Î˘Ú›ˆ˜ Ú‹Ì·Ù· Î·È Â›Ó·È ÂÙ¿ ÂȉÒÓ: ¯Úfi-
ÓÔ˘, ÙfiÔ˘, ÛÎÔÔ‡ ‹ ·ÈÙ›·˜, ·Ó·ÊÔÚ¿˜ ‹ ÙÔ˘ ηٿ ÙÈ, ÙÚfiÔ˘, ÔÈÓ‹˜ Î·È ÔÛÔ‡.

H AITIATIKH TOY XPONOY

1 η Ε ρ ώ τ η σ η : TÈ ‰ËÏÒÓÂÈ Ë ·ÈÙÈ·ÙÈ΋ ÙÔ˘ ¯ÚfiÓÔ˘;


H ·ÈÙÈ·ÙÈ΋ ·˘Ù‹ ‰ËÏÒÓÂÈ ¤Ó· ¯ÚÔÓÈÎfi ‰È¿ÛÙËÌ· [ÌÈÎÚfi ‹ ÌÂÁ¿ÏÔ] ηٿ ÙË ‰È¿Ú-
ÎÂÈ· ÙÔ˘ ÔÔ›Ô˘ Á›ÓÂÙ·È ·˘Ùfi Ô˘ ÛËÌ·›ÓÂÈ ÙÔ Ú‹Ì·, [·Ú¿‰. 1].

2 η Ε ρ ώ τ η σ η : TÈ Â›Ó·È Ë ·ÈÙÈ·ÙÈ΋, Ô˘ ‰ËÏÒÓÂÈ ‰È·›ÚÂÛË ¯ÚfiÓÔ˘;


H ·ÈÙÈ·ÙÈ΋, Ô˘ ‰ËÏÒÓÂÈ ‰È·›ÚÂÛË ¯ÚfiÓÔ˘ [fiˆ˜: ì̤ڷÓ, ÌÉÓ·, öÙÔ˜ Î.Ï.] ηÈ
Û˘Óԉ‡ÂÙ·È ·fi Ù·ÎÙÈÎfi ·ÚÈıÌËÙÈÎfi Î·È Û¿ÓÈ· ·fi ÙË ‰ÂÈÎÙÈ΋ ·ÓÙˆÓ˘Ì›· ÔyÙÔ˜
[‹ ÔñÙÔÛ›], ‰Â›¯ÓÂÈ ÙÔ ¯ÚÔÓÈÎfi ‰È¿ÛÙËÌ· Ô˘ ¤Ú·Û ·fi ÙË ÛÙÈÁÌ‹ Ô˘ ¤ÁÈÓ ·˘Ùfi
Ô˘ ÛËÌ·›ÓÂÈ ÙÔ Ú‹Ì·.
¶Ú¤ÂÈ fï˜ Ó· ·Ê·ÈÚ¤ÛÔ˘Ì ·fi ÙÔ ¯ÚÔÓÈÎfi ·˘Ùfi ‰È¿ÛÙËÌ· ÌÈ· ÌÔÓ¿‰· [: ̤ڷ ‹
Ì‹Ó· ‹ ¤ÙÔ˜ Î.Ï.], ÁÈ· Ó· ‚ÚÂı› ÙÔ Ú·ÁÌ·ÙÈÎfi ¯ÚÔÓÈÎfi ‰È¿ÛÙËÌ· [·Ú¿‰. 2].

96
11-147 30-09-08 06:22 ™ÂÏ›‰·97

OI ΠTΩΣEIΣ

¶PO™E•E. ¶ÔÏϤ˜ ÊÔÚ¤˜ ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÔ‡ÓÙ·È ˆ˜ ·ÈÙÈ·ÙÈΤ˜ ÙÔ˘ ¯ÚfiÓÔ˘ ÔÈ: Ùfi àÚ¯·ÖÔÓ


[= ÙÔ ·ÏÈfi ηÈÚfi], Ùfi ·Ï·ÈfiÓ [= ÙÔ ·ÏÈfi ηÈÚfi, ÙËÓ ·ÏÈ¿ ÂÔ¯‹], Ùfi ÙÂÏÂ˘Ù·ÖÔÓ,
Ùfi ÚfiÙÂÚÔÓ [= ÚˆÙ‡ÙÂÚ·], Ùfi ÚáÙÔÓ, àÚ¯‹Ó [= ÛÙËÓ ·Ú¯‹].

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. \EÓÙ·Üı· öÌÂÈÓÂÓ ï KÜÚÔ˜ ì̤ڷ˜ ÙÚÂÖ˜ [= Â‰Ò ¤ÌÂÈÓÂ Ô K‡ÚÔ˜ ÙÚÂȘ ̤Ú˜].
2. \AËÁÁ¤ÏıË º›ÏÈÔ˜ ÙÚ›ÙÔÓ õ ٤ٷÚÙÔÓ öÙÔ˜ ÙÔ˘Ù› ^HÚ·ÖÔÓ ÙÂÖ¯Ô˜ ÔÏÈÔÚÎáÓ [=
·fi ÙÔ ¤ÙÔ˜ ·˘Ùfi – ‰ËÏ. ÙÔ ¤ÙÔ˜ Ô˘ ¤ÁÈÓ ÁÓˆÛÙ‹ Ë ÔÏÈÔÚΛ· – ÙÚ›· ‹ Ù¤ÛÛÂÚ·
¯ÚfiÓÈ· ÚÈÓØ ·Ê·ÈÚÒÓÙ·˜ fï˜ ÙÔ ¤Ó· = ÚÈÓ ‰‡Ô ‹ ÙÚ›· ¯ÚfiÓÈ·].

H AITIATIKH TOY TO¶OY

Ε ρ ώ τ η σ η : TÈ ‰ËÏÒÓÂÈ Ë ·ÈÙÈ·ÙÈ΋ ÙÔ˘ ÙfiÔ˘;


¢ËÏÒÓÂÈ Î˘Ú›ˆ˜ ·fiÛÙ·ÛË ‹ ¤ÎÙ·ÛË ·ÏÏ¿ Î·È Ù¤ÚÌ· ‹ ‰È‡ı˘ÓÛË Ù˘ ΛÓËÛ˘.

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. \A¤¯ÂÈ ì ¶Ï¿Ù·È· ÙáÓ £Ë‚áÓ ÛÙ·‰›Ô˘˜ 낉ÔÌ‹ÎÔÓÙ· [= ÔÈ ¶Ï·Ù·È¤˜ ·¤¯Ô˘Ó ·fi
ÙË £‹‚· ‚‰ÔÌ‹ÓÙ· ÛÙ¿‰È·].
2. M·ÎÚ¿Ó Ùɘ fiψ˜ ÔåÎá [= ηÙÔÈÎÒ Ì·ÎÚÈ¿ ·fi ÙËÓ fiÏË].

™Ù· ·Ú·¿Óˆ ·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· Ë ·ÈÙÈ·ÙÈ΋ ÛÙ·‰›Ô˘˜ ‰ËÏÒÓÂÈ ·fiÛÙ·ÛË ‹ ÙÔÈ΋


¤ÎÙ·ÛË Î·È Ë ·ÈÙÈ·ÙÈ΋ §·Î‰·›ÌÔÓ· ‰È‡ı˘ÓÛË.
• ™˘Ó‹ıÂȘ ·ÈÙÈ·ÙÈΤ˜ Ô˘ ‰ËÏÒÓÔ˘Ó ÙÔÈ΋ ¤ÎÙ·ÛË Â›Ó·È ÔÈ: ÛÙ·‰›Ô˘˜ [·Ú¿‰. 1],
Ì·ÎÚ¿Ó [·Ú¿‰. 2], ÏÔÜÓ.

H A I T I A T I K H T O Y ™ KO ¶ O Y

Ε ρ ώ τ η σ η : TÈ ÁÓˆÚ›˙ÂÙ ÁÈ· ÙËÓ ·ÈÙÈ·ÙÈ΋ ÙÔ˘ ÛÎÔÔ‡ ‹ Ù˘ ·ÈÙ›·˜;


E›Ó·È Û˘Ó‹ıˆ˜ Ë ·ÈÙÈ·ÙÈ΋ Ù˘ ·Ó·ÊÔÚÈ΋˜ ‹ ‰ÂÈÎÙÈ΋˜ ‹ ÂÚˆÙËÌ·ÙÈ΋˜ ·ÓÙˆÓ˘-
Ì›·˜ Û Ԣ‰¤ÙÂÚÔ Á¤ÓÔ˜.

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. \HÚˆÙáÓÙÔ ¬,ÙÈ ≥ÎÔÈÂÓ [= ÙÔ˘˜ ÚˆÙÔ‡Û·Ó ÁÈ· ÔÈÔ ÛÎÔfi ‹ ÁÈ·Ù› ›¯·Ó ¤ÚıÂÈ].
2. AéÙ¿ Ù·ÜÙ· ÓÜÓ ≥Έ ·Ú¿ Û¤ [= ÁÈ’ ·˘ÙÔ‡˜ ÙÔ˘˜ ÏfiÁÔ˘˜ ÙÒÚ· ¤¯ˆ ¤ÚıÂÈ Û ۤӷ].

2 η Ε ρ ώ τ η σ η : ¶ÔȘ Â›Ó·È ÔÈ ÈÔ Û˘Ó‹ıÂȘ ·ÈÙÈ·ÙÈΤ˜ ÙÔ˘ ÛÎÔÔ‡ ‹ Ù˘ ·ÈÙ›·˜;


™˘Ó‹ıÂȘ ·ÈÙÈ·ÙÈΤ˜ ÙÔ˘ ÛÎÔÔ‡ ‹ Ù˘ ·ÈÙ›·˜ Â›Ó·È ÔÈ: Ù› [= ÁÈ· ÔÈÔ ÏfiÁÔ], Ù·ÜÙ·
[= ÁÈ’ ·˘Ùfi], ÙÔÜÙÔ [= ÁÈ’ ·˘Ùfi], ¬,ÙÈ [= ÁÈ· ÔÈÔ ÏfiÁÔ].

97
11-147 30-09-08 06:22 ™ÂÏ›‰·98

Σ Y N TA K T I KO THΣ APXAIAΣ EΛΛHNIKHΣ ΓΛΩΣΣAΣ

H A I T I A T I K H T H ™ A N Aº O PA ™

1 η Ε ρ ώ τ η σ η : M ÔÈ· Ú‹Ì·Ù· Û˘Ó‹ıˆ˜ Û˘ÓÙ¿ÛÛÂÙ·È Ë ·ÈÙÈ·ÙÈ΋ Ù˘ ·Ó·ÊÔ-


Ú¿˜ ‹ ÙÔ˘ ηٿ ÙÈ;
™˘ÓÙ¿ÛÛÂÙ·È Û˘Ó‹ıˆ˜ Ì ·ÌÂÙ¿‚·Ù· ‹ ·ıËÙÈο Ú‹Ì·Ù·, ·ÏÏ¿ Î·È Ì ڋ̷ٷ Ô˘
ÛËÌ·›ÓÔ˘Ó Û‡ÁÎÚÈÛË.
• H ·ÈÙÈ·ÙÈ΋ ·˘Ù‹ ÂÚÈÔÚ›˙ÂÈ ÙËÓ ¤ÓÓÔÈ· ÙˆÓ ÚËÌ¿ÙˆÓ Ù· ÔÔ›· ÚÔÛ‰ÈÔÚ›˙ÂÈ.

2 η Ε ρ ώ τ η σ η : ¶Ò˜ ÌÂÙ·ÊÚ¿˙ÂÙ·È Ë ·ÈÙÈ·ÙÈ΋ Ù˘ ·Ó·ÊÔÚ¿˜ ‹ ÙÔ˘ ηٿ ÙÈ;


MÂÙ·ÊÚ¿˙ÂÙ·È Ì ÙËÓ ÚÔÛı‹ÎË ÙˆÓ ÊÚ¿ÛˆÓ: ˆ˜ ÚÔ˜…, ηٿ…, Û¯ÂÙÈο ÌÂ…,
ÛÙÔÓ… ‹ ÛÙËÓ… ‹ ÛÙÔ…, Û’ ·˘ÙfiÓ Î.Ï.

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. T¿˜ ÊÚ¤Ó·˜ ñÁÈ·›ÓÔ˘ÛÈÓ [= Â›Ó·È ˘ÁÈ›˜ ÛÙ· Ì˘·Ï¿ ‹ ˆ˜ ÚÔ˜ Ù· Ì˘·Ï¿].
2. K·Ù¿ÁËÓ Ù‹Ó ÎÂÊ·Ï‹Ó [= ¤·ı· οٷÁÌ· ÛÙÔ ÎÂÊ¿ÏÈ].

H AITIATIKH TOY TPO¶OY

1 η Ε ρ ώ τ η σ η : TÈ ‰ËÏÒÓÂÈ Ë ·ÈÙÈ·ÙÈ΋ ÙÔ˘ ÙÚfiÔ˘;


¢ËÏÒÓÂÈ ÙÔÓ ÙÚfiÔ Ì ÙÔÓ ÔÔ›Ô Á›ÓÂÙ·È ·˘Ùfi Ô˘ ÛËÌ·›ÓÂÈ ÙÔ Ú‹Ì· Î·È Û˘Ó‹ıˆ˜
Û˘Óԉ‡ÂÙ·È ·fi ÂÈıÂÙÈÎfi ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌfi [·Ú¿‰. 1].

2 η Ε ρ ώ τ η σ η : ¶ÔȘ Â›Ó·È ÔÈ ÈÔ Û˘Ó‹ıÂȘ ·ÈÙÈ·ÙÈΤ˜ ÙÔ˘ ÙÚfiÔ˘;


OÈ ÈÔ Û˘Ó‹ıÂȘ ·ÈÙÈ·ÙÈΤ˜ ÙÔ˘ ÙÚfiÔ˘ ›ӷÈ: ÙÚfiÔÓ, Ù‹Ó Ù·¯›ÛÙËÓ [= Ôχ ÁÚ‹-
ÁÔÚ·, ·Ì¤Ûˆ˜], ‰ˆÚÂ¿Ó [= ¯ˆÚ›˜ ÏËڈ̋, ¯¿ÚÈÛÌ·], ‰›ÎËÓ [= fiˆ˜…, Û·Ó], Ùfi
Û‡Ì·Ó [= ÁÂÓÈο], ÚÔÖη [= ¯ˆÚ›˜ ÏËڈ̋, ¯¿ÚÈÛÌ·, ‰ˆÚ¿Ó], Ù‹Ó ÂéıÂÖ·Ó [ÂÓÓÔ-
Â›Ù·È ï‰fiÓ].

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. ™ÙÚ¿ÙÂ˘Ì· Û˘ÓÂϤÁÂÙÔ ÙfiӉ ÙfiÓ ÙÚfiÔÓ [= Û˘ÁÎÂÓÙÚˆÓfiÙ·Ó ÛÙÚ·Ùfi˜ Ì’ ·˘ÙfiÓ ÙÔÓ
ÙÚfiÔ].
2. \E‚Ô‡ÏÂ˘Û·Ó Ù‹Ó Ù·¯›ÛÙËÓ ÎÔÌ›˙ÂÛı·È [= ‹Ú·Ó ·fiÊ·ÛË Ó· ÌÂÙ·ÊÂÚıÔ‡Ó ·Ì¤-
Ûˆ˜].

H AITIATIKH TH™ ¶OINH™

1 η Ε ρ ώ τ η σ η : TÈ ‰ËÏÒÓÂÈ Ë ·ÈÙÈ·ÙÈ΋ Ù˘ ÔÈÓ‹˜;


¢ËÏÒÓÂÈ ÙËÓ ÔÈÓ‹ Ô˘ ÂÈ‚¿ÏÏÔ˘Ó Û οÔÈÔÓ Î·È Û˘ÓÙ¿ÛÛÂÙ·È Ì ڋ̷ٷ ‰Èη-
ÛÙÈο.

98
11-147 30-09-08 06:22 ™ÂÏ›‰·99

OI ΠTΩΣEIΣ

2 η Ε ρ ώ τ η σ η : ¶ÔȘ Â›Ó·È ÔÈ ÈÔ Û˘Ó‹ıÂȘ ·ÈÙÈ·ÙÈΤ˜ Ù˘ ÔÈÓ‹˜;


OÈ ÈÔ Û˘Ó‹ıÂȘ ·ÈÙÈ·ÙÈΤ˜ Ù˘ ÔÈÓ‹˜ ›ӷÈ: ı¿Ó·ÙÔÓ, Ê˘Á‹Ó [= ÂÍÔÚ›·].

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. \AıËÓ·ÖÔÈ ™ˆÎÚ¿ÙÔ˘˜ ı¿Ó·ÙÔÓ Î·Ù¤ÁÓˆÛ·Ó [= ÔÈ AıËÓ·›ÔÈ Î·Ù·‰›Î·Û·Ó Û ı¿Ó·ÙÔ
ÙÔ ™ˆÎÚ¿ÙË ‹ Â¤‚·Ï·Ó ÛÙÔ ™ˆÎÚ¿ÙË ˆ˜ ÔÈÓ‹ ÙÔ ı¿Ó·ÙÔ].
2. NÜÓ Ì¤Ó ‰Èο˙ÂȘ âÎ Ùɘ fiψ˜ Ê˘Á‹Ó âÌÔ› [= ÙÒÚ· ÂÈ‚¿ÏÏÂȘ ˆ˜ ÔÈÓ‹ Û ̤ӷ
ÂÍÔÚ›· ·fi ÙËÓ fiÏË].

H AITIATIKH TOY ¶O™OY

1 η Ε ρ ώ τ η σ η : TÈ ÁÓˆÚ›˙ÂÙ ÁÈ· ÙËÓ ·ÈÙÈ·ÙÈ΋ ÙÔ˘ ÔÛÔ‡;


OÈ ·ÈÙÈ·ÙÈΤ˜ ÙÔ˘ ÔÛÔ‡ ¤¯Ô˘Ó ηٷϋÍÂÈ Û ÂÈÚÚ‹Ì·Ù· ÛÙËÓ ·Ú¯·›· ÁÏÒÛÛ·.

2 η Ε ρ ώ τ η σ η : ¶ÔȘ Â›Ó·È ÔÈ ÈÔ Û˘Ó‹ıÂȘ ·ÈÙÈ·ÙÈΤ˜ ÙÔ˘ ÔÛÔ‡;


OÈ ÈÔ Û˘Ó‹ıÂȘ ·ÈÙÈ·ÙÈΤ˜ ÙÔ˘ ÔÛÔ‡ Â›Ó·È ÔÈ: ¬ÛÔÓ, ÙÔÛÔÜÙÔÓ [= ÙfiÛÔ Ôχ],
Ôχ, ϤÔÓ [= ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ], ÏÂÖÔÓ, çÏ›ÁÔÓ, wÙÙÔÓ [= ÏÈÁfiÙÂÚÔ].

¶·Ú¿‰ÂÈÁÌ·
TÔÛÔÜÙÔÓ £ÂÌÈÛÙÔÎÏɘ ‰È‹ÓÂÁΠÙáÓ ÔÏÈÙáÓ [= ÙfiÛÔ Ôχ Ô £ÂÌÈÛÙÔÎÏ‹˜ ͯÒ-
ÚÈ˙ ·fi ÙÔ˘˜ Û˘ÌÔϛ٘ ÙÔ˘].

¶INAKA™ ™Y°KENTPøTIKO™ Ì ٷ ›‰Ë˜ Ù˘ AITIATIKH™


M ԢÛÈ·ÛÙÈο ‹ Â›ıÂÙ· M ÂÈÚÚ‹Ì·Ù· ÔÌÔÙÈο ø˜ Â›ÚÚËÌ·
AÓ·ÊÔÚĘ ¢ËÏÒÓÂÈ Î˘Ú›ˆ˜ £Âfi. 1. XÚfiÓÔ˘
2. ™ÎÔÔ‡ ‹ ·ÈÙ›·˜
3. AÓ·ÊÔÚ¿˜ ‹ ÙÔ˘ ηٿ ÙÈ
4. TÚfiÔ˘
5. ¶ÔÈÓ‹˜
6. ¶ÔÛÔ‡

99
11-147 30-09-08 06:22 ™ÂÏ›‰·100

Σ Y N TA K T I KO THΣ APXAIAΣ EΛΛHNIKHΣ ΓΛΩΣΣAΣ

A Û Î ‹ Û Â È ˜ [16]
[BϤ A¶ANTH™EI™ ÛÂÏ. 387]

¶O§§A¶§H™ E¶I§O°H™

N· ‚¿ÏÂÙ Û ·ÎÏÔ ÙÔ ÁÚ¿ÌÌ·, Ô˘ ‰ËÏÒÓÂÈ ÙÔ ÛˆÛÙfi ›‰Ô˜ Ù˘ ·ÈÙÈ·ÙÈ΋˜.


1. KÈÓ¿‰ˆÓ qÓ Ó·ӛÛÎÔ˜ Ùfi Âr‰Ô˜.
·. ÛÎÔÔ‡ ‚. ÙfiÔ˘ Á. ·Ó·ÊÔÚ¿˜ ‰. ÙÚfiÔ˘
2. Aî ÛÔÓ‰·› âÓÈ·˘ÙfiÓ öÛÔÓÙ·È.
·. ÙÚfiÔ˘ ‚. ÔÛÔ‡ Á. ÔÈÓ‹˜ ‰. ¯ÚfiÓÔ˘
3. òAÁˆ ÛÙÚ·ÙÈ¿Ó ÛÙÂÓ¿˜ ï‰Ô‡˜.
·. ¯ÚfiÓÔ˘ ‚. ·Ó·ÊÔÚ¿˜ Á. ÙfiÔ˘ ‰. ÛÎÔÔ‡
4. T› TËÓÈο‰Â àÊÖÍ·È, t KÚ›ÙˆÓ;
·. ÛÎÔÔ‡ ‚. ÔÈÓ‹˜ Á. ¯ÚfiÓÔ˘ ‰. ·Ó·ÊÔÚ¿˜
5. ¶Ôχ ôÓ ≥‰ÈÔÓ ÎÔÈÓFÉ Ù‹Ó \AÛ›·Ó âfiÚıÔ˘Ó.
·. ·Ó·ÊÔÚ¿˜ ‚. ¯ÚfiÓÔ˘ Á. ÙfiÔ˘ ‰. ÔÛÔ‡
6. ¢›ÎËÓ Î˘Ófi˜.
·. ÙÚfiÔ˘ ‚. ÛÎÔÔ‡ Á. ÔÈÓ‹˜ ‰. ¯ÚfiÓÔ˘.

ANOIKTOY TY¶OY

N· ‚Ú›Ù ÛÙȘ ·Ú·Î¿Ùˆ ÚÔÙ¿ÛÂȘ ÙÔ ÛˆÛÙfi ›‰Ô˜ ÙˆÓ ·ÈÙÈ·ÙÈÎÒÓ [Ì ٷ


¤ÓÙÔÓ· ÁÚ¿ÌÌ·Ù·].
1. \E¯ÒÚÔ˘Ó Ù‹Ó Âå˜ £‹‚·˜ ʤÚÔ˘Û·Ó ï‰fiÓ.
2. KÜÚÔ˜ qÓ ÊÈÏ¿ÓıÚˆÔ˜ Ù‹Ó „˘¯‹Ó .
3. §·Î‰·ÈÌfiÓÈÔÈ ‰¤Î· öÙË ÌfiÏȘ àÂÛÙ¿ÙËÛ·Ó ÙáÓ Ú·ÁÌ¿ÙˆÓ.
4. T› ÙÔ‡˜ ïÌÔÏÔÁÔ˘Ì¤Óˆ˜ â¯ıÚÔ‡˜ ö¯ÔÓÙ˜ ëÙ¤ÚÔ˘˜ ˙ËÙÔÜÌÂÓ;
5. T›Ó· ÙÚfiÔÓ ·È‰Â‡ÂÛı ñÌÂÖ˜;
6. T·ÜÙ· Û˘Óı¤ÌÂÓÔÈ Ôî ÛÙÚ·ÙÈáÙ·È âÔÚ‡ÔÓÙÔ Ùfi ÏÉıÔ˜ ó˜ ¯›ÏÈÔÈ.

100
11-147 30-09-08 06:22 ™ÂÏ›‰·101

H ™YNTA•H
TøN ¶APA£ETIKøN
Aã Î·È Bã OPO™ ™Y°KPI™H™

1 η Ε ρ ώ τ η σ η : ¶ÔÈÔ˜ ϤÁÂÙ·È ÚÒÙÔ˜ Î·È ÔÈÔ˜ ‰Â‡ÙÂÚÔ˜ fiÚÔ˜ Û‡ÁÎÚÈÛ˘;


TÔ ÚfiÛˆÔ ‹ ÙÔ Ú¿ÁÌ· [Î·È ÁÂÓÈο ÙÔÓ fiÚÔ] Ô˘ ·›ÚÓÂÈ Î¿ÔÈÔ˜ ÚÒÙÔ, ÁÈ·
Ó· ÙÔ Û˘ÁÎÚ›ÓÂÈ Ì ¤Ó· ¿ÏÏÔ, ϤÁÂÙ·È ÚÒÙÔ˜ [·ã] fiÚÔ˜ Ù˘ Û‡ÁÎÚÈÛ˘. TÔ ¿ÏÏÔ Úfi-
ÛˆÔ ‹ Ú¿ÁÌ· [Î·È ÁÂÓÈο ÙÔÓ fiÚÔ] Ô˘ ·›ÚÓÂÈ ‰Â‡ÙÂÚÔ Î·È Ì ÙÔÓ ÔÔ›Ô ı· Á›ÓÂÈ Ë
Û‡ÁÎÚÈÛË, ϤÁÂÙ·È ‰Â‡ÙÂÚÔ˜ [‚ã] fiÚÔ˜ Ù˘ Û‡ÁÎÚÈÛ˘. [BϤ ·Ú·Î¿Ùˆ ·Ú·‰Â›Á-
Ì·Ù·].

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. ¶·Ú‡Û·ÙȘ âÊ›ÏÂÈ KÜÚÔÓ ÌÄÏÏÔÓ õ ÙfiÓ ‚·ÛÈχÔÓÙ· \AÚٷͤÚÍËÓ [·
·ã fiÚÔ˜: KÜÚÔÓ
– ‚ã fiÚÔ˜: õ \AÚٷͤÚÍËÓ].
2. ^O òOÏ˘ÌÔ˜ ñ„ËÏfiÙÂÚÔ˜ Ùɘ òOÛÛ˘ âÛÙ› [··ã fiÚÔ˜: ï òOÏ˘ÌÔ˜ – ‚ã fiÚÔ˜: Ùɘ
òOÛÛ˘].

™TOIXEIA ™Y°KPI™H™

1 η Ε ρ ώ τ η σ η : ¶fiÙ ˘¿Ú¯ÂÈ ÛÙËÓ ÚfiÙ·ÛË ·ã Î·È ‚ã fiÚÔ˜ Û‡ÁÎÚÈÛ˘;


°È· Ó· ˘¿Ú¯ÂÈ ÛÙËÓ ÚfiÙ·ÛË ·ã Î·È ‚ã fiÚÔ˜ Û‡ÁÎÚÈÛ˘, Ú¤ÂÈ ÔˆÛ‰‹ÔÙ ӷ
˘¿Ú¯ÂÈ [‹ Ó· ÂÓÓÔ›ٷÈ] ¤Ó· ·fi Ù· ÛÙÔȯ›· Û‡ÁÎÚÈÛ˘.

2 η Ε ρ ώ τ η σ η : ¶ÔȘ ϤÍÂȘ Â›Ó·È Ù· ÛÙÔȯ›· Û‡ÁÎÚÈÛ˘;


·. ™˘ÁÎÚÈÙÈÎfi˜ ‚·ıÌfi˜ ÂÈı¤ÙÔ˘ ‹ ÂÈÚÚ‹Ì·ÙÔ˜ [Î·È Ôχ Ï›Á˜ ÊÔÚ¤˜ ˘ÂÚıÂÙÈ-
Îfi˜ ‚·ıÌfi˜].
‚. £ÂÙÈÎfi˜ ‚·ıÌfi˜ ÂÈı¤ÙÔ˘ ‹ ÂÈÚÚ‹Ì·ÙÔ˜ [Ô˘ Ó· ¤¯ÂÈ ÛËÌ·Û›· Û˘ÁÎÚÈÙÈ΋],
fiˆ˜ ÙˆÓ ÂÈı¤ÙˆÓ Ô˘ ÛËÌ·›ÓÔ˘Ó ‰È·ÊÔÚ¿ ‹ fiÛˆÓ Ï‹ÁÔ˘Ó Û -ÏÔܘ ‹ -Ï¿ÛÈÔ˜,
ηıÒ˜ Î·È ÙˆÓ ÂÈÚÚËÌ¿ÙˆÓ, Ô˘ ·Ú¿ÁÔÓÙ·È ·fi Ù· Â›ıÂÙ· ·˘Ù¿Ø [ıÂÙÈÎfi˜ ÂÈı¤-
ÙˆÓ: àÏÏÔÖÔ˜, àÏÏfiÙÚÈÔ˜, ‰È¿ÊÔÚÔ˜, âÓ·ÓÙ›Ô˜, ÙfiÛÔ˜, ÚfiÙÂÚÔ˜, ≈ÛÙÂÚÔ˜, ‰ÈÏÔܘ,
ÂÓÙ·ÏÔܘ, ‰ÈÏ¿ÛÈÔ˜, ÂÓÙ·Ï¿ÛÈÔ˜ Î.Ï.Ø ıÂÙÈÎfi˜ ÂÈÚÚËÌ¿ÙˆÓ: ôÏψ˜, ‰È·Êfi-
Úˆ˜, ‰È·ÊÂÚfiÓÙˆ˜, ÚfiÛıÂÓ Î.Ï.] ·Ú·‰. 3.
Á. AÓÙˆÓ˘Ì›· ÌÂ Û˘ÁÎÚÈÙÈ΋ ÛËÌ·Û›·: ≤ÙÂÚÔ˜, ôÏÏÔ˜ Î.Ï. [·Ú·‰. 4, 5].
‰. P‹Ì·Ù· Ô˘ ÛËÌ·›ÓÔ˘Ó Û‡ÁÎÚÈÛË ‹ ˘ÂÚÔ¯‹ ‹ ‰È·ÊÔÚ¿ [·Ú¿‰. 6].
¶PO™E•E. O ‰Â‡ÙÂÚÔ˜ fiÚÔ˜ Ù˘ Û‡ÁÎÚÈÛ˘ Ì ٷ Ú‹Ì·Ù· ·˘Ù¿ Ù›ıÂÙ·È ÌfiÓÔ ÛÂ
ÁÂÓÈ΋, Ë ÔÔ›· Â›Ó·È Ù·˘Ùfi¯ÚÔÓ· Î·È ·ÓÙÈΛÌÂÓfi ÙÔ˘˜, fiˆ˜ ÔÈ Ï¤ÍÂȘ ·ÙÚfi˜
[·Ú¿‰. 6].

101
11-147 30-09-08 06:22 ™ÂÏ›‰·102

Σ Y N TA K T I KO THΣ APXAIAΣ EΛΛHNIKHΣ ΓΛΩΣΣAΣ

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. Oî ¶¤ÚÛ·È K‡Úˇˆ ÌÄÏÏÔÓ qÛ·Ó Ê›ÏÔÈ õ ‚·ÛÈÏÂÖ [= ÔÈ ¶¤ÚÛ˜ ·Á·Ô‡Û·Ó ÈÔ Ôχ
ÙÔÓ K‡ÚÔ ·fi ÙÔ ‚·ÛÈÏÈ¿].
2. ¢ÈÏ¿ÛÈ· äÍ›Ô˘Ó ·î fiÏÂȘ ‰È‰fiÓ·È \AÏÎÈ‚È¿‰FË õ ôÏÏˇˆ ÙÈÓ› ÙáÓ ÛÙÚ·ÙËÁáÓ [= ÔÈ
fiÏÂȘ ›¯·Ó ÙËÓ ·Í›ˆÛË Ó· ‰›ÓÔ˘Ó ‰ÈÏ¿ÛÈ· ÛÙfiÓ AÏÎÈ‚È¿‰Ë ·fi fiÛ· Û οÔÈÔÓ
¿ÏÏÔÓ ·fi ÙÔ˘˜ ÛÙÚ·ÙËÁÔ‡˜].
3. OyÙÔ˜ ‰È·ÊfiÚˆ˜ âΛÓÔ˘ ‰ÈÂÙ¤ÏÂÈ [= ·˘Ùfi˜ ˙ÔÜÛ Ì ‰È·ÊÔÚÂÙÈÎfi ÙÚfiÔ ·fi
ÂΛÓÔ].
4. ≠EÙÂÚÔÓ Ùfi 쉇 ÙÔÜ àÁ·ıÔÜ [= ‰È·ÊÔÚÂÙÈÎfi ÙÔ ÁÏ˘Îfi ·fi ÙÔ Î·Ïfi].
5. \EÁÒ öÂÈÛ· ÔéÎ ôÏÏËF Ù¤¯ÓË õ ÙFÉ ®ËÙÔÚÈÎFÉ [= ÂÁÒ ¤ÂÈÛ· fi¯È Ì ¿ÏÏÔ ÙÚfiÔ ·Ú¿
Ì ÙË ÚËÙÔÚÈ΋].
6. \AÁ·ıfi˜ ôÚ¯ˆÓ Ôé‰¤Ó ‰È·Ê¤ÚÂÈ ·ÙÚfi˜ àÁ·ıÔÜ [= Ô Î·Ïfi˜ ¿Ú¯ÔÓÙ·˜ ‰Â ‰È·Ê¤ÚÂÈ ÛÂ
Ù›ÔÙ ·fi ÙÔÓ Î·Ïfi ·Ù¤Ú·].

E K º O PA A ã K A I B ã O P O Y ™ Y ° K P I ™ H ™

Aã OPO™
Ε ρ ώ τ η σ η : ¶Ò˜ ÂÎʤÚÂÙ·È Ô ÚÒÙÔ˜ fiÚÔ˜ Û‡ÁÎÚÈÛ˘;
O ÚÒÙÔ˜ fiÚÔ˜ Ù˘ Û‡ÁÎÚÈÛ˘, ÂÂȉ‹ ÌÔÚ› Ó· ¤¯ÂÈ ÔÔÈ·‰‹ÔÙÂ Û˘ÓÙ·ÎÙÈ΋
ı¤ÛË ÛÙËÓ Úfi·ÛË [‰ËÏ. ˘ÔΛÌÂÓÔ, ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ Î.Ï.] Î·È Ó· Â›Ó·È Î‡ÚÈÔ˜ ‹ ‰Â˘ÙÂ-
Ú‡ˆÓ fiÚÔ˜, ÂÎʤÚÂÙ·È Ì ‰È¿ÊÔÚÔ˘˜ ÙÚfiÔ˘˜ Î·È ‰ÂÓ ÂÚÈÔÚ›˙ÂÙ·È ·fi ηÓfiÓ˜ ÛÂ
Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤ÓÔ˘˜ ÙÚfiÔ˘˜ ÂÎÊÔÚ¿˜.

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. T‹Ó fiÏÈÓ Î·Ù¤ÛÙËÛ·Ó åÛ¯˘ÚÔÙ¤Ú·Ó Ùɘ ÙáÓ ÔÏÂÌ›ˆÓ [= ¤Î·Ó·Ó ÙËÓ fiÏË ÈÔ
ÈÛ¯˘Ú‹ ·fi ÙËÓ – fiÏË – ÙˆÓ Â¯ıÚÒÓ [: Ô˘ÛÈ·ÛÙÈÎfi].
2. ™ˆÎÚ¿Ù˘ ·›˙ˆÓ Ôé‰¤Ó wÙÙÔÓ õ ÛÔ˘‰¿˙ˆÓ âÏ˘ÛÈÙ¤ÏÂÈ [: ÌÂÙÔ¯‹].
3. Tfi ÛÈÁÄÓ ÎÚÂÖÙÙfiÓ âÛÙÈ ÙÔÜ Ï·ÏÂÖÓ [: ¤Ó·ÚıÚÔ ··Ú¤ÌÊ·ÙÔ].
4. \AÂÎÚ›Ó·ÓÙÔ ¬ÙÈ ÚfiÙÂÚÔÓ ôÓ àÔı¿ÓÔÈÂÓ õ Ù¿ ¬Ï· ·Ú·‰ÔÖÂÓ [: ‰Â˘ÙÂÚÂ‡Ô˘Û·
ÚfiÙ·ÛË].

¶PO™E•E. ™Ù· ·Ú·¿Óˆ ·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· ÔÈ ÚÒÙÔÈ fiÚÔÈ Ù˘ Û‡ÁÎÚÈÛ˘ ¤¯Ô˘Ó ‰È¿-
ÊÔÚ˜ Û˘ÓÙ·ÎÙÈΤ˜ ı¤ÛÂȘ: Ù‹Ó fiÏÈÓ ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ, ·›˙ˆÓ ÙÚÔÈ΋ ÌÂÙÔ¯‹, Ùfi
ÛÈÁÄÓ ¤Ó·ÚıÚÔ ··Ú¤ÌÊ·ÙÔ Î·È ˘ÔΛÌÂÓÔ ÙÔ˘ âÛÙÈ, ¬ÙÈ ÚfiÙÂÚÔÓ ôÓ àÔı¿-
ÓÔÈÂÓ, ÂȉÈ΋ ÚfiÙ·ÛË Î·È ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ ÛÙÔ àÂÎÚ›Ó·ÙÔ.

Bã OPO™
1 η Ε ρ ώ τ η σ η : ¶Ò˜ ÂÎʤÚÂÙ·È Ô ‰Â‡ÙÂÚÔ˜ fiÚÔ˜ Û‡ÁÎÚÈÛ˘;
O ‰Â‡ÙÂÚÔ˜ fiÚÔ˜ Ù˘ Û‡ÁÎÚÈÛ˘ ÂÎʤÚÂÙ·È Ì ¿ÏÏÔ ÙÚfiÔ, fiÙ·Ó Â›Ó·È Ô˘ÛÈ·ÛÙÈÎfi,
Î·È Ì ¿ÏÏÔ ÙÚfiÔ, fiÙ·Ó ‰ÂÓ Â›Ó·È Ô˘ÛÈ·ÛÙÈÎfi.

102
11-147 30-09-08 06:22 ™ÂÏ›‰·103

H Σ Y N TA Ξ H TΩN Π A PA Θ E T I K Ω N

ŸÙ·Ó Ô ‚ã fiÚÔ˜ Û‡ÁÎÚÈÛ˘ Â›Ó·È Ô˘ÛÈ·ÛÙÈÎfi ‹ ¿ÏÏË Ï¤ÍË, Ô˘ ¤¯ÂÈ ı¤ÛÂÈ Ô˘ÛÈ·-
ÛÙÈÎÔ‡, ÂÎʤÚÂÙ·È.
·. Ì ÁÂÓÈ΋ [·Ï‹], Ô˘ ϤÁÂÙ·È Î·È ÁÂÓÈ΋ Û˘ÁÎÚÈÙÈ΋ [·Ú¿‰. 1] ηÈ
‚. Ì ÙÔ õ Î·È ÛÙËÓ ›‰È· ÙÒÛË Ì ÙÔÓ ÚÒÙÔ fiÚÔ [·Ú¿‰. 2].

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. ^O ·Ù‹Ú ÊÚÔÓÈÌÒÙÂÚfi˜ âÛÙÈ ÙÔÜ ˘îÔÜ [= Ô ·Ù¤Ú·˜ Â›Ó·È ÈÔ ÊÚfiÓÈÌÔ˜ ·fi ÙÔ ÁÈÔ].
2. ¶·Ú‡Û·ÙȘ âÊ›ÏÂÈ KÜÚÔÓ ÌÄÏÏÔÓ õ ÙfiÓ ‚·ÛÈχÔÓÙ· \AÚٷͤÚÍËÓ [= Ë ¶·Ú‡Û·-
Ùȉ· ·Á·Ô‡Û ÈÔ Ôχ ÙÔÓ K‡ÚÔ ·fi ÙÔ ‚·ÛÈÏÈ¿ AÚٷͤÚÍË].

2 η Ε ρ ώ τ η σ η : ¶Ò˜ ÂÎʤÚÂÙ·È Ô ‰Â‡ÙÂÚÔ˜ fiÚÔ˜, fiÙ·Ó ‰ÂÓ Â›Ó·È Ô˘ÛÈ·ÛÙÈÎfi;


ŸÙ·Ó Ô ‚ã fiÚÔ˜ Û‡ÁÎÚÈÛ˘ ‰ÂÓ Â›Ó·È Ô˘ÛÈ·ÛÙÈÎfi, ·ÏÏ¿ οÔÈ· ¿ÏÏË Ï¤ÍË ‹ ÊÚ¿ÛË,
ÙfiÙ ÂÎʤÚÂÙ·È Ì ÙÔ õ Î·È Ì ÙÔÓ ›‰ÈÔ ÙÚfiÔ, Ô˘ ÂÎʤÚÂÙ·È Î·È Ô ·ã fiÚÔ˜.
AÓ ‰ËÏ. Ô ÚÒÙÔ˜ Â›Ó·È ··Ú¤ÌÊ·ÙÔ Î·È Ô ‰Â‡ÙÂÚÔ˜ ı· Â›Ó·È ··Ú¤ÌÊ·ÙÔØ ·Ó Ô
ÚÒÙÔ˜ Â›Ó·È Â›ÚÚËÌ· Î·È Ô ‰Â‡ÙÂÚÔ˜ ı· Â›Ó·È Â›ÚÚËÌ·Ø ·Ó Ô ÚÒÙÔ˜ Â›Ó·È ÂÌÚfi-
ıÂÙÔ˜ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌfi˜ Î·È Ô ‰Â‡ÙÂÚÔ˜ ı· Â›Ó·È ÂÌÚfiıÂÙÔ˜ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌfi˜ Î.Ï.

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. K·ÏᘠàÎÔ‡ÂÈÓ ÌÄÏÏÔÓ õ ÏÔ˘ÙÂÖÓ ı¤Ï [= Ó· ÂȉÈÒÎÂȘ ÈÔ Ôχ Ó· ¤¯ÂȘ ηÏfi
fiÓÔÌ· ·Ú¿ Ó· Â›Û·È ÏÔ‡ÛÈÔ˜].
2. \E‚Ô‡ÏÔÓÙÔ Û‡Ó ÙÔÖ˜ ≠EÏÏËÛÈ ÌÄÏÏÔÓ ÂrÓ·È õ Û‡Ó ÙÔÖ˜ ‚·Ú‚¿ÚÔȘ [= ÈÔ Ôχ ‹ıÂ-
Ï·Ó Ó· Â›Ó·È Ì ÙÔ˘˜ ŒÏÏËÓ˜ ·Ú¿ Ì ÙÔ˘˜ ‚·Ú‚¿ÚÔ˘˜].
3. OyÙÔÈ öÙÚ¯ÔÓ ÌÄÏÏÔÓ õ â‚¿‰È˙ÔÓ [= ·˘ÙÔ› ¤ÙÚ¯·Ó Ì¿ÏÏÔÓ ·Ú¿ ÂÚ·ÙÔ‡Û·Ó].

¶PO™E•E. O ÚÒÙÔ˜ Î·È Ô ‰Â‡ÙÂÚÔ˜ fiÚÔ˜ Ù˘ Û‡ÁÎÚÈÛ˘ ¤¯Ô˘Ó [ÔÈ Î‡ÚȘ ÚÔÙ¿ÛÂȘ
‰ÂÓ ¤¯Ô˘Ó ¿ÏÏË Û˘ÓÙ·ÎÙÈ΋ ı¤ÛË, ‚Ϥ ·Ú·¿Óˆ ·Ú¿‰ÂÈÁÌ· 3] ÛÙËÓ ÚfiÙ·ÛË Î·È
¿ÏÏË Û˘ÓÙ·ÎÙÈ΋ ı¤ÛË Ù·˘Ùfi¯ÚÔÓ· [˘ÔΛÌÂÓÔ, ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ Î.Ï.]

3 η Ε ρ ώ τ η σ η : TÈ ÁÓˆÚ›˙ÂÙ ÁÈ· ÙË Û˘ÓÙ·ÎÙÈ΋ ı¤ÛË Ù˘ ÁÂÓÈ΋˜ Û˘ÁÎÚÈÙÈ΋˜;


H ÁÂÓÈ΋ Û˘ÁÎÚÈÙÈ΋ ‰ÂÓ ¤¯ÂÈ ¿ÏÏË Û˘ÓÙ·ÎÙÈ΋ ı¤ÛË Î·È ÌfiÓÔ Ì ٷ Ú‹Ì·Ù·
Û‡ÁÎÚÈÛ˘ ‹ ˘ÂÚÔ¯‹˜ ‹ ‰È·ÊÔÚ¿˜ ¤¯ÂÈ Î·È ı¤ÛË ·ÓÙÈÎÂÈ̤ÓÔ˘:

¶·Ú¿‰ÂÈÁÌ·
\AÁ·ıfi˜ ôÚ¯ˆÓ Ôé‰¤Ó ‰È·Ê¤ÚÂÈ ·ÙÚfi˜ àÁ·ıÔÜ [: ·ÙÚfi˜ ‚ã fiÚÔ˜ Û‡ÁÎÚÈÛ˘ ηÈ
Ù·˘Ùfi¯ÚÔÓ· ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ ÛÙÔ ‰È·Ê¤ÚÂÈ].

4 η Ε ρ ώ τ η σ η : ¶Ò˜ ÌÂÙ·ÊÚ¿˙ÂÙ·È Ô ‰Â‡ÙÂÚÔ˜ fiÚÔ˜ Û‡ÁÎÚÈÛ˘;


O ‰Â‡ÙÂÚÔ˜ fiÚÔ˜ Û‡ÁÎÚÈÛ˘ ÌÂÙ·ÊÚ¿˙ÂÙ·È Ì ÙËÓ ÚÔÛı‹ÎË ÙˆÓ Ï¤ÍÂˆÓ ·Ú¿, ·fi
fi,ÙÈ ‹ ·’ fiÛÔ.

103
11-147 30-09-08 06:22 ™ÂÏ›‰·104

Σ Y N TA K T I KO THΣ APXAIAΣ EΛΛHNIKHΣ ΓΛΩΣΣAΣ

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. ¶·Ú‡Û·ÙȘ âÊ›ÏÂÈ ÌÄÏÏÔÓ KÜÚÔÓ õ \AÚٷͤÚÍËÓ [= Ë ¶·Ú‡Û·ÙȘ ·Á·Ô‡Û ÈÔ
Ôχ ÙÔÓ K‡ÚÔ ·fi ÙÔÓ AÚٷͤÚÍËÓ ‹ ·Ú¿ ÙÔÓ AÚٷͤÚÍËÓ].
2. \E‚Ô‡ÏÔÓÙÔ Û‡Ó ÙÔÖ˜ ≠EÏÏËÛÈ ÌÄÏÏÔÓ ÂrÓ·È õ Û‡Ó ÙÔÖ˜ ‚·Ú‚¿ÚÔȘ [= ‹ıÂÏ·Ó Ó·
Â›Ó·È ÈÔ Ôχ Ì ÙÔ˘˜ ŒÏÏËÓ˜ ·Ú¿ Ì ÙÔ˘˜ ‚·Ú‚¿ÚÔ˘˜].

5 η Ε ρ ώ τ η σ η : ¶Ò˜ ÂÎʤÚÂÙ·È Û ÈÔ Û¿ÓȘ ÂÚÈÙÒÛÂȘ Ô ‰Â‡ÙÂÚÔ˜ fiÚÔ˜


Û‡ÁÎÚÈÛ˘;
O ‰Â‡ÙÂÚÔ˜ fiÚÔ˜ Û‡ÁÎÚÈÛ˘ Û Û¿ÓȘ ÂÚÈÙÒÛÂȘ ÂÎʤÚÂÙ·È Î·È Ì ¿ÏÏÔ˘˜ ÙÚfi-
Ô˘˜. BϤ ÏÂÙÔÌÂÚ‹ ÂÚÈÁÚ·Ê‹ ™YNTAKTIKO EÏ. K. BÔÏÔÓ¿ÎË ÛÂÏ. 110.

¶ A PA § E I æ H T O Y ‚ ã O P O Y ™ Y ° K P I ™ H ™
Ε ρ ώ τ η σ η : ¶fiÙ ·Ú·Ï›ÂÙ·È Ô ‰Â‡ÙÂÚÔ˜ fiÚÔ˜ Û‡ÁÎÚÈÛ˘;
O ‰Â‡ÙÂÚÔ˜ fiÚÔ˜ Û‡ÁÎÚÈÛ˘ ·Ú·Ï›ÂÙ·È Î˘Ú›ˆ˜, fiÙ·Ó ÂÓÓÔÂ›Ù·È Â‡ÎÔÏ· ·fi Ù·
Û˘ÌÊÚ·˙fiÌÂÓ·.
¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. Aî ‰Â‡ÙÂÚ·È ÊÚÔÓÙ›‰Â˜ ÛÔÊÒÙÂÚ·È [ÂÓÓÔ›ٷÈ: ÙáÓ ÚÒÙˆÓ ÊÚÔÓÙ›‰ˆÓ: ‚ã fiÚÔ˜
Û‡ÁÎÚÈÛ˘] = ÔÈ ‰Â‡ÙÂÚ˜ ÊÚÔÓÙ›‰Â˜ Â›Ó·È ÈÔ ÛÔʤ˜ [·fi ÙȘ ÚÒÙ˜ ÊÚÔÓÙ›‰Â˜].
2. òHÚÍ·ÙÔ ÙÔÜ ÏfiÁÔ˘ º·ÚÓ¿‚·˙Ô˜ØØ Î·› Á¿Ú qÓ ÚÂÛ‚‡ÙÂÚÔ˜ [ÂÓÓÔÂ›Ù·È ·fi Ù· Û˘Ì-
ÊÚ·˙fiÌÂÓ·: \AÁËÛÈÏ¿Ô˘: ‚ã fiÚÔ˜ Û‡ÁÎÚÈÛ˘] = ¿Ú¯ÈÛ ÙÔ ÏfiÁÔ Ô º·ÚÓ¿‚·˙Ô˜Ø
ÁÈ·Ù› ‹Ù·Ó Î·È ÈÔ ÌÂÁ¿ÏÔ˜ Û ËÏÈΛ· [·fi ÙÔÓ AÁËۛϷÔ].

• ™Â Ï›Á˜ ·ÎfiÌË ÂÚÈÙÒÛÂȘ ·Ú·Ï›ÂÙ·È Ô ‚ã fiÚÔ˜ Û‡ÁÎÚÈÛ˘. BϤ ™YNTA-


KTIKO E§. K. BO§ONAKH.

E ¶ I T A ™ H T H ™ E N N O I A ™ T ø N ¶ A PA £ E T I K ø N

Ε ρ ώ τ η σ η : ¶fiÙ ÂÈÙ›ÓÂÙ·È Ë ¤ÓÓÔÈ· ÙˆÓ ·Ú·ıÂÙÈÎÒÓ;


H ¤ÓÓÔÈ· ÙˆÓ ·Ú·ıÂÙÈÎÒÓ [Û˘ÁÎÚÈÙÈÎÔ‡ Î·È ˘ÂÚıÂÙÈÎÔ‡] ÂÈÙ›ÓÂÙ·È [ÂÓÈÛ¯‡Â-
Ù·È], fiÙ·Ó Û˘Óԉ‡ÔÓÙ·È ·fi ÔÚÈṲ̂Ó˜ ϤÍÂȘ ‹ ÊÚ¿ÛÂȘ:
·. ÙÔ˘ Û˘ÁÎÚÈÙÈÎÔ‡ ·fi ÙȘ ϤÍÂȘ: ÔÏÏˇá, ÌÄÏÏÔÓ, çÏ›Áˇˆ, çÏ›ÁÔÓ, öÙÈ, Ô鉤Ó, ¬Ûˇˆ,
Ì·ÎÚˇá [·Ú·‰. 1, 2].
‚. ÙÔ˘ ˘ÂÚıÂÙÈÎÔ‡: 1. ·fi ÙȘ ϤÍÂȘ: Ì¿ÏÈÛÙ·, Ôχ, Ì·ÎÚˇá, ó˜, ‰‹, ÔxÔ˜, âÓ ÙÔÖ˜,
Âx˜ àÓ‹Ú, àÓıÚÒˆÓ, w, ¬ÙÈ [Âӈ̤ÓÔ˜ Ù‡Ô˜ ÙÔ˘ ·Ó·ÊÔÚÈÎÔ‡ ¬,ÙÈ].
2. Afi ÙȘ ÂÎÊÚ¿ÛÂȘ: ó˜ ‰˘Ó·ÙfiÓ [âÛÙÈ], w
F ‰˘Ó·ÙfiÓ [âÛÙÈ], ó˜ ÔxfiÓ Ù¤ [âÛÙÈ], ó˜ ôÓ
‰‡ÓˆÌ·È, ó˜ öÓÈ. [·Ú¿‰. 3, 4]. OÈ ÂÎÊÚ¿ÛÂȘ ·˘Ù¤˜ Â›Ó·È ‰Â˘ÙÂÚ‡ԢÛ˜ ·Ó·ÊÔÚÈΤ˜
ÂÈÚÚËÌ·ÙÈΤ˜ ÚÔÙ¿ÛÂȘ Î·È ÛËÌ·›ÓÔ˘Ó fiÛÔ ÙÔ ‰˘Ó·Ùfi ‹ fiÛÔ Â›Ó·È ‰˘Ó·Ùfi.
¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. \EÎÂ›ÓˆÓ Ôχ ÌÄÏÏÔÓ õ âÌÔÜ Î·ÙËÁÔÚÂÖ˜ [= ÂΛÓÔ˘˜ ηÙËÁÔÚ›˜ Ôχ ÂÚÈÛÛfi-
ÙÂÚÔ ·fi ̤ӷ].

104
11-147 30-09-08 06:22 ™ÂÏ›‰·105

H Σ Y N TA Ξ H TΩN Π A PA Θ E T I K Ω N

2. T·ÜÙ’ öÙÈ ¯·ÏÂÒÙÂÚ¿ âÛÙÈ [= ·˘Ù¿ Â›Ó·È Ôχ ÈÔ ‰‡ÛÎÔÏ·].


3. ^OÌÔÏÔÁÂÖÙ·È Úfi˜ ¿ÓÙˆÓ ÎÚ¿ÙÈÛÙÔ˜ ‰‹ ÁÂÓ¤Ûı·È [= Â›Ó·È ·Ú·‰Â¯Ùfi ·fi fiÏÔ˘˜
fiÙÈ ¤ÁÈÓ ¿Ú· Ôχ ηÏfi˜].
4. ^O ¢ËÌÔÛı¤Ó˘ ·Ú¤ÏÂÈ â› Ùɘ KÂÚ·ڷ˜, ¬ˆ˜ ÙfiÓ â˜ Ù‹Ó ™ÈÎÂÏ›·Ó ÏÔÜÓ ¬ÙÈ
Ù¿¯ÈÛÙ· ÔÈÉÙ·È [= Ô ¢ËÌÔÛı¤Ó˘ ¤Ï ·Ú·Ïȷο ÚÔ˜ ÙËÓ K¤Ú΢ڷ, ÁÈ· Ó·
οÓÂÈ fiÛÔ ÙÔ ‰˘Ó·Ùfi ÈÔ ÁÚ‹ÁÔÚ· ÙÔ Ù·Í›‰È ÚÔ˜ ÙË ™ÈÎÂÏ›·].

A Û Î ‹ Û Â È ˜ [17]
[BϤ A¶ANTH™EI™ ÛÂÏ. 387]
™YM¶§HPø™H™ KENøN
N· Û˘ÌÏËÚÒÛÂÙ ٷ ÎÂÓ¿ ÙˆÓ ·Ú·Î¿Ùˆ ÚÔÙ¿ÛÂˆÓ ı¤ÙÔÓÙ·˜ ÙÔÓ Î·Ù¿ÏÏËÏÔ
‚ã fiÚÔ Û‡ÁÎÚÈÛ˘ ·’ ·˘ÙÔ‡˜, Ô˘ ‚Ú›ÛÎÔÓÙ·È ÛÙȘ ·ÚÂÓı¤ÛÂȘ (: õ ‚·ÛÈÏÂÖ,
ñÁ›·˜, ìÌáÓ, K‡ÚÔ˘, ìÌáÓ, ¯ÚËÌ¿ÙˆÓ).
1. \E‡·Í· ÚÔÙ¤Ú· ………………… Âå˜ T·ÚÛÔ‡˜ àÊ›ÎÂÙÔ.
2. òHıÂÏÔÓ ……………………… ÏÂÔÓÂÎÙÂÖÓ.
3. ………………… ÎÚ›ÙÙˆÓ ï ·Ú¿ ÙÔÜ Ï‹ıÔ˘˜ ö·ÈÓÔ˜.
4. Oî ¶¤ÚÛ·È K‡Úˇˆ ÌÄÏÏÔÓ qÛ·Ó Ê›ÏÔÈ ……………………………
5. òHıÂÏÔÓ ………………………… ÏÂÔÓÂÎÙÂÖÓ.
6. Oé‰¤Ó âÛÙÈÓ àÁ·ıfiÓ ÎÚÂÖÙÙÔÓ àÓıÚÒÔȘ……………………

ANTI™TOIXIA™ - ™YZEY•H™

N· ·ÓÙÈÛÙÔȯ›ÛÂÙ ÙȘ ϤÍÂȘ Ù˘ A ÛÙ‹Ï˘ Ì ÂΛӘ, Ô˘ Ù·ÈÚÈ¿˙Ô˘Ó ÛÙË B


ÛÙ‹ÏË, ÒÛÙ ӷ Û¯ËÌ·ÙÈÛÙÔ‡Ó ÛˆÛÙ¤˜ ÚÔÙ¿ÛÂȘ.
A ™TH§H B ™TH§H
1. \EÔ›ËÛ· Ù·¯‡ÙÂÚ·………………… ·. õ ÚfiÛıÂÓ
2. Oé‰¤Ó …………………… ıËÚ›ÔÓ àÁÚÈfiÙÂÚÔÓ ‚. õ ÛÔÊÒÙÂÚ·
3. \EFÉÛ·Ó Ôχ öÙÈ ÚÔı˘ÌfiÙÂÚÔÓ ……………… Á. àÓıÚÒÔ˘
4. òEÛÙÈ ‰¤ Ì‹ÙËÚ ÊÈÏfiÙÂÎÓÔ˜ ÌÄÏÏÔÓ ‰. ÙáÓ ÛÔÊÈÛÙáÓ
5. ™ˆÎÚ¿Ù˘ ‰È¤ÊÂÚ ………………… Â. ·ÙÚfi˜
6. ¢È¿ÊÔÚÔ˜ …………………… âÊ·›ÓÂÙÔ ÛÙ. ¿ÓÙˆÓ
7. ™ˆÎÚ¿Ù˘ ÛÔÊÒÙÂÚÔ˜………… âÛÙ› ˙. âΛÓÔ˘

ANOIKTOY TY¶OY
N· ‚Ú›Ù ÛÙȘ ·Ú·Î¿Ùˆ ÚÔÙ¿ÛÂȘ ÙÈ ÂÈÙ›ÓÂÈ ÙËÓ ¤ÓÓÔÈ· ÙˆÓ ·Ú·ıÂÙÈÎÒÓ.
1. ^ø˜ ÔxfiÓ Ù ‰È¿ ‚Ú·¯˘Ù¿ÙˆÓ âÚá.
2. \OÏ›Áˇˆ ¯Â›ÚÔ˘˜ ÙÔ‡ÙÔ˘˜ ìÁÔÜÌ·È.
3. T·ÜÙ’ öÙÈ ¯·ÏÂÒÙÂÚfiÓ âÛÙÈ.
4. ^O ΛӉ˘ÓÔ˜ âÁ¤ÓÂÙÔ âÓ ÙÔÖ˜ ÚáÙÔ˜.

105
11-147 30-09-08 06:22 ™ÂÏ›‰·106

TO AP£PO
H O Y ™ I A ™ T I KO ¶ O I O ™ ¢Y N A M H T O Y A P £ P O Y

Ε ρ ώ τ η σ η : TÈ ÁÓˆÚ›˙ÂÙ ÁÈ· ÙËÓ Ô˘ÛÈ·ÛÙÈÎÔÔÈfi ‰‡Ó·ÌË ÙÔ˘ ¿ÚıÚÔ˘;


TÔ ¿ÚıÚÔ, Î·È Î˘Ú›ˆ˜ ÙÔ Ô˘‰¤ÙÂÚÔ Ùfi, ÌÔÚ› Ó· οÓÂÈ Ô˘ÛÈ·ÛÙÈÎfi: ÌÈ· ÌÂÙÔ¯‹ ‹
¤Ó· Â›ıÂÙÔ [fiÙ·Ó ‰ÂÓ ÚÔÛ‰ÈÔÚ›˙Ô˘Ó Ô˘ÛÈ·ÛÙÈο] Î·È ÁÂÓÈο ÔÔÈ·‰‹ÔÙ ϤÍË ‹
ÊÚ¿ÛË, ·ÎfiÌ· Î·È ÔÏfiÎÏËÚË ÚfiÙ·ÛË..

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù·
Oî ‰Èο˙ÔÓÙ˜ [: Ôî ‰ÈηÛÙ·›]. — Oî ηÎÔ›. — Oî àÁ·ıÔ›. — Tfi ÁÓáıÈ Û’ ·éÙfiÓ
·ÓÙ·¯ÔÜ âÛÙÈ ¯Ú‹ÛÈÌÔÓ. — ≠EÓ öÙÈ Ï›ÂÙ·È, Ùfi õÓ ›ۈÌÂÓ ñÌĘ.

H E ¶ I £ E T O ¶ O I O ™ ¢Y N A M H T O Y A P £ P O Y

Ε ρ ώ τ η σ η : TÈ ÁÓˆÚ›˙ÂÙ ÁÈ· ÙËÓ ÂÈıÂÙÔÔÈfi ‰‡Ó·ÌË ÙÔ˘ ¿ÚıÚÔ˘;


TÔ ¿ÚıÚÔ ÌÔÚ› Ó· οÓÂÈ Â›ıÂÙÔ: ¤Ó· Â›ÚÚËÌ·, ¤Ó· ÂÌÚfiıÂÙÔ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌfi
Î·È ÌÈ· ÁÂÓÈ΋ Ô˘ÛÈ·ÛÙÈÎÔ‡ [‹ ÌÈ· ϤÍË Ô˘ ¤¯ÂÈ ÙÂı› ·ÓÙ› Ô˘ÛÈ·ÛÙÈÎÔ‡], Ì ÙËÓ ÚÔ-
¸fiıÂÛË Ó· ˘¿Ú¯ÂÈ ‡ÛÙÂÚ· ·’ ·˘Ù¿ ÙÔ ÔÌÔÈfiÙˆÙÔ Ì ÙÔ ¿ÚıÚÔ Ô˘ÛÈ·ÛÙÈÎfi.

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. ^H ôÁ·Ó âÏ¢ıÂÚ›· [= Ë ˘ÂÚ‚ÔÏÈ΋ ÂÏ¢ıÂÚ›·].
2. Aî ·Ú¿ Ù‹Ó ı¿Ï·ÙÙ·Ó fiÏÂȘ [= ÔÈ ·Ú·ı·Ï¿ÛÛȘ fiÏÂȘ].
3. ^O ÙÔÜ ‚·ÛÈϤˆ˜ ıÚfiÓÔ˜ [= Ô ‚·ÛÈÏÈÎfi˜ ıÚfiÓÔ˜].

OI ANTøNYMIE™
1 η Ε ρ ώ τ η σ η : TÈ Â›Ó·È ÔÈ ·ÓÙˆÓ˘Ì›Â˜;
AÓÙˆÓ˘Ì›Â˜ Â›Ó·È ÔÈ ÎÏÈÙ¤˜ ϤÍÂȘ Ô˘ ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÔ‡ÓÙ·È ·ÓÙ› ÔÓÔÌ¿ÙˆÓ, Ô˘ÛÈ·-
ÛÙÈÎÒÓ ‹ ÂÈı¤ÙˆÓ, Î·È ·›ÚÓÔ˘Ó ÛÙËÓ ÚfiÙ·ÛË ÙË Û˘ÓÙ·ÎÙÈ΋ ı¤ÛË ÂÓfi˜ Ô˘ÛÈ·ÛÙÈ-
ÎÔ‡ ‹ ÂÓfi˜ ÂÈı¤ÙÔ˘.

2 η Ε ρ ώ τ η σ η : ¶ÔÈ· Û˘ÓÙ·ÎÙÈ΋ ı¤ÛË ¤¯Ô˘Ó ÛÙËÓ ÚfiÙ·ÛË ÔÈ ·ÓÙˆÓ˘Ì›Â˜;


OÈ ·ÓÙˆÓ˘Ì›Â˜ ‚Ú›ÛÎÔÓÙ·È ÛÙËÓ ÚfiÙ·ÛË ˆ˜ ˘ÔΛÌÂÓ·, ·ÓÙÈΛÌÂÓ·, ηÙËÁÔ-
ÚÔ‡ÌÂÓ· Î·È ÁÂÓÈο ˆ˜ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌÔ› οı ›‰Ô˘˜ [OÌÔÈfiÙˆÙÔÈ: ÂÈıÂÙÈÎÔ›, ηÙË-
ÁÔÚËÌ·ÙÈÎÔ› Î.Ï. EÙÂÚfiÙˆÙÔÈ: ÁÂÓÈ΋ ‰È·ÈÚÂÙÈ΋, ÎÙËÙÈ΋ Î.Ï. EÈÚÚËÌ·ÙÈÎÔ›:
‰ÔÙ. ÙfiÔ˘, ÔÚÁ¿ÓÔ˘, ÙÚfiÔ˘ Î.Ï.].

106
11-147 30-09-08 06:22 ™ÂÏ›‰·107

TA PHMATA
1 η Ε ρ ώ τ η σ η : TÈ Â›Ó·È ÙÔ Ú‹Ì·;
TÔ Ú‹Ì· Â›Ó·È ¤Ó·˜ ·fi ÙÔ˘˜ ·ÚÈÔ˘˜ [‚·ÛÈÎÔ‡˜] fiÚÔ˘˜ Ù˘ ÚfiÙ·Û˘ Î·È ··Ú·›-
ÙËÙÔ, ÁÈ· Ó· Û¯ËÌ·ÙÈÛÙ› ÌÈ· ÚfiÙ·ÛË.

2 η Ε ρ ώ τ η σ η : ¶ÔÈ· ÛÙÔȯ›· ηıÔÚ›˙Ô˘Ó ÙËÓ ¤ÓÓÔÈ· ÙÔ˘ Ú‹Ì·ÙÔ˜;


TÔ Ú‹Ì· ¤¯ÂÈ ÔÚÈṲ̂ӷ ÛÙÔȯ›·, Ù· ÔÔ›· ηıÔÚ›˙Ô˘Ó ÙËÓ ¤ÓÓÔÈ¿ ÙÔ˘, fiˆ˜: ‰È¿-
ıÂÛË, ʈӋ, ¤ÁÎÏÈÛË, ¯ÚfiÓÔ, ·ÚÈıÌfi, ÚfiÛˆÔ.

3 η Ε ρ ώ τ η σ η : TÈ Ï¤ÁÂÙ·È ‰È¿ıÂÛË ÙÔ˘ Ú‹Ì·ÙÔ˜;


¢È¿ıÂÛË Ï¤ÁÂÙ·È Ë È‰ÈfiÙËÙ·, Ô˘ ¤¯ÂÈ ÙÔ Ú‹Ì·, Ó· ‰ËÏÒÓÂÈ ÙËÓ Î·Ù¿ÛÙ·ÛË ÙÔ˘ ˘Ô-
ÎÂÈ̤ÓÔ˘Ø ·Ó ‰ËÏ. ÙÔ ˘ÔΛÌÂÓÔ ÂÓÂÚÁ› ‹ ¿Û¯ÂÈ ‹ ‚Ú›ÛÎÂÙ·È Û ÌÈ· Ô˘‰¤ÙÂÚË Î·Ù¿-
ÛÙ·ÛË.

4 η Ε ρ ώ τ η σ η : ™Â fiÛ˜ ηÙËÁÔڛ˜ ‰È·ÎÚ›ÓÔÓÙ·È Ù· Ú‹Ì·Ù· ·Ó¿ÏÔÁ· Ì ÙË


‰È¿ıÂÛ‹ ÙÔ˘˜;
T· Ú‹Ì·Ù· ·Ó¿ÏÔÁ· Ì ÙË ‰È¿ıÂÛ‹ ÙÔ˘˜ Â›Ó·È ÙÂÛÛ¿ÚˆÓ Î·ÙËÁÔÚÈÒÓ: ÂÓÂÚÁËÙÈο,
̤۷, ·ıËÙÈο Î·È Ô˘‰¤ÙÂÚ·.

5 η Ε ρ ώ τ η σ η : ¶ÔÈ· Ú‹Ì·Ù· ϤÁÔÓÙ·È ÂÓÂÚÁËÙÈο;


EÓÂÚÁËÙÈο ϤÁÔÓÙ·È Ù· Ú‹Ì·Ù·, Ô˘ ‰ËÏÒÓÔ˘Ó fiÙÈ ÙÔ ˘ÔΛÌÂÓÔ ÂÓÂÚÁ›.

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. ^òEÎÙÈ˙ÔÓ ÙÂÖ¯Ô˜ [= ¤ÎÙÈ˙·Ó - οÔÈÔÈ - Ù›¯Ô˜].
2. M›ÛÂÈ ÙÔ‡˜ ÎÔϷ·ÔÓÙ·˜ [= Ó· ÌÈÛ›˜ - ÂÛ‡ - ·˘ÙÔ‡˜ Ô˘ ÎÔϷ·ԢÓ].
3. Oî §·Î‰·ÈÌfiÓÈÔÈ öÂÌ„·Ó ΋ڢη [= ÔÈ §·Î‰·ÈÌfiÓÈÔÈ ¤ÛÙÂÈÏ·Ó ·ÁÁÂÏÈÔÊfiÚÔ].

6 η Ε ρ ώ τ η σ η : ¶ÔÈ· Ú‹Ì·Ù· ϤÁÔÓÙ·È ÌÂÙ·‚·ÙÈο;


MÂÙ·‚·ÙÈο ϤÁÔÓÙ·È Ù· Ú‹Ì·Ù·, Ô˘ ‰ËÏÒÓÔ˘Ó fiÙÈ Ë ÂÓ¤ÚÁÂÈ· ÙÔ˘ ˘ÔÎÂÈ̤ÓÔ˘
ÌÂÙ·‚·›ÓÂÈ ÛÙÔ ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ.

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. KÚÔ‡ˆ Ù‹Ó ı‡Ú·Ó [= ÎÙ˘Ò ÙËÓ fiÚÙ·].
2. TáÓ Ì·ÚÙ‡ÚˆÓ àÎËÎfi·Ù [= ¤¯ÂÙ ·ÎÔ‡ÛÂÈ ÙÔ˘˜ Ì¿ÚÙ˘Ú˜].
3. ™˘ÌʈÓá Ùˇá àÓ‰Ú› [= Û˘ÌʈÓÒ Ì ÙÔÓ ¿Ó‰Ú·].
¶PO™E•E. MÂÙ·‚·ÙÈο ‰ÂÓ Â›Ó·È ÌfiÓÔ Ú‹Ì·Ù· ÂÓÂÚÁËÙÈ΋˜ ʈӋ˜, ·ÏÏ¿ Î·È Ì¤Û˘.

107
11-147 30-09-08 06:22 ™ÂÏ›‰·108

Σ Y N TA K T I KO THΣ APXAIAΣ EΛΛHNIKHΣ ΓΛΩΣΣAΣ

7 η Ε ρ ώ τ η σ η : ¶ÔÈ· Ú‹Ì·Ù· ϤÁÔÓÙ·È ·ÌÂÙ¿‚·Ù·;


AÌÂÙ¿‚·Ù· ϤÁÔÓÙ·È Ù· Ú‹Ì·Ù·, Ô˘ ‰ËÏÒÓÔ˘Ó fiÙÈ Ë ÂÓ¤ÚÁÂÈ· ÙÔ˘ ˘ÔÎÂÈ̤ÓÔ˘
ÙÔ˘˜ ‰Â ÌÂÙ·‚·›ÓÂÈ Û ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ, ·ÏÏ¿ ·Ú·Ì¤ÓÂÈ ÛÙÔ ˘ÔΛÌÂÓÔ, Ô˘ ¤Î·Ó ÙËÓ
ÂÓ¤ÚÁÂÈ·.
¶PO™E•E. T· ·ÌÂÙ¿‚·Ù· Ú‹Ì·Ù· ÌÔÚ› Ó· Â›Ó·È Î¿ı ʈӋ˜ Î·È ‰È¿ıÂÛ˘, ‰ËÏ.
ÂÓÂÚÁËÙÈ΋˜, ̤Û˘, ·ıËÙÈ΋˜ Î·È Ô˘‰¤ÙÂÚ˘, fiˆ˜: ‚·‰›˙ˆ, ‚·›Óˆ, ÎÂÖÌ·È, ÎÔÈ-
ÌáÌ·È, χÔÌ·È, ÌÈÛÔÜÌ·È.

8 η Ε ρ ώ τ η σ η : ¶fiÙ ٷ ÌÂÙ·‚·ÙÈο Ú‹Ì·Ù· ÌÂÙ·‚¿ÏÏÔÓÙ·È Û ·ÌÂÙ¿‚·Ù·;


¶ÔÏÏ¿ ÌÂÙ·‚·ÙÈο Ú‹Ì·Ù·, ÂÓÒ ˆ˜ ·Ï¿ ·Ú·Ì¤ÓÔ˘Ó ÌÂÙ·‚·ÙÈο, ˆ˜ Û‡ÓıÂÙ·
[fiÙ·Ó ÂÓˆıÔ‡Ó Ì ÚÔı¤ÛÂȘ] ÌÂÙ·‚¿ÏÏÔÓÙ·È Û ·ÌÂÙ¿‚·Ù·.

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. OyÙÔÈ ö‚·ÏÏÔÓ ÙÔ‡˜ ÔÏÂÌ›Ô˘˜ [ÌÂÙ‚. = ·˘ÙÔ› ÎÙ˘Ô‡Û·Ó ÙÔ˘˜ ¯ıÚÔ‡˜].
2. ^O M·ÚÛ‡·˜ ÔÙ·Ìfi˜ âÌ‚¿ÏÏÂÈ Âå˜ ÙfiÓ M·›·Ó‰ÚÔÓ [·ÌÂÙ‚. = Ô M·ÚÛ‡·˜ ÔÙ·Ìfi˜
¯‡ÓÂÙ·È ÛÙÔ M·›·Ó‰ÚÔ].

9 η Ε ρ ώ τ η σ η : ¶fiÙ ٷ ·ÌÂÙ¿‚·Ù· Ú‹Ì·Ù· ÌÂÙ·‚¿ÏÏÔÓÙ·È Û ÌÂÙ·‚·ÙÈο;


¶ÔÏÏ¿ ·ÌÂÙ¿‚·Ù· Ú‹Ì·Ù·, Î·È Î˘Ú›ˆ˜, fiÛ· ‰ËÏÒÓÔ˘Ó Î›ÓËÛË, ÂÓÒ ˆ˜ ·Ï¿
·Ú·Ì¤ÓÔ˘Ó ·ÌÂÙ¿‚·Ù·, ˆ˜ Û‡ÓıÂÙ· [fiÙ·Ó ÂÓˆıÔ‡Ó Ì ÚÔı¤ÛÂȘ] ÌÂÙ·‚¿ÏÏÔÓÙ·È ÛÂ
ÌÂÙ·‚·ÙÈο.

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. B·›ÓÔÌÂÓ [·ÌÂÙ‚. = ‚·‰›˙Ô˘ÌÂ, ÔÚ¢fiÌ·ÛÙÂ].
2. ¢È·‚·›ÓÔÌÂÓ ÙfiÓ ÔÙ·ÌfiÓ [ÌÂÙ·‚. = ÂÚÓ¿Ì ÙÔ ÔÙ¿ÌÈ].

108
11-147 30-09-08 06:22 ™ÂÏ›‰·109

TO ANTIKEIMENO
1 η Ε ρ ώ τ η σ η : TÈ Ï¤ÁÂÙ·È ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ;
AÓÙÈΛÌÂÓÔ Ï¤ÁÂÙ·È Ô fiÚÔ˜ Ù˘ ÚfiÙ·Û˘ Ô˘ ‰ËÏÒÓÂÈ Ô‡ ÌÂÙ·‚·›ÓÂÈ Ë ÂÓ¤ÚÁÂÈ·
ÙÔ˘ ˘ÔÎÂÈ̤ÓÔ˘ ÙÔ˘ ÚËÌ·ÙÈÎÔ‡ Ù‡Ô˘ [‚Ϥ ·Ú·Î¿Ùˆ ·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù·].

2 η Ε ρ ώ τ η σ η : ™Â ÔÈ· ÙÒÛË Ù›ıÂÙ·È ÙÔ ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ;


TÔ ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ, fiÙ·Ó Â›Ó·È Ô˘ÛÈ·ÛÙÈÎfi ‹ ÔÔÈ·‰‹ÔÙ ¿ÏÏË Ï¤ÍË ‹ ÊÚ¿ÛË Ô˘
·›ÚÓÂÈ ı¤ÛË Ô˘ÛÈ·ÛÙÈÎÔ‡, Ù›ıÂÙ·È Û ÌÈ· ·fi ÙȘ Ï¿ÁȘ ÙÒÛÂȘ [ÁÂÓÈ΋, ‰ÔÙÈ΋,
·ÈÙÈ·ÙÈ΋].

3 η Ε ρ ώ τ η σ η : TÈ Ù›ıÂÙ·È ˆ˜ ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ;
ø˜ ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ Ù›ıÂÙ·È Î˘Ú›ˆ˜ Ô˘ÛÈ·ÛÙÈÎfi ‹ ·ÓÙˆÓ˘Ì›·, ·ÏÏ¿ Î·È ¿ÏÏË Ï¤ÍË,
ÎÏÈÙ‹ ‹ ¿ÎÏÈÙË, ·ÊÔ‡ fï˜ Ë ¿ÎÏÈÙË Ï¤ÍË Î·È Ë ÊÚ¿ÛË Ì ¿ÚıÚÔ, Î·È Û˘Ó‹ıˆ˜ Ì ÙÔ
Ô˘‰¤ÙÂÚÔ Ùfi, Ô˘ÛÈ·ÛÙÈÎÔÔÈËıÔ‡Ó.
¶PO™E•E. TÔ ··Ú¤ÌÊ·ÙÔ Ù›ıÂÙ·È ˆ˜ ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ Î·È ¯ˆÚ›˜ ¿ÚıÚÔ [: ¿Ó·ÚıÚÔ
··Ú¤ÌÊ·ÙÔ]. E›Û˘ ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ ¯ˆÚ›˜ ¿ÚıÚÔ Ù›ıÂÙ·È Î·È ÂÌÚfiıÂÙÔ˜ ÚÔÛ‰ÈÔ-
ÚÈÛÌfi˜ Ô˘ ‰ËÏÒÓÂÈ ¤Ó· ÔÛfi ηٿ ÚÔÛ¤ÁÁÈÛË ‹ ˘¤Ú‚·ÛË ‹ ¤ÎÙ·ÛË ‹ ¯ˆÚÈÛÌfi.
AÎfiÌ· ˆ˜ ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ Ù›ıÂÙ·È Î·È ÔÏfiÎÏËÚË ÚfiÙ·ÛË, ·ÚÈ· ‹ ‰Â˘ÙÂÚÂ‡Ô˘Û·
ÂÈÚÚËÌ·ÙÈ΋, ·ÊÔ‡ Ì ÙÔ ¿ÚıÚÔ Ùfi Ô˘ÛÈ·ÛÙÈÎÔÔÈËı›.
OÈ Ô˘ÛÈ·ÛÙÈΤ˜ ‰Â˘ÙÂÚ‡ԢÛ˜ ÚÔÙ¿ÛÂȘ ÂȉÈΤ˜, ÂÓ‰ÔÈ·ÛÙÈΤ˜, Ï¿ÁȘ ÂÚˆÙËÌ·-
ÙÈΤ˜ Î·È ¤Ó· ̤ÚÔ˜ ÙˆÓ ·Ó·ÊÔÚÈÎÒÓ ÚÔÙ¿ÛÂˆÓ [ÔÈ Ô˘ÛÈ·ÛÙÈΤ˜] Ù›ıÂÓÙ·È ˆ˜
·ÓÙÈΛÌÂÓ· ¯ˆÚ›˜ ¿ÚıÚÔ.
¶APATHPH™H. AÓÙÈΛÌÂÓÔ ‰¤¯ÔÓÙ·È Î·È ÔÈ ÌÂÙÔ¯¤˜ Î·È Ù· ··Ú¤ÌÊ·Ù·. [OÈ
ÌÂÙÔ¯¤˜ Î·È Ù· ··Ú¤ÌÊ·Ù· ‰¤¯ÔÓÙ·È fi,ÙÈ ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ ‰¤¯ÔÓÙ·È Î·È Ù· Ú‹Ì·Ù·
·fi Ù· ÔÔ›· ÚÔ¤Ú¯ÔÓÙ·È].

§E•EI™ Î·È ºPA™EI™ ˆ˜ ·ÓÙÈΛÌÂÓ·.


1. O˘ÛÈ·ÛÙÈÎfi [·Ú¿‰. 1].
2. AÓÙˆÓ˘Ì›· [·Ú¿‰. 2].
3. E›ıÂÙÔ Û˘Ó‹ıˆ˜ Ì ¿ÚıÚÔ [·Ú¿‰. 3] ‹ Î·È ¯ˆÚ›˜ ¿ÚıÚÔ, fiÙ·Ó ·Ú·Ï›ÂÙ·È ÙÔ
ÚÔÛ‰ÈÔÚÈ˙fiÌÂÓÔ ·’ ·˘Ùfi ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ [·Ú·‰. 4].
4. AÚÈıÌËÙÈÎfi Ì ¿ÚıÚÔ [·Ú¿‰. 5] ‹ Î·È ¯ˆÚ›˜ ¿ÚıÚÔ, fiÙ·Ó ·Ú·Ï›ÂÙ·È ÙÔ
ÚÔÛ‰ÈÔÚÈ˙fiÌÂÓÔ ·’ ·˘Ùfi ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ [·Ú¿‰. 6].
5. EÈıÂÙÈ΋ MÂÙÔ¯‹ [·Ú¿‰. 7].
¶PO™E•E. T· Â›ıÂÙ·, Ù· ·ÚÈıÌËÙÈο Î·È ÔÈ ÂÈıÂÙÈΤ˜ ÌÂÙÔ¯¤˜ Ù›ıÂÓÙ·È ˆ˜ ·ÓÙÈΛ-
ÌÂÓ· Ì ¿ÚıÚÔ ‹ ¯ˆÚ›˜ ¿ÚıÚÔ, fiÙ·Ó Â›Ó·È ÂÈıÂÙÈÎÔ› ‹ ηÙËÁÔÚËÌ·ÙÈÎÔ› ÚÔÛ‰ÈÔ-
ÚÈÛÌÔ› Î·È ·Ú·Ï›ÂÙ·È ÙÔ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈ˙fiÌÂÓÔ ·’ ·˘ÙÔ‡˜, ÁÈ·Ù› ÙfiÙ ·›ÚÓÔ˘Ó ÙË
Û˘ÓÙ·ÎÙÈ΋ ı¤ÛË ÙÔ˘ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈ˙fiÌÂÓÔ˘, Ô˘ ·Ú·Ï›ÂÙ·È.

109
11-147 30-09-08 06:22 ™ÂÏ›‰·110

Σ Y N TA K T I KO THΣ APXAIAΣ EΛΛHNIKHΣ ΓΛΩΣΣAΣ

6. A·Ú¤ÌÊ·ÙÔ Ì ¿ÚıÚÔ ‹ ¯ˆÚ›˜ ¿ÚıÚÔ [·Ú¿‰. 9].


7. ÕÎÏÈÙË Ï¤ÍË. K¿ı ¿ÎÏÈÙË Ï¤ÍË [Û‡Ó‰ÂÛÌÔ˜: ·Ú¿‰. 10 ‹ Â›ÚÚËÌ·: ·Ú¿‰. 11],
·ÊÔ‡ Ô˘ÛÈ·ÛÙÈÎÔÔÈËı› Ì ¿ÚıÚÔ.

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. ^OÚá Ù‹Ó ÔåΛ·Ó [= ‚Ϥˆ ÙÔ Û›ÙÈ].
2. \EΤÏ¢Û ÙÔ‡ÙÔ˘˜ [= ÙÔ˘˜ ‰È¤Ù·ÍÂ].
3. TáÓ Ê›ÏˆÓ çÏÈÁˆÚÔÜÛÈ [= ‰ÂÓ ÂӉȷʤÚÔÓÙ·È ÁÈ· ÙÔ˘˜ Ê›ÏÔ˘˜].
4. ^OÌ›ÏÂÈ ÛÔÊÔÖ˜ [= Ó· Û˘Ó·Ó·ÛÙÚ¤ÊÂÙ·È ÛÔÊÔ‡˜].
5. \EÙ›ÌËÛ·Ó ÙÔ‡˜ ÙÚÈ·ÎÔÛ›Ô˘˜.
6. òHÁ·Á ‰È·ÎÔÛ›Ô˘˜ [= ¤ÊÂÚ ‰È·ÎfiÛÔ˘˜].
7. M›ÛÂÈ ÙÔ‡˜ ÎÔϷ·ÔÓÙ·˜ [= Ó· ÌÈÛ›˜ ·˘ÙÔ‡˜ Ô˘ ÎÔϷ·ԢÓ].
8. TÔÜ ˙ÉÓ ·éÙfiÓ àÂÛÙ¤ÚËÛÂÓ [= ÙÔ˘ ÛÙ¤ÚËÛ ÙË ˙ˆ‹].
9. Mˉ¤ÔÙ Ìˉ¤Ó ·åÛ¯ÚfiÓ ÔÈ‹Û·˜ öÏÈ˙ ϋÛÂÈÓ [= ·Ó οÔÙ οÓÂȘ οÔÈ·
·ÈÛ¯Ú‹ Ú¿ÍË, ÌËÓ ¤¯ÂȘ ÙËÓ ÂÏ›‰· fiÙÈ ı· ÍÂʇÁÂȘ ·fi ÙËÓ ÚÔÛÔ¯‹ ηÓÂÓfi˜].
10. \E̷ٛ ÙÔ‡˜ Ì¤Ó [= ÙÈÌÔ‡Û ·˘ÙÔ‡˜].
11. •ÂÓÔÊáÓ ëÒÚ· Ù¿ ¤Ú·Ó [= Ô •ÂÓÔÊÒÓ ¤‚ÏÂ ·˘Ù¿, Ô˘ ‚Ú›ÛÎÔÓÙ·Ó Ì·ÎÚÈ¿]

8. ¢Â˘ÙÂÚÂ‡Ô˘Û· ÚfiÙ·ÛË [΢ڛˆ˜ Ô˘ÛÈ·ÛÙÈ΋: ÂȉÈ΋ [·Ú¿‰. 1], ÂÓ‰ÔÈ·ÛÙÈ΋ ‹


Ï¿ÁÈ· ÂÚˆÙËÌ·ÙÈ΋ ‹ ·Ó·ÊÔÚÈ΋ ¯ˆÚ›˜ ¿ÚıÚÔ, ·Ú¿‰. 2].
9. ºÚ¿ÛË ÔÏfiÎÏËÚË, ·ÊÔ‡ ¿ÚÂÈ ÌÚÔÛÙ¿ Ù˘ ¤Ó· ¿ÚıÚÔ [·Ú¿‰. 3].
10. EÌÚfiıÂÙÔ˜ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌfi˜ Ì ÙȘ ÚÔı¤ÛÂȘ: àÌÊ›, ÂÚ›, Âå˜, ó˜ + ·ÈÙÈ·ÙÈ΋,
fiÙ·Ó ‰ËÏÒÓÂÙ·È ¤Ó· ÔÛfi ηٿ ÚÔÛ¤ÁÁÈÛË [ÙÔ ÂÚ›Ô˘ ·Ú¿‰. 4] Î·È Ì ÙËÓ ñ¤Ú +
·ÈÙÈ·ÙÈ΋, fiÙ·Ó ‰ËÏÒÓÂÙ·È ˘¤Ú‚·ÛË [·Ú¿‰. 5].

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. KÜÚÔ˜ öÏÂÁÂÓ ¬ÙÈ ì ï‰fi˜ öÛÔÈÙÔ Úfi˜ ‚·ÛÈϤ· ̤Á· [ÂÂȉÈ΋].
2. KÜÚÔ˜ ö¯ˆÓ, Ô≈˜ ÂúÚËη, óÚÌÄÙÔ àfi ™¿Ú‰ÂˆÓ [· ·Ó·ÊÔÚÈ΋ Ô˘ÛÈ·ÛÙÈ΋].
3. TáÓ ·Ú¿ Ù‹Ó ı¿Ï·ÙÙ·Ó qگ [= ΢‚ÂÚÓÔ‡Û ÙȘ ·Ú·ÏȷΤ˜ –fiÏÂȘ–].
4. òAÁÔ˘ÛÈ àÌÊ› ÙÔ‡˜ ¯ÈÏ›Ô˘˜ [= Ô‰ËÁÔ‡Ó ÂÚ›Ô˘ ¯›ÏÈÔ˘˜].
5. ™˘Ó¤Ï·‚ÔÓ ñ¤Ú ÙÔ‡˜ ÂÓÙ·ÎÔÛ›Ô˘˜ [= Û˘Ó¤Ï·‚·Ó ¿Óˆ ·fi ÂÓÙ·ÎfiÛÔ˘˜]

2 η Ε ρ ώ τ η σ η : ¶fiÙ ·Ú·Ï›ÂÙ·È ÙÔ ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ;


TÔ ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ Î¿ı ÚËÌ·ÙÈÎÔ‡ Ù‡Ô˘ ·Ú·Ï›ÂÙ·È, ΢ڛˆ˜, fiÙ·Ó ÂÓÓÔÂ›Ù·È Â‡-
ÎÔÏ· ·fi Ù· Û˘ÌÊÚ·˙fiÌÂÓ·:

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
OåfiÌÂı· ôÌÂÈÓÔÓ ôÓ ÔÏÂÌÂÖÓ ö¯ÔÓÙ˜ Ù¿ ¬Ï· õ ôÏÏˇˆ ·Ú·‰fiÓÙ˜ [ÂÓÓ. ˆ˜ ·ÓÙÈΛ-
ÌÂÓÔ Ù¿ ¬Ï·] = ¤¯Ô˘Ì ÙË ÁÓÒÌË fiÙÈ ÌÔÚԇ̠ӷ ÔÏÂÌ¿Ì ηχÙÂÚ· ¤¯ÔÓÙ·˜ Ù· fiÏ·
·Ú¿ Ó· ·Ú·‰ÒÛÔ˘Ì Û ¿ÏÏÔÓ - Ù¿ fiÏ·.

110
11-147 30-09-08 06:22 ™ÂÏ›‰·111

TO ANTIKEIMENO

MONO¶TøTA PHMATA

Ε ρ ώ τ η σ η : ¶ÔÈ· Ú‹Ì·Ù· ϤÁÔÓÙ·È ÌÔÓfiوٷ;


MÔÓfiوٷ ϤÁÔÓÙ·È Ù· ÌÂÙ·‚·ÙÈο Ú‹Ì·Ù· Ô˘ ·›ÚÓÔ˘Ó ÙÔ ·ÓÙÈΛÌÂÓfi ÙÔ˘˜
ÌfiÓÔ Û ÌÈ· ÙÒÛË, ‰ËÏ. ÌfiÓÔ Û ÁÂÓÈ΋ [: öÙ˘¯ÔÓ ·éÙáÓ = ¤Ù˘¯· ·˘Ù¿] ‹ ÌfiÓÔ ÛÂ
‰ÔÙÈ΋ [: ‚ÔËıá ÙFÉ ·ÙÚ›‰È = ‚ÔËıÒ ÙËÓ ·ÙÚ›‰·] ‹ ÌfiÓÔ Û ·ÈÙÈ·ÙÈ΋ [: ÙÈÌá ÙfiÓ
ôÓ‰Ú·].
¶PO™E•E. T· ÌÔÓfiوٷ Ú‹Ì·Ù· ÌÔÚ› Ó· ·›ÚÓÔ˘Ó fi¯È ÌfiÓÔ ¤Ó·, ·ÏÏ¿ Î·È ÂÚÈÛ-
ÛfiÙÂÚ· ·ÓÙÈΛÌÂÓ·, fï˜ ÛÙËÓ ›‰È· ÙÒÛË Î·È Ó· Û˘Ó‰¤ÔÓÙ·È ÌÂٷ͇ ÙÔ˘˜:
• ^EÒÚˆÓ ÙÔ‡˜ ôÓ‰Ú·˜, Ù¿˜ Á˘Ó·Öη˜ η› Ù¿ Ù¤ÎÓ· [= ö‚ÏÂ·Ó ÙÔ‡˜ ôÓ‰Ú˜, Ù›˜ Á˘Ó·›Î˜
Î·È Ù· ·È‰È¿].

¢I¶TøTA PHMATA

Ε ρ ώ τ η σ η : ¶ÔÈ· Ú‹Ì·Ù· ϤÁÔÓÙ·È ‰›وٷ;


¢›وٷ ϤÁÔÓÙ·È Ù· ÌÂÙ·‚·ÙÈο Ú‹Ì·Ù·, Ô˘ ·›ÚÓÔ˘Ó ‰‡Ô ·ÓÙÈΛÌÂÓ· ‹ ÛÙËÓ
›‰È· ‹ Û ‰È·ÊÔÚÂÙÈΤ˜ ÙÒÛÂȘ, ‰ËÏ. ‰‡Ô ·ÓÙÈΛÌÂÓ· Û ÙÒÛË:
·. AÈÙÈ·ÙÈ΋: ‰È‰¿ÛΈ ÙfiÓ ·Ö‰· ÁÚ·ÌÌ·ÙÈ΋Ó.
‚. AÈÙÈ·ÙÈ΋ Î·È ÁÂÓÈ΋: öÏ·‚ÔÓ Ùɘ ˙ÒÓ˘ ÙfiÓ \OÚfiÓÙ·Ó [= ¤È·Û· ÙÔÓ OÚfiÓÙ· ·fi ÙË
˙ÒÓË].
Á. AÈÙÈ·ÙÈ΋ Î·È ‰ÔÙÈ΋: Á˘Ó·ÈÍ› ÎfiÛÌÔÓ ì ÛÈÁ‹ ʤÚÂÈ [= Ë ÛȈ‹ ‰›ÓÂÈ ÛÙȘ Á˘Ó·›Î˜
¢Ú¤ÂÈ·].
‰. °ÂÓÈ΋ Î·È ¢ÔÙÈ΋: Û˘ÁÎÚÔ‡ÂÈÓ ·éÙÔ‡˜ àÏÏ‹ÏÔȘ â‚Ô‡ÏÔÓÙÔ [= ‹ıÂÏ·Ó Ó· ʤÚÓÔ˘Ó
·˘ÙÔ‡˜ Û ۇÁÎÚÔ˘ÛË ÌÂٷ͇ ÙÔ˘˜].

¶PO™E•E. T· ·ÓÙÈΛÌÂÓ· ·˘Ù¿ ‰Â Û˘Ó‰¤ÔÓÙ·È ÌÂٷ͇ ÙÔ˘˜. [BϤ ٷ ·Ú·¿Óˆ


·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù·].
T· ‰›وٷ Ú‹Ì·Ù·, fiˆ˜ Î·È Ù· ÌÔÓfiوٷ, ÌÔÚ› Ó· ·›ÚÓÔ˘Ó Û οıÂ
ÙÒÛË fi¯È ÌfiÓÔ ¤Ó·, ·ÏÏ¿ Î·È ÂÚÈÛÛfiÙÂÚ· ·ÓÙÈΛÌÂÓ·, Ô˘ Ú¤ÂÈ fï˜ Ó· Û˘Ó-
‰¤ÔÓÙ·È ÌÂٷ͇ ÙÔ˘˜:
• Oî \AıËÓ·ÖÔÈ â‰›‰ÔÛ·Ó ÙÔÖ˜ Û˘ÌÌ¿¯ÔȘ Î·È ÙÔÖ~ ˜ àÔ›ÎÔȘ ¬Ï· η› ¯Ú‹Ì·Ù· [= ÔÈ AıË-
Ó·›ÔÈ ÚfiÛÊÂÚ·Ó ÛÙÔ˘˜ Û˘ÌÌ¿¯Ô˘˜ Î·È ÛÙÔ˘˜ ·Ô›ÎÔ˘˜ fiÏ· Î·È ¯Ú‹Ì·Ù·].

AME™O - EMME™O ANTIKEIMENO

1 η Ε ρ ώ τ η σ η : ¶ÔÈÔ ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ Ï¤ÁÂÙ·È ¿ÌÂÛÔ;


ÕÌÂÛÔ Ï¤ÁÂÙ·È ÙÔ ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ Ô˘ Û’ ·˘Ùfi ÚÒÙ· ÚÒÙ· ÌÂÙ·‚·›ÓÂÈ Ë ÂÓ¤ÚÁÂÈ·
ÙÔ˘ ˘ÔÎÂÈ̤ÓÔ˘ ÙÔ˘ ÚËÌ·ÙÈÎÔ‡ Ù‡Ô˘. [BϤ ·Ú·Î¿Ùˆ ·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù·].

111
11-147 30-09-08 06:22 ™ÂÏ›‰·112

Σ Y N TA K T I KO THΣ APXAIAΣ EΛΛHNIKHΣ ΓΛΩΣΣAΣ

2 η Ε ρ ώ τ η σ η : ¶ÔÈÔ ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ Ï¤ÁÂÙ·È ¤ÌÌÂÛÔ;


ŒÌÌÂÛÔ Ï¤ÁÂÙ·È ÙÔ ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ, Ô˘ Û˘ÌÏËÚÒÓÂÈ ÙËÓ ¤ÓÓÔÈ· ÙÔ˘ ÚËÌ·ÙÈÎÔ‡
Ù‡Ô˘.
¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. \EÏ‹ÚˆÛ ٿ˜ ӷܘ [: ¿ÌÂÛÔ ·ÓÙÈÎ.] Û›ÙÔ˘ [: ¤ÌÌÂÛÔ ·ÓÙÈÎ.] = Á¤ÌÈÛ ٷ ÏÔ›· ÌÂ
ÛÈÙ¿ÚÈ.
2. ^H ̈ڛ· ‰›‰ˆÛÈÓ àÓıÚÒÔȘ [: ¤ÌÌÂÛÔ ·ÓÙÈÎ.] ηο [: ¿ÌÂÛÔ ·ÓÙÈÎ.] = Ë ÌˆÚ›·
ʤÚÓÂÈ ÛÙÔ˘˜ ·ÓıÚÒÔ˘˜ Û˘ÌÊÔÚ¤˜.

¶PO™E•E. ·. ŸÙ·Ó Ù· ·ÓÙÈΛÌÂÓ· ÙÔ˘ ‰›ÙˆÙÔ˘ Ú‹Ì·ÙÔ˜ ‚Ú›ÛÎÔÓÙ·È ÙÔ ¤Ó· ÛÂ


·ÈÙÈ·ÙÈ΋ Î·È ÙÔ ¿ÏÏÔ Û ÁÂÓÈ΋ ‹ ‰ÔÙÈ΋, ¿ÌÂÛÔ Â›Ó·È ·˘Ùfi Ô˘ ‚Ú›ÛÎÂÙ·È ÛÂ
·ÈÙÈ·ÙÈ΋.
‚. ŸÙ·Ó Ù· ·ÓÙÈΛÌÂÓ· ÙÔ˘ ‰›ÙˆÙÔ˘ Ú‹Ì·ÙÔ˜ ‚Ú›ÛÎÔÓÙ·È Î·È Ù· ‰‡Ô Û ·ÈÙÈ·-
ÙÈ΋, ¿ÌÂÛÔ Â›Ó·È Ë ·ÈÙÈ·ÙÈ΋ ÂΛÓË Ô˘ ‰ËÏÒÓÂÈ ÙÔ ÚfiÛˆÔ.
Á. ŸÙ·Ó Ù· ·ÓÙÈΛÌÂÓ· ÙÔ˘ ‰›ÙˆÙÔ˘ Ú‹Ì·ÙÔ˜ ‚Ú›ÛÎÔÓÙ·È ÙÔ ¤Ó· Û ÁÂÓÈ΋ Î·È ÙÔ
¿ÏÏÔ Û ‰ÔÙÈ΋, ¿ÌÂÛÔ Â›Ó·È Û˘Ó‹ıˆ˜ ·˘Ùfi Ô˘ ‚Ú›ÛÎÂÙ·È Û ÁÂÓÈ΋.
‰. ŸÙ·Ó Ù· ·ÓÙÈΛÌÂÓ· ÙÔ˘ ‰›ÙˆÙÔ˘ Ú‹Ì·ÙÔ˜ Â›Ó·È ‰‡Ô ·ÈÙÈ·ÙÈΤ˜ Î·È ‰ËÏÒÓÔ˘Ó
ÚfiÛˆ·, ¿ÌÂÛÔ ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ Â›Ó·È Û˘Ó‹ıˆ˜ Ë ·ÈÙÈ·ÙÈ΋ Ô˘ ‰ËÏÒÓÂÈ ÙÔ Î‡ÚÈÔ
fiÓÔÌ·.

TO KATH°OPOYMENO TOY ANTIKEIMENOY

Ε ρ ώ τ η σ η : ¶ÔÈ· Ú‹Ì·Ù· Û˘ÓÙ¿ÛÛÔÓÙ·È Ì ‰‡Ô ·ÈÙÈ·ÙÈΤ˜ ·fi ÙȘ Ôԛ˜ Ë Ì›·


Â›Ó·È ·ÓÙÈΛÌÂÓfi ÙÔ˘˜ Î·È Ë ¿ÏÏË Î·ÙËÁÔÚÔ‡ÌÂÓÔ ÛÙÔ ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ;
T· Ú‹Ì·Ù· Ô˘ ÛËÌ·›ÓÔ˘Ó:
·. ¢fiÍ· [=ÁÓÒÌË] ÛÙËÓ ÂÓÂÚÁËÙÈ΋ ÙÔ˘˜ ÛËÌ·Û›·, fiˆ˜: ÓÔÌ›˙ˆ, ñÔÏ·Ì‚¿Óˆ [=
ıˆÚÒ], ÎÚ›Óˆ, ìÁÔÜÌ·È, àԉ›ÎÓ˘ÌÈ, ıˆÚá, Î.Ï. [·Ú¿‰. 1].
• T· ‰ÔÍ·ÛÙÈο Ú‹Ì·Ù· Ì ÙË Û‡ÓÙ·ÍË ·˘Ù‹ ÌÂÙ·ÊÚ¿˙ÔÓÙ·È Î·ÓÔÓÈο Ì ÙÔ Ú‹Ì·
ıˆÚÒ.
‚. EÎÏÔÁ‹ ÛÙËÓ ÂÓÂÚÁËÙÈ΋ ÙÔ˘˜ ÛËÌ·Û›·, fiˆ˜: ·îÚÔÜÌ·È [= ÂÎϤÁˆ], ¯ÂÈÚÔÙÔÓá
[= ÂÎϤÁˆ οÔÈÔ Ì ¯ÂÈÚÔÙÔÓ›·, ‰ËÏ. „ËÊÔÊÔÚ›· Ì ·Ó¿Ù·ÛË ÙˆÓ ¯ÂÚÈÒÓ], Ï·Ì‚¿Óˆ,
ö¯ˆ, ÎÙáÌ·È, ·Ú¤¯ˆ, ‰›‰ˆÌÈ, àÔӤ̈ Î.Ï. [·Ú¿‰. 2].
Á. KÏ‹ÛË [= ÔÓÔÌ·Û›·] ÛÙËÓ ÂÓÂÚÁËÙÈ΋ ÙÔ˘˜ ÛËÌ·Û›·, fiˆ˜: ϤÁˆ, ηÏá [= ÔÓÔ-
Ì¿˙ˆ], ÚÔÛ·ÁÔÚ‡ˆ [= ÔÓÔÌ¿˙ˆ], çÓÔÌ¿˙ˆ, â·ÈÓá, „¤Áˆ [= ηٷÎÚ›Óˆ, ηÙË-
ÁÔÚÒ] Î.Ï. [·Ú¿‰. 3].
‰. T· Ú‹Ì·Ù· Ô˘ ¤¯Ô˘Ó ÙË ÛËÌ·Û›· ÙˆÓ: ÔÈá, ÔÈÔÜÌ·È [ˆ˜ ̤ÛÔ], Ù›ıËÌÈ, ηı›-
ÛÙËÌÈ [= ‰ÈÔÚ›˙ˆ, οӈ], ÌÂÙ·‚¿Ïψ [= ÌÂÙ·‚¿Ïψ, ·ÏÏ¿˙ˆ], [·Ú¿‰. 4].
Â. T· Ú‹Ì·Ù· ·û͈ [= ÌÂÁ·ÏÒÓˆ οÙÈ], ·úÚˆ [= ÛËÎÒÓˆ, ˘„ÒÓˆ οÙÈ], Ùڤʈ [=
·Ó·Ùڤʈ, ÂÎ·È‰Â‡ˆ], ÌË·ӈ [= Ì·ÎÚ·›Óˆ οÙÈ] Î·È fiÛ· ¤¯Ô˘Ó ·Ú·Ï‹ÛÈ· ÛËÌ·Û›·.
¶PO™E•E. M ٷ Ú‹Ì·Ù· ·˘Ù¿ Ë Ì›· ·ÈÙÈ·ÙÈ΋ Â›Ó·È ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ Î·È Ë ¿ÏÏË ÚÔÏË-
ÙÈÎfi ηÙËÁÔÚÔ‡ÌÂÓÔ ÛÙÔ ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ [·Ú¿‰. 5].

112
11-147 30-09-08 06:22 ™ÂÏ›‰·113

TO ANTIKEIMENO

ÛÙ. TÔ ¯ÚáÌ·È ÔÏϤ˜ ÊÔÚ¤˜ Û˘ÓÙ¿ÛÛÂÙ·È Ì ‰‡Ô ‰ÔÙÈΤ˜, Î·È Û˘Ó‹ıˆ˜ Ë Ì›·, ÌÂ
ÙÔ ó˜ ‹ ¯ˆÚ›˜ ÙÔ ó˜, Â›Ó·È Î·ÙËÁÔÚÔ‡ÌÂÓÔ ÛÙËÓ ¿ÏÏË, Ô˘ Â›Ó·È ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ.

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. NÔÌ›˙ˆ Û¤ àÁ·ıfiÓ [= Û ıˆÚÒ ÛÔ˘‰·›Ô].
2. \IÊÈÎÚ¿ÙËÓ Â¥ÏÔÓÙÔ ÛÙÚ·ÙËÁfiÓ [= ÂͤÏÂÍ·Ó ÙÔÓ IÊÈÎÚ¿ÙË ÛÙÚ·ÙËÁfi].
3. T‹Ó ÙÔÈ·‡ÙËÓ ‰‡Ó·ÌÈÓ àÓ‰Ú›·Ó öÁˆÁ ηÏá [= ·˘ÙÔ‡ ÙÔ˘ ›‰Ô˘˜ ÙË ‰‡Ó·ÌË ÔÓÔ-
Ì¿˙ˆ ·Ó‰Ú›·].
4. OyÙÔ˜ ÙáÓ âÓ M‹‰ÔȘ ¿ÓÙˆÓ ë·˘ÙfiÓ ‰ÂÛfiÙËÓ ÂÔ›ËÎÂÓ [= ·˘Ùfi˜ ·Ó·Î‹Ú˘Í ÙÔÓ
·˘Ùfi ÙÔ˘ ·Ú¯ËÁfi ·’ fiÏÔ˘˜ ·Ó¿ÌÂÛ· ÛÙÔ˘˜ M‹‰Ô˘˜].
5. ≠EÓ· ÙÈÓ¿ à› ï ‰ÉÌÔ˜ ÂúˆıÂÓ ÙÚ¤ÊÂÈÓ Î·› ·ûÍÂÈÓ Ì¤Á·Ó [= Ô Ï·fi˜ Û˘Ó‹ıÈ˙ ӷ ·Ó·-
ÙÚ¤ÊÂÈ Î¿ÔÈÔ Ì ·ÔÙ¤ÏÂÛÌ· Ó· Á›ÓÂÈ ÌÂÁ¿ÏÔ˜].
6. XÚáÌ·È ÙᡠàÓıÚÒˆ ˇ ʛψ
ˇ [= ¤¯ˆ ÙÔÓ ¿ÓıÚˆÔ Ê›ÏÔ].

A Û Î ‹ Û Â È ˜ [18]
[BϤ A¶ANTH™EI™ ÛÂÏ. 387]

¶O§§A¶§H™ E¶I§O°H™

N· ‚¿ÏÂÙ Û ·ÎÏÔ ÙÔ ÁÚ¿ÌÌ·, Ô˘ ‰ËÏÒÓÂÈ ÙÈ Â›Ó·È ÙÔ ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ.


1. OyÙÔÈ öÏÂÁÔÓ ¬ÙÈ KÜÚÔ˜ Ù¤ıÓËÎÂÓ.
·. ÂÌÚfiıÂÙÔ˜ ÚÔÛ‰. Á. ·ÓÙˆÓ˘Ì›·
‚. ÚfiÙ·ÛË ‰. Â›ıÂÙÔ
2. òHÚÍ·ÓÙÔ ÙÔÜ ‰È·‚·›ÓÂÈÓ.
·. Ô˘ÛÈ·ÛÙÈÎfi Á. ¤Ó·ÚıÚÔ ··Ú¤ÌÊ
‚. Â›ÚÚËÌ· Ì ¿ÚıÚÔ ‰. Û‡Ó‰ÂÛÌÔ˜ Ì ¿ÚıÚÔ
3. \AÌ˘Óá ÙFÉ ·ÙÚ›‰È.
·. Â›ıÂÙÔ Á. Â›ıÂÙÔ
‚. ¿Ó·ÚıÚÔ ··Ú¤ÌÊ. ‰. Ô˘ÛÈ·ÛÙÈÎfi
4. TÔÜÙÔ ÔÈ‹ÛÂȘ.
·. Ô˘ÛÈ·ÛÙÈÎfi Á. ÌÂÙÔ¯‹ ÂÈıÂÙÈ΋
‚. ·ÓÙˆÓ˘Ì›· ‰. Â›ıÂÙÔ

5. òAÁÔ˘ÛÈ ¯ÈÏ›Ô˘˜.
·. ·ÚÈıÌËÙÈÎfi Á. Ô˘ÛÈ·ÛÙÈÎfi
‚. Â›ıÂÙÔ ‰. ·ÓÙˆÓ˘Ì›·

113
11-147 30-09-08 06:22 ™ÂÏ›‰·114

Σ Y N TA K T I KO THΣ APXAIAΣ EΛΛHNIKHΣ ΓΛΩΣΣAΣ

6. ¶ÂÈÚá ÙfiÓ ÏÔÜÙÔÓ ¯Ú‹Ì·Ù· η› ÎÙ‹Ì·Ù· ηٷÛ΢¿˙ÂÈÓ.


·. ¤Ó·ÚıÚÔ ··Ú¤ÌÊ. Á. ¿Ó·ÚıÚÔ ··Ú¤ÌÊ.
‚. ÌÂÙÔ¯‹ ‰. Â›ÚÚËÌ·

7. ¢È¤ÊıËÚ·Ó ñ¤Ú ÙÔ‡˜ ÙÚÈ·ÎÔÛ›Ô˘˜.


·. Ô˘ÛÈ·ÛÙÈÎfi Á. ÂÌÚfiı. ÚÔÛ‰.
‚. ·ÚÈıÌËÙÈÎfi ‰. Â›ıÂÙÔ
8. Oî ≠EÏÏËÓ˜ Ôé¯ ëÒÚˆÓ ÙÔ‡˜ âÎÂÖıÂÓ ÙÔÜ ÔÙ·ÌÔÜ.
·. Ô˘ÛÈ·ÛÙÈÎfi Á. Ô˘ÛÈ·ÛÙÈÎfi
‚. ¤Ó·ÚıÚÔ ··Ú¤ÌÊ ‰. Â›ÚÚ. Ì ¿ÚıÚÔ

ANOIKTOY TY¶OY

N· ‚Ú›Ù ÛÙȘ ·Ú·Î¿Ùˆ ÚÔÙ¿ÛÂȘ ÙÔ ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ ÙˆÓ ÚËÌ·ÙÈÎÒÓ Ù‡ˆÓ Î·È ÙÈ


̤ÚÔ˘˜ ÙÔ˘ ÏfiÁÔ˘ Â›Ó·È Ù· ·ÓÙÈΛÌÂÓ·.
A
1. £‹ÚÂ˘Â Ù¿˜ ÌÂÙ¿ ‰fi͢ ì‰ÔÓ¿˜.
2. KÜÚÔ˜ öÙÚ„ Âå˜ Ê˘Á‹Ó ÙÔ‡˜ ëÍ·ÎÈÛ¯ÈÏ›Ô˘˜.
3. NfiÌÈ˙ Ùfi ÛÈÁÄÓ ¯Ú˘ÛfiÓ.
4. ™ˆÎÚ¿Ù˘ èʤÏÂÈ ÙÔ‡˜ Û˘ÓfiÓÙ·˜.
5. ≠OÌÔÈÔ˜ ïÌÔ›ˇˆ à› ÂÏ¿˙ÂÈ.
6. °‡ÌÓ·˙ Û·˘ÙfiÓ fiÓÔȘ ëÎÔ˘Û›ÔȘ.
7. KÜÚÔ˜ ö¯ˆÓ, Ô≈˜ ÂúÚËη, óÚÌÄÙÔ àfi ™¿Ú‰ÂˆÓ.

B
N· ‚Ú›Ù ÛÙȘ ·Ú·Î¿Ùˆ ÚÔÙ¿ÛÂȘ Ù· ηÙËÁÔÚÔ‡ÌÂÓ· ÙˆÓ ·ÓÙÈÎÂÈ̤ӈÓ.
1. TfiÓ ôÓ‰Ú· ÙÔÜÙÔÓ Â¥ÏÔÓÙÔ ÛÙÚ·ÙËÁfiÓ.
2. ™ˆÙÉÚ· ÙfiÓ º›ÏÈÔÓ ìÁÔÜÓÙÔ.
3. K·Ù¤ÛÙËÛ·Ó ·éÙÔ‡˜ ÎÔÈÓˆÓÔ‡˜.
4. TÔ‡˜ ÊÈÏÔÛfiÊÔ˘˜ ı›Ԣ˜ ÚÔÛ·ÁÔÚ‡ˆ.
5. TÈÛ۷ʤÚÓ˘ ÙÔ‡˜ ıÂÔ‡˜ ÔÏÂÌ›Ô˘˜ âÎÙ‹Û·ÙÔ.
6. XÚáÌ·È Ùˇá ÚÔ‰fiÙFË Û˘Ì‚Ô‡Ïˇˆ.
7. TÔ‡˜ ÊÚÔÓÙ›˙ÔÓÙ·˜ Ù¿ ÙÔÈ·ÜÙ· ̈ڷ›ÓÔÓÙ·˜ à‰›ÎÓ˘Â.
8. Oé Á¿Ú àÊ·ÓÉ ÎÚÈÓÂÖÙÂ Ù‹Ó ‰›ÎËÓ.

114
11-147 30-09-08 06:22 ™ÂÏ›‰·115

MONO¶TøTA
P H M A T A
PHMATA ME AITIATIKH
1 η Ε ρ ώ τ η σ η : ¶fiÛˆÓ ÂȉÒÓ Â›Ó·È Ù· ·ÓÙÈΛ̤ӷ Û ·ÈÙÈ·ÙÈ΋ Î·È ÔÈ· ›ӷÈ;
TÔ ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ Û ·ÈÙÈ·ÙÈ΋ Â›Ó·È ‰‡Ô ÂȉÒÓ, ÙÔ Â͈ÙÂÚÈÎfi Î·È ÙÔ ÂÛˆÙÂÚÈÎfi.

2 η Ε ρ ώ τ η σ η : ¶ÔÈÔ ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ Ï¤ÁÂÙ·È Â͈ÙÂÚÈÎfi;


E͈ÙÂÚÈÎfi ϤÁÂÙ·È ÙÔ ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ Ô˘ ˘¿Ú¯ÂÈ, ÚÈÓ ·fi ÙËÓ ÂÓ¤ÚÁÂÈ· ÙÔ˘ ˘Ô-
ÎÂÈ̤ÓÔ˘ ÙÔ˘ Ú‹Ì·ÙÔ˜.
¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. ^O ÙÔÍfiÙ˘ Ù›ÓÂÈ Ùfi ÙfiÍÔÓ [= Ô ÙÔÍfiÙ˘ ÙÂÓÙÒÓÂÈ ÙÔ ÙfiÍÔ].
2. \EÁ›ÁÓˆÛΠÙfiÓ ôÓ‰Ú· [= ÁÓÒÚÈ˙ ÙÔÓ ¿Ó‰Ú·].

TO E•øTEPIKO ANTIKEIMENO
Ε ρ ώ τ η σ η : ¶ÔÈ· Ú‹Ì·Ù· Û˘ÓÙ¿ÛÛÔÓÙ·È Ì Â͈ÙÂÚÈÎfi ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ;
M ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ Â͈ÙÂÚÈÎfi Û˘ÓÙ¿ÛÛÔÓÙ·È Ù· Ú‹Ì·Ù·, Ô˘ ÛËÌ·›ÓÔ˘ÔÓ ÁÂÓÈο Â›-
‰Ú·ÛË, fiˆ˜:
·. ŸÛ· ÛËÌ·›ÓÔ˘Ó ˆÊ¤ÏÂÈ· ‹ ‚Ï¿‚Ë Ì ÏfiÁÈ· ‹ Ì ¤ÚÁ·, fiˆ˜: ÂéÂÚÁÂÙá, Âs ÔÈá
[= ¢ÂÚÁÂÙÒ], èÊÂÏá, çÓ›ÓËÌÈ [= ˆÊÂÏÒ, ¢ÂÚÁÂÙÒ], ıÂÚ·‡ˆ, â·ÈÓá, Âs ϤÁˆ [=
Â·ÈÓÒ], à‰ÈÎá, ‚Ï¿Ùˆ, ηÎᘠÔÈá [= ηÎÔÔÈÒ, ‚Ï¿Ùˆ], ÙÈ̈ÚÔÜÌ·È [=
ÙÈ̈ÚÒ], ηÎÔ˘ÚÁá [= οӈ ηÎfi, ‚Ï¿Ùˆ, Â›Ì·È Î·ÎÔÔÈfi˜], ñ‚Ú›˙ˆ, ηÎᘠϤÁˆ
[= ηÎÔÏÔÁÒ], ÏÔȉÔÚá [= ηÎÔÏÔÁÒ, ˘‚Ú›˙ˆ], ̤ÌÊÔÌ·È [= ηÙËÁÔÚÒ] Î.Ï.
¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. KÜÚÔ˜ èʤÏÂÈ ÙÔ‡˜ §·Î‰·ÈÌÔÓ›Ô˘˜ [= Ô K‡ÚÔ˜ ‚ÔËıÔ‡Û ÙÔ˘˜ §·Î‰·ÈÌÔÓ›Ô˘˜].
2. Oî ¶¤ÚÛ·È ö‚Ï·ÙÔÓ Ù¿˜ Ó‹ÛÔ˘˜ [= ÔÈ ¶¤ÚÛ˜ ÚÔηÏÔ‡Û·Ó ˙Ë̛˜ ÛÙ· ÓËÛÈ¿].

¶PO™E•E. TÔ Ï˘ÛÈÙÂÏá [= ˆÊÂÏÒ], ÙÔ Ì¤ÛÔ ÏÔȉÔÚÔÜÌ·È [·Ó Î·È ¤¯ÂÈ ÙËÓ ›‰È· ÛËÌ·-
Û›· Ì ÙÔ ÂÓÂÚÁËÙÈÎfi = ηÎÔÏÔÁÒ] Î·È ÙÔ Ì¤ÌÊÔÌ·È [fiÙ·Ó ÛËÌ·›ÓÂÈ = ‚Ú›ÛΈ Ï¿ıË
Û οÔÈÔÓ, ·Ú·ÔÓȤ̷È] ‰¤¯ÔÓÙ·È ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ Û ‰ÔÙÈ΋.
‚. ŸÛ· ÛËÌ·›ÓÔ˘Ó „˘¯ÈÎfi ¿ıÔ˜, fiˆ˜: ·å‰ÔÜÌ·È [= ÓÙÚ¤ÔÌ·È, Û¤‚ÔÌ·È], ·åÛ¯‡-
ÓÔÌ·È [= ÓÙÚ¤ÔÌ·È, Û¤‚ÔÌ·È], ÂéÏ·‚ÔÜÌ·È [= ÊÔ‚¿Ì·È, Û¤‚ÔÌ·È], ı·˘Ì¿˙ˆ, ‰¤‰ÔÈη
[= ÊÔ‚¿Ì·È], Ôıá, ôÁ·Ì·È [= ı·˘Ì¿˙ˆ], ÊÔ‚ÔÜÌ·È, ˙ËÏá [= ı·˘Ì¿˙ˆ, ˙Ëχˆ],
ıÚËÓá, ÂÓıá [= ¤¯ˆ ¤ÓıÔ˜, ıÚËÓÒ] Î.Ï.
¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. AåÛ¯‡ÓÔÌ·› ÛÂ, t Á¤ÚÔÓ [= Û ۤ‚ÔÌ·È, Á¤ÚÔÓÙ·].
2. \EfiıÂÈ ÙfiÓ à‰ÂÏÊfiÓ [= ÂÈı˘ÌÔÜÛ Ôχ ÙÔÓ ·‰ÂÏÊfi, Ô˘ ÙÔ˘ ¤ÏÂÈÂ].

115
11-147 30-09-08 06:22 ™ÂÏ›‰·116

Σ Y N TA K T I KO THΣ APXAIAΣ EΛΛHNIKHΣ ΓΛΩΣΣAΣ

Á. ŸÛ· ÛËÌ·›ÓÔ˘Ó Î·Ù·‰›ˆÍË ‹ ·fi‰Ú·ÛË Î·È ¿ÏÏ· ·ÚfiÌÔÈ·˜ ÛËÌ·Û›·˜, fiˆ˜:


ıËÚá [= ΢ÓËÁÒ, ÂȉÈÒΈ], ıËÚ‡ˆ [= ΢ÓËÁÒ, ÂȉÈÒΈ], ‰ÈÒΈ [= ηٷ‰ÈÒΈ,
΢ÓËÁÒ, ÂȉÈÒΈ], âÓ‰Ú‡ˆ [= ÛÙ‹Óˆ ÂÓ¤‰Ú·, ·Ú·ÌÔÓ‡ˆ], ʇÁˆ [= ʇÁˆ, ·Ô-
ʇÁˆ], àԉȉڿÛΈ [= ‰Ú·ÂÙ‡ˆ, ·ÔʇÁˆ], à̇ÓÔÌ·È [= ·ÔÎÚÔ‡ˆ, ˘ÂÚ·-
Û›˙ˆ] Î.Ï.
¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. T¿˜ ì‰ÔÓ¿˜ ı‹ÚÂ˘Â Ù¿˜ ÌÂÙ¿ ‰fi͢ [= Ó· ÂȉÈÒÎÂȘ ÙȘ Ù›ÌȘ ¢¯·ÚÈÛÙ‹ÛÂȘ].
2. ºÂÜÁ ì‰ÔÓ‹Ó Ê¤ÚÔ˘Û·Ó ≈ÛÙÂÚÔÓ ‚Ï¿‚ËÓ [= ·fiÊ¢Á ÙËÓ Â˘¯·Ú›ÛÙËÛË, Ô˘ ʤÚ-
ÓÂÈ ·ÚÁfiÙÂÚ· ˙ËÌ›·].
‰. P‹Ì·Ù· Ì ‰È¿ÊÔÚ˜ ÛË̷ۛ˜, fiˆ˜: Ï·Óı¿Óˆ [= ÍÂʇÁÂÈ Î¿ÙÈ ·fi ÙËÓ ÚÔ-
ÛÔ¯‹ ÌÔ˘, ͯÓÒ, ‰È·Ê‡Áˆ], ̤ӈ [= ̤ӈ, ·Ó·Ì¤Óˆ, ˘Ô̤ӈ], âÈÏ›ˆ [= ·Ê‹Óˆ,
‰Â ÊÙ¿Óˆ], Êı¿Óˆ [= ÊÙ¿Óˆ, ÚÔÏ·‚·›Óˆ], ÎÂχˆ [= ‰È·Ù¿ÛÛˆ, ·Ú·ÎÈÓÒ, ·Ú·-
ηÏÒ], ùÌÓ˘ÌÈ [= ÔÚΛ˙ÔÌ·È ÁÈ· οÙÈ, ‚‚·ÈÒÓˆ Ì fiÚÎÔ], âÈÔÚÎá [= ·Ú·‚·›Óˆ ÙÔÓ
fiÚÎÔ ÌÔ˘], ÛÈÁá [= ÛȈÒ, ·ÔÛȈÒ Î¿ÙÈ], ÛȈá [= Â›Ì·È ÛȈËÏfi˜, ·ÔÛȈÒ
οÙÈ].
¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. K·› Êı¿ÓÔ˘ÛÈ ÙÔ‡˜ ÔÏÂÌ›Ô˘˜ [= Î·È ÚÔÏ·‚·›ÓÔ˘Ó ÙÔ˘˜ ¯ıÚÔ‡˜].
2. \EΤÏ¢ÛÂÓ ï Î‹Ú˘Í ÙÔ‡˜ ≤Ó‰Âη [= Ô Î‹Ú˘Î·˜ ¤‰ˆÛ ÂÓÙÔÏ‹ ÛÙÔ˘˜ ¤ÓÙÂη].
Â. P‹Ì·Ù· Û‡ÓıÂÙ· Ì ÚÔı¤ÛÂȘ, Ô˘ ˆ˜ ·Ï¿ ‹Ù·Ó ·ÌÂÙ¿‚·Ù·, fiˆ˜: öÚ¯ÔÌ·È,
¥ÛÙ·Ì·È, ‚·›Óˆ [: ·ÌÂÙ¿‚·Ù·]Ø ˆ˜ ÌÂÙ·‚·ÙÈο: ‰È¤Ú¯ÔÌ·È, ÂÚÈ›ÛÙ·Ì·È, ‰È·‚·›Óˆ.

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. ¶ÂÚÈ›ÛÙ·Ì·È Ù‹Ó fiÏÈÓ [= ÔÏÈÔÚÎÒ ÙËÓ fiÏË].
2. ¢È¤Ú¯ÂÙ·È Ùfi ÛÙÚ·Ùfi‰ÔÓ [= ÂÚÓ¿ ÙÔ ÛÙÚ·Ùfi‰Ô].
3. ¢È¤‚ËÛ·Ó ÙfiÓ ÔÙ·ÌfiÓ [= ¤Ú·Û·Ó ÙÔ ÔÙ¿ÌÈ].

T O E ™ ø T E P I KO A N T I K E I M E N O
1 η Ε ρ ώ τ η σ η : ¶fiÛˆÓ ÂȉÒÓ Â›Ó·È ÙÔ ÂÛˆÙÂÚÈÎfi ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ;
TÔ ÂÛˆÙÂÚÈÎfi ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ Â›Ó·È ‰‡Ô ÂȉÒÓ: ÙÔ ÂÛˆÙÂÚÈÎÔ ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ ÙÔ˘ ·ÔÙÂ-
ϤÛÌ·ÙÔ˜ Î·È ÙÔ Î˘Ú›ˆ˜ ÂÛˆÙÂÚÈÎfi ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ ‹ Û‡ÛÙÔÈ¯Ô ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ.

2 η Ε ρ ώ τ η σ η : TÈ ÁÓˆÚ›˙ÂÙ ÁÈ· ÙÔ ÂÛˆÙÂÚÈÎfi ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ ÙÔ˘ ·ÔÙÂϤÛÌ·ÙÔ˜;


EÛˆÙÂÚÈÎfi ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ ÙÔ˘ ·ÔÙÂϤÛÌ·ÙÔ˜ Â›Ó·È ÙÔ ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ Ô˘ ‰ÂÓ ˘¿Ú¯ÂÈ,
ÚÈÓ ·fi ÙËÓ ÂÓ¤ÚÁÂÈ· ÙÔ˘ ˘ÔÎÂÈ̤ÓÔ˘, ·ÏÏ¿ ‰ËÌÈÔ˘ÚÁÂ›Ù·È ‡ÛÙÂÚ· ·fi ÙËÓ ÂÓ¤Ú-
ÁÂÈ· ÙÔ˘ ˘ÔÎÂÈ̤ÓÔ˘ ˆ˜ ·ÔÙ¤ÏÂÛÌ· Ù˘ ÂÓ¤ÚÁÂÈ·˜ ·˘Ù‹˜.

116
11-147 30-09-08 06:22 ™ÂÏ›‰·117

M O N O Π T Ω TA P H M A TA

3 η Ε ρ ώ τ η σ η : ¶ÔÈ· Ú‹Ì·Ù· Û˘ÓÙ¿ÛÛÔÓÙ·È Ì ÂÛˆÙÂÚÈÎfi ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ ÙÔ˘ ·Ô-


ÙÂϤÛÌ·ÙÔ˜;
ŸÛ· Ú‹Ì·Ù· ÛËÌ·›ÓÔ˘Ó ‰ËÌÈÔ˘ÚÁ›· ÂÓfi˜ Ú¿ÁÌ·ÙÔ˜ [Î·È ÁÂÓÈο ÂÓfi˜ fiÚÔ˘] Ô˘
‰ÂÓ ˘‹Ú¯Â, ÚÈÓ ·fi ÙËÓ ÂÓ¤ÚÁÂÈ· ÙÔ˘ ˘ÔÎÂÈ̤ÓÔ˘, fiˆ˜:
ÔÈá [= οӈ, ‰ËÌÈÔ˘ÚÁÒ], ‰ËÌÈÔ˘ÚÁá [= οӈ, ‰ËÌÈÔ˘ÚÁÒ], ηٷÛ΢¿˙ˆ [= ·Ú·-
Û΢¿˙ˆ, ÂÙÔÈÌ¿˙ˆ], ÎÙ›˙ˆ [= ÔÈÎÔ‰ÔÌÒ, ȉڇˆ fiÏË], î‰Ú‡ˆ [= ·ÓÂÁ›ڈ, ÎÙ›˙ˆ,
ÂÁηıÈÛÙÒ], ·Ú·Û΢¿˙ˆ, ÁÂÓÓá [= ÁÂÓÓÒ: ÁÈ· ¿Ó‰Ú·, ‰ËÌÈÔ˘ÚÁÒ, ·Ú¿Áˆ], çÚ‡ÛÛˆ
[= Ûο‚ˆ, ·ÓÔ›Áˆ ¯·ÓÙ¿ÎÈ], Áڿʈ, Ù›ÎÙˆ [= ÁÂÓÓÒ:ÁÈ· Á˘Ó·›Î·, ·Ú¿Áˆ] Î.Ï.

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. Oî \AıËÓ·ÖÔÈ ÏÔÖ· âÔ›Ô˘Ó [= ÔÈ AıËÓ·›ÔÈ Î·Ù·Û··˙·Ó ÏÔ›·].
2. º›ÏÈÔ˜ Á¤ÁÚ·ÊÂ Ù‹Ó âÈÛÙÔÏ‹Ó [= Ô º›ÏÈÔ˜ ¤¯ÂÈ ÁÚ¿„ÂÈ ÙËÓ ÂÈÛÙÔÏ‹].

T O ™ Y ™ T O I XO A N T I K E I M E N O

1 η Ε ρ ώ τ η σ η : TÈ Ï¤ÁÂÙ·È Û‡ÛÙÔÈ¯Ô ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ;


™‡ÛÙÔÈ¯Ô [‹ ΢ڛˆ˜ ÂÛˆÙÂÚÈÎfi] ϤÁÂÙ·È ÙÔ ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ, Ô˘ ÚÔ¤Ú¯ÂÙ·È ·fi ÙËÓ
›‰È· Ú›˙·, Ô˘ ÚÔ¤Ú¯ÂÙ·È Î·È ÙÔ Ú‹Ì· [·Ú¿‰. 1] ‹ ·fi Ú›˙· ¿ÏÏÔ˘ Ú‹Ì·ÙÔ˜ Û˘ÁÁÂÓÈ-
΋˜ ÛËÌ·Û›·˜ [·Ú·‰. 2, 3].

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. ^HÌÂÖ˜ Á¿Ú ‰›Î·ÈÔ› âÛÌÂÓ ÛÒÛ·ÓÙ¤˜ Û ÎÈÓ‰˘Ó‡ÂÈÓ ÙÔÜÙÔÓ ÙfiÓ Î›Ó‰˘ÓÔÓ.
2. Z‹ÛÂȘ ‚›ÔÓ ÎÚ¿ÙÈÛÙÔÓ.
3. B·‰›˙Ô˘ÛÈ Ù‹Ó ÂéıÂÖ·Ó ï‰fiÓ.

2 η Ε ρ ώ τ η σ η : ¶ÔÈ· Ú‹Ì·Ù· ‰¤¯ÔÓÙ·È Û‡ÛÙÔÈ¯Ô ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ;


™‡ÛÙÔÈ¯Ô ·ÓÙÈΛ̤ÓÔ ‰¤¯ÔÓÙ·È Ù· Ú‹Ì·Ù· fiÏˆÓ ÙˆÓ ‰È·ı¤ÛÂˆÓ ·ÎfiÌË Î·È Ù· ·ÌÂ-
Ù¿‚·Ù· [‚Ϥ ·Ú·¿Óˆ 2 ·Ú¿‰ÂÈÁÌ·].

3 η Ε ρ ώ τ η σ η : Afi ÙÈ ÌÔÚ› Ó· Û˘Óԉ‡ÂÙ·È ÙÔ Û‡ÛÙÔÈ¯Ô ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ;


TÔ Û‡ÛÙÔÈ¯Ô ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ Û˘Óԉ‡ÂÙ·È Û¯Â‰fiÓ ¿ÓÙ· ·fi ÂÈıÂÙÈÎfi ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌfi, ÁÈ·
Ó· ‰Ëψı› ·’ ·˘ÙfiÓ ÌÈ· ‚·ÛÈ΋ ȉÈfiÙËÙ· ÙÔ˘ Û˘ÛÙÔ›¯Ô˘ ·ÓÙÈÎÂÈ̤ÓÔ˘ [·Ú·‰. 1, 2].
¶PO™E•E. ŒÓ· ÌÂÙ·‚·ÙÈÎfi Ú‹Ì· ÌÔÚ› Ó· ‰¤¯ÂÙ·È Ù·˘Ùfi¯ÚÔÓ· Ì ÙÔ Î·ÓÔÓÈÎfi ηÈ
Û‡ÛÙÔÈ¯Ô ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ [·Ú¿‰. 3].

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. \AıËÓ·ÖÔÈ ôÓÈÛÔÓ àÁáÓ· äÁˆÓ›Û·ÓÙÔ [= ÔÈ AıËÓ·›ÔÈ ¤Î·Ó·Ó ¤Ó· ¿ÓÈÛÔ ·ÁÒÓ·].
2. OéÎ ôÓ öÂÛÂÓ ì fiÏȘ ÙÔÈÔÜÙÔÓ ÙáÌ· [= Ë fiÏË ‰Â ı· ¿ı·ÈÓ ٤ÙÔÈ· Û˘ÌÊÔÚ¿].
3. ErÂÓ ÙÔÖ˜ Ê›ÏÔȘ Ù·ÜÙ· [= › ÛÙÔ˘˜ Ê›ÏÔ˘˜ Ù· ÏfiÁÈ· ·˘Ù¿].

117
11-147 30-09-08 06:22 ™ÂÏ›‰·118

Σ Y N TA K T I KO THΣ APXAIAΣ EΛΛHNIKHΣ ΓΛΩΣΣAΣ

4 η Ε ρ ώ τ η σ η : ¶fiÙ ·Ú·Ï›ÂÙ·È ÙÔ Û‡ÛÙÔÈ¯Ô ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ;


¶ÔÏϤ˜ ÊÔÚ¤˜ ÙÔ Û‡ÛÙÔÈ¯Ô ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ, Ô˘ Û˘Óԉ‡ÂÙ·È ·fi ÂÈıÂÙÈÎfi ÚÔÛ‰ÈÔ-
ÚÈÛÌfi, ·Ú·Ï›ÂÙ·È, ÁÈ·Ù› ‰ÂÓ Â›Ó·È ··Ú·›ÙËÙÔ, ·ÊÔ‡ ÙËÓ ¤ÓÓÔÈ¿ ÙÔ˘ ÙË ‰ËÏÒÓÂÈ ÙÔ
Ú‹Ì·. ™ÙËÓ ÂÚ›ÙˆÛË ·˘Ù‹, Ù˘ ·Ú¿ÏÂȄ˘ ÙÔ˘ Û˘ÛÙÔ›¯Ô˘ ·ÓÙÈÎÂÈ̤ÓÔ˘, Ô ÂÈıÂÙÈ-
Îfi˜ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌfi˜ ‹ ·Ú·Ì¤ÓÂÈ ·ÌÂÙ¿‚ÏËÙÔ˜ ‹ Û˘Ó‹ıˆ˜ ÌÂÙ·‚¿ÏÏÂÙ·È Û Ԣ‰¤ÙÂÚÔ
Á¤ÓÔ˜ ΢ڛˆ˜ ÏËı˘ÓÙÈÎÔ‡.

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù·
B¿‰È˙Â Ù‹Ó ÂéıÂÖ·Ó O ÂÈıÂÙÈÎfi˜ ·ÚÔÛ‰. ·Ú·Ì¤ÓÂÈ ·ÌÂÙ¿‚ÏËÙÔ˜.
[·ÓÙ›: Ù‹Ó ÂéıÂÖ·Ó ï‰fiÓ].
¶Ú¿ÙÙÔ˘ÛÈ Ì¤Á· O ÂÈıÂÙÈÎfi˜ ÚÔÛ‰. ÌÂÙ·‚¿ÏÏÂÙ·È Û Ԣ‰¤ÙÂÚÔ
[·ÓÙ›: ÌÂÁ¿ÏËÓ ÚÄÍÈÓ] ÂÓÈÎÔ‡.
¶¿Û¯ˆ ‰ÂÈÓ¿ O ÂÈıÂÙÈÎfi˜ ÚÔÛ‰. ÌÂÙ·‚¿ÏÏÂÙ·È Û Ԣ‰¤ÙÂÚÔ
[·ÓÙ›: ‰ÂÈÓfiÓ ¿ıÔ˜]. ÏËı˘ÓÙÈÎÔ‡.
¶PO™E•E. ⁄ÛÙÂÚ· ·fi ÙËÓ ·Ú¿ÏÂÈ„Ë ÙÔ˘ Û˘ÛÙÔ›¯Ô˘ ·ÓÙÈÎÂÈ̤ÓÔ˘, Û‡ÛÙÔÈ¯Ô ·ÓÙÈ-
Λ̤ÓÔ Â›Ó·È Ô ÂÈıÂÙÈÎfi˜ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌfi˜ Ô˘ ·Ú·Ì¤ÓÂÈ.

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. ¢ÂÈÓ¿ ñ‚Ú›˙ˆ [: ñ‚Ú›˙ˆ ‰ÂÈÓ‹Ó ≈‚ÚÈÓ] = ÂÎÛÙÔÌ›˙ˆ ÊÔ‚ÂÚ‹ ÚÔÛ‚ÔÏ‹.
2. Oé‰¤Ó ÊÚÔÓÙ›˙ÂÈ [: Ôé‰ÂÌ›·Ó ÊÚÔÓÙ›‰· ÊÚÔÓÙ›˙ÂÈ] = ‰Â ‰Â›¯ÓÂÈ Î·Ó¤Ó· ÂӉȷʤÚÔÓ.

5 η Ε ρ ώ τ η σ η : ¶Ò˜ ÌÂÙ·ÊÚ¿˙ÂÙ·È Ô ÂÈıÂÙÈÎfi˜ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌfi˜, Ô˘ ‹Ú ÙË


Û˘ÓÙ·ÎÙÈ΋ ı¤ÛË ÙÔ˘ Û˘ÛÙÔ›¯Ô˘ ·ÓÙÈÎÂÈ̤ÓÔ˘ ‡ÛÙÂÚ· ·fi ÙËÓ
·Ú¿ÏÂÈ„‹ ÙÔ˘;
MÂÙ·ÊÚ¿˙ÂÙ·È Î·ÓÔÓÈο ·) ·Ó·Ï˘fiÌÂÓÔ˜: ÂrÔÓ ÙÔÈ¿‰Â [= ›· Ù¤ÙÔÈ· ÏfiÁÈ·]. —
B¿‰È˙ ÙËÓ ÂéıÂÖ·Ó [= ‚¿‰È˙ ÙÔÓ ›ÛÈÔ ‰ÚfiÌÔ]. ‚) Ì Â›ÚÚËÌ·: Ôé‰¤Ó ‰È·Ê¤Úˆ [= ‰Â
‰È·Ê¤Úˆ ηıfiÏÔ˘].

M E T Aº PA ™ H T ø N A N T I K E I M E N ø N

1 η Ε ρ ώ τ η σ η : ¶Ò˜ ÌÂÙ·ÊÚ¿˙ÔÓÙ·È Ù· ·ÓÙÈΛÌÂÓ· Ù˘ ·Ú¯·›·˜ EÏÏËÓÈ΋˜;


T· ·ÓÙÈΛÌÂÓ· Ù˘ ·Ú¯·›·˜ EÏÏËÓÈ΋˜ ÁÏÒÛÛ·˜, Û fiÔÈ· ÙÒÛË ÎÈ ·Ó ‚Ú›ÛÎÔ-
ÓÙ·È, ÌÂÙ·ÊÚ¿˙ÔÓÙ·È ÛÙ· ÓÂÔÂÏÏËÓÈο ΢ڛˆ˜ Ì ·ÈÙÈ·ÙÈ΋ ÙÒÛË [1, 2, 3].

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. EéÏ·‚ÔÜ Ù¿˜ ‰È·‚ÔÏ¿˜, ÎôÓ „¢‰ÂÖ˜ tÛÈÓ [= Ó· ÊÔ‚¿Û·È ÙȘ ηÙËÁÔڛ˜, ÎÈ ·Ó
·ÎfiÌ· Â›Ó·È „‡ÙÈΘ].
2. ¶¿ÓÙ˜ ÙáÓ àÁ·ıáÓ âÈı˘ÌÔÜÛÈ [= fiÏÔÈ ÂÈı˘ÌÔ‡Ó Ù· ·Á·ı¿].
3. ¶ÏËÛ›·˙ ÙÔÖ˜ àÁ·ıÔÖ˜ [= ÏËÛ›·˙ ÙÔ˘˜ ηÏÔ‡˜].
4. ¶fiÓˆÓ Ï›ÛÙˆÓ ÌÂÙ¤Û¯ÔÓ [= ‹Ú·Ó ̤ÚÔ˜ Û ¿Ú· ÔÏÏÔ‡˜ ÎfiÔ˘˜].

118
11-147 30-09-08 06:22 ™ÂÏ›‰·119

M O N O Π T Ω TA P H M A TA

5. Tá
ˇ \AÏÎÈ‚È¿‰Ë
F ÙÈÓ¤˜ Âå˜ ÏfiÁÔ˘˜ qÏıÔÓ [= ÌÂÚÈÎÔ› ‰È·Ú·ÁÌ·Ù‡ÙËÎ·Ó Ì ÙÔÓ
AÏÎÈ‚È¿‰Ë].

¶PO™E•E. T· ·ÓÙÈΛ̤ӷ Ô˘ ‚Ú›ÛÎÔÓÙ·È Û ÁÂÓÈ΋ ‹ ‰ÔÙÈ΋ ÙÒÛË ÌÔÚ› Ó·


ÌÂÙ·ÊÚ¿˙ÔÓÙ·È Î·È Ì ÂÌÚfiıÂÙÔ˘˜ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌÔ‡˜ [·Ú·‰. 4, 5].

A Û Î ‹ Û Â È ˜ [19]
[BϤ A¶ANTH™EI™ ÛÂÏ. 387]

¶O§§A¶§H™ E¶I§O°H™

N· ‚¿ÏÂÙ Û ·ÎÏÔ ÙÔ ÁÚ¿ÌÌ· Ù˘ ·¿ÓÙËÛ˘, Ô˘ ‰ËÏÒÓÂÈ ÙÔ ÛˆÛÙfi ›‰Ô˜ ÙÔ˘
·ÓÙÈÎÂÈ̤ÓÔ˘.
1. ^O ‚·ÛÈχ˜ öÂÌ„Â Î‹Ú˘Î·˜.
·. Â͈ÙÂÚÈÎfi ‚. ÂÛˆÙ. ·ÔÙÂÏ. Á. Û‡ÛÙÔȯÔ
2. B·‰›˙Ô˘ÛÈÓ Ù‹Ó ôÓˆ ï‰fiÓ.
·. ÂÛˆÙ. ·ÔÙÂϤÛÌ·ÙÔ˜ ‚. Â͈ÙÂÚÈÎfi Á. Û‡ÛÙÔȯÔ
3. £›‚ÚˆÓ ñfiÓÔÌÔÓ üÚ˘ÙÙÂÓ.
·. Û‡ÛÙÔÈ¯Ô ‚. ÂÛˆÙ. ·ÔÙÂϤÛÌ·ÙÔ˜ Á. Â͈ÙÂÚÈÎfi
4. °ÂÓÓ‹ÛÔ˘ÛÈ ·Ö‰·˜.
·. ÂÛˆÙ. ·ÔÙÂϤÛÌ·ÙÔ˜ ‚. Â͈ÙÂÚÈÎfi Á. Û‡ÛÙÔȯÔ
5. T›Ì· Ùfi ‰·ÈÌfiÓÈÔÓ à›.
·. Û‡ÛÙÔÈ¯Ô ‚. ÂÛˆÙ. ·ÔÙÂϤÛÌ·ÙÔ˜ Á. Â͈ÙÂÚÈÎfi
6. òE·ıÔÓ ‰ÂÈÓ¿.
·. Â͈ÙÂÚÈÎfi ‚. Û‡ÛÙÔÈ¯Ô Á. ÂÛˆÙ. ·ÔÙÂÏ.

TY¶OY ™ø™TO ◊ §A£O™

N· ‚Ú›Ù ·Ó Â›Ó·È ™ø™TO ‹ §A£O™ ÙÔ Â›‰Ô˜ ÙˆÓ ·Ú·Î¿Ùˆ ·ÓÙÈÎÂÈ̤ӈÓ, Ô˘


‰ËÏÒÓÂÙ·È ÛÙȘ ·ÚÂÓı¤ÛÂȘ.
1. òAÚÁÔ˜ Ùfi \AÌÊÈÏÔ¯ÈÎfiÓ öÎÙÈÛ·Ó (ÂÛˆÙ. ÙÔ˘ ·ÔÙÂϤÛÌ·ÙÔ˜).
2. \E› ËéÙ‡¯ËÛ·Ó ÙÔÜÙÔ Ùfi ÂéÙ‡¯ËÌ· (Â͈ÙÂÚÈÎfi)
3. \EÈÏ›ÔÈ ‰’ ôÓ ìÌĘ ï Ę ¯ÚfiÓÔ˜ (Û‡ÛÙÔȯÔ)
4. ≠OÙ ٿ âÓ Ùˇá ·Ú·‰Â›Ûˇˆ ıËÚ›· âıËÚáÌÂÓ (Â͈ÙÂÚÈÎfi)
5. Oé ÌfiÓÔÓ ÙÔ‡˜ àÔψÏfiÙ·˜ ÂÓıÔÜÓÙ˜ (ÂÛˆÙ. ÙÔ˘ ·ÔÙÂϤÛÌ·ÙÔ˜)
6. KÈÓ‰˘Ó‡ˆ ÙfiÓ öÛ¯·ÙÔÓ Î›Ó‰˘ÓÔÓ (Û‡ÛÙÔȯÔ).

119
11-147 30-09-08 06:22 ™ÂÏ›‰·120

Σ Y N TA K T I KO THΣ APXAIAΣ EΛΛHNIKHΣ ΓΛΩΣΣAΣ

ANOIKTOY TY¶OY

N· ‚Ú›Ù ÛÙȘ ·Ú·Î¿Ùˆ ÚÔÙ¿ÛÂȘ ÙÔ Â›‰Ô˜ ÙˆÓ ·ÓÙÈÎÂÈ̤ӈÓ.


1. TÔ‡˜ àÁ·ıÔ‡˜ Âs Ô›ÂÈ.
2. Oî ÂÏÙ·ÛÙ·› ÔéÎ öÌÂÈÓ·Ó ÙÔ‡˜ ïϛٷ˜.
3. NÈÎá Ó›ÎËÓ.
4. \AÁáÓ· ÔÈÂÖ Á˘ÌÓÈÎfiÓ.
5. TÔÛ·‡Ù·˜ ëÔÚÙ¿˜ ëÒÚÙ·˙ÔÓ.
6. òEÚ·ÙÙ ηο.
7. ^O ‰¤ §‡Û·Ó‰ÚÔ˜ Ùfi ÚáÙÔÓ â‰›ˆÎÂÓ ·éÙfiÓ.
8. TÈÛ۷ʤÚÓ˘ Ô鉤 ¢›· Z¤ÓÈÔÓ äF ‰¤ÛıË.

PHMATA ÌÂ °ENIKH

Ε ρ ώ τ η σ η : ¶ÔÈ· Ú‹Ì·Ù· Û˘ÓÙ¿ÛÛÔÓÙ·È Ì ÁÂÓÈ΋;


M ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ Û ÙÒÛË ÁÂÓÈ΋ Û˘ÓÙ¿ÛÛÔÓÙ·È Ù· Ú‹Ì·Ù· Ô˘ ÛËÌ·›ÓÔ˘Ó:
1. MÓ‹ÌË ‹ Ï‹ıË, fiˆ˜: ÌÈÌÓF‹ÛÎÔÌ·È [= ı˘Ì¿Ì·È], ÌÓËÌÔÓ‡ˆ [= ı˘Ì¿Ì·È, ÛΤ-
ÊÙÔÌ·È], âÓı˘ÌÔÜÌ·È [= ı˘Ì¿Ì·È, ÛΤÊÙÔÌ·È], âÈÏ·Óı¿ÓÔÌ·È [= ÏËÛÌÔÓÒ, ͯÓÒ],
àÌÓËÌÔÓá [= ÏËÛÌÔÓÒ, ͯÓÒ] Î.Ï.

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. OéÎ Ô≈Ùˆ Ùɘ àگɘ ÌÓËÌÔÓ‡ÔÌÂÓ [= ‰Â ı˘ÌfiÌ·ÛÙ Ì ÙÔÓ ÙÚÔÔ ·˘Ùfi ÙËÓ ÂÍÔ˘-
Û›·].
2. \EÂÏ·ıfiÌËÓ âÌ·˘ÙÔÜ [= ͤ¯·Û· ÙÔÓ Â·˘Ùfi ÌÔ˘].
3. ≠OÓ ÔÏÏÔ› âÌÓËÌfiÓ¢ÔÓ [= ·˘ÙfiÓ ı˘ÌÔ‡ÓÙ·Ó ÔÏÏÔ›].

¶PO™E•E. T· Ú‹Ì·Ù· Ô˘ ÛËÌ·›ÓÔ˘Ó ÌÓ‹ÌË ‹ Ï‹ıË ‰¤¯ÔÓÙ·È ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ Î·È ÛÂ


·ÈÙÈ·ÙÈ΋ ·ÓÙ› Û ÁÂÓÈ΋ [·Ú¿‰. 3].
2. EÈ̤ÏÂÈ·, ÊÚÔÓÙ›‰·, ÊÂÈ‰Ò Î·È Ù· ·ÓÙ›ıÂÙ¿ ÙÔ˘˜, fiˆ˜: âÈÌÂÏÔÜÌ·È [= ÊÚÔ-
ÓÙ›˙ˆ], ÊÚÔÓÙ›˙ˆ [= ÊÚÔÓÙ›˙ˆ, ÂӉȷʤÚÔÌ·È], Ê›‰ÔÌ·È [= Ï˘¿Ì·È, ÌÂÙ·¯ÂÈÚ›˙ÔÌ·È
Ì ÔÈÎÔÓÔÌ›·], ΋‰ÔÌ·È [= ÊÚÔÓÙ›˙ˆ], ÚÔÓÔá [= ÊÚÔÓÙ›˙ˆ, ÚÔÓÔÒ], àÌÂÏá [=
·ÌÂÏÒ, ·Ú·ÌÂÏÒ, ‰Â ÊÚÔÓÙ›˙ˆ], çÏÈÁˆÚá [= ·Ú·ÌÂÏÒ, ·‰È·ÊÔÚÒ], ÌÂٷ̤ÏÔÌ·È [=
ÌÂÙ·ÓÔÒ], àÊÂȉá [= ·„ËÊÒ, ‰Â Ï˘¿Ì·È] Î.Ï.

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. Tɘ ¯ÒÚ·˜ âÂÌÂÏÔÜÓÙÔ [= ÊÚfiÓÙÈ˙·Ó ÁÈ· ÙË ¯ÒÚ·].
2. ¶ÚáÙÔÓ Ì¤Ó Ôé ÔÏ¤ÌˆÓ ÊÚÔÓÙÈÂÖ˜ [= ÚÒÙ·-ÚÒÙ· ‰Â ı· ÊÚÔÓÙ›ÛÂȘ ÁÈ· ÙÔ˘˜
ÔϤÌÔ˘˜].
3. TÔ‡ÙˆÓ âÊ›۷ÓÙÔ [= ÙÔ˘˜ Ï˘‹ıËηÓ].
4. TáÓ Ê›ÏˆÓ çÏÈÁˆÚÔÜÛÈ [= ·‰È·ÊÔÚÔ‡Ó ÁÈ· ÙÔ˘˜ Ê›ÏÔ˘˜].

120
11-147 30-09-08 06:22 ™ÂÏ›‰·121

M O N O Π T Ω TA P H M A TA

3. \EÈı˘Ì›· Î·È ·fiÏ·˘ÛË, fiˆ˜: âÈı˘Ìá, çÚ¤ÁÔÌ·È [= ÂÈı˘ÌÒ, ÔıÒ], âÊ›ÂÌ·È


[= ÂÈı˘ÌÒ], âÚá [= ·Á·Ò Ôχ, ÂÈı˘ÌÒ Ôχ], âÚáÌ·È [= ·Á·Ò Ôχ, ÂÈı˘ÌÒ
Ôχ], ‰È„á [= ÂÈı˘ÌÒ Ôχ], ÁÏ›¯ÔÌ·È [= ÂÈı˘ÌÒ Ôχ], àÔÏ·‡ˆ [= ¤¯ˆ ÙËÓ ·fi-
Ï·˘ÛË Î¿ÔÈÔ˘ Ú¿ÁÌ·ÙÔ˜, ·ÔÏ·Ì‚¿Óˆ] Î.Ï.
¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. ¶¿ÓÙ˜ ÙáÓ àÁ·ıáÓ âÈı˘ÌÔÜÛÈ [= fiÏÔÈ ÂÈı˘ÌÔ‡Ó Ù· ·Á·ı¿].
2. Oî ıÂÔ› àÔÏ·‡Ô˘ÛÈÓ Â鉷ÈÌÔÓ›·˜ [= ÔÈ ıÂÔ› ·ÔÏ·Ì‚¿ÓÔ˘Ó Â˘‰·ÈÌÔÓ›·].
3. º›ÏÈÔ˜ ÔéÎ àÁ·‹ÛÂÈ ÙÔÖ˜ ÂÚ·Á̤ÓÔȘ [= Ô º›ÏÈÔ˜ ‰Â ı· ·ÚÎÂÛı› Û’ ·˘Ù¿
Ô˘ ¤¯Ô˘Ó Á›ÓÂÈ].

¶PO™E•E. T· Ú‹Ì·Ù· àÁ·á, ÊÈÏá, Ôıá ‰¤¯ÔÓÙ·È ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ Û ·ÈÙÈ·ÙÈ΋. TÔ


àÁ·á Û˘ÓÙ¿ÛÛÂÙ·È Î·È Ì ‰ÔÙÈ΋ Î·È ÙfiÙ ÛËÌ·›ÓÂÈ ·ÚÎÔ‡Ì·È Û [οÙÈ]. [BϤÂ
ÙÔ ·Ú·¿Óˆ ·Ú¿‰. 3].
4. ™˘ÌÌÂÙÔ¯‹, fiˆ˜: ÌÂÙ¤¯ˆ [= Û˘ÌÌÂÙ¤¯ˆ Û οÙÈ], ÎÔÈÓˆÓá [= Û˘ÌÌÂÙ¤¯ˆ ÛÂ
οÙÈ], ÎÏËÚÔÓÔÌá, ÌÂÙ·Ï·Ì‚¿Óˆ [= ÌÂÙ¤¯ˆ Û οÙÈ] Î.Ï.

¶·Ú¿‰ÂÈÁÌ· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
¶fiÓˆÓ Ï›ÛÙˆÓ ÌÂÙ¤Û¯ÔÓ [= ‹Ú· ̤ÚÔ˜ Û ¿Ú· ÔÏÏÔ‡˜ ÎfiÔ˘˜].

5. ¶ÏËÛÌÔÓ‹ [= ·ÊıÔÓ›·], fiˆ˜: ‚Ú›ıˆ [= Â›Ì·È ÁÂÌ¿ÙÔ˜], ÂéÔÚá [= Â›Ì·È ÏÔ‡-


ÛÈÔ˜ Û οÙÈ, ¤¯ˆ Û ·ÊıÔÓ›· οÙÈ], ÙÔ ·ı. ›ÌÏ·Ì·È [= Â›Ì·È ÁÂÌ¿ÙÔ˜], Á¤Ìˆ [=
Â›Ì·È ÁÂÌ¿ÙÔ˜], Ï‹ıˆ [= Â›Ì·È ÁÂÌ¿ÙÔ˜], ÌÂÛÙÔÜÌ·È [= Â›Ì·È ÂÓÙÂÏÒ˜ ÁÂÌ¿ÙÔ˜] Î.Ï.

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. \EÓÂÏ‹ÛıË ï ÏfiÊÔ˜ î¤ˆÓ [= Á¤ÌÈÛÂ Ô ÏfiÊÔ˜ Ì È›˜].
2. ^O ÏÈÌ‹Ó öÁÂÌ ÏÔ›ˆÓ [= ÙÔ ÏÈÌ¿ÓÈ ‹Ù·Ó ÁÂÌ¿ÙÔ Ì ÏÔ›·].

6. ™Ù¤ÚËÛË Î·È öÏÏÂÈ„Ë, fiˆ˜: ÛÙÂÚÔÜÌ·È, ‰¤ˆ [= ¤¯ˆ ·Ó¿ÁÎË, ¯ÚÂÈ¿˙ÔÌ·È], ‰¤ÔÌ·È
[= ¤¯ˆ ·Ó¿ÁÎË, ·Ú·Î·ÏÒ], ¯ÚF‹˙ˆ [= ¤¯ˆ ¤ÏÏÂÈ„Ë, ·Ó¿ÁÎË, ¯ÚÂÈ¿˙ÔÌ·È], àÔÚá [= ÛÙÂ-
Úԇ̷È, Â›Ì·È ¯ˆÚ›˜ fiÚÔ˘˜], Û·Ó›˙ˆ [= ¤¯ˆ ¤ÏÏÂÈ„Ë ‹ ·Ó¿ÁÎË] Î.Ï.

¶·Ú¿‰ÂÈÁÌ· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
\AÛıÂÓÂÖ˜ âÛfiÌÂı· Û˘ÌÌ¿¯ˆÓ àÔÚÔÜÓÙ˜ [= ı· Á›ÓÔ˘Ì ·Ó›Û¯˘ÚÔÈ, ·Ó ı· ÛÙÂÚË-
ıԇ̠ÙÔ˘˜ Û˘ÌÌ¿¯Ô˘˜].

7. A›ÛıËÛË [: ·Ê‹, fiÛÊÚËÛË, Á‡ÛË, ·ÎÔ‹] fiˆ˜: ·åÛı·ÓÔÌ·È, ±ÙÔÌ·È [= ·ÁÁ›˙ˆ,


·Ó·Ï·Ì‚¿Óˆ], „·‡ˆ [= ·ÁÁ›˙ˆ], ıÈÁÁ¿Óˆ [= ·ÁÁ›˙ˆ], ö¯ÔÌ·È [: ̤ÛÔ = ÎÚ·ÙÈ¤Ì·È ÛÙ·-
ıÂÚ¿, ·ÎÔÏÔ˘ıÒ], Ï·Ì‚¿ÓÔÌ·È [= È¿ÓÔÌ·È ·fi οÙÈ ‹ ·fi οÔÈÔÓ, ηٷʇÁˆ],
‰Ú¿ÙÙÔÌ·È [= È¿Óˆ], âÈÏ·Ì‚¿ÓÔÌ·È [= ÎÚ·ÙȤ̷È], àÓÙÈÏ·Ì‚¿ÓÔÌ·È [= ÎÚ·ÙȤ̷È],
àÓÙ¤¯ÔÌ·È [= ÎÚ·ÙȤ̷È], çÛÊÚ·›ÓÔÌ·È [= Ì˘Ú›˙ÔÌ·È, Ì˘Ú›˙ˆ], ù˙ˆ [= Ì˘Ú›˙ˆ], Ó¤ˆ [=
·ÔÓ¤ˆ, ‚Á¿˙ˆ Ì˘Úˆ‰È¿], Á‡ÔÌ·È [= ÙÚÒÁˆ, ‰ÔÎÈÌ¿˙ˆ Ì ÙË Á‡ÛË], àÎÔ‡ˆ,
àÎÚÔáÌ·È [= ·ÎÔ‡ˆ, ÚÔÛ¤¯ˆ Û οÙÈ] Î.ÙÏ.

121
11-147 30-09-08 06:22 ™ÂÏ›‰·122

Σ Y N TA K T I KO THΣ APXAIAΣ EΛΛHNIKHΣ ΓΛΩΣΣAΣ

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. O鉤ÙÂÚÔÈ ≥„·ÓÙÔ ÔϤÌÔ˘ [= Ô‡ÙÂ Ô ¤Ó·˜ Ô‡ÙÂ Ô ¿ÏÏÔ˜ ·Ó¤Ï·‚·Ó fiÏÂÌÔ].
2. KÚÔÌ̇ˆÓ çÛÊÚ·›ÔÌ·È [= Ì˘Ú›˙ˆ ÎÚÂÌ̇‰È·].
3. KÚÂáÓ âÁ‡۷ÓÙÔ [= ‰ÔÎ›Ì·Û·Ó ÎÚ¤·Ù·].
4. TáÓ Ì·ÚÙ‡ÚˆÓ àÎËÎfi·Ù [= ¤¯ÂÙ ·ÎÔ‡ÛÂÈ ÙÔ˘˜ Ì¿ÚÙ˘Ú˜].
¶PO™E•E. T· ïÚá Î·È ıÂáÌ·È ‰¤¯ÔÓÙ·È ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ Û ·ÈÙÈ·ÙÈ΋, ·ÓÙ› Û ÁÂÓÈ΋.
8. AfiÂÈÚ·, ÂÈÙ˘¯›·, ·ÔÙ˘¯›·, fiˆ˜: ÂÈÚá [= ÂȯÂÈÚÒ, ‰ÔÎÈÌ¿˙ˆ], ÂÈÚáÌ·È
[= ‰ÔÎÈÌ¿˙ˆ, ÂÍÂÙ¿˙ˆ], Ù˘Á¯¿Óˆ [= ÂÙ˘¯·›Óˆ], âÊÈÎÓÔÜÌ·È [= ÊÙ¿Óˆ, ÂÙ˘¯·›Óˆ],
âÍÈÎÓÔÜÌ·È [= ÊÙ¿Óˆ, ÂÙ˘¯·›Óˆ], àÍÈÔÜÌ·È [= ıˆÚÔ‡Ì·È ¿ÍÈÔ˜ ÁÈ· οÙÈ], àÔÙ˘Á-
¯¿Óˆ [= ·ÔÙ˘¯·›Óˆ], êÌ·ÚÙ¿Óˆ [= ·ÔÙ˘¯·›Óˆ], ÛÊ¿ÏÏÔÌ·È [= οӈ ÛÊ¿ÏÌ·,
Ï¿ıÔ˜, ··ÙȤ̷È, ·ÔÙ˘¯·›Óˆ], „‡‰ÔÌ·È [= ‰È·„‡‰ÔÌ·È, ·ÔÙ˘¯·›Óˆ], ‰È·Ì·Ú-
Ù¿Óˆ [= ·ÔÙ˘¯·›Óˆ], âÍ·Ì·ÚÙ¿Óˆ [= ·ÔÙ˘¯·›Óˆ] Î.Ï.

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. ¶ÔÏÏáÓ Î·ÎáÓ ÂÈÚÒÌÂı· [= ‰ÔÎÈÌ¿˙Ô˘Ì ÔÏÏ¿ ηο].
2. TÔÜ ÌÂÁ›ÛÙÔ˘ öÙ˘¯ÔÓ â·›ÓÔ˘ [= ¤Ù˘¯·Ó ÙÔÓ Ôχ ÌÂÁ¿ÏÔ ¤·ÈÓÔ].
3. ^AÌ·ÚÙ¿Óˆ ÙÔÜ ÛÎÔÔÜ [= ‰Â ÂÙ˘¯·›Óˆ ÙÔ ÛÎÔfi ÌÔ˘].

9. ŒÓ·ÚÍË ‹ Ï‹ÍË, fiˆ˜: ôÚ¯ˆ [= ·Ú¯›˙ˆ], ôÚ¯ÔÌ·È [= ·Ú¯›˙ˆ], Ï‹Áˆ [= ÛÙ·-


Ì·ÙÒ], ·‡ÔÌ·È [= ÛÙ·Ì·ÙÒ] Î.Ï.

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. ¶ÔϤÌÔ˘ ÔéÎ ôÚÍÔÌÂÓ [= ‰Â ı· ·Ú¯›ÛÔ˘Ì fiÏÂÌÔ].
2. Eå Ï‹ÁÔȘ ÙáÓ fiÓˆÓ [= ·Ó ÛÙ·Ì·Ù¿˜ ÙÔ˘˜ ÎfiÔ˘˜].

¶PO™E•E. T· Ú‹Ì·Ù· ·˘Ù¿ Û˘ÓÙ¿ÛÛÔÓÙ·È Î·È Ì ηÙËÁÔÚËÌ·ÙÈ΋ ÌÂÙÔ¯‹ Ô˘ ·Ó·-


ʤÚÂÙ·È ÛÙÔ ˘ÔΛÌÂÓfi ÙÔ˘˜, ÂÎÙfi˜ ·fi ÙÔ ·‡ˆ, Ô˘ Ë ÌÂÙÔ¯‹ ·Ó·Ê¤ÚÂÙ·È ÛÙÔ
·ÓÙÈΛÌÂÓfi ÙÔ˘. [BϤ ηÙËÁÔÚËÌ·ÙÈ΋ ÌÂÙÔ¯‹ ÛÂÏ. 169].
10. EÍÔ˘Û›·, fiˆ˜: ôÚ¯ˆ [ÂÍÔ˘ÛÈ¿˙ˆ, Â›Ì·È ¿Ú¯ÔÓÙ·˜, ΢‚ÂÚÓÒ], ÎÚ·Ùá [= ÂÍÔ˘-
ÛÈ¿˙ˆ], ‚·ÛÈχˆ [= Â›Ì·È ‚·ÛÈÏÈ¿˜], ‰ÂÛfi˙ˆ [= Â›Ì·È Î‡ÚÈÔ˜, ΢ڛ·Ú¯Ô˜, ¿Ú¯Ô-
ÓÙ·˜], ìÁÂÌÔÓ‡ˆ [= Â›Ì·È ËÁÂÌfiÓ·˜], ÛÙÚ·ÙËÁá [= Â›Ì·È ÛÙÚ·ÙËÁfi˜], Ù˘Ú·ÓÓá [=
Â›Ì·È Ù‡Ú·ÓÓÔ˜], ÚÔ˝ÛÙ·Ì·È [= Â›Ì·È ·Ú¯ËÁfi˜], ìÁÔÜÌ·È [= Â›Ì·È ·Ú¯ËÁfi˜] Î.Ï.

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. \EÛÙÚ·Ù‹ÁÂÈ ·éÙáÓ [= ‹Ù·Ó ÛÙÚ·ÙËÁfi˜ Û’ ·˘ÙÔ‡˜].
2. ^HÁÂÖÙÔ Ùɘ âÍfi‰Ô˘ Ù·‡Ù˘ [= ‹Ù·Ó ·Ú¯ËÁfi˜ ·˘Ù‹˜ Ù˘ ÂÎÛÙÚ·Ù›·˜].

11. XˆÚÈÛÌfi, ·ÔÌ¿ÎÚ˘ÓÛË, ·Ô¯‹, ··ÏÏ·Á‹, fiˆ˜: ¯ˆÚ›˙ÔÌ·È [= ·Ô¯ˆÚ›˙Ô-


Ì·È], à¤¯ˆ [= ·¤¯ˆ], à¤¯ÔÌ·È [= ·¤¯ˆ], ôÂÈÌÈ [= ·ÔÌ·ÎÚ‡ÓÔÌ·È, ›̷È
Ì·ÎÚÈ¿], ‰È¤¯ˆ [= ·¤¯ˆ], âÏ¢ıÂÚá [= ÂÏ¢ıÂÚÒÓˆ], àÊÈ¤Ì·È [= ··ÏÏ¿ÛÛÔÌ·È,
·Ê‹Óˆ, ··ÏÏ¿ÛÛˆ], à·ÏÏ¿ÙÙÔÌ·È [= ··ÏÏ¿ÛÛÔÌ·È], àÊ›ÛÙ·Ì·È [= ·ÔÛÙ·ÙÒ,
·ÔÌ·ÎÚ‡ÓÔÌ·È] Î.Ï.

122
11-147 30-09-08 06:22 ™ÂÏ›‰·123

M O N O Π T Ω TA P H M A TA

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. \A¤¯ÂÈ ¶Ï¿Ù·È· £Ë‚áÓ ÛÙ·‰›Ô˘˜ 낉ÔÌ‹ÎÔÓÙ· [= ·¤¯Ô˘Ó ÔÈ ¶Ï·Ù·È¤˜ ·fi ÙË
£‹‚· ‚‰ÔÌ‹ÓÙ· ÛÙ¿‰È·].
2. \AËÏÏ¿ÁËÛ·Ó ÙÔÜ ÎÈÓ‰‡ÓÔ˘ [= ··ÏÏ¿¯ÙËÎ·Ó ·fi ÙÔÓ Î›Ó‰˘ÓÔ].
3. \AÔÛÙ‹ÛÔÓÙ·È ·éÙÔÜ ·î fiÏÂȘ [= ı· ·ÔÛٷًÛÔ˘Ó ÔÈ fiÏÂȘ ·’ ·˘ÙfiÓ].

12. K·Ù·ÁˆÁ‹, fiˆ˜: Á›ÁÓÔÌ·È [= ÁÂÓÓȤ̷È], ÂåÌ› [= ηٿÁÔÌ·È, ÁÂÓÓȤ̷È], öÊ˘Ó


[= ÁÂÓÓ‹ıËη], ¤Ê˘Î· [= ¤¯ˆ ÁÂÓÓËı›].

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. ¢·Ú›Ԣ η› ¶·Ú˘Û¿ÙȉԘ Á›ÁÓÔÓÙ·È ·Ö‰Â˜ ‰‡Ô [= ·fi ÙÔ ¢·ÚÂ›Ô Î·È ÙËÓ ¶·Ú˘Û¿-
Ùȉ· ÁÂÓÓ‹ıËÎ·Ó ‰‡Ô ÁÈÔÈ].
2. TÔÈÔ‡ÙˆÓ âÛÙ¤ ÚÔÁfiÓˆÓ [= ηٿÁÂÛÙ ·fi Ù¤ÙÔÈÔ˘˜ ÚÔÁfiÓÔ˘˜].

13. YÂÚÔ¯‹, Û‡ÁÎÚÈÛË, ‰È·ÊÔÚ¿, fiˆ˜: ÏÂÔÓÂÎÙá [= ˘ÂÚÙÂÚÒ, ˘ÂÚ¤¯ˆ], ÌÂÈÔ-


ÓÂÎÙá [= Â›Ì·È Î·ÙÒÙÂÚÔ˜, ˘ÛÙÂÚÒ], ìÙÙáÌ·È [= Â›Ì·È Î·ÙÒÙÂÚÔ˜], Ï›ÔÌ·È [= ›̷È
ηÙÒÙÂÚÔ˜, ˘ÛÙÂÚÒ], ñÛÙÂÚá [= Â›Ì·È Î·ÙÒÙÂÚÔ˜, ¤Ú¯ÔÌ·È ‡ÛÙÂÚ· ·fi], ‰È·Ê¤Úˆ,
ÂÚÈÁ›ÁÓÔÌ·È [= ˘ÂÚ¤¯ˆ, Â›Ì·È ·ÓÒÙÂÚÔ˜], àÚÈÛÙ‡ˆ [= Â›Ì·È Ô ¿ÚÈÛÙÔ˜, ˘ÂÚ¤¯ˆ],
ÚÔ¤¯ˆ [= Â›Ì·È ÚÒÙÔ˜, ÚÔËÁԇ̷È], ÚˆÙ‡ˆ [= Â›Ì·È ÚÒÙÔ˜], ÎÚ·ÙÈÛÙ‡ˆ [=
Â›Ì·È ·ÓÒÙÂÚÔ˜, ˘ÂÚ¤¯ˆ].

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. òHıÂÏÔÓ ìÌáÓ ÏÂÔÓÂÎÙÂÖÓ [= ‹ıÂÏ·Ó Ó· Â›Ó·È Û ÈÔ ÏÂÔÓÂÎÙÈ΋ ı¤ÛË ·fi
Ì·˜].
2. \AÁ·ıfi˜ ôÚ¯ˆÓ Ôé‰¤Ó ‰È·Ê¤ÚÂÈ ·ÙÚfi˜ àÁ·ıÔÜ [= Ô Î·Ïfi˜ ¿Ú¯ÔÓÙ·˜ ‰Â ‰È·Ê¤ÚÂÈ
Û ٛÔÙ ·fi ÙÔÓ Î·Ïfi ·Ù¤Ú·].

¶PO™E•E. H ÁÂÓÈ΋ Ì ٷ Ú‹Ì·Ù· ·˘Ù¿ Â›Ó·È Ù·˘Ùfi¯ÚÔÓ· Î·È ÁÂÓÈ΋ Û˘ÁÎÚÈÙÈ΋.


14. P‹Ì·Ù·, Ô˘ Û˘ÓÙ¿ÛÛÔÓÙ·È Î·ÓÔÓÈο Ì ·ÈÙÈ·ÙÈ΋, ‰¤¯ÔÓÙ·È ˆ˜ ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ
ÁÂÓÈ΋, fiÙ·Ó Ë ÂÓ¤ÚÁÂÈ· ÙÔ˘ ˘ÔÎÂÈ̤ÓÔ˘ ÙÔ˘˜ ÌÂÙ·‚·›ÓÂÈ ÌfiÓÔ Û’ ¤Ó· ̤ÚÔ˜ ÙÔ˘
·ÓÙÈÎÂÈ̤ÓÔ˘.
• H ÁÂÓÈ΋ ·˘Ù‹ Â›Ó·È Ù·˘Ùfi¯ÚÔÓ· Î·È ÁÂÓÈ΋ ‰È·ÈÚÂÙÈ΋ Î·È ÌÂÙ·ÊÚ¿˙ÂÙ·È, fiˆ˜
Ë ÁÂÓÈ΋ ‰È·ÈÚÂÙÈ΋ [Ì ÙËÓ ÚÔÛı‹ÎË ÙˆÓ Ï¤ÍˆÓ: ¤Ó· ̤ÚÔ˜ ·fi].

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. KÜÚÔ˜ Ï·‚ÒÓ ÙáÓ ÎÚÂáÓ ‰È‰›‰Ô˘ [= Ô K‡ÚÔ˜, ·ÊÔ‡ ‹Ú ¤Ó· ̤ÚÔ˜ ·fi Ù· ÎÚ¤-
·Ù·, ÙÔ ÌÔ›Ú·ÛÂ].
2. Tɘ Áɘ ≤ÙÂÌÔÓ [= η٤ÛÙÚÂÊ·Ó ¤Ó· ̤ÚÔ˜ ·fi ÙË ¯ÒÚ·].

15. T· ·ÚfiÛˆ· ‰ÂÖ, ̤ÏÂÈ, ÌÂٷ̤ÏÂÈ, ̤ÙÂÛÙÈ, fiÙ·Ó ¤¯Ô˘Ó ˘ÔΛÌÂÓÔ ÙÔ ·ÊË-
ÚË̤ÓÔ Ô˘ÛÈ·ÛÙÈÎfi, Ô˘ ·Ú¿ÁÂÙ·È ·’ ·˘Ù¿ [: öÓ‰ÂÈ· = ¤ÏÏÂÈ„Ë, ̤ÏËÛȘ = ÊÚÔ-
ÓÙ›‰·, ÌÂٷ̤ÏÂÈ· = ÌÂÙ¿ÓȈ̷, ÌÂÙÔ˘Û›· = Û˘ÌÌÂÙÔ¯‹], Ô˘ ¿ÓÙ· ÂÓÓÔ›ٷÈ.

123
11-147 30-09-08 06:22 ™ÂÏ›‰·124

Σ Y N TA K T I KO THΣ APXAIAΣ EΛΛHNIKHΣ ΓΛΩΣΣAΣ

¶PO™E•E. T· Ú‹Ì·Ù· ·˘Ù¿, ·Ó Î·È ‰¤¯ÔÓÙ·È ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ, ·Ú·Ì¤ÓÔ˘Ó ·ÚfiÛˆ·


Î·È Û˘Óԉ‡ÔÓÙ·È Î·È ·fi ‰ÔÙÈ΋ ÚÔÛˆÈ΋ [ÙÔ ‰ÂÖ Ôχ Û¿ÓÈ· Û˘Óԉ‡ÂÙ·È
·fi ‰ÔÙÈ΋ ÚÔÛˆÈ΋], Ë ÔÔ›· Â›Ó·È ‰ÔÙÈ΋ ÙÔ˘ ÂÓÂÚÁÔ‡ÓÙÔ˜ ÚÔÛÒÔ˘.
• T· Ú‹Ì·Ù· ÌÂÙ·ÊÚ¿˙Ô˘Ì Ì ÙÔ Ú‹Ì· ˘¿Ú¯ÂÈ + ÙÔ ˘ÔΛÌÂÓfi ÙÔ˘˜ [BϤ ηÈ
·ÚfiÛˆ· Ú‹Ì·Ù· ÛÂÏ.145 ]

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. ¢ÂÖ ‰‹ ¯ÚËÌ¿ÙˆÓ [= ˘¿Ú¯ÂÈ ÏÔÈfiÓ ¤ÏÏÂÈ„Ë ¯ÚËÌ¿ÙˆÓ ‹ ¤¯Ô˘Ì ¤ÏÏÂÈ„Ë ·fi
¯Ú‹Ì·Ù·].
2. ¶¿ÓÙˆÓ öÌÂÏÂÓ ·éÙˇá [= ˘‹Ú¯Â ·’ ·˘ÙfiÓ ÊÚÔÓÙ›‰· ÁÈ· fiÏ· ‹ ·˘Ùfi˜ ÊÚfiÓÙÈ˙ ÁÈ·
fiÏ·].

16. ™‡ÓıÂÙ· Ú‹Ì·Ù·. ¶ÔÏÏ¿ Ú‹Ì·Ù· Û‡ÓıÂÙ· Ì ÙȘ ÚÔı¤ÛÂȘ àfi, âÎ, ηٿ, Úfi,
ñ¤Ú.
¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. T¿ M¤Á·Ú· àʤÛÙËΠÙáÓ \AıËÓ·›ˆÓ [= Ù· M¤Á·Ú· ·ÔÛÙ¿ÙËÛ·Ó ·fi ÙÔ˘˜ AıË-
Ó·›Ô˘˜].
2. Oî âÓ ÙFÉ âÎÎÏËÛ›÷· ÔÏÏ¿ÎȘ ÙáÓ çÚıᘠÏÂÁfiÓÙˆÓ Î·Ù·ÁÂÏáÛÈ [= ÔÈ Ôϛ٘ ÛÙȘ
Û˘ÓÂχÛÂȘ ÔÏϤ˜ ÊÔÚ¤˜ ÎÔÚÔ˚‰Â‡Ô˘Ó ÙÔ˘˜ Ú‹ÙÔÚ˜ Ô˘ ÌÈÏÔ‡Ó ÛˆÛÙ¿].
3. ¶ÚÔÎÈÓ‰˘Ó‡ԢÛÈ ÙáÓ ÔÏÈÙáÓ [= ÚÒÙÔÈ ·fi ÙÔ˘˜ ¿ÏÏÔ˘˜ Ôϛ٘ Ì·›ÓÔ˘Ó ÛÙÔÓ
ΛӉ˘ÓÔ].
4. òAÓıÚˆÔ˜ ͢ӤÛÂÈ ñÂÚ¤¯ÂÈ ÙáÓ ôÏÏˆÓ [= Ô ¿ÓıÚˆÔ˜ ˘ÂÚ¤¯ÂÈ ÛÙË ÊÚfiÓËÛË ·fi
Ù· ¿ÏÏ· fiÓÙ·].

PHMATA ÌÂ ¢OTIKH

Ε ρ ώ τ η σ η : ¶ÔÈ· Ú‹Ì·Ù· Û˘ÓÙ¿ÛÛÔÓÙ·È Ì ‰ÔÙÈ΋;


M ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ Û ÙÒÛË ‰ÔÙÈ΋ Û˘ÓÙ¿ÛÛÔÓÙ·È Ù· Ú‹Ì·Ù· Ô˘ ÛËÌ·›ÓÔ˘Ó:
1. ¶Ú¤ÂÈ, êÚÌfi˙ÂÈ, ÚÔÛ‹ÎÂÈ, fiˆ˜: Ú¤ˆ [= Ù·ÈÚÈ¿˙ˆ, ·ÚÌÔ˙ˆ], êÚÌfi˙ˆ, ÚÔ-
ۋΈ [= Ù·ÈÚÈ¿˙ˆ, ·ÚÌfi˙ˆ] Î·È fiÛ· ¤¯Ô˘Ó ·ÚfiÌÔÈ· ÛËÌ·Û›· Ì’ ·˘Ù¿.

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. B·ÛÈÏÂÖ Ú¤ÂÈ ÙÔÜÙÔ [= ÛÙÔ ‚·ÛÈÏÈ¿ Ù·ÈÚÈ¿˙ÂÈ ·˘Ùfi].
2. ¶ÚÔÛ‹ÎÂÈ Ì¿ÏÈÛÙ· âÏ¢ı¤Úˆ ˇ ì îÈ΋ [= Ë ÈÈ΋ Ù·ÈÚÈ¿˙ÂÈ Î˘Ú›ˆ˜ ÛÙÔÓ Âχ-
ıÂÚÔ].

¶PO™E•E. I‰È·›ÙÂÚË ÚÔÛÔ¯‹ ÛÙ· ·Ú·¿Óˆ Ú‹Ì·Ù·, ÁÈ·Ù› Ë ‰ÔÙÈ΋ ÌÔÚ› Ó·


Â›Ó·È ÚÔÛˆÈ΋, ·Ó ÙÔ Ú‹Ì· Â›Ó·È ·ÚfiÛˆÔØ ÌfiÓÔ, ·Ó ˘¿Ú¯ÂÈ ÔÓÔÌ·ÛÙÈ΋ ˆ˜
˘ÔΛÌÂÓÔ ÙˆÓ ÚËÌ¿ÙˆÓ ·˘ÙÒÓ, Ë ‰ÔÙÈ΋ Â›Ó·È ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ.
2. ™˘Ó¿ÓÙËÛË ÊÈÏÈ΋ ‹ ¯ıÚÈ΋ ‹ ·Ï‹, fiˆ˜: ÏËÛÈ¿˙ˆ, ÂÏ¿˙ˆ [= ÏËÛÈ¿˙ˆ],
âÓÙ˘Á¯¿Óˆ [= Û˘Ó·ÓÙÒ], Û˘ÓÙ˘Á¯¿Óˆ [= Û˘Ó·ÓÙÒ], ÂÚÈÙ˘Á¯¿Óˆ [= Û˘Ó·ÓÙÒ], ÚÔ-
Û›ËÌÈ [= ·Ê‹Óˆ Ó· ÏËÛÈ¿ÛÂÈ], à·ÓÙá [= Û˘Ó·ÓÙÒ].

124
11-147 30-09-08 06:22 ™ÂÏ›‰·125

M O N O Π T Ω TA P H M A TA

¶·Ú¿‰ÂÈÁÌ· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
¶ÏËÛ›·˙ ÙÔÖ˜ àÁ·ıÔÖ˜ [= ÏËÛ›·˙ ÙÔ˘˜ ηÏÔ‡˜].

3. EÓ¤ÚÁÂÈ· ‹ ‰È¿ıÂÛË ÊÈÏÈ΋ ‹ ¯ıÚÈ΋, fiˆ˜: ÂéÓÔá [= Â›Ì·È ‰È·ÙÂıÂÈ̤ÓÔ˜


¢ÓÔ˚ο, ÊÈÏÈο, Û˘Ì·ıÒ], ‚ÔËıá, à̇ӈ [= ‚ÔËıÒ, ˘ÂÚ·Û›˙ÔÌ·È], àÚ¤ÛΈ [=
·Ú¤Ûˆ, ÈηÓÔÔÈÒ], àÚ‹Áˆ [= ‚ÔËıÒ], àϤ͈ [= ‚ÔËıÒ, ˘ÂÚ·Û›˙ˆ], ÙÈ̈Úá [=
‚ÔËıÒ], àÂÈÏá [= ·ÂÈÏÒ, ÊÔ‚ÂÚ›˙ˆ], ÊıÔÓá [= ÊıÔÓÒ], âÈ‚Ô˘Ï‡ˆ [= ۯ‰ȿ˙ˆ
ηο ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ Î¿ÔÈÔ˘], ÏÔȉÔÚÔÜÌ·È [= ηÙËÁÔÚÒ, ηÎÔÏÔÁÒ], âÓÔ¯Ïá [= ÂÓÔ¯ÏÒ],
Ï˘ÛÈÙÂÏá [= ˆÊÂÏÒ], âÈÙÈÌá [= ηÙËÁÔÚÒ, ÂÈÏ‹ÙÙˆ], Ì¿¯ÔÌ·È, ÔÏÂÌá, ¯·ÏÂ-
·›Óˆ [= ÔÚÁ›˙ÔÌ·È], àÌÊÈÛ‚ËÙá [= ÊÈÏÔÓÈÎÒ, ‰È·ÊˆÓÒ], âÚ›˙ˆ [= ÊÈÏÔÓÈÎÒ,
Ì·ÏÒÓˆ].

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. XÚ‹ ¿ÓÙ·˜ à̇ÓÂÈÓ ÙÉF fiÏÂÈ [= Ú¤ÂÈ fiÏÔÈ Ó· ‚ÔËıԇ̠ÙËÓ fiÏË].
2. ^H ‰¤ ÙÔ‡˜ Ì¤Ó âÓÔ˘ı¤ÙÂÈ, ÙÔÖ˜ ‰¤ ä›ÏÂÈ [= ÎÈ ·˘Ù‹ ¿ÏÏÔ˘˜ Û˘Ì‚Ô‡Ï¢ ηÈ
¿ÏÏÔ˘˜ ÊÔ‚¤ÚÈ˙Â].
3. \EÚ›˙Ô˘ÛÈÓ àÏÏ‹ÏÔȘ Ôî â¯ıÚÔ› [= ÊÈÏÔÓÈÎÔ‡Ó ÌÂٷ͇ ÙÔ˘˜ ÔÈ Â¯ıÚÔ›].

¶PO™E•E. T· Ú‹Ì·Ù· èÊÂÏá, ‚Ï¿Ùˆ, ÏÔȉÔÚá Î·È fiÛ· ¤¯Ô˘Ó ·ÚfiÌÔÈ· ÛËÌ·Û›·
Ì’ ·˘Ù¿ [ÂÎÙfi˜ ÙÔ˘ Ï˘ÛÈÙÂÏá, Ô˘ Û˘ÓÙ¿ÛÛÂÙ·È Ì ‰ÔÙÈ΋] ‰¤¯ÔÓÙ·È ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ
Û ·ÈÙÈ·ÙÈ΋.
4. ÕÌÈÏÏ· Î·È Û˘ÌÊÈÏ›ˆÛË, fiˆ˜: êÌÈÏÏáÌ·È [= Û˘Ó·ÁˆÓ›˙ÔÌ·È], Û¤Ó‰ÔÌ·È [=
Û˘ÓıËÎÔÏÔÁÒ], ÛÔÓ‰¿˜ ÔÈÔÜÌ·È [= Û˘ÓıËÎÔÏÔÁÒ], Û˘Ó·ÏÏ¿ÙÙÔÌ·È [= Û˘ÌÊÈÏÈÒÓÔ-
Ì·È], ‰È·ÏÏ¿ÙÙÔÌ·È [= Û˘ÌÊÈÏÈÒÓÔÌ·È].

¶·Ú¿‰ÂÈÁÌ· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
^HÌÈÏÏáÓÙÔ ÙÔÖ˜ ¥ÔȘ [= Û˘Ó·ÁˆÓ›˙ÔÓÙ·Ó Ù· ¿ÏÔÁ·].

5. AÎÔÏÔ˘ı›·, ‰È·‰Ô¯‹, ÂÔÈÎÔÈÓˆÓ›·, ¤ÓˆÛË, fiˆ˜: ≤ÔÌ·È [= ·ÎÔÏÔ˘ıÒ], àÎÔ-


ÏÔ˘ıá [= ·ÎÔÏÔ˘ıÒ], ïÌÈÏá [= Û˘Ó·Ó·ÛÙÚ¤ÊÔÌ·È], Ì›ÁÓ˘Ì·È [= Û˘Ó·Ó·ÛÙÚ¤ÊÔÌ·È,
Û˘Ó·ÓÙÒ, ·Ó·ÌÂÈÁÓ‡ÔÌ·È], Âå˜ ÏfiÁÔ˘˜ öÚ¯ÔÌ·› ÙÈÓÈ [= Û˘˙ËÙÒ, ‰È·Ú·ÁÌ·Ù‡ÔÌ·È ÌÂ
οÔÈÔÓ], ¯ÚáÌ·È [= Û˘Ó·Ó·ÛÙÚ¤ÊÔÌ·È, ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÒ, ÌÂÙ·¯ÂÈÚ›˙ÔÌ·È].

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. Oî ÛÙÚ·ÙÈáÙ·È Â¥ÔÓÙÔ ÙÔÖ˜ ÛÙÚ·ÙËÁÔÖ˜ [= ÔÈ ÛÙÚ·ÙÈÒÙ˜ ·ÎÔÏÔ˘ıÔ‡Û·Ó ÙÔ˘˜ ÛÙÚ·-
ÙËÁÔ‡˜].
2. ™ÔÊÔÖ˜ ïÌÈÏáÓ Î·éÙfi˜ â΂‹ÛÂÈ ÛÔÊfi˜ [= ·Ó Û˘Ó·Ó·ÛÙÚ¤ÊÂÛ·È ÙÔ˘˜ ÛÔÊÔ‡˜, Î·È Û˘
Ô ›‰ÈÔ˜ ı· Á›ÓÂȘ ÛÔÊfi˜].

¶PO™E•E. TÔ ¯ÚáÌ·È ÔÏϤ˜ ÊÔÚ¤˜ Û˘ÓÙ¿ÛÛÂÙ·È Ì ‰‡Ô ‰ÔÙÈΤ˜, Ô˘ Ë Ì›· ›ӷÈ
·ÓÙÈΛÌÂÓÔ Î·È Ë ¿ÏÏË Û˘Ó‹ıˆ˜ ηÙËÁÔÚÔ‡ÌÂÓÔ ÛÙÔ ·ÓÙÈΛÌÂÓÔØ ÌÔÚ› fï˜ Ó·
Â›Ó·È Î·È ÂÈıÂÙÈÎfi˜ ‹ ηÙËÁÔÚËÌ·ÙÈÎfi˜ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌfi˜ ÛÙÔ ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ.

125
11-147 30-09-08 06:22 ™ÂÏ›‰·126

Σ Y N TA K T I KO THΣ APXAIAΣ EΛΛHNIKHΣ ΓΛΩΣΣAΣ

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. TÔ‡Ùˆˇ [: ·ÓÙÈÎ.] ·Ú·‰Â›ÁÌ·ÙÈ [: ηÙËÁ.] ¯ÚÒÌÂÓÔÈ ‚ÂÏÙ›Ô˘˜ öÛÔÓÙ·È Ôî ÔÏ~ÖÙ·È [=
·˘Ùfi, ·Ó ¤¯Ô˘Ó ˆ˜ ·Ú¿‰ÂÈÁÌ·, ı· Á›ÓÔ˘Ó Î·Ï‡ÙÂÚÔÈ ÔÈ Ôϛ٘].
2. \AÓ¿ÁÎË ÙÔ‡˜ ÓÔ˘ıÂÙÔÜÓÙ·˜ ÏfiÁÔȘ ¯ÚÉÛı·È ·Ú·ÏËÛ›ÔȘ [: ÂÈı. ÚÔÛ‰.] = ›ӷÈ
·Ó¿ÁÎË fiÛÔÈ Û˘Ì‚Ô˘Ï‡ԢÓ, Ó· ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÔ‡Ó ·Ú·Ï‹ÛÈ· ÏfiÁÈ·.
ΠPOΣEΞE. TÔ ¯ÚáÌ·È, fiÙ·Ó Û˘ÓÙ¿ÛÛÂÙ·È Ì ԢÛÈ·ÛÙÈÎfi ·ÊËÚË̤ÓÔ, ÙfiÙ ÙÔ Ô˘ÛÈ·-
ÛÙÈÎfi Ì·˙› Ì’ ·˘Ùfi ÌÂÙ·ÊÚ¿˙ÔÓÙ·È Û˘Ó‹ıˆ˜, fiˆ˜ ÌÂÙ·ÊÚ¿˙ÂÙ·È ÙÔ Ú‹Ì· ·fi ÙÔ
ÔÔ›Ô ·Ú¿ÁÂÙ·È: ¯ÚáÌ·È ÎÈÓ‰‡Óˇˆ = ÎÈÓ‰˘Ó‡ˆ, ¯ÚáÌ·È ÎÚ·˘ÁFÉ = ÎÚ·˘Á¿˙ˆ,
¯ÚáÌ·È âÏ›‰È = ÂÏ›˙ˆ, ¯ÚáÌ·È çÚÁFÉ = ÔÚÁ›˙ÔÌ·È Î.Ï.
6. OÌÔÈfiÙËÙ·, ÈÛfiÙËÙ· Î·È Û˘Ìʈӛ·, fiˆ˜: åÛÔÜÌ·È [= ÂÍÈÛÒÓÔÌ·È, ÂÍÔÌÔÈÒÓÔ-
Ì·È], ïÌÔÈ¿˙ˆ [: Â›Ó·È Ù‡Ô˜ ÌÂÙ·ÁÂÓ¤ÛÙÂÚÔ˜], ïÌÔÈÔÜÌ·È [= Á›ÓÔÌ·È fiÌÔÈÔ˜], öÔÈη
[= ÌÔÈ¿˙ˆ], Û˘ÌʈÓá [= Û˘ÌʈÓÒ], Û˘Ó÷¿‰ˆ [= Û˘ÌʈÓÒ], ïÌÔÏÔÁá [= Û˘ÌʈÓÒ].

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. ^EÍ‹ÎÔÓÙ· ÌÓ·Ö åÛÔÜÓÙ·È Ù·Ï¿ÓÙˆ
ˇ [= ÂÍ‹ÓÙ· ÌÓ˜ ÈÛÔ‰˘Ó·ÌÔÜÓ Ì ¤Ó· Ù¿Ï·ÓÙÔ].
2. ºÈÏÔÛfiʈˇ öÔÈη˜, t Ó·ӛÛΠ[= ÌÔÈ¿˙ÂȘ Ì ÊÈÏfiÛÔÊÔ, Ó·ڤ].

7. Y·ÎÔ‹, ˘ÔÙ·Á‹, ›ÛÙË, ·›ıÂÈ·, fiˆ˜: ›ıÔÌ·È [= ˘·ÎÔ‡ˆ, ›ıÔÌ·È],


ñ·ÎÔ‡ˆ [= ˘·ÎÔ‡ˆ, ˘ÔÙ¿ÛÛÔÌ·È], ÂÈı·Ú¯á, ÂúΈ [= ˘Ô¯ˆÚÒ], ñ›Έ [= ˘·-
ÎÔ‡ˆ, ˘Ô¯ˆÚÒ], ÈÛÙ‡ˆ [= ¤¯ˆ ÂÌÈÛÙÔÛ‡ÓË], ‰Ô˘Ï‡ˆ [= Â›Ì·È ‰Ô‡ÏÔ˜, ˘ËÚÂÙÒ
ˆ˜ ‰Ô‡ÏÔ˜], àÈÛÙá [= Â›Ì·È ¿ÈÛÙÔ˜, ‰ÂÓ ¤¯ˆ ÂÌÈÛÙÔÛ‡ÓË], àÂÈıá [= ‰ÂÓ ›ıÔÌ·È,
‰ÂÓ ˘·ÎÔ‡ˆ].

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. T·ÜÙ· âÁÒ ÛÔÈ Ôé ›ıÔÌ·È [= Û¯ÂÙÈο Ì’ ·˘Ù¿ ÂÁÒ ‰ÂÓ ›ıÔÌ·È Û ۤӷ].
2. \E›ÛÙ¢ÔÓ ·éÙÔÖ˜ [= ›¯·Ó ÂÌÈÛÙÔÛ‡ÓË Û’ ·˘ÙÔ‡˜].
3. \AÈÛÙÔÜÛÈÓ ¿ÓÙ˜ ·éÙᡠ[= fiÏÔÈ ‰ÂÓ ¤¯Ô˘Ó ÂÌÈÛÙÔÛ‡ÓË Û’ ·˘ÙfiÓ].

¶PO™E•E. TÔ ÂÓÂÚÁËÙÈÎfi ›ıˆ Û˘ÓÙ¿ÛÛÂÙ·È: ·) Ì ·ÈÙÈ·ÙÈ΋: âÂÈÚáÓÙÔ ›ıÂÈÓ


àÏÏ‹ÏÔ˘˜ [= ÚÔÛ·ıÔ‡Û·Ó Ó· ›ÛÂÈ Ô ¤Ó·˜ ÙÔÓ ¿ÏÏÔ]. ‚) Ì ·ÈÙÈ·ÙÈ΋ + ÙÂÏ.
··Ú¤ÌÊ·ÙÔ: Ù¿˜ fiÏÂȘ ëÎÔ‡Û·˜ öÂÈÛ ÔÈÂÖÓ Ù¿˜ ï‰Ô‡˜ [= ¤ÂÈÛ ÙȘ fiÏÂȘ ÌÂ
ÙË ı¤ÏËÛ‹ ÙÔ˘˜ Ó· οÓÔ˘Ó ÙÔ˘˜ ‰ÚfiÌÔ˘˜].
8. ™‡ÓıÂÙ· Ú‹Ì·Ù·. ¶ÔÏÏ¿ Û‡ÓıÂÙ· Ú‹Ì·Ù· Ì ÙȘ ÚÔı¤ÛÂȘ: âÓ, Û‡Ó, â›, ÂÚ›,
·Ú¿, Úfi˜, ñfi Î·È Ì ÙÔ ïÌÔÜ.

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. \EÓ¤ÌÂÈÓ ٷ֘ ÛÔÓ‰·Ö˜ [= ¤ÌÂÈÓ ÈÛÙfi˜ ÛÙË Û˘Óı‹ÎË],
2. ™‡ÓÂÈÌÈ àÓıÚÒÔȘ ‰˘Ó·Ì¤ÓÔȘ àÓ·Ï›ÛÎÂÈÓ ¯Ú‹Ì·Ù· ÔÏÏ¿ [= Û˘Ó·Ó·ÛÙÚ¤ÊÔÌ·È
·ÓıÚÒÔ˘˜ Ô˘ ¤¯Ô˘Ó ÙË ‰˘Ó·ÙfiÙËÙ· Ó· ÍÔ‰Â‡Ô˘Ó ¯Ú‹Ì·Ù· ÔÏÏ¿].
3. T¿ K‡ıËÚ· â›ÎÂÈÓÙ·È ÙFÉ §·ÎˆÓÈÎFÉ [= Ù· K‡ıËÚ· ‚Ú›ÛÎÔÓÙ·È ÎÔÓÙ¿ ÛÙË §·Îˆ-
Ó›·].

126
11-147 30-09-08 06:22 ™ÂÏ›‰·127

M O N O Π T Ω TA P H M A TA

A Û Î ‹ Û Â È ˜ [20]
[BϤ A¶ANTH™EI™ ÛÂÏ. 388]

™YM¶§HPø™H™ KENøN
N· Û˘ÌÏËÚÒÛÂÙ ٷ ÎÂÓ¿ ÙˆÓ ·Ú·Î¿Ùˆ ÚÔÙ¿ÛÂˆÓ ı¤ÙÔÓÙ·˜ ˆ˜ ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ
ÙËÓ Î·Ù¿ÏÏËÏË ÙÒÛË Ù˘ Ϥ͢, Ô˘ ‚Ú›ÛÎÂÙ·È ÛÙȘ ·ÚÂÓı¤ÛÂȘ.
1. ≠OÙ·Ó fiÏȘ ……………………… ‰È„áÛ· (âÏ¢ıÂÚ›·)
2. ^O Îfiı·ÚÓÔ˜ êÚÌfiÙÙÂÈ …………………… (Ôî fi‰Â˜)
3. EéÏ·‚ÔÜ……………… (·î ‰È·‚ÔÏ·›)
4. \AıËÓ·ÖÔÈ ÔéÎ à‹ÓÙËÛ·Ó ………………………… Âå˜ \EÏ¢ÛÖÓ· (·éÙfi˜)
5. K·› ÓÜÓ……………………… ìÛÛÒÌÂı· (£Ë‚·ÖÔÈ)
6. \AÌÊÈÛ‚ËÙÔÜÛÈ Ì¤Ó Á¿Ú Ôî Ê›ÏÔÈ………………… (Ôî Ê›ÏÔÈ)
7. XÚáÓÙ·È ·î àÚ¯·›………………… ÙáÓ âÊ‹‚ˆÓ (Ôî ̤ÓÔÓÙ˜)
8. Oî ÛÙÚ·ÙÈáÙ·È èÚÁ›˙ÔÓÙÔ……………… (KϤ·Ú¯Ô˜).

ANTI™TOIXIA™ – ™YZEY•H™
N· ·ÓÙÈÛÙÔȯ›ÛÂÙ ٷ ÁÚ¿ÌÌ·Ù· Ù˘ B ÛÙ‹Ï˘ Ì ÙÔ˘˜ ·ÚÈıÌÔ‡˜ Ô˘ Ù·ÈÚÈ¿˙Ô˘Ó
ÛÙË A ÛÙ‹ÏË.
A B
1. Tfi àÓıÚÒÈÓÔ Á¤ÓÔ˜ ÌÂÙ›ÏËÊÂÓ ·. Ê˘Ï·Î¿˜
2. T¿ öÚÁ· Ôé ͢ÌʈÓÂÖ ‚. ÌÂÁ¿Ï·
3. M¤ÏÏÂÈ Ê˘Ï¿ÍÂÈÓ Á. ôÓ‰Ú·
4. \E̤ Ì¤Ó â˙ËÌ›ˆÛÂÓ ‰. ÙÔÖ˜ ÏfiÁÔȘ
5. Oî ‰¤ ÛÙÚ·ÙÈáÙ·È Â¥ÔÓÙÔ Â. ÙÔÜ Ï‹ıÔ˘˜
6. XÚ‹ Ì‹ ηٷÊÚÔÓÂÖÓ ÛÙ. àı·Ó·Û›·˜
7. ^H ÁÏáÛÛ· Ì‹ ÚÔÙÚ¯¤Ùˆ ˙. ÙÔÖ˜ Û΢ÔÊfiÚÔȘ
8. KÜÚÔ˜ à¤ÎÙÂÈÓ Ë. Ùɘ ‰È·ÓÔ›·˜.

ANOIKTOY TY¶OY
N· ‚Ú›Ù ÛÙȘ ·Ú·Î¿Ùˆ ÚÔÙ¿ÛÂȘ Ù· ·ÓÙÈΛÌÂÓ· Î·È Ó· ·Ó·ÁÓˆÚ›ÛÂÙ ÙËÓ
ηÙËÁÔÚ›· ÙˆÓ ÚËÌ·ÙÈÎÒÓ Ù‡ˆÓ ·fi ÙËÓ ÔÔ›· ÂÍ·ÚÙÒÓÙ·È.
1. òAÊÂȉÔÖÂÓ ôÓ ¯ÚËÌ¿ÙˆÓ.
2. ¶ÄÓ ÏÉıÔ˜ η› Ę ÏÔÜÙÔ˜ ÙFÉ àÚÂÙFÉ ñ›ÎÂÈ.
3. \E› âÎÂ›ÓˆÓ Ì¤Ó ¿ÓÙˆÓ Ì¿¯FË âÛÙÂÚ‹ÌÂı·.
4. \EıÂÄÙÔ Ùfi ÏÈÌÓá‰Â˜ ÙÔÜ ™ÙÚ˘ÌfiÓÔ˜.
5. ¶ÄÛ· âÈÛÙ‹ÌË ¯ˆÚÈ˙Ô̤ÓË àÚÂÙɘ.
6. TÈ̈Úá Ùˇá àÓ‰Ú› ÙÔÜ ·È‰fi˜ ÙfiÓ ÊÔÓ¤·.
7. \AÓÙ¤ÏÂÁÔÓ ÔÏÏÔ› Ì‹ Û¤Ó‰ÂÛı·È \AıËÓ·›ÔȘ.
8. ¶Ú¤ÂÈ Á¿Ú ÙÔ‡˜ ·Ö‰·˜ η› Ùɘ ÊÈÏ›·˜ Ùɘ ·ÙÚÈÎɘ ÎÏËÚÔÓÔÌÂÖÓ.

127
11-147 30-09-08 06:22 ™ÂÏ›‰·128

¢I¶TøTA
P H M A T A
P H M A TA Ì Â ¢YO A I T I A T I K E ™

Ε ρ ώ τ η σ η : ¶ÔÈ· Ú‹Ì·Ù· Û˘ÓÙ¿ÛÛÔÓÙ·È Ì ‰‡Ô ·ÓÙÈΛÌÂÓ· Î·È Ù· ‰‡Ô Û ·ÈÙÈ·-


ÙÈ΋;
¢‡Ô ·ÓÙÈΛÌÂÓ· Î·È Ù· ‰‡Ô Û ·ÈÙÈ·ÙÈ΋, Ë Ì›· ÚÔÛÒÔ˘ [: ¿ÌÂÛÔ ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ]
Î·È Ë ¿ÏÏË Ú¿ÁÌ·ÙÔ˜ ‹ ·ÊËÚË̤ÓÔ˘ Ô˘ÛÈ·ÛÙÈÎÔ‡ [: ¤ÌÌÂÛÔ ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ], ‰¤¯ÔÓÙ·È
Ù· Ú‹Ì·Ù·, Ô˘ ÛËÌ·›ÓÔ˘Ó:

1. AåÙá Î·È âÚˆÙá.

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. ^HÌĘ ï ‚·ÛÈχ˜ Ù¿ ¬Ï· à·ÈÙÂÖ [Ô ‚·ÛÈÏÈ¿˜ ÙˆÓ ¶ÂÚÛÒÓ ··ÈÙ› ·fi Ì·˜ Ù·
fiÏ·].
2. Oé ÙÔÜÙÔ âÚˆÙá Û [= ‰Â Û ڈÙÒ ·˘Ùfi].

¶PO™E•E. ·) TÔ ·åÙá Û˘ÓÙ¿ÛÛÂÙ·È Î·È Ì ·ÈÙÈ·ÙÈ΋ + ÙÂÏÈÎfi ··Ú¤ÌÊ·ÙÔ [ÙÔ ··-


Ú¤ÌÊ·ÙÔ Ù›ıÂÙ·È ·ÓÙ› ÙÔ˘ ÂÌ̤ÛÔ˘ ·ÓÙÈÎÂÈ̤ÓÔ˘] ·Ú¿‰. 1.
‚) TÔ âÚˆÙá Û˘ÓÙ¿ÛÛÂÙ·È Ì Ï¿ÁÈ· ÂÚˆÙËÌ·ÙÈ΋ ÚfiÙ·ÛË [·Ú¿‰. 2] ‹ Ì ·ÈÙÈ·-
ÙÈ΋ + Ï¿ÁÈ· ÂÚˆÙËÌ·ÙÈ΋ ÚfiÙ·ÛË [Ë Ï¿ÁÈ· Ù›ıÂÙ·È ·ÓÙ› ÙÔ˘ ÂÌ̤ÛÔ˘ ·ÓÙÈÎÂÈ-
̤ÓÔ˘ [·Ú¿‰. 3].

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. AåÙÔÜÌÂÓ ñÌĘ ‚ÔËıÂÖÓ [= ˙ËÙ¿Ì ·fi Û·˜ Ó· ‚ÔËı‹ÛÂÙÂ].
2. K·› õÚÂÙÔ ¬,ÙÈ ÂúË Ùfi Û‡ÓıËÌ· [= Î·È ÚÒÙËÛ ÔÈÔ Â›Ó·È ÙÔ Û‡ÓıËÌ·].
3. K·› ÙȘ ·éÙfiÓ õÚÂÙÔ ïfiÛÔÈ ·éÙáÓ ÙÂıÓÄÛÈÓ [= Î·È Î¿ÔÈÔ˜ ÙÔ ÚÒÙËÛ fiÛÔÈ ·’
·˘ÙÔ‡˜ ¤¯Ô˘Ó ÛÎÔÙˆı›].

2. \AÔÛÙÂÚá, àÔÎÚ‡Ùˆ Î·È ÂåÛÚ¿ÙÙˆ.

¶·Ú¿‰ÂÈÁÌ· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
^HÌĘ ÔÏ‡Ó ¯ÚfiÓÔÓ ÙfiÓ ÌÈÛıfiÓ âÛÙ¤ÚËÛ [= Ì·˜ ÛÙ¤ÚËÛ ÁÈ· ÌÂÁ¿ÏÔ ¯ÚÔÓÈÎfi
‰È¿ÛÙËÌ· ÙÔ ÌÈÛıfi].

¶PO™E•E. ·) TÔ Ì¤ÛÔ ÛÙÂÚÔÜÌ·È ‰¤¯ÂÙ·È ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ Û ÁÂÓÈ΋: \E› âÎÂ›ÓˆÓ Ì¤Ó


ê¿ÓÙˆÓ Ì¿¯FË âÛÙÂÚ‹ÌÂı· [= ÂÂȉ‹ ÛÙË Ì¿¯Ë ›¯·Ì ¯¿ÛÂÈ fiÏ· Âη›Ó·].
‚) TÔ ÛÙÂÚá Û˘ÓÙ¿ÛÛÂÙ·È ·ÎfiÌ· Ì ·ÈÙÈ·ÙÈ΋ + ÁÂÓÈ΋: OyÙÔ˜ â̤ ÙáÓ ·ÙÚÒ
ˇ ˆÓ
âÛÙ¤ÚËÛÂÓ [= ·˘Ùfi˜ Ì ÛÙ¤ÚËÛ ·fi ÙËÓ ·ÙÚÈ΋ ÂÚÈÔ˘Û›·].

128
11-147 30-09-08 06:22 ™ÂÏ›‰·129

∆ I Π T Ω TA P H M A TA

3. \EÓ‰‡ˆ Î·È âΉ‡ˆ

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. ^O ¿Ô˜ ÙfiÓ KÜÚÔÓ Î·Ï‹Ó ÛÙÔÏ‹Ó âÓ‰˘Û [= Ô ·Ô‡˜ ÊfiÚÂÛ ÛÙÔÓ K‡ÚÔ
ˆÚ·›· ÊÔÚÂÛÈ¿].
2. \Eͤ‰˘ÛÂÓ â̤ Ù‹Ó âÛıÉÙ· [= ·Ê·›ÚÂÛ ·fi ̤ӷ ÙÔ ¤Ó‰˘Ì·].

4. ¢È‰¿ÛΈ Î·È ñÔÌÈÌÓF‹ÛΈ [= ˘ÂÓı˘Ì›˙ˆ].

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. òHÚÍ·ÙÔ Û ‰È‰¿ÛÎÂÈÓ Ù‹Ó ÛÙÚ·ÙËÁ›·Ó [= ¿Ú¯ÈÛ ӷ Û ‰È‰¿ÛÎÂÈ ÙÔ ¤ÚÁÔ ÙÔ˘ ÛÙÚ·-
ÙËÁÔ‡].
2. \AÓ·ÌÓ‹Ûˆ ñÌĘ ÙÔ‡˜ ÙáÓ ÚÔÁfiÓˆÓ ÙáÓ ìÌÂÙ¤ÚˆÓ ÎÈÓ‰‡ÓÔ˘˜ [= ı· ˘ÂÓı˘Ì›Ûˆ ÛÂ
Û·˜ ÙÔ˘˜ ÎÈÓ‰‡ÓÔ˘˜ ÙˆÓ ‰ÈÎÒÓ Ì·˜ ÚÔÁfiÓˆÓ].

5. T· ‰ÔÍ·ÛÙÈο, ÂÎÏÔÁ‹˜, ÎÏ‹Û˘ Î·È fiÛ· ¤¯Ô˘Ó ÙË ÛËÌ·Û›· ÙˆÓ ÔÈá, ÔÈÔÜÌ·È [:
̤ÛÔ], Ù›ıËÌÈ, ηı›ÛÙËÌÈ, ÌÂÙ·‚¿Ïψ, ‰ÈÔÚ›˙ˆ, ÛÙËÓ ÂÓÂÚÁËÙÈ΋ ÙÔ˘˜ ‰È¿ıÂÛË,
Û˘ÓÙ¿ÛÛÔÓÙ·È Ì ‰‡Ô ·ÈÙÈ·ÙÈΤ˜ Ô˘ Ë Ì›· Â›Ó·È ÙÔ ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ ÛÙÔ Ú‹Ì· Î·È Ë
¿ÏÏË Î·ÙËÁÔÚÔ‡ÌÂÓÔ ÛÙÔ ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ [BϤÂ Î·È Î·ÙËÁÔÚÔ‡ÌÂÓÔ ·ÓÙÈÎÂÈ̤ÓÔ˘
ÛÂÏ. 112].
6. P‹Ì·Ù· Ì Â͈ÙÂÚÈÎfi ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ, ÌÔÚ› Ó· ‰Â¯ıÔ‡Ó Ù·˘Ùfi¯ÚÔÓ· Î·È ¿ÏÏË
·ÈÙÈ·ÙÈ΋, Ë ÔÔ›· fï˜ Â›Ó·È Û‡ÛÙÔÈ¯Ô ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ, Î·È Î˘Ú›ˆ˜ Ù·: àÁÔÚ‡ˆ,
‰Úá, âÚÁ¿˙ÔÌ·È, ÂéÂÚÁÂÙá, ÔÈá, ϤÁˆ.
• K·ÓÔÓÈο Ë ·ÈÙÈ·ÙÈ΋ ÙÔ˘ Û˘ÛÙÔ›¯Ô˘ ·˘ÙÔ‡ ·ÓÙÈÎÂÈ̤ÓÔ˘ Û˘Óԉ‡ÂÙ·È ·fi ÂÈ-
ıÂÙÈÎfi ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌfi.

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. ≠EηÛÙÔÓ ñÌáÓ ÂéËÚÁ¤ÙÔ˘Ó Ù‹Ó ÌÂÁ›ÛÙËÓ ÂéÂÚÁÂÛ›·Ó [= ÚfiÛÊÂÚ·Ó ÛÙÔÓ Î·ı¤Ó·
·fi Û·˜ ÙËÓ ÈÔ ÌÂÁ¿ÏË Â˘ÂÚÁÂÛ›·].
2. ¶fiÏÏ’ àÁ·ı¿ Ù‹Ó fiÏÈÓ âÔ›ËÛÂÓ [= ÚfiÛÊÂÚ ÔÏÏ¿ ηϿ ÛÙËÓ fiÏË].

• ™Ù· ·Ú·¿Óˆ ·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· ÔÈ ·ÈÙÈ·ÙÈΤ˜: ÂéÂÚÁÂÛ›·Ó, àÁ·ı¿, Â›Ó·È Û‡ÛÙÔȯ·


·ÓÙÈΛÌÂÓ· Î·È Û˘Óԉ‡ÔÓÙ·È ·fi ÙÔ˘˜ ÂÈıÂÙÈÎÔ‡˜ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌÔ‡˜: Ù‹Ó ÌÂÁ›ÛÙËÓ,
ÔÏÏ¿.

7. T· Ú‹Ì·Ù· Ô˘ ÛËÌ·›ÓÔ˘Ó ‰È·›ÚÂÛË, fiˆ˜: ‰È·ÈÚá, Ù¤ÌÓˆ, ηٷӤ̈ Î.Ï. ‰¤¯Ô-
ÓÙ·È ‰‡Ô ·ÈÙÈ·ÙÈΤ˜, ·ÏÏ¿ Ë Ì›· Â›Ó·È Û‡ÛÙÔÈ¯Ô ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ.
¢È¤ÏˆÌÂÓ ·éÙ‹Ó ‰‡Ô ̤ÚË [= Ó· ¯ˆÚ›ÛÔ˘Ì ·˘Ù‹Ó Û ‰‡Ô ̤ÚË].

129
11-147 30-09-08 06:22 ™ÂÏ›‰·130

Σ Y N TA K T I KO THΣ APXAIAΣ EΛΛHNIKHΣ ΓΛΩΣΣAΣ

PHMATA Ì AITIATIKH Î·È °ENIKH

Ε ρ ώ τ η σ η : ¶ÔÈ· Ú‹Ì·Ù· Û˘ÓÙ¿ÛÛÔÓÙ·È Ì ‰‡Ô ·ÓÙÈΛÌÂÓ·, ÙÔ ¤Ó· Û ·ÈÙÈ·ÙÈ΋


Î·È ÙÔ ¿ÏÏÔ Û ÁÂÓÈ΋;
¢‡Ô ·ÓÙÈΛÌÂÓ· ÙÔ ¤Ó· Û ·ÈÙÈ·ÙÈ΋ [: ¿ÌÂÛÔ] Î·È ÙÔ ¿ÏÏÔ Û ÁÂÓÈ΋ [: ¤ÌÌÂÛÔ]
‰¤¯ÔÓÙ·È Ù· Ú‹Ì·Ù·, Ô˘ ÛËÌ·›ÓÔ˘Ó:

1. ^EÛÙÈá, ÏËÚá, ÎÂÓá. ^EÛÙÈá [= ÚÔÛʤڈ ‹ ‰›Óˆ Á‡̷, ÊÈÏÔÍÂÓÒ, ÁÂÌ›˙ˆ],


ÏËÚá [= ÁÂÌ›˙ˆ, ÂÊԉȿ˙ˆ, ÂÍÔÏ›˙ˆ], ÁÂÌ›˙ˆ [= ÁÂÌ›˙ˆ, ÊÔÚÙÒÓˆ Ì οÙÈ],
›ÌÏËÌÈ [= ÁÂÌ›˙ˆ, ÈηÓÔÔÈÒ], ÎÂÓá [= ·‰ÂÈ¿˙ˆ], âÚËÌá [= ÂÚËÌÒÓˆ, ηٷ-
ÛÙڤʈ, ÛÙÂÚÒ].
¶PO™E•E. T· ·ıËÙÈο ÙˆÓ ÚËÌ¿ÙˆÓ, Ô˘ ¤¯Ô˘Ó ÙË ÛËÌ·Û›· ÙÔ˘ ÁÂÌ›˙ˆ, ‰¤¯ÔÓÙ·È
·ÓÙÈΛÌÂÓÔ Û ÁÂÓÈ΋ [·Ú¿‰. 3].

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. TáÓ ÏfiÁˆÓ ìÌĘ §˘Û›·˜ ÂîÛÙ›· [= Ô §˘Û›·˜ Ì·˜ Á¤ÌÈ˙ Ì ÏfiÁÈ·]
2. \AÓ‰ÚáÓ ÙáÓ‰Â Ù‹Ó fiÏÈÓ âΤӈÛ [= ¿‰ÂÈ·Û ÙËÓ fiÏË ·’ ·˘ÙÔ‡˜ ÙÔ˘˜ ¿Ó‰Ú˜].
3. \EÓÂÏ‹ÛıË ï ÏfiÊÔ˜ ÙáÓ î¤ˆÓ [= Á¤ÌÈÛÂ Ô ÏfiÊÔ˜ Ì È›˜].

2. \AÎÔ‡ˆ, ÏËÚÔÊÔÚÔÜÌ·È, Ì·Óı¿Óˆ, ˘Óı¿ÓÔÌ·È [= ˙ËÙÒ Ó· Ì¿ıˆ ·fi οÔÈÔÓ].

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. ^YÌÂÖ˜ âÌÔÜ àÎÔ‡ÛÂÛı ÄÛ·Ó Ù‹Ó àÏ‹ıÂÈ·Ó [= ÂÛ›˜ ı· ·ÎÔ‡ÛÂÙ ·fi ̤ӷ fiÏË
ÙËÓ ·Ï‹ıÂÈ·].
2. M¿ı ÌÔ˘ η› Ù¿‰Â [= Ì¿ı ·fi ̤ӷ ÎÈ ·˘Ù¿].

3. §·Ì‚¿Óˆ [= È¿Óˆ], ôÁˆ [= Ô‰ËÁÒ], ≤ÏΈ [= ÙÚ·‚Ò, Û¤ÚÓˆ].

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. òEÏ·‚ÔÓ Ùɘ ˙ÒÓ˘ ÙfiÓ \OÚfiÓÙ·Ó [= ¤È·Û· ·fi ÙË ˙ÒÓË ÙÔÓ OÚfiÓÙ·].
2. òAÁÂÈ Ùɘ ìÓ›·˜ ÙfiÓ ¥ÔÓ [= Ô‰ËÁ› ÙÔÓ ›Ô ·fi Ù· ËÓ›·].

4. \EÌÔ‰›˙ˆ, àÔÌ·ÎÚ‡Óˆ, à·ÏÏ¿ÛÛˆ, ·‡ˆ, àÔÛÙÂÚá, Â¥ÚÁˆ [= ÂÌÔ‰›˙ˆ ÙËÓ


›ÛÔ‰Ô, ·ÔÎÏ›ˆ], ¯ˆÚ›˙ˆ [= ¯ˆÚ›˙ˆ, ·Ô¯ˆÚ›˙ˆ].

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. Oî \HÏÂÖÔÈ ÙÔ‡˜ §·Î‰·ÈÌÔÓ›Ô˘˜ âÎÒÏ˘ÔÓ ÙÔÜ àÁáÓÔ˜ [= ÔÈ HÏ›ÔÈ ÂÌfi‰È˙·Ó ÙÔ˘˜
§·Î‰·ÈÌÔÓ›Ô˘˜ ·fi ÙÔÓ ·ÁÒÓ·].
2. §ÜÛfiÓ Ì ÙáÓ ‰ÂÛÌáÓ [= ·¿ÏϷͤ Ì ·fi Ù· ‰ÂÛÌ¿].

¶PO™E•E. ·. T· ̤۷ Ú‹Ì·Ù·, Ô˘ ¤¯Ô˘Ó ÙË ÛËÌ·Û›· ÙÔ˘ à·ÏÏ¿Ûˆ Î·È àÔÛÙÂÚÒ
‰¤¯ÔÓÙ·È ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ Î·È Û ÁÂÓÈ΋ ÌfiÓÔ [·Ú¿‰. 1].

130
11-147 30-09-08 06:22 ™ÂÏ›‰·131

∆ I Π T Ω TA P H M A TA

‚. T· Ú‹Ì·Ù·, Ô˘ ‰ËÏÒÓÔ˘Ó ÛÙ¤ÚËÛË, ‰¤¯ÔÓÙ·È Î·È ‰‡Ô ·ÈÙÈ·ÙÈΤ˜ ˆ˜ ·ÓÙÈΛ-


ÌÂÓ· [BϤ ڋ̷ٷ Ì ‰‡Ô ·ÈÙÈ·ÙÈΤ˜].
Á. T· ÎˆÏ˘ÙÈο Ú‹Ì·Ù· ‰¤¯ÔÓÙ·È Ù·˘Ùfi¯ÚÔÓ· Î·È ‰‡Ô ·ÓÙÈΛÌÂÓ·. TÔ ¤Ó· ·ÈÙÈ·-
ÙÈ΋ Î·È ÙÔ ¿ÏÏÔ ··Ú¤ÌÊ·ÙÔ ÙÂÏÈÎfiØ Ë ·ÈÙÈ·ÙÈ΋ Â›Ó·È Û˘Á¯ÚfiÓˆ˜ Î·È ˘ÔΛ-
ÌÂÓÔ ÙÔ˘ ··ÚÂÌÊ¿ÙÔ˘ [·Ú¿‰. 2].
¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. \AËÏÏ¿ÁËÛ·Ó ÙÔÜ ÎÈÓ‰‡ÓÔ˘ [= ··ÏÏ¿¯ÙËÎ·Ó ·fi ÙÔÓ Î›Ó‰˘ÓÔ].
2. T› Ì ΈχÂÈ ÎÏËÚÔÜÛı·È [= ÙÈ Ì ÂÌÔ‰›˙ÂÈ Ó· ÎÏËÚˆıÒ].

5. æ˘¯ÈÎfi ¿ıÔ˜, fiˆ˜: ôÁ·Ì·È [= ı·˘Ì¿˙ˆ], ı·˘Ì¿˙ˆ, Â鉷ÈÌÔÓ›˙ˆ [= ηÏÔÙ˘¯›˙ˆ,


ıˆÚÒ Î¿ÔÈÔÓ Â˘Ù˘¯‹], ̷ηڛ˙ˆ [= ηÏÔÙ˘¯›˙ˆ], çÚÁ›˙ÔÌ·È [= ÂÍÔÚÁ›˙ÔÌ·È],
˙ËÏá [= ηÏÔÙ˘¯›˙ˆ, ÊıÔÓÒ], ÔåÎÙ›Úˆ [= ·ÈÛı¿ÓÔÌ·È Ô›ÎÙÔ, Ï˘¿Ì·È], â·ÈÓá.
• H ÁÂÓÈ΋ Ì ٷ Ú‹Ì·Ù· ·˘Ù¿ ‰ËÏÒÓÂÈ ÙËÓ ·ÈÙ›· [: ÁÂÈ΋ ·ÈÙ›·˜].
¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. £·˘Ì¿˙ˆ Û Ùɘ ÙfiÏÌ˘ [= Û ı·˘Ì¿˙ˆ ÁÈ· ÙÔ ı¿ÚÚÔ˜ ÛÔ˘].
2. ¶ÔÏÏ¿ÎȘ Â鉷ÈÌfiÓÈÛ¿ Û ÙÔÜ ÙÚfiÔ˘ [= ÔÏϤ˜ ÊÔÚ¤˜ Û ηÏÔÙ‡¯ÈÛ· ÁÈ· ÙÔ
¯·Ú·ÎÙ‹Ú· ÛÔ˘].

¶PO™E•E. T· Ú‹Ì·Ù· ÙÔ˘ „˘¯ÈÎÔ‡ ¿ıÔ˘˜ ÔÏϤ˜ ÊÔÚ¤˜ Û˘Óԉ‡ÔÓÙ·È ·fi ‰ÔÙÈ΋Ø
Ë ‰ÔÙÈ΋ Ô˘ÛÈ·ÛÙÈÎÔ‡ ·ÊËÚË̤ÓÔ˘ Â›Ó·È Ù˘ ·ÈÙ›·˜ Î·È Ë ‰ÔÙÈ΋ ÚÔÛÒÔ˘ ·ÓÙÈ-
ΛÌÂÓÔ [·Ú¿‰. 2].

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. ^O KÜÚÔ˜ ≥ÛıË ÙÉF âÈÛÙÔÏÉF [= Ô K‡ÚÔ˜ ¢¯·ÚÈÛÙ‹ıËΠÁÈ· ÙËÓ ÂÈÛÙÔÏ‹].
2. \OÚÁ›˙ÔÌ·È Ùá
ˇ à‰ÂÏÊᡠ[= ÔÚÁ›˙ÔÌ·È ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙÔ˘ ·‰ÂÚÊÔ‡ ÌÔ˘].

6. T· ‰ÈηÛÙÈο, fiˆ˜: ·åÙÈáÌ·È [= ηÙËÁÔÚÒ], ‰Èο˙ˆ [= ‰Èο˙ˆ, ·ÔÊ·Û›˙ˆ], ÁÚ¿-


ÊÔÌ·È [= ηٷÁÁ¤Ïψ οÔÈÔÓ ÂÁÁڿʈ˜ ÁÈ· ‰ËÌfiÛÈÔ ·‰›ÎËÌ·], ‰ÈÒΈ [= ηÙË-
ÁÔÚÒ, ʤÚÓˆ οÔÈÔ ÛÙÔ ‰ÈηÛÙ‹ÚÈÔ ÁÈ· οÙÈ], ηٷÁÈÁÓÒÛΈ [= ηÙËÁÔÚÒ, ηٷ-
‰Èο˙ˆ οÔÈÔÓ], ηٷ„ËÊ›˙ÔÌ·È [= ηٷ‰Èο˙ˆ], ηÙËÁÔÚá, ÎÚ›Óˆ [= ‰Èο˙ˆ,
ηÙËÁÔÚÒ, ηٷ‰Èο˙ˆ], ÙÈ̈ÚÔÜÌ·È [= ÙÈ̈ÚÒ].
¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. ¢ÈÒÍÔÌ·› Û ‰ÂÈÏ›·˜ [= ı· Û ηٷÁÁ›ψ ÂÍ·ÈÙ›·˜ ‰ÂÈÏ›·˜].
2. M¤ÏËÙÔ˜ ™ˆÎÚ¿ÙË àÛ‚›·˜ âÁÚ¿„·ÙÔ [= Ô M¤ÏËÙÔ˜ ηٿÁÁÂÈÏ ÙÔ ™ˆÎÚ¿ÙË
ÂÍ·ÈÙ›·˜ ·Û¤‚ÂÈ·˜].
3. K·› ı·Ó¿ÙÔ˘ ÔyÙÔÈ ÎÚ›ÓÔ˘ÛÈ [= ·˘ÙÔ› ‰Èο˙Ô˘Ó ÁÈ· ¤ÁÎÏËÌ·, Ô˘ ¤¯ÂÈ ˆ˜ ÔÈÓ‹
ÙÔ ı¿Ó·ÙÔ].
¶PO™E•E. H ÁÂÓÈ΋ Ì ٷ Ú‹Ì·Ù· ·˘Ù¿ Â›Ó·È Ù˘ ·ÈÙ›·˜ Î·È Î˘Ú›ˆ˜ ‰ËÏÒÓÂÈ ÙÔ
öÁÎÏËÌ·, ÂÍ·ÈÙ›·˜ ÙÔ˘ ÔÔ›Ô˘ ‰Èο˙ÂÙ·È Ô Î·ÙËÁÔÚÔ‡ÌÂÓÔ˜ ‹ ÙËÓ ÔÈÓ‹, Ô˘ ÂÈ-
‚¿ÏÏÂÙ·È ÁÈ· ÙÔ ¤ÁÎÏËÌ·.

131
11-147 30-09-08 06:22 ™ÂÏ›‰·132

Σ Y N TA K T I KO THΣ APXAIAΣ EΛΛHNIKHΣ ΓΛΩΣΣAΣ

• OÈ ÁÂÓÈΤ˜ ÙˆÓ ·Ú·¿Óˆ ·Ú·‰ÂÈÁÌ¿ÙˆÓ: ‰ÂÈÏ›·˜: ÁÂÓ. ·ÈÙ›·˜, àÛ‚›·˜: ÁÂÓ.


ÂÁÎÏ‹Ì·ÙÔ˜, ı·Ó¿ÙÔ˘: ÁÂÓ. Ù˘ ÔÈÓ‹˜.
• ¶ÔÏϤ˜ ÊÔÚ¤˜ Ë ·ÈÙÈ·ÙÈ΋ Ì ٷ ‰ÈηÛÙÈο Ú‹Ì·Ù· Â›Ó·È Ù˘ ÔÈÓ‹˜ Î·È Ë ÁÂÓÈ΋
ÙÔ ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ:

¶·Ú¿‰ÂÈÁÌ· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
\AıËÓ·ÖÔÈ ™ˆÎÚ¿ÙÔ˘˜ ı¿Ó·ÙÔÓ Î·Ù¤ÁÓˆÛ·Ó [= ÔÈ AıËÓ·›ÔÈ Î·Ù·‰›Î·Û·Ó ÛÂ
ı¿Ó·ÙÔ ÙÔ ™ˆÎÚ¿ÙË ‹ Â¤‚·Ï·Ó ÛÙÔ ™ˆÎÚ¿ÙË ˆ˜ ÔÈÓ‹ ÙÔ ı¿Ó·ÙÔ].

7. \AÓÙ·Ï¿ÛÛˆ, àÁÔÚ¿˙ˆ, ˆÏá, ÈÚ¿ÛΈ [= Ô˘ÏÒ], èÓÔÜÌ·È [= ·ÁÔÚ¿˙ˆ], àÔ‰›-


‰ÔÌ·È [= Ô˘ÏÒ], àÍÈá [= ıˆÚÒ ¿ÍÈÔ, ÎÚ›Óˆ ¿ÍÈÔ], ÙÈÌá [= ÂÎÙÈÌÒ Î¿ÙÈ Û ÔÚÈ-
Ṳ̂ÓË ·Í›·], âÎÙÈÌá [= ÂÎÙÈÌÒ Î¿ÙÈ Û ÔÚÈṲ̂ÓË ·Í›·].

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. T‹Ó ·éÙáÓ âÏ¢ıÂÚ›·Ó ‰ÂÈÓɘ ‰Ô˘Ï›·˜ äÏÏ¿Í·ÓÙÔ [= ÙËÓ ÂÏ¢ıÂÚ›· ÙÔ˘˜ ·ÓÙ¿ÏÏ·-
Í·Ó Ì ÊÚÈÎÙ‹ ‰Ô˘Ï›·].
2. ¶ÈÚ¿ÛÎÔ˘ÛÈ Ù¿ ÎÙ‹Ì·Ù· ¤ÓÙ ٷϿÓÙˆÓ [= Ô˘ÏÔ‡Ó ÙËÓ ÂÚÈÔ˘Û›· Ì ¤ÓÙÂ
Ù¿Ï·ÓÙ·].

¶PO™E•E. H ÁÂÓÈ΋ Ì ٷ Ú‹Ì·Ù· ·˘Ù¿ Â›Ó·È Ù˘ ·Í›·˜ ‹ ÙÔÜ ÙÈÌ‹Ì·ÙÔ˜.

8. ™‡ÓıÂÙ· Ú‹Ì·Ù·. ¶ÔÏÏ¿ Û‡ÓıÂÙ· Ú‹Ì·Ù· Ì ÙȘ ÚÔı¤ÛÂȘ: àfi, âÎ, Úfi Î·È Î˘Ú›ˆ˜
Ì ÙËÓ Î·Ù¿, fiÙ·Ó Ë ÚfiıÂÛË ·˘Ù‹ ÙÔ˘˜ ‰›ÓÂÈ ‰ÈηÛÙÈ΋ ÛËÌ·Û›· [·Ú¿‰. 3].

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. \AÔÙÚ¤ÂÈ Ì ÙÔ‡ÙÔ˘ [= Ì ·ÔÙÚ¤ÂÈ ·’ ·˘Ùfi]
2. \Eͤ‚·ÏÔÓ ·éÙfiÓ Ùɘ àگɘ [= ÙÔÓ ¤‰ÈˆÍ·Ó ·fi ÙËÓ ÂÍÔ˘Û›·].
3. \AıËÓ·ÖÔÈ ™ˆÎÚ¿ÙÔ˘˜ ı¿Ó·ÙÔÓ Î·Ù¤ÁÓˆÛ·Ó [= ÔÈ AıËÓ·›ÔÈ Î·Ù·‰›Î·Û·Ó ÙÔ
™ˆÎÚ¿ÙË Û ı¿Ó·ÙÔ].

A Û Î ‹ Û Â È ˜ [21]
[BϤ A¶ANTH™EI™ ÛÂÏ. 388]

™YM¶§HPø™H™ KENøN
N· Û˘ÌÏËÚÒÛÂÙ ٷ ÎÂÓ¿ ÙˆÓ ·Ú·Î¿Ùˆ ÚÔÙ¿ÛÂˆÓ ı¤ÙÔÓÙ·˜ ˆ˜ ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ
ÙËÓ Î·Ù¿ÏÏËÏË ÙÒÛË Ù˘ Ϥ͢, Ô˘ ‚Ú›ÛÎÂÙ·È ÛÙȘ ·ÚÂÓı¤ÛÂȘ.
1. AåÙÂÖ ……………………………… ÙÚÈáÓ ÌËÓáÓ (·éÙfi˜, ÌÈÛıfi˜)
2. ^O ·Ù‹Ú ÌÔ˘ ‰‡Ô …………………… âÁ¤ÌÈÛÂ……………… (ӷܘ, Û›ÙÔ˜)
3. ExÏÎÂÓ…………………… ………………… (·éÙfi˜, Ô‡˜)
4. M·Î·Ú›˙ˆ ôÚ’ ……………… öÁˆÁ ……………… (ñÌÂÖ˜, Ùfi ÎÙÉÌ·)

132
11-147 30-09-08 06:22 ™ÂÏ›‰·133

∆ I Π T Ω TA P H M A TA

5. ≠øÚÎÈÛ·Ó ……… ………… (ï ÛÙÚ·ÙÈÒÙ˘, ¬ÚÎÔ˜)


6. ¶ÚÔ¤Ù·ÍÂ ……………… (ïÏÖÙ·È, îÂÖ˜)
7. OyÙÔ˜ ……………… ……………… àÂÛÙ¤ÚËÛÂÓ (âÁÒ, Ù¿ ·ÙÚˇá·)

ANTI™TOIXIA™ – ™YZEY•H™

N· ·ÓÙÈÛÙÔȯ›ÛÂÙ ٷ ÁÚ¿ÌÌ·Ù· Ù˘ B ÛÙ‹Ï˘ Ì ÙÔ˘˜ ·ÚÈıÌÔ‡˜ Ô˘ Ù·ÈÚÈ¿˙Ô˘Ó


ÛÙË A ÛÙ‹ÏË.
1. T‹Ó ÛÔÊ›·Ó ˆÏÂÖ ·. ʛψÓ.
2. EåÛ¤Ú·Í·Ó ÏÉıÔ˜ ¯ÚËÌ¿ÙˆÓ ‚. ı·Ó¿ÙÔ˘.
3. \EÚËÌÔÖ˜ Û·éÙfiÓ Á. ÙfiÓ ı¿Ó·ÙÔÓ.
4. \E˘ıfiÌËÓ Ù·ÜÙ· ‰. ·éÙfiÓ.
5. ^O KÜÚÔ˜ ÙÔÜ ¿ıÔ˘˜ üÎÙÈÚÂÓ Â. àÚÁ˘Ú›Ô˘.
6. K·› ÔyÙÔÈ ÎÚ›ÓÔ˘ÛÈ ÛÙ. ·éÙÔÜ.
7. ¢ÈÔÁÂ›ÙˆÓ Ù‹Ó ı˘Á·Ù¤Ú· öÎÚ˘Ù ÙÔÜ àÓ‰Úfi˜ ˙. ÙÔ‡˜ Û˘ÌÌ¿¯Ô˘˜.

ANOIKTOY TY¶OY

N· ‚Ú›Ù ÛÙȘ ·Ú·Î¿Ùˆ ÚÔÙ¿ÛÂȘ Ù· ·ÓÙÈΛÌÂÓ· Î·È Ó· ·Ó·ÁÓˆÚ›ÛÂÙ ÙËÓ


ηÙËÁÔÚ›· ÙˆÓ ÚËÌ·ÙÈÎÒÓ Ù‡ˆÓ ·fi ÙËÓ ÔÔ›· ÂÍ·ÚÙÒÓÙ·È.
1. ^Y¤Û¯ÂÓÙÔ ‰È‰¿ÍÂÈÓ ìÌĘ Ù‹Ó ®ËÙÔÚÈ΋Ó.
2. ¢ÈÊı¤Ú·˜ â›ÌÏ·Û·Ó ¯fiÚÙÔ˘ ÎÔ‡ÊÔ˘.
3. £¿Ó·ÙÔ˜ ¯ˆÚ›˙ÂÈ ÙÔÜ ÛÒÌ·ÙÔ˜ Ù‹Ó „˘¯‹Ó.
4. ZËÏá ÛÂ ÙÔÜ ÏÔ‡ÙÔ˘.
5. Oî ‚¿Ú‚·ÚÔÈ ÙfiÓ £ÂÌÈÛÙÔÎϤ· ÌÂÁ›ÛÙˆÓ ‰ˆÚÂáÓ äÍ›ˆÛ·Ó.
6. ^O KÜÚÔ˜ Ùfi ÛÙÚ¿ÙÂ˘Ì· η٤ÓÂÈÌÂÓ ‰Ò‰Âη ̤ÚË.
7. TÔ‡ÙÔ˘˜ Ì¤Ó ÔsÓ Ôé ·‡Ûˆ Ùɘ àگɘ.

PHMATA Ì AITIATIKH Î·È ¢OTIKH

Ε ρ ώ τ η σ η : ¶ÔÈ· Ú‹Ì·Ù· Û˘ÓÙ¿ÛÛÔÓÙ·È Ì ‰‡Ô ·ÓÙÈΛÌÂÓ·, ÙÔ ¤Ó· Û ·ÈÙÈ·ÙÈ΋


Î·È ÙÔ ¿ÏÏÔ Û ‰ÔÙÈ΋;
¢‡Ô ·ÓÙÈΛ̤ӷ, ÙÔ ¤Ó· Û ·ÈÙÈ·ÙÈ΋ [: ¿ÌÂÛÔ] Î·È ÙÔ ¿ÏÏÔ Û ‰ÔÙÈ΋ [: ¤ÌÌÂÛÔ],
‰¤¯ÔÓÙ·È Ù· Ú‹Ì·Ù·, Ô˘ ÛËÌ·›ÓÔ˘Ó:

1. §¤Áˆ, ‰Â›ÎÓ˘ÌÈ, ‰ËÏá, ÛËÌ·›Óˆ [= Ê·ÓÂÚÒÓˆ, ÁÓˆÛÙÔÔÈÒ], Ê·›Óˆ [= Ê·ÓÂÚÒÓˆ,


ÁÓˆÛÙÔÔÈÒ], ÎÔÈÓá [= ·Ó·ÎÔÈÓÒÓˆ], ñÈÛ¯ÓÔÜÌ·È [= ˘fiÛ¯ÔÌ·È], ·Ú·ÁÁ¤Ïψ,
·Ú·ÈÓá, àÔÎÚ›ÓÔÌ·È.

133
11-147 30-09-08 06:22 ™ÂÏ›‰·134

Σ Y N TA K T I KO THΣ APXAIAΣ EΛΛHNIKHΣ ΓΛΩΣΣAΣ

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. ¶~ÄÛ·Ó ñÌÖÓ Ù‹Ó àÏ‹ıÂÈ·Ó âÚá [= ı· Û·˜ ˆ fiÏË ÙËÓ ·Ï‹ıÂÈ·].
2. ≠OÛ· ìÌÖÓ ï £Âfi˜ Ê·ÓÂÖ [= fiÛ· ı· Ê·ÓÂÚÒÛÂÈ Û ̷˜ Ô £Âfi˜].

2. ¢›‰ˆÌÈ, ôÁˆ, ʤڈ, ÚÔÛ¿Áˆ [= Ô‰ËÁÒ, ʤÚÓˆ], ¤Ìˆ, ÎÔÌ›˙ˆ, âÈÛÙ¤Ïψ [=


ÛÙ¤ÏÓˆ Û οÔÈÔÓ, ·Ú·ÁÁ¤Ïψ], àÓÙÈÙ¿ÛÛˆ [= ·Ú·Ù¿ÛÛˆ ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ], ÚÔÛ·Ú-
Ìfi˙ˆ [= ÚÔÛ·ÚÌfi˙ˆ, Ù·ÈÚÈ¿˙ˆ].

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. ^H ̈ڛ· ‰›‰ˆÛÈÓ àÓıÚÒÔȘ ηο [= Ë ÌˆÚ›· ʤÚÓÂÈ Û˘ÌÊÔÚ¤˜ ÛÙÔ˘˜ ·ÓıÚÒÔ˘˜].
2. °˘Ó·ÈÍ› ÎfiÛÌÔÓ ì ÛÈÁ‹ ʤÚÂÈ [= Ë ÛȈ‹ ʤÚÓÂÈ ÛÙȘ Á˘Ó·›Î˜ ¢Ú¤ÂÈ·].
3. ^O \AṲ́ÓÈÔ˜ K‡Úˆˇ η› ÙÉ
F ÛÙÚ·ÙÈÄ÷ ͤÓÈ· öÂÌ [= Ô AṲ́ÓÈÔ˜ ¤ÛÙÂÏÓ ÛÙÔÓ
K‡ÚÔ Î·È ÛÙÔ ÛÙÚ¿ÙÂ˘Ì· ÊÈÏÈο ‰ÒÚ·].

3. ŸÛ· ÛËÌ·›ÓÔ˘Ó â͛ۈÛË, âÍÔÌ›ˆÛË, Ì›ÍË, Û˘Ó‰È·ÏÏ·Á‹ [= Û˘ÌÊÈÏ›ˆÛË], ÚÔÛ¤Á-


ÁÈÛË, fiˆ˜: åÛá [ÈÛÒÓˆ], âÍÈÛá [= ÂÍÈÛÒÓˆ], àÓÈÛá [= ÂÍÈÛÒÓˆ], ïÌÔÈá [= ÂÍÔÌÔÈ-
ÒÓˆ], Âåο˙ˆ [= ·ÚÔÌÔÈ¿˙ˆ], ·Ú·‚¿Ïψ [= Û˘ÁÎÚ›Óˆ], Ì›ÁÓ˘ÌÈ [= ·Ó·Î·-
ÙÒÓˆ], ÎÂÚ¿ÓÓ˘ÌÈ [= ·Ó·ÌÂÈÁÓ‡ˆ], ‰È·ÏÏ¿ÙÙˆ [= Û˘ÌÊÈÏÈÒÓˆ], Û˘Ó·ÏÏ¿ÙÙˆ [=
Û˘ÌÊÈÏÈÒÓˆ], ÂÏ¿˙ˆ [= ʤÚÓˆ οÙÈ ÎÔÓÙ¿ Û οÙÈ ¿ÏÏÔ].

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. ^O Û›‰ËÚÔ˜ àÓÈÛÔÖ ÙÔ‡˜ àÛıÂÓÂÖ˜ ÙÔÖ˜ åÛ¯˘ÚÔÖ˜ âÓ Ùˇá ÔÏ¤Ìˇˆ [= Ù· fiÏ· ÂÍÈÛÒ-
ÓÔ˘Ó ÛÙÔÓ fiÏÂÌÔ ÙÔ˘˜ ·Ó›Û¯˘ÚÔ˘˜ Ì ÙÔ˘˜ ÈÛ¯˘ÚÔ‡˜].
2. T‹Ó Âé‚Ô˘Ï›·Ó ôÏÏÔȘ ïÌÔÈÔÖ [= ÂÍÔÌÔÈÒÓÂÈ ÙË Û‡ÓÂÛË Ì ¿ÏÏ·].
3. \EÂÈÚÄÙÔ ‰È·ÏÏ¿Í·È Ù¿˜ fiÏÂȘ àÏϋϷȘ [= ÚÔÛ·ıÔ‡Û ӷ Û˘ÌÊÈÏÈÒÛÂÈ ÙȘ
fiÏÂȘ ÌÂٷ͇ ÙÔ˘˜].

• H Û‡ÓÙ·ÍË ÙÔ˘ ÂÏ¿˙ˆ Ì ·ÈÙÈ·ÙÈ΋ + ‰ÔÙÈ΋ Â›Ó·È ÔÈËÙÈ΋: ¿ÓÙ·˜ â¤Ï·ÛÂ


¯ıÔÓ›.

4. ™‡ÓıÂÙ· Ú‹Ì·Ù·. ¶ÔÏÏ¿ Û‡ÓıÂÙ· Ú‹Ì·Ù· Ì ÙȘ ÚÔı¤ÛÂȘ: â›, ñfi, Úfi˜ ηÈ
΢ڛˆ˜ Ì ÙȘ âÓ Î·È Û‡Ó.

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. \EÓÂÈÚÁ¿Û·ÓÙÔ ìÌÖÓ Ù‹Ó àÚÂÙ‹Ó [= Ì·˜ ¤Î·Ó·Ó ÂÓ¿ÚÂÙÔ˘˜].
2. ™˘ÁÎÚÔ‡ÂÈÓ ·éÙÔ‡˜ àÏÏ‹ÏÔȘ â‚Ô‡ÏÔÓÙÔ [= ‹ıÂÏ·Ó Ó· ʤÚÔ˘Ó Û ۇÁÎÚÔ˘ÛË
·˘ÙÔ‡˜ ÌÂٷ͇ ÙÔ˘˜].
3. \E¤‚·Ï·Ó ·éÙÔÖ˜ ÙfiÓ ÓfiÌÔÓ [= Â¤‚·Ï·Ó Û’ ·˘ÙÔ‡˜ ÙÔ ÓfiÌÔ].

134
11-147 30-09-08 06:22 ™ÂÏ›‰·135

∆ I Π T Ω TA P H M A TA

PHMATA Ì °ENIKH Î·È ¢OTIKH

Ε ρ ώ τ η σ η : ¶ÔÈ· Ú‹Ì·Ù· Û˘ÓÙ¿ÛÛÔÓÙ·È Ì ‰‡Ô ·ÓÙÈΛÌÂÓ·, ÙÔ ¤Ó· Û ÁÂÓÈ΋


Î·È ÙÔ ¿ÏÏÔ Û ‰ÔÙÈ΋;
¢‡Ô ·ÓÙÈΛÌÂÓ·, ÙÔ ¤Ó· Û ÁÂÓÈ΋ [Û˘Ó‹ıˆ˜ ¿ÌÂÛÔ] Î·È ÙÔ ¿ÏÏÔ Û ‰ÔÙÈ΋ [Û˘Ó‹-
ıˆ˜ ¤ÌÌÂÛÔ] ‰¤¯ÔÓÙ·È Ù· Ú‹Ì·Ù·, Ô˘ ÛËÌ·›ÓÔ˘Ó:

1. ™˘ÌÌÂÙÔ¯‹ ‹ ÌÂÙ¿‰ÔÛË, fiˆ˜: ÌÂÙ¤¯ˆ [= Û˘ÌÌÂÙ¤¯ˆ], ÌÂÙ·Ï·Ì‚¿Óˆ [= Û˘ÌÌÂ-


Ù¤¯ˆ], ÎÔÈÓˆÓá [= Û˘ÌÌÂÙ¤¯ˆ], ÌÂÙ·‰›‰ˆÌÈ [= ‰›Óˆ Û οÔÈÔÓ ¤Ó· ̤ÚÔ˜ ·fi
οÙÈ], àÓÙÈÔÈÔÜÌ·È [= ·›ÚÓˆ ‹ ‰ÈÂΉÈÎÒ ·fi οÔÈÔÓ Î¿ÙÈ], àÌÊÈÛ‚ËÙá [ˆ˜
‰ÈηÓÈÎfi˜ fiÚÔ˜] = ‰ÈÂΉÈÎÒ.

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. MÂÙÂÛ¯‹Î·ÌÂÓ ñÌÖÓ îÂÚáÓ ÙáÓ ÛÂÌÓÔÙ¿ÙˆÓ [= ¤¯Ô˘Ì ¿ÚÂÈ Ì¤ÚÔ˜ Ì·˙› Ì ۷˜
ÛÙȘ ÈÔ ÛÂÙ¤˜ ı˘Û›Â˜].
2. \EÎÔÈÓÒÓËÛ·Ó ÙáÓ ÎÈÓ‰‡ÓˆÓ ìÌÖÓ [= ‹Ú·Ó ̤ÚÔ˜ ÛÙÔ˘˜ ÎÈÓ‰‡ÓÔ˘˜ Ì·˙› Ì ̷˜].
3. TáÓ ÙÈÌáÓ ÙÔÖ˜ Ê›ÏÔȘ ÌÂÙ·Ï·Ì‚¿ÓÔÌÂÓ [= Û˘ÌÌÂÙ¤¯Ô˘Ì Ì ÙÔ˘˜ Ê›ÏÔ˘˜ ÛÙȘ
ÙÈ̤˜].

2. ¶·Ú·¯ÒÚËÛË Î·È ÙÔ ÊıÔÓá [= ·ÚÓÔ‡Ì·È Î¿ÙÈ Û οÔÈÔÓ ·fi ÊıfiÓÔ], fiˆ˜:


·Ú·¯ˆÚá [= ·Ú·¯ˆÚÒ], ñ·Ó›ÛÙ·Ì·È [= ·Ú·¯ˆÚÒ].

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. Tɘ ÙáÓ ^EÏÏ‹ÓˆÓ âÏ¢ıÂÚ›·˜ ·Ú¯ˆÚ‹Û·Ù Ùá ˇ ºÈÏ›ˆˇ [= ·Ú·¯ˆÚ‹Û·Ù ÛÙÔ
º›ÏÈÔ ÙËÓ ÂÏ¢ıÂÚ›· ÙˆÓ EÏÏ‹ÓˆÓ].
2. M‹ ÌÔÈ ÊıÔÓ‹ÛF˘ ÙÔÜ Ì·ı‹Ì·ÙÔ˜ [= ÌËÓ ·ÚÓËı›˜ ·fi ÊıfiÓÔ ÙÔ Ì¿ıËÌ· Û ̤ӷ].

3. TÈÌá Î·È ÙÈÌáÌ·È ˆ˜ fiÚÔÈ ‰ÈηÓÈÎÔ›: ÙÈÌá [: ÁÈ· ‰ÈηÛÙ‹ = ÔÚ›˙ˆ ÔÈÓ‹ ‹ ÙÈ̈ڛ·
Û ˘fi‰ÈÎÔ, ÂÈ‚¿Ïψ ÔÈÓ‹]Ø ÙÔ Ì¤ÛÔ ÙÈÌáÌ·È [: ·. ÁÈ· ηًÁÔÚÔ = ÚÔÙ›ӈ ÁÈ·
οÔÈÔÓ ˆ˜ ÔÈÓ‹ οÙÈ. ‚. ÁÈ· ηÙËÁÔÚÔ‡ÌÂÓÔ = ÚÔÙ›ӈ ÌÈÎÚfiÙÂÚË ÔÈÓ‹ ÁÈ· ÙÔÓ
·˘Ùfi ÌÔ˘].
• OÈ ÁÂÓÈΤ˜ Ì ٷ Ú‹Ì·Ù· ·˘Ù¿ Â›Ó·È Ù˘ ÔÈÓ‹˜.
¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. òIÛˆ˜ ôÓ ÌÔÈ, t ôÓ‰Ú˜ ‰ÈηÛÙ·›, Ê˘Áɘ ÙÈÌ‹Û·ÈÙ [= ›Ûˆ˜ ı· ÔÚ›˙·Ù Û ̤ӷ ˆ˜
ÔÈÓ‹ ÙËÓ ÂÍÔÚ›·].
2. TÈÌ¿Ù·È ÌÔÈ ï àÓ‹Ú ı·Ó¿ÙÔ˘ [= Ô ¿Ó‰Ú·˜ ÚÔÙ›ÓÂÈ ÁÈ· ̤ӷ ˆ˜ ÔÈÓ‹ ÙÔ ı¿Ó·ÙÔ].

¶PO™E•E. M fiϘ ÙȘ ηÙËÁÔڛ˜ ÙˆÓ ÚËÌ¿ÙˆÓ, Ô˘ ‰¤¯ÔÓÙ·È ‰‡Ô ·ÓÙÈΛÌÂÓ·, ÙÔ
¤Ó· Û ÁÂÓÈ΋ Î·È ÙÔ ¿ÏÏÔ Û ‰ÔÙÈ΋, Ë ÁÂÓÈ΋ ‰ËÏÒÓÂÈ Ú¿ÁÌ· [‹ Ô˘ÛÈ·ÛÙÈÎfi ·ÊË-
ÚË̤ÓÔ] Î·È Ë ‰ÔÙÈ΋ ÚfiÛˆÔ.

135
11-147 30-09-08 06:22 ™ÂÏ›‰·136

Σ Y N TA K T I KO THΣ APXAIAΣ EΛΛHNIKHΣ ΓΛΩΣΣAΣ

A Û Î ‹ Û Â È ˜ [22]
[BϤ A¶ANTH™EI™ ÛÂÏ. 388]

™YM¶§HPø™H™ KENøN
N· Û˘ÌÏËÚÒÛÂÙ ٷ ÎÂÓ¿ ÙˆÓ ·Ú·Î¿Ùˆ ÚÔÙ¿ÛÂˆÓ ı¤ÙÔÓÙ·˜ ˆ˜ ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ
ÙËÓ Î·Ù¿ÏÏËÏË ÙÒÛË Ù˘ Ϥ͢, Ô˘ ‚Ú›ÛÎÂÙ·È ÛÙȘ ·ÚÂÓı¤ÛÂȘ.
1. ^YÈÛ¯ÓÂÖÙÔ ¤ÓÙÂ………………… (ÌÓ·Ö, ≤ηÛÙÔ˜).
2. OéÎ àÓÙÈÔÈÔ‡ÌÂı· ……………… (‚·ÛÈχ˜, ÚÂÛ‚‡ÙÂÚÔÈ).
3. …………………………… ñ·Ó›ÛÙ·ÓÙ·È ıáÎÔÈ, ÚÂÛ‚‡ÙÂÚÔÈ).
4. ¶·Ú·‚¿ÏÏÔ˘ÛÈÓ …………… (ñÌÂÖ˜, ÔÈ ÚfiÙÂÚÔÈ).
5. KfiÌÈ˙ ÓÜÓ ……………… ÙfiÓ âÌfiÓ âÁÒ, ·Ö˜).
6. ¶¿ÓÙˆÓ Á¿Ú………………… ÔÏÏÔ› ÎÔÈÓˆÓÔÜÌÂÓ (Ù·ÜÙ·, ôÏÏËÏÔÈ).

ANOIKTOY TY¶OY

N· ‚Ú›Ù ÛÙȘ ·Ú·Î¿Ùˆ ÚÔÙ¿ÛÂȘ Ù· ·ÓÙÈΛÌÂÓ· Î·È Ó· ·Ó·ÁÓˆÚ›ÛÂÙ ÙËÓ


ηÙËÁÔÚ›· ÙˆÓ ÚËÌ·ÙÈÎÒÓ Ù‡ˆÓ ·fi ÙËÓ ÔÔ›· ÂÍ·ÚÙÒÓÙ·È.
1. ≠Oˆ˜ Ù·‡ÙFË ÙFÉ ï‰ˇá Ôî ÔϤÌÈÔÈ ÚÔÛ¤¯ÔÈÂÓ ÙfiÓ ÓÔÜÓ.
2. KÂÚ¿ÓÓ˘ÌÈ ≈‰ˆÚ Ùˇá ÔúÓˇˆ.
3. \E‰¤ÔÓÙÔ KÂÚ΢ڷ›ˆÓ ÙÔ‡˜ ʇÁÔÓÙ·˜ Û˘Ó·ÏÏ¿Í·È ÛÊ›ÛÈ.
4. Tˇá Ï‹ıÂÈ Ù¿ ®Ëı¤ÓÙ· âÎÔ›ÓˆÛ·Ó.
5. \AÌÊÈÛ‚ËÙÔÜÛÈ ÙÔÜ Û›ÙÔ˘ ìÌÖÓ.
6. K·› ÙÔÖ˜ ôÏÏÔȘ ÛÙÚ·ÙËÁÔÖ˜ Ù¿ ·éÙ¿ öÊÚ·ÛÂ.
7. XÚ‹ ÙÔÜ ‚¿ÚÔ˘˜ ÌÂÙ·‰È‰fiÓ·È ÙÔÖ˜ Ê›ÏÔȘ.

136
11-147 30-09-08 06:22 ™ÂÏ›‰·137

TO ¶OIHTIKO
A I T I O
Ε ρ ώ τ η σ η : TÈ Ï¤ÁÂÙ·È ÔÈËÙÈÎfi ·›ÙÈÔ Î·È Ò˜ ÌÂÙ·ÊÚ¿˙ÂÙ·È;
¶ÔÈËÙÈÎfi ·›ÙÈÔ Ï¤ÁÂÙ·È Ô ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌfi˜, Ô˘ ‰ËÏÒÓÂÈ Î˘Ú›ˆ˜ ÚfiÛˆÔ Î·È ÈÔ
Û¿ÓÈ· Ú¿ÁÌ· [·Ú¿‰. 2], ·fi ÙÔ ÔÔ›Ô ·ı·›ÓÂÈ Î¿ÙÈ [ηÏfi ‹ ηÎfi] ÙÔ ˘ÔΛÌÂÓÔ
ÂÓfi˜ ÚËÌ·ÙÈÎÔ‡ Ù‡Ô˘, fiÙ·Ó Ô Ù‡Ô˜ ·˘Ùfi˜ Â›Ó·È ·ıËÙÈ΋˜ ‰È¿ıÂÛ˘ [ÛËÌ·Û›·˜],
fiˆ˜: ‰È‰¿ÛÎÔÌ·È, ÌÈÛÔÜÌ·È, ¤ÌÔÌ·È, χÔÌ·È, ·È‰Â‡ÔÌ·È, ¿Û¯ˆ, ıÓF‹ÛΈ Î.Ï.
• TÔ ÔÈËÙÈÎfi ·›ÙÈÔ ÛÙ· ÓÂÔÂÏÏËÓÈο ÌÂÙ·ÊÚ¿˙ÂÙ·È Ì ÙËÓ ·fi + ·ÈÙÈ·ÙÈ΋.
¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. ¶ÔÏÏÔ› ηÙÂÎfiËÛ·Ó ñfi ÙáÓ ‚·Ú‚¿ÚˆÓ [= ÔÏÏÔ› ÛÎÔÙÒıËÎ·Ó ·fi ÙÔ˘˜ ‚·Ú‚¿-
ÚÔ˘˜].
2. Oé Á¿Ú, ÔrÌ·È, ÙÔÈÔÜÙfiÓ âÛÙÈ Ùfi ÙáÓ £ÂáÓ, œÛÙ ñfi ‰ÒÚˆÓ ·Ú¿ÁÂÛı·È, ÔxÔÓ
ηÎfiÓ ÙÔÎÈÛÙ‹Ó [= ¤¯ˆ ÙË ÁÓÒÌË, ÏÔÈfiÓ, ÔÈ £ÂÔ› ‰ÂÓ Â›Ó·È Ù¤ÙÔÈÔÈ, ÒÛÙ ӷ
·Ú·Û‡ÚÔÓÙ·È ·fi ‰ÒÚ·, fiˆ˜ Ô Î·Îfi˜ ÙÔÎÈÛÙ‹˜].

E K º O PA T O Y ¶ O I H T I KO Y § O ° O Y

Ε ρ ώ τ η σ η : ¶Ò˜ ÂÎʤÚÂÙ·È ÙÔ ÔÈËÙÈÎfi ·›ÙÈÔ;


TÔ ÔÈËÙÈÎfi ·›ÙÈÔ ÂÎʤÚÂÙ·È:

1. M ÁÂÓÈ΋ Î·È Ì ÌÈ· ·fi ÙȘ ÚÔı¤ÛÂȘ: ñfi, àfi, âÎ, ·Ú¿, Úfi˜ Î·È Î˘Ú›ˆ˜
Ì ÙËÓ ñfi, fiÔÈÔ˘ ¯ÚfiÓÔ˘ ÎÈ ·Ó Â›Ó·È ÙÔ Ú‹Ì·.

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. K·ÏÏ›ÍÂÓÔ˜ ÌÈÛÔ‡ÌÂÓÔ˜ ñfi ¿ÓÙˆÓ ÏÈÌˇá à¤ı·Ó [= Ô K·ÏÏ›ÍÂÓÔ˜, ÂÂȉ‹ ‹Ù·Ó
ÌÈÛËÙfi˜ ·fi fiÏÔ˘˜, ¤ı·Ó ÂÍ·ÈÙ›·˜ ›ӷ˜].
2. \EÚ¿¯ıË Ôé‰¤Ó àfi ÙáÓ Ù˘Ú¿ÓÓˆÓ öÚÁÔÓ àÍÈfiÏÔÁÔÓ [= ηӤӷ ¤ÚÁÔ ·ÍÈfiÏÔÁÔ ‰ÂÓ
¤ÁÈÓ ·fi ÙÔ˘˜ Ù˘Ú¿ÓÓÔ˘˜].

2. M ‰ÔÙÈ΋ ÚÔÛÒÔ˘ Û˘Ó‹ıˆ˜, fiÙ·Ó ÙÔ Ú‹Ì· Â›Ó·È ¯ÚfiÓÔ˘ ·Ú·ÎÂÈ̤ÓÔ˘ ‹


˘ÂÚÛ˘ÓÙÂÏ›ÎÔ˘ ‹ ÙÂÙÂÏÂṲ̂ÓÔ˘ ̤ÏÏÔÓÙ·, Î·È ÈÔ Û¿ÓÈ·, fiÙ·Ó ÙÔ Ú‹Ì· Â›Ó·È ¯Úfi-
ÓÔ˘ ÂÓÂÛÙÒÙ· ‹ ·Ú·Ù·ÙÈÎÔ‡ ‹ ̤ÏÏÔÓÙ· [·Ú¿‰. 2] ‹ ·ÔÚ›ÛÙÔ˘.
• H ‰ÔÙÈ΋ ÙÔ˘ ÔÈËÙÈÎÔ‡ ·ÈÙ›Ô˘, fiÙ·Ó ‰ËÏÒÓÂÈ ÚfiÛˆÔ, ϤÁÂÙ·È Î·È ‰ÔÙÈ΋ ÙÔ˘
ÂÓÂÚÁÔ‡ÓÙÔ˜ ÚÔÛÒÔ˘.
¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. T·ÜÙ· óÌÔÏfiÁËÙÔ ìÌÖÓ Ù η› ÛÔ› [= ·˘Ù¿ ›¯·Ó Á›ÓÂÈ ·Ô‰ÂÎÙ¿ Î·È ·fi Ì·˜ ηÈ
·fi Û¤Ó·].

137
11-147 30-09-08 06:22 ™ÂÏ›‰·138

Σ Y N TA K T I KO THΣ APXAIAΣ EΛΛHNIKHΣ ΓΛΩΣΣAΣ

2. Tfi àÏËı¤˜ àÓıÚÒÔȘ Ôé¯ ÂñÚ‹ÛÂÙ·È [= ‰Â ı· ‚ÚÂı› Ë ·Ï‹ıÂÈ· ·fi ÙÔ˘˜ ·ÓıÚÒ-


Ô˘˜].

¶PO™E•E. M ÙÔ˘˜ Û˘ÓÙÂÏÈÎÔ‡˜ ¯ÚfiÓÔ˘˜ ÙÔ ÔÈËÙÈÎfi ·›ÙÈÔ ÂÎʤÚÂÙ·È Î·È Ì ÁÂÓÈ΋


+ ÙȘ ÚÔı¤ÛÂȘ [‰ËÏ. Ì ÂÌÚfiıÂÙÔ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌfi].

3. M ‰ÔÙÈ΋ ÚÔÛÒÔ˘ ÌfiÓÔ ÎÔÓÙ¿ ÛÙ· ÚËÌ·ÙÈο Â›ıÂÙ· Û -Ù¤Ô˜.

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. ¢È·‚·Ù¤Ô˜ âÛÙ›Ó ìÌÖÓ ï ÔÙ·Ìfi˜ [= Ú¤ÂÈ Ó· ÂÚ·ÛÙ› ·fi Ì·˜ ÙÔ ÔÙ¿ÌÈ ‹ Ú¤-
ÂÈ Ó· ÂÚ¿ÛÔ˘Ì ÂÌ›˜ ÙÔ ÔÙ¿ÌÈ].
2. T·ÜÙ· ìÌÖÓ ÔÈËÙ¤· [= ·˘Ù¿ Ú¤ÂÈ Ó· Á›ÓÔ˘Ó ·fi Ì·˜ ‹ ÂÌ›˜ Ú¤ÂÈ Ó· οÓÔ˘ÌÂ
·˘Ù¿].

4. M ‰ÔÙÈ΋ ÎÔÓÙ¿ ÛÙ· ÚËÌ·ÙÈο Â›ıÂÙ· Û -ÙÔ˜, ·ÏÏ¿ Î·È Ì ÁÂÓÈ΋ Ì ÙȘ ÚÔ-
ı¤ÛÂȘ: àfi, âÎ, ·Ú¿, Úfi˜ Î·È Î˘Ú›ˆ˜ Ì ÙËÓ ñfi.

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. Oé ı·Ùfi˜ ìÌÖÓ âÛÙÈ [= ‰ÂÓ Â›Ó·È ı·Ùfi˜ ·fi Ì·˜].
2. MÂÙ¿ÂÌÙÔ˜ ñfi K‡ÚÔ˘ qÓ [= ›¯Â ¿ÚÂÈ ÚfiÛÎÏËÛË ·fi ÙÔÓ K‡ÚÔ].

METATPO¶H ENEP°HTIKH™ ™YNTA•H™ ™E ¶A£HTIKH

Ε ρ ώ τ η σ η : ¶ÔȘ ÌÂÙ·‚ÔϤ˜ Û˘Ì‚·›ÓÔ˘Ó, fiÙ·Ó Ë ÂÓÂÚÁËÙÈ΋ Û‡ÓÙ·ÍË ÌÂÙ·ÙÚ·-


› Û ·ıËÙÈ΋;
H ÂÓÂÚÁËÙÈ΋ Û‡ÓÙ·ÍË ÌÔÚ› Ó· ÌÂÙ·ÙÚ·› Û ·ıËÙÈ΋, ÔfiÙÂ Û˘Ì‚·›ÓÔ˘Ó ÔÈ
ÂÍ‹˜ ÌÂÙ·‚ÔϤ˜:
1. TÔ Ú‹Ì· ·fi ÂÓÂÚÁËÙÈÎfi ÌÂÙ·‚¿ÏÏÂÙ·È Û ·ıËÙÈÎfi ÛÙÔÓ ›‰ÈÔ ¯ÚfiÓÔ Î·È ÛÙËÓ
›‰È· ¤ÁÎÏÈÛË.
2. TÔ ˘ÔΛÌÂÓÔ ÙÔ˘ ÂÓÂÚÁËÙÈÎÔ‡ Ú‹Ì·ÙÔ˜ Á›ÓÂÙ·È ÔÈËÙÈÎfi ·›ÙÈÔ ÛÙÔ ·ıËÙÈÎfi
Ú‹Ì·.
3. ™Ù· ·ÓÙÈΛÌÂÓ· ÙˆÓ ÂÓÂÚÁËÙÈÎÒÓ ÚËÌ¿ÙˆÓ ·Ú·ÙËÚÔ‡ÓÙ·È Ù· ÂÍ‹˜:


• ŸÙ·Ó ÙÔ Ú‹Ì· Â›Ó·È ÌÔÓfiÙˆÙÔ, ÙÔ ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ Á›ÓÂÙ·È ˘ÔΛÌÂÓÔ ÛÙÔ ·ıË-
ÙÈÎfi Ú‹Ì·.
¶ · Ú · ‰ Â › Á Ì · Ù ·

EÓÂÚÁËÙÈ΋ ™‡ÓÙ·ÍË ¶·ıËÙÈ΋ ™‡ÓÙ·ÍË


YÔΛÌÂÓÔ P‹Ì· AÓÙÈΛÌÂÓÔ YÔΛÌÂÓÔ P‹Ì· ¶ÔÈËÙÈÎfi ·›ÙÈÔ
Oî ≠EÏÏËÓ˜ âÓ›ÎËÛ·Ó ÙÔ‡˜ ¶¤ÚÛ·˜ Oî ¶¤ÚÛ·È âÓÈ΋ıËÛ·Ó ñfi ÙáÓ ^EÏÏ‹ÓˆÓ.

138
11-147 30-09-08 06:22 ™ÂÏ›‰·139

T O Π O I H T I KO A I T I O


• ŸÙ·Ó ÙÔ Ú‹Ì· Â›Ó·È ‰›ÙˆÙÔ [Ì ‰‡Ô ·ÈÙÈ·ÙÈΤ˜ ‹ Ì ·ÈÙÈ·ÙÈ΋ + ÁÂÓÈ΋ ‹ ÌÂ
·ÈÙÈ·ÙÈ΋ + ‰ÔÙÈ΋], ˘ÔΛÌÂÓÔ ÛÙÔ ·ıËÙÈÎfi Ú‹Ì· Á›ÓÂÙ·È ÌfiÓÔ ÙÔ ¿ÌÂÛÔ ·ÓÙÈΛ-
ÌÂÓÔ. TÔ ¤ÌÌÂÛÔ ·Ú·Ì¤ÓÂÈ ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ Î·È ÛÙÔ ·ıËÙÈÎfi Ú‹Ì· ‰È·ÙËÚÒÓÙ·˜ ÙËÓ
ÙÒÛË ÙÔ˘.

¶ · Ú · ‰ Â › Á Ì · Ù ·
E Ó Â Ú Á Ë Ù È Î ‹ ™ ‡ Ó Ù · Í Ë
YÔΛÌÂÓÔ P‹Ì· AÓÙÈΛÌÂÓÔ ¿ÌÂÛÔ AÓÙÈΛÌÂÓÔ ¤ÌÌÂÛÔ
OyÙÔ˜ ≛‰·ÛÎÂÓ ÙÔ‡˜ Ó¤Ô˘˜ Ù‹Ó ÛÙÚ·ÙËÁ›·Ó
Oî ≠EÏÏËÓ˜ â›ÌÏ·Û·Ó Ù¿˜ ‰ÈÊı¤Ú·˜ ¯fiÚÙÔ˘
OyÙÔ˜ ö‰ˆÎ ¯Ú‹Ì·Ù· ÙÔÖ˜ Ùˆ¯ÔÖ˜

M Â Ù · Ù Ú Ô  ‹ Û Â  · ı Ë Ù È Î ‹ ™ ‡ Ó Ù · Í Ë
YÔΛÌÂÓÔ P‹Ì· AÓÙÈΛÌÂÓÔ ¶ÔÈËÙÈÎfi ·›ÙÈÔ
Oî Ó¤ÔÈ â‰È‰¿ÛÎÔÓÙÔ Ù‹Ó ÛÙÚ·ÙËÁ›·Ó ñfi ÙÔ‡ÙÔ˘
Aî ‰ÈÊı¤Ú·È â›ÌÏ·ÓÙÔ ¯fiÚÙÔ˘ ñfi ÙáÓ ^EÏÏ‹ÓˆÓ
XÚ‹Ì·Ù· â‰fiıËÛ·Ó ÙÔÖ˜ Ùˆ¯ÔÖ˜ ñfi ÙÔ‡ÙÔ˘

• ŸÙ·Ó ÙÔ Ú‹Ì· Â›Ó·È ‰›ÙˆÙÔ Î·È Û˘ÓÙ¿ÛÛÂÙ·È Ì ‰‡Ô ·ÈÙÈ·ÙÈΤ˜ Î·È Ë Ì›· ›ӷÈ
ηÙËÁÔÚÔ‡ÌÂÓÔ ÛÙËÓ ¿ÏÏË, ÙfiÙÂ Î·È ÔÈ ‰‡Ô ·ÈÙÈ·ÙÈΤ˜ ÌÂÙ·ÙÚ¤ÔÓÙ·È Û ÔÓÔÌ·ÛÙÈΤ˜
Î·È Â›Ó·È Ë ÌÈ· ˘ÔΛÌÂÓÔ ÙÔ˘ ·ıËÙÈÎÔ‡ Ú‹Ì·ÙÔ˜ Î·È Ë ¿ÏÏË Î·ÙËÁÔÚÔ‡ÌÂÓÔ ÛÙÔ
˘ÔΛÌÂÓÔ.

¶ · Ú · ‰ Â › Á Ì · Ù ·
E Ó Â Ú Á Ë Ù È Î ‹ ™ ‡ Ó Ù · Í Ë
YÔΛÌÂÓÔ P‹Ì· AÓÙÈΛÌÂÓÔ ¿ÌÂÛÔ AÓÙÈΛÌÂÓÔ ¤ÌÌÂÛÔ

Oî \AıËÓ·ÖÔÈ Â¥ÏÔÓÙÔ \AÏÎÈ‚È¿‰ËÓ ÛÙÚ·ÙËÁfiÓ

M Â Ù · Ù Ú Ô  ‹ Û Â  · ı Ë Ù È Î ‹ ™ ‡ Ó Ù · Í Ë
YÔΛÌÂÓÔ P‹Ì· K·ÙËÁÔÚÔ‡ÌÂÓÔ ¶ÔÈËÙÈÎfi ·›ÙÈÔ

\AÏÎÈ‚È¿‰Ë˜ ìF Ú¤ıË ÛÙÚ·ÙËÁfi˜ ñfi ÙáÓ \AıËÓ·›ˆÓ

139
11-147 30-09-08 06:22 ™ÂÏ›‰·140

Σ Y N TA K T I KO THΣ APXAIAΣ EΛΛHNIKHΣ ΓΛΩΣΣAΣ

A Û Î ‹ Û Â È ˜ [23]
[BϤ A¶ANTH™EI™ ÛÂÏ. 388]

™YM¶§HPø™H™ KENøN
N· Û˘ÌÏËÚÒÛÂÙ ٷ ÎÂÓ¿ ÙˆÓ ·Ú·Î¿Ùˆ ÚÔÙ¿ÛÂˆÓ ı¤ÙÔÓÙ·˜ ÙÔÓ Î·Ù¿ÏÏËÏÔ
Ù‡Ô ·’ ·˘ÙÔ‡˜, Ô˘ ‚Ú›ÛÎÔÓÙ·È ÛÙȘ ·ÚÂÓı¤ÛÂȘ (: ηٷ·‡ÂÙ·È, ÂÌÊı›˜,
ÂÔ›ËÙ·È, êψÙfi˜, ‰È‹Ú·ÛÙÔ, à‰ÔÍÔÜÓÙ·È, âˆÓÔÌ¿˙ÂÙÔ, ‰›‰ÔÙ·È, èÊÂÏËÙ¤·).

1. º·ÏÖÓfi˜ ÔÙ …………………… ·Ú¿ ‚·ÛÈϤˆ˜ Û˘Ó‚ԇÏ¢Û ÙÔÖ˜ ≠EÏÏËÛÈ


Ù¿‰Â.
2. …………………… ñfi ÙÔÜ ‚·ÛÈÏÈÎÔÜ ÛÙÚ·Ù‡̷ÙÔ˜ Ù¿ àfi ÙáÓ ÔåÎÈáÓ Í‡Ï·.
3. …………………… ÛÔÈ ì fiÏȘ âÛÙ›.
4. \IÛÌfiÌ·¯Ô˜ Úfi˜ ¿ÓÙˆÓ Î·Ïfi˜ Ù ÎàÁ·ıfi˜………………………
5. Tfi ˙ËÙÔ‡ÌÂÓÔÓ …………………… âÛÙÈ Ùˇá ˙ËÙÔÜÓÙÈ.
6. TÔÜÙfi ÌÔÈ âÎ ıÂÔÜ …………………………
7. Aî ‚·Ó·˘ÛÈη› Ù¤¯Ó·È …………………… Úfi˜ ÙáÓ fiψÓ.
8. ¶·Óı’ ìÌÖÓ…………………………
9. T¿ Ì¤Ó Á¿Ú âÓ ÙÔÖ˜ ÛÒÌ·ÛÈÓ àÚÚˆÛÙ‹Ì·Ù· ÙÔÖ˜ ÙáÓ å·ÙÚáÓ ÂñÚ‹Ì·ÛÈ …………
………… …………………………………

ANTI™TOIXIA™ – ™YZEY•H™

N· ·ÓÙÈÛÙÔȯ›ÛÂÙ ٷ ÂÓÂÚÁËÙÈο Ú‹Ì·Ù· Ù˘ A ÛÙ‹Ï˘ Ì ٷ ·ÓÙ›ÛÙÔȯ· ·ıË-


ÙÈο ÙÔ˘˜ ÛÙË B ÛÙ‹ÏË.
A B
1. \E΂¿Ïψ ÙÈÓ¿ ·. K·ÎᘠÔÈÔÜÌ·È ñfi ÙÈÓÔ˜.
2. Es ϤÁˆ ÙÈÓ¿ ‚. K·ÎᘠàÎÔ‡ˆ ñfi ÙÈÓÔ˜.
3. Es ÔÈá ÙÈÓ· Á. \EÎ›Ùˆ ñfi ÙÈÓÔ˜.
4. K·Îᘠ‰Úá ÙÈÓ· ‰. Es ¿Û¯ˆ ñfi ÙÈÓÔ˜.
5. AîÚá ÙÈÓ· Â. Es àÎÔ‡ˆ ñfi ÙÈÓÔ˜.
6. K·ÎᘠϤÁˆ ÙÈÓ¿ ÛÙ. ^AÏ›ÛÎÔÌ·È ñfi ÙÈÓÔ˜.

ANOIKTOY TY¶OY
A
N· ÌÂÙ·ÙÚ¤„ÂÙ ÙËÓ ÂÓÂÚÁËÙÈ΋ Û‡ÓÙ·ÍË Û ·ıËÙÈ΋.
1. Oî ÔϤÌÈÔÈ öÙÂÌÓÔÓ Ù‹Ó ÁÉÓ.
2. KÜÚÔ˜ Âs âÔ›ÂÈ ÙÔ‡˜ Ê›ÏÔ˘˜.
3. ^H fiÏȘ Ôé‰¤Ó ä‰›ÎËÛÂÓ ÙÔ‡˜ Û˘ÌÌ¿¯Ô˘˜.

140
11-147 30-09-08 06:22 ™ÂÏ›‰·141

T O Π O I H T I KO A I T I O

4. Oî ‰ÈηÛÙ·› âÍËÌ›ˆÛ·Ó ÙÔ‡˜ îΤٷ˜ ¯Ú‹Ì·ÛÈ.


5. Oî ‚¿Ú‚·ÚÔÈ Î·Ù¤ÎÔ„·Ó ÔÏÏÔ‡˜.

B
N· ÌÂÙ·ÙÚ¤„ÂÙ ÙËÓ ·ıËÙÈ΋ Û‡ÓÙ·ÍË Û ÂÓÂÚÁËÙÈ΋.
1. ^O ·Ö˜ ÊÈÏÂÖÙ·È ñfi ÙÔÜ ·ÙÚfi˜.
2. æ˘¯‹ Ù η› ÛáÌ· ñfi ™ˆÎÚ¿ÙÔ˘˜ â·È‰Â‡ıËÛ·Ó ‰È·›ÙFË.
3. ^H fiÏȘ \AÏÎÈ‚È¿‰ËÓ Âs âÔ›ËÛÂÓ.
4. XÚ‹Ì·Ù· ·Ú›¯ÔÓÙÔ ¶ÂÏÔÔÓÓËÛ›ÔȘ ·Ú¿ K‡ÚÔ˘.
5. ^Yfi K‡ÚÔ˘ à¤ı·ÓÂÓ \AÚÙ·Á¤ÚÛ˘ ï ôÚ¯ˆÓ ·éÙáÓ.

°
™ÙȘ ·Ú·Î¿Ùˆ ÚÔÙ¿ÛÂȘ Ó· ‚Ú›Ù ٷ ÔÈËÙÈο ·›ÙÈ· Î·È ÙÔ˘˜ ÚËÌ·ÙÈÎÔ‡˜
Ù‡Ô˘˜ Ì ÙÔ˘˜ ÔÔ›Ô˘˜ Û˘ÓÙ¿ÛÛÔÓÙ·È.
1. ¶ÔÏÏ·› ÁÓáÌ·È àÊ’ ëÎ·Ù¤ÚˆÓ âϤÁÔÓÙÔ.
2. BÔ‡ÏÔÓÙ·È ¿ÓÙ˜ ñfi ·›‰ˆÓ ıÂÚ·‡ÂÛı·È.
3. \AÓÂͤٷÛÙÔ˜ ‚›Ô˜ Ôé ‚ÈˆÙfi˜ àÓıÚÒˇˆ.
4. òA¯ÚËÛÙÔÈ Á¿Ú ÙÔÖ˜ ÔÏÏÔÖ˜ Ôî âÈÂÈΤÛÙÂÚÔÈ ÙáÓ ÊÈÏÔÛfiʈÓ.
5. TÔÖ˜ ·Ï·ÈÔÖ˜ ÔÈËÙ·Ö˜ ‰Â‰‹ÏˆÙ·È ÙÔÜÙÔ.
6. Oî ¶¤ÚÛ·È Úfi˜ ÙáÓ î¤ˆÓ â͈ıÔÜÓÙÔ.
7. TÔÜÙÔ âÎ ıÂÔÜ ‰›‰ÔÙ·› ÌÔÈ.

141
11-147 30-09-08 06:22 ™ÂÏ›‰·142

A¶PO™ø¶A PHMATA
KAI A¶PO™ø¶E™ EKºPA™EI™

A¶PO™ø¶A PHMATA

1 η Ε ρ ώ τ η σ η : ¶ÔÈ· Ú‹Ì·Ù· ϤÁÔÓÙ·È ·ÚfiÛˆ· ‹ ÙÚÈÙÔÚfiÛˆ·;


AÚfiÛˆ· ‹ ÙÚÈÙÔÚfiÛˆ· ϤÁÔÓÙ·È Ù· Ú‹Ì·Ù·, Ô˘ ‚Ú›ÛÎÔÓÙ·È ÛÙÔ Áã ÂÓÈÎfi
ÚfiÛˆÔ Î·È ‰Â ‰¤¯ÔÓÙ·È ÚÔÛˆÈÎfi ˘ÔΛÌÂÓÔ [ÚfiÛˆÔ ‹ Ú¿ÁÌ·].
¶PO™E•E. T· ÂÚÈÛÛfiÙÂÚ· ·ÚfiÛˆ· Ú‹Ì·Ù· ÚÔ¤Ú¯ÔÓÙ·È ·fi ÚÔÛˆÈο ηÈ
ÌfiÓÔ Ï›Á·, fiˆ˜ Ù·: ¯Ú‹ [= Ú¤ÂÈ, Â›Ó·È ·Ó¿ÁÎË], ̤ÏÂÈ [= ˘¿Ú¯ÂÈ ÊÚÔÓÙ›‰·],
öÍÂÛÙÈ [= ÂÈÙÚ¤ÂÙ·È, Â›Ó·È ‰˘Ó·Ùfi], àfi¯ÚË [= Â›Ó·È ·ÚÎÂÙfi, Â›Ó·È ÈηÓÔÔÈË-
ÙÈÎfi], ··ÓÙÔ‡Ó ÌfiÓÔ ˆ˜ ·ÚfiÛˆ· ¯ˆÚ›˜ Ó· ˘¿Ú¯ÂÈ ÚÔÛˆÈÎfi ÙÔ˘˜ Ú‹Ì·.

2 η Ε ρ ώ τ η σ η : ¶ÔÈ· ·ÚfiÛˆ· Ú‹Ì·Ù· ··ÓÙÔ‡Ó Û˘Ó‹ıˆ˜ ÛÙÔ ÏfiÁÔ;


A·ÓÙÔ‡Ó Û˘Ó‹ıˆ˜ Ù· ·Ú·Î¿Ùˆ Ú‹Ì·Ù·:
‰ÂÖ = Ú¤ÂÈ, ‰ÔÎÂÖ = Ê·›ÓÂÙ·È, Ê·›ÓÂÙ·È Î·Ïfi, öÍÂÛÙÈ = Â›Ó·È ‰˘Ó·Ùfi, öÓÂÛÙÈ =
Â›Ó·È ‰˘Ó·Ùfi, öÔÈΠ= Ê·›ÓÂÙ·È, ϤÁÂÙ·È = ϤÁÂÙ·È, ‰È·‰›‰ÂÙ·È, ̤ÏÂÈ = ˘¿Ú¯ÂÈ ÊÚÔ-
ÓÙ›‰·, ̤ÏÏÂÈ = ÚfiÎÂÈÙ·È, ÌÂٷ̤ÏÂÈ ÌÔÈ = ˘¿Ú¯ÂÈ ÌÂÙ¿ÓÔÈ· Û ̤ӷ, ÌÂÙ·ÓÔÒ, Ú¤-
ÂÈ = Ú¤ÂÈ, Ù·ÈÚÈ¿˙ÂÈ, ÚÔÛ‹ÎÂÈ = Ú¤ÂÈ, Ù·ÈÚÈ¿˙ÂÈ, Û˘Ì‚·›ÓÂÈ = Û˘Ì‚·›ÓÂÈ, Ù˘¯·›-
ÓÂÈ, Û˘ÌʤÚÂÈ = Û˘ÌʤÚÂÈ, Â›Ó·È Û˘ÌʤÚÔÓ.

A¶PO™ø¶E™ EKºPA™EI™

1 η Ε ρ ώ τ η σ η : ¶ÔȘ ÂÎÊÚ¿ÛÂȘ ϤÁÔÓÙ·È ·ÚfiÛˆ˜;


AÚfiÛˆ˜ ϤÁÔÓÙ·È ÔÈ ÂÎÊÚ¿ÛÂȘ, Ô˘ Û¯ËÌ·Ù›˙ÔÓÙ·È ·fi:
·. O˘‰¤ÙÂÚÔ ÂÈı¤ÙÔ˘ ¿Ó·ÚıÚÔ˘ Î·È ÙÔ Ú‹Ì· âÛÙ›, fiˆ˜: ôÍÈfiÓ âÛÙÈ, ‰›Î·ÈfiÓ âÛÙÈ,
¯·ÏÂfiÓ âÛÙÈ, ۷ʤ˜ âÛÙÈ, 쉇 âÛÙÈ, Ê·ÓÂÚfiÓ âÛÙÈ Î.Ï.
‚. O˘‰¤ÙÂÚÔ ÌÂÙÔ¯‹˜ ¿Ó·ÚıÚ˘ Î·È ÙÔ Ú‹Ì· âÛÙ›, fiˆ˜: ÂåÎfi˜ âÛÙÈ [= ›ӷÈ
Ê˘ÛÈÎfi, Â›Ó·È ÂfiÌÂÓÔ], ‰¤ÔÓ âÛÙ› [= Ú¤ÂÈ], Ú¤ÔÓ âÛÙ› [= Ú¤ÂÈ], ¯ÚÂÒÓ - ÌÂÙÔ¯‹
ÙÔ˘ ¯Ú‹ - âÛÙÈ [= Â›Ó·È ·Ó·Áη›Ô, ÌÔÈÚ·›Ô, ÛˆÛÙfi], ÚÔÛÉÎfiÓ âÛÙÈ.
Á. O˘ÛÈ·ÛÙÈÎfi ·ÊËÚË̤ÓÔ ¿Ó·ÚıÚÔ Î·È ÙÔ Ú‹Ì· âÛÙ›, fiˆ˜: àÎÌ‹ âÛÙÈ, àÓ¿ÁÎË
âÛÙ›, âÏ›˜ âÛÙÈ, Û¯ÔÏ‹ âÛÙÈ, œÚ· âÛÙ›, ηÈÚfi˜ âÛÙÈ, Êfi‚Ô˜ âÛÙ›, ÓfiÌÔ˜ âÛÙ›, ÏfiÁÔ˜
âÛÙ›, fiÓÔ˜ âÛÙ›, ùÓÂȉfi˜ âÛÙÈ, öÚÁÔÓ âÛÙ› Î.Ï.
‰. TÔ Ô˘‰¤ÙÂÚÔÓ ÔxÔÓ Ù˘ ·Ó·ÊÔÚÈ΋˜ ·ÓÙˆÓ˘Ì›·˜ Î·È ÙÔ âÛÙ›: ÔxfiÓ Ù’ âÛÙ› [= ›ӷÈ
‰˘Ó·Ùfi].
Â. E›ÚÚËÌ· ÙÚÔÈÎfi Î·È ÙÔ ö¯ÂÈ, fiˆ˜: ηÏᘠö¯ÂÈ, Âs ö¯ÂÈ, àÓ·Áη›ˆ˜ ö¯ÂÈ [=
Â›Ó·È ·Ó¿ÁÎË], ηÎᘠö¯ÂÈ, àfiÚˆ˜ ö¯ÂÈ Î.Ï.

142
11-147 30-09-08 06:22 ™ÂÏ›‰·143

A Π P O Σ Ω Π A P H M A TA KAI A Π P O Σ Ω Π E Σ E K Φ PA Σ E I Σ

¶PO™E•E. AÚfiÛˆË ¤ÎÊÚ·ÛË Û¯ËÌ·Ù›˙ÂÙ·È Î·È Ì ÙÔ˘˜ ¯ÚfiÓÔ˘˜ ÙÔ˘ Á›ÁÓÔÌ·È


[·fiÚÈÛÙÔ, ·Ú·Î›ÌÂÓÔ, ˘ÂÚÛ˘ÓÙ¤ÏÈÎÔ], fiÙ·Ó ·Ó·ÏËÚÒÓÔ˘Ó ÙÔ˘˜ ·ÓÙ›ÛÙÔÈ¯Ô˘˜
¯ÚfiÓÔ˘˜ ÙÔ˘ ÂåÌ›:
º·ÓÂÚfiÓ âÁ¤ÓÂÙÔ ¬ÙÈ Ôé‰ÂÌ›· âÏ›˜ ÛˆÙËÚ›·˜ ÂúË.
¶PO™E•E. TÔ Ú‹Ì· âÛÙ› Û¯ËÌ·Ù›˙ÂÈ ÙȘ ·Ú·¿Óˆ ·ÚfiÛˆ˜ ÂÎÊÚ¿ÛÂȘ, fi¯È ÌfiÓÔ
Ì ÙÔ Áã ÂÓÈÎfi ÙÔ˘ ÂÓÂÛÙÒÙ· Ù˘ ÔÚÈÛÙÈ΋˜, ·ÏÏ¿ Î·È Ì ÙÔ Áã ÂÓÈÎfi fiÏˆÓ ÙˆÓ ¯Úfi-
ÓˆÓ ÙÔ˘ Û fiϘ ÙȘ ÂÁÎÏ›ÛÂȘ Î·È Ì ÙÔ ··Ú¤ÌÊ·ÙÔ:

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. K·› Á¿Ú ôÓ, t KÚ›ÙˆÓ, ÏËÌÌÂϤ˜ ÂúË [: ÂÓÂÛÙÒÙ·˜ ¢ÎÙÈ΋˜].
2. ≠OÛ· ÌÔÈ ÔsÓ ‰ÔÎÂÖ Î·ÈÚfi˜ ÂrÓ·È [: ··Ú¤ÌÊ·ÙÔ] ÔÈÂÖÓ âÓ ÙFÉ ÌÔÓFÉ Ù·ÜÙ· âÚá.

• TÔ âÛÙ› ÛÙȘ ·ÚfiÛˆ˜ ÂÎÊÚ¿ÛÂȘ ÔÏϤ˜ ÊÔÚ¤˜ ·Ú·Ï›ÂÙ·È.


¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. Oé Êfi‚Ô˜ [ââÛÙ›] Ì‹ Û¤ àÁ¿Áˆ â› Ùfi ÔÓÔÜÓÙ· Ù·ÜÙ· ÔÚ›˙ÂÛı·È [= ‰ÂÓ ˘¿Ú¯ÂÈ
Êfi‚Ô˜ Ì‹ˆ˜ Û ԉËÁ‹Ûˆ ÛÙËÓ ·fiÎÙËÛË ·˘ÙÒÓ Ì ÎfiÔ].
÷ ‰ÈfiÓ [ââÛÙÈ] Ù¿ ñfi ÙáÓ ÔÏÏáÓ ÎÈÓ‰˘Ó¢ı¤ÓÙ· ñÊ’ ëÓfi˜ ®ËıÉÓ·È.
2. Oé ®÷¿

2 η Ε ρ ώ τ η σ η : ¶ÔȘ ·ÚfiÛˆ˜ ÂÎÊÚ¿ÛÂȘ ··ÓÙÔ‡Ó Û˘Ó‹ıˆ˜ ÛÙÔ ÏfiÁÔ;


òAÍÈfiÓ âÛÙÈ = ·Í›˙ÂÈ, àÁ·ıfiÓ âÛÙÈ = Â›Ó·È Î·Ïfi, ·åÛ¯ÚfiÓ âÛÙÈ = Â›Ó·È ·ÈÛ¯Úfi, ›ӷÈ
·Ó¿ÚÌÔÛÙÔ, àÓ¿ÁÎË âÛÙ› = Â›Ó·È ·Ó·Áη›Ô, Â›Ó·È ÌÔÈÚ·›Ô, ‰ÉÏfiÓ âÛÙÈ = Â›Ó·È Ê·ÓÂÚfi,
â› ÙÈÓ› âÛÙÈÓ = Â›Ó·È ÛÙÔ ¯¤ÚÈ Î¿ÔÈÔ˘, ÂåÎfi˜ âÛÙÈÓ = Â›Ó·È Ê˘ÛÈÎfi, ÂfiÌÂÓÔ, ÏÔÁÈÎfi,
Âs ö¯ÂÈ = ¤¯ÂÈ Î·ÏÒ˜, ı¤ÌȘ âÛÙ› = Â›Ó·È ‰›Î·ÈÔ, Û˘Ó‹ıÂÈ·, ηÏfiÓ âÛÙÈ = Â›Ó·È ˆÚ·›Ô,
ηÈÚfi˜ âÛÙÈ = Â›Ó·È Ë Î·Ù¿ÏÏËÏË ÛÙÈÁÌ‹, ¢ηÈÚ›·, ÓfiÌÔ˜ âÛÙ› = ˘¿Ú¯ÂÈ ÓfiÌÔ˜, Û˘Ó‹-
ıÂÈ·, ®÷¿‰ÈfiÓ âÛÙÈ = Â›Ó·È Â‡ÎÔÏÔ, Û¯ÔÏ‹ âÛÙÈ = ˘¿Ú¯ÂÈ Â˘Î·ÈÚ›·, ˘¿Ú¯ÂÈ ¯ÚfiÓÔ˜
‰È·ı¤ÛÈÌÔ˜, ¯ÚÂÒÓ âÛÙÈ = Â›Ó·È ·Ó·Áη›Ô, ÌÔÈÚ·›Ô, œÚ· âÛÙ› = Â›Ó·È Ë Î·Ù¿ÏÏËÏË
ÛÙÈÁÌ‹, ¢ηÈÚ›·.

TO Y¶OKEIMENO TøN A¶PO™ø¶øN PHMATøN KAI EKºPA™EøN

Ε ρ ώ τ η σ η : TÈ Ù›ıÂÙ·È ˆ˜ ˘ÔΛÌÂÓÔ ÛÙ· ·ÚfiÛˆ· Ú‹Ì·Ù· Î·È ÛÙȘ ·ÚfiÛˆ˜


ÂÎÊÚ¿ÛÂȘ;
T· ·ÚfiÛˆ· Ú‹Ì·Ù· Î·È ÔÈ ·ÚfiÛˆ˜ ÂÎÊÚ¿ÛÂȘ ‰¤¯ÔÓÙ·È ˆ˜ ˘ÔΛÌÂÓÔ
΢ڛˆ˜ ¿Ó·ÚıÚÔ ··Ú¤ÌÊ·ÙÔ ‹ ÌÈ· ·fi ÙȘ ‰Â˘ÙÂÚ‡ԢÛ˜ ÔÓÔÌ·ÙÈΤ˜ ÚÔÙ¿ÛÂȘ:
ÂȉÈΤ˜, ÂÓ‰ÔÈ·ÛÙÈΤ˜, Ï¿ÁȘ ÂÚˆÙËÌ·ÙÈΤ˜.
¶PO™E•E. T· ·ÚfiÛˆ·: ‰ÂÖ, ̤ÏÂÈ, ̤ÙÂÛÙÈ Î.Ï. [‚Ϥ ÂÚÈÁÚ·Ê‹ ÈÔ Î¿Ùˆ]
‰¤¯ÔÓÙ·È ˘ÔΛÌÂÓÔ Î·È Ô˘ÛÈ·ÛÙÈÎfi ·ÊËÚË̤ÓÔ.
·. ÕÓ·ÚıÚÔ ··Ú¤ÊÌ·ÙÔ ÂȉÈÎfi ‹ ÙÂÏÈÎfi.

143
11-147 30-09-08 06:22 ™ÂÏ›‰·144

Σ Y N TA K T I KO THΣ APXAIAΣ EΛΛHNIKHΣ ΓΛΩΣΣAΣ

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. òEÍÂÛÙÈ ÛÔÈ âÎ ÙáӉ ÏÔÁ›˙ÂÛı·È [= Â›Ó·È ‰˘Ó·Ùfi Û ۤӷ Ó· ÛÎÂÊÙ›˜ ·’ ·˘Ùfi].
2. NfiÌÔ˜ âÛÙ›Ó ê¿Û·È˜ Ù·Ö˜ fiÏÂÛÈÓ, â¿Ó ÙȘ Ùfi ÓfiÌÈÛÌ· ‰È·ÊıÚ›ÚFË, ı¿Ó·ÙÔÓ Ù‹Ó
˙ËÌ›·Ó ÂrÓ·È [= Û’ fiϘ ÙȘ fiÏÂȘ ˘¿Ú¯ÂÈ ÓfiÌÔ˜, ·Ó οÔÈÔ˜ ηٷÛÙÚ¤„ÂÈ ÙÔ
ÓfiÌÈÛÌ·, Ë ÙÈ̈ڛ· - ÙÔ˘ - Ó· Â›Ó·È ı¿Ó·ÙÔ˜].

‚. EȉÈ΋ ÚfiÙ·ÛË [‚Ϥ ÂȉÈΤ˜ ÚÔÙ¿ÛÂȘ Û ÔÈ· ·ÚfiÛˆ· Ú‹Ì·Ù· Ù›ıÂÓÙ·È


˘ÔΛÌÂÓ· ÛÂÏ. 274]

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. §¤ÁÂÙ·È ¬ÙÈ Ù¤ıÓËΠKÜÚÔ˜ [= ϤÁÂÙ·È fiÙÈ Ô K‡ÚÔ˜ ¤¯ÂÈ ÛÎÔÙˆı›].
2. ¢ÉÏÔÓ Á¿Ú âÛÙÈ ÙÔÖ˜ \OÏ˘Óı›ÔȘ ¬ÙÈ ÓÜÓ Ôé ÂÚ› ‰fi͢ ÔÏÂÌÔÜÛÈ [= ÁÈ·Ù› ›ӷÈ
Ê·ÓÂÚfi ÛÙÔ˘˜ OÏ˘Óı›Ô˘˜ fiÙÈ ÙÒÚ· ‰ÂÓ ÔÏÂÌÔÜÓ ÁÈ· ‰fiÍ·].

Á. EÓ‰ÔÈ·ÛÙÈ΋ ÚfiÙ·ÛË [‚Ϥ ÂÓ‰ÔÈ·ÛÙÈΤ˜ ÚÔÙ¿ÛÂȘ Û ÔÈ· ·ÚfiÛˆ·


Ú‹Ì·Ù· Ù›ıÂÓÙ·È ˘ÔΛÌÂÓ· ÛÂÏ.280]

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. K›Ó‰˘Ófi˜ âÛÙÈ Ì‹ ÌÂÙ·‚¿ÏˆÓÙ·È Î·› Á¤ÓˆÓÙ·È ÌÂÙ¿ ÙáÓ ÔÏÂÌ›ˆÓ [= ˘¿Ú¯ÂÈ ÎÈÓ-
‰˘ÓÔ˜ Ì‹ˆ˜ ·ÏÏ¿ÍÔ˘Ó ÛÎÔfi Î·È Û˘ÌÌ·¯‹ÛÔ˘Ó Ì ÙÔ˘˜ ¯ıÚÔ‡˜].
2. Oé Êfi‚Ô˜ Ì‹ Û¤ àÁ¿Áˆ â› Ùfi ÔÓÔÜÓÙ· Ù·ÜÙ· ÔÚ›˙ÂÛı·È [= ‰ÂÓ - ˘¿Ú¯ÂÈ - ÊÔ‚Ô˜
Ì‹ˆ˜ Û ԉËÁ‹Ûˆ ÛÙËÓ ·fiÎÙËÛË ·˘ÙÒÓ Ì ÎfiÔ].

‰. ¶Ï¿ÁÈ· ÂÚˆÙËÌ·ÙÈ΋ ÚfiÙ·ÛË [‚Ϥ Ï¿ÁȘ ÂÚˆÙËÌ·ÙÈΤ˜ ÚÔÙ¿ÛÂȘ Û ÔÈ·


·ÚfiÛˆ· Ú‹Ì·Ù· Ù›ıÂÓÙ·È ˘ÔΛÌÂÓ· ÛÂÏ. 317]
¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. ≠OıÂÓ Î·› àÔÚÂÖÙ·È fiÙÂÚfiÓ âÛÙÈ Ùfi àÁ·ıfiÓ Ì·ıËÙfiÓ õ âıÈÛÙfiÓ [= ÂÔ̤ӈ˜
˘¿Ú¯ÂÈ Ë ·ÔÚ›· ÔÈÔ ·fi Ù· ‰˘Ô Â›Ó·È ÙÔ ·Á·ıfi ¢ÎÔÏÔÌ¿ıËÙÔ ‹ ¢ÎÔÏÔÛ˘Ó‹ıÈ-
ÛÙÔ].
2. \AfiÚˆ˜ ìÌÖÓ ö¯ÂÈ fiıÂÓ ÛˆÙËÚ›·˜ Ù‡¯ÔÈÌÂÓ ôÓ [= ˘¿Ú¯ÂÈ ·Ì˯·Ó›· Û ̷˜ - ‚ÚÈ-
ÛÎfiÌ·ÛÙ Û ·Ì˯·Ó›· - ·fi Ô‡ ÌÔÚԇ̠ӷ ‚Úԇ̠ۈÙËÚ›·].

Y¶OKEIMENO KATA ™Y™TOIXIAN


Ε ρ ώ τ η σ η : TÈ Â›Ó·È ÙÔ ˘ÔΛÌÂÓÔ Î·Ù¿ Û˘ÛÙÔȯ›· [Û‡ÛÙÔÈ¯Ô ˘ÔΛÌÂÓÔ];
MÂÚÈο ·ÚfiÛˆ· Ú‹Ì·Ù· ¤¯Ô˘Ó ˆ˜ ˘ÔΛÌÂÓÔ ÙÔ ·ÊËÚË̤ÓÔ Ô˘ÛÈ·ÛÙÈÎfi [:
˘ÔΛÌÂÓÔ Î·Ù¿ Û˘ÛÙÔȯ›·Ó], Ô˘ ¤¯ÂÈ ÙËÓ ›‰È· Ú›˙· Ì’ ·˘Ù¿, fiˆ˜: ¯Ú‹ [ÙÔ ¯Ú›· =
·Ó¿ÁÎË, ¤ÏÏÂÈ„Ë], ‰ÂÖ [ÙÔ öÓ‰ÂÈ· = ¤ÏÏÂÈ„Ë, ·Ó¿ÁÎË], ÚÔÛ‰ÂÖ [ÙÔ ÚfiÛ‰ÂÈ· = Úfi-
ÛıÂÙË ·Ó¿ÁÎË], ̤ÙÂÛÙÈ [ÙÔ ÌÂÙÔ˘Û›· = Û˘ÌÌÂÙÔ¯‹], ̤ÏÂÈ [Ù· ̤ÏËÛȘ, ̤ÏËÌ· =
ÂӉȷʤÚÔÓ, ÊÚÔÓÙ›‰·], ÌÂٷ̤ÏÂÈ [ÙÔ ÌÂٷ̤ÏÂÈ· = ÌÂٷ̤ÏÂÈ·, ÌÂÙ¿ÓÔÈ·], ϤÁÂÙ·È
‹ ÂúÚËÙ·È [ÙÔ ÏfiÁÔ˜], êÌ·ÚÙ¿ÓÂÙ·È [ÙÔ êÌ·ÚÙ›· = ÛÊ¿ÏÌ·, Ï¿ıÔ˜], ÔÏÂÌÂÖÙ·È [ÙÔ
fiÏÂÌÔ˜] Î.Ï.

144
11-147 30-09-08 06:22 ™ÂÏ›‰·145

A Π P O Σ Ω Π A P H M A TA KAI A Π P O Σ Ω Π E Σ E K Φ PA Σ E I Σ

ANTIKEIMENO ÌÂ A¶PO™ø¶A PHMATA

1 η Ε ρ ώ τ η σ η : ¶ÔÈ· ·ÚfiÛˆ· Ú‹Ì·Ù· ‰¤¯ÔÓÙ·È ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ;


T· Ú‹Ì·Ù· ‰ÂÖ, ̤ÏÂÈ, ÌÂٷ̤ÏÂÈ, ̤ÙÂÛÙÈ ‰¤¯ÔÓÙ·È Î·È ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ [Ô˘ ‰ÂÓ Â›Ó·È
ÚfiÛˆÔ] Û ÁÂÓÈ΋ ÙÒÛË, ¯ˆÚ›˜ fï˜ Ó· ·‡Ô˘Ó Ó· Â›Ó·È ·ÚfiÛˆ·: ‰ÂÖ ÙÈÓÔ˜ [:
öÓ‰ÂÈ¿ âÛÙÈ ÙÈÓÔ˜ = ˘¿Ú¯ÂÈ ·Ó¿ÁÎË ‹ ¤ÏÏÂÈ„Ë ·fi οÙÈ], ̤ÏÂÈ ÙÈÓfi˜ [: ̤ÏËÛȘ ‹
̤ÏËÌ¿ âÛÙ› ÙÈÓÔ˜ = ˘¿Ú¯ÂÈ ÊÚÔÓÙ›‰· ÁÈ· οÙÈ], ̤ÙÂÛÙ› ÙÈÓÔ˜ [: ÌÂÙÔ˘Û›· âÛÙ› ÙÈÓÔ˜
= ˘¿Ú¯ÂÈ Û˘ÌÌÂÙÔ¯‹ Û οÙÈ], ÌÂٷ̤ÏÂÈ ÙÈÓfi˜ [: ÌÂٷ̤ÏÂÈ¿ âÛÙ› ÙÈÓÔ˜ = ˘¿Ú¯ÂÈ
ÌÂٷ̤ÏÂÈ· ÁÈ· οÙÈ].

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. ¢ÂÖ ‰‹ ¯ÚËÌ¿ÙˆÓ [: öÓ‰ÂÈ¿ âÛÙÈ ¯ÚËÌ¿ÙˆÓ = ˘¿Ú¯ÂÈ ·Ó¿ÁÎË ¯ÚËÌ¿ÙˆÓ].
2. ¶¿ÓÙˆÓ öÌÂÏÂÓ ·éÙˇá [: ̤ÏËÛ›˜ âÛÙÈ ¿ÓÙˆÓ ·éÙˇá = ˘¿Ú¯ÂÈ ·’ ·˘ÙfiÓ ÂӉȷʤ-
ÚÔÓ ÁÈ· fiÏ· - ·˘Ùfi˜ ÂӉȷʤÚÂÙ·È ÁÈ· fiÏ·].

2 η Ε ρ ώ τ η σ η : ŸÙ·Ó ÙÔ ˘ÔΛÌÂÓÔ ÙÔ˘ ·ÚfiÛˆÔ˘ Ú‹Ì·ÙÔ˜ Î·È Ù˘ ·ÚfiÛˆ-


˘ ¤ÎÊÚ·Û˘ Â›Ó·È ··Ú¤ÌÊ·ÙÔ ÚÔÛˆÈÎÔ‡ Ú‹Ì·ÙÔ˜, ÙÈ ‰¤¯Â-
Ù·È ˆ˜ ˘ÔΛÌÂÓÔ;
TÔ ˘ÔΛÌÂÓÔ ÙÔ˘ ··ÚÂÌÊ¿ÙÔ˘ Ù›ıÂÙ·È ‹ ÂÓÓÔÂ›Ù·È Û ÙÒÛË ·ÈÙÈ·ÙÈ΋.

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. òE‰ÂÈ Ù¿ âÓ¤¯˘Ú· Û¤ ÙfiÙ Ϸ‚ÂÖÓ [= ¤ÚÂ ÂÛ‡ Ó· ¿ÚÂȘ ÙȘ ÂÁÁ˘‹ÛÂȘ ÙfiÙÂ].
2. ^P¿
÷ ‰ÈfiÓ âÛÙÈ ÙÔÜÙÔ Ì·ıÂÖÓ [ÙÙÈÓ·: ÂÓÓÔÂ›Ù·È = Â›Ó·È Â‡ÎÔÏÔ Ó· Ì¿ıÂÈ - ηÓ›˜ - ·˘Ùfi.

H ¢OTIKH ¶PO™ø¶IKH

1 η Ε ρ ώ τ η σ η : TÈ ÁÓˆÚ›˙ÂÙ ÁÈ· ÙË ‰ÔÙÈ΋ ÚÔÛˆÈ΋, Ô˘ Û˘Óԉ‡ÂÈ Ù· ·Úfi-


Ûˆ· Ú‹Ì·Ù· Î·È ÙȘ ·ÚfiÛˆ˜ ÂÎÊÚ¿ÛÂȘ;
·. T· ·ÚfiÛˆ· Ú‹Ì·Ù· Î·È ÔÈ ·ÚfiÛˆ˜ ÂÎÊÚ¿ÛÂȘ Û˘Óԉ‡ÔÓÙ·È Û˘Ó‹ıˆ˜
·fi ÌÈ· ‰ÔÙÈ΋ ÚÔÛÒÔ˘, Ô˘ ϤÁÂÙ·È ‰ÔÙÈ΋ ÚÔÛˆÈ΋, Î·È ‰ËÏÒÓÂÈ ÙÔ ÚfiÛˆÔ
ÛÙÔ ÔÔ›Ô ·Ó·Ê¤ÚÂÙ·È ÙÔ Ú‹Ì·.
H ‰ÔÙÈ΋ Â›Ó·È Ô˘ÛÈ·ÛÙÈο ˘ÔΛÌÂÓÔ ÛÙÔ ·ÚfiÛˆÔ Ú‹Ì·, ÁÈ·Ù› ‰ËÏÒÓÂÈ ÙÔ
ÚfiÛˆÔ, Ô˘ ÂÓÂÚÁ› ‹ ·ı·›ÓÂÈ ·˘Ùfi Ô˘ ÛËÌ·›ÓÂÈ ÙÔ Ú‹Ì·.

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. òE‰ÔÍÂÓ ·éÙÔÖ˜ ÚÔ˚¤Ó·È [= Ê¿ÓËΠηÏfi Û’ ·˘ÙÔ‡˜ Ó· ÚÔ¯ˆÚ‹ÛÔ˘Ó].
2. \EÌÔ› ̤Ó, t MÈÏ‹ÛÈÔÈ, àÓ¿ÁÎË [ââÛÙ›] ÙÔÖ˜ ÔúÎÔÈ ôÚ¯Ô˘ÛÈ ›ıÂÛı·È [= Û ̤ӷ,
MÈÏ‹ÛÈÔÈ, ÂÈ‚¿ÏÏÂÙ·È Ó· ˘·ÎÔ‡ˆ ÛÙÔ˘˜ ¿Ú¯ÔÓÙ˜ Ù˘ ·ÙÚ›‰·˜].

‚. ™Â ÌÂÚÈΤ˜ ÂÚÈÙÒÛÂȘ Ë ‰ÔÙÈ΋ ÚÔÛˆÈ΋ ÌÔÚ› Ó· ÌÂÙ·ÊÚ·ÛÙ› Î·È ÌÂ


ÔÓÔÌ·ÛÙÈ΋, ÔfiÙ ÙÔ ·ÚfiÛˆÔ Ú‹Ì· ı· ÌÂÙ·ÊÚ·ÛÙ› Ì ÚÔÛˆÈÎfi.

145
11-147 30-09-08 06:22 ™ÂÏ›‰·146

Σ Y N TA K T I KO THΣ APXAIAΣ EΛΛHNIKHΣ ΓΛΩΣΣAΣ

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. òE‰ÔÍÂÓ ·éÙÔÖ˜ àÈ¤Ó·È [= ·˘ÙÔ› ·ÔÊ¿ÛÈÛ·Ó Ó· ·Ô¯ˆÚ‹ÛÔ˘Ó ‹ Ê¿ÓËΠηÏfi Û’
·˘ÙÔ‡˜ Ó· ·Ô¯ˆÚ‹ÛÔ˘Ó].
2. ^YÌÖÓ öÍÂÛÙÈ Â鉷›ÌÔÛÈ ÁÂÓ¤Ûı·È [= ¤¯ÂÙ ÙË ‰˘Ó·ÙfiÙËÙ· Ó· Á›ÓÂÙÂ Â˘Ù˘¯Â›˜].

2 η Ε ρ ώ τ η σ η : ¶fiÙ ·Ú·Ï›ÂÙ·È Ë ‰ÔÙÈ΋ ÚÔÛˆÈ΋;


K˘Ú›ˆ˜, fiÙ·Ó ÂÓÓÔÂ›Ù·È Â‡ÎÔÏ· ·fi Ù· Û˘ÌÊÚ·˙fiÌÂÓ· ‹ fiÙ·Ó Ë ‰ÔÙÈ΋ ‰ËÏÒÓÂÈ
·ÔÚÈÛÙ›·Ø ÛÙËÓ ÂÚ›ÙˆÛË Ù˘ ·ÔÚÈÛÙ›·˜ ÌÔÚԇ̠ӷ ÂÓÓÔ‹ÛÔ˘Ì ˆ˜ ‰ÔÙÈΤ˜ ÚÔ-
ÛˆÈΤ˜ ÙȘ ‰ÔÙÈΤ˜ ÙÈÓ› ‹ ÙÈÛ›Ó Ù˘ ·fiÚÈÛÙ˘ ·ÓÙˆÓ˘Ì›·˜ Ù›˜.

¶PO™ø¶IKH ™YNTA•H

Ε ρ ώ τ η σ η : TÈ ÁÓˆÚ›˙ÂÙ ÁÈ· ÙËÓ ÚÔÛˆÈ΋ Û‡ÓÙ·ÍË;


¶ÔÏϤ˜ ÊÔÚ¤˜ ÛÙÔÓ ·Ú¯·›Ô ÏfiÁÔ, ÂÓÒ ¤ÚÂ ӷ ¤¯Ô˘Ì ·ÚfiÛˆË Û‡ÓÙ·ÍË,
·Ú·ÙËÚÂ›Ù·È ÚÔÛˆÈ΋ Û‡ÓÙ·ÍË ·ÓÙ› Ù˘ ·ÚfiÛˆË˜Ø Ë Û‡ÓÙ·ÍË ·˘Ù‹ ¯ÚËÛÈÌÔÔÈ-
›ٷÈ, fiÙ·Ó ÚfiÎÂÈÙ·È Ó· ÂÍ·Úı› ÙÔ ÚfiÛˆÔ, Ô˘ ÂÓÂÚÁ› ‹ ·ı·›ÓÂÈ ·˘Ùfi Ô˘
ÛËÌ·›ÓÂÈ ÙÔ ··Ú¤ÌÊ·ÙÔ.
™ÙȘ ÂÚÈÙÒÛÂȘ ·˘Ù¤˜ ÛÙËÓ ÚfiÙ·ÛË Ú¤ÂÈ Ó· ˘¿Ú¯ÂÈ Î¿ÔÈ· ÔÓÔÌ·ÛÙÈ΋,
fiˆ˜ ÔÈ ÔÓÔÌ·ÛÙÈΤ˜ \E‡·Í·, ï ÛÙfiÏÔ˜ ÛÙ· ·Ú·Î¿Ùˆ ·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù·.

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. \E‡·Í· âϤÁÂÙÔ ‰ÔÜÓ·È K‡Úˇˆ ¯Ú‹Ì·Ù· ÔÏÏ¿ [·ÓÙ›: \E‡·Í·Ó âϤÁÂÙÔ ‰ÔÜÓ·È
K‡Úˇˆ ¯Ú‹Ì·Ù· ÔÏÏ¿] = ÏÂÁfiÙ·Ó fiÙÈ Ë E‡·Í· ¤‰ˆÛ ÛÙÔÓ K‡ÚÔ ÔÏÏ¿ ¯Ú‹Ì·Ù·.
2. òE‰Ôͤ ÌÔÈ ï ÛÙfiÏÔ˜ ¿ÁηÏÔ˜ ÂrÓ·È [·ÓÙ›: ö‰Ôͤ ÌÔÈ ÙfiÓ ÛÙfiÏÔÓ ¿ÁηÏÔÓ ÂrÓ·È]
= ÌÔ˘ Ê¿ÓËΠfiÙÈ Ô ÛÙfiÏÔ˜ ‹Ù·Ó ¿Ú· Ôχ ˆÚ·›Ô˜.

A Û Î ‹ Û Â È ˜ [24]
[BϤ A¶ANTH™EI™ ÛÂÏ. 388]

TY¶OY ™ø™TO ◊ §A£O™


N· ‚Ú›Ù ·Ó Â›Ó·È ™ø™TO ‹ §A£O™ Ë Ï¤ÍË, Ô˘ ‰ËÏÒÓÂÙ·È ÛÙȘ ·ÚÂÓı¤ÛÂȘ ˆ˜
˘ÔΛÌÂÓÔ ÛÙÔ˘˜ ÚËÌ·ÙÈÎÔ‡˜ Ù‡Ô˘˜ Ì ¤ÓÙÔÓ· ÁÚ¿ÌÌ·Ù·.
1. EÓÙ·Üı· œÚ· qÓ ÛÎÔÂÖÓ ìÌĘ (Y: ìÌĘ)
2. \EÌÔ› Ì¤Ó àÚÎÂÖ ÔúÎÔÈ Ì¤ÓÂÈÓ (Y: â̤)
3. ^OÌÔÏÔÁÂÖÙ·È Ù‹Ó ÙáÓ \AıËÓ·›ˆÓ fiÏÈÓ àÚ¯·ÈÔÙ¿ÙËÓ ÂrÓ·È (Y: Ù‹Ó fiÏÈÓ)
4. K›Ó‰˘Ófi˜ âÛÙÈ ÔsÓ ÔÏÏÔ‡˜ àfiÏÏ˘Ûı·È (Y: ÔÏÏÔ‡˜)
5. Oé Á¿Ú äÁÁ¤ÏıË ·éÙÔÖ˜ ¬ÙÈ ÙÂıÓËÎfiÙ˜ ÂrÂÓ (Y: ¬ÙÈ ÙÂıÓËÎfiÙ˜ ÂrÂÓ)
6. Oé ÌÂٷ̤ÏÂÈ ÌÔÈ ÙáÓ ÂÚ·ÁÌ¤ÓˆÓ (Y: ÌÂٷ̤ÏÂÈ·)

146
11-147 30-09-08 06:22 ™ÂÏ›‰·147

A Π P O Σ Ω Π A P H M A TA KAI A Π P O Σ Ω Π E Σ E K Φ PA Σ E I Σ

ANTI™TOIXIA™ – ™YZEY•H™

N· ·ÓÙÈÛÙÔȯ›ÛÂÙ ÙȘ ÚÔÙ¿ÛÂȘ Ù˘ A ÛÙ‹Ï˘ Ì ٷ ˘ÔΛÌÂÓ· ÙˆÓ ÚËÌ·ÙÈÎÒÓ


Ù‡ˆÓ (Ì ٷ ¤ÓÙÔÓ· ÁÚ¿ÌÌ·Ù·) ÛÙË B ÛÙ‹ÏË.
A B
1. \EÌÔ› ‰ÔÎÂÖ àÁ·ıfiÓ ÂrÓ·È ·. ÌÂÖÓ·È
2. ¶ÚÔÛ‹ÎÂÈ Ì¤Ó ÄÛÈÓ ìÌÖÓ ÙÈ̈ÚÂÖÓ ‚. ñÌĘ
3. ¢›Î·Èfi˜ ÂåÌÈ àÔÏÔÁ‹Û·Ûı·È Á. ÛÙÚ·ÙÔ‰ÂÜÛ·È
4. §¤ÁÂÙ·È ÙfiÓ \AÚ¯›‰·ÌÔÓ ÂÚ› Ù¿˜ \A¯·ÚÓ¿˜ ‰. ᘠôÓ Ù·ÜÙ· ÂÚ·›ÓÔÈÙÔ
5. Oé ı¤ÌȘ ôÚ· Ê˘Ï¿ÙÙÂÛı·È Â. (ìÌĘ)
6. ¢¤‰ÂÈÎÙ·È ÛÙ. (âÁÒ).

ANOIKTOY TY¶OY

A
™ÙȘ ·Ú·Î¿Ùˆ ÚÔÙ¿ÛÂȘ Ó· ‚Ú›Ù ÙÔ ˘ÔΛ̤ÓÔ ÙˆÓ ÚËÌ·ÙÈÎÒÓ Ù‡ˆÓ (Ì ٷ
¤ÓÙÔÓ· ÁÚ¿ÌÌ·Ù·) Î·È Ô‡ Ë Û‡ÓÙ·ÍË Â›Ó·È ÚÔÛˆÈ΋ Î·È Ô‡ ·ÚfiÛˆË.
1. \EÍÉÓ ÙFÉ fiÏÂÈ º›ÏÈÔÓ ÙÈ̈ڋ۷Ûı·È.
2. Tfi‰Â ‰‹ ôÍÈÔÓ qÓ ı¿۷Ûı·È Ù‹Ó Ù¿ÍÈÓ ·éÙáÓ.
3. òAÓ‰Ú˜ \AıËÓ·ÖÔÈ, ÔrÌ·È ÙÔÜÙÔ ÂrÓ·È ‰ÉÏÔÓ ÄÛÈÓ.
4. TÔ‡˜ ôÓ‰Ú·˜ ö‰ÔÍ ÙFÉ fiÏÂÈ ‰ËÌÔÛ›÷· ı¿ÙÂÈÓ.
5. \EÓı˘ÌÔÜ ‰¤ ¬ÙÈ ÙÔÖ˜ Ì¤Ó Ê·‡ÏÔȘ âÓ‰¤¯ÂÙ·È Ù¿ Ù˘¯fiÓÙ· Ú¿ÙÙÂÈÓ.
6. M¤ÓˆÓ ‰¤ ï £ÂÙÙ·Ïfi˜ ‰ÉÏÔ˜ qÓ âÈı˘ÌáÓ Ì¤Ó åÛ¯˘ÚᘠÏÔ˘ÙÂÖÓ, âÈı˘ÌáÓ ‰¤
ôÚ¯ÂÈÓ.

B
N· ‚Ú›Ù ÛÙȘ ·Ú·Î¿Ùˆ ÚÔÙ¿ÛÂȘ Ù· ˘ÔΛÌÂÓ· ÙˆÓ ·ÚÔÛÒˆÓ ÚËÌ¿ÙˆÓ
Î·È ÂÎÊÚ¿ÛˆÓ, ÙȘ ‰ÔÙÈΤ˜ ÚÔÛˆÈΤ˜ Î·È Ì ÔÈÔ˘˜ ÚËÌ·ÙÈÎÔ‡˜ Ù‡Ô˘˜
Û˘ÓÙ¿ÛÛÔÓÙ·È.
1. X·ÏÂfiÓ âÛÙÈ ÙFÉ fiÏÂÈ ÙÔÜ ÎÈÓ‰‡ÓÔ˘ ÙÔ‡ÙÔ˘ à·ÏÏ·ÁÉÓ·È.
2. ¢ÉÏfiÓ âÛÙÈ ¬ÙÈ ÎÈÓ‰˘Ó‡ԢÛÈÓ Ôî âÈÙ‹‰ÂÈÔÈ.
3. §¤ÁÂÙ·È ÙfiÓ ™ˆÎÚ¿ÙËÓ ÂåÂÖÓ.
4. NÜÓ öÍÂÛÙÈÓ ñÌÖÓ ÂéÂÚÁ¤Ù·˜ Ê·ÓÉÓ·È ÙáÓ §·Î‰·ÈÌÔÓ›ˆÓ.
5. Oé‰Â›˜ ΛӉ˘ÓÔ˜ Ì‹ ÙȘ âÎ ÙÔÜ ùÈÛıÂÓ â›ÛÔÈÙÔ.
6. \AfiÚˆ˜ ìÌÖÓ ö¯ÂÈ fiıÂÓ Ù‡¯ÔÈÌÂÓ ôÓ ÛˆÙËÚ›·˜.

147
148-258 30-09-08 06:25 ™ÂÏ›‰·148

TO A¶APEMºATO
EI™A°ø°IKA ™TO A¶APEMºATO

1 η Ε ρ ώ τ η σ η : TÈ Â›Ó·È ÙÔ ··Ú¤ÌÊ·ÙÔ;
TÔ ··Ú¤ÌÊ·ÙÔ Â›Ó·È ÚËÌ·ÙÈÎfi Ô˘ÛÈ·ÛÙÈÎfi ·ÊËÚË̤ÓÔ, Ô˘‰ÂÙ¤ÚÔ˘ Á¤ÓÔ˘˜, ηÈ
¤¯ÂÈ ÙȘ ȉÈfiÙËÙ˜ Î·È ÙˆÓ ÚËÌ¿ÙˆÓ Î·È ÙˆÓ Ô˘ÛÈ·ÛÙÈÎÒÓØ ÁÈ’ ·˘Ùfi ¤¯ÂÈ ‰‡Ô ʇÛÂȘ, ÙË
ÚËÌ·ÙÈ΋ Î·È ÙËÓ Ô˘ÛÈ·ÛÙÈ΋.

2 η Ε ρ ώ τ η σ η : Afi Ô‡ Ê·›ÓÂÙ·È Ë ÚËÌ·ÙÈ΋ ʇÛË ÙÔ˘ ··ÚÂÌÊ¿ÙÔ˘;


H ÚËÌ·ÙÈ΋ ʇÛË ÙÔ˘ ··ÚÂÌÊ¿ÙÔ˘ [ÂÓ¿ÚıÚÔ˘ ‹ ·Ó¿ÚıÚÔ˘] Ê·›ÓÂÙ·È:
·. Œ¯ÂÈ ˘ÔΛÌÂÓÔ, ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ, Â›Ó·È Û˘Ó‰ÂÙÈÎfi˜ ÚËÌ·ÙÈÎfi˜ Ù‡Ô˜ Î·È ÁÂÓÈο
‰¤¯ÂÙ·È Î¿ı ›‰Ô˘˜ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌfi, fiˆ˜ Î·È ÙÔ Ú‹Ì·.
‚. ™˘Óԉ‡ÂÙ·È ·fi ÙÔ ‰˘ÓËÙÈÎfi ôÓ, fiˆ˜ Î·È ÙÔ Ú‹Ì·.
Á. Œ¯ÂÈ ¯ÚfiÓÔ˘˜, ʈӤ˜ Î·È ‰È·ı¤ÛÂȘ.
¶PO™E•E. TÔ ··Ú¤ÌÊ·ÙÔ Â›ÙÂ Â›Ó·È ¿Ó·ÚıÚÔ Â›Ù ¤Ó·ÚıÚÔ ¤¯ÂÈ ÙËÓ ›‰È· Û‡ÓÙ·ÍË ÌÂ
ÙÔ Ú‹Ì· ·fi ÙÔ ÔÔ›Ô ÚÔ¤Ú¯ÂÙ·ÈØ ‰¤¯ÂÙ·È ‰ËÏ. ÙÔ ·ÓÙÈΛÌÂÓfi ÙÔ˘ ÛÙËÓ ›‰È·
ÙÒÛË Ô˘ ÙÔ ‰¤¯ÂÙ·È Î·È ÙÔ Ú‹Ì·, Î·È ÁÂÓÈο fiÏÔÈ ÔÈ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌÔ› Ô˘ Û˘ÓÔ-
‰Â‡Ô˘Ó ÙÔ Ú‹Ì·, Û˘ÓÔ‰Â‡Ô˘Ó Î·È ÙÔ ··Ú¤ÌÊ·ÙÔ..

3η Ερώτηση: Afi Ô‡ Ê·›ÓÂÙ·È Ë Ô˘ÛÈ·ÛÙÈ΋ ʇÛË ÙÔ˘ ··ÚÂÌÊ¿ÙÔ˘;


H Ô˘ÛÈ·ÛÙÈ΋ ʇÛË ÙÔ˘ ··ÚÂÌÊ¿ÙÔ˘ Ê·›ÓÂÙ·È:
·. ¢¤¯ÂÙ·È ÙÔ Ô˘‰¤ÙÂÚÔ ¿ÚıÚÔ Ùfi Û fiϘ ÙȘ ÙÒÛÂȘ ÙÔ˘ ÂÓÈÎÔ‡ ·ÚÈıÌÔ‡ [·Ú¿‰. 1].
‚. ™˘Ó‰¤ÂÙ·È Ì ԢÛÈ·ÛÙÈο [·Ú¿ÏÏ·ÍË] ·Ú¿‰. 2.
Á. T›ıÂÙ·È ˆ˜ ˘ÔΛÌÂÓÔ, ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ, ηÙËÁÔÚÔ‡ÌÂÓÔ Î·È ÌÔÚ› ·ÎfiÌË Ó·
¿ÚÂÈ ÙË ı¤ÛË ÔÏÏÒÓ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌÒÓ.

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù·
1. Tfi ñÔÌÈÌÓ‹
F ÛÎÂÈÓ ¬ÌÔÈfiÓ âÛÙÈ Ùá
ˇ çÓÂȉ›˙ÂÈÓ.
2. Oé‰¤Ó ÔûÙ àӷȉ›·˜ ÔûÙ ÙÔÜ „‡‰ÂÛı·È ·Ú·Ï›„ÂÈ.

TA EI¢H TøN A¶A PEMºATøN

Ε ρ ώ τ η σ η : ¶fiÛˆÓ ÂȉÒÓ Â›Ó·È Ù· ··Ú¤ÊÌ·Ù·;


T· ··Ú¤ÌÊ·Ù· Â›Ó·È ‰‡Ô ÂȉÒÓ: ÙÔ ¤Ó·ÚıÚÔ Î·È ÙÔ ¿Ó·ÚıÚÔ.
ŸÙ·Ó ÙÔ ··Ú¤ÌÊ·ÙÔ ¤¯ÂÈ ¿ÚıÚÔ, ϤÁÂÙ·È ¤Ó·ÚıÚÔ ‹ Û‡Ó·ÚıÚÔ ··Ú¤ÌÊ·ÙÔ Î·È,
fiÙ·Ó ‰ÂÓ ¤¯ÂÈ ¿ÚıÚÔ, ϤÁÂÙ·È ¿Ó·ÚıÚÔ ··Ú¤ÌÊ·ÙÔ.

148
148-258 30-09-08 06:25 ™ÂÏ›‰·149

T O A Π A PE M ΦAT O

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù·
1. Tfi ϷΈӛ˙ÂÈÓ âÛÙ› ÊÈÏÔÛÔÊÂÖÓ.
2. ¢ÔÎÂÖ ÙÔÜÙÔ ‰È·Ê¤ÚÂÈÓ àÓ‹Ú ÙáÓ ôÏÏˆÓ ˙ˇÒˆÓ, Ùá
ˇ ÙÈÌɘ çÚ¤ÁÂÛı·È.

¶PO™E•E. K·È Ì ÙȘ ‰‡Ô ÙÔ˘ ÌÔÚʤ˜ [¤Ó·ÚıÚÔ ‹ ¿Ó·ÚıÚÔ] ÙÔ ··Ú¤ÌÊ·ÙÔ ‰È·ÎÚ›-
ÓÂÙ·È Û ÂȉÈÎfi Î·È ÙÂÏÈÎfi.

H M E T Aº PA ™ H T ø N A ¶ A P E M º A T ø N

1 η Ε ρ ώ τ η σ η : M ÙÈ ÈÛÔ‰˘Ó·Ì› Î·È Ò˜ ÌÂÙ·ÊÚ¿˙ÂÙ·È ÙÔ ¿Ó·ÚıÚÔ ··Ú¤Ì-


Ê·ÙÔ;
·. TÔ ÂȉÈÎfi ¿Ó·ÚıÚÔ ··Ú¤ÌÊ·ÙÔ ÈÛÔ‰˘Ó·Ì› Ì ÂȉÈ΋ ÚfiÙ·ÛË Î·È ÌÂÙ·ÊÚ¿˙Â-
Ù·È ÌÂ: fiÙÈ ‹ ˆ˜ + ÔÚÈÛÙÈ΋ [·Ú¿‰. 1].
‚. TÔ ÙÂÏÈÎfi ¿Ó·ÚıÚÔ ··Ú¤ÌÊ·ÙÔ ÈÛÔ‰˘Ó·Ì› Ì ‰Â˘ÙÂÚÂ‡Ô˘Û· ÚfiÙ·ÛË ÂÈı˘-
Ì›·˜ [Î·È Î˘Ú›ˆ˜ Ì ÙÂÏÈ΋] Î·È ÌÂÙ·ÊÚ¿˙ÂÙ·È ÌÂ: Ó· + ˘ÔÙ·ÎÙÈ΋ [·Ú¿‰. 2].

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. ¶¿ÓÙ·˜ ñÌĘ ÔúÔÌ·È ÁÈÁÓÒÛÎÂÈÓ [= ¤¯ˆ ÙË ÁÓÒÌË fiÙÈ fiÏÔÈ ÂÛ›˜ ÁÓˆÚ›˙ÂÙÂ].
2. \E‚Ô‡ÏÔÓÙÔ Ì‹ Ó·˘Ì·¯ÂÖÓ [= ‹ıÂÏ·Ó Ó· ÌËÓ Î¿ÓÔ˘Ó Ó·˘Ì·¯›·].

2 η Ε ρ ώ τ η σ η : ¶Ò˜ ÌÂÙ·ÊÚ¿˙ÂÙ·È ÙÔ ¤Ó·ÚıÚÔ ··Ú¤ÌÊ·ÙÔ;


·. TÔ ÂȉÈÎfi ¤Ó·ÚıÚÔ ··Ú¤ÌÊ·ÙÔ ÌÂÙ·ÊÚ¿˙ÂÙ·È ÌÂ: ÙÔ fiÙÈ ‹ ˆ˜ + ÔÚÈÛÙÈ΋
[·Ú¿‰. 1].
‚. TÔ ÙÂÏÈÎfi ¤Ó·ÚıÚÔ ··Ú¤ÌÊ·ÙÔ ÌÂÙ·ÊÚ¿˙ÂÙ·È ÌÂ: ÙÔ Ó· + ˘ÔÙ·ÎÙÈ΋ [·Ú¿‰. 2].
• T· ¤Ó·ÚıÚ· ··Ú¤ÌÊ·Ù· Û˘Ó‹ıˆ˜ Â›Ó·È ÙÂÏÈο.
¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. ¢ÔÎÂÖ ÙÔÜÙÔ ‰È·Ê¤ÚÂÈÓ àÓ‹Ú ÙáÓ ôÏÏˆÓ ˙ÒˆÓ, Ùá ˇ ÙÈÌɘ çÚ¤ÁÂÛı·È [= Ê·›ÓÂÙ·È fiÙÈ
Ô ¿Ó‰Ú·˜ ‰È·Ê¤ÚÂÈ ·fi ÙȘ ¿ÏϘ ˙ˆÓÙ·Ó¤˜ ˘¿ÚÍÂȘ Û’ ·˘Ùfi, ‰ËÏ·‰‹ ˆ˜ ÚÔ˜ ÙÔ
fiÙÈ ÂÈı˘Ì› ÙËÓ ÙÈÌ‹].
2. TÔÜÙfi âÛÙÈÓ Ùfi à‰ÈÎÂÖÓ, Ùfi ϤÔÓ ÙáÓ ôÏÏˆÓ ˙ËÙÂÖÓ ö¯ÂÈÓ [= ·˘Ùfi Â›Ó·È Ë ·‰ÈΛ·
ÙÔ Ó· ˙ËÙ¿ÂÈ ‰ËÏ. ηÓ›˜ Ó· ¤¯ÂÈ ÈÔ ÔÏÏ¿ ·fi ÙÔ˘˜ ¿ÏÏÔ˘˜].
3. Tfi §·ÎˆÓ›˙ÂÈÓ âÛÙ› ÊÈÏÔÛÔÊÂÖÓ [= ÙÔ Ó· ÌÈÌÂ›Ù·È Î·Ó›˜ ÙÔ˘˜ §¿ÎˆÓ˜ ›ӷÈ
ÊÈÏÔÛÔÊ›· ‹ Ô §·ÎˆÓÈÛÌfi˜ Â›Ó·È ÊÈÏÔÛÔÊ›·].

¶PO™E•E. T· ··Ú¤ÌÊ·Ù· ¿Ó·ÚıÚ· ‹ ¤Ó·ÚıÚ· ÂȉÈο ‹ ÙÂÏÈο ÂÎÙfi˜ ·fi ÙȘ ÌÂÙ·-
ÊÚ¿ÛÂȘ Ô˘ ·Ó·Ê¤Ú·Ì ÈÔ ¿Óˆ, ÌÂÙ·ÊÚ¿˙ÔÓÙ·È ·ÎfiÌ· Î·È Ì ·ÊËÚË̤ÓÔ
Ô˘ÛÈ·ÛÙÈÎfi, Ô˘ ÚÔ¤Ú¯ÂÙ·È ·fi ÙË ÌÂÙ¿ÊÚ·ÛË ÙÔ˘ ··Ú¤ÌÊ·ÙÔ˘Ø ÚÔÙÈÌ¿ÌÂ
ÌÂÙ¿ÊÚ·ÛË ·Ó¿ÏÔÁ· Ì ÙȘ ÂÚÈÙÒÛÂȘ [·Ú·‰. 2, 3].

149
148-258 30-09-08 06:25 ™ÂÏ›‰·150

Σ Y N TA K T I KO THΣ APXAIAΣ EΛΛHNIKHΣ ΓΛΩΣΣAΣ

TO ENAP£PO A¶APEMºATO

1 η Ε ρ ώ τ η σ η : TÈ ÁÓˆÚ›˙ÂÙ ÁÈ· ÙÔ ¤Ó·ÚıÚÔ ··Ú¤ÌÊ·ÙÔ;


·. TÔ ¤Ó·ÚıÚÔ ··Ú¤ÌÊ·ÙÔ ¤¯ÂÈ ÙÔ ¿ÚıÚÔ Ùfi Û fiϘ ÙȘ ÙÒÛÂȘ ÙÔ˘ ÂÓÈÎÔ‡ ηÈ
¤ÙÛÈ ·›ÚÓÂÈ ı¤ÛË ·ÊËÚË̤ÓÔ˘ Ô˘ÛÈ·ÛÙÈÎÔ‡, ¯ˆÚ›˜ fï˜ Ó· ¯¿ÓÂÈ ÙȘ ÚËÌ·ÙÈΤ˜ ÙÔ˘
ȉÈfiÙËÙ˜ [‰ËÏ. ‰¤¯ÂÙ·È, fiˆ˜ Î·È ÙÔ ¿Ó·ÚıÚÔ, ˘ÔΛÌÂÓÔ, ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ Î·È ÁÂÓÈο
οı ›‰Ô˘˜ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌfi, fiˆ˜ ÙÔ Ú‹Ì· ·fi ÙÔ ÔÔ›Ô ÚÔ¤Ú¯ÂÙ·È].
‚. EÂȉ‹ ÙÔ ¤Ó·ÚıÚÔ ··Ú¤ÌÊ·ÙÔ ·›ÚÓÂÈ ı¤ÛË Ô˘ÛÈ·ÛÙÈÎÔ‡, ¤¯ÂÈ ‰È¿ÊÔÚ˜ Û˘ÓÙ·-
ÎÙÈΤ˜ ı¤ÛÂȘ, fiˆ˜ Î·È ÙÔ Ô˘ÛÈ·ÛÙÈÎfi, Î·È Ù›ıÂÙ·È Û˘Ó‹ıˆ˜ ˆ˜ ˘ÔΛÌÂÓÔ, ·ÓÙÈ-
ΛÌÂÓÔ, ÂÂÍ‹ÁËÛË, ÂÙÂÚfiÙˆÙÔ˜ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌfi˜, ÂÌÚfiıÂÙÔ˜ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌfi˜ Î.Ï.
Á. OÈ Ï¤ÍÂȘ Ô˘ ‚Ú›ÛÎÔÓÙ·È ÌÂٷ͇ ÙÔ˘ ¿ÚıÚÔ˘ Î·È ÙÔ˘ ··ÚÂÌÊ¿ÙÔ˘ ·˘ÙÔ‡, ·Ó‹-
ÎÔ˘Ó ÛÙË Û‡ÓÙ·ÍË ÙÔ˘ ··ÚÂÌÊ¿ÙÔ˘.

2 η Ε ρ ώ τ η σ η : ¶ÔÈ· Û˘ÓÙ·ÎÙÈ΋ ı¤ÛË ¤¯ÂÈ ÙÔ ¤Ó·ÚıÚÔ ··Ú¤ÌÊ·ÙÔ;


TÔ ¤Ó·ÚıÚÔ ··Ú¤ÌÊ·ÙÔ ÌÔÚ› Ó· Â›Ó·È ˘ÔΛÌÂÓÔ [·Ú¿‰. 1], ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ
[·Ú¿‰. 2], ÂÂÍ‹ÁËÛË [·Ú¿‰. 3], ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌfi˜ ÔÏÏÒÓ ÂȉÒÓ, fiˆ˜: ·Ó·ÊÔÚ¿˜,
·ÔÙÂϤÛÌ·ÙÔ˜ Û ÙÒÛË ÁÂÓÈ΋ [·Ú¿‰. 4], ÛÎÔÔ‡ Û ÙÒÛË ÁÂÓÈ΋, ÁÂÓÈ΋ ˘ÔÎÂÈ-
ÌÂÓÈ΋, ·ÓÙÈÎÂÈÌÂÓÈ΋ [·Ú¿‰. 5], ÁÂÓ. ·ÈÙ›·˜, ÁÂÓ. ‰È·ÈÚÂÙÈ΋ [·Ú¿‰. 6], ÁÂÓ. Ù˘
·Í›·˜, ‚ã fiÚÔ˜ Û‡ÁÎÚÈÛ˘ [·Ú¿‰. 7], ‰ÔÙÈ΋ ·ÓÙÈÎÂÈÌÂÓÈ΋ [·Ú¿‰. 8], ÂÌÚfiıÂÙÔ˜
ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌfi˜ οı ›‰Ô˘˜ [·Ú¿‰. 9].

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. Tfi à‰ÈÎÂÖÓ ÔûÙ àÁ·ıfiÓ ÔûÙ ηÏfiÓ âÛÙÈÓ [= Ë ·‰ÈΛ· ‰ÂÓ Â›Ó·È Ô‡Ù ηÏfi Ô‡ÙÂ
ˆÚ·›Ô].
2. TÔÜ ˙ÉÓ ·éÙfiÓ àÂÛÙ¤ÚËÛ [= ÙÔ˘ ÛÙ¤ÚËÛ ÙË ˙ˆ‹].
3. TÔÜÙfi âÛÙÈÓ Ùfi à‰ÈÎÂÖÓ, Ùfi ϤÔÓ ÙáÓ ôÏÏˆÓ ˙ËÙÂÖÓ ö¯ÂÈÓ [= ·˘Ùfi Â›Ó·È Ë ·‰ÈΛ·,
‰ËÏ·‰‹ ÙÔ Ó· ˙ËÙ¿ÂÈ - ηÓ›˜ - Ó· ¤¯ÂÈ ÈÔ ÔÏÏ¿ ·fi ÙÔ˘˜ ¿ÏÏÔ˘˜].
4. ¶ÚÔÛÉÁÂÓ ·éÙfiÓ ï ¯ÚfiÓÔ˜ ÙÔÜ ÚfiÛË‚ÔÓ ÁÂÓ¤Ûı·È [= Ô ¯ÚfiÓÔ˜ ÙÔÓ ¤ÊÂÚÓÂ, ÒÛÙÂ
Ó· ÏËÛÈ¿˙ÂÈ ÛÙËÓ ÂÊË‚È΋ ËÏÈΛ·].
5. Eå˜ âÏ›‰· qÏıÔÓ ÙÔÜ ëÏÂÖÓ Ù‹Ó fiÏÈÓ [= ›¯·Ó ÙËÓ ÂÏ›‰· Ó· ΢ÚȇÛÔ˘Ó ÙËÓ
fiÏË].
6. Oé‰¤Ó ÔûÙ àӷȉ›·˜ ÔûÙ ÙÔÜ „‡‰ÂÛı·È ·Ú·Ï›„ÂÈ [= Ù›ÔÙ ‰Â ı· ·Ú·Ï›„ÂÈ
Ô‡Ù ·fi ÙËÓ ·Ó·›‰ÂÈ· Ô‡Ù ·fi ÙÔ „‡‰Ô˜].
7. Tfi Ê˘Ï¿Í·Ûı·È Ù¿ àÁ·ı¿ ¯·ÏÂÒÙÂÚÔÓ ÙÔÜ ÎÙ‹Û·Ûı·› – âÛÙÈ – [= Â›Ó·È ÈÔ
‰‡ÛÎÔÏÔ Ó· ‰È·Ê˘Ï¿ÍÂÈ Î·Ó›˜ ÙËÓ ÂÚÈÔ˘Û›· ÙÔ˘ ·fi ÙÔ Ó· ÙËÓ ·ÔÎÙ‹ÛÂÈ].
8. Tfi Ù¿˜ 剛·˜ ÂéÂÚÁÂÛ›·˜ ñÔÌÈÌÓF‹ÛÎÂÈÓ ÌÈÎÚÔÜ ‰ÂÖÓ ¬ÌÔÈfiÓ âÛÙÈ Ùá
ˇ çÓÂȉ›˙ÂÈÓ [=
ÙÔ Ó· ˘ÂÓı˘Ì›˙ÂÈ Î·Ó›˜ ÙȘ ÚÔÛˆÈΤ˜ ÙÔ˘ ¢ÂÚÁÂۛ˜ Â›Ó·È Û¯Â‰fiÓ fiÌÔÈÔ ÌÂ
ÙËÓ Î·ÙËÁÔÚ›· ‹ Ì ÙÔ Ó· ηÙËÁÔÚ› ηÓ›˜].
9. XÚfiÓÔ˘: òE‰ÂÈ Úfi ÙÔÜ ÔÏÂÌÂÖÓ âÛΤÊı·È [= ¤ÚÂ ӷ ¤¯ÂÙ ÛÎÂÊÙ› ÚÈÓ ·fi
ÙÔÓ fiÏÂÌÔ].

150
148-258 30-09-08 06:25 ™ÂÏ›‰·151

T O A Π A PE M ΦAT O

A Û Î ‹ Û Â È ˜ [25]
[BϤ A¶ANTH™EI™ ÛÂÏ. 389]

¶O§§A¶§H™ E¶I§O°H™
™ÙȘ ·Ú·Î¿Ùˆ ÚÔÙ¿ÛÂȘ Ó· ‚¿ÏÂÙ Û ·ÎÏÔ ÙÔ ÁÚ¿ÌÌ·, Ô˘ ‰Â›¯ÓÂÈ ÙÈ Â›Ó·È
Û˘ÓÙ·ÎÙÈο ÙÔ ¤Ó·ÚıÚÔ ··Ú¤ÌÊ·ÙÔ.
1. \AÎÔÏ·Û›·Ó ηÏÔÜÛÈ Ùfi ñfi ÙáÓ ì‰ÔÓáÓ ôÚ¯ÂÛı·È
·. âÂÍ‹ÁËÛË ‚. ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ
Á. ˘ÔΛÌÂÓÔ ‰. ÚÔÛ‰. ·Ó·ÊÔÚ¿˜
2. òAÍÈÔ˜ ·éÙÔÖ˜ â‰fiÎÂȘ ÂrÓ·È ÙÔÜ Ù¿ ÙÔÈ·ÜÙ· àÎÔ‡ÂÈÓ.
·. ÁÂÓ. ÙÔ˘ ÛÎÔÔ‡ ‚. ÁÂÓ. ·ÓÙÈÎÂÈÌ.
Á. ÁÂÓ. Ù˘ ·Í›·˜ ‰. ÁÂÓ. ‰È·ÈÚÂÙÈ΋
3. òEÛÙÈ ÙÈ âÓ·ÓÙ›ÔÓ Ùˇá ˙ÂÖÓ.
·. ‰ÔÙ. Ù˘ ·ÈÙ›·˜ ‚. ‰ÔÙ. ·ÓÙÈÎÂÈÌ.
Á. ‰ÔÙ. ÙÔ˘ ÙÚfiÔ˘ ‰. ‰ÔÙ. ÙÔ˘ ̤ÛÔ˘
4. ™ˆÎÚ¿Ù˘ âı·˘Ì¿˙ÂÙÔ â› Ùˇá Âéı‡Ìˆ˜ η› ÂéÎfiψ˜ ˙ÉÓ.
·. ÂÌÚfiı. ÚÔÛ‰. ¯ÚfiÓÔ˘ ‚. ÂÌÚfiı. ÚÔÛ‰. ÛÎÔÔ‡
Á. ÂÌÚfiı. ÚÔÛ‰. ÛÙ¿Û˘ Û ÙfiÔ ‰. ÂÌÚfiı. ÚÔÛ‰. ·ÈÙ›·˜
5. Tfi ÛÈÁÄÓ ÎÚÂÖÙÙfiÓ âÛÙÈ ÙÔÜ Ï·ÏÂÖÓ.
·. ·ÓÙÈÎÂÈÌÂÓÈ΋ ‚. ÁÂÓ. Û˘ÁÎÚÈÙÈ΋
Á. ÁÂÓ. ‰È·ÈÚÂÙÈ΋ ‰. ÁÂÓ. Ù˘ ·ÈÙ›·˜.

ANTI™TOIXIA™ – ™YZEY•H™
N· ·ÓÙÈÛÙÔȯ›ÛÂÙ ٷ ¤Ó·ÚıÚ· ··Ú¤ÌÊ·Ù· Ù˘ A ÛÙ‹Ï˘ Ì ÂΛӷ, Ô˘ Ù·ÈÚÈ¿-
˙Ô˘Ó ÛÙË B ÛÙ‹ÏË.
1. °›ÁÓÂÙ·È àÊÔÚÌ‹ ÙÔÜ Î·ÎᘠÔÈÂÖÓ ·. ÁÂÓ. ‰È·ÈÙÂÙÈ΋
2. Oî ÏÂÖÛÙÔÈ à¤¯Ô˘ÛÈ ÙÔÜ ÊÈÏÔÛÔÊÂÖÓ ‚. ÂÂÍ‹ÁËÛË
3. N›ÎËÛÔÓ Ù‹Ó çÚÁ‹Ó Ùˇá ÏÔÁ›˙ÂÛı·È ηÏᘠÁ. ÁÂÓ. ˘ÔÎÂÈÌÂÓÈ΋
4. TÔÜÙfi ÊËÌÈ ÂrÓ·È ÛˆÊÚÔÛ‡ÓËÓ, Ùfi ÁÈÁÓÒÛÎÂÈÓ ë·˘ÙfiÓ ‰. ˘ÔΛÌÂÓÔ
5. AåÛ¯ÚfiÓ Ùfi ÏÂÔÓÂÎÙÂÖÓ Â. ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ.

ANOIKTOY TY¶OY
N· ·Ó·ÁÓˆÚ›ÛÂÙ ٷ ·Ú·Î¿Ùˆ ¤Ó·ÚıÚ· ··Ú¤ÌÊ·Ù·.
1. KÜÚÔ˜ ‰È¤ÊÂÚÂÓ ¿ÓÙˆÓ ÙáÓ ìÏ›ÎˆÓ Âå˜ Ùfi Ì·Óı¿ÓÂÈÓ ± ‰¤ÔÈ.
2. TÔÜÙÔ ¬ÌÔÈfiÓ âÛÙÈ Ùˇá çÓÂȉ›˙ÂÈÓ.
3. òHÚÍ·ÓÙÔ ÙÔÜ ‰È·‚·›ÓÂÈÓ.
4. \AÓÙ› ÙÔÜ fiÏȘ ÂrÓ·È ÊÚÔ‡ÚÈÔÓ Î·Ù¤ÛÙË.
5. Tfi ‚›÷· ‰ÚÄÓ öÊ˘Ó àÌ‹¯·ÓÔ˜.

151
148-258 30-09-08 06:25 ™ÂÏ›‰·152

Σ Y N TA K T I KO THΣ APXAIAΣ EΛΛHNIKHΣ ΓΛΩΣΣAΣ

TO ANAP£PO A¶APEMºATO

Ε ρ ώ τ η σ η : ¶ÔÈ· Û˘ÓÙ·ÎÙÈ΋ ı¤ÛË ¤¯ÂÈ ÙÔ ¿Ó·ÚıÚÔ ··Ú¤ÌÊ·ÙÔ;


TÔ ¿Ó·ÚıÚÔ ··Ú¤ÌÊ·ÙÔ ÌÔÚ› Ó· ÙÂı› ˆ˜ ˘ÔΛÌÂÓÔ, ηÙËÁÔÚÔ‡ÌÂÓÔ, ÂÂÍ‹-
ÁËÛË, ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌfi˜ ÙÔ˘ ÛÎÔÔ‡ ‹ ÙÔ˘ ·ÔÙÂϤÛÌ·ÙÔ˜, ·ÓÙ› ¢ÎÙÈ΋˜, ·ÓÙ› ÚÔÛÙ·-
ÎÙÈ΋˜, ÂÈʈÓËÌ·ÙÈο, ·fiÏ˘Ù· Î·È Î˘Ú›ˆ˜ ˆ˜ ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ.
1. YÔΛÌÂÓÔ ÛÙ· ·ÚfiÛˆ· Ú‹Ì·Ù· Î·È ·ÚfiÛˆ˜ ÂÎÊÚ¿ÛÂȘ.
2. K·ÙËÁÔÚÔ‡ÌÂÓÔ. TÔ ··Ú¤ÌÊ·ÙÔ ÛÙËÓ ÂÚ›ÙˆÛË ·˘Ù‹ ÌÂÙ·ÊÚ¿˙ÂÙ·È Î·ÓÔÓÈο
ÌÂ Ô˘ÛÈ·ÛÙÈÎfi.
3. Bã fiÚÔ˜ Û‡ÁÎÚÈÛ˘, fiÙ·Ó Î·È Ô ÚÒÙÔ˜ fiÚÔ˜ Â›Ó·È ··Ú¤ÌÊ·ÙÔ.
4. EÂÍ‹ÁËÛË. T›ıÂÙ·È ˆ˜ ÂÂÍ‹ÁËÛË Û ԢÛÈ·ÛÙÈο, ÛÙÔ Â›ÚÚËÌ· Ô≈Ùˆ, ·ÏÏ¿
Û˘Ó‹ıˆ˜ ÛÙ· Ô˘‰¤ÙÂÚ· ÙˆÓ ·ÓÙˆÓ˘ÌÈÒÓ Î·È Î˘Ú›ˆ˜ ÛÙÔ ÙÔÜÙÔ.
5. ¶ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌfi˜ Ù˘ ·Ó·ÊÔÚ¿˜ ‹ ÙÔ˘ ηٿ ÙÈ. TÔ ··Ú¤ÌÊ·ÙÔ ·˘Ùfi Û˘Ó‹ıˆ˜
ÂÍ·ÚÙ¿Ù·È ·fi Ù· ·Ú·Î¿Ùˆ Â›ıÂÙ· Î·È Ù· ·ÓÙ›ıÂÙ¿ ÙÔ˘˜: àÁ·ıfi˜, àÓ·ÁηÖÔ˜,
ôÍÈÔ˜, ‚Ú·¯‡˜ [= ÌÈÎÚfi˜, Ï›ÁÔ˜], ‰ÂÈÓfi˜ [= ÊÔ‚ÂÚfi˜], ‰˘Ó·Ùfi˜, âÈÙ‹‰ÂÈÔ˜ [= ηٿÏÏË-
ÏÔ˜, ¯Ú‹ÛÈÌÔ˜], ≤ÙÔÈÌÔ˜ [= ¤ÙÔÈÌÔ˜, Úfiı˘ÌÔ˜], îηÓfi˜ [= ηٿÏÏËÏÔ˜, ÈηÓfi˜],
ηÏfi˜, ·ÚÈÔ˜ [= ΢ڛ·Ú¯Ô˜], Úfiı˘ÌÔ˜, ®÷¿‰ÈÔ˜ [= ‡ÎÔÏÔ˜], ÊÔ‚ÂÚfi˜, ¯·ÏÂfi˜ [=
‰‡ÛÎÔÏÔ˜, ÊÔ‚ÂÚfi˜], ¯Ú‹ÛÈÌÔ˜ [= ¯Ú‹ÛÈÌÔ˜, ˆÊ¤ÏÈÌÔ˜].
• MÂÙ¿ÊÚ·ÛË. TÔ ··Ú¤ÌÊ·ÙÔ Ù˘ ·Ó·ÊÔÚ¿˜ ÌÂÙ·ÊÚ¿˙ÂÙ·È Ì ÙËÓ ÚÔÛı‹ÎË ÙˆÓ
Ϥ͈Ó: ÛÙÔ Ó· ‹ ˆ˜ ÚÔ˜ ÙÔ Ó· ‹ Ó·.

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. EåÛ› ‰¤ ÙÈÓ˜ ‰ÂÈÓfiÙ·ÙÔÈ Ù¿ ‰›Î·È· ϤÁÂÈÓ [= ˘¿Ú¯Ô˘Ó ÌÂÚÈÎÔ› Ôχ ÈηÓÔ› ÛÙÔ Ó·
ϤÓ ٷ ‰›Î·È·].
2. ErÔÓ ÔsÓ ¬ÙÈ Ù¿Ï·ÓÙÔÓ àÚÁ˘Ú›Ô˘ ≤ÙÔÈÌÔ˜ ÂúËÓ ‰ÔÜÓ·È [= ›· ÏÔÈfiÓ fiÙÈ Â›Ì·È
Úfiı˘ÌÔ˜ Ó· ηٷ‚¿Ïˆ ¤Ó· Ù¿Ï·ÓÙÔ ·fi ·Û‹ÌÈ].

¶PO™E•E. TÔ ··Ú¤ÌÊ·ÙÔ, Ô˘ ÂÍ·ÚÙ¿Ù·È Î˘Ú›ˆ˜ ·fi Â›ıÂÙ·, Ô˘ ‰ËÏÒÓÔ˘Ó


‰˘Ó·ÙfiÙËÙ· ‹ ÈηÓfiÙËÙ· Î·È Ù· ·ÓÙ›ıÂÙ¿ ÙÔ˘˜, Ì ÙÔ ÂåÌ› Î·È ÙÔ Á›ÁÓÔÌ·È Â›Ó·È
Ù·˘Ùfi¯ÚÔÓ· ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ ÛÙËÓ ¤ÎÊÚ·ÛË Ô˘ Û¯ËÌ·Ù›˙ÂÙ·È Ì ÙÔ Â›ıÂÙÔ Î·È Ù·
Ú‹Ì·Ù· ·˘Ù¿Ø ÙÔ ··Ú¤ÌÊ·ÙÔ ˆ˜ ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ ÛÙȘ ‰˘ÓËÙÈΤ˜ ·˘Ù¤˜ ÂÎÊÚ¿ÛÂȘ
Â›Ó·È ÙÂÏÈÎfi Î·È ÌÔÚ› Ó· ÌÂÙ·ÊÚ·ÛÙ› Ì ÙËÓ ÚÔÛı‹ÎË ÌfiÓÔ ÙÔ˘ Ó·:

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. ¢ÂÈÓfi˜ qÓ Ï¤ÁÂÈÓ [= ‹Ù·Ó ÈηÓfi˜ ÛÙÔ Ó· ϤÂÈ – ÛÙÔ ÏfiÁÔ – ‹ ‹Ù·Ó ÈηÓfi˜ Ó·
ϤÂÈ – Ó· ÌÈÏ¿–].
2. EåÛ› ‰¤ ÙÈÓ˜ ‰ÂÈÓfiÙ·ÙÔÈ Ù¿ ‰›Î·È· ϤÁÂÈÓ [= ˘¿Ú¯Ô˘Ó ÌÂÚÈÎÔ› Ôχ ÈηÓÔ› Ó·
ϤÓ ٷ ‰›Î·È·].

152
148-258 30-09-08 06:25 ™ÂÏ›‰·153

T O A Π A PE M ΦAT O

6. ¶ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌfi˜ ÙÔ˘ ÛÎÔÔ‡ ‹ ÙÔ˘ ·ÔÙÂϤÛÌ·ÙÔ˜. TÔ ··Ú¤ÌÊ·ÙÔ ·˘Ùfi ÌÂÙ·-


ÊÚ¿˙ÂÙ·È Ì ÙËÓ ÚÔÛı‹ÎË ÙˆÓ ÊÚ¿ÛÂˆÓ ÁÈ· Ó· ‹ Ì ÛÎÔfi Ó· ‹ ÒÛÙ ӷ Î·È ÂÍ·ÚÙ¿-
Ù·È ·fi Ú‹Ì·Ù· Ô˘ ÛËÌ·›ÓÔ˘Ó Î›ÓËÛË ‹ ÛÎfiÈÌË ÂÓ¤ÚÁÂÈ·:
·. K›ÓËÛË, fiˆ˜: ‚·›Óˆ, ≥Έ, öÚ¯ÔÌ·È, ¤Ìˆ, ‚·‰›˙ˆ, ÔÚ‡ÔÌ·È, àÊÈÎÓÔÜÌ·È
Î.Ï.

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. BÉ [: ö‚Ë] ‰È’ î¤Ó·È ηٿ Ï·fiÓ \A¯·ÈáÓ ¯·ÏÎÔ¯ÈÙÒÓˆÓ [= ÍÂΛÓËÛÂ, ÁÈ· Ó· ¿ÂÈ
ÛÙÔ ÛÙÚ·Ùfi ÙˆÓ A¯·ÈÒÓ, Ô˘ ›¯·Ó ¯¿ÏÎÈÓÔ˘˜ ıÒڷΘ].
2. M·Óı¿ÓÂÈÓ ≥ÎÔÌÂÓ [= ¤¯Ô˘Ì ¤ÚıÂÈ, ÁÈ· Ó· Ì¿ıÔ˘ÌÂ].

‚. ™ÎfiÈÌË ÂÓ¤ÚÁÂÈ·, fiˆ˜: ‰›‰ˆÌÈ, ηٷÏ›ˆ, ·îÚÔÜÌ·È [= ÂÎϤÁÔÌ·È, ÔÚ›˙Ô-


Ì·È], âÎϤÁˆ, ÔÈá [= ÂÓÂÚÁÒ, οӈ], ʤڈ [Î·È fiÛ· ¤¯Ô˘Ó ·ÚfiÌÔÈ· ÛËÌ·Û›· Ì’
·˘Ùfi], Û¤Ó‰ÔÌ·È [= Û˘ÓıËÎÔÏÔÁÒ].
AÎfiÌ· Û˘ÓÙ¿ÛÛÔÓÙ·È Ì ··Ú¤ÌÊ·ÙÔ ÙÔ˘ ÛÎÔÔ‡, fiÛ· Ú‹Ì·Ù· ¤¯Ô˘Ó ·ÓÙ›ıÂÙË
ÛËÌ·Û›· Ì ٷ Ú‹Ì·Ù· ·˘Ù¿, fiˆ˜: Ï·Ì‚¿Óˆ, ö¯ˆ, ÌÈÛıÔÜÌ·È [= ·›ÚÓˆ οÙÈ ÌÂ
ÌÈÛıfi], ‰ÈÔÚ›˙ˆ, Ù¿ÙÙˆ [= ‰ÈÔÚ›˙ˆ, ÚÔÛ‰ÈÔÚ›˙ˆ], ÛÙ¤Ïψ Î.Ï.

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. \E› ‰’ ÔsÓ ÙÔÖ˜ ÚÒÙÔȘ ÙÔÖۉ ¶ÂÚÈÎÏɘ ï •·Óı›Ô˘ ìF Ú¤ıË Ï¤ÁÂÈÓ [= ÚÔ˜ ÙÈÌ‹
ÏÔÈfiÓ ÙˆÓ ÚÒÙˆÓ ·˘ÙÒÓ Ô ¶ÂÚÈÎÏ‹˜, Ô ÁÈÔ˜ ÙÔ˘ •·Óı›Ô˘, ÔÚ›ÛÙËΠÁÈ· Ó·
ÌÈÏ‹ÛÂÈ].
2. Eå ñÌÂÖ˜ Ù¿ÙÙÂÙ¤ Ì ìÁÂÖÛı·È, Ôé‰¤Ó ÚÔÊ·Û›˙ÔÌ·È Ù‹Ó ìÏÈΛ·Ó [= ·Ó ÂÛ›˜ Ì ‰ÈÔ-
Ú›˙ÂÙÂ, ÁÈ· Ó· ‹ ÒÛÙ ӷ Â›Ì·È ÂÈÎÂÊ·Ï‹˜, ‰Â ʤÚÓˆ ˆ˜ ÚfiÊ·ÛË Î·ıfiÏÔ˘ ÙËÓ
ËÏÈΛ·].

7. AÓÙ› ÚÔÛÙ·ÎÙÈ΋˜. TÔ ··Ú¤ÌÊ·ÙÔ ·ÓÙ› ÚÔÛÙ·ÎÙÈ΋˜ ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÔ‡Ó


[΢ڛˆ˜ ÛÙÔ ‚ã ÚfiÛˆÔ] Û˘Ó‹ıˆ˜ ÔÈ ÔÈËÙ¤˜.

¶·Ú¿‰ÂÈÁÌ· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
oø ÍÂÖÓ’ àÁÁ¤ÏÏÂÈÓ §·Î‰·ÈÌÔÓ›ÔȘ ¬ÙÈ ÙFɉ Î›ÌÂı· [: ôÁÁÂÏÏ = ͤÓ ӷ ·Ó·Á-
Á¤ÏÏÂȘ ÛÙÔ˘˜ §·Î‰·ÈÌÔÓ›Ô˘˜ fiÙÈ ‚ÚÈÛÎfiÌ·ÛÙ ÛÎÔو̤ÓÔÈ Â‰Ò].

8. AÓÙ› ¢ÎÙÈ΋˜. ™˘Ó‹ıˆ˜ ÛÙÔ˘˜ ÔÈËÙ¤˜:

¶·Ú¿‰ÂÈÁÌ· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
£ÂÔ›, Ì‹ Ì ‰Ô˘Ï›·˜ Ù˘¯ÂÖÓ [: Ì‹ Ù‡¯ÔÈÌÈ = £ÂÔ›, ̷οÚÈ Ó· ÌËÓ ˘Ô‰Ô˘ÏˆıÒ].

9. EÈʈÓËÌ·ÙÈο. TÔ ··Ú¤ÌÊ·ÙÔ ·˘Ùfi ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÂ›Ù·È ÛÙȘ ·Ó·ÊˆÓ‹ÛÂȘ


·ÏÏ¿ Ôχ Û¿ÓÈ·.

¶·Ú¿‰ÂÈÁÌ· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
\E̤ Ù¿‰Â ·ıÂÖÓ, ÊÂÜ! [= ÂÁÒ Ó· ¿ıˆ ·˘Ù¿, ·Ï›ÌÔÓÔ].

153
148-258 30-09-08 06:25 ™ÂÏ›‰·154

Σ Y N TA K T I KO THΣ APXAIAΣ EΛΛHNIKHΣ ΓΛΩΣΣAΣ

A¶O§YTO A¶A PEMºATO

1 η Ε ρ ώ τ η σ η : TÈ ÁÓˆÚ›˙ÂÙ ÁÈ· ÙÔ ·fiÏ˘ÙÔ ··Ú¤ÌÊ·ÙÔ;


1. ¶ÔÏϤ˜ ÊÔÚ¤˜ ÙÔ ¿Ó·ÚıÚÔ, ·ÏÏ¿ Î·È ÙÔ ¤Ó·ÚıÚÔ ··Ú¤ÌÊ·ÙÔ ¯ÚËÛÈÌÔÔÈ›ٷÈ
·fiÏ˘Ù· Û ÛÙÂÚÂfiÙ˘˜ ÂÎÊÚ¿ÛÂȘ, Ô˘ ˘¿Ú¯Ô˘Ó ÛÙËÓ ÚfiÙ·ÛË, Î·È ‰ÂÓ ¤¯Ô˘Ó
ηÌÈ¿ Û˘ÓÙ·ÎÙÈ΋ Û¯¤‰Ë Ì ηӤӷ fiÚÔ Ù˘ ÚfiÙ·Û˘.
TÔ ·fiÏ˘ÙÔ ··Ú¤ÌÊ·ÙÔ ÌÔÚ› Ó· Û˘Óԉ‡ÂÙ·È ·fi ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌÔ‡˜, Ô˘ ÎÈ
·˘ÙÔ› ‰ÂÓ ¤¯Ô˘Ó ηÌÈ¿ Û˘ÓÙ·ÎÙÈ΋ Û¯¤ÛË Ì ÙÔ˘˜ fiÚÔ˘˜ Ù˘ ÚfiÙ·Û˘.

2 η Ε ρ ώ τ η σ η : TÈ ‰ËÏÒÓÂÈ ÙÔ ·fiÏ˘ÙÔ ··Ú¤ÌÊ·ÙÔ;


TÔ ·fiÏ˘ÙÔ ··Ú¤ÌÊ·ÙÔ ‰ËÏÒÓÂÈ ·Ó·ÊÔÚ¿ ‹ ÛÎÔfi.

3 η Ε ρ ώ τ η σ η : ¶ÔȘ Â›Ó·È ÔÈ ÈÔ Û˘Ó‹ıÂȘ ÂÎÊÚ¿ÛÂȘ Ì ·fiÏ˘ÙÔ ··Ú¤ÌÊ·ÙÔ;


OÈ ÈÔ Û˘Ó‹ıÂȘ ·fi ÙȘ ÂÎÊÚ¿ÛÂȘ ·˘Ù¤˜ ›ӷÈ:
^EÎÒÓ ÂrÓ·È = fiÛÔ ÂÍ·ÚÙ¿Ù·È ·fi ̤ӷ, ·fi ÙË ı¤ÏËÛ‹ ÌÔ˘, [‹
·fi οÔÈÔÓ ‹ ÙË ı¤ÏËÛË Î¿ÔÈÔ˘].
Tfi ÓÜÓ ÂrÓ·È = fiÛÔ ÁÈ· ÙÒÚ·, ÁÈ· ÙËÓ ÒÚ·.
\EÌÔ› ‰ÔÎÂÖÓ ‹ ó˜ âÌÔ› ‰ÔÎÂÖÓ = ηٿ ÙË ÁÓÒÌË ÌÔ˘, Û‡Ìʈӷ Ì ÙË ÁÓÒÌË ÌÔ˘.
Tfi ÓÜÓ ÂrÓ·È = fiÛÔ ÁÈ· ÙÒÚ·
\OÏ›ÁÔ˘ ‰ÂÖÓ ‹ ÌÈÎÚÔÜ ‰ÂÖÓ = Ï›ÁÔ ¤ÏÂÈ„Â Ó· ‹ Ï›ÁÔ Ï›ÂÈ Ó·, ۯ‰fiÓ.
Tfi Û‡Ì·Ó ÂåÂÖÓ = ÁÂÓÈο.
^ø˜ ÂåÂÖÓ ‹ ó˜ öÔ˜ ÂåÂÖÓ = ÁÈ· Ó· ÌÈÏ‹ÛÂÈ Î·Ó›˜ ¤ÙÛÈ.
^ø˜ Û˘ÓÙfï˜ ÂåÂÖÓ = ÁÈ· Ó· ÌÈÏ‹ÛÂÈ Î·Ó›˜ Û‡ÓÙÔÌ·, Ì ϛÁ· ÏfiÁÈ·.
[^ø˜] Û˘ÓÂÏfiÓÙÈ ÂåÂÖÓ = ÁÈ· Ó· ÌÈÏ‹ÛÂÈ Î·Ó›˜ Û‡ÓÙÔÌ·, Ì ϛÁ· ÏfiÁÈ·.
[^ø˜] ‰È¿ ‚Ú·¯¤ˆÓ ÂåÂÖÓ = ÁÈ· Ó· ÌÈÏ‹ÛÂÈ Î·Ó›˜ Û‡ÓÙÔÌ·, Ì ϛÁ· ÏfiÁÈ·.
[^ø˜] ÙàÏËı¤˜ ÂåÂÖÓ = ÁÈ· Ó· ÂÈ Î·Ó›˜ ÙËÓ ·Ï‹ıÂÈ·.

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. \AÏËı¤˜ Á ó˜ öÔ˜ ÂåÂÖÓ Ôé‰¤Ó ÂåڋηÛÈ [= ÁÈ· Ó· ÌÈÏËÛˆ ¤ÙÛÈ, ‰ÂÓ ¤¯Ô˘Ó ÂÈ
‚¤‚·È· ηÌÈ¿ ·Ï‹ıÂÈ·].
2. \EÈÌÂÏÔÜ Ùfi ÓÜÓ ÂrÓ·È ¿ÓÙˆÓ ÙáÓ ùÈÛıÂÓ [= ÊÚfiÓÙÈ˙Â, fiÛÔ ÁÈ· ÙÒÚ·, ÁÈ· fiÏ· Ù·
ÌÂÏÏÔÓÙÈο].
3. \AÂ¤ÌÂÙÔ ì ÛÙÚ·ÙÈ¿ ó˜ âÌÔ› ‰ÔÎÂÖÓ â› §È‚‡ˆÓ ηٷÛÙÚÔÊFÉ [= ·ÔÛÙÂÏÏfiÙ·Ó
Ô ÛÙÚ·Ùfi˜, ηٿ Ù‹ ÁÓÒÌË ÌÔ˘, ÁÈ· ÙËÓ ˘ÔÙ·Á‹ ÙˆÓ §È‚‡ˆÓ].
4. ^EÎÒÓ ÂrÓ·È Ôé‰¤Ó „‡ÛÔÌ·È [= fiÛÔ ÂÍ·ÚÙ¿Ù·È ·fi ̤ӷ, ‰Â ı· ˆ ηӤӷ „¤Ì·].

154
148-258 30-09-08 06:25 ™ÂÏ›‰·155

T O A Π A PE M ΦAT O

TO A¶APEMºATO ø™ PHMA

1 η Ε ρ ώ τ η σ η : ¶fiÙ ÙÔ ¿Ó·ÚıÚÔ ··Ú¤ÌÊ·ÙÔ Ù›ıÂÙ·È ˆ˜ Ú‹Ì·;


T· ¿Ó·ÚıÚÔ ··Ú¤ÌÊ·ÙÔ ÔÏϤ˜ ÊÔÚ¤˜ Ù›ıÂÙ·È, ÁÈ· Ó· ·ÓÙÈηٷÛÙ‹ÛÂÈ ÙÔ Ú‹Ì·
ÌÈ·˜ ·fi ÙȘ ·Ú·Î¿Ùˆ ÚÔÙ¿ÛÂȘ.
1. XÚÔÓÈ΋˜ [fiÙ·Ó ÂÈÛ¿ÁÂÙ·È Ì ÙÔ Ú›Ó] ·Ú¿‰. 1.
2. ™˘ÌÂÚ·ÛÌ·ÙÈ΋˜ [·Ú¿‰. 2].
3. ™˘ÌÂÚ·ÛÌ·ÙÈ΋˜ ·Ó·ÊÔÚÈ΋˜ [fiÙ·Ó ÂÈÛ¿ÁÂÙ·È Î˘Ú›ˆ˜ Ì ÙȘ ·ÓÙˆÓ˘Ì›Â˜ ¬ÛÔ˜,
ÔxÔ˜] ·Ú¿‰. 3.
4. K‡ÚÈ·˜ ÚfiÙ·Û˘ [·ÓÙ› ÚÔÛÙ·ÎÙÈ΋˜ ‹ ¢ÎÙÈ΋˜ ¢¯ÂÙÈ΋˜] ·Ú·‰. 4, 5.

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. \E› Ùfi ôÎÚÔÓ àÓ·‚·›ÓÂÈ XÂÈÚ›ÛÔÊÔ˜, Ú›Ó ÙÈÓ·˜ ·åÛı¤Ûı·È ÙáÓ ÔÏÂÌ›ˆÓ [= ·Ó¤-
‚ËÎÂ Ô XÂÈÚ›ÛÔÊÔ˜ ¿Óˆ ÛÙËÓ ÎÔÚ˘Ê‹, ÚÔÙÔ‡ ÙÔÓ ·ÓÙÈÏËÊı› οÔÈÔ˜ ·fi ÙÔ˘˜
¯ıÚÔ‡˜].
2. Oî ÙÚÈ·ÎÔÓÙ· ìF Ú¤ıËÛ·Ó, âÊ’ z
ˇ ÙÂ Û˘ÁÁÚ¿„·È ÓfiÌÔ˘˜ [= ÔÈ ÙÚÈ¿ÓÙ· Ù‡Ú·ÓÓÔÈ ÂÎϤ-
¯ÙËηÓ, Ì ÙÔÓ fiÚÔ Ó· Û˘ÁÁÚ¿„Ô˘Ó ÓfiÌÔ˘˜].
3. OéÎ qÓ œÚ· Ô¥· Ùfi ‰›ÔÓ ôÚ‰ÂÈÓ [= ‰ÂÓ ‹Ù·Ó Ù¤ÙÔÈ· ÂÔ¯‹, ÒÛÙ ·˘ÙÔ› Ó· ÔÙ›-
˙Ô˘Ó ÙËÓ ‰ȿ‰·]].
4. £·ÚÛáÓ ÓÜÓ, ¢ÈfiÌˉ˜, Ì¿¯ÂÛı·È [: Ì¿¯Ô˘ = ¢ÈÔÌ‹‰Ë, ÙÒÚ· Ó· ÔÏÂÌ¿˜ Ì ı¿Ú-
ÚÔ˜].
5. £ÂÔ›, Ì‹ Ì ‰Ô˘Ï›·˜ Ù˘¯ÂÖÓ [: Ì‹ Ù‡¯ÔÈÌÈ = £ÂÔ›, ̷οÚÈ Ó· ÌËÓ ˘Ô‰Ô˘ÏˆıÒ].

TO A¶APEMºATO ø™ ANTIKEIMENO

TÔ ¿Ó·ÚıÚÔ ··Ú¤ÌÊ·ÙÔ Ù›ıÂÙ·È ˆ˜ ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ Û ÔÏϤ˜ ηÙËÁÔڛ˜ ÚËÌ¿ÙˆÓ


Î·È Ì ÙËÓ È‰ÈfiÙËÙ¿ ÙÔ˘ ·˘Ù‹ Â›Ó·È ¿ÏÏÔÙ ÂȉÈÎfi Î·È ¿ÏÏÔÙ ÙÂÏÈÎfi, ·Ó¿ÏÔÁ· Ì ٷ
Ú‹Ì·Ù· ÌÂ Ù· ÔÔ›· Û˘ÓÙ¿ÛÛÂÙ·È.

T O E I ¢ I KO A ¶ A P E M º A T O ø ™ A N T I K E I M E N O

Ε ρ ώ τ η σ η : ¶ÔÈ· Ú‹Ì·Ù· ‰¤¯ÔÓÙ·È ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ ÂȉÈÎfi ··Ú¤ÌÊ·ÙÔ;


TÔ ÂȉÈÎfi ··Ú¤ÌÊ·ÙÔ ˆ˜ ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ ··ÓÙ¿ Û’ fiÏÔ˘˜ ÙÔ˘˜ ¯ÚfiÓÔ˘˜ Î·È ÂÍ·ÚÙ¿-
Ù·È ·fi Ù· ÂÍ‹˜ Ú‹Ì·Ù·:
·. ¢ÔÍ·ÛÙÈο. ŸÛ· Ú‹Ì·Ù· ÛËÌ·›ÓÔ˘Ó ‰fiÍ· ‰ËÏ. ÁÓÒÌË ‹ ÎÚ›ÛË, Î·È fiÛ· ÛËÌ·›-
ÓÔ˘Ó ˘Ô„›·, fiˆ˜: ÓÔÌ›˙ˆ, ÔúÔÌ·È [= ÓÔÌ›˙ˆ], ‰ÔÎá, ìÁÔÜÌ·È [= ÓÔÌ›˙ˆ], ñÔÏ·Ì-
‚¿Óˆ [= ÓÔÌ›˙ˆ], Ê·›ÓÔÌ·È, ÎÚ›Óˆ, Âåο˙ˆ [= Û˘ÌÂÚ·›Óˆ], ÈÛÙ‡ˆ, àÈÛÙá,
ñÔÙ‡ˆ [= ˘Ô„È¿˙ÔÌ·È], ñÔÙÔá [= ˘Ô„È¿˙ÔÌ·È].

155
148-258 30-09-08 06:25 ™ÂÏ›‰·156

Σ Y N TA K T I KO THΣ APXAIAΣ EΛΛHNIKHΣ ΓΛΩΣΣAΣ

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. NfiÌÈ˙ Ìˉ¤Ó ÂrÓ·È ÙáÓ àÓıÚˆ›ÓˆÓ ‚¤‚·ÈÔÓ [= Ó· ¤¯ÂȘ ˘fi„Ë ÛÔ˘ fiÙÈ Ù›ÔÙÂ
·fi Ù· ·ÓıÚÒÈÓ· ‰ÂÓ Â›Ó·È Û›ÁÔ˘ÚÔ].
2. ¢È¿ ‰¤ ÙÔÜÙÔ ÊÚfiÓÈÌÔ˜ ÂrÓ·È ‰fiÍÂȘ [= ÁÈ’ ·˘Ùfi ı· Ê·›ÓÂÛ·È fiÙÈ Â›Û·È Û˘ÓÂÙfi˜].
3. \AıËÓ·ÖÔÈ ñfiÙ¢ÔÓ ÙÔ‡˜ §·Î‰·ÈÌÔÓ›Ô˘˜ Ìˉ¤Ó ‰›Î·ÈÔÓ ‰È·ÓÔÂÖÛı·È [= ÔÈ AıËÓ·›ÔÈ
˘Ô„È¿˙ÔÓÙ·Ó fiÙÈ ÔÈ §·Î‰·ÈÌfiÓÈÔÈ ‰ÂÓ Â›¯·Ó ÛÙÔ Ì˘·Ïfi ÙÔ˘˜ Ù›ÔÙ ÙÔ ‰›Î·ÈÔ].

‚. §ÂÎÙÈο Î·È ÁÂÓÈο, fiÛ· ÛËÌ·›ÓÔ˘Ó ÏËÚÔÊÔÚ›·, fiˆ˜: ϤÁˆ, ÊËÌ›, Ê¿ÛΈ,
â·ÁÁ¤ÏÏÔÌ·È, ïÌÔÏÔÁá, ˘Óı¿ÓÔÌ·È [= ÏËÚÔÊÔÚԇ̷È], àÎÔ‡ˆ [= ÏËÚÔÊÔÚÔ‡-
Ì·È], àÚÓÔÜÌ·È.
¶PO™E•E. TÔ Ï¤Áˆ ÌÔÚ› Ó· Û˘ÓÙ¿ÛÛÂÙ·È Î·È Ì ÙÂÏÈÎfi ··Ú¤ÌÊ·ÙÔ, ÔfiÙÂ
ÛËÌ·›ÓÂÈ: ‰È·Ù¿˙ˆ, ÚÔÙ›ӈ, ·Ú·ÁÁ¤Ïψ [·Ú¿‰. 4].

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. òEÏÂÁÔÓ ÔéÎ ÂrÓ·È ·éÙfiÓÔÌÔÈ [= ¤ÏÂÁ·Ó fiÙÈ ‰ÂÓ Â›Ó·È ·˘ÙfiÓÔÌÔÈ].
2. º‹ÛÔ˘ÛÈ Á¿Ú ‰‹ Ì ÛÔÊfiÓ ÂrÓ·È, Âå η› Ì‹ ÂåÌÈ [= ÁÈ·Ù› ı· ÈÛ¯˘ÚÈÛÙÔ‡Ó ÔˆÛ‰‹-
ÔÙ fiÙÈ Â›Ì·È ÛÔÊfi˜, ·Ó Î·È ‰ÂÓ Â›Ì·È].
3. ¶˘Óı¿ÓÔÌ·È Ù·ÜÙ· àÔÏÔÁ‹Û·Ûı·È \EÚ·ÙÔÛı¤ÓÂÈ [= ÏËÚÔÊÔÚÔ‡Ì·È fiÙÈ ·fi ÙÔÓ
EÚ·ÙÔÛı¤ÓË ¤ÁÈÓ ·˘Ù‹ Ë ·ÔÏÔÁ›·].
4. òEÏÂÁÔÓ ·˘ÙÔÖ˜ Ì‹ à‰ÈÎÂÖÓ Ù¿ ö͈ [= ÙÔ˘˜ ¤‰ÈÓ·Ó ‰È·Ù·Á¤˜ Ó· ÌËÓ ÚÔÍÂÓÔ‡Ó ‚Ï¿-
‚˜ Û’ ·˘ÙÔ‡˜, Ô˘ ‹Ù·Ó ¤Íˆ ·fi ÙËÓ fiÏË].

¶ A PA T H P H ™ E I ™ ™ T O E I ¢ I KO A ¶ A P E º M A T O

1 η Ε ρ ώ τ η σ η : TÈ ÁÓˆÚ›˙ÂÙÂ ÁÈ· ÙË Û‡ÓÙ·ÍË ÙˆÓ ÚËÌ¿ÙˆÓ, Ô˘ ÛËÌ·›ÓÔ˘Ó


·ÂÈÏ‹, ÂÏ›‰·, fiÚÎÔ, ÚÔÛ‰ÔΛ· Î·È ˘fiÛ¯ÂÛË;
T· Ú‹Ì·Ù· Ô˘ ÛËÌ·›ÓÔ˘Ó ·ÂÈÏ‹, ÂÏ›‰·, fiÚÎÔ, ÚÔÛ‰ÔΛ· Î·È ˘fiÛ¯ÂÛË, [fiˆ˜:
àÂÈÏá, âÏ›˙ˆ, ùÌÓ˘ÌÈ, ÚÔÛ‰ÔÎá (= ÂÏ›˙ˆ), ñÈÛ¯ÓÔÜÌ·È (= ˘fiÛ¯ÔÌ·È), ñfiÛ¯Ô-
Ì·È, âÁÁ˘áÌ·È (= ˘fiÛ¯ÔÌ·È), â·ÁÁ¤ÏÏÔÌ·È (= ˘fiÛ¯ÔÌ·È), àÓ·‰¤¯ÔÌ·È = ‰›Óˆ
ÂÁÁ‡ËÛË], ÂÂȉ‹ ‰ËÏÒÓÔ˘Ó Î˘Ú›ˆ˜ fiÙÈ ÌÈ· Ú¿ÍË ı· Á›ÓÂÈ ÛÙÔ Ì¤ÏÏÔÓ, Û˘ÓÙ¿ÛÛÔÓÙ·È
Û˘Ó‹ıˆ˜ Ì ··Ú¤ÊÌ·ÙÔ Ì¤ÏÏÔÓÙ· ‹ ·ÔÚ›ÛÙÔ˘ Ì ÙÔ ‰˘ÓËÙÈÎfi ôÓ ‹ ¯ˆÚ›˜ ·˘Ùfi [ÈÔ
Û¿ÓÈ·]Ø ÙÔ ··Ú¤ÌÊ·ÙÔ Û ·fiÚÈÛÙÔ ÈÛÔ‰˘Ó·Ì› Ì ‰˘ÓËÙÈ΋ ¢ÎÙÈ΋ [: ÌÂÏÏÔÓÙÈ΋
¤ÎÊÚ·ÛË].
¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. BÔȈÙÔ› ÓÜÓ àÂÈÏÔÜÛÈÓ ÂåÛ‚·ÏÂÖÓ Âå˜ Ù‹Ó \AÙÙÈÎ‹Ó [= ÔÈ BÔȈÙÔ› ÙÒÚ· ·ÂÈÏÔ‡Ó
fiÙÈ ı· ÂÈÛ‚¿ÏÏÔ˘Ó ‹ Ó· ÂÈÛ‚¿ÏÏÔ˘Ó ÛÙËÓ AÙÙÈ΋].
2. Mˉ¤ÔÙ Ìˉ¤Ó ·åÛ¯ÚfiÓ ÔÈ‹Û·˜ öÏÈ˙ ϋÛÂÈÓ [= ·Ó οÔÙ οÓÂȘ οÔÈ·
·ÈÛ¯Ú‹ Ú¿ÍË, Ó· ÌËÓ ÙÚ¤ÊÂȘ ÙËÓ ÂÏ›‰· fiÙÈ ı· ÍÂʇÁÂȘ ‹ Ó· ÍÂʇÁÂȘ ·fi ÙËÓ
ÚÔÛÔ¯‹ ηÓÂÓfi˜].
3. òøÌÔÛ·Ó Ì‹ ÚÔ‰ÒÛÂÈÓ àÏÏ‹ÏÔ˘˜ [= ÔÚΛÛÙËÎ·Ó fiÙÈ ‰Â ı· ÚÔ‰ÒÛÂÈ ‹ Ó· ÌËÓ
ÚÔ‰ÒÛÂÈ Ô ¤Ó·˜ ÙÔÓ ¿ÏÏÔ].

156
148-258 30-09-08 06:25 ™ÂÏ›‰·157

T O A Π A PE M ΦAT O

2 η Ε ρ ώ τ η σ η : ¶ÔÈ· ÛËÌ·Û›· ·›ÚÓÔ˘Ó Ù· ·ÈÛıËÙÈο Î·È Ù· ÁÓˆÛÙÈο Ú‹Ì·Ù·,


fiÙ·Ó ‰¤¯ÔÓÙ·È ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ ÂȉÈÎfi ··Ú¤ÌÊ·ÙÔ;
TÔ ÂȉÈÎfi ··Ú¤ÌÊ·ÙÔ Û˘ÓÙ¿ÛÛÂÙ·È [Û¿ÓÈ·] Î·È Ì ڋ̷ٷ ·ÈÛıËÙÈο Î·È ÁÓˆ-
ÛÙÈο, ÔfiÙ ΢ڛˆ˜ ‰ËÏÒÓÂÙ·È Î¿ÙÈ ÙÔ ·‚¤‚·ÈÔØ ÙfiÙ ٷ Ú‹Ì·Ù· ·˘Ù¿ ·›ÚÓÔ˘Ó
‰ÔÍ·ÛÙÈ΋ ÛËÌ·Û›· [‰ËÏ. ÓÔÌ›˙ˆ, ¤¯ˆ ÙËÓ ÂÓÙ‡ˆÛË, ¤¯ˆ ÙË ÁÓÒÌË, ¯ˆÚ›˜ Ó· ›̷È
‚¤‚·ÈÔ˜].

¶·Ú¿‰ÂÈÁÌ· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
òEÁÓˆ [™ˆÎÚ¿Ù˘] ÙÔÜ öÙÈ ˙ÉÓ Ùfi ÙÂıÓÄÓ·È ·ñÙˇá ÎÚÂÖÛÛÔÓ ÂrÓ·È [= ›¯Â ÙËÓ ÂÓÙ‡ˆÛË
fiÙÈ ÙÔ Ó· ¤¯ÂÈ Âı¿ÓÂÈ Â›Ó·È Î·Ï‡ÙÂÚÔ ÁÈ’ ·˘ÙfiÓ ·fi ÙÔ Ó· ˙ÂÈ ·ÎfiÌ· – ¯ˆÚ›˜ fï˜
Ó· Â›Ó·È ‚¤‚·ÈÔ˜ ÁÈ’ ·˘Ùfi].

3 η Ε ρ ώ τ η σ η : TÈ ÁÓˆÚ›˙ÂÙ ÁÈ· ÙËÓ ¿ÚÓËÛË ÙˆÓ ‰ÔÍ·ÛÙÈÎÒÓ ÚËÌ¿ÙˆÓ Î·È ÙÔ˘


ÊËÌ›;
H ¿ÚÓËÛË Ì ٷ ‰ÔÍ·ÛÙÈο [fiˆ˜: ÓÔÌ›˙ˆ, ÔúÔÌ·È, ‰ÔÎá, ˘ÔÏ·Ì‚¿Óˆ Î.Ï.] Î·È ÌÂ
ÙÔ ÊËÌ› ·Ó·Ê¤ÚÂÙ·È ÛÙ· ··Ú¤ÌÊ·Ù·, Ô˘ ÂÍ·ÚÙÒÓÙ·È ·fi Ù· Ú‹Ì·Ù· ·˘Ù¿.

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. OéÎ ÔúÂÙ·È àÂÏıÂÖÓ ·éÙÔ‡˜ [= ¤¯ÂÈ ÙËÓ ÂÓÙ‡ˆÛË fiÙÈ ‰Â ı· ʇÁÔ˘Ó ·˘ÙÔ›].
2. §·Î‰·ÈÌfiÓÈÔÈ ‰¤ ÔéÎ öÊ·Û·Ó fiÏÈÓ ^EÏÏËÓ›‰· àÓ‰Ú·Ô‰ÈÂÖÓ [= ÔÈ §·Î‰·ÈÌfiÓÈÔÈ
fï˜ ›·Ó fiÙÈ ‰Â ı· ÂÍ·Ó‰Ú·Ô‰›ÛÔ˘Ó ÌÈ· EÏÏËÓÈ΋ fiÏË].

T O T E § I KO A ¶ A P E M º A T O ø ™ A N T I K E I M E N O

Ε ρ ώ τ η σ η : ¶ÔÈ· Ú‹Ì·Ù· ‰¤¯ÔÓÙ·È ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ ÙÂÏÈÎfi ··Ú¤ÌÊ·ÙÔ;


TÔ ÙÂÏÈÎfi ··Ú¤ÌÊ·ÙÔ ˆ˜ ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ ··ÓÙ¿ Û’ fiÏÔ˘˜ ÙÔ˘˜ ¯ÚfiÓÔ˘˜, ÂÎÙfi˜ ·fi
ÙÔ Ì¤ÏÏÔÓÙ·, Î·È ÂÍ·ÚÙ¿Ù·È ·fi Ù· ÂÍ‹˜ Ú‹Ì·Ù·:
·. BÔ˘ÏËÙÈο [Ù· Ú‹Ì·Ù· ‰ËÏ. Ô˘ ÛËÌ·›ÓÔ˘Ó ı¤ÏËÛË], fiˆ˜: ‚Ô‡ÏÔÌ·È, [â]ı¤Ïˆ,
âÈı˘Ìá, Ôıá, âÊ›ÂÌ·È [= ÂÈı˘ÌÒ], ˙ËÙá, àÍÈá [= ¤¯ˆ ÙËÓ ·Í›ˆÛË, ÚÔ‚¿Ïψ ÙËÓ
·Í›ˆÛË], ÁÏ›¯ÔÌ·È [= ÂÈı˘ÌÒ Ôχ], çÚ¤ÁÔÌ·È [= ÂÈı˘ÌÒ], ÚÔı˘ÌÔÜÌ·È [= ›̷È
Úfiı˘ÌÔ˜, ÂÈı˘ÌÒ], ‰¤ÔÌ·È, Âû¯ÔÌ·È, ÚÔ·ÈÚÔÜÌ·È [= ÚÔÙÈÌÒ], îÎÂÙ‡ˆ, Û‡‰ˆ
[= ‰Â›¯Óˆ ÚÔı˘Ì›·, ÂÈ˙ËÙÒ].

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. M‹Ù’ ôÂÈÚÔ˜ ÂrÓ·È ÙáÓ ëÙ·›ÚˆÓ ı¤Ï [= Ô‡Ù ӷ ÌË ı¤ÏÂȘ Ó· ‰ÔÎÈÌ¿˙ÂȘ ÙÔ˘˜
ÊÈÏÔ˘˜].
2. T‡Ú·ÓÓÔÓ Ę âÊ›ÂÙ·È Ê˘ÁÂÖÓ [= ηı¤Ó·˜ ÂÈı˘Ì› Ó· ·ÔʇÁÂÈ ÙÔÓ Ù‡Ú·ÓÓÔ].
3. òEÛ¢‰ÂÓ âÁÎÚ·Ù‹˜ ÁÂÓ¤Ûı·È Ùɘ AåÔÏ›‰Ô˜ [= ÂÈ˙ËÙÔ‡Û ӷ Á›ÓÂÈ Î˘Ú›·Ú¯Ô˜ Ù˘
AÈÔÏ›‰·˜].

157
148-258 30-09-08 06:25 ™ÂÏ›‰·158

Σ Y N TA K T I KO THΣ APXAIAΣ EΛΛHNIKHΣ ΓΛΩΣΣAΣ

‚. KÂÏ¢ÛÙÈο ‹ ÚÔÙÚÂÙÈο [·˘Ù¿ ‰ËÏ. Ô˘ ÛËÌ·›ÓÔ˘Ó ‰È·Ù·Á‹ ‹ ÚÔÙÚÔ‹],


fiˆ˜: ÎÂχˆ [= ‰È·Ù¿ÛÛˆ, ÚÔÙÚ¤ˆ], ÚÔÙÚ¤ˆ, ·Ú·ÈÓá [= ·Ú·ÎÈÓÒ, Û˘Ì‚Ô˘-
Ï¢ˆ], ÎËÚ‡ÛÛˆ, ›ıˆ [= ÚÔÛ·ıÒ Ó· ›ۈ], ϤÁˆ [: Ì ÙË ÛËÌ·Û›· ÙÔ˘ ‰È·Ù¿ÛÛˆ
‹ ÚÔÙ›ӈ], Û˘Ì‚Ô˘Ï‡ˆ, ‰È‰¿ÛΈ.

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. \EΤÏ¢ÛÂÓ àÓÔÖÍ·È Ù¿˜ ‡Ï·˜ [= ¤‰ˆÛ ‰È·Ù·Á‹ Ó· ·ÓÔ›ÍÔ˘Ó ÙȘ fiÚÙ˜].
2. ™ˆÎÚ¿Ù˘ ÙÔ‡˜ Û˘ÓfiÓÙ·˜ Ùɘ àÚÂÙɘ âÈÌÂÏÂÖÛı·È ÚÔ¤ÙÚÂÂÓ [= Ô ™ˆÎÚ¿Ù˘
·Ú·ÎÈÓÔ‡Û ÙÔ˘˜ Ê›ÏÔ˘˜ ÙÔ˘ Ó· ÂӉȷʤÚÔÓÙ·È ÁÈ· ÙËÓ ·ÚÂÙ‹].
3. òEÏÂÁÔÓ ·éÙÔÖ˜ Ì‹ à‰ÈÎÂÖÓ Ù¿ ö͈ [= ¤‰ÈÓ·Ó ‰È·Ù·Á‹ Û’ ·˘ÙÔ‡˜ Ó· ÌËÓ ÚÔÍÂÓÔ‡Ó
˙ËÌȤ˜ Û’ ·˘ÙÔ‡˜, Ô˘ ‚Ú›ÛÎÔÓÙ·Ó ¤Íˆ ·fi ÙËÓ fiÏË].

Á. T· ··ÁÔÚ¢ÙÈο ‹ ÎˆÏ˘ÙÈο [·˘Ù¿ ‰ËÏ. Ô˘ ÛËÌ·›ÓÔ˘Ó ··ÁfiÚ¢ÛË ‹ ÎÒÏ˘Ì·


= ÂÌfi‰ÈÔ] Î·È Ù· ·ÓÙ›ıÂÙ¿ ÙÔ˘˜ [fiÛ· ÛËÌ·›ÓÔ˘Ó ·Ú·¯ÒÚËÛË], fiˆ˜: à·ÁÔÚ‡ˆ,
Έχˆ [= ÂÌÔ‰›˙ˆ], ÂúÚÁˆ [= ÂÌÔ‰›˙ˆ ÙËÓ Â›ÛÔ‰Ô, ÂÌÔ‰›˙ˆ], âá [= ·Ê‹Óˆ, ÂÈ-
ÙÚ¤ˆ], âÈÙÚ¤ˆ, àÊ›ËÌÈ [= ·Ê‹Óˆ], âÍÔ˘Û›·Ó ‰›‰ˆÌÈ.

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. \A·ÁÔÚ‡ˆ ÛÔÈ Ì‹ ÎÈÓÂÖÛı·È [= ··ÁÔÚ‡ˆ Û ۤӷ Ó· ÎÈÓ›۷È].
2. \EÎÒÏ˘ÔÓ ÙÔ‡˜ \AıËÓ·›Ô˘˜ Ù‹Ó ı¿Ï·ÙÙ·Ó ÏÂÖÓ [= ÂÌfi‰È˙·Ó ÙÔ˘˜ AıËÓ·›Ô˘˜ Ó·
‰È·Û¯È˙Ô˘Ó ÙË ı¿Ï·ÛÛ·].
3. TÔ‡˜ ‰¤ ̤ÓÂÈÓ âÓ ÙÉ fiÏÂÈ âáÓÙ˜ äÙ›ÌˆÛ·Ó [= Î·È ¿ÏÏÔ˘˜, ·ÊÔ‡ ¿ÊËÛ·Ó Ó·
·Ú·Ì¤ÓÔ˘Ó ÛÙËÓ fiÏË, ÙÔ˘˜ ÛÙ¤ÚËÛ·Ó Ù· ÔÏÈÙÈο ÙÔ˘˜ ‰ÈηÈÒÌ·Ù·].

‰. ¢˘ÓËÙÈο [ÁÂÓÈο, fiÛ· ÛËÌ·›ÓÔ˘Ó ÈηÓfiÙËÙ·] Î·È ·ÔÂÈÚ·ÙÈο [fiÛ· ‰ËÏÒÓÔ˘Ó


·fiÂÈÚ·], fiˆ˜: àÁˆÓ›˙ÔÌ·È, ÙÔÏÌá, ‰‡Ó·Ì·È, à‰˘Ó·Ùá, ‰È·Ú¿ÙÙÔÌ·È [= ηÙÔÚ-
ıÒÓˆ], ö¯ˆ [Ì ··Ú¤ÌÊ·ÙÔ = ÌÔÚÒ, ¤¯ˆ ÙË ‰˘Ó·ÙfiÙËÙ·], Ôxfi˜ Ù’ ÂåÌ›, ‰˘Ó·Ùfi˜
ÂåÌÈ, ‰›Î·Èfi˜ ÂåÌÈ, ÔÈá [= Á›ÓÔÌ·È ·ÈÙ›·], ÂÈÚáÌ·È [= ÚÔÛ·ıÒ], âȯÂÈÚá [= ÚÔ-
Û·ıÒ], âÁ¯ÂÈÚá [= ÚÔÛ·ıÒ], ηٷÛ΢¿˙ˆ, ·Ú·Û΢¿˙ˆ [= ÚÔÂÙÔÈÌ¿˙ˆ].

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. TÔÈÔÜÙÔÓ Ôé ‰‡Ó·Ì·È ÎÙ‹Û·Ûı·È [= Ù¤ÙÔÈÔ ‰ÂÓ ¤¯ˆ ÙË ‰˘Ó·ÙfiÙËÙ· Ó· ·ÔÎÙ‹Ûˆ].
2. OéÎ ö¯ˆ ôÏÏ· ϤÁÂÈÓ [= ‰ÂÓ ÌÔÚÒ Ó· Ϥˆ ¿ÏÏ·].
3. ^O ̤ÓÙÔÈ \AÁËۛϷԘ öÏÂÁÂÓ ¬ÙÈ, Âå Ì¤Ó ‚Ï·‚ÂÚ¿ ÙFÉ §·Î‰·›ÌÔÓÈ ÂÚ·¯Ò˜ ÂúË,
‰›Î·ÈÔ˜ ÂúË ˙ËÌÈÔÜÛı·È [= Ô AÁËۛϷԘ ÏÔÈfiÓ ¤ÏÂÁ fiÙÈ, ·Ó ¤¯ÂÈ ÚÔÍÂÓ‹ÛÂÈ
˙ËÌȤ˜ ÛÙË §·Î‰·›ÌÔÓ·, Â›Ó·È ‰›Î·ÈÔ Ó· ÙÈ̈Ú›ٷÈ].
4. ¶ÂÈÚá ÙfiÓ ÏÔÜÙÔÓ ¯Ú‹Ì·Ù· η› ÎÙ‹Ì·Ù· ηٷÛ΢¿˙ÂÈÓ [= Ó· ÚÔÛ·ı›˜ Ó·
οÓÂȘ ÙÔÓ ÏÔ‡ÙÔ ¯Ú‹ÛÈÌ· Ú¿ÁÌ·Ù· Î·È ·ÔÎÙ‹Ì·Ù·].

¶PO™E•E. TÔ ·ÚÛÂÓÈÎfi ‹ ÙÔ ıËÏ˘Îfi ÙˆÓ ÂÈı¤ÙˆÓ Û ÂÎÊÚ¿ÛÂȘ, fiˆ˜ ‰›Î·Èfi˜ ÂåÌÈ,


ÌÔÚ› Ó· ÌÂÙ·ÊÚ¿˙ÂÙ·È Ì ÙÔ Ô˘‰¤ÙÂÚÔ ÙÔ˘ ÂÈı¤ÙÔ˘ [·Ú¿‰. 3].

Â. ™˘Ó‹ıÂÈ·, ·fiÊ·ÛË, ÛΤ„Ë, fiˆ˜: âı›˙ˆ [= οӈ οÔÈÔ Ó· Û˘ÓËı›ÛÂÈ Î¿ÙÈ,


Û˘ÓËı›˙ˆ], Âúˆı· [= ¤¯ˆ Û˘Ó‹ıÂÈ·], „ËÊ›˙ÔÌ·È [= ·ÔÊ·Û›˙ˆ], âÈ‚Ô˘Ï‡ˆ [Ì ··-

158
148-258 30-09-08 06:25 ™ÂÏ›‰·159

T O A Π A PE M ΦAT O

Ú¤ÌÊ·ÙÔ = ÛΤÊÙÔÌ·È], ‚Ô˘Ï‡ÔÌ·È [= ÛΤÊÙÔÌ·È, ·ÔÊ·Û›˙ˆ], âÓÓÔá [= ÛΤÊÙÔÌ·È


Ó·], ̤Ïψ [= ÛÎÔ‡ˆ, ÛΤÊÙÔÌ·È], ÁÈÁÓÒÛΈ [Ì ··Ú¤ÌÊ. = ·ÔÊ·Û›˙ˆ].

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. òEıÈ˙ Û·˘ÙfiÓ ÂrÓ·È Ì‹ Û΢ıÚˆfiÓ, àÏÏ¿ Û‡ÓÓÔ˘Ó [= Ó· Û˘ÓËı›˙ÂȘ ÙÔÓ Â·˘ÙfiÓ
ÛÔ˘ Ó· ÌËÓ Â›Ó·È Û΢ıÚˆfi˜, ·ÏÏ¿ ÛÎÂÊÙÈÎfi˜].
2. \E„Ëʛ۷ÓÙÔ ‚ÔËıÂÖÓ ·Ó‰ËÌ› [= ·ÔÊ¿ÛÈÛ·Ó Ó· Û‡ÛÔ˘Ó Û ‚Ô‹ıÂÈ· Ì fiϘ
ÙÔ˘˜ ÙȘ ‰˘Ó¿ÌÂȘ].
3. OyÙÔÈ, qÓ ‰’ âÁÒ, Ù› ‚Ô˘Ï‡ÂÛı ÔÈÂÖÓ [= ÛÂȘ, ¤ÏÂÁ· ÂÁÒ, ÙÈ ÛΤÊÙÂÛÙ ӷ
οÓÂÙÂ;]

ÛÙ. ºfi‚Ô ‹ Û‚·ÛÌfi Î·È fiÛ· ¤¯Ô˘Ó ÙËÓ ÛËÌ·Û›· ÙÔ˘ ‰ÈÛÙ¿˙ˆ, fiˆ˜: ‰¤‰ÔÈη [=
ÊԂԇ̷È], ÊÔ‚ÔÜÌ·È, çÎÓá [= ‰ÈÛÙ¿˙ˆ, ÊԂԇ̷È], ·åÛ¯‡ÓÔÌ·È [= ·ÈÛı¿ÓÔÌ·È
ÓÙÚÔ‹], ·å‰ÔÜÌ·È [= ÓÙÚ¤ÔÌ·È Ó·], ÂéÏ·‚ÔÜÌ·È [= ÊÔ‚Ô‡Ì·È Ó·, ‰ÈÛÙ¿˙ˆ Ó·].

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. ºÔ‚ÔÜÌ·È ‰ÈÂϤÁ¯ÂÈÓ Û [= ÊÔ‚Ô‡Ì·È Ó· Û ÂϤÁ¯ˆ].
2. MÂȉ›·˜ üÎÓÂÈ àÓÔ›ÁÂÈÓ Ù¿˜ ‡Ï·˜ [= Ô MÂȉ›·˜ ‰›ÛÙ·˙ ӷ ·ÓÔ›ÁÂȘ ÙȘ fiÚÙ˜].
3. \H
ˇ Û¯‡ÓıËÌÂÓ Î·› ıÂÔ‡˜ η› àÓıÚÒÔ˘˜ ÚÔ‰ÔÜÓ·È ·éÙfiÓ [= ·ÈÛı·Óı‹Î·Ì ÓÙÚÔ‹
ÌÚÔÛÙ¿ Î·È ÛÙÔ˘˜ ıÂÔ‡˜ Î·È ÛÙÔ˘˜ ·ÓıÚÒÔ˘˜ Ó· ÙÔÓ ÚÔ‰ÒÛÔ˘ÌÂ].

˙. T· ÎÈÓ‰˘Ó‡ˆ Î·È àÓ·Áο˙ˆ Î·È fiÛ· ¤¯Ô˘Ó ·ÚfiÌÔÈ· ÛËÌ·Û›· Ì’ ·˘Ù¿, fiˆ˜:
Âå˜ àÓ¿ÁÎËÓ Î·ı›ÛÙ·Ì·È, ‚È¿˙ÔÌ·È Î.Ï.

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. NÜÓ ÎÈÓ‰˘Ó‡ԢÛÈÓ àÔϤÛı·È [= ÙÒÚ· ‚Ú›ÛÎÔÓÙ·È Û ΛӉ˘ÓÔ Ó· ¯·ıÔ‡Ó].
2. N˘Ó› Ì¤Ó Á¿Ú Ôé‰Â›˜ ñÌĘ àÓ·Áο˙ÂÈ ·Ú¿ Ù‹Ó ñÌÂÙ¤Ú·Ó ÁÓÒÌËÓ àÔ„Ëʛ۷Ûı·È
[= ÁÈ·Ù› ÙÒÚ· ‚¤‚·È· ‰Â Û·˜ ·Ó·Áο˙ÂÈ Î·Ó¤Ó·˜ Ó· ÙÔÓ ·ıˆÒÛÂÙ ·ÓÙ›ıÂÙ· Ì ÙË
ÁÓÒÌË Û·˜].

TO Y¶OKEIMENO TOY A¶APEMºATOY

1 η Ε ρ ώ τ η σ η : TÈ ÁÓˆÚ›˙ÂÙ ÁÈ· ÙÔ ˘ÔΛÌÂÓÔ ÙÔ˘ ··ÚÂÌÊ¿ÙÔ˘;


TÔ ˘ÔΛÌÂÓÔ ÙÔ˘ ··ÚÂÌÊ¿ÙÔ˘ [›ÙÂ Â›Ó·È ¤Ó·ÚıÚÔ Â›ÙÂ Â›Ó·È ¿Ó·ÚıÚÔ] Ù›ıÂÙ·È
¿ÏÏÔÙ Û ÙÒÛË ÔÓÔÌ·ÛÙÈ΋, ÔfiÙ ¤¯Ô˘Ì ٷ˘ÙÔÚÔÛˆ›·, Î·È ¿ÏÏÔÙ Û ÙÒÛË
·ÈÙÈ·ÙÈ΋, ÔfiÙ ¤¯Ô˘Ì ÂÙÂÚÔÚÔÛˆ›·.

2 η Ε ρ ώ τ η σ η : TÈ Ï¤ÁÂÙ·È Ù·˘ÙÔÚÔÛˆ›·;
T·˘ÙÔÚÔÛˆ›· ϤÁÂÙ·È Ë Û‡ÓÙ·ÍË, ηٿ ÙËÓ ÔÔ›· ÙÔ ˘ÔΛÌÂÓÔ ÙÔ˘ ··ÚÂÌÊ¿-
ÙÔ˘ Â›Ó·È ÙÔ ›‰ÈÔ [Ë ›‰È· ϤÍË] Ì ÙÔ ˘ÔΛÌÂÓÔ ÙÔ˘ Ú‹Ì·ÙÔ˜, ·fi ÙÔ ÔÔ›Ô ÂÍ·ÚÙ¿-
Ù·È ÙÔ ··Ú¤ÌÊ·ÙÔ, Î·È Ù›ıÂÙ·È [‹ ÂÓÓÔ›ٷÈ] Û ÙÒÛË ÔÓÔÌ·ÛÙÈ΋.

159
148-258 30-09-08 06:25 ™ÂÏ›‰·160

Σ Y N TA K T I KO THΣ APXAIAΣ EΛΛHNIKHΣ ΓΛΩΣΣAΣ

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. ^O ‰¤ ñ¤Û¯ÂÙÔ àÓ‰Ú› ëοÛÙˇˆ ‰ÒÛÂÈÓ ¤ÓÙ ÌÓĘ [= ÎÈ ·˘Ùfi˜ ˘ÔÛ¯fiÙ·Ó Ó· ‰ÒÛÂÈ
ÛÙÔ Î¿ı ¿Ó‰Ú· ¤ÓÙ ÌÓ˜].
2. KÔÚ›ÓıÈÔÈ ÓÔÌ›˙Ô˘ÛÈ à‰ÈÎÂÖÛı·È ñÊ’ ìÌáÓ [= ÔÈ KÔÚ›ÓıÈÔÈ ¤¯Ô˘Ó ÙËÓ ÂÓÙ‡ˆÛË fiÙÈ
·‰ÈÎÔ‡ÓÙ·È ·fi Ì·˜].

3 η Ε ρ ώ τ η σ η : ¶fiÙ ÛÙËÓ Ù·˘ÙÔÚÔÛˆ›· ÙÔ ˘ÔΛÌÂÓÔ ÙÔ˘ ··ÚÂÌÊ¿ÙÔ˘ ‰ÂÓ


Â›Ó·È ÔÓÔÌ·ÛÙÈ΋ ·ÏÏ¿ ¿ÏÏË ÙÒÛË;
ŸÙ·Ó ÙÔ ··Ú¤ÌÊ·ÙÔ ‰ÂÓ ÂÍ·ÚÙ¿Ù·È ·fi ¤ÁÎÏÈÛË [ÔÚÈÛÙÈ΋, ˘ÔÙ·ÎÙÈ΋ Î.Ï]
·ÏÏ¿ ·fi ÌÂÙÔ¯‹, ÙfiÙ ηÓÔÓÈο ÛÙËÓ Ù·˘ÙÔÚÔÛˆ›· ÙÔ ˘ÔΛÌÂÓÔ ÙÔ˘ ··ÚÂÌ-
Ê¿ÙÔ˘, ÌÔÚ› Ó· Â›Ó·È Û ÙÒÛË ÁÂÓÈ΋ ‹ ‰ÔÙÈ΋ ‹ ·ÈÙÈ·ÙÈ΋ [·Ó ÙÔ ··Ú¤ÌÊ·ÙÔ
ÂÍ·ÚÙ¿Ù·È ·fi ÌÂÙÔ¯‹, Ô˘ ¤¯ÂÈ ˆ˜ ˘ÔΛÌÂÓÔ Ù˘ ÁÂÓÈ΋ ‹ ‰ÔÙÈ΋ ‹ ·ÈÙÈ·ÙÈ΋.
AÎfiÌË, ·Ó ÂÍ·ÚÙ¿Ù·È ·fi ¿ÏÏÔ ··Ú¤ÌÊ·ÙÔ, ÙfiÙ ‰¤¯ÂÙ·È ˘ÔΛÌÂÓÔ Û ·ÈÙÈ·-
ÙÈ΋ [·Ó ÙÔ ˘ÔΛÌÂÓÔ ÙÔ˘ ··ÚÂÌÊ¿ÙÔ˘ Ù˘ ÂÍ¿ÚÙËÛ˘ Â›Ó·È Û ·ÈÙÈ·ÙÈ΋].

¶·Ú¿‰ÂÈÁÌ· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
¢Â‰È¤Ó·È ‰¤ Ê·ÛÎfiÓÙˆÓ KÂÚ΢ڷ›ˆÓ ö¯ÂÈÓ ·éÙfiÓ ‰È·ÎÔÌ›˙ÂÙ·È ñ’ ·éÙáÓ â˜ Ù‹Ó
õÂÈÚÔÓ Ù‹Ó Î·Ù·ÓÙÈÎÚ‡ [= ÂÂȉ‹ fï˜ ÔÈ KÂÚ΢ڷ›ÔÈ ÈÛ¯˘Ú›˙ÔÓÙ·Ó fiÙÈ ÊÔ‚Ô‡ÓÙ·Ó
Ó· ·Ú¤¯Ô˘Ó ¿Û˘ÏÔ Û’ ·˘ÙfiÓ, ÌÂٷʤÚÂÙ·È ·’ ·˘ÙÔ‡˜ ÛÙËÓ ·¤Ó·ÓÙÈ ÛÙÂÚÈ¿].

• ™ÙÔ ·Ú·¿Óˆ ·Ú¿‰ÂÈÁÌ· ÙÔ ··Ú¤ÌÊ·ÙÔ ‰Â‰È¤Ó·È ¤¯ÂÈ ˆ˜ ˘ÔΛÌÂÓfi ÙÔ˘ ÙÔ


˘ÔΛÌÂÓÔ Ù˘ ·fiÏ˘Ù˘ ÌÂÙÔ¯‹˜ Ê·ÛÎfiÓÙˆÓ, Ô˘ Â›Ó·È Ë ÁÂÓÈ΋ KÂÚ΢ڷ›ˆÓØ ÙÔ
ö¯ÂÈÓ, Ô˘ ÂÍ·ÚÙ¿Ù·È ·fi ÙÔ ‰Â‰È¤Ó·È, ¤¯ÂÈ ÙÔ ›‰ÈÔ ˘ÔΛÌÂÓÔ Ì ÙÔ ‰Â‰È¤Ó·È [¤¯Ô˘ÌÂ
Ù·˘ÙÔÚÔÛˆ›·], Ô˘ Â›Ó·È Ë ÁÂÓÈ΋ KÂÚ΢ڷ›ˆÓ.

4 η Ε ρ ώ τ η σ η : TÈ Ï¤ÁÂÙ·È ÂÙÂÚÔÚÔÛˆ›·;
EÙÂÚÔÚÔÛˆ›· ϤÁÂÙ·È Ë Û‡ÓÙ·ÍË Î·Ù¿ ÙËÓ ÔÔ›·Ó ÙÔ ··Ú¤ÌÊ·ÙÔ Î·È ÙÔ Ú‹Ì·,
·fi ÙÔ ÔÔ›Ô ÂÍ·ÚÙ¿Ù·È ÙÔ ··Ú¤ÌÊ·ÙÔ, ‰ÂÓ ¤¯Ô˘Ó ÙÔ ›‰ÈÔ ˘ÔΛÌÂÓÔ.
™ÙË Û‡ÓÙ·ÍË ·˘Ù‹ [Ô˘ ϤÁÂÙ·È Î·È ··ÚÂÌÊ·ÙÈ΋] ÙÔ ˘ÔΛÌÂÓÔ ÙÔ˘ ··ÚÂÌÊ¿-
ÙÔ˘ Ù›ıÂÙ·È Û ÙÒÛË ·ÈÙÈ·ÙÈ΋ Î·È ÌÂÙ·ÊÚ¿˙ÂÙ·È Ì ÔÓÔÌ·ÛÙÈ΋.

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. Oî ÛÙÚ·ÙÈáÙ·È Ëû¯ÔÓÙÔ ÂéÙ˘¯ÉÛ·È ·éÙfiÓ [= ÔÈ ÛÙÚ·ÙÈÒÙ˜ Âû¯ÔÓÙ·Ó Ó· Â˘Ù˘¯‹ÛÂÈ
·˘Ùfi˜].
2. ºËÛ›Ó ï ηًÁÔÚÔ˜ Ôé Ï·Ì‚¿ÓÂÈÓ Ì ‰Èη›ˆ˜ Ùfi ·Ú¿ Ùɘ fiψ˜ àÚÁ‡ÚÈÔÓ [= Ô
ηًÁÔÚÔ˜ ÈÛ¯˘Ú›˙ÂÙ·È fiÙÈ ÂÁÒ ‰ÂÓ ·›ÚÓˆ ‰›Î·È· ·fi ÙËÓ fiÏË ÙÔ ¯ÚËÌ·ÙÈÎfi
‚Ô‹ıËÌ·].

160
148-258 30-09-08 06:25 ™ÂÏ›‰·161

T O A Π A PE M ΦAT O

T O ¢Y N H T I KO A ¶ A P E M º A T O

1 η Ε ρ ώ τ η σ η : ¶ÔÈÔ ··Ú¤ÌÊ·ÙÔ Ï¤ÁÂÙ·È ‰˘ÓËÙÈÎfi;


¢˘ÓËÙÈÎfi ϤÁÂÙ·È ÙÔ ··Ú¤ÌÊ·ÙÔ, Ô˘ Û˘Óԉ‡ÂÙ·È ·fi ÙÔ ‰˘ÓËÙÈÎfi ôÓ Î·È ÈÛÔ-
‰˘Ó·Ì› ¿ÏÏÔÙ Ì ‰˘ÓËÙÈ΋ ÔÚÈÛÙÈ΋ [·Ú¿‰. 1] Î·È ¿ÏÏÔÙ Ì ‰˘ÓËÙÈ΋ ¢ÎÙÈ΋
[·Ú¿‰. 2], ·Ó¿ÏÔÁ· Ì ٷ Û˘ÌÊÚ·˙fiÌÂÓ·, Î·È ÌÂÙ·ÊÚ¿˙ÂÙ·È ˆ˜ ‰˘ÓËÙÈ΋ ÔÚÈÛÙÈ΋ ‹
ˆ˜ ‰˘ÓËÙÈ΋ ¢ÎÙÈ΋.
¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. KÜÚÔ˜, Âå â‚›ˆ, ôÚÈÛÙÔ˜ ôÓ ‰ÔÎÂÖ ôÚ¯ˆÓ ÁÂÓ¤Ûı·È [= ôÓ âÁ¤ÓÂÙÔ: ‰˘Ó. ÔÚÈÛÙÈ΋] =
Ô K‡ÚÔ˜, ôÓ ˙ÔÜÛÂ, Ê·›ÓÂÙ·È fiÙÈ ı· ÁÈÓfiÙ·Ó ¿ÚÈÛÙÔ˜ ¿Ú¯ÔÓÙ·˜.
2. ¢ÔÎÂÖ ‰¤ ÌÔÈ Ùɘ ÂÓ›·˜ Ùɘ âÌɘ Ùfi ̤ÁÂıÔ˜ ï ηًÁÔÚÔ˜ ôÓ âȉÂÖÍ·È [: ôÓ âÈ-
‰Â›ÍÂÈÂ: ‰˘Ó. ¢ÎÙÈ΋] = ÌÔ˘ Ê·›ÓÂÙ·È ¬ÙÈ ÙÔ Ì¤ÁÂıÔ˜ Ù˘ ‰È΋˜ ÌÔ˘ ÊÙÒ¯ÂÈ·˜ Ô
ηًÁÔÚÔ˜ ÌÔÚ› Ó· ·ԉ›ÍÂÈ.

2 η Ε ρ ώ τ η σ η : ™Â ÔÈÔ˘˜ ¯ÚfiÓÔ˘˜ ‚Ú›ÛÎÂÙ·È ÙÔ ‰˘ÓËÙÈÎfi ··Ú¤ÌÊ·ÙÔ;


TÔ ‰˘ÓËÙÈÎfi ··Ú¤ÊÌ·ÙÔ ··ÓÙ¿ Û’ fiÏÔ˘˜ ÙÔ˘˜ ¯ÚfiÓÔ˘˜, ÂÎÙfi˜ ·fi ̤ÏÏÔÓÙ·,
Î·È Â›Ó·È Î˘Ú›ˆ˜ ÂȉÈÎfi Î·È Û¿ÓÈ· ÙÂÏÈÎfi.

H A PNH™H ™TA A¶A PEMºATA

1 η Ε ρ ώ τ η σ η : ¶ÔÈ· ¿ÚÓËÛË ‰¤¯ÂÙ·È ÙÔ ÂȉÈÎfi ··Ú¤ÌÊ·ÙÔ;


TÔ ÂȉÈÎfi ··Ú¤ÊÌ·ÙÔ ‰¤¯ÂÙ·È Î·ÓÔÓÈο ¿ÚÓËÛË Ôé Î·È Ôχ Û¿ÓÈ· Ì‹ [·Ú¿‰. 2].
¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. ºËÛ› Á¿Ú ï ηًÁÔÚÔ˜ Ôé ‰Èη›ˆ˜ Ì Ϸ̂¿ÓÂÈÓ Ùfi ·Ú¿ Ùɘ fiψ˜ àÚÁ‡ÚÈÔÓ [= Ô
ηًÁÔÚÔ˜ ÈÛ¯˘Ú›˙ÂÙ·È fiÙÈ ÂÁÒ ‰ÂÓ ·›ÚÓˆ ‰Èηȷ ÙÔ ¯ÚËÌ·ÙÈÎÔ ‚Ô‹ıËÌ· ·fi ÙËÓ
fiÏË].
2. NfiÌÈ˙ Ìˉ¤Ó ÂrÓ·È ÙáÓ àÓıÚÒˆÓ ‚¤‚·ÈÔÓ [= Ó· ¤¯ÂȘ ˘fi„Ë ÛÔ˘ fiÙÈ Ù›ÔÙ ·fi
Ù· ·ÓıÚÒÈÓ· ‰ÂÓ Â›Ó·È Û›ÁÔ˘ÚÔ].

2 η Ε ρ ώ τ η σ η : ¶ÔÈ· ¿ÚÓËÛË ‰¤¯ÂÙ·È ÙÔ ÙÂÏÈÎfi ··Ú¤ÌÊ·ÙÔ;


TÔ ÙÂÏÈÎfi ··Ú¤ÌÊ·ÙÔ ‰¤¯ÂÙ·È ¿ÚÓËÛË Ì‹ Î·È Û¿ÓÈ· ÔéØ ÙËÓ ¿ÚÓËÛË Ôé ·›ÚÓÂÈ,
fiÙ·Ó ÙÔ Ú‹Ì· ·fi ÙÔ ÔÔ›Ô ÂÍ·ÚٿٷÈ, ¤¯ÂÈ ÎÈ ·˘Ùfi ¿ÚÓËÛË Ôé [·Ú¿‰. 2].

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. òEÏÂÁÔÓ ·éÙÔÖ˜ Ì‹ à‰ÈÎÂÖÓ Ù¿ ö͈ [= ÙÔ˘˜ ¤‰ÈÓ·Ó ‰È·Ù·Á‹ Ó· ÌËÓ ÚÔÍÂÓÔ‡Ó ˙ËÌȤ˜
Û’ ·˘ÙÔ‡˜, Ô˘ ‹Ù·Ó ¤Íˆ ·fi ÙËÓ fiÏË].
2. OûÎÔ˘Ó ¯Ú‹ Ôûı’ ìÌĘ âı›˙ÂÈÓ ñÌĘ âÈÔÚÎÂÖÓ, Ôûı’ ñÌĘ âı›˙ÂÛı·È [= ‰ÂÓ Ú¤ÂÈ
ÏÔÈfiÓ Ô‡Ù ÂÌ›˜ Ó· Û˘ÓËı›˙Ô˘Ì ÂÛ¿˜ Ó· ·Ú·‚·›ÓÂÙ ÙÔÓ fiÚÎÔ Û·˜, Ô‡Ù ÂÛ›˜
Ó· ¤¯ÂÙ ÙË Û˘Ó‹ıÂÈ· - Ó· ·Ú·‚·›ÓÂÙ ÙÔÓ fiÚÎÔ Û·˜].

161
148-258 30-09-08 06:25 ™ÂÏ›‰·162

Σ Y N TA K T I KO THΣ APXAIAΣ EΛΛHNIKHΣ ΓΛΩΣΣAΣ

A Û Î ‹ Û Â È ˜ [26]
[BϤ A¶ANTH™EI™ ÛÂÏ. 389]

¶O§§A¶§H™ E¶I§O°H™
™ÙȘ ·Ú·Î¿Ùˆ ÚÔÙ¿ÛÂȘ Ó· ‚¿ÏÂÙ Û ·ÎÏÔ ÙÔ ÁÚ¿ÌÌ· Ù˘ ·¿ÓÙËÛ˘, Ô˘
‰ËÏÒÓÂÈ ÙÈ Â›Ó·È Û˘ÓÙ·ÎÙÈο ÙÔ ¿Ó·ÚıÚÔ ··Ú¤ÌÊ·ÙÔ.
1. ^OÌÔÏÔÁÂÖÙ·È Ù‹Ó fiÏÈÓ àÚ¯·ÈÔÙ¿ÙËÓ ÂrÓ·È.
·. ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ ‚. ˘ÔΛÌÂÓÔ
Á. ηÙËÁÔÚÔ‡ÌÂÓÔ ‰. ÂÂÍ‹ÁËÛË
2. Ex˜ ÔåˆÓfi˜ ôÚÈÛÙÔ˜, à̇ÓÂÛı·È ÂÚ› ¿ÙÚ˘
·. ˘ÔΛÌÂÓÔ ‚. ÚÔÛ‰. ·Ó·ÊÔÚ¿˜
Á. ÂÂÍ‹ÁËÛË ‰. ‚ã fiÚÔ˜ Û‡ÁÎÚÈÛ˘
3. Tfi ‚Ï¿ÙÂÈÓ ëÎfiÓÙ· ·Ú¿ ÙfiÓ ÓfiÌÔÓ âÛÙ›Ó à‰ÈÎÂÖÓ.
·. ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ ‚. ηÙËÁÔÚÔ‡ÌÂÓÔ
Á. ˘ÔΛÌÂÓÔ ‰. ÚÔÛ‰. ÙÔ˘ ÛÎÔÔ‡
4. ^HÁÔÜ ÙáÓ àÎÔ˘ÛÌ¿ÙˆÓ ÔÏÏ¿ ÂrÓ·È ¯ÚËÌ¿ÙˆÓ ÎÚ›ÙÙˆ.
·. ηÙËÁÔÚÔ‡ÌÂÓÔ ‚. ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ
Á. ‚ãfiÚÔ˜ Û‡ÁÎÚÈÛ˘ ‰. ÂÂÍ‹ÁËÛË
5. ^EÎÒÓ ÂrÓ·È Ôé‰¤Ó „‡‰ÔÌ·È
·. ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ ‚. ·fiÏ˘ÙÔ ··Ú¤ÌÊ·ÙÔ
Á. ηÙËÁÔÚÔ‡ÌÂÓÔ ‰. ˘ÔΛÌÂÓÔ
6. K·Ù¤ÏÈÔÓ ·éÙfiÓ Ê˘Ï¿ÙÙÂÈÓ Ùfi ÛÙÚ·Ùfi‰ÔÓ.
·. ·fiÏ. ··Ú¤ÌÊ·ÙÔ ‚. ··Ú¤ÌÊ. ÙÔ˘ ÛÎÔÔ‡
Á. ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ ‰. ηÙËÁÔÚÔ‡ÌÂÓÔ.

TY¶OY ™ø™TO ◊ §A£O™

N· ‚Ú›Ù ·Ó Â›Ó·È ™ø™TO ‹ §A£O™ Ë Û˘ÓÙ·ÎÙÈ΋ ı¤ÛË, Ô˘ ‰ËÏÒÓÂÙ·È ÛÙȘ


·ÚÂÓı¤ÛÂȘ ÙˆÓ ·Ú·Î¿Ùˆ ·Ó¿ÚıÚˆÓ ··ÚÂÌÊ¿ÙˆÓ.
1. KÜÚÔ˜ qÓ ôÚ¯ÂÈÓ àÍÈÒÙ·ÙÔ˜ (˘ÔΛÌÂÓÔ).
2. òE‰ÂÈ Ù¿ âÓ¤¯˘Ú· Û¤ ÙfiÙ Ϸ‚ÂÖÓ (·ÓÙÈΛÌÂÓÔ).
3. Oé ‰È·Ê˘Ï¿Í·È àÏÏ’ àÔÏ¤Û·È ·ÚÂÛ΢¿˙ÔÓÙÔ Ù‹Ó fiÏÈÓ (ÚÔÛ‰. ÙÔ˘ ÛÎÔÔ‡).
4. ^O ‰’ óÌÔÏfiÁËÛÂÓ Ù·ÜÙ· ÔÈ‹ÛÂÈÓ (·ÓÙÈΛÌÂÓÔ).
5. \EÁÒ ·È‰Â‡ÂÈÓ ôÏÏÔ˘˜ âȯÂÈÚá (·ÓÙÈΛÌÂÓÔ).
6. EúıÈÛÙÔ ‰¤ ÊÔ‚Ô‡ÌÂÓÔ˜ îÏ·Úfi˜ Ê·›ÓÂÛı·È (˘ÔΛÌÂÓÔ).

162
148-258 30-09-08 06:25 ™ÂÏ›‰·163

T O A Π A PE M ΦAT O

™YM¶§HPø™H™ KENøN

·. N· Û˘ÌÏËÚÒÛÂÙ ٷ ÎÂÓ¿ ÙˆÓ ·Ú·Î¿Ùˆ ÚÔÙ¿ÛÂˆÓ ı¤ÙÔÓÙ·˜ ÙÔ Î·Ù¿ÏÏËÏÔ


··Ú¤ÌÊ·ÙÔ ·’ ·˘Ù¿, Ô˘ ‚Ú›ÛÎÔÓÙ·È ÛÙȘ ·ÚÂÓı¤ÛÂȘ (ÂrÓ·È, ·Ú·‰ÔÜÓ·È,
ϤÁÂÈÓ, âÏıÂÖÓ, âÚÂÖÓ, ÂrÓ·È).
‚. N· ·ÈÙÈÔÏÔÁ‹ÛÂÙ ÙËÓ ¿ÚÓËÛË ÛÙ· ··Ú¤ÌÊ·Ù·.
1. ¶ÄÓ ¬,ÙÈ ôÓ Ì¤ÏÏF˘……………, ÚfiÙÂÚÔÓ âÈÛÎfiÂÈ ÙFÉ ÁÓÒÌFË.
2. K·› â‚È¿Û·ÓÙÔ Úfi˜ ÙfiÓ ÏfiÊÔÓ………………………
3. ^O Êfi‚Ô˜ ÙfiÓ ÓÔÜÓ à›ÚÁÂÈ Ì‹ ………………………, ± ‚Ô‡ÏÂÙ·È.
4. \EΤÏ¢ÔÓ ·éÙfiÓ……………… Ù¿˜ ӷܘ.
5. T¿ ÁÂÓfiÌÂÓ· õF η˙ÔÓ ïÌÔÖ·……………
6. NÔÌ›˙ˆ ÙÔÜÙÔ ÔéÎ ôÓ àÏËı¤˜……………

ANOIKTOY TY¶OY

A
N· ‚Ú›Ù ÛÙȘ ·Ú·Î¿Ùˆ ÚÔÙ¿ÛÂȘ ÙË Û˘ÓÙ·ÎÙÈ΋ ı¤ÛË ÙˆÓ ··ÚÂÌÊ¿ÙˆÓ [Ô˘
ÛËÌÂÈÒÓÔÓÙ·È Ì ¤ÓÙÔÓ· ÁÚ¿ÌÌ·Ù·] Î·È ÙÔ Â›‰Ô˜ ÙÔ˘˜.
1. XÚ‹ ìÌĘ ÌÄÏÏÔÓ àÈ¤Ó·È õ ‰ÂÈÓfiÙÂÚ· ¿Û¯ÂÈÓ.
2. òHÏÈ˙ÔÓ ëÏÂÖÓ Ù¿ Ù›¯Ë.
3. \E‰›‰·ÍÂÓ ÙÔ‡˜ ·Ö‰·˜ ÙÔ͇ÂÈÓ.
4. \EÁÒ ‚Ô˘ÏÔ›ÌËÓ ôÓ â̤ Ù˘¯ÂÖÓ, zÓ ‚Ô‡ÏÔÌ·È.
5. ^IηÓÔ› öÛÔÓÙ·È à·ÁÁÂÖÏ·È.
6. EåÛ›Ó ë·˘ÙÔÖ˜ ÂsÓÔÈ ùÓÙ˜, ó˜ ÂåÂÖÓ, ôÓıÚˆÔÈ.

B
N· ‚Ú›Ù ÛÙȘ ·Ú·Î¿Ùˆ ÚÔÙ¿ÛÂȘ: ÙÔ Â›‰Ô˜ ÙˆÓ ··ÚÂÌÊ¿ÙˆÓ, ÙÔ ˘ÔΛÌÂÓfi
ÙÔ˘˜ Î·È Ó· ·Ó·Ê¤ÚÂÙ ·Ó ˘¿Ú¯ÂÈ Ù·˘ÙÔÚÔÛˆ›· ‹ ÂÙÂÚÔÚÔÛˆ›·.
1. Aî ì‰ÔÓ·› ›ıÔ˘ÛÈÓ Ù‹Ó „˘¯‹Ó Ì‹ ÛˆÊÚÔÓÂÖÓ.
2. \AÎÔ‡ˆ §·Î‰·ÈÌÔÓ›Ô˘˜ ôÓ àÓ·¯ˆÚÂÖÓ â’ ÔúÎÔ˘.
3. •˘Áη٤‚Ë ‰¤ η› ôÏÏÔ˜ ¬ÌÈÏÔ˜ ±·˜, ó˜ öÔ˜ ÂåÂÖÓ.
4. ¶ÂÈÚá, t KÚÈÙfi‚Ô˘ÏÂ, àÁ·ıfi˜ Á›ÁÓÂÛı·È.
5. Eúˆı· âÚˆÙÄÓ ÙÔ‡˜ ÛÔÊÔ‡˜.
6. Oî âÓ ÙFÉ àÎÚÔfiÏÂÈ Ôé¯ îηÓÔ› â‰fiÎÔ˘Ó ÂrÓ·È Û¯ÂÖÓ ÙÔ‡˜ ôÓ‰Ú·˜.

163
148-258 30-09-08 06:25 ™ÂÏ›‰·164

Σ Y N TA K T I KO THΣ APXAIAΣ EΛΛHNIKHΣ ΓΛΩΣΣAΣ

H METOXH
TA EI¢H TH™ METOXH

1 η Ε ρ ώ τ η σ η : ¶fiÛ· Â›Ó·È Ù· ›‰Ë ÙˆÓ ÌÂÙÔ¯ÒÓ Î·È ÔÈ· Ë ÔÓÔÌ·Û›· ÙÔ˘˜;


H ÌÂÙÔ¯‹ Â›Ó·È ÙÚÈÒÓ ÂȉÒÓ:
·. H ÂÈıÂÙÈ΋ ‹ ·Ó·ÊÔÚÈ΋.
‚. H ηÙËÁÔÚËÌ·ÙÈ΋.
Á. H ÂÈÚÚËÌ·ÙÈ΋, Ô˘ ‰È·ÎÚ›ÓÂÙ·È ÛÂ: ÙÚÔÈ΋, ¯ÚÔÓÈ΋, ÙÂÏÈ΋, ÂÓ·ÓÙȈ̷ÙÈ΋,
˘ÔıÂÙÈ΋, ·ÈÙÈÔÏÔÁÈ΋ [Ú·ÁÌ·ÙÈ΋˜ ‹ ˘ÔÎÂÈÌÂÓÈ΋˜ ‹ „‡ÙÈ΢ ·ÈÙÈÔÏÔÁ›·˜].

2 η Ε ρ ώ τ η σ η : M ÔÈ· ÛÂÈÚ¿ ÂÍÂÙ¿˙ÂÙ·È Ë ÌÂÙÔ¯‹ ÁÈ· Ó· ‚ÚÂı› ÙÔ Â›‰Ô˜ Ù˘;


MÈ· ÌÂÙÔ¯‹ ÂÍÂÙ¿˙ÂÙ·È Ì ÙËÓ ·Ú·Î¿Ùˆ ÛÂÈÚ¿, ·Ó ›ӷÈ: ·) EÈıÂÙÈ΋, ‚) ηÙËÁÔ-
ÚËÌ·ÙÈ΋, Á) EÈÚÚËÌ·ÙÈ΋.

E¶I£ETIKH METOXH
1 η Ε ρ ώ τ η σ η : TÈ ÁÓˆÚ›˙ÂÙ ÁÈ· ÙËÓ ÂÈıÂÙÈ΋ ÌÂÙÔ¯‹;
H ÂÈıÂÙÈ΋ ÌÂÙÔ¯‹ ¤¯ÂÈ Û˘Ó‹ıˆ˜ ¿ÚıÚÔ Î·È ÚÔÛ‰ÈÔÚ›˙ÂÈ Ô˘ÛÈ·ÛÙÈο ‹ ·ÓÙˆÓ˘-
̛˜. ŸÙ·Ó ‰ÂÓ ¤¯ÂÈ ¿ÚıÚÔ [οÙÈ Ô˘ ··ÓÙ¿ Û¿ÓÈ·], ÙfiÙ ۯ‰fiÓ ¿ÓÙ· ÚÔËÁ›ٷÈ
ϤÍË, Ô˘ ÚÔÛ‰ÈÔÚ›˙ÂÙ·È ÔÌÔÈfiوٷ ·fi ÙË ÌÂÙÔ¯‹, Î·È Â›Ó·È ˘ÔΛÌÂÓfi Ù˘
[·Ú¿‰. 2].

2 η Ε ρ ώ τ η σ η : M ÙÈ ÈÛÔ‰˘Ó·Ì› Î·È Û ÙÈ ·Ó·Ï‡ÂÙ·È Ë ÂÈıÂÙÈ΋ ÌÂÙÔ¯‹;


• IÛÔ‰˘Ó·Ì› Î·È ·Ó·Ï‡ÂÙ·È Û ·Ó·ÊÔÚÈ΋ ÚfiÙ·ÛË Î·È ÁÈ’ ·˘Ùfi ϤÁÂÙ·È Î·È ·Ó·-
ÊÔÚÈ΋ ÌÂÙÔ¯‹.
• T›ıÂÙ·È Û fiÏÔ˘˜ ÙÔ˘˜ ¯ÚfiÓÔ˘˜ Î·È ‰ÂÓ Â›Ó·È ÔÙ¤ ·fiÏ˘ÙË.
¶PO™E•E. OÈ Ï¤ÍÂȘ, Ô˘ ‚Ú›ÛÎÔÓÙ·È ÌÂٷ͇ ÙÔ˘ ¿ÚıÚÔ˘ Î·È Ù˘ ÌÂÙÔ¯‹˜ ·˘Ù‹˜,
·Ó‹ÎÔ˘Ó ÛÙË Û‡ÓÙ·ÍË Ù˘ ÌÂÙÔ¯‹˜.

3 η Ε ρ ώ τ η σ η : ¶Ò˜ ÌÂÙ·ÊÚ¿˙ÂÙ·È Ë ÂÈıÂÙÈ΋ ÌÂÙÔ¯‹;


H ÂÈıÂÙÈ΋ ÌÂÙÔ¯‹ ÌÂÙ·ÊÚ¿˙ÂÙ·È Î˘Ú›ˆ˜ ÌÂ: Ô ÔÔ›Ô˜ ‹ Ô˘ + ÔÚÈÛÙÈ΋, Ì ·Ó·-
ÊÔÚÈ΋ ‰ËÏ·‰‹ ÚfiÙ·ÛË, [·Ú¿‰. 1] ·ÏÏ¿ Î·È Ì ÌÂÙÔ¯‹ [·Ú¿‰. 1] ‹ Ì Â›ıÂÙÔ
[·Ú¿‰. 2] ‹ Ì ‰ÂÈÎÙÈ΋ ·ÓÙˆÓ˘Ì›· + ·Ó·ÊÔÚÈ΋ ÚfiÙ·ÛË [Ë ÌÂÙ¿ÊÚ·ÛË ·˘Ù‹ ÌfiÓÔ
ÁÈ· ÙȘ ¤Ó·ÚıÚ˜, fiÔ˘ ··ÈÙ›ٷÈ, ·Ú¿‰. 3].
¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. Oé ÙÔ›Ó˘Ó ï âÈÒÓ Î·ÈÚfi˜ ÙÔÜ ·ÚfiÓÙÔ˜ ‚ÂÏÙ›ˆÓ [= ÙÔ ¯ÚÔÓÈÎfi ÏÔÈfiÓ ‰È¿ÛÙËÌ·
Ô˘ ı· ·ÎÔÏÔ˘ı‹ÛÂÈ ‹ ÙÔ Ì¤ÏÏÔÓ ‰Â –ı· ›ӷȖ ηχÙÂÚÔ ·fi ÙÔ ·ÚfiÓ].

164
148-258 30-09-08 06:25 ™ÂÏ›‰·165

H M E T OX H

2. NfiÌÔ˘˜ ÁÂÁÚ·Ì̤ÓÔ˘˜ §˘ÎÔÜÚÁÔ˜ ÔéÎ öıËΠ[= Ô §˘ÎÔ‡ÚÁÔ˜ ‰Â ÓÔÌÔı¤ÙËÛÂ


ÓfiÌÔ˘˜ ÁÚ·ÊÙÔ‡˜].
3. Aî fiÏÂȘ ·î ‰ËÌÔÎÚ·ÙÔ‡ÌÂÓ·È ÙÔÖ˜ ÓfiÌÔȘ ÙÔÖ˜ ÎÂÈ̤ÓÔȘ ‰ÈÔÈÎÔÜÓÙ·È [= ÔÈ fiÏÂȘ
ÂΛӘ Ô˘ ¤¯Ô˘Ó ‰ËÌÔÎÚ·ÙÈÎfi ÔÏ›ÙÂ˘Ì·, ‰ÈÔÈÎÔ‡ÓÙ·È ‚¿ÛÂÈ ÙˆÓ ÓfïÓ, Ô˘
¤¯Ô˘Ó ıÂÛÈÛÙ›].

™YNTAKTIKH £E™H TH™ E¶I£ETIKH™ METOXH™

1 η Ε ρ ώ τ η σ η : ¶ÔÈ· Û˘ÓÙ·ÎÙÈ΋ ı¤ÛË ÌÔÚ› Ó· ¤¯ÂÈ Ë ÂÈıÂÙÈ΋ ÌÂÙÔ¯‹;


H ÂÈıÂÙÈ΋ ÌÂÙÔ¯‹, fiˆ˜ Î·È ÙÔ Â›ıÂÙÔ, Ù›ıÂÙ·È ˆ˜:
·. EÈıÂÙÈÎfi˜ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌfi˜, fiÙ·Ó ‰ÂÓ ·Ú·Ï›ÂÙ·È ÙÔ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈ˙fiÌÂÓÔ.
‚. K·ÙËÁÔÚËÌ·ÙÈÎfi˜ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌfi˜, fiÙ·Ó ‰ÂÓ ·Ú·Ï›ÂÙ·È ÙÔ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈ˙fiÌÂÓÔ.

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. ™‡ÓÂÈÌÈ àÓıÚÒÔȘ ‰˘Ó·Ì¤ÓÔȘ àÓ·Ï›ÛÎÂÈÓ [= Û˘Ó·Ó·ÛÙÚ¤ÊÔÌ·È ·ÓıÚÒÔ˘˜, Ô˘
¤¯Ô˘Ó ÙË ‰˘Ó·ÙfiÙËÙ· Ó· Íԉ‡ԢÓ].
2. Er¯ÔÓ Ù¿˜ àÛ›‰·˜ âÎÎÂÎ·Ï˘Ì̤ӷ˜ [= ›¯·Ó ÙȘ ·Û›‰Â˜ ·Î¿Ï˘Ù˜].

Á. K·ÙËÁÔÚÔ‡ÌÂÓÔ, ¿ÓÙ· Ì ¿ÚıÚÔ. ŸÙ·Ó Ù›ıÂÙ·È ˆ˜ ηÙËÁÔÚÔ‡ÌÂÓÔ, ηÓÔÓÈο


Â›Ó·È ¤Ó·ÚıÚË.

¶·Ú¿‰ÂÈÁÌ·- MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
\EÁÒ ÂåÌÈ ï Ù·ÜÙ· ÙÔ‡ÙÔȘ Û˘Ì‚Â‚Ô˘Ï¢ÎÒ˜ [= ÂÁÒ Â›Ì·È ·˘Ùfi˜ Ô˘ ¤¯ˆ ‰ÒÛÂÈ Û’
·˘ÙÔ‡˜ ·˘Ù¤˜ ÙȘ Û˘Ì‚Ô˘Ï¤˜].

‰. O˘ÛÈ·ÛÙÈÎfiØ fiÙ·Ó ·Ú·Ï›ÂÙ·È ÙÔ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈ˙fiÌÂÓÔ, Ë ¤Ó·ÚıÚË ÂÈıÂÙÈ΋


ÌÂÙÔ¯‹ Ô˘ÛÈ·ÛÙÈÎÔÔÈ›ٷÈ, fiˆ˜ ÙÔ Â›ıÂÙÔ, Î·È ·›ÚÓÂÈ ÙË Û˘ÓÙ·ÎÙÈ΋ ı¤ÛË ÙÔ˘
Ô˘ÛÈ·ÛÙÈÎÔ‡, Ô˘ ·Ú·Ï›ÂÙ·ÈØ Ù›ıÂÙ·È ‰ËÏ. fiˆ˜ Ù· Ô˘ÛÈ·ÛÙÈο, ˘ÔΛÌÂÓÔ
[·Ú¿‰. 1], ·Ú¿ıÂÛË [·Ú¿‰. 2], ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ [·Ú¿‰. 3] Î·È ÁÂÓÈο οı ›‰Ô˘˜
ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌfi˜.

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. Oî Ì¤Ó Âå‰fiÙ˜ Ùfi ÚÄÁÌ· ·ÚÉÛ·Ó [= ·˘ÙÔ› Ô˘ ÁÓÒÚÈ˙·Ó ÙËÓ ˘fiıÂÛË ‹Ù·Ó ·Úfi-
ÓÙ˜].
2. KfiÓˆÓ, ÛÙÚ·ÙËÁfi˜ üÓ, àÊ›¯ıË â› Ù¿˜ ӷܘ [= Ô KfiÓˆÓ, Ô˘ ‹Ù·Ó ÛÙÚ·ÙËÁfi˜,
¤ÊÙ·Û ÛÙ· ÏÔ›·].
3. M›ÛÂÈ ÙÔ‡˜ ÎÔϷ·ÔÓÙ·˜ [= Ó· ÌÈÛ›˜ ÂΛÓÔ˘˜ Ô˘ ÎÔϷ·ԢÓ].

TO Y¶OKEIMENO TH™ E¶I£ETIKH™ METOXH™

1 η Ε ρ ώ τ η σ η : ¶ÔÈ· ϤÍË ¤¯ÂÈ ˘ÔΛÌÂÓfi Ù˘ Ë ¤Ó·ÚıÚË ÂÈıÂÙÈ΋ ÌÂÙÔ¯‹;


ŸÙ·Ó Ë ÂÈıÂÙÈ΋ ÌÂÙÔ¯‹ Â›Ó·È ¤Ó·ÚıÚË, ¤¯ÂÈ ˆ˜ ˘ÔΛÌÂÓÔ ÙÔ ¿ÚıÚÔ Ù˘.

165
148-258 30-09-08 06:25 ™ÂÏ›‰·166

Σ Y N TA K T I KO THΣ APXAIAΣ EΛΛHNIKHΣ ΓΛΩΣΣAΣ

¶·Ú¿‰ÂÈÁÌ· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
Oî âÎϤÔÓÙ¤˜ ÂåÛÈ \AıËÓ·ÖÔÈ [= ·˘ÙÔ› Ô˘ à¤ÏÂ˘Û·Ó Â›Ó·È AıËÓ·›ÔÈ]: ÙÔ Ôî
˘ÔÎ. Ù˘ ÌÂÙԯ˘.

2 η Ε ρ ώ τ η σ η : ¶ÔÈ· ϤÍË ¤¯ÂÈ ˘ÔΛÌÂÓfi Ù˘ Ë ¿Ó·ÚıÚË ÂÈıÂÙÈ΋ ÌÂÙÔ¯‹;


ŸÙ·Ó Ë ÂÈıÂÙÈ΋ ÌÂÙÔ¯‹ Â›Ó·È ¿Ó·ÚıÚË, ˘ÔΛÌÂÓfi Ù˘ Â›Ó·È Ë Ï¤ÍË, Ô˘ ÚÔÛ-
‰ÈÔÚ›˙ÂÙ·È ·fi ÙË ÌÂÙÔ¯‹ Î·È Ù›ıÂÙ·È ÛÙËÓ ›‰È· ÙÒÛË, ÛÙÔ ›‰ÈÔ Á¤ÓÔ˜ Î·È ÛÙÔÓ ›‰ÈÔ
·ÚÈıÌfi Ì ÙË Ï¤ÍË ·˘ÙË. ™ÙËÓ ÂÚ›ÙˆÛË ·˘Ù‹ ÙÔ ˘ÔΛÌÂÓÔ Î·ÓÔÓÈο ÚÔËÁ›ٷÈ,
fiˆ˜ ÙÔ àÓıÚÒÔȘ ÛÙÔ ·Ú·Î¿Ùˆ ·Ú¿‰ÂÈÁÌ·.

¶·Ú¿‰ÂÈÁÌ· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
™‡ÓÂÈÌÈ àÓıÚÒÔȘ ‰˘Ó·Ì¤ÓÔȘ àÓ·Ï›ÛÎÂÈÓ [= Û˘Ó·Ó·ÛÙÚ¤ÊÔÌ·È ·ÓıÚÒÔ˘˜, Ô˘
¤¯Ô˘Ó ÙË ‰˘Ó·ÙfiÙËÙ· Ó· Íԉ‡ԢÓ]: àÓıÚÒÔȘ ˘ÔÎ. Ù˘ ÌÂÙÔ¯‹˜.

H APNH™H ™THN E¶I£ETIKH METOXH

1 η Ε ρ ώ τ η σ η : ¶ÔÈ· ¿ÚÓËÛË ‰¤¯ÂÙ·È Ë ÂÈıÂÙÈ΋ ÌÂÙÔ¯‹;


H ÂÈıÂÙÈ΋ ÌÂÙÔ¯‹ ‰¤¯ÂÙ·È Î˘Ú›ˆ˜ ¿ÚÓËÛË Ôé, ·ÏÏ¿ Î·È Ì‹.

2 η Ε ρ ώ τ η σ η : TÈ ‰ËÏÒÓÂÈ Ë ÂÈıÂÙÈ΋ ÌÂÙÔ¯‹ Ì ÙËÓ ¿ÚÓËÛË Ôé Î·È Ò˜ ÌÂÙ·-


ÊÚ¿˙ÂÙ·È Î·ÓÔÓÈο;
ŸÙ·Ó ‰¤¯ÂÙ·È ¿ÚÓËÛË Ôé, ‰ËÏÒÓÂÈ Î¿ÙÈ ÙÔ Ú·ÁÌ·ÙÈÎfi Î·È ÙÔ Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤ÓÔ, ÈÛÔ-
‰˘Ó·Ì› Ì ÚfiÙ·ÛË, Ô˘ ‰¤¯ÂÙ·È ¿ÚÓËÛË Ôé, Î·È ÌÂÙ·ÊÚ¿˙ÂÙ·È Î·ÓÔÓÈο Ì ÙËÓ ÚÔ-
Ûı‹ÎË Ù˘ Ϥ͢ Ú·ÁÌ·ÙÈο [·Ú¿‰. 1].

3 η Ε ρ ώ τ η σ η : TÈ ‰ËÏÒÓÂÈ Ë ÂÈıÂÙÈ΋ ÌÂÙÔ¯‹ Ì ÙËÓ ¿ÚÓËÛË Ì‹ Î·È Ò˜ ÌÂÙ·-


ÊÚ¿˙ÂÙ·È Î·ÓÔÓÈο;
ŸÙ·Ó ‰¤¯ÂÙ·È ¿ÚÓËÛË Ì‹, ‰ËÏÒÓÂÈ Î¿ÙÈ ÙÔ ˘ÔÙÈı¤ÌÂÓÔ, ÈÛÔ‰˘Ó·Ì› Ì ÚfiÙ·ÛË
·Ó·ÊÔÚÈ΋ ˘ÔıÂÙÈ΋ Î·È ÌÂÙ·ÊÚ¿˙ÂÙ·È Î·ÓÔÓÈη Ì ÙËÓ ÚÔÛı‹ÎË ÙˆÓ Ï¤ÍˆÓ
Ù˘¯fiÓ ‹ ·Ó [·Ú¿‰. 2].

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. TÔ‡˜ ÛÙÚ·ÙËÁÔ‡˜ ÙÔ‡˜ ÔéÎ àÓÂÏÔ̤ÓÔ˘˜ ÙÔ‡˜ âÎ Ùɘ Ó·˘Ì·¯›·˜ â‚Ô‡ÏÂÛı àÚıÚfi-
Ô˘˜ ÎÚ›ÓÂÈÓ [= ÙÔ˘˜ ÛÙÚ·ÙËÁÔ‡˜ –Ô˘ Ú·ÁÌ·ÙÈο– ‰ÂÓ ÂÚÈÛ˘Ó¤ÏÂÍ·Ó ÙÔ˘˜
ÓÂÎÚÔ‡˜ ‡ÛÙÂÚ· ·fi ÙË Ó·˘Ì·¯›·, ÂȉÈÒηÙ ӷ ‰ÈοÛÂÙ fiÏÔ˘˜ Ì·˙›].
2. ^O Ì‹ ‰·Ú›˜ ôÓıÚˆÔ˜ Ôé ·È‰Â‡ÂÙ·È [= fiÔÈÔ˜ Ù˘¯fiÓ àÓıÚˆÔ˜ ‹ ·Ó ηÓ›˜
¿ÓıÚˆÔ˜ ‰Â ‰·Ú›, ‰Â ÌÔÚÊÒÓÂÙ·È].

166
148-258 30-09-08 06:25 ™ÂÏ›‰·167

H M E T OX H

A Û Î ‹ Û Â È ˜ [27]
[BϤ A¶ANTH™EI™ ÛÂÏ. 389]

¶O§§A¶§H™ E¶I§O°H™
™ÙȘ ·Ú·Î¿Ùˆ ÚÔÙ¿ÛÂȘ Ó· ‚¿ÏÂÙ Û ·ÎÏÔ ÙÔ ÁÚ¿ÌÌ·, Ô˘ ‰ËÏÒÓÂÈ ÙÈ Â›Ó·È
Û˘ÓÙ·ÎÙÈο Ë ÂÈıÂÙÈ΋ ÌÂÙÔ¯‹ (Ì ¤ÓÙÔÓ· ÁÚ¿ÌÌ·Ù·).
1. T¿ ‰’ öÚÁ· ÙáÓ Ú·¯ı¤ÓÙˆÓ âÓ Ùˇá ÔÏ¤Ìˇˆ ÔéÎ âÎ ÙÔÜ ·Ú·Ù˘¯fiÓÙÔ˜ ˘Óı·Ófi-
ÌÂÓÔ˜ äÍ›ˆÛ· ÁÚ¿ÊÂÈÓ.
·. ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ ‚. ÁÂÓ. ·ÓÙÈÎÂÈÌÂÓÈ΋
Á. ÁÂÓ. ÙÔ˘ ‰ËÌÈÔ˘ÚÁÔ‡ ‰. ÁÂÓ. ÎÙËÙÈ΋
2. òHÓ ‰¤ ÙȘ êÏ›ÛÎËÙ·È ÙÔÜ Ï·‚fiÓÙÔ˜ ÂrÓ·È ‰ÔÜÏÔÓ.
·. ÁÂÓ. ·ÈÙ›·˜ ‚. ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ
Á. ÁÂÓ. ‰È·ÈÚÂÙÈ΋ ‰. ÁÂÓ. ÎÙËÙÈ΋
3. Oî TÚᘠ·éÙáÓ ‰ÈÂÛ·ÚÌ¤ÓˆÓ Ù¿ ‰¤Î· öÙË àÓÙÂÖ¯ÔÓ ‚›÷· ÙÔÖ˜ ·å› ñÔÏÂÈÔ̤-
ÓÔȘ àÓÙ›·ÏÔÈ ùÓÙ˜.
·. ‰ÔÙÈ΋ ·Ó·ÊÔÚ¿˜ ‚. ‰ÔÙÈ΋ ·ÓÙÈÎÂÈÌÂÓÈ΋
Á. ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ ‰. ‰ÔÙÈ΋ ·ÈÙ›·˜.
4. OéÎ âÎ ÙÔÜ ÂÚÈÙ˘¯fiÓÙÔ˜ ˘Óı·ÓfiÌÂÓÔ˜ äÍ›ˆÛ·Ó ÁÚ¿ÊÂÈÓ.
·. ÂÌÚfiı. ÚÔÛ‰. ·ÈÙ›·˜ ‚. ÂÌÚfiı. ÚÔÛ‰. ¯ÚfiÓÔ˘
Á. ÂÌÚfiı. ÚÔÛ. ÚÔÂÏ‡Û˘ ‰. ÂÌÚfiı. ÚÔÛ‰. ÙfiÔ˘
5. OyÙÔÈ, t ôÓ‰Ú˜ \AıËÓ·ÖÔÈ, Ôî Ù·‡ÙËÓ Ù‹Ó Ê‹ÌËÓ Î·Ù·Û΢¿Û·ÓÙ˜, Ôî ‰ÂÈÓÔ›
ÂåÛ› ÌÔ˘ ηًÁÔÚÔÈ.
·. ÂÈı. ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌfi˜ ‚. ·Ú¿ıÂÛË
Á. ÂÂÍ‹ÁËÛË ‰. ηÙËÁ. ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌfi˜

ANTI™TOIXIA™ – ™YZEY•H™

N· ·ÓÙÈÛÙÔȯ›ÛÂÙ ٷ ÁÚ¿ÌÌ·Ù· Ù˘ B ÛÙ‹Ï˘ Ì ÙÔ˘˜ ·ÚÈıÌÔ‡˜, Ô˘ Ù·ÈÚÈ¿˙Ô˘Ó


ÛÙËÓ A ÛÙ‹ÏË.
A B
1. \EÓ·˘Ì¿¯ËÛ·Ó ‰ÈÂÛ·Ṳ́ӷȘ Ù·Ö˜ Ó·˘Û› ·. ηÙËÁÔÚÔ‡ÌÂÓÔ.
2. Aî ®ËıÂÖÛ·È ÁÓáÌ·È ÔÏÏ·› qÛ·Ó ‚. ·Ú¿ıÂÛË.
3. OyÙÔ˜ qÓ ï à‰È΋۷˜, t ‚Ô˘Ï‹ Á. ηÙËÁ. ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌfi˜.
4. Oî ‰¤ ÚÔ‰fiÓÙ˜ \AÏÎÈ‚È¿‰FË Ùfi B˘˙¿ÓÙÈÔÓ öÊ˘ÁÔÓ ‰. ÂÈı. ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌfi˜.
5. EúÛÔÓÙ·È Ù·ÜÙ· ıÂÔ› Ôî ¿ÓÙ· ïÚáÓÙ˜ Â. ˘ÔΛÌÂÓÔ.

167
148-258 30-09-08 06:25 ™ÂÏ›‰·168

Σ Y N TA K T I KO THΣ APXAIAΣ EΛΛHNIKHΣ ΓΛΩΣΣAΣ

H KATH°OPHMATIKH METOXH

1 η Ε ρ ώ τ η σ η : TÈ ÁÓˆÚ›˙ÂÙ ÁÈ· ÙËÓ Î·ÙËÁÔÚËÌ·ÙÈ΋ ÌÂÙÔ¯‹;


·. H ηÙËÁÔÚËÌ·ÙÈ΋ ÌÂÙÔ¯‹ Ù›ıÂÙ·È, ÁÈ· Ó· Û˘ÌÏËÚÒÛÂÈ ÙËÓ ¤ÓÓÔÈ· ÙÔ˘ Ú‹Ì·-
ÙÔ˜, Î·È ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÂ›Ù·È ¿ÏÏÔÙ ˆ˜ ηÙËÁÔÚÔ‡ÌÂÓÔ Î·È ¿ÏÏÔÙ ˆ˜ ηÙËÁÔÚËÌ·ÙÈÎfi˜
ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌfi˜ ÛÙÔ ˘ÔΛÌÂÓÔ ‹ ÙÔ ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ ÙÔ˘ ÚËÌ·ÙÈÎÔ‡ Ù‡Ô˘ ·fi ÙÔÓ
ÔÔ›ÔÓ ÂÍ·ÚٿٷÈ.
‚. H ÌÂÙÔ¯‹ ·˘Ù‹ ‰ÂÓ ¤¯ÂÈ ¿ÚıÚÔ, Ù›ıÂÙ·È Û οı ¯ÚfiÓÔ Î·È ‰ÂÓ Â›Ó·È ÔÙ¤ ·fi-
Ï˘ÙË.

2 η Ε ρ ώ τ η σ η : ¶Ô‡ ·Ó·Ê¤ÚÂÙ·È Ë Î·ÙËÁÔÚËÌ·ÙÈ΋ ÌÂÙÔ¯‹;


H ηÙËÁÔÚËÌ·ÙÈ΋ ÌÂÙÔ¯‹ ·Ó·Ê¤ÚÂÙ·È ¿ÏÏÔÙ ÛÙÔ ˘ÔΛÌÓÔ ÙÔ˘ Ú‹Ì·ÙÔ˜ ·fi ÙÔ
ÔÔ›Ô ÂÍ·ÚÙ¿Ù·È Î·È ¿ÏÏÔÙ ÛÙÔ ·ÓÙÈΛÌÂÓfi ÙÔ˘.

3 η Ε ρ ώ τ η σ η : ¶ÔÈ· ϤÍË ¤¯ÂÈ ˘ÔΛÌÂÓfi Ù˘ Ë Î·ÙËÁÔÚËÌ·ÙÈ΋ ÌÂÙÔ¯‹;


ŸÙ·Ó Ë ÌÂÙÔ¯‹ ·˘Ù‹ ·Ó·Ê¤ÚÂÙ·È ÛÙÔ ˘ÔΛÌÂÓÔ ÙÔ˘ Ú‹Ì·ÙÔ˜, ¤¯ÂÈ ÎÈ ·˘Ù‹ ˆ˜
˘ÔΛÌÂÓfi Ù˘ ÙÔ ˘ÔΛÌÂÓÔ ÙÔ˘ Ú‹Ì·ÙÔ˜Ø fiÙ·Ó ·Ó·Ê¤ÚÂÙ·È ÛÙÔ ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ ÙÔ˘
Ú‹Ì·ÙÔ˜, ¤¯ÂÈ ˆ˜ ˘ÔΛÌÂÓfi ÙÔ ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ ÙÔ˘ Ú‹Ì·ÙÔ˜.

4 η Ε ρ ώ τ η σ η : ¶ÔÈ· ¿ÚÓËÛË ‰¤¯ÂÙ·È Ë Î·ÙËÁÔÚËÌ·ÙÈ΋ ÌÂÙÔ¯‹;


¢¤¯ÂÙ·È Î·ÓÔÓÈο ¿ÚÓËÛË Ôé.

M E T Aº PA ™ H T H ™ K A T H ° O P H M A T I K H ™ M E T O X H ™

1 η Ε ρ ώ τ η σ η : ¶Ò˜ ÌÂÙ·ÊÚ¿˙ÂÙ·È Ë Î·ÙËÁÔÚËÌ·ÙÈ΋ ÌÂÙÔ¯‹;


H ηÙËÁÔÚËÌ·ÙÈ΋ ÌÂÙÔ¯‹ ·Ó¿ÏÔÁ· Ì ÙÔ Ú‹Ì·, ·fi ÙÔ ÔÔ›Ô ÂÍ·ÚÙ¿Ù·È [ÈÔ
οو ı· ‰Ô‡Ì ÙȘ ηÙËÁÔڛ˜ ÙˆÓ ÚËÌ¿ÙˆÓ ·fi ÙȘ Ôԛ˜ ÂÍ·ÚÙ¿Ù·È Ë ÌÂÙÔ¯‹
·˘Ù‹], ÌÂÙ·ÊÚ¿˙ÂÙ·È Î˘Ú›ˆ˜ ÌÂ:
·. ŸÙÈ ‹ Ò˜ ‹ Ô‡ + ÔÚÈÛÙÈ΋.
‚. N· + ˘ÔÙ·ÎÙÈ΋.
Á. M ÙËÓ ÚÔÛı‹ÎË ¿ÏÏˆÓ ÊÚ¿ÛˆÓ, fiˆ˜: Ì ÙÔ Ó· ‹ ÛÙÔ Ó· + ˘ÔÙ·ÎÙÈ΋ ‹ ÌÂ
ÂÈÚÚ‹Ì·Ù· ‹ Ì ÊÚ¿ÛÂȘ ÂÈÚÚËÌ·ÙÈΤ˜.

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. òAÚÍÔÌ·È àfi Ùɘ å·ÙÚÈÎɘ ϤÁˆÓ [= ı· ·Ú¯›Ûˆ Ó· ÌÈÏÒ ·fi ÙËÓ È·ÙÚÈ΋].
2. ≠H‰ÔÌ·È àÎÔ‡ˆÓ ÙÔÜÙÔÓ [= ¯·›ÚÔÌ·È Ô˘ ÙÔÓ ·ÎÔ‡ˆ õ ¯·›ÚÔÌ·È Ó· ÙÔÓ ·ÎÔ‡ˆ].
3. KϤ·Ú¯Ô˜ âÈÔÚÎáÓ âÊ¿ÓË [= Ô KϤ·Ú¯Ô˜ Ê¿ÓËΠfiÙÈ ·Ú¤‚·ÈÓ ÙÔ˘˜ fiÚÎÔ˘˜
ÙÔ˘].
4. ¶ÂÈÚá ÙÔ‡˜ Ê›ÏÔ˘˜ ÓÈÎÄÓ Âs ÔÈáÓ [= Ó· ÚÔÛ·ı›˜ Ó· ÍÂÂÚÓ¿˜ Û ÈÛ¯‡ ÙÔ˘˜
Ê›ÏÔ˘˜ Ì ÙÔ Ó· ÙÔ˘˜ ¢ÂÚÁÂÙ›˜].

168
148-258 30-09-08 06:25 ™ÂÏ›‰·169

H M E T OX H

H KATH°OPHMATIKH METOXH ™TO Y¶OKEIMENO TOY PHMATO™

Ε ρ ώ τ η σ η : M ÔÈ· Ú‹Ì·Ù· Û˘ÓÙ¿ÛÛÂÙ·È Ë Î·ÙËÁÔÚËÌ·ÙÈ΋ ÌÂÙÔ¯‹, Ô˘ ·Ó·-


ʤÚÂÙ·È ÛÙÔ ˘ÔΛÌÂÓÔ ÙÔ˘ Ú‹Ì·ÙÔ˜;
M ηÙËÁÔÚËÌ·ÙÈ΋ ÌÂÙÔ¯‹, Ô˘ ·Ó·Ê¤ÚÂÙ·È ÌfiÓÔ ÛÙÔ ˘ÔΛÌÂÓfi ÙÔ˘˜ [ÙÔ ˘Ô-
ΛÌÂÓÔ ÙˆÓ ÚËÌ¿ÙˆÓ ·˘ÙÒÓ Â›Ó·È Ù·˘Ùfi¯ÚÔÓ· Î·È ˘ÔΛÌÂÓÔ ÛÙË ÌÂÙÔ¯‹], Û˘ÓÙ¿Û-
ÛÔÓÙ·È Ù· Ú‹Ì·Ù· Ô˘ ÛËÌ·›ÓÔ˘Ó.
1. ŒÓ·ÚÍË Î·È Ï‹ÍË, fiˆ˜: ôÚ¯ÔÌ·È, ôÚ¯ˆ, ñ¿Ú¯ˆ [Ì ÙË ÛËÌ·Û›· ÙÔ˘ ·Ú¯›˙ˆ
ÚÒÙÔ˜], ·‡ÔÌ·È, Ï‹Áˆ [= ÛÙ·Ì·ÙÒ, ÙÂÏÂÈÒÓˆ], à·ÏÏ¿ÙÙÔÌ·È, àÔÏ›ˆ [= ·‡ˆ],
âÈÏ›ˆ [= ·Ê‹Óˆ], ‰È·Ï›ˆ [= ÛÙ·Ì·ÙÒ, ·‡ˆ].
• TÔ ÂÓÂÚÁËÙÈÎfi ·‡ˆ [= οӈ οÔÈÔ Ó· ÛÙ·Ì·Ù‹ÛÂÈ] Û˘ÓÙ¿ÛÛÂÙ·È Ì ηÙËÁÔÚË-
Ì·ÙÈ΋ ÌÂÙÔ¯‹, Ô˘ ·Ó·Ê¤ÚÂÙ·È ÌfiÓÔ ÛÙÔ ·ÓÙÈΛÌÂÓfi ÙÔ˘.
¶PO™E•E. OÈ ÌÂÙÔ¯¤˜, Ô˘ Û˘ÓÙ¿ÛÛÔÓÙ·È Ì ٷ Ú‹Ì·Ù· ·˘Ù¿, ÌÂÙ·ÊÚ¿˙ÔÓÙ·È ÌÂ: Ó·
+ ˘ÔÙ·ÎÙÈ΋.

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. òAÚÍÔÌ·È àfi Ùɘ å·ÙÚÈÎɘ ϤÁˆÓ [= ı· ·Ú¯›Ûˆ Ó· ÌÈÏÒ ·fi ÙËÓ È·ÙÚÈ΋].
2. OûÔÙ’ â·˘fiÌËÓ ñÌĘ ÔåÎÙ›ÚˆÓ [= ‰Â ÛÙ·Ì¿ÙËÛ· ÔÙ¤ Ó· ÓÈÒıˆ Ô›ÎÙÔ ÁÈ· Û·˜].

2. AÓÔ¯‹, ˘ÔÌÔÓ‹, ηÚÙÂÚ›· Î·È Î¿Ì·ÙÔ [= ÎfiˆÛË], fiˆ˜ àÓ¤¯ÔÌ·È, ñÔ̤ӈ [=


˘Ô̤ӈ, ·Ó¤¯ÔÌ·È], ηÚÙÂÚá [= ˘Ô̤ӈ, ÂÈ̤ӈ], οÌÓˆ [= ÎÔ˘Ú¿˙ÔÌ·È, ÂÍ·ÓÙÏÔ‡-
Ì·È], à·ÁÔÚ‡ˆ [: ΢ڛˆ˜ ÛÙÔÓ ·fiÚ. àÂÖÔÓ, ·Ú·Î. à›ÚËη] = ÎÔ˘Ú¿˙ÔÌ·È.
• Tfi ñÔ̤ӈ Û˘ÓÙ¿ÛÛÂÙ·È Î·È Ì ηÙËÁÔÚËÌ·ÙÈ΋ ÌÂÙÔ¯‹, Ô˘ ·Ó·Ê¤ÚÂÙ·È ÛÙÔ
·ÓÙÈΛÌÂÓfi ÙÔ˘.
¶PO™E•E. OÈ ÌÂÙÔ¯¤˜ Ô˘ Û˘ÓÙ¿ÛÛÔÓÙ·È Ì ٷ Ú‹Ì·Ù· ·˘Ù¿ ÌÂÙ·ÊÚ¿˙ÔÓÙ·È ÌÂ: Ô˘
+ ÔÚÈÛÙÈ΋ ‹ Ó· + ˘ÔÙ·ÎÙÈ΋.

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. OéÎ äÓ¤Û¯ÂÙÔ ÛÈÁáÓ [= ‰ÂÓ ·Ó¯fiÙ·Ó Ô˘ ÛȈÔ‡Û ‹ Ó· ÛȈ¿].
2. Oé¯ ñÔ̤ÓÂÈ èÊÂÏÔ‡ÌÂÓÔ˜ [= ‰ÂÓ ·Ó¤¯ÂÙ·È Ó· ‚ÔËıȤٷÈ].
3. \EηÚÙ¤ÚÂÈ ı˘fiÌÂÓÔ˜ [= Â¤ÌÂÓ ӷ ı˘ÛÈ¿˙ÂÈ].

3. æ˘¯ÈÎfi ¿ıÔ˜, fiˆ˜: àÁ·á [= ¢¯·ÚÈÛÙȤ̷È], ≥‰ÔÌ·È [= ¢¯·ÚÈÛÙȤ̷È],


¯·›Úˆ, àÁ·Ó·ÎÙá, ô¯ıÔÌ·È [= Ï˘¿Ì·È, ÛÙÂÓÔ¯ˆÚȤ̷È], Ï˘ÔÜÌ·È, çÚÁ›˙ÔÌ·È,
¯·ÏÂᘠʤڈ ‹ ‚·Ú¤ˆ˜ ʤڈ [= ÛÙÂÓÔ¯ˆÚȤ̷È, ÔÚÁ›˙ÔÌ·È], àÁÏá [= ·ÈÛı¿ÓÔÌ·È
fiÓÔ „˘¯ÈÎfi ‹ ۈ̷ÙÈÎfi, Ï˘¿Ì·È], ·åÛ¯‡ÓÔÌ·È [= ÓÙÚ¤ÔÌ·È], ÌÂٷ̤ÏÔÌ·È [=
ÌÂÙ·ÓÔÒ], ı·˘Ì¿˙ˆ, àÁ¿ÏÏÔÌ·È Î.Ï.

169
148-258 30-09-08 06:25 ™ÂÏ›‰·170

Σ Y N TA K T I KO THΣ APXAIAΣ EΛΛHNIKHΣ ΓΛΩΣΣAΣ

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. \EÁÒ, t ¿Ó‰Ú˜, ≥‰ÔÌ·È Ì¤Ó ñÊ’ ñÌáÓ ÙÈÌÒÌÂÓÔ˜ [= ÂÁÒ, ¿Ó‰Ú˜, ¢¯·ÚÈÛÙȤ̷È
‚¤‚·È· Ó· ·ÔÏ·‚·›Óˆ ÙÈ̤˜ ·fi Û·˜].
2. òE¯·ÈÚÂÓ àÎÔ‡ˆÓ Ù·ÜÙ· [= ¯·ÈÚfiÙ·Ó Ó· ·ÎÔ‡ÂÈ ·˘Ù¿ ‹ Ô˘ ¿ÎÔ˘Á ·˘Ù¿].
3. OéÎ ô¯ıÔÌ·› Û å‰ÒÓ Ù η› Ï·‚ÒÓ Ê›ÏÔÓ [= ‰Â ÛÙÂÓÔ¯ˆÚÈ¤Ì·È Ô˘ Û ›‰· Î·È ÛÂ
¤Î·Ó· Ê›ÏÔ].
4. X·ÏÂᘠöÊÂÚÔÓ ÔåΛ·˜ Ù ηٷÏÈfiÓÙ˜ η› îÂÚ¿ [= ÙÔ˘˜ ›¯Â ηٷϿ‚ÂÈ ÌÂÁ¿ÏË
ÛÙÂÓÔ¯ÒÚÈ· Ô˘ ¿ÊËÛ·Ó Ù· Û›ÙÈ· ÙÔ˘˜ Î·È Ù· ÈÂÚ¿ ÙÔ˘˜].

4. A‰ÈÎÔÚ·Á›·, ¢ÂÚÁÂÛ›·, Ó›ÎË, ‹ÙÙ·, Â˘Ù˘¯›· Î·È ·Ì¿ÚÙËÌ·, fiˆ˜: à‰ÈÎá,


ηÎᘠÔÈá [= οӈ ¿Û¯ËÌ·], Âs ÔÈá [= οӈ ηϿ, ¢ÂÚÁÂÙá], ηÏᘠÔÈá [= οӈ
ηϿ, ¢ÂÚÁÂÙÒ], ‰›Î·È· ÔÈá [= οӈ ‰›Î·ÈË Ú¿ÍË], ¯·Ú›˙ÔÌ·È [= οӈ ÙË ¯¿ÚË],
¯¿ÚÈÓ Ê¤Úˆ [= οӈ ÙË ¯¿ÚË], ÓÈÎá, ÎÚ·Ùá [= Â›Ì·È ·ÓÒÙÂÚÔ˜, ˘ÂÚÙÂÚÒ], ÂÚÈÁ›ÁÓÔ-
Ì·È [= Â›Ì·È ·ÓÒÙÂÚÔ˜, ˘ÂÚÙÂÚÒ], ìÙÙáÌ·È [= ÓÈÎȤ̷È, Ê·›ÓÔÌ·È Î·ÙÒÙÂÚÔ˜], Ï›Ô-
Ì·È [= Â›Ì·È Î·ÙÒÙÂÚÔ˜, ˘ÛÙÂÚÒ], ÂéÙ˘¯á, êÌ·ÚÙ¿Óˆ Î.Ï.

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. \A‰ÈÎÂÖÙ ÔϤÌÔ˘ ôÚ¯ÔÓÙ˜ η› ÛÔÓ‰¿˜ χÔÓÙ˜ [= ·‰ÈΛ٠Ô˘ ‹ Ì ÙÔ Ó· ·Ú¯›-
˙ÂÙ fiÏÂÌÔ Î·È Ó· ‰È·Ï‡ÂÙ ÙË Û˘Óı‹ÎË].
2. Es Á’ âÔ›ËÛ·˜ àÓ·ÌÓ‹Û·˜ Ì [= ηϿ ¤Î·Ó˜ ‚¤‚·È· Ô˘ ÌÔ˘ ÙÔ ı‡ÌËÛ˜ ‹ ηÈ
ÌÔ˘ ÙÔ ı‡ÌËÛ˜].
3. ¶ÂÈÚá ÙÔ‡˜ Ê›ÏÔ˘˜ ÓÈÎÄÓ Âs ÔÈáÓ [= Ó· ÚÔÛ·ı›˜ Ó· ÍÂÂÚÓ¿˜ Û ÈÛ¯‡ ÙÔ˘˜
Ê›ÏÔ˘˜ Ì ÙÔ Ó· ÙÔ˘˜ ¢ÂÚÁÂÙ›˜ ‹ ÛÙÔ Ó· ÙÔ˘˜ ¢ÂÚÁÂÙ›˜].
4. Oé¯ ìÙÙËÛfiÌÂı· Âs ÔÈÔÜÓÙ˜ [= ‰Â ı· Ê·ÓÔÜÌ ηÙÒÙÂÚÔÈ ÛÙÔ Ó· –ÙÔ˘˜– ¢ÂÚÁÂ-
ÙÔ‡ÌÂ].
5. ^AÌ·ÚÙ¿Óˆ Á¿Ú Ù¿˜ âÌ¿˜ àÚ¯¿˜ Û¤‚ˆÓ; [= ÂÓÂÚÁÒ ¿‰Èη ÏÔÈfiÓ Ô˘ ÙÈÌÒ ÙËÓ ÂÍÔ˘-
Û›· ÌÔ˘;]

5. E¿ÚÎÂÈ·, ·fiÏ·˘ÛË, ÏËÛÌÔÓ‹ [= ·ÊıÔÓ›·], ÎÔÚÂÛÌfi [= ¯ÔÚÙ·ÛÌfi], fiˆ˜:


âÌ›Ï·Ì·È [= Â›Ì·È ¯ÔÚÙ·Ṳ̂ÓÔ˜, Â›Ì·È ÈηÓÔÔÈË̤ÓÔ˜], ÎÔÚ¤ÓÓ˘Ì·È [= Â›Ì·È ¯ÔÚ-
Ù·Ṳ̂ÓÔ˜, Â›Ì·È Ï‹Ú˘], ÌÂÛÙfi˜ ÂåÌÈ [= Â›Ì·È ¯ÔÚÙ·Ṳ̂ÓÔ˜, Â›Ì·È Ï‹Ú˘], Ï‹Ú˘
ÂåÌ› [= Â›Ì·È ¯ÔÚÙ·Ṳ̂ÓÔ˜, Â›Ì·È Ï‹Ú˘], ô‰ËÓ ö¯ˆ [= Â›Ì·È ¯ÔÚÙ·Ṳ̂ÓÔ˜], àÚÎá,
îηÓfi˜ ÂåÌÈ.

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. MÂÛÙfi˜ qÓ ı˘ÌÔ‡ÌÂÓÔ˜ [= ‹Ù·Ó ÁÂÌ¿ÙÔ˜ ·fi ı˘Ìfi].
2. òAÓ‰Ú˜ ¶ÂÏÔÔÓÓ‹ÛÈÔÈ, àÚΛو ‚Ú·¯¤ˆ˜ ‰Â‰Ëψ̤ÓÔÓ [= ¿Ó‰Ú˜ ¶ÂÏÔÓÓ‹ÛÈÔÈ,
Â›Ó·È ·ÚÎÂÙfi fiÙÈ ¤¯ÂÈ ‰Ëψı› ÌÂ Û˘ÓÙÔÌ›· ‹ Â›Ó·È ·ÚÎÂÙ‹ Ë Û‡ÓÙÔÌË ‰‹ÏˆÛË].

6. T· Ú‹Ì·Ù· ‰È¿Áˆ, ‰È·Á›ÁÓÔÌ·È, ‰È·ÙÂÏá, ‰È·‚Èá, Ï·Óı¿Óˆ, Ôú¯ÔÌ·È, Ù˘Á¯¿Óˆ,


Êı¿Óˆ, Ê·›ÓÔÌ·È, ‰ÉÏfi˜ ÂåÌÈ, Ê·ÓÂÚfi˜ ÂåÌÈ.
T· Ú‹Ì·Ù· ·˘Ù¿, ÂÂȉ‹ ÙȘ ÈÔ ÔÏϤ˜ ÊÔÚ¤˜ ‰ËÏÒÓÔ˘Ó ÙÔ ‰Â˘ÙÂÚ‡ÔÓ ÓfiËÌ· ηÈ
ÔÈ ÌÂÙÔ¯¤˜ ÙÔ Î‡ÚÈÔ, Û˘Ó‹ıˆ˜ ÌÂÙ·ÊÚ¿˙ÔÓÙ·È Ì Â›ÚÚËÌ· ‹ Ì ÂÈÚÚËÌ·ÙÈ΋ ÊÚ¿ÛË

170
148-258 30-09-08 06:25 ™ÂÏ›‰·171

H M E T OX H

Î·È ÔÈ ÌÂÙÔ¯¤˜ Ì ڋ̷ Ù˘ ›‰È·˜ ¤ÁÎÏÈÛ˘ Î·È ÙÔ˘ ›‰ÈÔ˘ ¯ÚfiÓÔ˘ Ì ÙÔ Ú‹Ì· ·fi ÙÔ
ÔÔ›Ô ÂÍ·ÚÙ¿Ù·È Ë ÌÂÙÔ¯‹ ·˘Ù‹, fiÔ˘ Â›Ó·È ÂÊÈÎÙfi.
¶PO™E•E. H ÌÂÙ¿ÊÚ·ÛË ÙˆÓ ÚËÌ¿ÙˆÓ ·˘ÙÒÓ Ì ÂÈÚÚ‹Ì·Ù·: ‰È¿Áˆ [= Û˘Ó¯Ҙ,
‰È·ÚÎÒ˜, Û˘Ó¤¯ÂÈ·], ‰È·Á›ÁÓÔÌ·È [= ‰È·ÚÎÒ˜, Û˘Ó¤¯ÂÈ·], ‰È·ÙÂÏá [= Û˘Ó¯Ҙ,
Û˘Ó¤¯ÂÈ·], ‰È·‚Èá [= Û’ fiÏË ÙË ˙ˆ‹, Û˘Ó¤¯ÂÈ·], Ï·Óı¿Óˆ [= ÎÚ˘Ê¿, ·Û˘Ó·›ÛıËÙ·],
Ôú¯ÔÌ·È [= ÁÚ‹ÁÔÚ·, ηÙ¢ı›·Ó], Ù˘Á¯¿Óˆ [= ηٿ Ù‡¯Ë, ηٿ Û‡ÌÙˆÛË], Êı¿Óˆ
[= ·Ì¤Ûˆ˜], Ê·›ÓÔÌ·È [= Ê·ÓÂÚ¿], ‰ÉÏfi˜ ÂåÌÈ [= Ê·ÓÂÚ¿], Ê·ÓÂÚfi˜ ÂåÌÈ [=
Ê·ÓÂÚ¿].

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. Tfi àÛʷϤÛÙ·ÙÔÓ ‰ÈÉÁ ÛÎÔ~ áÓ [= Û˘Ó¤¯ÂÈ· ÛÎÂÊÙfiÙ·Ó ÙÔ ÈÔ ‚¤‚·ÈÔ].
2. K·› ÔÏÂÌáÓ ‰ÈÂÁ¤ÓÂÙÔ Ì¤¯ÚÈ KÜÚÔ˜ â‰Â‹ıË ÙÔÜ ÛÙÚ·Ù‡̷ÙÔ˜ [= Î·È ÔÏÂÌÔ‡ÛÂ
Û˘Ó¤¯ÂÈ·, ¤ˆ˜ fiÙÔ˘ Ô K‡ÚÔ˜ ¯ÚÂÈ¿ÛÙËΠÙÔ ÛÙÚ¿ÙÂ˘Ì·].
3. òEÏ·ıÔÓ ÂåÛÂÏıfiÓÙ˜ [= Ì‹Î·Ó ̤۷ ÎÚ˘Ê¿].

7. EåÌ›, Á›ÁÓÔÌ·È, ñ¿Ú¯ˆ Î·È ÙÔ ÔÈËÙÈÎfi ¤ÏÔÌ·È [= ›̷È, ˘¿Ú¯ˆ, Á›ÓÔÌ·È].


¶PO™E•E. H ηÙËÁÔÚËÌ·ÙÈ΋ ÌÂÙÔ¯‹ ·fi Ù· Ú‹Ì·Ù· ·˘Ù¿ ¤¯ÂÈ ı¤ÛË Î·ÙËÁÔÚÔ˘Ì¤-
ÓÔ˘ Î·È ·ÔÙÂÏ› Ì’ ·˘Ù¿ ÂÚ›ÊÚ·ÛË, Ô˘ Â›Ó·È ÈÛÔ‰‡Ó·ÌË Ì ÙÔ Ú‹Ì· ·fi ÙÔ
ÔÔ›Ô ÚÔ¤Ú¯ÂÙ·È Ë ÌÂÙÔ¯‹ Î·È ÌÂÙ·ÊÚ¿˙ÂÙ·È, fiˆ˜ ÙÔ Ú‹Ì· ·fi ÙÔ ÔÔ›Ô ÚÔ¤Ú-
¯ÂÙ·È Ë ÌÂÙÔ¯‹ [‚Ϥ ٷ ·Ú·Î¿Ùˆ ·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù·].

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. EåÌ› Ù˘Ú¿ÓÓˇˆ âÔÈÎÒ˜: öÔÈη Ù˘Ú¿ÓÓˆ
ˇ [= ÌÔÈ¿˙ˆ ÌÂ Ù‡Ú·ÓÓÔ ·˘Ù‹ ÙË ÛÙÈÁÌ‹ ‹ ·˘Ù‹
ÙËÓ ÒÚ·].
2. oHÓ ÔsÓ Î·› âÓ âΛÓÔȘ ÔÏÏ¿ ÁÈÁÓfiÌÂÓ·: âÁ›ÁÓÔÓÙÔ [= ÔÏÏ¿ ÏÔÈfiÓ Á›ÓÔÓÙ·Ó
Î·È Î›ӷ Ù· ¯ÚfiÓÈ·].

H KATH°OPHMATIKH METOXH ™TO Y¶OKEIMENO


‹ ™TO ANTIKEIMENO TOY PHMATO™

Ε ρ ώ τ η σ η : M ÔÈ· Ú‹Ì·Ù· Û˘ÓÙ¿ÛÛÂÙ·È Ë Î·ÙËÁÔÚËÌ·ÙÈ΋ ÌÂÙÔ¯‹, Ô˘ ·Ó·-


ʤÚÂÙ·È ÛÙÔ ˘ÔΛÌÂÓÔ ‹ ÛÙÔ ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ ÙÔ˘ Ú‹Ì·ÙÔ˜;
M ηÙËÁÔÚËÌ·ÙÈ΋ ÌÂÙÔ¯‹ Ô˘ ·Ó·Ê¤ÚÂÙ·È ¿ÏÏÔÙ ÛÙÔ ˘ÔΛÌÂÓÔ Î·È ¿ÏÏÔÙÂ
ÛÙÔ ·ÓÙÈΛÌÂÓfi ÙÔ˘˜, Û˘ÓÙ¿ÛÛÔÓÙ·È Ù· Ú‹Ì·Ù· Ô˘ ÛËÌ·›ÓÔ˘Ó:
1. A›ÛıËÛË, ÁÓÒÛË, ¿ÁÓÔÈ·, Ì¿ıËÛË, ÌÓ‹ÌË, fiˆ˜: ·åÛı¿ÓÔÌ·È, àÎÔ‡ˆ, ïÚá,
ÂÚÈÔÚá [= ·‰È·ÊÔÚÒ, ·Ó¤¯ÔÌ·È], â›ÛÙ·Ì·È, ÁÈÁÓÒÛΈ, Ôr‰·, Û‡ÓÔȉ· [= ¤¯ˆ ηÈ
ÂÁÒ ÁÓÒÛË, ¤¯ˆ Î·È ÂÁÒ Û˘Ó›‰ËÛË], ÂñÚ›ÛΈ, Ï·Ì‚¿Óˆ [= ‚Ú›ÛΈ], âÓÙ˘Á¯¿Óˆ [=
Û˘Ó·ÓÙÒ, ‚Ú›ÛΈ], ηٷϷ̂¿Óˆ [= ‚Ú›ÛΈ, È¿Óˆ], êÏ›ÛÎÔÌ·È [= Û˘ÏÏ·Ì‚¿ÓÔÌ·È],
ηٷÓÔá [= ·ÓÙÈÏ·Ì‚¿ÓÔÌ·È], àÁÓÔá, Ì·Óı¿Óˆ [= Ì·ı·›Óˆ], ˘Óı¿ÓÔÌ·È [= ÏËÚÔ-
ÊÔÚԇ̷È, Ì·ı·›Óˆ], âÓı˘ÌÔÜÌ·È, ̤ÌÓËÌ·È [= ı˘Ìԇ̷È], âÈÏ·Óı¿ÓÔÌ·È [=
ÏËÛÌÔÓÒ, ͯÓÒ], ÚÔ˝ÂÌ·È [= ·‰È·ÊÔÚÒ, ·Ú·ÌÂÏÒ, ÂÈÙÚ¤ˆ].

171
148-258 30-09-08 06:25 ™ÂÏ›‰·172

Σ Y N TA K T I KO THΣ APXAIAΣ EΛΛHNIKHΣ ΓΛΩΣΣAΣ

• MÂÙ¿ÊÚ·ÛË: OÈ ÌÂÙÔ¯¤˜, Ô˘ Û˘ÓÙ¿ÛÛÔÓÙ·È Ì ٷ Ú‹Ì·Ù· ·˘Ù¿, ÌÂÙ·ÊÚ¿˙ÔÓÙ·È


ÌÂ: ¬ÙÈ + ÔÚÈÛÙÈ΋ ‹ Ó· + ˘ÔÙ·ÎÙÈ΋.

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
[™ÙÔ YÔΛÌÂÓÔ]
1. ^HÌÂÖ˜ à‰‡Ó·ÙÔÈ ïÚáÌÂÓ ùÓÙ˜ [= ÂÌ›˜ ‚ϤÔ˘Ì ˆ˜ ›̷ÛÙ ·Ó›Û¯˘ÚÔÈ].
2. Oî ‰’ ≤ÁÓˆÛ·Ó âÍË·ÙË̤ÓÔÈ [= ·˘ÙÔ› ηٿϷ‚·Ó fiÙÈ Â›¯·Ó ÂÍ··ÙËı›].
3. Oî ʇϷΘ ηÙÂÏ‹ÊıËÛ·Ó ÎÔÈÌÒÌÂÓÔÈ [= ÔÈ ÊÚÔ˘ÚÔ› ‚Ú¤ıËÎ·Ó Ó· ÎÔÈÌÔ‡ÓÙ·È].

[™ÙÔ AÓÙÈΛÌÂÓÔ]
1. òHÎÔ˘Û KÜÚÔÓ âÎ KÈÏÈΛ÷· ùÓÙ· [= ¿ÎÔ˘Û fiÙÈ Ô K‡ÚÔ˜ ‚ÚÈÛÎfiÙ·Ó ÛÙËÓ KÈÏÈ-
Λ·].
2. \H›ÛÙ·ÙÔ ÙÔ‡˜ ≠EÏÏËÓ·˜ ÔéÎ ÂåıÈṲ̂ÓÔ˘˜ ñÔ̤ÓÂÈÓ Ù¿˜ ÌÔÓ·Ú¯›·˜ [= ÁÓÒÚÈ˙Â
ηϿ fiÙÈ ÔÈ ŒÏÏËÓ˜ ‰ÂÓ ¤¯Ô˘Ó Û˘ÓËı›ÛÂÈ Ó· ˘ÔÙ¿ÛÛÔÓÙ·È Û ÌÔÓ·Ú¯Èο
ÔÏÈÙ‡̷ٷ].

2. ¢Â›ÍË, ‰‹ÏˆÛË, ·ÁÁÂÏ›·, öÏÂÁ¯Ô, fiˆ˜: ‰Â›ÎÓ˘ÌÈ [= ‰Â›¯Óˆ, ·ÚÔ˘ÛÈ¿˙ˆ], àÔ-


‰Â›ÎÓ˘ÌÈ [= ·Ô‰ÂÈÎÓ‡ˆ, Ê·ÓÂÚÒÓˆ], âȉ›ÎÓ˘ÌÈ [= ·Ô‰ÂÈÎÓ‡ˆ, ·ÚÔ˘ÛÈ¿˙ˆ,
Ê·ÓÂÚÒÓˆ], ‰ËÏá [= ‰Â›¯Óˆ, Ê·ÓÂÚÒÓˆ], ‰ÉÏÔÓ ÔÈá [= οӈ Ê·ÓÂÚfi], Ê·›Óˆ [=
·Ô‰ÂÈÎÓ‡ˆ, Ê·ÓÂÚÒÓˆ], àÔÊ·›Óˆ [= ʤÚÓˆ ›‰ËÛË, ÂȉÔÔÈÒ], âÍ·ÁÁ¤Ïψ, âϤÁ¯ˆ
[= ·Ô‰ÂÈÎÓ‡ˆ], âÍÂϤÁ¯ˆ [= ·Ô‰ÂÈÎÓ‡ˆ].
• MÂÙ¿ÊÚ·ÛË: OÈ ÌÂÙÔ¯¤˜, Ô˘ Û˘ÓÙ¿ÛÛÔÓÙ·È Ì ٷ Ú‹Ì·Ù· ·˘Ù¿, ÌÂÙ·ÊÚ¿˙ÔÓÙ·È
ÌÂ: ¬ÙÈ ‹ ˆ˜ + ÔÚÈÛÙÈ΋.

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
[™ÙÔ YÔΛÌÂÓÔ]
1. ^O ¶fiÏÂÌÔ˜ ÔyÙÔ˜ ‰ËÏÒÛÂÈ Ì›˙ˆÓ ÁÂÁÂÓË̤ÓÔ˜ [= Ô fiÏÂÌÔ˜ ·˘Ùfi˜ ı· ‰Â›ÍÂÈ fiÙÈ
¤¯ÂÈ Á›ÓÂÈ ÈÔ ÌÂÁ¿ÏÔ˜].
2. KϤ·Ú¯Ô˜ âÈÔÚÎáÓ âÊ¿ÓË [= Ô KϤ·Ú¯Ô˜ Ê¿ÓËΠˆ˜ ·Ú¤‚·ÈÓ ÙÔ˘˜ fiÚÎÔ˘˜
ÙÔ˘].

[™ÙÔ AÓÙÈΛÌÂÓÔ]
1. ™ˆÎÚ¿Ù˘ â‰Â›ÎӢ ÙÔÖ˜ Û˘ÓÔÜÛÈ ë·˘ÙfiÓ Î·ÏfiÓ ÎàÁ·ıfiÓ ùÓÙ· [= Ô ™ˆÎÚ¿Ù˘
·ÚÔ˘Û›·˙Â, Û fiÛÔ˘˜ ÙÔ Û˘Ó·Ó·ÛÙÚ¤ÊÔÓÙ·Ó, ÙÔÓ Â·˘Ùfi ÙÔ˘ ˆ˜ ‹Ù·Ó ηÏfi˜ η›
ÂÓ¿ÚÂÙÔ˜]
2. \EÍ‹ÁÁÂÈÏÂ Ùˇá \AÁËÛÈÏ¿ˇˆ ÚÔÛÈfiÓ Ùfi ÛÙÚ¿ÙÂ˘Ì· [= ÂȉÔÔ›ËÛ ÙÔÓ AÁËÛ›Ï·Ô fiÙÈ
¤Ú¯ÂÙ·È ÙÔ ÛÙÚ¿ÙÂ˘Ì·].

172
148-258 30-09-08 06:25 ™ÂÏ›‰·173

H M E T OX H

PHMATA ME KATH°OPHMATIKH METOXH Î·È A¶A PEMºATO

Ε ρ ώ τ η σ η : ¶ÔÈ· Ú‹Ì·Ù· Û˘ÓÙ¿ÛÛÔÓÙ·È ¿ÏÏÔÙ Ì ηÙËÁÔÚËÌ·ÙÈ΋ ÌÂÙÔ¯‹ ηÈ


¿ÏÏÔÙ Ì ··Ú¤ÌÊ·ÙÔ;
Y¿Ú¯Ô˘Ó Ú‹Ì·Ù· Ô˘ Û˘ÓÙ¿ÛÛÔÓÙ·È ¿ÏÏÔÙ Ì ηÙËÁÔÚËÌ·ÙÈ΋ ÌÂÙÔ¯‹ ηÈ
¿ÏÏÔÙ Ì ··Ú¤ÌÊ·ÙÔ, ÂȉÈÎfi ‹ ÙÂÏÈÎfi. T· Ú‹Ì·Ù· ·˘Ù¿ ¤¯Ô˘Ó ¿ÏÏË ÛËÌ·Û›· ÌÂ
··Ú¤ÌÊ·ÙÔ Î·È ¿ÏÏË Ì ηÙËÁÔÚËÌ·ÙÈ΋ ÌÂÙÔ¯Ë. T· Ú‹Ì·Ù· Ô˘ ··ÓÙÔ˘Ó Û˘Ó‹ıˆ˜
Ì ÙË Û‡ÓÙ·ÍË ·˘Ù‹ ›ӷÈ:

PHMATA ™YNTA•H METAºPA™H ¶APA¢EI°MATA-METAºPA™H

AåÛ¯‡ÓÔÌ·È M ÌÂÙÔ¯‹ ÓÙÚ¤ÔÌ·È Ô˘, AåÛ¯‡ÓÔÌ·È Ú¿ÙÙˆÓ Ù·ÜÙ·


οӈ οÙÈ Ì ÓÙÚÔ‹ [= ÓÙÚ¤ÔÌ·È Ô˘ οӈ ·˘Ù¿]
M ··Ú¤ÌÊ·ÙÔ ÓÙÚ¤ÔÌ·È Ó·, AåÛ¯‡ÓÔÌ·È Ú¿ÙÙÂÈÓ Ù·ÜÙ·
ÙÂÏÈÎfi ·fi ÓÙÚÔ‹ ‰ÂÓ [= ÓÙÚ¤ÔÌ·È Ó· οӈ ·˘Ù¿]
òAÚ¯ÔÌ·È M ÌÂÙÔ¯‹ ·Ú¯›˙ˆ Ó·, òAÚ¯ÔÌ·È Ï¤ÁˆÓ [= ·Ú¯›˙ˆ Ó· ÌÈÏá-
[‚Ú›ÛÎÔÌ·È ÛÙËÓ ·Ú¯‹ ‚Ú›ÛÎÔÌ·È ÛÙËÓ ·Ú¯‹ ÙÔ˘ ÏfiÁÔ˘].
ÂÓfi˜ ¤ÚÁÔ˘].

M ··Ú¤ÌÊ·ÙÔ AÚ¯›˙ˆ Ó· òAÚ¯ÔÌ·È Ï¤ÁÂÈÓ [= ·Ú¯›˙ˆ Ó· ÌÈÏÒ,


ÙÂÏÈÎfi [ÁÈ· ÚÒÙË ÊÔÚ¿ ÁÈ· ÚÒÙË ÊÔÚ¿ ·Û¯ÔÏÔ‡Ì·È ÌÂ
ηٷÈ¿ÓÔÌ·È Ì ÔÌÈÏ›·].
οÙÈ].

°ÈÁÓÒÛΈ M ÌÂÙÔ¯‹ °ÓˆÚ›˙ˆ fiÙÈ, °ÈÁÓÒÛΈ Ú¿ÙÙˆÓ Ù¿ ‰›Î·È·


ηٷϷ‚·›Óˆ fiÙÈ, [= ÁÓˆÚ›˙ˆ fiÙÈ Î¿Óˆ ‰›Î·ÈË Ú¿ÍË].
M ··Ú¤ÌÊ·ÙÔ ÎÚ›Óˆ fiÙÈ °ÈÁÓÒÛΈ Ú¿ÙÙÂÈÓ Ù¿ ‰›Î·È·
ÂȉÈÎfi [= ÎÚ›Óˆ fiÙÈ Î¿Óˆ ‰›Î·ÈË Ú¿ÍË].
M ··Ú¤ÌÊ·ÙÔ AÔÊ·Û›˙ˆ Ó·, °ÈÁÓÒÛΈ Ú¿ÙÙÂÈÓ Ù¿ ‰›Î·È·
ÙÂÏÈÎfi Ì·ı·›Óˆ Ó· [= ·ÔÊ·Û›˙ˆ Ó· οӈ ‰›Î·ÈË Ú¿ÍË].

\EÈÏ·Óı¿- M MÂÙÔ¯‹ §ËÛÌÔÓÒ fiÙÈ \EÈÏ·Óı¿ÓÔÌ·È Ú¿ÙÙˆÓ Ù·ÜÙ·


ÓÔÌ·È [= ÏËÛÌÔÓÒ fiÙÈ Î¿Óˆ ·˘Ù¿].
M ··Ú¤ÌÊ·ÙÔ §ËÛÌÔÓÒ Ó· \EÈÏ·Óı¿ÓÔÌ·È Ú¿ÙÙÂÈÓ Ù·ÜÙ·
ÙÂÏÈÎfi [= ÏËÛÌÔÓÒ Ó· οӈ ·˘Ù¿].

\E›ÛÙ·Ì·È M MÂÙÔ¯‹ °ÓˆÚ›˙ˆ fiÙÈ \E›ÛÙ·Ì·È Ú¿ÙÙˆÓ Ù·ÜÙ·


[= ÁÓˆÚ›˙ˆ fiÙÈ Î¿Óˆ ·˘Ù¿].
M ··Ú¤ÌÊ·ÙÔ °ÓˆÚ›˙ˆ Ó· \E›ÛÙ·Ì·È Ú¿ÙÙÂÈÓ Ù·ÜÙ·
ÙÂÏÈÎfi [= ÁÓˆÚ›˙ˆ Ó· οӈ ·˘Ù¿].

M¤ÌÓËÌ·È M ÌÂÙÔ¯‹ £˘Ì¿Ì·È fiÙÈ M¤ÌÓËÌ·È Ú¿ÙÙˆÓ Ù·ÜÙ·


[= ı˘Ì¿Ì·È fiÙÈ Î¿Óˆ ·˘Ù¿].

173
148-258 30-09-08 06:25 ™ÂÏ›‰·174

Σ Y N TA K T I KO THΣ APXAIAΣ EΛΛHNIKHΣ ΓΛΩΣΣAΣ

M ··Ú¤ÌÊ·ÙÔ £˘Ì¿Ì·È Ó· M¤ÌÓËÌ·È Ú·ÙÙÂÈÓ Ù·ÜÙ·


ÙÂÏÈÎfi [= ı˘Ì¿Ì·È Ó· οӈ ·˘Ù¿].

Or‰· M ÌÂÙÔ¯‹ °ÓˆÚ›˙ˆ fiÙÈ Or‰· Ú¿ÙÙˆÓ Ù·ÜÙ·


[= ÁÓˆÚ›˙ˆ fiÙÈ Î¿Óˆ ·˘Ù¿].
M ··Ú¤ÌÊ·ÙÔ °ÓˆÚ›˙ˆ Ó· Or‰· Ú¿ÙÙÂÈÓ Ù·ÜÙ·
ÙÂÏÈÎfi [= ÁÓˆÚ›˙ˆ Ó· οӈ ·˘Ù¿].

º·›ÓÔÌ·È M ÌÂÙÔ¯‹ º·›ÓÔÌ·È fiÙÈ, º·›ÓÔÌ·È Ú¿ÙÙˆÓ Ù·ÜÙ· [= Ê·›ÓÔÌ·È


·Ô‰ÂÈÎÓ‡ÔÌ·È fiÙÈ fiÙÈ Î¿Óˆ ·˘Ù¿ - Ú·ÁÌ·ÙÈÎfi Ê·ÈÓfiÌÂÓÔ].
M ··Ú¤ÌÊ·ÙÔ º·›ÓÔÌ·È fiÙÈ º·›ÓÔÌ·È Ú¿ÙÙÂÈÓ Ù·ÜÙ· [= Ê·›ÓÔÌ·È
ÂȉÈÎfi fiÙÈ Î¿Óˆ ·˘Ù¿ - ·‚¤‚·ÈÔ Ê·ÈÓfiÌÂÓÔ].

A Û Î ‹ Û Â È ˜ [28]
[BϤ A¶ANTH™EI™ ÛÂÏ.389]

TY¶OY ™ø™TO ◊ §A£O™


N· ÛËÌÂÈÒÛÂÙ ÙËÓ ¤Ó‰ÂÈÍË ™ø™TO, fiÔ˘ Ë ÌÂÙÔ¯‹ (Ì ¤ÓÙÔÓ· ÁÚ¿ÌÌ·Ù·) ›ӷÈ
ηÙËÁÔÚËÌ·ÙÈ΋, Î·È ÙËÓ ÂÓ‰ÂÈÍË §A£O™, fiÔ˘ ‰ÂÓ Â›Ó·È.
1. OéÒÔÙ ‰È¤ÏÈÔÓ ˙ËÙáÓ.
2. KϤ·Ú¯Ô˜ âͤÏÂÈ ÔÏÂÌ‹ÛˆÓ ÙÔÖ˜ £Ú÷·Í›Ó.
3. \HÓ·Áο˙ÔÓÙÔ Ê‡ÁÔÓÙ˜ ±Ì· Ì¿¯ÂÛı·È.
4. \EÁÒ ¶Â›ÛˆÓ· äÚÒÙˆÓ Âå ‚Ô‡ÏÔÈÙÔ ÛáÛ·› Ì ¯Ú‹Ì·Ù· Ï·‚ÒÓ.
5. TÔÜÙÔ ·åÛ¯‡ÓÔÌ·È Ï¤ÁˆÓ.
6. K·ÎᘠÔÈÂÖ˜ ÙÔ‡˜ Ê›ÏÔ˘˜ ‰È·‚¿ÏψÓ.
7. ^Iηӿ ÌÔÈ ÓÔÌ›˙ˆ ÂåÚÉÛı·È η›ÙÔÈ ÔÏÏ¿ Á ·Ú·ÏÈÒÓ.
8. Oé Á¿Ú ‰ÔÎá ÛÔÈ ÙÔÜÙÔ ÌÂÏÂÙáÓ ‰È·‚‚ȈΤӷÈ.

™YM¶§HPø™H™ KENøN
N· Û˘ÌÏËÚÒÛÂÙ ٷ ÎÂÓ¿ ÙˆÓ ·Ú·Î¿Ùˆ ÚÔÙ¿ÛÂˆÓ ı¤ÙÔÓÙ·˜ ÙÔÓ Î·Ù¿ÏÏËÏÔ
Ù‡Ô Ù˘ ÌÂÙÔ¯‹˜ ·’ ·˘Ù¤˜, Ô˘ ‚Ú›ÛÎÔÓÙ·È ÛÙȘ ·ÚÂÓı¤ÛÂȘ (à‰ÈÎÔ˘Ì¤ÓÔ˘˜,
àÔψÏÂÎfiÙ˜, Âs ÔÈáÓ, ·Ú¤¯ÔÓÙ˜,ÔÏÂÌáÓ, ·Ú¯fiÌÂÓÔÓ, âÛÔ̤ÓËÓ, ÁÂÓÔ̤-
ÓÔ˘˜, ≥ÍÔÓÙ·, ÂéÂÚÁÂÙáÓ)Ø ‰‡Ô ÌÂÙÔ¯¤˜ ÂÚÈÛÛ‡ԢÓ.
1. ≠A·ÓÙ· Á¿Ú ÙfiÓ ¯ÚfiÓÔÓ ‰ÈÂÙ¤ÏÂÛ·Ó ÎÔÈÓ‹Ó Ù‹Ó fiÏÈÓ……………………
2. \E¿Ó Á¿Ú ÙÔ‡˜ Ê›ÏÔ˘˜ ÎÚ·ÙFɘ………………, Ôé Ì‹ ÛÔÈ ‰‡ÓˆÓÙ·È àÓÙ¤¯ÂÈÓ Ôî
ÔϤÌÈÔÈ.
3. \EÏ˘ÔÜÓÙÔ Ôî ‰˘Ó·ÙÔ› ηϿ ÎÙ‹Ì·Ù· ηٿ Ù‹Ó ¯ÒÚ·Ó …………………
4. M‹ οÌF˘ Ê›ÏÔÓ ôÓ‰Ú· ……………………
5. T›˜ àÁÓÔÂÖ ÙfiÓ âÎÂÖıÂÓ fiÏÂÌÔÓ ‰ÂÜÚÔ…………………
6. \Aԉ›͈ ÙÔÜÙÔÓ Ì¿ÚÙ˘Ú·˜ „¢‰ÂÖ˜……………………
7. òEÁÓˆ Ù‹Ó ÂåÛ‚ÔÏ‹Ó ……………………

174
148-258 30-09-08 06:25 ™ÂÏ›‰·175

H M E T OX H

ANOIKTOY TY¶OY

A
N· ‚Ú›Ù ÙȘ ηÙËÁÔÚËÌ·ÙÈΤ˜ ÌÂÙÔ¯¤˜, Ô˘ ‚Ú›ÛÎÔÓÙ·È ÛÙȘ ·Ú·Î¿Ùˆ ÚÔÙ¿-
ÛÂȘ, Î·È Ó· ·Ó·Ê¤ÚÂÙ Û ÔÈ· ηÙËÁÔÚ›· ÚËÌ¿ÙˆÓ ·Ó‹ÎÂÈ Ô ÚËÌ·ÙÈÎfi˜ Ù‡Ô˜
·fi ÙÔÓ ÔÔ›ÔÓ ÂÍ·ÚÙÒÓÙ·È.
1. ¶Úfi àÓ‰Úfi˜ õF ÛıÂÙÔ ä‰ÈÎË̤ÓË.
2. O鉤ӷ ìÌÂÖ˜ úÛÌÂÓ ôÓ‰Ú· àÁ·ıfiÓ ÁÂÁÔÓfiÙ· Ù¿ ÔÏÈÙÈο.
3. ¶ÚÔ›ÏÂÙÔ ÌÄÏÏÔÓ ÙÔÖ˜ ÓfiÌÔȘ âÌÌ¤ÓˆÓ àÔı·ÓÂÖÓ.
4. £Ë‚·ÖÔÈ Ú¤Û‚ÂȘ öÂÌ„·Ó \Aı‹Ó·˙ ϤÁÔÓÙ·˜ ÙÔÈ¿‰Â.
5. Oî îÂÖ˜ ·Ú·Î·Ù·ı¤ÔÓÙ˜ âÓÙ˘Á¯¿ÓÔ˘ÛÈ ÚÂÛ‚‡Ù·È˜ ÔÚ¢fiÌÂÓÔȘ.
6. KϤˆÓ Ôé ‚Ô˘ÏfiÌÂÓÔ˜ Ì¿¯FË ‰È·ÁˆÓ›Û·Ûı·È ÛËÌ·›ÓÂÈÓ âΤÏ¢ÂÓ àÓ·¯ÒÚËÛÈÓ.
7. TÚfi·ÈÔÓ öÛÙËÛ·Ó ó˜ ÓÂÓÈÎËÎfiÙ˜.

B
N· ÌÂÙ·ÊÚ¿ÛÂÙ ÙȘ ·Ú·Î¿Ùˆ ÚÔÙ¿ÛÂȘ.
1. ^YÌĘ ñ¿Ú¯ÂÈ Âs ÔÈáÓ.
2. \A‰ÈÎÔ‡ÌÂÓÔÈ Ôî ôÓıÚˆÔÈ ÌÄÏÏÔÓ çÚÁ›˙ÔÓÙ·È õ ‚È·˙fiÌÂÓÔÈ.
3. òˇø¯ÂÙÔ ϤˆÓ Âå˜ ^EÏÏ‹ÛÔÓÙÔÓ.
4. KÜÚÔ˜ ¿ÓÙˆÓ ÙáÓ ìÏ›ÎˆÓ ‰È·Ê¤ÚˆÓ âÊ·›ÓÂÙÔ.
5. oø ‚·ÛÈÏÂÜ, ‰È·‚‚ÏË̤ÓÔ˜ ñfi \AÌ¿ÛÈÔ˜ Ôé Ì·Óı¿ÓÂȘ;
6. K·Ù·Ï·Ì‚¿ÓÔ˘ÛÈ ÙÔ‡˜ ʇϷη˜ àÌÊ› ÜÚ Î·ıË̤ÓÔ˘˜.
7. \A‰ÈÎÔÜÓÙ· º›ÏÈÔÓ âÍ‹ÏÂÁÍ·.

H E¶IPPHMATIKH METOXH

1 η Ε ρ ώ τ η σ η : ¶ÔÈ· ÌÂÙÔ¯‹ ϤÁÂÙ·È ÂÈÚÚËÌ·ÙÈ΋;


EÈÚÚËÌ·ÙÈ΋ ϤÁÂÙ·È Ë ÌÂÙÔ¯‹, Ô˘ ·Ó·Ê¤ÚÂÙ·È Û’ ¤Ó· ÚËÌ·ÙÈÎfi Ù‡Ô Î·È ¯ÚËÛÈ-
ÌÔÔÈÂ›Ù·È ˆ˜ ÂÈÚÚËÌ·ÙÈÎfi˜ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌfi˜.

2 η Ε ρ ώ τ η σ η : TÈ ‰ËÏÒÓÂÈ Ë ÂÈÚÚËÌ·ÙÈ΋ ÌÂÙÔ¯‹;


ø˜ ÂÈÚÚËÌ·ÙÈÎfi˜ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌfi˜ ‰ËÏÒÓÂÈ ÙÚfiÔ, ¯ÚfiÓÔ, ·ÈÙ›·, ÂÓ·ÓÙ›ˆÛË,
ÛÎÔfi Î·È ˘fiıÂÛË.

3 η Ε ρ ώ τ η σ η : M ÙÈ ÈÛÔ‰˘Ó·Ì› Î·È Û ÙÈ ·Ó·Ï‡ÂÙ·È Ë ÂÈÚÚËÌ·ÙÈ΋ ÌÂÙÔ¯‹;


H ÂÈÚÚËÌ·ÙÈ΋ ÌÂÙÔ¯‹ Â›Ó·È ¤Ó·˜ Û˘ÌÙ˘Á̤ÓÔ˜ Ù‡Ô˜ ‰Â˘ÙÂÚÂ‡Ô˘Û·˜ ÂÈÚÚËÌ·-
ÙÈ΋˜ ÚfiÙ·Û˘ Î·È ÁÈ’ ·˘Ùfi ÈÛÔ‰˘Ó·Ì› [Î·È ·Ó·Ï‡ÂÙ·È] Ì ÙËÓ ·ÓÙ›ÛÙÔÈ¯Ë ‰Â˘ÙÂÚ‡-
Ô˘Û· ÂÈÚÚËÌ·ÙÈ΋ ÚfiÙ·ÛË, ÂÎÙfi˜ Ù˘ ÙÚÔÈ΋˜, Ô˘ ÈÛÔ‰˘Ó·Ì› Ì ÂÈÚÚËÌ·ÙÈÎfi
ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌfi ÙÚfiÔ˘, ÂÂȉ‹ ‰ÂÓ ˘¿Ú¯ÂÈ ÙÚÔÈ΋ ÚfiÙ·ÛË.

175
148-258 30-09-08 06:25 ™ÂÏ›‰·176

Σ Y N TA K T I KO THΣ APXAIAΣ EΛΛHNIKHΣ ΓΛΩΣΣAΣ

4 η Ε ρ ώ τ η σ η : ¶Ò˜ ··ÓÙ¿ Ë ÂÈÚÚËÌ·ÙÈ΋ ÌÂÙÔ¯‹;


H ÌÂÙÔ¯‹ ·˘Ù‹ ··ÓÙ¿ ¿ÏÏÔÙ ˆ˜ Û˘ÓËÌ̤ÓË Î·È ¿ÏÏÔÙ ˆ˜ ·fiÏ˘ÙË.

5 η Ε ρ ώ τ η σ η : ¶fiÛ· Â›Ó·È Ù· ›‰Ë Ù˘ ÂÈÚÚËÌ·ÙÈ΋˜ ÌÂÙÔ¯‹˜ Î·È ÔÈ· Â›Ó·È Ë


ÔÓÔÌ·Û›· ÙÔ˘˜;
H ÂÈÚÚËÌ·ÙÈ΋ ÌÂÙÔ¯‹ ›ÙÂ Â›Ó·È Û˘ÓËÌ̤ÓË Â›Ù ·fiÏ˘ÙË Â›Ó·È ¤ÍÈ ÂȉÒÓ: ÙÚÔ-
È΋, ¯ÚÔÓÈ΋, ÙÂÏÈ΋, ÂÓ·ÓÙȈ̷ÙÈ΋, ˘ÔıÂÙÈ΋ Î·È ·ÈÙÈÔÏÔÁÈ΋ [‚Ϥ ÈÔ Î¿Ùˆ
ÏÂÙÔÌÂÚ‹ ÂÚÈÁÚ·Ê‹ ÙˆÓ ÌÂÙÔ¯ÒÓ ·˘ÙÒÓ].

H ™YNHMMENH METOXH

Ε ρ ώ τ η σ η : TÈ Â›Ó·È Ë Û˘ÓËÌ̤ÓË ÌÂÙÔ¯‹;


™˘ÓËÌ̤ÓË Â›Ó·È Ë ÂÈÚÚËÌ·ÙÈ΋ ÌÂÙÔ¯‹ Ù˘ ÔÔ›·˜ ÙÔ ˘ÔΛÌÂÓÔ ¤¯ÂÈ Î·È ¿ÏÏË
Û˘ÓÙ·ÎÙÈ΋ ı¤ÛË ÛÙËÓ ÚfiÙ·ÛË, ‰ËÏ. ÙÔ ˘ÔΛÌÂÓfi Ù˘ Â›Ó·È ˘ÔΛÌÂÓÔ ‹ ·ÓÙÈΛ-
ÌÂÓÔ Û ¿ÏÏÔ ÚËÌ·ÙÈÎfi Ù‡Ô ‹ Â›Ó·È Î¿ÔÈÔ˜ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌfi˜, ÔÔÈÔ˘‰‹ÔÙ ›‰Ô˘˜, Ô
ÔÔ›Ô˜ ·Ó‹ÎÂÈ ÛÙËÓ ÚfiÙ·ÛË, fiÔ˘ ‚Ú›ÛÎÂÙ·È Î·È Ë ÌÂÙÔ¯‹.
¶PO™E•E. ¶Ú¤ÂÈ Ó· ÛËÌÂȈı› fiÙÈ ÙÔ ˘ÔΛÌÂÓÔ Ù˘ Û˘ÓËÌ̤Ó˘ ÌÂÙÔ¯‹˜ ¤¯ÂÈ
ÙÂı› ÚÒÙ· ˆ˜ ˘ÔΛÌÂÓÔ ‹ ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ Û ¿ÏÏÔ ÚËÌ·ÙÈÎfi Ù‡Ô ‹ ˆ˜ ÚÔÛ‰ÈÔ-
ÚÈÛÌfi˜ Î·È ‡ÛÙÂÚ· ÙÔ ÚÔÛ‰ÈfiÚÈÛÂ Ë ÌÂÙÔ¯‹ Î·È ¤ÁÈÓ ˘ÔΛÌÂÓfi Ù˘.

H A ¶ O §Y T H M E T O X H

1 η Ε ρ ώ τ η σ η : TÈ Â›Ó·È Ë ·fiÏ˘ÙË ÌÂÙÔ¯‹;


AfiÏ˘ÙË Â›Ó·È Ë ÂÈÚÚËÌ·ÙÈ΋ ÌÂÙÔ¯Ë, Ù˘ ÔÔ›·˜ ÙÔ ˘ÔΛÌÂÓÔ ‰ÂÓ ¤¯ÂÈ ¿ÏÏË
Û˘ÓÙ·ÎÙÈ΋ ı¤ÛË ÛÙËÓ ÚfiÙ·ÛË, ‰ËÏ. ‰ÂÓ Â›Ó·È ˘ÔΛÌÂÓÔ ‹ ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ ‹ οÔÈÔ˜
ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌfi˜ [‰ÔÙÈ΋ ÚÔÛˆÈ΋, ‰ÔÙÈ΋ ÙÔ˘ ¯ÚfiÓÔ˘ Î.Ï.] ÛÙÔ Ú‹Ì· Ù˘ ÚfiÙ·Û˘
‹ Û ¿ÏÏÔ ÚËÌ·ÙÈÎfi Ù‡Ô, Ô˘ ¤¯ÂÈ Û˘ÓÙ·ÎÙÈ΋ Û¯¤ÛË Ì ÙÔ Ú‹Ì· Ù˘ ÚfiÙ·Û˘.
¶PO™E•E. TÔ ˘ÔΛÌÂÓÔ Ù˘ ÁÂÓÈ΋˜ ·fiÏ˘Ù˘ ÌÔÚ› Ó· Â›Ó·È Ù·˘Ùfi¯ÚÔÓ· ηÈ
˘ÔΛÌÂÓÔ ¿ÏÏ˘ ÌÂÙÔ¯‹˜ ‹ ··ÚÂÌÊ¿ÙÔ˘, Ô˘ Ú¤ÂÈ fï˜ Ó· ÂÍ·ÚÙÒÓÙ·È Ôˆ-
Û‰‹ÔÙ ·fi ÙË ÁÂÓÈ΋ ·fiÏ˘ÙË.

¶·Ú¿‰ÂÈÁÌ· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
¢Â‰È¤Ó·È ‰¤ Ê·ÛÎfiÓÙˆÓ KÂÚ΢ڷ›ˆÓ ö¯ÂÈÓ ·éÙfiÓ ‰È·ÎÔÌ›˙ÂÙ·È ñ’ ·éÙÒÓ â˜ Ù‹Ó
õÂÈÚÔÓ Ù‹Ó Î·Ù·ÓÙÈÎÚ‡ [= ÂÂȉ‹ fï˜ ÔÈ KÂÚ΢ڷ›ÔÈ ÈÛ¯˘Ú›˙ÔÓÙ·Ó fiÙÈ ÊÔ‚Ô‡ÓÙ·Ó
Ó· ·Ú¤¯Ô˘Ó ¿Û˘ÏÔ Û’ ·˘ÙfiÓ, ÌÂٷʤÚÂÙ·È ·’ ·˘ÙÔ‡˜ ÛÙËÓ ·¤Ó·ÓÙÈ ÛÙÂÚÈ¿].

• Στο ·Ú·¿Óˆ ·Ú¿‰ÂÈÁÌ· ÙÔ ··Ú¤ÌÊ·ÙÔ ‰Â‰È¤Ó·È ¤¯ÂÈ ˆ˜ ˘ÔΛÌÂÓfi ÙÔ˘ ÙË


ÁÂÓÈ΋ KÂÚ΢ڷ›ˆÓ, Ô˘ Â›Ó·È Î·È ˘ÔΛÌÂÓÔ Ù˘ ÁÂÓÈ΋˜ ·fiÏ˘Ù˘ Ê·ÛÎfiÓÙˆÓ.

176
148-258 30-09-08 06:25 ™ÂÏ›‰·177

H M E T OX H

2 η Ε ρ ώ τ η σ η : ™Â ÔÈ· ÙÒÛË Ù›ıÂÙ·È Ë ·fiÏ˘ÙË ÌÂÙÔ¯‹ ÙˆÓ ÚÔÛˆÈÎÒÓ ÚË-


Ì¿ÙˆÓ;
H ·fiÏ˘ÙË ÌÂÙÔ¯‹ ÙˆÓ ÚÔÛˆÈÎÒÓ ÚËÌ¿ÙˆÓ Ù›ıÂÙ·È Û ÙÒÛË ÁÂÓÈ΋ Î·È Ôχ
Û¿ÓÈ· Û ‰ÔÙÈ΋ ‹ Û ÔÓÔÌ·ÛÙÈ΋.

3 η Ε ρ ώ τ η σ η : ™Â ÔÈ· ÙÒÛË Ù›ıÂÙ·È Ë ·fiÏ˘ÙË ÌÂÙÔ¯‹ ÙˆÓ ·ÚÔÛÒˆÓ


ÚËÌ¿ÙˆÓ Î·È ·ÚÔÛÒˆÓ ÂÎÊÚ¿ÛˆÓ;
H ·fiÏ˘ÙË ÌÂÙÔ¯‹ ÙˆÓ ·ÚÔÛÒˆÓ ÚËÌ¿ÙˆÓ Î·È ·ÚÔÛÒˆÓ ÂÎÊÚ¿ÛÂˆÓ Ù›ıÂÙ·È
Û ·ÈÙÈ·ÙÈ΋.

TO Y¶OKEIMENO TH™ E¶IPPHMATIKH™ METOXH™

1 η Ε ρ ώ τ η σ η : ¶Ô‡ Û˘ÌʈÓ› Ë ÂÈÚÚËÌ·ÙÈÎË ÌÂÙÔ¯‹ Ì ÙÔ ˘ÔΛÌÂÓfi Ù˘;


H ÂÈÚÚËÌ·ÙÈ΋ ÌÂÙÔ¯‹ ›Ù ˆ˜ Û˘ÓËÌ̤ÓË Â›Ù ˆ˜ ·fiÏ˘ÙË Û˘ÌʈÓ› Ì ÙÔ ˘Ô-
ΛÌÂÓfi Ù˘ ÛÙËÓ ÙÒÛË, ÛÙÔÓ ·ÚÈıÌfi Î·È ÛÙÔ Á¤ÓÔ˜.

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
[YÔΛÌÂÓÔ ÛÙË ™˘ÓËÌ̤ÓË ÌÂÙÔ¯‹]
1. KÜÚÔ˜ Û˘ÏϤͷ˜ ÛÙÚ¿ÙÂ˘Ì· âÔÏÈfiÚÎÂÈ M›ÏËÙÔÓ [= Ô K‡ÚÔ˜, ÌfiÏȘ Û˘ÁΤÓÙÚˆÛÂ
ÛÙÚ¿ÙÂ˘Ì·, ÔÏÈÔÚÎÔ‡Û ÙË M›ÏËÙÔ].
• KÜÚÔ˜: ˘ÔΛÌÂÓÔ ÛÙÔ âÔÏÈfiÚÎÂÈ Î·È ÛÙË ÌÂÙÔ¯‹ Û˘ÏϤͷ˜.
2. TfiÓ ¶ÂÚÈÎϤ· âÓ ·åÙ›÷· Âr¯ÔÓ ›۷ÓÙ· ÛÊĘ ÔÏÂÌÂÖÓ [= ηÙËÁÔÚÔ‡Û·Ó ÙÔÓ ¶ÂÚÈ-
ÎÏ‹, ÂÂȉ‹ ηٿ Ù‹ ÁÓÒÌË ÙÔ˘˜ ÙÔ‡˜ ¤ÂÈÛ ӷ οÓÔ˘Ó fiÏÂÌÔ].
• TfiÓ ¶ÂÚÈÎϤ·: ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ ÛÙÔ Âr¯ÔÓ Î·È ˘ÔΛÌÂÓÔ ÛÙË ÌÂÙÔ¯‹ ›۷ÓÙ·.
3. \AÎÔ‡Û·ÛÈ ÙÔÖ˜ ÛÙÚ·ÙËÁÔÖ˜ Ù·ÜÙ· ö‰ÔÍÂ Û˘Ó·Á·ÁÂÖÓ Ùfi ÛÙÚ¿ÙÂ˘Ì· [= Ê¿ÓËΠηÏfi
ÛÙÔ˘˜ ÛÙÚ·ÙËÁÔ‡˜, fiÙ·Ó ¿ÎÔ˘Û·Ó ·˘Ù¿, Ó· Û˘ÁÎÂÓÙÚÒÛÔ˘Ó ÙÔ ÛÙÚ¿ÙÂ˘Ì·].
• TÔÖ˜ ÛÙÚ·ÙËÁÔÖ˜: ‰ÔÙ. ÚÔÛˆÈ΋ ÛÙÔ ·ÚfiÛˆÔ ö‰ÔÍÂ Î·È ˘ÔΛÌÂÓÔ Ù˘ ÌÂÙÔ¯‹˜
àÎÔ‡Û·ÛÈ.

[YÔΛÌÂÓÔ ÛÙË AfiÏ˘ÙË ÌÂÙÔ¯‹]


1. K·Ù·ÛÙ¿Û˘ Ùɘ âÎÎÏËÛ›·˜ ☠àÓÙÈÏÔÁ›·Ó qÏıÔÓ [= fiÙ·Ó ¤ÁÈÓÂ Ë Û˘Ó¤Ï¢ÛË ÙˆÓ
ÔÏÈÙÒÓ, ‹Úı·Ó Û ÏÔÁÔÌ·¯›·].
2. BÔËıËÛ¿ÓÙˆÓ ñÌáÓ ÚÔı‡Ìˆ˜ fiÏÈÓ ÚÔÛÏ‹„ÂÛı [= ·Ó ÂÛ›˜ ‚ÔËı‹ÛÂÙ Ì ÚÔ-
ı˘Ì›·, ı· ¿ÚÂÙ ˆ˜ Û‡ÌÌ·¯Ô ÌÈ· fiÏË].

H ° E N I K H A ¶ O §Y T H

1 η Ε ρ ώ τ η σ η : TÈ Â›Ó·È Ë ÁÂÓÈ΋ ·fiÏ˘ÙË;


E›Ó·È Ë ÌÂÙÔ¯‹ Û ÁÂÓÈ΋ ÙÒÛË ÙˆÓ ÚÔÛˆÈÎÒÓ ÚËÌ¿ÙˆÓ Î·È ··ÓÙ¿ Û fiÏ· Ù·
›‰Ë Ù˘ ÂÈÚÚËÌ·ÙÈ΋˜ ÌÂÙÔ¯‹˜ [ÂÎÙfi˜ Ù˘ ÙÂÏÈ΋˜].

177
148-258 30-09-08 06:25 ™ÂÏ›‰·178

Σ Y N TA K T I KO THΣ APXAIAΣ EΛΛHNIKHΣ ΓΛΩΣΣAΣ

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. KÜÚÔ˜ ‰’ ÔsÓ àÓ¤‚Ë â› Ùfi ùÚÔ˜ Ôé‰ÂÓfi˜ ΈχÔÓÙÔ˜ [= Ô K‡ÚÔ˜ ÏÔÈfiÓ ·Ó¤‚ËÎÂ
ÛÙÔ ‚Ô˘Ófi ¯ˆÚ›˜ Ó· ÙÔÓ ÂÌÔ‰›ÛÂÈ Î·Ó¤Ó·˜]: TÚÔÈ΋.
2. K·Ù·ÛÙ¿Û˘ Ùɘ âÎÎÏËÛ›·˜ ☠àÓÙÈÏÔÁ›·Ó qÏıÔÓ [= fiÙ·Ó ¤ÁÈÓÂ Ë Û˘Ó¤Ï¢ÛË ÙˆÓ
ÔÏÈÙÒÓ, ‹Úı·Ó Û ÏÔÁÔÌ·¯›·]: XÚÔÓÈ΋.
3. EåÛ‹ÏıÂÙ ñÌÂÖ˜ η›ÂÚ Ôé ‰È‰fiÓÙÔ˜ ÙÔÜ ÓfiÌÔ˘ [= Ì‹Î·Ù ̤۷ ÂÛ›˜, ·Ó Î·È ‰ÂÓ
ÙÔ Â¤ÙÚÂÂ Ô ÓfiÌÔ˜]: EÓ·ÓÙȈ̷ÙÈ΋.

2 η Ε ρ ώ τ η σ η : ¶fiÙ ·Ú·Ï›ÂÙ·È ÙÔ ˘ÔΛÌÂÓÔ Ù˘ ÁÂÓÈ΋˜ ·fiÏ˘Ù˘;


TÔ ˘ÔΛÌÂÓÔ Ù˘ ÁÂÓÈ΋˜ ·fiÏ˘Ù˘ ÔÏϤ˜ ÊÔÚ¤˜ ·Ú·Ï›ÂÙ·È, fiÙ·Ó ‰ËÏÒÓÂÈ
οÙÈ ÁÂÓÈÎfi [fiˆ˜: ·ÓıÚÒÔ˘˜, Ú¿ÁÌ·Ù· Î.Ï.] ‹ fiÙ·Ó ÂÓÓÔÂ›Ù·È Â‡ÎÔÏ· ·fi Ù·
Û˘ÌÊÚ·˙fiÌÂÓ· ‹ fiÙ·Ó Ë ÌÂÙÔ¯‹ ‰ËÏÒÓÂÈ ¤Ó· Ê˘ÛÈÎfi Ê·ÈÓfiÌÂÓÔ, ÔfiÙ ÂÓÓÔÔ‡ÓÙ·È
Ù·: ıÂÔÜ, ¢Èfi˜, Ó¤ÊÔ˘˜ Î.Ï.

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. O≈Ùˆ ‰’ â¯fiÓÙˆÓ [ÂÓÓÔÂ›Ù·È ÙáÓ Ú·ÁÌ¿ÙˆÓ], ÂåÎfi˜ ÙÔÖ˜ Ì¤Ó ÔÏÂÌ›ÔȘ âÓ·ÓÙ›Ô˘˜
ÂrÓ·È ÙÔ‡˜ ıÂÔ‡˜, ìÌÖÓ ‰¤ Û˘ÌÌ¿¯Ô˘˜ [= ·ÊÔ‡ -Ù¿ Ú¿ÁÌ·Ù·- ¤¯Ô˘Ó ¤ÙÛÈ, Ê˘ÛÈο ÔÈ
ıÂÔ› Â›Ó·È Â¯ıÚÔ› Ì ÙÔ˘˜ ·ÓÙÈ¿ÏÔ˘˜ Ì·˜ Î·È Ì ̷˜ Û‡ÌÌ·¯ÔÈ].
2. òH‰Ë ‰¤ âÓ ïÚÌFÉ ùÓÙˆÓ [ÂÓÓÔÂ›Ù·È ·éÙáÓ] ±Ì· ìÏ›ˇˆ àÓ¤¯ÔÓÙÈ qÏı ¶ÚÔÎÏɘ ï
T¢ıÚ·Ó›·˜ ôÚ¯ˆÓ [= fiÙ·Ó È· -·˘ÙÔ›- ‹Ù·Ó ¤ÙÔÈÌÔÈ Ó· ÍÂÎÈÓ‹ÛÔ˘Ó, ÙËÓ ÒÚ· Ô˘
·Ó¤ÙÂÏÏÂ Ô ‹ÏÈÔ˜, ‹ÚıÂ Ô ¶ÚÔÎÏ‹˜, Ô ¿Ú¯ÔÓÙ·˜ Ù˘ T¢ıÚ·Ó›·˜].
3. MÂÙ¿ ‰¤ Ù‹Ó âÎÎÏËÛ›·Ó àÓËÁ¿ÁÂÙÔ â› Ù‹Ó K‡˙ÈÎÔÓ ≈ÔÓÙÔ˜ [ÂÓÓÔÂ›Ù·È ıÂÔÜ]
ÔÏÏˇá [= ‡ÛÙÂÚ· ·fi ÙÔ Ù¤ÏÔ˜ Ù˘ Û˘Ó¤Ï¢Û˘ ·¤Ï¢Û ÁÈ· ÙËÓ K‡˙ÈÎÔ, ÂÓÒ
ö‚Ú¯ -Ô ıÂfi˜ ‹ Ùfi Ó¤ÊÔ˜- Ôχ].

H ¢ O T I K H A ¶ O §Y T H

Ε ρ ώ τ η σ η : TÈ Â›Ó·È Ë ‰ÔÙÈ΋ ·fiÏ˘ÙË;


E›Ó·È Ë ÌÂÙÔ¯‹ Û ‰ÔÙÈ΋ ÙÒÛË ÙˆÓ ÚÔÛˆÈÎÒÓ ÚËÌ¿ÙˆÓ Î·È ··ÓÙ¿ Ôχ
Û¿ÓÈ· ·ÓÙ› ÁÂÓÈ΋˜ ·fiÏ˘Ù˘. ¢ËÏÒÓÂÈ Î˘Ú›ˆ˜ ¯ÚfiÓÔ [·Ú¿‰. 1] ‹ ÙÚfiÔ [·Ú¿‰. 2].

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. ¶ÚÔ˚fiÓÙÈ Ùá
ˇ K‡Úˆˇ ï ·Ù‹Ú õÚ¯ÂÙÔ ÏfiÁÔ˘ ÙÔÈÔ܉ [= ÂÓÒ ÚÔ¯ˆÚÔ‡ÛÂ Ô K‡ÚÔ˜, Ô
·Ù¤Ú·˜ -ÙÔ˘- ¿Ú¯ÈÛ ٤ÙÔÈÔ ÂÚ›Ô˘ ÏfiÁÔ].
2. òEÏÂÔÓ ‰ÂÍÈˇá ΤڷÙÈ ìÁÔ˘Ì¤Óˆˇ [= ¤ÏÂ·Ó ËÁ·›ÓÔÓÙ·˜ ÌÚÔÛÙ¿ Ë ‰ÂÍÈ¿ Ù¤Ú˘Á·
Ù˘ ·Ú¿Ù·Í˘].

H O N O M A ™ T I K H A ¶ O §Y T H

Ε ρ ώ τ η σ η : TÈ Â›Ó·È Ë ÔÓÔÌ·ÛÙÈ΋ ·fiÏ˘ÙË;


E›Ó·È Ë ÌÂÙÔ¯‹ Û ÔÓÔÌ·ÛÙÈ΋ ÙÒÛË ÙˆÓ ÚÔÛˆÈÎÒÓ ÚËÌ¿ÙˆÓ Î·È ··ÓÙ¿ Ôχ

178
148-258 30-09-08 06:25 ™ÂÏ›‰·179

H M E T OX H

Û¿ÓÈ· ·ÓÙ› Ù˘ ÁÂÓÈ΋˜ ·fiÏ˘Ù˘. ™ÙËÓ ÂÚ›ÙˆÛË ·˘Ù‹ ¤¯Ô˘Ì ۯ‹Ì· ·Ó·ÎfiÏÔ˘ıÔ
[‚Ϥ ÛÂÏ. 378 Û¯‹Ì·Ù· ÏfiÁÔ˘].

¶·Ú¿‰ÂÈÁÌ· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
\EÎÂÖÓÔÈ ÂåÛÂÏıfiÓÙ˜ ÂrÂÓ ï KÚÈÙ›·˜ [·ÓÙ›: âÎÂ›ÓˆÓ ÂåÛÂÏıfiÓÙˆÓ ÂrÂÓ ï KÚÈÙ›·˜] =
fiÙ·Ó ÂΛÓÔÈ ‹Úı·Ó ̤۷, ›Â Ô KÚÈÙ›·˜.

H A I T I A T I K H A ¶ O §Y T H

1 η Ε ρ ώ τ η σ η : TÈ Â›Ó·È Ë ·ÈÙÈ·ÙÈ΋ ·fiÏ˘ÙË;


E›Ó·È Ë ·fiÏ˘ÙË ÌÂÙÔ¯‹ ÙˆÓ ·ÚÔÛÒˆÓ ÚËÌ¿ÙˆÓ Î·È ·ÚÔÛÒˆÓ ÂÎÊÚ¿ÛˆÓ,
Ô˘ Ù›ıÂÙ·È Û ·ÈÙÈ·ÙÈ΋ ÙÒÛË Ô˘‰ÂÙ¤ÚÔ˘ Á¤ÓÔ˘˜, ΢ڛˆ˜ ÂÓÈÎÔ‡ Î·È Û¿ÓÈ· ÏËı˘-
ÓÙÈÎÔ‡ ·ÚÈıÌÔ‡, Î·È ¤¯ÂÈ ÙËÓ ›‰È· Û‡ÓÙ·ÍË Ì ٷ ·ÚfiÛˆ· Ú‹Ì·Ù·.
• A·ÓÙ¿, fiˆ˜ Î·È Ë ÁÂÓÈ΋ ·fiÏ˘ÙË, Û fiÏ· Ù· ›‰Ë Ù˘ ÂÈÚÚËÌ·ÙÈ΋˜ ÌÂÙÔ¯‹˜
[ÂÎÙfi˜ Ù˘ ÙÂÏÈ΋˜].
• H ·ÈÙÈ·ÙÈ΋ ·fiÏ˘ÙË Â›Ó·È Û˘Ó‹ıˆ˜ ÂÓ·ÓÙȈ̷ÙÈ΋ ÌÂÙÔ¯‹ Î·È ÈÔ Û¿ÓÈ· ¯ÚÔÓÈ΋
‹ ˘ÔıÂÙÈ΋ ‹ ·ÈÙÈÔÏÔÁÈ΋.

2 η Ε ρ ώ τ η σ η : TÈ Ù›ıÂÙ·È ˆ˜ ˘ÔΛÌÂÓÔ Ù˘ ·ÈÙÈ·ÙÈ΋˜ ·fiÏ˘Ù˘;


TÔ ˘ÔΛÌÂÓÔ Ù˘ ·ÈÙÈ·ÙÈ΋˜ ·fiÏ˘Ù˘ Â›Ó·È Û¯Â‰fiÓ ¿ÓÙ· ··Ú¤ÌÊ·ÙÔ Î·È ÂÏ¿-
¯ÈÛÙ˜ ÊÔÚ¤˜ ·ÓÙˆÓ˘Ì›· Ô˘‰ÂÙ¤ÚÔ˘ Á¤ÓÔ˘˜ ÏËı˘ÓÙÈÎÔ‡ ·ÚÈıÌÔ‡, fiÙ·Ó ·ÈÙÈ·ÙÈ΋
·fiÏ˘ÙË Â›Ó·È Ë ÌÂÙÔ¯‹ ‰fiÍ·Ó ‹ ‰fiÍ·ÓÙ· [·Ú¿‰. 3].

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. \EÍfiÓ ìÌÖÓ ˙ÉÓ Ì‹ ηÏᘠ·îÚÔ‡ÌÂı· ÌÄÏÏÔÓ ÙÂÏ¢ÙÄÓ [= ÂÓÒ Â›Ó·È ‰˘Ó·Ùfi Û ̷˜
Ó· ˙ԇ̠¯ˆÚ›˜ ˘fiÏË„Ë, ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ ÚÔÙÈÌԇ̠ӷ Âı¿ÓÔ˘Ì Ì ˘fiÏË„Ë].
2. OéÎ âÛÒÛ·Ì¤Ó Û Ô鉤 Û‡ Û·˘ÙfiÓ, ÔxfiÓ Ù ùÓ [= ‰Â Û ÛÒÛ·Ì ԇÙ ÂÛ‡ ÙÔÓ Â·˘Ùfi
ÛÔ˘, ·Ó Î·È ‹Ù·Ó ‰˘Ó·Ùfi].
3. ¢fiÍ·Ó ‰¤ Ù·ÜÙ· âÎ‹Ú˘Í·Ó Ô≈Ùˆ ÔÈÂÖÓ [ÙÙ·ÜÙ·: ˘ÔΛÌÂÓÔ ÛÙËÓ ·ÈÙ. ·fiÏ˘ÙË
‰fiÍ·Ó: ·ÙÙÈ΋ Û‡ÓÙ·ÍË] = fiÙ·Ó ·ÔÊ·Û›ÛÙËÎ·Ó ·˘Ù¿, Ì ΋ڢη ¤‰ˆÛ·Ó ‰È·Ù·Á‹
Ó· Ù· οÓÔ˘Ó Ì ÙÔÓ ÙÚfiÔ ·˘Ùfi.

3 η Ε ρ ώ τ η σ η : ¶ÔȘ Â›Ó·È ÔÈ ÈÔ Û˘Ó‹ıÂȘ ·ÈÙÈ·ÙÈΤ˜ ·fiÏ˘Ù˜;


OÈ ÈÔ Û˘Ó‹ıÂȘ ·ÈÙÈ·ÙÈΤ˜ ·fiÏ˘Ù˜ ›ӷÈ:
AÈÙÈ·ÙÈ΋ ·fiÏ˘ÙË AÚfiÛˆÔ Ú‹Ì·
‰ÔÎÔÜÓ - ‰fiÍ·Ó - ‰fiÍ·ÓÙ· ‰ÔÎÂÖ
‰¤ÔÓ ‰ÂÖ
âÍfiÓ öÍÂÛÙÈ
̤ÏÔÓ Ì¤ÏÂÈ
ÌÂÙfiÓ Ì¤ÙÂÛÙÈ

179
148-258 30-09-08 06:25 ™ÂÏ›‰·180

Σ Y N TA K T I KO THΣ APXAIAΣ EΛΛHNIKHΣ ΓΛΩΣΣAΣ

·Ú·Û¯fiÓ ·Ú¤¯ÂÈ
·ÚfiÓ ¿ÚÂÛÙÈ
Ú¤ÔÓ Ú¤ÂÈ
ÚÔÛÉÎÔÓ ÚÔÛ‹ÎÂÈ
ñ¿Ú¯ÔÓ ñ¿Ú¯ÂÈ
¯ÚÂÒÓ ¯Ú‹

AÈÙÈ·ÙÈ΋ ·fiÏ˘ÙË AÚfiÛˆ˜ ÂÎÊÚ¿ÛÂȘ


·åÛ¯ÚfiÓ ùÓ ·åÛ¯ÚfiÓ âÛÙÈ
ô‰ËÏÔÓ ùÓ ô‰ËÏfiÓ âÛÙÈ
à‰‡Ó·ÙÔÓ ùÓ à‰‡Ó·ÙfiÓ âÛÙÈ
‰˘Ó·ÙfiÓ ùÓ ‰˘Ó·ÙfiÓ âÛÙÈ
ÔxfiÓ ÙÂ ùÓ ÔxfiÓ Ù’ âÛÙ›
Ô≈Ùˆ˜ ö¯ÔÓ Ô≈Ùˆ˜ ö¯ÂÈ
‰˘Ó·ÙfiÓ ùÓ ‰˘Ó·ÙfiÓ âÛÙÈ

H TPO¶IKH METOXH

1 η Ε ρ ώ τ η σ η : TÈ ÁÓˆÚ›˙ÂÙ ÁÈ· ÙËÓ ÙÚÔÈ΋ ÌÂÙÔ¯‹;


T›ıÂÙ·È Û fiÏÔ˘˜ ÙÔ˘˜ ¯ÚfiÓÔ˘˜ ÂÎÙfi˜ ·fi ̤ÏÏÔÓÙ·: Û˘Ó‹ıˆ˜ ‚Ú›ÛÎÂÙ·È Û ÂÓÂ-
ÛÙÒÙ·.
• IÛÔ‰˘Ó·Ì› Î·È ·Ó·Ï‡ÂÙ·È Û ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌfi ÙÔ˘ ÙÚfiÔ˘.

2 η Ε ρ ώ τ η σ η : ¶Ò˜ ÌÂÙ·ÊÚ¿˙ÂÙ·È Ë ÙÚÔÈ΋ ÌÂÙÔ¯‹;


MÂÙ·ÊÚ¿˙ÂÙ·È ÌÂ: ÌÂÙÔ¯‹, Ô˘ ÛÙ· ÓÂÔÂÏÏËÓÈο ÙÂÏÂÈÒÓÂÈ Û -ÔÓÙ·˜[ÒÓÙ·˜] ‹ ÌÂ
Â›ÚÚËÌ· ‹ Ì ÊÚ¿ÛË Ô˘ ·Ú¯›˙ÂÈ ·fi Ì + Ô˘ÛÈ·ÛÙÈÎfi ‹ Ì ÙË ÊÚ¿ÛË Ì ÙÔ Ó· +
Ú‹Ì· ‹ Ì ڋ̷ [Â›Ó·È ÙÔ ÌÂÙ·ÊÚ·Ṳ̂ÓÔ Ú‹Ì· ·fi ÙÔ ÔÔ›Ô ÚÔ¤Ú¯ÂÙ·È Ë ÙÚÔÈ΋
ÌÂÙÔ¯‹] Î·È Û˘Ó‰¤ÂÙ·È Ì ÙÔ Ú‹Ì· Ù˘ ÚfiÙ·Û˘ Ì ÙÔÓ Î·È [·Ú¿‰. 1].
• ŸÙ·Ó Ë ÌÂÙÔ¯‹ ¤¯ÂÈ ¿ÚÓËÛË ÌÂÙ·ÊÚ¿˙ÂÙ·È Ì ٷ: ¯ˆÚ›˜ Ó· + Ú‹Ì· [·Ú¿‰. 2].

3 η Ε ρ ώ τ η σ η : TÈ ¿ÚÓËÛË ‰¤¯ÂÙ·È Ë ÙÚÔÈ΋ ÌÂÙÔ¯‹;


¢¤¯ÂÙ·È ¿ÚÓËÛË Û˘Ó‹ıˆ˜ Ôé [·Ú¿‰. 2] Î·È Û¿ÓÈ· Ì‹.

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. EåÛ› ‰¤ ÙÈÓ˜ ÙáÓ X·Ï‰·›ˆÓ Ô¥ ÏËF ˙fiÌÂÓÔÈ ˙~áÛÈÓ [= ˘¿Ú¯Ô˘Ó ÌÂÚÈÎÔ› ·fi ÙÔ˘˜
X·Ï‰·›Ô˘˜ Ô˘ ˙Ô˘Ó ÏËÛÙ‡ÔÓÙ·˜ ‹ ÏËÛÙÚÈο ‹ Ì ÏËÛÙ›˜ ‹ Ì ÙÔ Ó· ÏËÛÙ‡ԢÓ
‹ ÏËÛÙÂ‡Ô˘Ó Î·È ˙Ô˘Ó].
2. \A¤ÏÂ˘Û·Ó Ôé‰¤Ó Ú¿Í·ÓÙ˜ [= ·¤ÏÂ˘Û·Ó ¯ˆÚ›˜ Ó· οÓÔ˘Ó Ù›ÔÙÂ].

180
148-258 30-09-08 06:25 ™ÂÏ›‰·181

H M E T OX H

4 η Ε ρ ώ τ η σ η : TÈ ÁÓˆÚ›˙ÂÙ ÁÈ· ÙȘ ÌÂÙÔ¯¤˜ ôÁˆÓ, ö¯ˆÓ, Ï·‚ÒÓ Ê¤ÚˆÓ Î·È ¯ÚÒ-
ÌÂÓÔ˜;
Oî ÌÂÙÔ¯¤˜ ôÁˆÓ, ö¯ˆÓ, Ï·‚ÒÓ, ʤڈÓ, ¯ÚÒÌÂÓÔ˜ Â›Ó·È Û˘Ó‹ıˆ˜ ÙÚÔÈΤ˜ ÌÂÙÔ¯¤˜
ηÈ, fiÙ·Ó Û˘ÓÙ¿ÛÛÔÓÙ·È Ì ڋ̷ٷ ΛÓËÛ˘, Â›Ó·È ¿ÓÙ· ÙÚÔÈΤ˜, ÔfiÙ ÌÂÙ·ÊÚ¿˙Ô-
ÓÙ·È ÈÔ ·Ï¿: Ì + ·ÈÙÈ·ÙÈ΋ [·Ú·Ï›ÔÓÙ·È ÔÈ ÌÂÙÔ¯¤˜ Î·È ÛÙË ı¤ÛË ÙÔ˘˜ Ù›ıÂÙ·È
ÙÔ Ì + ÙÔ ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ ÙˆÓ ÌÂÙÔ¯ÒÓ ·˘ÙÒÓ].

¶·Ú¿‰ÂÈÁÌ· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
u Π·Ú¿ ‚·ÛÈϤˆ˜ Ê¤ÚˆÓ ¯Ú‹Ì·Ù· ÔÏÏ¿ [= ‹Úı ·fi ÙÔ ‚·ÛÈÏÈ¿ Ì ÔÏÏ¿ ¯Ú‹-
H
Ì·Ù·].

5 η Ε ρ ώ τ η σ η : ¶ÔȘ ÌÂÙÔ¯¤˜ ˆ˜ ÙÚÔÈΤ˜ ··ÓÙÔ‡Ó Ì ÂȉÈ΋ ÛËÌ·Û›·;


ø˜ ÙÚÔÈΤ˜ ÌÂÙÔ¯¤˜ ÔÏϤ˜ ÊÔÚ¤˜ ··ÓÙÔ‡Ó Ì ÂȉÈ΋ ÛËÌ·Û›· ÔÈ ÂÍ‹˜ ÌÂÙÔ¯¤˜:
àÓ‡Û·˜ [= ÁÚ‹ÁÔÚ·], ‰È·ÙÂÈÓ¿ÌÂÓÔ˜ [= Ì οı ÚÔÛ¿ıÂÈ·, Ì fiÏË ÙË ‰‡Ó·ÌË], ‰È·-
Ï·ıÒÓ [= ÎÚ˘Ê¿, ‡Ô˘Ï·], ö¯ˆÓ [= Û˘Ó¯Ҙ], ÎÏ·›ˆÓ [= Ì ıÏ›„Ë], Ï·ıÒÓ [= ÎÚ˘Ê¿,
‡Ô˘Ï·], ÚÔÛΛÌÂÓÔ˜ [= ÈÂÛÙÈο], Ê¤ÚˆÓ [= ‚È·ÛÙÈο], ¯·›ÚˆÓ [= Ì ¯·Ú¿], ÊÂÚfi-
ÌÂÓÔ˜ [= ÌÂ ÔÚÌ‹].

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. ™¿Ï·ÈıÔ˜ Ï·ıÒÓ ÂåÛ¤Ú¯ÂÙ·È â˜ M˘ÙÈÏ‹ÓËÓ [= Ô ™¿Ï·ÈıÔ˜ Ì‹Î ÛÙË M˘ÙÈÏ‹ÓË
ÎÚ˘Ê¿].
2. ^O \AÏÎÈ‚È¿‰Ë˜ ÚÔÛΛÌÂÓÔ˜ ≛‰·ÛÎÂ Ù‹Ó ¢ÂΤÏÂÈ·Ó ÙÂȯ›˙ÂÈÓ [= Ô AÏÎÈ‚È¿‰Ë˜
ÙÔ‡˜ ¤ÏÂÁ ÈÂÛÙÈο Ó· Ô¯˘ÚÒÛÔ˘Ó ÙË ¢ÂΤÏÂÈ· Ì Ù›¯Ô˜].

H XPONIKH METOXH

1 η Ε ρ ώ τ η σ η : TÈ ÁÓˆÚ›˙ÂÙ ÁÈ· ÙË ¯ÚÔÓÈ΋ ÌÂÙÔ¯‹;


T›ıÂÙ·È Û fiÏÔ˘˜ ÙÔ˘˜ ¯ÚfiÓÔ˘˜ ÂÎÙfi˜ ·fi ̤ÏÏÔÓÙ·Ø Û˘Ó‹ıˆ˜ Ù›ıÂÙ·È Û ·fiÚÈÛÙÔ.
• IÛÔ‰˘Ó·Ì› Î·È ÌÂÙ·ÊÚ¿˙ÂÙ·È Ì ¯ÚÔÓÈ΋ ÚfiÙ·ÛË, Ô˘ ÂÈÛ¿ÁÂÙ·È Ì ÙÔ˘˜ ¯ÚÔÓÈ-
ÎÔ‡˜ Û˘Ó‰¤ÛÌÔ˘˜ fiÙ·Ó ‹ ÂÓÒ ‹ ·ÊÔ‡ ‹ ÌfiÏȘ.

2 η Ε ρ ώ τ η σ η : ¶fiÙÂ Ë ÛËÌ·Û›· Ù˘ ¯ÚÔÓÈ΋˜ ÌÂÙÔ¯‹˜ Á›ÓÂÙ·È ÈÔ Û·Ê‹˜;


¶ÔÏϤ˜ ÊÔÚ¤˜ Ë ¯ÚÔÓÈ΋ ÌÂÙÔ¯‹ Û˘Óԉ‡ÂÙ·È ·fi ¯ÚÔÓÈο ÂÈÚÚ‹Ì·Ù· Î·È ÙfiÙ Ë
ÛËÌ·Û›· Ù˘ Á›ÓÂÙ·È ÈÔ Û·Ê‹˜Ø fï˜ Ì ٷ ÂÈÚÚ‹Ì·Ù· ·˘Ù¿ Ë ÌÂÙÔ¯‹ ‰ÂÓ Â›Ó·È
¿ÓÙ· ¯ÚÔÓÈ΋.
T· ÂÈÚÚ‹Ì·Ù· ·˘Ù¿ Ô˘ ¿ÏÏÔÙ ÚÔËÁÔ‡ÓÙ·È [·Ú¿‰. 2, 3] Î·È ¿ÏÏÔÙ ÙËÓ ·ÎÔ-
ÏÔ˘ıÔ‡Ó Â›Ó·È: ±Ì· [= Û˘Á¯ÚfiÓˆ˜, Ù·˘Ùfi¯ÚÔÓ·, ·Ì¤Ûˆ˜], ·éٛη [= ·Ì¤Ûˆ˜], ôÚÙÈ [=
ÚÈÓ ·fi Ï›ÁÔ], Âéı‡˜ [= ·Ì¤Ûˆ˜], öÙÈ [= ·ÎfiÌ·], âÍ·›ÊÓ˘ [= Í·ÊÓÈο], ÂrÙ· [=
¤ÂÈÙ·, ‡ÛÙÂÚ·], öÂÈÙ· [= ¤ÂÈÙ·, ‡ÛÙÂÚ·], âÓÙ·Üı· [= ÙfiÙÂ], õ‰Ë, ÙfiÙÂ, Ô≈Ùˆ˜, z‰Â,
ÌÂٷ͇, âÎ ÙÔ‡ÙÔ˘ [= ‡ÛÙÂÚ· ·’ ·˘Ùfi] Î·È ¿ÏÏ· ·ÚfiÌÔÈ·˜ ÛËÌ·Û›·˜.

181
148-258 30-09-08 06:25 ™ÂÏ›‰·182

Σ Y N TA K T I KO THΣ APXAIAΣ EΛΛHNIKHΣ ΓΛΩΣΣAΣ

• T· ÂÈÚÚ‹Ì·Ù· ·˘Ù¿ ÔÏϤ˜ ÊÔÚ¤˜ ‰Â Ï·Ì‚¿ÓÔÓÙ·È ˘fi„Ë Î·Ù¿ ÙË ÌÂÙ¿ÊÚ·ÛË


Ù˘ ÌÂÙÔ¯‹˜.

3 η Ε ρ ώ τ η σ η : TÈ ¿ÚÓËÛË ‰¤¯ÂÙ·È Ë ¯ÚÔÓÈ΋ ÌÂÙÔ¯‹;


¢¤¯ÂÙ·È ¿ÚÓËÛË ¿ÏÏÔÙ Ôé [·Ú¿‰. 4] Î·È ¿ÏÏÔÙ ̋.

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. ™ÎÔÔ‡˜ ‰¤ ηٷÛÙ‹Û·˜ ‰¤Î· Û˘Ó¤ÏÂÍ ÙÔ‡˜ ÛÙÚ·ÙÈÒÙ·˜ [= ·ÊÔ‡ ¤‚·Ï ‰¤Î·
ÊÚÔ˘ÚÔ‡˜, Û˘ÁΤÓÙÚˆÛ ÙÔ˘˜ ÛÙÚ·ÙÈÒÙ˜].
2. T·ÜÙ· qÓ öÙÈ ‰ËÌÔÎÚ·ÙÔ˘Ì¤Ó˘ Ùɘ fiψ˜ [= ·˘Ù¿ Û˘Ó¤‚·ÈÓ·Ó, fiÙ·Ó ·ÎfiÌË Ë
fiÏË Â›¯Â ‰ËÌÔÎÚ·ÙÈÎfi ÔÏ›ÙÂ˘Ì·].
3. ≠AÌ· Ù·ÜÙ· ÂåÒÓ àÓ¤ÛÙË [= ·Ì¤Ûˆ˜ ÌfiÏȘ › ·˘Ù¿, ÛËÎÒıËÎÂ].
4. Oé ÔÏ‡Ó ¯ÚfiÓÔÓ âÈÛ¯ÒÓ wΠ[= ›¯Â ¤ÚıÂÈ ‡ÛÙÂÚ· ·fi Ï›ÁÔ ¯ÚfiÓÔ].

4 η Ε ρ ώ τ η σ η : TÈ ‰ËÏÒÓÔ˘Ó ÔÈ ¯ÚÔÓÈΤ˜ ÌÂÙÔ¯¤˜;


OÈ ¯ÚÔÓÈΤ˜ ÌÂÙÔ¯¤˜, fiˆ˜ Î·È ÔÈ ¯ÚÔÓÈΤ˜ ÚÔÙ¿ÛÂȘ, ‰ËÏÒÓÔ˘Ó ÙÔ ÚÔÙÂÚfi-
¯ÚÔÓÔ, ÙÔ Û‡Á¯ÚÔÓÔ Î·È ÙÔ ˘ÛÙÂÚfi¯ÚÔÓÔ [‚Ϥ ¯ÚÔÓÈΤ˜ ÚÔÙ¿ÛÂȘ ÛÂÏ. 297].

H TE§IKH METOXH

1 η Ε ρ ώ τ η σ η : TÈ ÁÓˆÚ›˙ÂÙ ÁÈ· ÙËÓ ÙÂÏÈ΋ ÌÂÙÔ¯‹;


H ÙÂÏÈ΋ ÌÂÙÔ¯‹ ϤÁÂÙ·È Î·È ÌÂÙÔ¯‹ ÙÔ˘ ÛÎÔÔ‡ Î·È Ù›ıÂÙ·È Î˘Ú›ˆ˜ Û ¯ÚfiÓÔ Ì¤Ï-
ÏÔÓÙ·, ·ÏÏ¿ Î·È Û ÂÓÂÛÙÒÙ· [Û¿ÓÈ· ·Ú·‰. 4].

2 η Ε ρ ώ τ η σ η : M ÔÈ· Ú‹Ì·Ù· Û˘ÓÙ¿ÛÛÂÙ·È Ë ÙÂÏÈ΋ ÌÂÙÔ¯‹;


™˘ÓÙ¿ÛÛÂÙ·È Ì ÔÏÏÒÓ ÂȉÒÓ Ú‹Ì·Ù· Î·È Î˘Ú›ˆ˜ Ì ڋ̷ٷ ΛÓËÛ˘ [fiˆ˜ ÂrÌÈ,
öÚ¯ÔÌ·È, ≥Έ, Ϥˆ Î.Ï] ‹ ÂÓ¤ÚÁÂÈ·˜ [fiˆ˜ ¤Ìˆ, ÏËÚá, ·Ú·Û΢¿˙ÔÌ·È Î.Ï.].
¶PO™E•E. Afi ÙÔ ≥Έ: ·) Ë ÌÂÙÔ¯‹ Û ̤ÏÏÔÓÙ· ΢ڛˆ˜ ·ÏÏ¿ Î·È Û ÂÓÂÛÙÒÙ· ›ӷÈ
ÙÂÏÈ΋. ‚) ÔÈ ÌÂÙÔ¯¤˜ ʤڈÓ, ôÁˆÓ, ö¯ˆÓ, Ï·‚ÒÓ Î·È ¯ÚÒÌÂÓÔ˜ Â›Ó·È ÙÚÔÈΤ˜. Á)
O K‡ÓÓÂÚ ıˆÚ› ÙË ÌÂÙÔ¯‹, Î·È Î˘Ú›ˆ˜ Û ·Ú·Î›ÌÂÓÔ, ηÙËÁÔÚËÌ·ÙÈ΋.

3 η Ε ρ ώ τ η σ η : Afi ÔÈ· ϤÍË ÌÔÚ› Ó· Û˘Óԉ‡ÂÙ·È Ë ÙÂÏÈ΋ ÌÂÙÔ¯‹;


¶ÔÏϤ˜ ÊÔÚ¤˜ Û˘Óԉ‡ÂÙ·È ·fi ÙÔ ó˜, ÙÔ ÔÔ›Ô ¿ÓÙ· ÚÔËÁÂ›Ù·È ·fi ÙË ÌÂÙÔ¯‹,
Î·È Û˘Ó‹ıˆ˜, fiÙ·Ó ‰ÂÓ ÂÍ·ÚÙ¿Ù·È ·fi Ú‹Ì· ΛÓËÛ˘ [·Ú¿‰. 1].
ŸÙ·Ó ÙÔ ó˜ Û˘Óԉ‡ÂÈ ÙËÓ ÙÂÏÈ΋ ÌÂÙÔ¯‹, ‰ËÏÒÓÂÙ·È ˘ÔÎÂÈÌÂÓÈÎfiÙËÙ· [fiˆ˜
Û˘Óԉ‡ÂÈ ÙÔ ó˜ ÙËÓ ·ÈÙÈÔÏÔÁÈ΋ ÌÂÙÔ¯‹, ÁÈ· Ó· ‰Ëψı› ˘ÔÎÂÈÌÂÓÈ΋ ·ÈÙÈÔÏÔÁ›·]
Î·È ÂÈÙ›ÓÂÙ·È Ë ¤ÓÓÔÈ· ÙÔ˘ ÛÎÔÔ‡.

182
148-258 30-09-08 06:25 ™ÂÏ›‰·183

H M E T OX H

4 η Ε ρ ώ τ η σ η : ¶ÔÈ· Û¯¤ÛË ˘¿Ú¯ÂÈ ÌÂٷ͇ Ù˘ ÙÂÏÈ΋˜ Î·È Ù˘ ·ÈÙÈÔÏÔÁÈ΋˜


ÌÂÙÔ¯‹˜;
Y¿Ú¯ÂÈ Ë ÂÍ‹˜ Û¯¤ÛË ÌÂٷ͇ ÙˆÓ ‰‡Ô ÌÂÙÔ¯ÒÓØ Ë ÙÂÏÈ΋ ÌÂÙÔ¯‹ ‰ËÏÒÓÂÈ ÙÔ ÙÂÏÈÎfi
·›ÙÈÔ Î·È Ë ·ÈÙÈÔÏÔÁÈ΋ ÙÔ ·Ó·ÁηÛÙÈÎfi ·›ÙÈÔ.

5 η Ε ρ ώ τ η σ η : ¶ÔÈ· ¿ÚÓËÛË ‰¤¯ÂÙ·È Ë ÙÂÏÈ΋ ÌÂÙÔ¯‹;


¢¤¯ÂÙ·È ¿ÚÓËÛË Ì‹.

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. Oî \AıËÓ·ÖÔÈ ·ÚÂÛ΢¿˙ÔÓÙÔ ó˜ ÔÏÂÌ‹ÛÔÓÙ˜ [= ÔÈ AıËÓ·›ÔÈ ÚÔÂÙÔÈÌ¿˙ÔÓÙ·Ó,
ÁÈ· Ó· ÔÏÂÌ‹ÛÔ˘Ó ‹ ÌÂ ÛÎÔfi Ó· ÔÏÂÌ‹ÛÔ˘Ó].
2. TÚÈ‹ÚÂȘ âͤÂÌÔÓ ó˜ Áɘ η› ı·Ï¿ÛÛ˘ ôÚÍÔÓÙ˜ [= ¤ÛÙÂÏÓ·Ó ÙÚÈ‹ÚÂȘ, ÁÈ· Ó·
Á›ÓÔ˘Ó Î˘Ú›·Ú¯ÔÈ Î·È ÛÙË ÛÙÂÚÈ¿ Î·È ÛÙË ı¿Ï·ÛÛ·].
3. OyÙÔÈ ‰’ ìÌĘ ≥ÎÔ˘ÛÈ Î·ÎᘠÔÈ‹ÛÔÓÙ˜ [= ·˘ÙÔ› ¤¯Ô˘Ó ¤ÚıÂÈ, ÁÈ· Ó· Ì·˜ οÓÔ˘Ó
ηÎfi].
4. H
u Π‰’ àÁÁ¤ÏÏˆÓ ÙȘ ó˜ \EÏ¿ÙÂÈ· ηًÏËÙ·È [= ›¯Â ¤ÚıÂÈ Î¿ÔÈÔ˜, ÁÈ· Ó· ʤÚÂÈ
‹ Ì ÛÎÔfi Ó· ʤÚÂÈ ÙËÓ Â›‰ËÛË fiÙÈ Ë EÏ¿ÙÂÈ· ›¯Â ηٷÏËÊı›].

H ENANTIøMATIKH METOXH

1 η Ε ρ ώ τ η σ η : TÈ ÁÓˆÚ›˙ÂÙ ÁÈ· ÙËÓ ÂÓ·ÓÙȈ̷ÙÈ΋ ÌÂÙÔ¯‹;


H ÌÂÙÔ¯‹ ·˘Ù‹ ϤÁÂÙ·È Î·È ·Ú·¯ˆÚËÙÈ΋ ‹ ÂÓ‰ÔÙÈ΋ Î·È ‚Ú›ÛÎÂÙ·È Û fiÏÔ˘˜ ÙÔ˘˜
¯ÚfiÓÔ˘˜ ÂÎÙfi˜ ·fi ̤ÏÏÔÓÙ·.
• IÛÔ‰˘Ó·Ì› Î·È ÌÂÙ·ÊÚ¿˙ÂÙ·È Ì ÂÓ·ÓÙȈ̷ÙÈ΋ ÚfiÙ·ÛË, Ô˘ ÂÈÛ¿ÁÂÙ·È Ì ٷ:
·Ó Î·È ‹ Î·È ·Ó [ÈÔ Û¿ÓÈ·] ‹ ÌÔÏÔÓfiÙÈ ‹ ÂÓÒ + Ú‹Ì·.

2 η Ε ρ ώ τ η σ η : TÈ ‰ËÏÒÓÂÈ Ë ÂÓ·ÓÙȈ̷ÙÈ΋ ÌÂÙÔ¯‹;


¢ËÏÒÓÂÈ ÙËÓ ÂÓ·ÓÙ›ˆÛË, ‰ËÏ. ÙËÓ ·ÓÙ›ıÂÛË, Ô˘ ˘¿Ú¯ÂÈ ÌÂٷ͇ ÙÔ˘ ÂÚȯÔ̤ÓÔ˘,
Ô˘ ÂÎÊÚ¿˙ÂÈ ·˘Ù‹, Î·È ÙÔ˘ ÂÚȯÔ̤ÓÔ˘, Ô˘ ÂÎÊÚ¿˙ÂÈ ÙÔ Ú‹Ì· [‹ ÁÂÓÈο Ô ÚËÌ·ÙÈÎfi˜
Ù‡Ô˜] Ô˘ ·˘Ù‹ ÚÔÛ‰ÈÔÚ›˙ÂÈ.

3 η Ε ρ ώ τ η σ η : ¶ÔȘ ϤÍÂȘ οÓÔ˘Ó ÙË ÛËÌ·Û›· Ù˘ ÂÓ·ÓÙȈ̷ÙÈ΋˜ ÌÂÙÔ¯‹˜


ÈÔ Û·Ê‹;
¶ÔÏϤ˜ ÊÔÚ¤˜ Ë ÂÓ·ÓÙȈ̷ÙÈ΋ ÌÂÙÔ¯‹ Î·È ÙÔ Ú‹Ì· [Â›Ó·È ÙÔ Ú‹Ì· Ù˘ ÚfiÙ·Û˘
ÛÙËÓ ÔÔ›· ·Ó‹ÎÂÈ Î·È Ë ÌÂÙÔ¯‹] Ô˘ ·˘Ù‹ ÚÔÛ‰ÈÔÚ›˙ÂÈ, Û˘Óԉ‡ÔÓÙ·È ·fi ÔÚÈṲ̂Ó˜
ϤÍÂȘ Î·È ÙfiÙÂ Ë ÛËÌ·Û›· Ù˘ Á›ÓÂÙ·È ÈÔ Û·Ê‹˜.
• OÈ Ï¤ÍÂȘ Ô˘ Û˘ÓÔ‰Â‡Ô˘Ó ÙË ÌÂÙÔ¯‹ ‚ÚÈÛÎÔÓÙ·È ÌÚÔÛÙ¿ ·’ ·˘Ù‹Ó [Û˘Ó‹ıˆ˜
ÔÏϤ˜ ·fi ÙȘ ϤÍÂȘ ·˘Ù¤˜ ‰ÂÓ ÌÂÙ·ÊÚ¿˙ÔÓÙ·È] ›ӷÈ: η›, η›ÂÚ, η›ÙÔÈ, η›
Ù·ÜÙ· [= Î·È Ì¿ÏÈÛÙ·], ¿Ó˘ [= Ôχ], ÂÚ [= ÛÙÔ˘˜ ÔÈËÙ¤˜].

183
148-258 30-09-08 06:25 ™ÂÏ›‰·184

Σ Y N TA K T I KO THΣ APXAIAΣ EΛΛHNIKHΣ ΓΛΩΣΣAΣ

• OÈ Ï¤ÍÂȘ Ô˘ Û˘ÓÔ‰Â‡Ô˘Ó ÙÔ Ú‹Ì· [‹ ÁÂÓÈο ÙÔ ÚËÌ·ÙÈÎfi Ù‡Ô], Ô˘ ·˘Ù‹ ÚÔÛ-
‰ÈÔÚ›˙ÂÈ, ‚Ú›ÛÎÔÓÙ·È ÌÚÔÛÙ¿ ·’ ·˘Ùfi Î·È Â›Ó·È: ¬Ìˆ˜, àÏÏ’ ¬Ìˆ˜, àÏÏ¿ η›, ÂrÙ· [=
¤ÂÈÙ·, ‡ÛÙÂÚ·], öÂÈÙ·, ÎpÙ· [: η› ÂrÙ· = Î·È ‡ÛÙÂÚ·].

4 η Ε ρ ώ τ η σ η : ¶ÔÈ· ¿ÚÓËÛË ‰¤¯ÂÙ·È Ë ÂÓ·ÓÙȈ̷ÙÈ΋ ÌÂÙÔ¯‹;


¢¤¯ÂÙ·È ¿ÚÓËÛË Ôé [·Ú·‰. 2, 3] Î·È Ì‹ Ôχ Û¿ÓÈ·.

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. ≠EÏÏËÓ˜ ùÓÙ˜ ηٿ Ùɘ ^EÏÏ¿‰Ô˜ Ì¿¯ÔÓÙ·È [= ·Ó Î·È Â›Ó·È ŒÏÏËÓ˜, ÔÏÂÌÔ‡Ó
ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ Ù˘ EÏÏ¿‰·˜].
2. EåÛ‹ÏıÂÙ ñÌÂÖ˜ η›ÂÚ Ôé ‰È‰fiÓÙÔ˜ ÙÔÜ ÓfiÌÔ˘ [= Ì‹Î·Ù ̤۷ âÛÂÖ˜, ÌÔÏÔÓfiÙÈ
‰ÂÓ ÙÔ ÂÈÙÚ¤ÂÈ Ô ÓfiÌÔ˜].
3. \AıËÓ·ÖÔÈ ‰¤ η› Ôé ÌÂÙ·Ï·‚fiÓÙ˜ ÙÔ‡ÙÔ˘ ÙÔÜ ¯Ú˘Û›Ô˘ ¬Ìˆ˜ Úfiı˘ÌÔÈ qÛ·Ó Âå˜
ÙfiÓ fiÏÂÌÔÓ [= ÔÈ AıËÓ·›ÔÈ, ·Ó Î·È ‰ÂÓ ‹Ú·Ó ·fi Ù· ¯Ú‹Ì·Ù· ·˘Ù¿, fï˜ ‹Ù·Ó
Úfiı˘ÌÔÈ ÁÈ· ÙÔÓ fiÏÂÌÔ].

H Y¶O£ETIKH METOXH

1 η Ε ρ ώ τ η σ η : TÈ ÁÓˆÚ›˙ÂÙ ÁÈ· ÙËÓ ˘ÔıÂÙÈ΋ ÌÂÙÔ¯‹;


H ˘ÔıÂÙÈ΋ ÌÂÙÔ¯‹ Ù›ıÂÙ·È Û fiÏÔ˘˜ ÙÔ˘˜ ¯ÚfiÓÔ˘˜ ÂÎÙÔ˜ ·fi ̤ÏÏÔÓÙ·. IÛÔ‰˘Ó·-
Ì› Ì ˘ÔıÂÙÈ΋ ÚfiÙ·ÛË Î·È ‰ËÏÒÓÂÈ [fiˆ˜ Î·È Ë ˘ÔıÂÙÈ΋ ÚfiÙ·ÛË] ÌÈ· ˘fiıÂÛË,
Ô˘ Ì ‚¿ÛË ·˘Ù‹Ó, Â›Ó·È ‰˘Ó·ÙfiÓ ‹ ı· ‹Ù·Ó ‰˘Ó·ÙfiÓ Ó· Á›ÓÂÈ Î¿ÙÈ.

2 η Ε ρ ώ τ η σ η : ¶Ò˜ ÌÂÙ·ÊÚ¿˙ÂÙ·È Ë ˘ÔıÂÙÈ΋ ÌÂÙÔ¯‹;


MÂÙ·ÊÚ¿˙ÂÙ·È ÌÂ: ·Ó, Â¿Ó + ÔÚÈÛÙÈ΋ ‹ ·Ó, Â¿Ó + ˘ÔÙ·ÎÙÈ΋.

3 η Ε ρ ώ τ η σ η : ¶ÔÈ· Û¯¤ÛË ¤¯ÂÈ Ë ÌÂÙÔ¯‹ ·˘Ù‹ Ì ÙÔ˘˜ ˘ÔıÂÙÈÎÔ‡˜ ÏfiÁÔ˘˜;


H ÌÂÙÔ¯‹ ·˘Ù‹ Â›Ó·È ¿ÓÙ· ˘fiıÂÛË Ï·Óı·ÓfiÓÙˆÓ ˘ÔıÂÙÈÎÒÓ ÏfiÁˆÓ fiÏˆÓ ÙˆÓ
ÂȉÒÓ.

4 η Ε ρ ώ τ η σ η : ¶ÔÈ· ¿ÚÓËÛË ‰¤¯ÂÙ·È Ë ˘ÔıÂÙÈ΋ ÌÂÙÔ¯‹;


¢¤¯ÂÙ·È ¿ÚÓËÛË Ì‹.

5 η Ε ρ ώ τ η σ η : ¶fiÙ ÌÈ· ÌÂÙÔ¯‹ ÌÔÚ› Ó· Â›Ó·È ˘ÔıÂÙÈ΋;


™˘Ó‹ıˆ˜ [fi¯È fï˜ ¿ÓÙ·] ÌÈ· ÌÂÙÔ¯‹ ÂÈÚÚËÌ·ÙÈ΋ Â›Ó·È ˘ÔıÂÙÈ΋, fiÙ·Ó:
·. AӷʤÚÂÙ·È Û’ ·˘Ù‹Ó Ë ¿ÚÓËÛË Ì‹ [·Ú¿‰. 1].
‚. AӷʤÚÂÙ·È [ÚÔÛ‰ÈÔÚ›˙ÂÈ ‰ËÏ.] Ë ÌÂÙÔ¯‹ Û 1] ‰˘ÓËÙÈ΋ ÔÚÈÛÙÈ΋, 2] ‰˘ÓËÙÈ΋
¢ÎÙÈ΋, 3] ̤ÏÏÔÓÙ· ÔÚÈÛÙÈ΋˜, 4] ··Ú¤ÌÊ·ÙÔ Ì ÙÔ ‰˘ÓËÙÈÎfi ôÓ ‹ ¯ˆÚ›˜ ÙÔ ôÓ,
fiÙ·Ó ÙÔ ··Ú¤ÌÊ·ÙÔ ·˘Ùfi ÂÍ·ÚÙ¿Ù·È ·fi Ú‹Ì· ‰ÔÍ·ÛÙÈÎfi, 5] Ú‹Ì· ‰˘ÓËÙÈÎfi ηÈ
΢ڛˆ˜ ‰˘ÓËÙÈÎfi ·ÚfiÛˆÔ, fiˆ˜: öÛÙÈ, öÍÂÛÙÈ, ¿ÚÂÛÙÈ, öÓÂÛÙÈ.

184
148-258 30-09-08 06:25 ™ÂÏ›‰·185

H M E T OX H

¶PO™E•E. H ‰˘ÓËÙÈ΋ ÔÚÈÛÙÈ΋, Ë ‰˘ÓËÙÈ΋ ¢ÎÙÈ΋, Ô Ì¤ÏÏÔÓÙ·˜ ÔÚÈÛÙÈ΋˜, ÙÔ


ÂÍ·ÚÙË̤ÓÔ ··Ú¤ÌÊ·ÙÔ Ì ÙÔ ôÓ ‹ ¯ˆÚ›˜ ÙÔ ôÓ Î·È Ù· ‰˘ÓËÙÈο Ú‹Ì·Ù· Â›Ó·È Ë
·fi‰ÔÛË ÂÓfi˜ Ï·Óı¿ÓÔÓÙ· ˘ÔıÂÙÈÎÔ‡ ÏfiÁÔ˘, Ô˘ ¤¯ÂÈ ˆ˜ ˘fiıÂÛË ÙËÓ ˘ÔıÂÙÈ΋
ÌÂÙÔ¯‹.

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - AÓ¿Ï˘ÛË - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË


1. OéÎ öÛÙÈÓ ìÌÖÓ Ì‹ ÓÈÎáÛÈ ÛˆÙËÚ›·: Eå Ì‹ ÓÈÎáÌÂÓ, ÔéÎ öÛÙÈ ÛˆÙ‹Ú›· [= ‰ÂÓ ˘¿Ú-
¯ÂÈ ÁÈ· Ì·˜ ÛˆÙËÚ›·, ·Ó ‰Â ÓÈοÌÂ].
2. T› Á¿Ú ôÓ Ï·ıÒÓ ‰ÈÂÚ·Í¿ÌËÓ: T› Á¿Ú, Âå öÏ·ıÔÓ, ôÓ ‰ÈÂÚ·Í¿ÌËÓ [= ÙÈ ı· ÂÙ‡-
¯·ÈÓ·, ·Ó ‰È¤Ê¢Á· ÙËÓ ÚÔÛÔ¯‹].
3. ™ˆı¤ÓÙ˜ úÛˆ˜ ôÓ ·sıȘ öÙÈ ÔÙ¤ âÓ Î·ÈÚˇá ñÌÖÓ ÁÂÓÔ›ÌÂı·: Eå Ûˆı›ËÌÂÓ, úÛˆ˜ ôÓ
·sıȘ öÙÈ ÔÙ¤ âÓ Î·ÈÚˇá ñÌÖÓ ÁÂÓÔ›ÌÂı· [= ·Ó ÛˆıÔÜÌÂ, ›Ûˆ˜ ¿ÏÈ Î¿ÔÙ ۷˜ ‚ÔË-
ı‹ÛÔ˘Ì ÛÙËÓ Î·Ù¿ÏÏËÏË ÒÚ·].
4. ¢›Î·È· ‰Ú¿Û·˜ Û˘ÌÌ¿¯Ô˘˜ ≤ÍÂȘ ıÂÔ‡˜: òAÓ ‰Ú¿ÛË F ˜ ‰›Î·È·, Û˘ÌÌ¿¯Ô˘˜ ≤ÍÂȘ ıÂÔ‡˜
[= ·Ó οÓÂȘ ‰›Î·È˜ Ú¿ÍÂȘ, ı· ¤¯ÂȘ Û˘ÌÌ¿¯Ô˘˜ ÙÔ˘˜ ıÂÔ‡˜].

H AITIO§O°IKH METOXH

1 η Ε ρ ώ τ η σ η : TÈ ÁÓˆÚ›˙ÂÙ ÁÈ· ÙËÓ ·ÈÙÈÔÏÔÁÈ΋ ÌÂÙÔ¯‹;


H ·ÈÙÈÔÏÔÁÈ΋ ÌÂÙÔ¯‹ Ù›ıÂÙ·È Û fiÏÔ˘˜ ÙÔ˘˜ ¯ÚfiÓÔ˘˜ [·ÎfiÌ· Î·È Û ̤ÏÏÔÓÙ·
Û¿ÓÈ·].
• IÛÔ‰˘Ó·Ì› Ì ·ÈÙÈÔÏÔÁÈ΋ ÚfiÙ·ÛË Î·È ÌÂÙ·ÊÚ¿˙ÂÙ·È Ì ٷ: ÁÈ·Ù› ‹ ÂÂȉ‹ +
ÔÚÈÛÙÈ΋.

2 η Ε ρ ώ τ η σ η : TÈ ‰ËÏÒÓÂÈ Ë ·ÈÙÈÔÏÔÁÈ΋ ÌÂÙÔ¯‹;


H ÌÂÙÔ¯‹ ·˘Ù‹ ‰ËÏÒÓÂÈ Ú·ÁÌ·ÙÈ΋ [·ÓÙÈÎÂÈÌÂÓÈ΋] ·ÈÙÈÔÏÔÁ›· [·ÈÙ›·], ˘ÔÎÂÈÌÂ-
ÓÈ΋ Î·È „‡ÙÈÎË [ÌË ·ÏËıÈÓ‹].

3 η Ε ρ ώ τ η σ η : ¶ÔÈ· ¿ÚÓËÛË ‰¤¯ÂÙ·È Ë ·ÈÙÈÔÏÔÁÈ΋ ÌÂÙÔ¯‹;


¢¤¯ÂÙ·È ¿ÚÓËÛË Ôé.

4 η Ε ρ ώ τ η σ η : Afi ÔȘ ϤÍÂȘ ÌÔÚ› Ó· Û˘Óԉ‡ÂÙ·È Ë ÌÂÙÔ¯‹, Ô˘ ‰ËÏÒÓÂÈ


Ú·ÁÌ·ÙÈ΋ ·ÈÙÈÔÏÔÁ›·, Î·È Ò˜ ÌÂÙ·ÊÚ¿˙ÂÙ·È;
™ÙËÓ ÂÚ›ÙˆÛË ·˘Ù‹, ÁÈ· Ó· Á›ÓÂÈ ÈÔ Û·Ê‹˜ Î·È ÈÔ ¤ÓÙÔÓË Ë ÛËÌ·Û›· Ù˘ Ú·Á-
Ì·ÙÈ΋˜ ·ÈÙÈÔÏÔÁ›·˜ ‚Ú›ÛÎÔÓÙ·È ÌÚÔÛÙ¿ ·’ ·˘Ù‹Ó Ù· ·Ó·ÊÔÚÈο ÌfiÚÈ· ±ÙÂ, ÔxÔÓ,
Ôx· [·Ú·‰. 2], ÌfiÓ· ‹ Ì ÙËÓ ÚÔÛı‹ÎË Û’ ·˘Ù¿ ÙÔ˘ ‰‹: ±Ù ‰‹, ÔxÔÓ ‰‹, Ôx· ‰‹.
• T· ·Ó·ÊÔÚÈο, ›ÙÂ Â›Ó·È ÌfiÓ· ›Ù Ì ÙÔ ‰‹, ‰Â ÌÂÙ·ÊÚ¿˙ÔÓÙ·ÈØ ÌÔÚԇ̠fï˜
ÛÙË ÌÂÙ¿ÊÚ·ÛË Ó· ÚÔÛı¤ÛÔ˘Ì ÙË Ï¤ÍË Ú·ÁÌ·ÙÈο.

185
148-258 30-09-08 06:25 ™ÂÏ›‰·186

Σ Y N TA K T I KO THΣ APXAIAΣ EΛΛHNIKHΣ ΓΛΩΣΣAΣ

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. ºÂ‡ÁÂÈ âÎ ¶ÂÏÔÔÓÓ‹ÛÔ˘ ☠K¤ÚÎ˘Ú·Ó üÓ ·éÙáÓ ÂéÂÚÁ¤Ù˘ [= ηٷʇÁÂÈ ·fi
ÙËÓ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ ÛÙËÓ K¤Ú΢ڷ, ÁÈ·Ù› ‹Ù·Ó ¢ÂÚÁ¤Ù˘ ÙÔ˘˜].
2. OxÔÓ ‰È¿ ¯ÚfiÓÔ˘ àÊÈÁ̤ÓÔ˜ àṲ̂ӈ˜ q
F · [= ÂÂȉ‹ Ú·ÁÌ·ÙÈο ›¯· ÊÙ¿ÛÂÈ ‡ÛÙÂÚ·
·fi ÌÂÁ¿ÏÔ ¯ÚÔÓÈÎfi ‰È¿ÛÙËÌ·, ‹Á·ÈÓ· Ì ¢¯·Ú›ÛÙËÛË].

5 η Ε ρ ώ τ η σ η : Afi ÔÈ· ϤÍË Û˘Óԉ‡ÂÙ·È Ë ÌÂÙÔ¯‹, Ô˘ ‰ËÏÒÓÂÈ ˘ÔÎÂÈÌÂÓÈ΋


·ÈÙÈÔÏÔÁ›·;
MÚÔÛÙ¿ ·fi ÙË ÌÂÙÔ¯‹ ÛÙËÓ ÂÚ›ÙˆÛË ·˘Ù‹ Ù›ıÂÙ·È ¿ÓÙ· ÙÔ ó˜ Î·È ‰ËÏÒÓÂÙ·È
Ë ·ÈÙÈÔÏÔÁ›· ˆ˜ ÁÓÒÌË ÙÔ˘ ˘ÔÎÂÈ̤ÓÔ˘ ÙÔ˘ Ú‹Ì·ÙÔ˜, ÙÔ ÔÔ›Ô ÚÔÛ‰ÈÔÚ›˙ÂÈ ÙË
ÌÂÙÔ¯‹ [›ÙÂ Â›Ó·È Û˘ÓËÌ̤ÓË, ·Ú¿‰. 1, ›ÙÂ Â›Ó·È ·fiÏ˘ÙË, ·Ú¿‰. 2], Ë ÔÔ›· fï˜
ÁÓÒÌË ÌÔÚ› Ó· Â›Ó·È Ú·ÁÌ·ÙÈ΋ ‹ ÌË Ú·ÁÌ·ÙÈ΋.

6 η Ε ρ ώ τ η σ η : ¶Ò˜ ÌÂÙ·ÊÚ¿˙ÂÙ·È Ë ÌÂÙÔ¯‹, Ô˘ ‰ËÏÒÓÂÈ ˘ÔÎÂÈÌÂÓÈ΋ ·ÈÙÈÔ-


ÏÔÁ›·;
H ÌÂÙÔ¯‹ ·˘Ù‹ ÌÂÙ·ÊÚ¿˙ÂÙ·È Ì ڋ̷ Ì ÙËÓ ÚÔÛı‹ÎË ÙˆÓ ÊÚ¿ÛˆÓ: ÂÂȉ‹ ‹
ÁÈ·Ù› ηٿ Ù‹ ÁÓÒÌË ‹ ÁÈ·Ù› Ù¿¯· ‹ Ì ÙËÓ È‰¤· fiÙÈ ‹ Ì ÙËÓ ÂÓÙ‡ˆÛË fiÙÈ ‹ Ì ÙËÓ
ÂÔ›ıËÛË fiÙÈ ‹ Û·Ó Ó· ÂÚfiÎÂÈÙÔ.

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. TfiÓ ¶ÂÚÈÎϤ· âÓ ·åÙ›÷· Âr¯ÔÓ ó˜ ›۷ÓÙ· ÛÊĘ ÔÏÂÌÂÖÓ [= ηÙËÁÔÚÔ‡Û·Ó ÙÔÓ
¶ÂÚÈÎÏ‹, ÁÈ·Ù› ηٿ ÙË ÁÓÒÌË ÙÔ˘˜ ¤ÂÈÛ ·˘ÙÔ‡˜ Ó· οÓÔ˘Ó fiÏÂÌÔ].
2. \EÓÙ·Üı· ‰‹ ó˜ Âs ÂåfiÓÙÔ˜ ÙÔÜ \AÁ·Û›Ô˘ àÓÂıÔÚ‡‚ËÛ·Ó [= ÙfiÙ ÏÔÈfiÓ, ÂÂȉ‹
ηٿ ÙË ÁÓÒÌË ÙÔ˘˜ Ì›ÏËÛ ηϿ Ô AÁ·Û›·˜, ÂȉÔÎ›Ì·Û·Ó Ì ıfiÚ˘‚Ô].

7 η Ε ρ ώ τ η σ η : Afi ÔÈ· ϤÍË Û˘Óԉ‡ÂÙ·È Ë ÌÂÙÔ¯‹, Ô˘ ‰ËÏÒÓÂÈ „‡ÙÈÎË [ÌË


·ÏËıÈÓ‹, ÌË Ú·ÁÌ·ÙÈ΋] ·ÈÙÈÔÏÔÁ›· Î·È Ò˜ ÌÂÙ·ÊÚ¿˙ÂÙ·È;
H ÌÂÙÔ¯‹ ÛÙËÓ ÂÚ›ÙˆÛË ·˘Ù‹ ¤¯ÂÈ ¿ÓÙ· ÌÚÔÛÙ¿ Ù˘ ÙÔ œÛÂÚ Î·È ÌÂÙ·ÊÚ¿˙ÂÙ·È
ÌÂ: Û·Ó Ó· + ˘ÔÙ·ÎÙÈ΋ [·Ú¿‰. 1] ‹ Û·Ó Ó· + ÈÛÙÔÚÈÎfi ¯ÚfiÓÔ ÔÚÈÛÙÈ΋˜ [·Ú¿‰. 2].

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. §¤ÁÂÈ ó˜ ñ‚ÚÈÛÙ‹˜ ÂåÌÈ œÛÂÚ Ì¤ÏÏˆÓ àÏËıÉ Ï¤ÁÂÈÓ [= ϤÂÈ fiÙÈ Ù¿¯· Â›Ì·È ıÚ·-
Û‡˜, Û·Ó Ó· ÚfiÎÂÈÙ·È Ó· ϤÂÈ ÙËÓ ·Ï‹ıÂÈ·].
2. \øÚ¯ÔÜÓÙÔ œÛÂÚ ôÏÏÔȘ âȉÂÈÎÓ‡ÌÂÓÔÈ [= ¯fiÚÂ˘Û·Ó Û·Ó Ó· ¤Î·Ó·Ó Û ¿ÏÏÔ˘˜
Â›‰ÂÈÍË].

8 η Ε ρ ώ τ η σ η : TÈ ‰ËÏÒÓÂÈ Ë ·ÈÙÈÔÏÔÁÈ΋ ÌÂÙÔ¯‹, Ô˘ ‰Â Û˘Óԉ‡ÂÙ·È ·fi Ìfi-


ÚÈ·;
ŸÙ·Ó Ë ·ÈÙÈÔÏÔÁÈ΋ ÌÂÙÔ¯‹ ‰Â Û˘Óԉ‡ÂÙ·È ·fi ÌfiÚÈ·, ‰ËÏÒÓÂÈ Ú·ÁÌ·ÙÈ΋ ·ÈÙÈÔ-
ÏÔÁ›·.

186
148-258 30-09-08 06:25 ™ÂÏ›‰·187

H M E T OX H

9 η Ε ρ ώ τ η σ η : ¶ÔÈˆÓ ÚËÌ¿ÙˆÓ ÔÈ ÌÂÙÔ¯¤˜ Â›Ó·È Û˘Ó‹ıˆ˜ ·ÈÙÈÔÏÔÁÈΤ˜;


ŸÙ·Ó ÔÈ ÌÂÙÔ¯¤˜ ÙˆÓ ‰ÔÍ·ÛÙÈÎÒÓ, ÁÓˆÛÙÈÎÒÓ, ‚Ô˘ÏËÙÈΈÓ, „˘¯ÈÎÔ‡ ¿ıÔ˘˜ ÚËÌ·-
ÙˆÓ ‹ ÙÔ˘ ïÚá ‹ ÙÔ˘ ·åÛı¿ÓÔÌ·È, ‰ÂÓ Â›Ó·È ÂÈıÂÙÈΤ˜ ‹ ηÙËÁÔÚËÌ·ÙÈΤ˜, Â›Ó·È Û˘Ó‹-
ıˆ˜ ·ÈÙÈÔÏÔÁÈΤ˜.

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. òEÂÌÔÓ Âå˜ Ù‹Ó §·Î‰·›ÌÔÓ· Ú¤Û‚ÂȘ ìÁÔ‡ÌÂÓÔÈ ìÛ˘¯›·Ó ö¯ÂÈÓ [= ¤ÛÙÂÏÓ·Ó
ÛÙË §·Î‰·›ÌÔÓ· ÚÂÛ‚Â˘Ù¤˜, ÁÈ·Ù› ›¯·Ó ÙËÓ ÂÓÙ‡ˆÛË fiÙÈ ı· ¤¯Ô˘Ó ËÛ˘¯›·].
2. KϤˆÓ Ôé ‚Ô˘ÏfiÌÂÓÔ˜ Ì¿¯FË ‰È·ÁˆÓ›Û·Ûı·È ÛËÌ·›ÓÂÈÓ âΤÏ¢ àÓ·¯ÒÚËÛÈÓ [= Ô
KϤˆÓ, ÂÂȉ‹ ‰ÂÓ ‹ıÂÏ ӷ ·Ó·ÌÂÙÚËı› Û ̿¯Ë, ¤‰ÈÓ ‰È·Ù·Á‹ Ó· ÛËÌ·›ÓÔ˘Ó
·Ó·¯ÒÚËÛË].

H ¢Y N H T I K H M E T O X H

1 η Ε ρ ώ τ η σ η : TÈ Ï¤ÁÂÙ·È ‰˘ÓËÙÈ΋ ÌÂÙÔ¯‹;


¢˘ÓËÙÈ΋ ϤÁÂÙ·È Ë ÌÂÙÔ¯‹, Ô˘ Û˘Óԉ‡ÂÙ·È ·fi ÙÔ ‰˘ÓËÙÈÎfi ôÓ Î·È ÈÛÔ‰˘Ó·Ì›
¿ÏÏÔÙ Ì ‰˘ÓËÙÈ΋ ÔÚÈÛÙÈ΋ [ÔfiÙ ‰ËÏÒÓÂÈ ÙÔ ÌË Ú·ÁÌ·ÙÈÎfi] Î·È ¿ÏÏÔÙ Ì ‰˘ÓË-
ÙÈ΋ ¢ÎÙÈ΋ [ÔfiÙ ‰ËÏÒÓÂÈ ÙÔ ‰˘Ó·Ùfi, οÙÈ ‰ËÏ. Ô˘ ÌÔÚ› Ó· Á›ÓÂÈ], ·Ó¿ÏÔÁ· ÌÂ
Ù· Û˘ÌÊÚ·˙fiÌÂÓ·.
• H ‰˘ÓËÙÈ΋ ÌÂÙÔ¯‹ ··ÓÙ¿ Û’ fiÏÔ˘˜ ÙÔ˘˜ ¯ÚfiÓÔ˘˜ ÂÎÙfi˜ ·fi ̤ÏÏÔÓÙ·.

2 η Ε ρ ώ τ η σ η : ¶fiÛˆÓ ÂȉÒÓ Â›Ó·È Ë ‰˘ÓËÙÈ΋ ÌÂÙÔ¯‹;


H ÌÂÙÔ¯‹ ·˘Ù‹ ÌÔÚ› Ó· Â›Ó·È Î¿ı ›‰Ô˘˜ ÌÂÙÔ¯‹, ÂÈıÂÙÈ΋ [·Ú¿‰. 1] ‹ ηÙË-
ÁÔÚËÌ·ÙÈ΋ [·Ú¿‰. 2] ‹ ÂÈÚÚËÌ·ÙÈ΋ [·Ú¿‰. 3], ÂÎÙfi˜ Ù˘ ÙÂÏÈ΋˜, ›Ù ›ӷÈ
Û˘ÓËÌ̤ÓË Â›Ù ·fiÏ˘ÙË.

3 η Ε ρ ώ τ η σ η : ¶ÔÈ· ¿ÚÓËÛË ‰¤¯ÂÙ·È Ë ‰˘ÓËÙÈ΋ ÌÂÙÔ¯‹;


¢¤¯ÂÙ·È Î·ÓÔÓÈο ¿ÚÓËÛË Ôé.

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. ¶ÔÏÈÙ›·Ó Ù‹Ó çÚıᘠôÓ ÙÔÖ˜ Ú¿ÁÌ·ÙÈ ¯ÚË۷̤ÓËÓ ÔûÙ ö¯ÔÌÂÓ ÔûÙ ηÏá˜
˙ËÙÔÜÌÂÓ [: ≥ÙȘ ¯Ú‹Û·ÈÙÔ ôÓ] = ÔÏ›ÙÂ˘Ì·, Ô˘ ı· ÌÔÚÔ‡Û ӷ ·ÓÙÈÌÂÙˆ›ÛÂÈ ÌÂ
ÙÚfiÔ ÛˆÛÙfi ÙËÓ Î·Ù¿ÛÙ·ÛË, Ô‡Ù ¤¯Ô˘Ì ԇÙ ·Ó·˙ËÙÔ‡ÌÂ.
2. ^EÒÚ· Ùfi ÂÚÈÙ›¯ÈÛÌ· ®·÷ ‰›ˆ ôÓ ÏËÊı¤Ó [: ÏËÊıÂ›Ë ôÓ] = ¤‚ÏÂ fiÙÈ ÙÔ ÂÚÈÙ›¯È-
ÛÌ· ÌÔÚÂÖ Â‡ÎÔÏ· Ó· ηٷÏËÊı›.
3. \AÚ›ÛÙÈÔ˜ ï £ÂÙÙ·Ïfi˜ ·åÙÂÖ KÜÚÔÓ Âå˜ ‰ÈÛ¯ÈÏ›Ô˘˜ ͤÓÔ˘˜ η› ÙÚÈáÓ ÌËÓáÓ
ÌÈÛıfiÓ, ó˜ Ô≈Ùˆ˜ ÂÚÈÁÂÓfiÌÂÓÔ˜ ôÓ ÙáÓ àÓÙÈÛÙ·ÛȈÙáÓ [: ó˜ ÂÚÈÁ¤ÓÔÈÙÔ ôÓ] = Ô
AÚ›ÛÙÈÔ˜ Ô £ÂÛÛ·Ïfi˜ ˙‹ÙËÛ ·fi ÙÔÓ K‡ÚÔ ÂÚ›Ô˘ ‰‡Ô ¯ÈÏÈ¿‰Â˜ ÌÈÛıÔÊfiÚÔ˘˜
Î·È ÙÚÈÒÓ ÌËÓÒÓ ÌÈÛıfi, ÁÈ·Ù› ¤ÙÛÈ Î·Ù¿ ÙË ÁÓÒÌË ÙÔ˘ ı· ÌÔÚÔ‡Û ӷ ÓÈ΋ÛÂÈ
ÙÔ˘˜ ÔÏÈÙÈÎÔ‡˜ ÙÔ˘ ·ÓÙÈ¿ÏÔ˘˜.

187
148-258 30-09-08 06:25 ™ÂÏ›‰·188

Σ Y N TA K T I KO THΣ APXAIAΣ EΛΛHNIKHΣ ΓΛΩΣΣAΣ

H ™YN¢E™H TøN METOXøN

1 η Ε ρ ώ τ η σ η : ¶fiÙÂ Û˘Ó‰¤ÔÓÙ·È ÌÂٷ͇ ÙÔ˘˜ ÔÈ ÌÂÙÔ¯¤˜;


ŸÙ·Ó ‰‡Ô ‹ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚ˜ ÌÂÙÔ¯¤˜ ‚Ú›ÛÎÔÓÙ·È ÛÙËÓ ›‰È· ÙÒÛË Î·È Â›Ó·È fiÌÔȘ
ÌÂٷ͇ ÙÔ˘˜ ‰ËÏ. ηÙËÁÔÚËÌ·ÙÈΤ˜, ¯ÚÔÓÈΤ˜, ÂÓ·ÓÙȈ̷ÙÈΤ˜ Î.Ï. Û˘Ó‰¤ÔÓÙ·È
ÌÂٷ͇ ÙÔ˘˜ Ì ÙÔ˘˜ ·Ú·Ù·ÎÙÈÎÔ‡˜ Û˘Ó‰¤ÛÌÔ˘˜.

¶·Ú¿‰ÂÈÁÌ· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
\A›ÚËÙ· õ‰Ë Û˘Û΢·˙fiÌÂÓÔ˜ η› ‚·‰›˙ˆÓ η› ÙÚ¤¯ˆÓ η› Ì·¯fiÌÂÓÔ˜ [= ¤¯ˆ ÎÔ˘-
Ú·ÛÙ› È· Ó· ÂÙÔÈÌ¿˙ˆ ÙȘ ·ÔÛ΢¤˜ ÌÔ˘ Î·È Ó· ‚·‰›˙ˆ Î·È Ó· ÙÚ¤¯ˆ Î·È Ó·
ÔÏÂÌÒ]: ηÙËÁÔÚËÌ·ÙÈΤ˜ ÌÂÙÔ¯¤˜ ·fi ÙÔ à›ÚËη.

2 η Ε ρ ώ τ η σ η : ¶fiÙ ‰Â Û˘Ó‰¤ÔÓÙ·È ÌÂٷ͇ ÙÔ˘˜ ÔÈ ÌÂÙÔ¯¤˜;


¢‡Ô ‹ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚ˜ ÌÂÙÔ¯¤˜ ‰Â Û˘Ó‰¤ÔÓÙ·È ÌÂٷ͇ ÙÔ˘˜:
·. ŸÙ·Ó ‰ÂÓ Â›Ó·È ÙÔ˘ ›‰ÈÔ˘ ›‰Ô˘˜ [ÎÈ ·˜ ‚Ú›ÛÎÔÓÙ·È ÛÙËÓ ›‰È· ÙÒÛË] ‰ËÏ. Ë Ì›·
¯ÚÔÓÈ΋ Î·È Ë ¿ÏÏË ·ÈÙÈÔÏÔÁÈ΋ Î.Ï.

¶·Ú¿‰ÂÈÁÌ· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
Oî §·Î‰·ÈÌfiÓÈÔÈ ÚÔ˚fiÓÙ˜ ·Ú·Ï·Ì‚¿ÓÔÓÙ˜ Ù¿˜ fiÏÂȘ Á›ÁÓÔÓÙ·È ‰˘ÛÌ·¯ÒÙÂÚÔÈ
[= ÔÈ §·Î‰·ÈÌfiÓÈÔÈ, ÂÓÒ ÚÔ¯ˆÚÔ‡Ó, ·›ÚÓÔÓÙ·˜ Ì ÙÔ Ì¤ÚÔ˜ ÙÔ˘˜ ÙȘ fiÏÂȘ, Á›ÓÔ-
ÓÙ·È ÈÔ ‰˘ÛÎÔÏÔÔϤÌËÙÔÈ]: ÚÔ˚fiÓÙ˜: ¯ÚÔÓÈ΋ ÌÂÙÔ¯‹, ·Ú·Ï·Ì‚¿ÓÔÓÙ˜: ÙÚÔÈ΋
ÌÂÙÔ¯‹.

‚. ŸÙ·Ó Ë Ì›· ÚÔÛ‰ÈÔÚ›˙ÂÈ ÙËÓ ¿ÏÏË, ÌÔÏÔÓfiÙÈ Â›Ó·È fiÌÔȘ:

¶·Ú¿‰ÂÈÁÌ· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
KÜÚÔ˜ ñÔÏ·‚ÒÓ ÙÔ‡˜ ʇÁÔÓÙ·˜ Û˘ÏϤͷ˜ ÛÙÚ¿ÙÂ˘Ì· âÔÏÈfiÚÎÂÈ M›ÏËÙÔÓ [= Ô
K‡ÚÔ˜, fiÙ·Ó ‹Ú ̷˙› ÙÔ˘ ÙÔ˘˜ ÂÍÔÚ›ÛÙÔ˘˜, ·ÊÔ‡ Û˘ÁΤÓÙÚˆÛ ÛÙÚ¿ÙÂ˘Ì·, ÔÏÈÔÚ-
ÎÔ‡Û ÙË M›ÏËÙÔ]: ñÔÏ·‚ÒÓ - Û˘ÏϤͷ˜: ¯ÚÔÓÈΤ˜ ÌÂÙÔ¯¤˜.

Á. ŸÙ·Ó Â›Ó·È ÙÔ˘ ›‰ÈÔ˘ ›‰Ô˘˜ ÁÈ· Ó· ‰Ôı› ¤ÌÊ·ÛË, ‰Â Û˘Ó‰¤ÔÓÙ·È ÌÂٷ͇ ÙÔ˘˜ ÌÂ
Û˘Ó‰¤ÛÌÔ˘˜ ·Ú·Ù·ÎÙÈÎÔ‡˜, ·ÏÏ¿ ¯ˆÚ›˙ÔÓÙ·È Ì ÎfiÌÌ· [ÂÎʤÚÔÓÙ·È Î·Ù¿ ÙÔ ·Û‡Ó-
‰ÂÙÔ Û¯‹Ì·].

¶·Ú¿‰ÂÈÁÌ· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
^HÌÂÖ˜ Û ÁÂÓÓ‹Û·ÓÙ˜, âÎıÚ¤„·ÓÙ˜, ·È‰Â‡Û·ÓÙ˜, ÌÂÙ·‰fiÓÙ˜ ê¿ÓÙˆÓ, ¬Ìˆ˜ ÚÔ-
·ÁÔÚ‡ÔÌÂÓ âÍÂÖÓ·È àÈ¤Ó·È [= ÂÌ›˜ -ÔÈ ÓÔÌÔÈ- ·Ó Î·È Û ÁÂÓÓ‹Û·ÌÂ, Û ·Ó·ıÚ¤-
„·ÌÂ, Û ÂÎ·È‰Â‡Û·ÌÂ Î·È ÛÔ˘ ÚÔÛʤڷÌ ٷ ¿ÓÙ·, ÂÓÙÔ‡ÙÔȘ ÛÔ˘ ϤÌ ÂÎ ÙˆÓ
ÚÔÙ¤ÚˆÓ fiÙÈ ¤¯ÂȘ ÙË ‰˘Ó·ÙfiÙËÙ· Ó· ·Ô‰ËÌ‹ÛÂȘ]: ÌÂÙÔ¯¤˜ ÂÓ·ÓÙȈ̷ÙÈΤ˜.

‰. ŸÙ·Ó Â›Ó·È ÙÔ˘ ›‰ÈÔ˘ ›‰Ô˘˜ Î·È ‰È·ÊÔÚÂÙÈÎÒÓ ÙÒÛˆÓ.

188
148-258 30-09-08 06:25 ™ÂÏ›‰·189

H M E T OX H

¶·Ú¿‰ÂÈÁÌ· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
¢ËÌÔÛı¤Ó˘ NÈΛ÷· ÚÔÛÂÏıÒÓ ÁÓÒÌËÓ âÔÈÂÖÙÔ ÏËÚÒÛ·ÓÙ·˜ öÙÈ Ù¿˜ ÏÔÈ¿˜ ÙáÓ
ÓÂáÓ ‚È¿Û·Ûı·È, õÓ ‰‡ÓˆÓÙ·È, ±Ì· ≤ˇˆ ÙfiÓ öÎÏÔ˘Ó [= ÎÈ Ô ¢ËÌÔÛı¤Ó˘, ·ÊÔ‡ ‹Á ÛÙÔ
NÈΛ· –ÙÔ‡– ÚfiÙÂÈÓÂ, ·ÊÔ‡ Â·Ó‰ÚÒÛÔ˘Ó, fiÛ· ·fi Ù· ÏÔ›· ¤ÌÂÓ·Ó ·ÎfiÌ·, ·Ó ÌÔ-
ÚÔ‡Ó, Ó· ·Ú·‚È¿ÛÔ˘Ó ÙËÓ ¤ÍÔ‰Ô ÙÔ˘ ÏÈÌ·ÓÈÔ‡ ηٿ Ù· ÍËÌÂÚÒÌ·Ù·]: XÚÔÓÈΤ˜ ÌÂÙÔ¯¤˜.

ANA§Y™H
TøN METOXøN

EI™A°ø°IKA
ÁÈ· ÙËÓ ANA§Y™H ÙˆÓ METOXøN

Ε ρ ώ τ η σ η : TÈ Ú¤ÂÈ Ó· ¤¯Ô˘Ì ˘fi„Ë Ì·˜, fiÙ·Ó ·Ó·Ï‡Ô˘Ì ÌÈ· ÌÂÙÔ¯‹ ÛÙËÓ


·ÓÙ›ÛÙÔÈ¯Ë ‰Â˘ÙÂÚÂ‡Ô˘Û· ÚfiÙ·ÛË;
°È· Ó· ·Ó·Ï‡ÛÔ˘Ì ÌÈ· ÌÂÙÔ¯‹ Ú¤ÂÈ Ó· ¤¯Ô˘Ì ˘fi„Ë Ì·˜ Ù· ÂÍ‹˜:
1. AÓ·ÁÓˆÚ›˙Ô˘Ì ÙÔ Â›‰Ô˜ Ù˘ ÌÂÙÔ¯‹˜ [·Ó ‰ËÏ. Â›Ó·È ÂÈıÂÙÈ΋ ‹ ηÙËÁÔÚËÌ·ÙÈ΋
‹ ÂÈÚÚËÌ·ÙÈ΋ Û fiÏ· Ù˘ Ù· ›‰Ë: ¯ÚÔÓÈ΋, ˘ÔıÂÙÈ΋ Î.Ï.].
H ·Ó·ÁÓÒÚÈÛË Ù˘ ÌÂÙÔ¯‹˜ ·ÔÙÂÏ› ÙË ‚·ÛÈ΋ ÚÔ¸fiıÂÛË ÁÈ· ÙËÓ ·Ó¿Ï˘Û‹ Ù˘
Û ·ÓÙ›ÛÙÔÈ¯Ë ÚfiÙ·ÛË Î·È ÁÈ’ ·˘Ùfi ··ÈÙÂ›Ù·È È‰È·›ÙÂÚË ÚÔÛÔ¯‹.
2. BÚ›ÛÎÔ˘Ì ÙÔ ˘ÔΛÌÂÓÔ Ù˘ ÌÂÙÔ¯‹˜, ÁÈ·Ù› Ô ·ÚÈıÌfi˜ Î·È ÙÔ ÚfiÛˆÔ ÙÔ˘
˘ÔÎÂÈ̤ÓÔ˘ Ù˘ Ì·˜ ˘Ô‰ÂÈÎÓ‡ÂÈ ÙÔ ÚfiÛˆÔ Î·È ÙÔÓ ·ÚÈıÌfi ÙÔ˘ Ú‹Ì·ÙÔ˜ Ù˘ Úfi-
Ù·Û˘ Ô˘ ÚÔ·ÙÂÈ ·fi ÙËÓ ·Ó¿Ï˘ÛË.
• TÔ ˘ÔΛÌÂÓÔ Ù˘ ÌÂÙÔ¯‹˜, fiÔÈÔ˘ ÚÔÛÒÔ˘ ‹ ·ÚÈıÌÔ‡ ÎÈ ·Ó ›ӷÈ, ηٿ ÙËÓ ·Ó¿-
Ï˘ÛË Ù›ıÂÙ·È Û ÙÒÛË ÔÓÔÌ·ÛÙÈ΋.
3. BϤÔ˘Ì ÙÔ ¯ÚfiÓÔ ·fi ÙÔÓ ÔÔ›Ô ÂÍ·ÚÙ¿Ù·È Ë ÌÂÙÔ¯‹, ·Ó ‰ËÏ·‰‹ Â›Ó·È ·ÚÎÙÈ-
Îfi˜ ‹ ÈÛÙÔÚÈÎfi˜.
ŸÙ·Ó Ô ¯ÚfiÓÔ˜ Â›Ó·È ·ÚÎÙÈÎfi˜, ÙfiÙÂ Ë ‰Â˘ÙÂÚÂ‡Ô˘Û· ÚfiÙ·ÛË, Ô˘ ÚÔ¤Ú¯ÂÙ·È
·fi ÙËÓ ·Ó¿Ï˘ÛË Ù˘ ÌÂÙÔ¯‹˜, ÂÎʤÚÂÙ·È Ì ÔÚÈÛÙÈ΋ ‹ ˘ÔÙ·ÎÙÈÎ‹Ø fiÙ·Ó fï˜ Ô
¯ÚfiÓÔ˜ Â›Ó·È ÈÛÙÔÚÈÎfi˜, ÂÎʤÚÂÙ·È Û˘Ó‹ıˆ˜ Ì ¢ÎÙÈ΋ ÙÔ˘ Ï¿ÁÈÔ˘ ÏfiÁÔ˘, ·ÓÙ› Ù˘
ÔÚÈÛÙÈ΋˜ ‹ Ù˘ ˘ÔÙ·ÎÙÈ΋˜.
4. BϤÔ˘Ì ÙÔ ¯ÚfiÓÔ Ù˘ ÌÂÙÔ¯‹˜.
• ŸÙ·Ó Ô ¯ÚfiÓÔ˜ Ù˘ ÌÂÙÔ¯‹˜ Â›Ó·È ÂÓÂÛÙÒÙ·˜, Ë ‰Â˘ÙÂÚÂ‡Ô˘Û· ÚfiÙ·ÛË ÂÎʤÚÂÙ·È
Ì ÂÓÂÛÙÒÙ· ÔÚÈÛÙÈ΋˜, ·Ó ÙÔ Ú‹Ì· Ô˘ ·˘Ù‹ ÚÔÛ‰ÈÔÚ›˙ÂÈ, Â›Ó·È ·ÚÎÙÈÎÔ‡ ¯ÚfiÓÔ˘.
AÓ fï˜ ÙÔ Ú‹Ì· Â›Ó·È ÈÛÙÔÚÈÎÔ‡ ¯ÚfiÓÔ˘, ÙfiÙ ÂÎʤÚÂÙ·È Ì ·Ú·Ù·ÙÈÎfi ‹ Ì ÂÓÂ-
ÛÙÒÙ· ¢ÎÙÈ΋˜ ÙÔ˘ Ï¿ÁÈÔ˘ ÏfiÁÔ˘.
• ŸÙ·Ó Ô ¯ÚfiÓÔ˜ Ù˘ ÌÂÙÔ¯‹˜ Â›Ó·È ·Ú·ÎÂÈ̤ÓÔ˜, Ë ‰Â˘ÙÂÚÂ‡Ô˘Û· ÚfiÙ·ÛË ÂÎʤ-
ÚÂÙ·È Ì ·Ú·Î›ÌÂÓÔ ÔÚÈÛÙÈ΋˜, ·Ó ÙÔ Ú‹Ì· Ô˘ ·˘Ù‹ ÚÔÛ‰ÈÔÚ›˙ÂÈ, Â›Ó·È ·ÚÎÙÈÎÔ‡
¯ÚfiÓÔ˘. AÓ fï˜ ÙÔ Ú‹Ì· Â›Ó·È ÈÛÙÔÚÈÎÔ‡ ¯ÚfiÓÔ˘, ÙfiÙ ÂÎʤÚÂÙ·È Ì ˘ÂÚÛ˘ÓÙ¤ÏÈÎÔ
‹ Ì ·Ú·Î›ÌÂÓÔ Â˘ÎÙÈ΋˜ ÙÔ˘ Ï¿ÁÈÔ˘ ÏfiÁÔ˘.

189
148-258 30-09-08 06:25 ™ÂÏ›‰·190

Σ Y N TA K T I KO THΣ APXAIAΣ EΛΛHNIKHΣ ΓΛΩΣΣAΣ

A N A §Y ™ H T H ™ E ¶ I £ E T I K H ™ M E T O X H ™

1 η Ε ρ ώ τ η σ η : ™Â ÙÈ ·Ó·Ï‡ÂÙ·È Ë ¤Ó·ÚıÚË ÂÈıÂÙÈ΋ ÌÂÙÔ¯‹;


H ¤Ó·ÚıÚË ÂÈıÂÙÈ΋ ÌÂÙÔ¯‹ ·Ó·Ï‡ÂÙ·È Û ‰ÂÈÎÙÈ΋ ·ÓÙˆÓ˘Ì›· [: ÔyÙÔ˜, âÎÂÖÓÔ˜,
ÛÙÔ ›‰ÈÔ Á¤ÓÔ˜, ÛÙËÓ ›‰È· ÙÒÛË Î·È ÛÙÔÓ ›‰ÈÔ ·ÚÈıÌfi Ì ÙË ÌÂÙÔ¯‹] + ·Ó·ÊÔÚÈ΋ Úfi-
Ù·ÛË Ô˘ ÂÈÛ¿ÁÂÙ·È Ì ·Ó·ÊÔÚÈ΋ ·ÓÙˆÓ˘Ì›· [¬˜ ‹ ¬ÛÙȘ] ÔÓÔÌ·ÛÙÈ΋˜ ÙÒÛ˘ ÂÓÈ-
ÎÔ‡ ‹ ÏËı˘ÓÙÈÎÔ‡ Î·È ÂÎʤÚÂÙ·È Ì ÔÚÈÛÙÈ΋ [·Ú¿‰. 1] ‹ Ì ¢ÎÙÈ΋ ÙÔ˘ Ï¿ÁÈÔ˘
ÏfiÁÔ˘, ·Ó¿ÏÔÁ· Ì ÙÔ ¯ÚfiÓÔ Ù˘ ÂÍ¿ÚÙËÛ˘.

2 η Ε ρ ώ τ η σ η : ™Â ÙÈ ·Ó·Ï‡ÂÙ·È Ë ¿Ó·ÚıÚË ÂÈıÂÙÈ΋ ÌÂÙÔ¯‹;


H ¿Ó·ÚıÚË ÂÈıÂÙÈ΋ ÌÂÙÔ¯‹ ·Ó·Ï‡ÂÙ·È Û ·Ó·ÊÔÚÈ΋ ÚfiÙ·ÛË Ô˘ ÂÈÛ¿ÁÂÙ·È ÌÂ
·Ó·ÊÔÚÈ΋ ·ÓÙˆÓ˘Ì›· [¬˜, ¬ÛÙȘ] ÔÓÔÌ·ÛÙÈ΋˜ ÙÒÛ˘ ÂÓÈÎÔ‡ ‹ ÏËı˘ÓÙÈÎÔ‡ ·ÚÈı-
ÌÔ‡ Î·È ÂÎʤÚÂÙ·È Ì ÔÚÈÛÙÈ΋ [·Ú¿‰. 2] ‹ Ì ¢ÎÙÈ΋ ÙÔ˘ Ï¿ÁÈÔ˘ ÏfiÁÔ˘, ·Ó¿ÏÔÁ·
Ì ÙÔ ¯ÚfiÓÔ Ù˘ ÂÍ¿ÚÙËÛ˘ ‹ Ì ‰˘Ó. ÔÚÈÛÙÈ΋ ‹ ‰˘Ó. ¢ÎÙÈ΋, fiÙ·Ó Ë ÌÂÙÔ¯‹ ›ӷÈ
‰˘ÓËÙÈ΋ [ÌÂÙÔ¯‹ + ôÓ].

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - AÓ¿Ï˘ÛË
1. ^O Ì‹ âÈÙÚ¤ˆÓ ÙÔÖ˜ à‰ÈÎÔÜÛÈÓ à‰ÈÎÂÖÓ ÙÈÌɘ ôÍÈfi˜ âÛÙÈ [: âΛÓÔȘ, Ô¥ à‰ÈÎÔÜÛÈÓ].
2. ¢‡Ó·Ì·È Û˘ÓÂÖÓ·È àÓıÚÒÔȘ ‰˘Ó·Ì¤ÓÔȘ àÓ·Ï›ÛÎÂÈÓ [: Ô¥ ‰‡Ó·ÓÙ·È].

A N A §Y ™ H T H ™ K A T H ° O P H M A T I K H M E T O X H ™

Ε ρ ώ τ η σ η : ™Â ÙÈ ·Ó·Ï‡ÂÙ·È Ë Î·ÙËÁÔÚËÌ·ÙÈ΋ ÌÂÙÔ¯‹;


H ηÙËÁÔÚËÌ·ÙÈ΋ ÌÂÙÔ¯‹ ·Ó·Ï‡ÂÙ·È Û ÂȉÈ΋ ÚfiÙ·ÛË Ô˘ ÂÈÛ¿ÁÂÙ·È Ì ÙÔ Û‡Ó-
‰ÂÛÌÔ Î·È ÂÎʤÚÂÙ·È ÌÂ:
1. OÚÈÛÙÈ΋, fiÙ·Ó ¤¯Ô˘Ì ÂÍ¿ÚÙËÛË ·fi ·ÚÎÙÈÎfi ¯ÚfiÓÔ [·Ú¿‰. 1].
2. EéÎÙÈ΋ ÙÔ˘ Ï¿ÁÈÔ˘ ÏfiÁÔ˘, fiÙ·Ó ¤¯Ô˘Ì ÂÍ¿ÚÙËÛË ·fi ÈÛÙÔÚÈÎfi ¯ÚfiÓÔ
[·Ú¿‰. 2].
3. ¢˘ÓËÙÈ΋ ÔÚÈÛÙÈ΋ [·Ú¿‰. 3] ‹ ‰˘Ó. ¢ÎÙÈ΋ [·Ú¿‰. 4] ·Ó¿ÏÔÁ· Ì ٷ Û˘Ì-
ÊÚ·˙fiÌÂÓ·, fiÙ·Ó Ë Î·ÙËÁÔÚËÌ·ÙÈ΋ ÌÂÙÔ¯‹ Â›Ó·È ‰˘ÓËÙÈ΋ [Û˘Óԉ‡ÂÙ·È ·fi ÙÔ
‰˘ÓËÙÈÎfi ôÓ].
¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - AÓ¿Ï˘ÛË
1. Or‰· ÙÔ‡˜ ôÓ‰Ú·˜ Ì·¯Ô̤ÓÔ˘˜ [: ¬ÙÈ Ôî ôÓ‰Ú˜ Ì¿¯ÔÓÙ·È].
2. òH‰ÂÈÓ ÙÔ‡˜ ôÓ‰Ú·˜ Ì·¯Ô̤ÓÔ˘˜ [: ¬ÙÈ Ôî ôÓ‰Ú˜ Ì¿¯ÔÈÓÙÔ].
3. òH
ˇ ‰ÂÈÓ ÙÔ‡˜ ôÓ‰Ú·˜ ôÓ Ì·¯Ô̤ÓÔ˘˜ [: ¬ÙÈ Ôî ôÓ‰Ú˜ ôÓ âÌ¿¯ÔÓÙÔ].
4. Ox‰· ÙÔ‡˜ ôÓ‰Ú·˜ ôÓ Ì·¯Ô̤ÓÔ˘˜ [: ¬ÙÈ ÔÈ ôÓ‰Ú˜ ôÓ Ì¿¯ÔÈÓÙÔ].

¶PO™E•E. ŸÙ·Ó ¤¯Ô˘Ì ÂÍ¿ÚÙËÛË ·fi ÈÛÙÔÚÈÎfi ¯ÚfiÓÔ, Ë ÂȉÈ΋ ÚfiÙ·ÛË ·ÓÙ› ÌÂ
¢ÎÙÈ΋ ÙÔ˘ Ï¿ÁÈÔ˘ ÌÔÚ› Ó· ÂÎʤÚÂÙ·È Ì ÔÚÈÛÙÈ΋. AÏÏ¿ ÛÙËÓ ÂÚ›ÙˆÛË
·˘Ù‹ Ë ÌÂÙÔ¯‹ ÙÔ˘ ÂÓÂÛÙÒÙ· ·Ó·Ï‡ÂÙ·È Ì ·Ú·Ù·ÙÈÎfi [·Ú¿‰. 1] Î·È Ë ÌÂÙÔ¯‹
ÙÔ˘ ·Ú·ÎÂÈ̤ÓÔ˘ Ì ˘ÂÚÛ˘ÓÙ¤ÏÈÎÔ [·Ú¿‰. 2].

190
148-258 30-09-08 06:25 ™ÂÏ›‰·191

H M E T OX H

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - AÓ¿Ï˘ÛË
1. AéÙfiÓ ËyÚÔÓ ôÍÈÔÓ ùÓÙ· ÏfiÁˆÓ ηÏáÓ [: ¬ÙÈ ·éÙfi˜ âÛÙÈ…].
2. \E‡ıÔÓÙÔ Ùɘ ¶‡ÏÔ˘ ηÙÂÈÏËÌ̤Ó˘ [: ¬ÙÈ ì ¶‡ÏÔ˜ ηÙ›ÏËÙÔ].

A N A §Y ™ H T H ™ E ¶ I P P H M A T I K H ™ M E T O X H ™
H AITIO§O°IKH METOXH

Ε ρ ώ τ η σ η : ™Â ÙÈ ·Ó·Ï‡ÂÙ·È Ë ·ÈÙÈÔÏÔÁÈ΋ ÌÂÙÔ¯‹;


H ·ÈÙÈÔÏÔÁÈ΋ ÌÂÙÔ¯‹ ·Ó·Ï‡ÂÙ·È Û ‰Â˘ÙÂÚÂ‡Ô˘Û· ·ÈÙÈÔÏÔÁÈ΋ ÚfiÙ·ÛË.
·. ŸÙ·Ó ‰ËÏÒÓÂÈ Ú·ÁÌ·ÙÈ΋ ·ÈÙÈÔÏÔÁ›·, ÂÈÛ¿ÁÂÙ·È Ì ÙÔ˘˜ Û˘Ó‰¤ÛÌÔ˘˜ â›,
âÂȉ‹, ‰ÈfiÙÈ, ¬ÙÈ [Î·È Î˘Ú›ˆ˜ Ì ÙÔÓ ¬ÙÈ ÛÙËÓ ÂÚ›ÙˆÛË Ô˘ Ë ·ÈÙÈÔÏÔÁÈ΋ ÌÂÙÔ¯‹
ÂÍ·ÚÙ¿Ù·È ·fi Ú‹Ì·Ù· „˘¯ÈÎÔ‡ ¿ıÔ˘˜] Î·È ÂÎʤÚÂÙ·È Ì ÔÚÈÛÙÈ΋ [·Ú¿‰. 1] ηÈ
Û¿ÓÈ· Ì ‰˘Ó. ÔÚÈÛÙÈ΋ ‹ ‰˘Ó. ¢ÎÙÈ΋ [fiÙ·Ó Ë ÌÂÙÔ¯‹ Â›Ó·È ‰˘ÓËÙÈ΋, Û˘Óԉ‡ÂÙ·È
‰ËÏ. ·fi ÙÔ ‰˘ÓËÙÈÎfi ôÓ] ‹ ¢ÎÙÈ΋ ÙÔ˘ Ï¿ÁÈÔ˘ ÏfiÁÔ˘ [fiÙ·Ó Ë ÌÂÙÔ¯‹ ÂÍ·ÚÙ¿Ù·È ·fi
ÈÛÙÔÚÈÎfi ¯ÚfiÓÔ].
‚. ŸÙ·Ó ‰ËÏÒÓÂÈ ˘ÔÎÂÈÌÂÓÈ΋ ·ÈÙÈÔÏÔÁ›· ÂÈÛ¿ÁÂÙ·È Ì ÙÔ Û‡Ó‰ÂÛÌÔ ó˜ + ÔÚÈ-
ÛÙÈ΋ ‹ ¢ÎÙÈ΋ ÙÔ˘ Ï¿ÁÈÔ˘ ÏfiÁÔ˘ [ÈÔ Û¿ÓÈ·] ·Ú¿‰. 2.

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - AÓ¿Ï˘ÛË
1. TÈÛ۷ʤÚÓ˘ âÈÔÚ΋۷˜ ÔÏÂÌ›Ô˘˜ ÙÔ‡˜ ıÂÔ‡˜ âÎÙ‹Û·ÙÔ [: âÂȉ‹ âÈÒÚÎËÛÂ].
2. Oî KÔÚ›ÓıÈÔÈ ÙÚÔ·ÖÔÓ öÛÙËÛ·Ó ó˜ ÓÂÓÈÎËÎfiÙ˜ [: ó˜ âÓÂÓÈ΋ÎÂÛ·Ó ‹ ó˜ ÓÂÓÈÎË-
ÎfiÙ˜ ÂrÂÓ].

H TE§IKH METOXH

Ε ρ ώ τ η σ η : ™Â ÙÈ ·Ó·Ï‡ÂÙ·È Ë ÙÂÏÈ΋ ÌÂÙÔ¯‹;


H ÙÂÏÈ΋ ÌÂÙÔ¯‹ ·Ó·Ï‡ÂÙ·È Û ÙÂÏÈ΋ ÚfiÙ·ÛË.
·. ⁄ÛÙÂÚ· ·fi ·ÚÎÙÈÎfi ¯ÚfiÓÔ ÂÈÛ¿ÁÂÙ·È Î˘Ú›ˆ˜ Ì ÙÔ Û‡Ó‰ÂÛÌÔ ¥Ó· Î·È ÂÎʤÚÂ-
Ù·È Ì ˘ÔÙ·ÎÙÈ΋ ·ÔÚ›ÛÙÔ˘ [·Ú¿‰. 1] ‹ ÂÓÂÛÙÒÙ·.
‚. ⁄ÛÙÂÚ· ·fi ÈÛÙÔÚÈÎfi ¯ÚfiÓÔ ÂÎʤÚÂÙ·È Ì ¢ÎÙÈ΋ ÙÔ˘ Ï¿ÁÈÔ˘ ÏfiÁÔ˘, ·ÔÚ›-
ÛÙÔ˘ ΢ڛˆ˜ [·Ú¿‰. 2] ‹ ÂÓÂÛÙÒÙ·.
• AÓÙ› Ì ¢ÎÙÈ΋ ÙÔ˘ Ï¿ÁÈÔ˘ ÏfiÁÔ˘ ÌÔÚ› Ó· ÂÎʤÚÂÙ·È [Û¿ÓÈ·] Ì ˘ÔÙ·-
ÎÙÈ΋, ÁÈ· Ó· ‰ËÏÒÛÂÈ ÈÔ ‚¤‚·ÈÔ ÙÔ ÛÎÔfi.

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - AÓ¿Ï˘ÛË
1. òAÂÈÌÈ Í¤ÓÈ¿ ÛÔÈ ·Ú·Û΢¿ÛˆÓ [: ¥Ó· ·Ú·Û΢¿Ûˆ].
2. \EÔÚ‡ÔÓÙÔ Î·ÙÔ„fiÌÂÓÔÈ ÙÔ‡˜ ÔÏÂÌ›Ô˘˜ [: ¥Ó· ηٛ‰ÔÈÂÓ].

191
148-258 30-09-08 06:25 ™ÂÏ›‰·192

Σ Y N TA K T I KO THΣ APXAIAΣ EΛΛHNIKHΣ ΓΛΩΣΣAΣ

H Y¶O£ETIKH METOXH

Ε ρ ώ τ η σ η : ™Â ÙÈ ·Ó·Ï‡ÂÙ·È ˘ÔıÂÙÈ΋ ÌÂÙÔ¯‹;


H ˘ÔıÂÙÈ΋ ÌÂÙÔ¯‹ ·Ó·Ï‡ÂÙ·È Û ˘ÔıÂÙÈ΋ ÚfiÙ·ÛË, Ô˘ Ì ÙËÓ ·fi‰ÔÛË ‰ËÏÒ-
ÓÂÈ fiÏ· Ù· ›‰Ë ÙˆÓ ˘ÔıÂÙÈÎÒÓ ÏfiÁˆÓ [ÁÈ· ÙËÓ ·Ó¿Ï˘ÛË Ù˘ ˘ÔıÂÙÈ΋˜ ÌÂÙÔ¯‹˜
‚Ϥ ϷÓı¿ÓÔÓÙ˜ ˘ÔıÂÙÈÎÔ‡˜ ÏfiÁÔ˘˜ ÛÂÏ. 328].

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - AÓ¿Ï˘ÛË
1. T› Á¿Ú ôÓ Ï·ıÒÓ ‰ÈÂÚ·Í¿ÌËÓ: T› Á¿Ú, Âå öÏ·ıÔÓ, ôÓ ‰ÈÂÚ·Í¿ÌËÓ [= ÙÈ ı· ÂÙ‡-
¯·ÈÓ·, ·Ó ‰È¤Ê¢Á· ÙËÓ ÚÔÛÔ¯‹].
2. ¢›Î·È· ‰Ú¿Û·˜ Û˘ÌÌ¿¯Ô˘˜ ≤ÍÂȘ ıÂÔ‡˜: òAÓ ‰Ú¿ÛË F ˜ ‰›Î·È·, Û˘ÌÌ¿¯Ô˘˜ ≤ÍÂȘ ıÂÔ‡˜
[= ·Ó οÓÂȘ ‰›Î·È˜ Ú¿ÍÂȘ, ı· ¤¯ÂȘ Û˘ÌÌ¿¯Ô˘˜ ÙÔ˘˜ ıÂÔ‡˜].

H ENANTIøMATIKH METOXH

Ε ρ ώ τ η σ η : ™Â ÙÈ ·Ó·Ï‡ÂÙ·È Ë ÂÓ·ÓÙȈ̷ÙÈ΋ ÌÂÙÔ¯‹;


H ÂÓ·ÓÙȈ̷ÙÈ΋ ÌÂÙÔ¯‹ ·Ó·Ï‡ÂÙ·È Û ÂÓ·ÓÙȈ̷ÙÈ΋ ÚfiÙ·ÛË:
·. ŸÙ·Ó ‰ËÏÒÓÂÈ fiÙÈ Ë ÂÓ·ÓÙ›ˆÛË ‹ ·Ú·¯ÒÚËÛË Á›ÓÂÙ·È Û οÙÈ Ú·ÁÌ·ÙÈÎfi ‹ ÛÂ
οÙÈ Ô˘ ıˆÚÂ›Ù·È Ú·ÁÌ·ÙÈÎfi, ÌÂ: Âå η› + ÔÚÈÛÙÈ΋ [·Ú¿‰. 1] ‹ ôÓ Î·› + ˘ÔÙ·-
ÎÙÈ΋ [Ôχ Û¿ÓÈ·].
‚. ŸÙ·Ó ‰ËÏÒÓÂÈ fiÙÈ Ë ÂÓ·ÓÙ›ˆÛË ‹ ·Ú·¯ÒÚËÛË Á›ÓÂÙ·È Û οÙÈ Ô˘ ıˆÚÂ›Ù·È ‹
Â›Ó·È ÌË Ú·ÁÌ·ÙÈÎfi [·Ú¿‰. 2] ‹ ·‚¤‚·ÈÔ ‹ ·›ı·ÓÔ, ÌÂ: η› Âå [ÎÂå] + ÔÚÈÛÙÈ΋ [ηÈ
Û¿ÓÈ· ¢ÎÙÈ΋] ‹ η› ôÓ [ÎôÓ] + ˘ÔÙ·ÎÙÈ΋ [·Ú¿‰. 3].
Á. ŸÙ·Ó Ë ÚfiÙ·ÛË, ÛÙËÓ ÔÔ›· ·Ó‹ÎÂÈ Ë ÌÂÙÔ¯‹, ¤¯ÂÈ ¿ÚÓËÛË ÌÂ: Ô鉒 Âå, Ì‹‰’ Âå +
ÔÚÈÛÙÈ΋ [·Ú¿‰. 4] ‹ Ô鉒 â¿Ó, Ìˉ’ â¿Ó + ˘ÔÙ·ÎÙÈ΋.

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - AÓ¿Ï˘ÛË
1. M¤Á·˜ Á¤ÁÔÓ º›ÏÈÔ˜ àÛıÂÓ‹˜ üÓ Î·Ù’ àÚ¯¿˜ [: Âå η› qÓ].
2. \AÔı·ÓÂÖÓ Ôî ÙÏ‹ÌÔÓ˜ Ôé ‰‡Ó·ÓÙ·È Î·› Ì¿Ï· âÚáÓÙ˜ ÙÔ‡ÙÔ˘ [: η› Âå âÚáÛÈ].
3. K·› àÔÛÙÄÛ· ì fiÏȘ àÊ›ÍÂÙ·È Âå˜ Û‡Ì‚·ÛÈÓ [: ÎôÓ àÔÛÙÉ
F ].
4. TÔÛ·ÜÙ· ÂfiÓı·ÛÈ Î·Î¿, ¬Û· ôÓ Ô鉤 ηٷÚÒÌÂÓÔ˜ ÂyÚ¤ ÙȘ ·éÙÔÖ˜ [: Ô鉒 Âå
ηÙËÚÄÙÔ].

H XPONIKH METOXH

Ε ρ ώ τ η σ η : ™Â ÙÈ ·Ó·Ï‡ÂÙ·È Ë ¯ÚÔÓÈ΋ ÌÂÙÔ¯‹;


H ÌÂÙÔ¯‹ ·˘Ù‹ ·Ó·Ï‡ÂÙ·È Û ¯ÚÔÓÈ΋ ‹ ¯ÚÔÓÈÎÔ¸ÔıÂÙÈ΋ ÚfiÙ·ÛË:
·. ŸÙ·Ó ‰ËÏÒÓÂÈ ÙÔ ÚÔÙÂÚfi¯ÚÔÓÔ, ÂÈÛ¿ÁÂÙ·È ÌÂ: â›, âÂȉ‹, ¬ÙÂ, ó˜, àÊ’ Ôy, âÍ
¬ÙÔ˘ Î·È ÂÎʤÚÂÙ·È Ì ÔÚÈÛÙÈ΋ [·Ú¿‰. 1].

192
148-258 30-09-08 06:25 ™ÂÏ›‰·193

H M E T OX H

• H ÌÂÙÔ¯‹ ‚Ú›ÛÎÂÙ·È Û˘Ó‹ıˆ˜ Û ·fiÚÈÛÙÔ [·Ú¿‰. 2].


‚. ŸÙ·Ó ‰ËÏÒÓÂÈ ÙÔ ˘ÛÙÂÚfi¯ÚÔÓÔ, ÌÂ: ≤ˆ˜, öÛÙÂ, ô¯ÚÈ, ̤¯ÚÈ + ÔÚÈÛÙÈ΋ [·Ú¿‰. 2].
• H ÌÂÙÔ¯‹ ‚Ú›ÛÎÂÙ·È Û˘Ó‹ıˆ˜ Û ÂÓÂÛÙÒÙ·.
Á. ŸÙ·Ó ‰ËÏÒÓÂÈ ÙÔ Û‡Á¯ÚÔÓÔ ÂÈÛ¿ÁÂÙ·È Î˘Ú›ˆ˜ ÌÂ: âÓ z
ˇ , ηı’ ¬Ó Î·È ÂÎʤÚÂÙ·È ÌÂ
ÔÚÈÛÙÈ΋ ÂÓÂÛÙÒÙ·, ·Ó ÙÔ Ú‹Ì· Ô˘ ÚÔÛ‰ÈÔÚ›˙ÂÈ Â›Ó·È ¯ÚfiÓÔ˘ ·ÚÎÙÈÎÔ‡, ‹ Ì ·Ú·-
Ù·ÙÈÎfi, ·Ó ÙÔ Ú‹Ì· Ô˘ ÚÔÛ‰ÈÔÚ›˙ÂÈ Â›Ó·È ¯ÚfiÓÔ˘ ÈÛÙÔÚÈÎÔ‡ [·Ú¿‰. 3].
‰. ŸÙ·Ó ‰ËÏÒÓÂÈ ÙÔ ÚÔÛ‰ÔÎÒÌÂÓÔ [·Ú¿‰. 4] ‹ ÙËÓ ·fiÚÈÛÙË Â·Ó¿ÏË„Ë ÛÙÔ
·ÚfiÓ ‹ ÛÙÔ Ì¤ÏÏÔÓ [·Ú¿‰. 5], ·Ó·Ï‡ÂÙ·È Û ¯ÚÔÓÈÎÔ¸ÔıÂÙÈ΋ ÚfiÙ·ÛË Ô˘ ÂÈÛ¿ÁÂ-
Ù·È ÌÂ: ¬Ù·Ó, ïfiÙ·Ó, â¿Ó, âÂȉ¿Ó, ≤ˆ˜ ôÓ + ˘ÔÙ·ÎÙÈ΋.
• ŸÙ·Ó Ë ÌÂÙÔ¯‹ ‰ËÏÒÓÂÈ ÙÔ ÚÔÛ‰ÔÎÒÌÂÓÔ, ÙfiÙÂ Ë ÚfiÙ·ÛË, ÛÙËÓ ÔÔ›· ·Ó‹ÎÂÈ Ë
ÌÂÙÔ¯‹, ¤¯ÂÈ Ì¤ÏÏÔÓÙ· ‹ ÌÂÏÏÔÓÙÈ΋ ¤ÎÊÚ·ÛËØ fiÙ·Ó ‰ËÏÒÓÂÈ ÙËÓ ·fiÚÈÛÙË Â·Ó¿ÏË„Ë
ÛÙÔ ·ÚfiÓ ‹ ÛÙÔ Ì¤ÏÏÔÓ ¤¯ÂÈ ÂÓÂÛÙÒÙ· ‹ ¤ÎÊÚ·ÛË Ô˘ ÈÛÔ‰˘Ó·Ì› Ì ÂÓÂÛÙÒÙ·.
Â. ŸÙ·Ó ‰ËÏÒÓÂÈ ·fiÚÈÛÙË Â·Ó¿ÏË„Ë ÛÙÔ ·ÚÂÏıfiÓ, ·Ó·Ï‡ÂÙ·È Û ¯ÚÔÓÈÎÔ¸ÔıÂ-
ÙÈ΋ ÚfiÙ·ÛË Ô˘ ÂÈÛ¿ÁÂÙ·È ÌÂ: ¬ÙÂ, ïfiÙ + ¢ÎÙÈ΋ Â·Ó·ÏËÙÈ΋ [·Ú¿‰. 6].

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - AÓ¿Ï˘ÛË
1. KÜÚÔ˜ Û˘ÏϤͷ˜ ÛÙÚ¿ÙÂ˘Ì· âÔÏÈfiÚÎÂÈ M›ÏËÙÔÓ [: â› Û˘Ó¤ÏÂÍ ÛÙÚ¿ÙÂ˘Ì·].
2. T·ÜÙ· âÔ›Ô˘Ó ÁÂÓÔ̤ÓÔ˘ ÛÎfiÙÔ˘˜ [: ̤¯ÚÈ ÛÎfiÙÔ˜ âÁ¤ÓÂÙÔ].
3. ^OÏÈ˙ÔÌ¤ÓˆÓ ÙÔ‡ÙˆÓ wÎÔÓ Ôî ÛÎÔÔ› [: âÓ z
ˇ ÔyÙÔÈ óÏ›˙ÔÓÙÔ].
4. ¢ÂÈÓ‹Û·ÓÙ˜ ÔÚ‡ÂÛı [: ¬Ù·Ó ‰ÂÈÓ‹ÛËÙÂ].
5. ™ÙÚ·ÙÔ‰¢fiÌÂÓÔÈ Ù¿ÊÚÔÓ ÂÚÈ‚¿ÏÏÔÓÙ·È [: ïfiÙ·Ó ÛÙÚ·ÙÔ‰‡ˆÓÙ·È].
6. KÜÚÔ˜ âı‹Ú¢ÂÓ àfi ¥Ô˘ Á˘ÌÓ¿Û·È ‚Ô˘ÏfiÌÂÓÔ˜ ë·˘ÙfiÓ Ù η› ÙÔ‡˜ ¥Ô˘˜ [:
ïfiÙ ‚Ô‡ÏÔÈÙÔ].

A Û Î ‹ Û Â È ˜ [29]
[BϤ A¶ANTH™EI™ ÛÂÏ. 390]

¶O§§A¶§H™ E¶I§O°H™

™ÙȘ ·Ú·Î¿Ùˆ ÚÔÙ¿ÛÂȘ Ó· ‚¿ÏÂÙ Û ·ÎÏÔ ÙÔ ÁÚ¿ÌÌ·, Ô˘ ‰Â›¯ÓÂÈ ÙÈ Â›‰Ô˘˜


Â›Ó·È Ë ÂÈÚÚËÌ·ÙÈ΋ ÌÂÙÔ¯‹.
1. NÂÎÚÔ‡˜ ‰¤ àÌÊfiÙÂÚÔÈ Ì¤Ó ó˜ ÓÂÓÈÎËÎfiÙ˜ ñÔÛfiÓ‰Ô˘˜ à¤‰ÔÛ·Ó.
·. ÙÚÔÈ΋ ‚. ·ÈÙÈÔÏÔÁÈ΋
Á. ¯ÚÔÓÈ΋ ‰. ˘ÔıÂÙÈ΋
2. \AÎÔ˘Û¿ÓÙ˜ ‰¤ Ù·ÜÙ· η› ‰ÂÍÈ¿˜ ‰fiÓÙ˜ η› Ï·‚fiÓÙ˜ à‹Ï·˘ÓÔÓ.
·. ÙÂÏÈΤ˜ ‚. ˘ÔıÂÙÈΤ˜
Á. ÂÓ·ÓÙȈ̷ÙÈΤ˜ ‰. ¯ÚÔÓÈΤ˜

193
148-258 30-09-08 06:25 ™ÂÏ›‰·194

Σ Y N TA K T I KO THΣ APXAIAΣ EΛΛHNIKHΣ ΓΛΩΣΣAΣ

3. \EÁÒ ÔéÎ à¤ÂÌÔÓ ôÓ¢ âÌ·˘ÙÔÜ ÙÔ‡ÙÔ˘˜ ÊÔ‚Ô‡ÌÂÓÔ˜.


·. ·ÈÙÈÔÏÔÁÈ΋ ‚. ÂÓ·ÓÙȈ̷ÙÈ΋
Á. ÙÂÏÈ΋ ‰. ÙÚÔÈ΋
4. ™‡ÓÔȉ· âÌ·˘Ùˇá Ôé‰¤Ó âÈÛÙ¿ÌÂÓÔ˜.
·. ÙÂÏÈ΋ ‚. ÙÚÔÈ΋
Á. ˘ÔıÂÙÈ΋ ‰. ¯ÚÔÓÈ΋
5. ≠Ö˜ ‰¤ η›ÂÚ Ô≈Ùˆ ‰È·Î›ÌÂÓÔ˜ âȯÂÈÚ‹Ûˆ ‰È·Ï¯ıÉÓ·È ÂÚ› ·ÜÙáÓ.
·. ÂÓ·ÓÙȈ̷ÙÈ΋ ‚. ¯ÚÔÓÈ΋
Á. ÙÚÔÈ΋ ‰. ÙÂÏÈ΋
6. ^O ‰’ Âéı‡˜ ÙÚÈ‹ÚÂȘ âÏ‹ÚÔ˘ ó˜ ‚ÔËı‹ÛˆÓ ηٿ ı¿Ï·ÙÙ·Ó
·. ¯ÚÔÓÈ΋ ‚. ÙÂÏÈ΋
Á. ˘ÔıÂÙÈ΋ ‰. ·ÈÙÈÔÏÔÁÈ΋
7. \EÁÒ ‰¤ ÚfiÛıÂÓ àÎÔ‡ˆÓ â˙‹ÏÔ˘Ó Ù‹Ó‰Â Ù‹Ó fiÏÈÓ.
·. ÙÂÏÈ΋ ‚. ˘ÔıÂÙÈ΋
Á. ÙÚÔÈ΋ ‰. ÂÓ·ÓÙȈ̷ÙÈ΋.
8. M‹ ÔÏÏ¿ ö¯ˆÓ ÔéÎ ôÓ ÔÏÏ¿ ‰È‰Ô›ËÓ.
·. ¯ÚÔÓÈ΋ ‚. ·ÈÙÈÔÏÔÁÈ΋
Á. ÙÂÏÈ΋ ‰. ˘ÔıÂÙÈ΋.

ANTI™TOIXIA™ – ™YZEY•H™
N· ·ÓÙÈÛÙÔȯ›ÛÂÙ ÙȘ ÂÈÚÚËÌ·ÙÈΤ˜ ÌÂÙÔ¯¤˜ Ù˘ A ÛÙ‹Ï˘ Ì ÂΛӘ, Ô˘ Ù·È-
ÚÈ¿˙Ô˘Ó ÛÙË B ÛÙ‹ÏË.
A B
1. T·ÜÙ· ÂåÒÓ âηı¤˙ÂÙÔ ·. ·ÈÙÈÔÏÔÁÈ΋
2. T› Ì·ıÒÓ ÙÔÜÙÔ ÚÔÛ¤ÁÚ·„Â; ‚. ÙÚÔÈ΋
3. \AÓ·‚·›ÓÂÈ ÔsÓ KÜÚÔ˜ Ï·‚ÒÓ Á. ÂÓ·ÓÙȈ̷ÙÈ΋
TÈÛ۷ʤÚÓËÓ ó˜ Ê›ÏÔÓ
4. §‡Û·Ó‰ÚÔ˜ âÛÙ¿ıË Ù‹Ó àÛ›‰· ö¯ˆÓ ‰. ˘ÔıÂÙÈ΋
5. ^O ‚¿Ú‚·ÚÔ˜ â› Ù‹Ó ^EÏÏ¿‰· ‰Ô˘ÏÔÛfiÌÂÓÔ˜ qÏıÂÓ Â. ÙÚÔÈ΋
6. O≈Ùˆ ÔÈÔÜÓÙÈ ÄÛ·È ·éÙˇá ·î fiÏÂȘ Ê›ÏÈ·È öÛÔÓÙ·È ÛÙ. ¯ÚÔÓÈ΋
7. K·› ÂÚ› ÙÔ‡ÙˆÓ Ì¤Ó ÔÏÏ¿ ϤÁÂÈÓ ö¯ˆÓ öÙÈ â¿Ûˆ ˙. ÙÂÏÈ΋

ANOIKTOY TY¶OY
A
N· ‚Ú›Ù ÛÙȘ ·Ú·Î¿Ùˆ ÚÔÙ¿ÛÂȘ ÙÔ Â›‰Ô˜ ÙˆÓ ÂÈÚÚËÌ·ÙÈÎÒÓ ÌÂÙÔ¯ÒÓ.
1. \AÌÂÏ‹Û·ÓÙ·˜ ìÌĘ Ôé‰Â›˜ ÂéÌÂÓᘠñÔ‰¤ÍÂÙ·È.
2. ºÔ‚Ô‡ÌÂÓÔÈ Ù‹Ó ï‰fiÓ ¬Ìˆ˜ Û˘ÓËÎÔÏÔ‡ıËÛ·Ó.
3. ≠EÂÛıÂ Ùˇá ìÁÔ˘Ì¤Óˇˆ, Ù¿ Ì¤Ó ñÔ˙‡ÁÈ· ö¯ÔÓÙ˜ Úfi˜ ÙÔÜ ÔÙ·ÌÔÜ, Ù¿ ‰¤ ¬Ï·
ö͈.

194
148-258 30-09-08 06:25 ™ÂÏ›‰·195

H M E T OX H

4. TÔ‡˜ ˘îÔ‡˜ Ôî ·Ù¤Ú˜ àfi ÙáÓ ÔÓËÚáÓ, ó˜ Ù‹Ó ÙáÓ ¯ÚËÛÙáÓ ïÌÈÏ›·Ó ôÛÎËÛÈÓ
ÔsÛ·Ó Ùɘ àÚÂÙɘ.
5. \A¯ıfiÌÂÓÔ˜ ÔsÓ ÙFÉ ‰È·‚ÔÏFÉ ÚÔ˘ı˘Ì‹ıË Ù‹Ó Í‡Ì‚·ÛÈÓ
B
N· ‚Ú›Ù ÛÙȘ ·Ú·Î¿Ùˆ ÚÔÙ¿ÛÂȘ ÙȘ ·fiÏ˘Ù˜ ÌÂÙÔ¯¤˜, ÙÔ Â›‰Ô˜ ÙÔ˘˜ Î·È ÙÔ
˘ÔΛÌÂÓfi ÙÔ˘˜.
1. ¢Ú˘fi˜ ÂÛÔ‡Û˘ Ę àÓ‹Ú Í˘Ï‡ÂÙ·È.
2. ¶·Ú‹ÁÁÂÈÏÂÓ ·éÙÔÖ˜ Û˘Û΢¿˙ÂÛı·È, ó˜ Ì¿¯Ë˜ âÛÔ̤Ó˘.
3. ^AÏ¿˜ χ·˜ âÍfiÓ Ê¤ÚÂÈÓ ÔéÎ ÔúÛˆ ‰ÈÏ¿˜.
4. OéÎ õF ÛıÔÓÙÔ ÚÔÛÈfiÓÙˆÓ ÙáÓ ÔÏÂÌ›ˆÓ.
5. \E‡ıÔÓÙÔ Ùɘ ¶‡ÏÔ˘ ηÙÂÈÏËÌ̤Ó˘.
6. ^HÁÔÜÓÙÔ Á¿Ú ÙÔ‡˜ ™˘Ú·ÎÔÛ›ˆÓ î¤·˜ ÔÏÏÔ‡˜ ùÓÙ·˜, ÛÊ›ÛÈ ‰¤ Ôé ·ÚfiÓÙˆÓ
î¤ˆÓ, ‚Ï¿ÙÂÈÓ ôÓ ÛÊĘ ÌÂÁ¿Ï·.
°
N· ÌÂÙ·ÊÚ¿ÛÂÙ ÙȘ ·Ú·Î¿Ùˆ ÚÔÙ¿ÛÂȘ:
1. X·ÏÎȉÂÖ˜ öÙÂÈ ¤ÌÙˇˆ ÌÂÙ¿ ™˘Ú·ÎÔ‡Û·˜ ÔåÎÈÛı›۷˜ ÔåΛ˙Ô˘ÛÈ K·Ù¿ÓËÓ.
2. ¶ÚÔ˚fiÓÙÈ Ùˇá K‡Úˇˆ ï ·Ù‹Ú õÚ¯ÂÙÔ ÏfiÁÔ˘ ÙÔÈÔ܉Â.
3. ¶·ÚÂÎÂχÔÓÙÔ ÎÚ·˘ÁFÉ ÔéÎ çÏ›ÁFË ¯ÚÒÌÂÓÔÈ à‰‡Ó·ÙÔÓ ùÓ âÓ Ó˘ÎÙ› ôÏÏˇˆ Ùˇá
ÛËÌÉÓ·È.
4. º·ÓÂÚÔÜ Á¿Ú ùÓÙÔ˜ ÙÔÜ Ú¿ÁÌ·ÙÔ˜ Ôé‰ÂÌ›·Ó ôÓ ìÁÔ‡ÌËÓ ÂrÓ·› ÌÔÈ ÛˆÙËÚ›·Ó.
5. ™ˇÒ˙ÂÈÓ Ù ·éÙfiÓ Î·› Ù¿ ÙÔ‡ÙÔȘ â„ËÊÈṲ̂ӷ ·ÚfiÓ Û˘ÏÏ·‚ÒÓ à‹Á·ÁÂÓ.
6. £Ë‚·ÖÔÈ Ú¤Û‚ÂȘ öÂÌ„·Ó \Aı‹Ó·˙ ϤÁÔÓÙ·˜ ÙÔÈ¿‰Â.
¢
™ÙȘ ·Ú·Î¿Ùˆ ÚÔÙ¿ÛÂȘ Ó· ‚Ú›Ù ÙȘ ÂÈÚÚËÌ·ÙÈΤ˜ ÌÂÙÔ¯¤˜, Ó· ·Ó·ÁÓˆÚ›ÛÂÙÂ
ÙÔ Â›‰Ô˜ ÙÔ˘˜ Î·È Ó· ÙȘ ·Ó·Ï‡ÛÂÙ Û ÈÛÔ‰‡Ó·Ì˜ ‰Â˘ÙÂÚ‡ԢÛ˜ ÚÔÙ¿ÛÂȘ.
1. ¶·Ú·ÓÔÌÔÜÛÈ §·Î‰·ÈÌfiÓÈÔÈ Ôé ‰È‰fiÓÙ˜ ÛÔÈ ¯Ú˘Û›ÔÓ.
2. Eéı‡˜ Ó¤ÔÈ ùÓÙ˜ Ùfi àÓ‰ÚÂÖÔÓ ÌÂÙ¤Ú¯ÔÓÙ·È.
3. TfiÓ \OÚfiÓÙ·Ó Î·› ÙfiÙ ÚÔÛ·ÓËÛ·Ó Î·›ÂÚ Âå‰fiÙ˜ ¬ÙÈ â› ı¿Ó·ÙÔÓ ôÁÔÈÙÔ.
4. òEÏÂÔÓ ÔÏÂÌ‹ÛÔÓÙ˜.
5. NÔÌ›˙ˆÓ àÌ›ÓÔ˘˜ η› ÎÚ›ÙÙÔ˘˜ ÔÏÏáÓ ‚·Ú‚¿ÚˆÓ ñÌĘ ÂrÓ·È ‰È¿ ÙÔÜÙÔ ÚÔ-
ۤϷ‚ÔÓ.
6. AåÛ¯‡ÓÔÈÓÙÔ ôÓ Ì‹ àԉȉfiÓÙ˜ ¯¿ÚÈÙ·˜.

195
148-258 30-09-08 06:25 ™ÂÏ›‰·196

TA PHMATIKA
E¶I£ETA ™E -Ù¤Ô˜ Î·È -ÙÔ˜

1 η Ε ρ ώ τ η σ η : TÈ ÁÓˆÚ›˙ÂÙ ÁÈ· Ù· ÚËÌ·ÙÈο Â›ıÂÙ· Û -Ù¤Ô˜ Î·È -ÙÔ˜;


MÂٷ͇ ÙˆÓ ÔÏÏÒÓ ÂÈı¤ÙˆÓ, Ô˘ ·Ú¿ÁÔÓÙ·È ·fi Ú‹Ì·Ù·, Â›Ó·È ÎÈ ·˘Ù¿ Ô˘
Ï‹ÁÔ˘Ó Û -Ù¤Ô˜ Î·È -ÙÔ˜.
T· ÚËÌ·ÙÈο ·˘Ù¿ Â›ıÂÙ· ·Ú¿ÁÔÓÙ·È ·fi ı¤Ì·Ù· ÚËÌ·ÙÈο Ì ÙËÓ ÚÔÛı‹ÎË
ÙˆÓ Î·Ù·Ï‹ÍÂˆÓ -Ù¤Ô˜, -Ù¤·, -Ù¤ÔÓ [·Ú¿‰. 1] Î·È -ÙÔ˜, -ÙË, -ÙÔÓ [·Ú¿‰. 2] Î·È ¤¯Ô˘Ó
¿ÏÏÔÙ ÂÓÂÚÁËÙÈ΋ Î·È ¿ÏÏÔÙ ·ıËÙÈ΋ ÛËÌ·Û›·.

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù·
1. \øÊÂÏËÙ¤Ô˜, èÊÂÏËÙ¤·, èÊÂÏËÙ¤ÔÓ - ¢È·‚·Ù¤Ô˜, ‰È·‚·Ù¤·, ‰È·‚·Ù¤ÔÓ.
2. \AʇϷÎÙÔ˜, àʇϷÎÙË, àʇϷÎÙÔÓ - £ÓËÙfi˜, ıÓËÙ‹, ıÓËÙfiÓ.

TA PHMATIKA E¶I£ETA ÛÂ -Ù¤Ô˜

1 η Ε ρ ώ τ η σ η : TÈ ‰ËÏÒÓÔ˘Ó Ù· ÚËÌ·ÙÈο Â›ıÂÙ· Û -Ù¤Ô˜, -Ù¤·, -Ù¤ÔÓ Î·È Ì ÙÈ


ÈÛÔ‰˘Ó·ÌÔ‡Ó;
T· ÚËÌ·ÙÈο Â›ıÂÙ· Û -Ù¤Ô˜, -Ù¤·, -Ù¤ÔÓ ‰ËÏÒÓÔ˘Ó fiÙÈ Ú¤ÂÈ Ó· Á›ÓÂÈ ·˘Ùfi Ô˘
ÛËÌ·›ÓÂÈ ÙÔ Ú‹Ì·, ·fi ÙÔ ÔÔ›Ô ·Ú¿ÁÔÓÙ·È, Î·È ÁÈ’ ·˘Ùfi ÈÛÔ‰˘Ó·ÌÔ‡Ó Ì ÊÚ¿ÛË,
Ô˘ ·ÔÙÂÏÂ›Ù·È ·fi ÙÔ ·ÚfiÛˆÔ ‰ÂÖ + ÙÔ ··Ú¤ÌÊ·ÙÔ ÙÔ˘ Ú‹Ì·ÙÔ˜ ·fi ÙÔ ÔÔ›Ô
ÚÔ¤Ú¯ÔÓÙ·È.

2 η Ε ρ ώ τ η σ η : ¶fiÛ˜ Û˘ÓÙ¿ÍÂȘ ¤¯Ô˘Ó Ù· ÚËÌ·ÙÈο Â›ıÂÙ· Û -Ù¤Ô˜;


T· ÚËÌ·ÙÈο ·˘Ù¿ Â›ıÂÙ· ¤¯Ô˘Ó ‰‡Ô Û˘ÓÙ¿ÍÂȘ, ÙËÓ ÚÔÛˆÈ΋ Î·È ÙËÓ ·Úfi-
ÛˆË. K·È ÛÙȘ ‰‡Ô Û˘ÓÙ¿ÍÂȘ Ù· ÚËÌ·ÙÈο Â›ıÂÙ· Û˘Óԉ‡ÂÈ Û˘Ó‹ıˆ˜ ÙÔ Áã ÂÓÈÎfi
ÙÔ˘ ÂåÌ› ‰ËÏ. ÙÔ âÛÙ› [Û fiÏÔ˘˜ ÙÔ˘˜ ¯ÚfiÓÔ˘˜ fiÏˆÓ ÙˆÓ ÂÁÎÏ›ÛÂˆÓ Î·È ÙÔ˘ ··ÚÂÌ-
Ê¿ÙÔ˘] ÙÔ ÔÔ›Ô ‰Â ÂËÚ¿˙ÂÈ ÙËÓ ·Ó¿Ï˘ÛË ÙÔ˘ ÚËÌ·ÙÈÎÔ‡ ÂÈı¤ÙÔ˘ Î·È ÁÈ’ ·˘Ùfi ηÈ
‰Â ÌÂÙ·ÊÚ¿˙ÂÙ·È.

¶ÚÔÛˆÈ΋ Û‡ÓÙ·ÍË ÙˆÓ Û -Ù¤Ô˜ ÚËÌ·ÙÈÎÒÓ ÂÈı¤ÙˆÓ.

1 η Ε ρ ώ τ η σ η : TÈ ÁÓˆÚ›˙ÂÙ ÁÈ· ÙËÓ ÚÔÛˆÈ΋ Û‡ÓÙ·ÍË ÙˆÓ ÚËÌ·ÙÈÎÒÓ ÂÈı¤-


ÙˆÓ ÛÂ -Ù¤Ô˜;
™ÙËÓ ÚÔÛˆÈ΋ Û‡ÓÙ·ÍË ÂÍ·›ÚÂÙ·È ÙÔ ˘ÔΛÌÂÓÔ, ÚfiÛˆÔ ‹ Ú¿ÁÌ·, Ô˘ Ú¤-
ÂÈ Ó· ¿ıÂÈ Î¿ÙÈ. °È’ ·˘Ùfi Ë ÚÔÛˆÈ΋ Û‡ÓÙ·ÍË ¤¯ÂÈ ·ıËÙÈ΋ ÛËÌ·Û›·.

196
148-258 30-09-08 06:25 ™ÂÏ›‰·197

T A P H M A T I K A E Π I Θ E TA ΣE τεος KAI τος

• ™ÙËÓ ÚÔÛˆÈ΋ Û‡ÓÙ·ÍË ÙÔ ÚËÌ·ÙÈÎfi Â›ıÂÙÔ Ì ÙÔ âÛÙ› ÈÛÔ‰˘Ó·Ì› Î·È ·Ó·-


χÂÙ·È Û ÊÚ¿ÛË, Ô˘ ·ÔÙÂÏÂ›Ù·È ·fi ÙÔ ‰ÂÖ + ÙÔ ·ıËÙÈÎfi ··Ú¤ÌÊ·ÙÔ ÙÔ˘ Ú‹Ì·-
ÙÔ˜ ·fi ÙÔ ÔÔ›Ô ÚÔ¤Ú¯ÂÙ·È ÙÔ ÚËÌ·ÙÈÎfi Â›ıÂÙÔ.

2 η Ε ρ ώ τ η σ η : ¶fiÛ˜ ϤÍÂȘ ¤¯ÂÈ Ë ÚÔÛˆÈ΋ Û‡ÓÙ·ÍË Î·È ÔȘ ›ӷÈ;


H ÚÔÛˆÈ΋ Û‡ÓÙ·ÍË Â›Ó·È ¤ÎÊÚ·ÛË, Ô˘ ¤¯ÂÈ ÙȘ ÂÍ‹˜ Ù¤ÛÛÂÚȘ ϤÍÂȘ [‚ϤÂ
·Ú·Î¿Ùˆ ›Ó·Î· Î·È ·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù·].
·. TÔ âÛÙ› [Î·È ÈÔ Û¿ÓÈ· ÙÔ ÂåÛ›], Ô˘ Â›Ó·È Û˘Ó‰ÂÙÈÎfi Î·È Û˘Ó‰¤ÂÈ ÙÔ ˘ÔΛ-
ÌÂÓÔ Ì ÙÔ Î·ÙËÁÔÚÔ‡ÌÂÓÔ.
‚. TÔ ˘ÔΛÌÂÓÔ ÙÔ˘ âÛÙ› Û ÙÒÛË ÔÓÔÌ·ÛÙÈ΋ [‹ Û ·ÈÙÈ·ÙÈ΋, fiÙ·Ó ¤¯Ô˘Ì ÂÙÂ-
ÚÔÚÔÛˆ›·Ø ‚Ϥ ·Ú¿‰ÂÈÁÌ· 4] Û fiÏÔ˘˜ ÙÔ˘˜ ·ÚÈıÌÔ‡˜ Î·È Ù· Á¤ÓË.
Á. TÔ ÚËÌ·ÙÈÎfi Â›ıÂÙÔ, Ô˘ Â›Ó·È Î·ÙËÁÔÚÔ‡ÌÂÓÔ ÙÔ˘ ˘ÔÎÂÈ̤ÓÔ˘, ÛÙËÓ ›‰È·
ÙÒÛË, ·ÚÈıÌfi Î·È Á¤ÓÔ˜ Ì ÙÔ ˘ÔΛÌÂÓÔ.
‰. TË ‰ÔÙÈ΋ ÚÔÛˆÈ΋, Ô˘ ‰ËÏÒÓÂÈ ÙÔ ÚfiÛˆÔ Ô˘ ÂÓÂÚÁ› [Â›Ó·È Ë ‰ÔÙÈ΋ ÙÔ˘
ÂÓÂÚÁÔ‡ÓÙÔ˜ ÚÔÛÒÔ˘ ‹ ÙÔ˘ ÔÈËÙÈÎÔ‡ ·ÈÙ›Ô˘].
¶PO™E•E. H ‰ÔÙÈ΋ ÚÔÛˆÈ΋ Î·È ÙÔ âÛÙ›, ·Ó ‰ÂÓ ˘¿Ú¯Ô˘Ó ÛÙËÓ ¤ÎÊÚ·ÛË, ÂÓÓÔ-
Ô‡ÓÙ·È.

3 η Ε ρ ώ τ η σ η : ¶ÔÈ· ÔÚ›· ·ÎÔÏÔ˘ı›ٷÈ, ÁÈ· Ó· ÌÂÙ·ÊÚ·ÛÙÔ‡Ó Â‡ÎÔÏ· ÔÈ


ϤÍÂȘ Ù˘ ÚÔÛˆÈ΋˜ Û‡ÓÙ·Í˘;
AÓ¿Ï˘ÛË - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË. °È· Ó· ÌÂÙ·ÊÚ¿ÛÔ˘Ì ‡ÎÔÏ· ÙȘ ϤÍÂȘ Ù˘ ÚÔÛˆÈ΋˜
Û‡ÓÙ·Í˘ ÙˆÓ Û -Ù¤Ô˜ ÚËÌ·ÙÈÎÒÓ ÂÈı¤ÙˆÓ, ·ÎÔÏÔ˘ıԇ̠ÙËÓ ÂÍ‹˜ ÔÚ›·:
·. AÓ·Ï‡Ô˘Ì ÙÔ Û -Ù¤Ô˜ ÚËÌ·ÙÈÎfi Â›ıÂÙÔ Û ÊÚ¿ÛË, Ô˘ ·ÔÙÂÏÂ›Ù·È ·fi ÙÔ
·ÚfiÛˆÔ ‰ÂÖ [= Ú¤ÂÈ] Î·È ÙÔ ·ıËÙÈÎfi ··Ú¤ÌÊ·ÙÔ ÙÔ˘ Ú‹Ì·ÙÔ˜ ·fi ÙÔ ÔÔ›Ô
·Ú¿ÁÂÙ·È ÙÔ ÚËÌ·ÙÈÎfi Â›ıÂÙÔ.
‚. MÂÙ·ÙÚ¤Ô˘Ì ÙËÓ ÙÒÛË ÙÔ˘ ˘ÔÎÂÈ̤ÓÔ˘ ·fi ÔÓÔÌ·ÛÙÈ΋ Û ·ÈÙÈ·ÙÈ΋, ÁÈ·
Ó· Á›ÓÂÈ ˘ÔΛÌÂÓÔ ÙÔ˘ ·ıËÙÈÎÔ‡ ··ÚÂÌÊ¿ÙÔ˘, Ô˘ ÚÔ‹Ïı ·fi ÙËÓ ·Ó¿Ï˘ÛË
ÙÔ˘ ÚËÌ·ÙÈÎÔ‡ ÂÈı¤ÙÔ˘.
Á. H Ó¤· ¤ÎÊÚ·ÛË ·ÔÙÂÏÂ›Ù·È ·fi ÙÔ ‰ÂÖ + ·ıËÙÈÎfi ··Ú¤ÌÊ·ÙÔ + ·ÈÙÈ·ÙÈ΋ [:
˘ÔΛ̤ÓÔ ··ÚÂÌÊ¿ÙÔ˘] + ‰ÔÙÈ΋ ÙÔ˘ ÂÓÂÚÁÔ‡ÓÙÔ˜ ÚÔÛÒÔ˘. Afi ÙËÓ Ó¤· ·˘Ù‹
¤ÎÊÚ·ÛË ·›ÚÓÔ˘Ì ÙË ÌÂÙ¿ÊÚ·ÛË [BϤ ÙÔÓ ·Ú·Î¿Ùˆ ›Ó·Î·].

¶ I N A K A ™
PËÌ·ÙÈÎfi Â›ıÂÙÔ: ¢ÔÙÈ΋ ÙÔ˘ YÔΛÌÂÓÔ TÔ Ú‹Ì·
K·ÙËÁÔÚÔ‡ÌÂÓÔ EÓÂÚÁÔ‡ÓÙÔ˜ ÚÔÛ. ÙÔ˘ âÛÙ› âÛÙ›
BÔËıËÙ¤· ìÌÖÓ ì ·ÙÚ›˜ âÛÙÈ

AÓ¿Ï˘ÛË: ¢ÂÖ ‚ÔËıÂÖÛı·È Ù‹Ó ·ÙÚ›‰· ìÌÖÓ [‹ ñÊ’ ìÌáÓ]


MÂÙ¿ÊÚ·ÛË = ¶Ú¤ÂÈ Ó· ‚ÔËıÂ›Ù·È Ë ·ÙÚ›‰· ·fi Ì·˜.

197
148-258 30-09-08 06:25 ™ÂÏ›‰·198

Σ Y N TA K T I KO THΣ APXAIAΣ EΛΛHNIKHΣ ΓΛΩΣΣAΣ

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. \øÊÂÏËÙ¤· ÛÔÈ ì fiÏȘ âÛÙ›.
• ¢ÂÖ èÊÂÏÂÖÛı·È Ù‹Ó fiÏÈÓ ñfi ÛÔÜ [= Ú¤ÂÈ Ó· ˆÊÂÏÂ›Ù·È Ë fiÏË ·fi Û¤Ó· ‹
Ú¤ÂÈ ÂÛ‡ Ó· ˆÊÂÏ›˜ ÙËÓ fiÏË].
2. ¢È·‚·Ù¤Ô˜ âÛÙ›Ó ìÌÖÓ ï ÔÙ·Ìfi˜.
• ¢ÂÖ ‰È·‚·ıÉÓ·È ÙfiÓ ÔÙ·ÌfiÓ ñÊ’ ìÌáÓ [= Ú¤ÂÈ Ó· ÂÚ·ÛÙ› ·fi Ì·˜ ÙÔ ÔÙ¿ÌÈ
‹ Ú¤ÂÈ Ó· ÂÚ¿ÛÔ˘Ì ÂÌ›˜ ÙÔ ÔÙ¿ÌÈ].
3. £ÂÚ·Â˘Ù¤ÔÈ ÂåÛ›Ó Ôî ıÂÔ› [ÙÔÖ˜ àÓıÚÒÔȘ].
• ¢ÂÖ ıÂÚ·‡ÂÛı·È ÙÔ‡˜ ıÂÔ‡˜ [ñfi ÙáÓ àÓıÚÒˆÓ] = Ú¤ÂÈ Ó· Ï·ÙÚ‡ÔÓÙ·È ÔÈ
ıÂÔ› ·fi ÙÔ˘˜ ·ÓıÚÒÔ˘˜ ‹ Ú¤ÂÈ ÔÈ ¿ÓıÚˆÔÈ Ó· Ï·ÙÚ‡ԢÔÓ ÙÔ˘˜ ıÂÔ‡˜.
4. \AÏÏ âÁÒ Ì¤Ó, öÊË ï KÜÚÔ˜, t ôÓ‰Ú˜, ÁÈÁÓÒÛΈ ÙÔ‡˜ ÙÔÈÔ‡ÙÔ˘˜ àÓıÚÒÔ˘˜ âÍ·È-
ÚÂÙ¤Ô˘˜ ÂrÓ·È âÎ Ùɘ ÛÙÚ·ÙÈĘ [ì
ìÌÖÓ].
• ¢ÂÖ âÍ·ÈÚÂÖÛı·È ÙÔ‡˜ àÓıÚÒÔ˘˜ [ñÊ’ ìÌáÓ] = ·ÏÏ¿ ÂÁÒ, ›Â Ô K‡ÚÔ˜, ¿Ó‰Ú˜,
¤¯ˆ ÙË ÁÓÒÌË fiÙÈ ÔÈ Ù¤ÙÔÈÔÈ ¿ÓıÚˆÔÈ Ú¤ÂÈ Ó· ‰ÈÒ¯ÓÔÓÙ·È ·fi Ì·˜ ‹ Ú¤ÂÈ Ó·
ÙÔ˘˜ ‰ÈÒ¯ÓÔ˘Ì – ÂÌ›˜– ·fi ÙÔ ÛÙÚ¿ÙÂ˘Ì·.

AÚfiÛˆË Û‡ÓÙ·ÍË ÙˆÓ Û -Ù¤Ô˜ ÚËÌ·ÙÈÎÒÓ ÂÈı¤ÙˆÓ.


1 η Ε ρ ώ τ η σ η : TÈ ÁÓˆÚ›˙ÂÙ ÁÈ· ÙËÓ ·ÚfiÛˆË Û‡ÓÙ·ÍË ÙˆÓ ÚËÌ·ÙÈÎÒÓ ÂÈı¤-
ÙˆÓ ÛÂ -Ù¤Ô˜;
™ÙËÓ ·ÚfiÛˆË Û‡ÓÙ·ÍË ÂÍ·›ÚÂÙ·È ÙÔ ÚËÌ·ÙÈÎfi Â›ıÂÙÔ, ‰ËÏ. Ë Ú¿ÍË, Ô˘ ‰ËÏÒ-
ÓÂÈ fiÙÈ Ú¤ÂÈ Ó· Á›ÓÂÈ, Î·È ÁÈ’ ·˘Ùfi Ë Û‡ÓÙ·ÍË ·˘Ù‹ ¤¯ÂÈ ÂÓÂÚÁËÙÈ΋ ÛËÌ·Û›·.
• ™Ù‹Ó ·ÚfiÛˆË Û‡ÓÙ·ÍË ÙÔ ÚËÌ·ÙÈÎfi Â›ıÂÙÔ Ì ÙÔ âÛÙ› ÈÛÔ‰˘Ó·Ì› Î·È ·Ó·Ï‡Â-
Ù·È Û ÊÚ¿ÛË Ô˘ ·ÔÙÂÏÂ›Ù·È ·fi ÙÔ ‰ÂÖ + ÙÔ ÂÓÂÚÁËÙÈÎfi ‹ ÙÔ Ì¤ÛÔ ··Ú¤ÌÊ·ÙÔ ÙÔ˘
Ú‹Ì·ÙÔ˜ ·fi ÙÔ ÔÔ›Ô ·Ú¿ÁÂÙ·È ÙÔ ÚËÌ·ÙÈÎfi Â›ıÂÙÔ.
¶PO™E•E. ™ÙË Û‡ÓÙ·ÍË ·˘Ù‹ ‰ÂÓ ˘¿Ú¯ÂÈ ˘ÔΛÌÂÓÔ.

2 η Ε ρ ώ τ η σ η : ¶fiÛ˜ ϤÍÂȘ ¤¯ÂÈ Ë ·ÚfiÛˆË Û‡ÓÙ·ÍË Î·È ÔȘ ›ӷÈ;


H ·ÚfiÛˆË Û‡ÓÙ·ÍË Â›Ó·È ¤ÎÊÚ·ÛË, Ô˘ ¤¯ÂÈ ÙȘ ÂÍ‹˜ ϤÍÂȘ [‚Ϥ ÙÔÓ ·Ú·-
οو ›Ó·Î·].
·. TÔ Ô˘‰¤ÙÂÚÔ ÙÔ˘ ÚËÌ·ÙÈÎÔ‡ ÂÈı¤ÙÔ˘ [Û -Ù¤ÔÓ ‹ Û¿ÓÈ· Û -Ù¤·] Û ÔÓÔÌ·ÛÙÈ΋
ÙÒÛË.
‚. TÔ Ú‹Ì· âÛÙ›, Ô˘ ‰ÂÓ Â›Ó·È Û˘Ó‰ÂÙÈÎfi [ÔÏϤ˜ ÊÔÚ¤˜ ·Ú·Ï›ÂÙ·È].
Á. TË ‰ÔÙÈ΋ ÚÔÛˆÈ΋ [Î·È Û¿ÓÈ· ·ÈÙÈ·ÙÈ΋ ·fi Û‡ÌÊ˘ÚÛË], Ô˘ ‰ËÏÒÓÂÈ ÙÔ
ÚfiÛˆÔ Ô˘ ÂÓÂÚÁ› [Â›Ó·È Ë ‰ÔÙÈ΋ ÙÔ˘ ÂÓÂÚÁÔ‡ÓÙÔ˜ ÚÔÛÒÔ˘ ‹ ÙÔ˘ ÔÈËÙÈÎÔ‡
·ÈÙÈfi˘].
‰. TÔ ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ ÙÔ˘ ÚËÌ·ÙÈÎÔ‡ ÂÈı¤ÙÔ˘.
¶PO™E•E. TÔ ÚËÌ·ÙÈÎfi Â›ıÂÙÔ ¤¯ÂÈ ÙËÓ ›‰È· Û‡ÓÙ·ÍË Ì ÙÔ Ú‹Ì· ·fi ÙÔ ÔÔ›Ô
·Ú¿ÁÂÙ·È: ‰ËÏ. fi,ÙÈ ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ ‰¤¯ÂÙ·È ÙÔ Ú‹Ì·, ‰¤¯ÂÙ·È Î·È ÙÔ ÚËÌ·ÙÈÎfi Â›-
ıÂÙÔ: ÁÂÓÈ΋ [·Ú¿‰. 2] ‹ ‰ÔÙÈ΋ [·Ú¿‰. 3] ‹ ·ÈÙÈ·ÙÈ΋ [·Ú¿‰. 1] ‹ ··Ú¤ÌÊ·ÙÔ
[·Ú¿‰. 4] ‹ ‰‡Ô ÙÒÛÂȘ [·Ú¿‰. 5] ‹ ÔÓÔÌ·ÙÈ΋ ÚfiÙ·ÛË [·Ú¿‰. 6].

198
148-258 30-09-08 06:25 ™ÂÏ›‰·199

T A P H M A T I K A E Π I Θ E TA ΣE τεος KAI τος

• AÓ ÙÔ Ú‹Ì· ·fi ÙÔ ÔÔ›Ô ·Ú¿ÁÂÙ·È ÙÔ ÚËÌ·ÙÈÎfi Â›ıÂÙÔ Â›Ó·È ·ÌÂÙ¿‚·ÙÔ, ÙfiÙÂ


ÙÔ ÚËÌ·ÙÈÎfi Â›ıÂÙÔ ‰ÂÓ ·›ÚÓÂÈ ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ.

3 η Ε ρ ώ τ η σ η : ¶ÔÈ· ÔÚ›· ·ÎÔÏÔ˘ı›ٷÈ, ÁÈ· Ó· ÌÂÙ·ÊÚ·ÛÙÔ‡Ó Â‡ÎÔÏ· ÔÈ


ϤÍÂȘ Ù˘ ·ÚfiÛˆ˘ Û‡ÓÙ·Í˘;
AÓ¿Ï˘ÛË-MÂÙ¿ÊÚ·ÛË. °È· Ó· ÌÂÙ·ÊÚ¿ÛÔ˘Ì ‡ÎÔÏ· ÙȘ ϤÍÂȘ Ù˘ ·ÚfiÛˆ˘
Û‡ÓÙ·Í˘ ÙˆÓ Û -Ù¤Ô˜ ÚËÌ·ÙÈÎÒÓ ÂÈı¤ÙˆÓ, ·ÎÔÏÔ˘ıԇ̠ÙËÓ ÂÍ‹˜ ÔÚ›·.
·) AÓ·Ï‡Ô˘Ì ÙÔ Û -Ù¤ÔÓ ÚËÌ·ÙÈÎfi Â›ıÂÙÔ Û ÊÚ¿ÛË, Ô˘ ·ÔÙÂÏÂ›Ù·È ·fi ÙÔ
·ÚfiÛˆÔ ‰ÂÖ [= Ú¤ÂÈ] Î·È ÙÔ ÂÓÂÚÁËÙÈÎÔ ‹ ÙÔ Ì¤ÛÔ ··Ú¤ÊÌ·ÙÔ ÙÔ˘ Ú‹Ì·ÙÔ˜ ·fi
ÙÔ ÔÔ›Ô ·Ú¿ÁÂÙ·È ÙÔ ÚËÌ·ÙÈÎfi Â›ıÂÙÔ.
‚) MÂÙ·ÙÚ¤Ô˘Ì ÙË ‰ÔÙÈ΋ ÚÔÛˆÈ΋ ÙÔ˘ ÂÓÂÚÁÔ‡ÓÙÔ˜ ÚÔÛÒÔ˘ Û ·ÈÙÈ·ÙÈ΋,
ˆ˜ ˘ÔΛÌÂÓÔ ÙÔ˘ ··ÚÂÌÊ¿ÙÔ˘, ÙËÓ ÔÔ›· ÌÂÙ·ÊÚ¿˙Ô˘Ì Ì ÔÓÔÌ·ÛÙÈ΋.
• AÓ ÙÔ ÚËÌ·ÙÈÎfi Â›ıÂÙÔ ¤¯ÂÈ ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ ‹ ·ÓÙÈΛÌÂÓ·, ÙÔ ÌÂÙ·ÊÚ¿˙Ô˘ÌÂ.
• Afi ÙËÓ Ó¤· ·˘Ù‹ ¤ÎÊÚ·ÛË ·›ÚÓÔ˘Ì ÙË ÌÂÙ¿ÊÚ·ÛË [‚Ϥ ÙÔÓ ·Ú·Î¿Ùˆ ›Ó·Î·].

¶ I N A K A ™

PËÌ·ÙÈÎfi Â›ıÂÙÔ: ¢ÔÙÈ΋ ÙÔ˘ AÓÙÈΛÌÂÓÔ TÔ Ú‹Ì·


[Ô˘‰ÂÙ¤ÚÔ˘ Á¤ÓÔ˘˜] EÓÂÚÁÔ‡ÓÙÔ˜ ÚÔÛ. ÙÔ˘ ÚËÌ·ÙÈÎÔ‡ ÂÈı¤ÙÔ˘ âÛÙ›
¢ÈˆÎÙ¤ÔÓ ñÌÖÓ ÙÔ‡˜ ÔÏÂÌ›Ô˘˜ âÛÙ›
AÓ¿Ï˘ÛË: ¢ÂÖ ‰ÈÒÎÂÈÓ ñÌĘ ÙÔ‡˜ ÔÏÂÌ›Ô˘˜.
MÂÙ¿ÊÚ·ÛË = ¶Ú¤ÂÈ ÂÛ›˜ Ó· ηٷ‰ÈÒÎÔ˘Ì ÙÔ˘˜ ¯ıÚÔ‡˜.

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. ¢È·‚·Ù¤ÔÓ âÛÙ›Ó ìÌÖÓ ÙfiÓ ÔÙ·ÌfiÓ [: ·ÓÙÈÎ. Û ·ÈÙÈ·ÙÈ΋].
• ¢ÂÖ ‰È·‚·›ÓÂÈÓ ìÌĘ ÙfiÓ ÔÙ·ÌfiÓ [= Ú¤ÂÈ ÂÌ›˜ Ó· ‰È·‚ԇ̠ÙÔ ÔÙ¿ÌÈ].
2. OéÎ àÌÂÏËÙ¤ÔÓ âÛÙ›Ó [ìÌÖÓ] Ùɘ àÚÂÙɘ [: ·ÓÙÈÎ. Û ÁÂÓÈ΋].
• Oé ‰ÂÖ àÌÂÏÂÖÓ [ìÌĘ] Ùɘ àÚÂÙɘ [= ‰ÂÓ Ú¤ÂÈ Ó· ·Ú·ÌÂÏԇ̠ÙËÓ ·ÚÂÙ‹].
3. ¶ÂÈÛÙ¤ÔÓ [âÛÙ› ÙÈÓÈ] ·ÙÚfi˜ ÏfiÁÔȘ [: ·ÓÙÈÎ. Û ‰ÔÙÈ΋].
• ¢ÂÖ ›ıÂÛı·› [ÙÈÓ·] ·ÙÚfi˜ ÏfiÁÔȘ [= Ú¤ÂÈ Ó· ›ıÂÙ·È Î·Ó›˜ ÛÙ· ÏfiÁÈ· ÙÔ˘
·Ù¤Ú·].
4. ¶ÂÈÚ·Ù¤ÔÓ ÛÔÈ Ù‹Ó ^EÏÏ¿‰· Âs ÔÈÂÖÓ [: ·ÓÙÈÎ. ÙÂÏ. ··Ú¤ÌÊ·ÙÔ].
• ¢ÂÖ ÂÈÚÄÛı·È Û¤ Ù‹Ó ^EÏÏ¿‰· Âs ÔÈÂÖÓ [= Ú¤ÂÈ Ó· ÚÔÛ·ı›˜ Ó· ¢ÂÚÁÂÙ›˜
ÂÛ‡ ÙËÓ EÏÏ¿‰·].
5. TÔ‡˜ ͢ÌÌ¿¯Ô˘˜ Ôé ·Ú·‰ÔÙ¤· ìÌÖÓ ÙÔÖ˜ \AıËÓ·›ÔȘ [: ‰‡Ô ·ÓÙÈΛÌÂÓ· ¿ÌÂÛÔ:
ÙÔ‡˜ ͢ÌÌ¿¯Ô˘˜, ¤ÌÌÂÛÔ: ÙÔÖ˜ \AıËÓ·›ÔȘ].
• Oé ‰ÂÖ ·Ú·‰È‰fiÓ·È [ìÌĘ] ÙÔ‡˜ ͢ÌÌ¿¯Ô˘˜ ÙÔÖ˜ \AıËÓ·›ÔȘ [= ‰ÂÓ Ú¤ÂÈ Ó·
·Ú·‰›ÓÔ˘Ì –ÂÌ›˜– ÙÔ˘˜ Û˘ÌÌ¿¯Ô˘˜ Ì·˜ ÛÙÔ˘˜ AıËÓ·›Ô˘˜].

199
148-258 30-09-08 06:25 ™ÂÏ›‰·200

Σ Y N TA K T I KO THΣ APXAIAΣ EΛΛHNIKHΣ ΓΛΩΣΣAΣ

6. Oé ¿Ó˘ ìÌÖÓ Ô≈Ùˆ ÊÚÔÓÙÈÛÙ¤ÔÓ Ù› âÚÔÜÛÈÓ Ôî ÔÏÏÔ› [: ·ÓÙÈÎ. Ï¿ÁÈ· ÂÚˆÙËÌ·-


ÙÈ΋ ÚfiÙ·ÛË].
• Oé ¿Ó˘ ìÌĘ Ô≈Ùˆ ‰ÂÖ ÊÚÔÓÙ›˙ÂÈÓ Ù› âÚÔÜÛÈÓ Ôî ÔÏÏÔ› [= ‰ÂÓ Ú¤ÂÈ ÂÌ›˜ ÙfiÛÔ
Ôχ Ó· ÂӉȷÊÂÚfiÌ·ÛÙ ÙÈ ı· Ô‡Ó ÔÈ ÔÏÏÔ›].

TA PHMATIKA E¶I£ETA ÛÂ -ÙÔ˜


Ε ρ ώ τ η σ η : ¶ÔÈ· Ë ÛËÌ·Û›· ÙˆÓ ÚËÌ·ÙÈÎÒÓ ÂÈı¤ÙˆÓ Û -ÙÔ˜, -ÙË, -ÙÔÓ;
T· ÚËÌ·ÙÈο ·˘Ù¿ Â›ıÂÙ· ÛËÌ·›ÓÔ˘Ó:
1. A˘Ùfi Ô˘ ÛËÌ·›ÓÂÈ Î·È Ë ÌÂÙÔ¯‹ ÙÔ˘ ·ıËÙÈÎÔ‡ ·Ú·ÎÂÈ̤ÓÔ˘ ÙÔ˘ Ú‹Ì·ÙÔ˜ ·fi
ÙÔ ÔÔ›Ô ·Ú¿ÁÔÓÙ·È:
°Ú·Ùfi˜: ÁÂÁÚ·Ì̤ÓÔ˜ [= ·˘Ùfi˜ Ô˘ ¤¯ÂÈ ÁÚ·Ê›] – §˘Ùfi˜: ÏÂÏ˘Ì¤ÓÔ˜ [= Ï˘Ì¤ÓÔ˜].
2. A˘Ùfi Ô˘ ÛËÌ·›ÓÂÈ Î·È Ë ÌÂÙÔ¯‹ ÙÔ˘ ÂÓÂÚÁËÙÈÎÔ‡ ‹ ̤ÛÔ˘ ÂÓÂÛÙÒÙ· ÙÔ˘ Ú‹Ì·-
ÙÔ˜ ·fi ÙÔ ÔÔ›Ô ·Ú¿ÁÔÓÙ·È:
£ÓËÙfi˜: ıÓF‹ÛΈÓ. – ¢˘Ó·Ùfi˜: ‰˘Ó¿ÌÂÓÔ˜.
3. A˘Ùfi Ô˘ ÛËÌ·›ÓÂÈ Î·È Ë ÌÂÙÔ¯‹ ÙÔ˘ ÂÓÂÚÁËÙÈÎÔ‡ ‹ ̤ÛÔ˘ ·ÔÚ›ÛÙÔ˘ ÙÔ˘ Ú‹Ì·-
ÙÔ˜ ·fi ÙÔ ÔÔ›Ô ·Ú¿ÁÔÓÙ·È. ™˘Ó‹ıˆ˜ ·›ÚÓÔ˘Ó ÙË ÛËÌ·Û›·, fiÙ·Ó ¤¯Ô˘Ó ˆ˜ ÚÒÙÔ
Û˘ÓıÂÙÈÎfi ÙÔ ÛÙÂÚËÙÈÎfi à:
òAÚ·ÎÙÔ˜: ï Ì‹ Ú¿Í·˜. – \AÛÙÚ¿Ù¢ÙÔ˜: ï Ì‹ ÛÙÚ·ÙÂ˘Û¿ÌÂÓÔ˜.
4. A˘ÙfiÓ Ô˘ ÌÔÚ› Ó· ¿ıÂÈ ÂΛÓÔ Ô˘ ÛËÌ·›ÓÂÈ ÙÔ Ú‹Ì· ·fi ÙÔ ÔÔ›Ô ·Ú¿ÁÔ-
ÓÙ·È:
B·Ùfi˜: ·˘Ùfi˜ Ô˘ ÌÔÚ› Ó· ·ÙËı› [ÙÔ˘ ‚·›Óˆ]
^AψÙfi˜: ·˘Ùfi˜ Ô˘ ÌÔÚ› Ó· ΢ÚÈ¢Ù› [ÙÔ˘ êÏ›ÛÎÔÌ·È]
\øÓËÙfi˜: ·˘Ùfi˜ Ô˘ ÌÔÚ› Ó· ·ÁÔÚ·ÛÙ› [ÙÔ˘ èÓÔÜÌ·È]
5. A˘ÙfiÓ Ô˘ ·Í›˙ÂÈ Ó· ¿ıÂÈ ÂΛÓÔ Ô˘ ÛËÌ·›ÓÂÈ ÙÔ Ú‹Ì· ·fi ÙÔ ÔÔ›Ô ·Ú¿ÁÔ-
ÓÙ·È:
£·˘Ì·ÛÙfi˜: ·˘Ùfi˜ Ô˘ ·Í›˙ÂÈ Ó· ı·˘Ì¿˙ÂÙ·È.
\E·ÈÓÂÙfi˜: ·˘Ùfi˜ Ô˘ ·Í›˙ÂÈ Ó· Â·ÈÓ›ٷÈ.
MÂÌÙfi˜: ·˘Ùfi˜ Ô˘ ·Í›˙ÂÈ Ó· ηÙËÁÔÚ›ٷÈ.

™‡ÓÙ·ÍË ÙˆÓ ÚËÌ·ÙÈÎÒÓ ÂÈı¤ÙˆÓ Û -ÙÔ˜, -ÙË, -ÙÔÓ.

1 η Ε ρ ώ τ η σ η : ¶ÔÈ· Û˘ÓÙ·ÎÙÈ΋ ı¤ÛË ¤¯Ô˘Ó Ù· Û -ÙÔ˜, -ÙË, -ÙÔÓ ÚËÌ·ÙÈο Â›-


ıÂÙ·;
T· ÚËÌ·ÙÈο ·˘Ù¿ Â›ıÂÙ· Â›Ó·È Û˘ÓÙ·ÎÙÈο fi,ÙÈ Â›Ó·È Î·È fiÏ· Ù· ¿ÏÏ· Â›ıÂÙ·
‰ËÏ. ˘ÔΛÌÂÓ·, ηÙËÁÔÚÔ‡ÌÂÓ·, ·ÓÙÈΛÌÂÓ· Î·È ÁÂÓÈο οı ›‰Ô˘˜ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈ-
ÛÌÔ›.

200
148-258 30-09-08 06:25 ™ÂÏ›‰·201

T A P H M A T I K A E Π I Θ E TA ΣE τεος KAI τος

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. Oî â›ÎÏËÙÔÈ [: ˘ÔÎ.] ÂéÚÂᘠô‰ÈÎÔÈ âÏıfiÓÙ˜ ÂéÏfiÁˆ˜ ôÚ·ÎÙÔÈ [: ÂÈÚÚ. ηÙË-
ÁÔÚÔ‡ÌÂÓÔ ÙÚfiÔ˘] à›·ÛÈÓ = ÔÈ Û‡ÌÌ·¯ÔÈ, ·ÊÔ‡ ‹Úı·Ó ¯ˆÚ›˜ Ó· ¤¯Ô˘Ó ‰›ÎÈÔ, ı·
·Ô¯ˆÚ‹ÛÔ˘Ó ¿Ú·ÎÙÔÈ ‰›Î·È·.
2. [^O ¶ÂÈڷȇ˜] qÓ àʇϷÎÙÔ˜ [: ηÙËÁ.] η› ôÎÏËÙÔ˜ [: ηÙËÁ.] = Ô ¶ÂÈÚ·È¿˜ ‹Ù·Ó
·Ê‡Ï·ÎÙÔ˜ Î·È ·ÓÔȯÙfi˜.
3. £ÓËÙáÓ [: ÂÈı. ÚÔÛ‰.] ÛˆÌ¿ÙˆÓ öÙ˘¯ÔÓ = ›¯·Ó ÛÒÌ·Ù· ıÓËÙ¿.

2 η Ε ρ ώ τ η σ η : TÈ ·Ú·ÙËÚÂ›Ù·È ÛÙËÓ È‰È¿˙Ô˘Û· Û‡ÓÙ·ÍË ÙˆÓ Û -ÙÔ˜, -ÙË, -ÙÔÓ


ÚËÌ·ÙÈÎÒÓ ÂÈı¤ÙˆÓ;
¶ÔÏϤ˜ ÊÔÚ¤˜ Ù· ÚËÌ·ÙÈο ·˘Ù¿ Â›ıÂÙ· ¤¯Ô˘Ó ÌÈ· ȉȿ˙Ô˘Û· Û‡ÓÙ·ÍË Î·È ÙfiÙÂ
Û˘Óԉ‡ÔÓÙ·È ·fi ÙÔ âÛÙ› [Ô˘ ÌÔÚ› Ó· ·Ú·Ï›ÂÙ·È] Î·È ·fi ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌfi ÙÔ˘
ÔÈËÙÈÎÔ‡ ·ÈÙ›Ô˘ Û˘Ó‹ıˆ˜ Û ‰ÔÙÈ΋ [Â›Ó·È Ë ‰ÔÙÈ΋ ÙÔ˘ ÂÓÂÚÁÔ‡ÓÙÔ˜ ÚÔÛÒÔ˘ ‹
ÙÔ˘ ÔÈËÙÈÎÔ‡ ·ÈÙ›Ô˘] Î·È ÈÔ Û¿ÓÈ· Û ÂÌÚfiıÂÙÔ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌfi. ™˘Ó‹ıˆ˜ Ì ÙË
Û‡ÓÙ·ÍË ·˘Ù‹ Ù· ÚËÌ·ÙÈο ·˘Ù¿ Â›ıÂÙ· Â›Ó·È ·ıËÙÈ΋˜ ÛËÌ·Û›·˜.
• ™ÙËÓ ÂÚ›ÙˆÛË Ù˘ ȉȿ˙Ô˘Û·˜ Û‡ÓÙ·Í˘ ¤¯Ô˘Ó ÎÈ ·˘Ù¿, fiˆ˜ Î·È Ù· ÚËÌ·ÙÈο
Â›ıÂÙ· Û -Ù¤Ô˜, ‰‡Ô Û˘ÓÙ¿ÍÂȘ, ÙËÓ ÚÔÛˆÈ΋ Î·È ÙËÓ ·ÚfiÛˆË.

¶PO™ø¶IKH ™YNTA•H
1 η Ε ρ ώ τ η σ η : TÈ ÁÓˆÚ›˙ÂÙ ÁÈ· ÙËÓ ÚÔÛˆÈ΋ Û‡ÓÙ·ÍË ÙˆÓ Û -ÙÔ˜ ÚËÌ·ÙÈ-
ÎÒÓ ÂÈı¤ÙˆÓ;
H ÚÔÛˆÈ΋ Û‡ÓÙ·ÍË ÙˆÓ ÚËÌ·ÙÈÎÒÓ ÂÈı¤ÙˆÓ Û -ÙÔ˜, -ÙË, -ÙÔÓ Û¯ËÌ·Ù›˙ÂÙ·È,
fiˆ˜ Î·È Ë ÚÔÛˆÈ΋ Û‡ÓÙ·ÍË ÙˆÓ ÚËÌ·ÙÈÎÒÓ ÂÈı¤ÙˆÓ Û -Ù¤Ô˜, -Ù¤·, -ÙÂÔÓ. E›Ó·È
‰ËÏ. ÎÈ ·˘Ù‹ ÌÈ· ¤ÎÊÚ·ÛË, Ô˘ ·ÔÙÂÏÂ›Ù·È ·fi Ù¤ÛÛÂÚȘ ϤÍÂȘ.

2 η Ε ρ ώ τ η σ η : ¶ÔȘ ϤÍÂȘ ¤¯ÂÈ Ë ÚÔÛˆÈ΋ Û‡ÓÙ·ÍË;


·. TÔ ˘ÔΛÌÂÓÔ Û ÙÒÛË ÔÓÔÌ·ÛÙÈ΋ [‹ Û ·ÈÙÈ·ÙÈ΋, fiÙ·Ó ¤¯Ô˘Ì ÂÙÂÚÔÚÔÛˆ-
›·] Û fiÏÔ˘˜ ÙÔ˘˜ ·ÚÈıÌÔ‡˜ Î·È Ù· Á¤ÓË.
‚. TÔ ÚËÌ·ÙÈÎfi Â›ıÂÙÔ, Ô˘ Â›Ó·È Î·ÙËÁÔÚÔ‡ÌÂÓÔ ÙÔ˘ ˘ÔÎÂÈ̤ÓÔ˘, ÛÙËÓ ›‰È·
ÙÒÛË, ·ÚÈıÌfi Î·È Á¤ÓÔ˜ Ì ÙÔ ˘ÔΛÌÂÓÔ.
Á. TÔ âÛÙ›, Ô˘ Â›Ó·È Û˘Ó‰ÂÙÈÎfi Î·È Û˘Ó‰¤ÂÈ ÙÔ ˘ÔΛÌÂÓÔ Ì ÙÔ Î·ÙËÁÔÚÔ‡ÌÂÓÔ.
‰. TÔ ÔÈËÙÈÎfi ·›ÙÈÔ, Ô˘ Â›Ó·È Û˘Ó‹ıˆ˜ ‰ÔÙÈ΋ [ÙÔ˘ ÂÓÂÚÁÔ‡ÓÙÔ˜ ÚÔÛÒÔ˘ ‹
ÙÔ˘ ÔÈËÙÈÎÔ‡ ·ÈÙ›Ô˘] Î·È ÈÔ Û¿ÓÈ· ÂÌÚfiıÂÙÔ˜ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌfi˜.
ΠPOΣEΞE. TÔ âÛÙ›, ·Ó ‰ÂÓ ˘¿Ú¯ÂÈ ÛÙËÓ ¤ÎÊÚ·ÛË, ÂÓÓÔ›ٷÈ.
¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. T·ÜÙ¿ [: ˘ÔÎ.] – âÛÙÈ – [: Û˘Ó‰ÂÙÈÎfi] ‚·Ù¿ [: ηÙËÁÔÚ.] ÙÔÖ˜ ñÔ˙ËÁ›ÔȘ [: ÔÈËÙ.
·›ÙÈÔ] = ·˘Ù¿ –›ӷȖ ¢ÎÔÏÔ¤Ú·ÛÙ· ·fi Ù· ˙Ò·.
2. ¶ÄÛÈ [: ÔÈËÙ. ·›ÙÈÔ] Ù·ÜÙ· [: ˘ÔÎ.] ÂéÎÙ¿ [: ηÙËÁÔÚ.] ÂúË [: Û˘Ó‰ÂÙÈÎfi] = ·˘Ù¿
Â›Ó·È ÂÈı˘ÌËÙ¿ ·fi fiÏÔ˘˜.

201
148-258 30-09-08 06:25 ™ÂÏ›‰·202

Σ Y N TA K T I KO THΣ APXAIAΣ EΛΛHNIKHΣ ΓΛΩΣΣAΣ

3. MÂÙ¿ÂÌÙfi˜ [: ηÙËÁ.] âÛÙÈÓ [: Û˘Ó‰ÂÙÈÎfi] ñfi K‡ÚÔ˘ [: ÔÈËÙ. ·›ÙÈÔ] = ÚÔ-


ÛÎÏ‹ıËΠ̠·ÂÛÙ·Ï̤ÓÔ ·fi ÙÔÓ K‡ÚÔ.

A¶PO™ø¶H ™YNTA•H

1 η Ε ρ ώ τ η σ η : ¶ÔȘ ϤÍÂȘ ¤¯ÂÈ Ë ·ÚfiÛˆË Û‡ÓÙ·ÍË ÙˆÓ Û -ÙÔ˜ ÚËÌ·ÙÈÎÒÓ


ÂÈı¤ÙˆÓ;
H ·ÚfiÛˆË Û‡ÓÙ·ÍË ÙˆÓ ÚËÌ·ÙÈÎÒÓ ÂÈı¤ÙˆÓ Û -ÙÔ˜, -ÙË, -ÙÔÓ ·ÔÙÂÏÂ›Ù·È ·fi
ÙȘ ÂÍ‹˜ ϤÍÂȘ:
·. TÔ Ô˘‰¤ÙÂÚÔ ÙÔ˘ ÚËÌ·ÙÈÎÔÜ ÂÈı¤ÙÔ˘ [Û -ÙÔÓ Î·È Û¿ÓÈ· ÛÙÔ ÏËı˘ÓÙÈÎfi Û -
Ù·Ø ÙÔ Ô˘‰¤ÙÂÚÔ ÛÙÔÓ ÏËı˘ÓÙÈÎfi ·ÚÈıÌfi ··ÓÙ¿ ÏÈÁfiÙÂÚÔ Û ¿ÏÏÔ˘˜ Û˘ÁÁÚ·Ê›˜ ηÈ
ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ ÛÙÔ £Ô˘Îȉ›‰Ë].
‚. TÔ Ú‹Ì· âÛÙ›.
Á. TË ‰ÔÙÈ΋ ÚÔÛˆÈ΋ [ÙÔ˘ ÂÓÂÚÁÔ‡ÓÙÔ˜ ÚÔÛÒÔ˘ ‹ ÙÔ˘ ÔÈËÙÈÎÔ‡ ·ÈÙ›Ô˘].
¶PO™E•E. TÔ Ô˘‰¤ÙÂÚÔ Û -ÙÔÓ Ù˘ ·ÚfiÛˆ˘ Û‡ÓÙ·Í˘ Ì ÙÔ âÛÙ› Û¯ËÌ·Ù›˙ÂÈ
ÊÚ¿ÛË, Ô˘ ÈÛÔ‰˘Ó·Ì› Ì ٷ ‰˘Ó·ÙfiÓ âÛÙÈ ‹ ôÍÈfiÓ âÛÙÈ + ··Ú¤ÌÊ·ÙÔ [ÂÓÂÚÁË-
ÙÈÎfi ‹ ̤ÛÔ] ÙÔ˘ Ú‹Ì·ÙÔ˜ ·fi ÙÔ ÔÔ›Ô ·Ú¿ÁÂÙ·È.
• ™ÙË Û‡ÓÙ·ÍË ·˘Ù‹ ‰ÂÓ ˘¿Ú¯ÂÈ ˘ÔΛÌÂÓÔ.
¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. ¶ÚÔÛ‚·ÙfiÓ qÓ Î·› ÙÔÖ˜ îÂÜÛÈ [: ÔÈËÙ. ·›ÙÈÔ].
• ¢˘Ó·ÙfiÓ qÓ Î·› ÙÔ‡˜ î¤·˜ ÚÔÛ‚·›ÓÂÈÓ [= ‹Ù·Ó ‰˘Ó·Ùfi Î·È ÛÙÔ˘˜ È›˜
Ó· ·Ó‚·›ÓÔ˘Ó].
2. oAÚ· ‚ȈÙfiÓ âÛÙÈ ìÌÖÓ [: ÔÈËÙ. ·›ÙÈÔ].
• oAÚ· ôÍÈfiÓ âÛÙÈ ìÌĘ ˙ÉÓ [= ¿ÚÂÁ ·Í›˙ÂÈ Ó· ˙ԇ̠ÂÌ›˜].

A Û Î ‹ Û Â È ˜ [30]
[BϤ A¶ANTH™EI™ ÛÂÏ. 390]

™YM¶§HPø™H™ KENøN

N· Û˘ÌÏËÚÒÛÂÙ ٷ ÎÂÓ¿ ÙˆÓ ·Ú·Î¿Ùˆ ÚÔÙ¿ÛÂˆÓ ı¤ÙÔÓÙ·˜ ÙÔ Î·Ù¿ÏÏËÏÔ


ÚËÌ·ÙÈÎfi Â›ıÂÙÔ ·’ ·˘Ù¿ Ô˘ ‚Ú›ÛÎÔÓÙ·È ÛÙȘ ·ÚÂÓı¤ÛÂȘ (ηٷ„ËÊÈÛÙ¤ÔÓ,
˙Ëψٷ›, ıÂÚ·Â˘Ù¤ÔÈ, àÛÎËÙ¤ÔÈ, ·îÚÂÙfiÓ, ÚÔÛ‚·ÙfiÓ, ‚ȈÙfiÓ).

1. ……………… ñfi ¿ÓÙˆÓ àÓıÚÒˆÓ ·î ÙÈÌ·›.


2. TfiÓ ı¿Ó·ÙÔÓ ìÌÖÓ ÌÂÙ’ Âé‰ÔÍ›·˜ …………… âÛÙ›Ó.
3. …………………… âÛÙ›Ó ìÌÖÓ ÙáÓ \EÏ¢ÛÈÓ›ˆÓ.
4. …………………… ÂåÛ›Ó Ôî ıÂÔ› àÓıÚÒÔȘ

202
148-258 30-09-08 06:25 ™ÂÏ›‰·203

T A P H M A T I K A E Π I Θ E TA ΣE τεος KAI τος

5. …………………… qÓ Î·› ÙÔÖ˜ îÂÜÛÈ.


6. O≈Ùˆ ÔsÓ ÙÈÌ›ˆ˜ η› ÂéÛ‚ᘠ…………… ÛÔÈ öÛÙ·È.
7. Oî ·Ö‰Â˜ ……………… ÂåÛ›Ó ÙÔÖ˜ ‰È‰·ÛοÏÔȘ.

ANOIKTOY TY¶OY

™ÙȘ ·Ú·Î¿Ùˆ ÔÙ¿ÛÂȘ Ó· ·Ó·Ï‡ÛÂÙ ٷ ÚËÌ·ÙÈο Â›ıÂÙ·.


1. ^H Ù¿ÍȘ ‰È·Ê˘Ï·ÎÙ¤·.
2. oAÚ’ ÔsÓ Î·› ÙàÁ·ıfiÓ Ô≈Ùˆ ˙ËÙËÙ¤ÔÓ âÛÙ›Ó;
3. Tfi ÙÚ·ÜÌ· ıÂÚ·¢ÙfiÓ âÛÙÈ ÙÔÖ˜ å·ÙÚÔÖ˜.
4. ™ÎÂÙ¤ÔÓ ìÌÖÓ âÛÙÈÓ, ¬ˆ˜ ÛÒÛÔÌÂÓ Ù‹Ó ^EÏÏ¿‰·.
5. MÂıÂÎÙ¤ÔÓ ÙáÓ Ú·ÁÌ¿ÙˆÓ Ï›ÔÛÈ.

203
148-258 30-09-08 06:25 ™ÂÏ›‰·204

E¶IPPHMATIKOI
¶PO™¢IOPI™MOI
1 η Ε ρ ώ τ η σ η : ¶ÔÈÔÈ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌÔ› ϤÁÔÓÙ·È ÂÈÚÚËÌ·ÙÈÎÔ›;
EÈÚÚËÌ·ÙÈÎÔ› ϤÁÔÓÙ·È ÔÈ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌÔ› ÂΛÓÔÈ, Ô˘ ÚÔÛ‰ÈÔÚ›˙Ô˘Ó Î˘Ú›ˆ˜
ÂÈÚÚ‹Ì·Ù·, ·ÏÏ¿ Î·È ¿ÏϘ ϤÍÂȘ Î·È ‰ËÏÒÓÔ˘Ó ‰È¿ÊÔÚ˜ ÂÈÚÚËÌ·ÙÈΤ˜ Û¯¤ÛÂȘ,
fiˆ˜: ÙfiÔ, ¯ÚfiÓÔ, ÙÚfiÔ, ÔÛfi, ·ÈÙ›·, ·Ó·ÊÔÚ¿, fiÚÁ·ÓÔ Î.Ï.

2 η Ε ρ ώ τ η σ η : ¶Ò˜ ÂÎÊÚ¿˙ÔÓÙ·È ÔÈ ÂÈÚÚËÌ·ÙÈΤ˜ Û¯¤ÛÂȘ ÛÙËÓ ·Ú¯·›· EÏÏË-


ÓÈ΋ ÁÏÒÛÛ·;
OÈ ‰È¿ÊÔÚ˜ ÂÈÚÚËÌ·ÙÈΤ˜ Û¯¤ÛÂȘ ÂÎÊÚ¿˙ÔÓÙ·È Ì ÂÈÚÚ‹Ì·Ù·, ÂÌÚfiıÂÙÔ˘˜
ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌÔ‡˜, Ï¿ÁȘ ÙÒÛÂȘ, ÂÈÚÚËÌ·ÙÈΤ˜ ÌÂÙÔ¯¤˜, ··Ú¤ÌÊ·Ù· ÙÔ˘ ÛÎÔÔ‡
‹ Ù˘ ·Ó·ÊÔÚ¿˜ Î·È Ì ‰Â˘ÙÂÚ‡ԢÛ˜ ÚÔÙ¿ÛÂȘ.

3 η Ε ρ ώ τ η σ η : ¶fiÛˆÓ ÂȉÒÓ Â›Ó·È ÔÈ ÂÈÚÚËÌ·ÙÈÎÔ› ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌÔ› Î·È ÔÈÔÈ


›ӷÈ;
OÈ ÂÈÚÚËÌ·ÙÈÎÔ› ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌÔ› Â›Ó·È ÙÚÈÒÓ ÂȉÒÓØ ÔÈ Î·ı·Ú¿ ÂÈÚÚËÌ·ÙÈÎÔ›, ÔÈ
ÂÌÚfiıÂÙÔÈ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌÔ› Î·È ÔÈ ÂÈÚÚËÌ·ÙÈÎÔ› ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌÔ› Û Ï¿ÁȘ ÙÒÛÂȘ.

4 η Ε ρ ώ τ η σ η : ¶Ò˜ ÂÎʤÚÔÓÙ·È ÔÈ Î·ı·Ú¿ ÂÈÚÚËÌ·ÙÈÎÔ› ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌÔ›;


OÈ Î·ı·Ú¿ ÂÈÚÚËÌ·ÙÈÎÔ› ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌÔ›, ÂÎʤÚÔÓÙ·È ÌfiÓÔ Ì ÂÈÚÚ‹Ì·Ù· ÙfiÔ˘,
¯ÚfiÓÔ˘, ÙÚfiÔ˘, ÔÛÔ‡ fiˆ˜: âÎÂÖ, âÓÙ·Üı·, ¯ı¤˜, ÓÜÓ, Û‹ÌÂÚÔÓ, z
ˇ ‰Â [= ¤ÙÛÈ], Ô≈Ùˆ˜,
àṲ̂ӈ˜ [= Úfiı˘Ì·], ¬ÛÔÓ, ÙfiÛÔÓ, Ì¿Ï·, ÛÊfi‰Ú· Î.Ï.

5 η Ε ρ ώ τ η σ η : ¶Ò˜ ÂÎʤÚÔÓÙ·È ÔÈ ÂÌÚfiıÂÙÔÈ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌÔ›;


OÈ ÂÌÚfiıÂÙÔÈ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌÔ› ÂÎʤÚÔÓÙ·È Ì ÌÈ· Ï¿ÁÈ· ÙÒÛË Ô˘ÛÈ·ÛÙÈÎÔ‡ ‹
ÂÈı¤ÙÔ˘ ‹ ·ÓÙˆÓ˘Ì›·˜, Ô˘ ¤¯ÂÈ ÌÚÔÛÙ¿ Ù˘ ÚfiıÂÛË, fiˆ˜: âÓ £‹‚·È˜, âÎ ¶ÂÈ-
Ú·Èá˜, Âå˜ ™¿Ú‰ÂȘ, âÓ Ù·Ö˜ ì̤ڷȘ, ·Ú¿ Ù‹Ó ı¿Ï·ÙÙ·Ó, â› Ù‹Ó \E›‰·ÌÓÔÓ, ηٿ
ÙáÓ ÔÏÂÌ›ˆÓ, ·Ú¿ ¿ÓÙˆÓ, Úfi ìÌáÓ Î.Ï.

6 η Ε ρ ώ τ η σ η : ¶Ò˜ ÂÎʤÚÔÓÙ·È ÔÈ ÂÈÚÚËÌ·ÙÈÎÔ› ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌÔ› Û Ï¿ÁȘ


ÙÒÛÂȘ;
OÈ ÂÈÚÚËÌ·ÙÈÎÔ› ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌÔ› Û Ï¿ÁȘ ÙÒÛÂȘ ÂÎʤÚÔÓÙ·È Ì Ï¿ÁȘ ÙÒ-
ÛÂȘ, ¯ˆÚ›˜ Ó· ¤¯Ô˘Ó ÌÚÔÛÙ¿ ÙÔ˘˜ ÚfiıÂÛË, Î·È ÈÛÔ‰˘Ó·ÌÔ‡Ó Ì ÂÈÚÚ‹Ì·Ù·, fiˆ˜:
·éÙÔÜ [= ‰Ò, ÂΛ], Ùɘ Ó˘ÎÙfi˜, ÙFÉ ñÛÙÂÚ·›÷·, ‰ˆÚÂ¿Ó Î.Ï.

204
148-258 30-09-08 06:25 ™ÂÏ›‰·205

E Π I P P H M A T I KO I Π P O Σ ∆ I O P I Σ M O I

7 η Ε ρ ώ τ η σ η : ¶ÔÈÔÈ Â›Ó·È ÔÈ ÈÔ Û˘Ó‹ıÂȘ ÂÈÚÚËÌ·ÙÈÎÔ› ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌÔ›;


OÈ ÈÔ Û˘Ó‹ıÂȘ ÂÈÚÚËÌ·ÙÈÎÔ› ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌÔ› Â›Ó·È fiÛÔÈ ‰ËÏÒÓÔ˘Ó: ÙfiÔ, ¯ÚfiÓÔ,
ÙÚfiÔ, ÔÛfi, fiÚÁ·ÓÔ, Û˘Óԉ›·, ̤ÛÔ, ·Ó·ÊÔÚ¿, ·ÈÙ›·, ÛÎÔfi.

O TO¶O™

1 η Ε ρ ώ τ η σ η : TÈ ‰ËÏÒÓÔ˘Ó ÔÈ ÂÈÚÚËÌ·ÙÈÎÔ› ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌÔ› ÙfiÔ˘;


OÈ ÂÈÚÚËÌ·ÙÈÎÔ› ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌÔ› ÙÔ˘ ÙfiÔ˘ ‰ËÏÒÓÔ˘Ó: ÙË ÛÙ¿ÛË Û ÙfiÔ, ÙËÓ
ΛÓËÛË ·fi ÙfiÔ, ÙËÓ Î›ÓËÛË Û ÙfiÔ Î·È ÙËÓ Î›ÓËÛË Ì¤Û· [̤ۈ] ·fi ÙfiÔ.

2 η Ε ρ ώ τ η σ η : ¶Ò˜ ÂÎʤÚÂÙ·È Ë ÛÙ¿ÛË Û ÙfiÔ;


H ÛÙ¿ÛË Û ÙfiÔ ÂÎʤÚÂÙ·È:
·. M ÂÈÚÚ‹Ì·Ù· Ô˘ Ï‹ÁÔ˘Ó ÛÂ: -·ÛÈ, -ËÛÈ, -ÔÈ, -Ô˘, -ıÈ, fiˆ˜: ¶Ï·Ù·ÈÄÛÈ, \Aı‹-
ÓËÛÈ, \IÛıÌÔÖ, Ô鉷ÌÔÜ, ·éÙfiıÈ [= Û’ ·˘Ùfi ÙÔ Ì¤ÚÔ˜] Î.Ï. Î·È Ì ¿ÏÏ· ÂÈÚÚ‹Ì·Ù·,
fiˆ˜: âÎÂÖ, öÓı·, â‰á, âÓı¿‰Â, âÓÙ·Üı·, ôÓˆ, öÛˆ, öÓ‰ÔÓ, ¯·Ì·› [= ¯¿Ìˆ ÛÙË ÁË] Î.Ï.
‚. M ÂÌÚfiıÂÙÔ˘˜ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌÔ‡˜, ΢ڛˆ˜ Ì ÙËÓ âÓ + ‰ÔÙÈ΋.

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. \EÓ \Aı‹Ó·È˜ [= ÛÙËÓ Aı‹Ó·].
2. \EÓ ¢ÂÏÊÔÖ˜ [= ÛÙÔ˘˜ ¢ÂÏÊÔ‡˜].
3. \EÓ Ùá
ˇ ùÚÂÈ [= ÛÙÔ fiÚÔ˜].
¶PO™E•E. ¶ÔÏϤ˜ ÊÔÚ¤˜ Û ÌÂÚÈο ·ÚÈ· ÁˆÁÚ·ÊÈο ÔÓfiÌ·Ù· ·Ú·Ï›ÂÙ·È Ë
ÚfiıÂÛË: ™·Ï·ÌÖÓÈ [·ÓÙ›: âÓ ™·Ï·ÌÖÓÈ], M·Ú·ıáÓÈ, \EÏ¢ÛÖÓÈ, NÂ̤÷·, ¢ÂÏÊÔÖ˜,
¶Ï·Ù·È·Ö˜ Î.Ï.

3 η Ε ρ ώ τ η σ η : ¶Ò˜ ÂÎʤÚÂÙ·È Ë Î›ÓËÛË ·fi ÙfiÔ;


H ΛÓËÛË ·fi ÙfiÔ ÂÎʤÚÂÙ·È:
·. M ÂÈÚÚ‹Ì·Ù· Ô˘ Ï‹ÁÔ˘Ó ÛÂ: -ıÂÓ, fiˆ˜: âÎÂÖıÂÓ [= ·fi ÂΛ], ÔúÎÔıÂÓ [=
·fi ÙÔ Û›ÙÈ, ·fi ÙËÓ ·ÙÚ›‰·], ö͈ıÂÓ [= ·’ ¤Íˆ], öÓıÂÓ [= ·fi ÂΛ], ·ÓÙ·¯fiıÂÓ
[= ·fi ·ÓÙÔ‡], ôÓˆıÂÓ [= ·fi ¿Óˆ], ôÏÏÔıÂÓ [= ·fi ¿ÏÏÔ Ì¤ÚÔ˜] Î.Ï.
‚. M ÂÌÚfiıÂÙÔ˘˜ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌÔ‡˜ Ì ÙȘ ÚÔı¤ÛÂȘ: âÎ [âÍ] õ àfi + ÁÂÓÈ΋.

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. \EÍ àÁÔÚĘ [= ·fi ÙËÓ ·ÁÔÚ¿].
2. \Afi ÙÔÜ ‚Ô˘Ï¢ÙËÚ›Ô˘ [= ·fi ÙÔ ‚Ô˘ÏÂ˘Ù‹ÚÈÔ].
3. \AFÉÛ·Ó âÎ Ùɘ ·ÙÚ›‰Ô˜ [= ¤Ê¢Á·Ó ·fi ÙËÓ ·ÙÚ›‰·].

4 η Ε ρ ώ τ η σ η : ¶Ò˜ ÂÎʤÚÂÙ·È Ë Î›ÓËÛË Û ÙfiÔ;


H ΛÓËÛË Û ÙfiÔ ÂÎʤÚÂÙ·È:
·. M ÂÈÚÚ‹Ì·Ù· Ô˘ Ï‹ÁÔ˘Ó ÛÂ: -‰Â, -˙Â, -ÛÂ, -ÔÈ fiˆ˜: Ôúη‰Â [= ÚÔ˜ ÙÔ Û›ÙÈ,

205
148-258 30-09-08 06:25 ™ÂÏ›‰·206

Σ Y N TA K T I KO THΣ APXAIAΣ EΛΛHNIKHΣ ΓΛΩΣΣAΣ

ÚÔ˜ ÙËÓ ·ÙÚ›‰·], \Aı‹Ó·˙ [= ÚÔ˜ ÙËÓ Aı‹Ó·], âÎÂÖÛ [= ÚÔ˜ ÙÔ Ì¤ÚÔ˜ ÂΛÓÔ],
¬ÔÈ [= fiÔ˘], ÔÈ [= Û οÔÈÔ Ì¤ÚÔ˜], âÓÙ·˘ıÔÖ [= ÚÔ˜ Ù· ÂΛ], ·ÓÙ·¯ÔÖ [= ÛÂ
οı ̤ÚÔ˜], Î·È Ì ¿ÏÏ· ÂÈÚÚ‹Ì·Ù·, fiˆ˜: ‰ÂÜÚÔ [= ÚÔ˜ Ù· ‰Ò], fiÚÚˆ [= ÛÂ
Ì·ÎÚ˘Ó‹ ηÙ‡ı˘ÓÛË, Û ̷ÎÚ˘Ófi ̤ÚÔ˜], ÚfiÛˆ [= ÚÔ˜ Ù· ÂÌÚfi˜], ôÓˆ, öÛˆ Î.Ï.
‚. M ÂÌÚfiıÂÙÔ˘˜ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌÔ‡˜ Ì ÙȘ ÚÔı¤ÛÂȘ: Âå˜ ‹ Úfi˜ ‹ ·Ú¿ ‹ â› ‹ ó˜
+ ·ÈÙÈ·ÙÈ΋ Î·È Ì ÙËÓ â› + ÁÂÓÈ΋.
¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. MÂÙ¤‚ËÓ Âå˜ \Aı‹Ó·˜ [= ‹Á· ÛÙËÓ Aı‹Ó·].
2. oHÏıÔÓ Úfi˜ Ùfi ùÚÔ˜ [= ‹Úı· ÚÔ˜ ÙÔ fiÚÔ˜].
3. B·›ÓÔÌÂÓ â› Ùfi ùÚÔ˜ [= ‚·‰›˙ÔÌ ÚÔ˜ ÙÔ fiÚÔ˜].
4. ¶Ú¤Û‚ÂȘ ¤ÔÌÊÂÓ ó˜ ‚·ÛÈϤ· [= ¤¯ÂÈ ÛÙ›ÏÂÈ ·ÂÛÙ·Ï̤ÓÔ˘˜ ÛÙÔ ‚·ÛÈÏÈ¿].
5. òEÏÂÔÓ â› §¤Û‚Ô˘ η› ^EÏÏËÛfiÓÙÔ˘ [= ηÙ¢ı‡ÓÔÓÙ·Ó Ì ٷ ÏÔ›· ÙÔ˘˜ ÛÙË
§¤Û‚Ô Î·È ÛÙÔÓ EÏÏ‹ÛÔÓÙÔ].

4 η Ε ρ ώ τ η σ η : ¶Ò˜ ÂÎʤÚÂÙ·È Ë Î›ÓËÛË Ì¤Û· ·fi ÙfiÔ;


H ΛÓËÛË Ì¤Û· ·fi ÙfiÔ [̤ۈ ÙfiÔ˘] ÂÎʤÚÂÙ·È:
·. M ÂÈÚÚ‹Ì·Ù· Ô˘ Ï‹ÁÔ˘Ó Û -Ë [·ÓÙˆÓ˘ÌÈο], fiˆ˜: ôÏÏFË, FÉ [= Û ÔÈÔ
̤ÚÔ˜], ¬FË [= ̤۷ ·fi οÔ˘], w
F [= ̤۷ ·fi οÔ˘], Ô鉷ÌFÉ [= ̤۷ ·fi ηӤӷ
̤ÚÔ˜], Ù·‡ÙFË [= ̤۷ ·’ ·˘Ùfi ÙÔ Ì¤ÚÔ˜], âΛÓFË [= ̤۷ ·fi ΛÓÔ ÙÔ Ì¤ÚÔ˜].
‚. M ÂÌÚfiıÂÙÔ˘˜ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌÔ‡˜ Ì ÙȘ ÚÔı¤ÛÂȘ ‰È¿ + ÁÂÓÈ΋ Î·È Î·Ù¿ +
·ÈÙÈ·ÙÈ΋
¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. \EÓÙÂÜıÂÓ âÔÚ‡ıËÛ·Ó ‰È¿ Ùɘ Mˉ›·˜ [= ·fi ÙÔ Ì¤ÚÔ˜ ÂΛÓÔ ÍÂΛÓËÛ·Ó Î·È
ÚÔ¯ÒÚËÛ·Ó Ì¤Û· ·fi ÙË Mˉ›· ‹ ̤ۈ Ù˘ Mˉ›·˜].
2. \EÔÚ‡ÔÓÙÔ Î·Ù¿ ÁÉÓ [= ÚÔ¯ˆÚÔ‡Û·Ó ‰È· ̤ÛÔ˘ Ù˘ ¯ÒÚ·˜].

O XPONO™
Ε ρ ώ τ η σ η : ¶Ò˜ ÂÎʤÚÔÓÙ·È ÔÈ ÂÈÚÚËÌ·ÙÈÎÔ› ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌÔ› ÙÔ˘ ¯ÚfiÓÔ˘;
·. M ¯ÚÔÓÈο ÂÈÚÚ‹Ì·Ù·, fiˆ˜: ÓÜÓ, ÙfiÙÂ, ¯ı¤˜, ·ûÚÈÔÓ, ôÚÙÈ, ÚáÙÔÓ, ÚfiÙÂ-
ÚÔÓ, ≈ÛÙÂÚÔÓ, Ëӛη [= fiÙÂ] ïËӛη [= ÔfiÙÂ], õ‰Ë, Ôûˆ [= fi¯È ·ÎfiÌ·], ÔéΤÙÈ [=
fi¯È È·], ·Ú·¯ÚÉÌ· [= ·Ì¤Ûˆ˜], ôÚÙÈ [= ÚÈÓ ·fi Ï›ÁÔ, ÙÒÚ· ·ÎÚÈ‚Ò˜, ·Ì¤Ûˆ˜],
õ‰Ë, 焤 [= ·ÚÁ¿], âÍ·›ÊÓ˘ [= Í·ÊÓÈο, ·ÚÔÛ‰fiÎËÙ·], ìӛη [= fiÛ˜ ÊÔÚ¤˜, fiÙ·Ó],
Ó‡ÎÙˆÚ [= ÙË Ó‡¯Ù·, ηٿ ÙË ‰È¿ÚÎÂÈ· Ù˘ Ó‡¯Ù·˜] Î.Ï.
‚. M ÂÌÚfiıÂÙÔ˘˜ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌÔ‡˜ [·Ú¿‰. 2].

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. N·Ü˜ ≥ÍÂÈ Ù‹ÌÂÚÔÓ [= ÙÔ ÏÔ›Ô ı· ¤ÚıÂÈ Û‹ÌÂÚ·].
2. ¶Úfi Ùɘ Ì¿¯Ë˜ ÔÏÏ¿ ñÈÛ¯ÓÂÖÙÔ KÜÚÔ˜ [= Ô K‡ÚÔ˜ ˘ÔÛ¯fiÙ·Ó ÔÏÏ¿ ÚÈÓ
·fi ÙË Ì¿¯Ë].

206
148-258 30-09-08 06:25 ™ÂÏ›‰·207

E Π I P P H M A T I KO I Π P O Σ ∆ I O P I Σ M O I

Á. M ¯ÚÔÓÈ΋ ÌÂÙÔ¯‹ ‹ Ì ¯ÚÔÓÈ΋ ÚfiÙ·ÛË.

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. ™ÎÔÔ‡˜ ‰¤ ηٷÛÙ‹Û·˜ ‰¤Î· Û˘Ó¤ÏÂÍ ÙÔ‡˜ ÛÙÚ·ÙÈÒÙ·˜ [= ·ÊÔ‡ ¤‚·Ï ‰¤Î·
ÊÚÔ˘ÚÔ‡˜, Û˘ÁΤÓÙÚˆÛ ÙÔ˘˜ ÛÙÚ·ÙÈÒÙ˜].
2. \EÂȉ‹ ‰¤ Û˘ÓÉÏıÔÓ, ϤÁÂÈ ï KϤ·Ú¯Ô˜ Ù¿‰Â [= fiÙ·Ó Û˘Ó·ÓÙ‹ıËηÓ, ϤÂÈ Ô KϤ-
·Ú¯Ô˜ Ù· ÂÍ‹˜].

O TPO¶O™
Ε ρ ώ τ η σ η : ¶Ò˜ ÂÎʤÚÔÓÙ·È ÔÈ ÂÈÚÚËÌ·ÙÈÎÔ› ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌÔ› ÙÔ˘ ÙÚfiÔ˘;
OÈ ÂÈÚÚËÌ·ÙÈÎÔ› ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌÔ› ÙÔ˘ ÙÚfiÔ˘ ÂÎʤÚÔÓÙ·È:
·. M ÙÚÔÈο ÂÈÚÚ‹Ì·Ù·, fiˆ˜: ôÏψ˜ [= Ì ¿ÏÏÔ ÙÚfiÔ], ‰Èη›ˆ˜, 쉤ˆ˜ [=
¢¯¿ÚÈÛÙ·], ηÏá˜, Û·Êá˜, Ù·¯¤ˆ˜, ÂåÎfiÙˆ˜ [= ‡ÏÔÁ·, Ê˘ÛÈο], z‰Â [= ¤ÙÛÈ, Ì ÙÔÓ
ÙÚfiÔ ·˘Ùfi].
‚. M ÂÌÚfiıÂÙÔ˘˜ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌÔ‡˜ [·Ú¿‰. 2].
¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. BÔ˘Ï‡Ԣ Ì¤Ó ‚Ú·‰¤ˆ˜, âÈÙ¤ÏÂÈ ‰¤ Ù·¯¤ˆ˜ Ù¿ ‰fiÍ·ÓÙ· [= Ó· ÛΤÊÙÂÛ·È ·ÚÁ¿,
·ÏÏ¿ Ó· ÂÎÙÂÏ›˜ ÁÚ‹ÁÔÚ· ·˘Ù¿, Ô˘ ÛÔ˘ Ê¿ÓËÎ·Ó Î·Ï¿].
2. òEÊ¢ÁÔÓ àÓ¿ ÎÚ¿ÙÔ˜ [= ¤Ê˘Á·Ó Ì fiϘ ÙÔ˘˜ ÙȘ ‰˘Ó¿ÌÂȘ].
Á. M ‰ÔÙÈ΋ ÙÔ˘ ÙÚfiÔ˘ ‹ Ì ·ÈÙÈ·ÙÈ΋ ÙÔ˘ ÙÚfiÔ˘.

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. TÔ‡Ùˇˆ Ùá
ˇ ÙÚfiˆ
ˇ âÌ¿¯ÔÓÙÔ [= ÔÏÂÌÔ‡Û·Ó Ì’ ·˘ÙfiÓ ÙÔÓ ÙÚfiÔ].
2. ™ÙÚ¿ÙÂ˘Ì· Û˘ÓÂϤÁÂÙÔ ÙfiӉ ÙfiÓ ÙÚfiÔÓ [= Û˘ÁÎÂÓÙÚˆÓfiÙ·Ó ÛÙÚ¿ÙÂ˘Ì· Ì’ ·˘ÙfiÓ
ÙÔÓ ÙÚfiÔ].
‰. M ÂÈÚÚËÌ·ÙÈÎfi ηÙËÁÔÚÔ‡ÌÂÓÔ ÙÚfiÔ˘ ‹ Ì ÙÚÔÈ΋ ÌÂÙÔ¯‹.

TO ¶O™O
1 η Ε ρ ώ τ η σ η : ¶Ò˜ ÂÎʤÚÔÓÙ·È ÔÈ ÂÈÚÚËÌ·ÙÈÎÔ› ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌÔ› ÙÔ˘ ÔÛÔ‡;
OÈ ÂÈÚÚËÌ·ÙÈÎÔ› ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌÔ› ÙÔ˘ ÔÛÔ‡ ÂÎʤÚÔÓÙ·È:
·. M ÔÛÔÙÈο ÂÈÚÚ‹Ì·Ù· [·Ú¿‰. 1], fiˆ˜: ÌÄÏÏÔÓ, Ì¿ÏÈÛÙ·, Ï›·Ó [= Ôχ],
¿Ó˘ [= ¿Ú· Ôχ], ÛÊfi‰Ú· [= ¿Ú· Ôχ], ¬ÛÔÓ, ±·Í, ‰›˜, ÔÛ¿ÎȘ, ÔÏÏ¿ÎȘ,
Ô≈Ùˆ [= ÙfiÛÔ], çÏ›ÁÔÓ, wÙÙÔÓ Î.Ï.
‚. M ÂÌÚfiıÂÙÔ˘˜ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌÔ‡˜ [·Ú¿‰. 2].

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. ¢›˜ η› ÙÚ›˜ àÂÎÚÔ‡Û·ÓÙÔ [= ÙÔ˘˜ ·ÒıËÛ·Ó ‰‡Ô Î·È ÙÚÂȘ ÊÔÚ¤˜].
2. oHÛ·Ó àÌÊ› ÙÔ‡˜ ‰ÈÛ¯ÈÏ›Ô˘˜ [= ‹Ù·Ó ÂÚ›Ô˘ ‰‡Ô ¯ÈÏÈ¿‰Â˜].

207
148-258 30-09-08 06:25 ™ÂÏ›‰·208

Σ Y N TA K T I KO THΣ APXAIAΣ EΛΛHNIKHΣ ΓΛΩΣΣAΣ

Á. M ÁÂÓÈ΋ ÙÔ˘ ÔÛÔ‡ ‹ Ì ‰ÔÙÈ΋ ÙÔ˘ ÔÛÔ‡ ‹ Ì ·ÈÙÈ·ÙÈ΋ ÙÔ˘ ÔÛÔ‡. H ·ÈÙÈ·-
ÙÈ΋ ÙÔ˘ ÔÛÔ‡ ‰ËÏÒÓÂÈ ÙÔÈ΋ ‹ ÔÛÔÙÈ΋ ¤ÎÙ·ÛË Î·È Û˘Óԉ‡ÂÙ·È ·fi ·ÚÈıÌËÙÈο
[·Ú¿‰. 3] ‹ ·fi ÔÛÔÙÈο Â›ıÂÙ·.

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. Oî Ù‡Ú·ÓÓÔÈ ÌÈÛıÔÜ Ê‡Ï·Î·˜ ö¯Ô˘ÛÈÓ [= ÔÈ Ù‡Ú·ÓÓÔÈ ¤¯Ô˘Ó ʇϷΘ Ì ÌÈÛıfi].
2. \EÓfiÌÈ˙ÔÓ ÔÏÏᡠÏ›Ԣ˜ ÂåÛÂÏËÏ˘ı¤Ó·È [= ›¯·Ó ÙËÓ ÂÓÙ‡ˆÛË fiÙÈ Â›¯·Ó ÂÈÛ¤Ï-
ıÂÈ Ôχ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔÈ.
3. TÔÛÔÜÙÔÓ £ÂÌÈÛÙÔÎÏɘ ‰È‹ÓÂÁΠÙáÓ ÔÏÈÙáÓ [= ÙfiÛÔ Ôχ Ô £ÂÌÈÛÙÔÎÏ‹˜ ͯÒ-
ÚÈÛ ·fi ÙÔ˘˜ Û˘ÌÔϛ٘ ÙÔ˘].

TO OP°ANO

Ε ρ ώ τ η σ η : ¶Ò˜ ÂÎʤÚÔÓÙ·È ÔÈ ÂÈÚÚËÌ·ÙÈÎÔ› ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌÔ› ÙÔ˘ ÔÚÁ¿ÓÔ˘;


OÈ ÂÈÚÚËÌ·ÙÈÎÔ› ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌÔ› ÙÔ˘ ÔÚÁ¿ÓÔ˘ ÂÎʤÚÔÓÙ·È Ì ÂÌÚfiıÂÙÔ ÚÔÛ‰ÈÔ-
ÚÈÛÌfi ‹ Ì ‰ÔÙÈ΋ ÙÔ˘ ÔÚÁ¿ÓÔ˘.

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. ™‡Ó ÙfiÍÔȘ âÌ¿¯ÔÓÙÔ [= ÔÏÂÌÔ‡Û·Ó Ì ÙfiÍ·].
2. T‹Ó ı‡Ú·Ó ÙÉF ‚·ÎÙËÚ›·
÷ öÎÚԢ [= ÎÙ˘Ô‡Û ÙËÓ fiÚÙ· Ì ÙÔ Ì·ÛÙÔ‡ÓÈ].

H ™YNO¢EIA

Ε ρ ώ τ η σ η : ¶Ò˜ ÂÎʤÚÔÓÙ·È ÔÈ ÂÈÚÚËÌ·ÙÈÎÔ› ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌÔ› Ù˘ Û˘Óԉ›·˜;


OÈ ÂÈÚÚËÌ·ÙÈÎÔ› ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌÔ› Ù˘ Û˘Óԉ›·˜ ÂÎʤÚÔÓÙ·È Ì ÂÌÚfiıÂÙÔ ÚÔÛ-
‰ÈÔÚÈÛÌfi ‹ Ì ‰ÔÙÈ΋ Ù˘ Û˘Óԉ›·˜.

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. \E·È‰Â‡ÂÙÔ Û‡Ó Ùá
ˇ à‰ÂÏÊá
ˇ [= ÂÎ·È‰Â˘fiÙ·Ó Ì·˙› Ì ÙÔÓ ·‰ÂÚÊfi ÙÔ˘].
2. \EÓÙÂÜıÂÓ KÜÚÔ˜ âÍÂÏ·‡ÓÂÈ Û˘ÓÙÂÙ·ÁÌ¤Óˇˆ Ùá
ˇ ÛÙÚ·Ù‡̷ÙÈ [= Ô K‡ÚÔ˜ ÍÂÎÈÓ¿
·fi Â‰Ò Ì ÙÔ ÛÙÚ¿ÙÂ˘Ì· Û ·Ú¿Ù·ÍË].

TO ME™O
Ε ρ ώ τ η σ η : ¶Ò˜ ÂÎʤÚÔÓÙ·È ÔÈ ÂÈÚÚËÌ·ÙÈÎÔ› ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌÔ› ÙÔ˘ ̤ÛÔ˘;
OÈ ÂÈÚÚËÌ·ÙÈÎÔ› ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌÔ› ÙÔ˘ ̤ÛÔ˘ ÂÎʤÚÔÓÙ·È Ì ÂÌÚfiıÂÙÔ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈ-
ÛÌfi ‹ Ì ‰ÔÙÈ΋ ÙÔ˘ ̤ÛÔ˘.
¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. òEÚ·Í ٷÜÙ· ‰È’ EéÚ˘Ì¿¯Ô˘ [= ¤Î·Ó ·˘Ù¿ ̤ۈ ÙÔ˘ E˘Ú˘Ì¿¯Ô˘].
2. Oé‰Â›˜ ö·ÈÓÔÓ ì‰ÔÓ·Ö~ ˜ âÎÙ‹Û·ÙÔ [= ηӤӷ˜ ‰ÂÓ ·¤ÎÙËÛ ¤·ÈÓÔ Ì ¢¯·ÚÈ-
ÛÙ‹ÛÂȘ].

208
148-258 30-09-08 06:25 ™ÂÏ›‰·209

E Π I P P H M A T I KO I Π P O Σ ∆ I O P I Σ M O I

H ANAºOPA

Ε ρ ώ τ η σ η : ¶Ò˜ ÂÎʤÚÔÓÙ·È ÔÈ ÂÈÚÚËÌ·ÙÈÎÔ› ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌÔ› Ù˘ ·Ó·ÊÔÚ¿˜;


OÈ ÂÈÚÚËÌ·ÙÈÎÔ› ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌÔ› Ù˘ ·Ó·ÊÔÚ¿˜ ϤÁÔÓÙ·È Î·È ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌÔ› ÙÔ˘
ηٿ ÙÈ Î·È ÂÎʤÚÔÓÙ·È Ì ÂÌÚfiıÂÙÔ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌfi ‹ Ì ÁÂÓÈ΋ Ù˘ ·Ó·ÊÔÚ¿˜ ‹ ÌÂ
‰ÔÙÈ΋ Ù˘ ·Ó·ÊÔÚ¿˜ ‹ Ì ·ÈÙÈ·ÙÈ΋ Ù˘ ·Ó·ÊÔÚ¿˜ ‹ Ì ··Ú¤ÌÊ·ÙÔ Ù˘ ·Ó·ÊÔÚ¿˜.

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. ™ÔÊfi˜ âÛÙÈ ÂÚ› ÙÔ‡ÙˆÓ [= Â›Ó·È ÛÔÊfi˜ Û¯ÂÙÈο Ì’ ·˘Ù¿ ‹ Û’ ·˘Ù¿].
2. ^H K¤Ú΢ڷ ηÏᘠ·Ú¿ÏÔ˘ ÎÂÖÙ·È [= Ë K¤Ú΢ڷ ‚Ú›ÛÎÂÙ·È Û ηϋ ı¤ÛË ÁÈ·
·Ú·ÏÈ·Îfi Ù·Í›‰È].
3. \EÛÙÚ·Ù‹ÁÂÈ ·éÙáÓ ™¿ÌÈÔ˜ çÓfiÌ·ÙÈ, î‡˜ [= ‹Ù·Ó ÛÙÚ·ÙËÁfi˜ ÙÔ˘˜ οÔÈÔ˜ ™¿ÌÈÔ˜
ˆ˜ ÚÔ˜ ÙÔ fiÓÔÌ·, È¤·˜].
4. T¿˜ ÊÚ¤Ó·˜ ñÁÈ·›ÓÔ˘ÛÈÓ [= Â›Ó·È ˘ÁÈ›˜ ˆ˜ ÚÔ˜ ÙÔ Ì˘·Ïfi ‹ ÛÙÔ Ì˘·Ïfi].
5. KÜÚÔ˜ qÓ ôÚ¯ÂÈÓ àÍÈÒÙ·ÙÔ˜ [= Ô K‡ÚÔ˜ ‹Ù·Ó Ôχ ¿ÍÈÔ˜ ˆ˜ ÚÔ˜ ÙÔ Ó· ΢‚ÂÚÓ¿].

H AITIA

Ε ρ ώ τ η σ η : ¶Ò˜ ÂÎʤÚÔÓÙ·È ÔÈ ÂÈÚÚËÌ·ÙÈÎÔ› ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌÔ› Ù˘ ·ÈÙ›·˜ [·Ó·-


ÁηÛÙÈÎÔ‡ ·ÈÙ›Ô˘];
OÈ ÂÈÚÚËÌ·ÙÈÎÔ› ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌÔ› Ù˘ ·ÈÙ›·˜ ‰ËÏÒÓÔ˘Ó ÙÔ ·Ó·ÁηÛÙÈÎfi ·›ÙÈÔ Î·È
ÂÎʤÚÔÓÙ·È:
·. M ÂÌÚfiıÂÙÔ˘˜ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌÔ‡˜.

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. ¶ÔÏÏ¿ ÙáÓ ñÔ˙˘Á›ˆÓ àÒÏÂÙÔ ñfi ÏÈÌÔÜ [= ÔÏÏ¿ ·fi Ù· ˙Ò· ¯¿ıËÎ·Ó ÂÍ·ÈÙ›·˜
›ӷ˜].
2. TáÓ à‰ÈÎËÌ¿ÙˆÓ ≤ÓÂη ·éÙÔ‡˜ à¤ÎÙÂÈÓ·Ó [= ÂÍ·ÈÙ›·˜ ÙˆÓ ·‰ÈÎËÌ¿ÙˆÓ ÙÔ‡˜ ÛÎfi-
ÙˆÛ·Ó].
‚. M ÁÂÓÈ΋ Ù˘ ·ÈÙ›·˜ ‹ Ì ‰ÔÙÈ΋ Ù˘ ·ÈÙ›·˜ ‹ Ì ·ÈÙÈ·ÙÈ΋ Ù˘ ·ÈÙ›·˜.

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. ¢›ÎË ÎÏÔɘ [= ‰›ÎË ÁÈ· ÎÏÔ‹ ‹ ÂÍ·ÈÙ›·˜ ÎÏÔ‹˜].
2. K·ÏÏ›ÍÂÓÔ˜ ÌÈÛÔ‡ÌÂÓÔ˜ ñfi ¿ÓÙˆÓ ÏÈÌá ˇ à¤ı·Ó [= Ô K·ÏÏ›ÍÂÓÔ˜, ÂÂȉ‹
ÌÈÛ‹ıËΠ·fi fiÏÔ˘˜, ¤ı·Ó ·fi ›ӷ].
3. AéÙ¿ Ù·ÜÙ· ÓÜÓ ≥Έ ·Ú¿ Û [= ÁÈ’ ·˘ÙÔ‡˜ ÙÔ˘˜ ÏfiÁÔ˘˜ ÙÒÚ· ¤¯ˆ ¤ÚıÂÈ ÛÂ
Û¤Ó·].
Á. M ·ÈÙÈÔÏÔÁÈ΋ ÌÂÙÔ¯‹ ‹ Ì ·ÈÙÈÔÏÔÁÈ΋ ÚfiÙ·ÛË ·Ï‹ ‹ ·Ó·ÊÔÚÈ΋ ·ÈÙÈÔÏÔ-
ÁÈ΋

209
148-258 30-09-08 06:25 ™ÂÏ›‰·210

Σ Y N TA K T I KO THΣ APXAIAΣ EΛΛHNIKHΣ ΓΛΩΣΣAΣ

O ™KO¶O™

Ε ρ ώ τ η σ η : ¶Ò˜ ÂÎʤÚÔÓÙ·È ÔÈ ÂÈÚÚËÌ·ÙÈÎÔ› ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌÔ› ÙÔ˘ ÛÎÔÔ‡;


OÈ ÂÈÚÚËÌ·ÙÈÎÔ› ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌÔ› ÙÔ˘ ÛÎÔÔ‡ ‰ËÏÒÓÔ˘Ó ÙÔ ÙÂÏÈÎfi ·›ÙÈÔ Î·È ÂÎʤ-
ÚÔÓÙ·È:
·. M ÂÌÚfiıÂÙÔ˘˜ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌÔ‡˜.

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. ^Y¤Ú ‰fi͢ ¿ÓÙ· ÔÈÔÜÛÈ [= οÓÔ˘Ó Ù· ¿ÓÙ· Ì ÛÎÔfi ÙË ‰fiÍ·].
2. \E› ηÎá
ˇ àÓıÚÒÔ˘ Û›‰ËÚÔ˜ àÓ‡ÚËÙ·È [= Ù· fiÏ· ¤¯Ô˘Ó ‚ÚÂı› ÁÈ· ÙÔ Î·Îfi ÙÔ˘
·ÓıÚÒÔ˘].

‚. M ÁÂÓÈ΋ ÙÔ˘ ÛÎÔÔ‡ [Ô˘ Â›Ó·È Û˘Ó‹ıˆ˜ ÁÂÓÈ΋ ¤Ó·ÚıÚÔ˘ ··ÚÂÌÊ¿ÙÔ˘] ‹ ÌÂ


·ÈÙÈ·ÙÈ΋ ÙÔ˘ ÛÎÔÔ‡.

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. ¶ÚáÙÔÓ Ì¤Ó ÂÚÈÂÛÙ·‡ÚˆÛ·Ó ·éÙÔ‡˜ ÙÔÖ˜ ‰¤Ó‰ÚÂÛÈÓ ÙÔÜ Ìˉ¤Ó· öÙÈ âÍÈ¤Ó·È [=
ÛÙËÓ ·Ú¯‹ - ·Ú¯‹ ÙÔ˘˜ ÂÚÈ·ÎÏˆÛ·Ó Ì ‰¤Ó‰Ú·, ÁÈ· Ó· ÌËÓ ‚Á·›ÓÂÈ ¤Íˆ È· ηӤ-
Ó·˜].
2. \HÚˆÙáÓÙÔ ¬,ÙÈ ≥ÎÔÈÂÓ [= ÙÔ˘˜ ÚˆÙÔ‡Û·Ó ÁÈ· ÔÈÔ ÛÎÔfi ‹ ÁÈ·Ù› ›¯·Ó ¤ÚıÂÈ].

Á. M ¿Ó·ÚıÚÔ ··Ú¤ÌÊ·ÙÔ ÙÔ˘ ÛÎÔÔ‡, Ô˘ ÂÍ·ÚÙ¿Ù·È ·fi Ú‹Ì·Ù· ΛÓËÛ˘ ‹


ÛÎfiÈÌ˘ ÂÓ¤ÚÁÂÈ·˜.

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. M·Óı¿ÓÂÈÓ ≥ÎÔÌÂÓ [= ¤¯Ô˘Ì ¤ÚıÂÈ, ÁÈ· Ó· Ì¿ıÔ˘ÌÂ].
2. T‹Ó fiÏÈÓ Î·› Ù‹Ó ôÎÚ·Ó Ê˘Ï¿ÙÙÂÈÓ ·éÙÔÖ˜ ·Ú¤‰ˆÎ·Ó [= ·Ú¤‰ˆÛ·Ó Û’ ·˘ÙÔ‡˜
ÙËÓ fiÏË Î·È ÙËÓ ·ÎÚfiÔÏË, ÁÈ· Ó· ÙȘ ÊÚÔ˘ÚÔ‡Ó].

‰. M ÂÈÚÚËÌ·ÙÈÎfi ηÙËÁÔÚÔ‡ÌÂÓÔ [·Ú¿‰. 1] Ô˘ ‰ËÏÒÓÂÈ ÛÎÔfi ‹ Ì ÙÂÏÈ΋


ÌÂÙÔ¯‹ [·Ú¿‰. 2] ‹ Ì ÙÂÏÈ΋ ÚfiÙ·ÛË [·Ú¿‰. 3].

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· - MÂÙ¿ÊÚ·ÛË
1. ^H fiÏȘ ñÌĘ ÂåÚËÓÔÔÈÔ‡˜ âÎ¤ÌÂÈ [= Ë fiÏË Û¿˜ ÛÙ¤ÏÓÂÈ Ì ÛÎÔfi ÙËÓ
ÂÈÚ‹ÓË].
2. òEÂÌ„¤ ÙÈÓ· âÚÔÜÓÙ· [= ¤ÛÙÂÈÏ οÔÈÔ, ÁÈ· Ó· ÂÈ].
3. Eå˜ Î·ÈÚfiÓ ≥ÎÂȘ, ¬ˆ˜ Ùɘ ‰›Î˘ àÎÔ‡ÛËF ˜ [= ¤¯ÂÈ ¤ÚıÂÈ ÙËÓ Î·Ù¿ÏÏËÏË ÛÙÈÁÌ‹,
ÁÈ· Ó· ·ÎÔ‡ÛÂȘ ÙË ‰›ÎË].

210
148-258 30-09-08 06:25 ™ÂÏ›‰·211

E Π I P P H M A T I KO I Π P O Σ ∆ I O P I Σ M O I

A Û Î ‹ Û Â È ˜ [31]
[BϤ A¶ANTH™EI™ ÛÂÏ. 390]

¶O§§A¶§H™ E¶I§O°H™

™ÙȘ ·Ú·Î¿Ùˆ ÚÔÙ¿ÛÂȘ Ó· ‚¿ÏÂÙ Û ·ÎÏÔ ÙÔ ÁÚ¿ÌÌ· Ù˘ ·¿ÓÙËÛ˘ ,Ô˘


‰Â›¯ÓÂÈ ÙÔ ÛˆÛÙfi ›‰Ô˜ ÙÔ˘ ÂÈÚÚËÌ·ÙÈÎÔ‡ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌÔ‡ [Ì ¤ÓÙÔÓ· ÁÚ¿ÌÌ·Ù·].
1. \EÓÙ·Üı· öÌÂÈÓ·Ó ì̤ڷ˜ ÙÚÂÖ˜.
·. ÛÙ¿ÛË Û ÙfiÔ ‚. ΛÓËÛË Û ÙfiÔ
Á. ÙÚfiÔ ‰. ÔÛfi

2. B›÷· âÏ¿Ì‚·ÓÔÓ Ù¿ âÈÙ‹‰ÂÈ·.


·. ÔÛfi ‚. ·ÈÙ›·
Á. ÙÚfiÔ ‰. ΛÓËÛË

3. \EÙÂχÙËÛÂÓ âÎ ÙÔÜ ÙÚ·‡Ì·ÙÔ˜


·. ÙÚfiÔ ‚. ÔÛfi
Á. ̤ÛÔ ‰. ·ÈÙ›·

4. ¢ÂοÎȘ ôÓ ≤ÏÔÈÙÔ ¯ÔÚËÁÉÛ·È.


·. ΛÓËÛË ·fi ÙfiÔ ‚. ÔÛfi
Á. ¯ÚfiÓÔ ‰. ·Ó·ÊÔÚ¿

5. Eå Ì¤Ó ¤Ì„ÂÙ âÎÂÖÛ ‰‡Ó·ÌÈÓ, àÔÛٷًÛÔÓÙ·È ·î fiÏÂȘ ·éÙÔÜ.


·. ΛÓËÛË ·fi ÙfiÔ ‚. ΛÓËÛË Û ÙfiÔ
Á. ÛÙ¿ÛË Û ÙfiÔ ‰. ΛÓËÛË Ì¤Ûˆ ÙfiÔ˘

6. XÂÈÚ›ÛÔÊÔ˜ ‰¤ ‚¿‰ËÓ Ù·¯‡ âÊ›ÂÙÔ


·. ·ÈÙ›· ‚. ¯ÚfiÓÔ
Á. ÙÚfiÔ ‰. ÔÛfi.

™YM¶§HPø™H™ KENøN

N· Û˘ÌÏËÚÒÛÂÙ ٷ ÎÂÓ¿ ÙˆÓ ·Ú·Î¿Ùˆ ÚÔÙ¿ÛÂˆÓ ı¤ÙÔÓÙ·˜ ÙÔÓ Î·Ù¿ÏÏËÏÔ


Ù‡Ô ÙÔ˘ ÂÈÚÚËÌ·ÙÈÎÔ‡ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌÔ‡ ·’ ·˘ÙÔ‡˜, Ô˘ ‚Ú›ÛÎÔÓÙ·È ÛÙȘ ·ÚÂÓ-
ı¤ÛÂȘ (ÔéÒÔÙÂ, âÎÂÖıÂÓ, Úfi ÙÔÜ ÛÙfiÌ·ÙÔ˜, ÛȈFÉ, ηÎá˜, Â˙FÉ, âÓÙ·Üı·,
ÌÄÏÏÔÓ)Ø ÂÚÈÛÛÂ‡Ô˘Ó ‰‡Ô ÂÈÚÚËÌ·ÙÈÎÔ› ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌÔ›.
1. KÜÚÔ˜ àÎÔ‡Û·˜ ÙÔ‡ÙˆÓ…… ‰ÈÉÁÂÓ.
2. ………… ÔÈÂÖ˜ ÙÔ‡˜ Ê›ÏÔ˘˜ ‰È·‚¿ÏψÓ.
3. …………… ‰È¤ÏÈÔÓ ˙ËÙáÓ.
4. ¶ÚÔ›ÏÂÙÔ …………… ÙÔÖ˜ ÓfiÌÔȘ âÌÌ¤ÓˆÓ àÔı·ÓÂÖÓ.

211
148-258 30-09-08 06:25 ™ÂÏ›‰·212

Σ Y N TA K T I KO THΣ APXAIAΣ EΛΛHNIKHΣ ΓΛΩΣΣAΣ

5. K·› Ôî \A‚˘‰ËÓÔ› η› Ôî ôÏÏÔÈ ·ÚFÉÛ·Ó…………


6. \EÓ·˘Ì¿¯Ô˘Ó ………………… ÙÔÜ ÌÂÁ¿ÏÔ˘ ÏÈ̤ÓÔ˜.

ANOIKTOY TY¶OY

N· ‚Ú›Ù ÛÙȘ ·Ú·Î¿Ùˆ ÚÔÙ¿ÛÂȘ ÙÔ ÛˆÛÙfi ›‰Ô˜ ÙÔ˘ ÂÈÚÚËÌ·ÙÈÎÔ‡ ÚÔÛ‰ÈÔ-


ÚÈÛÌÔ‡.
1. TÔÖ˜ ÛÎ˘Ù¿ÏÔȘ ö‚·ÏÏÔÓ
2. K·› õ‰Ë Ù ‰È¿ ÙÔÜ çÚfiÊÔ˘ âÊ·›ÓÂÙÔ ÜÚ.
3. \AÉÏıÂÓ Âå˜ òEÊÂÛÔÓ.
4. \EÎ ÙÔ‡ÙˆÓ ‰ÉÏfiÓ âÛÙÈÓ.
5. KàÁÒ ÚfiÛıÂÓ ‰›˜ õ‰Ë qÏıÔÓ ÂÚ› ÔϤÌÔ˘ ηٷχÛˆ˜.
6. M¿ÏÈÛÙ· ‰’ ôÓ ÙȘ Û˘Ó›‰ÔÈ Ùfi ̤ÁÂıÔ˜ Ùɘ ÌÂÙ·‚ÔÏɘ.
7. T›˜ Á¿Ú ÔéÎ ôÓ ÌÈÛ‹ÛÂÈÂÓ ±Ì· η› ηٷÊÚÔÓ‹ÛÂÈÂ.

212
148-258 30-09-08 06:25 ™ÂÏ›‰·213

OI ¶PO£E™EI™
1 η Ε ρ ώ τ η σ η : ¶ÔȘ ϤÍÂȘ ϤÁÔÓÙ·È ÚÔı¤ÛÂȘ;
¶ÚÔı¤ÛÂȘ ϤÁÔÓÙ·È ÔÈ ¿ÎÏÈÙ˜ ϤÍÂȘ, ÔÈ Ôԛ˜ Ù›ıÂÓÙ·È ÌÚÔÛÙ¿ ·fi Ô˘ÛÈ·-
ÛÙÈο ‹ ·ÓÙˆÓ˘Ì›Â˜ Î·È ÁÂÓÈο ÌÚÔÛÙ¿ ·fi ÎÏÈÙ¤˜ ϤÍÂȘ ‹ ¿ÏϘ ϤÍÂȘ Ô˘ÛÈ·ÛÙÈ-
ÎÔÔÈË̤Ó˜ Î·È Û¯ËÌ·Ù›˙Ô˘Ó ÙÔ˘˜ ÂÌÚfiıÂÙÔ˘˜ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌÔ‡˜.
• OÈ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌÔ› ·˘ÙÔ› ‰ËÏÒÓÔ˘Ó ‰È¿ÊÔÚ˜ ÂÈÚÚËÌ·ÙÈΤ˜ Û¯¤ÛÂȘ Î·È ÈÛÔ‰˘-
Ó·ÌÔ‡Ó Ì ÂÈÚÚ‹Ì·Ù·.
¶PO™E•E. OÈ ÚÔı¤ÛÂȘ Ì·›ÓÔ˘Ó Î·È ÌÚÔÛÙ¿ ·fi Ù· ÂÈÚÚ‹Ì·Ù·, ·ÏÏ¿ Ôχ
Û¿ÓÈ·.
¶·Ú¿‰ÂÈÁÌ·
\E˜ ·ûÚÈÔÓ. – M¤¯ÚÈ ¯ı¤˜. – ¶Úfi˜ ‰’ öÙÈ. – \E˜ fiÙÂ. – \E˜ ·éٛη. – ☠≈ÛÙÂÚÔÓ. –
M¤¯ÚÈ ÙfiÙÂ. – Eå˜ ÓÜÓ.

2 η Ε ρ ώ τ η σ η : ¶Ô‡ ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÔ‡ÓÙ·È ÔÈ ÚÔı¤ÛÂȘ;


OÈ ÚÔı¤ÛÂȘ ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÔ‡ÓÙ·È Î·È Û ۇÓÙ·ÍË, ¿ÓÙ· ÌÚÔÛÙ¿ ·fi Ï¿ÁȘ
ÙÒÛÂȘ, Î·È Û ۇÓıÂÛË, ÁÈ· Ó· Û¯ËÌ·ÙÈÛÙÔ‡Ó Û‡ÓıÂÙ˜ ϤÍÂȘ.

3 η Ε ρ ώ τ η σ η : ¶fiÛˆÓ ÂȉÒÓ Â›Ó·È ÔÈ ÚÔı¤ÛÂȘ;


OÈ ÚÔı¤ÛÂȘ Â›Ó·È ‰‡Ô ÂȉÒÓ: ÔÈ Î‡ÚȘ Î·È ÔÈ Î·Ù·¯ÚËÛÙÈΤ˜.

4 η Ε ρ ώ τ η σ η : ¶fiÛ˜ Î·È ÔȘ Â›Ó·È ÔÈ Î‡ÚȘ ÚÔı¤ÛÂȘ;


OÈ Î‡ÚȘ ÚÔı¤ÛÂȘ ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÔ‡ÓÙ·È Î·È Û ۇÓÙ·ÍË Î·È Û ۇÓıÂÛË Î·È Â›Ó·È
18: \AÌÊ›, àÓ¿, àÓÙ›, àfi, ‰È¿, Âå˜ [â˜], âÎ [âÍ], âÓ, â›, ηٿ, ÌÂÙ¿, ·Ú¿, ÂÚ›, Úfi,
Úfi˜, Û‡Ó [͇Ó], ñ¤Ú, ñfi.

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù·
1. [Û ™YNTA•H]: ^O ÛÙÚ·Ùfi˜ öÙÈ âÓ \Aı‹Ó·È˜ qÓ.
\E·È‰Â‡ÂÙÔ Û‡Ó Ùᡠà‰ÂÏÊᡠ.
K·Ù¿ ÙÔ‡˜ ÓfiÌÔ˘˜ öÚ·Í·.
\EÌ¿¯ÔÓÙÔ ñ¤Ú Ùɘ ·ÙÚ›‰Ô˜.
EÈÁ›ÁÓÔÌ·È, ‰È·Ê¤Úˆ, â΂·›Óˆ, ηٿÁˆ, ÂåÛ·ÁÁÂÏ›·, âÍ·›ÚÂ
2. [ÛÂ ™YN£E™H]: \E
ÙÔ˜, ÂÚ›ÏÔÎÔ˜, ·Ú¿‰ÔÍÔ˜, ÚÔÊ˘Ï·Î‹, Úfi¯ÂÈÚÔ˜, Û˘ÓÂÚ-
Á¿Ù˘.

5 η Ε ρ ώ τ η σ η : ¶fiÛ˜ Î·È ÔȘ Â›Ó·È ÔÈ Î·Ù·¯ÚËÛÙÈΤ˜ ÚÔı¤ÛÂȘ;


OÈ Î·Ù·¯ÚËÛÙÈΤ˜ ÚÔı¤ÛÂȘ ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÔ‡ÓÙ·È ÌfiÓÔ Û ۇÓÙ·ÍË Î·È Â›Ó·È 10:
ôÓ¢, ¯ˆÚ›˜, ô¯ÚÈ, ̤¯ÚÈ, ≤ÓÂη [≤ÓÂÎÂÓ], Ï‹Ó, ¯¿ÚÈÓ, ó˜, Ó‹, Ì¿.

213
148-258 30-09-08 06:25 ™ÂÏ›‰·214

Σ Y N TA K T I KO THΣ APXAIAΣ EΛΛHNIKHΣ ΓΛΩΣΣAΣ

6 η Ε ρ ώ τ η σ η : TÈ Ï¤ÁÂÙ·È ·Ó·ÛÙÚÔÊ‹ Ù˘ ÚfiıÂÛ˘;


¶ÔÏϤ˜ ÊÔÚ¤˜ ÛÙÔ˘˜ ÔÈËÙ¤˜ [ÛÙÔ˘˜ Â˙ÔÁÚ¿ÊÔ˘˜ ÌfiÓÔ ÔÈ ÂÚ›, ≤ÓÂη Î·È ôÓ¢]
ÔÈ ‰ÈÛ‡ÏÏ·‚˜ Î·È ÔÈ ÙÚÈÛ‡ÏÏ·‚˜ ÚÔı¤ÛÂȘ Ù›ıÂÓÙ·È ‡ÛÙÂÚ· ·fi ÙȘ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈ˙fiÌÂ-
Ó˜ ·’ ·˘Ù¤˜ ϤÍÂȘ. OÈ ‰ÈÛ‡ÏÏ·‚˜ ÚÔı¤ÛÂȘ ÛÙËÓ ÂÚ›ÙˆÛË ·˘Ù‹Ó ·Ó·‚È‚¿˙Ô˘Ó
ÙÔÓ ÙfiÓÔ ÛÙËÓ ·Ú·Ï‹ÁÔ˘Û·. TÔ Ê·ÈÓfiÌÂÓÔ ·˘Ùfi ϤÁÂÙ·È ·Ó·ÛÙÚÔÊ‹ Ù˘ ÚfiıÂÛ˘.
¶·Ú¿‰ÂÈÁÌ·Ù·
TÔÜ ıÂÔÜ ¿Ú·. – ≠OÏˆÓ Ì¤Ù·. – TáÓ à‰ÈÎËÌ¿ÙˆÓ ≤ÓÂη. – TÔÜ à‰ÂÏÊÔÜ ¤ÚÈ.

7 η Ε ρ ώ τ η σ η : ¶ÔȘ ϤÁÔÓÙ·È ÌÔÓfiو٘, ÔȘ ‰›و٘ Î·È ÔȘ ÙÚ›و٘


ÚÔı¤ÛÂȘ;
OÈ Î‡ÚȘ ÚÔı¤ÛÂȘ, fiÙ·Ó Û˘ÓÙ¿ÛÛÔÓÙ·È Ì ÌÈ· ÙÒÛË, ϤÁÔÓÙ·È ÌÔÓfiو٘,
fiÙ·Ó Û˘ÓÙ¿ÛÛÔÓÙ·È Ì ‰‡Ô ÙÒÛÂȘ, ϤÁÔÓÙ·È ‰›و٘ Î·È Ì ÙÚÂȘ ÙÚ›و٘. OÈ
ηٷ¯ÚËÛÙÈΤ˜ ÚÔı¤ÛÂȘ Â›Ó·È fiϘ ÌÔÓfiو٘.

H ™YNTA•H TøN KYPIøN ¶PO£E™EøN

1 η Ε ρ ώ τ η σ η : ¶Ò˜ Û˘ÓÙ¿ÛÛÂÙ·È Ë ÚfiıÂÛË AMºI;


H ÚfiıÂÛË àÌÊ› Û˘ÓÙ¿ÛÛÂÙ·È Ì ·ÈÙÈ·ÙÈ΋ ΢ڛˆ˜ ÛÙÔ˘˜ Â˙ÔÁÚ¿ÊÔ˘˜. MÂ
‰ÔÙÈ΋ ÌfiÓÔ ÛÙÔ˘˜ ÔÈËÙ¤˜ Î·È ÙÔÓ HÚfi‰ÔÙÔ.
¶PO™E•E. H ·ÎÚÈ‚‹˜ ÛËÌ·Û›· Ù˘ àÌÊ› ›ӷÈ: ÛÙ· ‰‡Ô ̤ÚË, ·fi Ù· ‰‡Ô ̤ÚË, Á‡Úˆ
·fi

¶ÙÒÛË ¢ËÏÒÓÂÈ ™ËÌ·›ÓÂÈ ¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· MÂÙ¿ÊÚ·ÛË

·. TO¶O °‡Úˆ ·fi \EοıËÓÙÔ àÌÊ› ÜÚ E›¯·Ó ηı‹ÛÂÈ Á‡Úˆ


·fi ÙË ÊˆÙÈ¿
‚. XPONO ¶ÂÚ›Ô˘, ηٿ \AÌÊ› ̤۷˜ Ó‡ÎÙ·˜ ¶ÂÚ›Ô˘ ÌÂÛ¿Ó˘¯Ù· ‹
AÈÙÈ·ÙÈ΋

ηٿ Ù· ÌÂÛ¿Ó˘¯Ù·
Á. METAº/KA
1. AÓ·ÊÔÚ¿ ™¯ÂÙÈο ÌÂ, ÁÈ· \AÌÊ› zÓ Âr¯ÔÓ ‰ÈÂʤÚÔÓÙÔ ºÈÏÔÓÈÎÔ‡Û·Ó Û¯ÂÙÈο Ì’
·˘Ù¿ Ô˘ ›¯·Ó
2. TÔ ÂÚ›Ô˘ ¶ÂÚ›Ô˘ \A¤ı·ÓÔÓ àÌÊ› ‰È·ÎÔÛ›Ô˘˜ ™ÎÔÙÒıËÎ·Ó ÂÚ›Ô˘ ‰È·-
ÎfiÛÈÔÈ
°ÂÓÈ΋ TO¶O °‡Úˆ ·fi \AÌÊ› Ù·‡Ù˘ Ùɘ fiψ˜ °‡Úˆ ·’ ·˘Ù‹Ó ÙËÓ fiÏË
·. TO¶O °‡Úˆ ·fi \A¯·ÈÔ› ≤ÛÙ·Û·Ó àÌÊ› OÈ A¯·ÈÔ› ÛÙ¿ıËÎ·Ó Á‡Úˆ
¢ÔÙÈ΋

MÂÓÔÈÙÈ¿‰FË. ·fi ÙÔ MÂÓÔÈÙÈ¿‰Ë


‚. METAº/KA ™¯ÂÙÈο ÌÂ, ÁÈ· òEÚÈÓ Âr¯ÔÓ àÌÊ› ÌÔ˘ÛÈÎFÉ M¿ÏˆÓ·Ó ÁÈ· ÙË ÌÔ˘ÛÈ΋
AÓ·ÊÔÚ¿

214
148-258 30-09-08 06:25 ™ÂÏ›‰·215

O I Π P O Θ E Σ E I Σ

2 η Ε ρ ώ τ η σ η : ¶Ò˜ Û˘ÓÙ¿ÛÛÂÙ·È Ë ÚfiıÂÛË ANA;


H ÚfiıÂÛË àÓ¿ Û˘ÓÙ¿ÛÛÂÙ·È Ì ·ÈÙÈ·ÙÈ΋ Î·È ÌfiÓÔ ÛÙÔ˘˜ ÔÈËÙ¤˜ Ì ‰ÔÙÈ΋ ηÈ
Ôχ Û¿ÓÈ· Ì ÁÂÓÈ΋.
¶PO™E•E. H ·ÎÚÈ‚‹˜ ÛËÌ·Û›· Ù˘ àÓ¿ ›ӷÈ: ¿Óˆ ÛÂ.

¶ÙÒÛË ¢ËÏÒÓÂÈ ™ËÌ·›ÓÂÈ ¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· MÂÙ¿ÊÚ·ÛË

·. TO¶O ¶¿Óˆ Û òˇøÎÔ˘Ó àÓ¿ Ù¿ ùÚË K·ÙÔÈÎÔ‡Û·Ó ¿Óˆ ÛÙ· ‚Ô˘Ó¿

‚. XPONO K·Ù¿ ÙË ‰È¿ÚÎÂÈ· \AÓ¿ ÙfiÓ ¯ÂÈÌáÓ· K·Ù¿ ÙË ‰È¿ÚÎÂÈ· ÙÔ˘


AÈÙÈ·ÙÈ΋

¯ÂÈÌÒÓ·
Á. METAº/KA
1. TÚfiÔ M òEÊ¢ÁÔÓ àÓ¿ ÎÚ¿ÙÔ˜ ŒÊ¢Á·Ó Ì fiÏË ÙÔ˘˜ ÙË
‰‡Ó·ÌË
2. ¢È·ÓÔÌ‹ AÓ¿, ·fi \AÓ¿ ¤ÓÙ ·Ú·Û¿ÁÁ·˜ ¶ÚÔ¯ˆÚÔ‡Û·Ó ·fi ¤ÓÙÂ
âÔÚ‡ÔÓÙÔ ·Ú·Û¿ÁÁ˜.

3 η Ε ρ ώ τ η σ η : ¶Ò˜ Û˘ÓÙ¿ÛÛÂÙ·È Ë ÚfiıÂÛË A¶O;


H ÚfiıÂÛË àfi Û˘ÓÙ¿ÛÛÂÙ·È ÌfiÓÔ Ì ÁÂÓÈ΋.
¶PO™E•E. H ·ÎÚÈ‚‹˜ ÛËÌ·Û›· Ù˘ àfi ›ӷÈ: Ì·ÎÚÈ¿ ·fi, ·fi.

¶ÙÒÛË ¢ËÏÒÓÂÈ ™ËÌ·›ÓÂÈ ¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· MÂÙ¿ÊÚ·ÛË

·. TO¶O
1. K›ÓËÛË ·fi M·ÎÚÈ¿ ·fi, KÜÚÔ˜ óÚÌÄÙÔ àfi O K‡ÚÔ˜ ÂÍÔÚÌÔ‡Û ·fi ÙȘ
ÙfiÔ ·fi ™¿Ú‰ÂˆÓ. ™¿Ú‰ÂȘ
2. AfiÛÙ·ÛË ‹ M·ÎÚÈ¿ ·fi, ¶fiÏȘ ÎÂÖÙ·È àfi H fiÏË ‚Ú›ÛÎÂÙ·È Ì·ÎÚÈ¿
·ÔÌ¿ÎÚ˘ÓÛË ·fi ı·Ï¿ÛÛ˘. ·fi ÙË ı¿Ï·ÛÛ·
° Â Ó È Î ‹

‚. XPONO ⁄ÛÙÂÚ· ·fi, \A’ âΛӢ Ùɘ ì̤ڷ˜ ⁄ÛÙÂÚ· ·fi Ù‹Ó Ë̤ڷ
·fi ÙfiÙ ÂΛÓË
Á. METAº/KA
1. K·Ù·ÁˆÁ‹ ·fi \AÊ’ ^HÚ·ÎÏ¤Ô˘˜ âÁ¤ÓÂÙÔ K·Ù·ÁfiÙ·Ó ·fi ÙÔÓ HÚ·ÎÏ‹
¤ÌÌÂÛË
2. ¶ÚԤϢÛË ·fi \Afi KfiϯˆÓ Ê·Û› IÛ¯˘Ú›˙ÔÓÙ·È fiÙÈ Ù· ¤¯Ô˘Ó
ÌÂÌ·ıËΤӷÈ. Ì¿ıÂÈ ·fi ÙÔ˘˜ KfiÏ¯Ô˘˜
3. M¤ÛÔ ·fi, Ì ™ÙÚ¿ÙÂ˘Ì· Û˘Ó¤ÏÂÍ ·fi ™˘ÁΤÓÙÚˆÛ ÛÙÚ¿ÙÂ˘Ì· ÌÂ
ÙÔ‡ÙˆÓ ÙáÓ ¯ÚËÌ¿ÙˆÓ Ù· ¯Ú‹Ì·Ù· ·˘Ù¿
4. TÚfiÔ \Afi ÙÔÜ ÛÙfiÌ·ÙÔ˜ T· Ϥˆ ¯ˆÚ›˜ ÁÚ·Ù¿
ϤÁˆ [·’ ¤Íˆ]
5. AÈÙ›· ·fi, ÁÈ· \Afi ÙÔ‡ÙÔ˘ âFËÓ¤ıË. A’ ·˘Ùfi ‹Ú ¤·ÈÓÔ
6. ⁄ÏË ·fi E¥Ì·Ù· àfi Í‡ÏˆÓ EÓ‰‡Ì·Ù· Ô˘ ¤¯Ô˘Ó Á›ÓÂÈ
ÂÔÈË̤ӷ ·fi ͇Ϸ.

215
148-258 30-09-08 06:25 ™ÂÏ›‰·216

Σ Y N TA K T I KO THΣ APXAIAΣ EΛΛHNIKHΣ ΓΛΩΣΣAΣ

7. ¶ÔÈËÙ. ·›ÙÈÔ ·fi \EÚ¿¯ıË à’ ·éÙáÓ T›ÔÙ ‰ÂÓ ¤ÁÈÓ ·’ ·˘ÙÔ‡˜.
°Â Ó È Î ‹ Ô˘‰¤Ó
8. A·ÏÏ·Á‹ ·fi \HÏ¢ı¤ÚˆÛ ٿ˜ fiÏÂȘ AÂÏ¢ı¤ÚˆÛ ÙȘ fiÏÂȘ
àfi ÙáÓ ‚·Ú‚¿ÚˆÓ ·fi ÙÔ˘˜ ‚·Ú‚¿ÚÔ˘˜
9. ¢ÈËÚË̤ÓÔ fiÏÔ ·fi ^H MÉÏÔ˜ àfi ÙáÓ Ó‹ÛˆÓ H M‹ÏÔ˜ ·fi Ù· ÓËÛÈ¿

4 η Ε ρ ώ τ η σ η : ¶Ò˜ Û˘ÓÙ¿ÛÛÂÙ·È Ë ÚfiıÂÛË ANTI;


H ÚfiıÂÛË àÓÙ› Û˘ÓÙ¿ÛÛÂÙ·È ÌfiÓÔ Ì ÁÂÓÈ΋.
¶PO™E•E. H ·ÎÚÈ‚‹˜ ÛËÌ·Û›· Ù˘ àÓÙ› ›ӷÈ: ·¤Ó·ÓÙÈ, ·ÓÙ›ÎÚ˘.

¶ÙÒÛË ¢ËÏÒÓÂÈ ™ËÌ·›ÓÂÈ ¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· MÂÙ¿ÊÚ·ÛË

·. TO¶O A¤Ó·ÓÙÈ ·fi \AÓÙ› ÙáÓ ÈÙ‡ˆÓ E›¯·Ó ÛÙ·ı› ·¤Ó·ÓÙÈ ·fi
ÂîÛÙ‹ÎÂÛ·Ó Ù· ‡η.
‚. METAº/KA
1. AÓÙÈηٿÛÙ·ÛË AÓÙ› ÁÈ·, ÛÙË ı¤ÛË \AÏÏ¿ ‚·ÛÈχÛÂÈ àÓÙ’ AÏÏ¿ ı· Á›ÓÂÈ ‚·ÛÈÏÈ¿˜ ÛÙË
âΛÓÔ˘ ı¤ÛË ÂΛÓÔ˘
° Â Ó È Î ‹

2. AÈÙ›· °È·, ÂÍ·ÈÙ›·˜ TÔÜÙÔÓ ÙÈ̈ÚÂÖÛı àÓı’ N· ÙÔÓ ÙÈ̈Ú›Ù ÁÈ· fiÛ·
zÓ âÔ›ËÛÂÓ ¤Î·ÓÂ.
3. OÌÔÈfiÙËÙ· ‹ ™·Ó, fiÌÔÈ· \AÓÙ› ΢Ófi˜ Âr ʇϷÍ. E›Û·È ʇϷη˜ Û·Ó Û·ÏÔ˜
IÛfiÙËÙ·
4. ™‡ÁÎÚÈÛË Afi,