Vous êtes sur la page 1sur 19

‫ٔصاسج انرشت‪ٛ‬ح انٕعُ‪ٛ‬ح‬

‫االتحرااية يي قطاع الرابة الىطنة ‪:‬‬


‫اإلطار الرصىري‪ ،‬تكةةف الممارسات وتنمة الهىي المهنة‬
‫‪La professionnalisation dans l’éducation nationale:‬‬
‫‪cadre conceptuel , adaptation des pratiques et‬‬
‫‪développement des identités professionnelles‬‬

‫ػثذاهلل نٕط‪ٛ‬ف‬
‫يذ‪ٚ‬ش انًؼٓذ انٕعُ‪ ٙ‬نركٕ‪ ٍٚ‬يغرخذي‪ ٙ‬انرشت‪ٛ‬ح ٔذحغ‪ ٍٛ‬يغرٕاْى‬
‫انحشاػ‬
3 étapes ‫ يشاحم‬3

Définition générale ‫ف ػايح‬ٚ‫ذؼش‬


Définition contextualisée ٙ‫ال‬ٛ‫ف ع‬ٚ‫ذؼش‬

Modèle conceptuel de la ‫ح‬ًُٛٓ‫انًُٕرض انرظٕس٘ نه‬


professionnalisation

Le référentiel des compétences ‫ح نألعرار‬ًُٛٓ‫ح انكفاءاخ ان‬ٛ‫يشظؼ‬


professionnelles de l’enseignant )ُٙ‫اق ٔع‬ٛ‫(ع‬
(contexte national)
‫المهن‬
La profession
‫ف ػاو‬ٚ‫ذؼش‬
Définition générale

‫اخ‬ُٛ‫اخ خاطح (ذم‬ٛ‫ض تئظشائ‬ًٛ‫ر‬ٚ ٘‫ حمم انًؼاسف انًشذثغح تانُشاط انز‬ٙ‫ح ذثشص انرحكى ف‬ٛ‫ف‬ٛ‫ًاسط تك‬ٚ ‫َشاط‬
.ًُٙٓ‫ُؼد تان‬ٚ ‫ح‬ٛ‫ح يشض‬ٛ‫ف‬ٛ‫ًاسط ْزا انُشاط تك‬ٚ ٘‫ ٔانز‬.ٍٕٚ‫ك انرك‬ٚ‫) ذكرغة ػٍ عش‬
Activité exercée de manière mettant en évidence la maitrise des savoirs liés au
champ de l’activité, avec une technicité spécifique qui s’apprend(…). Celui qui
l’exerce est un professionnel.
‫ف‬ٚ‫ ْزا انرؼش‬ٙ‫ػُاطش ْايح ف‬3
3 éléments importants

ٍٕٚ‫ك انرك‬ٚ‫االكرغاب ػٍ عش‬ ‫اخ خاطح‬ٛ‫إظشائ‬ ‫ انًؼاسف‬ٙ‫انرحكى ف‬


Qui s’apprend Technicité spécifique Maitrise des savoirs

ٙ‫خرهف ػٍ َشاط انحشاف‬ٚ ٙ‫َشاط االحرشاف‬


L’activité du professionnel diffère de l’activité de l’artisan
‫االتحرااية‬
La professionnalisation

: ٗ‫ ذظم إن‬ٙ‫ح انر‬ُٕٛٚ‫شٔسج انرك‬ٛ‫ انغ‬ْٙ


‫ح يُٓح‬ٛ‫ح نًًاسعح تفؼان‬ٛ‫ ايرالن انًؼاسف انكاف‬
.‫ز انًٓاو انًرؼهمح تٓا‬ٛ‫اخ) نرُف‬ُٛ‫ االظشاءاخ (انرم‬ٙ‫ انرحكى ف‬

C’est le processus de formation qui mène à:


 l’acquisition des savoirs suffisants pour exercer avec
efficacité une profession
 la maîtrise des techniques pour exécuter les tâches
qui lui sont liées.
‫ح‬ٛ‫ح االحرشاف‬ٚ‫انؼُاطش انماػذ‬
Les éléments de base d’une professionnalisation

Un référentiel des compétences ٗ‫ح ذؼثش ػه‬ًُٛٓ‫ح انكفاءاخ ان‬ٛ‫يشظؼ‬


professionnelles décrivant le ‫اق يحذد‬ٛ‫ ع‬ٙ‫ ف‬ًُٙٓ‫انًهًح ان‬
profil professionnel dans un
contexte défini.

Un curriculum de formation
‫ إلَراض انًهًح انًغرٓذف‬ُٕٙٚ‫يُٓاض ذك‬
pour produire le profil visé.
‫ح‬ًُٛٓ‫ف انكفاءج ان‬ٚ‫ذؼش‬
Définition de la compétence professionnelle

Savoir agir en situation ‫حغٍ ذظشف أشُاء انًًاسعح‬


mobilisant des ressources :‫عُذ يٍ خالنّ يٕاس يرؼذدج‬ٚ ‫ح‬ًُٛٓ‫ان‬
multiples: savoirs, savoir-faire, ‫ى‬ٛ‫ يٕالف ٔل‬،‫ح‬ٛ‫ يؼاسف أدائ‬،‫يؼاسف‬
savoir-être ( en action) pour ‫ح انًٓاو‬ٛ‫ز تفؼان‬ٛ‫ذظم تّ إنٗ ذُف‬
accomplir les tâches liées à un .ًُٙٓ‫انًشذثغح تُشاعّ ان‬
exercice efficace de l’activité
professionnelle désignée.
‫االتحرااية بالنسب للمشاوع البةداغىجي الىطني‬
La professionnalisation en rapport avec le projet pédagogique national

ٍ‫ح انًغرُثغح ي‬ًُٛٓ‫ ذؼشف تانُظش إنٗ انًرغهثاخ ان‬ُٙ‫ انٕع‬ٙ‫ذاغٕظ‬ٛ‫ح تانُغثح إنٗ انًششٔع انث‬ٛ‫االحرشاغ‬
ٙ‫عة أٌ ذرٕفش نذٖ األعرار نك‬ٚ ٙ‫ح انر‬ًُٛٓ‫ انكفاءاخ ان‬ٙ‫ ذُحظش ْزِ انًرغهثاخ ف‬.َٙ‫م انصا‬ٛ‫ؼح يُاْط انع‬ٛ‫عث‬
.‫ح‬ًُٛٓ‫ح انكفاءاخ ان‬ٛ‫ شكم يشظؼ‬ٙ‫ ذُظى ْزِ انكفاءاخ ف‬.َٙ‫م انصا‬ٛ‫ك يُاْط انع‬ٛ‫غ ذغث‬ٛ‫غرغ‬ٚ

La professionnalisation , dans le projet pédagogique national, est définie en fonction


des exigences professionnelles induites par les programmes de
deuxième génération. Ces exigences s’expriment en termes de compétences
professionnelles que doit posséder l’enseignant pour pouvoir appliquer les P2G.
Ces compétences sont organisées en référentiels de compétences
professionnelles.
‫اَغاللا يٍ خظٕط‪ٛ‬اخ يُاْط انع‪ٛ‬م انصاَ‪....ٙ‬‬

‫ك‪ٛ‬ف ‪ًٚ‬اسط األعرار يُٓرّ؟‬

‫يا ْ‪ ٙ‬انكفاءاخ انًُٓ‪ٛ‬ح انر‪ٚ ٙ‬عة أٌ ذرٕفش ف‪ٙ‬‬


‫األعرار نك‪ٚ ٙ‬غرغ‪ٛ‬غ ذغث‪ٛ‬ك ْزِ انًُاْط؟‬

‫ف‪ ٙ‬أ٘ فضاءاخ ذًاسط ْزِ انكفاءاخ انًُٓ‪ٛ‬ح؟‬

‫‪8‬‬
‫‪ُٚ‬ذيط ف‪ ٙ‬يح‪ٛ‬غّ‬
‫تؼذ انرذس‪ٚ‬ظ‬ ‫‪C1‬‬

‫‪ًٚ‬اسط انرفك‪ٛ‬ش‬ ‫ف‪ ٙ‬انًؤعغح انرؼه‪ًٛٛ‬ح‬


‫االعرشظاػ‪ٙ‬‬ ‫‪C12‬‬
‫‪ٚ‬كٌٕ راذّ‬ ‫‪ٚ‬ؤد٘ ٔظ‪ٛ‬فرّ‬
‫‪C11‬‬ ‫‪C2‬‬ ‫عثما نهرشش‪ٚ‬غ‬
‫‪C3‬‬
‫‪ٚ‬مشأ انًُاْط‬
‫انًهًح انًُٓ‪ ٙ‬نألعرار‬ ‫ٔ‪ٚ‬غرٕػثٓا‬
‫‪C10‬‬ ‫(يغاتك يغ يُاْط انع‪ٛ‬م انصاَ‪)ٙ‬‬ ‫‪C4‬‬
‫‪ٕٚ‬ظف ذمُ‪ٛ‬اخ‬
‫االػالو ٔاالذظال‬ ‫‪ٚ‬شاسن ف‪ ٙ‬انح‪ٛ‬اج‬
‫انرشتٕ‪ٚ‬ح نهًؤعغح‬

‫‪ٚ‬مٕو ‪C9‬‬ ‫‪C8‬‬ ‫‪C6‬‬


‫‪ٚ‬غ‪ٛ‬ش انمغى‬ ‫‪C5‬‬
‫‪ٚ‬حضش انؼًم‬ ‫‪ُٚ‬ظى ذغث‪ٛ‬ك‬
‫انرشتٕ٘‬ ‫انًُٓاض‬
‫‪ُٚ‬فز انًُٓاض‬
‫أشُاء انرذس‪ٚ‬ظ‬ ‫‪C7‬‬
10
‫‪ٚ‬ؤد٘‬
‫ٔظ‪ٛ‬فرّ‬
‫عثما نهرشش‪ٚ‬غ‬
‫‪ًٚ‬اسط انرفك‪ٛ‬ش‬
‫االعرشظاػ‪ٙ‬‬ ‫‪ٚ .‬شاسن ف‪ ٙ‬انح‪ٛ‬اج‬
‫انرشتٕ‪ٚ‬ح نهًؤعغح‬

‫‪ٚ‬مشأ انًُاْط‬
‫ٔ‪ٚ‬غرٕػثٓا‬

‫‪11‬‬
‫كفاءج ذًاسط ف‪ ٙ‬انًعرًغ‬

‫‪ُٚ .1‬ذيط ف‪ ٙ‬يح‪ٛ‬غّ انًثاشش ٔانٕاعغ‬

‫‪ٚ‬كٌٕ يُذيعا ف‪ ٙ‬يعرًؼّ تاالعالع ػهٗ‬


‫األحذاز عٕاء كاَد راخ عاتغ ذاس‪ٚ‬خ‪ٙ‬‬
‫اظرًاػ‪ ،ٙ‬شماف‪ ،ٙ‬د‪ ،ُٙٚ‬ػهً‪ ،ٙ‬الرظاد٘‪،‬‬
‫س‪ٚ‬اض‪ ٙ‬تاػرثاس أٌّ ْزِ انحٕادز ذؼرثش يٕاسدا‬
‫ألداء يٓايّ‪.‬‬

‫‪12‬‬
‫كفاءاخ ذًاسط ف‪ ٙ‬انًؤعغح‬

‫‪ٚ4‬ؤد٘ ٔظ‪ٛ‬فرّ‬ ‫‪ٚ .3‬شاسن ف‪ ٙ‬انح‪ٛ‬اج‬ ‫‪ٚ .2‬مشأ انًُاْط‬


‫عثما نهرشش‪ٚ‬غ‬ ‫انرشتٕ‪ٚ‬ح نهًؤعغح‬ ‫ٔ‪ٚ‬غرٕػثٓا‬

‫‪ٓٚ‬رى ٔ‪ٚ‬شاسن ف‪ ٙ‬كم يا يٍ‬ ‫‪ٚ‬رًؼٍ ف‪ ٙ‬لشأج انًُاْط ٔ‪ٚ‬ذسن‬


‫شأَّ ذشل‪ٛ‬ح انح‪ٛ‬اج ف‪ ٙ‬انًؤعغح ‪ٚ‬رحهٗ تأخالل‪ٛ‬اخ انًُٓح تئنًايّ‬ ‫أعغٓا ٔأتؼادْا انم‪ًٛٛ‬ح ٔانصماف‪ٛ‬ح‬
‫ٔ‪ٚ‬رؼأٌ يغ انفش‪ٚ‬ك انرشتٕ٘ ٔ ٔانرضايّ تًخرهف انُظٕص‬ ‫ٔاالظرًاػ‪ٛ‬ح ٔانؼهً‪ٛ‬ح ٔانًؼشف‪ٛ‬ح‪.‬‬
‫تم‪ٛ‬ح انششكاء نرحذ‪ٚ‬ذ يششٔع انرشش‪ٚ‬ؼ‪ٛ‬ح انًغ‪ٛ‬شج نهًُظٕيح‬ ‫االفم‪ٙ‬‬ ‫االَغعاو‬ ‫‪ٚ‬غرُثظ‬
‫انًؤعغح ٔ ‪ٚ‬غاْى ف‪ ٙ‬ذُف‪ٛ‬زِ‪ .‬انرشتٕ‪ٚ‬ح ٔانًحذدج نهؼاللاخ ت‪ٍٛ‬‬ ‫ٔانؼًٕد٘ داخم انًادج انٕاحذج‬
‫يخرهف انششكاء‪.‬‬ ‫‪ٚ‬رٕاطم يغ األٔن‪ٛ‬اء لظذ‬ ‫ٔت‪ ٍٛ‬انًٕاد ٔ‪ٚ‬غرظٓش يذٖ‬
‫انًؼشفح انع‪ٛ‬ذج تانًرؼهً‪ٍٛ‬‬ ‫يغاًْح انًادج ف‪ ٙ‬ذحف‪ٛ‬ف انًهًح‬
‫ٔ‪ٚ‬شافمٓى ف‪ ٙ‬يغاسْى انركٕ‪.ُٙٚ‬‬ ‫ف‪َٓ ٙ‬ا‪ٚ‬ح انرؼه‪ٛ‬ى‬ ‫انشايم‬
‫األعاع‪.ٙ‬‬

‫‪13‬‬
‫كفاءاخ ذًاسط لثم انرذس‪ٚ‬ظ‬

‫‪ٚ .6‬حضش انؼًم انرشتٕ٘‬ ‫‪ُٚ .5‬ظى ذغث‪ٛ‬ك انًُٓاض‬


‫‪ُٚ‬رم‪ ٙ‬ػائالخ انٕضؼ‪ٛ‬اخ يٍ إعش ح‪ٛ‬اج‬ ‫‪ُٚ‬عض يخغغا عُٕ‪ٚ‬ا‬
‫انًرؼهى ٔ‪ٚ‬ظًى ٔضؼ‪ٛ‬اخ انرؼهى ٔاالدياض‬
‫نهرذسض ف‪ ٙ‬انرؼهًاخ‬
‫ٔانرمٕ‪ٚ‬ى ٔفك انًُٕرض انثُائ‪ٔ ٙ‬االظرًاػ‪ٙ‬‬
‫انثُائ‪ٔ ٙ‬االظرًاػ‪ ٙ‬انًؼشف‪ٙ‬؛ يحرشيا انرذسض‬
‫انًماعغ‬ ‫ٔ‪ٚ‬حضش‬
‫ف‪ ٙ‬انرؼهًاخ ٔ يرٕلؼا طؼٕتاخ انرؼهى‬ ‫نرغث‪ٛ‬ك‬ ‫انرؼهً‪ٛ‬ح‬
‫تًشاػاج انرُاعك انًفاًْ‪ ٙ‬ت‪ ٍٛ‬انًٕاد‬ ‫تئظٓاس‬ ‫انًُٓاض‬
‫ٔيعُذا انًٕاسد انًُاعثح‪.‬‬ ‫ذحكًّ ف‪ ٙ‬يادج‪.‬‬
‫انرذس‪ٚ‬ظ‪.‬‬

‫‪14‬‬
‫كفاءاخ ذًاسط أشُاء انرذس‪ٚ‬ظ(‪)10-9-8-7‬‬

‫‪ُٚ .7‬فز انًُٓاض‬

‫‪ٚ‬عغذ انًثادا انصماف‪ٛ‬ح ٔانم‪ًٛٛ‬ح ٔانرشتٕ‪ٚ‬ح انر‪ ٙ‬تُ‪ ٙ‬ػهٗ أعاعٓا انًُٓاض يٍ خالل انًًاسعاخ‬
‫ف‪ ٙ‬انمغى ‪ُٚ .‬فز انُشاعاخ انًذسظح ف‪ ٙ‬انًمغغ انرؼهً‪ ، ٙ‬اَغاللا يٍ ذظٕساخ انًرؼهً‪، ٍٛ‬ف‪ٙ‬‬
‫اعاس انرؼهى عٕاء انفشد٘ أ انصُائ‪ ٙ‬أ انعًاػ‪ ،ٙ‬آخزا تؼ‪ ٍٛ‬االػرثاس انٕذ‪ٛ‬شج ٔانفشٔلاخ‬
‫ٔانًغاساخ ٔاعان‪ٛ‬ة انرؼهى انفشد‪ٚ‬ح نهًرؼهً‪.ٍٛ‬‬
‫‪ٚ‬غرحضش انًماستاخ انرؼه‪ًٛٛ‬ح نهًادج (انذ‪ٚ‬ذكر‪ٛ‬ك‪ٛ‬ح) يعُذا يخرهف انًٕاسد انًالئًح نرحم‪ٛ‬ك‬
‫انكفاءاخ انًغرٓذفح يًا ‪ٚ‬غًح تانرذسض انًُغعى ف‪ ٙ‬ذُف‪ٛ‬ذ انًُٓاض‪.‬‬
‫‪ٚ‬حفض انًرؼهً‪ ٍٛ‬ػهٗ انرؼهى انزاذ‪ ٙ‬يظٓشا ذحكًا فؼه‪ٛ‬ا ف‪ ٙ‬نغح انرٕاطم ٔ أًَاط انرؼث‪ٛ‬ش‪.‬‬

‫‪15‬‬
‫كفاءاخ ذًاسط أشُاء انرذس‪ٚ‬ظ‬
‫‪ٚ .8‬غ‪ٛ‬ش انمغى‬

‫‪ٚ‬غ‪ٛ‬ش انمغى تك‪ٛ‬ف‪ٛ‬ح ذغٓم ػهٗ انًرؼهً‪ ٍٛ‬تُاء ذؼهًاذٓى ف‪ ٙ‬ظٕ َشظ‬
‫ٔ فضاء يُظى ‪ٚ‬شعغ انرفاػالخ ف‪ ٙ‬انمغى‪ ،‬يؼرًذا اعرشاذ‪ٛ‬ع‪ٛ‬اخ ذغٓم‬
‫ذُٕ‪ٚ‬غ ذمُ‪ٛ‬اخ انرُش‪ٛ‬ظ‪ٕٚ .‬صع األدٔاس ٔ‪ٕٚ‬ظّ انًرؼهً‪ٚٔ ٍٛ‬غاػذْى ػهٗ‬
‫تُاء ذؼهًراْى ػٍ عش‪ٚ‬ك انرغز‪ٚ‬ح انشاظؼح (‪.)feed-back‬‬

‫‪16‬‬
‫كفاءاخ ذًاسط أشُاء انرذس‪ٚ‬ظ‬
‫‪ٚ .9‬مٕو‬

‫‪ٚ‬ثُ‪ ٙ‬االدٔاخ انخاطح تانرمٕ‪ٚ‬ى‪ ،‬تٕظ‪ٛ‬فر‪ ّٛ‬انرؼذ‪ٚ‬ه‪ٛ‬ح ٔ االلشاس‪ٚ‬ح ‪ًٚٔ ،‬اسعّ ف‪ٙ‬‬
‫يخرهف انًحغاخ لظذ انٕلٕف ػهٗ يذٖ ذحكى انًرؼهى ف‪ ٙ‬انًٕاسد ٔانًغاساخ‬
‫ٔ لذسذّ ػهٗ اإلدياض ٔاكرغاتّ نهكفاءاخ ‪.‬‬
‫‪ٚ‬صًٍ يٕاعٍ انمٕج ٔ ‪ٚ‬شخضّ طؼٕتاخ انرؼهُى نثُاء ظٓاص انًؼانعح انًؼ‪ٛ‬اس‪ٚ‬ح‪.‬‬
‫‪ٚ‬شافك انًرؼهً‪ ٍٛ‬ف‪ ٙ‬يغاسْى انرؼهًُ‪ٚٔ ٙ‬ذْفؼٓى إنٗ يًاسعح انرمٕ‪ٚ‬ى انزاذ‪ٙ‬‬
‫ٔانرمٕ‪ٚ‬ى يٍ عشف األلشاٌ ٔانُمذ انزاذ‪.ٙ‬‬

‫‪17‬‬
‫كفاءاخ ذًاسط أشُاء انرذس‪ٚ‬ظ‬

‫‪ٕٚ .10‬ظف ذمُ‪ٛ‬اخ االػالو ٔاالذظال‬

‫‪ٚ‬غرؼًم ذمُ‪ٛ‬اخ االػالو ٔاالذظال ف‪ ٙ‬إَعاص انرؼهًاخ ٔذثادنٓا ػهٗ‬


‫شثكاخ انرٕاطم االظرًاػ‪ٚ . ٙ‬حس انًرؼهً‪ ٍٛ‬ػهٗ اعرؼًانٓا كٕع‪ٛ‬هح‬
‫نهثحس ػٍ انًظادس انرؼهً‪ٛ‬ح ٔذثادنٓا ت‪ُٓٛ‬ى تأياَح ف‪ ٙ‬انمغى ٔػهٗ‬
‫شثكاخ انرٕاطم االظرًاػ‪ ٙ‬راخ انغاتغ انرشتٕ٘‪.‬‬

‫‪18‬‬
‫كفاءاخ ذًاسط تؼذ انرذس‪ٚ‬ظ‬

‫‪ٚ .12‬كٌٕ راذّ‬ ‫‪ًٚ .11‬اسط انرفك‪ٛ‬ش االعرشظاػ‪ٙ‬‬

‫‪ ًُٙٚ‬كفاءاذّ انًُٓ‪ٛ‬ح تاالعالع انًغرًش‬


‫ػهٗ األتحاز انؼهً‪ٛ‬ح انخاطح تًادج‬ ‫‪ٚ‬شاظغ يًاسعرّ انرشتٕ‪ٚ‬ح اشُاء‬
‫انرذس‪ٚ‬ظ ٔػهى انُفظ ٔػهٕو انرشت‪ٛ‬ح‬ ‫انرذس‪ٚ‬ظ تاعرشظاع انحظض انرؼهً‪ٛ‬ح‬
‫ٔانذساعاخ انًخرهفح ػثش االطذاساخ‬ ‫يغرؼًال أدٔاخ انرحه‪ٛ‬م ٔانرمٕ‪ٚ‬ى‬
‫ٔانُشش‪ٚ‬اخ ٔٔعائم االػالو ٔ االذظال‬ ‫انزاذ‪ ،ٙ‬لظذ ذحغ‪ ٍٛ‬أدائّ‪.‬‬
‫ٔ‪ٚ‬ح‪ ٍٛ‬شمافرّ انؼايح ٔ‪ٕٚ‬عؼٓا يغ‬ ‫‪ٚ‬ضثظ تك‪ٛ‬ف‪ٛ‬ح اعرشظاػ‪ٛ‬ح انًؼانعح‬
‫انغؼ‪ ٙ‬إنٗ اعرغالل ذعاستّ انرشتٕ‪ٚ‬ح‬ ‫ٔانذػى ٔاالعرذسان انرشتٕ٘ انخاص‬
‫إلَعاص تحٕز ذغث‪ٛ‬م‪ٛ‬ح ٔذثادنٓا يغ انغ‪ٛ‬ش‪.‬‬ ‫تانًرؼهً‪.ٍٛ‬‬

‫‪19‬‬

Vous aimerez peut-être aussi